·PRETACL A note on Is inası aguru, the author of Isunu igu. ruder upddhati, was kindly prepared and sent to me at my request by Mahamahop udlhy isa Harapris du Sastri m An, cir, of Calcutta, ind I am glad to add the note is prefice to tlus second part of Isuzu gurudes puddh ati 1 he note runs as follons "Mahuer a performed 1 sacrifice at Darul ina from which rose the founder of 1 lme of Munis wlio successively ined at Kadumbiguhz Sankhumathib? Torunbi, and Amırdal Tithu--- all in Gwaliou State One of the line, performed bctcrc austerities on Uttura Sibları His mme was Pumndir Attracted by his austerities and pety, a local Chief Avinti armun lige nime, became his disciple in the cirly scars of the 9th century and glehus capital city, Mattamıyuri, ns. Huis Dakshma There the Guru built a great math, and from this time, the line became known as llattamiyur Vamsi He also buult mother latha at Runipattrı (Ranıpıdrı), which has been identified with Rinod in the state of Gwalior half way between Jhusī ud Guni Hc hnd many successors has aches! 2, Sidisk ?, Hrulzy ? Suk? and Vjona Sul (Cpz Japhia Indica, l'ot 1 p 301 p) Lambihamy, one of this linc, migrated from Ruņipattra to Gorrţiha Vithi in Dhiri and 1174 at oncc tilen "s lus onn" by the hing there In tłu» br inch of the line was born 151117ciwn and Hridas Su II, the author of a Santa Smrit? woul, untitled Prus i-cluttn Simuchelny (Me, in the Nepal Dubrir Libriry) Another branch of the sine line settled in the sci 0077 of honhin under the 111=pics of Rottir 1)", the Sulino peinen ab ui tlie year 130 of the chalrı (Cri InVol III 297 T) Thus the Vittuuri umet IS settled ill over Central Indii fiom the West Coast to the borders of M1 dlh They were ole its respected by the king of the Chioli, l'armuri, Rishtrihati Chiluba luies mi thur Sinatın In Sth: 960), Prihm subhul, belonging to the harha roni brinch ({ the linic wrote a work intitled, Nunittiha Kriyuu merin (Vs ASB) But the most important work for the preent purpose i Pratislıth. Dırpım (in ASB) written I urochuti, A (lisciple of Ian Sia, the ·विषयानुक्रमणी। 4- ८४ ८५ " १०४ विषयः. पृष्ठम्. विपयः. पृष्टम्. प्रपशगणपत्याधिकारः १ दीक्षाधिकारः. महागणपतिविधानम् १४ । त्वरितापन्जराधिकार: विनायकैकाक्षराविधानम् १७ । पूजाधिकार. ८३ सिद्धविनायकविधानम् १८ नित्यलिलाधिकारः जछिटापिशाधिकारः पञप्रस्तारिण्याधिकार दशभुजादिगणपत्यधिकारः २१ | नित्यायक्षर्येकाक्षराधिकारः / ८६ त्रिपुरासंग्रहे पाठपादुकान्यासः २६ मातृकामालिन्यधिकार: मूलमन्त्रन्यासः २७ | गौरीविधानाधिकारः त्रिपुरासंग्रहाधिकार: महाशक्तिविधानम् हंसवागीश्वरी विधानम् -३६ | दुर्गापञ्चके मत्रपूजाद्यधिकारः ९२ दशाक्षरीवागीश्वरी विधानम् दुर्गापप्रयोगविधिः सिद्धवागीश्वरीविधानम् वनदुर्गामन्त्रोद्धाराद्यधिकारः १०२ गणवृत्ताधिकारः ४४ , पूजाधिकारः गणच्छन्दोमानाच्छन्दोवृत्ता. धिकारः वनदुर्गाधिकारः श्रीहृदयम् दुर्गाहृदयाधिकार. १०९ धतुर्हस्तिविधानम् पूजाधिकारः .११० श्रीरेसाविधानम् शूलिन्यधिकार १११ कमलावासिन्यधिकारः वसुधाराधिकार. ११३ पुरश्चरणाधिकारः भूहृदयाधिकारः ११९ न्यासाधिकारः त्रिपुटाधिकारः १२१ विषममात्रावृत्ताधिकारः आकृष्टिशवस्यधिकारः सामान्यशक्तिपूजाधिकारः ६. अन्नपूर्णाधिशरः १२३ হানাচি ट्रेवोमन्त्राधिकार: भुवनाधिपतिपूजाधिकारः मानझीमन्त्राः एकादशावरणपूजाधिकार ६५ सूर्याधिकारः रसौम्ययजनाधिकारः ६६ भास्करपडक्षराधिकारः १३. शक्तिदीक्षाधिकार: संग्रामविजयाधिकारः अभ्युदयाधिकारः मातांण्डभैरवाधिकार: खगसाधनाधिकारः सौरयाजुपाष्टाक्षरमन्त्रः प्रयोगश्च १३४ दर्पणमाधिकारः ७१/शपमप्रसाधनाधिकारः मुदाधिकारः ७२ एकावरणाधिकार स्वरिताधिकारे धननित्यपूजा पूजारमा होमविधिः -७८/विनियोगाधिकारः १४६ " " १२४- १२६ ६८ ७० ७४ ·वि. " " . २४७ २४८ २५८ ग. रिप.. frtretunimi. যায়যায় ঘনঘাষিরা १५. विनियोगः गापिकारः १५ गृहरियप्रविधिः राधिकार { | গণিহানা १२८ दक्षिणाiyar १५. पाना महाधिकारः गगमानाधिकार: १६. सिंहगारः, मान्य, সাপায়: अपांगम २३० मेरोगवानिः १६. मायरामवाधिकारः २३४ गादिशातिः १६९ पसंहराधिः पाहिम परामायमन्त्रः (লো १७० यरादानाविधिः पाशुपगागादिमप्रसाधनाधि गुदर्शगमन्त्रध्यानाराधन प्रयोगाः २३९ र: मुदर्शनयन्त्रम् নবাবগ, १०६ गुदानमालामन्त्र. पिताधिकार १७० प्रसोस्यमोहनवामनमन्याधि- বিদ্যামলিমাখনাগথিকা. १७९ पार. २४९ वागाधिकारः १८४ | सर्पजातिभेदस्तदुरपत्त्यादिक्रम भारतमप्राधिकारः दंशनर्भदा, सलगानि, दष्ट- क्षेत्रपालयिधिः स्थावस्याविशेपान पण्डेशरमप्रसाधनम् १८९ अनिष्टस्थानानि २६२ इन्द्रपूनाधिकारः १९० दूतराम्याक्षरनियमः जम्भरमन्त्राधिकारः १९१ फर्णयक्षाधिकारः १९३ / साध्यस्पतद्विपर्ययसूचकनिमि- तानि पक्षिण्यादिमघ्रा, पिनियो विपतिमन्त्राधिकारः भष्टाक्षरमप्राधिकारः १९९ विपहरनानामन्त्रध्यानविाने- -..२१० श्रीराटाक्षरगोपालमा २६७ योगविधानम् विष्णुहृदयाधिकारः फणिचिकित्सा सामान्यसाधनाधिकार मण्डलिचिकित्सा २७६ २१३ | राजिलचिकित्सा त्रिपवणध्यानाधिकारः साहिचिकित्सा २७७ सामान्यत. कृष्णयजनविधेिः, वृश्चिकचिकित्सा २१४ विनियोगश्च नृहरिमन्त्रः २१८ | आबुविपचिकित्सा २८१ नहरिध्यानम् २१९7 लूताचिकित्सा २८२ नानाप्राणिविपचिकित्सा! नित्यार्चनविधिः, १८० गध २७२ २७४ २७८ -२२० ·३ विषय. पृष्ठम् ३७२ २९२ नानास्थायरद्व्यविपचिकित्सा खड्गरावणबालचिकित्सा पालपीडकग्रहतचेष्टाः, तत्प्रती. कारविधयश्च ग्रहाणां भेदा , तदाविष्टस्प लक्षण, तद्विमोचन पायाश्च भूततन्त्राधिकार अपरमारोन्मादचिकित्साधि. कारः कृत्तिकादिनक्षनक्रमेण रोग- सम्भवे निवृस्यवधि त तद्देवताभ्यो बलिप्रक्षेपश्च ज्वरादिनिवर्तकदानमन्त्रयन्य- होमोपधादिविधि. नानारोगचिकित्साधिकार क्षुद्रप्रयोगतत्यतीकाराधिकार लवणमन्त्राधिकार. सर्वजनसयननाधिकार गोरक्षाधिकार नानाद्रमभावनाधिकार पृष्ठम्. विपयः. २८६ । महेन्द्रजालोक्तविस्मयप्रदनर्म २८८ प्रकारा पञ्चपक्षिण , प्रतिपदादितिथि- क्रमेण नाभिदन पतेपा बाल्यावस्था', भुक्त्यादि- २९८ कर्माणि ताफलमैदाश्च ३०१ युद्धार्थ गमने पर्जनाय विष्टि- राहुमातृकादिदेशकारनिरू पणम् मनुष्यशरीरे नक्षनाणा ग्रहाणां चावस्थान, कुजास्थित- ३१४ नक्षमासस्य विशेपतो रक्ष- ३८० णीयत्वं च. ३८८ ३१७ | शस्त्रधारणाधिकार ३३३ युयुत्सो प्रस्थानसमये कर्तव्य ३४४ विधिः ३५६ / आयुरियत्तावेदानिमित्तानि ३६० | आयुर्वर्धनरसायनविशेषविधि ३६६ / मृत्युविजयोपाया: ३६८ । हरनमत्रपादार्थसंग्रह ३९१ ३९२ ३९३ ३९५ ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धतिः श्रीमदीशानशिवगुरुदेवमिश्रविरचिता । (द्वितीयो मन्त्रपादः।) अथ पञ्चदशः पटल । , वन्दे सिन्दूरसन्दोहसुन्दरारुणरोचिपम् । स्तम्बरमानन देवमिन्द्रादिसुरवन्दितम् ॥ १ ॥ महदहतिवानिलकानलक्षितिगुणोदयशक्तिविजृम्भितम् । जगदिद गणसज्ञितमस्य यद् गणपति पतिरेप शिव स्वयम् ॥ २ ॥ विकुरुते निखिल खलु शक्तित पुरुप एप शिव स चिकीर्पया ! तदवन च ससहतिमिच्छया वितनुते तनुमेदविलक्षण ॥ ३ ॥ हरिविरिश्चमहेशमुखा सुरा जगति विघ्नगणैरपि मिनिता । गणपतेर्यजन सलु तन्वते यदत एव निभुर्हि विनायक ॥ ५ ॥ स खलु प्रपञ्चमखिल व्यसृजत् पुरतोऽवनाय किल तस्य विभु । अथ भूतये च जगतामतनुस्तनुमास्थितो गजमुखीमभवत् ॥ ५ ॥ समुपोढविश्वनिखिलाध्वर्गणा गुणधातुचीजरवषटकयुताम् । परमारपट्कविहितानविधि वरमूर्तियुमिथुनपटकमयीम् ॥ ६ ॥ जगदेकभूतिजननीमजरा कमलाम्बुजाक्षगिरिजागिरिशे । रतिमन्मथावनिवराहयुतै परितो गिरा च चतुरास्यताम् ॥ ७ ॥ स्मरति वा समनु सविधानक प्रतिदिन तमिम गणनायकम् । अपचिति प्रविधाय जपेच य स खलु सर्वसमीहितमाननम् ॥ ८॥ १ पति', २. 'गुस. पाठ. व'क पाठ m- GPT TOU 300 241113 D ·ईशानशियगुपदेपद्धती मित्रपादः प्रणयवाग्भवयोरितरत् पुरस्तदनु मागिरिजास्मरबीजयुक् । अवनिवीजगतं भुजमध्यमं शशिकलाव्यसवामविलोचनम् ॥ ९ ॥ तदनु दण्डयुतो मुजमध्यमो गणपते. खलु योजवरो ह्ययम् । पडिति वीजवराणि समुद्धरेदखिलसिद्धिकराणि यथाक्रमम् ॥ १०॥ उदकमक्षियुत कथितं ततः पवनसारथिरूदविलोचनम् । सनयनावथ खड्गिभुजाकाविति पुरोर्णचतुष्टयमुद्धरेत् ॥ ११ ॥ हिणाश च हपः हष डट् सर्वलोकहृदयं मे वशं कुरु ठठ ।। श्रुतिवेदवेदगुणमोगिरसैगणितैः स्ववर्णनिकरैस्तु मनोः । पृश्युक्तीजसहितैस्तु भवेदय सर्पवित्प्रमुखजातियुतैः ॥ १२ ॥ सर्वज्ञाय नित्यतृप्ताय अनादिबोधाय स्वतन्त्राय अलुप्तशक्तये अनन्त- शक्तये एवं क्रमेण स्वाफ्रायोज्य पडझानि भवन्तीति यावत् । करशुद्धिमत्रमनुना तनुता निदधात्वथाङ्गुलिषु चाङ्गमनून् । तलमध्यके तदनु चास्त्रमनु लिपिवर्णमूलपदवञ्च तनौ ॥ १३ ॥ तत्रानुष्ठादिकनिष्ठान्त हृदयादिनेत्रान्तानङ्गमन्त्रान् विन्यस्यास्त्रमन्त्रं च हस्ततले तदनु लिपेरवर्गाक्षरादिकानि पड्बीजानि त्रिष्कृत्वो मुखे विन्यस्य कचटतपयादीनि पड्वर्गाणि मूलमन्त्रस्य विकारादीनि पट् पदानि भुजद्वय- पादद्वयपाद्वयेषु पृष्ठनाभिहृदयेषु च विन्यस्यात्मानं मातृकाम्बुजगतं सश- तिकं गणपति ध्यायेदिति यावत् । हृदयादिप्वय षडङ्गमनून निजरासतोऽपि ध दिशा कलनम् । पुनरखतो ज्वलितवप्रविधि परितस्तु तर्जनिकया रचयेत् ॥ १५॥ अपि वामदेवभूषिमस्य तथा प्रवदन्ति केचन तथा गणकम् । तदनन्तरापि च निवृत् कथितो भगवान् प्रपञ्चगणपोऽधिपतिः ॥१५॥ गुरुमुखातमनुं तदनुज्ञया गिरिनदीतटदेवगृहादिके। कचिदीष्टमनोहरलक्षण त्वभिनवं प्रविधाय मठं तत ॥११॥ समुचिताहतपूजनसाधनो विहितनैत्यककर्म न हापयन् । जपतु लक्षमतन्द्रितधामर्नु व्रतिजनोदितशस्तमिताशनः ॥ १७॥ Irry ·• प्रेपश्चगणपतिः) पूर्वाधे पचदशः पटलः। इति पूर्वसेवनविधौ चरिते मनुरेप सिद्धिमधिकां तनुते । प्रतिवासरं यजनहोमजपैर्भजतां भवन्त्यभिमतान्यचिरात् ॥ १८ ॥ अथ लिख्यतेऽस्य तु विधानवरं स्मरणेन सिध्यति च यस्य मनुः । प्रविलिख्य चित्रतरचित्रपट विभवे यजेत् सति न चेन्मनसा ॥ १९ ॥ अथ चिन्तयेदुदधिभिक्षुरसं लहरीतरशतरम्यतरम् । तिमिनकराजकुलमीनगणैः सतिमिशिलाकुलजलोल्लसितम् ॥ २० ॥ पुलिनं च मध्यमुवि तस्य महन्मणिपर्वतं च शिखरोपचितम् । परितस्तमालवनतालशतैः सरलैश्च सालघनसारनगैः ॥२१॥ सकदम्बनिम्बनिकुरुम्बयुतैरपि नालिकरकरकेलिशतैः । वरकुण्डहालिनिचुलाम्रवणैः कदलीवनैश्च रमणीयतटम् ॥ २२ ॥ नवपूगपूगगतनागलताकुलसलीलबलिकामरिचैः । सलवङ्कबिल्ववकुलैश्च मिलन्मदचञ्चलीककुलनादकलम् ॥ २३ ॥ सहकारकोरकरसास्वदनोन्मदकोकिलस्वनसनाश्नमरम् । चमरैरपि समरकैश्चरितं सुरफैिन्नरासुरवराध्युपितम् ॥ २४ ॥ नवपल्लयाकुलगुलच्छमिलत्कलिकोन्मिपत्कुसुमभारततीः । व्रततीभिरत्र दधतीभिरलं समलड्कृतं खगकुलाकुलितम् ॥ २५ ॥ कुवलयैः कमलैः समलड्कृतं समरसं सरसामपि सारसैः । कचन कैरवकैर्विकचोत्पलैः कुरवकैः कलहंसकुलैरपि ॥ २६ ॥ तटपरिसुतनिझरशीकरोत्करभरैर्गजदानमनोहरैः । चलितचन्दनचम्पककेतकीपरिमलैरनिलैरपि सेवितम् ॥ २७ ॥ सफलशीतकरोदयचन्द्रिकाविशदतारकजालकमेकतः । गगनमुद्यदुदशुमदशुना विलसितं कचिदम्बुवहैरपि ॥ २८ ॥ समधुमाधवशुमशुचिश्रिते नभसि युक्तनभस्यमिपोर्जयोः । सहसि सङ्गि सहस्यसमं तप. कुसुमसंपदलम्भि तपस्यता ॥ २९ ॥ ऋतुगणेन समानगुणोदयं सततसभृतकौसुमसम्पदा । समधिकं समलकृतकाननं कनकचारुतट प्रविचिन्तयेत् ॥ ३० ॥ १. 'चिस्मिती न', २. 'यस्यताम् । प पाठ:

·इशानशिवगुरदेवपद्धती मित्रपाई तन्मध्यहेमशिखरे गणिहेमभूमौ वप्राणि सप्त कनकोज्ज्वलभित्तिकानि । ध्येयानि तत्र च विमानशतानुकीर्णाः कक्ष्याश्च सप्त पृथगुच्छ्तिगोपुरान्ताः ॥ तासां तु मध्यविनिविष्टमनन्तरलच्छायावृतं कनकमण्डपमुच्चशृङ्गम् | . दिव्यं शशायमणिकुट्टिमभूषितं स्याद् ध्येयं विशालचतुरथमतीव रम्यम् ॥ मुक्तासगचितवितानसनाथमध्य हैमर्मणिप्रवरवज्रविकारचित्रैः । कुम्भविराजितमधास्य चतुर्दिनासु द्वाराणि चित्रमकराकृतितोरणानि ॥३३॥ नानाविधैर्मधुरसैः परिलम्बमानः पकैः फलैश्च कुसुमैर्वरमाल्यदामैः । शाल्यकैः कनकपल्लवमोदकैश्च व्यालम्बितैस्तु परिमण्डितमण्डपान्तम् ॥३१॥ समन्ततः साकुरपालिकाभिर्मणिप्रदीपैश्च हिरण्यदीपैः । सधूपपुप्पाक्षतगन्धपात्रैः सचामरस्वस्तिकशड्डपः ॥ ३५ ॥ विराजित दर्पणपूर्णकुम्भैः सलाजकुम्भैरपि तत्र तत्र । समाहितैमिनकुन्जकाद्यैर्गणैः समन्तात् समलकृतं तत् ॥ ३६ ॥ अथार्थ्यतोयोक्षितगन्धपुष्पस्वात्माम्बुयागालयमण्डपः सन् । भुवस्तलानामपि चाप्यधस्तादाधारशक्तिं तु यजेत् पुरस्तात् ॥ ३७॥ ततस्त्वनन्तं पृथिवीधरं तं पृथ्वी च सपूज्य तु योगपीठम् । यजेदनन्तात्मकमस्य पादान् धर्मादिकानुक्ततनून यथावत् ॥ ३८ ॥ रजस्तमस्सत्त्वमयानि कुन्दं नालाम्बुजे च प्रविचिन्त्य पद्मे । कमेण सूर्याग्निनिशाकराणां सत्पत्रतत्केसरकर्णिकाः स्युः ॥ ३९ ॥ तन्मातृकाज लिपिवर्णजुष्टं पूर्वोकमया परिभाव्य तस्मिन् । दिक्पत्रकोणच्छदनक्रमात् स्यु. पूज्याः सपीठाटकमातृरुद्राः ॥ ४०॥ पाच्या श्रीकामरूपो यमदिशि च तथा कोल्लपूर्वो गिरिः स्यात् सोपाराख्यं प्रतीच्या धनददिशि तथा चोड्डियाणं तु पीठम् । आग्नेय्या चापि तद्वन्मलयगिरिरथ श्रीकुलान्तं नित्या जालन्धं वायुभागे त्रिणयनहरिति स्यात् तथा देविकोट्टम् ॥ ११ ॥ ब्राझयाद्याश्चण्डिकान्ताः पृथगिह पथिता मावरस्तेषु पूर्व दीयुक्ताः स्वरैम्ताः शशधरशकलेईस्वबिन्दुस्वरैते । . 'ते.' पा ·प्रपञ्चगणपतिः] पूर्वाध पश्चदशः पटलः । युक्ताः स्युश्वासिताको रुरुरथ कथितश्चण्डकः क्रोधनाख्य चोन्मत्तोऽन्यः कपाली तदनु निगदितो भीपणः संहतिश्च ॥ १२ ॥ तारश्रीयुतपीठनामसहित. पीठेतिशब्दः स्वरो . दीर्घः स्यादथ मातनामसहितं तत्तचतुर्थी तु हृत् । हस्वा बिन्दुयुताः स्वराश्च कथिता नाना सिताङ्गादय- श्वाप्यष्टावथ भैरवाय च नमस्तपादुकेभ्यस्तथा ॥ ४३ ॥ ब्रह्माण्याद्यास्तु देव्यः स्वसुरसमवपुर्वर्णवाहायुधाद्याः कृष्णा रक्ताच्छपीतास्त्वरुणशुकनिभाः स्वर्णताम्रप्रभास्ते । भूपाढ्या भैरवाः स्युः स्मितमुखकमलाः स्वाक्षमालाफपाल'. श्चन्द्रोत्तंसानिनेत्रास्त्वरुणनिवसनालेपमाल्या विचिन्त्याः ॥ १४ ॥ आमोदोऽथ प्रमोदस्तदनु च सुमुखो दुर्मुखोऽन्यस्तु विघ्न- स्तद्वद् वैनायकाख्यः पडिति गजमुखा दिव्यभूपाम्बराब्याः । सिद्धिः कान्तिः समृद्धिस्त्वथ मदनवती क्लिन्नया क्लेदनी चे. त्याभिर्वामाङ्कगाभिः स्मररसललिताः शक्तिभिस्तेऽर्चनीयाः ॥ ४५ ॥ दक्षिणोतरपार्श्वयोः शङ्कपद्मनिधी वसुमत्या वसुधारया च शक्त्या लिएदेही वसुवर्षिणी सुपूज्यौ । पडेते गणेशाः प्रियालिङ्गिताः स्युः सुरेशाम्बुपानीशरक्षोनिलानाम् ।। दलेवर्चनीया निधी शसपनो मवर्षद्धनौ याम्पसौम्यच्छदस्यौ । ४६ ।। तदन्तवृताङ्गमन्त्रा गजास्या हृदाधास्तु कोणच्छदेवर्चनीयाः । दिशाखनमेषां पुरो नेत्रमिष्ट्वा स्वनाम्ना नमोन्तं च पञ्चोपचारैः ॥ ४७ ॥ अथ विभाव्य निशाकरमण्डलं गगनपाण्डरपङ्कजमध्यगम् । शशिकलाशुसहसपरिसवत्सितसुधामयशीकरवर्षि यत् ॥ १८ ॥ सुपिरमस्य च मध्यगतं तनु तरलदीपशिखानुकृति विषा । शिवमयं रुचिमत् प्रविचिन्तयेत् परिलसत्परविन्दुरवोदयम् ॥ १९ ॥ -- १. 'तु नत्', २. 'मपति क्लि', ३ 'न्तदृता', ४. 'वशम', ५ 'भ्या तु कोक.पाठ ·शानशिवगुरदेयपद्धती मित्रपादः मानीयामादिन्दुसुधाशीकरशीत सूक्ष्म ज्योतिर्मूर्धनि सौपुग्नसरण्या । विन्यस्यान्जे मन्त्रतर्नु तर गणेशं तेजोराशि राप्तहिरण्यद्रवभासम् ॥ ५० ॥ पुप्पापूर्ण स्वाञ्जलिमायोज्य तु तस्मिन् दिव्यं ज्योतिः पङ्कजमध्ये विनिवेश्य । ध्यायेद् देवं सुन्दरदेह कनकादिमाख्यं भासा भानुसहसोदयतुल्यम् ।। ५१ ॥ द्वादशयाहुः शेखरितेन्दुखिगिभवरमुखरुचिरतरवपुः शहरथाने चाकुशपाशौ मनसिजधनुरपि सरसिजविशिखान् । कल्पकशालिक्रामुफशूले भयहरवरफरमपि दधदवतात् पद्मनिविष्टः शकिसखो वो गणपतिरिभकरधृतमणिचषकः ॥ ५२ ।। क्षमाधिपा खतर्नु रसोदर रवीन्दुवहिनिदृशं मरुद्ध्वनिम् । प्रधानवुध्यक्षशिरोविचेष्टितं समस्तलोका पदविश्वविग्रहम् ।। ५३ ।। विशनकाशेयनिभाम्बराम्बर प्रलम्बतुन्दाश्रितविश्वविष्टपम् । विचित्रहारोल्लसितोरुवक्षस भुजामाधीशकृतोपवीतकम् || ५४ ॥ सुजाटजूटार्पितहेममौलिनं कलामय ज्ञानशशाङ्कशेखरम् । प्रपञ्चविद्यामयचारुविग्रह समस्तशोभैकगुणास्पद विभुम् ॥ ५५ ॥ सहेमनिष्काशदकण्ठभूपण विचित्रनानावलयाङ्गुलीयकम् । विनीलरत्नोदरपलमण्डितं.पिशारत्नोज्ज्वलहेमनूपुरम् ॥ ५६ ।। सुखोपविष्टं सरसीरुहोदरे पदाम्बुज दक्षिणमर्थवर्षिणि । सलीलमाधाय पुरो हिरण्मये सरोजवके कलशे विचिन्तयेत् ।। ५७ ।। सव्यमङ्कमुपाश्रिता सकलेश्वरी त्रिगुणात्मिका- मन्यया निजशक्तिमक्षरमातरं जगतामपि । भन्यरूपमनोहरामुरुपारिजातमुपाश्रिता दिव्यकल्पकवल्लरीमिय कामदा प्रविचिन्तयेत् ॥ ५८ ॥ बन्धुजीवदलविषा रजसा निजागरुचारुणा कुन्दकुड्मलकोमलस्मितचन्द्रिकाधवलप्रभाम् । चञ्चलीकविनीलवेलितकेशपाशभरासिता- माना प्रथमामजा मशति वदन्त्यपि या चिद ॥ ५९ ॥ ' ' ग्यास. पाठ 'य' क पाठ र पाट: ३ ·प्रपश्चगणपतिः] पूर्वार्ध पञ्चदशः पटलः । महिपङ्कजयुग्मदीधितिनिर्जितस्थलपङ्कजा जयोर्युगकान्तिभिर्जितकेकिनीगलमगलाम् । अङ्गवत् कदलीप्रकाण्डमनोरमोरुयुगश्रियं । मुन्दरी रशनास्पदेन च सुन्दरेण सुमध्यमाम् ॥ ६० ॥ विभ्रती तनुनोदरेण तु रोमराजिमणीयसी कज्जलोल्ललितां यथैव वलित्रय च मनोहरम् । रुक्मकुम्भयुगस्तनी नवपारिजातलताभुजां तुगरत्नविभूषणेन गलेन चाप्यतिमनलाम् ॥ ६१ ॥ शारदेन्दुमुखी तरगचलन्नवोत्पललोचनां चारुकर्णयुगावसनिचलत्यभामणिकुण्डलाम् । चारुनासिकया च रम्यकपोलयुग्मललाटिका मारचापनतभुवं मधुपावलीरुचिरालकाम् ॥ ६२ ॥ स्यन्दमानसमस्तकान्तिरसप्रकर्षगुणास्पदा चन्द्रिकामिव शारदीममलप्रभामनपायिनीम् । इन्द्रचन्द्रमुखैर्मुनीन्द्रवरासुरैरपि वन्दिता- मिन्दिरागिरिजारतिक्षितिवाग्वधूमयविग्रहाम् ॥ ६३ ॥ आश्लिप्यैनं दक्षदोप्णा तदीयं लक्ष्मप्रेम्णा पाणिना संस्पृशन्तीम् । देवं चैनां पुष्पचापादोप्णा स्वालिनयाधः संस्पृशन्तं तु नीया॑म् ।। एवंरूपां मूलशक्तिं च तद्वत् प्रोक्ताकार देवमप्युक्तवेषम् । ध्यात्वा सम्यक् पूजयेयोपचारैः शुद्धिं कृत्वा वक्ष्यमाणक्रमेण ।। ६५ ।। अलेण धौतं तु पुरोऽर्थ्यपात्रं चापूर्य तोयाक्षतगन्धपुष्पैः । सिद्धार्थदूर्वाफलदुग्धकू. साग तु मूलं विनिधाय तस्मिन् ॥ ६६ ॥ तद्द्वादशान्तामृतपूरपूर्ण हंसेन चैतन्ययुत विभान्य । धेनुं प्रदाथ सधूपपुप्पैरिष्ट्वा तु कूर्चेन तदर्थ्यतोयैः ॥ ६७ ॥, शिरः स्वमभ्युक्ष्य तथाश्रयं च द्रव्याणि चाम्भः कुसुमादिकानि । तहिन्दुसंयोगनिरीक्षणाभ्यां विशोध्य पायाचनमीयके च ॥ ६८ ॥ 1. 0 शरणास्प' प. पार, पाठः ३. 'श' स. पाठ..

·८ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती [मन्त्रपा सत्तुप्पाइकुरशेखरः सन् गन्धेन कृत्वा तिलक ललाटे । पूर्वोत्तरस्यां दिगि भक्तिनम्रः पञ्चोपचारेण गुरून् यजेत ॥ १९ ॥ ओं गुरुभ्यो नमः । आँ परमगुरुभ्यो नमः । ओं परमेष्ठिगुरुभ्यो नमः । ओ पूर्वाचार्यगुरुभ्यो नमः । ओं महापूज्यपूर्वसिद्धेभ्यो नमः । ते रक्तमाल्याम्बरगन्धभूषाः स्वलकृताः पङ्कजविष्टरस्थाः । सर्वे च सालम्बनयोगनिष्ठाः प्राप्ताखिलैश्चर्यगुणाष्टकार्थाः ॥ ७० ॥ अथोपचर्यापटलोकमार्गादावाहनस्थापनसन्निधानैः । निरोधन चाप्यवकुण्ठनान्त पड्भिस्तदझैः क्रमशो विदध्यात् || ७१ ।। अयं च पायाचमने हृदास्मै देयाश्च गन्धाक्षतपुप्पधूपाः । साने षडबैरपि मूलयुक्तैर्मन्त्रैश्च सूत्रैरपि वैदिकैः स्यात् ॥ ४२ ॥ वस्त्राणि माल्यानि च भूषणाद्यं गन्धाक्षते चाप्यय धूपदीपौ । हृदैव दद्यान्मुकुर च नेत्रान्मूलेन नैवेद्यमपि प्रदेयम् ॥ ७३ ॥ तच्चोत्तमादुरामपूर्वमार्गाच्चतुर्विधानाज्यफलोपदंशैः । युक्तं दक्षिौद्रसितोपलाज्यैः सलड्डुकर्मोदकमण्डकायैः ।। ७५ ॥ शीतं जल साम्बु च नोरिकेलं सक्तूंश्च लाजान् मधुरान् गुलाक्तान् पाण्योर्जलं चाचमनं च दत्त्वा ताम्बूलमष्टाङ्गयुतं निवेद्य ॥ ७५ ॥ फैवोडपां विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि तन्नो गणपतिः प्रचोदयात् । गायत्रीय विघ्नराजस्य योज्या नैवेद्यादौ जप्यहोमादिके च । स्तुत्वा स्तोत्रैर्दण्डवञ्चापि नत्वा, कश्यासंस्थाः पर्षदश्चात्र पूज्याः ॥ ७ पद्मो महापद्मनिधिश्च पूर्वे द्वारेऽथ याम्ये मकरश्च कूर्मः । पश्चान्मुकुन्दो निधिरप्यनन्तः पूज्यस्ततो नीलनिधिश्च शङ्खः ॥ ७७ । अन्तहीरे बाह्यतो मण्डपस्य प्राच्यां याम्ये पश्चिमे चोत्तरे च । स्वर्णाकारा. कल्पवृक्षास्तु पूज्याश्चत्वारस्ते रत्नचैत्यैर्निबद्धाः ।। ७८ ॥ ते च बिल्वाश्वत्थवटोदुम्बराकाराः कल्पवृक्षा इति यावत् । 1. भूषण! स्व',१ 'नालिकेर स', ३. 'फवोडयाशाल बिख, विग. पाठ... '' पाह', ·प्रपञ्चगणपतिः पूर्वाध पशदशः पटलः । बिल्वस्याघः पद्मगतौ श्रीकमलाक्षौ शर्यों गौरी दक्षिणतः पिप्पलमूले । न्यग्रोधाधः कामरती पश्चिमतरता सौन्ये क्रोडो भूश्च तथोदुम्यरमूले ॥ ७९ ॥ पद्मौ शङ्खचक्रमथो टड्कवरणौ ध्येयाः पाशं चाकुशपुप्पेषुधनूंपि । विमाणात तूत्पलपूगोत्यगदारीन् शाल्यग्राली कल्पलतेव क्रमशोऽमी || ८०॥ श्रीमुकुन्दादयोऽष्टौ द्वन्द्वशः क्रमेणोलकराभ्यां पद्मादीन्यायुधानि बि- प्राणाश्चाधःकराभ्यां बद्धाञ्जलिपुटा ललितवेपाभरणाद्यलड्कृता मिथो दाम्पत्य- प्रीतिमविच्छिन्नां चिराय प्रार्थयन्तो गणेशाभिमुखं पोपु स्थिता ध्येयाः स्यु- रिति यावत् । दाम्पत्यानां मध्यविदिश्वप्सरसोऽन्तर्गन्धर्वा(द्या)श्चाप्यथ विद्याधरसिद्धाः। वयाशाचं वादितगीतं सहनृत्तं तन्वानास्ते खेष्टफलाप्त्यै खलु चिन्त्याः ॥ तेषां चाये वेदचतुर्गोपुरसंस्थो ब्रामया युक्तः कुण्डिकजप्यावलिपाणिः । पद्मासीनः पुस्तककुम्भौ च दधत्या शुक्लाकल्पः पङ्कजभूः स्यादभिचिन्त्यः ।। तत्र गोपुराणां मध्ये कोणेप्वाग्नेयादिपु सनकादयो दक्षादयो बाल- खिल्याः सप्तर्षयश्च यथाधिकारं ध्यायन्तः सुखासीनाः स्मर्तव्याः । तृतीयहारे त्वथ लोकपालान् यजेत् स्वदिवस्थान सगणान् सबाहान् । याम्ये पितॄनम्वुफ्तौ च नागान् सौम्ये धनेशं सह यक्षवृन्दैः ॥ ८३ ॥ चतुर्थकक्ष्यानिलयांस्तु दैत्यान् सदानवांस्तान् ससुतान् सदारान् । यजेद् ऋपीनप्यथ पञ्चमी या वृतिस्तु तस्यां मरुतश्च सर्वान् ।। ८४ ॥ पठ्यां वृतावुत्तरतो गुरुं च क्षेत्रेशमभ्यर्च्य नवग्रहांश्च । मध्ये रविं दिक्षु शशिज्ञधिष्ण्यैः शुक्र कुजाद्याननलादिकेषु ॥ ८५ ॥ तस्यां ग्रहान् स्कन्दमुखांश्च भूयो भूतानि मातृश्च यजेद् यथावत् । दिव्याधिवर्षाम्बुधिवासिनो ये सकिन्नरास्तेऽन्त्यवृतौ विचिन्त्याः ॥ ८६ ॥ एवं बहिः सप्त यथोक्तकक्ष्यावासारतु ये दम्पतिकल्पवृक्षाः । देवादयः प्रोक्तगणा यथावत् पूज्या गणेशार्चनतत्परास्ते ।। ८७ ॥ २. 'त. क. पाठः ३. 'क्ष्यांतुल' स, पाठ.. ४. 'स्तु देय पर क.पाठ.. C ·हुलानावयुतमथाधिकं च लक्षं लक्ष्मी वा निधिमपि पश्यतीति सत्यम् ॥१७॥ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मन्त्रपादः पञ्चोपचारैस्तु यथोपपत्त्या स्वैर्नामभिः पूजनमुक्तमेपाम् । वहावपीत्थं सगणं गणेशं सन्तयेदाज्यनिवेद्यशेषैः ॥ ८८ ॥ मुद्रास्तु शहारिमुखाः प्रदा बाहुं मुखे हस्तिकरोपमानम् | विन्यस्य सड्कुञ्चितमध्यमानमङ्गुष्ठयुक्तं गणराजमुद्राः ।। ८९ ॥ ततो यथाशक्ति जपेञ्च नित्य जपं च पूजां चुलकोदकेन । निवेदयेदनिसरोरहेऽस्य क्रमेण मन्त्रैरिह वक्ष्यमाणैः ॥ १० ॥ गुह्यातिगुह्यगोप्ता त्वं गृहाणामत्कृतं जपम् । सिद्धिर्भवति मे येन त्वत्प्रसादात् त्वयि स्थिता ॥ ९ ॥ यत्किञ्चित् कुर्भहे देव! सदा सुकृतदुप्कृतम् । तन्मे शिवपदस्थस्य मुड्क्ष्व क्षपय शङ्कर! ॥ ९२ ॥ शिवो दाता शिवो भोक्ता शिवः सर्वमिद जगत् ।' शिवो जयति सर्वत्र यः शिवः सोऽहमेव तु ॥ ९३ ॥ येयं पूजा कृता देव ! जपहोमान्विता मया । प्रसीद प्रतिगृहीप्य सिद्धिमिट प्रयच्छ मे ॥ ९४ ॥ ततः समाधाय हिरण्यरेतसं यथोकसम्कारविशेषसंस्कृतम् । द्विजस्तु हुत्वाभिमुखं च तन्मुखे गणेशमावाह्य जुहोतु सिद्धये ॥ ९५ ॥ पौर्णमास्यादि हत्या घृतगुळमधुयुक्तं पुण्डरीकायुतानि । घृतमधुपयसा वा श्रीफलैरर्धलक्षं धनपतिरिव लक्ष्मीमक्षयां विन्दतेऽसौ ॥२६॥ शुक्लां तु प्रतिपदमादितलिरात्रं बोपोप्य त्रिमधुरपङ्कजैश्चतुर्थ्याम् । . १ धवलकुसुमगन्धः -- नन्द्यावता भगः सहलैः पञ्चम्यां वा पुण्डरीकाच्छपुष्पैः । द्वादश्यां वा शुक्लपर्वण्यथैर्य हुत्या घेतैः पहजैः स्याद् धनेशः ॥ ९८ ।। नित्यं प्रासे योर्ध्वादुपित्वा यापस सूर्यदृष्टिर्धनी स्यात् । उत्पाव्याथोदुम्परं वाम्यशेपं दुल्या लक्ष्मी विन्दते मण्डलेन ॥ ९९ ॥ .'' म. प. 3. 'ह', २. 'बो यति', पार..

·११ प्रपागणपतिः पूर्वाध पचदशः पटलः । एकच्छायापत्यगोक्षीरसिद्धं स्पृष्ट्वाभ्यस्तं तच्चरुं भाशयेद् वा । पारावारंगामिनीसिन्धुतोये भानुं पश्यन् वा जपन् स्याद्धनेशः ॥१०॥ नालिफेरपनसैक्षवरम्भासक्तुलाजपृथुकैर्मधुराक्तैः। मोदकैश्च सहितैस्तु समांशैहोम एप खलु कल्पवृक्षः ॥ १०१ ।। हुत्वाच्छिद्रानूर्णनाभेस्तु तन्तुनु वस्त्रार्थ वा शुक्लरक्तादिपुष्पैः । तत्तद्वर्णान्यानुयात् कैरवैर्वा वासांस्य जैः शोभनैः शोभनानि ।। १०२ ।। क्षीराज्याभ्यां सिक्तदूर्वासहस्रं हुत्वा नित्यं स्यादरोगश्चिरायुः । पुष्पैः पुष्टिः स्यात् तिलैराज्यमिशः पीत्वाभ्यस्तं चारि रोगान् निहन्यात् ॥ चतुरङ्गुलमात्रमिताः सुहुताः प्रहरन्त्यमृतालतिकासमिधः । दधिमध्वभियुक्तधृतमपितास्त्वपमृत्युभयं ग्रहदोपमपि ॥ १०४ ॥ सघृतं ससितं परमान्नहुतं सघृतं तु पयः सह कृष्णतिलैः । असिताहनि पिप्पलमूलजपोऽप्यभिमृश्य हरेदपमृत्युभियम् ॥ १०५॥ कलशं तु रवेरुदयेऽजगतं परिजप्य दिवा निशि जागरणात् । उदये तु रवेरभिषिच्य जयेद् दुरितान्यभिचाररुजोऽपि हरेत् ॥ १०६॥ उदये परिपूर्य तथा कलशं घृतहोमदशांशकशेपयुतम् । दिनमध्यगते तपने सपनात् सुभगस्तु समृद्धिसुतान् लभते ॥ १०७ ॥ सलिलानफलादि चरेदमुना परिजप्य तु रोगहरं पचसाम् । विभवं वितनोति च दत्तमिदं प्रियकूर्चनथो जनरञ्जनकम् ॥ १०८॥ ब्राझे काले पर्वणि क्षीणचन्द्रे पाझे पत्रे कापिलं गोमयं खे। लब्ध्वाभ्यस्तं चायुतं तन्निखातं द्वारे रक्षेद् रोगचोराग्न्यहिभ्यः ॥ १०९।। तद्वद् वह्नौ गोमयाद् भस्म सिद्ध सापम्मारान् क्षुद्रनग्रहादीन् । हन्याद् रक्षा चावहेच्छीकरं तन्मन्त्रालव्यं चन्दनाद्यं च वश्यम् ।। तिम्रो रात्रीः प्रागुपोप्योपरागे ब्रमीसपिस्ताम्रपाने वधायाः । चूर्गोन्मिभं हंसवागीश्वरीयुड्मन्त्रेणाप्तं वामिलासं विधत्ते ।। १११॥ वृष्टिर्भवेद् वेतसजाभिरिटा त्रिपनजाभिश्च सुताः समिद्भिः । हुत्वा कणैरियतीह वृष्टिं तथार्कपुपैर्मधुरै नेयं च ॥ ११२ ॥ रक्ष द्वाव' .. 'रक्षा चालभेत' ग. पाठ: ३. शयं म' स. ग. पा. 'प्य' क. पाठ ·. ईशानशिवगुरुदेवपद्धता [मन्त्रपा अन्नेन चानं मधुरैस्तु विन्देत् पलाशकौदुम्बरबोधिजाभिः । प्लक्षोद्भवामिहवनात् समिद्भिः क्रमेण वर्णान् वशयेद् द्विजादीन् ।। ११३ ॥ बैल्यैः फलैः सरसिजैश्च नृपा वशे स्युः श्वेतोत्पलैर्जनपदालवणाज्यलाजैः । कन्याः सलोणमधुना हवनात् स्त्रियोऽन्यान् मामान निशाइतिलतण्डुलशर्कराभिः।। राज्ञां तु शत्रुविजयाय विशिष्टदेशे कृत्वा तु मण्डपवरं च नुरशालेम् । दिग्द्वारतोरणयुतं समलकृतं तत् सन्छाद्य सूक्ष्मवसनैः फलपुष्पमाल्यैः ।। तत् स्वस्तिकाम्युजगतं गणनाथमिष्ट्वा कुण्डे जुहोतु 'मधुरत्रितयेन लक्षम् । भक्ष्यश्च मोदकफलैरपि तद्दशांश क्षीरौदनैक्षवघृतस्विसहस्रसंख्यम् ॥ ११६॥ मृष्टान्नहेमवसनं प्रथमाश्रमिभ्यो दत्त्वा गवाश्चकनकानि तथैव होतुः । सन्तर्प्य च द्विजवरांस्त्रिदशानपीष्ट्वा यास्यन् परान् स हि भवेद् विजयी नरेन्द्रः॥ तेनाभ्यरताः शर्कराः सर्पदस्यून व्याघ्रादीन् वा यारणान् वारयेयुः । अनि हस्ते धारयेज्जम्भकादीन् रक्षोयक्षान् भूतवर्गाश्च हन्यात् ॥ ११८ ॥ आकृप्याथो योपितं नर्तयेद्वा लोक सबै क्षोभयेन्मन्त्रसिद्धः । तेनाभ्यस्त कज्जलं चन्दन वा प्रीति हृद्यामावहेल्लोचनानाम् ॥ ११९॥ 'यत् सिद्धार्थमन्त्रितैः प्राक् सहस्रमश्वत्थान्तः स्थापितैः सप्तरात्रम् । पौनःपुन्यं तज्जपात् साधितैस्तैः शत्रून् सपश्चाटयेत् तत्र खातैः ॥ १२ ॥ द्वेषयेत् कालिसमिद्भिरथान्यान् वा तुपान्तरितनिम्बदलैश्च । चैत्यकानलविभीतसमिद्भिरियेत् सपदि रक्तविषाभ्याम् ॥ १२१ ॥ अतिरक्तकृष्णमभिचिन्त्य विभुं वनदर्भपुञ्जमभिमन्य समम् । पुरुषप्रमाणमथ शत्रुपथे विकिरेत् तु रोगमुपयान्त्यरयः ।। १२२ ॥ रसनागतं प्रदहदमिनिभं प्रतिवादिनो गणपति स्मरतु । प्रजपन् मर्नु शिततदकुशतो लवमेन तं जयति रुद्धमुखम् ॥ १२३ ।। तृतर्यामुपोप्याथ मन्त्री चतुर्यो स्वशक्त्या तु हुवा तथानो फलाथैः । पयोनं घृतानं निवेद्यास्य भक्त्या द्विजेन्द्रांस्तथेवा सभीष्ट स विन्देत् ।। पयो वाथ शाकं समश्नंन्तु लक्षं जपेद् यः स सिदि ममनामुपेयात् । दिनाय्यानभीष्टैटूश्चेष्टदानरजसं स्वशक्त्या यजेचापि विन्देन ॥ १२५ ॥ १. 'शम्स पाठ.. २. 'स्व'१. ग. पट. ३. 'रान सा. ध्येयुः ग. पाठ.. ६. 'यायानुस. पार ·प्रपत्रगणपतिः पूर्वार्धे पशदशः पटलः । अत्रोच्यते कुण्डवरस्य तु प्रागुक्तस्वरूपं गणनाथमिष्ट्वा । कुण्डेऽग्निमाधाय पयोघृताभ्यामर्कस्य पुष्पैरपि वालुकाभिः ॥ १२ ॥ क्षौद्रेण चान्नेन पृथक् क्रमेण हुत्वा तु लक्षाण्यथ कुण्डमध्ये । वेतालसंज्ञां गुलिकां लभेत तां धारयन् स्यादणिमादिसिद्धः ।। १२७ ॥ एवं हि खड्गाजनपादुकाद्यं यद् यत् तदिष्टं लभते स्म मन्त्री। किं तन्न लभ्यं भुवनत्रयेऽस्मिन् नास्त्यस्य किं वा बहुनोदितेन ॥ १२८ ॥ शालिपिष्टकदलीफलमापक्षोदशर्करसनिस्तुपमुरैः । नालिफेरमधुजीरकलोगोपचूर्णसहितं घृतसिद्धैः ।। १२९ ॥ मोदकैहृदयमोदकगन्धस्वादुभिः प्रतिदिनं निजशक्त्या । होम एप किल कल्पवृक्षो वाञ्छितार्थफलदो हि नराणाम् ॥ १३० ॥ शालितण्डुलसनिस्तुपमुद्गः सार्धशर्करघृतैरपि सिद्धम् । नालिकेरकपिलापयसोर्यत् पायसं हुतमभीष्टदमुक्तम् ॥ १३१ ॥ कदलीपनसाम्रगोस्तनीनां वदराणां मधुरत्रयोक्षितानाम् । अपि लड्डु मण्डकादिकानां हवनं कृष्णतिलैश्च कामद स्यात् ॥ १३२ ।। चातुर्थिकार्ननहुते विभवानुरूपं नित्यार्चन च गगनाजसुधामयाद्भिः । सन्तर्पण च सफलामिमतानि पुमा संसावयन्ति निखिलान्यपि वाञ्छिनानि ।। ध्यातः शशाधवलद्युतिरेप देवः स्वैक्येन हस्तचपकामृतवारिवः । सिञ्चन् विपाणि निखिलानि निहन्ति सद्यो जप्त्वा प्रपञ्चमयविग्रहविनराजः ।। हृत्पङ्कजेऽभिनवपाण्डरपुण्डरीफस्वच्छाभिरामवपुरिन्दुसहस्रकान्तिः । अङ्गुष्ठमात्रतनुरू_सुधाम्बुसिक्तो ध्यातश्च मृत्युमपि हन्ति विमुक्तिदः स्यात् ।। इतीह खलु कीर्तितो मनुरय प्रपश्चे यथा तथा च ललितागमे मकुटवातुले तूदितः । प्रपञ्चगणनायकन्तु सविधानमन्त्रक्रिया निवर्गविभार्थिनां कलियुगेऽपि सिद्धिप्रदः ॥ १३६ ॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्त्रसारे प्रपञ्चगणपतिपटल. पञ्चदशः। .. -- १. कण्टका' ख. पाटः. २. 'जमयासुवादि ।' क. पाठः.

·-- अथ पोडशः पटला। तारश्रीशक्तिकामक्षितिगणपतयो वीजभूताः पडादौ चण्डान्त नान्तडान्तावपडिरथ मरुद्योनिगोऽम्भश्च रक्तम् । सोयं वस्तिदा त्रिस्तदनु च कथितः सर्वशब्दो जनं मे मन्त्री वैनायकोऽयं वशमिति च पदादानयामिप्रियान्तः ॥१॥ माग्वद् बीजैस्तारकाद्यस्तु पड्भिर्वेन बीजं तत् तु दीर्घस्वराळ्यम् । युक्तं स्वामिर्जातिभिः षड् यथावदङ्गानि स्युस्तानि चास्त्रान्तमार्गात् ॥ २ ॥ ऋषिस्तथोक्तो गणक. ककुप् स्याच्छन्दस्तु गायत्रमितहि केचित् । तदैवतं चापि महागणेशः सिद्धिश्चतुर्वर्गफलावसाना ॥ ३ ॥ भवाभावभावसंख्यं जपेत् तत्समो न चेद् भावभावामसख्यम् । दशांशं च हुत्वा घृत चाष्टमक्ष्यवेत् सिद्धमन्त्री गणेशमभावः ॥ ४ ॥ हैमं नानावृक्षपण्डाभिरामं शैलं मध्ये गौलरनाकरस्य । ध्यायेत् तस्मिन् हेमवप्रावृतान्त दिव्योद्यानं चन्द्रकान्तस्थलान्तम् ॥५॥ स्थलेऽत्राथ मध्ये पडघे तु पीठे गजास्य सरोजे पुरोक्त निविष्टम् . जपाभं महान्तं सतुन्द गणेश विचित्र. सरत्नश्च हारैरुपेतम् ॥ 540 बीजपूरकगदास्मरहेतीर कुशारिजलजान्यपि पाशम् । उत्पल च कलमानिकर वो यो रदं दशभुजो दधदच्यात् ॥ ७ ॥ सव्यमङ्कमधिरोपितशक्त्या श्वेतपद्मकरया स्वयगूढम् । गौरहारमणिहेमविचिभूषणैरलमल तगाच्या ॥ ८ ॥ रक्तगन्धकुसुमाघरमाल्यै पितं सह तया गणनाथम् । पुष्करण कलशं च दधानं साधकोपरि किरद्वसुवर्षम् ॥ ९ ॥ आमोदोऽथ प्रमादश्च सुमुखो दुर्मुखस्तथा । विनश्च विनकर्ता च शडखपमनिधी तत ॥१०॥ शक्रामीशानवरणरक्षोवारश्रगानु पट् । गणेशाः शङ्खपद्माल्यो निधी याभ्योचरस्थिती ॥११॥ 'तोटान्ननान्ता ग, पाठ २. पागनोभ.पा. ४. '' ग, पाठ, .

·.. मनपादे महागणपतिविधानम्] पूर्वार्धे पोडशः पटलः । श्वेतौ च रक्तावसितौ च वेद्यावामोदपूर्वाः क्रमशन्तु विनाः । टसाक्षमालोलकरद्वयाः स्युरीकराभ्यां धृतदन्तभक्ष्याः ।। १२ ।। शड्खाजसंज्ञौ सितरक्तवर्णी निधी च तल्लक्षितहम्तयुग्मौ । ध्येयौ वमन्तौ विपुलं धनौघं परस्परं संमुखयक्षवेपौ ॥ १३ ॥ तीवा च ज्वालिनी चैव मोहिनी भोगदा तथा । कामिनी चेति तेजिष्ठा पडामोदादिशक्तयः ॥ १४ ॥ अझैश्च विप्नैनिधियुग्मयुक्तैर्लक्ष्यादिमिश्चाप्यथ मातृभिश्च । शक्रादिभिश्चावरणानि चैवं पश्चैव पूज्यानि यथाक्रमेण ॥ १५ ॥ पद्माम्बुजाक्षौ पुरतस्तु विल्ने याम्यां वटाधो गिरिजापानौ । पश्चात् तु बोधौ रतिपुष्पयाणौ सौम्ये प्रियगौ च महीवराहो ॥ १६ ॥ पद्मद्वयारिसितशङ्खकरौ पुरोक्तौ पाशाङ्कुशत्रिशिखटककरावुमेशौ । युग्मोत्पलस्मरधनुःकुसुमेपुहस्तावन्यौ च शालिशुरुचक्रगदा दधानौ ॥ १७ ॥ दाम्पत्यं ते प्रार्थयमानाचिरसौख्यं विनाधीशं साझलिबन्धाः प्रयजन्ते। पाये चैपां सायुधवाहा हरिदीशा ध्येयाः सर्वे दिव्यविभूषाम्बरगन्धाः ।। आधारशक्त्यादिसरोरुहान्तमिष्ट्वा पुरोवन्निजनामधेयैः । देवः सपञ्चावरणो यथावत् पूज्योऽङ्गमूलैः प्रथमोपचारैः ॥ १९ ॥ भित्तौ पटे वा कनकादिवेरे सम्यक् प्रतिष्ठाप्य महागणेशम् । संपूजयेत् प्राप्य तु मन्त्रदीक्षां प्राग्वाभिषिक्तस्तु गणेशकुम्भैः ॥ २० ॥ जपेञ्चतुर्लक्षमथाष्टभक्ष्य त्या दशांशं त्वथवा स्वशक्त्या । स्मृत्वा गणेशं मनसापि चेष्ट्वा सिध्येत् तु मन्त्रोऽस्य समीहितं च ।। आखमः पर्वतकूटप्रतिमः प्रागीशोपान्ते क्षेत्रपतिः स्याद् गणचण्डः । पूज्यः प्राग्वद् भक्ष्यहुताद्यैः सकलार्थाः सिध्यन्त्यस्याचार्यपदाञ्जाहितभक्तेः ।। नित्यं यथाशक्ति जपेञ्च मन्त्रं सन्तर्पयेच्चाम्बरचन्द्रतोयैः । भक्ष्यावभीष्टं प्रथमाश्रमिभ्यो दद्याद् द्विजेभ्योऽपि च सिद्धिकामः ॥२३॥ चतुर्दिग्दलाने न्यसेचापि कुम्भान् प्रधानं च कुम्भं सरोजस्य मध्ये ।। सैदुग्धैश्च वृक्षश्चतुर्भिः पुरोक्तैस्तथा चौषधी भिलिपेदम्बुभिश्च ॥२५॥ 1. 'शो' स. पाठ. २. 'च' क. पाठ. १. 'तन्द्रादिकुम्भणुयुग्मानि चेष्ट्या विभूम्याय वमेव पन्धस्तथेष्ट्वा' । ग पारः, ·- इंशानसियगुरदेवपद्धती মিয়ই सरलैश्च गन्धैः सुपुप्पैश्च हेम्ना सुपूर्णान् घटांस्तान् सबकान् पुरोवत् । निवेश्याथ देवं गणेश तु मध्ये तन्द्रादिकुम्भेषु युग्मानि चेवा ॥२५॥ विमूप्याथ ववैध गन्धैस्तथेष्टा समूलैन्तदडैः सजीवान् विदव्यात् । जपित्वा तु शक्त्या च हुत्वाभिषिश्चेत् प्रसिध्येद्धि मन्त्रः स्वभीष्टं च विन्देत् ।। अन्ननान्नसमृद्धये तु मधुना स्वर्णाप्तये गोरसै- गोसिद्धय तिलतण्डुलैस्तु जुहुयालक्ष्म्यै धृतेनापि का । दध्ना शर्करया जुहोतु यशसे वाश्चारिकासुम्भक- वार्थ कमलैप तु कुमुदैवी च तन्मन्त्रिणम् ॥ २७ ॥ आश्वत्यैर्वटजैरुदुम्बरसमित्प्लीन्तु वर्गान् वशे . कुर्यान्मोदकपिष्टकैस्तु युवतीद्रव्याष्टकैछितम् । संसिध्येल्लवणैश्च वेतसमष्टिर्भवत् तर्पणा- मन्त्रेणाथ चतुर्गुणेन सकलान् कामान् जपैर्वा हुतैः ॥ २८ ॥ इच्छेच्चेद् द्विरदवने जलोपकण्ठे कृत्वादौ समचतुरश्रहोमशालाम् । तत्रेष्ट्वा द्विरदमुखं तु मध्यवेद्यामैशान्यां दिशि जुहुयाच्छुभेऽग्निकुण्डै ॥ २९ ॥ समृद्धिमार्गेण जुहोतु वद्दौ तस्मिन् समावाह्य महागणेशम् । ततस्तु बीजैरपि चाङ्गमन्त्रैर्तुत्वा पुरस्तादपि मूलतोऽत्र ॥ ३०॥ वर्गत्रयेणापि विभज्य मन्त्रं नवप्रकारं तु धृतेन हुत्वा । समस्तमन्त्रेण तदर्णसंख्यं हुत्वाप्टभक्ष्यैर्मधुरत्रयाक्तैः ।। ३१ ॥ भवोद्भवाभावनसंख्यमेतच्छतांशतो ब्राह्मणभोजन च । शक्त्याथ तान् वस्त्रहिरण्यगोभिरिष्ट्वा वदान्तविरदाः पतन्ति ॥३२॥ तलषमातदशांशंतोडामै स्याद् दक्षिणा मान्त्रवराय देया ! ततः सहारे परिचारिकाणां बलिं च दत्त्वा सहदेवमनिम् ।। ३३ ।। हृदम्बुजे स्वे गगनाम्बुजे वा नियोजयेच्चेति गजग्रहः स्यात् । महागणपतिविधानम् । ..तिक, पाठ 'वाक म.पाठ ३ 'हा' स, 'ह' म. पाठ, ·वैनायकैकाक्षरविधानम्] पूवार्धे पोटशः पटलः। पञ्चान्तकं विन्दुयुतं च साक्षाद् चीजं गणेशस्य वदन्त्यथान्ये ॥ ३४ ॥ . औकारबिन्द्वन्तमुदीरयन्ति तुल्यस्तयोः स्वाद् विधिरेषणीयः । गणराजाय ठठ । एकदंष्ट्राय हुं फट् । अचलकर्णिने नमो नमः । गजवक्राय नमो नमः | महोदराय दण्डहस्ताय हुं फट् । विनायकाय वौषट् । स्वजातिभाञ्जीत्युदितानि पड़ यान्यनानि नेत्रान्तमनुक्रमेण ॥ ३५ ॥ गणेश्वराय ठठ । धूम्रमुखाय ठठ । धूर्जटाय ठठ । विघ्नरूपाय ठठ। इत्यष्टदिग्बन्धविधिः प्रदिष्टः विमहन्त्रे ठठ । लम्बोदराय ठठ। सोधिराशाकलनं विदध्यात् । ऋपिस्तु नाम्ना गणको विराट् तच्छन्दस्तु देवोऽस्य विनायकाख्यः ।। ३६ ॥ व्रत्याशनोऽमुं जपतु त्रिलक्षं पुरस्क्रिया स दशांशहोमम् । चतुर्भुजः खर्वतनुर्गजास्यो लम्बोदरो नागकृतोपवीतः ॥ ३७॥ दधत् सपाशाकुशदन्तभक्ष्यैः पात्री सदालम्बितपुष्करामः । रकाम्बरालेपनमाल्यरत्नैर्विभूषितः कुड्कुमपिजरामः ॥ ३८॥ ध्येयो बधः कल्पतरोः फलाथूरापूर्यमाणः कनकाब्जपीठे । ऐशे गुरुं क्षेत्रपतिं च पूर्वमिष्ट्वा तथाधारमयीं च शक्तिम् ॥ ३९ ॥ शेषं च पृथ्वीं तदनन्तपीठं धर्मादिभिः प्रोक्तगुणाजबिम्बैः ।। तञ्चन्द्रमध्यस्थिततारमध्ये त्यानीय खाव्जामृतधारयेन्दौ ॥ ४० ॥ विनायकं स्वैर्वृतमङ्गमन्त्रैर्गजाननैदिग्दलगैर्हदायैः । कोणेषु हेतिं पुरतोऽस्य नेत्रं दिग्बन्धविप्नांस्तु गणेश्वरान् पट् ॥ ११ ॥ शहाख्यपद्माख्यनिधी च दिवस्थान् कोणेषु चैवं क्रमशोऽर्चयीत । इन्द्रादिलोकाधिपतीन् सवाहानिष्ट्वा स्वकाष्ठासु तदायुमानि ।। ४२ ।। यजेच्चतुर्थाचरणे त्वथैशे गुरूनापि स्वान् गणचण्डकं च । आवाहनाद्यैस्तु योपचारै रिष्ट्वा यथाशक्ति जपेच्च मन्त्रम् ॥ १३ ॥ .. 1. 'या'.क. ग. पाठः, २.प्र. स. पाठः ३. 'पि स्यात्' पारः, D ·ईशानशिवगुरदेवपद्धती [मन्त्रपार भक्ष्यादिकं च प्रथमाश्रमिभ्यो दत्त्वा यथेष्टं लभतेऽर्थजातम् । , राजानं मधुपिशितस्तिलैरमात्यान् विप्रेन्द्रान सितकुमुमैत्रिशो गुलेन । शूद्राधान् सलवणतण्डुलैध हुत्वा कन्यां वा वशयति मातुलजपुष्पैः ॥ ४॥ अष्टद्रव्यैर्वा गुलसक्तूनपि हुत्वा सर्वानिष्टानाशु लभेरन् पुरुषार्थान् । अजैविच निम्बदलैपणकृत्यं तेनालब्धं रोचनगन्धादि च वश्यम् ॥ १५ ॥ ध्यात्वा साध्यं स्वाकुशसन्नामितगानं चाक्रम्यैनं तज्जपतोऽसौ वशमेति । तद्वद् योषा विहलिताङ्गी वशमीयात् स्वैक्यं ध्यायन संयति वादे विजयी स्यात् ॥ अश्वत्थान्तः समदिनं स्थापितराजी पूर्णे चन्द्रेऽनेन.गृहे यस्य निखन्यात् । उचाटः स्याच्छत्रुविषाहिप्रमृतीनां भूतक्षुद्रान हन्ति तदैक्यं गतजापः ॥१७॥ न्यग्रोधाधो मण्डलकेऽमि सविधान संस्थाप्यानेदक्षिण आवाय च यक्षीम् । मूलेनाधाय नमोन्तैरुपचारैरिष्ठा मुद्रां हस्तिकराभामपि बद्ध्वा ॥ १८ ॥ अभ्यस्पादौ वहिसहस्रं त्वथ तैलं हुत्वाकोलं पश्यति यक्षी स हि मांसात् । इष्टं यत्तत् प्राप्य तया वा रमतेऽसौ त्रिःसायी चेन्न के च शस्त्रस्मृगसौ स्यात् ।। वैनायककाक्षरविधानम्। कुम्भोऽथामियुतो मुजादिरषडी कर्णान्विताण्डाय हुँ वर्णाश्चेति विनायकस्य गदितः पर्णकोऽयं मनुः । शुक्रः स्याद् ऋपिरंप्यनुपुबुदिता छन्दस्तु तदैवत देवः सिद्धविनायकोऽरचना दीर्घस्वराभवेत् ॥ ५० ॥ बीजं तस्य तु पष्ठमक्षरमथो शक्तिश्च नादास्मिका ज्येष्ठाद्यगुलियु न्यसेत् तु करयोरणास्तले चान्तिमम् । अङ्गाना च कनिष्ठिकाद्य उदितो न्यासत्तले चास्त्रक मूर्याक्षिश्रवणास्यहचरणयोर्वर्णान् यथाङ्गानि च ।। ५१ ।। पाशाक्कुशोभयकरोऽथ वरात्तदन्तो लम्बोदरो गजमुखोऽरुणमाल्यगन्धः । रक्ताम्बराङ्गदफिरीठविचित्रहारो ध्यात. श्रियेऽस्तु भवतां भगवान गणेशः ।। १. तलाजी'ख. पाठ: 'तराजा' ग. पाठ:.

·. सिद्धविनायकविधानम् पूर्वाध पोडशः पटल।। हैमोदयादिशिखरे नवपुष्करिण्यां रलोज्ज्वलत्कनकमण्डपरत्नपीठे । वेताम्बुजे सुखनिविष्टमिहेष्टसियै सन्तर्पयेदुपसि सिद्धगणेशमेनम् ॥ ५३ ॥ शक्त्यादिधर्ममुखपीठर्गुणाजमध्ये व्योमाम्बुजादुपगतोऽथ यथोपचारम् । अनावृतेस्तु परतोऽष्टगणेशयुक्तो लोकेशदिग्गजयुगावरणोऽभिपूज्यः ॥ ५४॥, विमस्तु पूर्वादिविनायकाख्यो वीरश्च शूरो वरदाहयोऽन्यः । क्षिप्रप्रसादो गजवक्रसंज्ञो महागणेशस्त इमेऽष्टविनाः ।। ५५ ।। ऐरावतश्चाप्यथ पुण्डरीकः पूर्वादिदिक्स्थाः कुमुदाञ्जनौ च । ये दिग्गजा वामनपुष्पदन्तौ स्युः सार्वभौमोऽपि च सुप्रतीकः ॥ ५ ॥ ते दानवारीन्द्रचतुर्विषाणाः सर्वे क्षरन्तोऽपि च दानवारि । ये पुष्कलें रनधनं किरन्तः स्वैः पुष्करैर्भासितपुष्करान्ताः ॥ ५७ ।। चित्रादिमूर्ती हृदयाम्बुजे वा तमित्थमिष्ट्वा सगणं गणेशम् । व्रत्याशनः पष्टिसहस्रसंख्यं जपेद् दशाशं जुहुयादथाज्यम् ।। ५८ ॥ सिध्येत् ततो मन्त्रवरोऽस्य नित्यं जपादिनार्थान् लभते सममान् । अन्नेन चान्न सघृतेन हुत्वा विन्देत् कुमारी मधुलाजहोमात् ।। ५९ ॥ अष्टद्रव्यैरप्यपूपैः फलैर्या हुत्वा कामान् स्वादुसिक्तैः स विन्देत् । क्षीराज्याभ्यां सिक्तदूर्वाभिरायुः कन्यां लाजैर्वेतसैर्वृष्टिमिष्टाम् ।। ६० ॥ सापामार्गेब्रह्मवृक्षैर्जयः स्याद् धान्यैर्धान्य चोत्पलाद्यैस्तु वासः । क्षेत्रं विन्देत् तत्पलालैर्गुलाक्तैश्छिन्ना खण्डे: सर्ववश्यं तु हुत्वा ॥ ६१ ॥ परेतभूमावभिलिक्ष्य तत्तनुं परस्य तन्नाग्नि नियोजयेदसून् । विभीतकैाहिततन्तुयेष्टितैः सराजितैलैर्हवनेन मारयेत् ।। ६२ ।। स्मृतो निजैक्येन गणेश्वरोऽसितः करालकालाम्बुदविग्रहध्वनिः । प्रतोलयित्वा निजपुष्करादरिं प्रचाटयेदौर्वहुताशने क्षिपन् ॥ ६३ ॥ समुद्रगासिन्धुजलैस्तदम्भसि स्थितोऽभिषिक्तोऽअलिना महामयान् । हरेदसौ दुग्धनिशाज्यसैन्धवैर्वचां पिबेन्मन्त्रवदात्मजार्थिनी ॥ ६ ॥ हृदम्बुजे शक्तिभिरावृतं तु ये सपत्रपुर्यष्टकमूर्तिमण्डले । गणेशमगुष्ठमितं स्मरन्ति ते तरन्ति संसारसमुद्रमश्रमम् ॥ ६५ ॥ 'मगुगपी' ग. पाठः, २. 'ग', ३. 'र', ४. निजात्यसै' य. पाल, , १.

·१. ईशानशिवपुरदेवपद्धती [मन्त्रपार कलशे शरावकपिलान्यदीपिके स्वभिपूजिते निशि जपेच्च कन्यकाम् । अधिवास्य तत्र सल डावलोकनाद् वदति त्रिकालकलितार्थसन्ततिम् ॥६६॥ इत्यं मन्त्री भार्गनेणोदितोऽयं गेम पूर्व कामधुग् यो मुनीनाम् । योऽमुं सम्यक् साधयेत् साधकेन्दत्तस्यासाध्यं नास्ति किञ्चित् त्रिलोक्याम् ॥ सिद्धविनायकविधानम् । - . उद्धृत्य झण्टीकोडेशी दन्तायेति पदं ततः । वस्तिपुच्छाशसंझोडपोश उच्छिष्टमात्मने ॥ ६८॥ ताराङ्कुशाभ्यां शक्तिश्च बिन्दुनादविभूषिता । हतारं चास्त्रबीज चाप्योष्ठयुक्तः शिवोत्तमः ॥ ६९ ॥ द्विरभ्यस्तश्च मन्योऽयमष्टाविंशतिवर्णकः । उच्छिष्टविघ्नराजाख्यो जपायः सर्वसिद्धिदः ॥ ७० ॥ उच्छिष्टाय ठठ। अनेन जातियुक्तानि हृदाद्यनानि षट् क्रमात् । विन्यस्थ तु यथास्थानमुच्छिष्टः साधयेदिमम् || ७१ ॥ ऋपिरुच्छिष्टयाजाख्यश्छन्दः स्यान्निदेव हि । उच्छिष्टशब्दपूर्वोऽस्य दैवं गणपतिः स्मृतः ॥ २ ॥ तुन्दी विनः शुलवर्णो गजास्यः पाशी नमः साङ्कुशोऽङ्गुष्ठमात्रः । नानारलैषितः स त्रिणेत्रः पूज्यो नृत्यन् साभयेष्टप्रदोऽसौ ।। ७३ ।। यावत्कृप्णचतुर्दशि प्रतिदिनं प्रारभ्य कृष्णाष्टमी- मुच्छिष्टोऽष्टशतं जपेच्च जुहुयात् सद्दन्तकाप्टेनवैः । स्वाद्वक्तैर्मनुरेष सिध्यति ततो मन्त्रं ससाध्यायं सलिख्यात्र निधाय त गणपतिं जप्येन चाकर्षयेत् || ७१ ।। कक्षे क्षिप्त्या चाप्नुवादिष्टमेनं हेमोन्गनिमिष्ट्वा शतस्तन् । यस्याः पद्या पापुरम्य च कृत्वा जप्याद् रात्रौ तूर्णमायाति चेष्टा ।। ७५ ॥ 1. 'शो'स पार २. पादशग, पाठ 'कु'का पाठ ४, यान्ति पेटाः' प पाठ ·२१ वपट् । बीजस्योक्तं यत्तु क्षिप्रप्रसादगणपतिः] पूर्वाध पोडशः पटलः । सेहं मिथश्चेन्मिथुनस्य वाञ्छेद्धस्तरभविमः प्रजपेच पश्यन् । गन्धादिकं वा जापितं प्रदद्याद् वश्यं धृतं चन्नहोमभस्म ॥ ७९ ॥ अङ्गुष्ठमात्राः समियोऽथ जुहत् सौवर्णमत्तस्य नरेन्द्रवश्ये । पुप्पैर्द्विजानां वणिजां फलैस्तैः : शूद्रन्य पत्रैः सकलस्य सर्वम् ॥ ७॥ हस्तीत्युक्त्वा साक्षिपाच च वान्तो दीर्घः कूर्ची मायया साक्षिमांसम् । सोष्ठश्चण्डौ वहिजायान्वितोऽसौ स्यादौच्छिष्टो विघ्नमन्त्रः पुरोवत् ॥ ७८ ॥ हस्ति हृदयाय नमः । पिशाच शिरसे, स्वाहा । लिखे शिखायै स्वाहा कवचाय हुम् । सङ्घ अस्त्राय फट् । अमून्यज्ञानि किष्किन्धो मुनिश्छन्दोऽस्य वै विराट् । प्राग्वद् दैवं तथाष्टम्यां सिध्येद् रविसहस्रकैः ॥ ७९ ॥ उच्छिष्टात्मा स्वार्णलक्षं जपेद् यस्तस्यासाध्यं नास्ति लोकेऽर्थजातम् । वैनस्य कृत्यं तचोच्छिष्टोऽनेन कृत्वैप विन्देत् ।। ८० ॥ एकारादेर्यन्मनोः कर्म गीतं तच्चानेन प्राप्नुयात् साधकेन्द्रः ॥ ८१ ॥ समन्त्रसाध्याहयपत्रभृत्का तनुं मधूच्छिष्टमयी निखत्यात् । उपर्यथास्याः खदिरानले यदुतेन साध्यं वशयेत् समस्तम् ॥ ८२ ॥ मन्त्रस्तु यन्नामविदर्भजापाद् वश्यस्तथा भूर्जविदर्मितं वा । तन्नाम धार्य त्वथवा विसर्पिोमश्च वश्याय तु सप्तरात्रात् ।। ८३ ॥ तजापतैलाञ्जनचन्दनायं वश्यं हुतं चापि च हेमपुप्पैः । पाशाङ्कुशाढ्योऽत्यरुणस्तु ननो ध्येयो निजाः सहितो गणेशः॥४॥ उच्छिष्टविनेशाधिकारः। क्षिप्रमशब्दस्त्वथ सादनाय स्याद् विनवीजादिमनुईदन्तः । पड्यक्षरो विघ्नपतेरभीष्टान् संसाधयेदेष हि कल्पवृक्षः ।। ८५ ॥ ऋष्यादि चाङ्गादिकमप्यशेपमेकाक्षरपतिविधानतः स्यात् । सन्दीक्षया लक्षजपेन सिध्येद् दशांशहोमान्मधुरैस्तिलैश्च ।। ८६ ॥ पाशाहकुशे कल्पलतां च दन्तं हस्तैः करेणापि च चीजपूरम् । विभद् गजास्यः समलकृतो वः क्षिपप्रसादः शशिमौलिरव्यात् ।। ८७॥ १. 'माँ' क. म. पाट: १. 'म' प. पाठ। १. ख. पाठ ·. . ईशानशिवगुरदेवपद्धती मनापादः ध्येयोऽरुणम्तुन्दधृतत्रिलोकः श्वेताम्बरादयोऽम्बुजविष्टरस्सः । हस्तस्थसङ्कल्पलतामसूतैयन् धनैर्मूर्धनि साधकेन्द्रम् ॥ ८८ ॥ सिद्धाहयस्यावरणैश्चतुर्भिः पूज्यः स्वमूर्ती हृदयाम्बुजे या । द्रव्यैः पुरोक्त घृतपायसार्हत्वा श्रियं परमवैश्च विन्देत् ॥ ८९ ॥ नित्यं यथाशक्ति वृत्तान्नहोमात् कुटुम्बिनो तगृहपोषणं स्यात् । सन्तर्पयेचामृतवारिपूरैर्यदिष्टमन्यच्च लभेत सर्वम् ॥ ९० ।। दत्याज्यसिक्तसितलोणकृतावदाने त्या निशास्वभिमत खलु तस्य सिध्येत् । संवाद मिच्छति विरोधिषु वा चतुर्यो तन्नालिरहवनाच्छियमश्नुतेऽसौ ॥ पञ्चान्तकोऽमिसहितः सह वामनेत्रो दण्डी च शक्तिमनुसंपुटगस्त्रिवर्णः । वैभो मनुर्निगदितः स्वयमेव दीधैरहानि जातिसहितानि यथा स्वरे स्युः ।। छन्दो विरामुनिरथास्य तु भार्गवः स्यात् तदैवतं गणपतिः पुरतोऽर्णलक्षम्। अभ्यस्य चांशहवनेन च पञ्चभक्ष्यै. कन्या वढूंश्च खलु सिध्यति भोजयित्वा ॥ सन्दीक्षितो गुरुमुखात् समवाप्तमन्त्रः स्नानादिनित्यविधिना यजनं विदध्यात् । गौलाब्धिहेमभुवि कल्पकाननान्तर्ध्यात्वा हिरण्यमणिमण्डपसिंहपीठम् ॥ शक्तयादिधर्ममुखपादगुणाजविम्वै. कोणच्छदेषु हृदयादिमनून पुरस्तात् । नेत्रं पुरोऽवमपि दिक्षु यजेत् तु शक्तीः जया, विजया, अजिना, अपराजिता, नित्या, विलासिनी, शौण्डी, अनन्ता, सुमाला। एताः क्रमेण तु दलानगताश्च मध्ये ॥ गणं गणनाथं विघ्नेशं विनायकं भक्ष्यप्रियं पञ्चकर लम्बहस्तं महोदरम् । एतांश्च पङ्कजबहिः क्रमशोऽष्टदिक्सान् विनान् यजेद् गजमुखानरुणान् खनामा । पाशाकुशामरदिनोऽरुगमास्यगन्धास्तद्वायतो दशदिशास्वपि लोकपालान् ।। ध्यायेदयाम्बरसरोजरसामृता व्योमात्मर्फ गणपत्ति दुतहेमवर्णम् । पीताम्बरं स्वागभूषणमाल्यगन्धं लम्बोदरं त्रिणयनं शशिखण्डमौलिम् ॥१७॥ 1. स्मल पल्प' क., 'स्थतस्कला' ग, पार:. २. 'एम्पादर'. पाक, 1. तिक, पा... निशा ख. पाठ, - ·. क्षिमप्रसावगणपतिः] पूर्वार्धे पोटशः पटलः । पाशास्कुशाम्ररदमोदकपचहस्तं हूस्वाकृति विविधभूषणचित्रगात्रम् । पुप्पाझलौ तमभिचिन्त्य सहागमूलादावाहयेत् कथितपङ्कजकर्णिकायाम् ॥ साझेन मूलमनुना प्रथमोपचारैराराध्य पायसगुलाज्यचरूनपूपान् । मूलानि चाप्यभिनवानि फलानि चेर्न लाजान् मधूनि विनिवेद्य तु लड़कादीन् । नित्यं जपेद् गुणसहसमापि त्रिसन्ध्यं ध्यासेद् यजेच्च विभवानुगुणं गणेशम् । तस्य प्रयच्छति धनानि विशिष्टभोगानायुश्च दीर्घमगदं निखिलांश्च कामान् ।। अथ विनियोगाः कथ्यन्ते । आघायामि विधिवद्वेदकोणे कुण्डे तस्मिन् विधिनावाह्य देवम् । गौलानाज्यं जुहुयात् पायस वा विन्देदिष्ट विभव च द्विमासात् ॥ ११ ॥ भाज्यापूपैर्गुलमित्रैस्तु जुद वाष्टद्रव्यैर्धनमिष्टं च विन्देत् । विप्रं लाजैस्तिलमित्रैः सखण्डैश्य कुर्यान्मधुना भूमिपालम् ॥ १०२ ॥ गुलैरमात्यान् मधुतण्डुलेक्षुभिस्त्रियस्तु वश्य पललैर्मधुलुः । फलैस्तु शूद्रान् सकलान् सशर्करैस्तिलैः सलाजैशियेज्जुहोति चेत् ॥ कन्याख्यया संपुटमन्त्रजापात् तां प्राप्नुयात् पिष्टतनुं गुलाक्ताम् । हत्वा तु तच्छेपमदन्नपीष्टां सर्वत्र पूजा विदधीत शक्तया ॥ १०४ ॥ क्षेत्रेषु बीजं निवपन् पुरस्तात् तद्वीजभक्ष्यं विनिवेद्य तस्मै । तत्रायुत तानि वपेज्जपित्वा स्याद् भूयसी तेन तु सस्यसम्पत् ॥ १०५ ॥ - निप्पन्ने सस्ये तस्मादप्रमशमुद्धृत्य देवस्य महतीं पूजां विदध्यात् । क्षेत्र विवादास्पदमप्यथान्यदात्मीयमिच्छेद् यदि तस्य मध्ये । अद्यान्मृदं स्वैक्यगणेशमूर्तिीमाष्टवारेषु जपन् लभेत ॥ १०६ ॥ सूर्यग्रहे तु कपिलोज्यपल बचायाः पादांशचूर्णमिलितं जपितं यथावत् । पीत्वोपवासपरमस्तु भवेदजीणं यावद् घृतं श्रुतधरः स भवेच्च वाग्मी ॥ निष्कं तदर्धमपि पादेमयो हरिद्रासिन्धूरथपाण्डरवचाः पशुमूत्रपिटाः । स्पृष्ट्वा पिवेदतुमती जपितास्तनूजं विन्देद् गणेशभिपूज्य पुरः स्वशक्तया ॥ २. 'लायचल', २. 'विम्बे ग'स, पाठ:.

·अप सप्तदशः पटलः ! वाग्भवं तदनु मन्मथवीजं सर्गवान् भृगुरनुग्रहयुक्तः । त्रैपुरो मनुरयं किल बालः कामधेनुरिव कामधुगुक्तः ॥ १ ॥ विद्यावाग्भवकामराजकलिता पा सवागीश्वरी त्रेताग्नित्रिजगत्रिमूर्तिसवनदैर्गुणैः कारणैः । यद्वान्यत् त्रिविधं भवेत् त्रिपुरया वर्णत्रयायिकृतं तज्ज्ञेय त्रिपुरेतिनामविपया शक्तिः पराख्यायते ॥ २ ॥ श्रीब्रह्मा मुनिरस्य चोष्णिगुदिता छन्दः स्वयं देवता वागीशीत्यपरे शिवं च कथयन्त्यन्ये तथा भैरवम् । पूर्णेन्दुद्युति वाग्भवाख्यमपरं यद् बन्धुजीवारुणं प्रोत्फुल्लारुणकर्णिकाररुचिरं बीजं तृतीय विदुः ॥ ३ ॥ तारं व्योम तथा भृगुश्च सकलो मन्त्र स्त्रिवर्णो ह्ययं शेषाख्यस्लिपुरोमनोस्तै रचयेदङ्गान्यनेर्ने क्रमात् । स्वाभिर्जातिभिरन्वितान्यथ पुनः पाण्योः शरीरे न्यसेत् कृत्वास्त्रान् करशुद्धिमङ्गुलिषु तद्वर्णानि चाङ्गानि च ॥५॥ ओं हसौ कनिष्ठागुलये नमः । ओं हसौ अनामिकायै नमः । ओं हसौ मध्यमायै नमः । ओ हसौं तर्जन्यै नमः । ओं हसौ ज्येष्ठाहलये नमः । विन्यस्यानुलिपु क्रमेण करयोरेव त्रिपर्वक्रमात् ओं हसौं ऊर्ध्ववक्राय नमः । औं हसौ पूर्ववकाय नमः । ओं हसौ दक्षिणवत्राय नमः । ओं हसौं उत्तरंवक्राय नमः । ओं हसौ पश्चिमवत्राय नमः। इत्थं चाहलिमिर्मुखेवमिसौर्येष्ठादिभिर्विन्यसेत् । . मूलान्वितशेषतश्चरणयोर्जान्वोरुपस्थे तथा नाभौ हृद्दलतालविन्दुपु पृथड् मूर्धन्यपीत्थ न्यसेत् ॥५॥ -- शासन क. पाठ १ र जीव तक पाठ ... 'लपर' क.पा.क.पाठ, ·मप्रपादे त्रिपुरासहमहः] पूर्वार्धे सप्तदशः पटलः । विलोमतश्च कामरूपी कोल्लगिरिः सोपारोड्याणके तथा । मलयादिः कुलान्तं च जालन्धं देविकोट्टकम् ॥ ६ ॥ इत्यष्ट योगपीठानि। ब्राह्मयाद्याश्चण्डिकान्ताः पृथगिह कथिता मातरस्तत्र पूर्व दीधैर्युक्ताः स्वरैस्ताः शशधरशकलैह्रस्वबिन्दुस्वरैस्ते । युक्ताः स्युश्वासिताझो रुरुरथ कथितश्चण्डकः क्रोधनाह- श्योन्मत्तः स्यात् कपाली तदनु निगदितो भीषणः संहृतिश्च ॥७॥ शेपश्रीयुतपीठनाम च ततः पीठेति शब्दः स्वरो दीर्घ. स्यादथ मातृनामसहितं तत्तच्चतुझं तु हृत् । हस्वा बिन्दुयुताः स्वराः स्युरसिताश्चान्ये तदाद्यक्षरै- जिन्दून्तैरथ भैरवाइयमथ स्यात् पादुकेभ्यो नमः ॥ ८॥ पृथगेवं न्यसेन्नाभिहृत्कण्ठास्येप्यथो नसि | ललाटे मूर्धनि तथा द्वादशान्तेऽप्यनुक्रमात् ॥ ९ ॥ पीठपादुकन्यासः । गुह्ये च हृदये तद्वल्ललाटे बिन्दुसंज्ञिते । त्रिपु स्थानेषु शेपाचं मूलार्णान् विन्यसेत् पृथक् ॥ १० ॥ मूलमन्त्रन्यास.। न्यासः पुरस्तात् करयोस्ततः स्याद् वक्रेप्वथो पीठकपादुकानाम् । पदादिमूर्धान्तविलोमतः स्यान्मूलेन चारिति षट्पकारः ॥ ११ ॥ प्रविश्य दीक्षां गुरुणाभिषेचिसस्तदिष्टकृत् तेन विशेषशिक्षितः । अनुज्ञया तस्य विधाय नैत्यकं कृतात्मशुद्धिर्मनुनद्धविग्रहः ॥ १२ ॥ सितांशुकालेपनमाल्यभूषणो गणेशमभ्यर्च्य गुरुं च भक्तितः । उपोपविश्योचित आसने शुभे समातेज्याविधिसाधनादिकः॥१३॥ 'कापामा' प. पाठा. २. 'तू तपादु' क. स. पाठा, 1.

·२८ ईशानशिवगुरदेवपद्धती मन्त्रपादः ब्रह्माण्डोदररत्नसौधजलधेमध्ये कदम्बोज्ज्वलं चोद्यानं मणिमण्डप च विलसन्माणिक्यशोणाति । दिव्यं द्वारचतुष्टयस्थवटुकैस्तायद्भिरेवारुणैः सर्वज्ञैररुणाम्बरादिविलसद्वेषैर्युतं चिन्तयेत् ॥ १४ ॥ कुलपूर्वस्तु वटुकस्तथैवाकुलपूर्वकः । समयाख्यस्तृतीयः स्याच्चतुर्थः साधकाहयः ॥ १५ ॥ चतुझेरेप्विमे पूज्यास्तद्वत् क्षेत्रगणेश्वरौ। स्वलड्कृतौ तौ नित्य तावुदग्दक्षिणतः स्थितौ ॥ १६ ॥ तन्मध्यकार्तस्वरसिंहपीठे शक्ति प्रवालाकुरभङ्गशोणाम् । तामष्टधावेष्टय गुणैरनन्तो ध्येयस्तदित्यं सितमम्बुज च ॥१७॥ धर्मादयः स्युश्चतुरोऽस्य पादाः सिंहाननाः सत्त्वतमोरजांसि । कैन्दं च नालं कमलं क्रमेण ध्येयं त्रितत्त्व त्रिजगत्रिमूर्तिः ॥ १८ ॥ पुर्यष्टकोर्ध्वच्छदमम्बुज तदधश्छदाकारचतुर्युगं च । परिस्फुरत्केसरजालकीणी तत्कर्णिका चोपरि मूलशक्तिम् ।। १९ ।। ध्येयं तथा वाग्भवमात्रबीजं बन्धूकरक्तं रुचिरं त्रिकोणम् । हिरण्यगर्भ च हरिं च रुद्रं तथेश्वर चैव सदाशिवं च ॥२०॥ ततस्तु तन्मध्यसुखोपविष्टां देवीं जपायावकरक्तकान्तिम् । , निबद्धपद्मासनसौम्यमूर्ति नेत्रत्रयालकृतवपद्मा ।। २१ ॥ जटाकिरीटाहितशीतरोचिप पिशहरक्ताभरणाम्बरस्रजम् । धृताक्षमालां वरदां च दक्षिणे सपुस्तकाभीतिकरां च वामतः ॥ २२ ॥ समग्रतारोधिपमण्डलानना प्रतप्तजाम्बूनदरत्नकुण्डलाम् । गलप्रभारजितनिष्कभूषणा सुजातवृत्तोन्नतपीवरस्तनीम् ॥ २३॥ विचित्रहारोल्लसितस्तनांशुका तथाङ्गुलीयैः कटकैश्च भूषिताम् । पिशङ्गकौशेयरुचारणत्विषं हिरण्यकाञ्ची दधतीं तदास्पदे ॥ २४ ॥ . 'कु' प पाठः. ३. तिम्' स.पा. १. 'तो नृत्यन्ता' क, ग. पाठ . 1. 'राभितम' स. पाटः, !

·- त्रिपुरासहमहः] पूर्वार्धे सप्तदर्शः पटलः । यथोचिताकारविशेषसुन्दरं मनोरमोर्वोरपि जड़योयुगम् । क्रमेण वृत्तं दधतीं पदाब्जयोविचित्ररत्नस्फुरिते च नू ॥२५॥ समस्तशाभाविभबैकसुन्दरी विभावसौन्दर्यसुधारसात्मिकाम् । निजैक्यतनैपुरदेवतां शुभां विचिन्त्य भावाहितसाधनैर्यजेत् ॥ २६ ॥ ततस्तु खाम्भोरुहचन्द्रमण्डले शिवात्मिका निष्कलसूक्ष्मचेतनाम् । विचिन्तयेत् तारकसक्रमविपं शतहदादामरुचिं तनीयसीम् ।। २७॥ ततः समादाय कृतां सुपुम्नया निजैक्यदेव्या हृदयाम्बुजं नयेत् । सचेतनां तां प्रविभाव्य तु क्षणं मनः स्थिरं तत्प्रवणं विधाय तु ॥२८॥ खपङ्कजेन्दोरमृतस्य धारया परिसयन्त्या सितदुग्धरोचिपा । सुपुम्नया अक्षपथामृताम्बुभिनिजैक्यदेवीमभिषिच्य हर्षयेत् ॥ २९ ।। यथोपचारैर्मनसामिपूज्य तां सुधाभिराप्लाव्य पुनस्तु चिन्तयेत् । पडन्तराधारसमण्डलाम्बुजैः शरीरमूर्ध्वगमया सुपुस्नया ॥ ३० ॥ मूलाधारे चापि पायावुपस्ये नाभौ हृद्ये तालुमूले च मूर्ध्नि । वेदाशार्काष्टियुग्मच्छदानि तान्यन्जानि ह्यन्तरा ब्रह्मनाड्याः ॥ ३१ ॥ अपात्र मूले नवकोटियोजनं प्रविस्तृत चान्द्रमसं तु मण्डलम् । तमीपदाकुच्य निबध्य चिन्तयेत् तदुत्थमज धवलं कलादलम् ॥ ३२ ॥ अधोमुखं वक्रतनौ तदम्बुजं भवेडजोरुन्मुखमायतं स्मितम् । विभाव्य मध्येऽस्य तु काममन्दिर कदम्बगोलाकृतिलिङ्गमिन्दुभम् ॥ ३३ ॥ तं कुण्डलिन्यथ बिसाड्कुरतन्तुगौरा सुप्ता त्रिधा समभिवेष्टय तथा प्रबोधम् । याति प्रबुद्धमदनालयसभ्रमेण लिङ्गं तु वाग्भवमयं प्रथम तदुक्तम् ॥ ३४ ॥ * आग्नेयबिम्बमरुणं हृदयेऽत्र पमं बन्धूककान्ति दर्शपत्रमथास्य मध्ये । यत् पद्मरागरुचि मान्मथबीजलिङ्गं ध्यायेत् तु विश्वजनरञ्जनमोहनं तत् ।। बिन्दुस्थान ललाटे दिवसकरमयं मण्डलं पीतवर्ण तत्राब्जं द्वादशार दिनकररुचिरं पीतवर्ण तु लिङ्गम् । चीज सारस्वतं तत् प्रभवति परमं वाड्मयं यत्प्रभावा- दित्थं प्रोक्तं पुराणां त्रयमिदमिह यत् त्रैपुराख्या, हि विद्या ॥३६॥ २. 'स्म' ग. पाठः १., 'म' ख. पाठः, , 'त' क.स. पाठः, ·8 M ईशानशिवगुरुदेयपद्धती मन्त्रपादः सुषुम्नापथास्मात् तु वाणाख्यलिङ्गात् समारभ्य विद्युलभासूक्ष्मरोचिः । द्वितीय तृतीयं च मध्येन लिङ्ग गता शक्तिरूवं पुर द्वादशान्तम् ॥ ३७॥ अहं जीवभूतः क्रमेणेह लिङ्गत्रयोदीर्णशक्त्या स्वपमं समेतः । सहस्रच्छदं तत् फलामध्यपत्रं सुधासारविष्यन्दि सच्छिद्रमध्यम् ॥ ३८ ॥ पुनः सैव शक्तिः सुधाधारयास्मानिवृत्ता सुपुम्नापथा ब्रह्मरन्धम् । प्रविष्टा पुरोक्त् त्रिलिङ्गानि चान्तः क्रमात् प्लावयन्तीह मूलाजमीयात् ।। विभाव्येत्थमूर्ध्वादधश्चोर्ध्वयानं तथा शसकुन्देन्दुगोक्षीरगौरैः । प्रपूर्ण शरीरं त्वथो रोमकूपात् सञ्चामृताम्भः समाप्ताव्यमानौ ॥ ४० ॥ क्रमादष्टपीठस्थिता देवताधाइँसिद्धिर्वृतिस्था + + गुरुं द्वारपालानथो लोकपालांस्तथा मण्डपं चाम्बुधिं चिन्तयीत ।। ४१ ॥ विभाव्येति मन्त्रं सदाभ्यासयोगान्मनोवाञ्छिता स्त्रिलोकेषु विन्देत् । विजित्येह मृत्यु गुणैश्वर्यवाचामधीशत्वमेयादलभ्यां च मुक्तिम् ॥ १२॥ इत्थं निजैक्येन विभाव्य देवीमिष्ट्वा यथावन्मनसोपचारैः । बाह्ये पुरोवद् यजनाय सम्यग् लेख्यं तु चक्र विधिनैव देव्याः ॥ १३ ॥ काश्मीरगोरोचनचन्दनेन्दुस्पृक्कुष्ठरुक्पत्रकगोमयाद्भिः । चक्र लिखेद्धाटकरूप्यताः कृते तलेऽरनिमितेऽतिरम्ये ॥ ४ ॥ सकर्णिकं साप्टदलं तु पद्म मध्ये यहिदशकं दलानाम् । तद्वायतः पोडशपत्रमन्नं बाह्ये तथा रागदलानि च स्युः ॥ ४५ ॥ तद्वाद्यवृत्तं चतुरश्रमस्मिन् कोणास्तु पार्थे कलशोमानाः । लेख्याः सपाशाङ्कुशशट्सपश्चिहरुपेतास्तु यथाक्रमेण ॥ १६ ॥ मध्ये त्रिकोणाकृति वाग्भवं स्यात् तन्मध्यगे च गरशक्तिबीजे । लेख्येऽऐदिपपत्रगताः स्वराः स्यु ये दर्लद्वादशकेषु कामम् ।। ४७ ॥ शक्तीलिखेदवथ पोडशालिन् पत्रेवय द्वादशकेषु कामम् । सान्तान् सौदीन् सह इत्तविन्दुनु द्वात्रिंशदजच्छदनेषु मन्त्री ॥१८॥ ..'तम्'रा, पाट 1.ना.'.. पाठ.. ४. 'म' फ. पा. ५. '', ६' प. पाठ 1. कि. ग .. ७. 'म, ·पुरासमा पूर्वाधं सप्तदशः पटलः। बाह्येऽथ मालामिव शेषमन्त्रं वृत्ताद् बहिस्तञ्चतुरश्रमन्तः । तद्वल्लिखेत् कोणचतुष्टयस्थे पाशाङ्कुशे रम्यतरे यथावत् ॥ १९ ॥ एतद्धि चक्र त्रिपुराभिधेयं संलिख्य तस्मिन् यजनं विदध्यात् । तच्चापि पीठे विनिधाय मन्त्री संपूजयेत् तैर्विहितोपचारैः ।। ५०॥ शस्तं निजैक्येन तथैव चक्रे चित्रेऽपि देव्या यजनं न भूमौ । मोहादसौ स्थण्डिलगां यजेचे प्रश्येत् त्रिवर्गादपि मन्त्रसिद्धेः ॥ ५१ ॥ पूर्व त्रिलिङ्गात्मकवीजयुक्त्या सद्वादशान्तामृतशक्तियोगाम् । विभाव्य गन्धाक्षतपुप्पतोयैः स्वमूर्धनि स्वैक्यतर्नु यजेत् ताम् ॥ ५२ ॥ न्योमेन्दुपकेरुहतः पुरोवत् तेजश्चिदानन्दमयी गिरं ताम् । आवाह्य चक्रोदरकर्णिकायां व्योमेन्दुसूतैरमृतैनिपिञ्चेत् ।। ५३ ॥ शेषाङ्गमूलैमनुभिः क्रमेण प्राग्वत् समाराध्य महोपचारैः । व्योमावृताम्भःपृपतेः पुरोवदाप्लाव्य तूक्तावरणानि चेष्ट्वा ॥ ५४॥ अझैर्यजेदावरणं दलानां मध्ये यथावत् प्रथमं ततश्च । शक्तीद्धितीयेऽथ दलामगास्ताः सल्लेखिनीपुस्तकहस्तयुग्माः ॥ ५५ ॥ योगा च सत्या विमला च मेधा श्रद्धा च बुद्धिश्च तथा समृद्धिः । ज्ञाना च पूर्वादिपु रक्तवर्णा दिव्याम्बराद्यैरपि भूषिताशयः ॥ ५६ ॥ ततस्तृतीयावरणेऽष्टपीठे मातृः क्रमाद् भैरवपादुकाश्च । ऐशे गुरुन् पञ्च यजेच्चतुर्थे क्षेत्रं सविनं वटुकांश्च दिक्षु ॥ ५७ ॥ लोकाधिपान् सायुधवाहनादीस्तान् पञ्चमे त्वावरणे यथावत् । संपूज्य तैस्तेरुपचारभावैः पुनश्च देवीं सुमनोभिरिष्ट्वा ॥ ५८ ॥ आत्मतत्त्वाधिपायै देव्यै नमः । विद्यातत्त्वाधिपायै देव्यै नमः । शिवतत्त्वाधिपायै देव्यै नमः । पृथगेमिः क्रमान्मन्त्रैर्दत्त्वा पुप्पाञ्जलित्रयम् । भावाप्टपुष्पैरपि तामर्चयेद् भावसाधनैः ॥ ५९ ॥ अहिंसा प्रथमं पुष्पं ततश्चेन्द्रियसंयमः । क्षमा भक्तिर्दया ध्यानमलोभो ज्ञानमष्टमम् ॥ ६० ॥ 'भ्रश्यन्ति व', १. 'दम्', ३. "च' स. पाठः ३ .

·[मत्रपादः ईशानशिवगुरुदेवपद्धती. आत्मविद्याशिवैस्तत्त्वैः पृथग् प्राग्वन्नमोन्तकम् । जपाद्यन्ते जपं कुर्याज्जपरक्षाकरो विधिः ॥ ६॥ स्फटिकाक्षावली शस्ता जप्येषु त्रैपुरेषु वै । जपं चाप्यमृताम्भोभिर्मनसास्यै समर्पयेत् ।। ६२ ।। ततः स्तवमिर्म ध्येयमन्त्रसारमुदीरयेत् । शतहदाकदम्बवल्लसद्युति तनीयसी मृणालतन्तुकोमलां त्रिलिङ्गविम्यनिर्गताम् । ससर्गबिन्दुनादकान् क्रमादतीत्य तत्पदान द्रवत्सुधारसाप्लुतां सुनिष्कला नुमो गिरम् ॥ ६३ ॥ सुधाम्बुधौ सितावनौ च चन्द्रकान्तमण्डपे शशाकविम्वपक्कजे तु गौरवर्णवालिकाम् । सबोधमुद्रपुस्तकां सकुम्भजप्यमालिकां . सिताम्बरादिभूपिता सितावृतिं नुमो गिरम् ॥ ६ ॥ हिमाश्रमेऽष्टमातृभिश्च मातृकाम्बुजासनां शशिप्रभां वराभयां तथा धृताजपुस्तकाम् । सविनराजपण्मुखां सदक्षिणेशदेशिका सभैरवां त्रिलोचनों कंपर्दिनी नुमो गिरम् ॥ ६५ ।। निजैक्यतोऽरुणत्विपं प्रतप्तहेमकुण्डलां विचित्रभूषणाम्बरी स्थितां सकल्पकाम्बुजे । सपाशमड्कुशं करैर्वराभये च विभती सशसपशेवधि विभूतये नुमो गिरम् ॥ ६६ ॥ ललाटपद्मवाग्भवे सुरेन्दचापदीपिति शिरस्यथेन्दुमण्डले समन्मथां सितद्युतिम् । रविप्रमां इदम्बुजे हि सौरविम्बमध्यगां पृथग विभाव्य मुक्तये च मुक्तये नुमो गिरम् ॥ ६७ ॥ .. 'है', २. 'न' य. पाठ..

·भिपुरासंग्रहः] पूर्वाध सप्तदशः पटलः । स्वकान्तियावकाम्बुभिर्विलोहिते च रोदसी सपुप्पबाणकार्मुकां च साकुगां तु पाशिनीम् । विलोहिताम्बरादिकां निजैक्यतो विभूपितां स्मृतां जगद्विमोहिनी विकर्पिणी नुमो गिरम् ॥ ६८ ॥ समस्तवेदशास्त्रवाग्विभूतिजन्मभूयंत- स्ततश्च संस्कृतादिवाग्विलासदं हि वाग्भवम् । स्फुरत् स्मरस्य मन्दिरे स्मृत हि तारकमभं यदात्मकं प्रवृत्तये गिरां च तां नुमो गिरम् ॥ ६९ ।। यतः प्रपञ्चसंभवस्थितिक्षयप्रवर्तनं त्रिविग्रहप्रभेदतस्त्रिमूर्तिी विभाव्यते । गुणत्रयीजगत्रयीत्रितत्त्वकालपूर्विकां ततनिपूर्विका पुरा त्वमम्ब! तां नुमो गिरम् ॥ ७० ॥ किमङ्गपूजनाविधावजानताथवा मया तदङ्गमन्त्रसाधनक्रियादिहीनमर्चिता । त्वदनियुग्मपद्मयोस्तु भक्तिचोदितेन तत् त्वमम्ब! खेदिताधुनासि दुर्नयं क्षमम्व मे ॥ ७१ ।। भक्तिहीन क्रियाहीनं श्रद्धाहीनं यदर्चनम् ।' तदस्तु परिपूर्ण मे तव देवि! प्रसादतः ॥ ७२ ॥ इत्यात्मादित्रितत्त्वान्तमधिपायै नमोऽन्तकम् । देव्यै पूजाजपफलमर्पमेञ्चुलुकाम्मसा ॥ ७३ ॥ भनामिके द्वे तर्जाभ्यां मिथः पाण्योर्निवध्य तु । उत्तानपाणितलयोर्मध्यमे सकनिष्ठिके ।। ७४ ॥ पार्धाभ्यां सहिताग्रे स्तामृज्वायतमुपस्थिते । . कृत्वाङ्गुष्ठाप्रयुग्मेन कनिष्टामूलयोः स्पृशेत् ॥ ७५ ॥ मुद्रेयं योनिसंज्ञा स्याच्छाक्तेयी मन्त्रसिद्धिदा । तां बद्ध्या दर्शयेद् देव्यै सद्यःप्रीतिकर भवेत् ।। ७६ ॥ 1. 'यतका' क. स. पाठ:. २. 'वाक् कु', ३. 'चरस्य' स. पाठ 1. 'मिविभा' ख, ग, पाठः. F ·३४ इंशानशिवगुरुदेवपद्धती [मन्त्रपादः अथायं तु हृदा दत्त्वा नमस्कृत्य प्रसाध च ।। निरञ्जने लयं गच्छ ठठ। अनेन पुष्पाञ्जलिना देवीं सपरिवारकाम् ॥ ७७ ॥ आदायामृतनिःप्यन्दैः खाब्जमध्ये नियोजयेत् । अयं हृदा विसृज्याथ मोजयेच्च कुमारिकाः ॥ ७८ ।। वटूनपि यथाशक्ति पोयसाज्यमधूत्तरम् । सूतकादिपु बाह्याची जपं वा न समाचरेत् ॥ ७९ ॥ पवित्रारोपणादीनि कुर्याच्चैव विधानतः । विशेषात् पट्टसूत्रेण पवित्राण्यत्र कल्पयेत् ॥ ८० ॥ गङ्गावतारणं चापि कुर्यात् ककणिकामपि । न शस्ता चण्डपूजात्र विधिोमस्य कथ्यते ॥ ८१ ॥ तिलाज्यशर्कराहोमः सर्ववश्यप्रदो भवेत् । बैल्यैः पत्रैः फलैः शुक्कैः पुष्पैः पत्रैरथ श्रिये ॥ ८२ ॥ जुहोति राजिकालोणैर्मधुना तुष्टिरुत्तमा । शुक्लां शुक्लैस्तु कुसुमै?त्या विद्यां लभेदसौ ॥३॥ श्रीवश्याकृटिकृत्येपु रक्तां रक्तैस्तु साधनैः । दूर्वागैर्लभते कन्यां साज्यानेनानमुत्तमम् ॥ ८४ ॥ शिरीपकुसुमैर्वेश्यां वशयेत् क्षौद्रामिश्रितैः । शुक्लादिपुप्पोमेन शुक्लादिवसनागमः ॥ ८५ ॥ अपामार्गस्तथाश्वत्थैर्यग्रोधोदम्परैरपि । विप्रादीश्चतुरो वर्णान् वशयेन्मधुरैः क्रमात् || ८६ ॥ धुकाष्ठैस्तद्धोमादुन्मताः स्युररातयः । विद्वेपो निम्बकापसारयेत् सविधिपः ।। ८७ ॥ काककाकारिपत्राभ्यां होमादुचाटयेत् परान् । क्षुद्रेषु कृष्णां ध्यायेत् तां कृष्णान्यावरणानि च ॥ ८८॥ १. 'नस पाट. १. 'करि' य. पा. ३, १ पुरा' म.पा.

·५ । त्रिपुरासमदः) पूर्वाध सप्तदशः पटलः । मध्वाज्यक्षीरहोमेन समृद्धिमहती भवेत् । वटाधो गोमयालिप्ते दर्भानास्तीर्य साधकः ॥ ८९ ॥ पुष्पलाजाक्षतैः शुभैः पूजयेद् ब्रमयक्षिणीम् । नित्यमष्टसहस्रं तु जपित्वा निशि तन्मनाः ॥ ९० ॥ मासेन यक्षिणी पश्यदिष्टार्थीश्चापि विन्दते । तन्मन्त्रिताम्बु पीतं तु नित्यं मेधाकरं स्मृतम् ॥ ९१ ॥ अष्टोत्तरशतं स्पृष्टमम्भः पीत्वा दिवानिशम् | निरीक्ष्य बद्धमुद्रस्तु तद्वाचं स्तम्भयेदसौ ॥ १२ ॥ अश्रुतान्येव शास्त्राणि दर्शनादेव धारयेत् । बहुना किं प्रलापेन वाग्विलासविभूतिदः ॥ ९३ ॥ न मन्त्रस्नैपुरादन्यः श्रीकरोऽपि विशेषतः । शेषमन्त्रविहीनस्तु मनुर्यः प्रथमोदितः ॥ ९४ ॥ बालाभिधानो जप्यः स्याद् बालेरेवैष नेतरैः । एतैरशेपशेषस्थैर्मूलार्णस्तु विभागशः ॥ ९५ ।। कूटस्थस्त्रैपुरो मन्त्रः सर्वसिद्धिपदो हि सः । स्वरादिभिः क्रमात् काथैः क्षान्तगैतियक्रमात् ॥ ९६ ॥ अन्तःस्थितस्वरैस्तैश्च स्पैर्शवामाक्षपल्लवैः । क्रमेण त्रैपुरा एव मन्त्रास्ते प्रभवन्ति हि ॥ ९७ ॥ सम्यगित्थमुदिता त्रिपुरेयं कामधेनुरिव कामदविद्या । यामुपास्य सुरगुह्यकसिद्धाः सिद्धिमृद्धिमपि चापुरभीष्टाम् ॥ १८ ॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्नसारे निपुरासकहो नाम . सप्तदशः पटरः। पाठः. २. न्या', ३. 'पाशवा' स पाउ:..

·अथाटादशः पटलः ।, अधोदितविशेषतस्त्रिपुरहंसवागीश्वरी सबिन्दुगगनं भृगुः पृथगुपोढबालाक्षरैः । इयं भुवनमोहिनी भवति विश्ववारभूतये । मुनिस्तु कमलासनस्तदनु चोष्णिगुक्ता च वाक् ॥ १॥ मुखे नयननासयोरधरवक्रवृत्ते च के श्रवस्यपरके मुखे च हृदयेऽपि नाभौ क्रमात् । न्यसेदखिलविग्रहे शिरसि चेति बिन्दुस्वरान् ओं हं सः कं खं गं घं दं हृदयाय नमः | ओं हं सः च छ ज झं अं शिरसे ठठ ।' ओं हं सः टं टं ड ढ णं शिखायै वषट् । ओं हं सः तं थं दं धं नं कवचाय हुम् । ओं हं सः पं फं वं भं मं अस्त्राय फट् । इहागरचनोदिता भवति बद्धदिग् यादिभिः ॥ २ ॥ निजागमनुमूलतः सपितविग्रहेष्टासनः पयोनिधिपुरक्षितौ स्मरत दिव्यसिद्धाश्रमम् । शशाङ्कमणिमण्डपे रजततारसिंहासने सहाम्बुरुहमुल्लसत्रिगुणमेरुसत्कर्णिकम् ॥ ३ ॥ मेरुरूपायै कर्णिकायै नमः । नमोऽस्तगम केसरान् कुलगिरीन्द्रतत्त्वान् यजेत् कुलपर्वतात्मकेभ्यः केसरेभ्यो नमो नमः । तथैव जगतीच्छदैः प्रथितवर्षशैलात्मकान् । वर्षेपर्वतात्मकेभ्यो दलेभ्यो नमो नमः । पहिर्धरणिमण्डलं जलनिधींश्च सप्तार्चयेत् तथैव दिशि चण्डिकां गणपतिं गुरुं क्षेत्रपम् ॥ ४॥ निजागतिरादितस्तु पुरतोऽध रुद्रोऽम्बुजे तथोपरि चतुर्मुखः कमास्त्वधो यामाकः । 1. 'पिपरिक्षि' ग. पा. १, म. पाटी ३. 'ग, पाठ ·दे हंसवागीश्वरी विधानम् ] पूर्वार्धे अष्टादशः पटल । दिवाकरनिशाकारावुपरि दीपकृत्यौ पुरः सरोजजलजाहयौ निधिवरौ धनस्राविणौ ॥ ५ ॥ शशाकमणिपाण्डरां बरददक्षिणाक्षस प्रसन्यधृतवल्लकी विधृतपुस्तकां त्रीक्षणाम् । जटामकुटचन्द्रिणीममलहारमाल्यादिकां पराममृतविग्रहां नमत हंसवागीश्वरीम् ॥ ६॥ तदम्बुरुहकर्णिकासुखनिविष्टदिव्याकृति विचिन्त्य निजमूर्धनि स्फुटसरोजचन्द्रामृत. । प्रसिञ्चदमलप्रभामथ तदर्थ्यतोयोक्षितैः सुगन्धिकुसुमादिकैर्यजतु चोपचारैर्धिया ॥ ७ ॥ ऐरावताय नमः । पुण्डरीकाय नमः । कुमुदाय नम 1 अञ्जनाय नमः । वामनाय नमः । पुष्पदन्ताय नमः । सार्वभौमाय नमः । सुप्रतीकाय नमः। यजेदिति दिशागजान् शतमखादिदिक्षु स्थितान् धराय नमः । ध्रुवाय नमः । सोमाय नमः । आपाय नमः । अनिलाय नमः । अनलाय नमः। प्रत्यूपाय नमः । प्रभासाय नमः । इत्यष्ट वसून् । अजैकपादे नमः । अहिर्बुध्नये नमः । विरूपाक्षाय नमः । रैवताय नमः । त्र्यम्बकाय नमः । पिनाकिने नमः । भवनाय नमः । ईश्वराय नमः । कपालिने नमः । स्थाणवे नमः । भवाय नमः । इत्येकादश रुद्रान् । धात्रे नमः । अर्यम्णे नमः । मित्राय नमः । वरुणाय नमः । अंशाय नमः। भगाय नमः । इन्द्राय नमः । विवस्वते नम । पूष्णे नमः। पर्जन्याय नमः । त्वष्ट्रे नमः । विष्णवे नमः । इति द्वादशादित्यान् । तवे नमः । दक्षाय नमः । सुधाय नमः । स्तव्याय नमः। कालाय नमः । कामाय नमः । धुनये नमः । कुरुमते नमः । मधुमते नमः । रोचमानाय नमः । इति दश विश्वेदेवान् । १. 'ई' क ग. पाठ:-

·ईशानशिवगुरदेवपद्धती
সিমা
वसून सुरपती यमे त्रिनयनान् जले भास्करान् ।
शशाङ्कदिशि विश्वकान् यजतु चाथ लोकाधिपां-
स्तदनमयदेवताः प्रणवनामहृत्पूर्वकम् ॥ ८॥
गन्धादिभिर्यजेदिति यावत् ।
व्रतोचितमिताशनो धवलगन्धमाल्याम्बर.
पुरश्चरणकं जपेत् तरणिलक्षमक्षसजा ।
पलाशकुसुमैः सितैः सरसिजैश्च जात्युत्पलैः
सुगन्धिनवसर्पिपा च जुहुयात् तु लक्षं पृथक् ॥ ९ ॥
ततः सकलसिद्धिभाग् भवति सिद्धवागीश्वरः
स साधकवरः स्फुटं त्रिभुवनैकसम्पत्पदम् ।
जपेत् प्रतिदिनं तथा घृतपयोहुतं शक्तितो
निजैक्यमभिचिन्त्य तां विजयते ह वादे परान् ॥ १० ॥
प्रतप्तकनकप्रभा त्रिनयना सपाशाङ्कुशा
सखड्गकुलिशाम्बुजां त्रिशिखवयहस्तां शिवाम् ।
धृताभयवरमदा स्मरतु राज्यलक्ष्म्याहये
स्मरेद् भुवनमोहिनी भगवती जपापाटलाम् ॥ ११ ॥
निजैक्यमरुणत्विषं करयगकणल्लकी
सपाशमथ चाकुशं कलशमक्षमालां करैः
विचित्रमाणभूपणा तु दधतीं गिरं चिन्तये-
नपादिपु वशीकरं तदिदमिष्टमायेत् ॥ १२ ॥
श्रियं कमलविश्वकैर्मधुरदुग्धसेकैस्तथा
नृपं च वशयेज्जनं कमलबन्धुजी तैः ।
स्त्रियं लवणतण्डुलैर्द्विजवरांध कुन्दोत्पलै.
विशोऽपि सगुलैस्तिमधुतिलैस्तु शूद्रादिकान् ॥ १३ ॥
हुतैषिविभीतफेररिविनाशविद्वेषणं
समिदिरथ तद्दलैररिपिसायसंस्तम्भनम् ।
भवेत् सविपराजिकविपसमिद्धतैारणं
प्रचाटयतु राजिकैश्चरणपामुयुक्तस्पिः ॥ १ ॥

·दशाक्षरीवागीश्वरी विधानम् । पूर्वार्ध अष्टादशः पटलः । गलचिशकलैः समैः सुरभिदुग्धदूर्वाइकुरै- हुँतैस्तु सकलामयांस्तिलयुतैस्तु मृत्युं जयेत् । यदिष्टमिह मानसं तदखिलं जपध्यानतः प्रसिध्यति निक्यतो यजतु हंसवागीश्वरीम् ॥ १५ ॥ किमत्र बहुवर्णितैत्रिपुरया तु यत् साध्यते यदिष्टमनयाप्यलं निखिलमश्नुते विद्यया । अतस्तु विनियोगतः खलु समानयुक्तं फलं ननु त्रिभुवनोदरे न तदिहास्त्यसाध्यं द्वयोः ॥ १६ ॥ हंसवागीश्वरीविधानम्। जलात्रिसलिलात्रयस्तदनु चापि वाग्वादिनी- त्युीर्य ठयुगान्वितो मनुस्य दशाणों गिरः । ऋषिस्तु धिपणो भवेदपि परे तु कण्वं विदु- विराजमपि देवतां विदुरथास्य वागीश्वरीम् ॥ १७ ॥ ओं हां वद ऋग्वेद हृदयाय नमः । ओं ही वद यजुर्वेद शिरसे स्वाहा । ओं हूं वाक् सामवेद शिखायै वषट् । ओं है वादिनि अथर्ववेद कवचाय हुम् । ओं ही पडङ्ग नेत्रत्रयाय वौषट् । ओं हः इतिहासपुराणशास्त्र स्वाहा अस्त्राय फट् । पडरमनवस्त्वमी गुरुवरेण सन्दीक्षित. स्वकर्मकरणे रतो धवलगन्धमाल्याम्बर. । व्रतोचितीमताशनः कथितशस्तदेशासन. पुरश्चरणसिद्धये जपतु पतिलक्ष मनुम् ॥ १८ ॥ मनोः प्रथममक्षरं हृदि निविष्टतार न्यसेत् कनासिकमुखानि दृग्गलकुचोरुजान्वधय । तथोदरमुदीरित नवममेषु शिष्टाक्षरं न्यसेद्धृदयपङ्कजे पुनरपि न्यसेत् तारकम् ॥ १९ ॥ शिरोनयनकर्णयोर्युगलके च नासापुटे मुखे च हृदये क्रमाचरणयोर्दशार्णान् न्यसेत् । 1. 'तो जयतु स. पाठ २. 'ट्रि' ग पाठ ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धतौ [मन्त्रपार क्रमोऽयमपरो भवेद् रुचिरमेकमार्ग द्वयो- स्ततोऽङ्गमनुभियंसेद् विहितहतिदिग्बन्धनः ॥ २० ॥ ॐ रक्ष मां दक्षिणामूर्ते ! वीरभद्र ! नमोऽस्तु ते । त्वत्पादसेवान् रक्ष व सदासान् भक्तवत्सल ! ॥ २१ ॥ अनेन शयनासने गमनयोस्तथावश्यके पुरो जपतु साधकः खतनुमन्त्ररक्षाकृते । धुमध्यजलतर्पणादुषास च भ्रमं नाशये- न्मनोपकृतः स चेच्छुचिरिहोत्तरः साधकः ॥ २२ ॥ अथार्चन विधौ स्मरेद् धनददिड्मुखः स्फाटिक पयोजलधिमध्यतः कमलपण्डगं मण्डपम् । हिरण्यहरिपीटगं विकसितं सित मातृका- सरोजमधिकर्णिकं स्फुटविकीर्णसत्केसरम् ॥ २३ ॥ निजाङ्गकलिताय॒तो गगनपनचन्द्रामृतः स्वमस्तकमथाश्रयं यजनवस्तुजातं क्रमात् । निरीक्ष्य समवोक्ष्य तद् यमजलार्थनाभेन्द्रगा- स्त्वचा मृगरिपोसीरुपरि पद्मसंस्थान् यजेत् ॥ २४ ॥ क्रमेण चतुरस्त्विमान् प्रकृतवक्ष्यमाणाकृतीन् सदक्षिणशिवं गुरुं तदनु ऋत्तिवस्त्रं गणम् । शरच्छशधरद्युतिं त्रिनयनं जटामौलिक शशाकृतशेखरं कलितयोगपट्टासनम् ॥ २५ ॥ अधो पटतरोत्तं मुनिभरेण टकान्वितं. सबोधजपमालिकं नमत दक्षिणामूर्तिकम् । गुरुं परमकं गुरुं च परमेष्ठिमंशं गुरुं म्वपूज्यगुरुमन्त्रतो गुरुमनन्तपूज्यायम् ॥ २६ ॥ - समाधिनिरतानिमान् नमत शुलगन्धाम्बरान् गणाष्टकविभावितान् सफलयेद्यपारङ्गतान् । २. रा. पाठ 1. ' क, प्र.पाठः ·- दशाक्षरीवागीश्वरीविधानम्] पूर्वाध अष्टादशः पटलः। कराहितफपालकत्रिशिमिष्टमुद्रान्वित त्रिणेत्रमहिभूषणं गजतरक्षुचर्माम्बरम् ॥ २७ ॥ परेतकमलासनं सुभटमुण्डमालाधरं सुरासुरनुतं विभुं नमत भैरवं भूतये । जपारुणरुचि विभुं गजमुखं प्रलम्बोदरं सपाशमपि चाकुशं दधतमात्मदन्तं फलम् ॥ २८ ॥ शशाङ्ककृतशेखरं त्रिनयनं लसद्भपणं । नतोऽस्मि गणनायकं गगनमूर्तिमिष्टप्रदम् । समाहितमनास्त्विमान् दुरितदुःखविनापहान् प्रणम्य कमलोदरे भगवती समावाहयेत् ॥ २९ ॥ मृगाङ्कमणिचन्द्रिकाकुमुदपण्डकुन्दद्युति शशाङ्कशकलोल्लसज्नटिलमौलिका श्रीक्षणाम् । सिताम्बरविलेपनाममलहारहारिस धृताभयविलेखिनी वरदपुस्तकां भारतीम् ॥ ३० ॥ तथागमनुभिः क्रमाद् यजतु चौपचारैरिमा विशुद्धगुळपायसं सधृतमस्तु नैवेद्यकम् । पटेऽथ फलकेऽथवा समभिलिख्य चिन्ने यजे- न चेद् रुचिरपुस्तके लिखितपङ्कजे पूजयेत् ॥ ३१ ॥ खपाङ्गजगतां तु या सवितृबिम्बमध्येऽथवा जलेऽपि निजवाञ्छया विभवसारसाम्यं यजेत् । निजागतिरादितस्तदनु शक्तिभिर्मातृभि- स्तदायनमोन्तकं यजतु वक्ष्यमाणक्रमात् ॥ ३२ ॥ ओं योगायै नमः। ओं सत्यायै नमः | ओं विमलायै नमः । ओं बुद्धये नमः । ओं स्मृतये नमः । ओं मेधायै नमः । ओं श्रद्धायै नमः । सपुस्तकजपसजो विमलहारमाल्योज्ज्वलाः शशाकरुचिरप्रभाः प्रतिदलाग्रगाः शक्तयः । 1, 'पमक्षमु' क. ग. पारः. G ·- ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मित्रपाद. कृताजलिकरद्वया जटिलमौलिचन्द्राहिताः पुराभिहितमूर्तयः स्वसुरलक्षणा मातरः ।। ३३ ॥ तृतीयवृतिगान् यजेत् कथितदक्षिणेशादिकां- श्चतुर्थवृतिगान बहिः शतमखादिलोकाधिपान् । तदत्रमयदेवतास्त्वथ यथावदन्त्यावृतौ सुगन्धिकुसुमादिभिः समभिपूज्य मन्त्रं जपेत् ॥ ३४ ॥ जपं न यजनादिकं चुलुकबारिहस्तोऽर्पयेत् गुखातिगुबगुप्तात्ममूर्तिस्त्वं परमेश्वरि । गृहाणात्मकृतां पूजा जपाद्यं च फलाप्तये ॥ ३५ ॥ + अनेन पदपद्मयोः सकलशक्तिमन्त्रार्चने । क्षमापयतु दैवतैर्यजनबिम्बत' खाम्बुजे निरञ्जने! लयं गच्छ ठठ। नियोजयतु तां चितिं हृदयपद्मकोशेऽथवा ॥ ३६॥ स्पृशन् प्रतिदिनं मुखं निजकरेण ता चिन्तयेत् त्रिसन्ध्यमपि तं जपन् भवति गद्यपद्यादिकृत् । सवामकरमन्त्रवान् कलितमुष्टयवष्टम्भनात् परस्य वदने क्षिपन् सपदि तद्भिरः स्तम्भयेत् ।। ३७ ॥ क्षणाच्छुतधरो भवेच्छशधरद्युतिं पद्भुजा वराभयजपावलीकमलकुम्भपुस्तान्विताम् । सितां त्रिनयनां सितैर्वसनमाल्यभूपादिभिः स्मरन् भवति सर्वविल्हलितवेपतुलन्तनीम् ॥ ३८ ॥ यथोक्तमभुजाप्टकामथ निजैक्यवागीश्वरी चतुर्वदनपङ्कजा निजमुखे च ता चिन्तयन् । स्ववक्रमभिमन्नयन् विजयते ह वादे परा- स्तदुक्तमनपीतवानपि च शास्रवेदान् वदेत् ॥ ३९ ॥ सितैः कुसुमपकमधुरदुग्पतिक्तता- हमेत कविता तथा नियमपीह पण्मासतः । .

·- श्रीहृदयम् पूर्वार्धे एकोनविंशः पटलः। विष्णुर्नाम मुनिः स्याच्छन्दस्तज्जागतं तथा दैवम् । लक्ष्मीहि भुवनवन्द्या कथितास्यानानि वक्ष्यामि ॥ ५॥ प्राग्वत् । ओं लक्ष्म्यै हृदयाय नमः । ओं श्रियै शिरसे ठठ । ओं देवजुष्टायै शिखायै वषट् । ओं मायायै कवचाय हुम् 1 ओं श्रीं हुं फट् अस्त्राय फट् | ओं हं सः । अनेन दशदिग्बन्धः । दीक्षा प्राप्य तु विद्यां गृहीयात् फाल्गुने तु फल्गुन्याम् । इप्टेऽपि तिथिमुहूर्ते निजजन्म दिपथ्येऽहि ।। ६ ॥ मुखपथ्या । उत्तरपदसंस्थेऽर्के सातः सितगन्धमाल्यनवयसनः । आर्यामपि गजवदनं देशिकमिष्ट्वा मर्नु जपतु ॥ ७ ॥ इयमप्यार्या । प्रार जपतु नदीतीरे विल्वे च गिरौ मुकुन्दशिवगृहयोः । लक्षं पृथगथ कथितं ध्यानविधानेन तां यजतु ॥ ८ ॥ भूसरसिजमध्यस्थो मेरुः पृथुकर्णिकास्य भवति तथा । पर्यन्तकनकशिखरान् केसरजालान् विभावयतुं ॥ ९ ॥ तस्य तु कमलस्यासौ संविश्य तु मध्यदेशमतिरुचिरम् । ऋज्वायततनुरचैलः संयतचित्तः स्वयं भवति ॥ १० ॥ पद्म सहसपत्रं नामेराक् तु मिहिरशतरुचिरम् । ध्यायेत् तारककर्णिकमत्र तदरुणं तु शक्त्यर्णम् ॥ ११ ॥ इत्पझेऽष्टदलाढवे स्मरेत् तु माबीजमाईकनकनिर्भम् r दशशतपत्रमथाजं झूमध्ये शक्तिबीजमपि ॥ १२ ॥ मूय॑ब्जे शतपत्रे सबिन्दुकुम्भं च टान्तमतिघवलम् । स्मरतुं सुधाप्लववर्षावर्वाग् (!) वक्राम्बुजं तदपि ।। १३ ।। प्रथमकमले तु शक्ति घण्टास्वनतुलितरुचिररवमधुराम् | जपतु मनसैव हृदयंगपङ्कजसौपुन्नमार्गान्तम् ॥ १५ ॥ एते त्वार्याविशेषाः । हत्यः श्रीबीज दीपनिभं शक्तिनादसम्भिन्नम् । उपरि ततोऽपि च पथ्यां प्राप्य सुषुम्नां बजेद् विन्दुम् ॥ इयमपि पथ्या । ४. 'भाम् १. 'यदर्जु' २. 'ति' रा. पाठ ३. 'म'कारा पाठः म.पाठ.. ५ 'त' स. पाठ.. ६. 'ये' क.पाठ...

·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मित्रपाद- नमो भगवतीत्यथो पदयुग च वाग्देवि ठ- द्वयान्मनुरयं पुरः कथितकृत्यसिद्धिर्मतः ॥ ४६ ।। प्रज्ञां मेधां श्रुति शक्तिं स्मृति वागीश्वरी मतिम् । स्वस्ति चेति वदन्त्यन्ये शक्तिर्वागीश्वरीमनोः ॥ ४७॥ कदम्बगोलकाकृति हृदम्बुजे सरस्वती पतबिम्बदीधिति विचिन्तयेद् विमुक्तये । सपनबिन्दुमध्यगां शरच्छशाकरोचिष सवत्सुधारसप्लवां भवच्छिदं विभावयेत् ॥ ४८ ॥ गगनकमलपूर्णचन्द्रे सुधाप्रसरगलितवारिधाराः स्मरन् । उपसि च गिरमेष सन्तर्पयन् भवति विभवमेत्य वागीश्वरः ॥ ४९ ॥ इत्थं प्रोक्तं वागैश्वर्यान्मन्त्रेज्याचं सामान्यार्थम् । विज्ञायेष्टं वागैश्वर्य विन्देल्लोके सामान्यार्थम् ॥ ५० ॥ इति श्रीमदीशानाशेवगुरुदेवपद्धतौ तन्नसारे वागीश्वरीपटलोऽष्टादशः। । . अथ एकोनविंशः पटलः । अत्र गणवृत्तमात्रावृत्तच्छन्दोवृत्तानां लक्ष्यलक्षणोदाहरणभूताः श्लोका लिख्यन्ते । सा जयति जगत्यम्बा लक्ष्मीः करुणाकटाक्षपरिपतनात् । रक्षल्यभिमतविभवैर्या जनमार्या स्वपोप्यमिव ॥ १॥ आर्या । धान्यानि गोहिरण्य क्षेत्रं राज्यं च विभवतुरगगजात् । स्त्रीरलान्यपि पुप्यति यत्पदकमलस्मृतिलोंके ॥ २ ॥ प्राग्वत् । वान्तो वह्यारूढो योजितवामाक्षिविन्दुनादाट्यः । मनुरुदितः खल लक्ष्म्या यो जपपथ्याशु सिद्धयै स्यात् ॥ ३ ॥ पथ्या । शक्त्यावन्तपुटस्थः धीहत्संज्ञस्तु मन्त्रराजोऽयम् । ध्यानेन गुरुमुखाप्तः फलदो गाथासमोऽन्यस्मात् ।। १ ॥ पथ्यागाया !

·श्रीहृदयम् ] पूर्वार्धे एकोनविंशः पटल. विष्णुर्नाम मुनिः स्याच्छन्दस्तज्जागतं तथा दैवम् । लक्ष्मीहि भुवनकन्या कथितास्यानानि वक्ष्यामि ॥ ५ ॥ प्राग्वत् । ओं लक्ष्म्यै हृदयाय नमः । ओं श्रियै शिरसे ठठ । ओं देवजुष्टायै शिखायै वषट् । ओं मायायै कवचाय हुम् ।ओं श्रीं हुं फट् अस्त्राय फट् । ओं हं सः । मनेन दशदिग्बन्धः । दीक्षां प्राप्य तु विद्यां गृहीयात् फाल्गुने तु फल्गुन्याम् । इटेऽपि तिथिमुहूर्ते निजजन्म दिपथ्येऽहि ॥ ६ ॥ मुखपथ्या । उत्तरपदसंस्थेऽर्के सातः सितगन्धमाल्यनववसनः । आर्यामपि गजवदनं देशिकमिष्ट्वा मनुं जपतु ॥ ७ ॥ इयमप्यार्या । प्राम् जपतु नदीतीरे विश्वे च गिरौ मुकुन्दशिवगृहयोः । लक्षं पृथगथ कथितं ध्यानविधानेन तां यजतु ॥ ८॥ भूसरसिजमध्यस्थो मेरुः पृथुकर्णिकास्य भवति तथा । पर्यन्तकनकशिखरान् केसरजालान् विभावयतुं ॥९॥ तस्य तु कमलस्यासौ संविश्य तु मध्यदेशमतिरुचिरम् । ऋज्वायततनुरचैलः संयतचित्तः स्वयं भवति ॥ १० ॥ पद्म सहसपत्रं नाभेराक् तु मिहिरशतरुचिरम् । ध्यायेत् तारककर्णिकमत्र तदरुणं तु शक्त्यर्णम् ॥ ११ ॥ हत्पनेऽष्टदलाब्ये स्मरेत् तु माषीजमाकनकनिर्भम् । दशशतपत्रमथाब्जं भ्रूमध्ये शक्तिबीजमपि ॥ १२ ॥ मूय॑जे शतपन्ने सबिन्दुकुम्भं च टान्तमतिधवलम् । स्मरतुं सुधाप्लववर्षावर्वाग् (६) वाम्बुजं तदपि ॥ १३ ॥ प्रयमकमले तु शक्ति घण्टास्वनतुलितरुचिररवमधुराम् । जपतु मनसैव हृदयंगपङ्कजसौपुन्नमार्गान्तम् ॥ १४ ॥ एते त्वार्याविशेषाः । हृत्पद्म श्रीधीजं दीपनिमं शक्तिनादसम्भिन्नम् । उपरि ततोऽपि च पथ्यां प्राप्य सुषुम्नां ब्रजेद् विन्दुम् । इयमपि पथ्या। - १. 'वदजु' २. 'ति' स. पाठ:- ३. 'म'कारा पाठ. ग.पाठ.. ५ 'त' ख, पाठ.. ६. 'ये' क. पाठः ४. 'भाम् ·- -- ४६ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मन्त्रपाद: भ्रूमध्यान्मर्धाब्ज ब्रह्मपथे शक्तिनादसम्भिन्नाम् । गगनशशाङ्कसरोजं तां गमयेचेतनां लक्ष्मीम् ॥ १६ ॥ चैतन्यात्मानन्द ब्रह्मपोधो हदब्जमानीताम् । परमसुधामृतपूरैः प्लावितमूर्ति हृदि ध्यायेत् ॥१७॥ पौनःपुन्येनैनां मूलगशक्ति सुधापथं नीत्वा । हृदयमथापि च नीतामूर्ध्वगति हृद्ता नित्याम् ॥ १८ ॥ इत्थं प्रोक्ते योगे निष्कलसंज्ञे यदि स्थिरं चित्तम् । जपति च तन्मनसा चेत् पश्यति स स सर्वज्ञः ॥ १९ ॥ शास्त्राण्यस्याभान्ति च धान्यधनैश्वर्यसंपदोऽपि स्युः । क्शयति चाखिललोकं श्रीहृदयस्यैवमभ्यासात् ॥ २० ॥ अत्र हि सकलध्यानं वक्ष्ये पहिरन्तरङ्ग्यजनयुतम् । गन्धादिवाखविमवैर्मानससिद्धस्तु तैरपि च ।। २१ ॥ आर्येयम् । सीसम्भोधेमध्यस्थमण्डपं पद्मवनपरिस्तीर्णम् । । मुखविपुलार्थासानिधिभिया॑येच हैरण्यम् ।। २२ ॥ मुखविपुला । वैदूर्यसञ्चिततलं चारुचतुर्दारतोरणोपेतम् । यं शोभयन्ति दूत्योऽपि रुचिरवदना जघनविपुलाः॥२३ ।। जघनविपुला। मौक्तिकमरतकमणिभिः स्तम्भाश्चित्रा वितानकानि तथा । कोणानि तस्य चत्वारि स्फटिकमणिभिपिरलपर्यन्तम् ॥ अपरा जघनविपुला। सौगन्धिकचलवनगन्धपारिजातादिपुष्परेणुवहाः। चान्ति स्म मन्दमलयाद्रिभारुताः सुखमहाविपुलाः ॥२५॥ महाविपुला । घनसारकालसारैर्हिमाम्बुकाश्मीरचन्दनोपहितैः । प? परिमलितान्ता धूपैश्च दिशोऽत्र मुखचपलाः ॥ २६ ॥ मुखचपला। अथ मण्डपस्य मध्ये स्मरेत् तु माहेन्द्रमण्डलं दिव्यम् । तन्मध्ये पाठपद्म यथा स्वभाभिर्महाचपला॥२७॥ महाचपला । मधुरं वीणारणितं सानरूपणना नदन्ति चाप्यस्मिन् । पथ्या गीतिरजनं समतालमिताक्षरं मृदगमपि ॥ २८ ॥ पध्यागीनिः । १२. 'थो' ग पाठ:. ! 'नि यसोया' 7.म. टा. १. yि. ५. . पाठ ·. श्रीहृदयम्] पूर्वार्ध एकोनविंशः पटलः। श्रुतिमधुरा विपुला गीतिः किन्नरजा तथैव मधुपानाम् । कलकण्ठकोकिलानां स्वनेन सहितं विभाव्यते यत्र ।। २९॥ विपुलागीतिः। शक्ति शेपमथावनिपीठे पद्मं च सस्मरतु । अनलरवीन्द्वधिपतयो विधिविष्णुशियोपगीतार्थाः ।। ३०॥ उपगीतिः । पद्माष्टपत्रशक्तीः कान्तिः पुष्टिद्युतिधृतिकीर्तिमतीः (१)। तुष्टिश्च शान्तिरासामार्या गीताः स्वनामतो हृदयात् ॥ ३१॥ आर्यागीतिः । प्राच्यां तु वासुदेवः पत्रे सकर्पणोऽथ, याम्ये भवति । वारुण्यां प्रद्युम्नो खनिरुद्धाख्यश्च वित्तनाथेऽभिहितः ॥ ३२ ॥ ते शडचक्रहस्ताः पीताम्बरदिव्यमाल्यगन्धाभरणाः । नीलसितारुणपिङ्गाः प्रभया श्रीवत्सवक्षसः कौस्तुभिनः ।। ३३ ।। ऐरावतोऽथ कुमुदो वामनसंज्ञोऽथ सार्वभौमोऽपि गजः । “कोणदलेषु सिताङ्गाः सामृतकलशाश्च ते चतुर्दन्तयुताः ॥ ३४ ॥ ऋद्धिः सरस्वती स्यात् स्वस्तिः प्रीतिः क्षमा रतिः सिद्धिरुची । दूत्योऽष्टदिक्षु कथिता माल्याम्बरगन्धभूषणव्यजनकराः ॥ ३५ ॥ अथ भुवनेशान् क्रमशः सायुधपरिवारवाहनान् शकमुखान् । पञ्चम्यां यजतु वृतौ प्रागेवाङ्गानि केसराग्रेषु यजेत् ॥ ३६ ॥ द्वारे वलाकिनी प्राग दूती वनमालिकाहयां याम्यगताम् । पश्चाद् विभीपिकाख्यामुत्तरतः शाकरी यजेद् द्वारि तथा ॥ ३७॥ खड्गं च वेत्रयष्टिं तत्र दधत्यस्तु वामनास्ताः सुदृशः। स्वाभरणालङ्काराः श्यामलशुक्लातिशोणमधुपिङ्गरुचः ॥ ३८ ॥ धर्मार्थकाममोक्षाः कोणचतुष्केपु दिव्यमाल्यारणाः । ध्येयाः : पुरुषाकाराः सर्वे स्वार्थाभिरूपगुणवेषधराः ॥ ३९ ॥ आवाहयेदथैनां खाम्बुरुहेन्दोः श्रियं प्रभाजालमयीम् । हृदये वा बहिरव्जे "ॐ एथेहि देवि ! कमले ! जगन्मातर्जगत्पतेः ।। वक्षःस्थलादिहैव त्व भक्तस्य मम वृद्धये ॥ ४०॥ १. स्यो' ग, पाठः ·- ४८ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती [मप्रपादः गृहाण पूजां प्रकृतां यथाविमवभाविताम् ।" मन्त्रेणानेन संपुटं विधिना ।। ११ ।। मूलागपूरितार्थ्यस्तेनात्मस्थानसाधनावोक्षणतः । शोध्यं स्यात् प्लुतमन्त्रैश्चेद् धेरै पुष्पशोभनतः नापनतः ॥ ४२ ॥ हृदयेनायं दद्यात् पाद्याचमनमनतोऽङ्गमनुमूलजपात् । खान वसनाभरणे गन्धादीन् पञ्च चापि हृन्मूलयुतम् ।। ४३ ॥ घृतपायसं तु ससितं नैवेद्यं शुद्धमोदनं घृतमिलितम् । स्वादुफलैरुपदशैघृतसिद्धर्मोदकैस्तथा मधुररसैः ।। ४४ ॥ शीतलमम्बु सगन्धं दत्त्वा हस्तावसेकतो मुखवासम् । जुहुयाच्चानौ विधिवद्धुत्वामिमुखं तथा मूलाज्यहुतैः ॥ ४५ ॥ जात्युत्पलानि तुलसी वासन्ती मल्लिका च कुब्जाख्यसहाः । नन्द्यावर्तकदमनकमरुवकमालूरनागपुन्नागशीफाः ॥ ४६ ॥ वन्यानि वा सुगन्धैर्युक्त्या पुष्पाणि यानि शुक्लानि तथा । . त्यक्त्वा द्रोणं लक्ष्म्याः प्रीत्यै प्रभवति चेत्थमार्यागीतिः ॥ १७॥ [एता आर्यागीतयः । अजमजरममरमेक भक्त्या विष्णुं प्रणम्य तु श्रीविषयाम् | आर्यागीतां तनुयादित्ति पथ्यामर्चना चतुर्वर्गाप्त्यै ॥ ४८ ॥ [पथ्याांगीतिः श्रियमातुमिच्छुरिह चेत् स साधको जपतु सततमपि मनसि मनुम् । विपुलां त्यजन् विषयसमति धिया माजनं भवति कमलायाः ॥ १९ ॥ [विपुलार्यागीतिः। सितवलपुप्पगन्धस्तु नित्यहोमी च मन्त्रजपयजनपरः । धर्मेण योऽर्थवान् सत्यधीर्मवेत् पदमसिलविभवसंप्राप्तेः ॥ ५० ॥ [विपुलाचपलार्यागीतिः॥ इति गणवृत्ताधिकारः।

·११ । । श्रीदपम्] पूर्वाध एकोनविंशः पटलः। स्त्रीणामपि चैप सिध्यति क्षिप्रं भक्तिविशेषसेवया । राज्ञां जयदोऽरिघातनैर्वतालीयकुलानि तोषयेत् ।। ५१ ।। वैतालीयम् । घवलाम्यरगन्धमूषितः कृतपुण्याहविशेषमनले । भवने कृतविप्रभोजने सितमन्नं विलिखेत् सपीठकम् ॥ ५२ ॥ कमले विनिधाय पावकं चतुरश्रेऽप्यथ वामिकुण्डके । प्रकृताग्निमुखेऽथ तद्धृदि श्रियमावाह्य जुहोतु साधनैः ।। ५३ ॥ प्राग्वत् । श्रीसूक्तजपं च तत्र कुर्युरौपच्छन्दसिकी द्विजा विशिष्टोः । वेदांश्चतुरस्तथा जपेयुः सर्वे तेऽत्र कमण्डलुं दधानाः ॥ औपच्छन्दसिकम् । बिल्वैः कमलैश्च शुक्लपुप्पाजैः साक्षतगन्धधूपदीपैः । संपूज्य तु पावकं च लक्ष्मीमौपच्छन्दसिकं लभेत सर्वम् ॥ ५५ ॥ प्राग्वत् । चिल्वफलैर्चा सितपरार्थी जुहुयाद् धृतमित्रैः । आपातलिकामपि लक्ष्मी चिरतरमात्मकुले निदधाति ।। ५६ ॥ आपातलिका । कुमुदोत्पलकुब्जकैर्हतं वनलाभमधिकं तनोति तत् । परमान्नहुतेन सर्पिषा प्राच्यवृत्तिमभियान्ति तं श्रियः ।। ५७ ॥ प्राच्यवृतिः । पलाशसमियां हुताद् भवेदतिमेधा कुसुमैश्च तद्भवैः घृतेन सह दौर्वहोमतश्विरमायुस्तदुदीच्यवृत्तिकम् ॥ ५८ ॥ उदीच्यवृत्तिः । हविष्यमुगथार्धवत्सरं जपेत् प्रतिदिनं श्रियं यजन् । स राज्यपदवीमियाछियं व्रजेन्न यदि चारुहासिनीम् ॥ ५९॥ चारुहासिनी । पवलतण्डुलो क्षारामिश्रितैर्धतमधुप्लुतैः स्यात् त्यानपान् । भगदिने सरलपुष्पहोमतः श्रियमुपैति भुवनेऽपरान्तिकाम् ॥ अपरान्तिका । क्रुद्धस्य पुरो जपतु स्वैक्यं ध्यायन् शान्ति बजतीहासौ । पस्तु पुरः प्रजपन् मन्त्रं मात्रासमकं सुहृदं कुर्यात् ।। ६१॥ मात्रासमकम् । वीक्ष्य जपेद् यं वशयति तं तं हि वानवासिकमपि मृगयूथम् । पदि दुस्स्वमं हरति हि काल्यं नानजपाद्यैश्चरति च विल्यम् ।। वानवासिकम् । V. 'यजेत् क. पाठः, ५. 'ते. १. 'लै.', २. , ३. ' पाठः. भवति चाम' क. प. पाठः- 1 H ·मित्रपा । ईशानशिवगुरुदेवपद्धती दौस्थ्यं हरति तथा विश्लोकं दुर्नयकलहकृतानपि दोषान् । पीडामपि महतीं रिपुजाता होमः सितकमलाज्यसमेतः ॥ ६३ ॥ विश्लोक । यदि वान्छति नृपसममैश्वर्य राज्यं स्वयमिह परिपा(तुपो : तुं वा)। तद्दशशतदिनजपहोगाभ्यां राज्यं श्रियमपि लभते चित्राम् ॥ ६ ॥ चित्रा पत्रिंशच शतत्रययुक्तं बिल्वैधासि फलानि दलानि । जुहुयाद् वा विभवैरुपचित्रां त्रैषवणं महतीं श्रियमेयात् ।। ६५ ॥ उपचित्रा तत्कालेषु घृतान्नहुतं स्यात् सक्षीरं द्विजभोजनयुक्तम् | उपचित्रापचितिनिशि कार्या वाञ्छति चेन्नृपतित्वमुपैति ।। ६६ ।। प्रावत् । विधिना पूरितकलश स्पृष्ट्वा मन्त्र जपतु च तद्गतलक्ष्मीम् । इष्ट्वा क्षोणीपतिरभिषिक्तः पादाकुलकं भूमिमुपेयात् ॥ १७॥ पादाकुलकम् । दत्त्वा द्रविणपशूनपि होने भूपणवसनैर्वाहनधान्यैः । अभिमतदानैरपि विप्रास्तानिष्ट्वा नचिरात् साधयतीप्टम् ॥१८॥ प्राग्वत् । क्षीरोदतनये राज्ञः प्रसीदाम्बाभिकाशितम् । श्रीकुम्भेनाभिषिक्तोऽसौ श्रीमान् मूयाच्छतं समाः ॥६९ ॥ इति देवी विज्ञापयेत् । अथ शुभनवगृहेविलिखितसरसिजविनिहितनवघटजलमितनवमणिः । सबसनपरिमलकुसुमकमभियंज कृतमनुजपटुतमुदयति सवितरि ॥ गीत्यार्य नृपवरमपि परमपि नरमभिगुणपरहितसुरवरगुरुनुतिरतिमिह । सपनकपरमिति यदि कृतमय खलु चलधृतिमपि भुवि जयमुपगमयति ॥ चिलचतिरित्पन्ने शालिदुबिस्वपनोत्पलदशेपुप्पतिलमाषकुराचतुःक्षीरक्षाक्षतान् । प्य अशाचे च मुक्ताजालेरलंघ्त्यात्मान शाम्परायैः फट । मायाहायुतमष्टोत्तरमहसं या मूलं पिता विष्णोर्मती पूजा त्या देवर सहितापभिष्टौति । जयनय नरामयविदालनादितिसुता जयजय विमथितजलनिधिवगरे।। 'जयजयं धृतजलभपरथचरणको जपन्य मामिनदारी निय! | F ·रोहदपम् ] पूर्वार्ध एकोनविंश, पटलः। णमत मधुभिदमशरणशरणदमनुपममतिगुणमगणितगुणमिह । वेश्वात्मानं यन्त सन्तः पश्यन्त्यन्तः स्वात्मज्योतिः ॥ ७३ ॥ सौम्या । लक्ष्मी देवीं पद्मावासां क्षाराम्भोधेर्जातां वन्दे । अभिनवसरसिजदलरुचिपदयुगमिह तव भगवति भवतु च मम हृदि ॥ प्राग्वत् । इति नुतिमन्ते कृत्वा धनानि गुरवे च विभवतो दत्त्वा । स्वाभिमतमैश्वर्याचं प्रभवति नचिरादसंख्यातम् ॥ ७५ ॥ अथ चतुरश्रे गेहे चारुचतुरितोरणोपेते । फलकुसुमायश्चित्रे हुतविधिरिह सर्वशान्तिकरः ॥ ७६ ॥ स्वस्तिश्रीसूक्ताभ्यां जपेचतुर्दिक्षु धवलकमलसमैः । जुहुयाद् विल्वैः सघृतैर्मध्यमदिवसेऽर्धरात्रेऽपि ॥ ७७ ।। घृतमपि तद्दशमागं हरये हुत्वा तु भोजयेद् विप्रान् । जलतर्पणमपि कुर्यात् प्रतिदिवसं मासमात्रमितम् ।। ७८ ॥ स भवति सुभगः श्रीमाञ्छमिताखिललोकविप्लवाबाधः । कुसुममनेनालब्धं गन्धं वा यस्य दीयते वशयेत् ॥ ७९ ॥ अमृतगते त्वथ वायौ सुप्तजनस्यानिलं पिबेत् सजपः । वशयति च स्वललाटे दहनपुरे शक्तिबीजमरुणाभम् ॥ ८० ॥ सहदेवी परिशुद्धाद् देशात् सङ्गृह्य मन्त्रितां बहुशः । शिरसि भुजें वा कलयेद् रणवादवनेषु विजयमीयात् ।। ८१ ॥ सितपक्षे पञ्चम्यामेकादश्यां तथासिते ललनाम् । वशयेत् सजपमुपेत्य नृपमाप पुरुष तथान्यजनम् ॥ ८२ ॥ लिखतु सरोजं गन्धैः शाक्तैः क्रमशोऽष्टपोडशच्छदनम् । रागदलं बहिरस्माद् वितानसख्यच्छदं ततोऽपि बहिः ॥ ८३ ।। [आर्याविशेषाः । गणच्छन्दोमानाच्छन्दोवृत्ताधिकार । १. 'पम्' य. पा २. 'दनवेपु' क पाठः ·ईशानशिवगुरदेवपद्धती अथानुष्टमि । कर्णिकागतं लिखेत रक्ष्यमष्ट तहलेषु । साधिवहिनेत्रदण्डमन्तिमं समानमेव ।। ८७ ॥ समानी । षोडशच्छदेष्वथास्य मूलमन्त्रमालिखेत । रागसंख्यपत्रकेषु पाशमड्कुशं क्रमेण ॥ ८५ ॥ प्राग्वत् । मातृकाक्षराण्यथोऽष्टवर्णकामशक्तिमिश्च । माजपार्णतारकाचे तहहिः क्रमाल्लिखेत ॥ ८६ ॥ तद्धिरण्यताम्रनालवेष्टितं गुलीकृतं तु । पद्मपट्टतन्तुना च हेमवेष्टितं क्रियेत ।। ८७॥ प्राग्वत् । सरोजमण्डलेऽथ तां विचिन्त्य पूजिता धिया । श्रियं सहैव विष्णुना प्रमाणबुद्धिरुद्वहेत् ।। ८८ ॥ प्रमाणी । लक्ष्मीकरमायुष्करमेतज्जयचक्रं त्विह् । रक्षाधनसम्पत्क्षितिपुत्रादिवितानं खल ॥ ८९ ॥ वितानम् । निखिलारातिजयार्थ गुणकोणेऽनलकुण्डे । मणिचिने सविताने नियमावाह्य तु कृष्णाम् ॥९० ॥ मणिचित्रा । शरखड्गादिभिरर्वहिरास्तीर्य तु वहौ । जुहुयादक्षसमिर्निवराजीघृतसेकम् ॥ ९१ ॥ प्राग्वत् । रुपितोऽरि प्रतितिष्ठन् रिपुसज्ञापुटसंस्थम् । मनुमुच्चार्य हनाभ्यां कवचास्त्रामियुक्त्या ।। ९२ ॥ प्राग्वत् । अपिपिष्टायुधपकै परमान्नेन च हुवा । विजयेदिन्द्र इवारीनपि मासात् किमतान्दात् ॥ ९२ इति ह श्रीहृदयाख्यः कथितः कल्पवृक्षः । निजगत्मारमणि भजता चिन्तितदोहः ॥ ९३ ॥ इति श्रीमदीशानशियगुरुदेवपदनी तन्पारे श्रीदयान एकोनविंशः पटर । प्रावित्। १. ''ि, १. 'तु' पाइ.. २ 'रा, पर ·पूर्वार्ध विंशः पटलः । निधियुगमथ लक्ष्म्याः पदकमलमनुजलभवाहम् । अनवरतवमदलघुमणिवसुधारं स्मरतु स निजयपुरलमधिकधननिचयपूर्णम् ॥ २१ ॥ प्राग्वत् । ध्यायेद् यदि सकृदपि लभ्यं धनमिह किमपि भवति । नित्यं यजति च जपहुतविधिपर इह प्रत्यादिशदिव धनपतिमिव धनमधिगमयति ॥ २२ ।। प्रत्यापीडः । संसाधयति हि लक्ष्मी नग्नो न विशतु जलमपि निद्राम् । नेयादशुचिरवनितलशयनमथासौं तैलादिततनुर्न चरति किमपि न मलचितदेहः ॥ २३ ॥ प्रत्यापीड एव । तिलरसलवणप्रत्यक्षसेवां चैकुण्ठं चापि वर्जयेत् । 'कमलमपि पिल्व शीर्णा पदाच नसस्पृशेरसरसिजभव बीजं नाद्यान्न भिनत्ति कुसुममारीम् ।। [* मञ्जरी। नच्छिन्द्यात् तृणमपरं च धरां न लिखेद् वृथा न च मुखे रजनीमनुलेपयेद् । पञ्चम्यामपि सप्तम्यां भगदिने च लवणामलकाम्ललवलीः परिवर्जयेत् ॥ २५॥ लवली । सातोऽनुपहतशुचिधवलाम्बरकुसुमगन्धधारी प्रातर्लक्ष्मीपुप्पशिराः। भक्षः स्याद् वचनैः सर्व जनम- नुगृहन् हृदयङ्गमैः प्रीत्येवामृतधाराभिः ॥ २६ ॥ अमृतधारा । * मालिकेति नाम दृश्यते ।

·प ईशानशिवगुरदेवपद्धती मित्रपावः प्रदीपपालीकलशैस्तथा चैवाष्टमङ्गलैः । नन्दामशोभाविपुलैर्मण्डलं तदलं शुभम् ॥ ११ ॥ भकारविपुला । सिंहासनं तस्य मध्ये सुवर्णमणिभासुरम् । सिताम्बुजं केसराढ्यं विपुला कर्णिका परा ॥ १२ ॥ रविपुला । तत्पद्मदिग्दलगतान् वासुदेवादिकान यजेत् । प्रोक्तवर्णायुधधरानम्भोजविपुलेक्षणान् ॥ १३ ॥ नविपुला । कोणच्छदसान् पूर्ववद् गजान् गुग्गुलपूर्वकान् | चतुर्विषाणाढ्यान् सितान् विपुलाशान् यजेत् ततः ॥ १४ ॥ ते गुग्गुलुगुरण्डदमकशलयः। 'सौवर्णसौधकलशैः शिरस्युक्षिप्तपुष्कराः । सिञ्चन्ति तेऽमृतजलैर्विपुलानन्दना तु माम् ॥ १५ ॥ नविपुला । ततः श्रियं च जगता मातरं पूर्ववद् धिया । समग्ररूपविभवां कर्णिकोयां स्मरेदिमाम् ॥ १६ ॥ प्राग्वत् । दोर्भिश्चतुर्भिस्तामर्थे पुण्डरीकद्वयीधराम्। .' वराभयान्यां वामादिविपुलां तेजसासमाम् ॥ १७ ॥ इयमपि विपुला । नवपमान्तराभासां हेमाम्भोजनिभाननाम् । सितगन्धाम्बरा माल्यैर्युतां विपुलतेजसम् ॥ १८ ॥ विपुला । सुवर्णवर्णामुत्तुम चारुपी(नावर)पयोपरयुगलाम् । शरदखिलेन्दुविन्धकमलकोमलमुखीम् अखिलभुवनजनवन्दितपाजपदचतुरूर्याम् ॥ १९ ॥ पदचतुरुवा। फरमिततनुमध्यां विकसितकुवलयफमलाक्षीम् । अलिकुलरुचिरुचिरचिटुरभवन्या स्मरति यदि निजद(तिदि) स भवति गतसकलपीडः ॥ आपाइः। पाठः, १. जेनिहायक पाठा. 1. पमल' स.भनय. सबमरहमल' ग. पा.

·पूर्वाधं विंशः पटल.। निधियुगमथ लक्ष्म्याः पदकमलमनुजलमवाहम् । अनवरतवमदलघुमणिवसुधारं स्मरतु स निजवपुरलमधिकधननिचयपूर्णम् ॥ २१ ॥ प्राम्यत् । ध्यायेद् यदि सकृदपि लभ्यं धनमिह किमपि भवति । नित्यं यजति च जपहुतविधिपर इह प्रत्यादिशदिव घनपतिमिव धनमधिगमयति ॥ २२ ॥ प्रत्यापीडः । संसाधयति हि लक्ष्मी नमो न विशतु जलमपि निद्राम् । नेयादशुचिरवनितलशयनमथासी तैलादिततनुर्न चरति किमपि न मलचितदेहः ॥ २३॥ प्रत्यापीड एव । तिलरसलपणप्रत्यक्षसेवा वैकुण्ठं चापि वर्जयेत् । 'कमलमपि विल्व शीर्णा पदा बनसस्टशेत्सरसिजभव बीज नाद्यान्न भिनत्ति कुसुममारीम् ॥ [* मञ्जरी। नच्छिन्द्यात् तृणमपरं च धरां न लिखेद् वृथा न च मुखे रजनीमनुलेपयेद् । पञ्चम्यामपि सप्तम्यां' भगदिने च लवणामलकाम्ललवलीः परिवर्जयेत् ।।२५॥ लवली । खातोऽनुपहतशुचिषयलाम्बरफुसुमगन्धधारी प्रातर्लक्ष्मीपुप्पशिराः । भक्षः स्याद् वचनैः सर्व जनम- नुगृहन् हृदयगमैः प्रीत्येवामृतधारामिः ॥ २६ ॥ अमृतधारा । .. कालिकेति नाम श्यते।

·इंशान शिवगुरुदेवपद्धती [मन्द्रपार मधुरं भजन भगदिने (च) मुजगतिथिशुक्रवारयोः। बिल्वफलसहितपायसभुग लभतेऽच्छपर्वणि कुलोद्गतां श्रियम् ॥ २७ ॥ उद्गता । सधृतोदनेन च घृतेन सितसरसिजैः सपायसैः । वैल्वपत्रफलसौरभकै- रयुतै तैः स लभतेऽचिराच्छ्यिम् ॥ २८ ॥ सौरभकम् | अभिपेचयेदथ जपेञ्च यजतु स च सूक्तकैः श्रियः । हुतविधिमपि पदशस्तनुता ललितां विभूतिमचिरेण सोऽनुश्रुते ॥ २९॥ ललिता । नन्द्यावर्तकपुण्डरीककुन्जकपुप्पै- रुदिते सवितरि यो जुहोति नित्यम् । जपति च दशशतकं प्रचुपितबहुधनपशुभिः स सुखी स्यात् ॥ ३० ॥ उपस्थितप्रचुपितम् । चतुर्हस्तिविधानम्। - युद्धहालले नमो फ वा श्रीशे नमः (१) । ऋष्याद्यं च पुरोदितं समानमिह स्यात् पतिवासरमपि वर्धमानभक्तिः ।। गलमितसलिलगतखिनियुतमनुमिह य. प्रजपति धनमिह विपुल लभतेऽसौ ॥ ३१ ॥ वर्धमानम् । धीरेमाविधानम् । , हद्रमाय विपं गही जलं च सदी नयनान्वितभृगुवर्णमन्ततोऽन्यः । 1, ".., १. 'नम् । ग. राष्टः 1. मानम'. पर.. .

·तुस्त्यादिविधानम्] पूर्वाध विशः पटलः । स्वाहान्तदगार्णको मनुः श्रियमिह जनयति जपशुद्धविराट् यः ॥ ३२ ॥ शुद्धविराट् । ऋपिरस्य तु दक्षे इतीरितः सा चे विराट् कथिता युपचित्रा । कमला कमलोदरवासिनी देवतमक्षरलक्षमुपास्या ॥ ३३ ॥ उपचित्रकम् । देव्यै नमः । पमिन्यै नमः । विष्णुपत्न्यै नमः । वरदायै नमः । कम- लरूपायै नमः। पञ्चविधासमनुनि यथावत् क्रमपठितानि पुरेव विधानम् । नित्यमिमां तु भजेत् तु नरो यः श्रियमचिराल्लभते द्रुतमध्याम् ॥ हुतमध्या। आढ्यतमः स. भवेदिह विल्यैः सरसिरुहेरपि वायुतशो यः । पष्टिदिनानि ततो द्विगुणं वाप्यनलमुसे जुहुयाच्च जपेत् तम् ॥ प्राग्वत् । । कमलां भजते दिनशो यो ध्यानपरो यजनेन च होमैः । उदितव्रतधारणनित्यो वेगवती स जहात्यधनार्तिम् ॥ ३६॥ वेगवती । शुक्लैः कुमुमैर्यथोपलव्धैनन्द्यावर्तसितोपलाम्बुजायेः । नित्यं जुहुयात् सहसख्यं स स्याद् भद्रविराडिवार्थनाथः ॥ भद्रनिराट् । गुळेदुग्धगव्यसितपौबिल्वफलैः पयोन्नवृतभित्रैः । जुहुयात् त्रिमासमरिसेना केतुमती जयेदपि तथो-म् ॥ ३८ ॥ केतुमती। कमलाबासिन्यविकारः। .. - इह तन्त्रविशेपममीरिता निगदिता मनवः खलु ये श्रियः । भजतां समर्मफलोदयं गनु भवन्ति यथा हरिणप्लुतम् ॥ ३९ ॥ हरिणप्लुतम् । इति सरसिजवासिनीमनूना निगदितमेकतरं तु साधयेद् यः । प्रथयति कुलमस्य त च लक्ष्मीहगतकल्पलतेव पुष्पितामा ॥ पुष्पितामा । इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्त्र- सर चनुइत्यादिपटलो विशनि तम):।

·[मंत्रणा । इंशानशिवगुरुदेवपद्धती अथ एकविंशः पटलः। जयति हि शिवशक्तिरैश्वरी निखिलगिरां जगतां च मातृका । न परमपरवक्रजन्मना नुतिवचसामपि यत् परं पदम् ॥ १॥ अपरवक्रम् । प्रथमपटल एवं शक्तिबीजं निगदितमाद्यमितीह विश्वरूपम् । सुरतरुलतिकेव पुष्पिताग्रो फलति हि यद्विततिः समस्तकामान् ॥ २ ॥ ऋषिमपि चेश्वरमाहुर्गायव्याख्यं भवेदपिच्छन्दः । शक्तिः स्वयं हि दैवं तद्वीजं विन्दुनादयुक्तं स्यात् ॥ ३ ॥ युतमिह गगनं स्वरैस्तु दीर्घः पडपि च जातियुताः स्युरङ्गमन्त्राः । नयनमपि पुरोऽस्त्रमन्त्रतः स्यात् फेडिति च दिक्षु निवन्धनं विदध्यात् ।। भवति हि भुवनाधिपाप्लुतान्ता त्रिभुवनमोहनिका तु शक्तिरेपा । हृदयकमलगापि नादहीना स्वरुणरुचिर्हृदयान्विता च लेखा ॥ ५ ॥ त्रिविधमिति ह शक्तिबीजमुक्तं प्रणवयुतं वचिदर्चने नमोन्तम् । हवनविधिषु चानलप्रियान्त जपविपये खलु केवलं तु चीजम् ॥ ६ ॥ चिरतरमाभिराद्धदेशिकेन्द्रस्तदाभमतैप्रियकृञ्च दीक्षितः सन् । स्वभिमतदिवसेऽथ पूर्वपक्षे शिवभवने सुमनोहरैकलिके ॥ ७ ॥ गजमुखमपि देशिकं स्वमिष्ट्वा सितभसितावरणत्रिपुण्ड्धारी । व्रतमितविहिताशनस्तु मौनी शुचिवसनः शुचिदक्षिणाननस्थः ॥ ८॥ शिवमपि शिवया महोपचारैः सह परिवारगणं यथावदिष्ट्वा । चरुमपि विनिवेद्य दुग्धसिद्धं घृतगुलमिश्रितमग्नये च हुत्वा ॥ ९ ॥ प्रजपतु बहुलाप्टमीदिनाद्यादेपरचतुर्दशिकान्तमर्कलक्षम् । द्रुतमपि न विलम्बितं प्रशस्तं स भवति तत्त्वदिनैस्तु सिद्धमन्त्रः ।। पुरश्चरणाधिकार। स्फुटमय कथयामि शक्तिपूजां विविधविधानविशेषसिद्धिहेतोः । सपिततनुरथानमूलमन्त्रैः स्वविहितसाध्यविधि समाप्य मौनी ॥ ११ ॥ यजनगृहमपैतु धौतपादः स विधिकृताचमनः पवित्रपाणिः । करभृतकुसुमाग्रंकूर्चतोयलयगतां पुरतो यजेतु देवीम् ।। १२॥ १. '', २. '' फ. पाट:. 1 d', . म.पाठ: ५ 'मुल पीक. पास ·मान्यशक्तिपूजाधिकारः] पूर्वार्धे एकविंशः पटलः । दक्षिणवामद्वाःस्थे जया च विजया च रक्तपीताभे । थिा चेत्रकरे वसनसस्वाभरणैर्भपिते सुरूपातये ॥ १३ ॥ तद्वदुपर्यथ गङ्गा यमुना च सित्तासितेऽजधारिण्यौ । द्वारश्रीरपि मध्ये स्वर्णाभा पद्मिनी सगजयुग्मा ॥ १४ ॥ संपूज्यताः पूर्व नाराचास्त्राभिनन्त्रितं कृत्वा । निस्सार्य विनसद्धानन्तः प्रविशेद् यजेच वास्त्वीशम् ।। १५ ॥ स्वासनमिष्ट्वानन्तरमुपविष्टो भूतशुद्धिशुद्धात्मा । युगमय शोधयेत् तदत्रादुभयकरागुलिपूदिताङ्गमन्त्रात् । तिलयुगले न्यसेत् तदत्रं प्रणवयुतं क्रमशः कनिष्ठिकान्तम् ॥१६॥ रसि च नयनद्वये च वके श्रवणयुगे हृदये च नाभिकट्योः । इननिलयजानुजयोस्तचरणयुगेऽपि च विन्यसेत् तु मूलम् ॥१७॥ हल्लेखायै गगनायै रक्तायै करालिकायै महोच्छुष्माय । प्रणवादिनमोन्तं 'सेत् । मूर्ध्नि मुखे हृदि गुथे पदयोरपि पञ्च मूर्तयो खेताः ॥ १८ ॥ यञ्यै सावित्र्यै सरस्वत्यै ब्राणे विष्णवे रुद्राय । फण्ठस्तनद्वयांसद्वयहृदयेपु न्यसेत् पुनस्त्वेताः। षमूर्तीः प्राग्वामे पश्चादनेषु दक्षिणे पूक्ताः ॥ १९ ॥ अलिकांसवामपाश्चदिरदक्षिणपाश्र्वासपृष्ठहृदः । स्थानान्यथैषु नाना ब्रह्माण्याद्यास्तु विन्यसेन्मातः ॥ २० ॥ तदनु च हृदयादिकालपटकं वपुपि निधाय पृथग् यथाप्रदेशम् । ज्वलदनलनिकाशमलव बहिरथ तनिकाग्रतो विधेयम् ॥ २१ ॥ एतस्पर्यन्तं पुष्पितामा कचित् कचिदार्याचास्मिन् पटले न्यासाधिकार। १. ' विमा' इ. ग. पाठः, १. 'न्' क. पा... 'स्मिन् ' प. पाम:

·ईशानशियगुरुदेवपद्धती [मन्त्रपादः गन्धपुष्पसर्पपाः कुशाग्रकेण तथाक्षताश्च दूर्वया सुगन्धतोयम् । पूरयेत् तु शाक्तमय॑मादरेण यवान्वितं तु नामतोऽर्चयेत् तदुक्तम् ॥ २२ ॥ यवमती । प्रोक्षयेत् समस्तकं तु कूर्चकेन तदाश्रयं च चन्दनादिवस्तुजातम् । वेदकोणरत्नमण्डपं तदेव विभावयेत् तु तत्र रत्नसिंहपीठम् ॥ २३ ॥ शक्तिमस्य चाप्यधोऽरुणां यजेत (तु) तथैव धर्मपूर्वकांस्तु पीठपादान् । तस्य मध्यतोऽरुण सरोरुह (च) चतुर्युगाधरच्छदं तदष्टपत्रम् ॥२४॥ तस्य षोडश स्वरास्तु केसराणि समण्डलत्रया विशालकर्णिका स्यात् । अष्ट शक्तयो भवन्ति केसरेपु जयादिकाः सुमङ्गला तु कर्णिकायाम् ॥ २५॥ जयायै विजयायै अजितायै अपराजितायै 'नित्यायै विलासिन्यै शौ- ण्ड्यै अघोरायै सुमङ्गलाय । सर्वत्र प्रणवादिनमोन्तमर्चने समानम् । कोणपत्रगानि वै हृदादिकानि पुरस्तु नेत्रमस्य दिग्दलेषु चालम् । पूजयेद् बहिः क्रमेण दिन्विदिक्षु अनरूपिकादिकाः सुवेषदूतीः ।। २६ ॥ अनगरूपायै अनामदनायै मदनातुरायै पवनवेगायै भुवनपालायै स. शिशिरायै अनगदमनाय अनामेखलायै । प्रणवांदिनमोन्तं पद्मवाद्ये पीठे- ऽर्चयेत् । ताः स्वर्णकलशदर्पणताम्बूलच्छत्रतालयन्तशुकान् । चामरमाल्यकरण्डे बिभ्राणाश्चारुरूपरक्ताशयः ।। २७ ।। अथ भगवती शक्ति वक्ष्यमाणरूपादिकां ध्यात्वावाहाार्चयेत् । अरुणतरुणकमलदलचरणयुगनखमणिरुचिजितशशिरिह या (1)। उपरिचरणयुगलमुपरिनिखिलजगति निरुपमकृति न खलु निगदितुम् ॥ २८॥ क्षमत इति जघनमपि तनुतदुदरमथ घ चुचकलशभुजयुग(लं)। गलमुत किमु मुखसरसिजमयुगनगनजितकुवलयमुरुचिहुरशिखा ॥ २९ ॥ [शिखा नाम चूलिका। सकलभुवनभवननिलयसुरदिति(ज)दनुजमनुगमुजगवरयुवतीः । विलसदासिलदिमलतुहिनफिरणकमतवदननयनरमयुवतीः ।। ३.!! 1. क्षा' ... १. 'जि', 1. 'द' स. पाठ:.

·सामान्यशक्तिपूजाधिकारः] पूर्वाध एकविंशः पटलः । गगनपवनदहनसलिलधरणितरणिमसपशशिन इति मृजति या। तदतिसुभगवपि न सलु विधिरपि गुणगणमिति ह निगदितुमलमलम् ।। [पद्जा। घिपममाचावृत्ताधिकारः। अथ छन्दस्सु, उक्तायां- होगार्या श्रीः ॥ ३२ ॥ श्रीनाम वृत्तम् । अथात्युक्तायां - वन्दे गौरी शक्ति देवीम् ॥ ३३ ॥ देवी नाम वृत्तम् । मध्यमायां - या सूक्ष्मा चिन्नित्या -- प्येया या सा नारी ॥ ३१ ॥ नारी नाम वृत्तम् । प्रतिष्ठायां विश्व लोकं यानुग्राह्यम् । मष्टुं पातुं चाभूत कन्या ॥ ३५ ॥ कन्या नाम वृतम् । मप्रतिष्ठतायां- स्वेच्छामूर्ति या घते विश्वेशी । रूपातीतां तां रूपाढ्यां ध्यायेत् ॥ ३६ ॥ रूपाढ्या नाम वृत्तम् । अथ गायत्र्यां- तेजोमयमूर्ति बन्धूकनिभागीम् । दिव्याकृतिवेषां देवीं तनुमध्याम् ॥ ३७॥ तनुमध्या । रक्ताम्बरगन्धा रलोज्ज्वलमौलौ । सार्धेन्दुकलां वां दिव्याभरणाट्याम् ॥ ३८ ॥ पाशाङ्कुशहस्तां सागीतिवराव्याम् । द्यष्टान्दवयस्का लावण्यरसाब्धिम् ॥ ३९ ॥ विश्वकजनित्री संसारतरित्रीम् । बीजात्मकतत्त्यां ध्यायदिति शक्तिम् ॥ ४० ॥ प्राण्यत् । 13.

·+ - .. ईशानशिवगुरुदेवपद्धता मित्रपादः उष्णिहि खपङ्कजशशाङ्के परामृतरसाते । चितिं भगवतीं तां कुमारललिताङ्गीम् ।। ४१ ॥ कुमारललिता । विभाज्य निजपाणौ स्थिते कुसुमपूरे । नियोज्य गगनाजाजपन् मनसि शक्तिम् ॥ ४२ ॥ यथोक्तवपुपं तां सपीठकमलेऽस्मिन् । निवेशयतु देवी स्थिरां हृदयजापी ॥ ४३ ॥ आवाह्याथ स्थापनसान्निध्ये रोधनावकुण्ठाख्ये । तद्वत् प्ररोचनान्त स्वार्मूलान्वितैः क्रमाद कुर्यात् ॥ १४ ॥ ततस्तु हृदाय॑मपि पायं तथाचनमस्त्रात् । प्रदेयमपि मूलाद् यथास्नपनमङ्गैः ॥ ४५ ॥ वराम्बरविभूपाः स्रजोऽपि च सुगन्धान् । सुधूपमपि दीप ददातु निजमूलात् ॥ १६ ॥ चरुं च विधिसिद्धं तथैव परमान्नम् । फलाद्यमुपदशैः समोदकगुलाज्यम् ॥ १७ ॥ निवेद्य तु समूल तथाम्बु च सुगीतम् । सुगन्धिमुखवासं हृदा खलु निवेद्यम् ॥ ४८ ॥ पुरोक्तपरिवरान् यथावदुपपत्त्या । सगन्धकुसुमाधैर्यजेत् तु मनसा वा ॥ ४९ ॥ प्राग्वत् । अनुष्टभिः पाठबाहिष्कोणगतान् बालतनून् हस्तिमुखान् । माणवकक्रीडितकानीशदिशाद्यासु यजेत् ।। ५०॥माणवकक्रीडितकम् पाशकरान् साकुशकास्तानरुणसम्वसनान् । साम्रफलानेफरदान् स्वाभरणान् स्वर्गनिमान् ॥ ५१ ।। गणाधिपाय गणाध्यक्षाय गणनाधाय गणेश्वराय । स्वनीजप्रणवादिनमो. ऽन्तं वानमेत् ।

·सामान्यशक्तिपूजाधिकारः]] पूर्वाध एकविंशः पटलः। वीथिगतान् वाद्यवृतौ लोकपतीनिन्द्रमुग्वान् । सायुधकोत्तान् सगणान् स्वासु यजेद् दिक्षु सुरान् ॥ १२ ॥ अथाग्निकार्यार्थममिशरणे- इन्द्रदिशं प्राप्य ततो योनिनिभे कुण्डवरे । मान्त्रदिशा वहिमुखे तत्र यजेचापि शिवाम् ॥ ५३ ।। माज्यचरुक्षीरतिलैर्नित्यविधौ तज्जुहुयात् । काम्यकृते चान्यविधावुक्तादिशा स्याञ्च हुतम् ॥ ५४॥ प्राग्वत् । अङ्गानां च दशांशं मूलाधुत्वाज्यशेषतः पूर्णाम् । मुवि वलिमयानशेपैविकिरेत् तत्पार्षदेभ्य इति नाम्ना ।। ५५ ।। ततः प्रक्षालितपाणिराचान्तस्त्रिसहसं सहस्र वा नित्यं मूलं जपेत् । हेममयी जपमाला स्फाटिकजापि वरिष्ठा । मौक्तिकजा यदि सिद्धि चित्रपदा लभतेऽसौ ॥ ५६ ॥ चित्रपदा । ततः प्रणम्य चुलुकोदकेन वक्ष्यमाणमन्त्रैर्देवीपदयोर्जपपूजादिकं निवेदयेत् । ॐ गुजातिगुह्यगोप्त्री स्वं गृहाणास्मत्कृतं जपम् । सिद्धिर्भवतु मे देवि! त्वत्प्रसादात् त्वयि स्थिता ॥ ५७ ॥ मक्तिहीन क्रियाहीनं श्रद्धाहीनं च पूजिता । सर्व तन्मेऽस्तु सम्पूर्ण तव देवि ! प्रसादतः ॥ ५८ ॥ सर्वतत्त्वाधिपायै शक्तयै नमः । ममिगतामपि विम्बे विम्बगतां च सपझे। 1 तां तु नियोज्य सुधाढ़े सिध्यति हत्कमले वा ।। ५९ ।। बाबपूजायामशक्तश्चेन्मनसैव हृदयाम्बुजे यजेत् । सामान्यशक्तिपूजाधिकारः। बन्धकाभा हल्लेखाख्यां विद्युन्मालालोलाभासम् । चन्द्रापीडां दिव्याकारां रक्ताल्पां ध्यक्षां वन्दे ॥ ६० ॥ विद्युन्माला । कल्पोद्याने रम्यच्छाये प्राग्वत् पीठे पद्मासीनाम् । दिव्याकारां द्यष्टान्दाभा हल्लेखां तां देवी ध्यायेत् ।। ६१ ॥

·- - ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मन्त्राद. अशान्यन्तः किल्लल्काग्रे शक्तीरप्टौ पत्रामस्थाः। विघ्नाधीशं याम्ये रक्तं लोकाधीशान् स्वाशासंस्थान् ।। ६२ ।। पूजयेत् । एवंरूपां हृत्पद्मस्थां बौद्धद्रव्यैर्ध्यानेनेष्वा । चातुर्लक्षं मन्त्राभ्यासाद्धृल्लेखाख्यः सिध्येन्मन्त्रः ॥ ६३ ॥ भपिच मध्येऽम्भोधेहेमाद्रीन्द्रे कल्पोद्याने रलाकीर्णे । रक्ताकल्पां व्यक्षा देवी चन्द्रोत्सां हृद्यां वन्दे ।। ६४ ॥ हैमे पीठे रक्ताम्भोजे किजल्काग्रे स्वातनीष्ट्वा । हल्लेखाद्यास्तत्पत्रान्तः शक्तीर्यष्टौ पनाग्रस्थाः ॥ ६५ ॥ फराल्यै विकराल्यै उमादेव्यै सरस्वत्यै दुर्गायै शच्यै मायायै लक्ष्म्ये श्रुत्यै स्मृत्यै धृत्यै श्रद्धायै मेधायै मत्यै कान्त्यै आर्यायै । पत्रानेषु द्वे द्वे शक्तयौ प्रणवादिनमोऽन्तमर्चयेत् । वीथ्यां बाह्ये स्वाशास्वष्टौ ब्रह्माण्याद्यास्तासां वाझे । लोकाधीशाश्चास्त्राण्यन्ते पूज्यानि स्युः श्रीकामानाम् ।। ६६ ॥ हल्लेसापूजाधिकार। -विद्यायै हिये यद्याद् भोगैश्वर्य सप्तावारैलॊकाधीशा। दिव्याकारा ज्याम्भोधौ कल्पोद्याने पीठाम्भोजे ॥ ६७ ।। असान्यन्तहल्लेखाद्या यष्टौ शक्तीः पनाग्रस्थाः । मातृरप्टो द्वात्रिंशद् याः शक्तीश्चाथो लोकास्त्रेशान् ॥ ६८ ॥ पूजयेद् इति सम्बन्धः । कास्ताः शक्तयः यद् यथा पुरी प्रज्ञायै सिनीवाल्यै बुहै रुद्रवीर्याय प्रभायै नन्दायै पोपण्यै ऋद्धि- दायै शुभदायै कालरात्र्यै महाराव्यै भद्रकाल्यै कपालिन्यै विकृत्य दण्डिन्यै मुण्डिन्यै सेन्दुसण्डायै शिखण्डिन्यै निगुम्भमथनाये गहिपासुरमर्दिन्यै .. न्द्राण्यै रुद्राण्यै शकरार्धशरीरिण्यै नार्य नारायप्यै शुलिन्यै पालिन्यै अ. म्बिकायै हादिन्यै । एताः सनामानुगुणरूपादिका. प्रणयादिनमोऽन्तम- नीयाः ।

·एकादशावरणपूजाधिकारः]] पूर्वार्धे एकविंशः पटलः । पार्वत्येपा कोकाधीशा रक्ताकल्पा सिन्दूराभा । भास्वन्मौलिश्चन्द्रापीडा व्यक्षा ध्येयो धम्मिल्लाच्या ॥ ६८ ॥ नानारत्नमैनिकर्मुक्ताहारैः केयूराधैः । क्रोडांबन्धं या विभ्राणा काशी चायां मञ्जीराभ्याम् ॥ ६९ ॥ (चक्र छत्र) धवलं धत्ते दूत्येका शुक्लचामरे चान्ये । भृङ्गारदर्पणादीन् देव्याः पार्थे स्थिता दधत्योऽन्याः ।। ७० ।। एवंरूपां ध्यात्या मुवनाधिपति तु पार्वती भक्तया । प्रोक्तैः सप्तावरणैरिष्टा मन्त्रं जपेत् कलालक्षम् ॥ ७१ ॥ भुवनाधिपतिपूजाधिकारः । अथ लिख्यते विधानं भुवनाधिपतिशक्तियसंज्ञानाम् । एकादशावरणकैः सामान्यं सर्वसिद्धिदं नृणाम् ॥ ७२ ।। आद्यास्तु जयाचा हल्लेखाद्याथ मूर्तिभिः षड्भिः । सानकरूपपूर्वा स्याद् विनर्मातृभिवृतिः षष्ठी ।। ७३ ।। षोडशशक्तिभिरन्या द्वात्रिशच्छक्तिभिस्तथावरणम् । नवमं तु पिङ्गलाचं दशमं लोकाधिपैरथाजैः स्यात् ।। ७४ ॥ प्रागुक्ता एवं दशावरणदेवतास्त्वत्र पिकलाक्ष्यादिचतुप्पटिशक्तयो लिख्यन्ते-- पिङ्गलाक्षी विशालाक्षी समृद्धितिरेव च । बुद्धिः स्वाहा स्वधा माया तथाभिल्या वसुन्धरा ।। ७५ ॥ त्रिलोकधात्री गायत्री सावित्री त्रिदशेश्वरी । सुरूपा बहुरूपा च स्कन्दमाता शिवप्रिया ॥ ७९ ॥ अमला विमलाख्यान्या अरुणिश्चारुणापि च । मकृतिर्विकृतिः सृष्टि. स्थितिः संख्यौ च संहतिः ॥ ७७ ॥ जगन्माता सती चैव हसिनी मर्दिकादया। वञिका देवमाता च भगवत्यपि देवकी ॥ ७८ ॥ 'पा' क. पाठः, २. 'मा' स. ग. पाठः, १. 'ध्या' क. ग. पाठः, R ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मनपा पद्मासना च त्रिमुखी ततः सप्तमुखी स्मृता । देवासुरविमर्दिन्या लम्बोष्ठी लम्बकेशिनी ॥ ७९ ॥ ऊर्ध्वकेशी बहुलिमा ततः ख्याता बहूदरी । रथरेखा शशिरेखा तद्वद् गगनवेगिका ॥ ८ ॥ वायुवेगाननरूपा चानामदनादया । तद्वद् भुवनपाल्याख्या ततश्चानङ्गमेखला ॥ ८१ ॥ मदनातुरसंज्ञा चाप्यनङ्गकुसुमाइया । विश्वरूपा भवेत् पश्चात् तथासुरभयङ्करी ॥ ८२ ।। सुररक्षिणिकाक्षोभ्या सत्यवादा शुचित्रता । वज्रवेगा च वरदा वागीशी चेति शक्तयः ॥ ८३ ॥ चतुःषष्टिरिमाः सर्वाः सर्वाश्चित्राम्बरसजः । स्वनामानुगुणाकाराश्चारुरूपा विभूषिताः ॥ ८ ॥ ध्यात्वा नमोन्तं तारादि पूजयेदखिलावृतीः । हिमवच्छिखरोद्याने रलकल्पतरोरधः ।। ८५ ॥ रत्नसिंहासनाम्भोजे पादपीठोपशोभिते । स्वासीनां पूजयेद् ध्यात्वा मोक्तरूपादिकामुकाम् ॥ ८ ॥ अथ बृहत्याम् इति यजनविधि बुद्ध्वा प्रतिदिवसमियं पूज्या । भुजगशिशुसृतां बुद्धिं सुदृढमृजुगतिं कृत्वा ॥ भुजगशिशुस्ता। हृदयसरसिजेऽप्येवं यजतु सुमनसा शक्तिम् । नहिरपि च शुभैर्द्रव्यैर्विभवसमुचितैर्नित्यम् ॥ ८८ ॥ एकादशावरणपूजाधिकारः। अपिच- अम्बिकां नवधनरुचिं सुन्दरी तरुणवयसम् । भूपितां कनकमणिभिस्त्रीक्षणामरुणवसनाम् ॥ ८९॥हलमुखी । 1. 'ण' स. पाटा. २. क्षिका'ग, पाठः. ३. 'धी' क, पाठः.

·. पूर्वाधे एकविंशः पटलः। शुक्तिकाशकलघटितां घण्टिफामपि च दधतीम् । अन्नदैः कटकमकुटै पितामपि च भुजगैः ।। ९० ॥ प्राग्वत् । अथवा, शार्दूलचर्मवसनां भुजङ्गराजोपवीतिनी सौम्याम् । उमां कपालशूले साभयवरदे च विभ्रती ध्यायेत् ।। ९ ।। चामरकलशच्छन्त्रैरन्यैरपि राजलक्षणैविधृतैः । दूतीभिश्याभरणैः सप्तभिरुक्तैर्यजेत् समोपेताम् ॥ ९२ ।। आदी षोडशलक्षमभ्यसेच्छक्ति वा भुवनाधिपा पुरः। रक्ताजैर्मधुरान्वितैर्भवेसुत्या शुद्धविराट् स साधकः ॥९३ ।। शुद्धविराट् । करसौम्ययजनाधिकारः। अथ दीक्षाविधिरुच्यते- रक्ताजं विलिखेत् तु भद्रकं मायाचक्रमथापि वा वुधः । शक्ति तत्र यजेद् विधानतः सद्वीजाड्कुशपाशकर्णिके ॥९४ ॥ ऐशान्यां दिशि पञ्चपत्रके त्वम्भोजे कलशाश्च तावतः । हैमादीन् विधिनाभिपूरयेद्धृल्लेखादिसपञ्चमूर्तिकम् ॥ ९५ ॥ गव्यैः पञ्चभिरेषु योजयेत् पञ्चाशत्मणवोदिताः कला. । सक्षीरटुमचर्मवारिभिर्मधाम्भोमणिभिश्च पञ्चभिः ॥ ९६ ॥ अथवा, पोष्टच्छदने सकर्णिके कुम्मानां नवकं प्रपूरयेत् । आज्यक्षीरदधीक्षुजैः क्रमात् क्षीरित्वग्रसतीर्थवारिभिः ॥ ९७ ॥ लिप्यपघिरसमपि मध्यकलशे प्रक्षिपेत् । ब्रह्माणीप्रभृतीस्तु मातृकाः कुम्मेप्वष्टसु दिग्विदिक्क्रमात् । मूलारैः : सह मध्यमेऽम्बिकामावाह्यावरणैः सहायेत् ॥ ९८ ॥ 1. 'क' क, ३. 'अ' . पाठः ३. 'री', V. 'म' स. पा. .

·इंशानशियगुरुदेवपद्धती मित्रपार पलाशकाथपूरितकलशद्वयं द्वारचतुष्टये पृथक् पृभग् विन्यस्य रक्षा तेषु जयादिशक्तीरर्चयेत् । शैवोकं तु विधानमाश्रितो दीक्षायामधिवासनादिकम् । कुर्याद् वाप्यथ मन्त्रदीक्षया शक्तयज्ञैरपि शक्तिबीजतः ॥ ९९ ।। मधुरैसिभिः सहस्र हुत्वा संपातशोषितं त्वाज्यम् । । कलशेषु तेषु दत्त्वा तैरभिषिक्तं तु दीक्षयेच्छिष्यम् ॥ १० ॥ अश्वत्थखदिरजातीबिल्वसमिद्भिश्च सर्वधान्यतिलैः । चरुणाज्येन च हुत्वा बिम्बे चेष्ट्वाधिवासयेदेनम् ॥ १०१ ।। शिप्यं तं गुरुरधिवास्यैनं सुस्वप्नैर्निशि विदितोदकम् । मझल्यैः : सह पणवातोथैर्गीताचैरपि तनुताद् दीक्षाम् ॥ १०२ ॥ पणवम् । एवं प्राप्य तु दीक्षां गुरोर्मुखात् प्राप्तशक्तिमन्त्रोऽसौ । ध्यानजपार्चनहोमैरिष्टान् संसाधयेन्नरः कामान् ॥ १०३ ।। शक्तिदीक्षाधिकारः। पूजितवहेस्तस्य हृदब्जे सावरणानां शक्तिमथेष्ट्वा । परजलविघृतान्नैरस्य हुतैः स्याद् रुक्मवती श्रीः॥ १०४ ॥ रुक्मवती । अष्टसहसं वाष्टशतं वा प्रत्यहमुक्तैर्द्रव्यविशेषैः । यज्जुहुयात् प्राच्छिष्टमथाज्यं बिल्वफलं च श्रीकरमद्यात् ॥ १०५ ॥ समृद्धिविषये ध्यानमुच्यते- पाशसरोज चाकुशशङ्खावादधतीं तां हैमनिकाशाम् । पण्मुखयुक्तां हृद्यथ वहौ पूजयतः स्याच्छ्रीः शरलक्षः ॥१०६ ।। पद्मोद्भवेऽन्ते श्रीशक्तिबीजमुक्तं नमोन्तकम् । जपन् जुहृद् यथापूर्व लभते धनसम्पदः ॥ १०७ ।। कल्पनगाधो हाटकपीठे स्वैक्यमुमाख्या हाटकवर्णाम् । अनिविष्टस्कन्दशिशुं तां संस्मरतः स्यालक्षजपाच्छ्रः ।। १०८॥ आदौ शहनिधिः पाशशक्तिनीजाइकुद्यानि च । अन्ते पद्मनिधिश्चामेर्जाया चैवं जपेच्छ्यैि ॥ १०९ ।।

·६९ भ्युदयाधिकारः] पूर्वाध एकविंश. पटलः । दीर्घजलस्थः सोऽथ सविन्दुः शक्तियुतोऽस्मात् पर्वतशृङ्गे । लक्षजपाद्यैर्दीर्घमिहायुः प्राप्यमिह स्याद् दौर्वहुताद् वा ॥ ११० ॥ कुम्भपुटस्था कुम्भजलस्था भानुसहस्रं तज्जपहोमात् । हन्त्यपमृत्युं तज्जलसेकाच्छक्तिरशेपान् हन्ति च रोगान् ॥ १११ ॥ आज्यसेचितामृता समिद्भिः कुम्भसंपुटं जुहोतु लक्षम् । संहरेदकालमृत्युभीति या मयूरसारिणी जनानाम् ।। ११२ ॥ मयूरसारिणी। हस्तसप्तमीषु सूर्यवारे सूर्यमूर्ध्ववाहुरीक्षमाणः । वत्सरं जपेद् दिनेशलक्षं यक्ष्मरोगकांश्च हन्ति कुष्ठम् ॥ ११३ ॥ कुम्भसंपुटं चतुस्सहस्र भस्म तज्जपेन हन्ति रोगान् । वातरोगहृत् तथैव तैलं पित्तहृद् घृतं कणाकफनी ॥ ११४ ।। पिप्पलीप्लिहां हरेच्च पथ्र्यो कुक्षिरोगहृत् तथाखिलानि । औषधानि यानि तानि मन्त्री यद् ददाति तेन हन्ति रोगान् ॥ ११५ ॥ पञ्चविंशतिं जपेत् तु दुग्धं तत् पिबेत् स विन्दतेऽतिमेषाम् । भन्नमन्यदप्यनेन युक्तं भुक्तमायुपे श्रिये च भूयात् ॥ ११९ ॥ तण्डुलैर्दधिप्लुतैस्तु पुष्टिं कन्यकां मधुप्लुतैश्च लाजैः । विन्दते पशून् पयोघृताभ्यां चेज्जुहोतु साज्यमन्नमन्नम् ॥ ११७॥ पिप्पलैर्वशीकरोतु विप्रान् पङ्कजैर्नृपान् पलाशपुप्पैः । तत्नियं तु कैरवैर्विशोऽन्यांस्तैललोणकर्तुतैस्तु लक्षैः ॥ ११८॥ संवनने मधुराक्त सर्व जुहुयाद् वदाम्यथाकृष्टौ । ओ(काका)रायं राज्ञामन्येपा भौतिकादिमन्त्रः स्यात् ॥ ११९ ॥ रक्तवारिसमिद्भिर्जुहुयाद् वटवृक्षमूलगो रात्रौ । लक्षत्रयं घृताक्तैर्मन्त्री पश्येत् तु यक्षिणी वरदाम् ।। १२० ॥ सध्यानं शतलक्षं शक्तयभ्यासाद् विशुद्धदेशान्नम् । लमतेऽटगुणैश्वर्यं दशकोट्या खेचरो भवेदमरः ॥ १२१ ॥ अभ्युदयाधिकार। 'घ' क. पाठ:. २. 'ध्यं', ३ 'न' स, पाठः, ४.'नः' ग. पाठः.

·. ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मिन्नपार शक्तिं रसपत्रसरोरुहे मध्ये च दलेषु वहिः स्वरान् । आलिख्य धृतं खलु योपितां कुर्यात् तनयं समुपस्थितम् ।। उपस्थितम् । मध्ये षडरस्य लिखेन्मनु स्वाख्याद्वयमस्य तु रन्ध्रयोः । बाह्ये धरणीभवनं लिखेत् स्नेहं प्रकरोति धृतं द्वयोः ॥ १२३ ॥ त्रिष्टुभि- साख्यारिरूपं लिखितं कपाले पट्कोणगं मूलमपि श्मशाने । सन्तापयेत् तत् प्रजपन् निशायां स्यादिन्द्रवज्राभिहतो यथारिः।। इन्द्रवज्रा। राजीमनुष्यास्थियुताः सलोणा राजीघृताक्ता जुहुयात् तु पक्षम् । मूलेन साध्याहृयकृत्ययुक्तं निर्मूलतः शत्रुरुपैति मृत्युम् ॥ १२५ ॥ आजस्नुहिक्षीरसपादधूलीन् काकस्य पैक्षान् जुहुयान्निशायाम् । मन्त्र जपन् मारुतसम्पुटस्थमुच्चाटयेत् सप्तदिनैररातिम् ॥ १२६ ॥ काकारिकाकच्छदनैस्तु जुहत् साजासजा स्नुक्पयसावसिक्तैः । स्थाण्वादिमूलेन तु सप्तरात्रं विद्वेषमाशु प्रकरोत्यरीणाम् ॥ १२७ ॥ स्तम्भं च भूवीजपुटे प्रकुर्यादुत्सादनं चाग्निमरुत्पुटस्थम् । शान्ति च पुष्टिं जलसम्पुटस्थं यच्छक्तिबीजं हवने च जेप्ये ॥ १२८ ॥ साख्यं तु बीजं वलयद्वयस्थं वाह्यस्वरोपेतकलादलाब्जम् । भूवीजपाशाङ्कुशमूलकोणं वश्यं धृतं चक्रमिदं त्रिलोक्याम् ॥ १२९ ।। पट्कोणशकौ निजनाग बाखे शक्तया च पाशाङ्कुशको विदौं । संवेष्टय वायोर्भवनं च बाये वश्य भवेन्नागदलं मुखस्थम् ।। १३० ॥ अयोच्यते खड्गविशेषसिद्धिरवाप्य यामूर्जितवीर्यशार्यः । विजित्य शत्रून् विचरेच लोकानुपेन्द्रवज्रायुधतुल्यलक्ष्मीः ॥ उपेन्द्रवजा । विशुद्धदेशे विजने वनादौ विधौ तदन्तःसलिलेऽवगाख । चतुर्दशीरात्रिमुपोप्य कृष्णां पिशङ्गमाल्याम्वरचन्दनाब्यः ।। १३२ ।। ४. 'स्वास्वा 1. 'त', स. पाठ:. २. 'ल' फ. पाठः३. 'च'स, पाठ.. स.पाठ:. ५, 'मध्ये', 'जप्येत्' क. पाठ:. ६. 'भूमिग्यपा. प. पठा.

·पणपूजाधिकारः) पूर्वाधं एकविंशः पटलः ।
सरोजमालिख्य तु पञ्चचूर्णैर्निधाय तस्मिन् कलशं यथावत् ।
सपञ्चरलाम्बरमास्यगन्धं शिवां समावाय तु रौदसौम्याम् ॥ १३३ ॥
यजेच रुद्रावरणैरुपेतां शिवां समूलाइविधानयुक्तथा ।
सगन्धपुष्पाक्षतधूपदीपैश्चरुं निवेद्यात्र बलिं च दत्त्वा ॥ १३ ॥
घौतं विदोपं नरघातिनं प्रागगर्भरेखास्फुटितादिदोषम् ।
द्विजोपजातिव्यतिरिक्तखड्गं निधाय बिम्चे नृपजातिनिष्ट्वा ॥ उपजातिः ।
क्षणेन शस्त्रेण हतं तु शूरं युवानमानीय मृतं सरक्तम् ।
आमप्य रक्ताम्बरमाल्यगन्धैस्तं तस्य पाणौ विनिधार खड्गम् ॥ १३६ ।।
स्पृष्ट्वा जपन् मूलमनु स यावत् सचेतनः खड्गधरः परेतः ।
उत्थातुमिच्छेदसिमस्य हस्तात् प्रसह्य गृहीत नदन् प्रहृष्टः ॥ १३७ ॥
ततः शिवान्तः परिवारमुस्यैरुद्वास्य तं खगवर दधानः ।
स सार्वभौमोऽपि भवेद् यदीच्छेल्लोकेऽप्रधृष्यः खलु साधकेन्द्रः॥ उपजातयः।
पनेनैव प्रकारेण शूलाडलीयाजनादिसाधनमपि व्याख्यातम् ।
खड्गसाधनाधिकार।
।
आयतिभूततदात्मनिबन्धान संशयितानखिलानपि चार्थीन् ।
दोधकचित्तविकारकृतस्तान् वेदयितु प्रवदेऽहनुपायम् ॥ दोधकम् ।
एकदिनं समुपोष्य तु कृष्णां मातृतिथि तनुतादुपाचारैः ।
एकशिवे महतीमपि पूजा षोडशपङ्करुहैः करवीरैः ॥ १४ ॥
क्षीरचरुं विनिवेद्य घृतात्यं वहिमुखेऽपि जुहोति तिलाज्यम् ।
जातिसमित्कुसुमान्नफलानामष्टसहस्रमितं पृथगुक्तम् ॥ ११ ॥
दर्पणमप्यतिनिर्मलमेकं निषणमन्त्र निधाय तु देवाम् ।
तन यजेख जपेदय मूलं मानुसहस्रमितं मुकुरस्पृक ॥ १२ ॥

·इंशानशिवगुरुदेवपद्धती मन्त्रपार यावद् दर्पणविधि साधयति, तावच्छाकभैक्षयावककृसरान्नं खादेत् । सिध्यति । अष्टम्यां वा सूर्यवारे कुमारी मातां सम्यग् भूषितां भोजयित्वा । क्षीरान्नाज्यं तत्र पूर्वेयुरेनां प्रेक्षाकृत्ये शालिनी दर्पणादेः ॥ शालिनी। शुद्धे देशे दर्भशय्याधिरूढां मन्त्रेणैनां दर्पणं चाधिवास्य । प्रातःस्नातामर्चितां सूपविष्टां प्रेक्षाकृत्ये योजयेद्दर्पणान्तः ॥ १४॥ रम्ये देशे गोमयेनोपलिप्ते पिष्टैः कृत्वा मण्डलं धूपदीपैः । रक्तैः पुष्पैर्दर्पणस्थां तु देवीमिष्ट्वा सर्व तन पश्येत् कुमारी ॥१४५ ॥ तत्र सा कल्पवृक्षाधः सिंहासनस्थां प्रथमं देवीं दृष्ट्वा ततस्विकालबद्ध मभीष्टार्थ सर्व पश्यति । अनेनैवाङ्गुष्ठादिषु प्रयोगो व्याख्यातः । दर्पणपूजाधिकारः। स्वैक्यं ध्यायेदथ वा सिंहवाहां रौद्रां कृष्णां सकपालत्रिशूलाम् । तोये वाब्धौ द्रुतवातोर्मिमाले न स्याद् भीतिविपिने वा रणे वा ॥ वातोर्मिः । शक्तिः साक्षं सलिलं चाथ मज्जा खं वहिस्थं नयन सर्वशब्दः । शक्तिं त्यक्त्वा चतुरोऽर्णान् पुरोक्तान् स्वाहान्तोऽसौ मनुरुक्तो विपक्षः स्वैक्यं शुक्लां धृतकुम्भत्रिशूला शुक्लाकल्पां शशिमौलिं त्रिनेत्राम् । संसिञ्चन्तीममृतैः कुम्भस्तैात्वा हन्याद् गरलं मन्त्रजापी ॥ १४८ ॥ यस्मिन् क्षेत्रे कुजवारेषु मृत्लां सप्तस्वद्यान्नवदिक्ष्वेष मन्त्री । तत् स्वीयं स्यानवमासात् पुरस्ताद् भौमाश्चिन्यामपि मध्याहकाले ॥१९॥ अमावास्यायां सप्तपञ्चाशद्धटिके कालेऽप्येवम् । हस्तादित्ये धृतिसंख्येष्टकास्ता मन्त्री योवद् विलिखेद् यस्य संज्ञाम् | सोऽस्य स्निोत् तदभीष्टं च कुर्यात् सर्वान् मन्त्री वशयेत् स्पर्शनाद्यैः ।। दृष्ट्वा देवी पटगां स्थण्डिले वा रम्ये देशे रसलक्षैनिशीथे । मन्त्री पुष्पैः पृथगस्तैः सुगन्धैर्नित्यं देव्याः पदयोः स्याद्धनेशः ॥ १५ ॥ . 'ले स्यात्', २. 'ता' स. पाठः ·. मुदाधिकारः] पूर्वार्ध एकत्रिंशः पटलः। कर्णिकारलक्षहोमादपि प्राग्वत् फलम् । गन्धैः पुष्पैरपि धूपैश्च दीपैनैवेद्यैस्तामुपहारैनिशायाम् । इष्ट्नामे स्यात् प्रजपेदोदयात् तत् पद्भिर्मासैः स भवेद वित्तनाथः ।। १५२ ।। नित्यमर्धरात्रे पूजाजपाद्यैर्धनधान्यैश्वर्यवान् भवति । दष्टाख्याग्रंथितं शक्तिवीज कुड्यादौ स्याल्लिखितं तद्विपातम् । अभ्यस्यामुं लिखित मार्जयद् वा मन्त्रेणाम्भः परिपिञ्चेत् पिवेद वा ॥ १५३ ।। भूर्जे पत्रे लिखितं मूलम(न्यादौ तन्निहितं वर्धयेत् तत् । इट्वा देवी धनदं चापि तस्मिन् तेनालव्धं दगपुष्पं च धार्यम् ॥ १५४ ॥ अन्योन्यसंमुखौ हस्तौ सुश्लिष्टौ मुक्ततर्जनी । मध्यमाङ्गुष्ठसंयोगान्मुहैया क्षोभणी स्मृता ॥ १५५ ।। श्लिष्टाइलितलौ हस्तौ प्रसार्याङ्गुष्ठतर्जनी । कनिष्ठानामिकामध्यासंश्लेपान्मोहनी भवेत् ॥ १५६ ॥ तथैव लिष्टकरयोः प्रसार्योभयतर्जनी । मध्यमाङ्गुष्ठसंयोगपीडनाद् द्रावणी स्मृता ॥ १५७ ॥ तद्वत् सुश्लिष्टकरयोस्त नीद्वयपीडनात् । कर्पिणी स्यात् तथा मध्यातर्जाभ्यां ज्यैष्ठिकाद्वयम् ॥ १५८ ॥ निपीड्य सान्निध्यकरी स्याच्छिष्टाङ्गुलि(विस ? वर्जनात् । अनामिके द्वे तर्जाभ्यामधः पाण्योर्निबध्य तु ॥ १५९ ।। उत्तानपाणितलयोर्मध्यमे सकनिष्ठिके। पार्धाभ्यां संहताने ते ऋज्वायतमवस्थिते ।। १६० ।। कृत्वाङ्गुष्ठाप्रयुग्मन कनिष्ठामूलयोः स्पृशेत् । मुद्रेयं योनिसंज्ञा स्याच्छाक्तेयी सर्वसिद्धिदा || १६१ ॥ मोहनी क्षोमणी योनिमुद्रा द्रावण्यपि क्रमात् । नृपसर्वमियां वश्ये नराणां च नियोजयेत् (१) ।। १६२ ॥ मुद्राधिकारः। . 'नी' क. पाठः ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती गङ्गादीनामपि वरसरितां कूल वाव्येगिरिवरशिखरे । उद्याने वा भ्रमरावेलसिते कोट्यभ्यासाद् भवति मुनिसमः ॥ भ्रमरविलसितम्। खेचारी स्यात् त्रिभुवनभवने पातालं वा ब्रजति सुखमसौ । हेमाद्री वा वसति मनुजपाद् दीर्घायुष्मानतियलतरणः ॥ १६ ॥ वर्ण्यते किमिह शक्तिविद्यया साधकैरिति युतः सुनिश्चितम् । प्रार्थ्यते जगति सिद्धिरीप्सिता यादृशी निजमनोरथोद्धता ॥ रथोद्धता । इत्यशेषभुवनैकमातरं विश्वतत्त्वनिखिलोध्र्वनायिकाम् । शक्तिमाश्रितवतां दृढं नृणां दुर्लभा न खलु सिद्धयोऽखिलाः ॥ १६६ ॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धतौ तन्त्रर शक्तिपटल एकविंश(ति)। अथ द्वाविंशः पटलः। शङ्करेण विजयस्य तपोभिस्तोषितेन वरदेन वनान्ते । या किरातवपुषा सह गौरी स्वागता जयति सा त्वरिताख्या ॥ १॥ स्वागता। तारं सार्धेन्दुकवचं सौष्ठश्चण्डोऽथ कच्छपः । हरान्तवानेकनेत्रः सगी संवर्तकायः ॥ २ ॥ बामाक्षाग्न्यापढी शुक्लं सार्घि खं दण्ड्यथोष्ठग:(:) । क्रोधः फैट् च दगार्णा म्यात् त्रोता त्यरितापि च ॥ ३ ॥ ऋपिः किरातरुद्रोऽस्याः पशिश्छन्दश्च देवता । पार्वती शबरीया ध्येया लक्षण सिद्धिदा ॥ ४ ॥ तारतः पुरमितं पुरतोऽसाच्छक्तिवीजमुभयन यथा स्यात् । द्वादशार्णकलिता खलु सिद्धिं तूर्णमेव दिशति त्वरितातः ॥ ५ ॥ 'वत्सरि' के पाठः. २. ता॥१, ३. '' ग, पाठः १. 'ए पदक स.पाठ: ५. 'गोको' म. पारः ६. सक, पाठ: ५. ''मा ·, कृत्वा रिता] पूर्वार्धे द्वाविंशः पटलः। वर्मतः परमवागपि चास्त्रात् स्वार्णसप्तकयुगाणविभागात् । स्यात् पडङ्गरचनापि च पूर्वः सोत्तरार्णकलितोऽत्र यथा स्यात् ॥ ६ ॥ अत्रेति सोष्ठचण्डे कूर्माभ्यां हृदयम् , कूर्मोक्तस्वरैकनेत्राभ्यां शिरः । पथक्तिकनेत्रकोपाभ्यां शिखा । उक्तकोपोक्तभृगुभ्यां कवच, भृग्वाकाशाभ्यां पथोक्ताभ्यां नेत्रत्रयम् । उक्ताकाशसंवर्तकाभ्यामस्त्रम् । सर्वाणि स्वजातियु. कानीत्युपदेशः। दीक्षितोऽथ गुरुणोदितमन्त्रः सागमूलमनुभिः सपितामः । विन्यसेत् तु करयोश्च. तदङ्गैज्येप्तिकान्तमुभयोश्च तलेऽस्त्रम् ।। ७ ॥ मूलेन व्यापकं विन्यस्य प्रणीतां बनीयात् । संमुखाश्लिष्टयोः पाण्योः साङ्गुष्ठे तर्जनी पृथक् । ऊर्ध्वं व्यवस्थिते वलिताग्रे च मध्यमे ॥ ८॥ मध्योपरिगतेऽनामे तदूर्धस्थे कनिष्ठिके । निबध्य हवसंस्थानं प्रणीता स्यात् फणाकृतिः ।। ९ ।। मुद्रया स्पृशतु सर्वशरीरं स्वैक्यमर्पितधिया स्वभिषिक्तः । मुद्रया पुनरपि स्पृशतु स्वं देहमत्र परिधाय च वासः ॥ १० ॥ त्वरिताविद्यायै विद्महे बोतलाविद्यायै धीमहि, तन्नस्तूर्णा प्रचोदयात् । अनया त्वरितागायच्या देवी सन्तर्प्य परिवारांश्च खनामभिः, यागभूमिमभिगम्य तु मौनी धौतपाणिचरण: शुभतोयैः । चोदिताचमनकृत् परितोऽस्मिन्नस्त्रवप्ररचनाकृतरक्षः ॥ ११ ॥ क्षेत्रपालमपि वास्तुपमिष्ट्वा स्वासने समुपविश्य तु मौनी । भूतशुद्धिमपि भावविशुद्धिं गावयेदखिलभूतहितार्थाम् ॥ १२ ॥ करन्यासं कृत्वा बद्धमुद्रो न्यस्ताङ्गमन्त्रः स्वस्थाने स्वार्णान् मूर्ति ललाटे कण्ठे हन्नाभिगुह्योरुजानुजङ्घाधिपु विन्यसेत् । अथ स्वैक्येन देवी ध्यायेत् । कृत्वात्मशुद्धिं -पश्चाद् बाह्यपूजा कुर्याद् , ध्यानं च! 'सि' स, पाठः, २. 'तु श' क. पाठः. क. ग. पाठ ·ईशानशियगुरुदेवपद्धता [मन्त्रपाई श्यामलां भ्रमरवर्वरकेशी गुञ्जदामत्रितहेमकिरीटाम् । शारदेन्दुवदनां त्रिदृशं तां तुङ्गपीवरकुचां तनुमध्याम् ॥ १३ ॥ स्वंसचारसुकुमारभुजसकन्दलीसुरुचिरागुलिपाणिम् । सूरुजानुनरणाम्बुजयुग्मां सर्वकान्तिसमवायसुरूपाम् ॥ १४ ॥ विप्रराजवणिगन्त्यजनागैः कर्णबाहुकटिपादविभूपाः । विनती वनजमाल्यविशेषैर्भूपितां किसलयांशुकिनी ताम् ॥ १५ ॥ बर्हि पिछवलयां च मयूरच्छत्रचामरयुगध्वजयुक्ताम् । चिन्तयन् शबरिकापरिवारां स्वैक्यतोऽर्चनविधावपि बाह्ये ॥ १६ ॥ सकृदपि निगदितरूपाद्यां स्मरति ह यजति च गौरी यः । स्वभिमतमिह यदसौ विन्देद् वरफलमिव पतितं वृन्तात् ॥ १७॥ वृन्ता । अथ हिमगिरितट विचिन्त्य सुरुचिरमुरुतरमुधानम् । स्थलमपि मणिमयमस्यान्तर्वसुहरिधृतरुचिरं पीठम् ॥ १८ ॥ शक्तिमस्य मध्यतस्तु धारिणी विद्रुमद्रवद्युतिं विचिन्तयेत् । पत्रजालशोभितं तदुत्थितं श्येनिकोद्गमोपमं च पङ्कजम् ॥ १९ ॥ श्येनिका । सूर्यसोमवहिमण्डलैः क्रमाद् ब्रह्मविष्णुरुदैवतैश्च तैः । पत्रकेसरालिकर्णिकागतैः स्वाख्ययात्र पूजयेन्नमोन्तकम् ॥२०॥ अथ जगत्यां- ततोऽम्बराम्भोरुहचन्द्रपङ्कजे दलागवंशस्थकलामृतस्रुतौ । चितिं लसत्तारकसंक्रमद्युतिं सशक्तिपुष्पाञ्जलियोजितां स्मरेत् ॥२१॥ वंशस्थम् । सहानमूलं मनसा जपन् क्रमाद् यथोक्तरूपां त्वरिता विचिन्तयेत् । तथा समावाह्य पुरोऽर्चिताम्बुजे हृदा स्थिरीकृत्य तु संनिधापयेत् ॥ २२॥ शिरसा सन्निरुध्य मूलेन प्ररोप्यामृतीकृत्य कवचेनावकुण्ठ्य हृदयेना- यं गद्याचमनानि दत्त्वा, यजेत् तदगान्यरुणानि पट् क्रमात् सुरेन्द्रपत्रादिपु रूपतः लियः । .. १. "पिएस ग. पाठ.. २. 'पाम्' क. पारः. ३. ' इये', ४. 'मम ख. पाटन ·७ वरिता] पूर्वार्धे द्वाविंश. पटलः । धनेश्वरेशानदलद्वये विमे गायत्र्यै नमः । प्रणीतायै नमः । तथाष्ट शक्तीस्तु दलायगाः पुनः ॥ २३ ॥ हुँ रावायै खेचर्यै चण्डायै छेदिन्यै क्षेपण्यै स्त्रियै हुंकार्य क्षेमकारिकायै। इमास्तु लोकाधिपवर्णवाहनास्तदायुधाः सप्त यजेदथाष्टमीम् । सुभीषणा शूलकपालधारिणी सजानुहस्तोत्थितविग्रहां भुवम् ॥ २४ ॥ ज्वलन्त्रिणेत्रोग्रमुखीं दिगम्बरां सभूतविनारिभयार्तिनाशनीम् । इति स्मरेत् क्षेमकरी स्वनामभिः सशक्तिबीजादिनमोन्तकैस्तु ताम् ॥ २५॥ पुरस्तु फटकारिणिका धनुर्धरां रसस्य वामे गुलिकां च विभ्रतीम् । सहेमवेत्रां विजयां जयां तथा सुभूपिते द्वारि बहिःस्थिते यजेत् ॥ २६ ॥ किक्कर ! रक्ष त्वरिताज्ञां स्थितो भव फट् । अनेन कृष्णं त्वथ किङ्करं वहिः सुमण्डितं दण्डधरं तु बर्बरम् । लकुळिने नमः । इति किङ्करस्य चेट कान्ता तादृशमर्चयेत् । यजेच लोकाधिपतीन् स्वदिग्गतान् निर्माल्यधारिण्यै चण्डायै नमः। अनेन चण्डामपि चेशदिगगताम् ॥ २७ ॥ सर्वान् स्वनामाभिः नमोन्तकमभ्यर्च्य देवीं पोडशोपचारैः परिवारान् पञ्चोपचारैर्यथाविभवमर्चयेत् । विचित्ररक्ताम्बरगन्ध + + + + + पुप्पाक्षतमाल्यदर्पणैः । सधूपदीपैर्मधुमूलपायसैर्गुलानशुद्धाननवाज्यमोदकैः ॥ २८ ॥ इष्ट्वा निवेद्य शीताम्बुताम्बूलाद्यं च भक्तितः । निवेद्यशेपमध्याज्यतिलेः पुप्पैस्तथानले ॥ २९ ॥ देवीमावाह्य जुहुयात् पञ्चविंशतिसंख्यया । गायत्र्या चापि मूलेन नित्यम र्दशाशतः ।। ३० ॥ १. 'ये। अख. पाठ, ·मघ्रपाद ईशागशिवगुरुदेवपद्धती बलिं च तत्पार्षदकिकरान्तक विकीर्य वहेः पुरतोऽनशेषतः । समाप्य तत्कर्म विसृज्य चानलं ततः समाचम्य जपेज्जपसजा ॥ ३१॥ शक्तिपटलोक्तमार्गेण चुलुकोदकेन पूजाजपादिकं देवीपादाम्बुजे निवे- दयेत् । प्रणम्य नृत्तस्तुतिगीतवादितैर्यथोपपत्त्या परितोप्य पार्वतीम् । निरञ्जने गच्छ लयं ठयुग्मवत् समूलमुच्चार्य हृदि प्रवाहयेत् ॥ ३२ ॥ ध्यानादिना यस्त्वरिता तु नित्यशः शक्त्या यजेद् वा हृदयाम्बुजे धिया। तस्येन्द्रवंशानुगुणश्रियो यथा वंशेऽपि नित्याः स्युरशेषसपदः॥ इन्द्रवंशा । धननित्यपूजाधिकार । कुण्डे तु योनिप्रतिमे तु मान्त्रिके वहौ समावाह्य यथावदम्बिकाम् । संपूज्य हुत्वा मधुरैः समीहितान् लक्षेण कामानभिविन्दते फलान् ॥ ३४॥ धान्यधनं कृष्णतिलैरभीप्सितं कुन्दैनवैश्चम्पकबिल्वपङ्कजैः । लक्ष्मी च राज्यं लभते मधुप्लुतैर्तुत्वा मधूकैः कुसुमैः समीहितान् ॥३५॥ पुष्टिं च गोधूमयवैस्तथोत्पलैर्जम्बूसमिद्भिर्धनधान्यसंपदः । सिद्धार्थकैरीतिहरं तु तण्डुलैरारोग्यमिष्टागमनं तथेक्षुभिः' । ३६ ।। हुत्वा तु मापरिह मूकतां रिपोरक्षभ्रमः कोद्रवर्गदागमः । स्याच्छल्मलीभिः सविषैस्तु मारणं ता कृष्णवर्णा प्रविचिन्त्य भीषणाम् ॥३७॥ क्षोभः पुरस्यापि भवेत् सुमल्लिकैर्तुत्वा लियः पाटलकैरवाप्नुयात् । आप्रैस्तदायुः कुमुदैवशीकर पुत्रानोकैर्मधुराज्यमिश्रितैः ॥ ३८ ॥ होमविधि । द्रुतमपीह न मन्त्रमुदीरयेद्धुतविधौ च (न!) तथैव जपादिके । न च विलम्बितमिष्टमतः सदा द्रुतविलम्बितमेव हि सिद्धिदम् ।। द्रुतविलम्बितम्। १. 'म' क. पाह ·. स्वरिता पूधि द्वाविंशः पटलः। सितरजोरुचिते त्वथ मण्डले विकिरसंमितयोनिनिभे क्रमात् । दशदिशालिखितत्वरिताक्षरे स्वमिनवान् कलशान् दश विन्यसेत् ॥ १०॥ हुंरावादिभिरापूर्य कलशान् नवशक्तिभिः । क्रमेण दशमं मध्ये देव्या मूलेन पूरयेत् ।। ४१ ॥ हिरण्यरलकुसुमफलगन्धकपायकैः । आपूर्य पनसाश्वत्थचूतबिल्वदलोत्तरान् ॥ ४२ ॥ सितसूक्ष्माम्बरच्छन्नान् माल्यपुप्पाद्यलड्कृतान् । यथावदर्चयेत् सम्यक् त्वरिताशक्तयधिष्ठितान् ।। ४३ ॥ अथामौ त्रिशतं मूलेन हुत्वा पृथक पृथग् दशाहुतीरङ्गैर्नवशक्तिभिश्व न दश हुत्वा तिलैश्चरुणा च, समधिवास्य च शिप्यमुपोषितं निशि रवावुदिते कलशैः क्रमात् । तमभिषिच्य तु मान्त्रिकदीक्षया त्वरितया विधिवत् सह योजयेत् ।। ४४ ॥ स गुरवे विनिवेद्य तु दक्षिणां निजशरीरधनैरपि तोषयेत् । अथ जपेद् गुणलक्षमिमं मनुं भवति सिद्धमनुः खलु शक्तिमान् ॥ ४५ ॥ दीक्षाधिकार। .. पररागभवैधुतमानमिदं शुभताम्रमतो रजतं कनकम् । दुतमेकतया त्वथ तत्कृतया ग्रहतोटककृत् खलु मुद्रिकया ॥४६॥ तोटकम् । त्वरितया लक्षाज्यहोमजपसाधितया । अगुल्या धृतयेति यावत् । वृतया तु तया खलु भूतगणानभिचारभयं भुजगान् सविपान् । अवलोकितयापि हरेत् स्ववशान् कुरुते च लुनाति निहन्ति च तान् ॥ १७॥ संख्याशक्तेहिः पद्मदशपत्रस्थिताक्षरैः। पट्चतुष्कोणगं लेख्यं चक्रं तच्चेप्टदं धृतम् ॥ १८ ॥ १. 'हुंकारा', . 'भवर' ख पाहः .

·। ईशानशियगुरुदेवपद्धतौ মিয়া प्राचीनोदीच्यतिग्मांशुरेखाः करककोष्ठके। रेखाग्रजम्भशूलाये च भूर्जादिकेऽर्पिते ॥ ४९ ॥ मध्ये संज्ञां तु कोणेषु तारं फट् दिक्षु मध्यतः । कोणे तारादिमन्त्राणां तत्फडन्तान् यथा तथा ॥ ५० ॥ संलिख्य तत्रोभयथा दिक्षु मूलाष्टकं भवेत् । विंशतिः प्रणवाम्तस्मिन् भवन्ति श्रुतिकोणगाः ।। ५१ ।। सर्वकोप्ठेषु नामार्णान् क्रमादेकैको लिखेत् । जपहोमाचिंतं चक्रं धृतं सर्वग्रहार्तिजित् ।। ५२ ॥ श्रोतलाचक्रम् । अथवान चतुष्कोणप्रणवानां चतुष्टयात् । लेख्या पुरोवत् त्वरिता संज्ञार्णसहिता क्रमात् ॥ ५३ ॥ एतत् तु त्वरिताचक्र ग्रहभूतनिवारणम् । दशाणस्य मनोरस्य द्वितीयं च तृतीयकम् ॥ ५४ ।। षष्ठं च वर्णमुद्धृत्य सिध्येन्मन्त्रस्त्रिकण्टकी । शिरोललाटास्यहृत्सु नाभिगुह्योरुजानुपु ॥ ५५ ॥ अज्रयोश्च त्वरितावान् मुक्ततारान् नव न्यसेत् । शरदसरसैर्वसुनन्दपरैर्निजजातियुतस्त्वरिताक्षरकैः । पडपीह तदङ्गमनून रचयेद् गुणलक्षजपेन तु सिद्धिमियात् ॥ ५६ ॥ चरणादसितामपि नाभितटादथ चागैलकं नवयावकभाम् । शशिशुभमुखीं च गलात् परतो धृतचन्द्रकलां जटिलां त्रिदृशम् ॥ ५७ ॥ उदरेवदनैरसितैम्रकुटीकुटिलैर्भयदैः सितदंष्ट्ररदैः । अहिभूपणकैरपि वेदमितैर्वमदग्निशिखैः परितोऽपि युताम् ॥ ५८ ॥ सितशङ्खमरि त्वथ दीपयुगं दधतीं च भुजैः सममूर्ध्वमधः । इति शैलसुतां तु निजैक्यगतामभिचिन्त्य जपादिकमिष्टकरम् ॥ ५ ॥ स्वैक्यं त्रिकण्टकी ध्यात्वा मुद्रां बद्ध्वा त्रिशूलिनीम् । जपन् वीक्ष्य ग्रहग्रस्तान् नश्यन्त्याविश्य ते क्षणात् ।। ६० ॥ 1. 'म्', २. 'य', ३. 'ग', .. 'द' स. पाठः. ५. गप' ग. ग्राः ..

·गरिता) पूर्वाधे द्वाविंश पटलः । विकण्ठकीरूपं रुद्र स्वैश्य ध्यात्वा ग्रहादीन् हरेदिति कचित् । मथ वास्य मनोर्मुनिवर्णमयं नवमार्णपुट प्रजपेद् युवतीः । गुणलक्षमथो वशयेद् यदि तत् त्रिशत शयने निशि कर्पणकन् ।। ६१ ॥ एतदमिमन्त्रितपुष्पादिदानाद् वश्याः स्युः खियः । तृतीयपञ्चमार्णाभ्यां सम्पुटं षष्ठमक्षरम् ॥ १२ ॥ स्वैक्यं जपंकोतलया स्मृत्वा हन्त्यखिलं विषम् । अथाखिलविधिच्छिद्र पूरणं त्वरितामनोः ॥ ६३ ॥ ॐ सर्वरक्षाकरं ज्ञेयं त्वरितापञ्जर यथा । हुंरावा मस्तके मेऽस्तु गलेऽस्तु मम खेचरी ॥ ६४ ॥ चण्डा च हृदये मेऽन्तु छेदिनी चोदरेऽन्तु मे। अस्तु मे क्षेपणी क्यामूर्यो. स्त्रीसंज्ञितास्तु मे ॥६५॥ जान्वोर्ममास्तु हुकारी क्षेमकार्यम्तु जइयो । फटकारी पादयोर्मेऽस्तु सर्वाङ्गेपु जयास्तु मे ॥ ६६ ॥ विजया सर्वतत्त्वेषु ममास्तु विजयावहा । एवमुचारयन् ध्याय-तचदा स्टशाम्यहम् ॥ ६७ ॥ ॐ ब्रह्माणी पुरतो मेऽस्तु पृष्ठे माहेश्वरी मम । पार्श्वयोर्मेऽस्तु कौमारी वैष्णवी चोर्ध्वतोऽस्तु मे ॥ ६८ ॥ बले रक्षतु बाराही स्थलेन्द्राणी स्थितावतात् । सर्वतोऽस्तु स्थिता चर्चा चामुण्डा रक्षताच माम् ॥ १९ ॥ पर्वताटविदुर्गादौ रक्षिणी मेऽस्तु चण्डिका । यज्रिणी पूर्वतो मेऽस्तु स्थितामेयेऽस्तु शक्तिनी ॥ ७० ॥ दण्डिनी दक्षिणे मेऽस्तु खड्गिनी मेऽस्तु नेक्रो । पाशिनी वारुणे मेऽस्तु वायव्ये ध्वजिनी स्थिता ॥ ७१ ॥ १. 'क्ष' क.. पाठः, ·०२ इशानाशवगुरुदेवपद्धती [मन्त्रपाद वारता - गदिनी मेऽतु कौबेरे तथैशानेऽस्तु शूलिनी । चक्रिण्यधोगता मेऽस्तु पद्मिन्यस्तु ममोर्ध्वगा ॥ ७२ ॥ लोकेशायुधरूपा मां सदा रक्षन्तु शक्तयः मां पातु दिक्षु त्वरिता त्रोतला च विदिक्षु माम् ॥ ७३ ॥ ऊर्याधः पातु मां तुर्णा सदाव्यान्मां त्रिकण्ठकी । त्वरितापञ्जरस्थोऽहं विद्यया परिरक्षितः ॥ ७४ ।। न कुतश्चिद् भयं भेऽस्ति ततोऽस्मान् पातु पार्वती । यदन्यरक्षा कर्तव्या पञ्जरस्य जपं तदा ।। ७५ ।। मांशब्दविषये योज्यत्वांशब्दः सर्वतो भवेत् । त्वरितापराधिकारः। । , अचिररुचिलतामा त्रोतलाख्यां स्मरति यदि सुजातां कुण्डलिन्याः । कमलपुटमुपेतां द्वादशान्ते नवदमृतरसाद्री मुक्तिमेयात् ।। ७६ ॥ पुटः । पुनरपि गगनाव्जामूलपनं त्वरितमिव समेता ब्रह्मनाड्या । व्रजति च पुनरूध्य ज्योतिरार्द्रा दिशति सकलसिद्धीः संस्मृतैवम् ।। ७७ ॥ जगति निखिलमन्त्राः साधकानां विदधति फलमिष्टं कालपाकात् । प्रदिशति खलु तूर्णा तूर्णमिष्टं यदिति भवति साथै नाम चास्याः ।।७८।। जलोद्धतगतिं यथा त्रिपथगां विगाह्य दुरितं प्रयाति विलयम् । भवेच्च सुकृतैः सुखं च सुलभं तथा त्वरितया जनस्य भजतः ॥ जलोद्धतगतिः । अयं नोपदेश्यो मनुस्रोतलाया भुजङ्गप्रयातात्मने नास्तिकाय । प्रदेयः स्वभावार्थदायापि राज्ञे सुपुत्राय वा श्रद्दधानाय नित्यम् ।। भुजङ्गप्रयातम् । इति श्रीमदीशानशिवगुरदेवपद्धती तन्त्रसारे रवरितापरहो द्वाविंशः। १. 'यामाप' क. पारः. १. रमना' य. पाठ:

·ब्रिप्रस्तारिण्यधिकारः]
पूर्वाधं ग्रयोविंशः पटलः ।
८५
अथ योनिकुण्डहुतमुग्वदनः स्वभिपूजितां भगवती य इमाम् ।
अभिचिन्त्य रक्तकमलैर्मधुना सपितैर्जुहोति स भवेद्धनदः ॥ १८ ॥
मधुना मधूककुसुमैर्जुहुयान्नियुतं महद्धनमसौ लभते ।
सघृतानदुग्धमधुनानवरं पशुमान् भवेत् सघृतदुग्धहुतात् ॥ १९ ॥
पधुसिक्तरक्तकुसुमैः सकलान् वशयेदपि त्रिमधुरैर्नुपतिम् ।
प्रवलोक्य यां जपति यं च मिथः स्वनुरागितं च मिथुनं हि भवेत् ॥ २० ॥
नेत्याक्लिन्नाख्यां साधयेच्चापि नित्यं ध्यायञ् श्रद्धावान् पूजयेद् वै जपेद् यः ।
शत्पञ्चाशत्पष्टिलक्षाणि कोटी(माद्याः सिद्धीवैश्वदेवीश्च विन्देत् ॥ वैश्वदेवी।
नित्यक्लिन्नाधिकारः।
उमाक्षो बाहुर्ने च पाशाङ्कुशाभ्यां नित्याणे कालोदवे शक्तिबीजम् ।
हल्लेखाद्येयं द्वादशार्णा हि नित्या वनप्रस्तारी नामधेया हि विद्या ।। २२ ॥
आहदिनि क्लिने नित्यक्तेदिनि नित्ये मदद्रव्ये
महान्येवं पट् स्वाख्यया जातिमिः स्युः कामश्चर्पिः स्याज्जागतं छन्द उक्तम् ।
पर्वज्ञा शक्तिदैवतं भानुलक्षैरभ्यस्तैः सिध्येत् तत् फलं सर्वकामाः ॥ २३ ॥

·इंशान शिवगुरुदेवपद्धती मन्त्रपाई पूर्णचन्द्राननां चन्द्रमौलि शिवां पद्भुजां विनतीं पाशमप्यकुशम् । पारिजातस्पृशं दक्षिणे सव्यतः सत्कपालामृतां वादयतुल्लकीम् ॥ १० ॥ सर्वतः सुन्दरी द्राड् मदापूर्णितां चिन्तयन् पार्वतीमर्चयेत् साधकः । हेमबेरेऽपि वा चारुचित्रेऽथ वा द्रव्यसम्पन्न चेत् स्वैक्यतो वा धिया ॥ ११॥ अथ पूर्वादिमध्यान्तं नव शकीरयेत् । ई नित्यायै । ई सुभद्रायै । उं मङ्गलायै । ऊ नरवीरिण्यै । ए सुभगायै । ऐं दुर्गायै । ओं मनोन्मन्यै । औं मदद्रयायै । अंकाममन्दिरायै । दिक्ष शक्तीरिमाश्चारुरूपारुणा रक्तगन्धाम्बरा भूषिताङ्गयः स्थिताः। चादयन्ती समं वलकीश्चिन्तयन् साहयैः पूजयेन्मन्मथाघूर्णिताः ॥ १२ ॥ ओं अं अनगाय । ओं स्मराय । ओं मन्मथाय । ओं कामाय । ओं कुसुमायुधाय) रक्तगन्धाम्बरांश्चारुपाकृतीन् पुप्पचापं शरं पाशमप्यड्कुशम् । विभ्रतश्चेषुधी पञ्च कामानिमान् दिक्षु चैयाग्रतो बाह्यतः पूजयेत् ॥ १३ ॥ सर्वे लकुळीकामस्वाख्या नमोन्तमिति यावत् (१)। जरत्यै नमः ! जा विरत्यै नमः । जि प्रीत्यै नमः । जी विप्रीत्यै नमः । जु मत्यै नमः। दुभत्यै। जों धृत्यै । जौं विधृत्यै । जं कृष्टयै । जः पुंष्टयै नमः । कामानां पार्श्वयोद्धे द्वे दशैताः क्रमशोऽर्चयेत् । वीणाकराश्व गायन्त्यो रक्ता रक्ताम्बरादिकाः ॥ १४ ॥ तहोिंकपान् सास्त्रवाहादिकान् स्वावकाशस्थितान् पूजयेत् स्वाख्यया । पायसं सैक्षवं क्षौदसर्पिःप्लुतं मोदकैरन्वितं यन्निवेद्यं भवेत् ॥ १५॥ नालिकेराम्बु च स्वादु पानीयकं हस्तसेकं तथा साझताम्बूलकम् । स्यात् प्रदेयं ततो नृतगीतादिमिः स्तोत्रवन्मङ्गलैस्तोषयेत् पार्वतीम् ॥ १६॥ पूजाधिकारः। अनुलोमतोऽपि च पिलोमगतैलिपिवर्णकैः सह मर्नु जपतः वशति विश्वमुग्नं सचिरात् प्रमिताक्षरापि च भवेत् कविता । प्रमिताक्षरा। १. 'तु', २. '' न. पाठः, ·८५ अप्रस्तारिण्यधिकारः] पूरीधे प्रयोविंशः पटलः । अथ योनिकुण्डहुतमुग्वदनः स्वभिपूजितां भगवतीं य इमाम् । अभिचिन्त्य रक्तकमलैर्मधुना सपितर्जुहोति स भवेद्धनदः ॥ १८ ॥ मधुना मधूककुसुमैर्जुहुयान्नियुतं महद्धनमसौ लभते । सघृतान्नदुग्धमधुनान्नवरं पशुमान् भवेत् सघृतदुग्धहुतात् ॥ १९ ॥ धुसिक्तरक्तकुसुमैः सकलान् वशयेदपि त्रिमधुरैर्नृपतिम् | पवलोक्य यां जपति यं च मिथः म्वनुरागितं च मिथुनं हि भवेत् ॥ २० ॥ नेत्याश्चिनाख्यां साधयेच्चापि नित्यं ध्यायञ् श्रद्धावान् पूजयेद् वै जपेद् यः । शत्पञ्चाशत्पप्टिलक्षाणि कोटी माद्याः सिद्धीवैश्वदेवीश्च विन्देत् ॥ वैश्वदेवी। नित्यक्लिन्नाधिकारः। सक्ष्माक्षो बाहुर्ने च पाशाङ्कुशाभ्यां नित्याणे कालोदद्रवे शक्तिबीजम् । इल्लेखाद्ययं द्वादशार्णा हि नित्या वजप्रस्तारी नामधेया हि विद्या ॥ २२ ॥ आहदिनि क्लिन्ने नित्यकेदिनि नित्ये मदद्वैव्ये अशान्येवं षट् स्वाख्यया जातिभिः स्युः कामश्चर्पिः स्याज्जागत छन्द उक्तम् । सर्वज्ञा शक्तिदैवतं भानुलक्षैरभ्यस्तैः सिध्येत् तत् फलं सर्वकामाः ॥ २३ ॥ दीक्षां चाचार्यात् प्राप्य मन्त्रं यथावच्छुद्धात्मस्थानद्रव्यमन्त्रः स्वशक्त्या। रक्ताम्भोराशि तुगकल्लोलमालं ध्यायेच्चाप्यस्मिन् नवमुत्तुङ्गशृङ्गाम् ॥ २४ ॥ नौमध्ये है मण्डपं योनकल्प मुक्ताजालान्य माल्यधामानिरामम् । तन्मध्ये पीठे तागजं च रक्तं ध्यायेद् रामानं कर्णिकां वाग्भवां ताम् ।। तस्यामासीनां दिव्यरूपां तु देवीं वन्धकारक्तां षड्भुजां सत्रिणेनाम् । नानारलान्यभूषणभूषिताङ्गी संरक्ताकल्पां पीनतुगतनी ताम् ॥ २६ ॥ करकलिताकुशामपि सपाशां धृतशरकार्मुकामृतकपालाम् । स्मरतु च वीजपूरफलपाणि शशिनवमालिनी शशिमुखीं ताम् ॥ नवमालिनी। • भ्या', २. 'प' स. पाठः, ३. 'बहुर्हेच' ग. पाठः ४. 'ना' क. पाठ:. ५. 'मददने' क., 'मदान्दवे' ग. पाठः ६. "ध्य तु है' स. पाठ ·६६ ईशानशिवगुरुदेवपद्धता एवंरूपां ध्यात्वावाह्य स्थापनसान्निध्यसंनिरोधप्ररोचनानि शक्तिबीजेन कृत्वा सरसिजकेसरेषु च तदतरुणदलामकेवरुणशक्ती । हल्लेखायै श्लेदिन्यै नन्दायै क्षोभण्ये मदनानुरायै निरञ्जनाय रायवळे मदनावत्यै शेखरिण्यै द्रावण्य वेगवत्यै कामाय । पहिरिह चाष्टमातृवृतिमिष्ट्वा यजतु दिशां पतीन् निजदिगन्ते ॥ २८॥ . इह परिवारकैस्तु सहितां यः प्रतिदिनमर्चयन् सदुपचारैः। जपति सहस्रकं दिशि दिनादौ भवति कुबेरवजगति धन्यः ॥ २९ ॥ अथातिजगत्यां ध्यायेद्वा त्रिभुवनमोहनीं तु वज्रपवारां जपति विधानतोऽभिषिक्तः। सं लक्ष्मीः स्वयमुपयाति नैकसपत् कल्याणी स्वजनमनःप्रहर्पिणी या ॥ प्रहर्षिण ! व्यापातैर्मधुमिलितैर्दिशासहोर्तुत्वादौ फलति मनुस्ततो यथेष्टम् | लक्षं तैर्यदि जुहुयात् स लोककान्तो लक्ष्मीवान् मुदितमनाचिराय जीवेत् ॥ क्षैरेय्या घृतयुतया महासमृद्धि रकाब्जैर्मधुनि तथोत्पलैरभीष्टम् । यद्विन्देत् सलवणतण्डुलैः स्त्रियः स्युर्मध्वक्तैरखिलजना यशेऽस लाजैः ॥३२॥ चञप्रस्तारिण्यधिकार । हल्लेखा तदुपरि नित्यकागर्वाज नेभान्तस्तदनु च भद्रपीठयुमिम् । रुद्रार्णा भवति हि मोहिनी तु विद्या ऋप्यायं फलमपि पूर्ववत् समस्तम् ॥ ध्याने त्वल्पतो विशेषः । गन्धाधैररुणतरैर्विपितासी रक्तामाममयकपालपाशहस्तान् । ध्यायेत् तां कर(तल ! )कलिताशां त्रिणेत्रो पम्मिले धृतशकलेन्दुपारिजातामा लक्षाणां त्रितयमिमां जपेत् पुरस्तात् तावद्भिर्मधुलुलितैर्मधूकपुष्पैः । दुत्वादी भवति जगत्मियो,यशस्वी लक्ष्मीवान सुभगतनुः सुसी च नित्यम् । 1. 'स्वदा' स... 43.

·कामालिन्यधिकारः] पूर्वार्धे प्रयोयिशः पटलः । त्रेण सपनमपीटमात्मनो वा गन्धं वा सलिलमथाजनादिकं वा । स्वमं हरति करोति रोगशान्ति सौभाग्यं जनयति जन्यतां च वश्यम् ॥ [मोहनी। कुशां वरदकपालपाशिनी कपर्दिनी त्रिदृशमपीन्दुशेखराम् । रुणां मणिवसनादिभूपितां निजैक्यतः स्मररुचिरा वशीकरम् ।। रुचिरी । वा, . 'म्बुधौ स्मरभवनारुणाम्बुजे स्मरेदिमामभिनवकुङ्कुमद्युतिम् । गलतः प्रसृतसुधाप्रदायिनी करद्वयां जपतु जगदशीकरीम् ॥ ३८ ॥ तत्र हस्वस्मरवीजैः पञ्चवक्राण्यात्मनः सङ्कल्प्य दी(रङ्गानि नामयुक्तं रबीजं स्वैक्यतो जपन् विश्वं वशयतीत्युपदेशः । भख्यया स्वयमधिरुह्य तन्मयो लिपि क्रमाद् अथितनिजाणमन्मथाम् । ात् स्वयं वपुषि करे च विन्यसेद् वशीकर भवति निवद्धमुद्रया ॥ ३९ ॥ साध्याख्यायुक्तां क्षोभणीमुद्रां बद्ध्वा जपन् वशयतीत्युपदेशः। नित्यां ध्यानजपाद्यैरिह नित्यं संसेवन्ते भक्तिभरानम्रधियो ये । मिग्रे मत्तमयूरा इव नृत्तं कामाः स्वैरं कुर्युरभीष्टार्थमनोज्ञाः ॥ मत्तमयूरा । नित्याध्यक्षये (का)क्षराधिकारः। न्यादिमन्मथबीजं भुवनेशी मेषः वेलं सर्गि च (2) नित्यामनुरुक्तः । र्णोऽयं विश्वजनक्षोभणकारी जाती स्वार्गेनिसजप्योऽविधिः स्यात् ।। मोऽस्यपिः सिद्धिलिपिदैवतमुक्ता परिश्छन्दो लक्षजपात् सिध्यति मन्त्रः। राज्याभ्यां क्षौद्रयुतं चापि दशांशं हुत्वा लक्ष्मीस्तस्य वशे तिष्ठति नित्यम् ॥ क्यं रक्तां लेखानिकापुस्तकपाणि रक्ताकल्यां चोपरिपाशाङ्कुशहस्ताम् । 'द्रोत्सां चारुकपर्दामयुगाक्षी ध्यायेद् देवीं पीवरयुग्मस्तनकुम्भाम् ॥ १३ ॥ १, 'रा' स, ग, पाठः. २. 'जौ', ३. 'ब' व. पाठः, ·८८ आसीनो मौनी नियमितमरुता शुद्धिं कृत्वा , भूतानां तदनु कृतकरन्या मध्ये फरक रक्षाय नमः । तस्याधो रत्नसिंहासनाय नमः।ई आधार ईशानशिवगुरुदेचपद्धतौ मित्रपाद, मूलाधारात् कुण्डलिनीपङ्कजलिङ्गं भित्त्वोदीर्णा पङ्कजतन्तुद्युतिसूक्ष्मा । या पश्यन्तीमध्यमवैखर्यभिधाना प्रोता यस्यां मौक्तिककल्पा लिपिवर्णाः ॥ तां भ्रूमध्ये विन्दुविभेदान्तरमार्गाज्ज्योतिलेखां सूक्ष्मरुचिं व्योमनि यान्तीम् । ध्यायन् देवीं पद्मशशाङ्कामृततोयैर्नित्यक्लिन्नां तन्मनसा स्याजपनिष्ठः ॥४५॥ पश्यञ् शृण्वन् स्पर्शरतियपरो वाप्यश्नन् गच्छन् यः प्रेलपन् कर्म च कुर्वन् । ध्यायन्नेवं मानसजप्याभिरतिः स्यादस्याज्ञायां तिष्ठति विश्वं किमुतान्यत् ॥ भोगैश्वर्य वाञ्छति चेत् तत् खलु विन्दे वागैश्चर्य वाप्यथ वाचस्पतितुल्यम्। योगैश्वर्य चाष्टगुणं स्यादणिमाद्यं नानश्वयं नेच्छति चेन्मोक्षमपीयात् ।। ४७॥ मातृकामालिन्यधिकारः । शक्तिः स्वान्तोऽनुग्रहवान् सूक्ष्मयुतोऽग्निः कण्ठी वदिहिगतोऽत्रिः स्वयमात्र । साक्षो वाली तेऽन्तगयोगेश्वरिशब्दो वर्मास्त्रान्ते ठायेति गौरीमनुरुक्तः ॥ अप्टिश्छन्दस्तावदिमेऽर्णाः खलु मन्त्रे स्वाद्यर्णाभ्यां जातियुतानान्यपि षट् स्युः गौरी देवी दैवतमुक्तास्य मुनिः स्याद् वामो देवः सिध्यति लक्षत्रयजापात् । अथ शकयो- दीक्षामाचार्यान्मनुमपि समवाप्यादौ मूलाङ्गैः सात्वा शिवभवनमसंबाधम् । संप्राप्यावा॑यैः शिवमपि च शिवामिष्ट्वा लब्धानुज्ञोऽस्मान्मनुयजनमधातिष्ठेत् । पूजागृहद्वाराद् बहिः क्षेत्रपालमुभयतो जयाविजये चोपरि द्वार श्रियं द्वारान्तर्वास्तुपुरुषं च खनांना नमोन्तमभ्यान्तः प्रविश्य स्वासने विन्यस्ताङ्गोऽः सकलानजवपुश्चार्य त्यापूर्व, इभास्यं वरुणदिशि गुरु पूजयेत् । तद् यथा -गं गणपतये नम इति गणपति, गुं गुरुभ्यो परमगुरुभ्यो नमः । ओं परमेष्ठिगुरुभ्यो नमः । पूर्वाचार्येभ्यो पूर्वसिद्धेभ्यो नमः । योगिनीभ्यो नमः । योगिनीभ्य इत्यभ्यर्थ .. -- [असंबाधा। - नमः तये नमः । ॐ कूर्माय ! अ अनन्तासनाय । ऋ धर्माय । ऋज्ञानाय ।

·८३ - विधानाधिकार: पूर्वाध प्रयोविशः पटलः । ग्याय ।लं ऐश्वर्याय । के कादाय ।नं नालाय । हां पद्माय । सं केसरेभ्यः । कर्णिकायै क्षं पत्रेभ्यः । इति नेमान्तमभ्यर्च्य, ओं सां प्रभायै । ओं ज्ञानायै । ओं सूं वाचे । ओं से वागीश्वर्यै । ओं से ज्वा- न्यै । ओं सौं वामाय । ओं सौ ज्येष्ठायै । ओं सं रौथै । ओं सः (गौर) रीमूर्तये । इति दलागेप्वष्टशक्तीनवमी कर्णिकायामभ्यर्च्य मूलेन देवी त्विावाहयेत् । अचिररुचिरुचिं प्रभानयविग्रहां सकलशशिमुखी त्रिलोचनसुन्दरीम् । अभयवरकरां धृताङ्कुशपाशिनी - विधृतशशिकलां स्मरेदपराजिताम् ॥ ५५ ॥ अपराजिता । दिश्वनानि विदिक्ष्यखं विन्यम्य नयनं पुरः । केसरापु दिक्ष्वेता वेदशक्तीदलाग्रगाः ॥ ५२ ॥ स्वा(१) सुभगायै । स्वी(?) ललितायै । सूं कामिन्यै 1 से काममालिन्यै । था कोणदलायेप्वनहरूपादिशक्त्यष्टकं द्व-दशोऽर्चयेत् । अनहरूमय अ. यै । मदनातुरायै पवनवेगायै । भुवनपालिन्यै सर्वशिशिरायै । अनङ्गमद- इमर्दनायै अनगमेखलाये। हेरिह वृतिगा भवन्ति हि मातरम्तदनु दिगविपाः पुरन्दरपूर्वकाः । गणपरिपृताः सहायुधवाहना वृतिषु पृथगिमान् यजेन्निजनामाभिः ॥ ५३ ॥ मुभगायै नमः इत्यैशान्यां निर्माल्यधारिणीमर्चयेत् । (लुपजाशैहि ! भगाय) विद्महे । काममालिन्यै धीमहि । तनो गौरी प्रचोदयात् । इत्यनया रीगायत्रया शक्तिवीजेन चोपचारैरर्चयेत् । कुसुमपरिमले. सुगन्धिविलेपनैरगरुपुरधौः सुधूपकनीकैः । मधुररसभरैः फलैरपि मोदकैर्यजतु भगवती तथा घृनपायसैः ॥ ५ ॥ नवकनकनिभां श्रियै धृतपङ्कजामभयवरकरां निधिद्वयसेविताम् । स्मरतु समुकुरां घृताञ्जनतूलिकां कनकहरिधृते सरोजवरासने ॥ ५५ ॥ 1. 'प' ग. पाठ, २ 'स' पाठ.. v ·खड्गं च चर्म दहनं दधतीं त्रिणेत्रां स्वैक्यं स्मरञ्जपतु भीति निर्भयैः स्याद। स्यात् स्वस्तिक निशिजपेल्लिपिशक्तिपाशान् दीपेऽशं च तपनादुपयायभीटमा ईशानशिदगुरुदेवपद्धती मम्मा वसुभुजविधृतररिदरकाठिशेर्गुणमपि धनुषा शरमसिफलके । सममिह दधतीं दितिसुतमथनी प्रहरणकलितां स्मररिपुविजये । महरणकलित। वसुदलकमले सुनिहितकलशे सविधिकविभवं यज गिरितन्याम् । दशशतदशक कृतजपहवनैः स्लपयतु नृपति स भवति विजयी ॥ ५७ ॥ जपहुतयजनैरनुदिनमिह यो भजति हि गिरिजां त्रिभुवनवरदाम् । स भवति भुवने बहुधनपशुमान क्षितिगृहतनयश्चिरमपि रमते ॥ ५८ ६ हुतवह्वदने यदि शिवदयितां धृतमधुपयसा नवसितकमलैः । पयसि च चरुणा प्रयजति नचिराद् दशदशशतकं स भवति धनवान् ।। अश्वत्थजाश्च वटजा द्विजराजवश्ये त्यौदुम्बरीः खदिरजाः समिधः सहस्रम् । विशद्वयोर्लेवणतण्डुलफैः स्त्रियो या काले वसन्ततिलके मधुरैर्जुहोतु ॥ ६० ॥ वसन्ततिलकम् । स्थाद्वक्तरक्तकुसुमवंशयेत् समस्त नन्द्यादिवर्तहवनालभते तनूजान् । रक्तोत्पलैरपि च वेतसजाभिरिष्टां वृष्टिं पशूश्च पयसाथ तिलैश्च सर्वम् ॥ क्षुद्रेप्वरुप्फरविभीतफतीक्ष्णतेलबिल्याज्यपायसतिलैरपि राज्यलक्ष्मीम् । दूर्वापरस्तिलघूतैर्हवनात् तथायुनीरोगतां च लभते स्म जलाभिषेकात् ॥ वामोरुवहिपुरसंपुटमध्यशक्तौ साध्याहयं विलिखितं निशया निशायाम् । मन्त्र विभाय जपतस्तु करेण रामा वामेन सा समभियात्यपरेण चान्यो(मा) । सिंहोनतं समधिरुय रथ धनामां शङ्खारिनापशरवज्रगदात्रिशूलम् । ताम्यूलिफ लिखितनानवहिष्टशक्तः पाशाङ्कुशाइतिरसाधिगताअषद्के । [वसन्ततिलेकमेव; सिमोन्नतमित्यन्थे। 1. 'स', १. ':, २ 'य', ४. 'लकेच सि', ५. ' . .

·११ वहाराकिविधानाधिकार: पूर्वाधं प्रयोविंशः पटलः। प्रक्तिस्थिरादयचतुर्दिशि वेदबीजैः शक्तिस्मराकुशलिपिकमपाशयते । गदिश्च पिटमयपुत्तलिके सजीवे लेख्यं प्रभज्य मधुरेवदतो वशे स्यात् ॥ गौरीविधानाधिकारः। मथ महाशक्तिरुच्यते शक्तिं नमो ब्रह्मशब्दो राजश्रीपूजितेति च । पागभूमिटेगशे विगशेध (t) गौरि गान्धारि त्रिभुवनशङ्करि सर्वलोकव- शङ्कार सर्वस्त्रीपुरुषवशङ्करि सुदुहे वार बाकामाय ठठ । अजोऽस्यपिरतिनिनृच्छन्दो गौरी (च) देवता ।। ६७ ॥ मनुदिग्वसुवस्वाशारुद्रसंख्यैर्निजाक्षरैः । अहानि पड् भवन्त्यस्याः सिध्येत् प्रागयुतं जपात् ॥ ६८ ॥ अतिशकम् --- अमृतजलनिधिपुलिनभुवि कमले विविधसुरतरकुसुमचयसुरभौ । अरुणमणिरुचिममृतकिरणमुखी वरचिहुरभरकलितशशिशकलाम् ॥ ६९ ॥ . {शशिकला, चन्द्रावतेत्यन्ये । धृतपाशाकुंशां गौरी रक्ताकल्पां त्रिलोचनाम् । पानोत्तुशस्तनी दिव्यरूपामावाघ पूजयेत् ॥ ७० ॥ अझैर्मातृभिराशेगरायुधैश्च वृतित्रये । उपचारः स्ववीजाभ्यां नित्यमिष्ट्वा शतं जपेत् ।। ७१ ॥ पधुरमिलितचरुसितकमलयुतं मनुहुतभुजिहुतमिह विभवकरम् । नपदशशतमुपसि यदि स कुरुते संजमलिततिरिव तमनुसरति मा ॥७२॥ [माला, सगित्यन्थे । मधुराक्तैस्तु जुहुयात् सलोणतिलतण्डुलैः । वशयेत् पुरुपान् सर्वान् स्त्रियश्चाभीष्टमश्नुते ॥ ७३ ।। पतिदिनमुदयति गलमितसलिले सवितरि भगवति नियमितमनमा।. यजतु नपरतिरगपतितनयां श्रियमुपगमयति मणिगुणनिकरैः ।। ७४ । मणिगुणनिकरः। 1 'प्रोद्भिश्च', . 'गि', ३. 'गौरी धात्रिभु' क. ग. पाठ. ४ 'का' क पाठ. ५. 'प्रजयतु' क.ग.पाठः.

·१४ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती (मरपाई पादावरणवाद्यस्थाः स्ववर्णाद्यास्तु शक्तयः । रुद्रसंख्याः प्रतिदिशं पूज्याः स्युर्जागतादिकाः॥ १६ ॥ जागता तपनी वेदगर्मा दहनरूपिणी । सेन्दुखण्डा सुम्भहन्त्री सतः ख्याता नभश्वरा ॥ १७ ॥ वागीश्वरी मदवहीं सोमरूपा मनोजवा । मरुद्वेगा तथा रात्रिस्तीवकोपा यशोवती ॥ १८ ॥ तोयात्मिका च नित्या च दयावत्यपि हारिणी । तिरस्क्रिया वेदमाता ततश्च दमरप्रिया ।। १९ । समाराध्या नन्दिनी च परा रिपुविमर्दिनी । पष्ठी चे दण्डिनी तिग्मा दुर्गा गायत्रिसंशिता ॥ २० ॥ निरवद्या विशालाक्षी श्वासोद्वाहा च वेदनी । वेदना वहिगर्भा च सिंहवाहा च धुर्यया(?) ॥ २१ ॥ दुपिया रिरसा च तापहारिण्यथ स्मृता । त्यक्तदोपा निस्सपत्ना चेति मन्त्रार्णशक्तयः ॥ २२॥ एताथैकैकशोऽनेकशक्तिभिः पृथगावृताः । पीठाये चतुर्दिक्षु पूज्याः स्वाख्यानमोन्तकम् ॥ २३ ॥ पञ्चमावरणे मातृर्दिक्षु याम्ये गणेश्वरम् । अथाटयां- हेमनिभं त्रिणेत्रमरुणवसनकुसुमै- भूषितमेकदन्तमिमवदनमुरुगलम् । पारामथाङ्कुशं च दधतमपि फलरदे नौमि शशाइमोलिमृषभगजविलसितम् ॥ ऋषभगजविलसितम् . यदेशे गुरून नाना शुलान् शुभाम्बरादिकान् ॥ २५ ॥ तारम् नाममा रुदस भूतां दुर्गागावाहयाम्यहम् । यस्याः सिंहा रथे युक्ता व्याप्राश्चैवानुयायिनः ॥ २६ ॥ अभयं मेऽस्तु दुर्गा दुर्गरूपा दधातु तामिमा देवर्षिभिश्च पूजितां देवी दुगो शरणमहं प्रपंय नमः। 1. , , ''श. पाठ, ३. ''फ. पाट::

·१५ प्रेष्टुभादिदुर्गापधकम्] पूर्वाध चतुर्विशः पटलः । एवमुच्चार्य मूला.देचौमादित्यमण्डलात् । आवाहा पूजयेत् पद्म ध्यायन्नुक्तस्वरूपिणीम् ॥ २७ ॥ शङ्ख खेटं चापं ती सव्येऽन्यस्मिन् चक्र खड्गम् । याणं शूलं चाविनाणां दोभि यक्षां भास्वन्मौलिम् ॥ २८ ।। चन्द्रोत्सां सालङ्कारां रक्ताल्पां सिंहारूढाम् । युद्धोन्नः कन्यावृन्दैर्युक्तां दुर्गा देवी वन्दे ॥ २९॥ युद्धोना। दुर्ग:यै कात्यायन्यै गौर्य चण्डिरायै सुवर्णवर्णीय सर्वनिप्कलायै । महामन्त्रं पूर्वं यजेत् । अथ लोकाधिपान् स्वासु दिक्षु संपूज्य सायुधान् । निर्माल्यधारिणीमैशे सिंहिकाममिपूजयेत् ॥ ३० ॥ मुख्योपचारैस्तामिष्ट्वा जपेल्लक्षचतुष्टयम् । प्रत्याशनो ब्रह्मचारी निशासु जुहुयादपि ।। ३१ ॥ तिलशामीलसिद्धार्थक्षीरानसमिघश्चरुम् । पृथग् धृतं च जुहुयाद् भवभावमितं कमात् ।। ३२ ॥ अशक्तौ मनसैबेष्ट्वा हुताद् द्विगुणितं जपेत् । ततः सिध्यति मन्त्रोऽय विनियोगफलप्रदः ॥ ३३ ॥ मन्त्रपूजाघधिकारः। . अरुणरुचिं धृतपाशवराङ्कुशां तु दुर्गा हुतभुजि ताममिचिन्त्य जुहोति चन्दनाः । वकुलभवैविकचैः सुमनोभिरर्धमासात् खल वशयेत् सकलं नृपति च वाणिनी वा ॥ ३४ ॥ वाणिनी। मधुरैोणपुचल्या साध्यामिरजसा(सुस्तु) यत् । तन्नक्षत्रागवही यधुतमाकर्षणं स्मृतम् ॥ ३५ ॥ अत्यष्टो- अरिदरगदाश्चानं दोभिः कमाद् दधतीं स्थिता- मरुणकमले तापिञ्छामा विचित्रविभूपणाम् । 'दा । फा' क. पाठः. २. 'ज्याधि' स. पाठ ·ईशानशियगुरुदेवपद्धती मित्रपादः कनकवसनां चन्द्रापीडां स्मरन्जुहुयाज्जले सलिल कुसुमर्गन्धचिन्देदसौ हरिणी श्रियम् ॥ ३६॥ हरिणी । स्फटिकवलां शुक्लाकल्पां महौषजले स्थिता. मभयवरदे चाबिभ्राणां सपाशमथाङ्कुशम् । मधुरमिलितै हृद् वृष्टिं स्मरन् नवतण्डुलै- जपतु च जले स्थित्वा नाभेर्मिते लभतेऽयुनम् ॥ ३७॥ अयोमुष्टिगदाहस्ता पीता पीताम्बरादिका । माहिपाक्तपुलाकाः स्तम्भयेत् संस्मृताहुः ॥ ३८ ॥ सशूलमुसला धूम्रा खेपा राजीघृताप्लुतैः । निम्बपत्रैः सकार्पासबीविद्वेषयेद्धृतात् ॥ ३९ ।। सैव तर्जनिकाशूलहस्ता मरिचमाहिपैः । -विषपत्रैश्च राजीभि)मादुच्चाटयेदरीन् ।॥ ४० ॥ शूलहस्ताग्निसङ्काशा मरीचोन्मत्तराजिभिः । तीक्ष्णतैलान्वितोमाद् दुर्गपा मोहयेत् परान् ॥ ४१ ।। असिगुणकरां कृष्णां ध्यायनिरुकरजादिता रिपुहेसमिधो हुत्वा शत्रून् नयेद् यमसादनम् । मरिचभसमिद्राजीराजीघृताप्लुतहिडभि- विपतरुभवैः काप्टैश्चैत्यैर्निशास्वरिमारणम् ॥ ४२ ॥ विपाक्षाशीतिमचजा माहपराजितैलक्षिता जुहोतु समिधः पृथग् दशशतं तु कालाष्टमीम् । प्रभृत्यपि दिनान्ततः परिलटन् स पृथ्वीतले विलापपरमो बजेद् यमपुर तु पक्षादरिः ॥ ४३ ॥ पृथ्वी । प्रतीच्य कुसुमान्विते मरिचचूर्णमित्रे जले रिपोरुडुतरूद्भवा प्रतिकृति रुपा काययेत् ।। 'जीनिक, भावनिसपा २. 'न' क. स. पाठ. ३ ४. 'निष्णुने ग पा. ५. 'भ' स. पाठः.

·अष्टुभादिदुर्गापञ्चकम्] पर्वाध चतुर्विशः पटलः। निशीथसमये हतामनुविलोमतः पुत्तली सतीक्ष्णविपरूपितां जपतु तापयन् मारयेत् ॥ १५ ॥ भागपुनलिकां शत्रोहिङ्गुसन्योपजीरकैः । अध्यप्सु काथयन् क्ष्वेलयष्टा सन्ताड्य मारयेत् ॥ १५ ॥ दिगम्बरमधोमुखं रविरथाश्वबन्धाहिना निगीर्णचरणं स्मरन् दहनवायुविम्वे रिपुम् । जलं क्षिपतु तज्जपन् स न भवेत् तथााम्बरः सतीक्ष्णवृतवद्धतान्मरिचकैश्च तिष्ठन् क्रमात् ॥ १६ ॥ दिनेशदिवसेणे लिखितचक्रपझे शिवां यजेद विभवसारतः स्वरुणमाल्यगन्धादिभिः । स्वयं च सितराजिभिश्चरुतिलाज्यगव्यान्नकै- र्जुहोतु विकिरे बलिं त्वरुणतोयपिण्डान्वितम् ॥ १७ ॥ सहस्रमयुतं तु वा प्रयुतमबुंदं कार्यतो जुहोत्वथ चतुप्पथे क्षिपतु सर्वमग्न्यादिकम् । गृहामयभयं हरेत् सकलदुःखशान्तिर्भवेत् स साध्ययजनं हुतं सकलकामसम्पत्करम् ॥ १८ ॥ पञ्चगन्यचरुं साज्यं हुत्वा सम्पातशेषितम् । सुसम्प्राश्यापमृत्युतमारोग्यं स्याञ्च पावनम् ॥ ४९ ।। पलाशफलकातले मुनिविभक्तधावत्पुटे स कर्म च तदाहयं लिखतु मध्यकोठे पुनः । विदिक्षु भुवनाधिपान् भवपुटषु मन्त्राक्षरान् जपादिविधिना खनेद् यदि भवेत् स्वकीयाभिभूः ॥ ५० ॥ सिंहमेपधनुर्मासे सितज्ञेन्दुभूदिने । विशाखमूलविष्ण्वामिप्राजापत्ययमक्षके ॥ ५१ ॥ कृत्वा नवोक्तकुण्डानि तेष्वाधायानलान् समम् । प्राच्यामिष्ट्वा महादुर्गा शङ्खादीन्यायुधान्यपि ।। ५२ ॥ कुण्डोपान्तेषु सम्पूज्य त्रिशूलं मध्यतो यजेत् । आज्येनार्कसहस तु सावित्र्या त्रिष्टुभा पृथक् ॥ ५३ ॥ २ ' स पाठ 'व' क.पाठ..

·९८ इंसानशिपगुरदेवपद्धती [मन्त्रपादा हुत्वा सम्पातयेत् तेपु हेमताम्रादिहेतिषु । बलिं विकीर्य विप्रेन्द्रान् भोजयेच्च कुमारिकाः ॥ ५ ॥ गुरुं च होतृतपितृन् दक्षिणाभिश्च तोपयेत् । पुरग्रामगृहादीनां नवदिक्षु यथाक्रमम् ॥ ५५ ॥ तैरथ गव्यपात्रनिहितै वि समविहितै- मिपुरादिरक्षणविधिर्भवति हि मुचिरम् । तत्र तु वंशपत्रपतिता इव जलकणिकाः न स्थितिमवाप्नुवन्ति विपदः स्फुटपवनधुताः । वंशपत्रपतिता। ब्रह्मतरं विदार्य नवधा नवदिशि पतितै- स्तैः सुकृतायुधैर्नवविधैर्निगदितविधिना । ग्रामपुरादिवाद्यनिहितैश्च तदवनविधिः स्याज्जलधिगमाईसिकतैर्विधिरपि च पर. ॥ ५७ ॥ परशब्देन सिकताविधिरप्ययमेवेत्यर्थः । सितपापाणकैश्चापि नवनिर्विल्वसंमितः । संस्कृत्यायुधवद् दिक्षु क्षिपेद् रोगादिशान्तये ॥ ५८ ॥ बारे भानोर्गगनवसनो नवदुर्गाग्रहाणा दिक्ष्वादद्यान्नवसु मनुना शर्करास्तावतीस्ताः । मध्ये रात्रौ विपतरुदले न्यस्य सपातहोमा- न्मन्दाक्रान्ता दृपदि जपिता. सैन्यचाटाय शस्ताः॥ मन्दाक्रान्ता । लक्ष्मीकामो मधुरमिलितं क्षीरिणा वै समिद्भिः शालीनीहिप्रवरचरुभिः क्षीरबिल्वैः क्रमोक्तैः । अष्टौ तद्वच्छतमनुदिन तत्प्रतिद्रव्यमग्नी हुत्वा विन्देत् सलिलकुसुमैस्तोयगेयाशुविम्बे ॥ ६० ॥ नाभिदानजले तिष्ठन् दुर्गा ध्यात्वार्थधारया । स्वात्मानमभिषिञ्चन्ती सिफ्त्वादिः श्रियमाप्नुयात् ॥ ६१ ।। .. १. 'मपरायोग्यानि' स. पाट ·९२ .. शुभादिदुर्गापचकम्] पूर्वार्ध चतुर्विंशः पटलः ! आशास्वष्टास्वपि हुतवहान्मूर्तिभिश्चापि मध्ये वहि प्राच्यां दिशि भगवतीं सम्यगावास चेष्ट्य । ध्यायन् हुत्वा शकलशतकं तेप्वथैकैकमना- वातीः सर्वा हरति च भयं प्राप्नुयाच्चैव कामान् ॥ ६२ ॥ . भिन्ना खण्डैर्मधुरमिलिताम्रपर्णेश्च हुत्या रागक्षुद्रं हरति जुहुयात् पैप्पलैर्गोष्ठशान्त्यै । गोमूत्राक्तैर्ग्रहरिपुरुजो हन्त्यपामार्गजेध्मैः पनायायैरवति तु हुतात् साज्यमौदुम्बराणाम् ॥ ६३ ।। मातङ्गानां वटफलहुतात् स्यान्मदः पल्लवैस्तै- स्ते वश्याः स्युः सततमपि तान् मार्जयेत् पञ्चगव्यैः । धान्यैर्धान्यं सुलभमपि चाप्यन्नमन्नेन होमा- लक्ष्मीपुष्पैघृतमधुयुतैः प्राप्नुयाचापि लक्ष्मीम् ॥ ६४ ।। सितासितारुणैः सूत्रोटिता गव्यरूपिताः । वटजाः समिधो हुत्या रक्ताम्भोऽन्नवलिं क्षिपेत् ॥ ६५ ॥ सर्व चतुप्पथे क्षिप्त क्षुद्ररोगादिशान्तिकृत् । कृत्वा शोर्गगनकपिलागोमयनाथ देहं त्वान्यालिप्तं जपतु तपनस्योदयादाधरात्रात् । छित्वारण्ये सविषमथ तत्कापिलेनोदयान्तं कृष्णाप्टम्यां यदिह जुहुयान्मृत्युमेत्यस्य शत्रुः ॥ ६६ ॥ आत्मरक्षार्थमात्मानं सनःपर्पदिति स्पृशेत् ॥ १७ ॥ होमदानाभिषेकारात्मा रक्ष्यो विशेषतः । त्रिकोणे कण्डेऽनौ परनरमिते खेलतरुजां तर्नु शत्रोस्तुल्यां मधुमलविचित्राङ्गसुभगाम् | अधोवनां यध्वा शिखरिण बने थेलसमिधा निशीथे साहस्र कटु घृतसहस्रं च जुहुयात् ॥ ६८॥शिखरिणी । १. 'ई', २. 'श्री' ख. पाठः, ३. 'हि' क. पाठः. ४. 'व' रा पाठ..

·मा , ईशानशिवगुरुदेवपढ़या चतुश्चत्वारिंशदिनपरिमितात् पूर्वमवधे- ररित्योर्वकं प्रविशति स चेज्जीवति यदा । क्षणाज्जातं वत्सं सलिलपरिधोतं त्वथ तु गो- घृतासिक्तं हुत्या प्रतिकृतिमपीत्थं स न भवेत् ॥ ६९ ॥ यावत् तद् भस्मसाद् भूयात् तावन्मन्त्र जपेत् पुनः ॥ ७० ॥ अत्रात्मरक्षा कर्तव्या पञ्चगव्याभिषेकतः । विप्रेभ्यो गोशतं दद्यात् प्रायश्चित्तं तु तत्स्मृतम् ।। ७२ ॥ भवेदुत्सादोरेर्विपशिखरिपञ्चामहवनात् फलैः स्तम्भः पर्णेविषविललितैश्चाटनमरेः । तथा द्वेषः पुप्पैश्चरुतिलघृतैः शान्तिरुदिता समन्त्रस्नानाद्यैर्विहितनिजरक्षो जपतु तम् ।। ७२ ।। ॐ । प्रसीदतां जातवेदा दुर्गा च वरदा मम । । तयोः प्रसादात् सर्वत्र वाञ्छितं मम सिध्यतात् ।। ७३ ॥ इस्युपस्थानमन्त्रः । अथापरः प्रकारोऽत्र त्रिष्टुभः कथ्यतेऽधुना । दैवतं जातवेदोऽग्निः प्राग्वच्छेषं विधीयते ॥ ७१ ।। त्रिकालस्नायी स्यान्नियमितकथो द्वादशदिनं पयो यावद् भिक्षां फलमपि यदिष्टं चरतु तत् । चरेच्चामेयाख्यं व्रतमिह सहसं त्वथ जपे- चरं चैवामेयं सघृतमिह निर्वाप्य जुहुयात् ।। ७५ ॥ सहस्रं वा शत विप्रान् भोजयेद् दश वान्ततः । देवममि स्मरस्तेभ्यो लब्धाशीर्वृतमुत्सृजेत् ॥ ७६ ॥ । प्रीयतां जातवेदोऽग्निः सफल वास्तु मे व्रतम् । मन्त्रोऽयं फलतां शीघ्र सिद्धिश्चैवास्तु शाश्वती ॥ ७७ ॥ इति तं समापयेत् । - 1. क. पाटः, ·श्रेष्टुभादिदुर्गापञ्चकम् ] पूर्वाध चतुर्विशः पटलः । १०५ . .. उदन्वद्गामिन्यां विधिवदवगायाथ हृदये स्मरन्नमिं मन्त्रं जपतु च निमनो दशशतम् । 'भवेत् प्रायश्चित्तं सकलदुरितमं दशदिनैः श्रिय पश्येद् देवी सितकमललक्षाज्यहवनात् ।। ७८ ॥ धान्यैर्धान्यं भवेद्धत्वा कुब्जैल्वैिः श्रियं धनम् । गोमयाज्यमयीं जुहृद् गुलिकां पशुमान् भवेत् ॥ ७९ ॥ सिद्धार्थमधुरैर्वश्यं तथा वटसमिच्छतैः । शमीसमिद्भिः शान्तिः स्यादन्नमौदुम्बरीहुतात् ।। ८० ।। क्षीरे सवर्णवसायाः शुक्लायाः पायसं पशोः । हुत्वा शेषाशनो मासैखिभिर्विन्देच्छूियं सुखी ॥ ८१ ।। त्रिसन्ध्यं यद्वश्यं जपतु चिरमायुर्गदहरं श्रियं रक्षां पुत्राञ् जयमपि च दैवात् स लभते । समृद्धान् सर्वार्थानपि स लभते मोक्षमथ चेत् सहस्रं निप्कामो हृदयकमले ध्यानपरमः ॥ ८२ ॥ चोरादिभिर्न बाध्येत तं जपन् यदि गच्छति । अभ्यस्ताः शकरः क्षिप्ताश्चोरव्यालादिभजनाः ॥ ८३ ॥ शुद्धो वाचा जपेन्मन्त्रमशुद्धो मनसा जपेत् । ध्यायन् दुर्गा तथा देवमगि चाभीष्टमाप्नुयात् ।। ८४ ॥ इति खलु जातवेदसमनुश्रुतिसारतया फलति हि वाञ्छितार्थमखिलं स्मरतोऽपि सदा । य इह जपादिभिर्भवति तं स भवेन्न चिरात् त्रिभुवनसम्पदारण्यकमलामुखनत्कुटकम् ॥ ८५ ।। इति श्रीमदाशानशियगुम्देवपद्धतो तन्त्रसारे श्रेष्टभादिपजीपटलश्चतुर्विशः।

·अथ पञ्चविश पटल. । श्रोत्र ते युगल साक्षः श्वेतो लाङ्गलिसस्थितः । काणीव सकाऽमि. साक्षी श्वेतश्च किं पदम् ॥ १॥ म्वपिपीति भयं शन्टो मेऽन्ते म्यात् समुपस्थितम् । गडि यक्य फयक्य हाटन्मे भगवति यफ ग ठठ । मन्त्रोऽय वनदुर्गायाः स सप्तत्रिंशदक्षरः ॥ २ ॥ अत्यारण्याहयोऽभ्यपिरत्यनुष्टुप् च कीर्तिता । छन्दः स्याद् वनदुर्गव देवता सकलेश्वरी ॥ ३ ॥ मातुयुगभोगिभिर्वसुरसैश्चतुरः क्रमश, प्रमितनिजार्णकैस्तु रचयेत् पृथगममनून् । पडपि च जातिभिर्वपुपि तान् पृथगर्णगणान् पुनरपि विन्यसेत् म्यहृदयादिपडामत. ॥ ४ ॥ द्विचरणसन्धयो दश गुद भगपार्थयुगा- न्युदरहदी स्तनी गलमथासयुगं भुजयो । पडपि च सन्धयो बदनघोणदृश• श्रवणा- विति ह पृथग् भ्रुवोश्च निदधातु च केऽर्णगणम् ॥ ५ ॥ गुरुवरदीक्षितो जपतु लक्षमसौ विधिवत् तिलचरुगोघृतैरयुतमनिमुखे जुहुयात् | प्रतिदिवस यजेठपि जपेच्च गुरौ शिवयों स भवति भक्तिमान् यदि हरावपि सिद्धिमियात् ।। ६ ।। मन्मोद्धाराद्यधिकार । अथ धृताः ध्यायेदुद्यान कुसुमितलतावेल्लितान्मत्तभृङ्ग नानापुष्पाब्यहिमगिरितटे कल्पवृक्षरुपेतम् । तन्मध्ये पाठ नवमणिमय मिहपाद च दिव्य रक्त तत्रान्ज म्मित सुदल कर्णिकाफेसराख्यम् ॥ कुसुमितलतावेष्ठितम् । म्युदद', ३ 'युगल मु', ४ - १. 'यो', . लि। तन' ख पाट:

·७३ भनपादे पूजाधिकारः] पूर्वाध पयविंशः पटलः । तत्र बजासनाख्यं तदासनस्वाख्यया यजेत् । प्रकृति त्रिगुणैबिम्ब मूर्तिभिः पङ्कजं तथा ॥८॥ किझल्केष्वरैतिरथ ततः शक्तिभिः स्याद् दलाने- प्वार्यावाश्चक्र दरगरधनु-खेटखड्गान् दधत्यः । रक्तालेपाट्याः करधृतगुणाश्चापरामुक्पाला रक्ताशयः सर्वा बहिस्थ वृती मातृभिलोकपालैः ॥ प्राग्वत् । आर्या दुर्गा तथा भद्रा भद्रकाली तथाम्बिका । क्षेम्या च वेदगर्भा चाप्यष्टमी क्षेमकारिका ॥ १० ॥ नमोन्तमेताः स्वाख्याभिरिष्ट्वाथावाहयेच्छिवाम् । तत्पद्मकर्णिकामध्ये चित्रे चेरेऽथ वा स्थले ॥ ११ ॥ जलजफलके शाई तर्जन्या वामतोऽन्यत्र चक्र त्वसिमपि शरं वा शूलं दोभिर्विभ्रती चालेखाम् । मरतकरुचिं सिंहस्थां देवी रक्तगन्धाम्बरायै कटकमकुटैस्त्र्यक्षा हाराद्यै पिता नौमि दुर्गाम् ।। १२ ।। अगलेखा। एवरूपा जयाद्यर्थी रक्षाभ्यर्थी च पूजयेत् । श्रीकामो राज्यकामो वा वक्ष्यमाणस्वरूपिणीम् ॥ १३ ॥ कनकरुचिरां हेमाजासीना शङ्खचक्रे ढधाना- मभयवरदां शुक्लाकल्पा ता दिव्यरूपा त्रिणेत्राम् । कनफमणिभिर्मुक्ताहारार्धभूपितां चारुमौली धृतशशिकला दुर्गा वन्देऽह कन्यकावृन्दमध्ये ॥१४॥ प्राग्वत् । अनयोर्मार्गयोरेकमाश्रित्याराधयेच्छिवाम् । प्राङ्कणादौ रविम्बाद् द्वादशान्ताद् गृहादिषु ॥ १५ ॥ मूलेनावाह्य चाप्यइराद्यैरुपचारकै । बहिदिक्षु यजेदष्टौ शहादीन्यायुधकमात् ॥ १६ ॥ मातृरष्टौ च लोकेशान् तेपामत्रावृति तथा । निर्माल्यधारिणीमैशे सिहिका चामिपूजयेत् ॥ १७ ॥ / ·मन्त्रा १.४ ईशानशियगुरदेवपद्धती एवं सम्पूज्य होमान्तमशक्तौ मनसापि या । जपन् ध्यायन् महादुगी सर्वान् कामानवाप्नुयात् ॥ १८ ॥ पूजाधिकारः। अथ वा शत्रुसैन्यादिनिग्रहे परमेश्वरीम् । अतिधृतौ-- गई चर्म धनुः कपालमुसले मुष्टिं गदामड्कुशं चक्र खड्गशरी त्रिशूलकुलिशमासाशिषाशान् भुजैः । ध्यक्षां तां दधतीं स्मरेद् धननिभा व्याघ्राजिनात्ताम्बरां सिंहस्थामहिभूपणां रिपुवधे शार्दूलविक्रीडिताम् ।। शार्दूलविक्रीडितम् । - अथवा - सिंहस्थां कथितास्त्रपोडशमुजा विद्युत्मभाभीषणां रक्ताकल्पभुजङ्गहारवलयां त्र्यक्ष कुमारीगणैः । मन्नद्धां विविधायुधैः परिवृतां दुर्गा तथा मातुभि- ायेत् तां कुपितां महासुरवधे शस्त्रास्त्रधारामुचम् ॥ २० ॥ ध्यात्दैना तु यजनो यथामिलषितं यो वेदलक्षं जपे- श्रुत्वा श्रीहितिलाज्यदुग्धचरुभिर्मन्त्रोऽस्य सिध्येत् ततः । उद्दिश्यापि जुहोति वा दशशतं येनायुतं वार्बुद लक्षं वापि समाहितं तदखिलं प्राप्नोति भक्तः स चेत् ॥ २१ ॥ स्वैक्यं शूलकरा स्मरन् जपतु ता संस्पृश्य सर्वामया- स्तर्जन्या शमयेत् तु नाभिसलिले विन्देदभीष्टं जपेत् । राजीजतिलगव्यबिल्वसमिधा होमो ह्यपस्मारह- च्छुझोपेतवटैधसामपि हुताद् न्याधिग्रहादीन् हरेत् ॥ २२ ॥ रविवारादिकं शस्तं सर्वेषां काम्यकर्मणाम् । नवन्या वा चतुर्दश्यां प्रारभेत् क्रूरकर्म यत् ॥ २३ ॥ तीक्ष्णाज्यायुतहोमसाधितशरैस्त्रिंशद्रिस्तैः पृथक् शत्रूणां पृतना प्रयाति विलयं भीत्या दिशो विद्रुता। 'ता व्या' स. पाठ..

·निदुगोधिकारः] पूर्वाधं पञ्चविंशः पटलः । तद्वत् प्राक्पटलोदितेन विधिना संसाधिताः शर्कराः शत्रूणां नवदुर्गयापि शिविरं प्रोचाटयेयुध्रुवम् ॥ २० ॥ उच्चाटोऽश्विदलैः स्वयं निपतित त्वादिपांसुप्ठत्तैः स्तम्भस्तयुसुमैः समिद्भिरपि च स्यादराने मृतिः। तत्वलतां प्रतिमा रिपोः सुनिहितप्राणां पुनः खण्डितां हुत्वा कृष्णचतुर्दशीनिशि तथा काकारिरक्तार्दिताम् ॥ २५॥ यद्वा नित्यसमिद्भिराज्यमिलित हुत्येभशान्तिर्भवेत् तत्पुप्पैर्मधुरादितैस्तु फरिणो वश्या भवन्ति'ध्रुवम् । भवास्तच्छदनैश्च गव्यमसत्संमन्व्य तां मार्जयेद् रक्षेत् पायसगव्यतण्डुलधृतेनित्याहुताद्वर्धयेत् ॥ २६ ॥ छित्त्वा ब्रह्मतरोरूचं त्यक्त्वाधोशं तु पशधा। तत्रैव भित्त्वा तुल्यांशं क्रमादाशासु पञ्चसु ॥ २७ ॥ पातयित्वा तु पुण्यः शङ्ख चक्रं च नन्दकम् । शाई गदां च कृत्वांशैः पञ्चगन्यपटेषु तान् ॥ २८ ॥ संस्थाप्य 'कुण्डाद् बाह्ये तु यथा दिक्षु अमात् पृथक् । प्रतिकुण्ड सहस्रं तु हुत्याज्यं गव्यमेव च ॥ २९ ॥ प्रत्याहुत्येषु संपात्य स्पृष्ट्वा तावज्जन्मनुम् । - निखनेद् ग्रामगेहादेः सर्वरक्षाकरं भवेत् ॥ ३० ॥ अथ कृतौ- साध्यास्याणविदर्भ लिखतु मनुगमुं पन्ने रविदिने चक्री मृत्पुतलीके हृदि निशि निहितं स्टष्ट्वा जपतु तम् । सप्ताहं वा त्रिसन्ध्यं मदनपरवशामिष्टा सुवदना- माकपेदेष पुंसामपि विधिरुदितस्तुल्यो वशकरः ।। ३१ ।। सुपंदना । 'पोर्तुत्वा नरेन्द्रं वशयति खलु विप्रं वा समधुरैः कल्हारवैश्यमन्यं सरवणमधुना ग्रामं च नगरम् । जातीभित्रयायुघृतमधुकमलैरथं च लभते दना पुष्टिं तु धान्यैरपि पशुपयसा धान्यानि च पशून् । प्राग्वत् । " 'एक. ग.पाग ''ख. पाठ " ·ईशानभियगुरुदेवपदसौ प्राङ्गणेऽकवार के दिनेशमण्डलं लिखेद-रजोऽवभासि तस्य मध्यतोऽम्बुज यसुच्छदः सकेसर संकर्णिकं च । द्वादशारकं पड़वापतम्तु संकृतिप्रसंख्य नेमि मातुलपमावृतं तु वत्सरात्मकं समानवृत्तमेय ॥ ३३ ॥ वृत्तन् । पोखमण्डलेऽनलं निधाय मुष्टिदर्भः परिस्कृतेऽय वाणखद्गवेष्टितेऽम्य पूर्वतस्तथा यजेच्छियां जुहोतु ! आज्यलाजपायसैरनित्यकैयथार्हकं सहस्रकं च लोहितापिण्डकैः समन्त्रक पलिं क्षिपेद् वहिदिशामु ॥ प्राग्यन् । तापज्जपेत् कुमारीश्च प्रामणान् मोजयेदपि । संम्पूज्य हेमवसनैर्दत्त्वाचार्याय दक्षिणाम् ॥ ३५ ॥ अभयं प्रार्थयेद् देवीमामि विमान कुमारिकाः । अहोगादिशान्ति वा यद् यदिष्टं तदाप्नुयात् ।। ३६ ॥ रविवारं समारभ्य समाहं पक्षमेव वा । हुत्वैवं विजयी राजा स्यादापन्यो विमुच्यते ॥ ३७ ॥ एकाक्षान्तोऽम्बुमान् दीर्घः सानन्ता पृथियी ततः । चण्डदुर्गापदान्ते यैहृदयान्तो वमनुः ॥ ३८ ॥ त्रैलोही सुविहितां तु चौ कनकजां कृत्वा शुभा मुद्रिकाः हुत्याज्यं दशगुणं सहस्रमथ या लझे तु संपाविताम् । तां गव्ये विनिहितां जपेदपि तथा सम्पूजितां धारयन् दीर्घायुर्वहुधनो भवेदपि रणे मत्तेभविक्रीडितः ॥ मत्तेभविक्रीडितम् । हैमार्य कलशमहितं तु कमले मगाइये पूरितं तीर्थाद्भिः कुसुमगन्धहेममणिभिः सधैः फलैरौपधैः । अर्धास्ते दिनकरे सजागरजपो रात्री दिनेशोदये तत्मानाद् विगतकल्मषो गतरुजः श्रीमान् स जीवेचिरम् ।। प्राग्वत् । प्रोक्तेऽस्मिश्चाभिषेके यजति विधिवन्मुद्रिका साधने या देवीमावाह्य तस्मिन् संवृतिसहितां चेशकोणादिबाह्ये । ॥ " क. पाठः, २. "व', ३. 'वा है', ४. 'मैं ख. पाठ- ·.. दुर्गाधिकार: पूवार्धे पञ्चविंशः पटलः । क्षेत्रेशस्कन्दशास्तॄनपि गणपति कन्यकाश्चैव विप्राः निष्ट्वा भोज्यैश्च वोः कनकमणिभिश्चित्रमालाक्षताथैः ॥ चित्रमाला ! र प्रकृती- उत्तानानैः पयोक्तै रमुपशमयेचापमृत्युं गलूची- हुत्वा बिल्वं समूल शकलफलसमित्पल्लवैः स्यात् समृद्धिः । न्यग्रोधाश्वत्थनित्याखदिरकसमिधां चायुधैः सैन्यभः शुफ्रां ध्यायन सुपीतां कनकसरसिजस्रग्धरां वारुणां ताम् ।। सम्धरा । खात्योपोप्यैकरानं जपतु तदयुतं तदशांशं शतं वा हुत्वा रक्तानपिण्डैलिमपि विकिरेन्निस्स्वपेच्चापि रात्रौ । ॐ। छित्वा तु संशयं देवि! सर्वज्ञे! सर्वसाक्षिणि! । सत्यं दर्शय मे स्वप्ने स्वयमागत्य चेप्सितम् ॥ ४३ ।। : स्वप्नदुर्गायै । इत्थं सम्प्रार्थ्य देवी शुभमपि परमं यत् त्रिकालानुबद्ध पश्येत स्यमेऽर्थजातं विधिरयमुदितः स्वमदुर्गाभिधेयः । न्यग्रोधाधो रजन्यामरुणवटसमिद्धोमतो मासमात्राद् यक्षीं पश्येत् समृद्ध्यै नवकनकनिभां चिन्तयेचण्डिकां ताम् ।। ४४ ॥ वश्याकृष्टौ च रक्तां ज्वलदनलनिभा मारणे पीतवर्णी स्तम्भे द्वेपे च धूम्रामथ विषहरणे शुक्लवर्णां तु मुक्तौ ॥ १५ ॥ अथ वा सर्वकृत्येपु श्यामां सवरदाभयाम् । सशङ्खचकां तिष्ठन्ती महिपोपरि चिन्तयेत् ।। ४६ ॥ दुर्गामन्त्रं जपेद् यस्तमिह बहुविधाः पाडयेयुर्भमाद्या- स्तच्छान्त्यै मातृकाजैः कमल()लिमिविविना भद्रके न्यस्तकुम्भैः। युक्तलिल्यौपधीभिः सहफलकुसुमैहेमरत्नाटगन्धै- लिप्यणे शक्तिरुद्वैर्गगनसरसिजात् पूरितैश्चाभिपिञ्चेत् ॥ ४७ ।। हुत्या तासमन्त्रै ततिलचरुभिर्गव्यलाजैम्तदाज्य गव्यं सम्पात्य रक्षां क्षिपति च कलशेवेषु तन्न्यासनद्धम् । २, प्यो', ३. शी.'' ख. पा..

·" ईशानशिवगुरुदेवपद्धती आयैः क्षान्तैश्च सिञ्चेत् कमपरिपठिनैरायुरारोग्यलक्ष्मी- विदेनश्यन्ति विघ्नग्रहगदविपद साधयेदप्यभीष्टान् ॥ १८॥ वनदुर्गाधिकारः। काळः खं साक्ष्ययोमजा स्यान्मर्दनिपदं मनुः । ठद्वयान्तोऽष्टवर्गोऽयं दुर्गाहृदयसंजितः ।। १९ ॥ ओं महिपहिसिके नमः । महिषशत्रो! शार्वि! हुं फट् ठठ,। महिले हेपय हेपय । हुं महिपं हन हन देवि ! । हुं महिपसूदनि ! फट् । अन्नानीमानि पञ्च स्वैर्जातिभिः सह कल्पयेत् । ऋषिः स्याच्छाकवत्साख्यश्छन्दः प्रकृतिरुच्यते ॥ ५० ॥ दुर्गेव देवता स्वार्णलक्षाभ्यासेन सिध्यति । कृष्णाष्टम्यामुपोप्याथ नवम्यादि जपेदिमम् ।। ५१ ॥ जलभवखेटके धनुरपीह गदा दधती भुजैः शिवां रथपदनन्दको शरमथाइकुशकमरुणाम्बरादिकाम् । मरकतरोचिपं त्रिणयना मकुटादिविभूषिता स्मरे- महिपशिरोगतां महिपमर्दनिकामखिलार्थसिद्धिदाम् ॥ सिद्धिदा। लब्ध्वा मन्त्रं,गुरोः स्नातः शस्तदेशाश्रयाशनः । निर्वर्त्य सन्ध्यां पूजार्थं तद्गृहद्वारपान यजेत् ।। ५३ ॥ तद् यथा -दुर्गापरिवारेभ्यो नम इति सर्वत. । क्षेत्रपालाय नम । चण्डिकायै नमः । अम्बिकायै नमः। वास्तुपुरुषाय नमः । इत्युभ्यतः । द्वार निये नम इत्यूर्योदुम्बरे । नाराचमसं क्षिप्त्वान्तः प्रविश्यासीन आसने । कृतारमशुद्धिस्तानः स्वमूलाहाग्रंशोधितैः ॥ ५४ ॥ ! दव्यैर्गणेशं च गुरुं यजेदप्यामनादिकम् । ओं संप्रकृतये नमः इत्यधो भूमेः । ओं वं यांसनाय नम इति सिं. हासनम् । औ अं आर्यायै । ओं ऋ प्रलयायै । ओं # महाप्रलयायै । ओ ए सध्यै नम इति सिंहपादचतुष्टयम् । : । १. 'स, पार. २. साये थम' क. पाठ..

·- 3 दुर्गाहद्वयाधिकारः] पूर्वार्धे पचविंशः पटल.। सत्वं रजस्तमः कन्दनालपद्मानि नामभिः ॥ ५५ ॥ सूर्यसोमामिबिम्बानि कहरीशान् दलादिकान् । अगानि केसराग्रेषु दलानेप्वथ मध्यतः ॥ ५६ ॥ प्रभां मायां जयां सूक्ष्मां विशुद्धां चापि नन्दिनीम् । सुप्रभा विजयां सर्वसिद्धिदां चाप्यनुक्रमात् ॥ ५७.! दीर्घस्वरादिकं चेष्ट्वा, ओं वज्रनखदंष्ट्रायुधाय महासिंहाय नमः इति तत्कणिकोपरि । ततो यथोक्तरूपाढ्यां दुर्गामाबाह्य मूलतः । शस्तोपचारैरभ्यर्च्य बहिरावरणान् यजेत् ॥ ५८॥ तद् यथा - दुर्गायै वरवर्णिन्यै आर्यायै कनकपभायै कृषिकाय, अभयप्रदायै कनकायै सुरूपिण्यै । दीर्घस्वरादिकाश्चैता पीठवाह्ये नमोन्तकम् । व्युत्क्रमेणार्चयेद् द्वारकोणाशास्वायुधाष्टकम् ॥ ५९॥ याद्यष्टार्णादिकं चेष्ट्वा वाथ्यां विघ्नं सरस्वतीम् । मातर्मुरून् गुहं चैव दिश्वथैशेपु सिहिकाम् ॥ ६० ॥ निर्माल्यधारिणीः पूज्यास्ततो लोकाधिपाः क्रमात् । , काल्याचा द्वन्द्वशः पूज्या बाह्ये द्वारचतुष्टये ॥ ६१ ॥ काली कराली वरदां मदिरा विन्ध्यवासिनीम् । सुप्रभा सिंहवको चाप्यष्टमी दैत्यमर्दिनीम् ।। ६२ ।। इट्वं परिवारैः स्यैहीमान्तमुपचारकैः । द्वादशान्ते हृदज्जे वा ततो देवी विसर्जयेत् ।। ६३ ।। पूजाधिकारः। तिलघृतपायसैः सकलवश्यकर कमलैः श्रियं जयं विषसमिदूपणैः सपितराजिघृतहवनादरेम॒तिम् । 1. 'भि', २. 'य', ३. 'ध' रा. पाठः, ·१. (নম্বর। ईशानशिवगुरुवपद्धती द्विजकुसुमैर्लभेत कुलपुष्टिमनित्यकर्जयदरीन् घृतसितसर्पपैर्गदहरं सहितैर्हरितालिकाड्कुरैः।। ६४ ।। माग्वत् । दुर्गाहृदयाधिकारः। ज्वलपदवीप्सितादुपरि शूलिनि दुष्टपदे अहान्वित- स्तदनु च पारवाणमथोऽस्त्रमिति त्रिदशाक्षरो मनुः । ओं शूलिनि ! दुमें! हुं फट्। ओं शूलिनि ! वरदाय हुं फट् । ओं शालिनी विन्ध्यवासिनि ! हुं फट् । ओं शूलिन्यसुरमर्दिनि ! युद्धप्रिये ! त्रासय त्रासय हुं फट् । ओं शूलिनि ! देवसिद्धपूजिते । नन्दिनि ! रक्ष रक्ष महायोगेश्वरि ! इति ह तदङ्गकैर्भवति दीर्घतमा मुनिरुत्तरा ककुप् स्वयमथ शूलिनी यदधिदैवतमक्षरलक्षकं जपेत् ॥ ६५ ।। गुरुमुखलब्धमनुर्नियतागनवाट् नदीपतियङ्गमे स्वपरमुखेऽथ शिवेऽप्यथवा वनमञ्जरीसुरभी गिरी जपतु यजेदपिता हरिपीठगतेऽभ्युजेऽवृतिर्भवेद् वसुदलशक्तिवृतिस्त्वथ हेतिवृतिदिशामधिपैर्वतिः ॥६६॥ वनमारी । तत्र वासनाख्यं तदासनं स्वाख्यया यजेत् । प्रकृतिं त्रिगुणैर्बिम्बमूर्तिभिः पङ्कजं तथा ॥ ६७ ॥ ओं दुर्गाय, औं गरदाय, ओं विन्ध्यवासिन्यै, ओं अरगर्दिन्यै, औ युद्धप्रियाय, ओं देवसिद्धपूजितायै, ओं नन्दिन्यै, ओं महायोगेश्वर्यै हत्यष्ट शक्तयः। अरिवरखड्गगदागरकार्मुकशूलपाशकरां शियां शतमखनालकाचं मुकुटादिविभूषणैः समलताम् । अयुगाशं मुमुखी मृगराजगतां लसकनकाम्बरां स्मरतु अपादिपु तामधया सचतुर्भुना कनफप्रभाम् || भाग्यत् । १. 'मदपिकी' १ तः ७.पा.

·शूटिन्यधिकारः] पूर्वार्धे पञ्चविंशः पटलः। देवीमेवंविधां ध्यात्वा हृदयाद् चार्कमण्डलात् । मूलेनावाह्य चाडैः स्वरुपचारेस्तु पूजयेत् ॥ ६९॥ देव्याश्चतुर्दिशं दूताश्चतस्रः पीठगा यजेत् । पीतां शद्वारिंगदिनीमुद्यतैककरां जयाम् ॥ ७० ॥ पाशदण्डधरां याम्ये सस्फोटां विजयां सिताम् । सुभद्रां पश्चिमे श्यामां शहाद्यष्टभुजान्धिताम् ॥ ७१ ।। शूलकात्यायनी शुक्लां धृतकुम्भद्वयामृताम् । सिञ्चन्तीममृताम्भोभिर्देवीं कुम्भपरिच्युतैः ॥ ७२ ॥ निर्माल्यधारिणीमशे सिंहिकां चाभिपूजयेत् । भयाकृती- नित्यविधानतस्तु कुसुमैः सुगन्धवरधूपदीपचरुभि- भक्तिभरावनम्रशिरसा प्रणम्य कुरुते स्म पूजन विधिम् । मद्रकगतिवाद्यमधुरैश्च नृत्तयलिभिः शिवाचरणयो- यस्त्विह साधयेन्मनुमिमं न तस्य भुवनेऽस्ति वस्त्वसुलभम् ।। मद्रकम् । पूजाधिकार। .. - उत्कृतिलक्षकं जपति चेज्जगत् स निखिलं वशे स्म कुरुते यक्षपिशाचभूतभुजगानभीष्टमिह कारयेद् वचनतः । मत्तगजाश्वयोधवहुलं च सैन्यमपि वारयेद् युधि जयेद् यत्र निधिर्निधानमवनौ स पश्यति सुखेन तञ्च लभते ॥ प्राग्वत् । स्वैश्यतः शूलिनी ध्यात्वा स्वस्थावेशो भवेज्जपात् ।। ७५ ॥ . विषग्रहामयादींश्च मोचयेद् दर्शनादपि । सिताम्बरे लिखद् देवी दुर्गा साप्टभुजायुधाम् ॥ ७६ ॥ वामनाभिर्जयाद्याभियुक्तां ता पूजयेज्जपेत् । शीघ्र सिध्यति मन्त्रोऽयमथ बाणेऽर्चयदिमाम् ॥ ७७ ॥ ."फपरा' ग पाठः ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती तद्वैधात् परसैन्यानामुच्चाटनकरं परम् । स्वैक्यं ध्यानादिना शत्रु जयेत् संमोहयेदपि ॥ ७८ ॥ तिलराजीहुतात् सर्वान्मारयेञ्चितिकानले । तज्जपितं सिताइमकुपितः क्षिपेत् कपिवयांसि कालयतित- लब्धमनेन खे पशुमयं निखातमपि सैन्यमार्गनिहितम् । वत्सरहोमतः समधुस्तिलैर्भवति शक्तिमान् दशशतैः पिप्पलकेमकैस्तु वशयेज्जुहोत्यभिमतं लभेत सघृतम् ।। प्राग्वत् । यथेह वनदुर्गाया विनियोगोऽनुकीर्तितः ॥८॥ तुल्यो महिषमर्दिन्याः शूलिन्याधासु संमतः । यूलिन्यधिकारः। तार दुर्गद्वयं रक्त संवर्तोऽमिठयुग्मकम् ।। ८१ ॥ भाषिः स्यान्नारदश्छन्दो गायत्रं देवता स्वयम् । खड्गदुर्गानिजाणैः पडङ्गानि च यथाक्रमम् ॥ ८२ ।। पुरारिगिरिसक्ष्य तैः सर्वेणापत्रमन्त्रतः। अय विकृती- अवतु सशसचक्रमसिना त्रिशूलमपि या दधच्छतिभुजै- नवधननीलकान्तिररुणायचा त्रिनयना निसुम्भमथनी । कनकैविभूषणा भगवती पिशवरमालगन्धवसना चटुल तैर्यथाश्वलाल मृगेन्द्र-धिरह्म वो विजायनी ।। अश्वललितम् । मनुमुपलभ्य देशिकमुखनिजैक्यमभिचिन्त्य तां जपतु त- करितुरगाकुले युधि तथा भयेपु विपमेषु वादविषये । स भवति निर्भयश्च विजयो यजेदधिगतामिमां प्रतिदिन सितनरमीविशेषयजनाजपाच खचरोऽणिमादिगुणभार ॥ प्राग्वत् तिलाज्याप्पै त्या लक्षं विद्याधरो भवेत् ।। ८५ ॥ पाद:. 'फ्भ क. पाठ.. ३.दस.पाठ.

·M सिधाराधिकार: पूर्वाध पड्विंशः पटलः । मन्त्रितेष्वादिवेधेन पलायन्त्यरयो पृगाः । चोरव्याध्यादिभिश्चासौ जपन् ध्यायत् न पीड्यते ।। ८६ ।। निरावरणमेवैनां खड्गदुर्गी तु साधयेत् ।। ८६३ ॥ इत्थं प्रोक्ता दुर्गामन्त्राः सकलविषगददुरितभयशमना यस्त्वेतेषामेकं वेष्टं विधियजनहवनमननजपपरः । संसाध्यादौ भक्त्या युक्तः प्रतिदिवसमपि भजति यदिह शिवां मत्ताक्रीडा नित्यं लक्ष्मीः श्रयति खलु तमुपगतसुखविभवैः॥ मत्ताक्रीडा । इति श्रीमदीनानप्रियगुरुदेवपद्धतौ तन्त्रसारे पञ्चविंघः पटलः। . अय पड्विंशः पटलः। ताराम्भसी सुधाशब्दः मोटोऽग्निरथ ठद्वयम् । कथितो वसुधारायां मूलमन्त्रः स्वराक्षरः ॥ १॥ सामिहोत्रोऽम्बकोऽथ स्यात् ततो वाली हरान्तगः । श्रीकरीति त्रयो वर्णा धनधान्यपदे ततः ॥२॥ पृथक् करिपदोपते बद्देर्जाया च कीर्तिता । मन्त्रोऽयं वसुधारायाः साध्यसंज्ञस्तु सिद्धिदः ॥ ३ ॥ पूर्वोऽत्र मूलमन्त्रः स्यात् सप्तास्तेन पूजयेत् । द्वितीय साधयेन्मन्त्र जपहामक्रियादभिः ॥ ४ ॥ ऋषिर्बुद्धमुनिश्च्छन्दश्चोष्णिगप्यतिशकरी । देवता वसुधाराख्या लक्ष्मीर्विश्वाभिपूजिता ॥ ५ ॥ ओं वसुधारे! ठठ हृदयम् । ओं श्रीः वसु ठठ उपहृदयम् । ओं वसुथिये ठठ उपहृदयस्योपहृदयम् । ओं वसु ठठ ललाटे । ग बमुश्रिये ठठ शिरसि । ओं वसु स्वाहा वषट् शिखायाम् । ओं वसुस्लाहा चौपट : अशेपाङ्गकवचम् । ओं वसु स्वाहा फट् अस्त्रम् । पाठः .. 'यो' ख. पाठः. Q ·- ईशानशिवगुरुदेवपदती मित्रपार जपेत् तु पूर्वसेवार्थ साध्यमन्त्रं त्रिलक्षकम् । सन्ध्यासु चाधरात्रे च जपपूजाविधिः स्मृतः ॥ ६ ॥ विशुद्धदेहः शुद्धात्मा मौनी शुद्धाम्बरादिकः । चन्दनेनार्धरात्रे तु विम्बमालिप्य वर्तुलम् ॥ ७ ॥ पञ्चबुद्धान् प्रणम्यादौ बोधिसत्त्वाष्टकं तथा । अक्षोभ्यवैरोचनको रत्नसम्भवमेव च ॥ ८॥ अमिताघं तथामोघसिद्धिं तारादिनामभिः । पद्मपाणिश्च मैत्रात्मा गगनादिगजाहयः ॥ ९ ॥ समन्तभद्रसंज्ञश्च तथा यक्षाधिपाहयः । ततः स्यान्म घोपाख्यस्तथा विष्फम्भकाहयः ॥ १० ॥ त्रांबीजोत्थं हिरण्याद्रिं ध्यायेदतिमनोहरम् । तस्योपरि तथारामं कल्पवृक्षैरलकृतम् ॥ ११ ।। तन्मध्ये मणिभिर्दिव्यैश्चितं हैमस्थलं स्मरेत् । तत्र यकारज पद्मं स्मृत्वा तत्र स्थितः स्वयम् ॥ १२ ॥ 'ओं स्वभावशुद्धाः सर्वसमाः । सर्वशुद्धोऽहम्' इति मूर्धादिपादान्त त्रिवारं विन्यसेत् सुधीः । मैत्री सुधीपु सर्वेषु करुणां दुःखितेषु च ॥ १३ ॥ पुण्यशीलेषु सन्तोपगुपेक्षां पापकर्मसु । भावयेत् प्राणिवर्गेषु सदा सन्तुष्टमानसः ॥ ओं हुं त्रां आं खं हूँ अङ्गुष्ठादितलान्तं तु त्रिवार विन्यसेदिति । ओं सर्वतथागतानां सर्वसिद्धयः संपद्यन्ताम् । सर्वतथागताश्वाधि- तिष्ठन्ताम् । नाभिहन्मस्तकेप्पेतैः क्रमात् कुर्यात् त्रिरञ्जलिम् ॥ १५ ॥ ओं वसुधारे! अभितिष्ठस्व माम् । अनेनाञ्जलिना मूर्ध्नि न्यस्तेनैनां प्रणम्य तु । 1. 'पम्', २ । पाट. - 2. 'हे' ग, पाटा.

·यसुधाराधिकारः]] पूर्वार्धे पर्विशः पटलः । ओं समये! सौम्ये! समयकरि ! महासमये ! नमः ठठ । बद्ध्वा समयमुद्रां तामूर्ध्वमुक्षिप्य दर्शयेत् ॥१६॥ तथैव वज्रमुद्रां च दर्शयेत् साध्यविद्यया | ततो हिरण्यपात्रादौ गन्धपुप्पाम्बुपूरिते ।। १७॥ मूलं विन्यस्य संपूज्य स्वशिरः प्रोक्षयेत् तु तैः । पूजाद्रव्यं तथा स्थानमवोक्ष्यार्थ्यजलैस्तथा ॥ १८ ॥ भः कल्पतरोात्वा रलसिंहासनाम्बुजे । ओं श्रिये, श्रीकरि! धनकरि ! धान्यकरि! एह्येबागच्छ भगवति वसुधारे! ठठ। अनेनावाहयेद् देवी वक्ष्यमाणस्वरूपिणीम् ॥ १९ ॥ अथ संकृती- हेमनिमां पीवरकुचकलशां चन्द्रमुखीमलिकुलरुचिकेशी कञ्चुलिकाङ्गी कुवलयनयनां चारुभुजां तनुतरवरमध्याम् । हेमकिरीटां कनकमणिमयैराभरणैः शुचिनिवसनगन्धै- रश्चितमात्यैरधिगतवपुषं कान्तिमती प्रणमत वसुधाराम् ॥ २० ॥ [कान्तिमती, तन्वीति केचित् । तिष्ठन्ती विनिधायाप्रिं वसुवर्थिघटीमुखे । आकुधितामिजानुस्थवामपाणिस्थडाडिमागे ॥ २१ ॥ रत्नवर्षिघटीगर्भमुत्पलं चापरे करे । स्यन्दमानार्थधाराट्यनालनिर्गतवल्लरीम् ॥ २२ ॥ इत्थं ध्यात्वा तु ता देवी मूलेनावाह्य मण्डले । मूलमन्त्रेण चााद्यैरुपचारैर्यजेत् क्रमात् ॥ २३ ॥ अमिताभावयं वुद्धं कल्पवृक्षमघोम्बुजे । पीतवर्णे ध्याननिष्ठं शिखिनं मुण्डितं स्मरेत् ॥ २४ ॥ 'ये ठठ' २. 'थ' स.ग. पाठ.. ३. न्', ४ 'युर. पाठः.

·. कानशिवगुरदेवपदतो मित्रपार तत्पार्श्वगं तथा शुलं भात्वराजे कपर्दिनम् । सागाजिनोचरीयाव्यं पझे लोकेश्वरं स्मरेत् । २५ ॥ वामपार्चे वजपाणिं श्यामं वज्रधरं तथा। किरीयादिविभूषाढ्यं पझे नाभिस्थपाणिनम् ॥ २६ ॥ ओं से ठठ । ओं घां ठठ । ओंरं ठठ । ओं वसुधे ! ठठ । ओं वप्नुपरि ! ठठ । ओं वसुमति! श्रिये ठठ । ओं वसुधारि! ठठ । दिग्विदिक्ष्वमिपूज्यतास्तत्परजदलाअगाः । मध्ये मूलेन देवी तां तत्पार्थे श्रीमहाश्रियौ ॥ २७ श्रीरूपे पङ्कजे पूज्ये वसुवर्षिघटीकरे । भों चक्ररलाय नमः । ओं मणिरलाय नमः ।,ओं असिरत्नाय नमः | ओं अश्वरलाय नमः । ओं स्त्रीरत्नाय नमः । ओ पुरुपरनाय नमः । ओं गजरताय नमः। सप्तैतान्यपि रत्नानि पद्मस्थान्यग्रतो यजेत् ॥ २८ ॥ तेषामुभयतो यक्षनागराजाभिधानकान् । ऊर्ध्वतो देवपुत्रांश्च प्रणतोन् सेवयागतान् ॥ २९ ॥ इत्यं सपरिवारां तां यजेद् गन्धादिभिः क्रमात् । मुद्राभिर्वक्ष्यमाणाभिर्वसुधाभिरनुक्रमात् ॥ ३०॥ अन्तःस्थाङ्गुष्ठयुग्मा तु मुद्रा समयसंज्ञिता । तस्यास्तर्जादिमोक्षेण तिसः पुष्पादिसंज्ञिताः ॥ ३१ ॥ कनिष्ठानसमारोप्य ज्येष्ठाम वजलक्षणम् । मुक्तशेषाढलिः प्रोक्ता दीपमुद्देति देशिकैः ॥ ३२ ॥ बद्ध्वाञ्जलिं तु पात्राभं पार्श्वस्थाङ्गुष्ठयोगतः। नैवेद्यमुद्राय मिथो निर्गताप्राङ्गुलिभवेत् ॥ ३३ ॥ सामान्यमुद्रा सर्वत्र प्रणामविषये स्मृता । तृतीयपर्वमध्याभ्या तर्जाभ्यां कुश्चितं स्पृशेत् ॥ ३४ ॥ 1. 'ला', २. 'नाम्' ख. पाठः. ३. 'च', ४, 'मः । ओम् म. पाठ:. 'ही' 4 पास:.

·पसुधाराभिकारः] पूर्वाध पड्दिशः परकः । किञ्चिद् विनिर्गतागुष्ठमुद्रा वाहनसंज्ञिता। अर्धरात्रे जपेन्मन्त्रं साध्यं पञ्चदशाक्षरम् । ३५ ।। मूलेन सप्तवर्णेन पूजयेत् तां यथाविधि । मासाच नितं लभते पण्मासाद् धनदो भवेत् ॥ ३६ ॥ पाढे नित्यं जपेन्मन्त्र निशीथे जुहुयात् तिलैः । राजानं वशयेदिष्टमथै तस्मालभेत च ॥ ३७ ।। सिद्धार्थ रथवा हुत्या शुभेभूपो वशे मवेत् । इस्वश्रीर्वायुरोष्ठम्थो दीर्घमाद्यन्ततः करी ॥ ३८ ॥ ढणचापि दान्यचपि पुष्पिकार ऋद्धिकार अविनकरि सर्वकार ठठ । द्वात्रिंशद! मन्त्रोऽयं प्राग्वदङ्गादिकं स्मृतम् । प्राग्यत् पूजाजपध्यानैर्वसुधारेष्टदा भवेत् ।। ३९ ॥ भयान्यः साध्यमन्त्रस्य पूर्वोक्तस्योच्यते विधिः । क्षीरोदहेमपुलिने कल्पकोद्यानमण्डिते.॥ १० ॥ हेमपक्षिमृगाकीर्णे चिन्तयेत् स्वर्णमण्डपम् । दशयोजनविस्तार शतयोजनमायतम् ॥ ११ ॥ मण्डपं तदुपेन्द्रेण देव्यर्थं निर्मितं धिया । स्तम्भैदिव्यैर्मणिमयैरप्टोत्तरसहस्रकैः ॥ ४२ ॥ युक्तं वैडूर्यसोपानं स्फाटिकान्तरकुट्टिमम् । पद्मिनीशतसङ्कीर्ण दिव्योद्यानश्च शोभितम् ॥ ४३ ॥ तोरणच्छत्रकलशप्रदीपाकुरचामरैः । शस्फटिकचक्राकध्वजदर्पणमण्डितम् ॥ ४४ ॥ अन्यैश्च मङ्गलैर्युक्तं मुक्तादामावलम्बितम् । तन्मध्यदेशे ध्यात्वाथ रलसिंहासनं पुनः ॥ १५ ॥ तस्योपरि महत् पझं सहस्रदलशोभितम् । तत्कर्णिकास्थिता देवीं वसुधारां विचिन्तयेत् ॥ ४ ॥ १. " ख. पाठः, २. 'रि.' क ग पाठ.. बस्वस्तिक'. ग. पाठ ·११८ ईशानशिमगुरुदेवपयों [मत्रपाः तद्यथा कल्पतरुमूले रत्नहरिपीठे श्रीमदरणाने नैकशतपत्रे सुस्थितपदाब्जां श्याममणिवर्णा तुमकुचकुम्मा चारुमुखचन्द्राम् । हारमणिमालाहेममकुटाचैराभरणमुस्यै पिततर्नु तां । चित्रवसनाट्यां साभयंदवामांडाडिमकपाणि नौमि वसुधाराम् ॥ मणिमाला । देवीमेवंविधां ध्यात्वा तस्या दक्षिणपार्श्वगम् । मुक्तामाणिक्यधाराढ्यघटीहस्ते धनेश्वरम् ॥ १८ ॥ वामतश्यामराग्र्येण हेमदण्डेन सन्ततम् । वीजयन्ती समृद्धिं च दिव्यरूपां विचिन्तयेत् ॥ ४९ ॥ ओं धर्माय नमः । ओं बुद्धाय नमः। ओं सहाय नमः । ओं सागर- निर्घोषाय नमः । ओं वज्ररक्षाय नमः । ओं तरुणिने नमः । ओ आर्या- वलोकेश्वराय नमः । ओं प्रज्ञायै नमः । ओं सरस्वत्यै नमः । ओं सर्वयोधि- सत्त्वेभ्यो नमः । एतान् सिंहासनस्याधो दशदिक्षु यजेत् क्रमात् । पडनमन्त्रैः प्रागुक्तैर्विन्यस्याशां च बन्धयेत् ॥ ५० ॥ एवं सपरिवारां तामभिपूज्य यथाविधि । मौनी शुचिर्जपेन्मन्नं सत्यमेव वदेत् सदा ॥ ५१ ॥ विशेषेणास्य मन्त्रस्म सत्योक्त्या लमते फलम् ।' जपाद् दशांशं जुहुयात् पौराज्यविमिश्रितैः ॥ ५२ ॥ ततः श्रीमान् भवेन्मन्त्री नित्याभ्यासार्चनाहुतैः । । पूर्वोदिताभिर्मुदाभिर्मन्त्रैः पूर्वोदितैः क्रमात् ।। ५३ ॥ अर्धरात्रे तथा प्रातः श्रियं विन्देद् यजन् जपन् । बिल्वच्छायोपितो विस्वसमिद्भिर्वाथ तत्फलैः ॥ ५ ॥ नित्यं हुत्वाष्टसाहसं षण्मासाद् राज्यभाग् भवेत् । पक्षं पयोनतो नित्यं प्रातः सन्तर्प्य यो जपेत् ॥ ५५ ॥ .. 1. 'यवरवा', ३. 'य' क. याम:. ३. 'थ सर' प. ग. पार:

·- महदयाधिकारः] पूर्वार्धे पशिः पटलः । अर्धरात्रे च तां ध्यायन् धनधान्यपतिर्भवेत् । प्रांतरष्टौ सहसं च सन्तप्र्य सलिलैः शुभैः ॥ ५६ ॥ मासेन तु समृद्धिः स्याद् वशयेच जगत्रयम् । 'ध्यायन् सम्पूजयेन्नित्यं जपन् सन्तर्पयनपि ॥ ५७ ॥ महतीं श्रियमाप्नोति वर्षमात्रान्न संशयः । दूर्वाभिरायुरारोग्यं पद्मर्षिल्वैः श्रियं धनम् ॥ ५८ ॥ जुह्वदाप्नोति वनाणि नवाज्यराज्यसंप्लुतम् । चन्दनेनार्धरात्रे तु समालिप्य तु मण्डलम् ।। ५९ ॥ पुष्पैविकीर्य विविषैस्तस्निन्नावा पूजयेत् । घृतदीपशत दत्त्वा गन्धाद्यैरर्चयेत् क्रमात् ॥ ६ ॥ अर्धरात्रं समारभ्य यावत् स्यादरुणोदयः । जपेत् सजागरो मन्त्रं वसुधारामनुस्मरन् ।। ६१ ॥ ततस्तु हेमधाराने नरस्थूला पतिप्यति । अरोत्तरसहसं तु नाभिदन्नजले स्थितः ॥ १२ ॥ जएन् सप्तदिनाद् दृष्टिं लभते पुष्टिवर्धिनीम् । पश्चप्रादेशमात्रे तु पटे देवी यथाविधि ॥ ६३ ॥ संलिख्य तूक्तरूपाढ्यां पूजयेत् सिद्धिभाग् भवेत् । प्रातश्चैवार्धरात्रे च चन्दनालिप्तमण्डले ॥ ६॥ सम्पूज्यैनां जपन् जुहद् यथोक्तं फलमश्नुते । वसुधाराधिकारः। . - . तारं च हृदयं नाभिदोर्मध्यं सलिलं ततः ।। ६५॥ त्वस्यो पढि भौतिकाण्ड्य मीनोऽरण्यैर्धरार्णको(?)। उमाकान्तः सदृक् चाथ धरेणी ठद्वयं मनुः ।। ६६ ।। १. 'ध्यायेद् ध' स्व. पाठः १. '', ३. 'ज्यो' क, ग. पाठः.

·इंशानशिवगुरदेवपदतो मित्रपाः अत्यष्टिवर्णस्तारादिरयं मूहृदयाह्यः । रामवदानलगुणवदेसंख्यैः स्ववर्णकैः ॥ ६७ ॥ अनानि रचयेत् पञ्च जातिभाझि यथाक्रमम् । ऋपिनराहश्छन्दोऽपि निद् भूमिश्च देवता ।। ६८ ।। लक्ष पुरस्क्रिया होमो दशांशं पायसाज्ययोः । सिध्येन्मन्त्रस्त्वयं नित्यपूजाविधिरथोच्यते ॥ ६९ ।। मेरी कल्पतरोर्मूले हेमभूरनपीठके । ध्यात्वा सिताम्बुजं तस्मिन् देवीमावाद्य पूजयेत् ।। ७० ॥ तद्यथा आधारशक्ति कूर्म चाप्यनन्तासनमेव च । धर्मादिकान् गुणान् सूर्यसोमाग्न्यधिपमण्डलैः ।। ७१।। तत्कणिकाया भूवीजमिष्ट्वा तम्वितारकम् । मूलेनावाहयेत् तस्मिन् धरणी दिव्यरूपिणीम् ॥ ७२ ।। अयाभिकृती: श्यामलपर्णी कोमलमूर्ति कुवलयचलशमभिनववयसं हेमकिरीटा स्वाभरणाढ्या करधृतकमलककुवलययुगलाम् । कौश्चपदाली चित्रपटान्तस्तरलितसुरसरिदुपमितवसना पिञ्जरगन्यसपरिवहीं प्रणमत भुवमिह मुररिपुदयिताम् ।। क्रौञ्चपदा । ध्यात्वैव धरमी देवीमुपचारैर्यजेत् क्रमात् । अझैश्च वासुदेवात्यैदिक्षु पद्मदलामः ।। ७६ जलामिमरुदाकाशान् कोणपत्रेष्वनुक्रमात् । धेतरक्कासितस्वच्छवर्णान् प्रोक्ततनून यजेत् ॥ ७५ ॥ देव्याः पार्श्वगतो दूतीश्चतत्र कोणगा यजेत् । चामरं मुकुरं चैव रत्नभूपासमुद्नकम् ।। ७६ ॥ ताम्बूलककरकं च वहन्तीहेमसन्निमा । कुलशैलान् समुद्राश्च नदीवृक्षौषपीरपि ॥ ७॥ .. 'स', २. 'तो' क पार ·त्रिपुटाधिकारः] पूर्वांधे पतिः पटलः। दीपांश्च नानधेयः स्यैः प्रणयादिनमोन्तकः। तद्वाये लोकपालांश्च सगणायुधवाहनान् ।। ७८ ॥ तह्मा दिग्गजानप्टो यजेदैरायतादिकान् । इत्थं सपरिवारां तामुणचारैर्यथोदितः ।। ७९ ।। सम्पूज्य दधिशारयन्नं सघृतं सोपदंशकम् ।। निवेद्य सपूपफलं दध्यनं वा सुसंस्कृतम् ।। ८० ॥ चहावपि सामावाद्य कुण्डे वा स्थण्डिले शुभे । साज्येन चरुणा नित्यं हुत्वा देवी प्रयायेत् ॥ ८१ ॥ कामयेद् वसुधा तु यां शुचिना भृगुवाररवेरुदयाह्नतन्मृदा मिश्रितं जुहुयात् पयस्त्वथवा घृतपायसमप्टसहस्रमितं तथा । आत्मसाद् भवताह भूचिरानवसस्यविमिश्रिता)सरोजकुमुदनी स्वादुसिक्तनवोत्पलैर्हवनेन धनान्यपि राज्यपदं लभते नृपः।। कुमुद्रती । होमान्तेऽनेन विकिरेन बलि मन्नार्णसंख्यया । विशेषाद् विष्णुभक्तस्य मन्त्रोऽयं सर्वकामधुक ।। ८३ ।। भहृदयाधिकारः। श्रीकामशक्तिवीजात्मा त्रिवर्णस्त्रिपुटामनु. स्वबीजैप्सितः कुर्यात् पडङ्गानि यथाक्रमम् ॥ ८४ ।। मागरोदरहेम पुलिने सुरपादपम्लगपीठसरोरुहे वेदसंख्यदले स्थिता त्रिदृशं नवहेमरुचि मकुटादिविभूषिताम् । पड्भुजां धृतपुण्डरीकयुगां महपागमधाकुगपुप्पधनुश्मरान् विभ्रतीमरुणाम्बरादियुतां प्रणमामि जगन्नभितां भुवनेश्वरीम् ॥ प्राग्रत् । ग्वागावृतिः म्यात प्रथमा केसरेपूचरादिषु । दलापु च दूत्यस्ता रचिताञ्जलिंका यजेत् ॥ ८६ ॥ घृणिन्यै । सूर्यायै। आदित्यायै । प्रभावत्यै । 'न्मद' क पाद: 'चिरम'ख पा. - R ·इशानशिगुरदेपदती [मन्त्रादः इत्याराध्याथ तां देवी निवेद्यान्तं यजेत् क्रमात । भानुलक्ष जोन्मन् श्रीमान् स वायेज्जगत् ॥ ८७ ॥ दिखापत्रफला यन्तु मिश्न त्या धनी भवेत् । सापामार्गसि तु गपुरै शियेज्जगत् ।। ८८ ॥ अथ श्रीशक्ति कामाना बीजेशी करिताम्बुजे । मोक्तरूपादिकां देवीमासीनां पूछिये ।। ८९ । अगतिः स्यान् प्रथना पद्मना। पडा । हरिलक्ष्मीशगिरिजाः स्नरं चैर रति यजेत् ॥ ९० ।। पाद्याष्टनिधिनिम्नहो चाटमातृभिः । योपि पैश्च लोकेशर्यजेत् परिपृता कमात् ।। ९१ ॥ श्राकर यजनं चैतद् विशेषत् सर्ववश्यम् । श्रीपेनान्येव वीजानि कलायों योजयेत् कमात् ॥ ९ ॥ विन्दी व्योति समायोज्य ध्यायन् सिन्दूरलोहिनम् । त्रैलोक्य वशयमन्त्री जप-यानरत. सदा ॥ ९३ ॥ बिरुवशम्यक्सभिधो जपापुप्पाणि च क्रमात् । जुहुयान्मधुरातानि जगद्वश्याय च श्रियै ।। ९४ ।। ૩ त्रिपुटाधिकार। तारमोष्टं च खं साक्ष पार्श्व रक्त च मेश्वरी । वद्वयान्ते दशार्णोऽअनुमामन्त्रम्तु वश्यदः ॥ १५॥ अयुत प्रजपेदादौ दशाशाज्य जुहोतु च । उत्कृती- अश्व रूढा देवी व्यक्षा लमदरुणमणिरुचिनिगा भुजङ्गविजृम्भित पाम क्षिप्त्या साध्या पद्ध्या म्मरशरशतविवशतनुं निजैक्यगतामुमाम् । 'स्तं वाय' र पाठ. २ 'ना', ३ 'रा', ४ 'तास पाठ ।

·१२३ - दामन्याधिकारः] पूर्व, पशिः पटलः । आकर्पन्ती रक्ताकल्पामपि सुरुचिरकनकमयी करेण तु यष्टिका- माधवानां ध्यात्वा देवीमपर इव हि मनसियो जपन् वशयेज्जनम् ॥१६॥ [भुजाविजृम्भितम् । मधुरत्रयसंयुक्तं रक्तपुष्पर्जुहोति चेत् ॥ ९७।। म्ववशे कुरुते सर्वमाष्टिलवणाद् भवेत् । यत्राहकल्पना नोक्ता तत्र शक्तयाझकल्पना ।। ९८॥ शम्ता स्याच्छक्तिमन्त्राणामृष्याचं च पुरोदितम् ।' आकृष्टिशफ्त्यधिकारः। हनाभिर्भुजमध्यं च पत्य! च महश्वारे ॥ ९९ ॥ शब्दः स्यादथ केशानी में पूर्णेऽथ ठद्वयम् । तारादिरेप धृत्य! मन्त्रोऽन्नाधिपसंज्ञितः ॥ १० ॥ वर्णसाहस्रजप्येन मिध्येद्धोमाद् दशाशतः । नृत्यन्त कनकसदसि मृङमावरतमगदुहितरमनुपश्यन्ती- मन्ना विविधरसवदभिमतधनममलबमनमपि वियः । यच्छन्तीं रुचिरयपुपमरुणवसनकुसुमरुचिरशुभवेपाट्यां ध्यात्योमा यजति जपति यदि धन पीतरीखलचरितमपाक्ष ग्यात.॥ [पाहफम् । माहे नित्यं जपेन्मन्त्रं शुचिरप्टोत्तरं शतम् ॥ १०२॥ सहस्र याचरेणैव सोनाद्यधनवान् भवेत् । अन्नपूर्णाधिकार । हृदयसहितविर म्म महादेवि देवादिदैत्यथो सर्वशब्दो भवे- जनरखपदयो कारोऽन्तु मध्ये विपंपिकाला मचान्तकश्चापढीः । १. नान्याध्या पाया . ३ 'लमति' स.पाट.

·कानशिवारदेवपद्धता , [मम्रपादः शशिशकलयुतं कुरुद्वन्द्वकं वद्भिजाया च देव्यास्त्रयस्त्रिंशदों मनु- वंशयति हि जगद यथा चण्डवृष्टिप्रयातोऽपिलं ध्यानजप्यादिभिः श्रीकरः ।। (चण्डवृष्टिप्रयातायो दण्डकः । रसवेदशरैश्चर्षियाण परिमंख्यया ॥ १०४ ॥ म्वाणरत्रात्तमहानि कृत्योमा वश्यकर्मणि । पाशाङ्कुशाम्बुजद्वन्दकरां रक्तां त्रिलोचनाम् ।। १०५ ॥ ललिताही म्मरेद् वाथ श्रियै लक्ष्मीम्वरूपिणीम् । नात्याप्टोत्तरसाहस्र जपेनद्यां पुरक्रिया ।। १०६ ॥ म्यात् सप्तकृत्वः सलिलमभिमन्त्र्य शिवां स्मरेत् । मुख प्रक्षालयेन्नित्यमेतत् मर्यानुरजकम् ॥ १०७ {} पाग्यमन्त्रिततैलेन गन्धैर्वा कुड़कुमादिभिः । मुखमालिप्य यान् पश्येत् सर्वानेव वशं नयेत् ॥ १०८ ॥ तस्पृष्टकुसुगं मालां गन्धं वश्याय धारयेत् । ग्रामराजकुलादीनां प्रयेशेऽपि उपदिमम् ।। १०९॥ इष्टार्थ साधयेत् सद्यः स्त्रीपुमोश्च समो विधिः । यन्नामयुक्तं मन्त्रेण जपापुप्पैर्मधुप्लुतैः ॥ ११० ॥ जुहोत्यष्टोत्तरशत सहस्रं वापि वश्यकृत् । जपेद् वा नामसंयुक्तं यस्य तं तं वशं नयेत् ।। १११ ॥ प्रातः स्नात्वा तु पञ्चम्यां सकतम्याण्डिले श्रियम् । कृताञ्जलिभवै. पुप्परप्टोत्तरसहस्रके: ।। ११२ ।। यजेद् गन्धादिभिर्विन्देद्धेमवस्त्रादिकं धनम् । देवीमन्त्राधिकारः। हृदयं भगवत्यन्ते मातङ्गश्चरिशब्दयुक् ॥ ११३ ॥ 1. 'रम्' प्र. पाट.. २. 'रन् क स पाठः, ·- मातङ्गामधिकारः पूर्वाध पदिशः पटलः। सर्वशब्दो जनयुतो मनोहरिपदं ततः । मुखरागिणि सर्वाद्यं सर्वराजयशङ्करि ॥ ११४ .॥ सर्वस्त्रीपुरुषान्ते च सर्वदुष्टमृगं ततः । सर्वसत्त्वस्य चाप्यन्ते वगङ्करियुत पृथक् ॥ ११५ ॥ अमुकं वशगव्दान्ने मानयेति च ठद्वयम् । उद्धृत्य ग्थवर्णोऽयं मातडीमनुरीरितः ॥ ११६ ।। महाकालीपरिचरा दी मातङ्गिका स्मृता । अपिच - नमोन्ते कर्णवर्णः म्यादेकनेत्रे द्वयं दृशा ॥ ११७ ॥ सोमेश्वरस्थः श्वेतोऽथ लण्डान्ते मांसमाक्षियुक् । मातङ्गीसर्वभन्दान्ते वकिरिणि ठद्वयम् ॥ ११८ ॥ मन्त्रोऽयमपि मातङ्गया भवेदुच्छिष्टसंज्ञिन । द्वयोर्ध्यानं समानं म्याद विनियोगो वगीकर ॥ ११९ ॥ मरतकमणिकोमलश्यामलाङ्गी सुकेशालका कुन्दमन्दस्मितास्याम्पुजा कुवलयदलनीलनेत्रोत्पलां पकविम्बाधरां पीननुजस्तनी सुन्दरीम् । किसलयमृदुपाणिपादा चिनीलाम्बरा (शुक्ला ! ) शलभूपोल्लराचारुदिन्याकृति प्रणमत कलगीतवीणास्वनाकृष्टविश्वामरायां तु मातङ्गिका भूतये ॥ प्राग्वत् । ध्याला देवी तुं मातङ्गी प्रथमं सन्ध्ययोर्जपेत् । निशास्वयूतजापेन सिद्धमन्त्रो भविष्यति ।। १२.१ ।। सर्वानपि वशे कुर्यात् स्त्रीपुंसोश्च समो विधिः । रात्रौ भुमरवा द्वितीयेन ध्यत्वोच्छिष्टान्धसा बलिम् ॥ १२२ ॥ मन्त्रण जपितं दद्याद् वशयेत् सकलं जगत् । गजद्वारे सभायां वा य यं वीक्ष्य जपन् मजेत् ।। १२३ ।। .; स वश्यो भवेत् मद्यो दत्ता पुमादिकं तथा । लाणं त्रिमधुरैः पिष्ट्वा कृत्वा साध्यम्य पुतलीम् ॥ १२४ ।। भ 'यम् । मोड' प. पाठ:. २ 'ण' र पाट: ..' क म पार ·१३६ ईशानशिवगुरुदेवपद्धता [मन्मपादः जुहदष्टोत्तरशतं तथा तं वशयेज्जनन् । शालिपिष्टप्रतिकृति खादेत् संमन्य विद्यया ॥ १२५ ॥ वशयेत् समदिवसः पादमारभ्य दक्षिणम् । का कृष्ण चतुर्दश्यां रात्रौ मित्त्वात्य मध्यतः ॥ १२६ ॥ क्षिप्या तु लवणं बद्ध्वा कृष्णसूत्रेण येष्टितम् । दग्ध्या तितानलेऽभ्यस्त सहस्रं यत्र दीयते ॥ १२७ ॥ स स दास स्वास्येप्नं कुर्यान्मन्त्रप्रभावतः । यद्वान पवगन्धाधं यः मन्त्रग दीयते ।। १२८ ।। तं तां वा चशयेत् सयो नात्र कार्या विचारणा । शक्तयः इतिह निगदिता यथा मुख्यशो मुख्यतन्त्रोदिताः गतिविद्यानिधमा या मह। सकलनुरितदोपदौर्गत्यदौर्भग्यरोगग्रमेलनाडात्ययाच्यादिदुःखापहाः। पुरुतविभवकाममोक्षाधिना भार्थिनार्याप्त कामदोहाः सदा फामधेनूपमा मृतिजननतरङ्गपूणो दिया मालिसन्त.रनावी जयन्तीह सौख्यपदाः ।। अर्णः। ही मारिचारुदेवदतं. तन्नसारे मुपरहिपटरः पद्ध. ॥ अथ सताश.पटलः। पुराता कं व्योमदीघादिवि दुप्लुतं शनिवीजं च शुरूं ससर्गम् । समुद्धृत्य सूर्यायनत्यन्तमुक्त्वा भवेन्मूलम-वस्तु सौरो नयोगः ॥ १ ॥ ओं अं ब्रह्मतेजो उछल हृदयाय नमः । ओं अं विष्णुतेजो(प्र)ज्वल अयि शिरसे स्वाहा । ओ अ रुद्रतेजो भूर्भुवः सुवरों ज्वालिनि शिखायै वपद । ओ अ महेश्वरतेजः शूलनि हुं कवचाय हुम् । ओं अं सत्यसदा- ३ 'य. पाट १. तद्व', २ 'स्तु' ५ ' घनतेजोवल म' पर, . 'आ'क 138 ·सूर्याधिकार: पूर्वाध सतविंशः पटलः । शिवतेजः कपर्दिनि अखाय फम् । ओं हं शिवतेजः शक्तिनेत्रत्रयाय वौषट् । मानीमानि सूर्यस्य स्वानशुढे कादये। ज्येष्ठाद्यगुलिपु न्याय कनादत्रं तरद्वयं ॥ २ ॥ शीर्याम्यहार थे। पद मोदिक्षु च क्रमात् । तान्यगान्येव विन्यस्य हृदयादिषु च क्रमात् ॥ ३ ॥ पूजाजप दिकं कुर्यात् निद्विमिष्टां स विन्दति । अर्पिः शुफिकश्छन्दो जगती देवता रविः ॥ ४ ॥ समुद्रगायां नद्यां तं पर्वताव्य वा यजेत् । यथावद्वर्णलक्षं तु पुरश्चविधी जोम् ॥ ५॥ दशांशेन वैल्यैश्च पालाशोदुम्मरैरपि । एयोभिः पेपरलैश्चाज्यदधिमध्यमिवारितः ॥ ६ ॥ विधिवज्जुहुयाच्छक्या न ा गाना भोजयेत् । अथैवं सिद्धमन्त्रस्य विनियोगा भान्ति हि॥ ७ ॥ ब्राह्मणादन्तु पाला. पिपलोदुम्बरै. कमात् । अपामार्ग तु वगयेदेधोनि. शूदेवत् स्त्रिय. ॥ ८ ॥ सर्वान् वर्णान् यो कुर्यादामातलीः । नद्या समुद्रगामिन्याभूळगाहुल स्थित. ॥ ९ ॥ नाभिदन्नेऽष्टसाहस्र जपन् नित्यं धनी भवेत् । मण्डले सवितुर्विष्णुं हेमवर्ण चतुर्भुजम् ॥ १० ॥ शङ्खचक्राम्बुजगदाहस्त ध्यायन् जपेदपि । भर्वान् कामानवामीति मुक्तिमप्यतिदुर्लभाम् ॥ ११ ॥ अनेनैव सद्दिष्टं यद् यत् स्यादभिवान्छितम् । मन्त्रेणानेन लभते जपध्यान तादिनिः ॥ १२ ॥ अस्य मन्त्रस्य चान्येषां सामान्यनार्चनाविधिः । कथ्यते सूर्यमन्त्राणां यथावदिह सङ्ग्रहात् ॥ १३ ॥ 'मि', २. 'ल' क. पाठ.. ३. 'ध्यायेज्जो' ख. पारः, ·१२८ ईशान शियगुरदेवाची [मम्मपाय: : तद्यथा ओं। तेजाम्पिन तथा सूर्यमादित्य तिग्गतेजसम् । चैकुण्ठं चैव तारादि पृथक् पृथगुदीर्य तु ॥ १४ ॥ आवाहयामीत्युक्ताः म्युमन्त्रा त्याबाहने रवेः । आ। भूर्भुवः सुवः सूर्यादिः स्थापनामन्त्र ईरितः ॥ १५ ॥ महाबलाय स्वाहेति दद्यादध यथाविधि । हृदयेन तथा पाद्य दद्यादाचमनीयकम् ॥ १६ ॥ मूलेन सापयेद् देयं सौरः सूक्तैश्च शक्तितः । मूलेन वस्त्राभरणं कवचेनोपवीतकम् ॥ १७ ॥ पाद्याचामो यथापूर्व स्वाहा.तं प्रणयादिकम् । मन्ध खपोकायत्यरय म्बाहान्त पुप्पमप्यथ ॥ १८ ॥ सहसकिरणायेति धूप च शिरसा रवेः । शिखया दीपमप्यम्य नैवेद्यममृतात्मने ॥ १९ ॥ जपित्वा सूर्यगायत्रीमुपचारैम्तैथार्चयेत् । ओ पिङ्गलाय नमः । अन्तः प्रविश्योपविश्य कृत्वा तु प्राणसंयमम् ॥२०॥ अवशुद्धकरोऽङ्गानि हृदयादीनि विन्यसेत् । आत्मानं भास्करं ध्यायन् यथोक्तार्क्ष्य तु पूरयेत् ॥ २१ ॥ साष्टा विन्यसेत् तत्र मूलाङ्गान्यर्चयेदपि । तत्प्राक्षितात्मस्थाना_द्रव्यचक्र. कुशैम्ततः ॥ २२ ॥ गं गणपतये नमः । ओं गु गुरुभ्यो नमः । इति दक्षिणतो विनं गुरुं चोत्तरतो यजेत् । तं प्रभूतासनं पीठ तारवर्गादिपूर्वकम् ॥ २३ ॥ स्वनाम्नाभ्यर्च्य तत्पादाश्चनुरोऽथ हरीन् यजेत् । विमलं सारमाराध्य मुखं परनपूर्वकन् ।॥ २४ ॥ १. 'हवा' क. ग पा.. • 'च', ३. 'चै' पाठ:. ४ रिचि' क. पाठः ·सूर्याधिकार-] पूर्वाधे मलविदाः पटलः । तारविन्द्वातवर्गादियुक्ताख्यामिनमोन्तकम् । तथैव परमात्मानं सूर्यपद्मासनं तथा ॥ २५ ॥ दीप्तां सूक्ष्मां जयां भद्रां बिनती विमलामपि । अमोघां विद्युतां चाप्टदिग्दलेषु क्रमाद् यजेत् ॥ २६ ॥ ' सप्तमस्य द्वितीयं तु स्वरेदीविभेदितम् । सचिन्दुमादौ शक्तीनां नमश्चान्ते नियोजयेत् ॥ २७ ॥ नवमी कर्णिकायां च तारादि सर्वतोमुखीम् । इवाथ प्रस्फुर-मुद्रां दर्शयेदय भास्करम् ॥ २८ ॥ वृत्तस्वतेजोबिम्बस्थं श्वेतपद्मोपरि स्थितम् । प्रोक्तमूर्तिधरं देवं सचिन्त्य स्थिरधीहहा ॥ २९ ।। पुपैरञ्जलिमापूर्य खपोक मूलसंयुतम् । उच्चार्य द्वादशान्तान्जात् तदावाहनमुद्रया ॥ ३० ॥. आवाह्य स्थापयेत् पो स्थापन्या सुसमाहितः । मन्निधान्या सन्निधाप्य रुद्ध्वा तन्निष्ठुराव्यया ॥ ३१ ॥ धेन्वा प्ररोच्याथाादीन् दत्त्वा चैव खपोस्किना । मागमूलेन चाराध्य पद्म विम्वं च दर्शयेत् ॥ ३२ ॥ मानवस्रोपवीतादि दत्त्वाङ्गानि यजेत् क्रमात् । हृदयादीनि वहीशरक्षोत्रायुदलेप्वथ ॥ ३३ ॥ मध्ये नेत्रं ततश्चास्त्र दिग्दलेषु सजातिभिः । वरदाम्भोजहस्ताः स्युढियाद्या, सुभूषिताः ॥ ३४ ॥ रक्ताभाः स्मेरवटनास्तदस्त्र योपिदाकृति । विद्युत्युञ्जनिभं गैद्रमुनदष्ट्र विचिन्तयेत् ॥ ३५ ॥ धे मुद्रा हृदादीनां दर्शयेद् गोवृष दृशः । वासनामपि चास्त्रस्य पुनर्गन्धादिभिर्यजेत् ।। ३६ ॥ 'मा' से म. पाठ'. १ 'सं मुसल यु' स पाठ व पाट:

·110 ईशानशिवगुरदेवपद्धती [मनपादः प्रागादिदिक्षु सोमं च बुध चैव वृहस्पतिम् । पूजयेद भार्गवं चामिरक्षोवाय्वीगदिग्गतान् ॥ ३७॥ अङ्गारकं शनैश्चारं राहु केतुमिति ग्रहान् । तारादिस्वाद्वयाधणेविन्द्वन्तैग्थ नामभिः ।। ३८ ॥ शुक्नोऽरुणः कांस्यनिभः पीतः श्वेतम्तथा सितः । कृष्णोऽझारनिभो धून. सोमाद्याः म्युर्नव ग्रहाः ॥ ३९ ॥ द्विभुजास्ते च वामोरस्थिततदरपाणयः । साक्षमालाभयकरा दक्षिणे सुविभूषिताः ॥ ४० ॥ वन्दन्या तु प्ररोच्यैतान् गन्धाद्यैरथ भास्करम् । निवेद्यान्नं तु सपूज्य ग्रहाश्चैव यथाक्रमम् ॥ ४१ ॥ पद्माख्या विम्बमुद्रा च दर्शयित्वाभिनन्दयेत । यथाशक्ति जपित्वाथ दत्त्वाय तु विमर्जयेत् ॥ ४२ ॥ सहृत्य मुद्रया मन्त्रान् साझं देवं ग्रहानपि । हृदये द्वादशान्ते वा मूर्यबिम्बे नियोजयेत् ।। ४३ ॥ ननिर्माल्यादिक सर्व तेजश्चण्डाय दापयत् । तारवर्गादिपूर्वेण म्बनाप्नवेशगोचरे ॥ १४ ॥ म्वाख्याभिन्तु चतुर्या च सपा स्यान्नमोन्तकम् | पण्मुद्रा सूर्यपूजाया दर्शनीयास्तु ता यथा ॥ ४५ ॥ पद्माकारावाभिमुख्येन पाणी म-येऽङ्गुष्ठौ शायितौ कर्णिकावत् ।' पद्माख्येयं सैव संलग्नमध्या स्पृष्टानुष्ठा बिम्वसना तु मुद्रा ॥ १६ ॥ प्राग्वत् पाण्योलग्नयोरगुलीनामग्रेऽङ्गुष्ठोचालनान्निष्ठुरा स्यात् । बद्ध्वा मुष्टिं दक्षिणामास्फुरन्त्यौ मुक्त्वा तर्जामध्यमे गोवृपाख्या ।। ४७ ॥ अन्योन्यग्रथितसमाङ्गुलीकपाण्यास्तानद्वयसमवेतमव्यमाने । व्यत्यस्तेऽप्यथ तदनामिके कनिष्ठायुकाग्रे भवति हि धेनुसंज्ञमुद्रा ॥ ४८ ॥ १. 'हो', २. य', ३. 'त', 'सपाट..

·सूर्याधिकारः] पूर्वाध सप्तविंगः पटलः । बद्ध्वा दक्षिणहस्तेन मुष्टिमुत्सृज्य तर्जनीम् । तर्जन्या यामतल(सं)ताटनात् त्रासनी भवेत् ॥ ४९ ॥ प्रयोजनतिलकाधिकारः । - तारं सान्त बिन्दुयुतं कान्तं विन्दुसमन्वितम् । द्वितीयम्य द्वितीयं च पोकायेति समुद्धरेत् ॥ ५० ॥ मन्त्रोऽये कथितः साङ्गो भास्करस्य पडक्षरः । याज्ञवल्क्योऽस्य ऋपि. स्याद् गायत्री छन्द एव च ॥ ५१ ॥ देवता सविता साक्षात् प्राग्वत् पूजादिकं स्मृतम् । विनियोगम्तु पूर्वोक्ततुल्योऽस्यापि विधीयते ॥ ५२ ।। विशेपः स्वार्णलक्षं तु पुरश्चर्याविधौ जपेत् । तद्दशांशं हुत प्राग्वत् कृत्वा सिद्धमनुर्भवेत् ॥ ५३ ।। अणिमादिगुणावाप्तिर्जपम्यातिशय भवेत् । पडक्षराधिकारः। सपष्ठानुग्रहो दण्डी वहिजो लकुलीश्वर. ।। ५४ ॥ सद्धामविजयाख्योऽय सूर्यमन्त्रोऽखिलार्थद. ! स्वयं दीर्घस्वरैर्युक्त. पडङ्गान्यस्त्रमन्त्रत ॥ ५५ ॥ अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं स्वार्णान्यङ्गानि च न्यसेत् । पठं तु तलयोर्मूलं जपन् हस्तद्वयेन तु ॥ १६ ॥ विन्यस्य व्यापकं चाथ मूर्धाम्यहृदयेप्वपि । गुह्ये चरणयोर्मूलमङ्गानि हृदयादिपु ।। ५७ ।। विन्यम्य तु यथाकल्पं स्नात्वा नित्यमुपासयेत् । संपूजयेद् रविं प्राग्यन्मण्डले वार्कमण्डले ॥ ५८ ॥ माद्यं तु निवेद्यान्तमर्चयित्वा जुहोतु च । ध्यायन सूर्य जपेला प्राग्यधुत्वा प्रसिध्यति ।। ५९ ॥ 'स्व', २. 'स्या' स. पाठ.

·ईशानाशयगुरुदेवपद्धती मन्नपादः अथ बश्येऽरुणं ध्याये द्वेमाभं शान्तिके श्रिये । पीतं संस्तम्भने कृष्णं क्षुद्रे शुक्लं च मुक्तये ॥६० ॥ अपिगलं च विजये पद्महस्तं रविं स्मरेत् । जपहोमादिना प्राग्वत् सर्वान् कामानवाप्नुयात् ।। ६१ ।। सड़ग्रामविजयाधिकारः। , सत्वक् सभामविजयो मन्त्री मार्ताण्डभेरवः । दीर्घस्वरः स्वैरहानि हुस्वैः स्यैः पञ्चमूर्तयः ।। ६२ ।। सूर्यश्च भास्करो भानू रविश्वाथ दिवाकरः । पश्चैता मूर्तयस्तस्य मार्ताण्डस्य भवन्ति हि ॥ ६३ ।। मर्वत्र विम्वपुटितो मन्त्राऽयं सर्वसिद्धिदः । पार्थात् तृतीयो बहिस्थः साक्षी बिम्ब हि विन्दुमत् ॥ ६४ ॥ अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं पञ्चमूर्तास्तु विन्यसेत् । मध्यादिक कनिष्ठान्तमङ्गमन्त्राणि च न्यसेत् ।। ६५ ।। मूलेन व्यापकं चापि मूर्धादिचरणान्तकम् । मूतौ शीर्षास्यद्गुह्यपादपु क्रमशो न्यसत् ॥ ६६ ॥ स्वायकाशेप्यथाङ्गानि विन्यस्य रविवत् स्वयम् । प्राग्वत् पाठे विभूत्यादिमण्डलाब्जे स्मरन् यजेत् ॥ ६७ ।। शक्तीदीप्तादिकाश्चापि पुन तीचतुष्टयम् | उप प्रभा व सन्ध्यां च प्रज्ञा दिवपनगा यजेत् ॥ ६८ ॥ म्याख्याद्यर्णः सदीर्घन्दुखण्डैरिट्वा ततो रबिम् । आवाहयेत् ततः पझे वक्ष्यमाणाकृतिं स्मरन् ॥ ६९ ॥ सिन्दूरारुणमटवाहुमरुणैराकल्पकैर्भासुरं वामावानिवेगितम्बदयितं व्यवैश्चतुर्भिमुखः । सत्पाशाकुगमक्षयूत्रममलं युक्त कपालं कमात् खट्वाङ्गं जलनं दधानमथ तसकं च शक्तिं स्मरेत् ॥ ७० ॥ १.', २. 'म्वेनाइ' रा, '' ग. पाट . ६. 'ती', ४. 'यस.पाठ ·. . सूर्याधिकारः] पूध सप्तविंशः पटलः । एव ध्यात्या समावाह्य सपूज्य विधिवद् रविम् । उपचारैर्यथापूर्व शक्त्या शक्त्यनुरूपतः ॥ ७१ ॥ चतुर्लक्षं जपेन्मूल पुरश्चरणसिद्धये । अर्घ्य च विधिवद् देय गोमयालिप्तमण्डले ।। ७२ ।। शुद्धदेशे नदीतीरे देवागारऽथ वा गृह । पाहणे गोमयालिते हस्तवृत्तं तु मण्डले ॥ ७३ ॥ न्यस्ताङ्गः सूर्यमावाह्य संपूज्य च यथाविधि । प्रस्थपूर्ण तु सावर्ण ताम्र वा चपक शुभम् ।। ७४ ॥ धुपितं सादितं दमें वासाधापूर्य वारिभिः । रक्तचन्दनकाश्मीररोचनाचन्दनाक्षतेः ।। ७५ ॥ कर्पूरागरन्दर्भश्च श्यागाकतिलसर्पपैः । वेणुवीजयवाशालीनपावन्धूकटाडिमैः ।। ७६ ।। संरक्तकरवीरैश्च मिश्रयित्वा तदम्भासे । सबिम्बमूलसालैश्च विन्यस्य द्वादशान्ततः ॥ ७७ ॥ सहसचेतनं गन्धपुप्पधूपार्चितं पुनः । धेन्वामृतीकृतं शस्त्ररक्षितं चावकुण्ठितम् ॥ ७८ ॥ कवचेनालविम्बाभ्या मुद्राभ्यां सम्प्ररोच्य तु । उद्यन्तमुदितं वाथ पश्यन् मार्तण्टमण्डलम् ॥ ७९ ॥ तसिन् यथोक्तविधिना ध्यात्वा भानुं त्रयीमयम् । सम्पूज्य विधिनोद्दिष्टैरुप रैस्तु मानसः ॥ ८० ॥ जपित्वाथ नमस्कृत्य जानुभ्यामवनौ स्थितः।। हस्ताभ्यामर्त्यपानं तं गृहीत्वानासमुद्धृतम् ॥ ९ ॥ व्यात्वा परामृतं तं च भानुमूर्नेस्तु मूर्धनि । दद्यादयं तु मूलेन माङ्गेन तु नमोन्तकम् ।। ८२ ।। ततस्तदमृताप्लावसमाहादितविग्रहम् । ध्यायेद् देवं तु विम्यस्थ मूर्तिमन्त्रधि मण्डले ।। ८३ । '5' क. पाठ..

·. ईशानशिवगुरदेवपद्धतो [मन्त्रप मयाज्याथ क्षमस्वेति विसृज्याधिकरं पुन । प्रक्षाल्याचम्य देवा भवनान्तः प्रविश्य तु ॥ ८४ ॥ हेरण्ये वाथ ताने वा पद्मे प्रादेशसमिते । आवाह्य पूजयेत् सूर्य द्रत्यै म्यविभवार्जितै. ॥८५ ।। धर्मार्थकाममोक्षाणा यद्यदिष्ट तदाप्नुयात् । जपेच नित्यमयुत सहस्रं शतमेव वा ॥ ८६ ॥ पूजाहोगनमस्कारजपातिशयभक्तितः । अणिमादिगुणावाप्तिरचिरेणास्य जायते ॥ ८७ ॥ नृमासतैलव्यापाततिलैर्लक्ष जुहोति चेत् । अविज्ञात निधि गूढ लभतेऽस्य प्रभावतः ।। ८८ ॥ गोधृतबीहिविल्याज्यैहुतैश्च लभते निधिम् | पद्मकिजल्गन्धाश्मकृकवाकुगिरना समा• ॥ ८९ ॥ गजेलण्डोद्गत छत्र तन्मदोऽलक्तसारकम् (८) । मृतचीर सितार्कस्य तूलवकृित ममम् ॥ ९० ॥ नृकस्थनरतैलेन वर्तिका दीपयन्निशि । यत्र म्यान्निधिसन्देहस्तत्रोच्चैदीपदर्शनात् ।। ९१ ॥ अधोज्वालागता वर्ती निधानं दर्शयेत् स्फुटम् । मार्ताण्डभैरवाधिकार । शिवोत्तमम्तु सघ्राण उमाकान्तो दृशान्तभार ॥ ९२ ॥ सवामश्रवण शुलं माक्षिरताच मारुतः ।। अनन्नः सध्मयुत्तोऽग्निः सत्वस्यर्गम्तथापड़ी ।। ९३ ॥ याजुपोऽष्टाक्षरः मौरम्तारादि सर्वसिद्धिदः । छन्दोऽम्य देवी गायती ठेयभागम्तथा मुनिः ॥ ९४ ।। देवतं मविना देवो धर्ममामार्थमोक्षद. ! 1. 'श', 'ल', ३ 'जकुण्डोइतन्छात्र', ४. 'शि', 'त्वम' स. पाउ', ·: . सूर्याधिकारः] पूनधि सप्तविंशः पटलः । ब्रह्मतेजोज्वालामणि हुं फट् ठठ । विष्णुतेजोज्यालामाणे ई फट ठठ । रुद्रतेजोज्वालामाण हुं फट ठठ । महेश्वरतेजोज्वालामणि हुं फट् ठठ । सत्यतेजोज्वालामणि हुं फट् ठठ । गिरोग्रूमध्यवकेपु हन्नाभिस्मरजानुपु ।। ९५ ॥ पादयोश्चापि मात्रार्णान् बुभुक्षुः सृष्टये न्यसेत् । मुमुक्षोविपरीतोऽम्मान्यास महारगंज्ञितः ॥ ९६ ॥ अथ प्रातर्द्विजः नात्वा कृतमान्ध्यविधिः स्थितः । नाभिदनोदके ध्यायन् सूर्य न्यस्ताङ्गविग्रहः ॥ ९७ ॥ अष्टकृत्वोऽष्टकृत्वस्तु जपित्याञ्जलिना जलम् । अभिपिञ्चेत् म्यमूर्धान नित्यमष्टोत्तर शतम् ॥ ९८ ॥ श्रियं प्राप्नोति नचिराद् धनधान्यमुखास्पदम् । पुरश्चया बिनाप्येष पूजाहोमजपादिभिः ।। ९९ ।। फलत्येव द्विजातीनां म्यवर्णाश्रमर्मिणाम् | योऽष्टलक्ष जपन् मन्त्रं नाभिदने जले स्थितः ॥ १० ॥ पूजाजपार्घ्यहोमाधैर्यद्यदिष्ट स साधयेत् । कुण्डे या म्थण्डिले चाग्निमाधायावाह्य भास्करम् ।। १०१ ।। वैदिकामिमुखादूर्व पालाशैराज्यमेचिते. । एधोभिरष्टमाहर्तुत्वा म्याद् ब्रह्मवर्चसम् ।। १०२ ॥ औटम्प प्रस्ताए पेपर झालपतुः । दधिमध्याज्यमिक्ताभिर्वाभिर्हतमायुषे ।। १०३ ॥ आज्याक्तलाजः कन्याय तिलाज्य: पापशान्तये । श्वेतारुणहरिद्रामकृष्णसूत्राभिवेष्टिनैः ।। १०४ ॥ ग्वादिरैस्तु क्रमाद् वर्णान् वशयेद् ब्राह्मणादिकान् । तत्तद्वर्णेन्तु कुसुमैर्वासांसि लभते हुतैः ।। १०५ ॥ . . पाठः, ६. 'स्थ' छ.ग पाठ:. 'यु म.पाठः ·ईशानशिवगुरदेवपद्वती [मध्रपादे सूर्यपटल.] शुचावनालये देशे सुलिप्ते चाथ वर्तुले । विम्वे नवघटे भानुं सम्यगावाह्य पूजयेत् ॥ १०६ ॥ अष्टोत्तरशतं साज्यं पायस जुहुयादपि । जपेदष्टसहस्र च द्वादगाहं घटं स्पृशन् ॥ १०७ ।। भोजयित्वा द्विजान् भक्तयों वृष्टिमिष्टां स विन्दति । तिम्रो रात्रीरुपोप्याथ रविं संपूज्य शक्तितः ॥ १०८ ॥ पायस जुहुयादष्टसहसं घृतमिश्रितम् । भोजयित्वा द्विजान् भक्तया पायमाज्येन शक्तितः ॥ १०९ ॥ द्वादशाह तु वा पक्ष मास मासत्रय तु वा । तत. पनीमृतुम्नाता हुतर्गपं तु वाशयेत् ॥ ११० ॥ मन्त्रेणाष्टगतालब्ध ततः पुत्रं स विन्दति । कलशे पूर्ववद् भानुमावाह्याभ्यर्च्य भक्तितः ॥ १११ ॥ सगन्धरत्नकनकवस्त्रमाल्याद्यलड्कृते । जपित्वा जुहुयादप्टसहस्र तेन सेकत. ॥ ११२ ।। ग्रहापमृत्युरोगादे. शान्तिः सद्योऽम्य जायते । पयोनतो जपेद् वर्ष वर्षे वर्पाण्यथापि यः ।। ११३ ।। सेचरत्यादयस्तस्य गुणाः सिध्यन्त्ययनत. । सावित्री यो यथोद्दिष्टा जपन सपूजयेद् रविम् ॥ ११४ ॥ नित्योक्तमार्गहोमायै मन कामानवाप्नुयात् । उद्यन्नुद्येति पूर्वाया छन्दोऽनटस भयेच. ॥ ११५॥ ऋपिश्च देवता प्राग्नद् विनियोगाश्च पूर्ववत् । दत्य यथानुदितरिह मूर्यमन्त्रर्नामा यमम्ति गलु वस्तु जगायऽपि । यम्गादत. सवितरि प्रणिधाय भक्ति सिद्धि प्रसिद्धिविगया च लभेत मुक्तिम ।। कामदासानशिरगुरदंपनी मन्नमार मूर्यपगा सप्तविंश। J जगला पायमान नि । दाग पाट. २..म.पा लिम् २ ग पार ·अथ अष्टाविंशः पटलः। शिवमादौ नमस्कृत्य शिवमन्त्रं पडक्षरम् । वक्ष्ये पश्चाक्षरं चान्यान् शिवमन्त्राश्च कृत्स्नशः ॥ १ ॥ तारं मेप विषं सर्गि शिवायेति पडक्षरः। '. तारहीनः स एवायं मन्त्रः पञ्चाक्षरः स्मृतः ॥ २ ॥ विप्रादिभिनयीयोग्यैः सेव्यो मन्त्रः षडक्षरः । वीशद्वाद्यैस्तथा वेद्यो मन्त्रः पञ्चाक्षरो भवेत् ॥ ३ ॥ अस्यैव प्रणवस्थाने प्रासादं विनियोजयेत् । मुख्यः पडक्षरोऽयं स्यात् सर्वेषां भुक्तिमुक्तिदः ॥ ४ ॥ अत्र वातुले शिवज्ञान विद्यायों- दाद्यन्तं विष्णुयुक्तं विन्दुनादसमन्वितम् । तबीज शक्तिपञ्चम्या दीर्घमन्त्रे नियोजयेत् ॥ ५ ॥ तारेण सम्पुटीकृत्य न्यासेपुच जपादिषु । विप्राद्यैरेप सेव्यैः स्यात् स्त्रीशूद्राद्यैरतारकम् ॥ ६ ॥ इति । खं सानुग्रहसीशं प्रासादं स्यात् सनिन्दुकम् । शिवमन्त्रोऽप्ययं विश्वमृष्टिस्थित्यादिकारणम् ॥ ७ ॥ त्रिविधानामपि ोपामृपिं छन्दोऽपि दैवतम् । न्यासाद्यं विनियोगांश्च समान गुरयो विदुः ॥ ८ ॥ अत्र कालोतरे- नादास्यं यत् पर वीजं सर्वभूतेष्ववस्थितम् । मुक्तिदं परमं दिव्यं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥९॥ सान्तं सर्वगतं शून्यं मात्राद्वादशकस्थितम् । हस्वा ब्रह्मसमाख्याता दीर्घा ह्यशानि पण्मुख! ॥ १० ॥ अपिच- पष्ठं त्रयोदशान्तं च पञ्चमे विनियोजयेत् । शिवं तं तु विजानीयान्मन्त्रमून सदाशिवम् ॥ ११ ॥ इति । i. 'भ्या', २. व्या' य. पाठ.

·: . মুয়াবিয়াল। [मत्रपार तस्माद् दीर्घः स्वरैस्तेन प्रासादस्याङ्गकल्पना । तत्राप्यत्रान्तमेव स्याद्भस्वैमाणि पञ्च हि ॥ १२ ॥ सप्रासादपर्णस्य हृदाद्यैः स्वाक्षरैः सह । बिन्द्वन्तैईदयादीनि स्वस्वजात्या भवन्ति हि ॥ १३ ॥ सर्वेपामपि चैतेषां वामदेवो भवेद्यपिः । पशिश्छन्दः शिवो दैवं सामान्येन प्रकल्पितम् ॥ ११॥ शिवतत्वं हि तारस्य प्रासादस्य सशक्तिकम् । पञ्चभूतादिभूतानि तन्मात्राणीन्द्रियाणि च ॥ १५ ॥ मनो बुद्धिरहङ्कारः पुरुषः प्रकृतिस्तथा । रागो विद्या कला कालो नियतिस्त्वथ मायया ॥ १६ ॥ शुद्धविद्येश्वरौ तद्वत् सौदेशः शक्तिरित्यपि । सप्तैव पञ्चकान्येषु पञ्चाणेषु स्थितानि हि ॥ १७ ॥ उक्ताद् विलोमतः पञ्चत्रिंशत्तत्त्वस्थितिः स्मृता । ईशानपुरुषाघोरवामसद्यास्तु नादयः ॥ १८ ॥ बुमुक्षूणां मुमुक्षुणों सद्योजातादयः क्रमात् । शुक्ल पीतं तथा कृष्णं धूमं हेम तथारुणम् ॥ १९ ॥ वर्णानि घण्णां वर्णानां विज्ञेयानि यथाक्रमम् । गायत्रं चैव गायत्रमनुष्टुप् त्रिष्टुभौ तथा ॥ २० ॥ वृहती च विराडता छन्दांसि च यथाक्रमम् । ब्रोन्द्ररुदहरयो ब्रह्मा स्कन्दश्च देवताः ॥ २१ ॥ हृदये चैव पूर्वादिवशेषु स्थानमीरितम् । पाण्योर्मुखेषु देहे च वर्णानि क्रमशो न्यसेत् ॥ २२ ॥ अङ्गमन्त्राणि च पुनर्हदायनेषु विन्यसेत् । स्यात् ब्रह्मचारिण। सप्टिः स्थितिः स्याद् गृहमेधिनाम् ॥२३॥ बनाथानां मुमुक्षूणां संहारन्यास ईरितः । दक्षिणामुष्ठमारभ्य न्यसेद् वामकरस्य तु ॥ २४ ॥ -- 'वा' क.वास २ ' पाल ३.

·१३९ शिवाधिकार-]] पूर्वार्ध अष्टाविंशः पटलः। अङ्गुष्ठान्तं तदा सृष्टिविपरीतस्तु संहतिः । अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं मन्त्रवर्णास्तु हस्तयोः ॥ २५ ॥ विन्यस्य स्थितयेऽमानां मन्त्राण्यपि तथा न्यसेत् । तारं प्रासादसंयुक्तं विन्यस्य तलयोस्ततः ॥ २६ ॥ मन्त्राक्षराण्यङ्गुलीषु चौमान्यस्त्रं तलद्वये । ततस्तु हृदये तारं प्रासादमपि विन्यसेत् ।। २७ ॥ प्राग् दक्षिणोदक्पाश्चात्यमुखेपूर्ध्वमुखेऽपि च । न्यासः पडक्षरस्य स्यात् तथा पञ्चाक्षरस तु ।। २८ ॥ विना तलं च हृदयमङ्गुलीप्वासनेषु च । नकारादीस्तु पञ्चार्णान् न्यसेदग्नानि पूर्ववत् ॥ २९ ॥ ताराधन्तपुटं स्वाण न्यसेदलिपर्वसु । आद्यन्तपर्वणोतारं मध्ये मन्त्राक्षरं न्यसेत् ॥ ३० ॥ नीशूद्राणां विना तारं स्वार्णानास ईरितः । व्यापकं चैव मूळेन न्यसेदामस्तकादिकम् ॥ ३१॥ देहे मूर्धास्यकण्ठेपु गुह्यामिषु च न्यसेत् । सृष्टौ विलोमात् संहारे स्थितौ हृदयगुह्ययोः ॥ ३२ ॥ पादशीपास्यकण्ठेषु पवर्णानथ पञ्च चेत् । न्यसेत् कण्ठं विनान्येषु स्थानेष्वर्णान् यथाक्रमम् ॥ ३३ ॥ . हृदयादिषडङ्गानि स्वस्थानेषु स्वजातिभिः । अस्त्रान्तमेवें विन्यस्य दिशाबन्धनमाचरेत् ॥ ३४ ॥ विनेशो मातरो दुर्गा क्षेत्रेशश्च स्वनामभिः । छोटिकाभिर्नमोन्ताभिनियोज्या दिशि दिक्क्रमात् ॥ ३५ ॥ स्ववर्णलक्षजापेन दशांशतिलहोमतः । शिवार्चया च भक्त्यास्य पुरश्चर्या प्रसिध्यति ॥ ३६॥ पुरश्चर्या विनाप्येष भक्तस्य यजतः शिवम् । जपहोमातिशयतः सदाभ्यासाच सिध्यति ॥ ३७॥ 1. 'हतिम्', '२. 'या', ३ 'शो' स्व. पाठः. , ·ईमानशिपगुम्देवपद्धती [मत्रपात पूजादौ च जपादौ च प्राणायामत्रयंत्रयम् । चत्वारिंशरसमात्तिः पञ्चाणस्य तु मानसी ॥ ३८ ॥ प्राणायामोऽपि वर्णानां द्विद्विशासक्रमात स्मृतः ।। सबिन्दुनादं प्रासादं शतकृत्वो धियों जपेत् ।। ३९ ॥ एकार्णानां तथान्येषां निर्दिष्टः प्राणसंयमः । बीज चाटोत्तरशतं तज्जपान्ते जपेदाप ॥ ४० ॥ नद्यां शिवालये तीर्थ पर्वतेऽमेश्च संनिधौ । गुरुसूर्येन्दुदीपानां साहसफलदो जपः ॥ ५१ ॥ , अपिच एकस्त्वेकगुणो गेहे गोठे दशगुणो जपः । नद्यां शतगुणः शम्भोः सहस्रगुणितोऽप्रतः ॥ ४२ ॥ स्वयंभुलिङ्गसानिध्ये जयो लक्षगुणः स्मृतः । देवहदेषु तीर्थेषु पर्वतारोऽग्बुधेस्तटे ॥ १३ ॥ पुण्यक्षेत्राश्रमापु जपः कोटिगुणो भवेत् । प्राग्याम्याप्योराशास्यो अपेद् वश्याभिचारयोः ॥ ४५ ॥ पौष्टिफे शान्तिके मुक्तये प्रामुखो बाप्युदङ्मुखः । अङ्गुलीभिश्च रेखाभिः पुत्रजीवैः प्रवालकैः ॥ १५ ॥ स्फाटिकैश्चैव पद्माक्षैः सौवर्णैरथ मौक्तिकैः । कुशानां अन्थिभिश्चाथ रुद्राक्षश्च यथाकमम् ॥ ४६॥ एफैकस्माद् दशगुणं जपन् फलमवाप्नुयात् । अङ्गुष्ठेनाक्षसूत्रस्य कर्पणं मोक्षदं स्मृतम् ॥ १७ ॥ शत्रुनाशाय तर्जन्या श्रियै मध्यमया स्मृतम् । अनामया कनीयस्या शान्तिके पौष्टिके स्मृतम् ।। १८ साडष्टमेव मर्वाभिः कर्षणं सर्वकामदम् । मन्त्रसाधनाधिकारः। 1. यो. पाठः २. 'श्यो' म. न. पाटा.

·१४१ N शिवाधिकारः] पूर्वधि अष्टाविंशः पटलः । शिवस्य पूजां निर्वर्त्य ततः कुर्वन् जपादिकम् ॥ १९ ॥ मन्त्रं संसाधयेत् सिद्धयै विनियोगांस्ततः परम् । खात्वा सन्ध्यां समाप्यादौ यागागारं गतः शुचिः ॥५०॥ मौनी सूर्य समाराध्य समाचम्योपविश्य तु । आत्मशुद्धि विपायाथ भस्मदिग्धस्त्रिपुण्ड्धृक् ॥ ५१ ॥ तिलकी चन्दनेनाथ पुष्पारोपितमस्तकः । सामान्यायोक्षितद्वारस्तेन विघ्नं सरस्वतीम् ॥ ५२ ।। गगां च यमुना नन्दिमहाकालौ यजेत् क्रमात् । ऊर्योदुम्बरके शाखामध्ये दक्षिणवामतः ।। ५३ ।। मुले द्वारश्रियं चोचे पार्टिणघातत्रयेण तु । भौमांस्तालैरान्तरिक्षाञ् छोटिकाभिर्दिविस्थितान् ॥ ५ ॥ विघ्नान् निवार्य स्वास्त्रेण नाराचास्त्रात् प्रसूनकम् । अन्तः क्षिप्त्वा विशेदन्तर्वामशाखामुपाश्रितः ॥ ५५ ।। देहल्या ज्वलदस्त्रेण कुसुमं विनिधाय तु । स्वास्यया ब्रसवास्त्वीशौ स्वं चानन्तासनं यजेत् ॥ ५६ ॥ मौनी तसिन् निविष्टोऽथ सकलीकृतविग्रहः । हृत्पझे स्वे शिवज्योतिर्भूमध्ये तु धिया ततः ।। ५७ ॥ नाभिकुण्डानले हुत्वा हविर्भिादशान्तजैः । सति लिने तु सामान्यमयं दत्त्वाभिपूज्य तु ।। ५८ ॥ निर्माल्यमपनीयास्त्रादुपचारोक्तमार्गतः । संक्षाल्याशून्यशिरसं शिवमावाह्य पूजयेत् ॥ ५९॥ आधारशक्तिं विन्यस्य शुक्ला कूर्मशिलोपरि । अनन्तं चासनीभूतं धर्मादीन् मण्डलानि च ॥ ६ ॥ पनं च शक्तीर्वामादी. शिवमति च मध्यतः । ध्यायेत् प्रासादरीजोक्का मूर्ति विद्यामयीं विभोः ॥ ६१॥ 1. 'त्रि', .. 'ता', ३. 'क' पाठः.

·११ ईचानशियगुरुदेवपरती [मनपारः पश्चनसोक्तवर्क दशनुजमधवा वेदवाहुं त्रिणेनं दुधूरार्धेन्दुगताफणिगणविलसत्सत्कपर्दै दधानम् । खट्वाझं शूलशक्ती वरदभयहर दक्षिणेर्दोभिरन्यै- नागं रुद्राक्षमालां डमरुकसहितं चोत्पलं बीजपूरम् ॥ ६२ ॥ घवलवपुपमब्जे संनिविष्टं त्रिणेत्रं वरदमभयमेणं चापि टकं दधानम् । युगभुजमहिगडाचन्द्रचञ्चत्कपद भुजगवलयहारं कृत्तिवस्त्रं प्रपद्ये ॥३३॥ प्रासादपञ्चषट्सप्तवस्वर्णमनुपूजने । मूर्तिद्वयमिदं प्रोक्तं तयोरेका समाश्रयेत् ॥ ६४ ॥ पाचवको दशभुजो दशार्णस्य सदाशिवः । शक्तया वामागतया मनोन्मन्या समन्वितः ।। ६५॥ ध्यात्वा पूज्यः शिवो लिङ्गे निष्कले सकलेऽथ वा । स्थिरे वा चललिने वा क्षणिके वाप्यभावतः ॥ ६६ ॥ फानि वानि क्षणिकानि । सैकतं मार्तिकं पैष्टं चान्नज फलजं तथा । गन्धर्ज नावनीत च गोमयं चाष्टमं स्मृतम् ॥ १७ ॥ यथोपपत्त्या क्षणिकं लिङ्गं कृत्वा सवेदिकम् । तस्मिन्नावाह्य चेप्देश निरपेक्षं विसर्जयेत् ॥ ६८ ॥ उदासितशिचे लिने चण्डमिष्ट्वा विस्ज्य तु । क्षणिकं पीठसहितमगाधाम्भसि निक्षिपेत् ॥ १९ ॥ मनसा हृदयाम्भोजे वहौ वा सूर्यमण्डले । जले वा स्थण्डिले वापि यथायोगं यथारूचि ॥ ७० ॥ एवं मर्ति समावाह्य विद्यादेहं च तद्गतम् । ब्रह्मभिः पञ्चवेदाष्टमयोदशफलाष्टकैः ॥ ७१ ॥ ईशानपुरुपाधोरवामदेवैः क्रमोदितैः । सद्योजातेन शक्तयन्तो विद्यादेहो धरादिकः ।। ७२ ॥ '' स. पा... 'कु' क. पाठ:. ३. '६' ग. पाठः. ..का.क. पाठ:.

·१४१ शियाधिकारः] पूर्वाधै भष्टाविंशः पटलः। शिवमूर्तीश्च शक्तयन्ताः शुद्धविद्यान्तमासनम् । ध्यात्वैवमासनं मूर्ति विद्यादेहं च साधकः ॥ ७३ ॥ यथोपचारपटले प्रोक्तमावाहयेच्छिवम् । स्थापनं संनिरोधं चाप्यवकुण्ठं प्ररोचनम् ॥ ७ ॥ अमृतीकरणं च स्यादुपचारोक्तमार्गतः । अझानि ब्रह्मवकाणि तारहट्ठीजनामाभिः ॥ ७५ ॥ नमः स्वाहा स्वधा वौषट् वपडित्यस्य मस्तके । पुप्पाञ्जलिं समायोज्य ध्यात्वा देवं सदाशिवम् ॥ ७६ ॥ भोगाङ्गानि तदनेभ्यो दीपेभ्य इव दीपकाः । समानीयानलेशानरक्षोवायुदलप्वथ ॥ ७७ ॥ विन्यस्य नेत्रं पुरुतः शिवास्त्र दिग्दलेप्वथ । पूजयेत् तु शिवाङ्गानि वराभयकराणि तु ।। ७८ ॥ तत्रास ज्वलनप्रख्य स्त्रीरूपं च चतुर्भुजम् । ध्यात्वैवमेकावरणप्रासादे संयजेच्छिवम् ॥ ७९ ॥ एकावरणाधिकारः । - : पञ्चाक्षरादिमन्त्राणां पञ्चावरणसंवृतः । पूजनीयः शिवो नित्य भोगमोक्षफलेच्टुभिः ।। ८०॥ तत्राप्य.ब्रह्मभिश्च प्रथमावरणं स्मृतम् । द्वितीयं चाप्टविधेशैनन्दीशायैस्तृतीयकम् ॥ ८१ ॥ चतुर्थमपि लोकेशैस्तदक्षैः पञ्चमा वृतिः । तद्यथा अझैश्च ब्रह्मभिश्चाद्य प्रोक्तमावरणं हि तत् ।। ८२ ।। विद्येश्वरान् यजेदष्टौ पीठप्रान्तेऽम्वुजाद् बहिः । अनन्तसूक्ष्मौ च शिवोत्तमश्च स्यादेकनेत्रश्च शिखण्डिसंज्ञः । श्रीकण्ठनामा च ततस्त्रिमूर्तिस्थैकरुद्रोऽपि च दिग्मिदिवस्थाः ॥६॥ १ ग्य' स पाठ:

·इंशानशिवगुरुदेवपद्धती मित्रपादः ऐन्द्राधमानेयादिकं चेति यावत् । प्राच्या नन्दिमहाकालौ याम्ये भृग्निविनायकौ !! ८४ ।। पश्चिमे तु वृषस्कन्दौ देवीपण्डौ तथोचरे । द्वारावरणस्तृतीयः। इन्द्राद्यैदेशलोकेशचतुर्थावरणं स्मृतम् ॥ ८५ ॥ इन्द्राय सुराधिपतये सायुधवाहनपरिवाराय रुद्रपार्पदे नमः । तत्पा- पंदेभ्यो नमः इत्यादि। स्थिरलिङ्ग यदा पूज्यं तत्र लोकाधिपावृतौ । इन्द्रात् प्राच्यां तु वृषभं शयानं नामतो ग्रजेत् ॥ ८६ ॥ यमात् पश्चिमतो विघ्नं वीरभद्रं च पश्चिमे । मातरः स्युस्तयोर्मध्ये सप्त पूज्याः स्वनामभिः ।। ८७ ।। ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा । वाराहन्द्री तु चामुण्डीत्यथासामग्रतः पुनः ॥ ८८ ।। मातृभ्यो नमः । सर्वमातृभ्यो नमः । सर्वमातृगणेभ्यो नमः इत्य- भ्यर्च्य, निर्जतेर्दक्षिणे शास्ता तत्पुत्रश्वाथ सत्यकः। प्रभा देवी दक्षिणतो दुर्गा वायोस्तु पूर्वतः ॥ ८९॥ धनदात् पश्चिमे स्कन्दश्चण्डेशश्चैव गोचरे । क्षेत्रपालं च चण्डात् प्राक् तानिष्ट्वात्रावृत्ति यजेत् ॥ ९ ॥ वृपाद्याः क्षेत्रपालान्ताः पूज्या लिङ्गं स्थिरं यदा। न चले स्थण्डिले पूज्याः पूज्या वेत्यपरे जगुः ।। ९१ ॥ वजं शाक्ति तथा दण्डं सद्गं पागकुशौ गदाम् । त्रिशूलं पद्ममित्यौः पञ्चमी तु वृतिर्भवेत् ।। ९२ ।। इत्थं सपञ्चावरणमिष्ट्वा शम्भु वधानले। घृतेनालेन च तिलैर्तुत्वान्नेन बलिं क्षिपेत् ॥ ९३ ।। 'ध तत्त्वाव', २ न. 'नि श्वा' ब. पाऊ १.

·दिवाधिकार पूर्वार्धे अष्टाविंशः पटलः। यथा रुद्राश्चाप्यथ मातरोऽपि च गणा यक्षाश्च पूर्वादिगाः शर्वाद्यो ग्रहदैत्यराक्षसवरा नागाश्च मध्ये ततः । नक्षत्राणि तदन्तरालविदिशास्वीशादिका राशयो विश्वे क्षेत्रपतिः प्रदक्षिणवशाद् दुर्गा च तेभ्यः क्षिपेत् ॥ ९४ ॥ द्वितीयमण्डले चापि शकाद्या दश लोकपाः । तेभ्यश्च तद्वहिः क्षेप्यो मन्त्रेणानेन वै बलिः ।। ९५ ।। ओं वायसादिभ्यः समयभेदिभ्यः ठ ठ । बलिमन्त्रांस्तु संहृत्य प्राङ्कणे कृतमण्डले । ये रुद्रा रौद्रकर्माणो रौद्रस्थाननिवासिनः ॥ ९६ ॥ सौम्याश्चैव तु ये केचित् सौम्यस्थाननिवासिनः । मातरो रौद्ररूपाश्च गणानामधिपाश्च ये ॥ ९७ ।। सवें सुप्रीतमनसः प्रतिगृह्णन्त्विमं बलिम् । सिद्धिं यच्छन्तु मे क्षिप्रं भयेभ्यः पान्तु मां सदा ॥ ९८ ॥ ताभ्यस्तेभ्यो नम इति बलिं निक्षिप्य, ततोऽद्भिः पाणिपादं तु प्रक्षाल्याचम्य वाग्यतः । प्रदक्षिणनमस्कारस्तुतिभिस्तं प्रसाद्य तु ।। ९९ ।। निवेदितान्नं निर्माल्यं सति चण्डे निवेदयेत् । तत् क्षिपेत् सलिलेऽनो वा शिल्पिकर्मकरादयः ॥ १० ॥ दास्यो वापि तदश्नीयुस्तदन्ये चेत् पतन्ति ते । यथोपचारमार्गेण चक्रवऍपचारतः ।। १०१ ॥ गीतनृत्तादिविभवैमनसा चाभिनन्दितम् । तदने तु जपेन्मन्नं जपपूजादिकं ततः ॥ १०२ ।। मन्त्रैर्गुह्यातिगुह्याद्यैर्देवपादे समर्पयेत् । यथा गुह्यातिगुह्यगोप्ता त्वं गृहाणास्मस्कृतं जपम् ॥ १० ॥ 'यं' क, ग पाठः २. 'वी' क.स.पाठ.. ए ३. 'पतिते' स, पार:

·१४६ ईशानशिवगुम्देवपद्धती [मन्त्रपादः सिद्धिर्भवति ने येन त्वत्य सादात् त्वयि स्थि(तम् ता ।) यत्किञ्चित् कर्म हे देव ! सदा सुकृतदुष्कृतम् ॥ १०४ ॥ तन्मे शिवपदस्थस्य हुं क्षं क्षपय शङ्कर! । शिवो दाता शिवो भोक्ता शिवः सर्वमिदं जगत् ॥ १०५ ॥ शिवो यजति सर्वत्र यः शिवः सोऽहमेव हि । साङ्गमूलाङ्गमित्येभिरर्पयेचुलकाम्बुभिः ॥ १०६ ।। अथास्य सिद्धमन्त्रस्य विनियोगा भवन्ति हि । मन्त्रः प्रच्यवते वीर्याद् विनियोगं बिना यतः ॥ १०७ ॥ एकादशजपात् सानप्रोक्षणानोदकादिकम् ।। आयुरारोग्यदं नृणामघदोपापहं च तत् ॥ १०८ ॥ दूर्वातिलाज्यच्छिन्नानां लक्षहोमोऽपमृत्युजित् । सर्वरोगग्रहक्लेशहरमायुधैिवर्धनम् ॥ १०९ ।। पर्वताने महानद्यां जपाञ्चायुरवाप्नुयात् । आदित्याभिमुखो लक्षं जपंश्चाष्टोत्तरं शतम् ॥ ११० ॥ जुहृत् साज्यांस्तिलान् रोगान् जयेचायुश्च विन्दति । शनैश्चरदिनेऽश्वत्थमालभ्यापि जपेत् तथा ॥ १११॥ अष्टोत्तरशतालब्धमौषधं वा लजं पियेत् । औदरैमुच्यते रोगैर्विधमध्यमृतं भवेत् ॥ ११२ ।। आदित्याभिमुखःस्थित्वा नाभिदने जले जपेत् । सहस्रं वा शत नित्यमायुरारोग्यवर्धनम् ॥ ११३ ॥ नद्यम्मापूरित कुम्मं यथावदयुतं जपत् । स्पृष्याभिषकस्तेन स्याद् ग्रहोगापमायुजित् ॥ ११४॥ स्ववीजसम्पुट कुक्षौ न्यस्तं शूलादिनाशनम् । ब्राह्मीं धृतरस वापि चन्द्रसूर्योपरागयो: ॥ ११५ ॥ आमोक्षापितं पीत्वा प्रज्ञाश्रुतधरो भवेत् । आकृष्णचतुर्दश्यों तथा कृष्णाष्टमी वा ॥ ११६ ॥ १. 'भा', ३. सति य.'ग पार: ३. 'ना', ४. 'पा'क. ग. पाटा. ५. 'मिता' प. पाठ:.

·शिवाधिकारः] पूर्वाध अष्टाविंगः पटल। ग्रहणे विप्वयनयोर्मासं प्राक् समुपोषितः। - पूजयेद् भस्मदिग्धाङ्गः शिवं गक्तया जपेदपि ।। ११७ ।। पलं श्वेतवचाचूर्णं, कपिलाज्यं चतुप्पलम् । मन्त्रेणायुतमालब्धं पात्वा सर्वज्ञतामियात् ॥ ११८ ।। पौर्णमास्यां यदा माघसंक्रान्तिः सा सरस्वती । प्राक् त्रिरात्रोपितस्तस्यां शिवमिष्ट्वा यथाविधि ॥ ११९ ॥ जपेद् रात्रावनशनो भस्मदिग्धो नदीतटे । प्रातः क्षानादिकं कृत्वा गव्याज्यं भस्ममिश्रितम् ॥ १२० ॥ पलाशपत्रगं स्पृष्ट्वा जपित्याप्टसहस्रकम् । पीत्वा तत्पञ्चगव्यं वा ज्ञानं प्रज्ञां च विन्दति ॥ १२१ ॥ हंस वागीश्वरीमाजः संपुटं तु पडक्षरम् | लक्षत्रयं जपेद् ध्यात्वा सर्वज्ञो नचिराद् भवेत् ॥ १२२ ।। एवं पडक्षरं मन्त्री हंसवागीश्वरीयुतम् । प्रत्यादेशाशनो भक्तया लक्षाणां दशकानि तु ॥ १२३ ॥ जपेत् क्रमेणाणिमादीन् प्राप्य विद्याधरो भवेत् । विल्वच्छायागतो नित्यमयुतं प्रजपेच्छचिः ॥ १२४ ।। तत्फलं जुहुयात् साज्यमष्टोत्तरसहस्रकम् । अलक्ष्मीमपकृष्याथ मासेन धनवान् भवेत् ॥ १२५॥ मासौ मासांश्च पड्वाब्दं य एवं जुहुयाज्ञपन् । संपूजयन् शिवं भक्त्या श्रिया स धनदो भवेत् ॥ १२६ ॥ पनाशकुसुमैः पुत्रः स्याधुतैस्तत्समिद्धृतात् । उत्पातशत्रुवाधानां सद्यः शान्तिभविष्यति ॥ १२७ ॥ ग्रहपीडासु हुत्याप्टसहस्रमयुतं जपत् । साध्यैस्तिलैर्भवेच्छान्तिर्दुःस्वप्नेऽष्टशतं हुतात् ॥ १२८ ॥ ग्रहणे लिङ्गमभ्यर्च्य ध्यात्वेष्टमयुतं जपेत् । लभते तद्भवां शान्ति तथा वायुतहोमतः ।। १२९ ।। सर्वत्र लिङ्गमभ्यर्च्य कुर्यात् कर्माणि संनिधौ । आमिचारकशान्तिः तः स्यात् त्रिसन्ध्ये जपहोमतः ।। १३० ॥

·ईशानशिवगुरदेवपढ़ती [मन्त्रपाद तच्च प्रतिसृतं कर्म शत्रुमेवाभिगच्छति । विषरक्तसमासिक्तैः स्याद् विद्वेषो विभीतकैः ॥ १३१ ॥ तीक्ष्णतैलहुताल्लक्षाम्रियते धमरोऽप्यरिः । वामोरुलिखित नाम मन्त्रर्णान्तरितं क्रमात् ॥ १३२ ॥ निशया निशि वामेन तलेनाच्छाध तज्जपेत् । आकर्षयेत् स्त्रियं ध्यायन् पाशाकर्षणविहलाम् ॥ १३३ ।। अनेनैव प्रयोगेण पुंसा चाकर्षणं स्मृतम् । चतुर्दशीषु कृष्णासु घट्सु तोरे पयोनिधेः ॥ १३४ ॥ सैकत लिङ्गमभ्यर्च्य निराहारोऽयुत जपेत् । पट्स्वेवापरसन्ध्यासु सप्तम्यामथ मण्डले ॥ १३५ ।। पद्ममध्येऽमिपूज्येश तस्य दक्षिणतो यजेत् । वीरभद्रं च विनेशं जपापुप्पैस्तु मातृभिः ॥ १३६ ॥ जपापुष्पायुत चाग्नौ जुहुयाच्चै तदग्रतः । ततः स मातृभिर्विमं वीरभद्र च पश्यति ॥ १३७ ।। ततोऽभीष्ट वर लब्ध्वा मोदते देववचिरम् । चाणपुष्पायुतेर्तुत्वा युद्धे विजयमाप्नुयात् ॥ १३८ ॥ यदूर्णपुप्पैर्जुहुयात् तद्द्वर्णं लभतेऽम्बरे । पाश्चगव्यं चरु प्राश्नन् पञ्चलक्ष जपेन्मनुम् ॥ १३९ ।। पातकेभ्यश्च पापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः । पर्वतान समारुहा निःसायी बत्यभोजनः ॥ १० ॥ यमैः सनियमैर्युक्तः कोटिसंख्यं पडक्षरम् । जपेद्य, पूजयलिश मौनव्रतधर शुचिः ॥ १४१ ।। सोऽनेनैव शरीरेण खेचर. फामरूपधृक् । अणिमादिगुणैश्वयं लब्या सिद्धैश्च सामरैः ।। १४२ ॥ वन्धमानो गणेगैश्च पूज्यमानः स सर्ववित् । सर्वलोकाभिगामी स्यात् सर्वान् देवाश्च पश्यति ॥ १५ ॥ 1. न्ने प. पार , २. 'मा' पार. ३, 'य जपाम', ४. ''ए.

·१०९ शिवाधिकार 'पूर्वाध अष्टापिशः पटलः। कोटित्रयं जपेदेवं यस्त्वसौ साधकोत्तमः । प्रत्यक्षतामियात् तस्य सहाम्बः परमेश्वरः ॥ १४४ ॥ बहुनात्र किमुक्तेन सांचस्येशस्य तुष्टये । नैतेषां शिवमन्त्राणामन्यो मन्त्रोऽस्ति कश्चन ॥ १४५ ॥ खवर्णाश्रमधर्माणामाचाराणां च पालकः । दीक्षितो गुरुणा मन्त्रं स साधयितुमर्हति ॥ १४६ ।। विभीतककरजार्कस्नुहिच्छाया न संश्रयेत् । पलण्डुलशुनालावंगृअनानि तुपोदकम् ।। १४७ ॥ मत्स्यमांसानि मह्यं च ककुभाण्डं तथालुपम् । कांस्याशनं च शाष्टिं नालीशाकं सिलिन्ध्रकम् ॥ १४८ ॥ यातयामं गतरमं पूतिपर्युषितादिकम् । अनानाद्यशुचिस्पृष्टं शावसूतकभोजनम् ॥ १४९ ॥ गणान्नं गणिकान्न च क्षत्रपिट्दभोजनम् । प्रतिलोमानुलोमानामन्नानि च विवर्जयेत् । १५० ॥ अदृष्ट्वा त्राप्यसंपूज्य लि नाद्यान्न या पिबेत् । गोगुर्वागमवेदाना शिवभक्तद्विजन्मनाम् ।। २५१ ॥ मच्छात्राणां च देवाना निन्दां दूरेण वर्जयेत् । दृष्टापूत यथाशक्ति कुर्वन् नित्यं जितेन्द्रियः ॥ १५२ ।। यथोक्तं फलमानोति मन्त्रैरेभिस्तु मानव । विनियोगाधिकारः। तारं प्रासादवीजं च शिवायेति नमोन्तकम् ।। १५३ ।। शिवस्य मूलमन्त्रोऽयं सप्तवर्णोऽखिलार्थदः । प्रासादोक्तानबीजान्ते शिकाराद्यक्षराणि तु ॥ १५४ ॥ १. 'यु, २. 'गु' ७. पाठः ३. 'स' क ग. पाठः. ४. 'प्र' ख. पाठः, ·ईशानशिवगुरदेवपद्धती मित्रपादे शिनाधिकारः] संयोज्य जातियुक्तानि तस्याङ्गानि भवन्ति हि । सानुस्वारं तु खं नेत्रमन्त्रोऽपि स्यात् सजातिकः ॥ १५५ । । दधीचश्चैव गायत्रमृपिश्छन्दश्च दैवतम् । शिवश्च साधनाद्यं च विनियोगश्च पूर्ववत् ॥ १५६ ॥ सतारः शक्तिबीजादिः प्रोक्तो मन्त्रः षडक्षरः । वाष्टाक्षर उद्दिष्टो धर्मकामार्थमोक्षदः ॥ १५७ ॥ प्रासादादिस्वपड्वर्णः प्रीसादोक्तानपूर्वकैः । स्वस्वजातिसमायुक्तरस्याप्यङ्गानि पड् वि(दः दुः) ॥ १५८ ।। अपिः शिलादो बृहत्ती छन्दो दैवं शिवः स्वयम् । अस्यापि साधनायं तु विनियोगाश्च पूर्ववत् ॥ १५९ ॥ शैचायाक्षराधिकारः । अस्यैवाष्टाक्षरस्यान्ते चिन्मन्नं योजयेद् यदा । मन्त्री दशाक्षरः शैवः कल्पवृक्ष इवेष्टदः ॥ १६० ॥ सबिन्दुखं भृगुः सर्गी चिन्मन्त्रोऽयं हि कीर्तितः । अष्टाक्षरोक्तान्यङ्गानि षडस्यापि भवन्ति हि ॥ १६१ ॥ सनत्कुमारः पशिश्च पार्वतीसहितः शिवः । अन्याधाः साधनाद्याश्च विनियोगाः पुरोदिताः ॥ १६२ ॥ पण्मन्त्राणामपि ोपा सामान्यं देशिकौं विदुः । पडेते हि महामन्त्राः मूलमन्त्राः शिवस्य हि ॥ १६ ॥ नेपामसाध्यं कोऽप्यस्ति पुरुषार्थो हि वाच्छितः । इतीमे समामात् समालोक्य कल्पांस्तथा शैवमन्त्राः पडेच प्रधानाः। तथा सारभूताः श्रुतीनां कृतीनां हितायोपदिष्टाः समस्ता विशिष्टाः ॥१६॥ इति श्रीमदीनशेवगुरुदेवपद्धती तन्नसारे भष्टाविंशः पटलः । 1. 'मा' प. पाटः. २, रिम्' य. पाट:. ३. '' पाटः. ४. 'ड', ·अर्थकोनत्रिंशः पटलः । वामदोर्मध्यमः साधी सदण्डस्तारपूर्वकः । ससर्गश्च भृगुस्वयर्णः प्रोक्तो मृत्युञ्जयो मनुः ।। १ ।। ऋपिः कहोलश्च्छन्दोऽस्य दैवी गायत्रमुच्यते । विनियोगो मृत्युजये दैवं मृत्युञ्जयः शिवः ॥ २ ॥ विन्द्वन्तावस्य मध्यान्त्य पदौन्यायतः स्वरैः । बीजानि त्रीणि करयोज्येष्ठाद्यगुलिपर्वसु ।। ३ ।। कनिष्ठादिपुचाङ्गानि तलयोरस्त्रमन्त्रतः । पादादिकं तु गुह्यान्तं प्रथमार्ण तु विन्यसेत् ।। ४ ।। गुह्यादिकं तु कण्ठान्तं द्वितीयं बीजमप्यथ । तृतीयमपि कण्ठादिमूर्धान्तं विनिधाय तु ॥ ५ ॥ हृदादिस्यावकाशेपु पडङ्गान्यपि विन्यसेत् । लक्षत्रयं पुरश्चर्याजपस्तस्माद् दशांशतः ॥ ६ ॥ छिन्नाः क्षीराज्यमध्याक्ता जुहोति चतुरङ्गलाः । ध्यायन् मृत्युञ्जयं स्वैक्यं यश्चित्रादिके जपेत ॥ ७ ॥ पायात् पाण्डरपुण्डरीकपटयोरूधिरोत्फुल्योमध्ये संपुटचन्द्रमण्डलगतो वोऽष्टाव्दवालाकृतिः । स्चासीनः शरमौक्तिकाक्षिवलये शूलं दधत् पड़भुजो दक्षेऽन्यत्र सुधाकपाल कलशी मुद्रा च मृत्युञ्जयः ॥८॥ अपिच रेतमाला लाग्नुमतहारिहास विभाग त्रिणेत्रो धृतबालेन्दुर्जटामकुटभूपणः ।। ९ ।। अधिश्चन्द्रविम्यस्थकलाजालामृताम्बुभिः । श्च्योतत्सुधाम्बुधाराभिः प्लाव्यमानः समन्ततः ॥ १०॥ . कर्णिकास्यान्तबीजं स्यात् तयोर्मध्येन्दुबिम्बयोः । चिन्तयेद् वारुण वीजं तस्माच्च्योतत्सुधाम्बुभिः ॥ ११ ॥ १. 'म' क. पा... २.न्ती', । 'हो', .. 'तः', ५: 'त्रो धनागेन्दु' स. पाउ ·१५२ ईशानशिवगुरदेवपद्धती (मन्नपादः प्लाव्यमानं स्मरन् स्वैक्यं मृत्युञ्जयशिवं स्मरेत् । प्रणवं पद्मयोनाले द्वितीयार्ण दलानि च ॥ १२ ॥ अनुलोमविलोमस्य मनोर्मध्ये स्वनाम च । प्रये जनं चाप्युच्चार्य जपेदिष्टार्थसिद्धये ॥ १३ ॥ तथैव होमे स्वाहान्तं हुत्वेष्टं लभते फलम् । छिन्नाभिर्मधुराक्ताभिर्तुत्वा मृत्यु निवर्तयेत् ॥ १४ ॥ दूर्वाभिरायुपे तद्वदारोग्यं पायसेन च । काष्मर्यसमिधा होमः सर्वरोगहरो भवेत् ॥ १५ ॥ तिलाज्यपायसच्छिन्नाहोमान्नश्यत्युपद्रवः । पायसक्षीरसिद्धार्थहवनाज्जयमाप्नुयात् ।। १६ ॥ स्तम्भनं बुसरानी मिट्टे निम्बसमिद्दलैः । थैमीतकैस्तथोच्चाट मारणं विषवृक्षजैः॥ १७ ॥ राजीतैलविपोन्मिथैः क्षुद्रेपु हवनं मतम् । क्षीराज्यमधुसिक्तं स्यात् शान्तिकेयपि पौष्टिके ।। १८ ।। घश्याय लोणमधुरैः श्रियै कमलपायसैः । जुहुयात् कोटिजाय्येन सर्वान् कामानवाप्नुयात् ॥ १९ ॥ पूजां च कुर्याच्छयोक्तकमात् मोक्तशिवासने । स्वा रेशलोकेशैरसैश्चावरणः क्रमात् ॥ २० ॥ चित्रादिमूर्ती हृदये सूर्यविन्धेऽथ वा जले । उपचौरैर्यथाशक्ति यजस्तत्सिद्धिमश्नुते ॥ २१ ।। भूगुखं शुक्मनिस्थं ततो ज्वलनमृत्युभिः । नाशनायामिजायान्तो मन्वर्णो मनुरुद्धृतः ॥ २२ ॥ मृत्युजित्संज्ञितोऽस्यापि ऋप्याचं पूर्वचोदितम् । दक्षिणास्यो जपेदेनं सन्ध्ययोम॒युशान्तये ॥ २३ ॥ कथितन्यर्णमन्त्रादिमिमं सप्तदशाक्षरम् । जपेत् तु साधनाद्यं च विनियोगश्च पूर्ववत् ॥ २४ ॥ १. ''स. पाठ २. पाट.. ..

·५३ यम्पकाधिकारः] पूर्वाध एकोगनिंशः पटल. ध्यानं च पूर्ववत् तत्र विशेपस्तूपदिश्यते । धक्लकमलचन्द्रद्वन्द्वमध्योपविष्टं हरिणपरशुपाणि साक्षमालाकपालम् । अमृतकिरणचूडं पाण्डराकल्पवर्ण सवदमृतजलाई नौमि मृत्युञ्जयेशम् ।। मृत्युअयाधिफारः। मन्त्रयम्बकः श्रौतो मृतसञ्जीवनं स्मृतम् ॥ २६ ॥ ऋषिर्वसिष्ठो भगवान् भार्गवश्धेति फेचन । छन्योऽनुष्टुन् देवता स्याद् रुद्रयम्बपूर्वकः ॥ २७ ॥ , पडलानि स्वयं रोमवेदाएनवपञ्चकैः । त्रिभिश्चापि निजैर्वणः पादाङ्गुल्यमसन्धिषु ॥ २८॥ पादसन्धिद्वये आन्वोर्गुह्ये मूले तथोदरे । पृष्ठे च हृदये कण्ठे बाहोः सन्ध्यङ्गुलीप्वपि ॥ २९ ॥ वक्रघाणाक्षिकर्णभूयुगलेप्वपि मूर्धनि । द्वात्रिंशद्वर्णविन्यासं बिन्द्वन्तं पृथगाचरेत् ॥ ३०॥ शिरोभूनेत्रवदनकण्ठहन्नाभिषु क्रमात् | गुह्योरुजानुपादेषु पदान्येकादश न्यसेत् ॥ ११ ॥ ध्यानं च- आसीनः पुण्डरीके दधदमृतमयं पूर्णकुम्भं निजाके पाणिभ्यां पुस्तकाक्षसजमपि सुधया पूर्णकुम्भौ सिताम् । कुम्भाभ्यां सौधवर्धतशशिशकले मूर्ध्नि सिञ्चन् कपर्दी शुक्लाकल्पोऽष्टबाहुः प्रहसितवदनो रक्षतात् त्र्यम्बको वः ॥३२॥ अथाटावरणा पूजा कर्तव्या व्यम्बकस्य तु । शिवासने तु शैवोक्ते निजाडैः प्रथमावृतिः ।। ३३ ।। क्ष्मावहियजमानार्कजलवाग्विन्दुपुष्करैः । अष्टाभिमूर्तिभिः शम्मोर्द्वितीयावरणं स्मृतम् ॥ ३० ॥ 'या' क. पाठः v ·- - ईशानशियगुरुदेवपद्धती मनपापः तृतीयाधास्तु षष्ठचन्ता वृतयोऽटाभिरष्टभिः । अष्टाभिश्चाष्टभिर्जेया माराव्यादिशक्तिभिः ॥ ३५॥ कास्ता द्वात्रिंशच्छत्तयः-- रैमा रात्रिः प्रभा ज्योत्सा पूर्णोया पूरणी सुधा । तृतीयावरणे चाथ विश्वा विद्युच्च पाण्डरा ॥ ३६॥ महा सारा च सन्ध्या च शिवा चैव निशाष्टमी । चतुर्यावरणे - आर्द्रा प्रज्ञा परा मेधा कान्तिः शान्तितिः स्मृतिः ॥ ३७॥ इत्यष्टौ शक्यः प्रोकाः पञ्चमावरणस्य तु । परोमा पावनी पद्मा शान्ता मोघा जयामला ॥ ३८ ॥ शक्कयोऽष्टाविति प्रोक्ताः पश्याठा)वरणगोचरा। इन्द्रायैर्दशलोकेशैः सप्तमी तु वृतिर्भवेत् ॥ ३९ ॥ अष्टमी च हि वायैः फर्णिकाया शिवः स्वयम् । किजल्कमध्येवानि केसरामेऽमूर्तयः ॥ १० ॥ दलगा मूलमध्यानतदनेषु च शक्तयः । एभिरावरणैः शम्भ(मारु)पहारोदितक्रमात् ॥ १ ॥ पूज्यः स्याद्धृदये चिने लिङ्गे या स्फाटिके शुमे । फलशयोपमापाद्ध सम्पूज्या पिकाच्छपमा । ५२ ।' सामग्या दीक्षितं विप्रं शिष्यं तेनाभिपिच्य तु । तस्मै गन्नं अलोपेतं दधात् सोऽपि च साधयेत् ॥ १३ ॥ नित्यं सम्पूजयेच्छम्मुं प्रत्याशी विजितेन्द्रियः । नामचर्यपर, पूर्व जपेसक्षमनन्यधीः ॥ ११ ॥ चैल्वाः पालाशसदिरन्यग्रोधसमियस्तिलाः । सिद्धार्थपायसक्षीरदधिदूर्वाः पृथक् क्रमात् ॥ १५ ॥ 'रा', १. '' ग. पारः v. ''प. पा.

·:पटलः। प्रेयम्बकाधिकार.] पूर्वार्धे एकोनप्रिंशः १५५ दश द्रव्याणि तैरमावष्टोत्तरसहस्रकम् । आवाहितशिवे हुत्वा शक्तया विप्रांस्तु भोजयेत् ॥ १६ ॥ अयुतं वेदविदुषां सहसं शतमेव वा । गुरुं चाराधयेच्छक्तया हिरण्यवसनादिभिः ।। ४७॥ ततः सिद्धोऽस्य मन्त्रोऽयं सर्वकामप्रदो भवेत् | येन शुक्रः पुरा देवैर्निहतान् युधि दानवान् ॥ १८ ॥ मन्त्रेण जीवयामास कैचमतिरसः सुतम् । येन बजास्थिदेहोऽभूद् दधीची मनुनामुना ॥ ४९ ॥ तेन त्रयम्बकेनास्ति नासाध्यं भुवनत्रये । विस्वानामयुतैलेक्ष्मी पलाशैब्रह्मवर्चसम् ॥ ५० ॥ एघोभिः खादिरैः पुष्टिं धनधान्यं वटोद्भवैः । अथ मृत्युञ्जयं चाघक्षयं कृष्णतिलैर्तुतैः ॥ ५१ ॥ शत्रुक्षयं च सिद्धार्थः पायसेनायुपे श्रिये । क्षीरेण क्षुद्ररोगादिशान्तिर्लक्ष्मीकरें तथा ॥ ५२ ।। दूर्वाभिरायुरारोग्यं दध्ना चानेन सम्पदम् । प्रतिमासं जन्मदिने दूर्वाभिः पायसेन च ।। ५३ ।। विंशतिं च शतं हुत्वा दीर्घमायुरवाप्नुयात् । फाप्मयः पायसेनायुः स्यात् सर्वत्र घृतं प्लुतम् ॥ ५ ॥ नाभिदमजले स्थित्वा प्रत्यहं चायुपे जपेत् । सप्ताभिमन्त्रितं नित्यमन्नं क्षीरं तथौपभम् ।। ५५ ॥ त्रिसन्ध्यं सलिलं च स्यात् पातमायुर्विवर्धनम् । पायसं वाथ दधान्नं हुतं पर्वसु पुष्टिदम् ॥ ५६ ॥ 'फैन्यां तु लभते लाजैाजैः कन्यास्य दीयते । न्यग्रोधपिप्पलप्तः क्रमादौदुम्बरैरपि ॥ ५७ ॥ ब्राक्षणाद्यान् वशे कुर्यात् क्षीराज्यमधुसेचितैः। तिलसिद्धार्थदूर्वानराायामायुपे हुतैः ॥ ५८ ॥ १. 'कवच गिर' क, पाठः, १. 'हो' स. पाठः... 'तस्या तु' क, पाठ:

·ईशानशिवगुरुदेवपस्तौ पन्धपाय जन्म: जुहुयादाज्यं कृसरं गुलपायसम् । शेपेण भोजयेद् विपान वशयेद् देवतामपि ॥ ५९ ॥ सा चास्येष्टं वर दद्यात् किं पुनर्मानवो भुवि । शमीसमिद्विरायां सहस पायसेन वा ॥ ६० ॥ हुत्वा तदस्मना फाले त्रिपुण्डू सर्वपश्यदन् । पयसारग्वधै त्या निशायां वशयेद् भुवम् ॥ ६१ ॥ तद्वत् कृष्णचतुर्दश्यां हुत्वापामार्गपायसैः । तदस्मपुण्ड्रं शिरसि क्षिप्तं तु वशयेत् त्रियम् ॥ १२ ॥ तैलाईखादिरेद्वेषमुच्चाट च विभीतकैः । वेतसैर्लभते वृष्टिं मारयेद् विषवृक्षजैः ।। ६३ ॥ नामाद्वितस्तु सर्वत्र समिद्भिः क्षुद्रकर्मसु । जुहुयान्नामकर्माख्यं मन्त्रान्ते विनियोजयेत् ।। ६४ ॥ सिद्धार्थः शर्कराभिर्वा अपिवैलिसहस्रकम् । गृहग्रामपुरादीना रक्षायै दिक्षु निक्षिपेत् ॥ १५ ॥ रज्वालु(!)पककृतया त्वैकाहदैहिकालिकम् । दिनसंख्यामथितया हस्ते बद्ध्वा ज्वरं हरेत् ॥ ६ ॥ जन्मक्षेष्वपि सान्त्यां कलशं विधिपूरितम् । सापितं जपहोमाभ्या सिक्तं स्यादायुपे श्रिये ॥ १७ ॥ तथा तेनाभिषिक्ता स्त्री बन्ध्या सूते सुतं शुभम् । आयुरारोग्यविजयश्रीसौभाग्यप्रदो हिसः ॥ ६८ [[- कृष्णपक्षे चतुर्दयामायां वाटगे तिथौ । - भविशेषोदितदिने प्रयोगोऽनेन सिद्धिदः ॥१९॥ नधा समुद्रगामिन्यां शाफमूलफलाशनः । जपेदेकादिलक्षाणि स विन्देदणिमादिफान् ॥ ७० ॥ प्रत्याशनस्तु निकामः पर्वताने यजम् शिवम् । लक्षनग जपित्वा तु मुच्यते भवबन्धनात् ॥ ७१ ॥ 1. 'मी'रा.पा. - ·1५७ शताक्षराधिकार पूर्वाधै एकोनविंशः पटलः । पहुनान किमुक्तेन भजतां मनुनामुना । धर्मार्थकाममोक्षेषु दुर्लभो नास्ति कश्चन || ७२ ॥ प्रेयम्बकाधिकारः। गायध्यनुष्टुभौ त्रिष्टुप् त्रयं चैकत्वमागतम् । त्रिमन्त्रः शतवर्णोऽयं सूर्यरुद्रामिदैवतैः ॥ ७३ ।। विश्वामित्रो वसिष्ठश्च मारीचः काश्यपः स्वयम् । ऋपयोऽमी यथापूर्व छन्दस्तत् त्रितयं स्मृतम् ।। ७४ ॥ स्वयमेव पडङ्गानि जातियुक्तर्निजाक्षरैः । तत्रातिजगतीरुद्रविकाराष्टिप्रसंख्यया ।। ७५ ।। द्वाविंशत्या तथा कृत्या पडझानि यथाक्रमम् । लक्षमस्य पुरश्चर्या शक्त्या हुत्वाज्यपायसम् ॥ ७६ ।। द्विजांच मोजयेच्छक्त्या सिद्धमन्त्रस्ततो भवेत् । गायत्र्याचं शान्तिकादौ पौष्टिकेऽनुष्टुवादिकम् ।। ७७' ।। गायत्र्यायं सौरपीठे शैवे तत्रयम्बकादिके । दुर्गापीठे त्रैष्टुभायं वहिपीठेऽथ वा यजेत् ॥ ७८ ॥ सूर्यपैयम्बकश्चाद्ये दुर्गा वा ध्येयदेवता । अझैर्वृतिः स्यात् प्रथमा महादिन्यादिशक्तिभिः ॥ ७९ ॥ वृतित्रयं च वृतयश्चतस्रस्तु रमादिभिः । जागताधादिरेकाथ लोकेशैर्दशमी वृतिः ॥ ८ ॥ दूर्वाच्छिन्नाघृतैरायुर्लक्ष्मी पोत्पलैर्हतः । बिल्वः श्रियं तिलैः शान्ति पापरोगेति (1) विद्विपाम् ॥ ८ ॥ प्रातर्नित्यं जपेद् भक्तया सर्वान् कामानवाप्नुयात् । गायत्रियादिमन्त्राणां ये ये कल्पाः पुरोदिताः ॥ ८२ ॥ एका येऽस्य सामान्याः प्रयोगबहुविस्तराः । शताक्षराधिकार । .. तम्' क पाठा, २, 'दं', ३. 'के' घ, पाठः. ५. 'भ्यादि', ६. 'गो' ख. पाठः, ४. 'मो' ग. पाठः, ·ईशानशिवगुरदेवास्ता (मत्रपाः तारं नमो नाभिगकारकुम्भी ते दक्षिणामूर्तिपदं चतुर्थ्या। मह्यं च मेधां प्रयुतं च यच्छ पहिप्रियेत्याकृतिवर्णमन्त्रः ।। ८३ ॥ अविश्वान्तिकमक्षियुक् चरणस्यान्तः सदी| विपं पष्ठान्तं वेथ रेफिवामचरणं ये तुभ्यमित्यक्षरैः। हतपूसणिहालिणे ध्यानै धातृणि पटांशज नमोरुद्राय शम्भवे । द्वात्रिंशद्गणिताक्षरों मनुरयं स्याद् दक्षिणामूर्तये तारान्तादिनिरुद्धशक्तिसहितः पत्रिंशदों भवेत् ।। ८४ ॥ ऋपिः शुकोऽनयो यो ब्रमाद्यस्येति केचन ॥ ८५॥ छन्दोगायत्रमाद्यस्य परस्यानुपुबुच्यते । देवता दक्षिणामूर्तिः सर्वज्ञत्वं द्वयोः फलम् ॥ ८॥ स्वाणः पड्मिस्तथा पड्भिीभ्यां द्वाभ्यां त्रिभिस्तथा । द्वाभ्यामपि षडमानि प्रथमस्य स्वजातिभिः ॥ ८७ ॥ ऋत्विग्वि(:)वसुमातङ्गभूतरामनिजाक्षरैः । अस्त्रान्तं जातियुक्तानि द्वितीयेऽङ्गानि कल्पयेत् ।। ८८ ॥ अङ्गुष्ठादितलान्तं तान्यानि करयोन्यसेत् । व्यापकं चापि मूलेन ततो देहेऽक्षराण्यपि ॥ ८९ ॥ मथा शिरोललाटभ्रूमध्यदृक्छनधाणयुग्मयोः । मुखे गले च भुजयोर्हदि नाभौ च गुह्यके ॥ ९० ॥ ऊर्वांश्च जइयोः पद्भ्यामर्णद्वाविंशति न्यसेत् । शिरोललाटदृक्श्रोत्रनासागण्डद्वये मुखे ॥ ९१ ॥ सन्ध्यष्टकेषु भुजयोर्गलहनाभिषु क्रमात् । कट्यां गुह्ये चोरुजान्वोनलकाङ्गलिसन्धिषु ॥ ९२ ॥ द्वात्रिंशदक्षरन्यासं कृत्वाथ व्यापकं पुनः । कृत्वा तु तारशक्तिभ्यां पडझान्यपि विन्यसेत् ॥ १३ ॥ १. 'वरे', २ 'भूदृक् ख. पाठा.

·दक्षिणामूर्य भिकारः पूर्वार्धे एकोनविंशः पटलः । १५५ द्वितीयस्य- वेदन्यग्रोधमूले मुनिभिरभिवृतं गाढपर्यकबद्धं. शुक्झाकल्पं त्रिणेनं भसितसितरुचिं व्याघ्रचर्माम्बरांढयम् | व्याख्यामुद्रां च टङ्क हरिणमृजुभुजे जानुढे कुसुम्भं : विमाणं जाटजूटाहितशशिशकलं दक्षिणामूर्तिमीडे ॥ ९४ ॥ इदं ध्यानं द्वितीयानुष्टुभः। मन्वासीनं मुनीन्द्रैः कनकपटमधोबद्धपर्यबद्धं व्याख्याथै भूतिगौरं चलदमरनदीचन्द्रचञ्चत्कपर्दम् । ध्यक्ष रुद्राक्षमालोत्पलकलितकर जानुरूद्वैकबाहु केत्ति चित्रां वसानं प्रणमत सततं दक्षिणामूर्तिमीशम् ॥ ९५ ॥ ततः सुरसरित्प्रख्यः सरस्वत्यास्तटे स्थितः । प्रत्याशनो जपेल्लक्षमेकलिङ्गे शिवालये ।। १६ ॥ दक्षिणामूर्तिमाश्रित्य भस्मोद्धूलितविग्रहः । जुहुयात् तद्दशाशेन क्षीराज्यसापितांस्तिलान् ।। ९७ ॥ भिसौ पटे वा चित्रस्थं यजेद् देवं शिवासने । एकावरणमार्गेण शिष्यैस्तु मुनिभिर्वृतम् ॥ ९८ ॥ मुख्योपचारैरधैिर्मनसा चाप्यसंभवे । जपेत् प्रतिदिनं मन्त्रमष्टोत्तरसहस्रकम् ॥ ९९ ॥ अश्रुतान्यपि शास्त्राणि व्याकरोति करोति च । जपध्यानातिशयतः सर्वज्ञो जायते स्फुटम् ॥ १० ॥ मृत्युञ्जय शिवमुपास्य जयन्ति मृत्यु सजीवनं मनुमुपास्य जयन्ति कालम् । मन्त्रेण दक्षिणशिवं यजता मुखाब्जे सारस्वतं वहति धाम सरस्वतीव ॥१०॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेपपदतो तन्त्रमारे एकोनत्रिंशः पटलः । 1. भुकिंचि' स. पाठः..

·अथ निशा पटलः। शुझं च नादवीजं चाप्यन्त्योऽनुग्रहबिन्दुमान् । भृगुः खमय बहिस्थं शुलं भौतिकविन्दुमत् ॥१॥ पछाक्षर स्याच्छुछ च खं शुक्लं साग्न्यनुग्रहम् । विन्दुमन्नवमं बीजमघोरेभ्यः समुद्धरेत् ॥ २॥ होंबीजं च समृद्धृत्य अथ घोरेभ्य इत्यपि । एकोनविंशत्योऽयं पाच सौग्न्योष्ठबिन्दुमत् ॥ ३ ॥ घोरघोरतरेभ्यश्च ख सानुग्रहविन्दुमत् । सर्वतः शर्वसर्वेभ्यः प्रोङ्कारस्तदनन्तरम् ॥ ४ ॥ नमस्तेमस्तुरुद्रान्ते रूपेभ्य इति चोद्धरेत् । व्योमोमो बिन्दुमत्पश्चाद् वाग्भवं मान्मयं तथा ॥ ५ ॥ शकिं श्रियं ततः शुलं सानुग्रहविसर्जनन् । उद्धृत्याघोरमन्त्रः स्याचतुःपञ्चाशदक्षरः तारादिदिकैऽप्यस्मिन् विज्ञेयः स्याद् द्विजातिभिः । सारं च लोहितः साग्निः स्फुरशन्देश्च वीप्सितः ॥ ७॥ दन्ती शिवोत्तमश्वामिस्तौ चापढिभुजङ्गको । अणुपूभकतः प्रकतः कह कह चमघातयेति च वीप्सितम् । वर्मास्ले चेत्यघोरास्त्रो द्विचत्वारिंशदक्षरः ॥ ८ ॥ भस्यैव बीजमन्त्रश्च कथ्यते द्वादशाक्षरः । पाच सारन्योष्ठचन्द्रार्धं सारन्योऽकारबिन्दकम् ॥ ९॥ . वाग्भवस्मरहृल्लेखा श्रीप्रसादसरस्वती । अस्त्राय फडिति प्रोक्तो मन्त्रोऽय द्वादशाक्षरः॥१०॥ द्विचत्वारिंशदर्णेन संयोज्य द्वादशाक्षरम् । चतुष्पञ्चाशदर्ण स्यादघोराममपि स्फुटम् ॥ ११ ॥ एवं घोरमन्त्रधाप्यघोरात्र च कीर्तितम् । सहपाठे द्वयोर्वर्णा भवन्त्यष्टोचरं शतम् ॥ ११ ।। 1 'त्या', ३. 'न्यो', ३. कोश पाठ.. ५. 'सा' ग पाठ: ५. कि' स. पाठ ६. 'ब', ५. 'न्दुमद ॥', ८. 'द ग, पाठ:. 2 .

·- - भघोराखाधिकारः]. पूर्वा प्रिंशः पटलः। द्वयोरपि पडङ्गानि पृथक् स्वार्गर्भवन्ति हि । ऋषिद्धयोर्गालवः स्याच्छन्दस्तु बृहती मता ॥ १३ ॥ अघोरमूर्तिस्तु शिवो देवता स्याद् द्वयोरपि । सधिनायं द्वयोस्तुल्यं नान्योन्यं तौ हि मुञ्चतः ।। १ ।। अघोरं साधयन्नस्त्रं तद्दशांशं जपेदपि । साधयश्चाप्यपोरास्त्रमघोरं च जपेत् तथा ॥ १५ ॥ आदिस्थनवैवीजे स्यादघोरेभ्योऽथ हों च हृत् । अथ घोरेभ्य इति च पेंशिरो जातिसंयुतम् ॥ १६ ॥ घोरघोरतरेभ्यः खमौ बिन्दुसहित शिखा । - सर्वतः शर्वसर्वेभ्यः प्रोङ्कारः कवचं भवेत् ॥ १७ ॥ नमस्त इत्यादिभिः स्यान्नेत्रमेकादशाक्षरैः । परिशिष्टैः पञ्चबीजैरस्त्रं सर्यत्र जातिभिः ॥ १८ ॥ युतानि स्युरघोरस्य पटकानि निजाक्षरैः अघोरास्त्रस्य चाङ्गानि निजवणैर्भवन्ति हि ॥ १९ ॥ रसर्तुवेददिड़नागवसुसख्याक्षरैः क्रमात् । खस्वजातियुतानि स्युरङ्गानि पडनुक्रमात् ॥ २० ॥ स्वयम्भुवि तथा वा एकलिङ्गेऽथ वा सुरे । पश्चिमा वदने लिङ्गे पुरश्चर्या समाचरेत् ॥ २१ ॥ प्रत्याशनो यजम्छम्भु त्रिः स्नायी नियतेन्द्रियः । लक्षं जपेदघोरं चाप्यघोरास्त्रं च भक्तितः ॥ २२ ॥ तदशांशेन जुहुयात् तिलानाज्यविमिश्रितान् | अशक्तः स्वार्णसाहस्र जपेद्भुत्त्वा दशांशतः ॥ २३ ॥ जपन् द्वित्रिचतुर्लक्षं महतीं सिद्धिमश्नुते । साप्टत्रिंशत्कलामूर्तमञ्जनाभं चतुर्मुखम् ॥ २४ ॥ अष्टादशभुज रौद्रं प्रतिवर्क त्रिलोचनम् । वसानं चर्म वैयाघ्र गजचर्मोत्तराम्बरम् ॥ २५ ॥ दू', २. 'य', २. 'रं चालभ' ग. पाठ:. .. धनाद्य W ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धतौ मन्त्रायः खट्वाङ्गदन्तौ शूलं च कपालाङ्कुशपाशकान् । हलपासशरेष्वासखढुंगखेटाक्षमालिकाः ॥२६॥ पद्म दण्डं डमरुकमभयं वरदं क्रमात् । अष्टादशभुजैर्हतीन विभ्राणं दक्षिणेतरैः ॥ २७ ॥ दंष्ट्रावन्तुरभीमास्यं पिङ्गश्मश्रुजटाधरम् । उप्पीपकुण्डलादीनि नूपुरान्तानि यानि वै ।। २८ ॥ भूषणानि भुजङ्गेन्द्रैः क्लुप्तानि दधतं विभुम् । वसानं चर्म वैयाघ्र मुण्डमालाविभूषितम् ।। २९ ।। लूतावृश्चिकसंमिश्रकण्ठालरिपतभूषणम् । दष्टाधरोष्ठं, वृत्ताक्षं भृकुटीकुटिलाननम् ।। ३० ॥ अघोराक्षररूपैश्च रुद्रैः शक्तिभिरावृतम् । पोडशारस्य चक्रस्य मध्यपद्मोदरस्थितम् ॥ ३१ ॥ वक्ष्यमाणैस्तथा रुद्वैभैरवैर्मातृभिर्वृतम् । दक्षिणाभिमुख देवं तदत्रं तस्य पश्चिमे ॥ ३२ ॥ ध्यात्वा जपादिकं कुर्याद् मित्तावालिप्य वा पटे। अघोरध्यानम् - अघोरात्रं तथा ध्यायन भिन्नाञ्जनगिरिद्युतिम् ॥ २३ ॥ स्पष्टदष्टाधरोष्ठ तं लसद्दष्टोत्कटाननम् ।। सरक्तागन्धवसनमाल्यभूपणभूपितम् ।। ३४ ॥. अटयाहुं धृतोदप्रसप्तायुधविमूपितम् । शूलमूलं च वेताल खड्ग डमरुक क्रमात् ॥ ३५ ॥ दक्षिणैरितरदाभिः कपालं चाप्यधस्तनात् । घण्टा खेटं शूलमध्यं विधाण चौत्तरोत्तरैः ।। ३६ ॥ वृत्तपिङ्गत्रिणयनं भृकुटीकुंटिलोकटम् । ज्वलदामिशिखाकार पिनलोशिरोरुहम् ॥ ३७॥ 1. 'पं तथा', २. म्य' ग. पाठः ३ 'रामम्' ग. :... ग.पा.

·अपोराखाधिकार: पूर्वार्धे त्रिंशः पटलः। -नूपुरे कटिसूत्रे च तथैवोदरवन्भने । फटकादयोः कण्ठे कर्णकुण्डलयोरपि ॥ ३८ ॥ दौ द्वाबहीन्द्रौ दधतं युद्धसन्नद्धविग्रहम् । लतावृश्चिकसंसक्तकण्ठालम्बितमालकम् ।। ३९ ॥ वामपादं पुरस्कृत्य रक्ताब्जेऽष्टदले स्थितम् । प्रहरोगभयक्षुद्रनिखिलारिनिवर्हणम् ॥ १० ॥ कल्पानलसहस्रार्कभासुरं भक्तवत्सलम् । ध्यायेद् देवमघोरात्रं पूजाहोमजपादिषु ॥ ४१ ।। अथेष्ट्वा विनराजानं गुरूनात्मानमेव च । आधारशक्तिं चानन्तमासनं धर्मपूर्वकान् ॥ ४२ ॥ सोमसूर्यामिबिम्बानि ब्रसादींश्च तदीश्वरान् । तामस्याद्याः कलाः शक्तीरिष्ट्वाघोरासनं स्मृतम् ।। ४३ ।। तस्मिन्नघोरमूर्ति तां विद्यादेहं च तद्गतम् । विन्यस्यावाहयेद् शैवं हृत्पद्मद्वादशान्तगम् ।। १४ ॥. ज्योतिस्तत्परमं देवं सूक्ष्मं चैतन्यविग्रहम् । आवाह्य मूर्ति हृत्पद्मे स्थापनादिक्रमेण तु ॥ ४५ ॥ उपचारोक्तमार्गेण नैवेद्यान्तं यजेत् सुधीः । हुत्वामौ च बलिं हत्वा परिक्रम्य प्रदक्षिणम् ।। ४६ ॥ स्तुतिपूर्व नमस्कृत्य तत्पुरः प्रजपेन्मनुम् । एवं संसाधयेन्मन्त्रं दत्त्वा तु गुरुदक्षिणाम् || १७ ॥ मन्त्रसाधनाधिकारः। अथ सिद्धेन मन्त्रेण विनियोगान् समाचरेत् । - धर्मार्थकामकृत्येषु यद्यदिष्टं हि मन्त्रिणः ॥ १८ ॥ १. 'एचउदे स्थि', २. 'ये, ग. पाठः. ।

·। ईशानशियगुरुदेवपद्धता मनपाद: तस्मिन् जासाध्यमस्तीह घोराघोरास्त्रमन्त्रयोः । तयोरेकतरेणेष्टं जपा द्यैः प्रसाधयेत् ॥ १९ ॥ विशेषाद् राजकार्येषु परचक्रभयादिषु । ग्रहभूतादिपीडासु क्षुद्ररोगभयेषु च ।। ५० ॥ अपमृत्युभये तद्वदनावृष्टयतिवृष्टिषु । महोत्पातेपु जातेषु नरस्त्रीगजवाजिनाम् ॥ ५१ ॥ उपसर्गेपु मारीपु तत्तत्पीडोपशान्तये । अघोरयागः सामान्यः समासादिह कथ्यते ॥ ५२ ॥ शुचौ देशे विविक्ते तु तत्तत्कार्यानुसारतः । मण्डपं वा प्रपां कृत्वा क्षिप्त्वा वास्तुबलिं तथा ॥ ५३ ॥ पुण्याहं वाचयित्वादौ स्वस्ति वाच्यं द्विजातिभिः । सुविलिप्ते स्थले विनानुत्सायेंष्ट्वा गणेश्वरम् ।। ५४ ॥ स्पण्डिलं तण्डुलैः शुक्लैरष्टद्रोणैस्तु शालिजैः। तदर्धेश्च तिलैः कृत्वा तन्मध्ये पोडशच्छदम् ॥ ५५ ॥ शुक्लं रजोभिः कृत्वाब्जे मध्ये कुम्भ निधाय तु । समापूर्याम्भसा गन्धहेमरलफलाक्षतैः ॥ ५६ ।। तस्मिन्नघोरमावाह्य साधकोऽझावृति यजेत् । अतिः केसरेषु तदग्रेऽटायुधैर्युतिः ।। ५७ ।। कलीममीपणाधिस्तु तृतीया तु वृतिभवत् । दलमूलेपु ब्राहाद्या असिताङ्गादिभैरवैः ॥ ५८ ॥ दलमध्यगतैः पूज्या चतुर्थी मातृकावृतिः । पञ्चमी तु दलानम्थैर्भरवेशादिभैरवैः ॥ ५९ ।। श्रीकण्ठाद्यर्णरुद्रेश्च पष्ठी तच्छक्तिभिवृतिः । मप्तमी लोकपालेश्च तदम्वा थिगा वृतिः ॥ ६० ।। बाह्या वृतिः पोडशभिषारिष्टमी स्मृता । एवं सास्त्रमधोरेशं लिने नित्रे पटे तथा ।। ६१ ॥ १. 'ल', ३. r', ३. भियाग म. पाठः, ·भषोरामाधिकार: पूर्वार्धे त्रिंशः पटलः। संपूज्य दद्यान्नैवेद्यमुत्तमाय स्वशक्तितः । वादित्रगीतनृतैश्च परितोप्य महेश्वरम् ॥ १२ ॥ प्राच्या प्रागुत्तरे वाथ कृते कर्मानुसारतः । कुण्डे शिवामौ वेदाभे साघोरासाइतत्कलाः ॥ ६३।। अपोरं देवमाचाद्य संपूज्य जुहुयात् ततः । प्रागुत्तरेण कुण्डस्य शान्तिकुम्भस्थमर्चयेत् ॥ ६४ ॥ पलाशबैल्वप्लक्षाश्च वटोदुम्बरपैप्पलाः । समिधो घृतसंसिक्ता. शाल्यन्नं पायसं घृतम् ॥ ६५ ॥ .कृष्णास्तिलान् वेणुयवान् शालिसिद्धार्थलाजकान् । क्षीरं मधु तथैकैकं पृथगष्टोत्तरं शतम् ॥ ६६ ॥ अघोरेण तथास्त्रेण हुत्या स्तद्दशाशतः । अर्धरात्रे बलिं दद्याद भूतरेण देशिकः ।। ६७ ॥ अर्ध्याम्बुगन्धपुष्पाचैरिट्वाथ विकिरेन बलिम् । कलाद्यावरणेभ्यश्च देवताभ्यो यथाक्रमम् ॥ ६८ ॥ आवरणदेवतानामानि यथा- तामसी मोहनी रात्रिनिष्ठा व्याधिश्च मारणी। क्षुधा तृष्णेत्यघोरस्य शक्तयोऽष्ट कलाश्रिताः ॥ ६९ ॥ भाषणो भैरवो भीमो रौद्रश्वोरो भवस्तथा । पोरो घोरतरश्चाष्टौ दलमध्यस्थिता. क्रमात् ।। ७०॥ ब्राझी माहेश्वरी चाथ कौमारी वैष्णवी तथा । वाराह्येन्द्री च चामुण्डी चण्डिका चाष्ट मातरः ।। ७१ ॥ असिताङ्गो रुरुश्चण्डः क्रोधेशोन्मत्तकावपि । कपाली भीषणश्चैव संहारश्चाष्ट भैरवाः ।।७२॥ ब्राह्मयाद्याश्चासिताङ्गाद्याः पूज्याः स्युर्दलसन्धिषु । - भैरवेशस्तथोन्मत्तः क्रूरो मार्ताण्डकोपनौ ॥ ७३ ॥ १, 'न्ति', . 'यि' य. पाठ.

·इंशानशिवगुरुदेवपद्धतौ मिश्रपादः भीमश्चाप्यथ संहर्ता कालश्चण्डोऽथ भद्रकः । उग्रो भवश्च पातालो व्योमेशश्च क्षितीश्वरः ।। ७४ ॥ अधीशबाथै पत्रानगताः पोडश भैरवाः । श्रीकण्ठायास्तथा रद्राः पूर्णेदर्यादिशक्तयः ।। ७५॥ पूर्वोक्ताः स्युस्तभेन्द्राद्या वजाद्याश्चैव हेतयः । वृषो विनो वीरभद्गः शास्ता देवी प्रभा ततः ।। ७६॥ सत्यकः श्रीसरसत्यौ ज्येष्ठा शोऽथ पण्मुखः । विशाखो नैगमेषश्च दुर्गा चण्डेश्वरस्तथा ॥ ७॥ क्षेत्रपालश्च पूर्वादिदिग्विादिङमध्ययोगतः । एवमावरणान्यष्टावघोरयजनेऽर्चयेत् ॥ ७८ ।। दद्याद् देवस्य चाङ्गेभ्यो नैवेद्य तूपपत्तितः । कलावावरणेभ्यस्तु बलिं भूमौ विनिक्षिपेत् ॥ ७९ ॥ तद्वाये दिग्विदिन्थाः स्युर्गणास्तेभ्यो बलि क्षिपेत् । - तद्यथा - आदित्या मरुतः साध्या गन्धर्वाः पितरस्तथा ॥ ८॥ रुद्राश्च राक्षसा नागाः सिद्धविद्याधराः सुराः । सुपर्णप्रेतकूश्माण्डयसयो यक्षकिन्नराः ।। ८१ ॥ . भूता विनायका विश्वे पिशाचाश्चाधिनी गणाः । योगिन्यश्चाथ डाकिन्यश्चतुर्विशतिधा गणाः ।) ८२ ।। दिग्विदिमध्यसंस्थास्ते पोडशोवं चतुर्विधाः । अधश्चैते चतुर्धा म्युः पूज्याम्तेभ्यो बलिं क्षिपेत् ।। ८२ ।। तद्वाय दशदिवस्थेभ्यो गणेभ्यो विकिरद् बलिम् । पूर्वस्यां दिगि शिवस्य भावतो ये गणा वज़पाणयः श्वेताः श्वेताक्षा: घेतलोहिताः दिव्यन्तरिक्षभौमाः पातालनिवासिनच, तेभ्यताभ्यो नमो नमः ठठ । आमेय्यां दिगि शिवस्य भगवतो ये गणाः शक्तिपाणयो रक्ता . 1. '',.. 'नो' ग पा.

·१६७ अघोराखाधिकार:] पूर्वाध त्रिशः पटलः । रक्तामा रक्तलोहिता इत्यादि । याम्यां दिशि शिवस्य भगवतो ये गणा द. ण्डपाणय कृष्णाः इत्यादि । ओं नैर्ऋत्यां दिशि शिवस्य भगवतो ये गणाः खड्गपाणयः श्यामाः श्यामाक्षाः श्यामलोहिता इत्यादि । वारुण्यां दिशि शिवस्य भगवतो ये गणाः पाशपाणयः शबलाः शवलाक्षाः इत्यादि । वा- यव्यां दिशि शिवस्य भगवतो ये गणा अकुशपाणयः पीताः इत्यादि । ओं कौवाँ दिीश शिवस्य भगवतो ये गणाः गदापाणयः सिताः सिताक्षाः सित- लोहिता इत्यादि । ओम् ऐशान्या दिर्शि शिवम्य भगवतो ये गणाः शूल. पाणयः कपिला इत्यादि । ऊर्ध्वायां दिशि शिवस्य भगवतो ये गणाः पद्म- पाणयः सूक्ष्माः सूक्ष्माक्षाः सूक्ष्मलोहिता इत्यादि । ओम् अधस्ताद् दिशि शिवस्य भगवतो ये गणाः चक्रपाणयः धूम्रा धूम्राक्षा धूम्रलोहिता दिव्यन्त - रिक्षभौमाः इत्यादि। एभिर्विकार्य प्रीणाति मन्त्रै. पारिपदा बलिम् ॥ ८४ ॥ ततः स्नात्वा गुरुः शिष्यैः सहितोऽन्तः प्रविश्य तु । पूजयेल्लिङ्गकुम्भेशकुण्डस्थं परमेश्वरम् ॥ ८५ ।। द्विजानेकादश वरान् भोजयेद्धृतपायसम् । लिङ्गिनश्चार्थिनोऽन्याश्च स्वयं च परिचारकै. ॥ ८६ ।। भुक्त्वा स्वपेन्निशाशेपं पुनश्चैवं दिने दिने । चतुःषष्टिदिनान्यष्टचत्वारिंशद्दिनानि वा ॥ ८७ ॥ चतुर्विंशत्यहरात्रं द्वादशाहमथापि वा । कार्यगौरवतः पूर्व सङ्कल्प्यान्ते विशेपतः ।। ८८ ।। शिवमिष्ट्वा ततः पूर्णी हुत्वा शान्तिघटेन तु । सापयेद् यजमान वा गजादीनथ सेचयेद् ॥ ८९ ॥ वहिस्थं कुम्भगं चेशं विसृजेद्धृदयाम्बुजे । अथाचार्यादिकान् शक्त्या भूहेमवसनादिभिः ॥ ९० ॥ तोपयेद् यजमानोऽन्यान् ब्राह्मणान् लिझिनोऽपि च । प्राप्नोत्यभिमतानर्थानघोरेशप्रसादतः ॥ ११ ॥ १ 'स. 'स पाट. J ·मनपाद १६८ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती घोराण्यघोरयागेन शाम्यन्त्यस्य न संशयः । अथाप्युदाहरन्ति - "केवलं वाप्यघोरेशमघोरास्त्रमथापि वा । इष्ट्वानेन विधानेन हुत्वा चेष्टानि साधयेत् ॥ ९२ ॥" इति । सामान्ययागो निर्दिष्टो विशेपोऽप्यथ कथ्यते ॥ ९३ ।। सामान्ययागाधिकार। स्वयम्भुमाय वाथ लिङ्गं गोसंभवेन तु । सद्योदुग्धेन दुग्धेन शतप्रस्थमितेन तु ॥९४ ॥ स्नपयेचोत्तमा पूजामुपचारोदितक्रमात् । कृत्वा भूतबलिं दद्याद् रात्रावुक्त विधानत. ॥ ९५ ॥ पुनश्च पूजयेद् देवं लिङ्गे चित्रे पटे तथा । कूर्चेन संस्पृशन् लिङ्गमघोराष्टशतं जपेत् ॥ ९६ ॥ अघोरात्र च कुण्डेऽथ दूर्वाज्यतिलपायसैः । यवैश्वाष्टोत्तरशतं पृथक् कृत्य च संस्मरन् ॥ ९७ ॥ एकादश द्विजान् मृष्टं भोजयेच सदक्षिणम् । अघोरमूर्तिभंगवान् साखो मे प्रीयतामिति ।। ९८ ॥ एवं प्रवर्तयेद् योग पञ्चविंशतिवासरान् । सविशेष समाराध्य ततो याग समापयेत् ।। ९९ ।। शाम्यन्ति पोरदु.खानि ग्रहोगापमृत्यवः । उपसर्गास्तथा 'मारीपीडाः क्षुद्रकृताश्च याः॥ १०० ।। शाम्यन्त्यायुष्यमारोग्यमैचर्य चाम्य जायते । शक्तस्यायं समुद्दिष्टो यागस्य विधिरुत्तमः ॥ १०१ ॥ अशक्तम्य तु पादोनं तदनाथ या मंतः। केवल रोगशान्त्यर्थ दशप्रस्थघृतेन तु ॥ १०२ ॥ 1. यो' ग पाट यो' ग पाट.

·१६९ भपोराणाधिकारः] पूर्वार्धे विंशः पटलः । अभिपिश्वेदघोरेण गव्येन ब्रह्मभिस्तु वा। रुद्रेण पावमानीभिः क्षीरेण तदनन्तरम् ॥ १०३ ॥ चन्दनागरुकर्पूरपिष्टेनालिप्य सर्वतः । अखण्डबिल्वपत्रैश्च सुगन्धिकुसुमैरपि ॥ १० ॥ कृष्णागरुविमिश्रेण करेण पुरेण च । धूपयेद् घृतदीपांश्च ज्वालयेत् पायसादिकम् ॥ १०५ ॥ चतुर्विधं च नैवेद्यं दत्त्वा दशशतं जपेत् । अहि रात्रौ जुहोत्यमावष्टोचरशतं घृतम् ॥ १०६ ॥' तावत्यः समिधो वैल्वाश्चरोश्चैकादशाहुतीः । पूर्णा च भस्मना तेन लेपः सर्वगदापहः ॥ १० ॥ चत्वारिंशदिनान्येवमिष्ट्वा सर्वेरुजो हरेत् । केवलरोगशान्तिः। गजाश्वानां पशूनां च रोगशान्तिरयोच्यते ॥ १०८ ॥ कुम्भयागं यथापूर्व कृत्वा सङ्कल्पपूर्वकम् । पञ्चामृतः पञ्चगव्यैर्लिनं गन्धफलाम्भसा ॥ १०९॥ त्रिसन्ध्यं सपयित्वाज्यं पायसं च निवेदयेत् । समिदाज्यक्षीरतिलपायसैर्जुहुयादपि ॥ ११० ॥ मृत्युञ्जयमघोरानं हंसं चाष्टशतं जपेत् । पलिं च विकिरेद् राबावेकविंशतिवासरान् ॥ १११ ॥ कुम्भाम्भो जपितं ततु पाययेद् गजवाजिनः । प्रत्येकं प्रोक्षयेत् तेन तेषां शान्तिर्भविष्यति ॥ ११२ ॥ गजाश्वादिशान्ति.। -- पौष्टिक चेदभीष्टं स्यात् पश्चिमावदनं शिवम् । प्राग्वत् सझल्प्य संपूज्य गन्यस्य नवसर्पिषः ॥ ११३ ॥ १. 'स' ग. पाठः, x ·ईशानशिवगुरदेवपद्धनी [मश्रपाः पञ्चविंशतिभिः प्रस्थैरभिषिच्य विधानसः । उत्तमायुक्तपूजानां यथाशक्ति दिने दिने ॥ ११ ॥ एकया पूजयेलिङ्गे कुम्भे चित्रे च भक्तितः । बिल्वपत्रैत्रिशूलाभैरखण्डैः पूजयेच्छिवम् ॥ ११५॥ अष्टोत्तरसहस्रं तु प्रातर्मन्नं जपेदपि । पलाशसमिधश्चाज्यं चरून् कृष्णतिलानपि ॥ ११९।। जुहोत्यष्टोत्तरशत चत्वारिंशदिनानि तु । दक्षिणां च यथाशक्ति दत्त्वा पुष्टिमनुत्तमाम् ॥ १७ ॥ लभते द्वित्रिगुणिता महतीं पुष्टिमश्नुते । पौएिकम् । .. स्वसैन्यरक्षणार्थ तु कुम्भयागं विधाय तु ॥ ११८॥ तस्याप्टौ परितः कुम्भान् भीपणाद्यैरधिष्ठितान् । सवलपल्लवफलहिरण्यानभिपूज्य तु ॥ ११९ ॥ प्राग्वाल्लिकं दशप्रस्थक्षीरेण च घृतेन च । पञ्चामृतैः पञ्चगव्यैरभिपिच्य विधानतः ॥ १२६ ।। चन्दनागरुकर्पूरैः सुपिष्टैः कुडकुमोत्तरैः । सपीठं लिङ्गमालिप्य शोभनैल्विपल्लवैः ॥ १२ ॥ आपूर्य करवीरायैः सुगन्धिकुसुमोत्करैः । मालाभिहेमपट्टैश्व पट्टादिवसनैरपि ॥ १२२ ॥ पुरं सागरुकर्पूर धूपं दद्याद् विशेषतः । घृतदीपान निवेषं च यथाशक्ति प्रयोजयेत् ।। १२३ ॥ न्यग्रोधौदुम्बराश्वत्थप्लक्षाणा तु समिच्छतैः । पलाशदूर्वासिद्धार्थतिलायधृतपायसैः ॥ १२४ ।। पृथगष्टोचरशतं निशामु.जुहुयात् क्रमात् । प्रतिकुम्भमघोरात्र जपित्वाप्टौ सहसकम् ॥ १२५ ।।

·पाशुपतासायधिकारः पूर्वार्धे एकत्रिशः पटलः। कर्चेण तस्कुम्भजलैः सेनाधीशादिकान् स्वकान् । शस्त्राणि च गजाश्चादीन् सेचयेच्चाशिपो वदेत् ।। १२६ ।। स्वसैन्यरक्षणं च स्याद् विजयेच परान् रणे । स्वसेनारक्षणम् । न वेलपीडा न च भोगिभीतिर्न क्षुद्ररोगारिजलामिबाधा । न प्रेतभूताद्युपसर्गदुःख नेप्टेरघोराम्नविदो वियोगः ॥ १२७३ ।। इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धतौ तन्त्रसारे त्रिंश. पटल. । अथ एकत्रिंशः पटलः। शिव एव हि सर्गान्तः शिवास्त्रं परिकीर्तितम् । पाठवर्गद्वितीयं तु चतुर्थाचार्धमात्रयुक् ॥ १ ॥ प्रथमात् पञ्चमादायी संयोज्यैवं द्विवर्णकम् । भलं पाशुपत चैतत् समस्तदुरितापहम् ॥ २ ॥ अस्यादौ स शिवानं तु शिववीज नियोजयेत् । सर्वविघ्नहरं दिव्यं मुक्तिद स्याज्जपादिभिः ॥ ३ ॥ अस्त्रयोरनयोश्चपिर्वामदेवस्तु देवता । शिव एव तु पलिः स्याच्छन्दो लक्षण सिध्यति विनियोगा घोरास्त्रे ये स्युस्तेऽप्यनयोः समाः । पाशुपतास्खशिवामयोः, अष्टमार्य भूमियुक्तं तृतीयस्वरबिन्दुमत् ॥ ५ ॥ मथमं बीजमुद्दिष्ट पठाद्यं स्याद् द्वितीयकम् । तृतीयमष्टमाय तु पञ्चमस्वरसयुतम् ॥ ६॥ वर्मास्ने चेति पञ्चार्णमस्त्रं पाशुपत स्मृतम् । पिन्दुनादान्वितः प्राणः शुलं सनि च पाण्द्धरम् ॥ ७ ॥ ध्यायेद्धृदयपद्मस्थं चिन्मन्त्री य. शिवात्मकः । प्रणवश्चैव तच्छन्दो महेशाय पदं ततः ॥ ८ ॥ 1. 'स्ते रा. पाठ. २, 'मार' ग पा. ३. 'रा' स. पाठ..

·७२ - ईशानशियगुरुदेवपस्तौ महरा विभशब्दश्च हे चान्ते वाग्विशुद्धाय धीमहि । .. तन्नःपदान्ते रुद्रः स्यात् प्रकारान्ते तु चोदयात् ॥ ९॥ त्रयोदशस्वराज्यं तु जलं वायुसमन्वितम् । षष्ठान्तं चोद्धरेदस्य पदस्यादौ च तारकम् ॥ १० ॥ व्योमशब्दश्चतुर्थ्यन्तं विद्मशब्दश्च हेयुतम् । शुक्लं पष्ठस्वरयुतमन्त्य षष्ठन्त्यिसंयुतम् ॥ ११ ॥ सूक्ष्मशब्दश्चतुर्थ्यन्तं धीमहीत्यादिकं तथा । प्राग्वत् समुद्धृत्य भवेत् सावित्री शिवसंहिता ॥ १२॥ अनयोर्विनियोगस्तु शिवपूजाविधौ स्मृतः । सावित्री मन्त्रं व्योमव्यापिसझं तु वक्ष्ये व्यक्तस्त्वेकाशीतिसंख्यैः पदैर्यः । वर्णानां चाप्यष्टपष्टयुत्तराणि त्रीण्येवास्मिन् संख्यया वै शतानि ॥ १५ ॥ प्रथमं तु पदं तारं सप्तमान्त्यं त्वगन्वितम् ॥ १४ ॥ प्रयोदशस्वरोपेतमुद्धृत्यैवं तथा पुनः । । पष्ठान्त व्यापिने चेति द्वितीयं पञ्चवर्णकम् ॥ १५ ॥ व्योमशब्दश्च रूपाय सर्वव्यापिन इत्यपि । पञ्चाक्षरे पदे प्रोक्ते शिवायेति त्रियक्षरम् ॥ १६ ॥ अनन्तानाथशब्देस्तं चतुर्थ्या चतुरक्षरे । पदेऽथानाश्रितायेति पसारष्टमं पदम् ॥ १५॥ त्रिचतुर्वर्णकपदे चतुझं ध्रुवशाधते ।। योगपीठसंस्मिताय नित्ययोगिन इत्यपि ॥ १८ ॥ पसुवाणाक्षरे ध्यानाहाराय शरवर्णकम् । पसाक्षरं तु तारादिर्मुल्यः पड्वर्णकं पदम् ॥ १९॥ सर्वप्रभव इत्यर्णेः पञ्चभिः स्यात् पदं ततः। शिवायेति त्रिवर्णः स्यादथेशानादिपञ्चकम् ॥ २० ॥ 5.प.पाट. २. 'हो' ग पार, ·.. पाशुपतासायधिकारः] पूर्वाध एकाशिः पटलः । उक्त्वा मूर्घाय वक्राय हृदयायेति चोपरि । गुह्याय मूर्तये चेति षट्सप्तमुनिसंख्यया ॥ २१ समुद्रोदधिसंख्याणैः क्रमात् स्यात् पदपञ्चकम् । तारं नमो वीप्सितं च पदं पशाक्षरं भवेत् ॥ २२ ॥ षड्भिर्मुशातिगुह्याय गोप्ने वर्णद्वयं पदम् । अनिधनायपञ्चाणैः सर्वविद्याधिपाय तु ॥ २३ ॥ सप्ताणः सर्वयोगाधिगतायेत्यएवर्णकम् । ज्योतीरूपायपशाणः परमेश्वरपराय च ॥ २१ ॥ अष्टाक्षरैः परमात्मन्पदं स्याद् चेदवर्णकम् । अचेतना चेतनेति पदं सप्ताक्षरं स्मृतम् ॥ २५ ॥ ज्योनिद्वन्द्वं चतुर्वर्ण व्यापिन्युग्मं तथैव च । अरूपिन् वीप्सित षड्मिः प्रथमद्वितयं तथा ॥२५॥ तेजोयुग्मं चतुर्वर्ण ज्योतिर्द्वन्द्वं तथैव हि । अरूप चाप्यनमे च अधूमेति त्रिभिस्त्रिभिः ॥ २७ ॥ अभस्म चाप्यनादे च नात्रयं धूत्रयं तथा । त्रियक्षराणि चत्वारि पदानीमानि वै विभोः ॥ २८ ॥ ताराचं भूर्भुवः स्वश्च द्वित्रिोर्णानि वै क्रमात् । पदान्यनिधनेत्यर्णैश्चतुर्भिनिधनं त्रिभिः ॥ २९ ॥ निधनोद्भवपञ्चा] स्याच्छिवेत्यक्षरद्वयम् । द्वाभ्यां शर्वेति च पदं विज्ञेयमिह देशिकैः ॥ ३०॥ महेश्वरेति शुत्यण महादेवपदं ततः । सद्भावेश्वरपञ्चाणे महातेजश्चतुष्टयम् ।। ३१ ।। पश्चार्ण योगाधिपते मुल्चद्वन्द्वं चतुष्टयम् । प्रथमद्वितयं पद्भिः सर्वयुग्मं चतुष्टयम् ।। ३२ ॥ 'य' ग. पाठः, १. 'धा' क. पाठ:. २. 'मि' स, पाठः. . ३. ४. 'भो' स. पाठ. ५. 'च', १. 'ना' ग. पाठः. ७. 'हादेवश्च स. पा.

·צרן . इंशानशिवगुरुदेवपद्धती मन्त्रपादः मवद्वन्द्वं चतुर्भिः स्याद् भवोद्भवचतुष्टयम् । अथाष्टवर्ण हि पदं सर्वभूतसुखप्रदम् ॥ ३३ ॥ सप्ताक्षरं सर्वपूर्व सानिध्यकर इत्यपि । ब्रह्मविष्णुरुद्रपरपदमष्टाक्षरं भवेत् ।। ३४ ।। अनर्चितानचितेति तथा संस्कृतवीप्सितम् ।. अष्टवणे पदे शेये पूर्वस्थितचतुष्टयम् ।। ३५ ।।... साक्षिन्द्वन्द्वं चतुर्भिः स्याद् वेदाणं तुरुयुग्मकम् । पतझेति त्रिवर्ण स्यात् पिङ्गयुग्मं चतुष्टयम् ॥ ३६ ॥ ज्ञानद्वयं शब्दयुगं सूक्ष्मयुग्मं पदत्रयम् ।। पृथग् वेदाक्षराण्येव शिवशर्वद्वयं द्वयम् ॥ ३७ ॥ सर्वदेति त्रिभिर्वणः पचाणैरोन्नमो नमः । शिवाय व्यक्षरपदं विजेयं देशिकोत्तमैः ॥ ३८ ॥ तारपूर्व नतिद्वन्द्व पदं पञ्चाक्षरं स्मृतम् । एकाशीतिपदान्येवं विज्ञेयानि क्रमेण हि ॥ ३९ ॥ तारं सर्वात्मने जातिसहितं हृदयस्य तु । द्वितीय पदमुचार्य सशिवब्रह्मशब्दयुक् ॥ ४० ॥ स्वजातियुक्तं तु शिरः शिखामन्त्रोऽपि कथ्यते । तृतीयं पदमुचार्य ज्यालिनीति द्विरभ्यसेत् ॥ ४१ ।। लालिगुला शिसोलाथ चतु”, पदमुद्धरेत् । उक्त्वा पिलशब्दं तु वर्म स्याज्जातियोजितम् ॥ ४२ ॥' पंञ्चमं पदमुच्चार्य शिवाघोराधके तथा । जातियुक्तं तदत्रं स्यादपानीमानि पञ्च हि ।। ११ ॥ व्योमच्यापिमनोरस्य चन्द्रज्ञानोकमार्गतः । पडद्वान्यपि दृष्टानि लिख्यन्ते तान्यनुक्रमात् ॥ १५ ॥ ओं व्योमव्यापिशिव ओं नमः सर्वात्मने पराय परमेश्वराम योगाय योगसम्भवाय तुरु तुरु सत्य सत्य भवोद्भव यामदेवाय सर्वकार्यप्रशमन सदा- 1. 'त', १. 'पसवणे', ३. मम' स. पाठ ·पाशुपतासायधिकार: पूर्वाध एकत्रिंश पटलः शिव प्रसन्न नमोस्तु ते ठठ । हृदयाय नमः । शिव ब्रह्मशिरसे ठट । ओं शि- वहृदयज्यालिनि ठठ । ज्वालिन्यै शिखायै वषट् । शिवात्मकं महादेवं सर्वज्ञ प्रभुमव्ययम् । आवर्तये महाघोरं कवचं पिङ्गलं शुभम् ॥ १५॥ आयाहि पिझल महाकवच शिवाज्ञया हृदयं बन्ध ज्वल घूर्ण शक्ति- वनधर वजपाश वजरुप तमनुपविश्य सर्वदुष्टान् स्तम्भय हुं फट् पिलायं कवचाय हुम् । मों जूं सं ज्योतीरूपाय नेत्रत्रयाय वौषट् । पूर्ववदघोरास्त्रमेवा. शिवो हि देवतास्यर्षिः शक्तिर्गायत्रसंज्ञितम् । छन्दः स्मृतमतोऽन्यत् तु न मीमांस्यं कथम्चन ॥ ४६ ॥ पठाचं भूमिनीजसं पञ्चमस्वरविन्दुयुक् । तोयं सर्गि जलं वायुादशान्तयुतं तथा ॥ १७ ॥ पष्ठान्तं व्यापिनेशब्दो हुतभुक्प्रिययान्वितः । तारादिर्दशवर्णोऽयं व्योमव्यापिशिवात्मकः ॥ १८ ॥ तारः स्वरो द्वितीयश्च स्वरौ वेदतुसम्मितौ । न्योमव्यापी चतुर्थ्यन्तस्तारान्तोऽयं दशाक्षरः ॥ १९ ॥ कृत्वा शिवास्त्रात् करयो शुद्धिमङ्गुलिपु क्रमात् । न्यसेज्ज्येष्ठादिकरयोोमव्यापिदशाक्षरैः ॥ ५० ॥ 'शिरेक्षिकर्णयाणास्यफण्ठनमिषु प्रामात् ।। गुधे च पादयोर्वर्णान् बिन्द्वन्तान् दश विन्यसेत् ।। ५१ ॥ षडङ्गानि यथास्थानं विन्यस्य हृदयारिषु । कृत्वा शिवास्नाद् दिग्बन्धं कुर्यात् पूजाजपादिकम् ।। ५२ ।। दीक्षां गुरोरवाप्यादौ निर्वाणां सामयीं तु वा । साधी वाभिषेकान्तां तत. ससाधयेन्मनुम् ॥ ५३ ।। त्रिःस्नायी पूजयेल्लिने शिवं पञ्चावृतिक्रमात् । आसनादिक्रमात् प्रोक्तैरुपचारैस्तु शक्तितः ।। ५१ ॥

·गावशिवगुरुदेवदतो माधावृत्तिः स्यान्मूर्त्यदेवियेशैरष्टभिः क्रमात् । गन्दीशायैस्तृतीया स्याची दशलोकपः ॥ ५५,६॥ तदः पचमी मोक्ता यथैवोत्तरपद्धतौ । : मन्त्रसाधनाधिकारः। एकाशीतिसहस्रं तु व्योमव्यापिमर्नु जरेत् ।।.५६ ॥ तदशांशं पशाणे तु पलाशसमिधी घृतम् । तिलाश्च पायस हुत्वा पुरश्चर्या मसिध्यति ॥ ५७ ॥ मपुरश्चरणोऽप्येष भक्तस्य यजतः शिवम् । ', मन्त्रः संसाधयेदिष्ट किं पुनः प्रोक्तमापतः ।। ५८ ॥ आवहेन्महती सिद्धि प्रोक्तां द्वित्रिचतुर्गुणम् । जपोऽणिमादींश्च गुणान् ददाति दशलक्षतः ॥ ५९ ।। सप्तवारं जपाद् व्याधीन् सर्वानपि हरेन्मनुः । अष्टामिश्च महान् सर्वानपरमारान् दशाधिकः ॥ ६ ॥ विषाणि पाठाद्धरति सदाशिवमनुः स्वयम् । स्वैक्यं सदाशिवं ध्यायन् कुर्यात् कर्माणि सिद्धये ॥ १९ ॥ शान्तिकेषु स्मरेच्छुलं रक्तं पौष्टिकवश्ययोः । आकर्षणे च पीतामं स्तम्भे धूमं तु चाटने ॥ ६२ ।। कृष्णं तु मारणे शत्रुजये सूर्यप्रभ शिवम् ।' मुक्तये शसकुन्देन्दुमृणालक्षीरसन्निभम् ॥ ६३ ॥ इत्पद्मकोटरे ध्यायन् सदासौ मुच्यते भवात् । यद् यदिष्ठं भवेत् कर्म तत्तदोमजपादिना ॥ ६१ ॥ संसाधयेदयतेन पक्षादा न संशयः । पल्लवायैस्तु पटले प्रोक्तव्यादिमिर्तुतः ॥ १५ ॥ नित्यमहोत्तरशतं तत्तत्कर्म प्रसाधयेत् । व्योमध्यापिप्रकरणम् । , ज.म. पाठः, १. 'स, पाठः, ·-- पाशुपतास्त्राधिकारः] पूर्वाध एनिशः पदमः। साजेशोऽनुग्रहः सामिः काठमोबिन्दुनादयान् ।। ६६ ॥ पिण्डं स्याद् बीजरत्नं तदखिलार्थप्रसाधनम् । दीर्घस्वरैः स्वेनाहानि जातियुक्तानि पट् क्रमात् ।। ६७ ॥ ऋपिः स्यादाहिराश्च्छन्दो देवागायत्रमस्य हि । वजं तु देवता इयं कालामिसदृशद्युति ॥ ६८ ॥ पटकोटियुक्तं तीक्ष्णाग्रं शितधाराभिरन्वितम् । सर्यास्त्रशस्त्रप्रत्यर्थिविदारणविधिक्षमम् ॥ ६९॥ लक्षजापः पुरश्चर्या दशांशं च तिलैर्हतम् । चन्द्रेन्द्रबिम्बमभ्यस्य पिण्डं बजाकृति स्मृतम् ॥ ७० ॥ ज्यालामालाकुलं पीतं स्तम्भनं सर्वविद्विपाम् । पतिवादिमुखे सैन्ये मोममहिपादिपु ।। ७१ ॥ चन्द्रेन्द्रविम्यवस्थिं पिण्डं तज्जपितं स्मृतम् । पति ज्वालाकुलं सबस्तत्चत् संस्तम्भयेत् स्फुटम् ॥ ७२ ।। वाय्वमिसंयुतं ध्यात पिण्डं संस्तम्भमावदेत् । महास्ते तथा ध्यातं पिण्डं तन्मोक्षमावहेत् || .३ ॥ रोचनालिखितं त्वेतत् पटादौ यत्र पूज्यते । तद् गृहं गहरागादिक्षुद्ररोगास्त्यजाति हि ॥ १४ ॥ ऐन्द्रमण्डलग पिण्डं स्तम्भयेदुधदायुधम् । आप्यमण्डलगं पिण्डमग्न्यनुमवर्जितम् ॥ ७५ ॥ विपदष्टशिरोन्यस्त विर्ष सद्यो विनाशयेत् । पद्मोदरेन्द्रविम्बेऽपि पिण्डं पिण्डस्य मध्यतः ।। ७६ ॥ नामजीवविदर्भ तु विलिल्यं स्याद् दलेप्वथ । पश्चिमोरियाम्यमामध्येऽर्णान् विपलिखेत् ॥ ७७ ।। तार संवर्तकः साक्षः पार्थ ठोविपतेर्मनुः । पञ्चाणों विनियोगोऽस्य परम्तादिह लिख्यते ॥ ७८ ॥ 'से' क. रा पाठ २. 'ये'. ग.पाठ.

·ईशानशिपगुरुदेवपद्धती [मनपादः वाय्वनिरक्षःशार्येषु यादीन् घान्तान् सविन्दुकान् । सचिन्दुवामनेत्रेण त्रिष्कृत्यो वेष्टये बहिः ।। ७९ ॥ भूनें गोमयतोयारोचनापतो लिखेत् । हेमसूच्या तु पुष्टय सिद्धयोगेऽयवा लिखेत् || ८० ।। संपूज्य जपहोमाभ्यामप्टोचरसहस्रकम् । जातरूपहिरण्यैस्तु वेष्टितं गुलिकीकृतम् ।। ८१ ।। घृतं हस्तेऽयवा फण्ठे मूर्षि वा सर्वकामदैम् । आयुरारोग्यविजयश्रीसमृद्धिसतमदम् ॥ ८२ ॥ भूतमहादिचारारितोयामिभवभीतिहत् । सिंहन्याघ्रगजादिम्यो रक्षत्येनं सदा घृतम् ॥ ८३ ॥ फालान् तु वायुना नाते जीर्णपत्रे तु तल्लिखेत् । रहितं विन्दुना चेन्दुमण्डलेन च यादिभिः ॥ ८५ ॥ विलिल्य काकपत्रेण कृष्णेनोचाटयेद् रिपून् । पिण्ड क्रोधामिपुटितमुच्चाटादिविधौ जपेत् ॥ ५ ॥ ख सश्रोत्राग्निचन्द्रा बीज क्रोधामिसंज्ञितम् । निम्नच्छदे तथा कांकमलदेहामिभिलिखेत् ॥ ८६ ।। तदजैश्च विद्वेषस्तयोः स्यादुक्तधूपतः । विषमारिनकुलसश्चिमहिपोद्भवैः ।। ८७ ॥ रोमभिध्येद् द्वेषे निम्बपत्रविमिश्रितैः । क्रोधाग्निपुटितं पिण्डं लिखितं निम्बपत्रके !! ८८ ॥ विपेण रुधिराण चितामौ मारणं हुतम् । पाशेनापन्तसंरुद्धं दीर्घक्रोधामिसंपुटम् ॥ ८९ ॥ पिण्डं जपेच्छान्तिकेषु क्षुद्रशान्तौ विशेषतः । रोगादिशान्तये जप्यः पिण्डः स्यात् कुम्भसंपुटः ॥ ९० ॥ - . । .. 'जतुरूप्यहिं क. पाठ.. २. 'द' का पाठः, ·पाशुपतासायाधिकार पूर्वार्ध एपानिश पटलः। चन्द्रमण्डलमभ्यस्थसुधामृतसितद्युतिः । पिण्डाधिकार। संवर्तः सविपामित्वक सधान्तार्धेन्दुशेखरः ।। ११ ।। गीज चिन्तामणिर्नाम महारुद्रोऽस्य देवता। ऋपिस्तुम्बुरुसझोऽस्यच्छन्दो गायत्रमेव हि ॥ ९२ ।। लक्षावृतिः पुरश्चर्या दशांशं च तिलै तम् । प्राणानुग्रहहीनं तं बीज दीर्घस्वरैर्युतम् ॥ १३ ॥ जातिभाशि पडझानि विन्द्वन्तं नयनत्रयम् । तदप्यमान्तम् । शिवासनेऽरुणाम्भोजे स्थितो ध्येयोऽरुणद्युतिः ॥ १५ ॥ अरशूलामिनागांश्च रकं च करवालकम् । कपालं कार्मुकं बिनदष्टबाहुं त्रिलोचनम् ।। ९५॥ रक्ताकल्पः कृचिवासाः कपर्दी चन्द्रशेखरः । रौद्रः प्रसन्नवदनो ध्येयः सर्वाङ्गसुन्दरः ॥ ९६ ॥ फेसरानेषु चानानि देव्यो दिक्पत्रमध्यगाः । कोणच्छदस्था दूत्योऽस्य सर्वा ललितविग्रहाः ॥९७ ॥ जया च विजया चैव अजिता चापराजिता । दुर्गा च सुभगा चैव कराली मोहनी तथा ।। ९८ ।। तहा। दशलोकेशैर्विघ्नवीरेशमातृभिः । तदसैरपि तहाये चतुरावरणैर्यजेत् ॥ ९९ ।। उपचरियथाशक्ति सिद्धमन्त्रस्ततो भवेत् । विनियोगा भवन्ति स्म जपध्यानार्चनारतेः ॥ १० ॥ ज्वलदमिपुरस्थ तद् बीजं प्रस्तशिरःस्थितम् । स्तोमकृद् अहमोक्षं च करोति जपतः क्षणात् ॥ १.१॥ स्त्रीनामसहितं योनी स्मृत बीज वशीकरम् । अमिवायुपुरस्थ तद् बीजामिस्थः स्वयं स्मरेत् ।। १०२॥ १. 'स्व', 'ता' कस पाठ.. १. 'न',' . 'द' स. पार, ·2१८० , ईशानशिवगुरदेवपद्धती मन्पादः सर्वरक्षाकरमिदमात्मनो वा परस्य वा । कृष्णं कणें नयनयोः कुक्षौ मारे स्मृतं तु तत् ॥ १०३ ॥ बाधिर्यमन्धता शूलं बीजमापादयेत् स्फुटम् । बीजमग्निमय देहे ध्यात शनोस्तु दाहकृत् ।। १४ ॥ हृद्यामिवायुबिम्बस्थ स्मृत योषिद्वशङ्करम् । चक्रीम रवास्यस्थं यत्रं तन्नामवीजवत् ॥ १०५ ॥ वाक्स्तम्भनकर शत्रोर्जुम्भा मोहादिभूगृहे । मधुरत्रयकुम्भस्थ क्षुपिपासावरादिहृत् ॥ १०६ ॥ षटकोणे मूर्ध्नि तद् ध्यातं दष्टत्यायोऽवतारितम् । पादान्तं त्रिरिदं सद्यो विपसहरण स्पृशेत् ॥ १०७ ।। अनू;मिविष बीजममृतासावि पाण्डुरम् । फण्ठे वामकरे ध्यात विषमृत्युजरापहम् ॥ १०८ ॥ पट्कोणमध्यगं बीजममिवाग्वादिवर्जितम् । अनूाग्न्यादिक पट कोणेप्वमिसमन्वितम् ॥ १०९॥ पहिभूमण्डलोपेतं भूर्जे रोचनयार्चितम् । पिण्डयन्त्रोक्तविधिना गुलिकीकृत्य साधितम् ॥ ११० ॥ चिन्तामणिसम खेतत् प्राग्वत् सर्वार्थसाधकम् । प्रणयोऽय वचः शब्दः कणी नाभिस्ततो जरंम् ॥ १११ ।। रुद्रत्वरस्य नत्यन्तो गुहेमन्त्रः स्वराक्षरः । विश्वामित्रोऽस्य तु मुनिरुणिम् छन्दस्तु दैवतम् ॥ ११२ ॥ पण्मुखोऽर्णायुतजप पुरश्चर्यादांशतः । तिलाज्यहोम फुर्याच पूजां चोक्तविपानतः ॥ ११३ ॥ पण्मुखो वैकवको वा द्वादशाक्षभुजो गुहः । चतुर्चाहुर्द्विवाहुर्वा रक्ताकल्पविपितः ॥ ११ ॥ । मग पाह. हा पार 'बा'. पाट. सरिक ग.वाड ·पाशुपतासायधिकारः] पूर्वाधं एकत्रिंशः पटलः । १४७ युवा कुमारो बालो वा स्कन्दो ध्येयः मिताननः । पाणिभ्यां परजेऽधस्तादूर्ध्व शक्तिं च कुक्कुटम् ॥ ११५ ॥ विनचतुर्भुजः स्कन्दो ध्येयः पद्मासने स्थितः । दक्षिणे पङ्कज शक्तिं मातुलझं च वामतः ।। ११६ ।। पाश चतुर्भुजो विभ्रदेकवको युवा गुहः । अभयं पङ्कजं शक्ति दक्षिणे वरतोमरे ॥ ११७ ॥ कुलिश पड्भुजो बिभदुपविष्टोऽम्वुजासने । स्थितोऽपि षण्मुखो ध्येयस्त्वेकवक्रोऽथवा भवेत् ।। ११८॥ अभयं शक्तिशूलपून् कुलिशं चाकुशं करैः । दक्षिणे धारयस्तद्वत् कटिस्पर्शिवरप्रदम् ॥ ११९ ॥ दण्डं च तोमरं चाप घण्टा पाशं च वामतः । अघोहस्तात् प्रभृत्यूचं स्याद् द्वादशभुजो विभुः ।। १२० ॥ सात्वा मूलाङ्गमन्त्रैस्तु कृतसन्ध्याविधिः शुचिः । धौताधिहस्तः स्वाचान्तो द्वारि द्वा.स्थाविमौ यजेत् ।। १२१ ।। शक्तिपाणये नमः । वजपाणये नमः । प्रविश्यान्तरुपासीनो विनेशं च गुरु यजेत् । कृतात्मयागस्तिलकी मूलामाख्योदकेन तु ॥ १२२ ॥ स्वशिरो क्षितिद्रव्यप्रोक्षणादिविशुद्धितः । भद्रके मण्डले शक्तिमनन्तासनगात्रकान् ।। १२३ ।। धर्मादीन् कन्दनालाः सत्त्वाद्यान् मण्डलानि च । अमादीश्चापि विद्याद्याः शकीर्याद्यैर्नवाक्षरैः ॥ १२ ॥ क्षान्तैदीर्घस्वरार्धेन्दुयुक्तैः सङ्कल्प्य पूजयेत् । स्कन्दमूर्ति यथोद्दिष्टां कर्णिकाया निवेश्य तु ॥ १२५ ॥ इत्पभाद् द्वादशान्ताद् वा ज्योतिः सौपुम्नमार्गतः स्कन्दात्मकं समावाह्य मूर्ती संस्थाप्य रोधयेत् ॥ १२६ ।।- संनिरुध्यावकुण्ड्याथ मरोच्यामृतता नयेत् । बटोपचारैराद्यैरभिपूज्य यथाविधि || १२७ ॥ १. 'मयादीन' ग पाठ.

·४३ ईशानशिषगुरुदेवपद्धती मन्प्रपा मानि शक्ती पणमूर्तीः परिवारांश्च दूजयेत् । केसरेपु तदमेषु दलानेषु च तहहिः॥ १२८ ।। अनादीन् लोकपालांस्तांस्तदस्वाणि च पूजयेत् । आवरणनामानि- विद्या शान्तिः स्मृतिमेधा प्रज्ञा कान्तिर्युतिधृतिः ॥ १२९ ॥ व्यापिनी चेति विन्दन्तास्तन्मध्ये नवी यजेत् । सनत्कुमारः स्कन्दश्च विशाखः षण्मुखस्तथा ॥ १३ ॥ नैगमेपो हेमचूडः पडिमान् पूजयेत् क्रमात् । माग्याम्यरक्षोवरुणवायुसोमदिशागतान् ॥ १३१ ॥ अमीशयोः शङ्खपद्मौ निधी च धनवर्षिणौ । चतुरेष्वथ द्वौ द्वौ वीसेनादिकान् यजेत् ।। १३२ ॥ वीरसेनमहासेनौ भद्रसेनसुषेणको । चारुसेनश्च सेनानी: सेनान्तौ पूर्णचित्रकौ ॥ १३३ ॥ पूज्या इत्यर्थः। बाह्ये द्वादशराशिस्था द्वादशेज्या गणेश्वराः । बाणशाखौ भद्रसेनः सेनानीश्च भवात्मजः ॥ १५ ॥ सुब्रह्मण्यः कार्तिकेयो गुहो वै कुकुटध्वजः। मयूरवाहनश्चैव गाङ्गेयश्च ततः परम् ॥ १३५ ॥ देवसेनापतिश्चैव द्वादशेते गणेश्वराः । तद्वा लोकपालास्तु पूज्याः सायुधवाहनाः ॥ १६ ॥ विनं च वीरभद्रं च याम्ये मातृश्च पूजयेत् । पायोः समीपे दुर्गा च धूर्तसेनं तथैशतः ॥ १३७ ।। एवं सपरिवार तमिष्ट्वामावपि पूजयेत् । तिलाज्यमैत्वचरुभिनित्यहोमः प्रशस्पते ॥ १३८॥ मन्त्रसाधनाधिकार ।

·१८३ .. ॥ पाशुपतासायधिकारः] पूर्वाध एकात्रिंशः पटलः। चतुरचे पडने वा कुण्डे सत्स्कन्दपावके । हुस्खा द्रव्यैर्यथोद्दिष्टैः सर्वान् फामानवाप्नुयात् ॥ १३९ ॥ समिद्भिविल्वजाभिः श्रीः खादिरैः पुष्टिरुचमा । पशूनेघोभिरावत्यैः सार्धान्यधनानि च ॥ १० ॥ मेधा वामोति. विद्यां च पालाशैब्रह्मवर्चसम् । अन्नेनानं तु साज्येन पायसेन श्रियं धनम् ॥ १४१ ।। पुत्रजीवैस्तथा पुत्रांस्तिलैः सर्वार्थसम्पदः । यद्वर्णपुप्पैर्जुहुयात् तत्तद्वर्णाम्बराप्तये ॥ १४२ ।। दूर्वाभिरायुः कमलैः श्रीयुद्धे विजयः शरैः । सबुसैः सर्पपैः स्तम्भो द्वेषः कार्पासकोपणैः ॥ १४३ ॥ विषपस्तथोघाटो मारणं सविपैर्विषैः । कन्या समधुरैर्लाजैः सिद्धार्थररिनाशनम् ॥ १४ ॥ सक्षौद्रलवणैर्वश्यं सर्वेषां भवति ध्रुवम् । चतुःषष्टिदिन हुत्वा तदर्धं पेक्षमेव वा ॥ १४५ ॥ फार्यगौरवतो मन्त्री हुत्वा तत्तदवाप्नुयात् । होमकर्मण्यशक्तानां जपस्तत्रिगुणो भवेत् ॥ १४६ ॥ चतुर्गुणो वा भक्तश्चेद् द्विगुणादपि साधयेत् । रत्नसिंहासने पझे शिशु स्कन्दं शिवाझगम् ॥ १४७ ॥ ध्यायंस्तत्फलरत्नौधैः शीर्यमाणैः स्वविग्रहम् । मापूर्यमाणं सश्चिन्त्य जपतो मासमात्रतः ॥ १४८ ॥ धनसम्पत्समृद्धिश्च कुवेरस्येव जायते । कृत्तिकायां तथा पष्ठयां पूजाहोमजपादिकम् ॥ १४९ ॥ सविशेष विधायाशु सर्वान् कामानवाप्नुयात् । शिवास्त्रवत् पाशुपतास्त्रमुक्तं व्योमाख्यविद्यापि च पिण्डबीजम् । तथैव चिन्तामणिवीजमस्मिन् पडुनमन्त्रः पटले समासात् ॥ १५०३ रवि भीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धतौ तन्नसारे एकत्रिंशः पटलः । ''क.प.पा. १. 'वर्षम' ख. पाठः, ·अथ द्वीत्रश पटलः। शिवोत्तमान्यौ तिथीशस्थाण्वनुसारिणौ च हत् । पूजामन्त्री द्वय शास्तुर्लकुलीशो तिथाशयुक्(!) ॥ सबिन्दुलॊहितो रायगोप्ने नम इतीरितः । तारादिर्मलमन्त्रोऽय नवार्णः सर्वकामदः॥ ३॥ पष्ठवर्गाच्चतुर्थस्तु तारादिदीर्घविन्दुमान् । भूताधिपतयेशब्दो नमोन्तोऽयं च तन्मनुः ॥ ३ ॥ अनेनार्ष्यादिभिः शास्ता पूजनीयो यथाविधि । भूतसेनश्चतुर्थ्यन्तो विद्महेपदयोजितः ॥ ४ ॥ भवपुत्रस्तथायान्ते धीमहे तन्न इत्यपि । शास्ता प्रचोदयादेषा गायत्री तारपूर्विका ॥ ५ ॥ रेवन्ताय च शास्त्रे च गोप्ने च प्रभवे तथा । दीप्ने चैव प्रशास्त्रे चौद्धानि जातियुतानि षट् ॥ ६ ॥ शाम्बोऽस्यपिस्तुगायत्रं छन्द. शास्ता तु देवता । लक्षजापः पुरश्चर्यादशांशाज्यतिलै तात् ॥ ७ ॥ सिद्धनानेन मन्त्रेण सर्वान् कामानवाप्नुयात् । खड्गाय क्षुरिकायै च धनुषे च शराय च ॥ ८॥ हुंफडादिनमोन्ताश्च शस्त्रमन्त्रा यथाक्रमम् । भूतसिंहासनाम्भोजे शास्तार कार्णकागतम् ॥3॥ चतुर्भुजं सौम्यवक्र श्यामल कोमलाकृतिम् ।। चामोरुपादेनासीन लम्बेतरपदाम्बुजम् ॥ १० ॥ शरचापौ तथा खड्ग क्षुरिका दधतं भुजैः । पूर्णेन्दुवदन चारुनीलकुश्चितकुन्तलम् ॥ ११ ॥ हारिहाराभिरामाङ्गमावद्धोदरबन्धनम् । किरीटचारुज्यूरकटकाहनिवेष्टनै ॥ १२ ॥ १ 'इयो' र पाठ २ 'ध' क ग पार. १ 'चाइजा ऽस्य'. पाठ.

·१८५
शास्तमन्त्राधिकार] पूर्वार्धे द्वात्रिंश पटली
तथैव कटिसूत्रेण नपुराभ्यां च विनतम् |
नीलकौशेयवसनमाबद्धकरवालकम् ॥ १३ ॥
रक्ताकल्पं सुपीनांसं सर्वसौन्दर्यकेतनम् ।
वामतोऽस्य प्रभां देवी रक्तामुत्पलधारिणीम् ।। १४ ॥
अष्टवकृतिं चापि सत्यकं दक्षिणे सुतम् ।
ध्यात्वावाह्य तु शास्तारं देव सावरणं यजेत् ।। १५ ॥
क
तपथा
,
ध्यात्वा तु सकलीकृत्य विषद्वार न-पूजयेत् ।
क्षुरिफाखडपाणी द्वौ द्वाःस्थावुभयतो यजेत् ॥ १६ ॥
यक्षं विद्याधरं द्वारश्रिय चोपरि पूजयेत् ।
अस्त्रं क्षिप्त्वा प्रविश्यान्तदेहल्यां विनिधाय तत् ॥ १७ ॥
वास्तुब्रह्मासनानीष्ट्वा मूला.रय॑मर्पयेत् ।
गन्धपुष्पकुशक्षीरतिलसिद्धार्थकाक्षतैः ॥ १८ ॥
अध्यं स्याद् भूतनाथस्य तिलपुप्पाक्षताम्बुभिः ।
चन्दनं च निशा पाद्यमथ पद्मं च चन्दनम् ॥ १९ ॥
लवङ्कवारि चाचामं हृदा सर्व तु दापयेत् ।
तिलकी सशिखापुप्पः शक्ति पीठ धरात्मकम् ॥ २० ॥
प्रभूतसिंहासनाय सर्वशक्तिमयाय च ।
नम इत्यभिपूज्यामीन् धर्मादीन् भूतविग्रहान् ॥ २१ ।।
1मः सत्त्वं रजः पद्म शक्तीर्गोठ्यादिकास्तथा ।
तो मूर्ति मन्त्रदेहां प्रोक्तरूपायुधादिकाम् ॥ २२ ॥
झिल्प्यावाहयेन्मूर्ती तस्यां देवं चिदात्मकम् ।
: आधारादुद्गत सूक्ष्म परं ज्योतिर्हदम्बुजात् ॥ २३ ॥
भावाद्य स्थापयेद् देवं सन्निधीकृत्य रोधयेत् ।
प्ररोच्य चामृतीकृत्य तथैवार्ष्यादिभिः क्रमात् ॥ २४ ॥

·१८
ईशानशिवगुरदेवपद्धती
मित्रपारः
उपचारैनिवेद्यान्तं यजेदावरणानि च ।
भङ्गानि केसराग्रेषु गोप्त्रयादीर्दलमध्यगाः ॥ २५ ॥
तच्छक्तीश्च दलानेषु स्कन्दादीन पीठबाह्यतः ।
घोषवन्तं तु निर्माल्यधरमैशे समर्चयेत् ॥ २६ ॥.
अश्वं तु वाहनं शास्तुर्गजं वा मुखमण्डपे ।
आर्यादीनर्चयेद् वीथ्यां लोकपालांस्तु तद्वहिः ।। २७ ।
सदस्त्राणि बहिस्तेपामित्यावरणसप्तकम् ।
आवरणनामानि-
गोप्ता च पिङ्गलाक्षश्च वीरसेनश्च शांभवः ।। २८ ।।
त्रिणेत्रः शूलभृद् दक्षो भीमरूपस्तथाष्टमः ।
एतेऽष्टमूर्तयः शास्तुः पृथिव्यादिभिरन्विताः ॥ २९ ॥
गोत्री च पिङ्गलाक्षी च वीरसेना व शांभवी ।
त्रिणेना शूलिनी दक्षा भीमरूपाष्टमी स्मृता ॥ ३०॥
प्रभा तु नवमी तासामित्युक्ताः शास्तृशक्तयः ।
स्कन्दो गणपतिश्चाथ शाम्बो मधुकरस्तथा ॥ ३१ ॥
दिक्षु पूज्यास्तु कोणेपु खड्गश्च क्षुरिका धनुः ।
शरश्च नामधेयैः स्वै. पूज्याः स्यु फडन्तकैः ॥ ३२ ॥
आर्यः शास्ता महासेनः सेनानीभूतवल्लभः ।
रुद्रजो रूपवान् कामी वरदो लोकपावनः ।। ३३ ॥
नीलाश्वः श्वेतमातः श्यामी पीतानुलेपनः ।
रतमालाधरः शूरो मायो मातृगणप्रिय. ॥ ३४ ॥
कालवासा गणाध्यक्षः खड्गहम्तो धनुर्धरः ।
सहजायो जनावेश. साधुः संसाररक्षकः ॥ २५॥
मधुमान् शम्बरम्यैते बटाविंशतिभूतपाः ।
इन्द्राया लोकपालाश्च वजापान्यायुधानि च ॥ ३६ ॥
पम्पूज्य गन्धपुप्पाचैरल्यन्तं स्थिरबेरके।
ले च म्थण्डिले गन्धपुष्पधूपैततो धिया ॥ ३७॥

·. शास्तृमनाधिकार.] पूर्वार्धे द्वारिंशः पटलः। बलि निवेद्यं वहीं च तमावाह्य जुहोतु च । प्रदक्षिणनमस्कारस्तुतिजप्यैः प्रसादयेत् ॥ ३८ ॥ इदं हि यजनं शास्तुः श्रीपुष्टिविजयप्रदम् । आयुरारोग्यविभवपुत्रसम्पद्विवर्धनम् ॥ ३९ ॥ पूजाधिकार। १०॥ शास्तार मृगयाश्रान्तमश्वारूढ गणावृतम् । पानीयाथै वनादेवं ध्यात्वा मृगयुरूपिणम् ॥ ४० मध्याहे सक्तुसंयुक्तं गृहीत्वाञ्जलिना जलम् । विकीर्य नवभिर्मन्त्रैस्तद्गुणानपि तर्पयेत् ॥ ११ ॥ विश्रान्ताय ततस्तस्मै स्वकार्याणि निवेदयेत् । प्रीनचेतास्तथेत्युक्त्वा स तु यात इति स्मरेत् ॥ ४२ ॥ सिध्यन्ति सर्वकार्याणि चिन्तितान्यप्ययत्नतः । तथैवार्यादिभिर्मन्त्रैर्बलिं वास्मै हरेनिशि ॥ ४३ ॥ भूतरेण साज्येन पुष्पाक्षतविमिश्रितम् । महाशास्त्रे नमश्चेति भूताधिपतये तथा ॥ १४ ॥ नमोऽस्तु रुद्रपुत्राय पञ्चकेश्वरकाय च । साधये नम इत्येभिर्मन्त्रैर्वा वलिमाहरेत् ॥ ५५ ।। पूर्वादिदिक्षु मध्ये च रक्षायै पुष्टये श्रियै । बासाडीणा() जनाः सर्वे कोटिकोटिविभाजिताः ।। ४६ ॥ भवन्तु सहिताः प्रीतास्तेभ्यस्ताभ्यो नमो नमः। पूर्वादिगणेभ्यो भीमरूपेभ्यो भीमबक्रेभ्यो विविधाकृतिभ्यः स्थिरेभ्यश्च- पलेभ्यो यरदेभ्यो बहुरूपेभ्यो विरूपेभ्यो भीमरूपेभ्यः सद्भयोऽसद्भयः सदस- द्भ्यः सर्वगणेभ्यो नमो नमः । द्विरण्डोऽनन्तदण्डाढ्यः कर्णान्तो नाभिरापढी ॥ ४७ ।। साक्षी मीनोऽथ पतये हृच मन्त्री नवाक्षरः । . 3 'या', 'णम्जणाः ' सिक ग पाठः स. पाठ ५ 'ता प्रीता', ६ पाठ 'क्षे ख. पाठः, ·ईशानशियगुरुदेवपद्धती मित्रपादः पूर्ववत साधना द्यैः फलं प्राग्वत् प्रयच्छति ॥ १८ ॥ शास्तृमन्त्राधिकारः। अन्त्योऽनुग्रहदण्डादयस्तारादिः क्षत्रपाक्षरी। भूमिः सदीर्घत्वड्नत्या मन्त्र क्षेत्रेशदेवतः ।। ४९ ॥ आद्यनाङ्गानि दोस्तु म्वरैयुक्तानि पट कमात् । पूर्वसेवार्णसाहसं छन्दो गायत्रमेव हि ॥५०॥ ऋपिस्तु वटुको नाम क्षेत्रपालस्तु दैवतम् । कृष्णाष्टम्यादिभूतान्तं जपेन्नित्यं सहस्रकम् ॥ ५१ ॥ पुरश्चर्या भवेदस्य ध्यानं चाथ निगद्यते । पायादञ्जनपुजकुजरघटानीलाञ्जनाम्भोदवद् । दोभ्या खण्डकपालमप्यथ गदा व्योमाम्बरो भीषणः । दंष्ट्रादन्तुरितास्यवृत्तकपिशध्यक्षो केशालकः सर्पाकल्पशिरःसगचितवपुः क्षेत्रेश्वरो वश्विरम् ।। ५२ ।। अन्यथान्ये व्यालम्बोर्ध्वजटाधरं त्रिणयनं नीलाञ्जनाद्विप्रमं दोर्द्वन्द्वात्तगदाकपालमरुणसग्वस्त्रगन्धोज्ज्वलम् । घण्टाशृङ्खलमेखलाध्वनिमिर्लधुकारभीमं विभुं वन्दे मण्डलिताहिकुण्डलधरं तं क्षेत्रपालं सदा ।। ५३ ।। एोहि टुष्ठ ठलमरु भञ्ज हन विघ्न महाभैरव ! क्षेत्रपाल ! बलि गृह S । , ठठ। साध्येनानेन मन्त्रेण तत्कपाले बलिं हरेत् ॥५४॥ वामदोपणाप्टदियस्थानामन्येषा चानलादितः । अनलश्चाग्निकेशश्च कालो घण्टारवम्तथा ॥ ५५॥ महाक्रोधायश्चाथ पिशिताशनसंज्ञितः । पिङ्गलाक्षोर्ध्वकेशश्च चतुर्ध्या ठययान्तकाः ॥५६॥ 'लग्यो'स पट.

·पण्डेवामन्प्राधिकारः] पूर्वार्ध द्वात्रिंशः पटलः । पूज्याः म्युदिक्षु तेग्यस्तु मध्यरात्रे पलिं क्षिपेत् । तनोति रक्षा विजयं समृद्धिं चाप्ययं बलिः ।। ५७ ॥ प्राधणे गोमयालि मन्त्रविन्यस्तविग्रहः । संरक्तगन्धपुप्पाद्यमादृत्याय॑जलोक्षितः ॥ ५८ ॥ अनन्तयोगपीठाय नम इत्यासनं यजेत् । तस्मिन्नावाह्य मूलेन क्षेत्रपालं यथोदितम् ।। ५९ ।। अादिभिश्च दीपान्तमुपचारैरतमर्चयेन् । दिल्यावाह्य चतुर्मूर्तीः कोणेप्वगानि चाग्रतः ॥ ६ ॥ नेत्रमख पुनर्दिा गन्धाद्यैर्विजनेऽर्चयेत । अतिचारश्च राजा च कपाल्याख्यो महामनाः ॥ ६१ ॥ ते श्यामाः पर्वताकाराः सेप्यासा राक्षसोपमाः। ततस्तु बलिमन्त्रेण सव्यहस्तेन मन्त्रितम् ॥ ६२ ॥ दध्याज्यमिश्रं शाल्यन्नं सिद्धं कुटुबतण्डुलैः । दत्त्वाम्भस्त्रिस्तदन्नार्धात् त्रिः कपाले बलिं क्षिपेत् ।। ६३ ।। शिष्टेन मूर्तिभ्योऽझेभ्यो बलिं क्षिप्त्वा सकृत्सकृत् । स्वैक्यक्षेत्राधिपो मूलमष्टोत्तरशतं जपेत् ॥ ६४ ।। क्षेत्रपालबलिं त्येवं यः कुर्याद् गृहरक्षणम् । श्रियं पुष्टिं धनं सौख्यं पशून् पुत्रांश्च विन्दति ॥ ६५ ॥ क्षेत्रपालवालिविधिः। वामकर्णोऽथ कुम्भस्थो मीनो रेफः फडन्तकः । चण्डेश्वरमनुस्यों भजतां सर्वकामदः ॥ ६ ॥ कर्णी मीन. सदृद्ध पश्चण्डेश्वरपदं ततः। चतुर्थ्यन्तं तु वर्माले चण्डेश्वरनवाक्षरः ॥ ६७ ।। 'त्र', २ ला' ख पाठ . - ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मवपाः अनयोर्मन्त्रयोस्तुल्यमृषिच्छन्दोधिदैवतम् । अङ्गानि च विधानं च साधनाद्यं च तत्समम् ॥ ६८॥ छन्दस्तु बृहती तद्वपिः स्याच्चण्डकौशिकः । चण्डेश्वरो दैवतं स्यादवान्ताङ्गानि पश्च हि ॥ ६९ ॥ दप्तिषड्ज्वलफट् + + ज्वालिनीति तटेति च । सर्वज्वालिनिशब्दाः स्युः फडन्ता जातिसंयुताः ॥ ७० ॥ पञ्चाङ्गानि हृदादीनि क्रमेण परिकल्पयेत् । तान्यस्त्रशुद्धकरयोज्येष्ठाद्यगुलिषु न्यसेत् ॥ ७१ ॥ मन्त्राक्षराणि व्यर्णस्य सर्वेप्वड्डलिपर्वसु । पदानि पञ्चाङ्गुलिषु नवार्णस्यापि विन्यसेत् ।। ७२ ।। द्वाभ्यां द्वाभ्यां त्रिभिश्चके नैकाणेन पदान्यपि । शिरोहचरणेष्वास्त्र्यर्णस्यान्यस्य मस्तकें ।। ७३ ॥ मुखहृद्गुह्यपादेषु विन्यसेत् पदपञ्चकम् । पञ्चाङ्गानि हृदाधेषु स्वावकाशेष्वनुक्रमात् ॥ ७४ ।। त्रिलक्षं चैकलक्षं च पुरश्चर्या द्वयोरपि । शिवनिर्माल्यकुसुमैहमश्चास्माद् दशांशतः ।। ५ ।। मन्त्रसाधनम्। . शालिपिष्टप्रतिकृति नदीसैकतगां क्रमात् । छित्त्वा छित्त्वा तु जुहुयात् पादमारभ्य दक्षिणम् ।। ७६ ॥ विप्रं तेन यशं कुर्यादपामार्गन्धनानले । चिताकाष्ठानले प्रोक्तपुत्तल्या राजवश्यकृत् ॥ ७ ॥ वैश्यशूद्रावपि तथा वशे कुर्यात्न संशयः । तिलतण्डुलतीक्ष्णाज्येहेमकोष्ठानले रिपोः ॥ ७८ ॥ उन्मादाय जुहोत्यस्य शान्तिः क्षीरेण खादिरे । प्रियङ्ग्यमौ तमुमघृतनाप्यध या हुनम् ॥ ७९ ॥ पुरक्षोभस्तु यद्वर्णः कुसुमैरम्बराप्तये । मानियामापदण्डोऽत्रिश्चतुर्येन्द्रव तन्मनुः ।। ८ ।। 1. नियम, 3.

·मम्मलमप्राधिकारः] पूर्वाध द्वात्रिंशः पटलः। भाभिवजस्वरैर्दीः पडलानि यथाक्रमम् । ऋपिराङ्गिरसश्छन्दो गायत्रे देवता तथा ॥ ८१॥ इन्द्रोऽयुतं जपेत् तस्माद् दशांशाज्यतिलै तम् । पुरश्चयोंदिता तस्य ध्यान चाथ निगद्यते ॥ २ ॥ पीतवर्ण चतुर्बाहुं वजपद्माइकुशामयान् । दधतं चारुसहिं पीतकल्पविभूषणैः ॥ ८३ ॥ किरीटकर्णिकाहारकेयूरायविभूषितम | हेममण्डपमध्यस्थ हेमसिंहासनाम्बुजे ॥ ८ ॥ शच्या देव्या सहासीनं मरुद्भिश्चाप्युपस्थितम् । स्कन्दानलयमाद्यष्टलोकपालैर्निषेवितम् ।। ८५ ॥ करगक्षयवासोमिरष्टबीजैः सबिन्दुभिः । आदौ तन्नामधेयानि नमोऽन्ते च नियोजयेत् ॥ ८६ ॥ निर्माल्यभृतमैशान्या स्वयीजादिनमोन्तकम् । ध्यात्वेष्ट्वा बहिरस्त्राणि पजादीन्यपि योजयेत् ॥ ८७ ॥ सुरेन्दं पूजयेदित्भ राज्याप्त्यै पुष्टये श्रियै । भद्रके मण्डले कुम्भे सम्पूज्यैव शतक्रतुम् ।। ८८ ॥ तेनामिपिक्को राज्यश्रीविजयार्थानुपाश्नुते । तिलाज्यपायसैर्तुत्वा सर्वान् कामानवाप्नुयात् ।। ८९ । इन्द्रपूजाधिकार । अथ जम्भलमन्त्रस्तु माणिभद्रपदात् परम् । महासेनपदं चाथ क्षयाधिपतये ततः ॥ ९० ॥ जम्भलाय जलेन्द्राय ठौ च स्याज्जाम्भलो मनुः । सद्कृत्यगस्तदनानि माणिभद्राय नमः । पूर्णभद्राय नमः । चेलिमालिने नमः । विकुण्ड- लिने नमः | नरेन्द्राय | चरेन्द्राय । एते पडलमन्त्राः । भूख पाठ १ ·.ईशानशियगुरदेवपद्धती मंत्रादा नेत्रान्तानि स्वजातिभिः ।। ९१ ॥ आवृतिः केसरेप्व लागेप्यथै शक्तिभिः । लोकेशैश्च तदपैश्च चतुर्थावरणे यजेत् ॥ ९२ ॥ ऐरावत चतुर्दन्तमग्रतोऽश्वं च पृष्ठतः । उच्चैःश्रवसमश्वेशं पारिजातं प्रपूजयेत् ।। ९३ ।। कनिष्ठाद्यगुलिन्यासो मूलपञ्चपदैः स्मृतः । ज्येष्ठादितर्जन्यन्तः स्यान्न्यासोऽङ्गानां तले दृगः ॥ १४ ॥ कास्यहृद्गुह्मपादेषु विन्यस्य पदपञ्चकम् । अङ्गानि स्वावकाशेषु ध्यायेत् स्वैक्येन जम्भलम् ॥ १५ ॥ श्वेतपद्मस्थितं सौम्य पीताभ द्विभुजं प्रभुम् । रक्ताकल्पस्फुरन्मौलिमणिकुण्डलमण्डितम् ॥ ९६ ॥ हारकेयूरकटककटिसूत्राघलड्कृतम् । त्रिपादं तुन्दिलं ध्यायेत् पूजादी मन्त्रसिद्धये ॥ ९७ ॥ त्रिंशत्सहस्रं मूल तु जपेच्चापि तदर्धतः । जुहुयाद् विल्यपद्माज्यस्तत्समिद्भिस्तदर्धतः ॥९८॥ हुत्वा तु तर्पयेन्नित्यं जम्भेलं स तु मस्तके । प्राक् कारणेन केनापि चक्रेण हरिणा क्षतः ।। ९९ ।। क्षणतर्पणतम्तस्मिन् वेदना तस्य शाम्यति । तेन प्रीतोऽस्य यशो जम्भलोऽर्थ प्रयच्छति ॥१०॥ पटकोणमण्डलाम्भोजे हीकारेणाम्बुजं स्मरेत् । अङ्कारेणास्त्रसोम च जङ्कारात् तत्र जम्मलम् ॥ १०१ ॥ बीजपूर च नकुलं दधानं तं चतुर्भुजम् । वामदक्षिणपार्श्वस्थे मण्डले चन्द्रसूर्ययोः ॥ १०२ ॥ सविद्युद्वर्षदम्भोदश्च्योतद्वर्पजल मुहुः । पिबन्ती चातको ध्यात्वा पार्श्वयोम्तस्य तर्पयेत् ॥ १०३ ।। १ 'ना' न. पाठ. पाठः.

·फर्णयक्षाराधिकारः] ti पूांध द्वात्रिंशः पटलः । गं गं पालय जलजलेन्द्राय ठठ। माग्वज्जम्मलगन्त्रोऽयं जपायर्यसिदिदः । जम्भलमन्त्राधिकारः। संचामिरीयुतो दण्डी मीनमेपौ च लोहितः ॥ १० ॥ अपदी ये च नत्यन्तः कौवेरोऽष्टाक्षरो मनुः । प्लं पूर्णभद्राय । हुं विकुण्डलाय । क्लं चेलिमालिने । युवर- न्द्राय | ने नरेन्द्राय । नें नलकूबराय । एडेते मूर्तयोऽमानि स्युर्नेत्रान्तं स्वजातिभिः ॥ १०५ ॥ .न्दिलो धनद. पीतः पीताकल्पविभूषितः । चतुर्बाहुर्दधत् कुम्भौ रक्षपूर्णी हिरण्मयौ ॥ १०६ ॥ फरण्डौ चोर्ध्वयाहुभ्यां भद्रपठिाम्बुजोदरे । महानि केसरागेषु जम्भलाद्या दलामणाः ॥ १०७ ॥ सदाहोऽटा च निधयः पूर्वादिक्रमयोगतः । जम्भलं च जळेन्द्र च नरेन्द्रं चेलिमालिनम् ॥ १०८ ॥ विकुण्डलं पूर्णभद्र माणिभद्रं चरेन्दकम् । निधी पद्ममहापद्मौ मकरः कूर्म एव च ॥ १०९॥ कुमुदश्चाप्यनन्तश्च नीलः शहस्तभाटमः । वैश्रवणाय ठठ । पकाशाय ठठ । पिङ्गलाय ठठ । विविधाय उछ । कुवेराय ठठ । कुराधिपतये उठ भू. ठठ । भुवः उठ। स्वः ठठ । भूर्भुवः स्वः ठठ । 'एमिर्वटसमिद्धोमे मासेन धनवान् भवेत् ॥ ११० ॥ तिलाज्यपायसाज्यैः स्याधुतं लक्ष्मीसमृद्धये । भेदः साक्षिभुजः कर्णी सोमाकान्तश्च दारुकः ॥ ११ ॥ सहा पिनाकी स्वाहेति कौबेरोऽयं पडक्षरः । भद्रासने कल्पतरोमले पूज्यो धनेश्वरः ।। ११२ ॥ गंपळयज', 'गगावलाय जग पाठ. २. 'सत्या'. पाठ., . AA ·इंशानशिवगुरुदेयपद्धती [मन्त्रपादः पद्मप्रभा पद्महस्तां तस्य दक्षिणवामयोः । वचद्भुनं च नकुलं देव्योः पार्श्वगतो सुतौ ॥ ११३ ।। दूत्यौ चामरहस्ते चाप्यजितां चापराजिताम् । तदनादिचतुर्दिक्षु पूर्णभद्रादिकान् पुनः ॥ ११४ ॥ पूजयेत् । पूर्णभद्रं माणिभद्रं जम्भलं चेलिमालिनम् । पूर्णभद्रम्य पार्श्वस्थे देव्यौ श्री. पुष्टिरेव च ॥ ११५ ॥ शसपद्मनिधी पूज्यौ कुबेरस्य तु पार्श्वयोः । जयां च विजयां चैव पूजयेद् द्वारपालिके ॥ ११६ ॥ विकुण्डलाद्यानिष्ट्वाय सर्वेभ्योऽथ बलिं हरेत् । एवं मासेन धनवान् क्रमादब्दत्रयेण तु ॥ १ ११७॥ कुवेरसदृशः श्रीमान् स भवेन्नात्र संशयः। श्रीकण्ठोऽम्भोवामपादादिरनिरावृत्योक्ताश्चामिजाया दशार्णः । मन्त्रः म्वाणैर्द्वन्द्वशोऽङ्गानि कुर्यात् कौबेरोऽयं ज्ञानमात्रं त्रिकालम् ।। ११८ ॥ एकादश्यां मन्दवारे न्यग्रोधाधोऽरुणोदये ॥ ११९ ।। प्राग्वद् वैश्रवणः पूज्यो जपेचाष्टसहस्रकम् । प्रत्यहं मासमानं तु निशीथे जुहुयाद् घृतम् ।। १२० ॥ . ज्योतिष्मत्यास्तु तैलेन पक्षमझोलतैलतः । 7 सिद्धमन्त्रो भवेत् पश्चादयत्नेन दिने दिने ॥ १२१ ॥ यक्षः कर्णेऽभ्य तु वदेत् त्रैकाल्यार्थमयत्नतः । कर्णयक्षाधिकार.। . । A की भृगुः पिनाकी भे कर्णशुक्लः प्रभेपदम् ॥ १२२ ।। म्याहान्तोऽष्टार्णको मन्त्री देवतास्य तु यक्षिणी । प्रतप्तकनकप्रख्या नवयौवनशालिनी ॥ १२३ ॥ पीनोत्तु स्तनी चारुधम्मिल्ला रुचिरालका । भारदेन्दुमुराराम्भोजा लोलेन्दीबरलोचना ॥ १२४ ।। क ग.पा.

·সৌখিকাৰঃ ] पूर्षि शानियाः पटलः । मुमूः सुदन्तनासोष्ठा सुभुजा सुन्दरोदरी । सुपीनश्रोणिजधना सूरुजहादिपङ्कजा || १२५ ॥ सर्वा सुन्दरी चित्रवसनाभरणोज्ज्वला | प्रसाधनकराभ्यां तु दूतीभ्यां समुपस्थिता ॥ १२६ ।। लेख्या चित्रपटे सम्यक् पूजनीया च यक्षिणी । वटाधो मासमात्रं तु त्रिलक्षं तं मर्नु जपेत् ।। १२७ ।। मध्याहे पदरीपुष्पैः फदम्पकुसुमैस्तथा । मापानबलिपिण्डाभ्यां वलिं वैश्नवणाय तु ॥ १२८ ॥ निशामु प्रक्षिपेत् मोक्तमार्गेण जुहुयादपि । धृतेनालालतैलेन पृथगष्टसहस्रकम् ॥ १२९ ॥ ततः प्रत्यक्षतां याति यक्षिणीटं ददाति च । तया वा रमतां काम कारयेत् कर्म चेप्सितम् ॥ १३ ॥ सम्बोदरपदात् पूर्व विजगेति समुद्धरेत् । दीर्घाम्भो विपमेषौ च कर्णेति कथयेति च ॥ १३ ॥ कमेण द्विरुिचार्य वर्माने चामिजायया । मन्त्रः सकृतिवर्णोऽयमिष्टवा भक्ष्यफलैस्तु तम् ॥ १३२ ।। त्रिलक्षं तु जपेत् तस्य कर्णे कथयतीप्सितम् । हत्कर्णशब्दश्च पिशाचिशब्दश्च (लुहर्गह जहै सुवर्णवजवै) दुर्यमुक्ताभर- गनिर्मलालड्कृतशरीरिण ! एखेहि गच्छ त्रैकाल्यदर्शिनि मम कर्ण प्रविश्या तीतानागतवर्तमाने रुद्रो ज्ञापयति ठठ । लिङ्गं समभ्यर्च्य तदप्रतोऽमुं मन्त्र जपेल्लक्षमथो तिलाज्यम् । परयंशतोऽस्माज्जुहुयात् ततोऽस्मै कर्णे तु साक्षात् कथयेदभीष्टम् ॥ १३३ ॥ जाल मोल पलके पट्टे मट्टे चोरघरहे णले जम्भे स्तम्भ मोहे हंसाहे। सिन्दूरामा विवस्त्रा मणिकनकमिलपणा मुक्तकेशी पानोण्यरुरम्या मणिमयरुचिमत्पादुकाकान्तपादा । शिजन्मीरकान्ता तनुतरविलसन्मध्यतुगतनी या मुनेत्रा खिलेन्दुद्युतिमुखकमला हेलती पातु युप्मान् ॥ १३४ ॥ भीख,ग पाठ ·१९१ ईशान शिषगुरुदेवपद्धती - [मन्त्रपादः भद्रकालीपरिचारा ध्वात्वेत्थं मन्त्रदेवताम् || ११५ ॥ स्वैक्येनाशासु मध्ये च प्रक्षिपेन्नवशर्करा. । जपित्वाष्टोत्तरशतं चोरा न प्रविशन्ति तत् ॥ ११६ ॥ गृहमिति यावत् । चण्ड श्रीचण्डि। अमरभ्रमरभ्रमरच्छत्रधर पिङ्गलाक्षि कामरूपि भरण्यवासिनि खोट ठठ । कृष्णाष्टम्यादिभूतान्तं जपित्वेमं सहस्रकम् । पूर्वेधुरधिवास्यैका कन्या तपनवासरे ॥ १३७ ।। सातां विभूषिता प्रातैवटुं वाभ्यर्च्य मन्त्रतः । चपर्क मण्डले धान्ये संस्थाप्याभ्यर्च्य संस्पृशन्।॥ १३८ ॥ जपित्वाष्टोत्तरशतं प्राह्यत् कन्ययाय वा । गच्छेत्युक्त्वाक्षतक्षेपाद् गत्वा चोरं महीप्यति ॥ १३९॥ नमश्शब्दश्च कर्णश्च कालो दीर्घोऽथ भौतिकी । वायुध गिरिशब्दश्च स्वाहान्तोऽयं नवाक्षरः ।। ११० ॥ सन्दिग्धचोरनामार्णान् मन्त्राक्षरविदर्भितान् । विलिख्य पत्राणि दहेच्चोरनाम न दह्यते ॥ १४१॥ । द्वयोर्भ(:)फलके मन्त्र साख्य विलिखितं खनेत् । शास्तुरने रक्तबालिं क्षिपेत् क्रुद्ध प्रसीदति ॥ १४२ ॥ उफा भट शेललिद्धि देवानुचराय महायक्षसेनाधिपतये । इदं मे कार्य कथय कापय तद्यथाज्ञापयति ठठ। कृष्णाष्टम्यादि जपतु सहस्र त्याचतुर्दशीम् । सिद्धमन्त्रस्तत. मात्वा सोपवास. स्वपेन्निीश ॥१४३ ।। जपन कार्य कथयति स्वप्ने तम्य शुभाशुभम् । अयुद्धे युद्धे युद्धपूभे ठ शुद्धयोगि महानिद्रे ठठ । इममर्कसहसं तु जपित्वा साधितेन तु १४४॥ अष्टसाहस्रजपितास्तिलान् शुक्लास्तु यद्गृहे । निशाया विफ्रेित् तत्स्थान् नरान् निद्रा न मुञ्चति ॥ १५ ॥ 'वा'श पाट. ३ 'वा' क. पाठ. 7. मधी', २ ·कणयक्षाधिकारः] पूर्वाध द्वात्रिंशः पटलः । 'ओं भमरेशि भ्रफ फटि ठ भ्रम विभ्रम मुश्च मोचय ठठ । स्वैक्यं ध्वात्वा तु कृष्णां प्रततवहुमुजाचायुधां दीर्घकेशी स्वारूढां प्रस्वपन्तं मृगरिपुमम तद्नेहमध्यस्थदुर्गाम् । केशरावृत्य गेहं विकिरतु जपितान् सप्तकृत्वस्तु माषान् . प्रादक्षिण्येन निद्रा त्यजति न हि जनं तत्र सूर्योदयान्तम् ॥ १५६॥ हृदयान्ते भगवति केशान्तोऽनुष्ठशब्दयुक् । चानि फवांचालि दशकालि चण्डकालि लकालि ठठ। कालीदैवत्यमन्त्रोऽयं रविसाहस्रसाधितः ।। १४७ ।। प्रातः सात्वा जपापुष्पैः कृत्वाङ्गुष्ठं सितेतरम् । कृतमण्डलके विघ्नं काली चेष्ट्वा च कन्यकाम् ॥ १४८॥ तैलसेकात् तु साङ्गुष्ठे प्रस्तुतार्थ शुभाशुभम् | निरीक्ष्य सर्व वदति मन्त्रस्यैव प्रभावतः ॥ १५ ॥ भों हिद्याट पज फणाश ठठ । कलशस्थे समाराध्य पश्येत् प्राग्वत् तु दर्पणे । ओं कपालखट्वाङ्गडमरुकहस्ते निशिततीक्ष्णदंष्ट्रोत्कराले कुटिलपिङ्ग- लाक्षि लम्बान्तकेशकलापे मृतशिरःकुण्डलालिङ्गितगण्डे सर्वभूतवशङ्करि सर्व- भूतमन्त्रशरीरे आगच्छ मायारूपधारिणि शूलं शूलं चालय इमं मानुपश- रीरं गृह अनुमविश्य जृम्भ सर्वतोभये घटे दर्पणे तिलतैले कौमार्याशा (1) दर्शय महाभैरव राक्षसि स्वाहा । इयं तु कालीदैवत्या विद्या भैरवराक्षसी ॥ १५० ॥ अनयागुष्ठमाराध्य-दर्पणं वा विधिक्रमात् ।। जपेत् त्रिकालसंघद्धं वस्तु सबै प्रदृश्यते ।। १५१ ॥ स्वस्ति हिपां धौजट प्रचतभषाकफान्त वडि च मण्डलोपजीवितस्य श्री- हनुमताज्ञापयति मूपिकपतापिपीलिकशलभकरखुम्भकरीटगन्धिकादिकैन स्था- तव्यम् । आज्ञा व्यतिक्रममाणम्य शरीरनिग्रहं समावर्तयति । ति' स. पा.:. . 'ता' क. पाठा. १. 'ना', ·१९८ ईमानशिवगुरुदेवपद्धती मित्रपादः तस्य दानरसिंहस्य क्रममाणस्य सागरम् । कक्षान्तरगतो वायुर्जीमूत इव गर्जति ॥ १५२ ।। हुं फण्णमः। अयं हनुमदैवत्यः सस्यरक्षाकरो मनुः । विलित्य पत्रे तु मनु वारेऽर्फस्य कुजस्य वा ।। १५३ ॥ नीत्वा प्रदक्षिणं क्षेत्रे खनेत् कीटादिशान्तये । नमो भगवते पक्तकाफुण्डे हंसः चामुण्डे । अपिच विचय हस.- काली उच्चाटय हुं फट् । भस्माष्टोतरसाहसमादाय जपित करे ।। १५१ ।। क्षेत्रे प्रदक्षिणं प्रास्य सस्यं किञ्चिद् विमुच्य तु । सस्पकीटादयो नश्यन्ति । खुपि खुषि प्रर्वजणि लुखेषिणि ठठ । साध्यां पश्यन् सुकेशस्टम् जपेदाकर्षयेच तीम् ॥ १५५ ।। स्त्री पुरुषं वेति यावत् । भूर्जे स्वनामान्तरितो मन्त्रोऽय रोचनार्पितः । सितसूत्रावृतोऽश्वत्थकोटरस्थोऽस्य पुष्टिकृत् ॥ १५६ ।। स साध्यनामन्यग्रोधकोटरस्थ यशं नयेत् । ओं हां शुगृहे खे हे ह हः । अनेन जपितान् बीहीन् भक्षयन्ति न मूषिकाः ।। १५७ ॥ नालिफेराटियन्धाच अपितारुणतन्तुना । मोहि लपे वज। शमीभस्माम्भसा अनेन क्लिन्नदक्षिणपाणिना ॥ १५८ ।। स्पृष्ट्वा वश्याः म्युरन्येन स्पर्शादुचाटिता नरा । पण्ये विकीर्ण तद्भल तद्विक्रयनिषेधात् ।। १५९ ॥ तत्पुण्ड्मुग्वमालोक्य दान्ताः स्युर्वृषभादयः । १ ग. पाट.३ य' पाठ ... प 'ए' क. पाठ 'तम', .

·१९ । भष्टाक्षरमप्राधिकारः] पूर्वाध प्रयविंशः पटलः । इत्म हि शास्तः कथितं विधानं सगन्त्रकं क्षेत्रपचण्डयोश्च । इन्द्रस्य यक्षेश्वरपूर्वकाणां त्रैकाल्यविज्ञानविशेषयुक्तम् ।। १६०॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरदेवपद्धती तन्नसारे मन्त्रसाद चारिपटलो द्वात्रिंशः। 3 अथ प्रयस्त्रिंशः पटलः। इन्मेपरक्ते मुखवृत्तयुक्त पाली सदीर्घ चरणावसानम् । त्वक् चाष्टवर्णी मनुरस्य बीज रायान्तरस्य चिहुरं सविन्दु ।। १ ।। तत्सप्तमानन्तमयी तु शक्तिराद्यन्तगोऽस्य प्रणवः प्लुतोऽर्चः । जप्यो मनुः सप्रणवो द्विजैः स्यात् स्त्रीशूद्रयोरप्रणवः स चोक्तः ॥ २ ॥ चशब्देन सवर्णाम्यष्ठपार्श्वप्रभृतीनामपि । अन्तः पदान्ते मुनिरस्य यामी देव्यादिगायत्रमथास्य दैवम् । छन्दो हि विष्णुः परमात्मनामा स्यात् पूर्वसेवा तु कृतेऽष्टलक्षम् । ३ ३ ॥ त्रेतादिषूक्तद्विगुणादिसंख्यं प्रत्यर्णमृप्यादिकमुच्यतेऽस्य । गौतमश्च भरद्वाजो विश्वामित्रस्ततः परम् । जमदनिर्वसिष्ठश्य काश्यपोऽत्रिरिहाष्टमः ॥ ४ ॥ अगस्त्यश्च क्रमादेते वर्णानां समुदीरिताः । गायत्र्युष्णिगनुष्टुप् च बृहती पश्झिरेव च ॥५॥ त्रिष्टुब्जगत्यौ च विराट् च्छन्दास्यष्टौ यथाक्रमम् । धरो ध्रुवस्तथा सोम आपोऽनिर्वायुरेव च ॥ ६ ॥ प्रत्यूपश्च प्रभासश्च वर्णानां देवताः स्मृताः। सप्त भूरादयो लोका विष्णुलोकस्तथाष्टमः ॥ ७ ॥ लोकाः स्युरष्टौ वर्णानां वर्णान्यपि वदाम्यहम् । शुझं स्वर्णनि कृष्णं सरक्कं कुड्कुमप्रभम् ॥ ८ ॥ पद्मकिजल्कनीलाभ सर्ववर्णमिहाष्टमम् । गन्धादिपञ्चतन्मात्रा मनो बुद्धिरहड्कृतिः ॥९॥ १ रे पा' ख. पाठ .. १. 'गो', 'थ' के. पाठक, ·1 .. - ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मिपादः अष्टाक्षराणां तत्वानि कथितानि यथाक्रमम् । षष्ठाद्ययोदात्तत्वात् स्वरितोऽन्त्यद्वितीययोः ॥ १० ॥ प्रचयस्त्रिचतुर्थाभ्यां निभृतः पञ्चमाक्षरः । क्रुद्धो महावीरपदे घुशव्दः सहन इत्युक्तपदेन युक्ताः ॥ ११ ॥ स्वैर्जातिभिस्तानि यभा चतुर्था पञ्चवमङ्गानि भवन्ति युक्त्या । दुर्गागणेशौ गुरुवैनतेयौ वयादिकोणेषु भवन्ति देवाः ॥ १२ ॥ शैक्रादिपु क्षेत्रपतिः स्वनाम्ना दिग्बन्धने छोटिकया विधेयाः । न्यासः पुरस्तात् करयोश्च देहे पञ्चाङ्गविन्यासविधिश्च तेषाम् ॥ १३ ॥ सृष्टिः स्थितिः संहरणं च भेदाः स्युर्ब्रह्मचारिप्रभृतित्रयाणाम् । अस्त्रेण संशोध्य करौ स्ववर्णास्तर्जादिकं दक्षिणतोऽथ वामे ॥ १४ ॥ न्यस्येत् तु तर्जान्तमथानमन्त्रान् ज्येष्ठादिकं वामकरे तदन्तम् । वर्णाङ्गमन्त्रोभयतस्तु तारः स्यान्मध्यपर्वस्विह वर्णमन्त्रान् ॥ १५ ॥ आद्यन्तपर्वस्वपि तारमेव न्यस्येत् समस्तालिषु क्रमेण | उक्तक्रमात संहृतये विलोमव्यासः स्मृतोऽथ स्थितये तु पाण्योः ॥ १६ ॥ सर्जादिकं चापि कनिष्ठिकान्तं ज्येष्ठाद्यमङ्गेपु कनिष्ठिकान्तम् । काक्ष्यास्यहन्नाभिकटिप्रदेशा जान्वनयश्चापि भवन्ति सृष्टौ ॥ १७ ॥ विलोमतः संहृतये स्थितौ च न्यस्येत् तु नामे दयान्तमान् । करम्यासेऽष्ठाभ्यामहलिपु तर्जाग्राभ्यामकुष्ठयोर्यसेत् । स्यान्मध्यया मध्यमतर्जनीभ्यां साङ्गुष्ठयानामिकया च तर्जा ॥ १८ ॥ ज्येष्ठान्दिता ज्येष्ठिकया कनिष्ठा निर्येष्ठकाभि. सकलालीभिः । देहन्यासं कुर्यात् । इत्थं सदा न्यस्ततनुं विशुद्ध नर तु नारायणमूर्तिमाजम् ॥ १९ ॥ विषाभिचारारिरुजो महाया नजन्ति रेण विहाय भीताः । विन्यस्तमन्त्रोऽप्यशुचिर्थदा यद् धौताइनिराचम्य पुनश्च मन्त्री ॥ २० ॥ सात्वाथवा न्यस्ततनुर्यथावत् पुनर्जपाद्यं विदधीत कृत्यम् । 'क्रमादि' स. पायः. २. '६' क पाट. ३. "यो धितो', ४. ' ·२०१ . अष्टाक्षरमन्त्राधिकार: पूर्वार्ध प्रयस्त्रिंशः पटलः । अष्टाक्षरं पञ्चकपञ्चसंख्यं संयम्य वायुं मनसा जपित्वा ।। २१ ।। प्राणस्य सम्पनियमोऽयमुक्तस्तांत्रीअपादौ तनुतां तथान्ते । शुश्रूपया या महता धनेन प्राज्ञं गुरुं तद्विदमर्चयित्वा ॥ २२ ॥ तत्तोपकृन्मन्त्रमवाप्य तस्मात् तदक्षिणा स्वानुगुणां च दत्त्वा । कुर्वन् सवर्णाश्रमकर्म संर्व पूजा च भक्त्या हरये यथोक्ताम् ।। २३ ।। व्रत्याशनः शस्तयथोक्तदेशे संसाधयेन्मन्त्रमिमं यथावत् । नारदीये मनःसंहरणं शौचं मोनं मन्त्रार्थचिन्तनम् ॥ २४ ॥ अव्यग्रत्वमनिर्वेदो जपसम्पत्तिहेतवः । गृजन चारनालं च शाष्टिा कांस्यभोजनम् ।। २५ [1- मन्त्रवीर्यतपोनानि तस्मात् तानि विवर्जयेत् । कारञ्जी न भजेच्छायां नाद्यात् तत्पादुके स्पृशेत् ।। २६ ॥ न वस्त्रान्तरमाच्छाद्य कदाचिज्जलमुत्तरेत् । यातयाम गतरसं पूतिपर्युषितादिकम् ॥ २७ ॥ नानातु न दिवाखप्नं न सेवेत परस्त्रियः । अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ ॥ २८ ॥ सन्तोषशौचस्वाध्यायत्तपांसीश्वरभावना । तान् यगन् सनियमान् कुर्वन् मन्त्रांश्च साधयेत् ।। २९ ।। करजं च पलण्डं च मत्स्यमासौ मधूनि च । छत्राकं जालपादानि नालीशोकालुकानि च ॥ ३० ॥ अलावुतैलसिद्धं च तैलसिक्थ न भक्षयेत् । अक्षारलवणाशी, स्यात् पुरश्चरणसिद्धये ॥ ३१ ॥ श्रेयस्विना गुरूगां च सन्निधौ सत्यनुज्ञया । जपपूजादिकं कुर्यादन्यथा दोषकारकम् ॥ ३२ ॥ + इति । ज्या स पाउ २. 'शं' क ग पाठ.. १ BB ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती [मन्त्रपादः मार्गादिशीर्षस्य तु पूर्वपक्षे तिस्रो नवम्याद्यमुपोप्य विष्णुम् ॥ ३३ ॥ संपूज्य चैकादशिकानिशायां प्रातश्च कुर्यादथ पूर्वसेवाम् । मन्त्राक्षराणां तु चतुर्गुणानि-लक्षाणि जप्यानि ततो दशांशम् ॥ ३४ ॥ साज्यस्तिलैर्वा कमलैर्जुहोतु कुर्यात् स्वशक्त्या द्विजभोजनं च । लक्षवयान्मन्त्ररोऽस्य शुध्येत् पक्षश्चतुर्भिश्च तथात्मशुद्धिः ॥ ३५ ॥ पट्भिस्तु लक्षः पितृमातृशुद्धिः स्यादष्टलक्षरपि मन्त्रसिद्धिः । जपाद् दशांशं जुहुयात् तिलाज्यक्षीरान्नपालाशसमिद्भिरग्नौ ॥ ३६॥ होमे त्वशक्ती द्विगुणं जपेन स्यात् सिद्धमन्त्री द्विजभोजनैश्च । संसाधयेन्मन्त्रमिमं तु नित्यं संपूजयेत् तं विभवानुसारम् ॥ ३७ ।। स्नात्वा तु सान्ध्यं च समाप्य कृत्यं यागालयं प्राप्य 'कृताघिशौचः । आचम्य पूर्णर्यकरः स्वमन्त्रीःस्थान् यजेदक्षतपुष्पगन्धैः ॥ ३८ ॥ चण्डं प्रचण्ड गरुडं च नाना चक्रं तथैवोभयपार्श्वसंस्थान् । भूमावधोधं च यजेत् तदूर्ध्वं द्वारश्रियं मध्यगतां यथावत् ॥ ३९ ॥ क्षिप्त्वान्तरस्त्रेण तु पुष्पमन्तः प्रविश्य यागालयबाह्यतोऽस्त्रात् । प्राकारमुद्भाव्य तथा निविष्टो निजासने वाग्यमवान् यथावत् ॥ ४० ॥ प्रागुक्तमार्गेण तु शोषणाथैः शुद्धात्मदेहो हृदयाम्बुजस्थम् । - ध्यात्वा पर ज्योतिरथास्य मध्ये नारायणं तत्र यजेद्धियैव ।। ४१ ।। न्यासांस्तु कृत्वा सकलीकृतात्मा कृत्वार्ध्वपुण्डू सितचन्दनाद्यैः । फालादिगानेषु च केशवाद्यैः पुप्पाक्षतारूढशिरो धृतार्थ्यः ॥ ४२ ॥ फालादिप्विति- फालोदरोरोगलपार्श्ववाहाकण्ठेपु वामोदरपार्श्ववाहोः । सदूर्ध्वकण्ठे त्वथ-पृष्ठदेशे पैश्चाद् गले च क्रमशो नमोन्तम् ॥ ४३ ॥ केशवायैरिति, केशव नारायण-माधव-गोविन्द विष्णु- मधुसूदन-त्रि- विक्रम-वामन-श्रीधर-हृषीकेश-पद्मनाभ-दामोदराख्याभिः । धृतार्य इति,अर्घ्य च यथा नारदीये 'ar', २. ५. पाश्चंग' 11. पाठः . '' व. ग पाठः.

·मष्टाक्षरमग्राधिकारः पूर्वाध त्रयनिंश पटरः। "सिद्धार्थमक्षतं चैव कुशाग्राणि तिला जलम् । यवं गन्धं फलं पुप्पमय॑मष्टाङ्गमीरितम् ॥ ४५ ॥" पाद्यं च दूर्वाम्बुजविष्णुपत्नीश्यामाकतोयैः परिपूर्य चेष्ट्वा । तकोलजातीफलसालय कैरेलाम्बुभिश्वाचमनीयकं स्यात् ।। ४५ ।। संमार्जनीयं च निशाशिरीपाचादित्यवर्तिन्यपि सर्वभद्रा । दर्भास्तथाम्भांसि च कुड्कुमं च मूलाभिलब्धं सपने नियोज्यम् ॥ ४६ ॥ अस्त्रेण धौतेपु समूलतोय. पूर्णेषु पात्रेषु सहाइमूलम् । न्यसेत् सगन्धाक्षतपुष्पधूपैरादिकानि क्रमशोऽर्चयीत ॥ १७ ॥ उशीरं कुङ्कुम मांसी मुर मूलं च चन्दनम् । कुष्ठ कृष्णागरुश्चेति गन्धोऽष्टाङ्गो हरिप्रियः ॥ ४८ ॥ सर्वमस्त्ररक्षितं कवचावकुण्ठितं च । तत्राय (दक्षिणकरे) पादयोः पाद्यं पृथक् पृथगाचमनीयं च मुखे समार्जनीय विशिष्टझपने योज्यम् । आपूर्य तोयैः शुचिभिस्तु पूतैर्वस्त्रेण लौहीमथ मार्तिकी वा । न्यसेच्छुभा वर्धनिका तु वामे स्याद् दक्षिणे वस्तु समस्तमन्यत् ॥ ४९ ॥ अस्त्रेणाऱ्याजलै. कूर्चेनावोक्ष्य मूलाडैरभिमन्व्य धेनुमुद्रयामृतीकृत्य क- वचेनावकुण्ट्य सुरक्षित पूजोचित वस्तु समं निदधीत । अादिभिः प्रोक्ष्य शिरः स्वशुद्धि पूजाक्षितौ द्रव्यगणे च शुद्धिः । प्लुतान्तमूलेन तु मन्त्रशुद्धिः स्यात् क्षालनेनापि च घेरशुद्धिः॥ ५० ॥ विनेशमिष्ट्वा नितौ स्वनाम्ना पूर्वोत्तरे तु स्वगुरूस्तथैव । तत्रैव वाचं परमं गुरु च श्रीनारद चाप्यथ पूर्वसिद्धान् ॥ ५१ ॥ अस्त्रेण निर्माल्यमपोह्य बेराद् दत्त्वामृताय॑ त्वभिषिच्य तोय. शीर्णा तु पाद्याचमने च पीठमिष्ट्वा समाबाह्य निधाय मन्त्रान् ।। ५२ ।। पुनस्तथाादिभिरिष्टगन्धै सपुप्पधूपाक्षतमर्चयित्वा । सुगन्धितैलेन च पञ्चगव्यैः संस्नाप्य चूर्णेरपनुद्य लेपम् ॥ ५३ ॥ संमार्जनीयेन विमृज्य देवं हारिद्रचूर्णेन च कुड्कुमेन । सुगन्धिपुप्पाम्बुसुगन्धतोयैस्तथामिपिन्चेत् पुरुषादिसूक्तैः ।। ५४ ॥ । १. ''ख, पाठ.

·२०४ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती [मन्त्रपादः ॐ। जितं ते पुण्डरीकाक्ष ! नमस्ते विश्वभावन।। सुब्रह्मण्य ! नमस्तेऽस्तु नमः पुरुष ! पूर्वज! ॥ ५५ ॥ अनेन चोपचारांस्तु दद्यान्मूलाङ्गसंयुतम् । आधारशक्तिं त्वथ कूर्मराज शेपं च पृथ्वीमथ योगपीठम् । धर्म तथा ज्ञानमनन्तरं च वैराग्यमैश्वर्यमपि क्रमेण || ५६ ॥ सिंहाकृतीस्ताननलादिकोणेप्यधर्मपूर्वानपि दिग्गतेशान् । रजस्तमःसत्त्वमयानि कन्दं नालं च पद्म यजतु क्रमेण ॥ ५७ ।। तत्पत्रतत्केसरकर्णिकासु व्याप्तानि सूर्यामिनिशाकराणाम् । बिम्बान्यथात्मा च तथान्तरात्मा पूज्यस्तथा स्यात् परमात्मनामा ॥ ५८ ॥ विमलोकर्षिणी जाना क्रिया योगाथ सत्यया ।। ५२.।। प्रहीशानुग्रहा चाथ पूर्वतः केसराग्रगाः । तासां तु मध्येऽम्बुजकर्णिकाया यानुग्रहाख्या नवमी तु शक्तिः । आवाहयेत् तत्र ततो यथावत् सञ्चिन्त्य नारायणमप्रमेयम् ॥ ६० ॥ नीलाम्बुदश्यामलकोमलाङ्गः पूर्णेन्दुविम्बद्युतिवक्रपद्मः । रत्नप्रभोद्भासिकिरीटरोचिस्संभिन्ननीलालकभाररम्यः ॥ ६१ ।। सुभूललाटायततुगनासाव्याकोशपङ्केरुहपद्मनेत्रः । व्यालम्बिचार्वश्चितकर्णपाशव्यासक्तनक्रोज्ज्वलकुण्डलश्रीः ॥ १२ ॥ सन्निष्कभूपोज्ज्वलकम्बुकण्ठ पिनद्धरत्नागदयुग्मबाहुः ।- विचित्रवास.कटकाङ्गुलीयः सशसपद्मोरुगदारिहस्तः ॥ ६३ ॥ सत्कौस्तुभोद्भासिविलोलहारः श्रीवत्सलक्ष्मीरुचिरोरुवक्षाः । माणिक्कविम्बोपमशातमध्यव्यासङ्गिहेमोदरबन्धसौम्य ॥ ६४ ॥ आपीतकौशेयविशेपरम्ये कटिप्रदेशे विपुले दधानः । रत्नप्रकाचितहेमसूत्रमाजानुलम्बा वनमालिका च ।। ६५ ।। जवाद्वयं चारुसुपीनवृत्तं पादाब्जयुम्म च सुजातगुल्फम् । उत्तुगरक्तां नखचन्द्रपङ्गिं वराङ्गुलीभिस्तनुकोमलाभिः ।। ६६ ॥ . १. 'पान्', २. 'त्मा', ३ 'चा', ४. 'मो' स. पाट . .

·भधारमघ्राधिकारः] पूर्वार्ध प्रयस्त्रिंशः पटलः । २०० शहं च चक्रं जलजं च नकं दधत् तलैः पादकराम्बुजानाम् | सर्वाङ्गसौन्दर्यगुणैकलक्ष्मी विभर्ति यस्मात् पुरुषोत्तमोऽसौ ॥ ६७ ॥ सञ्चिन्त्य नारायणमूर्तिमेवं हृत्पङ्कजे स्वेऽचलदीपकल्पम् । हंसात्मकं तत् प्रणवोपगूढं ज्योतिः प्रदीपादिव दीपमन्यम् ॥ ६८॥ आदाय वुद्ध्या प्रणवं प्लुतान्तं सौपुम्नमार्गेण नयेदुदीर्य । संयोजयेत् खाम्बुरुहोदरस्थे ज्योतिर्मये ब्रह्माणि तत् ततोऽपि ॥ ६९ ॥ पुष्पाञ्जलौ स्वे विनियोज्य तस्मान्मूर्ते पुरोवर्तिनि मध्यनाड्या । नीत्या नियुञ्जीत सतारहसं बीजं सनादं हृदयाब्जमध्ये ॥ ७० ॥ कृत्वैवमावाहनमस्य मूर्ती न्यसेत् करन्यासविहीनमर्णान् । मन्त्रस्य चाहानि सहसमूलान सान्निध्यमस्मिन् विदधीत मन्त्री ॥ ७१ । तद्वादशान्तामृतपूर्णचन्द्रविम्यात् प्रवृत्तामृतधारयामुम् । तद्ब्रह्मनाड्यागतया निपिञ्चेत् सार्धेन्दुखड्गीशमुदीर्य तारम् ।।७२ ।। पीयूपपूरैरिव पूर्णमन्तर्वाधे तथाहादितदिव्यदेहम् । ध्यात्वा यथायद् विहितोपचारैस्तं पूजयेदावरणानि चान्ते ॥ ७३ ॥ तद् यथा अङ्गानि पूर्वादिदलाग्रगाणि कोणच्छदाग्रेषु यजेत् तथास्त्रम् । द्वारेपु पूर्वादिपु वैनतेयं चक्रं च पद्मं च गदा क्रमेण ॥ ७४ ॥ कोणेषु पूज्यरित्वह पाञ्चजन्यः शाहू च याम्ये त्वथ नन्दकं च । द्वे चेपुधी पश्चिमतम्तु सौम्ये पूज्या स्वनाम्ना वनमालिका स्त्री ॥ ७५ ॥ लक्ष्मी हरेदक्षिणपार्श्वसंस्था भूमिं तु पुष्याख्यकयास्य वामे । श्रीवत्समझं मणिकौस्तुभं चाप्यग्रे यजेद् दक्षिणवामसंस्थौ ॥७६ ॥ 'इन्द्राग्निवैवत्वतराक्षसेशास्तोयेश्वर वायुमथोऽर्थनाथम् । ईशानमजोद्भवमप्यनन्तं सोमं च सौम्ये यजतु स्वनामा ॥ ७७ ।। तेषां तु बाह्ये कुलिशं तु शक्ति दण्डासिपाशाङ्कुशसद्दाश्थ। शूलं च पद्म च सुदर्शनं च लोकाधिपास्त्राणि यजेत स्वनाम्ना ॥७८॥ अक्षाणां बाह्ये कुमुदादीन् पूजयेत् । कुमुदं कुमुदाक्षं च पुण्डरीकं च वामनम् ॥ ७९ । " ·-- ईशानशिवगुरटेयपद्धती [मन्यपादः शकुकर्ण सर्वनेत्रं सुमुखं सुप्रतिष्ठितम् । कोटिकोटिगणाधीशान् विष्णुभूतगणाधिपान् ।। ८० ॥ सोगेशयोर्मध्यगतं विष्वक्सेनं च पूजयेत् । विष्णोनिर्माल्यमखिलं पूजान्तेऽस्मै निवेदयेत् ।। ८१ ।। संपूज्य नित्यं विधियद्यथोक्ते हुत्वा घृताद्यैरथ वैष्णवानौ । शक्त्या द्विजाग्यानपि भोजयिष्यन् मन्त्र जपेद्वा त्रिसहलसहयम् ।। ८२॥ एवं विधेयोदितपूर्वसेवासंसिद्धमन्त्रो विनियोगमिच्छन् । तैस्तैर्यथोक्तहवन पैर्वा संसाधयेद् वान्छितमर्थजातम् ॥ ८३ ।। कुण्डे यथोक्ते चतुरश्रके वा तत्रारणेयं मथितं तु वाग्निम् । संस्कृत्य तं वैष्णववह्निमार्गादावाध तस्मिस्तु हरि जुहोतु ॥ ८४ ॥ आयुष्कर तद्धरितालिकाप्रैर्लक्षत्रयं चाज्यातिलं जुहोतुं । छिन्नासमिद्भिश्चतुरगुलाभिः क्षुद्रापमृत्यून् मधुरैश्च हन्यात ॥ ८५॥, अश्वत्थमालभ्य शनैर्दिनाये जपेच तं मृत्युरुजां प्रशान्त्यै । लक्षद्वैयं वा जपतस्तु काल्य स्याद् दीर्घमायुश्च तथाभिषेकात् ।। ८६ ॥ तोयं जपित्वाभिकृतिप्रसंख्यं पीत्वा त्रिसन्ध्यं स भवेचिरायुः । कुम्भाम्बु पूर्ण त्वयुतं जपित्वा बिम्बे विधानेन हरिं च तस्मिन् ॥ ८७ ।। आवाह्य संपूज्य दशांशमाज्यं हुत्वाभिषिञ्चेदपमृत्युशान्त्यै । आलब्धमन्नाद्यमनेन भुक्तं नित्यं तदायुप्करमष्टसंख्यम् ॥ ८८॥ अन्यद् विपं वा सुजरं शतं तद् भुक्तं जपेदौषधमिष्टदं स्यात् । चन्द्रोपरागे त्रिदिनोपवासी यत् कापिलाज्यस्य चतुष्पलानि ।। ८९ ॥ चूर्ण बचायाश्च पलं पिबेत् तत् प्रज्ञाकरं स्यादयुताभिलब्धम् । ब्राहीघृतं वापि तथैव पातं सूर्यग्रहे स्यात् कविताकरं च ॥ ९० ॥ नित्यं जल वाष्टशताभिलब्धं प्रज्ञकरं वत्सरमात्रतः स्यात् । तिस्रोऽथ रात्रीः समुपोष्य माघी सङ्क्रान्तिमस्यां भसितावदिग्धम् ॥९१ ।। ब्राह्मीघृतं पञ्चसहस्रसंख्यं प्रज्ञाकरं स्याज्जपितं निपीतम् । श्वेताम्बरायः सितपङ्कजानां क्षीराज्यसेकादयुतं जुहोतु ॥ ९२ ॥ १. "क्त त', 'ति' ख. पाठः. ३. 'नो' ग पाट:. 'त्र' क. ग. पाठः. ६. 'दम्' ख, पाठः. ~ .. 'मुस. पाट ·अष्टाक्षरमन्त्राधिकारः] पूर्वाध प्रयस्त्रिंशः पटलः । लक्ष्मीमभीष्टां लभते चतुर्मिः कुम्मैश्च पूर्णविधिनाभिषिक्तः । अन्नं तु विन्देत् सघृतान्नहोमादाज्येन कामान् लभते पशूश्च ।। ९३ ।। वैल्वैः फलैर्वा मधुरत्रयाक्तैः पत्रैः समिद्भिश्च भवेत् कुबेरः । विष्णोस्तिथौ फल्गुनपूर्वपक्षे तिस्रो निशाः सम्यगुपोप्य विष्णुम् ॥९॥ संपूज्य पद्यैर्मधुरावसिक्तैर्तुत्वा तु लक्षं लभते निधानम् । प्राढे च तिष्ठन् सममूर्ध्ववाहुर्लक्षं जपेद्वा धनवानसौ स्यात् ॥ ९५ ॥ बिल्वस्य मूले निवसन् फलैस्तर्जुहत् सहस्रं प्रतिवासरं वा। अनन् धनी तत्फलमिश्रमन्नं मासस्त्रिभिः स्यात् प्रजपन् धनेशः ॥९६ ॥ धेनोः सवर्णाकृतितर्णकायाः क्षीरे चहें संस्कृतमाज्यसिक्तम् । हुत्वायुतं तच्चरुपमश्नन् हन्यादलक्ष्मी लभते च लक्ष्मीम् ॥ ९७ ॥ यद्वर्णपुप्पाणि जुहोति साज्यं तद्वर्णवस्त्राणि लभेत मासात् । शाल्यादिधान्यानि धृतप्लुतानि प्रामोति हुत्वा खल मासमात्रात् ॥ ९८ ॥ यो यानि बीजान्ययुतं जपित्वा शाल्यादिकानामपि वा तरूणाम् । क्षेत्रे वपेत् सस्यफलं समग्रं मूलानि चामोति फलानि चैपाम् ॥ ९९ ॥ भूर्जास्तु गोमूत्रकयायकान्नं लक्षं जपेत् पुत्रमसौ लभेत । हुत्वाथ वा गुग्गुलुमाज्यसिक्तं तन्मन्त्रिताम्भःसपनेन पत्न्याः ॥ १०० विपा वशे स्युस्तिलतण्टुलाभ्या हुत्वा तु दध्योदनतो नरेन्द्राः । अन्नेन साज्येन विशोऽपि शूद्राः क्षीरान्नहोमेन वशे भवन्ति ॥ १०१ ॥ इष्टामपामार्गहुतेन योषा कन्या तु लाजैस्तु समातुलुङ्गः । निखादुर्सक लवणेन चान्या वश्या भवन्त्यस्य हुतैयथावत् ।। १०२ ॥ देवासुरान् वा नरकिन्नरादीन् रक्षांसि नागान् विहगांश्च यक्षान् । साज्यादपामार्गहुतादभीष्टानश्वत्थवहौ स्वयशे करोति ॥ १०३ ॥ नारायणं पूजयतन्त्रिसन्ध्यमुद्दिश्य यान् यान् जपतोऽर्णलक्षम् । सर्वेऽपि लोका यशगा भवेयुर्दधुर्यदिष्टं दृढभक्तियोगात् ।। १०४ ।। गोमूत्रसंसाधितयावकाशी खात्या त्रिसन्ध्यं हरिमर्चयेद् यः। पतोऽटलक्षैर्भवतीह विभः स्याद् महायद्विगुणैः क्रमेण ॥ १०५ ॥ कमेण क्षनियादयश्चावुद्धिपूर्वसुरापस्तेनगुरुतल्पगाश्चेनि यावन् । - ॥

·२०० ईशानशिवगुरुदेवपद्धता [मन्त्रा पूतस्तथा पञ्चभिरेव लक्षैस्तोये स्थितः स्यादिह पातकेभ्यः । अन्ते तु गव्यान्यभिमन्य पीत्वा पूतस्त्रिलक्षरुपैपातकेभ्यः ॥ १०६ ॥ सूर्येक्षणो चारिणि जानुदने स्थित्वाप्टसाहस्रजपाभिषिक्तः । तत्तदिनोपात्तमघं निहन्यात् स्यानाभिमात्रे जपतस्तु पुष्टिः ॥ १०७ ॥ शुक्लाजसूत्राणि मतङ्गसंख्यागुणानि चैक्य गमितानि मन्त्री। . स्पृष्टवायुतं तज्जपितं निवद्धं स्यात् सर्वरक्षाकरमायुषे च ॥ १०८ ॥ पुंसां दक्षिणहस्ते वार्मकरे कण्ठे वा स्त्रीणाम् । क्रुद्धस्य शान्तिः पुरतो जपात् स्याद् वादे जयश्चाष्टसहसजापात् । राज्ञोऽथ वान्यस्य च दर्शनादौ मन्त्रं जपेदिष्टमसौ करोति ॥ १०९॥ स्नातो विशुद्धः कपिलाकरीषं ब्राझे मुहूर्तेऽम्वुजपत्रलब्धम् । - अनिन्दुपर्वण्ययुतं जपित्वा द्वारे निखातं गृहरक्षकं तत् ।। ११० ॥ तद्गोमयाद् वैष्णववाहिभस्म प्राग्वज्जपेत् स्याद् ग्रहरोगरक्षा । सिद्धार्थपालाशतिलाज्यहोमात् स्यात् सर्वरक्षा प्रहरोगशान्तिः ॥ १११॥ राजीधृताक्ताः समिधोऽर्धरात्रे वैभीतकीदिग्वसनो बनान्ते । जुहृद् रिपून मारयतीह मासात् वैकतीः स्तम्भयते च सेनाम् ॥ ११२ ।। इष्ट्वा हरि गव्यघृतावसिक्तं नित्यं त्वपामार्गसमित्सहस्रम् । हुत्या नरेन्द्रो नवभिस्तु मासर्जित्वेह शत्रून् वहते धरित्रीम् ॥ ११३ ॥ वामे तु पाणौ सलिलं गृहीत्वा दष्टं निपिञ्चेन्मनुजापलब्धम् । श्वेलान् समस्तान् विनिहत्य रक्षेद् दूर्वाभिरामृज्य च लूतिकादीन् ।।११४॥ ध्यायेन्निजैक्यं गरुडाधिरूढं शङ्खारिपाशाङ्कुशशाइवाणैः । गदासियुक्ताप्टभुजं जयार्थी नारायणं वैरिभिया च शान्त्यै ॥ ११५॥ क्षीरार्णवान्त.कनकान्तरीपे कल्पद्रुमोद्यानगमण्डपान्तः । . सिंहासनाजोदरसन्निविष्टं ध्यायेच्छ्यैि श्रीधरणीसमेतम् ॥ ११६ ॥ गङ्गादिकाना सरितामुदीच्ये तीरेऽब्दमष्टाक्षरमन्त्रजापी। आश्चर्यशक्तिर्भवतीह सर्वान् कामानवामोति च दीर्घमायुः ॥ ११७ ॥ १. 'भ्य.। मूर्ग', २. 'त्य' य. पाठ ३. 'न्द्रा' क. ग पाठ:. m ·अक्षरमाभिकार: पूर्वार्ध प्रतिशः पटलः । तिम्रो निशाः सम्यगुपोप्य कृष्ण पक्षे तु काणे दिवसे तु कृष्णम् । संपूज्य तत्पादयुगं कराभ्यां स्पृष्ट्वा जपेत् सप्तदिनं धनार्थी ॥ ११८ ॥ इस्थमञ्जनचन्दनपादुकाखड्गादिकं च साधयितुं तत्तत् कार्य साधयति । प्रातस्विरात्रं समुपोप्य चेष्टा विष्णु सगोमूत्रकयावकाभ्याम् । पक्षं विनिद्रः सततं जपेद् यस्तस्येष्टदा व्योमचरा भवेयुः ॥ ११९ ॥ भूतोदकेनैव बलिं निशीथे दत्त्वा श्मशाने त्यथ सप्तरात्रम् । भूतादिकेभ्यस्त्रिसहस्रजापाद् भूताः पिशाचाश्च तदिष्टदाः स्युः ।। १२०॥ न्यग्रोधमूले हरिमर्चयित्वा जुह्वत् सहस्राणि तु खादिरीणाम् । श्यामासु मासादुपयाति यक्षी स्यादिष्टदा सा रमतां तया वा ।। १२१ ॥ , खादिरीणां समिधामित्यर्थः । आलिख्य चाशोकवनस्य मध्ये यक्षं तथा तत्फलके तदीयैः । पुप्पैर्हरिं चापि यजेत् निसन्ध्यं हुत्वापि मासाद् वरदो हिं स स्यात् ।।१२२॥ नागगुमाणां फलकेपु नागीरालिख्य या नागवनस्य मध्ये | इष्ट्वा हरि तत्कुसुमैर्जुहातु प्राप्नोति ताभ्यः स रसायनाघम् ।। १२३ ॥ द्वारे बिलस्यासुरराजकन्यामालिख्य चाधाय विककतामिम् । वैककृतीनां समियां तु लक्षं हुत्यासुरीतो लभते तदिष्टम् ॥ १२४ ।। आम्बरोऽथाम्बरगोचरेऽसौ यद्वैतसीनामयुतं जुहोतु । स्याद् शृष्टिरम्या समिधामथापि स्थित्वाप्सु तस्माद् द्विगुणं जपित्वा ॥१२५॥ शमीसमिद्धिविपदा प्रशान्त्यै जुहोतु कृष्णैः सघृतस्तिलैर्वा । श्रियै च पुष्टौ घृतपायसाभ्यां जपञ् श्रियं पश्यति पर्वताये ॥ १२६ ।। क्षीराशनो वाक्षरलक्षजापी ब्रह्मावबोधं लभते च मुक्तिम् । लक्ष्मी दशा पश्यति पर्वताने सम्पूज्य पण्मासजपेन भक्तः ।। १२७ ।। दध्याज्यमध्यक्ततिलैः सुकृष्ण त्वा त्रिलक्षं त्रिदशा वशे स्युः । प्रत्याशनो विष्णुगृहे जपेद् यः संवत्सर मन्त्रमसक्तमेनम् ।। १२८ ।। , 'न्ति' ख. पाठ., ४.'' क, पाठ. २. 'ध्ये इश्वा हरि ग. पाठः. ३. "पि सा तद' ख, पाठ:. CC ·ईशानशिवगुरदेवपद्धती मन्त्रपाद. विष्णुं दृशा पश्यति भक्तियोगाद् यजन् यथावच्छरदां त्रयेण । तिस्रो निशाः सम्यगुपोप्य विष्णुं सम्पूज्य तु द्वादशिकानिशायाम् ॥ १२९॥ ताशें विधायारुणचन्दनेन संस्पृश्य तं मन्त्रमिमं जपित्वा । संस्पन्दमान तमथाधिरूढे. प्राप्नोति तेनैव स विष्णुलोकम् || १३० ॥ यं यं त्रिलोक्यामयमर्थजातं वाञ्छत्ययत्नादथ वा प्रयत्नात् । मन्नी समस्तं लभते जाँक्तस्तु नारायणपादपद्मे ॥ १३१ ।। इति परमरहस्य प्रोक्तमष्टाक्षरस्य श्रुतिनिगदितमेतत् साधनाद्यं समासात् । हरिचरणसरोजे भक्तिभाजा जनाना प्रियहितमखिलार्थप्राप्तये हेतुभूतम् ॥१३२॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्नसारे अष्टाक्षरपटल. प्रयस्त्रिंश । . अथ चतुस्त्रिंशः पटलः। आदावत्तिष्ठशब्दः श्रीरसर्गा ब्रह्मशोणिते । ठद्वय चैव तारादिः श्रीकरोऽष्टाक्षरो मनुः ॥१॥ ऋप्याद्या वामदेवश्च पतिर्विष्णुश्च जातिभिः । अङ्गानि स्युर्द्विरुक्तानि भीपय त्रासयेति च ॥ २ ॥ प्रमर्दयेति रक्षेति हुङ्कारश्च यथाक्रमम् । करदेहाइविन्यास सृष्टिस्थित्यन्तभेदतः ॥ ३ ॥ अष्टाक्षरोक्तमार्गेण कुर्यादस्यापि मन्त्रवित् । क्षीराब्धौ हेमपुलिने दिव्योद्याने मनोरमे ॥ ४ ॥ अधस्तात् कल्पकतरोहेमसिंहासनाम्बुजे । ध्यायेत् तार्क्ष्यसमारूढ तप्तहाटकसन्निभम् ॥ ५ ॥ शंखचक्रगदान्जानि धारयन्तं चतुर्भुजम् । दिव्यपीताम्बरधरं विचित्रमकुटोज्ज्वलम् ॥ ६ ॥ विचित्रहारकेयूरनक्रकुण्डलमण्डितम् । नानारत्नप्रमोगासिकटकाङ्गुलिवेष्टनम् ॥ ७ ॥ विक. पाठ . र ',३. प्य' 'ना' स पाऊ. चशग' प न. पाट.. का पाठ.. ४. 'या', ·श्रीकराटाक्षरगोपालमन्याधिकारः] पूर्वार्ध चतुरिंशः पटलः । २११ श्रीवत्सकौस्तुभोरस्क पनमालाविराजितम् । सर्वाङ्गसुन्दरं देवं ध्यात्वा सम्पूजयेद्धरिम् ॥ ८ ॥ अङ्गानि केसरापु दिपत्रेषु श्चियं रतिम् । धृति कान्ति यजेच्छक्ति मूर्ती कोणदलेप्वपि ।। ९ ।। वासुदेवसङ्कर्षणप्रद्युम्नानिरुद्धानिति यावत् । विष्वक्सेने स्वदिक्सस्थं लोकेशान् स्वदिशास्वपि । अस्त्राणि बाह्यावरणे संपूज्यैवं यथाविधि ॥ १० ॥ ततः कुण्डे तु वेदाने वैष्णवेऽनौ जुहोते च । बिल्वक्षीरागसम्भूताः समिधश्वाम्बुजैरपि ॥ ११ ॥ मर्पिपा पायसेनापि सहस्रं पृथगष्टभिः । जुहुयाच हिरण्यायेगुरुं सम्पूज्य शक्तितः ॥ १२ ॥ ततः सिद्धोऽस्य मन्त्रोऽयमिष्टोन कामान् प्रयच्छति । आज्याक्ताभिस्तु दूर्वाभिर्मृत्युरोगान्निवर्तयेत् ।। १३ ।। भोजयेच द्विजान् शक्त्या दीर्घ चायुरवाप्नुयात् । आदित्याभिमुखस्तिष्टञ् जपेदुद्दाहुरम्भसि ॥ १४ ॥ सहस्रं च जपेदष्टौ महतीं श्रियमाप्नुयात् । अष्टाक्षरोकमखिल विनियोगजातमस्यापि विष्णुहृदयस्य समानमुक्तम् । तत्तत्तथैव जपहोमविशेषयुक्त्या ससाधनीयमिति तच समस्तमूह्यम् ।। १५ ॥ विष्णुहृदयाधिकारः। स्मरबीजं चतुर्थ्यन्तं कृष्णो गोपीपद ततः । जनशब्दोऽम्बुभूस्थामूर्षी नाभिस्ततो मरुत् ॥ १६ ॥ अमिपत्नी च मन्वर्णो मन्त्री गोपालकः स्मृतः । भाद्यं चीज तु तच्छक्तिर्वामाक्षी नारदो मुनिः ॥ १७ ॥ विराटच्छन्दस्तथा कृष्णो देवता बालविग्रहः । छन्दो गायत्रमित्यन्ये लिख्यन्तेऽङ्गान्यनुक्रमात् ॥ १८ ॥ १. ति' क. पाटः, २. 'ट्वा का', ३. 'स्था' पास, ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती [मत्रपार आचक्राय विचक्राय सुचक्राय च जातिभिः । त्रैलोक्यरक्षणायेति चतुर्ध्या त्वसुरान्तक |॥ १९ ॥ - हीनमाद्यैश्चतुर्वर्णैः केचिद् गोपमनुं जगुः । तस्यापि तुल्यमृप्याद्यमाय चैव साधनम् ।। २० ॥ सिद्धसाध्यादिघटनं नक्षत्रघटनापि वा। नावेक्ष्या त्वस्य मन्त्रस्य सर्वेषां सिद्धिदो ह्ययम् ।। २१ ॥ स्त्रीशूद्राणामपि ह्येष भक्तानामिष्टसिद्धिदः । अस्त्रसंशुद्धकरयोः कनिष्ठाद्यङ्गुलीप्वपि ॥ २२ ॥ तलयोश्चैव सर्वत्र मन्त्रार्णान् सृष्टये न्यसेत् । तद्विलोमेन संहारे स्थितये मध्यमादिकम् ॥ २३ ॥ अङ्गानि च कनिष्ठाद्य ज्येष्ठाद्य मध्यमादिकम् । करयोविन्यसेत् तुल्य सृष्ट्यन्तस्थितिष क्रमात् ॥ २४ ॥ मूर्ध्नि बिन्दौ दृशोणे श्रोत्रयोर्वदने गले । हृदि नाभौ स्मरे जान्योर्जयोरपि पादयो. ॥ २५ ॥ देहे चतुर्दशाणीस्तु विन्यसेत् सृष्टये क्रमात् । हृदयाचं स्थितिन्यासे पादाद्य सहृतौ स्मृतम् ॥ २६ ॥ अङ्गानि हृदयाद्यानि स्वेषु स्थानेषु विन्यसेत् । कृत्वा तु करयोासं शरीरे व्यापकं तथा ॥ २७ ॥ देहन्यासं च पञ्चाई न्यासं कुर्याद् यथोदितम् । गुरूपदेशतो मन्त्रं लब्ध्वा तत्तोपकारक ॥ २८ ॥ ध्यात्वा देव यथाकालं पुरश्चर्या समाचरेत् । भूभृन्नदीबिल्वमूलहूदगोष्ठसुराल्या ॥ २९ ॥ बोधिच्छायासमुद्रास्ते तद्वत् स्थानानि साधने । प्रत्याशनः संयतात्मा लाने त्रैपवणे रतः ॥ ३०॥ मत्येस्मेपु स्थानेषु स्वार्णसाहस्रकं जपेत् । जपाद् दशाशं जहुगात् पद्माज्यतिलपायसैः ॥ ३१ ।। कोत पाठ. म. पाट.

·श्रीकराधाक्षरगोपालमन्त्राधिकारः] पूर्वार्ध चतुनिशः पटलः ।
स्वर्णादौ पूजयेद् देवं कृष्णं विभवसारतः ।
भोजयेद् ब्राह्मणान् शक्त्या कृतपूर्ववतो भवेत् ।। ३२ ।।
ध्यानं च--
वालं प्रत्यग्रनीलोत्पलदलजलदश्यामलं कोमलाई
व्याकोशाम्भोजनेत्रं कनकमणिलसद्धपणं पीतवस्त्रम् ।
बर्दापीड विचित्रोज्ज्वलमकरलसत्कुण्डलं चारुवनं
कृष्णं दोर्मिश्चतुर्भिधृतजलजगदापनचक्र स्मरामि ।। ३३ ।।
वन्यैर्नानाप्रसूनर्विरचितरुचिमचित्रमौलि विचित्रै-
मित्रैः कदम्बैय॑तिकरितलसत्केसरोद्दामदाना |
कण्ठान्तालम्बिनोचैः परिगतवपुष वेणुगानानुपक्तं
गोगोपीगोपवृन्दैः परिगतमपि वा चिन्तयेत् पीतवस्वम् ।। ३४ ।।
श्रीवत्सोद्भासिवक्षःस्थलगतविलसत्कौस्तुभोद्धासिलक्ष्मी-
व्यामिश्रालोलहार मधुकरनिकरानीलकेशालकान्तम् ।
व्यायेत् पूर्णेन्दुबिम्बामलमुखकमलं फुल्छपनायताक्ष
देवं गोपालवेपं दिवि सुरमुनिभिर्वन्धमानं मुकुन्दम् ॥ ३५ ॥
सामान्यसाधनाधिकारः।
अथ त्रिकालं कृष्णस्य यथा ध्यानं निगद्यते ।
गवा सन्दोहनकृते वत्ससन्दोहमध्यगम् ॥ ३६ ॥
वेणुगानविनोदेन रममाण विलासिनम् ।। ३७ ॥
ललिधमानं गोवत्सर्गोपकन्याभिरावृतम् ।
ससुरासुरगन्धर्वमुनिविद्याधरादिभिः ॥ ३८ ॥
धुन्दशो दिवि देवेशं वन्द्यमानं स्मरन् यजेत् ।
चम्पकोत्पलपद्माधर्वन्यैरन्यैः सुगन्धिभिः ॥ ३९ ॥
कुसुमैर्गन्धधूपाधैर्यथायदभिपूजयेत् ।
प्रातर्हिरण्यपात्रेषु दधि मूल गुलं मधु ॥ ४० ॥
रसवन्नवनीतं च ताम्बूलं च निवेदयेत् ।
मध्याक्षे रनशैलेन्द्रशिलरेऽप्तिमनोरमे ॥४१॥

·ईशानशिवगुरदेवपद्धती मित्रपार्दः दिव्योद्याने कल्पवृक्षच्छायायां रत्नमण्डपे । रलसिंहासनाम्भोजकर्णिकायां चतुर्भुजम् ॥ ४२ ॥ यथोक्तरूपालङ्कारं कृष्णं ध्यायीत साधकः । संवृतं गोपकन्याभिर्दिव्यरूपाभिरच्युतम् ॥ ४३ ।। नारदाचैर्मुनिगणैः सेव्यमानं सुरैरपि । उद्यानवृक्षच्छायासु चरित्वा यवसोदकम् ।। ४४ ॥ मुतृप्ताभिस्तथा गोभिर्विश्रुताभिरक्षितम् । ध्यात्वैवं विधिनावाह्य वक्ष्यमाणविधानतः ॥ १५ ॥ सुगन्धियन्यकुसुमैश्चम्पकोत्फुल्लकुब्जकैः । संपूज्य हेमपात्रेषु निवेद्य घृतपायसैः ॥ ४६॥ दत्त्वा गोभ्यस्तथा प्रासान् क्षमस्वेति प्रवा(हास)येत् । सायं वृन्दावने देवं रासमण्डलमध्यगम् ॥ ४७ ॥ अलकृताभिरत्यर्थे गोपकन्याभिरावृतम् । क्रीडन्तं नृत्तगीतायैर्विनोदैविविधैर्विभुम् ॥ १८॥ मल्लिकाजातिकुसुमैरिट्वा तु घृतपायसम् । निवेद्य च शृत क्षीरं दत्त्वा हस्ताक्सेचनम् || ४९ ।। मुखवासं तु ताम्बूलं विनिवेद्य प्रवा(हास)येत् । त्रिपवणध्यानाधिकारः। अथ सामान्ययजनं कृष्णस्येह निगद्यते ॥ ५० ॥ स्थानमूलैविधिस्नातो गत्या यागालयान्तिकम् । नामभिरपालांश्च प्रागादिपु यजेत् कमात् ॥ ५१ ॥ धातारं च विधातारं गङ्गा च यमुनामपि । शङ्खपद्मनिधी तद्वद् द्वारशाखाप्रयोरपि ॥ ५२ ॥ मध्ययोर्मूलयोरिष्ट्वा तन्मध्ये च मुदर्शनन् । सर्योदुम्बरमध्ये तु नाम्ना द्वारभिय यजेत् ।। ५३ ।। 1. के विधि' पारा, ·श्रीरराष्टाक्षरगोपारमघ्राधिकारः] पूर्वाध चतुर्विशः पटलः । भद्रं सुभद्रं याम्ये तु द्वारे द्वारश्रियं तथा । चण्ड प्रचण्डं लक्ष्मी च पश्चिमे विजया जयाम् ॥ ५४ ।। लक्ष्मी च प्रयजेद् द्वारे तारकाधीशदिग्गते । अखाभिमन्त्रितं पुप्प प्रक्षिप्यान्तः प्रविश्य तु ॥ ५५ ॥ तदस्वकुसुमं न्यस्य देहल्या वास्तुपद्मजे । स्वासनं च समाराध्य शसवप्रं समन्ततः ।। ५६ ॥ सङ्कल्प्य वर्मणा गेहमवकुण्ठ्य निजासने । आसीनोऽध विशुद्धात्मा शोपणाद्यैर्यथाक्रमम् ।। ५७ ॥ विन्यस्य सकलीकृत्य कृष्णरूपी स्वयं जपन् । चिज्ज्योतिषि हृदम्भोजे स्वकीये कृष्णमव्ययम् ।। ५८॥ आसनादिक्रमादिष्वा मानसैरुपचारकैः । मूलाडैरर्यमापूर्य तज्जलोक्षितमस्तकः ॥ १९ ॥ आश्रयं द्रव्यचक्रं च तै. संशोध्यार्थ्यविन्दुभिः । आत्मानमिष्टा गन्धाद्यैः प्रवरे. कृष्णरूपिणम् ॥ ६०॥ कृतोर्ध्वपुण्ड्रः कुसुमदूर्वालङ्कृतशेखरः । दक्षिणे विनराजानमैशान्या प्रयजेद् गुरुम् ॥ ६१ ॥ पृथिव्यादिमयं पीठं सङ्कल्प्याभ्यर्चयेदपि । आधारशक्तिं गन्धारिनन्त च स्वनामत. ॥ ६२ ॥ अदिलिप्यधर्मादीन प्रकाशमानसेन च । प्रवृत्तिरूपं मोहं च कालतत्त्वं च विद्यया ।। ६३ ॥ मायातत्त्वं च संपूज्य सूर्यसोमानिमण्डलैः । प्रागादिकेसराग्रेपु शक्तीरपि समर्चयेत् ॥ ६४ ॥ विमलोकपिणी ज्ञाना क्रिया योगा च सत्यया । प्रहीशानुग्रहा चैव पूज्यास्तु नव शक्तयः ॥ ६५ ॥ हेमादिप्रतिमायां वा पटे या लक्षणान्विते । आवाह्याष्टाक्षरोक्तेन विधानेन यजेद्धरिम् ॥ ६६ ॥ "" स. पार. 3, 'य' क पाठ • ·ईशानशियगुरदेवपद्धता मनपादः अङ्गानि केसराग्रेषु कोणेप्यत्रं च पूजयेत् । रुक्मिणी सत्यभामां च लक्ष्मी नानजितीमपि ॥ ६ ॥ सुनन्दां मित्रविन्दां च देवी जाम्बवतीमपि । सुशीलां चैव पूर्वादिदलापु क्रमाद् यजेत् ।। ६८ ॥ पीठाद् बाझे मण्डपान्तः शङ्खादीन् द्वन्द्वशोऽर्चयेत् । चतुर्भारप्रदेशेषु क्रमाद् दक्षिणवामयोः ॥ ६९॥ शङ्ख चक्र गदा शाई मुसलं नन्दकं तथा । पाशाकुशौ च मध्ये प्राक् श्रीवत्सं कौस्तुभं यजेत् ॥७० ॥ अथ मण्डलवाये तु वह्निकोणादिदेवताः । सरस्वतीं गणेशं च दुर्गा क्षेत्रपतिं क्रमात् ।। ७१॥ प्रागादि नारदं कूर्म पूर्वसिद्धान् गुरून् यजेत् । तेषां बाह्ये तु लोकेशान् तदस्त्राणि च तद्वहिः ।। ७२ ॥ संपूज्य गन्धैः पुष्पाद्यैस्ततो देवं प्रवासयेत् । एवं प्रतिदिनं पूज्य त्रिकालं विभवे सति ।। ७३ ।। एवं साधितमन्त्रस्य सर्वकामा भवन्ति हि । विप्रादीन् वशयेद्धृत्वा वन्यपुप्पैश्च जातिभिः ॥ ७४ ॥ रक्तपुष्पैस्तथा नीलैरुत्पलैः सर्व एव हि । सतण्डुलैस्तिलैः पुप्पैर्हा तद्भस्मधारणात् ।। ७५ ।। योपितो, वायदयायचीरमध्वभिधारितः ।, फदम्बपुप्पैर्जुहुयाद् ध्यात्वा गोपालविग्रहम् ।। ७६ ॥ कदम्बमूले गायन्तं सर्ववश्यकरं तु तत् । अन्नाद्यकामः श्रीपुप्पै. सिततण्टुलमिश्रितः ॥ ७७ ॥ जुहोति चाप्यपामार्गः सर्वलोकवशीकरम् । धनार्थी सितपद्माधैर्वस्त्रं तद्वर्णपुष्पकैः ॥ ७८ ॥ पादरीभिः समिद्भिस्तु साज्याभिः कन्यकाप्तये। मध्यक्तलवणै?त्या सर्वेपा स्याद् वशीकरम् ॥ ७९ ॥ 1. 'at' क. पाट. ३. से. सर्व त. पाठा, २. '६' ग.ग. पाट ·२१७ - - श्रीकराधाक्षरगोपालमत्राधिकारः] पूर्वार्ध चतुर्विशः पटलः । गोसिसिरिसर्तुत्वा परमाद्यसम्पदः । दध्या ज्यखादिरहुताद् व्यसनेभ्यो चिमुच्यते ॥ ८० ॥ पुत्रार्थमश्वत्थतरोर्मूले कृष्णं स्मरन् यजेत् । गुरु त्रप्रदं लक्षं जपेत् तस्माद् दशांशतः ॥ ८१ ॥ वृतं तु जुहुयाद् भूत्यै नवनीतं जुहोतु च । प्रातः कुजदिने लातः श्रीभूनिसहित हारेम् ॥ ८२ ।। इट्वायुतं जपित्वा तत् क्षेत्रं गत्वा तु तन्मृदम् । सप्ताभिमन्त्रिता प्राश्य तरक्षेत्रं संप्तभिलभेत् ॥ ८३ ॥ पारिजातहरं कृष्णं ध्यायेहा करवीरजैः । संसिद्धर्जुहुयादाज्यैर्जयतीन्द्र इच द्विपः ।। ८४ ॥ शहादिनिधिसंयुक्तं द्वारकावाप्तिनं हरिम् । ध्यात्वेष्वा तण्टुलान हुत्वा प्रतिष्ठां लभतेऽचिरात् ॥ ८५ ।। पार्थाय गीतावक्तारं कृष्णं ध्यात्वाम्बुजैर्यजन् । धर्म च मोक्ष प्राप्नोति दूर्वाहोमाचिरायुषम् ॥ ८६ ॥ आहर्तार तु रुक्मिण्या ध्यात्वेष्ट्वा लाजगोघृतम् । जुहुयाच्च जपेदिष्टां कन्यां योपाश्च विन्दति ॥ ८७ ॥ पिबन्तं पूतनास्तन्यं स्वैक्यं ध्यात्वावलोकनात् । सर्वे ग्रहा विनश्यन्ति विपं कालीयमर्दनम् ॥ ८८ ॥ वृन्दावनगतं ध्यायन् वृष्टिकामस्तु वेतसैः । हुत्या तु लमते वृष्टिं सप्तरात्रान्न संशय ॥ ८९ ॥ "न्याधीञ् जयेच्छापमृत्यु छिन्नाज्यतिलहोमतः । माज्यपायसहोमेन सर्वान् कामानवाप्नुयात ॥ २० ॥ राज्ञः पुरोहितत्वार्थी शुलपुष्पैर्मधुप्लुते । हुत्वा तु लभते लक्षमन्यद् वा न चिराद् द्विजः ।। ९१ ।। इति निगदितमेतत् कृष्णमन्त्रस्य सन्यड् मुनिजनपरिदृष्टान् वीक्ष्य कल्यान् विधानम् ।

·- ईशानशिवगुरदयपद्धती মিথাই नृसिंह मेवं ध्यात्वा तु कुर्यात् पूजाजपादिकम् । स्वासीनं हृदयाम्भोजे मानसद्रव्यविस्तरैः ॥ २४ ॥ पूजयेन्मनसा योगी तदशको बहियजेत् । हैमी मणिमयीं रौप्यां प्रतिमां ताम्रजा तु वा ॥ २५ ॥ कृत्या चित्रपटे वापि सालग्रामेऽथवार्चयेत् । अभावे स्थण्डिले वापि पावके वार्कमण्टले ।। २६ ।। कुर्यान्नित्यार्चनं मन्त्री यथावटुपपत्तितः । शैली स्थिरा चेत् प्रतिमा विमाने सुप्रतिष्ठिता ॥२७॥ राजराष्ट्रादिरक्षाथै तत्र पूजां प्रवर्तयेत् । निसन्ध्यं त्वेकसन्ध्यं वा विभवानुगुणं यजेत् ॥ २८ ॥ अपुरश्चरणोऽप्येष नित्याननजपादिभिः । भक्तः स वाञ्छितानर्थान् लभत्येव न संशयः ॥ २९ ॥ अथ नित्यार्चनविधिः-- स्मात्या सन्ध्या च निवर्त्य मौनी प्राप्यार्चनागृहम् । क्षालितानिकरः सम्यगाचान्तो द्वारपान यजेत् ॥ ३० ॥ सपवित्रोत्तरासङ्गः संप्रोक्ष्यायेजलैः क्रमात् । द्वारशाखोर्ध्वगौ धातृविधातारौ च मध्यगे ॥ ३१ ॥ गङ्गा च यमुना चाधः शङ्खपअनिधी स्थितौ । ऊचोदुम्बरगों द्वारश्रिय गजयुगान्तरा ।। ३२ ।। क्षिप्त्वान्तः कुसुमं स्वास्नाद् विनानुसार्य वाग्यत. अन्तः प्रविश्य वास्त्वीशं ब्रह्माण च स्त्रविष्टरम् ।। ३३ ।। उपविश्य पुरः प्रोक्तैः शोषणार्षिशोधयेत् । स्वैश्यं ध्वाला नरहरि हृदयाब्जे च चिन्मयम् ॥ ३४ ॥ -अस्त्रशुद्धकरोऽङ्गानि करागुलियु विन्यसेत् । मूलेन व्यापकं चापि देहे रुद्रपदानि च ।। ३५।। 1 “रा ग.

·१२१ गृहारमग्राधिकारः] पूर्वाध पञ्चविंशः पटलः। प्रसारितौ करौ जान्योरारोप्याधोमुखामुली । व्यत्यस्ती चरणौ कृत्या सिंहवद् व्यादिताननः ॥ ३६॥ नृसिंहमुद्रामेवं तु बद्ध्या हृत्पद्माकोटरे । अमुष्ठमात्रं नृहरि ज्योतिर्मध्ये यजेद् धिया ॥ ३७॥ ऊर्ध्वपुण्ड्राणि कृत्वा तु पुष्पारोपितमस्तकः । अस्त्रक्षालितपात्रेऽयमापूर्याथ कुशाक्षतम् ॥ ३८ ॥ प्राग्वत् तारं तु विन्यम्य जपित्वेष्ट्वा प्रदर्शयेत् । धेनुमुद्रां तदाद्भिर्यागद्रव्याण्यवोक्ष्य तु ॥३९॥ स्वशिरो यागभूमिं च गणेश नैर्ऋतेऽर्चयेत् । गुरूनेशे मुनीश्चापि पूजास्थानचतुर्दिशम् ।। ४० प्राच्यां भद्रं सुभद्र च याग्ये चण्डप्रचण्डको । पश्चाञ्चलमचलकावुदीच्यां विजयं जयम् ।। ४१ ।। आधारशक्तिं मध्ये तु कूर्मानन्तौ ततो भुवम् । उत्तरोत्तरतः पृथ्वी योगपीठं च पूजयेत् ॥ ४२ ॥ धर्मादीनप्यधर्मादीस्तमस्सत्त्वरजासि न । तत्कन्दनालपद्मानि शुक्लकृष्णारुणानि तु ॥ ४३ ।। सूर्यसोमानियिम्बानि पत्रकेसरकर्णिको । दत्त्वार्थ्यमन्त्रोन्निर्माल्यमपनीयाभिपिच्य तु ॥ ४४ ॥ आवाह्य तस्मिन् नृहरिं यथैवाष्टाक्षरोदितम् । अादिक क्रमाद् दत्त्वा सान्निध्यं परिभावयेत् ॥ ४५ ॥ मन्त्रन्यासं ततः कृत्वा पुष्पधूपार्चितं ततः । मूलागवैदिकर्मन्त्रैः पञ्चगव्यादिविस्तरैः ।। ४६ ॥ गन्धाद्भिश्चाभिपिच्याम्भस्तद्वस्त्रेणापनीय तु । संस्थाप्यासनपद्मे तु दत्त्वार्ष्यादित्रयं पुनः ।। ४७ ॥ : १ 'ना' प.मा... • 'खा' क. पाठ ३ 'त्र' स. पाठः.

·- ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मन्प्रपादः उपचारोक्तमार्गेण पूजयेत् तु विधानतः । अङ्गानि केसराग्रेपु वयादिप्वस्त्रमयेत् ॥ १८ ॥ श्रद्धां मेधां महाकामां भीमामथ महाननाम् ।. आद्रौं दीति दलानेषु पूर्वादिक्रमतो यजेत् ॥ १९ ॥ मध्ये श्रियं ततः प्राच्यां गरुडं चाथ दक्षिणे । चक्रं तु सशरं शाईमाप्ये सौम्ये गदां यजेत् ॥ ५० ॥ कोणेषु शङ्ख गरुडं ध्वजाने वाहनं यजेत् । बाह्यावरणं चक्र खङ्गं च पद्मं च मुसलं चैव दक्षिणे ॥ ५१ ॥ - शहं गदा खेटकं च शाङ्ग देवस्य चामतः । तुष्टिं दक्षिणतः पुष्टि वामे तत्रैव कौस्तुभम् ।। ५२ ।। श्रीवत्सं दक्षिणेऽभ्यर्च्य वनमालां च पूजयेत् । पीताम्बरं ब्रह्मसूत्रं नामिपा किरीटकम् ॥ ५३ ॥ भूषणानि च सर्वाणि स्वस्थाने चे पूजयेत् । कुमुदं कुमुदाक्षं च पुण्डरीकं च वामनम् ॥ ५४ ॥ शङ्ककर्ण सर्वनेत्रं सुमुखं सुप्रतिष्ठित्तम् । एतान् पूर्वीचेष्टदिक्षु यजेत् स्वाख्यानमोन्तकम् ॥ ५५ ।। लोकेशान् दश तहाटे सायुधादीस्तु पूजयेत् । ततो गुरुभूपि छन्दो दैवतानि प्रणम्य तु (५६ इष्ट्वाक्षसूत्रं देवाग्रे जपेन्मन्त्रं प्रसन्नधीः । जपपूजादिकं सर्वमर्पयेद् देवपादयोः ॥ ५७ ॥ नत्वा स्तुत्या क्षमस्वेति तन्मूर्ती तं विसर्जयेत् । नित्यपूजाधिकारः। विनियोगांस्तु वक्ष्यामि साधकानां हिताय वै ॥ ५८ ॥ 1. 'स्वं स्वं स्था', २. 'शुप', ३, 'म'ख पाउः, ·२२६. नहरिमप्राधिकारः] पूर्वार्धे पञ्चरिंशः पटलः । प्रत्याशनः शस्तदेशे जपकोट्याणिमादिभोक् । महापातकिनां शुद्धिः कोट्या स्यादुपपातकात् ॥ ५९ ।। लक्षण पातकेभ्यश्च प्रयुतेन विशुध्यति । अपमृत्युजयं वाञ्छन् हैमाद्यं तु घटं शुभम् ।। भारावरजलापूर्ण भद्रके विनिधाय तु। तीर्थाम्भोभिः सुवर्णन नानारत्नाक्षतैः फलैः ।। ६१ ॥ चतुःक्षीरत्वगम्भोभिः सुगन्धिकुसुमैनवैः । श्रीवृक्षाश्वत्थचूतानां पल्लवैः कूर्चसंयुतैः ।। ६२ ।। कुम्भवक्ने सुनिहितैः सतण्डुलपिधानकैः । सुसूक्ष्मनववस्त्राभ्यां वेष्टिते स्रग्विभूषिते ॥ ६३ ।। आसनादिक्रमात् तस्मिन्नावाब नृहरिं विभुम् । द्यष्टोपचारैराराध्य परिवारांश्च पूजयेत् ॥ ६४ ॥ सम्यगग्निं प्रतिष्ठाप्य हुत्वा दशगतं घृतम् । सम्पात्य कुम्भे तु जपेत् कूर्चस्मृगयुतं मनुम् ॥ ६५ ॥ देवस्य महतीं पूजा कृत्वा विप्रांश्च भोजयेत् । उपोपितं शुचिस्नातं साध्यमौदुम्बरासने ॥ ६६ ॥ संस्थाप्य विन्यसेत् साङ्ग मन्त्रं तस्मिंस्तमर्चयेत् । गीतवादिवनि|पैर्वेदघोपपुरस्कृतम् ॥ ६७ ॥ अभिपिञ्चेदमुं सम्यक् सोऽपमृत्योर्विमुच्यते । मन्त्रिणे दक्षिणा दद्यान्निजा शक्तिमहापयन् ॥ ६८ ॥ भूतप्रहाभिभूतांश्च रोगिणश्चाभिपेचयेत् । तत्तत्पीडोपशमनं तेषा सद्यो भविष्यति ॥ ६९ ॥ सहस्रजपितं भस्म सर्वरोगहरं स्मृतम् । स्पृष्ट्वात्मानं जपेन्मन्त्रं शतं स्यादात्मरक्षणम् ॥ ७० ॥ चोरदुष्टमृगव्यालराजभूताधुपद्रचे । स्वैक्यं ध्यात्वा जपं कुर्वन् तत्तद्भीतेविमुच्यते ॥ ७१ ॥ १. 'कान्', २. 'ते', ३. 'प्रतिष्टाप्य विन्यसेत्' ख. पाठः.

·ईशानशिवगुरुवपद्धती [मन्त्रपाद. स्वयं नृसिंहो भूत्वारिं परिभ्राम्य मृगं स्मरन् । यस्या दिशि क्षिपेत् तस्या रिपारुच्चाटन भवेत् ।। ७२ ॥ स्वयं नृसिंहः क्रुद्धः सन् मृगं शत्रु विदारयन् । नखैजपेत् सहस्र तु नित्यं मासेन मारयेत् ।। ७३ ॥ मारयित्वा रिपुं मन्त्रं जपित्वा कलशेन तु । अभिषिक्तो विशुद्ध स्यादात्मरक्षा च तद् भवेत् ।। ७४ ।। विद्वेषोचाटनादीनि कृत्वा चैव विशुध्यति । क्रूर कर्माथ सौम्य वा यद्यदिच्छति मन्त्रवित् ।। ७५ ।। तत्तत् स्वैक्यहरिध्यानाज्जपत. कर्म सिध्यति । कुण्डे वेदाश्रके यहावाबाह्येष्वा नृकेसरिम् ।। ७६ ॥ जुहुयाच्चोदितैर्दव्यैरभीष्टफलमश्नुते । पूजा च कुर्याद् देवम्य शक्त्या विप्राश्च भोजयेत् ।। ७७ ।। पुत्रञ्जीवेन्धनानौ तु पुत्रार्थी तत्फलै तात् । - सत्पुत्रं लभते तद्वत् पायसाज्यहुतादपि ॥ ७८ । पूजा कृत्वा भगवतः पुत्रकामो यदा भवेत् । पुत्रजीवेन्धनामा दु हुत्वा लक्ष पयो घृतम् ।। ७९ ॥ पायस च चरौ तस्मिन् सपात्याज्यं जपेदपि । दम्पती भोजयेत् तेन ब्राह्मणान् भोजयेदपि ।। ८० ॥ अचिरेण भवेत् पुत्रो दीर्घायुः कान्तविग्रहः । श्रीकामो विल्वकाष्ठामा श्रीलताकुसुमा-बुजै. ॥ ८१ ॥ बिल्वपत्रैः फलैर्तुत्वा घृताक्तलभते श्रियम् । दूर्वाभिरायुराप्नोति क्षीराज्यहवनात् पशून् ।। ८२ ॥ उपद्रवाणा शान्त्यर्थं दूर्वात्रिकसहस्रकम् । अयुत वाप्सु जुहुयाच्छान्ति गच्छन्त्युपद्रवाः ।। ८३ ।' अथ युद्धजय वान्छन् विभीतफशरानले। :- समूलतूलपत्राप्रकल्पिताना तेदेधसाम् ।। ८४ ॥ जानकि भोजये॥', २ 'सा' स. पाठ.

·२२५ .. हरिमन्नाभिकारः]] पूर्वा पञ्चविंशः पटलः । राजिसेहावसिक्तानामयुतं लभते जयम् । शत्रूनभिमुखायातानेवं ध्यायन जपेदपि ॥ ८५ ।। इष्ट्वा दूर्वाक्षतैर्देवं पालाशागौ घृतेन तु । दूर्वाभिः पायसाज्येन हुत्वायुर्दीर्घमाप्नुयात् ॥ ८६ ॥ हुत्वा समिद्भिः पालाशैः साज्यैरारोग्यमाप्नुयात् । वृष्टये वैतसैः साज्यैः सक्षीरान्नं जुहोतु च ॥ ८७ ।। जले स्थित्वा जपेन्मन्त्रं वृष्टिरिष्टा भविष्यति । किमत्र पहुनोक्तेन यद् यदिच्छति मन्त्रवित् ॥ ८८ ॥ तत्तत् पूजाजपध्यानहुतैः प्राप्नोति भक्तिमान् । मृद्वासने समासीन ऋजुकायः समाहितः ॥ ८९ ॥ ध्यायेत् कुण्डलिनी नाभेरधस्ताचतुराले । सप्तव्याळोपमा दीप्त्या सूर्याभामष्टवर्तुलाम् ॥ ९० ॥ हेमामां प्रणवं चास्यां दश नाड्यो विनिस्मृताः । इडा पिङ्गो सुपुम्ना प गान्धारी हस्तिजिहिका ॥ ९१ ॥ सुयशालम्बुपा पूषा कुहूर्वं शकिनी तथा । प्राणादिदशवायूनां मार्गभूतास्तु नाडयः ॥ ९२ ॥ ऊर्ध्वगमा सुपुमाख्या देहमध्ये व्यवस्थिता। इडा पामेन संयाति पिङ्गला दक्षिणेन तु ॥ ९३ ॥ नाभिपद्मं सुषुम्ना तु गत्वा तत्कर्णिकां गता । तत्र विद्युत्प्रभा देवी रमा प्रणवविग्रहा ।। ९४ ॥ सूक्ष्माख्या चिन्मयी ध्येया विद्युल्लेखेव भास्वरा । तंतः सुषुम्नामार्गेण गता हृत्पद्मकर्णिकाम् ॥ ९५ ॥ मध्यमाल्यां रमाशक्ति ध्यायेद् दीपशिखोपमाम् । सात्रिमात्रप्रणवहंसमन्त्रविभाविताम् ॥ ९६ ।। ततश्चोर्ध्व व्रजन्ती तां ज्योतिर्लेखां सुषुम्नया । भ्रूमध्ये विन्दुमध्यस्थां प्रणवे वैखरी रमाम् ॥ ९७ ।। १. 'गलामुख.पाठ: LE ·- . र ইয়াসমিয়াবী [मन्त्रपाद इन्दुरश्मिनिभा ध्यायेत् वसोऽपि च सुषुम्सया । निर्गत्य द्वादशान्ताजचन्द्रमण्डलमध्यगाम् ॥ ९८ ॥ तारवारुणवीजस्था प्लान्यमाना सुधामृतैः । अमृतादिकलाजालनिष्ठ्यतामृतधारया ।। ९९ ।। सुपुजयाधो भ्रूपमहनाभिकमलानि च । क्रमेणागत्य संप्राप्ता सूक्ष्मा कुण्डलिनी पराम् ॥ १०० ॥ ततोऽप्यापादतलयो पूरयन्ती सुधामृत. । पुनरूचं यथाशक्ति गच्छन्ती वामृतात् पुनः ॥ १०१॥ प्लावयन्ती सुधाम्भोभिरापादतळमस्तकात् । चिन्तयेत् परमा लक्ष्मी विश्वलोकविधायिनीम् ॥ १०१॥ विन्यसेचतुरो थेदान् बिन्दो पूर्णसुधामृतान् । हृत्पने तान् वसन्तादीनूतूनमृतपूरितान् ॥ १०३ ॥ विन्यस्य नामिपझे तु न्यसेदाहवनीयकम् । अन्याहार्य च विन्यस्य तथाग्निं गाईपत्यकम् ॥ १०४ ॥ साव्यमानास्तु सुधया प्रणवेन विदीरितान् । फर्मेन्द्रियाणि सव्ये तु न्यसेज्ज्ञानानि दक्षिणे ।। १०५ ॥ तन्मात्रापञ्चकं चैव पञ्च भूतानि पादयो । दक्षिणेतरयोन्य॑स्येदमृताप्लावितानि तु ।। १०६ ॥ सत्रापि चरमा ध्यायेद् विद्युल्लेखानुसारणीम् । मनो बुद्धिमहङ्कार प्रकृति पुरुष तथा ॥ १०७ ।। व्यापित्येनाखिले देहे विन्यस्याथ नृकेसरिम् । खैक्य ध्यास्वामृताम्भोभि प्लावयेदखिल क्रमात् ॥ १० ॥ तत पूजाजपध्यानहोमाद्यन्त समाचरेत् । यन्त्रोक्त फलमाप्नोति मन्त्रसिद्धिश्च बायते ॥ १०९ । सामान्योऽयं हरिन्यासो मन्त्राणा नृहरे स्मृत । नृसिंहयन्त्र वक्ष्यामि सर्वरक्षाकर परम् ॥ ११ ॥ 'द्रा रा. पा. २ र क. ग पाठ, ·. নূহমিশালিকা] एबांधे पशि. पटलः। स्वर्णपट्टेऽथवा भूर्जे शुलपहेऽथवा लिसेत् । रोचनाकुकुमलघुकुष्ठकरचन्दनैः ॥ १११ ।। सुपिष्टैः पङ्कज शुलं कर्णिकाफेसरोज्ज्वलम् । अन्तरष्टदले या धष्टपत्रं ततो यदिः ।। ११२ ॥ द्वात्रिंशच दल बाये त्रिधा पाशेन वेष्टयेत् । अङ्कुशेन च संवेष्टा नृसिंहै फाक्षरं ततः ॥ ११३ ॥ कर्णिकायां लिखेत् तस्यां रक्ष्यनाम च संलिखेत् । अष्टाक्षराण्यटदले व्याटपत्रेपु-च स्वरान् ॥ ११ ॥ द्वात्रिंशद्दलमध्येपु मूलमन्त्राक्षराण्यपि । दलापु ककारादीन् द्वात्रिंशद्वर्णकान् लिखेत् ॥ ११५ ॥ दलसन्धिषु 'हक्षेमि' परितो विलिखेत् त्रिधा । सपद्मपट्टसूत्राभ्यां गुलिकीकृत्य वेष्टयेत् ॥ ११६॥ लाक्षया च मुर्वर्णेन समाच्छाद्याम्बुजो रे । विन्यस्तकलशे यन्त्रमवस्थाप्यासनादितः ॥ ११७ ॥ आवाहाथ यजेत् सम्यग् जपेत् स्पृष्ट्वायुतं मनुम् । साध्यं तत्कलशाम्भोभिरभिषिच्य गुलिं ततः ॥ ११८ ॥ कण्ठे शिरसि वा हस्ते बद्ध्वा विप्राश्च भोजयेत् । भूतप्रेतपिशाचानामपसारादिविद्विपाम् ।। ११९ ।। रोगाणा च क्षयादीना परिहारः कतो भवेत् । यन्त्रविधिः- चीजे नाम ततो लिख्याद् बहिर्वृत्तं च तहहिः ॥ १२० ॥ ओं हुँ खे क्षे फट् जये ठठ। साध्याख्यान्तरितं मन्त्रमिम तु परितो लिखेत् । पुनर्वृत्तं च पट्कोणे लिखेत् कोणेषु चानलम् ॥ १२१ ॥ कोणाग्रेषु महाकालं क्रोधं सन्धिपु बिन्दुमत् । पृथिवीमण्डल बाटे चक्रमेतत् तु संलिखेत् ।। १२२ ।। १. 'क्षे', १. 'लो पात्रि', ३. 'क्षा', ४. 'प' स. पाठ. ५. 'नफ' ६. ग. पाठ - ·३२८ ईशान शिवगुरुदेवपत्ती मन्त्रसाद भूतप्रेतपिशाचादीन् धारणादेव नाशयेत् । शतावरीरजः प्रस्थं प्रस्थं गोक्षुरकस्य च ॥.१२३ ।। वाराला विंशतिफलं गुलूच्याः पञ्चविंशतिः । भल्लातकानां द्वात्रिंशचित्रके तु दशैव तु ।। १२४ ॥ पलानि चूर्णयित्वा तु प्रस्थं कृष्णतिलं तथा । पुराणशर्करायाश्च पलानां सप्तति क्षिपेत् ।। १२५ ।। पञ्चत्रिंशत्पलं क्षौद्रं तदर्थं गोघृतं स्मृतम् | एकीकृत्य तु तत्सर्व स्निग्धभाण्डे विनिक्षिपेत् ॥ १२६ ॥ सप्तरात्रार्पितं प्रातर्नित्यमर्धपलं क्रमात् । अद्यान्नृसिंहमन्त्रेण मन्त्रितं ब्रह्मचर्यवान् ।। १२७ ॥ षण्मासात् पलितमं स्याजरां मृत्युं जयेदपि । तथाष्टदश कुष्ठानि क्षयान सप्तविधानपि ॥ १२८ ।। अशौतिवातजान रोगानेकविंशतिपैत्तिकान् । लैष्मिका विंशतिरुजः सन्निपाताश्च नाशयेत् ॥ १२९ ।। सेवमानश्चिरं जीवेन्नारसिंह रसायनम् । नारसिंहानुहुवाधिकार । तार हृद्भगवच्छन्दश्चतुर्थ्यन्तो भवेत् ततः ॥ १३० ॥ दीर्घा मेपोऽनलः शुक्ल साक्षिदण्डस्ततो वियत् । दीर्घवायुस्ततश्चापि देवदानव इत्यपि ॥ १३१ ।। भूगिटाशं प्रदीप्तसहस्रकोटिसहस्रसमतेजसे (?) वज्रनखदंष्ट्रायुधाय स्फु. रविकीर्णफेसरसटाय, क्षुभितमहार्णवाम्भोदुन्दुभिस्वनपोपाय, सर्वमन्त्रान्तर- निर्घोपाय, सर्वमन्त्रान्तरहृदयाय, एपेहि भगवन् ! नारसिंह! पुरुप! परावर! ना! सत्येन स्फुर विजृम्भ दर दास्य सर्वपातालान् श्रम गर्न मुश्श सिंहनाद विद्रायय आविश प्रस सर्वयन्त्ररूपाणि सर्वपातालान् प्रथय सर्वतोऽनन्तज्वाल पजशतपअरेण सप्त पातालान् परिवारय सर्वपातालान् मुरलोकवासिनीनामा फर्षय हृदयान्याकर्षय धुन शीघ्रं दह हन पर मथ शोषय निकृन्तय तावै- 'भा २ पाउ. ३. 'पवाघन्मेक 1.''..ग. पाट.. १ ग. पार.

·नृसिंहमन्त्राधिकारः] पूर्वाध पशनिशः पटलः। २२९ न्मेऽखिलकन्यफान्वशमागतान् पातालेभ्यः आसुरिभ्यः फद् यन्त्ररूपेभ्यः फट् । सहासय मां रक्ष भगवन् ! नारसिंह! विष्णो! सर्वपापेभ्यः सर्वापद्धयः सर्वभयोपद्रवभयेभ्यश्च । ओं ही क्षि फट् फास्तु ते हृ फट् ठठ । अस्या- जानि-नरसिंहक्रीडित सिंहविद्रावण सर्वयन्त्रान् हन भोचाटय हुं फट् ठठ हृदयम् । ओं नरसिंहोत्तमागरक्षणाय हुं फट् ठठ शिरः। मों दंष्टोत्कटाय हुं फट् ठठ शिखा । ओं नरसिंहारिविद्रावण हुं फट् ठठ कवचम् । ओं नमो भगवते नरसिंहाय वेदवेदैनिवेदाने हुं फट् ठठ अस्त्रम् । ओं फणास- हसभोगकुटिलपर्यायानन्ताय ठठ । आगच्छ भगवन् ! विष्णो । ठठ भावा- हनमन्त्रः। ओं नमः श्रीहिताय नमः पूजामन्त्रः । पूजितो यथासुखं नमः । चतुःशताक्षरो मन्त्री नारसिंह इति श्रुतः । ऋपिर्यमोऽस्यातिच्छन्दो विष्णुरेवास्य दैवतम् ॥ १३२॥ पश्चिमाभिमुखं विष्णोरासाद्यायतनं शुचिः । जपेद् द्वादशसाहसं पुरश्चरणसिद्धये ॥ १३३ ॥ अङ्गमन्त्राणि विन्यस्य करयोरगुलीप्वपि । देहे वाभ्यर्च्य नृहरिमष्टबाई त्रिलोचनम् ॥ १३१ ।। स्तम्भान्निर्गत्य दितिजं भित्त्या नखमुखासिभिः । तदान्त्रमालाविक्षेपरुधिरोक्षितविग्रहम् ॥ १३५ ॥ चक्र खंड्गं च मुसलं शद्धं चर्म गदामपि । विभाणं बाहुपट्कैश्च अधोहस्तद्वयेन तु ॥१३९ ।। हिरण्यकशिपु भित्त्वा तदान्त्रोत्क्षेपभीपणम् । द्वारदेशे स्थितं रौद्रं जान्वोः क्षिप्त्वारिविग्रहम् ।। १३७ ॥ गर्जन्तमतिगम्भीरमट्टहासभयानकम् । स्तूयमानं विरिश्चाद्यैर्देवैर्मुनिगणैरपि ।। १३८॥ ध्यात्वैवं चित्रपटके निरावरणमर्चयेत् । मनसा चोपचारैर्वा नित्यं मन्त्रं जपेदपि ॥ १३९ ।। सिद्धमन्त्री बिलं गत्वा जपेन्मन्त्रमथायुतम् । तत्र विमान् बहुविधान् दृष्ट्वासौ निश्चलो जपेत् ॥ १४ ॥ १. 'हाय', २. 'दि' क. गं. पाठः. ३. 'स्म', ४. 'ध क. ख. पाठः, ·ईशानविषारदेवपरती [मापार प्रविश्य तु विलं धीरः पाताले सिद्धिमाप्नुयात् । असमर्थो जपेन्मन्त्र विलद्वारे ततो बिलात् ॥ १४१ ॥ निर्गत्यासुरकन्याश्च प्रयच्छन्त्यस्य वाल्छितम् | रसायन रस वार्थ घटिकामेप विन्दति ॥ १४२ ॥ सदेवासुरगन्धर्चयक्षरक्षोगणादयः । मन्त्रिणं नोपसर्पन्ति प्रयच्छन्त्यपि वान्छितम् ।। १४३ ।। पातालनरसिंहाधिकार.।" / नृसिंहकाक्षरो मन्त्रो ब्रह्मा श्वेतान्यनुग्रहः । दण्डी स्याज्जगतीच्छन्दो मुनिरत्रिश्च दैवतम् ॥ १४ ॥ महाविष्णुस्तदकानि स्वयं दीर्घस्वरैर्युतः।' ज्वलदमिशिखाजालत्रिशिखावोष्टितं हृदि ॥ १५ ॥ न्यस्त हृदि दहेत् पापमपि जन्मान्तरार्जितम् । प्रणवान्तरितं मन्त्रं जपेद् विप्रः सुयन्त्रितः ॥ १४६ ॥ नया समुद्रगामिन्या शिखरे पर्वतस्य च । जपेद् घृताशनो लक्षदशक स्वयं वै क्रमात् ॥ १४॥ भैक्षाहार पड्डिलक्ष पुरश्चरणसिद्धये । ध्यायेत् तुषारशैलाम कुश्माभसटोच्छटम् ।। १४८ ।। भालचन्द्रार्धदष्ट्रामं सिंहवा त्रिलोचनम् । भुकुटीकुटिलामोगललाटमकुटोज्ज्वलम् ॥ १४९ ॥ चतुर्भुज शङ्खचक्रगदाभयकर विभुम् । सर्वाभरणचित्राङ्ग पीताम्बरविभूषितम् ॥ १५० ॥ हिरण्यवधसक्रुद्धं दहन्तमिव दृष्टिभि । स्वैक्य ध्यात्या नरहरि मनसैव तमर्चयेत् ॥ १५१॥ पटे या प्रीतमाया वा मक्त्या शक्तस्तु पूजयेत् । दशमात्रजपेनापि रोगापन्यो विमुच्यते ॥ १५२ ।। 1. ' स पाट . २ 'दम् के पाठ ·२५ नहरिमन्नाधिकारः] पूर्वाध पत्रिंशः पटलः। मन्त्रस्यास्म सकाशे तु मन्त्राः प्रतिस्ताः परे । भस्मसाद यान्ति भूतानि पिशाचाद्या न संशयः ॥ १५३ ।। पुरश्चर्या विनाप्येष सिध्येद् भक्तस्य वे जपात् । विपरोगप्रहारिभ्यः पीडा सद्यो विनश्यति ॥ १५४ ।। लक्षमात्रजपात् सर्वे शमन यान्त्युपद्रवाः । भनुष्टुप्प्रोक्तमार्गेण विनियोगाश्च कीर्तिताः ॥ १५५ ॥ वाराहस्य तु ये प्रोक्ता विनियोगाः परत्र तु । त एवास्यापि नहरेः कोपशान्त्यै च तं जपेत् ॥ १५ ॥ तारं + हृद्गवते मेपोन्तायपदं तथा । सहस्रशीर्षाय क्षीरोदार्णवशायिने शेपभोगपर्याय गरुडवाहनाय वासुदेवाय नमः । पीतवाससे वासुदेवाय संक्रान्त प्रद्युम्नानिरुद्ध हयशिरो- वराह नारसिंह वामन त्रिविक्रम रामराम कृष्ण वरप्रद नमोऽस्तु ते । असुरदैत्यदानवयक्षराक्षसभूतप्रेतपिशाचकूश्माण्डापस्मारसिद्धयोगिनीडाकिनी - रिटिघृणिब्रह्मराक्षसविनायक पूतनारेवतीस्कन्दपुरोगानुग्रहानार्यग्रहनक्षत्रमहा- नेतानन्याश्च महाग्रहान् हन दह पच मथ प्रमथ गृह आवेशय विध्वसय वित्रासय विद्रावय सर्वायुध चक्रेण गदया वज्रेण शूलेन भस्मीकुरु सहस्र- बाहो सर्वप्रहरणायुधों नमः । भओं जय विजय अनन्तापराजिताप्रविहत ज्वल प्रज्वल विश्वरूप मधुसूदन महापुरुष वैकुण्ठ नारायण गोविन्द पद्मनाभ हृषीकेश केशव दामोदर सर्वभूतवशङ्कर शङ्खचक्रगदाधर सर्वभूत नमो- ऽस्तु ते । सर्वनागप्रमर्दन सर्वासुरोत्सादन सर्वदेव महेश्वर सर्वग्रहनिवारण स- चयन्त्रप्रमजन सर्वमुद्राप्रभेदन सर्वज्यरविनाशन सर्वबन्धविमोक्षद सर्वकार्यार्थ- साधन सर्वोपद्रवनाशन सर्वव्याधिविनाशनं सर्वशत्रुयिनाशन नाशन सर्वदुष्टनि- वारण सर्वारिष्टप्रशमन सर्वदु.स्नमनाशन सर्वदेव नमोऽस्तु ते । सर्वभूतापकर्षण जनार्दन देवदेव नमोऽस्तु ते। तथा पद्मोद्भवसहितायामस्यामानि दर्शितानि भूतेश्वर जय जीवन् हुं फट् ठठ हृदयम् । तेजोमय जीवन् हुं फट् ठठ शिरः । अमृतोद्भवमकुटाय जय जीवन् हुं फट् ठठ शिखा । अमृते कृष्णरू- पार्थ जीवन् हुं फट् ठठ कवचम् । दम्पते जीवन हुं फट् ठठ अस्त्रम् । सर्वते- जसामुत्कृष्टतेजसे वौषट् नेत्रम् । दर्शनमन्त्रेण दिग्बन्धनम् । पाठ:. २. 'न सर्वदुर' स पाठ . १ ·নানান। मन्त्रपार ऋषिस्तु वामदेषोऽस्य विराट्च्छन्दोऽस्य दैवतम् ॥ १५७ ॥ विष्णुादशसाहसं पुरश्चर्याकृते जपेत् । ' तदशांश तिलाज्याभ्यां हुत्वा सिद्धमनुर्भयेत् ॥ १५८ ।। मन्त्रस्मरणमात्रेण सर्वे नश्यन्त्युपद्रवाः । ध्यात्या नृसिहं देवेशमनुष्टुप्पोक्तमार्गतः ॥ १५९ ॥ संपूज्य मन्त्रं तु जपेत् सर्वान् कामानवाप्नुयात् । युद्धे विजयमन्विच्छन् हुत्वा तेनायुतं घृतम् ॥ ११० ॥ कृतिवारं जपित्वाम युद्धे विजयमाप्नुयात् । मन्त्रिणं मन्त्रसन्नद्धतनु स्वैक्यं नृकेसरिम् ॥ १६॥ भूतमेतपिशाचाद्या व्याप्रसादयस्तथा । शत्रुचोरादयश्चापि नोपसर्पन्ति तं भयात् ॥ १६२ ।। नपित्वाष्टोत्तरशतं नाशयेत् तु मरिकाम् । स्वैक्यं ध्यायंस्तु नृहरिं पश्यन् घोरेण चक्षुषा ॥ १६३ ।। जपित्वा दशसाहस्रमपस्मारं विनाशयेत् । तद्वन्महाज्वरं हन्याद् विंशत्या नेत्ररोगनुत् ॥ १९ ॥ त्रिपश्चाजपध्यायी विषाणि जगतीजपात् । लक्षण कुष्ठं हरति यक्ष्माणं च विनाशयेत् ।। १६५ ।। नन्द्यावतेवियाशी साज्यैर्तुत्वाप्नुयात् सुतम् । दधिमध्वाज्यसिक्ताभिर्वाभिरपमृत्युजित् ॥ १६६ ॥ पौर्णमास्यादितोऽनेन त्रिवारं जपितं घृतम् । अपौर्णमास्या पाश्नीयान्महामेधास्प जायते ॥ १६७ ।। चतुर्विशतिवारं तु जपित्वा स्याद् वशीकरम् । आज्येनाष्टसहस्र तु हुत्वा तन्नामसंयुतम् ॥ १६८ ॥ अथाकर्षणफामस्तु जुहुयाद् गौरसर्षपैः । तैलाक्ताक्षसमिद्भिस्तु कृष्णाष्टम्यादितो निशि ॥ १६९ ।। कृष्णाष्टम्यन्तहोमेन शत्रु मारयति ध्रुवम् । १. 'येत् ॥ नन्द्या क. ग. पाठ.

·नृहरिमन्नाधिकारः] पूर्वाध पश्यग्निशः पटलः । २२१ हुतैः पद्यायुतैर्लक्ष्मी फलैं?ल्यैश्च विन्दति ॥ १७० ॥ यां वा भुवं कामयते योगे वाराहसंज्ञिते । सां तु प्रदक्षिणीकृत्य हुत्वा ज्योतिष्मतीवृतम् ॥ १७१ ॥ संवत्सरान्तं तां भूमि लभते नात्र संशयः । कृष्णाष्टम्यां शुक्रवारे नागयोगस्तु मैत्रमे || १७२ ।। सा मुहूर्ते सार्पः करणे नागसंज्ञिते । संयोगो नागयोगोऽयमथवा कारणक्षयोः ॥ १७३ ॥ पातालसाधनार्थाय दशलक्षं पयोघृतम् । हुत्वा पातालवासिभ्यः प्रभूतं लभते धनम् ॥ १७१..॥ रसं रसायनं वार्थ घटिकां वा स विन्दति । छायायां वटवृक्षस्य हुत्वा ज्योतिष्मतीधृतम् ॥ १७५ ॥ अणिमादिगुणान् दिव्यानाप्नुयान्नात्र संशयः । आकाशगमनं वान्छन् तैलेनाडोलजेन तु ॥ १७६ ॥ ज्योतिष्मत्याश्च लक्षाणा त्रीणि त्रीणि जुहोति च । त्रिरात्रोपोषितः पश्चाजपेन्मन्त्रं दिनत्रयम् ॥ १७७ ॥ रात्रौ समुद्रगामिन्यां कण्ठदनोदके स्थितः । जपेत् पञ्चसहस्राणि ततस्तत्सलिलागतम् ॥ १७८ ॥ फलं वटस्य गृह्णीयानिश्शङ्को भक्षयेत् तु तत् । आकाशगामी स भवेत् दीर्घायुर्नवयौवनः ॥ १७९ ॥ इत्थं नृसिंहमनवोऽथ यथाप्रधानान् कल्पान् विचार्य बहुधा सुवहुप्रकारान् । सा विधानविनियोगविशेपयुक्ताः सन्दर्शिता नृहरिभक्तिमतां यथार्थम् ॥ १८० ॥ इति श्रीमदीशानाशेवगुदेवपद्धती सिद्धान्तसारे मन्त्रपाद नृहरिमन्त्रपटल पञ्चत्रिंशः । १. 'तन्त्रमारे' क. पा. FIL ·अथ पत्रिंशः पटलः। तारं च हृद्भगवते कुम्भदीर्घानलो वियत् । भुजङ्गो वामकर्णाढ्यो दीर्घ पार्थ ततो मरुत् ॥१॥ तिस्रो व्याहत्तयः पार्थ तये भूपतिपूर्वकम् । त्वं मे देऽथ वियदक्षनेत्रं दापय ठद्वयम् ॥ २ ॥ महावराहमन्त्रोऽयमृप्याचं पूर्ववत् स्मृतम् । व्याहृत्याचक्षरं बजि ताभिरेवाशकल्पना ॥ ३ ॥ जातियुक्ता व्याहृतयन्तिसस्तु हृदयादिकाः । महर्जनौ स्यात् कवचं तपः सत्येऽस्त्रमीरितम् ।। ४ ॥ करावलिपु चाप्येवं व्याहृतीः सप्त विन्यसेत् । मूलेन व्यापकं चाहान्यङ्गेषु प्रणयादिकम् ॥ ५ ॥ पुरश्चरणसिद्धयर्थ लक्षं प्रत्याशी जपेत् । कालाम्बुदचयप्रख्यं वराहवदनं विभुम् ॥ ६ ॥ चतुर्भुज शङ्खचक्रगदाभयवरप्रदम् । त्रैलोक्यपूर्णवपुर्ष सुस्थितं पङ्कजासने ॥ ७ ॥ किञ्चिदुत्थानपोत्रोत्थदंष्ट्रासीनवसुन्धरम् । श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं मकुटादिविभूषणैः ॥ ८ ॥ भूषितं पीतवसनं स्वैक्य ध्यात्या जपादिपु । पूजये मानसद्व्यैः प्रतिमादिपु चार्चयेत् ॥ ९॥ या भूमिमिच्छेत् सप्राप्तुं तां मृदं मधुरैत्रिभिः । भौमवारे गृहीत्वा तु जुहोतु मनुनामुना ॥ १० ॥ सप्तभौमदिनप्वेवं द्विगुणं त्रिगुणं तु वा । हुत्वा तां लभते भूमिं नित्यं जप्यार्चनेन च ॥ ११ ॥ उक्तयोगेपु तां मृत्सा गृह्णीयाद् भक्षयेज्जपन् । आत्मसात् सा भवेद् भूमिः क्षेत्रद्रोहो विनश्यति ॥ १२ ॥ किमत्र बहुनोक्तेन ग्रन्थगौरवकारिणा । ., 'त सिद्धान्तय', २ दिख. पार: 'नो भवत्', ५ 'पा' स पार, ₹ . 'ज्ज' काख. पाठ..

·पराहम प्राधिकार:] पूर्वाध पद्मिशः पटलः । यद् यदिष्टं भवेत् तस्य तत्तदुद्दिश्य जुहतः ॥ १३॥ जपतो ध्यायतश्चैवं सिध्यत्येव न संशयः । महावराहमन्त्राधिकार.। .. द्विरण्डो वामकर्णाढ्यः सी वाराहको मनुः ॥ १४ ॥ ऋपिः सांशिकनामास्यच्छन्दो गायत्रमेव हि । विष्णुबै देवता दोषैः स्वरैरङ्गानि च स्वयम् ॥ १५ ॥ शुक्लप्रतिपदारभ्य लक्षमाज्याशनो जपेत् । दशांशं जुहुयादाज्यं सिद्धमन्त्रस्ततो भवेत् ॥ १६ ॥ ऋपिश्च्छन्दो देवतानि ध्यानाद्यं च पुरोदितम् । महावराहमयोक्तो विनियोगोऽस्य चोदितः ॥ १७ ॥ पराहकाक्षरविधिः। तारश्चाप्टाक्षरश्चादिदेवायेति पदं ततः । (भुपुरोत्तफा :) महते सर्वतेजसा निधये त्रिगुणाय गुणबाह्याय सर्व- लिनिने सर्ववर्णाय त्रिभुवनोत्पत्तिस्थितिप्रलयकत्रे सुरासुरपूजिताय व्यक्ताव्य- क्ताय सर्वप्रहरणायुधाय सर्वारिविनाशनाय सर्ववरप्रदाय सर्वानुगतवत्सलाय सर्वपापप्रणाशनाय सर्वमन्त्रविच्छेदनाय सर्वमन्त्रस्फोटनाय सर्वमुद्राप्रभञ्ज- नाय गरुडवाहनाय शङ्खचक्रगदाधराय महाशार्ङ्गधनुपे देवादिदेव नारायण ज्वल प्रज्वल हन दह पच छिन्धैिं मारय उत्सादय शोषय स्तम्भय दावय आकर्षय विद्वेषय उच्चाटय सर्वशत्रून् विध्वंसय विनायकान् नाशय ग्रहां- धूर्णय यातुधानान् वित्रासय नागान् मोहय सर्वविषं दह सर्वरोगान् पच अलक्ष्मीमपमार्जय लक्ष्मीमावाह्य सौभाग्यं प्रयच्छ त्रैलोक्यं वशमानय सर्वकामान् सम्पादय सुरासुसनाहय भुवनानि संहर पर्वतांश्चूर्णय समुद्रान् शोषय पृथ्वी धारये शान्तिपुष्टिकर! अमोघशक्ते देवादिदेव ! नारायण! मां रक्ष ओं नमो नमः हुं फट ठठ । अस्य करन्यासमन्त्रः । ओं नमो भगवते t १. 'व' ख, ग पाठः २ "गि' क. पाठ. ३. 'यणाय स, पाठः. फ.स. पाठ: ५. 'य सशा' य. पाठः, ·मित्रपादः ईशानशिवगुरदेवपद्धतौ महावराहाय हुं फट ठठ | ओं नमो भगवते वामनाय हुं फट् ठठ। ओं नमो भगवते त्रिविक्रमाय हुं फट् ठठ । ओं नमो भगवते वासुदेवाय हुं फट् ठठ। ओं नमो भगवते नारसिंहाय हुं फट् ठठ । इति पञ्चाङ्गानि । ओं नमो भगवते महावराहाय शशिकोटिकुटिलधवलदंष्ट्रोद्धृतवसुन्धराय महाघोषणाय धननि- भनिहतहिरण्याक्षाय ब्रह्माण्डव्यापिने सुरासुरमायाय पुरुष गर्न महाक्रोड ! नारायण ! हुं फट् ठठ । हृदयम् । ओं नमो भगवते वामनाय सहस्रशरीराय वञ्चितदैत्याधिपाय सर्वमायाधिपतये भक्तवत्सल ! बन्ध रक्ष मायानारायण ! हुं फट् ठठ । शिरः । ओं नमो भगवते त्रिविक्रमाय क्रमत्रयाक्रान्तत्रिभुवनाय पादानधारितब्रह्माण्डाय बलिनियाम(या ! का)य सन्त्रस्तसुरासुरवीक्षितायादृष्ट- पर्यकाय गङ्गा(पिना?पता)कोज्वलचरणाय जय विजय महानारायण ! हुं फट् ठठ । शिखा । ओं नमो भगवते वासुदेवाय शङ्खचक्रगदाधराय दैत्या- न्तकाय पीतवाससे गरुडवाहनाय यदुप्रवीराय चन्द्रप्रभाय वाणासेरबाहुवन, दावामये महाजलदश्यामाय लक्ष्मीदयित! विश्वरूप! नारायण! कुरु रक्ष वज्रा- युद्भेद्य हुं फट् ठठ | कवचम् । औं नमो भगवते नारसिंहाय प्रदीप्तसूर्यकोटि- सहस्रसमतेजसे दुष्प्रेक्ष्याय महाकल्पाग्निरूपाय ज्यालामालिने पिङ्गलसटाय क्षु- भित्ततडित्सहस्रसंपातितभीमरूपिणे दिनकरमण्डलसदृक्षाय स्वकरनखविदारि- तदैत्याधिपतियक्षःस्थलाय क्षुभितसमुद्रमेघनादभीमबृंहितत्रिभुवनाय हुल गर्न गर्ज अमोघशक्ते! नृसिंह ! नारायण ! हुं फट् ठछ । अस्त्रम् । ऋपिस्तु नारदश्छन्दो खत्युत्कृतिरुदाहृता ॥ १८॥ देवता च हृषीकेशः पुरश्चर्याश्ते जपेत् । सहस्रपञ्चकं मूलमनान्यस्माद् दशांशतः ॥ १९ ॥ घृताक्ताश्वत्थसमियां सहस्रं जुहुयादपि । अङ्गानां तद्दयांशेन कृतपूर्वतो भवत् ।। २० ॥ ततः प्रत्यक्षतो देवं पश्येत् स्वप्नेऽयया हहम् । अर्चना- सास्वा मूलागमन्त्रैश्च क्षालिताद्मिकरद्वयः ॥ २१ ॥ आचम्या गृहद्वारि क्षेत्र परिवर्तकान् । चण्डप्रचण्डद्वारश्रीवास्त्वीशान पूर्ववद् यजेत् ॥ २२॥ '' रा. पास - ·वराहमध्राधिकारः] पूर्वार्ध पत्रिंशः पटलः। शुद्धात्मा मन्त्रन्यस्तात्मा । ओं नमो भगवते । नारायणाय विद्महे वासु- देवाय धीमहि, तन्नो विष्णुः प्रचोदयादिति गायत्र्या द्रव्यशोधनम् । अादीन्यनयापूर्य द्रव्याचं प्रोक्ष्य तज्जलैः । आधारशक्ति कूर्म चाप्यनन्तं पृथिवीमपि ।। २३ ।। योगपीठं च धर्मादीन् सत्त्वादीन् मण्डलानि च । पद्मं चात्मादिकाः शक्तीविमलाद्याश्च पूजयेत् ॥ २४ ॥ पद्ममध्ये सुपर्णं च तस्य स्कन्धे तथाम्बुजम् । ओं नमो देवादिदेवाय नारायणाय विश्वरूपायानन्तशक्तये लक्ष्मीदयित सुरासुरपूजितागच्छ सान्निध्यं कुरु ठठ । ध्यायेदष्टभुजं देवं गरुडे हेमसप्रभम् ॥ २५ ॥ शङ्खचक्रगदाशाखड्गं च मुसलं क्रमात् । पाशाङ्कुशौ चोभयतो दधतं पीतवाससम् ।। २६ ॥ श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं मकुटाद्यैर्विभूषितम् वनमालाधरं चारुम्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ २७ ॥ तारेण स्वहृदम्भोजात् परं ज्योतिश्चिदात्मकम् । आवाहयेद् यथापूर्वम् ओं नमो नारायणाय सुप्रतिष्ठितो भव ठठ । अनेन स्थापयेदपि ॥ २८ ॥ पीठाप्टदिक्षु पूर्वाधं गणेश च सरस्वतीम् । गुरुं च नारदं चेष्ट्वा विदिक्ष्यङ्गान्यनुक्रमात् ॥ २९ ॥ तद्वाह्यावरणे दूतीरएदिक्षु क्रमात् स्थिताः । पद्मों वाचं रतिं प्रीति तुष्टिं पुष्टिं यशस्विनीम् ।। ३० ॥ शान्ति च पुष्टि मुकुरचामराग्यकरी यजेत् । तहाटे चापि शहादीनष्टावष्टदिशं बहिः ।। ३१ ॥ लोकेशान् सायुधगणान् विष्वक्सेनं च पूजयेत् । औ नमः पुण्डरीकाक्षाय त्रैलोक्याधिपतये गृह ठठ । अनेनाय च पुष्पादीन् दद्यादष्टाक्षरेण तु ॥ ३२ ॥ .. 'नं', २. 'र' रा. पाटः. , ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती (मनपारे ओं नमः क्षीरोदार्णवस्थाय नमः ठठ ! - अनेन सापये बसं भूपणाचं समर्पयेत् । ओं नमो देवादिदेवाय मधुसूदनाय सुरभिगन्धविलेपनप्रियाय गृह ठठ। गन्धं दद्यादननाथ औ नमो देवादिदेवाय गृह ठठ । पुष्पैश्चानेन पूजयेत् ॥ ३३ ॥ औ नमो हृषीकेशाय भक्तवत्सलाय गृह ठठ । दद्यादनेन वै धूपं भों नमः परं ज्योतिपे ठठ । आरात्रिकमनेन च । ओं नमः परमवासुदेवाय गृह ठठ । दद्यादनेन नैवेद्यं तथैवाचमनीयकम् ॥ ३४ ॥ स्वाख्याभिः परिवारांश्च पूजयेच्च मनुं जपेत् । आवाह्य देवं हुत्वामी ओं नमो देवादिदेवाय श्वेतद्वीपप्रियाय गरुडवाहन आगच्छ ठठ । इत्यनेन क्षमापयेत् ॥ ३५ ॥ वटे जापित्वा हुत्वा च यक्षिणी वशयेद् ध्रुवम् । पाताले कतिसाहौरमरानपि लक्षितः ॥ ३६ ॥ द्विगुणं तु कलौ होमजप्याद्यं सिद्धिदं स्मृतम् । अपमृत्युं जयेदाम्रपर्णगव्याज्यहोमतः ।। ३७ ।। सुधापूर्ण हदे देवं स्थितं ध्यात्वामृताम्बुभिः । सिञ्चन्तं साध्यशिरसि ध्यात्वा हन्याद् विपादिकम् ॥ ३८ ॥ गन्धपुष्पादिकं यस्मै दद्यात् सप्ताभिमन्त्रितम् । स स वश्यो भवेदस्य शय्याजाप्येन चाङ्गना ।। ३९ ।। मन्त्रालब्धं तु निर्माल्यं हरेः शिरसि धारयन् । १. “य मुर' ग. पाट.

·सुदर्शनमत्राधिकारः] पूर्वाध पनिशः पटलः । रक्षोभूतपिशाचाथैः सधैर्वा न बाध्यते ॥ १० ॥ तेनालब्धाञ्जनेनाक्ष्णोः पश्येद् भूतादिकानिधीन् । शृतं क्षीरं वां चापि सप्तवाराभिमन्त्रितम् ॥ ४१ ॥ प्राश्य श्रुतधरो वाग्मी कविः प्राज्ञश्च जायते । स्वैक्यं ध्यायन् जपेद्देवं भयेभ्योऽपि प्रमुच्यते ॥ ४२ ॥ कल्पान् विचार्य बहुधा हरितन्त्रसिद्धान् वाराहमन्त्रविषयोऽपि च मन्त्रराजः सन्दर्शितो हवनसाधनयागयुक्तो धर्मार्थकामफलवान्छितकल्पवृक्षः ॥ १३ ॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्त्रसारे श्रीवराहराजो नाम पत्रिंशः पटल.. अथ सप्तत्रिंशः पटलः। भृगुयोम चै सानन्तं वहिः शुक्लं ततोऽनलः । कवचास्त्रे च पड्वर्णस्तारादिः स्यात् सुदर्शनः ॥ १ ॥ अहिबुनिर्मुनिश्छन्दो गायत्रं विष्णुदैवतम् । सुदर्शनः स्वयं वा स्यात् लिख्यन्तेऽङ्गानि च क्रमात् ॥ २ । आविसुध्यश्च महासुदर्शनशब्दश्च चक्रजातियुता । ज्वालाचक्रं च तथा मन्त्रस्याहानि च क्रमेण स्युः ॥ ३ ॥ हृदयान्ते तु चक्राय विद्महेति पदं ततः । ततः सहस्रज्वालाय धीमहे तन्न इत्यपि ॥ ४ ॥ अरिवारितप्रशब्दो गायत्री चोदयादिति । मन्त्राक्षराणि षट् चापि शक्रगोपारुणानि च ॥ ५ ॥ श्वेतं कृष्णं पिगलं च पीतं विद्युत्पाभारुणे । हृदयादिषडङ्गानि वर्णतः परिभावयेत् ॥ ६ ॥ १.', २. 'नव' स., 'नवय' ग. पाठ:.

·-- १ ईशानशिवगुरदेवपद्धती -[मत्रपार अखशुद्धकरः पाण्योर्वर्णान्यगुलिपु न्यसेत् । अगुष्ठादितलान्तं पड् मूलेन व्यापकं तनौ ॥ ७ ॥ काक्षिप्राणास्यहृदयगुह्यजानुपु गुल्फयोः । तारादिकांस्तु तारान्तान्देहेऽर्णानाष्टसु न्यसेत् ॥ ८॥ कण्वश्च नारदो ब्रह्मा कौशिकव्यासगौतमाः। प्रत्यर्णमृषयो ज्ञेया इन्द्रामी देवते क्रमात् ॥ ९॥ अनुष्टुप् च विराडार्या गायन्युष्णिगनुष्टुभः । छन्दांसि चाथ तत्त्वानि भूम्यादीनीश्वरश्च पट् ॥ १० ॥ ऐन्द्री दिशं सुचक्रेण बध्नामीति चतुर्दिशम् । अमिप्यधरां तद्वद् बध्नीयाच्छोटिकास्त्रतैः ॥ ११ ॥ कालचक्राय हुं फट् । गमनागमनाद्यन्ते रक्षायै साधको जपेत् । त्रैलोक्यरक्षकचक्राय ठठ। इममावश्यकादौ च शयनाक्षादिके जपेत् ॥ १२ ॥ सारं हृद्भगवच्छब्दश्चतुथि सुदर्शनः । फै वा क्रो. महाबलाय दीप्तरूपाय सर्वतो मां रक्ष महाबलाय ठठ । इमं मन्त्र जपित्वा तु सकृत् कुर्याज्जपादिकम् ॥ १३ ॥ दुर्गाविघ्नेश्वरगुरुक्षेत्रेशाननलादिषु । विन्यस्य नत्वों पूजाद्यं कुर्वन् सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ १४ ।। चतुर्थमक्षरं बीजं शक्तिरिष्टाक्षरान्तगा। पुरश्चरणसिध्द्यर्थमक्षारलवणाशनः ।। १५ ॥ विष्णुं सुदर्शन चेष्टा द्विलक्षं विष्णुमन्दिरे । जपेत्ततो जले स्थित्वा लक्षमेकं पयोव्रतः ॥ १६ ॥ नद्यां समुद्रगामिन्यामुदग्वको घृताशनः । लक्षं चाथ हविष्याशी लक्ष वाश्वरथमूलगः ॥ १७१ - 'नि मध्यादी' क. पा. २. पाट: 'भवा' । पाटः 'य.' 'पदा' ग. पाठ:, ·-- - संक्शनमन्त्राधिकार:) पूर्वार्ध सप्तविंशः पटलः । २४१ शाकाशी पर्वताने तु लक्षं प्राग्वदनो जपेत् । एवं कृत्वा पुरश्चर्यामपामार्गसमित्तिलैः ॥ १८ ॥ घृतेन चरुणा चैव जुहुयादयुतं पृथक् । जपेदशक्तो द्विगुणं शक्त्या विप्रांश्च भोजयेत् ।। १९ ।। पूजां च नित्यं विधिवदरेः कुर्याद्धरेरपि । नैत्यकोक्तेन विधिना स्नानानुष्ठितनैत्यकः ॥ २० ॥ क्षालितादिः समाचम्य शोपणाधैर्वपुः स्वकम् । संशोध्य कृत्वात्मयागमिष्ट्वा चक्र हृदम्बुजे ॥ २१ ॥ तत्र ध्यानं रक्त रक्ताम्बराव्यं स्फुरदरुणमणिद्योतितानेकभूपं दंष्ट्राशुभ्राट्टहासोत्कटविकटगलद्वहिजालोग्रवक्रम् । । शङ्ख चक्र गदाजे मुसलमंपि धनुः सेपु पाशाङ्कुशे द्वे विभ्राणं साप्टबाहुं कपिलकचदृशं विष्णुचक्रं नमामि ॥२२ ।। हृदि वा स्थण्डिले चित्रे ध्यात्वैवं पूजयेदरिम् । द्वारि चण्डं प्रचण्ड च गङ्गां च यमुनां तथा ॥ २३ ॥ धातारं च विधातारं द्वारलक्ष्मी प्रपूजयेत् । पुप्पमन्तः क्षिपेदस्खं नाराचास्त्रमनुम्मरन् ।॥ २४ ॥ अन्तः प्रविश्य वास्त्वीशभिष्ट्वासीनो निजासने । अय संसाध्य मूलाझैः पूजाद्रव्याणि कूर्चतः ॥ २५ ॥ अाद्भिः प्रोक्ष्य तद्भूमिमस्त्रवत्रं विधाय च । आधारशक्ति कूर्म चाप्यनन्तं पृथिवीमपि ॥ २६ ॥ योगपीठं च धर्मादीन् सूर्यसोमाग्निमण्डलैः । । आत्मानमन्तरात्मानं परमात्मानमम्वुजे ।। २७ ॥ इट्वा सौदर्शनी मूर्ति ध्यावाबाह्य निधाय च । पुष्पाञ्जलिकरः स्वस्मादब्जाज्ज्योतिरूवंगम् ॥ २८॥ १ १. नेकपाठः- ·ईशान विश्वगुरदेवपद्धती मन्त्रपाद. नीत्वा बिन्दु च तन्मूतौ हृत्पद्मान्तं नियोजयेत् | प्रणवेन च मूलेन द्वादशान्तामृताप्लुतम् ।। २8 ।। निरुध्य चामृतीकृत्य कोणेप्यानि विन्यसेत् । अत्रं च दिग्दलायेषु नेत्रं च पुरतोन्यसेत् ॥ ३० ॥ पीठाद् बहिः पङ्कजेपु क्रमादष्टायुधान न्यसेत् । तहाखे दश लोकेशान् पूजयेत् सायुधादिकान् ॥ ३१ ॥ पडरस्य तु चक्रस्य ज्वालामालाकुलस्य तु । मध्यस्था चक्रमूर्ति ता यजेन्मुख्योपचारकैः ॥ ३२ ॥ नैमित्तिकासु पूजासु पूर्व चक्रस्य तूतरे । विष्णुं यथायदभ्यर्च्य पश्याचक्रं तु पूजयेत् ॥ ३३ ॥ मनसा वा यजेद् देव नित्यपूजा न हापयेत् । पुरश्चर्या विनाप्येप नित्यपूजाजपादिभिः ॥ ३४ ॥ भक्तस्य साधयत्यर्थान् किं पुनः पूर्वसेवया। विनियोगास्तु लिख्यन्ते साधकाना हिताय ३ ॥ ३५ ॥ ब्रह्मश्रियं तु लभते पालाशसमिधो हुतात् । पर्वताने जपित्वा पट्सहस्रं तु सिताम्बुजैः ॥ ३६ ॥ बैल्वैः फलैर्चा पर्याप्ययुतं श्रियमश्नुते । राजश्रियं या राज्यं चा विन्देल्लक्षाज्यहोमतः ॥ ३७ ।। ब्राह्मणादीस्तु वशयेत् समिद्विस्तु पलाशजैः । अश्वत्थोदुम्बराकैश्च लवणादखिलानपि ॥ ३८ ।। लावणी तु प्रतिकृति सप्राणा क्षौद्रसेचिताम् । दक्षिणाड्मयादि जुहुयात् सहस्रं सर्ववश्यकृत् ॥ ३९॥ दूर्वाभिरायुदिछन्नाभिरपमृत्युजयो हुतः । पौर्णमास्या माया तु मणे वेन्दुसूर्ययोः ॥ ४० ॥ उपोप्य पूर्यदिवसं भस्मोद्धूलितविग्रहः । महोरानं तु जपित पिवेद मसितमिश्रितम् ॥ ४१ ॥ 1. 'नवाये' रा. पार:

·सुदर्शगमन्त्राधिकार: पूर्वाध सप्ततिः पटलः। सर्पि : श्रुतघरों वाग्मी कविः प्राज्ञश्च जायते । माझे मुहूर्ते वा लक्षद्वयमभ्यस्य वाक्पतिः ॥ ४२ ॥ मजलिस्थाम्भसा सेकादायुर्लक्ष्मी च विन्दति । आज्यक्षीराहुताम् गोमाने वासांसि कुसुमे तात् ॥ १३ ॥ हैरण्यशतनिफेण चकं कुण्डे निधाय च। आराध्याकोलतैलेन हुत्वा राष्ट्र स्वसाद्भवेत् ॥ १४ ॥ त्रिरात्रोपेपितः कृष्णद्वादश्यादि घृतेन च । हुत्वा लक्षं निधि पश्येदथवा महती श्रियम् ॥ १५ ॥ क्षीराक्तैर्वेतसैर्हत्या वृष्टिर्भवति भूयसी । बिलद्वारेऽष्टलक्षं तु जपित्वाखिलसिद्धिभाक् ।। ४६ ॥ पर्वतामेऽथवारण्ये वसुलक्षं जपेन्मनुम् । अष्टाधिकसहस्रं तु हुत्वाकोलाज्यमादरात् ॥१७॥ आकाशपतितं विन्देद् दिव्यं तु गुलिकाद्वयम् । । एकां कट्या निवघ्नीयादेकां तु वदने क्षिपेत् ॥ ४॥ खेचरो वा मनोवेगो युवा स्याच्चिरजीवन. । वटाधः कृतिसाहस्रजपाच्चाधसा पुनः ॥ १९ ॥ हुत्वा तु पञ्चसाहस्रं यक्षिणी वशगा भवेत् । चक्र हस्ततले ध्यात्वा पड्डर्णान् पडरेप्वथ ॥ १० ॥ तज्ज्वालादह्यमान तु दष्टं स्पृष्ट्वा विष हरेत् । पुराणदष्टमन्य वा पञ्चमाणेन ताडयेत् ॥ ५१ ।। स्तोमो भवति च स्वस्थमावेशयति च ध्रुवम् । मण्डले चतुरश्रे तु चक्र चूर्णैर्विलिक्ष्य तु ।। ५२ ।। अरेषु मन्त्रमङ्गानि सन्धिष्वाख्या ततोदरे। इष्ट्वा तस्मिन् ग्रहग्रस्तं विन्यस्य प्रजपन् मनुम् ॥ ५३ ॥ मस्मना पश्चमार्णेन क्षेपादाविश्य नश्यति । शङ्खमुद्राघरा ध्यात्वा शहाभ च सुदर्शनम् ॥ ५१ ।। 1. 'द्' या. पाठः, २. 'तु' क. पाठः १. 'य, पादा, ·ईशानशिपारदेवपद्धत्ती [मनपा तज्ज्वालामस्मसाद्भूतं विषं ध्यायन् जपेदपि । प्लावयेच्चामृतेनाथ गरलानि विनाशयेत् ॥ ५५ ॥ क्षुद्रग्रहादिशान्त्यर्थमिष्ट्या विष्णुं सुदर्शनम् । आज्यापामार्गसमिधः पञ्चगव्यचरं तिलान् ।। १६ ॥ प्रत्येकाष्टसहस्रं तु जुहुयाच 'चरौ घृतम् ! सम्पात्याप्टसहसं तु जपित्वा प्राशयेञ्चरम् ।। ५७ ।। क्षुद्रभूतमहरुजो नश्यन्त्यन्येऽप्युपद्रवाः । तद्भत्या लेपनं रक्षःक्षुद्ररोगादिशान्तिदम् ॥ ५८ ॥ अपामार्गाप्रसमिधः पञ्चगव्यचरूं घृतम् । हुत्वासितारुणैः सूत्रैः परिस्तीर्य तु मण्डले ॥ १९ ॥ अग्रसन्धिपु कुम्मांस्तु मध्ये दिक्षु नव न्यसेत् । - चतुःक्षीरत्वचा तोयं नवरतानि काञ्चनम् ।। ६०॥ गन्धपुष्पाक्षतयुतान् वस्त्रसग्दामवेष्टितान् । आसनादिक्रमात् तेषु स्वावाहितसुदर्शनान् ॥ ६१ ॥ इष्टवा तैः नपयेत् साध्यं तत्सूत्रग्रथितं तु वा । साध्यहस्ते शिखायां वा कण्ठे वा करयेज्जपन् ।। ६२ ॥ क्षुद्रग्रहामणध्वंसि सपनं श्रीकरं च तत् । अत्युचशुकोऽगुलीयं शतमानसुवर्णकम् ॥ ६३ ॥ कृत्वायुताज्यहोमेन सम्पात्य जपितं पुनः । तद्धारणेन रक्षा स्यादारोग्यायुष्कर तु तत् ॥ ६४ ॥ मेपचापैहरिस्थे । शुकाटम्यां भृगोर्दिने । शिलां शुल्लां तु जपिता निखनेदभिजित्क्षणे ।। ६५ ।। उदङ्मुखो जपेन्मन्त्र क्षेत्रद्रोहो विनश्यति । मेपस्थेऽर्फे दशाहान्ते कोलमोदये रवः ।। ६६ ॥ आश्विनं निखनेन्मन्त्री क्षेत्रद्रोहादिशान्तये । युग्मचापोदये की मौमाशे पुष्यमैत्रयोः ॥ ६७ ॥ 1. अपेद', २. 'भ', ३. 'पि' स. पाठ..

·सुदधनमताधिकारः] पूर्वाध सप्तविंशः पटलः । २५५ नैर्गुण्डिके खनित्वा तु मृद्राया सा स्वभूर्भवेत् । आहिर्बुध्न्ये बुधांशे वा ग्राह्या सिंहोदये तु मृत् ॥ १८॥ तत् तत् क्षेत्रं स्वीयं भवति । क्षुद्राभिचारशान्त्यर्थं पञ्चगव्योक्षितैनवैः । अपामार्गस्तु जुहुयात् तहत्या लेपयेच तम् ॥ १९ ॥ क्षीरवृक्षचतुष्कत्वग्गव्यक्वाथेन सेचयेत् । चक्रमध्यस्थमात्मानं रक्षायै वा परं स्मरेत् ।। ७० ॥ चक्रोदरस्थं ग्रस्तं तु दह्यमानं तदमिना । प्रामयेचापि मनसा मुञ्चत्यविश्य तं ग्रहः ।। ७१ ॥ अथ रम्ये शुचौ देशे पडरं चक्रमालिखेत् । मध्ये पीतमरा रक्ताः श्यामाः स्युररसन्धयः ।। ७२ ॥ नेमिः श्वेता बहिः कृष्णकोणं भूमण्डलं ततः । मध्ये तारं च तन्नाम, मन्त्रार्णाः स्युररेपु पट् ।। ७३ ॥ दक्षिणोत्तरयोश्चकद्वयमेवं विलिख्य तु । उत्तरे कुम्भमापूर्य सहेमकुसुमादिकम् ॥ ७ ॥ तस्मिन् सुदर्शनं सम्यगावाबेष्ट्वा जपेदपि । याम्ये चक्रेऽमिमाधाय तत्रावाह्य सुदर्शनम् ॥ ७५ ॥ अथ मार्गसमित्सर्पिस्तिलसर्पपतण्डुलान् । पायसं पञ्चगव्यं च प्रत्येकाष्टसहस्रकम् ।। ७६ ॥ हुत्वा कुम्भे क्षिपेच्छेपं प्रतिद्रव्यं समन्त्रकम् । अर्धप्रस्थचरोः पिण्डं कुम्भवक्रे निधाय तु ॥ ७७ ॥ साध्यं नीराज्य कुम्भेन राशावस्याप्टमे पदम् । कुम्भाद् दक्षिणतो यहिं परिध्याय च विन्यसेत् ॥ ७८ ॥ ओं नमो विष्णुगणेभ्यः सर्वशान्तिकरेभ्यः प्रतिगृहन्तु शान्तये नमः । हुतशेषान्धसानेन दशदिक्षु बलि हरेत् । क्षरिवृक्षमये पात्रे गव्यपूर्णे निधाय तम् ॥ १९ ॥ १. 'न्या' रु. पाठ. २. 'स्तूतरे' स. पाठः, ·. इंशानशिवगुरुदेयपद्धती [मधरायः चक्रेष्वनौ चतुर्दिक्षु हुत्वा क्षुद्रो विनश्यति । वेदाजुलैरपामार्गसमिद्भिर्गव्यसेकतः ॥ ८० ॥ हुत्वा क्षुद्रादिनाशः स्याद् विष्णुपच्चमिरात्रिषु । रौद्रप्राजेशपिच्यर्थे जम्बूकर्णिवटोद्भवाः ॥ ८१ ।। यष्टिः सीमान्तरें स्थाप्या भूः स्वीया स्याद् विधूदये । द्वितालमाश्विनं कोलं क्षेत्राख्याकर्मसंयुतम् ॥ ८२ ॥ सिंहस्थेऽझारके विष्ट्या क्षेत्रे तदुदये खनेत् | ज्ञेन्द्रोरेकांशगतयोमद् ग्राह्या भू. स्वसाद् भवेत् ।। ८३ ॥ सुदर्शनेन सर्वत्र जपित्वा कर्म साधयेत् । अश्वत्थोदुम्बरप्लक्षखदिराणा तु सारतः ॥ ८४ ॥ जम्ब्वामलकनिम्बानामश्वत्थस्य च कारयेत् । वृषभश्वगजाहींश्च खरसिंहद्विकानपि ॥ ८५ ॥ चक्रं च विष्टया तद्दिक्षु प्रामादेः परितः खनेत् । सुदर्शनेन समन्व्य सर्वरक्षाकरं भवेत् ॥ ८६ ॥ शुक्ल चतुर्थ्यामष्टम्यामेकादश्या च पणि । ईष्वक्षिमुनिदेवाना विष्टियोमेऽष्टदिक्षु च ॥ ८७ ॥ कृष्णे तृतीयासप्तम्योर्दशम्या भौतिके दिने । ऋतुवेदाहिचन्द्राणा यामे दिक्षुदयः स्मृतः ॥ ८८ ॥ पुनर्नयो नरो नागो नृपो नारिर्नगात् पुनः । तत्कालविष्टिनाडी स्याद् वाः शुक्लादित. मात् ।। ८९॥ वटश्च किंशुको वेणुरश्विवृक्षो विककृतः । पातकी च स्नुहिः कर्णी विष्टिवृक्षाः क्रमादिमे ॥ ९ ॥ क्रमाद् विष्टयुदयेष्वेतान् स्वाशासु परितः खनेत् । पराङ्मुखं स्मरन् विष्टिं सस्यरक्षा कृता भवेत् ॥ ९१ ॥ 1. 'टया', २. 'त्यमिम', ३. 'यो स. पाट.. ५ . ' स पाठ ४. 'यो'क, ख. पाठ ·सुदर्शनगन्नाधिकारः] पूर्या सप्तत्रिंशः पटलः । सिंहो न्यानो वराहश्च गर्दमोऽथ गजो पृषः । या चेति करणानि स्युस्तेपु श्वा विष्टिरुच्यते ॥ १२॥ विष्टिध्यानं च- सजलजलदमूर्तिः पिण्डितस्थूलजवा कपिलनयनकेशी चक्रदंष्ट्रोचपोणा। मुखकुहरविनिर्यद्वहिपिण्डैः समस्तं मुवनमिह दहन्ती तूर्णमायाति विष्टिः ॥ १३ ॥ अथ मुदर्शनयन्त्र--- पट्कोणमध्यगततारगसाध्यनाम मन्त्राणकोणमथ सन्धिगताझपट्फम् । बाह्याम्बुजाप्टदलकेमरगस्वराढ्यं साष्टाक्षरं तदथ पोडशपत्रमन्जम् ॥ ९४ ॥ तत्कादिवर्णयुगकेसरकं दलेपु सद्वादशार्णकवचास्त्रठयुग्म ++ । बामे सविन्दुशिवकोपविदर्भिताख्यं त्रिः पाशयेष्टितमथाङ्कुशकेन तद्वत् ।। भूमण्डलं त्वथ बहिर्विधिना लिखित्वा भूर्जेऽथवा कनकपत्रसितांशुकादौ । हुत्वाभिपूज्य कनकेन गुलीकृतं तद् रक्षाकरं सकलभीतिहरं धृतं स्यात् ।। वृत्ते मध्ये लिखेत् तारं पडराणि च तद्वहिः । मन्त्राक्षराणि पट्केषु सन्धिप्वङ्गानि च क्रमात् ।। ९७ ॥ सम्पूज्य साज्यं कुम्भेन घृतं श्वासज्वरापहम् । बिल्वपङ्कजयोः पञ्च पृथगङ्गानि यत्नतः ॥ २८ ॥ दाध्या तन्मत्रितं भम्म क्षुद्ररोगग्रहापहम् । चतु.क्षीरत्वचो ब्राझी लक्ष्मीचन्दनरोचनाः ॥ ९९ ।। मुरसाबिल्वदूर्वाश्च कुशापामार्गराजिकम् । गुग्गुलं पद्मकं कुष्ठं कान्तं सत्कुड्कुम निशाम् ।। १०० ॥ गोमयेन तु मिश्रित्य गन्यैरन्यैश्च संयुतम् । दग्ध्वा सुदर्शनेनानौ तद्भस्मानेन मन्त्रितम् ॥ १०१॥ क्षुद्रनमपमृत्युनं श्रीमदारोग्यदं परम् । महासुदर्शनो मन्त्री लिख्यते वै यथास्थिति ॥ १०२ ॥ १, 'ते ॥ गजल', २. 'के गु' ख. पाठा, ·२४८ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती (मन्वपादे सुदर्शनमत्राधिकारः उद्धारो व्यत्ययो वास्य कर्तव्यो नेति दर्शनात् । ओं नमो भगवते महासुदर्शनाय महाचक्रराजाय रक्ष मम शत्रून् नाशय दर दारय मिन्धि ज्वल ज्वालय शतसहस्रकिरणप्रज्वलितशिखादु- प्रेक्ष्य दारुण दुष्टदेहनात्मक दह पच लग पातय भर्न त्रासय सुदुष्ट पुरुय. वांश्चूर्णय परमयुक्तमन्त्राणामष्टादशकं स्फोटय परसिद्धिं वो गृह परमन्त्रान् संहर र मथमांसामिपरुधिरभोजनप्रिय तीक्ष्णत्रिदिवसुरासुरेन्द्रसवामयात्रा- मथन शङ्खचक्रचापोद्यतकर नरनारायण वरास्त्र लिहि पिलि मिलि बिलि मल मर्द यक्षराक्षसभूतपिशाचकूश्माण्डशकुनीयुवतीविनायक ज्वरसलूतविषविष्क- म्भकान् हर मारय ललघु त्रिविक्रम बलिन वरपुराण विप्वक्सेन करवराय सग्रहान मोटय मा आविश कड्ड विष्णुकवचमनुस्मर ठठ । अस्यास्त्रवीजम् । आचक्राय ठठ हृदयम् । विचक्राय ठठ शिरः । सुचक्राय ठठ शिखा । सं- चक्राय ठठ कवचम् । महाचक्राय ठठ अस्त्रम् । ऋपिरस्य अहिर्बुनिः धृतिश्छन्दोऽस्य दैवतम् ॥ १०३ ।। महाविष्णुः पुरश्चर्या सहस्रं चाटक जपम् । गुरुवत्रादधीतोऽयं पाठमात्रेण सिध्यति ॥ १०४ ॥ अथ कृष्णचतुर्दश्यामहोरात्रमुपोपितः । दक्षिणाभिमुखो भूत्वा शम्शाने वा चतुप्पथे ।। १०५ ।। अर्धरात्रे जपेन्मन्त्रं यद्यदिष्टं तदाप्नुयात् । शनिमहकामस्तु जुहुयात् सर्पपैर्निशि ॥ १०६ ।। त्रिसन्ध्यमष्टशतकं राजीहोमेन किकरा. ! भवन्ति रक्षोभूताद्या साधयन्ति च वाञ्छितम् ॥ १०७ ।। इत्य सुदर्शनमनोरुदितं विधान सर्वार्थसाधनमिदं हरिभक्तिभाजाम् । येनापमृत्युविपदो विलयं प्रयान्ति क्षुद्रामयग्रहकृताश्च जपादिकृत्यैः।।१०८॥ इति श्रीमदासानशिवगुरुदेवपद्धती सिद्धान्तसारे मन्त्रपादे सौदर्शन सप्तविंश पटल । - .. 'ददनह', १. '' रा. पाठ ४. ', ५. स. पाट. "काना म' का ग. पाठ.

·अथाष्टाविंशः पटलः । अथाखिलार्थसंसियै वक्ष्ये त्रैलोक्यमोहनम् । मन्त्रं ससाधनध्यानमानपूजार्चनादिकम् ॥ १॥ तारं हृत्पुरुशब्दश्च सदन्तः पोयुगापढी । सानन्तश्च महाकालौ प्रतिरूपपदं धराम् ॥ २ ॥ क्ष्मी(णिहाललचस्वः : निवास सकल)जगत्क्षोभण! सर्वस्त्रीहृदयदारण! त्रिभुवनमनोन्मादकर, सुरासुरमनुजसुन्दरीजनमनांसि तापय दीपय शोषय मारय स्तम्भय भ्रामय द्राचय आकर्षय परमसुखसौभाग्यकर, सर्वकामप्रद, अमुक हन चक्रेण गदया खड्गेन सर्वान् भिन्द पाशेन कडूढ अड्कुशेन ताडय तुरु कि तिष्ठसि तावद् यावत् समीहितं मे सिद्धं भवतु हुं फट् । नमः पुरुषोचमा- प्रतिरूप लक्ष्मीनिवास, हृदयाय नमः । सकलजगरक्षोभण, सर्वस्वीहृदयदारण शिरसे ठठ । त्रिभुवनमनोन्मादकर शिखायै वषट् । सुरासुरमनुजसुन्दरीज. नमनांसि तापय दीपय शोषय मारय स्तम्भय द्रावय आकर्षय कवचाय हुम् । परमसुखसर्वसौभाग्यकर सर्वकामप्रद अमुकं हन चक्रेण गदया ख- -गेण सर्वान् भिन्द पाशेन कड्ढ अस्त्राय फट् । तुरु किं तिष्ठसि तावद् यावत् समीहितं सिद्धं भवति हुं फट् नेत्राभ्या वौषट् । स्वयमेवेत्थमहानि नेत्रान्तानि भवन्ति पट् । नमस्त्रैलोक्यमोहन, हृषीकेशाप्रतिरूप, मन्मथ सर्वस्त्रीहृदयाकर्षणागच्छ नम इति व्यापकस्य मन्त्रः । आवाहनमन्नश्चायम् । वत्सो नामास्य तु ऋपिः काम इत्यपि केचन |॥ ३ ॥ अत्युत्कृतिर्भवेच्छन्दो हृषीकेशश्च दैवतम् । मन्त्रमाचार्यतो लब्ध्या लानानुष्ठितनैत्यकः ॥ ४ ॥ विष्णुमभ्यर्च्य पञ्चागत्सहस्रं प्रजपेन्मनुम् । नाभिदमे जले स्थित्वा जलैरञ्जलिपूरितैः ॥ ५ ॥- स्वमूर्थिन जपितैर्मन्त्री सहस्रमभिपेचयेत् । ततस्तु वैष्णवे वहौ जुहुयात् पायसं वृतम् ॥ ६ ॥ तश्च', २. 'सि तासि ता' स, पाठः. . 'नासान्तश्च', TI!

·२५० ईशानशिवगुरदेवपद्धता मित्रपादः दधि क्षीरं च शुक्लानं द्वादश द्वादशाहुतीः । एकैकमङ्गमन्त्राणां पलाशसमिधां शतम् ॥ ७ ॥ शुक्लाक्षतास्तिलैमिथान् सहस्रं घृतसेचितान् । । ततस्त्रिमधुराक्तानि पुष्पाणि च फलानि च ॥ ८ ॥ दधीनि ब्रह्मसमिधो जुहुयात् तु शतं शतम् । पूर्णां हुत्वा ततो विप्रान् शक्त्या सम्पूज्य भोजयेत् ॥ ९॥ ततः सिध्यति मन्त्रोऽयं ध्यानपूजाहुतादिभिः ।। ध्यानच आधारशक्ति कमै च शेष भूयोगपीठके ॥ १० ॥ धर्मादीन कन्दनालाब्जसूर्यसोमाग्निमण्डलैः । पत्रादीस्त्रिगुणव्याप्तावात्मादित्रयकर्णिके ॥ ११ ॥ अब्जेऽस्मिन् गरुडारूढं सिन्दूरारुणविग्रहम् । अष्टयाहुमुदारान सुकुमारं स्मिताननम् ॥ १२ ॥ सर्वाङ्गसुन्दरं कान्तिलावण्यापूर्णयौवनम् । मदापूर्णितताम्राक्षं शृङ्गाररसविहलम् ॥ १३ ॥ दिव्यमाल्याम्बरालेपं मकुटादिविभूपणैः । भूपितं कौस्तुभोरस्कं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् ॥ १४ ॥ शङ्ख चक्रं च सशरं शाई खड्ग गदामपि । मुसलाङ्कुशपागांश्च विधाणं क्रमशो भुजैः ॥ १५ ॥ लक्ष्मी वामोरुनिहितां हेगवर्णी विभूषिताम् । मौलिकुण्डलहाराधैर्यामहस्तधृताम्बुजाम् ॥ १६ ॥ देवं दक्षिणहस्तेन श्लिप्यन्ती कामविहलाम् । श्रीवत्सकौस्तुभौ नाम्ना वनमाला च वक्षसि ॥ १७ ॥ पीताम्बरादिकं चान्यन्मौलिं मकरकुण्डले । यजेत् स्वनाम्ना तारायं हाराद्याभरणानि च ।। १८ ॥ महासुदर्शन, चक्रराज, सर्वदुष्टभयकर, छिन्द हन विदारय परम- बान् प्रस भक्षय भूतानि त्रासय हुं फट इति चक्रं पूजयेत् । जलचरपश्चि- ·त्रैलोक्यमोहनवामनमन्त्राधिकारः] पूर्वार्ध अष्टारिंशः पटलः । जन्याय ठठ । नन्दकखड्गाय नमः । शराय ठठ । भूतमामाय विद्महे च- तुर्विधाय धीमहे तन्नो ब्रहा मचोदयात् ठठ । संवर्तकमुसलाय पोथय हुँ फट ठठ । पाशवन्ध आकर्षय हुं फट् ठठ । अकुश कड्ढ तर्ज ठठ । · एवमिष्ट्वायुधान्यष्टौ यो पक्षिराजाय ठठ। अनेन गरुडं यजेत् । अथ सात्वा तु विधिवन्नैत्यकोक्तप्रकारतः ॥ १९ ॥ गत्वा यागालयद्वारं क्षालिताधिकरः सुधीः । आचान्तः पूजयेद् द्वाराद् बहिः पीठगतान् गणान् ॥ २० ॥ वैनतेयादिभ्यः समस्तविष्णुपरिवारेभ्यो नमः । प्रारद्वारपीठयोर्मध्ये क्षेत्रेशं स्वाख्यया यजेत् । धातारं च विधातारं शुक्लकृष्णौ चतुर्भुजौ ॥ २१ ॥ शशक्रगदाहस्ती सविस्मयफरौ यजेत् । मध्ये गङ्गां च यमुना निधी द्वारोज़पार्थयोः ॥ २२ ॥ शङ्खपद्मौ धनं भूरि सवन्तौ शुक्ललोहितौ । ऊर्बोदुम्बरमध्यस्थां द्वारलक्ष्मी यजेत् ततः ॥ २३ ॥ ओं शाीय सशराय नमः । नाराचास्त्रमिति क्षिप्त्वा विघ्नान् निस्सार्य वाग्यतः । प्राकारमस्त्रतः कृत्वा समासीनो निजासने ॥ २४ ॥ विधाय भूतशुद्धिं च शोषणादित्रयं तथा । गुरु स्मृत्वा निधास्त्रेण करशुद्धिं विधाय तु ॥ २५ ॥ सकृन्मूलेन संमृज्य चाङ्गान्यगुलिपु न्यसेत् । अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं नेत्रं च तलयोस्ततः ।। २६ ।। मूलेन व्यापकं देहे विन्यस्याङ्गानि पट् कमात् । ध्यात्वा प्रद्युम्नमात्मान रक्तं रक्ताम्बरादिकम् ॥ २७॥ 1. 'वा' स. पालः. २. से', ३ 'रून स्म' क, पाया, ·२५२ इंसानशियगुरदेवपद्धती मित्र शड्सचक्रधरं शाकामपञ्चेपुधारिणम् । आराध्य गन्धपुष्पायरथ स्मृत्वा हृदम्बुजे ॥ २८ ॥. परं ज्योतिरनिर्देश्यमानन्द मनसार्चयेत् । अखक्षालितपानेऽर्यमापूर्य हृदयेन तु ॥२९॥ स्मरबी न्यसेत् तस्मिन् यजेच कुसुमादिभिः । मन्मथाय विद्महे कामदेवाय धीमहे, तन्नो गन्धर्वः प्रचोदयात् । अनया स्मरगायत्र्या स्पृष्ट्वा द्रव्याणि शोधयेत् ॥ ३० ॥ धेन्वामृतीकृतं त्वयं रक्षितं चक्रमुद्रया । तज्जलैः स्वशिरः प्रोक्ष्य पूजादव्यं तथा क्षितिम् ॥ ३१ ॥ पातालमूलादारभ्य शक्तिं चाधारसंज्ञिताम् । चतुर्भुजां शखचमकृताञ्जलिपुटां स्मरेत् ॥ ३२ ॥ पातालानामधःकूर्म रक्तं शेपं च पाण्डरम् । कृताञ्जलिं भूपिताझं चक्रलागलधारिणम् ॥ ३३ ॥ हुलमुसलधरं वा। नीलाजामा भूपिताही नीलोत्पलकरां भुवम् । ततः सिंहासन हैमें धर्मादीन् सितविग्रहान् ॥ ३४ ॥ कृष्णवर्णानधर्मादीन मध्ये सत्त्वादिकान् गुणान् । शुक्लं पद्मं च तन्मूलकन्दनालेप्वनुक्रमात् ॥ ३५ ॥ मायां विद्यां कलातत्त्व श्यामाकाहरिदयुति । सोमसूर्यामिबिम्बानि तारस्वाख्यानमोऽन्तकम् ॥ ३६॥ पूजयेदिति यावत् । ओं परमसुभग, सौभाग्यकर, अपतिरूप, केशव स्मर हुं फट त्रैलोक्यमोहनासनाय नमः वायव्यकोणादीशान्त गणेशं च सरस्वतीम् । गुरुपती यजेदेतान् नारदं नरकूवरम् ॥ २७ ॥ गुरुं परात्मकगुरुं परमेष्ठिगुरुं तथा । द्विगुजान पूर्वसिद्धांश्च ध्याननिछान् समर्चयेत् ॥ ३८ ॥ -- - १. 'न्यसेय', २. 'श' स. पाट, ३. 'सि' क. पादः ·३५३ मोक्यमोहनवामनमन्याधिकारः] पूर्वाध अष्टारिंशः पटलः । ततो गन्धाक्षतान् पुष्पं पद्ममध्ये निधाय तु । पुप्पाञ्जलिकरो मूलं स्मरन् नाभिसरोरुहात् ॥ ३९ ॥ उत्कृप्य तत् परं ज्योतिर्नीत्वा हत्कमलं ततः । आनन्दज्ञानमात्रं तन्नीत्वोर्ध्वं च हृदाम्बुजात् ॥ ४० ॥ कण्ठभूमध्यगं विन्दुं ततश्च द्वादशान्ततः । नीत्वाथ विन्दुमार्गेण संयोज्य कुसुमाजलौ ॥ ११ ॥ योगपीठस्थमूर्ती वा स्थण्डिलाज्येऽथ वा न्यसेत् । अम्भोजाड्कुशमुद्रे द्वे बद्ध्वाभिमुसतां नयेत् ॥ ४२ ॥ गदाचकाख्यमुद्राभ्यां सन्निधानं च रोधनम् । तत्तत्प्रार्थनया युक्त्या भक्त्या देवम्य कल्पयेत् ॥ १३ ॥ मुलेन व्यापकं कृत्वा मुद्राश्चैताः प्रदर्शयेत् । उत्तानया दक्षिणया सारितागुष्ठया परम् ।। ४४ ॥ मुष्टयागुष्ठं गृहीत्वा तु तर्जन्यादिचतुष्टयम् । प्रसार्य वामहस्तस्य परत निकायुतम् ॥ १५ ॥ कल्पयेच्छड्समुद्रपा हरेः प्रीतिकरी मता । अन्योन्यसंमुखौ हस्तौ विधाय प्रसृताङ्गुली ॥ ४६ ॥ वामेतरानुष्ठगतौ व्यत्यासाद् बालिकाद्वयम् । चक्रायुधप्रीतिकरी चक्रमुद्रा भवेदियम् ॥ ४७ ॥ अन्योन्याभिमुखौ हस्तौ मिथश्च प्रथिताङ्गुली । प्रसार्य मध्यमे युक्तौ गदामुद्रेयमीरिता ॥ ४८ ॥ कनिष्ठानामिकायुग्मं ज्येष्ठयावध्य कुञ्चितम् । तर्जनीमध्यमायुग्मं मुक्त्वा स्यात् खड्गसजिता ॥ ४९ ॥ अङ्गुष्ठेन समावध्य कनिष्ठानामिकाद्वयम् । मध्यमाग्रसमाक्रान्त तर्जन्यग्रयुतस्य च ॥ ५० ॥ 'मियश्च प्रथिताङ्गुली', ३. 'त २. १. 'द्धाश्चैता. प्रदर्शयेत्' ग. पारः क.ग.पाठ ·ईशानशिवगृरदेवपद्धती मनपादा प्रसारितम्य वामस्य करस्यामं शनैः शनैः । वामप्रकोपराकान्तकोपरस्येतरस्य च ।। ५१ ॥ ज्येष्ठातर्जनिकानाभ्यामनं स्पृष्ट्वा प्रसार्य तु । शाईमुद्रा भवेदेपा शाईपाणेः प्रियङ्करी ॥ ५२ ॥ वामेतरभुजद्वन्द्वमुष्टयेकीकरणामता । गर्भितप्रसृताष्ठा मुद्रा मुसलसंज्ञिता ॥ ५३ ॥ वाममुटेस्तु तर्जामं ज्येष्ठिकाग्रे निधाय तु ।। अन्य मुष्टिनिसृष्टेन तय॑न्यग्रेण संस्पृशेत् ॥ ५४ ।। वामागुष्ठरय मूलं तु पाशमुद्रेयमीरिता । तर्जनी वाममुष्टेम्तां प्रसूता पञ्चशाखिना ॥ ५५ ॥ मुष्टिरूपेण चान्येन गृहीत्वा तस्य तर्जनीम् । आकुञ्चितामा कृत्वा स्यान्मुद्रा चाड्कुशरूपिणी ॥ ५६ ।। मध्यमानामिके मध्याज्यैष्ठिकाभ्यां निपीडिते । कनीयसीमूलयुग्मे विनिधाय प्रदेशिनीम् ॥ ५७ ॥ श्रीवत्समुद्रा नासपा श्रीवत्साङ्कप्रियङ्करी । अधोमुखस्य वामस्य करस्यापि कनीयसीम् ॥ ५८ ॥ अनामामन्यतर्जन्या कनीयस्या यथाक्रमम् । आवद्य दक्षिणज्येष्ठामध्यमानामिकात्रयम् ॥ ५९॥ ऊर्ध्वान वामतर्जन्या संयुतं प्रविधाय च । ज्येष्ठान्याङ्गुलिमूलेषु वामज्येष्ठां च मध्यमाम् ॥ ६० ॥ प्रविन्यसेदतिश्लिष्टा मुद्रेयं कौस्तुभात्मिका । द्विहस्तज्येष्ठिकाकान्ततर्जानाभ्यां गलादितः ॥ ६१ ॥ आपाद सस्पृशेन्मुद्रा वनमालाभिधा मता । विपर्यस्तो करें कृत्वा मिथो अथितवालो ।। ६२ ।। मुश्लिष्टायततर्जन्यो लम्बितागुष्ठयुग्मको । कुटिलानामिकामध्याकल्पितोभयपक्षको ।। ६३ ।। 1. 'स्य', २. 'भ्यो' स. पाठ. ३.', क. पाठ:

·प्रैलोक्यमोहनवामगमन्नाधिकारः] पूर्वाध अधात्रिंशः पटलः । २५५ मुद्रेयं पक्षिराजस्य विपक्षाहि विनाशिनी । पूर्वोक्ता योनिमुद्रव काममुद्रेति कथ्यते ॥ ६४ ॥ मुष्टीकृतकरद्वन्द्वप्रसृताभ्या स्वमूर्धनि । निधाय ज्येष्ठिकाग्राभ्यां मुद्रा त्रैलोक्यमोहिनी ॥ ६५ ॥ प्रागादिकेसरापु कोणेष्वान्यादिपु क्रमात् । हृच्छिरश्चूलिकामहेतीन् देवाकृतीन् यजेत् ॥ ६६ ॥ देवाड्रेभ्यस्तदङ्गानि दीपेभ्यो दीपका इव । लक्ष्मी वाणी रतिं प्रीतिं कीर्ति शान्ति विभूषिताम् ॥ ६७ ॥ तुष्टिं पुष्टिं च पूर्वादिदलागेवर्चयेदिमाः । आपीतरक्तगौराभ्यां श्यामा सितशशिप्रभा ।। ६८ ॥ पद्मवर्णा पिशङ्गा च चामराजकरास्तु ताः । प्रागादिदिक्षु तद्वाये सितरक्तारुणप्रभान् ॥ ६९ ।। श्यामं च शङ्खारिंगदामुसलान् स्वास्त्रमस्तकान् । कोणेपु पीतगगनसितकृष्णनिभान् क्रमात् ॥ ७० ॥ शार्मास्यङ्कुशपाशांस्तु ध्यात्वा स्वस्वाख्यया यजेत् । तबाह्यावरणे स्वाशास्थितान् सायुधवाहनान् ॥ ७१ ॥ परिवारै. स्वकैर्युक्तान् दश शक्रादिकान् यजेत् । अथ तद्वाखावरणे. कुमुदं कुमुदाक्षं च पुण्डरीक च वामनम् ॥ ७२ ॥ शकुकर्ण सर्वनेनं मुमुखं सुमतिष्ठितम् । कोटिकोटिगणाधीशानसिखेटकरानिमान् || ७३ ॥ भूषितान् मकुटाद्यैश्च दिव्यमाल्याम्बरान् यजेत् । पिङ्गलश्मश्रुकेशान्त श्यामवर्णं चतुर्भुजम् ।। ७४ ॥ शङ्खचक्रगदाहस्तं नासान्ते तर्जनीकरम् । विष्वक्सेनं च सपूज्य देव संपूजयेत् ततः ॥ ७५ ॥ ओमयं कल्पयामीति शिरस्ययँ प्रदाय तु । तथा पाद्य चरणयोरेवं चाचमनादिकम् ॥ ७६ ॥ । १. 'ख' क. पाठः.

·देशागशियगुरदेवपद्धती अादिपोडशोद्दिष्टरुपचौरस्तमर्चयेत् । विभवे सति पूर्वोत्तैत्रिंशदुपचारकैः ॥ ७७ ॥ मूलमन्त्रस्य तु पदेस्ताराद्यैस्तु नमोऽन्तकैः । पुष्पैः सम्भिरलकृत्य तारपूर्वं श्रियै नमः ॥ ७८ ॥ इत्युत्सहे समासीनां लक्ष्मी देवस्य पूजयेत् । नैवेद्यान्तं च बल्यन्तं होमान्त वापि शक्तितः ॥ ७९ ॥ सर्वत्रं स्मरगायत्र्या संपूज्योक्तोपचारकैः । यथाशक्ति जपेन्मन्त्र हस्तस्थचुलकोदकम् ॥८॥ गन्धपुष्पान्वितं कृत्वा जानुभ्यामनिं गतः । देवस्य दक्षिणे हस्ते जपादिफलमर्पयेत् ।। ८१ ।। एव नित्यार्चनं कृत्वा शक्त्या विप्रांश्च भोजयेत् । स्वयं च भुक्त्वा शेषेण कृतकृत्यो भवेन्नरः ।। ८२ ॥ हृषीकेशः स्वयं साक्षात् पुरुषोत्तम उच्यते । तस्य मान्मथवीजं तु मन्त्रस्वकाक्षरः स्मृतः ॥ ८३ ॥ स्मरबीजं ततो व्योम सप्तमस्वरसंयुतम् । श्वेतो वामाक्षियुक्तश्च ब्रह्मा रुद्रः स्वरान्यितः ॥ ८४ दीर्घो चकश्च हृदयं मन्त्रोऽष्टार्णः प्रकीर्तितः । त्रैलोक्यमोहनश्चैप साधनाद्य पुरोदितम् ।। ८५ ॥ सरवीजयुतैदीः स्वरैरङ्गानि जातिभिः । जपतः सर्वकामानि भवन्ति नचिरादिव ।। ८६ ।। तारं हृत् साक्षिकुम्भं च श्वेतश्चोमापतिस्त्वतः । सोछाम्भः कर्णगं शुक्ल रक्त पार्श्वमथापढी ॥ ८७ ॥ सोष्ठं त्वक् च महाकाले. खं दीर्घ छगलण्डकः । दीर्घः पिनाकी बाली च स्वाहान्तोऽष्टादशाक्षरः ॥ १८ ॥ मन्त्रो निरज्ञावरणो बन्नाधिपतिसज्ञितः । ऋपिस्तु गौतमश्न्छन्दो धृतिविष्णुश्च दैवतम् ।। ८९ ॥ .. 'क्षिसंयुक्तः न', २. 'ल' क. पाठ.. ३. सग', ४, 'क' व पाठा १ ॥

·१५५ त्रैलोक्यमोहनयामनमप्राधिकारः] पूर्वाधं अष्टात्रिंशः पटलः । दारिद्रयशमनः पुष्टिश्रीसौभाग्यसुखप्रदः ॥ ९० ॥ ध्यानं च- क्षीरोदेन्दुमृणालकुन्दधवलः पझेन्दुबिम्बाननो हस्ताभ्यां ,दधिभक्तपूर्णचपकं कुम्भं च पूर्णामृतम् । विनन्मौलिविचित्रहारकटकाद्याभूषितः कौस्तुभी ध्येयोऽन्नाधिपतिः प्रसन्नवदनः पीताम्बरो वामनः ॥ ९१ ॥ साधकायान्नपानाद्य प्रयच्छन्तमनुस्मरन् । अयुतं तु जपेन्मन्त्रं पुरश्चरणसिद्धये ॥ ९२ ॥ दध्योदनं तु सघृतमष्टोत्तरराहस्रकम् । जुहोत्वस्मिन् कलियुगे जपहोमी चतुर्गुणौ ॥ ९३ ।। सिद्धमन्त्रस्ततोऽन्नाद्यं श्रियं चामोति पुफलाम् । अन्नं हुत्वान्नवान् ब्रीहिशाल्यायैस्तु समृद्धिमान् ॥ ९४ ॥ मण्डकैः शतपुप्पाणां बीजैरीतिर्विनश्यति । परचक्रभयं राजा शत्रुचोरभयादिकम् ॥९५॥ यद् दारिद्रयभयं चान्यत् क्षुद्ररोगभयं तथा। शतपुष्पस्य बीजानां होमात् संशमयेद् ध्रुवम् ॥ ९६ ॥ दुर्गे वा विषमे मार्गे भये जाते तथा ग्रहे । देवं स्मरन् जपन् मन्त्रं दारिद्रयाच विमुच्यते ॥९७ ॥ त्रैलोक्याक्रमणाकारं वायन्तं महतो भयात् । ध्यात्वात्मानं परं वापि तत्तच्छान्त्यै जपेन्मनुम् ॥ ९८ ॥ भित्तो वाथ पटे वापि शक्तः संपूजयेद्धरिम् । सानेनाज्येन वान्नेन साज्यदध्योदनेन वा ॥ ९९ ।। नित्यहोमं यथाशक्ति कुर्वतः श्रीरनुत्तमा । यद्यदुद्दिश्य जुहुयाद् दध्यन्नं घृतसयुतम् ॥ १०० ।। तत्तदस्य भवत्येव भक्तस्येह परन च । ' 'मकटाद्या' स पाठः. II ·ईशामशिवगुरदेवपद्धती (मन्त्रपार इत्यं विचार्य बहुधा बहुनन्त्रसिद्धं त्रैलोक्यमोहनमनोविपुलं विधानम् । सहिप्य साधकजनस्य हिताय गीतमन्नाधिपस्य च हरेरिह कल्पदृष्टम्॥१०१३॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धतौ तन्त्रसारे मन्त्रपादे त्रैलोक्यमोहनवामनमन्यपटलोऽात्रिंशः! अकोनचत्वारिंशः पटलः। विषग्रहामयातीनामिति पूर्व प्रदर्शितम् । वस्तुनिर्देशपटले यस्मात् तदर्थ कथ्यते ॥ १॥ अभिवन्द्य गुरु तत्र नागाश्चानन्तपूर्वकान् । सद्धिप्य विपतन्त्रेभ्यो लोकाना हितकाम्यया ॥२॥ मन्त्रध्यानौषधाचस्तत्प्रतीकारः प्रदर्यते । फणिनो घोणसाश्चैव राजिला व्यन्तरास्तथा ॥ ३ ॥ फणिनो द्विविधास्तेषु दिव्या भौमाश्च ते पुनः । बामणक्षत्रविटशूद्रा इति सर्वे चतुर्विधाः ॥ ४ ।। दिव्या ये कद्रुतनया सहस्रं कामरूपिण. । किरीटहारकेयूरमकुटाद्यविभूपिताः ॥ ५ ॥ दिव्यमाल्याम्बरालेपा नागाः सर्वे महौजसः । तेपामष्टौ प्रधानास्तु शेषवासुकितक्षका. ॥ ६ ॥ फार्कोटकोऽथ पद्मश्च महापमाभिधानक. । शङ्खपालश्च गुलिको भानुवारादिपालका. ॥ ७ ॥ सौरिवारस्य पूर्वार्धे शङ्खपालाधिदैवतम् । गुलिकश्चापरार्धस्य गोप्ता तन्निप्फमाश्च ते ॥ ८ ॥ ये नागा. कद्रुतनया. सहस्र भोगशालिनः । केचित् पातालनिलया भूभ्यब्धिगिरिवासिनः ॥ ९॥ भुव स्वर्वासिन. केचिद् यथेष्टनिलया. परे । शुक्ला रक्ताश्च पीताश्च कृष्णाश्च ब्राह्मणादयः ॥ १०॥ 'सिद्धान्तमारे स पाठ १ २ 'ण'ख. पाठ ·पिपप्रतीकाराधिकारः] पूर्वार्धे एकोनचत्वारिंशः पटलः । सहस्रफणिनः केचिदष्टसप्तकपट्शतैः । पञ्चवेदत्रिकोकशतपञ्चकणैर्युताः ॥ ११ ॥ एतेषां वंशजा येऽन्ये तेषां संख्या न विद्यते । क्रमात् तद्वंशजा ये ते दिव्यसामर्थ्यवर्जिताः ॥ १२ ॥ यत्रतत्रनिवासास्ते सस्त्वेिकफणाः स्मृताः । पूर्वकर्मवशात् तेऽपि पशन्ति मनुजादिकान् ॥ १३ ॥ देवतानां प्रकोपाद् वा क्रूरपापनिपेवणात् । स्वस्थानरक्षणाद् वापि दशन्याक्रान्तितो भयात् ॥ १४ ॥ मिथः सङ्करसंभूता घोणसा राजिलादयः । आपादादित्रिमासेपु गर्भ धत्ते हि सर्पिणी ॥ १५ ॥ फार्तिके मार्गशीर्षे वाप्यण्डाना विंशतः परम् । आचत्वारिंशदण्डानि सूते नानाविधानि सा तानि सप्तदिनादूर्ध्वं क्षुधार्ता स्वयमत्ति हि । अण्डमेकं द्वयं वा त्रीन् न भक्षयति सा यतः ॥ १७ ॥ उत्पद्यन्ते ततः सास्ते सप्तदिवसे गते । दीर्घराजियुतं स्त्रैणं हैमाभं पुरुपाण्डकम् ।। १८ ॥ शिरीपाभं तथा पण्डं शुक्ल कृष्णमथापि वा । भिन्ना भवन्ति दशमिर्दिनैर्बोधयुताश्च ते ॥ १९ ॥ एकविंशद्दिनैर्दष्ट्राश्चत्वारिंशद्दिनैर्गतिः । जायते सूर्यमालोक्य भवन्ति सविपोल्यणाः ॥ २० ॥ मासैः पभिः करायामा निर्मोकं प्रजन्ति (1) च । दीर्घा वृश्चिकजा रौद्रा हस्वाः शान्ताश्च चापजाः ॥ २१ ॥ नद्यादिसगमें शैले चोद्याने देवतालये । निवमन्ति हविर्गन्धा ब्राह्मणाः पद्मिनीषु च ॥ २२ ॥ गृहचत्वरयमादौ केतकीसुरभिर्नृपः । गोष्ठवल्मीकविपिनक्षेत्रधान्यगृहेषु च ॥ २३ ॥ 'द' य, पाठः.

·ईशामशियगुरुदेवपद्धती [मन्प्रपाः इत्थं विचार्य बहुधा बहुतन्त्रसिद्धं त्रैलोक्यमोहनमनोविपुलं विधानम् । सहिप्य साधकजनस्य हिताय गीतमन्नाधिपस्य च हरिह कल्पदृएम्||१०१३॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धतौ तन्त्र सारे मन्त्रपादे: प्रलोक्यमोहनयागनमन्वपटलोऽष्टात्रिंशः। 7 अथैकोनचत्वारिंशः पटलः । विपग्रहामयातीनामिति पूर्व प्रदर्शितम् । वस्तुनिर्देशपटले यस्मात् तदथ कथ्यते ॥ १ ॥ अभिवन्ध गुरुं तत्र नागांश्चानन्तपूर्वकान् । सङ्क्षिप्य विपतन्त्रेभ्यो लोकानां हितकाम्यया ॥ २ ॥ मन्त्रध्यानौपधायैस्तत्प्रतीकारः प्रर्दश्यते । ... फणिनो घोणसाश्चैव राजिला व्यन्तरास्तथा ॥ ३ ।। फणिनो द्विविधास्तेषु दिव्या भौमाश्च ते पुनः । । नामर्णक्षत्रविट्दा इति सबै चतुर्विधाः ॥ ४ ॥ दिव्या ये कद्रुतनयाः सहस्रं कामरूपिणः । फिरीटहारकेयूरमकुटाद्यैविभूपिताः ॥ ५ ॥ - दिव्यमाल्याम्बरालेपा नागाः सर्वे महौजसः । तेपामष्टौ प्रधानास्तु शेषवासुकितक्षकाः ॥ ६॥ फार्कोटकोऽथ पद्मश्च महापद्माभिधानकः। शङ्खपालश्च गुलिको भानुवारादिपालकाः ॥ ७ ॥ सौरिवारस्य पूर्वार्ध शङ्खपालाधिदैवतम् । गुलिकश्चापरार्धस्य गोप्ता तन्निष्क्रमाश्च ते.॥ ८ ॥ ये नागाः कद्भुतनयाः सहस्र भोगशालिनः । केचित् पातालनिलया भूम्यब्धिगिरिवासिनः ॥ ९ ॥ - भुवःस्वर्वासिनः केचिद् यथेष्टनिलयाः परे।.. शुक्ला रक्ताश्च पीताश्च कृष्णाश्च ब्राह्मणादयः ॥ १०॥ १. सिद्धान्तमारे' स, पाठः, • २. 'ण'ख, पाठ ·विपप्रतीकाराधिकार:] पूर्वार्धे एकोनचत्वारिंशः पटलः । सहस्रफणिनः केचिदष्टसप्तकपट्शतैः । पश्चवेदत्रिकदोकशतपञ्चफणैर्युताः ॥ ११ ॥ एतेषां वंशजा येऽन्ये तेषां संख्या न विद्यते । क्रमात् तद्वंशजा ये ते दिव्यसामर्थ्यवर्जिताः ॥ १२ ॥ यत्रतत्रनिवासास्ते सर्पास्त्वेकफणाः स्मृताः । पूर्वकर्मवशात् तेऽपि दशन्ति मनुजादिकान् ॥ १३ ॥ देवतानां प्रकोपाद् वा क्रूरपापनिपेवणात् । स्वस्थानरक्षणाद् वापि दशन्त्याक्रान्तितो भयात् ॥ १४ ॥ मिथः सदरमभूता घोणसा राजिलादयः । आषाढादित्रिमासेषु गर्भ धत्ते हि सर्पिणी ॥ १५ ॥ कार्तिके मार्गशीर्षे वाप्यण्डाना विंशतः परम् । आचत्वारिंशदण्डानि सूते नानाविधानि सा ॥ १६ ॥ तानि सप्तदिनादूर्ध्वं क्षुधार्ता स्वयमत्ति हि । अण्डमेकं द्वयं वा त्रीन् न भक्षयति सा यतः ॥ १७ ॥ उत्पद्यन्ते ततः सास्ते सप्तदिवसे गते । दीर्घराजियुतं स्त्रैणं हैमाभं पुरुषाण्डकम् ॥ १८ ॥ शिरीपाभं तथा पण्ड शुक्ल कृष्णमथापि वा। भिन्ना भवन्ति दशभिर्दिनोधयुताश्च ते ।। १९ ।। एकविंशद्दिनैदंष्ट्राश्चत्वारिंशदिनैर्गतिः । जायते सूर्यमालोक्य भवन्ति सविपोल्यणाः ॥ २० ॥ मासैः पड्भिः करायामा निमोंके प्रजहन्ति (1) च । दीर्घा वृश्चिकजा रौद्रा इस्वाः शान्ताश्च चापजाः ॥ २१ ॥ नद्यादिसझमें शैले चोधाने देवतालये। निवमन्ति हविर्गन्धा ब्राह्मणा. पद्मिनीषु च ॥२२ ॥ गृहचत्वरवादी केतकीसुरभिर्नृपः । गोठवल्मीकविपिनक्षेत्रधान्यगृहेषु च ॥ २३ ॥ १. 'द' स. पाठ.

·गावशिषगुरदेवपत्ती मित्रपारः वैश्यो गुरगुल्लगन्धस्तु शूद्रो नेकत्र वासवान् । पूर्वमध्यापराहेषु निशि च ब्राह्मणादयः ॥ २४ ॥ वायुपत्रफलक्षीराज्यश्नाति ब्राह्मणो नृपः। भूषिफांस्तु वणिग् भेकान् शब्दः सर्वमुपागतम् ॥ २५॥ मयूरश्यननकुलपत्रिमार्जारगोसरैः। नराग्न्यशनिरुरुमिश्विर जीवेन्न चेद्धतः ॥ २६ ॥ भाप्रमावनसंख्यानि गोरोमामानि वै त्वचा । छन्नान्यहीना पादानि यतः पार्दन याति सः ॥ २७ ॥ इन्दीवराम्बुजे शखम्बस्तिकोत्पलबिन्दवः । फणासु शिशुपादौ वा चिहानि खलु भोगिनाम् ॥ २८ ॥ मण्डलैर्विविधाकारैचित्रा दीर्घाश्च घोणसाः । राजिलास्तिर्यगूधं च चित्रितालाश्च राजिभिः ॥२९॥ वात पिचं कर्फ त्रीश्च दद्युर्द करादयः । दंष्ट्राकार दशनं कारणं च चेष्टावेगस्थानमर्माणि दूतान् । वाक्य तारादिनिमित्तस्तिथीश्च ज्ञात्वा कुर्याद् वा न कुर्याश्चिकित्साम् ।। भोगिना द्वे शते दन्ताश्चत्वारिंशच तेप्यपि ॥ ३१ ॥ नव दन्तास्तु सविपात्तैर्देशाद् गरसम्भवः । फराली मकरी धूम्रा कालरात्रिः कपालिनी ॥ ३२ ॥ काली गोमा च यमनी प्रोक्ता तु यमदतिका । उक्तैः कतिपयैर्दन्तैर्दशन्त्यनिलभोजनाः ॥ ३३ ॥ आक्षेप गुलिके यापि दष्टे नास्ति चिकित्सितम् । शनकण्टक कीटाथैर्यः क्षतो गुलिकोदये ॥ ३४ ॥ सोऽपि वैवस्वत याति सर्पदष्टस्तु किं पुनः । दिनराज्योश्च सन्ध्यासु पुंसर्पाद्या महाविषाः ॥ ३५ ॥ ज्ञेयश्चतुर्विधो दंशो दष्ट विद्ध च खण्डितम् । अवलुप्त च दष्टस्य क्षतमेक विभाव्यते ॥ १६ ॥ , - १. ' पंख गपाठ,.

·-- 4 विपप्रतीकाराधिकारः] पूर्वार्ध एकोनचत्वारिंशः पटलः । क्षतद्वयं चेद् विद्धं स्यात् खण्डितं तु बहुमणम् । अत्रणं त्ववलुतं स्यात् कथ्यन्ते दंशहेतवः ।। ३७ ॥ मीतिः क्षुधा मचता चाप्याकान्तिः स्थानरक्षणम् । देवादेशश्च वैरं च कालदंशश्च तेऽष्टधा ।। ३८ ॥ एक वक्र क्षतं यत्र भीताहिविहितं तु तत् । विपं न विद्यते तत्र यदा दंशद्वयं भवेत् ॥ ३९ ॥ ऋजु स्वल्पं विषं ज्ञेयं सुसाध्यं तचिकित्सयेत् । लालाक्तं दंशमध्ये तु खण्डितं क्षुधितोद्भवम् ॥ ४० ॥ दुःखसाध्यं तु तज्ज्ञेयमसाध्यमिति केचन । एक क्षतं वा वहु वा रुधिरं बहुलं यदा ॥ ४१ ॥ दर्पजं तदसाध्यं हि कथञ्चित् साध्यमेव वा । सलालारक्तमांसानि क्षतानि स्थानरक्षिणः ॥ ४२ ॥ दृश्यन्ते यत्र साध्यं तदिति वाचस्पतेर्मतम् । ऋजु दंशद्वयं चैकं वक्र वैरकृतं त्यजेत् ॥ १३ ॥ त्रिक्षतं वा सरुधिरमसाध्यं कालचोदितम् । रोमान्चदाही स्वेदश्च लालास्रावोऽङ्ग कम्पनम् ॥ ४४ ॥ स्मृतिमोहः पारवश्यं कालदष्टस्य तं त्यजेत् । कृष्णं तु मण्डलं दशे बहुलो रुधिरासवः ॥ ४५ ॥ दन्तोष्ठयोर्विघटना कालदष्टम्य लक्षणम् । सोमामिसूर्यानरुचीन् पश्येन्नेत्रे त्रिलोहिते ॥ ४६॥ न पश्यत्यात्मनश्छाया क्षिप्तो य. प्लवते जले। अरोमाञ्चो जलैः सिक्त छेदे नास्ति च लोहितम् ॥ ४७ ।। वेत्रादिताडने तस्य पदं नो यत्र दृश्यते । विवृतं वदनं वापि कालदष्टः स वै मृतः ॥ १८ ॥ त्वगसृमांसनेदोस्थिमज्जाशुक्लानि धातपः । धातोर्धात्वन्तरप्राप्तिं विषवेग प्रचक्षते ॥ ४९॥ - , 'राख, पाठ ·दंशानशिवगुरुदेवपद्धती मित्रपादः मानाशतात् तदर्धा वा वैगे रोहति साध्यते । क्षिप्र रोहत्यसाध्य चेद् वेगलक्ष्माथ कथ्यते ॥ ५० ॥ रोमाञ्चस्वेदशीपाश्च विवर्णस्य च वेपथुः । हिका च गलभाश्व स्वापश्च मरणं तथा ॥५१॥ इति नव वेगा। गुद च गुह्योदरतालुकर्णस्तनाक्षिशीपागलशगुनासाः | नाभि सकक्षाधिकराश्च जो स्थानानि दंशस्य तु निन्दितानि ॥५२॥ देवालयाश्वत्थवटाश्च जम्बू. लेमातक्रस्तिनिणिवेनवशा । श्मशानशुप्काममजीर्णकूपाश्चतुष्पथ चैत्यकमप्यनिष्टम् ।। ५३ ।। इत्पनिएस्थानानि । प्रसन्नवक्र. कुसुमादिहस्तः पूर्णाङ्गदेहश्च सिताम्बरा(च 'ढ्य ) । इष्टस्तु दूतोऽथ तथा घनिष्टस्तैलाक्तदेहो विकलश्च रोगी ।। ५१ ॥ फाष्ठादिक वाप्यथ कण्टक वाप्युल्का च यष्टिं मलिनो दधान. । कण्ठे च वख स्वकरे च रज्जु दूतस्तु निन्ध खलु मुक्तकेश ॥ ५५ ॥ वर्णी लिङ्गायथवा योपिद् दूरतो व्याहरन्नपि । सर्प पूर्व ततो दष्ट ब्रुवन् दूतो विनिन्दित ॥ ५६ ।। वारदष्टाक्षर चामे तले विन्यस्य चिन्तयेत । आघाते केतके दर्थी पाटले मण्डली भवेत् ॥ ५७ ॥ राजिलो गल्लिमागन्धे व्यन्तर करवीरके । पूर्वावस्यो यदा पाणिपि नास्तीति वा वदेत् ॥ ५८ ॥ वारुणे द्राक्षरैर्दूतवाक्याचे, स तु जीपति । वाय्वग्निजातेनं भवेल्लिख्यन्ते तानि च क्रमात् ॥ ५९ ।। इईलअलङजणनमा महेन्द्रजाः। अचछजकला(कया :) खक्षझपभाश्चैव वारुणा ॥ ६० ।। एऐओ* + उगथा हयवा ढश्च मारुता । आऊऋऔषतपा (तार)दसाग्यश्च वहिना ॥ ६ ॥ ति दूतवाक्याक्षरनियम । १. ' दीपाठ, २ 'कालदल', ३ 'दा वाणी मि'ख पाठ- ४ 'अ'का पाठ ·विषमसीकाराधिकारः] पूर्वार्ध एकोनच पारिशः पटलः । रुद्रामिसाजमघासु मूलापूर्वाविशाखामु कुजेऽळजेऽहै । पाठयां नवम्यामपि पञ्चदश्यामायां चतुर्दश्यां मृत एव दष्टः (१) ॥२॥ निमिचानि शुभानीह लोकसिद्धानि सिद्धये । शकुनानि च ससिद्धि यदन्ति वचनैः शुभैः ॥ ६३ ॥ पूर्वादिदिग्गते दूते फणी कोणेपु मण्डली । दिग्विदिमध्यमाशाभ्यां राजिलो व्यन्तरः क्रमात् ॥६४ ।। मन्त्रिवाक्यात् स्वयं वापि दूतोऽहं यत् तु संस्पृशेत् । तस्मिन् दंशो विसंवादे नाहिः स्यान्नास्ति या विषम् ।। ६५॥ दूतागमनकाले तु यस्मिन् पार्थेऽनिलश्चरेत् । तत्साधै तु भवेद् दंशस्तस्मिन् दूतागतिः शुभा ॥ ६६ ॥ दष्टाख्याकीर्तनं पूर्व शुभं सर्पस्य चेन्मृतिः । शुक्ले पक्षेऽमृतं पुंसां दक्षिणेऽन्यत्र वै विपम् ।। ६७ ॥ स्त्रीणा तद्विपरीतेन विपरीतं तथा सिते । सुधाभागे यथा दंशः साध्योऽन्यत्र भवेन्मृतिः ॥ ६८ ॥ दूतवाक्ये त्रिधा भक्ते मृतिः स्यादक्षरैखिभिः । एकाक्षराधिके साध्यं धर्णाधिक्ये विपं न हि ।। ६९ ।। शुभग्रहोदयारूढदृष्टयः शुभदास्तथा । पापग्रहाणामशुभं दूतस्यागमनक्षणे ॥ ७० ॥ शकुनायं परीक्ष्यैव ब्रजेन्मन्त्री चिकित्सितुम् । सगालव्याघनकुल चकोरफणिपोत्रिणाम् ॥ ७१ ॥ धान्यानां पूर्णकुम्भानां दक्षिणे दर्शनं शुभम् । पतगाश्व मृगाश्चैव डण्डुमा वामतः शुभाः ॥ ७२ ।। दक्षिणाद् वामगश्चापः काको चामाच दक्षिणः । गमने शुभदं काकरुतं गोल्याश्च वामतः ॥ ७३ ।। प्रवेशे गौलिकायास्तु रुतं दक्षिणतः शुभम् । प्रवेशे दक्षिणंगतिः शुभदा काकचापयोः ॥ ७४ ।। 1. 'क्या चतुर्दश्यामपि मृ' क. स. पाठः, २. 'भु' स. पाठः, ·ईशानशियगुरदेवपद्धती मियादः मार्गस्योभयत. स्थिरता पक्षिगोविरुतं शुभम् । व्यत्यस्तक्दनेनाग्रे रुवतोस्तोरणाइयम् ॥ ७५ ॥ अत्यन्तशोभनं विद्याज्जृम्भणं च पुरः शुनाम् । . आत्येन भक्ष्यं यत् किश्चिद् गृहीत्वा वायसो बजेत् ॥ ७६ ।। श्वर वान्यो विहगः शस्त. शस्तं मांसासवेक्षणम् । कन्या सुमङ्गली वेश्या पुप्पं शसस्तथाक्षताः ।। ७७ ॥ पूर्णचापं च शुभदाः सर्वे प्रतिमुखागताः । यामाप्रेस्ताडन शस्त तत्रापि ज्येष्ठिकां विना ॥ ७८ ॥ दक्षिणा स्तदशुभं ज्येष्ठिका तस्य शोभना । क्षुतस्याप्यन्यैरुक्तम् - अग्रे निपधो नयने निवृत्तिः कण्ठे विनाशः खलु दक्षभागे। पृष्ठेऽर्थसिद्धिस्त्वथ वामभागे कर्णे जयश्चक्षुपि सर्वलाभः ॥ ७९ ॥ सर्वतः क्षुतमशोभनमादा गोक्षुत मरणमेव करोति । यद् बलादथ विनाप्यवलागां वृद्धपीनसितवालंकृतं च ॥ ८०॥ इति । निमित्तानीत्यनिष्टानि अन्थगौरपजाद् भयात् । न लिख्यन्ते यदुक्तेभ्यः शुभेभ्योऽन्ये त्वशोभनाः ॥ ८१॥ गौलिरुतस्य - रयौ विनाशः शशिनीष्टवार्ता कुजे त्वनिष्टं सुहृदागमो जे । गुरौ हिरण्य भृगुजे च भक्ष्यं शनौ विरोधो मरणं च राहौ ।। ८३ ।। दष्टस्य हृत्सरोजान्त. सानुस्वारं भृगुं न्यसेत् ।। ८३ ॥ तन्नामार्णानि परितम्तस्योर्ध्व चन्द्रमण्डलम् । तत्सुधासावि कण्ठे च तादृग् ध्यात्वेन्दुमण्डलम् ।। ८४ ।। भ्रूमध्यबिन्दावमृत बन्ध बन्धेत्युदीरयेत् । एवं सश्चिन्त्य तु जपेन्नमो भगवतेति च ।। ८५ ॥ १. 'धा' पाठः, १ 'ते' क.पाठ ।

·- , विपतिमध्नाधिकारः] पूर्वार्धे एकोनचत्वारिंशः पटलः । नीलकण्ठाय ठयुगं जीवरक्षा कृता भवेत् । साज्यं शकसं वापि मरिचाज्यं तु पाययेत् ।। ८४ ॥ परोक्षे वाथ सान्निध्ये स्यादेवं जीवरक्षणम् । साक्षः संवर्तकः पार्थ तारं वहिप्रियां ततः ।। ८५ ॥ मन्त्रोऽयं विपतिर्नाम्ना गरुडः शब्दविग्रहः । ज्वल महामति ठठ । गरुडशिखे प्रमञ्जन प्रभेदन विमर्दन ठठ । अप्रति- हतबलाप्रतिहतशासन हुं फट् ठठ । उग्ररूप धारक सर्पभयकर भीपर्य ठठ। सबै वह भस्मीकुरु ठठ। विपतेरेवमुक्तानि पडलान्यस्वमन्त्रतः ॥ ८६ ।। ऋपिवर्गान्त्ययुगलैरएपत्रं स्वरद्वयैः । सकेसरं नारसिंहकर्णिकं मातृकाम्बुजम् ॥ ८७ ॥ ब्राह्मयादिकाः सप्त मातमहालक्ष्मी तु पत्रगाम् | प्राग्याम्यपश्चिमोदीचीवहिरक्षोऽनिलेागा ॥ ८८ ॥ मं भी कं खं गं घं के ब्राह्मचै नमः । इत्यादिमन्त्रै. स्मृत्वेष्ट्वा ज्येष्टायं, मध्यपर्वसु । पञ्चाक्षराणि विपतेर्भूतादीनां च मण्डलैः ॥ ८९ ।। हृदये वामहस्ते च पद्मं ध्यात्वाष्टपत्रकम् । सप्तवर्गान्त्ययुग्माष्टदिक्पत्र स्वरकेसरम् ॥ ९० ॥ सानुग्रहाग्नि बिन्द्वन्त्यं कर्णिकायां तु विन्यसेत् । एव सञ्चिन्त्य हृदये वामे करतलेऽपि च ।। ९१ ।। विपतेस्तु क्रमाद् वर्णानहुष्ठादि च विन्यसेत् । मन्त्राानपि नागार्णान् महाभूताक्षरााणे तु ॥ ९२ ॥ तन्मात्रीगुणवर्णाश्च करे देहे च विन्यसेत् । वेदाप्रकोणवाई मासकोणेन्द्रदैवतम् ॥ ९३ ॥ 1. 'स्वल भस्मीकुरु टठ', २. 'म' स पाठ . h ·ईशानक्षियगुरुदेवपद्धती [मन्त्रपादः शुक्लमधेन्दुपमा मध्ये खहि च वारुणम् | रक्तं त्रिकोणमग्नीशमध्यासकम्पस्तिकादितम् ।। ९ ।। वृत्त रेखास्थपड्दिन्दुसत्त्वकृष्णं च मारुतम् । मरूपं शब्दतन्मानं स्वबिम्ब शिवदैवतम् ॥ ९५ ॥ हत्यं पृथ्व्यादिविम्यानि ज्येष्ठायं मध्यपर्वसु । स्वनागावेष्टितं न्यस्पद् विपत्यान्वितानि तु ॥ ९६ ॥ अनन्तगुलिको रक्को ब्राझणौ यदिदैवती । - इन्द्रदेवो नृपो पीतौ शङ्खपालश्च वासुकिः ।। ९७ ॥ कृष्णौ वैश्यौ महापातक्षको वायुदैवतौ । चतुर्थी पद्मकार्कोटौ शुक्लौ जलधिदैवती ॥९८॥ नामाचर्णानि नागानां पृथ्व्याघाद्यक्षरैः सह । तन्मात्रैः सह गन्धाज्येष्ठाद्यहूलिपु न्यसेत् ॥ ९९ ॥ आधपर्वसु तन्मात्रा भूतार्णान्यन्तपर्वसु ।' मध्ये वितिवर्णानि भूतनागार्णमण्डलैः ॥ १०० ।। पञ्चाक्षरान्विते तार्थे तन्मात्रात्रिगुणान्विते । प्रयोदशकलोपेते हस्ते ताक्ष्य विचिन्तयेत् ॥ १०१ ॥ ततो भूमण्डलादीनि स्वदेहेऽपि च विन्यसेत् । पादादिजानुपर्यन्तं जन्विो भितटावधि ।। १०२ ॥ नाभेगलान्तं च गलाललाटफलकान्तकम् । ललाटाचापि मूर्धान्तं स्वर्णयुक्तानि विन्यसेत् ।। १०३ ॥ आत्मानं गरुडं ध्यात्वा गरलानि विनाशयेत् । आजावोः स्वर्णवर्ण हिमगिरिशिखरप्रख्यमा नाभिदेशाद्' आ कण्ठात् पकविम्वीफलनवविकसन्धुजीवोपमानम् । ा शीर्षाद् भिन्ननीलाञ्जनचयरुचिरं भूपितं भोगिमुख्यै- याप्तब्रह्माण्डमध्यं त्रिभुवननमितं वैनतेयं नमामि ॥ १० ॥ २. 'श' के ग, पाठे'. ३. 'स्य', ४. 'च' क. पा.

·.. 'विपप्रतीकाराधिकारः] पर्याध एकोनचरवारिंशः परयः। इत्थं गरुडमात्मानं मन्त्रिणं वीक्ष्य पन्नगाः । पिशाचाद्या ग्रहाश्चान्ये नश्यन्त्याविश्य तत्क्षणात् ॥ १०५ ॥ स्वैक्येन गरुडीभूतो मन्त्री यद्यद् वदत्यसौ । तत्चन्मन्त्रं भवेद् दष्टं मुक्त्वा नश्यति तद्विपम् ॥ १०६ ॥ तार्यहस्तं समुद्धृत्य मन्त्रार्णव्यत्ययेन तु । अङ्गुष्ठाद्यगुलीनां तु चालनेन जपेन च ॥ १०७ ।।' स्तम्भसंहारसस्तोभसकामान् कुरुते क्षणात् | पञ्चाक्षराणां स्थानेषु प्रथमाणं निवेश्य तु ॥ १०८ ॥ संस्तम्भयादिवीप्सोक्तया स्यात् स्तम्भोऽगुष्ठचालनात् ॥ १०९ ॥ क्षिप ओं स्वाक्षिप इति जपात् स्तम्भयेत् । प्रथमार्णद्वितीयाणी व्यत्यस्योचारयन्मनुम् । अनन्तकण्ठाभरणो हारस्तूरसि वासुकिः ।। ११० ॥ कुण्डलेऽजमहापद्मौ गुलिकः शीर्षबन्धनम् । उदरे च तथा कट्यां बन्धः कार्कोटतक्षकौ ॥ १११ ॥ उपवीतं शङ्खपालः सिन्दुरारुणलोचनः । एवंभूतं तु गरुडं स्वैक्यं ध्यात्वा समाहितः ।। ११२ ।। शूलमुद्रां दर्शयित्वा स्तोमः स्यात् तु सकृज्जपात् । द्विचारेण तथावेशस्त्रिचतुर्वारजापतः ॥ ११३ ॥ निर्विपीकरणं पञ्चपडारान् विषभक्षणम् । ' षिपतिमन्त्राधिकारः। संप्लव सप्लावय इत्युचारणात् तर्जनीचालनाध विपं हरति । तारं पार्श्व क्षिवणे च ठौ च मध्यमचालनात् । संस्तोभयेति वाक्याच जपादाविश्य नश्यति ।। ११४ ॥ चतुर्थं च द्वितीयं च तृतीयाद्यौ च पञ्चमम् । उक्त्वा सोमयेत्युक्त्वानामिकां चालयेत् ततः ॥ ११५ ॥ सहामयेत्। १. 'ख, पाठ ·इंशान शिवगुरुदेवपद्धती মিয়: दी खं पार्वतारौ च साक्षिसंक्षिपरहस्तथा (6) । अन्ते प्रक्षिप सं चोक्त्वा कनिष्ठाचालनाद्धरेत् ।। ११६ ।। गर संहरेदित्यर्थः। शुक्लपझवनं मध्ये प्रफुल्लधवलाम्बुजे । पूर्णामृते तारकुम्भे ध्यायेत् पूर्णेन्दुमण्डले ।। ११७ ॥ अकारादिकलाभिस्तु स्त्रीरूपाभिः समावृतम् । दष्टं शुक्लं कलानां तु स्तन्यधारामृताप्लुतम् ॥ ११८॥ ध्यात्या स्वरानेव जपेन्निविपीभवति क्षणात् । कामदा सुभगा नीला भोगदा सर्वमङ्गला ॥ ११९ ॥ भद्रा भद्रवती सौन्या भोगिनी. भगमालिका । कामेश्वरी काममाला सिद्धिऋद्धिश्च वामया ॥ १२० ॥ अमा च पोडश कलाः सुधामृतसमुद्भवाः । सोमोऽमृतमयः साक्षात् स पोडशकलात्मकः ॥ १२१ ।। द्विभुजाः सौम्यवदनाः शुभाः शुक्लाम्बरादिकाः ।। १२२ ।। सुधाकलशहस्तास्ता भूपणै पिताः स्मरेत् । गोमयालेपिते स्थाने वीशार्णान् क्रमशो लिखेत् ।। १२३ ।। तत्संबन्धितया रेखाः कृत्या दष्टेन लड्वयेत् । निर्विषो भवति । दष्टं सुधाब्धिनिर्ममं ध्यात्योचानं तु शाययेत् । तमाच्छाद्य सु वस्त्रेण तद्वस्त्रं चन्द्रमण्डलम् ॥ १२४ ॥ सञ्चिन्त्य वस्त्रमध्ये तु सानुस्वारं तु खड्गिनम् ॥ १२५ ।। अमृतनाविणं ध्यात्वा तत्र स्थानं मुखेषु च । सुसंपूर्णेन्दुबिम्बानि मुड्ढ़ मुड्ढेत्यमुं पठेत् ॥ १२६ ॥ तद्वस्त्रस्यापकणे दष्टमुत्यापयेत् सुखम् । श्रीकण्ठं हृदि विन्यस्य हां पृष्ठे चाइसन्धिपु ॥ १२७ ॥ ● दष्टशिरसि न्यस्तः सद्यो विषविनाशकृत् । घरकाः कर्णसंयुक्ता सत्सण्ठित्वक् पिनाकवान् ॥ १२८ ।। १. 'घे क. ग. पाठ. २. 'म' स पाठ.३ 'मुक पाद: सापाठ:. क.पा.

·- विषप्रतीकाराधिकार.] पूर्वाध एकोनचत्वारिंशः पटलः । ठयुगान्तस्तु भूर्जस्थोन्यस्तस्तूचाटयेदहीन् । पार्थ सागिद्विजार्धेन्दुमेपो वहित्रिमूर्तिमान् ॥ १२९ ।। सविन्दुर्लागली सगी नीलकण्ठीयको मनुः । हरः हृदयाय नमः ठठ । कपर्दिने शिरसे ठठ । नीलकण्ठाय शिखायै ठठ । कालकूटविपहराय हुं फट् । उग्र ठठ अस्त्रम् ।ओं हां ओं नी. लकण्ठाय ओं कपर्दिने ओं ही हं सर्वज्ञाय ठठ । त्रिनेत्राय कालकण्ठ विप भक्षय ठठ। ऋपिरस्यारुणिर्नाम छन्दोऽनुष्टुप् च देवता । नीलकण्टादिको रुद्रो बीजमाद्यर्णमीरितम् ।। १३०॥ । शक्तिद्वितीयविन्दुस्तु पुरश्चर्या त्रिलक्षकम् । अथवा कृष्णाप्टम्यामुपोप्येशं समभ्यायुतं जपेत् ॥ १३ ॥ तिलैः कृष्ण चतुर्दश्यां जुहुयायायुतं तथा । पुरश्चर्या कृता स्यात् । तारमङ्गुष्ठयोय॑स्येत् तर्जन्याद्यगुलित्रये ॥ १३२ ।। मध्यपर्वतु वर्णास्त्रीन् प्रणयं च कनिष्ठयोः । आ नामेः कृष्णमाद्यर्ण द्वितीय रक्तमा गलात् ॥ १३३॥ तृतीयममृताकारं मूभि न्यस्येचिदात्मकम् | नेत्रत्रयेऽपि त्रीन् वर्णानान्यङ्गेषु विन्यसेत् ।। १३४ ॥ आ नाभेरजनप्रख्यमुदितौर्काममा गलात् । आ मूर्धश्चन्द्रविम्याभमनागेन्द्रभूपित्तम् ।। १३५ ।। ध्यक्ष त्रिशूलहस्तं च स्वैक्यं ध्यायेंजपेन्मनुम् । त्रियक्षरोऽयं मन्त्रस्तु प्रणवादिनमोन्तकः ॥ १३ ॥ जपध्यानादिना शूलस्पृष्टो दष्टः सुखी भवेत् । श्मशाने नूतनेऽहीन्द्रमण्डले भैरव यजेत् ॥ १३७॥ तस्याने शालिपिप्टेन कृत्वा नाग तु पूजयेत् | निशि कृष्णचतुर्दश्यां स्थित्वा (जी) वीरासनो जपेत् ॥ १३८ । १. 'म क' स पाठ.. २. 'हरणाय' क. ग. पाठ:'. ३. 'या' क. ग, पाठः, ४. 'थेग्ज' क पाठः, ५. 'ने यजत्' ख. पाठ..

·, ईशानशिवगुरदेयपद्दती नागं पश्यन् स चायाति तं गृहीत्वा तु भक्षयेत् । सिद्धमन्त्रो भवेत् तं तु दृष्ट्वैव विपनाशनम् ।। १३९ ।। अथवा एवं कर्तुमशक्तश्चन्मातृस्थानेऽथवाम्बुधौ । निशि कृष्णचतुर्दश्यां त्रिलक्षं प्रजपेन्मनुम् ।। १४० ॥ जुहुयादयुत सर्पिः क्षीरं मधु च तण्डुलान् । सिद्धमन्त्रो भवेत् तेन विनियुज्याद् यथारुचि ॥ १४१ ॥ दष्टमानेयबिम्बस्थं ध्यात्वा करतले स्वके । तारं ज्वलन्तं सश्चिन्त्य दर्शयेत् तं स मूर्छति ॥ १४२ ॥ प्रथमाणे धूम्रवर्णं वाय्वमिपुरगं स्मरेत् । धूपं च दद्यादाविश्य दष्टो भवति निर्विपः ॥ १४३ ॥ अथ वायुपुरे कृष्णं द्वितीयाणं तु धूम्रकम् । सश्चिन्त्य परदेहे तु विषं सोमयेत् ततः ।। १४४ ॥ पूर्णेन्दुमण्डलगतं तृतीयममृताप्लुतम् । ध्यात्वा तं निर्विपं कुर्यादेवमेव शिरोरुजम् ।। ११५॥ ज्वरांश्चातुर्थिकादींश्च नाशयेन्नात्र संशयः । तारहीनत्रिवर्णानि वहिगेहगतानि तु ॥ १५६ ॥ देहे विचिन्तयेद् यस्थ मूर्छितैः स पतिष्यति । अन्त्याक्षरं सुधावर्षि मूर्ध्नि ध्यावास्य तज्जपेत् ।। १४७ ।। निर्विषो भवति क्षिप्रं शूलमुद्राप्रदर्शनात् । साक्षी कुम्भस्ततः श्वेतः खममिनयनान्वितः ॥ ११८॥ हिरवर्षि खैव हिरवर्षि ठठ। शुक्लाफल्पामुमा व्यक्षामिन्दुगौरां विभूषिताम् । कुम्भच्युतामृतैर्दष्ट सिञ्चन्ती संस्मरन् जपेत् ।। १४९ ॥ १ 'मृ' स पाठा. २ 'दा' क. पाठ ३.- 'तस्य', ५ मि ख. पाठ, ·विषमतीकाराधिकारः] पूर्वा एपोनचवारिंदाः पटलः । स्वैक्यनकाममनसा निर्विषं कुरुते जपन् । विना मन्त्रीपधाद्यैस्तु वेलशान्तिः प्रदर्यते ॥ १५०॥ भएछोर्ध्वपदाघिसन्धिषु तथा जानौ च गुह्ये ततो नामो हस्तनकण्ठघोणनयनश्रोत्रेषु मध्ये भुवोः । शड्खे मूर्धनि पूर्वपक्षतिथिपु प्रोक्तामृतास्या कला मूर्धाय बहुले विलोममुदितारोहावरोहकमात् ॥ १५१ ॥ वामागुष्ठादिकं स्त्रीणां रोहोऽन्यत्रावरोहणः । सुधायाः सप्तमं स्थानं प्रोक्त विषकला बुधैः ॥ १५२ ॥ दष्टदेहेऽमृतकलां ज्ञात्वा तत्र विमर्दनात् । निर्विषं स्याद् विपकला सुधास्थानात् तु सप्तमम् ॥ १५३ ॥ तत्र सम्मर्दनात् सर्वविषाणां स्तोभनं भवेत् । असाध्यस्तत्र दशस्तचिकित्सां तत्र वर्जयेत् ॥ १५ ॥ कण्ठे विषकलायां तु क्रियते यदि भोजनम् । अजीर्णोदररोगाथैः क्रमान्मृत्युभविष्यति ॥ १५५ ॥ यदा कण्ठे विषफला तत्रोत्तान तु सगिनम् । चिन्तयित्वामृतं न्यस्येत् भुञ्जीयादमृत स्मरन् ॥ १५ ॥ नित्यं सुधाक्षरं कण्ठे कृत्वा ध्यात्वा परामृतम् । अनतो नापमृत्युः स्याज्जीवेच्च शरदां शतम् ॥ १५७ ॥ मर्दयित्वामृतकला रतिः स्त्रीणां सुखावहा । यदा गुह्येऽमृतकले तदा प्रथमसनमम् ।। १५८ ।। दम्पत्योः प्रीतिजननं वश्यं चैतदुदाहृतम् । यत्रामृतकला तस्मिन् प्राणान् नित्यं विचिन्तयेत् ॥ १५९ ॥ भायुः श्रीपुष्टिरक्षाकृच्छाकपूर्णिमतं यथा । आस्येऽक्ष्णोश्च गले वाहोः पार्श्वयोः पादयोरपि ॥ १६० ॥ गुरुप्रभाडलं काकभवाजन्मादिर्भस्थितिः । साध्यप्रतिकृति कृत्वा विपत्प्रत्यरनैधने ।। १६१ ॥ २. 'ला'च. पाठ १. 'ह' क पाठ, ·-- ईशानशिवगुरदेवपद्धती [मन्नपादः तारे विषकलायोगे यमविद्यादिमन्त्रतः । वेधे कृते प्रतिकृतौ सादिपांसौ मरिष्यति ॥ १६२ ।। जरत्कारोजरत्कार्या समुत्पन्नो महातपाः । आस्तीकः सत्यसन्धो मां पन्नगेभ्योऽभिरक्षतु ।। १६३ ॥ में नर्मदायै नमः प्रातमढायै नमो निशि । नमोऽस्तु नर्मदे! तुभ्यं पाहि मां विपसर्पतः ॥ १६४-' ओ असित चार्तिमन्तं च सुनीतं चापि यः सरेत् । दिवा वा यदि वा रात्रौ नास्य सर्पभयं भवेत् ॥ १६५ ।। श्लोकानेतांस्तु जपतो दिवारानं च सन्ध्ययोः । सर्पमध्यगतस्यापि भयं तस्य न विद्यते ॥ १६६ ॥ इत्वं हिताय खलु देहभृतां समासानागोद्भवोदयकुलं कृतिहेतुदौत्यैः । सौवर्णमन्त्रविनियोगविधानपूर्व ध्यानानि चैव कथितानि विपापहानि ॥' इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धतौ तन्वसारे मन्त्रपादे विषप्रतीकारपटल एकोनचत्वारिंशः। द अथ चत्वारिंशः पटलः। ध्यानानां चलचित्तत्वान्मन्त्राणा साधनस्य च । वैपन्य चाधिकारीिराणाभौषधैः साध्यमिष्यते ॥१॥ दंशकाहेस्तु सन्देह करतत्वचि मक्षिते । मधुरे तु फी तिक्ते राजिलो घोणसङ्कटौ ॥२॥ काकाण्डा(न्तान्त.) क्षिपेद्धि धर्मे शुष्क गुलीकृतम् । मूत्रेण नसि निक्षिप्य फणिदष्टः सुखी भवेत् ॥ ३ ॥ मातृघातीरजो हिड्डाछुन्दर्युदरे स्थितः । साधारश्चूर्णितः शुष्को नस्यात् फणिविपापहः ॥ ४ ॥ 1, सिद्धान्तसारे' क. ग. पाठः, 1. 'मसाप', ५ हि' स. पार, २. “पयत्र', २. म्याचा' ग, पाई.

·3 फणिचिपिरसा] पूर्वार्धे पत्यारिंशः पटल। शुण्ठीरामठकारवेलिलशुनैः स्वर्ण वृचा तुम्बिनी नक्तसग्वकुळास्थिशिग्रुफलज कोशातकीपीजयुक् । क्षोणीपूर्वशिरीपकस्य च शिफा स्यात् सर्पगन्धा समं सर्व पिष्टमजाम्भसा कृतगुली नस्यादिनाहीन जयेत् ॥५॥ पडेझीमूलपिष्टस्य नस्यालेपाद् विर्ष हरेत् । तदालिप्तकरः फ्रीडन् सपैरिह ने बाध्यते ॥ ६ ॥ गोघृत लोणमरिचे हिज मातृरिपोः करम् | पिष्टं श्रोत्राक्षिनासासु सिक्तं फणिविषापहम् ॥ ७ ॥ पुनर्नवं च वाराहीं पीत्वा क्षीरेण निर्विपः । शहतालकचूर्णाभ्यामघोङ्गाना च मार्जनात् ॥ ८ ॥ चूर्णयित्वा वचाहिङ्गमरिचांस्तु समोघृतात् । फारवेल्लिरसैनस्यं दष्टमुत्थापयेत् क्षणात् ॥ ९ ॥ पत्राणि देवदाल्यास्तु सबीजाचीजकौशिका (1)। सौवीरपिष्टा पानाधैः सद्यः फणिविषापहा ॥ १०॥ गुञ्जावकुलबीजानि मरिचं च नृवारिणा । पिष्ट्वा तन्नस्यपानेन नष्टसंज्ञोऽपि जीवति ॥ ११ ॥ भूनागं नरतोयेन पिष्ट्वा पीत्वा प्रलेपयेत् । नस्याञ्जने तथा कृत्वा फणिनां गरलं हरेत् ॥ ११ ॥ जननीरिपुहस्तं च रामठं च नराम्भसा । पाननस्याञ्जनैर्हन्यादपि वासुकिज विषम् ॥ १३ ॥ बीजं तु वाकुलं मूत्रे पानाद्यैर्विषनाशनम् । कोशातकीजातिफले नक्तमालकरञ्जयोः ॥ १४ ॥ बीजे पिष्वा तु तन्नस्यं सद्यो नागविषं जयेत् । अगारघूमो दार्वी च मेघनादो हरिद्रया ॥ १५ ॥ दध्याज्यपेपित्तः पीतो मुख्याहिगरलापहः । निःसप्तकृत्वः संभाव्यः सूर्यक्षीरेण नागरम् ॥ १६ ॥ भक्षितं गरलं हन्ति पाननस्याञ्जनेन च । हिड त्रिकटुकं सिन्धु रसोनं चोग्रगन्धिकाम् ॥१७॥ १. पढ़' क.पाठ:

·इंशानशिवगुरुदेवपद्धती मित्रपार स्नुक्श्रेष्ठकन्यात्नुधर्कश्वेतार्कीजापयस्सु च । सम्भाव्य वेणुपात्रस्थं तेन नस्य तथार्जनम् ॥ १८ ॥ मैत्रस्थाने च निहित दष्टमुत्यापयेन्मृतम् । कतकस्यापोजैस्तु सप्तकृत्वः पटचरम् ॥ १९ ॥ भावयित्वासयेनेत्रे तैलेनात्मोदकेन चा। . नस्यं च कुर्यात् सद्यः स्यात् फणिनां विषनाशनम् ।। २० ॥ निशा कृष्णा नागर च मरिचं गृहधूमकम् । सिन्धुवारस्य पत्राणि श्लक्ष्णं पिष्ट्वा तुपाम्भसा ॥२१॥ आलेपनाद् विपं हन्ति रक्तासावश्च तिष्ठति । हरिद्रागृहधूमं च मेघनादं घृतं दधि ।। २२ ॥ पीतं फणिविषं हन्यात् तक्रेणाप्यहिजं विषम् । अहिगन्धा मुखे क्षिप्ता लिप्ता सप्तविपं जयेत् ॥२३॥ शति फणिचिकित्सा। लवसनेत्र ! उल्कामुख ! विपदहन ! विषभोजन ! वजहस्त! हन हु मुष्टिबन्धेन विर्ष यरलब पक्षि हुं फट् फो ठठ । यदङ्गं मण्डलीदष्टं ध्यात्वा मण्डलिविग्रहम् । स्वयं वराहहस्तं च खादन् जाप्याद् विषं हरेत् ॥ २४ ॥ सानन्तं दण्डिखं शक्तिरल्पपक्षिदेहा अरविमरचिमत्तवान् ठठ (३) । जपन् खादश्च ताम्बूल मण्डलीनां विषं हरेत् । अधोमुख दंशकाहिं वमन् धूमविपं स्मरन् ।॥ २५ ॥ दष्टाङ्गमर्दनाच्छोफाक्ष्वेलस्य तु विनाशनम् । तद्विपी श्वेततोलाभ्या मूर्धा भक्षितं स्मरेत् ॥ २६ ॥ मण्डलिविष नश्यति । मनविस्तम्भनेऽधस्तान्नाभेलैंप्या वृपस्य विट् । तण्डुलाद्भिः सम भेकवसालेपादपि सवेत् ॥ २७ ॥ 'अभिन्यो मुक म पाट ५, 'स्तनाम क, पाठ २. 'णे', ३ भ्या', ४. 'क' ख पाक.

·.
मण्डालिचीकरसा] पूर्वाधं चरवारिंशः पटलः।
वृहत्कदलिकामूलं विण्मूत्रस्तम्भनेऽम्भसा ।
नामेरधः समालिप्य सर्व सवति तत्क्षपात् ॥ २८ ॥
मण्डलिक्ष्वेलहन्नस्यं पानं च लवणाम्भसाम् ।
स्त्रीस्तन्ये वाकुलं चीज नसि दत्तं तु मोहहृत् ॥ २९ ॥
शतावर्यक्षवाराहिवेगामूलानि पेषयेत् ।
पुराणमेपीतक्रेण तलेपो घोणसापहः ॥ ३० ॥
सैन्धवं नालिकराज्यं लिप्तं मण्डलिज हरेत् ।
गुखानील्योस्तथा मूलं नस्याधैर्मण्डली जयेत् ॥ ३१॥
चूर्ण भृङ्गी च ताम्बूलं दघि लोणं च पेपितम् ।
योगद्वयं पृथग्लिप्तं विपं मण्डलिज हरेत् ॥ ३२॥
कृष्णाजमोदाकार्पासतिलापूपा गरापहाः ।
मयूरपिञ्ज(मैरे)णत्वक्कोलविधूपतो हरेत् ॥ ३३ ॥
मण्डलिविषमिति यावत् ।
अनाम्भसा पोत्रिशकृदालेपो घोणसापहः ।
वजवलिं च तन्मूलं गोक्षीरेण तु पेपयेत् ॥ ३४ ॥
सतैलं पाययेत् तेन मण्डलीनां विषं हरेत् ।
क्षीरेण स्नुहिमूलं च जलेनार्कशिफा तथा ॥ ३५ ॥
योगद्वयं पृथक् पीतं मण्डलीनां विपापहम् ।
मूलं पुनर्नवस्यापि गिरिकर्णीद्वयस्य च ।। ३६ ॥
शुक्तेन नस्यपानाभ्यामञ्जनेन च तद्धरेत् ।
कटुत्रयं दधि क्षौद्रं नवनीतं च सैन्धवम् ॥ ३७ ।।
पिबेन्मण्डलिज क्ष्वेलवेगं रक्तं च नाशयेत् ।
त्रिफला च त्रिकटुकं सैन्धवं मधुमाहिरै ।। ३८ ।।
तके पिष्टं प्रलिप्तं चेनश्येन्मण्डलिनां विषम् ।
स्नुग्गव्यपयसोः प्रस्थे कुष्ठचन्दनकरकके ॥ ३९ ॥

·मित्रपाः . ईशानशिवगुरदेवपद्धती घृतं पकं हरेद् गन्य सेका-मण्डलिजं विपम् । फलत्रयनिशायष्टित्रिवृत्करकं घृतं पचेत् ॥ ४० ॥ स्नुक्क्षीरशिष्टगव्याव्यं ब्रह्मीरसचतुर्गुणम् । तदालेपनपानाधैर्मण्डलीनां विपापहम् ॥ ११ ॥ द्विमुखाहिं हतं मृत्सावेष्टितं चिरशोपितम् । मृद्भूतं सास्थि संचूर्ण्य तच्चूनाम्भसा सह ॥ ४२ ॥ मण्डलीनां क्षतालेपाद्विपं सद्यो विनाशयेत् । गुलामूलं काञ्चिकेन मण्डलीनां विपं हरेत् ॥ १३ ॥ पानालेपननस्यैरिति यावत् । नीलीमूलं घोणसानां विपन्नं पानलेपतः । काचिकेनेति यावत् । इति मण्डलिचिकित्सा। ही हुं फट् ठठ । हं हुं फट् ठठ । झों हुं फट् ठठ । मन्त्रास्त्रयो राजिलानां अपेन विपनाशनाः ॥ ४४ ॥ फान्तारकारवेल्ल्यास्तु शिफां दुग्धेन पाययेत् । मूत्रेण शारिवायाश्च पानाथै राजिलापहः ॥ ४५ ॥ वर्षामूचिमटवचाः काञ्चिकेन पिवेद् विपम् । हन्याद् राजिमतां नस्यात् तैलं च गृहधूमयुक् ॥ १६ ॥ कणा क्षौद्रं च सिन्धूत्थं पीतं गोमयवारिणा । राजिलानां गरहरं गुह्यमेतदुदाहृतम् ।। ४७ ॥ गोशकृद्रससिन्धूत्थं कणाज्यक्षौद्रपानतः । राजिलानां विषं हन्याच्दैतपुङ्खशिफा तथा ॥ १८ ॥ स्वरसेनेति यावत् । सतैलद्रोणपुप्पाम्वुनस्य राजिविषापहम् । सतैलतिन्त्रिणीपक्कनस्य राजिविपं हरेत् ॥ ५० ॥ १. "विलेतू' स. पाठ..

·साहिचिकित्सा पूर्वार्धे पत्यारिताः पटलः । टणं सैन्धवं व्योपं नरमूत्रेण पेपितम् । प्रलिप्य राजिलादीनां क्षुद्राणां च विष हरेत् ॥ ५० ॥ नन्यावर्तशिफापाननस्यं राजिविषापहम् । इति राजिलचिकित्सा। भमिकोत्तमकन्ये द्वे पिष्ट्वा हस्तेन तद्रौः ॥ ५१ ॥ सर्वानाभ्यञ्जन हन्या राजिकामण्डलीविषम् । मधूकनं यत् पिण्याकं तेगुरं च नृमूत्रयुक् ॥ ५२ ॥ माणस्थं राजिलानां च मण्डलीनां विषं हरेत् । पिशाचोदुम्बरदलैगिरिकांशिफा समम् ॥ ५३ ॥ गव्याज्यपिष्टा नस्याद्यैः फणिराजिविपं हरेत् । त्वक्चूर्णमर्कमूलस्य शीताम्भोलोलित पिवेत् ।। ५४ ।। फणिघोणसयोश्चापि विषं चावारि हरेत् । रक्षणलक्ष्णचूर्ण तु स्वच्छाम्मोलोलितं पिबेत् ॥ ५५ ॥ नस्यं च लेपनं कुर्यात् सर्वाहिविषनाशनम् । पुनर्नवरसे पिष्ट्वा रामठं नसि योजितम् ॥ ५६ ॥ मार्कवं काकमाची च वहिकं कटुगन्धिनीम् । पिष्ट्वा स्तन्येन नस्येन सकलाहिविषापहम् ॥ ५७ ॥ चूर्णं च नवनीतं च स्नुहिमूलं च रामठम् । रम्भामूलं तथागस्त्यं शिशुमूत्रेण पेपितम् ।। ५८ ॥ चम्पकत्वमसनस्यं सकलाहिविषापहम् । उन्मत्ताम्भः सलवण नम्यालेपाञ्जनार्पितम् ॥ ५९ ॥ ताम्बूलीसलिलं वापि समस्ताहिविष हरेत् । तुम्बिनीबककृश्माण्डशैरीपैर्जातिजानि च ॥ ६० ॥ बीजान्यात्मोदकैः पिष्ट्वा नस्याचे सर्वसर्पजित् । समूलं मेघनादं च वेगानीलीशिफायुतम् ॥ ६१ ॥ १. 'राजीवर्षि' प. पाड २. 'ता', ३. 'कम्' ग पाट.. 3 ·. ईशागशिवगुरदेवपद्धती (मन्त्राई:- घृतेन पीत्वा गरलं त्रिविधं च विनाशयेत् । अजास्पृश्या तथाज्येन पीता सर्व विपापहा ।। ६२ ।। पुनर्नवाम्भ. सहिड नम्यात् सर्वविषापहम् । अकोलपाठानिर्गुण्डीपर्णस्तुल्यं रसोनकम् ॥ ६३ ॥ • तद्वत् कतकवेगास्थि पुनर्नवशिफासमम् । चूर्णितं लागलीमूलं धूपावेतौ विपापही ॥ ६ ॥ सन्ध्ययोरपराहे या धूपयेनान्यदा फनित् । सर्वविपहराविति यावत् । पिष्टं पुनर्नवामूलं कृष्णामम्भसि तत् पिवेत् ॥ ६५ ॥ लेपाने च कुर्वीत सर्वसर्पविषापहम् । ऋक्षदन्तकृतं तायमूर्तिमावाद्य तज्जपेत् ॥ ६६ ॥ तद् यो घारयते तस्य सर्पयाधा न विद्यते । पति सर्वाहिचिकित्सा। तारशुक्लामिपुंमन्त्रो वृश्चिकक्ष्वेलनाशनः ॥ ६॥ ताम्बूलीसलिलं हि कास्ये हस्तेन पेपयेत् । लेपादलिविपं हन्ति लालाकर्णमलं तथा ॥ ६८॥ सैन्धवं हि च शिला विश्वा गोमयवारिणा । वृश्चिकना च शैरीपं बीजं कृष्णा च लेपनात् ॥ ६९ ।। अर्कक्षीरेण पालाशवीज पिष्टं प्रलेपयेत् । करलपन हतेन पिष्ट्वा बद्धं च तद्धरेत् ॥ ७० ॥ वृश्चिकमिति यावत् । ताम्बूलं मारिच वार्त करनास्थ्यश्वमारकम् । आलेपनं च पानं च हन्याद् वृश्चिक विषम् ॥ ७१ ॥ शिरीपपुष्पमञ्जिष्ठाचन्दन च निशाद्वयम् । कुष्ठ च कुमुद द्वे द्वे लेपेनालिविपापहे ॥७२॥ -1. 'जोऽस्मश्वनायकम् स पाठ २ 'दन च ना' ग पाठ.. ३ दिख. पाठ ·भानुषिपचिकिस्सा पूर्वाध चरवारिंशः पटलः। पारावतपुरीपं च नागरं सिन्धुतालके । वीजपूररसे पिष्टं प्रलिप्तं वृश्चिकार्तिजित् ।। ७३ ॥ घृतस्याष्टांशसिन्धूत्थकोष्णलेपोऽलितोदजित् । बर्वरस्योपनाहं च तत्पत्रामर्दनं तथा ॥ ७४ ।। पुष्ये पुनर्नवामूलं विधिवत् सूधृतं पिबेत् । वृश्चिकानां विपं तस्य शरीरे नाधिरोहति ॥ ७५ ॥ फरञ्जशैरीपबीजे कुङ्कुमं च मन शिला । समा गुलीकृतास्तोये वृश्चिकानां विपापहाः ।। ७६ ।। इति वृश्चिकचिकित्सा। १ कालकर्णद्वयोपेतो यहिपत्न्यन्तको मनुः । पूगत्रयं तु सच्छिद्रं सप्तताम्यूलयोजितम् ।। ७७ !! विलिख्य तेषु तज्जापाद् भक्षणादाखुजं हरेत् । पे येश्चेटपुरी च एकविलजगरुद्रजटपिङ्गल फु हर विषं हर संहर फु। अधोग्रन्थ्याकुसुमं द्वात्रिंशदभिमन्त्रितम् ॥ ७८ ॥ निगिरेदाखवविषे दन्तास्पृष्टं नवे हरेत् । कपित्थपत्रमूलं चव्याघाटस्य शिफां निशाम् ॥ ७९ ॥ गोमूत्रपिष्टां तु पिबेत् सर्वाखुविषनाशनम् । आरम्बधदलैधूपः साज्यं तत्पन्नभक्षणम् ॥ ८० ॥ कार्पासतोयं तैलेन पीतं चाखुविष हरेत् । फान्ता शिरीषकुसुमैः कुस्तुम्चुरु निशाद्वयम् ॥ ८१ ॥ समं गोमूत्रपिष्टं तत्यानादाखुविषं हरेत् । तापिञ्छमूलपिष्टं वा चव्यं वा काञ्चिके पिवेत् ।। ८२ ॥ कृष्णरम्भाफलं कृष्णा ससितं पयसाथ वा। रम्भाफलनिवासान्तः सप्तमं कणमाशयेत्(!) ।। ८३ ॥ एते योगास्तु चत्वारः पृथगाखुविषापहाः । नवमालावॉमपर्णसप्तपिष्टं तु चा पिवेत् ।। ८४ ॥ 'न्ताः शि' ख. पाठः. २. 'वनमा' स. ग. पाठः ·ईशानशियाग्देवपश्तो मित्रपार मार्जारमलधुर्धरधूपो डुण्डुमचर्मयुर । हन्त्याखुगरलं वाद्यात् निदलां गुलसंयुताम् ॥ ८५।। तुण्डीशिफाफाथजले पचित्वा चौदनं चरेत् । मध्वाज्ययुक्तां मुस्ता वा लिहेदाविपापहम् ॥ ८६ ॥ काश्चिकेन तु पुन्नागवीजं प्रातः पिवेत् ततः । तैलसिक्तश्चिरं तिष्ठेद् धर्मे त्वाखुविपी नरः ।। ८०॥ पुरातनास्तु कुक्षिस्थान् यमेदाखुशिशूनपि । पेपयित्वार्कदुग्धेन मुष्टिकोद्रवतण्डुलान् ॥ ८८ ।। कृत्वापूपं तु तज्जग्ध्वा वमेन्मूपिकजं विषम् । शिरीषपत्रकाथाम्भो यवागू स पुनः पिबेत् ॥ ८९॥ पुराणाखुविषार्तम्य शिरोरुड्मलसञ्चयात् । छर्दी कुठादि शोफाश्च कुक्षिशूलज्वरादिकम् ।। ९० ॥ यदि स्यात् तच्छमायासौ कुर्यादुक्तविरेचनम् । तुण्डीवहिशिखा वज्रीतोये विकृतिमावितम् ॥ ९१ ।। कमुकं सहताम्बूलं भक्षयेत् तद्विरेचनम् । सागरैरण्डवीज यत् ताम्बूलं च विपापहम् ।। ९२ ।। एतान्याखुविपविरेचकानि । कपित्थाकोलयोः पत्रे शिरीपत्वम्भिरर्कजैः । पुप्पैः कथिततोयेन विरिक्तं स्नापयेत् तु तम् ॥ ९३ ।। बिन्द्वग्निवामकर्णाढ्यमाजेशममृतस्रवम् । क्षीरे वाप्स्वौषधे न्यस्तं पीतमाखुविषापहम् ।। ९५ ॥ झण्ठीशो पाहुयुगलरक्ताणे फुरनेन तु । शर्करा दशदिक्क्षिप्ता वृपवक्रनिबन्धनाः ॥ ९५॥ अष्टोत्तरसहस्रजपादिति यावत् । नतिर्भगवते हजी यशपूरी व भृग- वराहकण्ठरमरव भक्षय सन्तु भो बन्ध आज्ञापयेति हुं फट् । वस्त्रेऽहिग्रस्तवदनं लिखित्वाखुमिमं मनुम् । विलिखेत् परितो न्यस्येद् वृपानुच्चाटयेद् गृहात् ॥ १५ ॥ - ·। दतचिकित्सा पूर्वा चरवारिशः पटलः । बुधाक्षेपे धनुर्लने कीलं सप्तासलायतम् । वैभीतकं या निखनेद् विलोमं पनाशनम् ॥ ९७ ॥ तहिले निखनेदिति यावत् । खनेच्छतभिपः वा धनुष्यारम्बधोद्रपम् ।। इदमपि वृषनाशनम् । शुष्कं डुण्डुभपुच्छं तु सर्पिपा ज्यालयेत् तदा ॥ ९८ ॥ वजीकरजमधुकद्विकोशातकिचीजयुक् । निर्गुण्डिमूलं च निशे पश्वजामूत्रपेपिते ॥ ९९ ॥ सौवीरपिष्टा गुलिका न्यस्ता गेहे वृपान् हरेत् । पीता सखुविपहृच्छायाशुष्का गुली भवेत् ।। १०.॥ श्वेतार्कपाटलीमूलदेवदारुनिशाद्वयः। कल्कीभूतैः सगोमूत्रैः सर्पिः सिद्धं वृपार्तिहृत् ॥ १०१ ॥ रक्तार्क लशुनं चैव बदमाखुविपापहम् । इत्याविपचिकित्सा। लतिकाः कृ(ति:मि)भेदाः स्युश्चतस्रः खे चरन्ति ताः ॥ १.२॥ पष्टौ भूमौ चरन्त्यासामसाध्याः खे चरन्ति याः । एका दर्शनतो हन्ति स्पृष्टान्या छायया परा ॥ १०३ ।। इतरा चैव गन्धेन तस्माद् व्योग्नि शयीत न । भोजनं च न कुर्वात निशासु व्योम्न्यनावृते ॥ १०४ ॥ खं सामिबिन्दु हल्लेखावियदनचर्षिबिन्दुमत् । विपतिं कर्णिकान्तं च शुलं वर्मास्त्रके मनुः ॥ १०५॥ रुपनपश्चिपाडित्यो वदिषु नमोऽस्तु ते रुद्राय, रुद्राग्निपु दोषक्षयाय फट् । मन्त्रालयोऽपि लतमा जपाद्यैस्तु पृथम् पृथक् । दुर्गासूर्येन्दुदेवत्याः सहस्राभ्याससाधिताः ॥ १०६ ॥ महाखरकुसुमं मरिचं तुलसीयुतम् । १. "मोः' म. पार २. 'दिम' क.ग. पाठः AN ·ईशानशिवगुरदेयपद्धती [मनपाया सौवीरपिष्टं लेपायैः सर्वलतगरं हरेत् ॥ १०४ ॥ चन्दनोशीरतगरपाटलीकुपपद्मकैः । होवेरशेलनिर्गुण्डीशारिवाभिम्तु फाञ्चिके ।। १०८।। पिष्ट्वा प्रलेपपानांद्य. सर्वलताविपं हरेत् । वचाढोपालशुनकान्यर्धमधे च रामठम् ॥ १०९ ॥ विश्वा तदर्ध मूत्रेण लेपाथैलतनाशनम् । वन्ध्याककोटकीमूलं लतनं तण्डलोदके ॥ ११० ॥ वेगामूलं तथाम्भोभिः साताम्बूलवारि च । ठूतावणे निष्ठीवितामिति यावत् । ज्योतिप्मत्याश्च वीजानि मरिचं बदरीत्वचा ।। १११ ॥ क्षीरे पिष्ट्वा प्रलेपाद्यैः सर्वलताविप हरेत् । अगस्तीपनतुलसीरसलेपश्च लूतजित् ।। ११२ ।। कदम्बनीलीतुलसीलागल्यालेपनं तथा ! चिञ्चावन्दाफगोक्षीरपान लूतादिनाशनम् ।। ११३ ॥ तत्कल्पकतैल च लूतिकावणनाशनम् । भकोलगुञ्जानिर्गुण्डीपत्रं विश्वा निशाद्वयम् ॥ ११४ ।। कथितं सकरजास्थिजलं सेकेन लूतजित् । इति ल्तचिकित्सा। दर वर करि च्छिन्द खड्गेन छेदय शूलेन भिन्द चक्रेण दा- रय हुं फट् ठठ। गर्दभादिविषाणां तु मनुरेप विनाशकृत् ॥ ११५ ॥ मुस्तोशीराजमांसीमिः श्रेष्ठापद्मकचन्दनः । अजादुग्धेन पानाद्य गर्दभादिविषापहम् ॥ ११९ ॥ मादिशब्देन मार्जारवानरमकरग्राहनकुलाश्वादयो विवक्षिताः । -- . 'ल'क पाठ १. 'तरगापास पाठ, २. कदम्बनीसीतुलसीलाग' स. पाठ . ३. 'मीरसलेपच तजिव।

·: नानाविधविपचिकित्सा पूर्वार्ध चत्वारिंशः पटलः । वचालोध्राश्वगन्धाः स्नुरक्षीरे हयविपापहाः । पानालेपनादिति यावत् । इन्द्रवल्ली निशां पुजा ()जाणं पणं च पानसम् ॥ ११७ ।। द्रोणस्वरसतैलाभ्यां किञ्चिचूर्णयुतं पिबेत् । गर्दभश्वविषम स्यात् पाननस्यविलेपनैः ॥ ११८ ॥ कपित्थविल्वकार्याणां वीजानि मरिनं निशे । पिष्ट्वा पानादिकं सद्यो गृहगौलिविषं हरेत् ।। ११९ ।। करञ्जशिकापित्थवीज गौलीविषे हितम् । निशाज्यशारिबालेपों जलकानां विषापहः ।। १२० ॥ व्योपैः शिरीषपञ्चाङ्गं हन्याच्छतपदीविषम् । दीपतैलं शतपदीदंशस्योपरि पातयेत् ॥ १२१ ॥ तद्विपं हरति । शिरीपबीजस्नुक्क्षीरे मण्डूकविषनाशने । खरसो हिडसंयुक्तस्तारीभृङ्गराजयो. ॥ १२२ ।। पानालेपननस्यैस्तु मार्जारविपनाशनः । निशाभृङ्गाश्वगन्धाना लेपादोतोपिं हरेत् ॥ १२३ ।। पीतं शिरीपपश्चाङ्गं लिप्तं वानरदंशजित् । तृतीयकन्दं वेगाया नीलिका तण्डुलीयकम् ॥ १२४ ॥ क्षीरेण पिष्ट्वा लेपायैर्नरदष्टविष हरेत् । लोभ्रं लवणहिङ्गुभ्या सर्पपै शुक्तपेपितम् ॥ १२५ ॥ आलेपयेत् पिबच्चापि मत्स्यदशविपापहम् । शमीन्यग्रोधनिम्बाना कल्ककाथं पियेदपि ॥ १२६ ॥ तपिष्टलेपान्माना नखदन्तविपं हरेत् । गृहधूमत्रिकटुकसैन्धवैः शुक्तपेपितैः ॥ १२७ ।। लेपपानादिना हन्याद् गोधादंशकृतं विपम् । सलोणतप्ततैलं तु सेचयेन्मक्षिकाविपे ।। १२८ ॥ १. 'भं च वि' स. पाठ., २. 'हरेत् । लोध्र' क. पाठ.

·१८५ ईशानशिवगुरदेवपदता कपित्थस्य कपालेन प्रलेपो मक्षिकापहः । वेगानीलिकयोः पत्रैः समूलं तण्डुलीयकम् ॥ १२९ ।। पिष्ट्वा प्रलेपनं वार्याचतुष्पाद्विपनाशनम् | गृहधूमं समरिचं वां रात्रिं च काश्चिके ॥ १३० ॥ पिष्ट्वा प्रलेपपानाचैः सर्यकीटविपापहम् । शिकाकादनीमूलं समूलं तण्डनीयकम् ॥ १३१॥ पिष्ट्वा क्षीरेण लेपाथैः कीटानां विषनाशनम् । कटतुम्बिनिशादेवदाीवीजानि लागलीम् ॥ १३२ ।। पिष्ट्या शुक्तेन तल्लेपात् सर्वकीटविष हरेत् । श्वेतापराजितामूलं पत्रपुप्पं च नागरम् ।। १३३ ॥ व्योपं च काशिके पिष्टं स्यात् क्षुद्रविषनाशनम् । हृदयान्ते भगवते विष्णवे सरवीप्सितम् ॥ १३ ॥ यसेति च स वर्माले ठयुग्मं सर्वकीटजित् । मातृकापद्ममध्यस्थमन्त्यमौबिन्दुवहियुक् ॥ १३५ ॥ भलोटिभटेशक्षराज मे शरणाधिप अलर्कदष्टमेतन्मे निर्विषं कुरु मा चिराय ठठ। दष्टं श्वान समात्मानं सिंह मध्ये च सागरम् । भुन्यं ध्यात्वा द्वयोरिया धावन्तं दष्टकुक्कुरम् ॥ १३६ ॥ निपिच्य मन्त्रं तु जपेत् कुकुराणां विषापहम् । यष्टिकुस्तुम्चुरुव्योपखगुप्ताबीजकुष्ठयुक् ॥ १३७ ।। प्रियावश्चैकभागा, कर्णिकारं द्विभागिकम् । पयोगुलान्वितं पीतमलर्कगरलापहम् ।। १३८ । कोशातकीकुटचयो|जान्यकशिफारसः । जात्याः क्षीरान्वितं पीतं सद्य. श्वविषनाशनम् ॥ १३९ ॥ यष्टिम्योपगुलक्षीरं पीत च विपनाशनम् । कुस्तुम्बुरु खयंगुप्ताथ रात्रिः कटुमागधी ॥ १४ ॥ १. डिकग. पाठ.

·मानाविधविपचिकित्सा पूर्वाध चरवारिंशः पटलः । । कर्णिकारासनगुलं क्षीरे दष्टः शुना पिबेत् । मपशुना दष्टोऽपीति यावत् । शुक्त करजसरकाथे स्नात्वातपे स्थितः ।। १४१ ।। मत्तश्वदप्टो मत्तोऽपि सद्यो निर्विपतामियात् । भकोलोन्मत्तबीजानि नागरं मागधीसमम् ॥ १४२ ॥ कृष्णरम्भाफलोन्मिभमलर्कविपनाशनम् । रम्भायाः कारवल्लयाध नील्या मूल च तत्समम् ॥ १३ ॥ अजाक्षीरेण पानायः सुगालविपनाशनम् । अपामार्गस्य पत्राणि तिलान्यपि च पेषयेत् ॥ १४४ ॥ काचिकेन प्रलेपार्जम्बुकस्य विषं हरेत् । भृङ्गराजं च नीली च निर्गुण्डीमश्वगन्धिकाम् ॥ १५ ॥ अजाक्षीरेण लेपार्हन्यानकुलजं विषम् । नीलीमूलं क्षीरपिष्टं पानाधैर्न कुलं हरेत् ॥ १४६ ॥ सम्योपकिंशुकशिफा तैलक्षारविलोलिता। पिपीलिकाविषं हन्यात् पानालेपनयोजिता ॥ १४७ ॥ निशान्योपे शुक्तपिष्टे पिपीलिफविपापहे । पुनर्नववचाहिगुमरिचाः शुक्तपेषिताः ॥ १४८.॥ पानालेपादिहिन्युर्विप अमरदंशजम् । शिग्रुमूलं हरिद्रे द्वे समूल तण्डुलीयकम् ॥ १४९ ॥ पिष्ट्वा प्रलेपयेत् सद्यो वन्चुलाविपनाशनम् ।' पड्विन्दोः पयसा नस्य क्षौद्राज्यं वा समं पिबेत् ॥ १५० ।। हृदयान्ते भगवते जघुदाशपवेन्द्रपू भाशपर्वतशिखररूपाय संहर मोचय चालय निर्विप विपममृतमहारससदृशमिमं भक्षापयामि ठठं । अमल. पक्षि क्षिप हर ठठ ।।

·२८६ ईशानशिवगुरुदेयपद्धती [मन्त्रपार्द ताात्मानेन मनुना स्थावराणां विषं हरेत् । विस्मयाय स्वयं वाद्यादन्यं वाप्याशयेत् तु तत् ।। १५१ ॥ स्थावरे तु विषे भुक्ते वान्तं शीताम्बुसेचितम् । मध्वाज्यमसमं पीत्वा कुर्यात् सम्यग् विरेचनम् ॥ १५२ ॥ निशाद्वयं च सिन्धूत्थं साज्यक्षौद्रं तु वा पिवेत् । सिताक्षौद्रयुतं ताम्रचूर्ण स्वर्णं तु(या) लिहेत् ॥ १५३ ।। कारस्करविर्म हन्ति जम्बूपल्लवजो रसः । रम्भापुष्परसं तद्वत् कपित्थच्छदनाम्बु च ॥ १५४ ॥ फणीतकस्य शुण्ठ्यम्बुपानाच्छिन्नारसोऽपि च । स्नुहिस्नुक्चूतपुप्पाणि शृशिश्वेलहराणि च ।।.१५५ ॥ चूर्णस्य तैलकबलमङ्गारस्य निशारसः । कदलीपुष्पकासनौ स्त्रीदत्तौपधिनाशनौ ॥ १५६ ॥ भल्लातं ब्रह्मवृक्षाम्बु गव्यं च दधिसम्भवम् । दशधौतं विलिप्तं तद् विपं प्रशमयेद् व्रणम् ॥ १५७ ।। अज्झटा चणकं हन्यादाक लागलीविपम् । नीली लोध्रसमा पिष्टा पानाद्यैः स्थावराणि तु ॥ १५८ हन्याद् विपाणि सर्वाणि खार्या गोपयसाथ ना। शिरीषकुसुमं हन्ति कोद्रवोत्थमुपद्रवम् ॥ १५९ ॥ पलाशकूश्माण्डरसो मदकोद्रवनाशनः । "रम्भाफलस्य मरिचं पानसस्य च नागरम् ।। १६० ।। नालिफेरस्य चूताम्लं घरभृङ्गस्य कुण्डली । नालीकेराम्बुजम्बीरशुक्तान्यतमयोजिते ॥ १६१ ।। कपूरे तद्विपहरो भृजराजरसः स्मृतः । सशक्तशालिमूलस्याप्युशीरं विषनाशनम् ।। १६२ ॥ नीलिका चाश्वगन्धा च पाननस्यादियोजिता । निःशेयं स्थावरविपं संहरेदमृतं यथा ॥ १६३ ।। 1. 'स्या' ग, पाइ.. २. '' ख. पाठ ·नानावित्रविपचिकित्सा] पूर्वार्धं चत्वारिंशः परलः । समाज्यक्षौदविपजं चक्रमर्दस्तु भक्षित. । स्नुहिस्नुहोर्नाकुलीका नीलागमविपापहा ॥ १६४ ॥ एलाचन्दनकुष्ठगैरिककणासौवर्चलायोधक मांसीयष्टिनतोयटा समधृता सञ्चूमे गध्याप्लुतम् । लीदं पूपिविष निहन्ति पुरतो बिम्ब कृशानोः पुर ज्वालामा विभावयन् मनुजपानश्येद् विपं स्थावरम् ॥ १६५ ।। तारं नेत्रशशाङ्कखण्डहुतभुग्युक्तस्तु सवर्तकः शक्तिर्वर्म च फट् च वहिदयिता हन्याद् विपं स्थावरम् । दूच्छिन्नकणापटोलतगरैश्चित्राब्जचव्यावचाः पानायैः सविलनमस्तुलरिता हन्युर्विप कृत्रिमम् ।। १६६ ॥ विश्वालर्कतमालमूलसहितं हिहश्च शृङ्गीविषं तत्कोशातकिज घनं हयरिपुं पथ्या जले नाशयेत् । भूपोतं च निशार्कजं नृपनिशातोयं च चूर्णे हितं कार्पास जलजे तु चित्रकविपं पद्म तथोन्मत्तके ॥ १६७ ॥ यद्वा विषापनयनाय तथातुराणा रोगक्षयार्थमथवेष्टरसायनार्थम् । यत्रौषधग्रहणमिष्टमुपेत्य तस्य पूर्वेचुरस्तसमये विदधातु रक्षाम् ॥ १६८ ॥ शुक्लाम्बरधरः क्षालितामिपाणिस्त्वथाचमेत् । उत्तराशामुखश्चौषधीमूलमुपलिप्य तु ॥ १६९ ॥ गणेशं क्षेत्र चेष्ट्वा यवादीन् विकिरदथ । रक्तसूत्रेण मूलं तु संवेष्टयाथ कृताञ्जलिः ॥ १७० ॥ धन्वन्तरिं तु प्रणमेत् सुप्रभा ब्रह्मनिर्मिताम् । शुक्लां सुरूपा चार्वङ्गी मुक्ताद्यैरप्यलकृताम् ।। १७१ ॥ मुख्यैराभरणैस्तारनाम्ना नत्या तु तां यजेत् । मो नमः सर्वोषधीभ्यः । ऊर्जावन्तो भविष्यथ । तद्वीयः कृत्स्नीकुरु- ध्वम् । पच हन दह मारय तुभ्यं नम. । 1. पया' क. पार: २. 'धेस्तु' क. पाठ. ३. 'या' ख, पाठ ·२८८ ईशानशिवगुरदेवपस्तो मित्रपादः इत्यमुं दशवारं तु जापत्वा चौषधि पुनः ॥ १०२ ॥ नमस्कृत्य प्रभाते तु तन्मन्त्रेण प्रणम्य तु । गृढीयादौपधं वीर्यवत् स्यादुक्तफलं पुनः ॥ १७३ ॥ भन्यथा चौपधीवीय गृहात्येव हि सुप्रभा । इत्थं विचार्य विधृतान्यतिविस्तृतानि तन्त्राणि पूर्वगुरुभिर्विहितानि सम्यक् । स्वेलोपशान्तिसुकृतार्थितया समासात् सन्दर्शितं सकललोकहितं विधानम् ।। १७४ ।। इति श्रीमदीशानशियगुरुदेवपद्धती सिद्धान्तसारे नानाविधविपचिकित्सापरलवन्याशिः। अथैकचत्वारिंशः पटलः। अथ ग्रहचिकित्सात्र लिख्यते नातिविस्तृता । तत्र बालचिकित्सायाः प्रकारा वहुधा स्मृताः ॥ १॥ तेप्वादौ मतमाश्रित्य खड्गरावणचोदितम् । नारायणीयोदितं च मार्गद्वयमिहोच्यते ॥ २ ॥ लिख्यते प्रथमे वाहि मासे तु प्रथमे पुनः । संवत्सरे तु प्रथमे नन्दा गृह्णाति मातृका चेटा तस्य ज्वरः कम्पो रोदनाशनवर्जनम् । नाः करुदयमय शिक्षामुगलमा त पुतुल्लीम ।।..". संवेष्टय पीतसूत्रेण शुक्लांन्नं प्रस्थतण्डुलैः । मत्स्यमांसासर्व पुप्पैर्दधिक्षीरतिलान्वितैः ॥ ५ ॥ त्रयोदश स्वस्तिकांश्च पैष्टाश्चाष्ट प्रदीपिकाः । विलिप्य भूमि रम्भाद्यैः कृत्वा पात्रं भुजायतम् ॥ ६ ॥ तन्मध्ये पुत्तलीं न्यस्य दीपाद्यं परितो न्यसेत् । तत्रापरीयां सन्ध्यायां गन्धायैर्विघ्ननायकम् ॥ ७ ॥ 1. 'नं पीतत'ख. पाठः, २. 'व' क.पा. ३. 'मा' ख. पाठ:.

·- रागरायणयालचिकिता) पूर्वार्धे एकचत्वारिंगाः पटलः ૨૮૬ इष्ट्वा प्राग्याम्यवारुण्यमौम्ये ब्रामयादिमातृकाः । वाराह्याद्याश्च वयादिकोणेप्वैशे तु चण्डिकाम् ॥ ८ ॥ अवाद्याभ्यर्च्य मध्ये तु वीरभद्रं गणेश्वरम् । यथोदिष्टबलिद्रव्यचतुर्भागद्विभागतः ॥ ९ ॥ वीरभद्रादिमातृभ्यो योधिपत्रेषु वै वलिम् । पृथक् पृथक् तारपूर्व नमोन्तं स्वाख्यया क्षिपेत् ॥ १०॥ वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण तवेष्ट्वा खड्गरावणम् । नन्दां च स्वाख्यया शान्तां तयोरपि बलि क्षिपेत् ॥११॥ ओं नमो भगवते खड्गरोवणाय दीर्घदर्शनाय हन गृह मुञ्च बा- लकं ठठ। इति क्षेप्यो बलिस्तेन शिशुं नीराज्य निर्हरेत् । नन्दायै तु स्वनाम्नैव प्रणयादिनमोन्तकम् ॥ १२ ॥ पूर्वस्यां दिशि पश्चात् तु शिवनिर्माल्यसर्पपैः । निम्बपत्राज्यमिलितं धूपयेच्च शिशोस्तनुम् ॥ १३ ॥ न्यग्रोधोदुम्बरावस्थबिल्वपालाशपल्लवैः । कुम्भोदरस्थितैस्तैस्तु नपयेत् प्रोक्षयीत वा ॥ १४ ॥ एव दिनत्रय कृत्वा चतुर्थे रुपयेत् तथा । द्वितीयत्रितये बाल सुनन्दा नाम बावते ॥ १५ ॥ चेष्टा तस्याक्षिरोगश्च सोचो हस्तपादयो । प्राग्वत् पुत्तलिकाद्यं तु कृत्वा द्रव्ये. पुरोदितैः ।। १६ ।। वीरभद्रादिमातृभ्यः खड्गरावणविनयोः। दिनादिमातृकायै च सर्वत्राय बलिक्रमः ॥ १७ ॥ सूर्यास्तमयवेलायामुदीच्या निर्हरेद् बलिम् । ओं नमो भगवते खड्गरावणाय दीर्घदर्शनाय हन गृह्म मुच बा- लकंठठ। तृतीयत्रितये बालं ग्रही गृह्णाति पूतना ॥ १८ ॥ AN (

·इंशानशिवगुरदेवपद्धती
[मप्रपाः
ज्वरश्च गात्रभरच गलगनो वीक्षणम् ।
प्राग्वत् पुत्तलिकां कृत्वा तिलचूदिनी दधि ॥ १९ ॥
मत्स्यमांसमुरापूपगन्धधूपध्वजादिभिः ।
वीरभद्रादिमातृभ्यः पूतनायै च पूर्ववत् ॥ २० ॥
ओं नमो भगवते खद्गरायणायातिशीयर्याय हन गृह मुश्च वा-
--
।
लकं ठठ।
7
अनेन
तु यलिं क्षिप्त्या पश्चिमायां तु निर्हरेत् ।
सिद्धार्थशिवनिर्माल्यनिम्वपत्र घृतान्वितम् ॥ २१ ॥
अजमेण धूप्यनं सपयेच्छान्तिवारिभिः ।
चतुर्थत्रितये यालं गृह्णाति मुखमण्डिका ॥ २२ ॥
गावखेदो ज्वरः श्वासो मुष्टिबन्धोऽनयर्जनम् ।
प्राग्वत् पुत्तलिकादीनि द्रव्याण्यत्रापि कल्पयेत् ॥ २३॥
वीरभद्रादिमातृभ्यः पूर्ववनिक्षिपेद् बलिम् ।
मो नमो भगवते खट्गरावणाय दीर्घभुजाय हन गृह मुच्च वा-
लक ठठ।
अनेन चापि मन्त्रेण क्षिप्त्वा याम्यां बलिं नयेत् ॥ २४ ॥
पश्चमे तु विलालाख्या ग्रही गृह्णाति बालकम् ।
ज्वराक्षिरोगौ तचेष्टा मुष्टिबन्धश्च पूर्ववत् ॥ २५ ॥
पुत्तश्यादीनि सर्याणि प्राग्यद् बलिनिवेदनम् ।
वीरभद्रादिमातृभ्यः पूर्ववन्निक्षिपेचलिम् ॥ २६ ॥
ओं नमो भगवते खड्गरावणाय पूर्णाय नमः ठठ ।
क्षिप्त्वानेन बलिं तं चाप्यशान्यां निर्हरेद् बलिम् ॥ २७ ॥
धूपयेन्निम्बपत्रैस्तु घृतगुग्गुलुमिश्रितः ।
पठनये शकुनिका चेष्टोवीलोकनं ज्वरः ॥ २८ ॥
प्राग्वत् पुत्तलिकादीनि विशेपो मधुशोणिते ।
मन्त्रस्तु पञ्चमः प्रोक्तो धूपश्चापि पुरोदितः ॥ २९ ॥

·२९१ घड्गरायणयालचिकित्सा] पूर्वार्ध एकचत्वारिशः पटलः । वायव्ये वलिमुद्वास्य सनपयेच्छान्तिवारिभिः । सप्तमे त्वथ शुप्फाझी चेष्टा कम्पश्च रोदनम् ॥ ३०॥ प्राग्वत् पुत्तलिकादीनि द्रव्याण्यत्रापि कल्पयेत् । ओं नमो भगवते खट्गरायणाय त्रैरोक्यविद्रायणाय हन गृह मुञ्च बालकं ठठ ।- अनेन तु वलिं क्षिप्त्वा हरेददितिगोचरे ॥ ३१ ॥ शान्त्युदकेन सपयेञ्च । भष्टमत्रितये बाल ग्रही गृह्णाति जुम्भिको । मुष्टिबन्धो ज्वरः स्वेदश्चेष्टा गगनवीक्षणम् ॥ ३२ ।। द्रव्याणि पुत्तल्यादीनि चतुर्वर्णं चतुर्ध्वजम् । ओं नमो भगवते खड्गरावणाय दीप्तप्रज्वालेतहस्ताय हन दह मुश्च बालकं ठठ। दत्त्वानेन बलिं प्राग्वद् धूपयेत् रूपयेच तम् ।। ३३ ॥ अञ्जिको नाम नवमत्रये चेष्टा ज्वरस्तथा । मुष्टिबन्धोऽक्षिरोगश्च पुत्तल्यादीनि पूर्ववत् ॥ ३४ ॥ शप्कुलीपर्पटीयुक्तं सन्ध्याकाले तु पश्चिमे । ओं नमो भगवते खड्गरावणाय ज्यलितहस्ताय हन गृह मुञ्च बालकं ठठ। । रेवती नाम दशमत्रये कम्पज्वरोद्मौ ॥ ३५ ॥ रोदनं पुत्तलाकावृिक्षमूले बलिं हरेत् । ओं नमो भगवते खड्गरावणाय दीर्घदर्शनाय हन गृह मुञ्च बालकं ठठ। निर्माल्यराज्या संधूप्य रूपयेच्चापि पूर्ववत् ।। ३६ ॥ एकादशत्रये तद्वच्छिलाख्या तु ज्वरागमः । गानोगो मुष्टिवन्धः प्राग्वत् पुतलिकादिभिः ॥ ३७ ।। ओं नमो भगवते खड्गरावणाय हन गृह्ण मुञ्च वालक ठठ । उत्तरस्यां यथापूर्व बलिं निहत्य धूपयेत् । १. 'ता' ख. पास

·ईशानशियगुम्देवपवता
..
सपयेच्च ।
द्वादशत्रितये तद्वत् पाकदाहज्वरोऽपि च ॥ ३८.
मुष्टिबन्धोऽतिसारश्च चेष्टा पुत्तलिकादिभिः ।
पायसक्षीरमुगान्नैर्दधिभक्तैः पुरोदितैः ॥ ३९ ॥
ओं नमो भगवते खड्गरावणाय वलिं गृह मुश्च बालकं ठठ ।
अनेन तु वलिं दत्त्वा दक्षिणे निहरेच तम् ।
निर्माल्यायैश्च संधूप्य सपयेच्छान्तिवारिभिः ॥ ४० ॥
एवमा द्वादशाद् वर्षाद् ग्रहा गृहन्ति पालकान् ।
आ पोटशात परे प्राहुरा सप्तदशकात् तथा ।। ४१ ॥
इति सङगरायणवालचिकित्सा।
अथ जातं दिने बालं बाधते पापिनी ग्रही ।
ग्रीवाविवर्तनं चेष्टा लालासावश्च तत्र तु ॥ ४२ ॥
वंशाधैर्बलिपीठं च संकल्य चतुरश्रकम् ।
तन्मध्ये वीरभद्रं च मातः कोणेपु दिक्ष्वपि ॥ ४३ ॥
विनायक च चामुण्डामैशान्या दिशि पूजयेत् ।
अपूपमत्स्यगांसान्नतिलचूर्णासवादिभिः ।। ४४ ॥
प्रणयादिनमोन्तै. स्वैर्नामभिः प्रक्षिपेद् वलिम् ।
तैवेशकोण तामिष्वा ध्वजदीपाष्टकान्वितम् ॥ १५ ॥
अर्धास्तमयकाले त शिशु नीराज्य मन्त्रतः ।
विन्यसेञ्चत्वरे वाथ दिशायाममरप्रभोः ॥ ४६॥
सिद्धार्थपुरनिर्माल्यनिम्बपत्रै ताप्लुतैः ।
सन्धुप्योशीरमार्गाग्रोधिपल्लबचन्दनैः ॥ १७ ॥
समाप्य युक्तसलिलेः कुम्भस्थैः प्रोक्षयेच वा।
लोध्रचन्दनमञ्जिष्ठावातकीभ प्रलेपयेत् ॥ १८ ॥
एव दिनत्रय कृत्वा चतुर्थे वासरे पुनः ।
पिल्वक्षीरागमार्गाणा पत्राव्यैः शान्तिवारिभिः ॥ १९ ॥

·पालाधिषि सा] पूर्वाध एकचग्वारिंशः पटलः। संस्नाप्य शक्त्या विपेन्द्रान् वस्त्रायैरभिपूजयेत् । आसप्तदशवर्षान्तमारभ्य प्रथम दिनम् ।। ५०॥ समानोऽयं विधिः प्रोक्तो भिन्नास्तद्देवताः क्रमात् । द्वितीये दिवसे तत्र भीषणी सा ग्रही मता ।। ५१ ॥ गात्रसङ्कोचनं कासश्वासौ चेप्टा प्रलक्ष्यते । चन्दनोशीरमायूरैरजामूत्राभिपेपितैः ॥ ५२ ॥ शिशुमालिप्य गोदन्तशृङ्गरोमैः प्रधूपयेत् । झण्टाली दिवसे प्रोक्ता तृतीये जृम्भणादिकम् ।। ५३ ॥ चेष्टा गोहस्तिदन्तायैरजाक्षीरेण लेपनम् । राजिनिम्बदलैधूपश्चतुर्थे वासरे ग्रही ॥ ५४ ॥ काकोली फेनवमनं प्रक्षोभो नयनस्य च । राजिमातङ्गदन्तैस्तु लेपनं निम्बपत्रकैः ॥ ५५ ॥ अहिनिर्मोकसंयुक्तधूपः पञ्चमवासरे । सिंहिका मुष्टिबन्धाधं चेष्टा लोध्रवचादिभिः ॥५६॥ आलेपनं स्याद् धूपोऽपि तन्निर्माल्यादिभिर्मतः । फदकारी षष्ठदिवसे तच्चेष्टा रोदनादिका ।। ५७ ।। पुरकुष्ठघृतलेंपो धूपस्तरेव सम्मतः । सप्तमे मुक्तकेशी तु वासरे जायते तदा ॥ ५८ ॥ चेष्टा रोदनदुर्गन्धकासजृम्भणपूर्विका । साजमूत्रवचाकठैर्लेपो व्याघनखैरपि ॥ ५९॥ धूपोऽष्टमे हि कथिता दण्डिनी कासपूर्विका । चेष्टा रसोनकवचाहिङ्गसिद्धार्थकैर्मतौ ॥६० ॥ लेपधूपौ च नवमे महामहिपिसंज्ञिता । मुष्टिखादनकासाद्या चेष्टा तगरचन्दनः ॥६१॥ कुष्ठसर्पपसंयुक्तैर्लेपस्तत्र प्रशस्यते । कपिरोमनखै पो दशमे रोदनी नही ।। ६२ ॥ 1. 'भ' ख. पाठ.

·२२४ ईशानशियगुरुदेवपद्धत मिन्धपादः गृहाति वालकं तत्र तचेष्टा नीलवर्णता। निम्मपन्नदलैधुपलेपी प्राग्यद् बलिर्मतः ।। ६३ ।। पूतना नाम गृह्णाति मासिकोबालकं नहीं । अन्थिश्च चेष्टा तत्र स्यात् काकवद् रोदनं तथा ॥ ६ ॥ द्वितीये मासि मकुटा गीतलत्यादिकं तनोः । चेष्टा धूपोऽपि नेम्वैः स्यात् पत्रैलशुनसंयुतैः ।। ६५ ॥ तृतीये गोमुखी मासे तचेष्टा रोदनादिकम् । क्षीरागविल्वपत्राद्भिः संशाप्याथ प्रधूपयेत् ।। ६६ सिद्धार्थ तसंयुक्तैश्चतुर्थे मासि पिङ्गला । तचेष्टा गात्रशोपाद्यं खानधूपौ च पूर्ववत् ।। ६७ ।। सराजिगजदन्तेन लेपो धूपश्च तत्परः । निम्वच्छदाहिनिर्मोकः साज्यनिर्माल्यकैरपि ॥ ६८ ॥ हंसिका पञ्चमे मुष्टिबन्धो लोकनादिकम् । । श्वासश्च जृम्भणं चेति चेष्टा लेपेऽपि तत् पुनः ॥ ६९।। मेपशृङ्गशिलाताललोभ्रेण वचया पुनः । निर्माल्यायैश्च संधूप्य रक्षेच्छिशुमतन्द्रितः ॥ ७० ॥ पप्ठे मासि च गृह्णाति पङ्कजा कुक्षितादनम् । चेष्टा निम्बच्छदैखूपो भवेत् सर्पपसंयुतैः ।। ७१ ॥ शीतला सप्तमे मासि शीतलत्वादि चेष्टितम् । अष्टमे मासि यमुना मुखशोषणपूर्विका ॥ ७२ ।। चेष्टा चिकित्सा नैवात्र नवमे मासि वालकम् । पाधते कुम्भकर्णी च तच्चेष्टा मूर्ति ? छि)का वमिः ॥ ७३ ॥ कुल्माषमत्स्यमांसान्नगन्धाचैरीशतो बलिः । तापसी दशमे मासि निराहारोऽक्षिमीलनम् ।। ७४ ॥ चेष्टा च पीतरक्तानमत्स्यमांसैरुदम्बलि. | अथ चैकादशे मासे राक्षसी नाम बालकम् ।। ७५ ॥ १. 'स', २. 'ई' 'स, पार.

·बालचिकित्सा पूर्वाध एकचवारिंशः पटलः । गृङ्गाति नेत्रयोरान्ध्यं नास्ति तत्र प्रतिक्रिया । द्वादशे मासि चपला तच्चेष्टा श्वासपूर्विका ॥ ७९ ॥ द्वितीये वत्सरे तद्वद् यातना पंतनादिकम् । चेष्टितं केशगोदन्तधूपः पञ्चदलाम्बुभि. | ७७ ॥ सानं तृतीयवर्षे तु रोदिनी रोदनादिकम् । चेष्टा चतुर्थे वर्षे तु चटका वेदनादिकम् || ७८ ॥ चेष्टित पिन्छरोमायुधूपस्तर विधीयते । पञ्चमे चञ्चला व गानभादिरूपिणी ॥ ७९ ॥ चेष्टात्र धावनी वर्षे पष्टे चेप्टातिमूत्रता । राजीलशुनफैधूपः खान पञ्चदलाम्बुभिः ॥ ८॥ यमुना सप्तमे वर्षे निराहारत्वकारिणी। अष्टमे हायने बाल बाधते जातवेदसी ।। ८१ ॥ नवमे कालिनी वर्षे करस्फोटादिकारिणी। भों मुञ्च पच दह आगच्छ वालिके ठठ । तिलैरनेन मन्त्रेण हुत्या तद् धूपयेदपि ।। ८२ ॥ कलहंसी च दशमे वत्सरे ज्वरकारिणी । सिद्धार्थकुष्ठलशुनैलेंपो गोरोमसयुतै ।। ८३ ।। पिचुमन्ददलैधूप. स्यादेकादशवर्षके । देवदूती सदा भूरिक्षुत्पिपासादिकारिणी ॥ ८४ ।। पलिता द्वादर्श व नत्ररांगार्दिकारिका । तथा त्रयोदशे वर्षे वायवी तत्र चेष्टितम् ॥ ८५ ।। अहसादादिकं तन यक्षिणी बाधते शिशुम् । ग्रही चतुर्दशे वर्षे ज्वरशूलादिकारिणी ॥ ८६ ॥ ग्रही च मुञ्जकमुखी वर्षे पञ्चदशे मता । चिकित्सा नास्ति वर्षे तु पोडशे वानरी स्मृता ।। ८७ ।। तथा सप्तदशे वर्षे ग्रही बन्धवती सदा। गात्रतोदमनोमोहप्रलापादिकरी मता ॥ ८८॥ 'पा', २. 'म् । पेष्टित' ख. पाठ' ३. 'णी । प्रही र मुज' क. प: १.

·ईशानशिवगुरदेवपद्धती [मनापादः वर्षे चाष्टादशे वालं कुमारी नाम याधते । एवं बालग्रहाः प्रोक्ताः सर्वा देव्यस्तु मातरः ॥ ८९ ॥ कुमारीशब्दपूर्व तु नमोन्तं स्वस्वनामभिः | सर्वासां च बलिः क्षेप्यो मन्त्रांश्चैतान् जपेदपि ।। ९० ।। ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च स्कन्दो वैश्रवणस्तथा । रक्षन्तु त्वरिता बालं मुञ्चन्तु च कुमारकम् ॥ ९१ ॥ ठठ। मक्षिप्तवलिनानेन त्रिधा नीराजयेच्छिशुम् । बलिप्रदानस्यान्ते तु जपेन्मन्त्रं स्पृशन् शिशुम् ॥ ९२ ॥ नमः सर्वमातृणां हृदयमोटक भञ्ज फट्ट स्फोटय स्फुर गृह भाकर्षय त्रोटय एवं सिद्धि ज्ञापयति हर निर्दोषं कुरु बालकं ठठ । बलिप्रदानस्यान्ते तु मन्त्रमेनमुदीरयेत् । कूश्माण्डि यक्षि भगवति चामुण्डे मुश्च दह बालाद् गच्छ ठठ । तिलराजिघृतीम कुर्यात् तद्ग्रहमुक्तये ॥ ९३ ।। ओं चामुण्डे नमो विद्ये हुं ही दुष्टाहा हुं तत्र गच्छन्तु गुरका यत्र स्थानं कुरु रुद्रो ज्ञापयति ठठ । अनेन प्रथमदिनादिसप्तदशवर्षान्तं बलिप्र- क्षेपस्यान्तेऽश्वत्थोदुम्बरवटबिल्वपलाशपल्लवान् कुम्भजले प्रक्षिप्यानेन मन्त्रण स्नापयेत् । तू रक्ष महादेव! नीलग्रीव! जटाधर ! ग्रहैस्तु' सहितो रक्ष मुञ्च कुमारकम् । अनेन राजिकालेपो धूपश्चैव ग्रहापहः । आख्याविदर्भिते भूर्जे बन्धो बालग्रहार्तिजित् ॥ ९४ ॥ हस्तो माकान्तकौ साक्षौ वीप्सितौ तारपूर्वको । हि चिनि भूचनि भूततटि विचणि विरज नारायणि! उमे! दण्ड. हस्ते! रौद्रि! महेश्वरि ! महामुखि ! व्यालमुखि! शकुकर्णे! शुष्कजथे ! भलम्बुपे! हन सर्वग्रहनाशिनि! खल सर्वाङ्गशोणित यन्निरीक्षसि मनसा देवि! मम मोहनं मोह्य । रुद्रस्य हृदये जाता रुद्रस्य हृदये स्थिता । रुदै रौद्रेण रूपेण त्व देवि ! एहि रक्ष माम् ।। ९५ ।। १. 'द्धो', २. 'नि भूतिविचणि विरज, . रा ग पाट . ६ ·.. पालचिफिरसा] पूर्वाध एकचत्वारिंशः पटलः । हुं फट् ठठ। शिखायां वा गले कट्यां धारयेत् स्कन्दमेखलाम् । बालो बालग्रहर्वापि सपधैिर्वा न वाध्यते ॥ ९६ ।। विष्णुस्ते पूर्वतः पातु रुद्रो रक्षतु दक्षिणम् । घसा तु पश्चिमे पायात् स्कन्दो रक्षत्वथोत्तरम् ॥ ९७ ॥ उपरिष्टात् तथा सूर्यः पातु त्वाधश्च वासुकिः । पायाच त्वामघो वत्स! शिष्टाः काठाः समीरणः ॥ ९८॥ स्वस्ति करोतु भगवान् पिनाकी वृषभध्वजः । गावो रक्षन्तु सर्वत्र भूमिः पातु सदा शिवा ।। ९९ ॥ रक्षतु त्यामशेषाणां भूतानां प्रभयो हरिः । यस्य नामिसमुद्भूतपङ्कजादभवज्जगत् ॥ १०० ॥ एकदंष्ट्राप्रविधृता धारयत्यवनी जगत् । वराहरूपधृग् देवः स त्वां रक्षतु केशवः ॥ १०१॥ नखाड्कुरविनिर्भिन्नवैरिवक्षःस्थलो विभुः । नृसिंहरूपी सर्वत्र रक्षतु त्वां जनार्दनः ॥ १०२ ॥ वामनो रक्षतु सदा भवन्तं यः क्षणादभूत् । त्रिविक्रमः क्रमकान्तत्रैलोक्यः स्फुरदायुधः ॥ १०३ ॥ शिरस्ते पातु गोविन्दः कण्ठं रक्षतु केशवः । गुझं सजठरं विष्णुर्जचे पादौ जनार्दनः ॥ १०४ ॥ मुखं याहू प्रबाहू च मन. सर्वेन्द्रियाणि च । रक्षत्वन्याहतैश्वर्यस्तव नारायणोऽव्ययः ॥ १०५॥ शङ्खचक्रगदाखड्गशाईनादहताः क्षयम् । गच्छन्तु प्रेतकूश्माण्डा राक्षसा ये तवाहिताः ।।१०६ ॥ त्वां पातु दिक्षु वैकुण्ठो विदिक्षु मधुसूदनः । हृषीकेशोऽम्बरे भूमौ रक्षतु त्वा गहीधरः ॥ १०७ ॥ अनेन तु सदा रक्षा नन्दगोपस्तदाफरोत । कृष्णस्यैतज्जपन स्पर्शाद् रक्षा स्यादक्षता शिशोः ॥ १०८॥ - ·ईशामशियगुरदेवपद्धती [मन्नपादा शक्तिमध्ये गिशो म तार लुयुगलं जलम् । स्वाहान्तोऽनेन परितो वेष्टयेद् नाखतः शशी ॥ १०९ ॥ खण्डेन्दुभिरघोवर्वहिः संवेष्टयेत् पुनः । शिशुरोदनहञ्चक्रं संपूज्य कलितं त्विदम् ॥ ११० ॥ आज्य निम्बदलं रसोनकजतृवंशत्वचा संयुतं सिद्धार्थाज्यभुजङ्गचर्मनृकचैर्निर्माल्ययुक्तं तथा । वेणुत्वग्जतुनिम्बपल्लव(कृ)तैः सिद्धार्थयुक्तं विमे धूपा बालहितात्रयोऽपि कथिता वालग्रहार्तिच्छिदः ॥११॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्त्रसारे मन्त्रादे वालचिकित्सापटल: एकचत्वारिंशः । अथ द्विचत्वारिंशः पटलः। निस्तेजदेवासुरनागयक्षगन्धर्वरक्षःपितृहेभसा । योन्युद्भयाः कश्मलकाः प्रलापा विघ्नाः कुशान्त्याश्च पिशाचभूताः ॥ १ ॥ अष्टादशविधास्त्वेवं ग्रहा गृह्णन्ति मानवान् । उन्मादाश्चाप्यपस्मारास्तथान्ये ब्रह्मराक्षसाः ॥ १॥ सर्वे ग्रहास्ते गृहन्ति वलिकामास्तु मानुपान् । रतिकामा हन्तुकामाः सौम्यागेयाश्च ते द्विधा ॥ ३ ॥ शून्यालयसरोवापीशैलोद्याननदीपु च । एकवृक्षश्मशानेपु चैत्यदेवालयादिषु ॥ ४ ॥ निवसन्ति ग्रहास्त्वेत्ते पीडयन्ति च मानवान् । फुद्धं हृष्ट हासिन च भीतमेकाकिनं निशि ॥ ५ ॥ उच्छिष्टं भूषितं रात्रौ नष्टालव्धधनं तथा । वियोगिन मुमूर्षु च स्त्रियं नमा च गर्भिणीम् ॥ ६ ॥ दुराचारामृतुस्नातां नवस्तां रजस्वलाम् । कामात मद्यपां मुक्तां रथ्याचत्वरयोः स्थिताम् ॥ ७ ॥ ...'न' ख. पाठ ·१९९ प्राचेष्टा पूर्वार्धे द्विचत्वारिंशः पटलः । सन्ध्यासु प्रथमाभोग्यामभ्यतामवमानिताम् । ग्रहा गृहन्तीति यावत्। देवताविप्रमहतां निन्दया पूर्ववैरतः ॥ ८॥ ऋणात् कर्मविपाकाच ग्रहा गृहन्ति नान्यथा । दुर्बलो निर्निमीलाक्षो निस्तेजो बहुभापिता ॥ ९ ॥ स्नातः सुगन्धसग्वनः सौम्यो हष्टः सुरमही । दुष्टात्मा निर्भयो हप्तो धर्मदेयद्विजान द्विषन् ॥ १०॥ बहाशी प्रहसन् सर्वान् सकम्पाझोऽसुरग्रही। गुलपानीयदुग्पादिवान्छया सूकिंणी लिहन् ।॥ ११ ॥ भूमौ मसर्पन रक्ताक्षः क्रोडी नागग्रहातुरः । रक्तमाल्यादिगन्धेच्छुः संरक्तनयनातुरः ॥ १२ ॥ अक्रोधनस्तूर्णगामी गम्भीरो यक्षपीडितः । सग्गन्धगीतवाघेच्छुः क्रीडन् गन्धर्वपीडितः ॥ १३ ॥ निर्लज्जो मद्यमांसासूक्मियोऽशौचश्च राक्षसः । पिण्डोदकक्रियां कुर्वन् मांसेच्छुश्च पितृमही ॥ १४ ॥ जानुस्थाधोमुखः स्मेरः समुष्टिहटगो ग्रही। असतं ब्रुवन् वेपन् शीताङ्गस्तिर्यगीक्षणः ॥ ११ ॥ शुद्धाको बहुभुर शुद्धो भस्ममहनिपीडितः । खिन्नाको मेपगन्धी च निर्मर्यादश्चलेक्षणः ॥ १६ ॥ महाशी चिन्तितं जानन् मासार्थी योनिजग्रही। निश्शौचो मलपकायो भस्मशायी हसन् रुदन् ॥ १७ ॥ स्त्रीद्विडभन् सदैवान्यान् भीपयन् कश्मलग्रही । नृत्यन् हसंश्च शुष्काङ्गो बहाशी स्वाङ्गमञ्जनः ॥ १८ ॥ बहुप्रलापो विज्ञेयः प्रलापग्रहपीडितः । शूल्कारवान् वमन् दन्तान् कपन् वैनायकमही ॥ १९ ॥ 1 -'पा', २. '', ३. 'नही' स. पाठ.. ४' 'प्रही ॥ नृपन क. पाठा, ·ईशानशिवगुरदेषपदती मनपार विविक्तवासी शुक्लाको धावन् दारुणनिस्वनः । अप्तिर्भोजने पृष्टो न जूते यः कुशग्रही ।। २०॥ विदपकलेपो रक्काक्षस्तर्जयन् रक्तलोचनः । बहाशी दीनवार लुब्धः साझकम्पोऽन्त्यजमही ॥ २१ ॥ दुर्गन्धश्चाशुचिर्लोल: पिशाचोऽत्यन्तरूक्षवाक् । सर्वानुकारी प्रहरन् जनानुचैः प्रभापिता ॥-२२ ॥ भारोहविकृतो वृक्षान् भूतप्रहनिपीडितः । आस्फोटयन् हसन् गायन् रुदंचानानि विक्षिपन् ॥२३॥ आताम्रकृशदेहश्च वातोन्मादी मुशातुरः । गर्जनं धायन कोपः शीतच्छायानगृध्नुता ॥ २४ ॥ पीतोष्णदेहता छर्दिन्मादैः श्लेष्मपित्तजैः । विवृत्तनेत्रः पतितो विसंज्ञः फेनं वमन् सचिताहिस्तः । क्रन्दन् सुभीमं विदशंश्च दन्तान् मत्स्त्वपस्मारयुतः सुखी (2) च ॥२५॥ पठन् वेदान् कुशान् धत्ते द्विजानुष्ठानकृत् सदा । देवान् यजति विप्रांश्च ग्रहश्च ब्रह्मराक्षसः ॥ २६ ॥ धायन् वल्गन् हसन क्षेत्रचेष्टितः क्षत्रियग्रही ॥२७॥ उज्जम्भश्च हसन् मन्दन् कपन् क्रोशन् वणिग्रही। अवाच्यं प्रवदन् नृत्यन् क्रुध्यन् विषमूत्रभक्षितः ।। २८ ।। मेदादिस्टम् हसन् विप्रान् प्रद्विपन् पलमही । फेशान् विधुन्धन् हर्षेण वदन् पश्यति मन्त्रिणम् ॥ २९ ॥ वृक्षादेनिपतस्तोयमनिं या प्रविशन् रुदन् । हन्तुकामस्तु मन्त्राचैरसाध्यं तं विवर्जयेत् ॥ ३० ॥ उद्विमः सर्वतः पश्यन् ज्वरशूलादिपीडितः। क्षुत्तृट्परिगतो ब्रूते देहीति बलिकामुकः ॥ ३१ ॥ स्त्रीभिः क्रीडन् समुद्विमः सुस्त्रातः प्रियभापितः । गन्धमाल्यप्रियः शुद्धो रतिकामस्तु स स्मृतः ।। ३२ ॥ 1. क. पाठा ·भूतत्तत्राधिकारः] पूर्वाध निघत्यारिदाः परलः। 11 साध्यावेतौ ग्रहौ विद्याद् बलिकामरतिप्रियौ । महापातकलेपैश्च स्त्रीगोगुरुवधादिभिः ।। ३३ ।। श्रीनीलकण्ठपादाब्जे शप्तः सत्यं वदेदू ग्रहः । प्रहं ग्रहेप्सितं चापि ज्ञात्वा तदनुरूपतः ॥ ३४ ।। कृतात्मरक्षणो मन्त्री कुर्याद् महचिकित्सितम् । पूर्व ग्रहाणामभिवाञ्छितालिप्रदानस्तनुताचिकित्साम् । यदा न मुश्चेन्मूदुभिः प्रयोगैस्ततश्चिकित्सां विदधातु रौद्रीम् ॥ ३५॥ आलेपनैपविशेपवद्धैः क्रूरैस्तथा भर्सनताडनैश्च । तत्पुत्तलीच्छेदनवेधहोंमैः कुर्याद् विमोक्षं क्रमशो ग्रहाणाम् ॥ ३६६ ।। इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्त्र सारे मन्नपादे ग्रहचेष्टापटलो द्विचत्वारिंशः।। अथ त्रिचत्वारिंशः पटलः । हृदयं भगवच्छन्दो पुद्राशगता फचुत मन्दरकुसुमपट्पदवघ्नतुण्ड नीलाञ्जनसमप्रभ इदं भूतं हर्न विलिपन्तं स ख हुं फट् ठठ । अनेन मापकृसरैर्जपित्वा प्रस्तताडनात् । वं मुञ्चन्ति ग्रहाः स्वैक्यं रुद्रध्यानेन तत्क्षणात् ॥ १ ॥ हृदयान्ते भगवते फवेश्चापाश नम. कासश महेश्वराय भ्रमरि भ्रामय सूफरि भक्षय ठठ। माषाननेन संमन्त्र्य भक्षणान्मुञ्चति ग्रहः । नमो भगवते पुद्राश महाभैरव देवाय नर्तय मोटय वल्गय झोडय श्रू ग्रह चण्ड हुं फट् ठठ। भूतप्रेतपिशाचादीम् जपायैर्मोचयेन्ममुः ॥ २ ॥ तारं हृचण्डशब्दश्च कोपरुद्राय टु पुषु भूतसमये तिष्ठ ठठ । सप्तवारं जपित्वेमं शिखां प्रस्तस्य वन्धयेत् । ग्रहस्तु समये तिष्ठेद् वहिवायुपुरं पुर्नः ॥ ३ ॥ 'न लिफ्न्त ख', १. 'भ्रू', ३. 'भू' स. पाठ..

·इंशागशिवगुरदेवपद्धती (मन्त्रपादः लिखित्वा भस्मना तस्मिन् अस्तं संस्थाप्य मन्त्रतः । अनेनाष्टोचरशतं जपित्वाम्भो मुखेऽस्य वै ॥५॥ प्रक्षिपेच जपन् क्रुद्धो मह आविश्य मुमति । रज्ज्वा जपितयानेन स्तम्भ बद्ध्वा स वैध्यते ॥ ५ ॥ पिष्टप्रतिकृतिं कृत्वा तत्रावाच तु तं ग्रहम् । माणप्रतिष्ठां कृत्वा तु पुरेणेनं विदारयेत् ॥ ६ ॥ छेदयेच त्रिशूलेन मर्मसु क्षतजं स्रवेत् । एतावता प्रहमस्तान् न मुञ्चति यदा तदा ॥ ७ ॥ छिन्ना प्रतिकृति राजियुक्तां कुण्डे जुहोतु च । सहस्रं स महो दग्धः परित्यज्य पलायति ॥ ८ !! मन्त्रेणानेन जपितैः समापतिलसर्पपैः । वहिभूतैस्तु शतशस्ताडितो मुश्चति ग्रहः ॥ ९ ॥ सिद्धार्थः सप्तजपितैर्मस्तं सम्भ्राम्य वाञ्छिते । सङ्कामयति तद् भूतं सद्य एव न संशयः ॥१०॥ हृच्चण्डासिपद धारा वायुः फिलिपदद्वयम् । गच्छद्वयं नमःशब्दो महाकायामिजायया ॥ ११ ॥ अनेन तिलपिप्टेन लेपाद् भीतो भवेद ग्रहः । हृदयान्ते भगवति पुद्रशाळिफ वाचाळि भवेश्चप चाल नन्दश्विर - काळि इन्द्रकाळि ब्रह्मकाळि परेतकाळि भद्रकाळि वनकाळि वर पुर हर तुरु धर आवेशय खर्ज गर्ज ग्रह फण फालेश्वरि ! श्रवणधारािण | ओं को प्रों अदः चामुण्डेश्वरि ! ठठ। प्रणवस्थितशूलाममध्ये नृहरिवीजयुक् ॥ १२ ॥ पार्थे शुलामयोः शक्तिमिष्ट्वा प्रस्तं च तस्थितम् । दछन्तममिना ध्यायन् जपेदाविश्य मुञ्चति ॥ १३ ॥ लिखेद् ग्रहं क्षितौ मन्त्री विषाक्षागारकेण तम् । जपितैर्निम्वकीलैस्तु मर्मदेशेठ वेधयेत् ॥ १५ ॥ २ १. "सि शरप' क. पाठ..

·भूतवन्याधिकार: पूर्वाध निचत्वारिंश. पटलः ।
मियते वा ग्रहः क्रोशन् मुक्त्वा वा नजति क्षणात् ।
हृदयं चण्डशब्दश्च क्रोधयुक्तश्चतुर्थियुक् ॥ १५ ॥
किलि मिलि भूतपतिराज्ञापयति ठठ ।
हृदयान्ते भगवते रुद्राय चिमियुग्मकम् ।
विले भूताधिपतिराज्ञापयति ठठ ।
भूतकान्धसा रात्रौ मन्त्राभ्यां तु बलि हरेत् ॥ १६॥
दोपारजोन्नलाजाश्च सक्तवश्च तिला दधि ।
भूतकरान्नमुद्दिष्टं भूतानां प्रियकारकम् ॥ १७ ॥
.
ॐ
पूटाणि शाविहलान्तशाणि वलिं गृहीत्वा विधिवत् प्रयुक्तम् ।
अन्यत्र वास परिकल्पयन्तु रक्षन्तु तान्यद्य नमोऽस्तु तेभ्यः ॥ १८॥
अनेन च बलिं दद्यात् कुडुवत्रितयान्धसा ।
सभूतकूरभक्ष्येण प्रागुदीच्यां समाहितः ॥ १९॥
गृहारम्भादिकेऽप्येवं शान्त्यर्थ प्रक्षिपेद् बलिम् ।
साप्तपणे गृहं कृत्वा शुद्ध देशे त्रिभूमिकम् ॥ २०॥
रक्तमालाभिरावेष्टय चतुर्दारमलड्कृतम् ।
व्रीहिश्यामाकजैश्चैव प्रियङ्गुना च तण्डुलै. ॥ २१ ॥
पृथक् त्रिकुडुवैर्दना क्षीररक्तोदकै क्रमात् ।
श्रपयित्वा चरून् सम्यड् नीराज्यो दिभूमिषु ॥ २२ ॥
क्रमाद् विन्यस्य तु पुनः सक्तून् ब्रीह्यादिसाधितान् ।
लाजांश्च तत्र त्रैहेयान् नीराज्याथो गृहे न्यसेत् ।। २३ ।।
ऐशे नीहियवान् सक्तून् श्यामाकान् नैतेऽनले ।
मियनुसक्तून् लाजाश्च ततश्चूर्णनिशाजलैः ॥ २४ ॥
रक्तोदकं तु सम्पाद्य कुडुवाष्टशतोदकैः ।
तिलान् मुद्दास्तण्डुलाश्च मायान् द्रोणप्रसूनकैः ॥ २५॥
नीराज्य सर्व वायव्ये विन्यसेत् प्रोक्तमार्गतः ।
भूतान्यथ समावाद्य त्रितलेषु यथाक्रमम् ॥ २६ ॥
भूतानि यानीत्याचं तु जपन् भूतानि पूजयेत् ।
सुगन्धपुष्पधूपैश्च दीपनैवेद्यविस्तरैः ॥ २७ ॥

·म २०४ ईशानशियगुरदेवपद्धती मप्रपादः तिलमुद्गादिवस्तूनि सक्तून् लाजान् क्रमेण तु । एफैकशो रक्ततोये क्षिप्त्या तेन ग्रहेण च ॥ २८ ॥ प्रस्तं नीराज्य नीराज्य तेन रकाम्भसा ततः । तद् गृहं रकतोयं च नीत्या न्यस्येत् तु चत्वरे ।। २९ ।। " तद् गेहमध्ये रक्तोदं न्यस्येद् दिक्षु बलिं हरेत् । चरुशेपान्धसा युक्तं भूतरान्धसा तथा ॥ ३०॥ ओनियाकपा पौद्राः सन्तोऽसन्तः सदसन्तो विरूपा विश्वरूपा घोर- रूपा मृगास्या विहगाननाः पुष्टिकृतोऽपुष्टिकृतः कामदाश्च बलिमिच्छन्ति, तेभ्यो दुतेभ्यः सगणेभ्यः सर्वेभ्यो भूतेभ्यो नमो नमः । इत्यनेन बलिं दिक्षु विकिरेत् सर्वशान्तये । सर्वग्रहगृहीतानां मोक्षस्त्वेवं भविष्यति ॥ ३१ ॥ वहिगेहं लिखेद् भूमौ रक्तेन रजसास्य तु । कोणेषु वीजमानेय्यां मध्ये तु प्रणवं लिखेत् ॥ ३२ ॥ नयं शरावं तन्मध्ये कपिलाज्यप्रपूरितम् । सपद्मसूत्रवा तु दीप प्रज्वाल्य तत् पुनः ॥ ३३ ॥ घटेनाच्छाद्य तत्पृष्ठे यन्त्रं चिन्तामणि लिखेत् । जपापुप्पो न() तत्रस्थे अस्ते चिन्तामणि लिखेत् ॥ ३४ ॥ वैकङ्कतस्य दण्डानि त्रीणि ग्रस्तायतानि तु । हस्तस्थूलानि गर्तस्य त्रिकोणेषु निवेश्य तु ॥ ३५ ॥ प्रस्तं संस्थाप्य तन्मध्ये रक्तस्रग्भिस्तु वेष्टयेत् । तेषामुपर्यक्षतरुझारस्करमयं शुभम् ।। ३६ ॥ प्रासादं तु विनिर्माय तस्योपरि शरावके । प्रस्थत्रयाज्यसंपूर्णे दीपाना तु सहस्रकम् ॥ ३७ ।। प्रज्वाल्य भूतरेण प्रस्तं नीराज्य तेन तु । वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण दशदिक्षु बलिं हरेत् ।। ३८ ।। नमः पूटेभ्यो नमः पूटकृयः सर्वेभ्योऽरिष्टकृद्भयः सद्भचोऽसद्भ्यः सदसद्भ्यः सर्वभूतगणेभ्यो नमो नमः। १. "णि' क. पा.

·- भूततन्त्राभिकारः] पूर्वाध निवस्वारिंशः पटलः । अनेन दद्यात्.तु बलिं जुहुयादपि चानले । जपाकिंशुकपुष्पाभ्यां जपादण्डत्रिकोणके ॥ ३९ ।।. फुण्डे तयोश्च वन्दाकैरपामार्गः सहस्रशः । तस्मना ताडयेच्च ग्रह आविश्य मुञ्चति ॥ ४०॥ अपामार्गसमिद्भिश्च राजीभिः सर्पपैस्तिलैः । हुत्वा ग्रहाणां मोक्षः स्यान्मिथितर्वनदुर्गया ॥ ११ ॥ भानुवारे तु मध्याद्दे प्राङ्गणे वृत्तमण्डले । रक्तपीतनिशाचूर्णैः कृते ज्वालासमावृते ॥ १२॥ दर्भमुष्टिपरिस्तीर्णे शरखगपरिस्तुते । विध्युक्तवद्दौ विधिना दुर्गामायाब चार्चयेत् ॥ १३ ॥ आज्यं तिलं सर्पपांश्च हुत्वैकैकं शतं शतम् । आदित्यसमिधामष्टसहस्र गव्यसेचितम् ॥ ४४ ।। मस्तं नीराज्य जुहुयादाज्यायैश्चरुणा तथा । संरक्तैरन्नपिण्डैस्तु प्रक्षिपेद् दशदिग्वालिम् ॥ ४५ ॥ प्रस्तं मुक्त्वा महा यान्ति क्षुद्ररोगादयस्तथा । परसैन्यादयश्चान्ये पलायन्ति भयातुराः ॥ १६ ॥ सितगुञ्जास्तथालव्धा जपिताः सैन्यचाटनाः । दुर्गास्थाने निराहारश्चादित्यसमिधां हुतात् ॥ ४७ ॥ जपित्वाम्भसि तत्क्षेपाद् ग्रहः सेनां च गच्छति । भूराद्या व्याहृतीस्तिस्रः पेश्वस प्रज्वस ज्वासा पासिणी सर्वभूतसं- हारिके वरदे जातवेदसि ज्वल हुं फट् ठठ । कार्पासबाजैः सिद्धार्थैः खण्डनैलवणोपणैः ॥ १८ ॥ वकुलारिष्टपत्रैर्वा समिद्धिः क्षीरवृक्षजैः । समिद्भिर्वाज्यसयुक्तैः पृथग्धोमाद् ग्रहार्तिजित् ॥ ४९ ॥ शेलुसुवेण तैलेन हुत्वानेन ग्रहापहः । कुश्माण्डाद्विस्तु पुप्यः दार्वी पिष्टा गुळीकृता ॥ ५० ॥ .. 'काः'क. पाठः. PP ·१०६ ईशानशिवगुरदेवपद्धती मिन्यपाद छायाशुप्काञ्जिता त्वक्ष्णोः सर्वमहनिवारिणी। मरीचं सैन्धवं कृष्णा गोपी त्वम् च-मधुप्लुतम् ।। ५१ ॥ तदक्षनाद् ग्रहाः सर्वे नश्यन्त्याविश्य तरक्षणात् । नमो भगवते रत्नत्रयाय नमश्चण्डवज्रपाणये महासत्त्वसेनापतये नम थण्डशृङ्खलाय प्रदीप्ताय प्रज्वलितार्पितदीप्तकेशाय नीलकण्ठाय चिन्तिताय रूपाय(१) लम्बोदराय महाज्ञानवक्राय भृकुटिकामाय चतुर्दष्ट्राय करालाय महा. विकृतरूपाय बजगर्भाय एथेहि कायमनुप्रविश्य शिरसि गृह चक्षुषी चालय हरि किं चिरायास सिद्धदेवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसतनागपिशाचांखासय क. म्पय समयमनुस्मर हन जह पच मथ विध्वसय चण्डासिधाराधिपतिराज्ञाप. यति हु फट ठठ ।। चण्डासिधारामन्त्रोऽयं जपाद्यैर्नाशयेद् ग्रहान् ॥ ५२ ॥ -ओं नमः खड्गरावणाय विद्महे । चण्डेश्वराय धीमहि । तन्नो देवः प्रचोदयात् । तोये स्थित्वायुतजपात् सिद्धोऽयं ग्रहमोक्षकृत् । हृदये पशुपतये नमो भूताधिपतये नमो रुद्राय खड्गरावणाय ललदि ना विहर सर नृत्य श्मशानार्पितशरीर घण्टाकपालमालाधराय व्याघ्रचर्मपरि- धानाय शशाङ्ककृतशेखराय कृष्णसर्पयज्ञोपवीतिने चल बिले बिलेकस वल्ग अतिवर्तय कपालिन् हन भूतान् त्रासय मण्डलमध्ये कड्ड रुद्राकुशेन समय प्रवेशय आवाहय चण्डासिधारापतिरुद्रो ज्ञापयति ठठ । खड्गरावणमन्त्रोऽय सर्वभूतग्रहापहः ।। ५३ ।। पूज्य. शिवः पीठपझे ओं पृट भदि ठठ । अनेनावाहयेच्च तम् । ओं नमः पशुपतये स्वाहा हृदयाय नमः । ओं नमो भूताधिपतये स्थाहा शिरसे स्वाहा । ओ नमो रुद्राय स्वाहा शिखायै वषट् । म्धखडगरचण लल हर सर नृत्य स्फोटय स्वाहा कवचाय हुम् । श्मशान- भस्माञ्चितशरीराय घण्टाकपालमालाधराय व्याघ्रचर्मपरिधानाय शशाङ्ककृत- ० ओं अल- १. "भि', २. 'चे', १,४. 'वि', ५. टि' ख पाठः.

·भूततन्त्राधिकार ] पूर्वाध निचत्वारिंशः पटलः । शेखराय कृष्णयज्ञोपवीतिने स्वाहा अस्त्राय फट् ! ओं वल फिल तस खड्ग अनुवर्तितकपालिन् ! हन भूतान त्रासय मण्डलमध्ये कडु रुदा कुशेन समय प्रवेशय आवाहय चण्डासिधाराधिपतिरुद्रो ज्ञापयति स्वाहा नेत्रत्रयाय वौषट् । खट्वानशूलडमराड्कुशखड्गनर्मघण्टाफपालवरदाभयमुण्डहस्त. । दक्षादिक दशभुजो मणिकुण्डलो वः पायात् सपञ्चमुखपञ्चशिरास्त्रिणेत्रः॥ घण्टाजालविराविमेखललसद्याघ्राजिनानाम्बरो घण्टास्थिस्रगहीन्द्रभूपणधेरो नागोपवीतोज्ज्वलः । विद्युत्पुञ्जरुचिर्विभूतिधवलो ज्वालाकरालाननो युप्मान् रक्षतु खड्गरावणशिवश्चन्द्र कपर्दै दधत् ॥ ५५ ॥ स्नात्वा यथावदाचम्य कृतनित्यस्तु वाग्यतः ॥ ५६ ॥ द्वाराद्यमिष्ट्वोपविष्टः पञ्चशुद्धीर्विधाय तु । हस्ते शिरसि देहे च सद्योजातादिकान् न्यसेत् ॥ ५७ ॥ अगानि च शिवो भूत्वा कृत्वा भस्म त्रियायुषम् । इष्ट्वा गणेशं च गुरुमापूर्याध्यं शिवोदितम् ॥ ५८ ॥ आधारशक्त्यनन्तादिधर्माद्यर्कादिमण्डलैः । सत्त्वादीनपि वामाद्याः संपूज्य च ततोपरि ॥ ५९ ॥ पुप्पाञ्जलिगता मूर्ति खगरावणसंज्ञिताम् । भों भूतपतिः स्वाहा । अनेनावाह्य हृत्पद्माच्छैवं ज्योति. खपङ्कजात् ॥ ६० ॥ आनीय विन्दु तन्मूर्ती हृत्पद्मस्थापनादिभि । द्यष्टोपचारै. संपूज्य परिवारास्तु पूजयेत् ॥ ६१ ॥ खिंखिणी चुलुकुण्डा च ततो चै कृष्णपिङ्गलाम् । टिरिटिल्लां च सौम्यादिदलानेष्वप्रदक्षिणम् ॥६२ ॥ ऐशान्यां मत्तवाणी च चन्द्राकितअटामपि । प्रस्खैलिन्या फल्गुनी च पूजयेत् तु प्रदक्षिणम् ॥ ६३ ॥ १. 'ज'क पाठ २. 'वि', ३ 'स्फु' स. पाल .

·. ईशानशियगुरदेवपद्धती মিয়া ऐन्द्री वाली वैष्णवी च चामुण्डां चैन्द्रदिक्क्रमात् । माहेश्वरी च कौमारी वाराही च विनायकम् ॥ १४ ॥ ईशादिकोगेष्वथ च लोकेशानायुधानि च । मातः स्वदिक्षु चण्डेशं क्षेत्रेश च यजेत् क्रमात् ॥ ६५ ॥ ततो मन्त्रं यथाशक्ति जपित्वेश प्रवाहयेत् । चण्डोऽनुग्रहवान् दण्डी बीजं स्यात् खड्गरावणम् ॥ ६॥ दीर्घस्वरैस्तदहानि पडलान्तानि जातिभिः । इत्वै. सद्यादिमूर्तीश्च कल्पयेत् प्राग्वदर्चयेत् ॥ ६७ ॥ चतुःषष्ट्या पदाना तु भद्रं पूर्वोक्तमार्गतः । तत्रावाह्य यजेत् प्राग्वद् भूतेशं खगरावणम् ॥ ६८ ॥ खड्गाङ्कुशाभयवरप्रदमुग्रदंष्ट्रं हेमाद्रिकूटवपुष.ज्वलदर्मिजिह्वम् । व्यक्षं स्मरेत् कनककुण्डलचित्रहारं घण्टावलीघटितमेखलमूर्ध्वकेशम्।। ६९ ॥ खडरावणमूर्तेश्च स्वैक्यध्यानजपादिना । भूतग्रहादयः सर्वे ग्रस्त मुक्त्वा प्रयान्ति हि ॥७॥ शूलिनी वनदुर्गा चाप्यघोरास्त्रं सुदर्शनम् । नृसिंहमनवश्चैव मन्त्र राजापराजितौ ॥ ७१ ॥ व्योमन्यापी च तन्त्रेऽस्मिन् पूर्वमेव प्रदर्शिताः । तत्तत्कल्पोकमार्गेण मन्त्रा एते ग्रहापहा. ॥ ७२ ।। ओं रष्टिदेहिं चोक्तंजिकाध ओंकारों कात्यायनी नैर्ऋत्या काली महा- काली वनकाली यशस्विनी सुकालीमाग्नेय्या वायव्या कालिका पक्तिशक्ति शान्ताक्षीमिन्द्राणी यक्षकोवेरी माहेश्वरी वैष्णवी चामुण्डी रौद्री वाराही कौबेरी याश्चान्या मम समये तिष्ठन्ति तन्नामावर्तयिष्यामि । शीघ्रं गृह, ओं लल चुलु पूरय धर आनय सुभगे! आविश भगवति ! महावजगान्धारि! सिद्धचन्द्रवज्रपाणिराज्ञापयति ही ह. हा है। हा हुं फट् स्वाहा । १. 'क्त' स पाठ . 'स', ३ 'हा हु फ ग. पाठ ।

·भूततन्प्राधिकारः] पूर्वाधै त्रिचत्वारिंशः पटल. मत्रोऽयं यज्रगान्धारी ऋषिदातमा मतः | अतिच्छन्दतथा विष्णुर्दुर्गा चास्याधिदैवतम् ।। ७३ ॥ - शुलप्रतिपदारभ्य विष्णुं दुर्गा च पूजयेत् । नक्ताशी तु जपेन्नित्यमष्टोत्तरसहस्रकम् ।। ७४ ॥ पुरश्चर्या भवेन्मासाद् दशांशतिलहोमतः । गुग्गुलं दशवारं तु जपित्या प्रस्तधूपनात् ।। ७५ ।। पिशाचेभ्यो ग्रहेभ्यश्च ज्वरेभ्यश्च विमुच्यते । निर्जपित्या शिखाबन्धात् सर्वा रक्षा कृता भवेत् ।। ७६ ।। आत्मनो वान्यस्येति यावत् । त्रिवार लतिकाः पञ्चनपाद् वृश्चिकजं गरम् । सप्तभिमूषिकाणा च सर्पाणां नवभिस्तथा ॥ ७० ॥ एकादशजपात् सर्वविपजात विनश्यति । स्थावराणा पश्चदशविप हन्याज्ज्वरानपि ॥ ७८ ॥ अष्टाधिकशतालब्ध. सिद्धार्थः स्पर्शनेन च । तिलान् पुष्पाणि या दद्याद् यस्मै स स्ववशो भवेत् ।। ७९ ।। युद्ध गच्छन् सप्तजपाच्छिखा बद्धा जयेद् रिपून् । अश्वत्थपत्रशकुं च निखनेत् क्षेत्ररक्षणे ।। ८० ।। तुपै तैस्तु विद्वेष. स्यादर्तारणादिकम् । त्रिलक्षरथवाश्वत्थसमिद्धिविन्दति श्रियम् ॥ ८१ ।। सप्तालब्धाञ्जन वश्यं गन्धाद्यस्तिलक तथा । ओ, उमापतिं नमस्कृत्य देव त्रिमुग्नेश्वरम् ॥ ८२ ॥ अथातो महापाशुपतमावर्तयिष्यामि । स्वय पशुपतिनाम्ना तत् त्र्यम्ब- केन महात्मना महाशास्त्र तं यज्ञमिव योजितमान्त्रमेदोस्थिरुधिरवसासंपूर्णो- - 1. वक पाउ.. ३ 'स्व' स पा.

·१० ईशानशियगुरदेवपद्धती मन्प्रपादः दरं रुद्रं रौद्रकार (1) रुद्रस्यानन्दकर तिस्रः कोट्योऽर्धकोटीश्च परमन्त्राणां वा संहरणमात्ममन्त्राणां सिद्धिकरमाप्यायनमतिमात्रपदाश्रयममिहोत्रपरायणं भस्म- चूर्णेन विद्याधराणां नियमनम् अनारचर्णेन लोहचूर्णेन या राक्षसानां निपा- तन, दैत्यानां नागानां च सादनं, विद्याधराणां त्रासनं महास्त्रमन्त्रविदारणम् । एकपादाय महादंष्ट्राय सहस्रशिरसोदराय सहस्रभुजजिलास्याय ब्रह्मनारायणो- स्कृष्टतेजाय हुं फट- आकड्ड । बलदेवं महेश्वरं गरुदं विष्णुं कुमारं ब्रह्माणमिन्द्रं चन्द्रमसमादित्यं यक्षं राक्षसं भूतं प्रेतं पिशाचं कूश्माण्डमा यमं निति वरुणं वायु कुबेर धृतराष्ट्र विरूपं विरूपाक्षं शड्कुकर्ण बृहत्कणे घण्टाकर्ण द्रोणकर्ण गोकर्ण स्थूलकर्णं नन्दिकेश्वरं भृतिरिटिं 'नायकं विनायकं पाश्चिकं दामकं लोहकं यरिदेवीमोङ्कारां कोगिरिकां दुर्गा कात्यायनी काली यश- स्विनी सुकाली भद्रकाली चुल्लकालीमामेयी वायव्यां शालिकावर्ती रात्रि शक्ति शान्ति शताक्षी महाशान्ताक्षीमिन्द्राणी ब्रह्माणी कौमारी महामारी माहेश्वरी वैष्णवीं सुभगां चामुण्डी वाराही कौबेरीमैशानी गुल मुल चुल जुल मुलु ध हुं फट् । ओं काल फट । ओं. कालरूपाय फट । ओं कालपाश- हस्त! फट् । ओं कालरूप फट् । ओं कलधिकरण फट् । ओ बल फट् । ओं बलप्रमथन फट । ओं विश्वरूप फट । ओं छिन्द फट् । ओं भिन्द फट् । ओं हन फट् । ओं हनत फट् । ओं घातय फट् । ओं मोहय फट । ऑउच्चाटय फट । ओं संहर फट् । ओं संक्षिप फट् । ओं पातय फट् । 'ओं निपातय फट् । ओं यथा तत्त्वं पशुपतिना समन्वितं तथा निपातय खाहा फट् । खा व्यम्बकेन त्वकार हुकार ओं सं ओं हिं भक्षय हुं फट् स्वाहा । ओं अं हृदयाय नमः । ओं ई शिरसे स्वाहा । ओं एं शिखायै वषट् । ओ ऐं कवचाय हुम् । ओं औं नेत्रत्रयाय वौषट् । ओं अः अस्त्राय फट् । ओं। अस्य ध्यानं च उद्यत्प्रद्योतविद्युत्चतिहसितजपापुञ्जपिञ्जारुणाङ्गो रक्ताकल्पो मुखानां दशशतशिरसां चोरदंष्ट्रोज्ज्वलानाम् । बिभ्रद् दोष्णां सहस्रं प्रतिवदनवमद्वहिराचायुधानां नागैराभूपितो वः पशुपतिरवताज्जाटजूटाहितेन्दुः ॥ ८३ ॥', - १. ' ' ख, पाठः २५ 'यणायोत्कृ', ३ 'न्यां' क. पाठ ·. - अपस्मारोन्मादचिकिरसा] पूर्वार्ध चतुश्चत्वारिंशः पटलः । पाठमात्रेण मन्त्रोऽयं दृढभक्तेस्तु सिध्यति । कृष्णाष्टम्यादितो नित्यं हविष्यांशी जितेन्द्रियः ॥ ८४॥ नित्यमष्टोत्तरशतं जपेत् स्थित्वा नदीजले । यावच्चतुर्दशी कृष्णा ततः सिध्यत्ययं मनुः ॥ ८५ ॥ पूजयेद्धृदये वाप्सु प्रासादोक्तविधानतः । पकावरणमार्गेण पूजयेत् परमेश्वरम् ।। ८६ ॥ यथाशक्ति जपन् ध्यायेत् त्रिसन्ध्यं नियतः शुचिः । • मन्त्रिणो दर्शनादेव पलायन्ति ग्रहादयः ।। ८७ ।। त्रिवारजपमात्रेण रोगान् सर्वान् विनाशयेत् । स्वैक्यं ध्यानजपाद् ग्रस्तं पश्यन् भूत्या तु ताडयेत् ॥ ८८ ॥ निर्माल्यैधूपनात् सद्यो मुक्त्वा यान्त्यखिलग्रहाः । श्रीवासं देवदारुं च मार्जारमलमिश्रितम् ।। ८९ ॥ प्रियजुकुटगोसर्विरत्वासपेपितम् । साजमूत्रं गुलीकृत्यच्छायाशुष्कं तदअनात् ॥ ९ ॥ सर्वत्र ग्रहमोक्षः। शत निगदितमेतन्नैकतन्त्रेषु दृष्टं हितमिति मनुजानां भूतबाधातुराणाम् । उपशमनविधानं भीषणानां ग्रहाणां शुचिभिरिह विधेयं मन्त्रिभिः सिद्धमन्त्रैः ।। इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती सन्नसारे मन्त्रपादे भूततन्त्रपटलत्रिचत्वारिंशः। अथ चतुश्चत्वारिंशः पटलः । अशोन्मादस्य शमनमपस्मारस्य चोच्यते । शतावरी च मधुकं विदारी पिप्पली मधु ॥ १॥ खरशर्करासर्पिः सर्वोन्मादहरं पिबेत् । उन्मत्तमूलचूर्णं तु चुकतैलान्वितं भुवि ।। २ ।। १२. 'बेष्टित म्' रा. पाठः, ·इंशानशियगुरदेवपरता [मनपादः सप्ताहं न्यस्तमुद्धृत्य लिप्तमुन्मादशान्तिकृत् | मधूकं च कणा यष्टिमीकामुस्तशारिवाः ॥ ३ ॥ कपूरचन्दनं सर्पिः म्तन्यक्षुरसशर्कराः । पिष्टा नसि कता हन्युरुन्मादानि नवान्यमी ॥ १ ॥ कुष्ठहिङ्गवचायष्टिशिरीपलशुनेन तैः । नस्याञ्जनं साजमूत्रैः पानं च भ्रान्तिनाशनम् ॥ ५ ॥ शिवस्कन्दार्यनिर्माल्यनिर्माल्याज्यं च गुग्गुलु । वचाजरोमगोपुच्छरोमनिम्बाश्चिपुत्रयुक् ॥ ६ ॥ राजीहिड्डयुतं धूपास्त्रिसन्ध्यं महनाशनाः । मयूरपित्तगोशृङ्गकुचुटाण्डविलालविट् ॥ ७ ॥ वचाजरोमोन्मत्तानि मातुलास्थि कटुत्रयम् । राजीनिम्बदलैर्हिड्डयुक्तैधूपो. ग्रहापहः ॥ ८ ॥ गोमूत्रोपणसिन्धूत्थकपित्थशिफया कणा । प्रस्ताक्ष्णोरञ्जनाद्धन्यादुन्मादांश्च ग्रहानपि ॥ ९॥ वन्ध्यकार्कोटकीमूलं हिमु च नृजलोक्षितम् । शुप्कं गुलीकृतं हन्यादञ्जनाद् सविषग्रहान् ॥ १० ॥ रसोननिम्बपत्रास्थिलेपान्मुञ्चति तहहः । मातृहाभूतवृक्षाभ्यां नस्यालेपौ ग्रहापही ॥ ११ ॥ शिरीपहिङ्गुलशुनमञ्जिष्ठावकयष्टिभिः । वचौकुठगुलीनस्यादञ्जनाच ग्रहान् हरेत् ॥ १२ ॥ व्योपहिडनिशादारुशिरीपलशुनैर्वचा। करञ्जबीजमञ्जिष्ठाकदलीमूलकल्कतः॥ १३ ॥ रम्भाम्भसा च गोमूत्रकथिताज्य ग्रहापहम् । पानादिनेति यावत् । ब्रह्मदण्डी च मुण्डी च कुमारीमिन्द्रवारुणीम् ॥ १४ ॥ पिष्ट्वा नमूने नस्येन ग्रहोन्मादविनाशनम् । 'बि' ख. पाट..

·भपस्मारोन्माइचिकित्सा एधि चतुश्चरवारिंशः पटलः । भागीलवणकुष्टानि वृश्चिकाली च पिप्पली ॥१५॥ चूर्णीकृतान्यपस्मार हन्ति नस्यप्रयोगतः । पुप्याहृतं शुनः पित्तं हन्त्यपस्मारमजितम् ।। १६ ॥ तेन गोघृतयुक्तेन धूपोऽपस्मारनाशनः । शुना वैभातफलके खादितास्ततिलाः पुनः ॥ १७ ॥ याताः शकृत्त्वं ततैलं नस्यादन्यादपस्मृतिम् । वृकविसनस्य च धूपं चापस्मृति हरेत् ॥ १८ ॥ वृफभक्षितमांसास्थि पाननस्याच तद्धरेत् । भूनिम्बामृतपूतीका निर्यासो यनशिग्रुजः ॥ १९ ॥ वन्ध्यकार्कोटकीव्योषां (1) कोलक्काथ पियेद् यदि । दिनत्रयं वा सप्ताहमपस्मारमहापहः ॥ २० ॥ वचाश्वगन्धाकुष्ठानि निशे द्वे शहपुष्पिका । कनि धात्री सिन्धुत्थं करकमेषां तु नित्यशः ॥ २१ ॥ एपां पृथक्पलकाथः प्रस्थेद्वयमितो भवेत् । बस्नीरसत्य प्रस्थे द्वे घृतप्रस्थे तु पाचयेत् ॥ २२ ।। तत्पानाद्धन्त्यपस्मारमुन्मादांश्च ग्रहानपि । पत्ये कुडुवं तु यष्टिमधुकं हिजोश्च सिन्धोः पृथग् विंशत्या कुडुबैर्गजेन्द्रसलिलं पञ्चांशक गोघृतम् । कूश्माण्डस्य रसो भवेद् द्विगुणितो मूत्राज्ययोः पाचित तत् पीतं च घृतं तथा नसिकृतं हन्यादपस्मारकान् ॥ २३ ॥ . शतफलकशसकुसुमे द्रोणद्वयवारियोजिते कथिते । तैलाज्यकुड्डुचपट्के सिद्ध पीतं जयेदपस्मारम् ॥ २४ ॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धतौ तन्त्रसारे मन्त्रपादे अपस्मारोन्मादपटलश्चनुश्चत्वारिंशः । AM 1. 'पर्भ क्षि' स. पार, QQ ·अथ पञ्चचत्वारिंशः पटलः। अथामयानां भैषज्यं लिख्यते पूर्वसंस्कृतम् । नक्षत्रतिथिवारेषु दुष्टादुष्टेषु या रुजः। ॥ साध्यासाध्यास्तु विज्ञेया भिपग्निर्वाथ मन्त्रिभिः । सर्पेन्द्रवायुयमरुद्रशतो पूर्या भौमासिताकदिनविशगुहा नवम्या । नक्षत्रवारतिथयः कथिता निषिद्धा रोगोद्भवे फलति नैपु चिकित्सिताद्यम् ।। कृत्तिकायां रुजोत्पत्ती पञ्चरात्रावधिर्भवेत् ॥ ३ ॥ तदेवतामिर्दध्यानं तम्म तन्गन्त्रतः क्षिपेत् । तत्तन्नक्षत्रदेवाय बलिद्रव्यर्ययोदितः ॥ ४ ॥ ताराधेन. स्वनाम्ना तु नमोन्तं प्रक्षिपेद् बलिम् । रोहिण्यामपि पचाहाद् व्याधर्मोक्षः प्रजापतिः ॥ ५ ॥ देवतास्मै प्रदातव्यो गन्धमाल्यौदनैवलिः । . मृगशीर्षे तथा व्याधिरप्टरानं प्रवर्तते ॥ ६ ॥ सोमाय मुद्गमापाभ्यामन्नेन च बलिं हरेत् । आर्द्रायां दशरानं तु रुद्रार्थ पायसं वलिः ॥ ७ ॥ पुनर्वसावष्टरात्रं व्याधिस्तद्देवतादितिः । पयोन्नं रक्तगन्धसगाज्ययुक्तं बलिं हरेत् ॥ ८॥ पुष्ये पञ्चदिनं व्याधिदेवतास्य वृहस्पतिः । गन्धमाल्यैश्च गन्धानं बलिं तस्मै तु निक्षिपेत् ।। ९ आश्लेषा सर्पदेवत्या तस्यां व्याधिस्तु मृत्युदः । तथापि होमदानाभिक्षान्नेन(१) बलिं हरेत ॥ १० ॥ मखा पिच्याप्टरानं तु तिलमिश्रानतो चलिः । पूर्वायास्त्वर्यमा देवं गन्धमाल्यानतो वलिः ॥ ११ ॥ सप्ताहमुत्तरे व्याधिर्बलिः प्राग्वद् भगाय तु । हस्ते सवितृदेवत्ये सप्ताहाद् वा त्रिसप्तभिः ।। १२ ।। व्याधेर्मोक्षो हविष्यान्नं गन्धमाल्ययुतं बलिः । चित्रा तु त्वष्टदेवत्या साज्यान्नैः पदिनं बलिः ॥ १३ ॥ पञ्चपञ्चदिनैः स्वातौ व्याधिमोक्षोऽथ वा मृतिः । शुक्लान्नगन्धमास्यैस्तु यायवे प्रक्षिपेद् बलिम् ॥ १४ ॥ %3D ·.. . -ज्यरादिचिकित्सा पूर्वाधं पचवारिंशः पटलः । विशाखास्नविंशत्या विन्द्राग्न्योः पूर्ववद् बलिः । मैत्रे पक्षाद् घृतान्नाद्यं बलिः : स्याद् रोगमुक्तये ॥ १५॥ ज्येष्ठायामर्धमासाद् या मोक्षः प्रायेण या मृतिः । दानायैस्तु हविष्यान्नं मलिमिन्द्राय दापयेत् ॥ १६ ॥ मूलायां वा नवाहोमिः प्राग्वन्नितये बलिः । पूर्वापादेऽष्टदिवसैर्मासैमोक्षोऽथ वा मृतिः ॥ १७ ॥ आपो वै देवतास्ताभ्यो धानाधैः कृसरं बलिः । वैश्वदेवे सप्तरात्रान्मोक्षः स्यात् पायसं बलिः ॥ १८ ॥ वैष्णवे वत्सरान्मोक्षो गन्धमाल्यानतो बलिः । मासांस्त्रयोदश व्याधिनिष्ठासु न मुञ्चति ।। १९ ।।- वसुभ्यो देवताभ्यस्तु घृतमुद्गौदनैलिः । शतभे पक्षतो मोक्षो मृतिर्वा दानहोमतः ॥ २० ॥ देवतेज्यो जलेशाय बलिं दद्यात् तु पायसम् । पूर्वभाद्रपदे मोक्षो नास्ति दैवमजैकपात् ॥ २१ ॥ दानाद्यैर्धातकीपुप्पै रक्तानेन बलिं हरेत् । अष्टाविंशत्यहोरात्रैरुत्तराभाद्रभे रुजाः ॥ २२ ॥ मोक्षस्तु गन्धमाल्यान्नैः स्यादहिर्बुध्नये बलि 1 मासा-मोक्षस्तु रेवत्यां पूष्णे गन्धादिभिर्बलि. ॥ २३ ॥ अश्विभ्यां पञ्चविंशाहादश्चिन्योवलिरोदनम् । भरणी यमदेवत्या तस्यां जीवति वा नवा ।। २१ ॥ तथापि होमदानाधैर्गन्धानाधैर्बलिं हरेत् । भनिष्टवारनक्षत्रतिथियोगो मृतिप्रदः ॥ २५ ।। अभीष्टवारतिथिमिरिष्टभे विरुजोद्गम. । देवद्विजेज्याहोमाद्यैर्जीवेन्मन्ब्रजपादिभिः ।। २६ ।। ज्वरभेदास्त्वष्टभिदा वातात् पित्तात् कफादपि । सन्निपाताद् वातपित्ताद् वातश्लेष्मविमिश्रणात् ॥ २७ ॥ १. 'भ्यो' व.पा.

·३११ r ईशानशिवगुरदेवपद्धती [मन्त्रपादः श्लेष्मपित्ताचाभिघातादित्युक्तोऽष्टविधो ज्वरः । जृम्भिकाशीतकम्पाश्च कटर्वादिशिरोरुजा ॥ २८ तिक्तास्यता तृपा कासो नेत्राश्रूणि च वातिके । दाहमू प्रलापाश्च छपतीसारफभ्रमाः ॥ २९ ॥ अतिदाहो ज्वरस्तृष्णा पैतिफज्वरलक्षणम् । शीतोद्गमश्च विष्टम्भः स्तमित्यं मधुरास्यता ॥ ३० ॥ हृल्लासमोही शीतं च फफज्वरगुणास्त्वमी । असङ्गतप्रलापित्वं तृणमूर्छाकूजनभ्रमाः ॥ ३१ ॥ पित्तासवमनं जिहाकार्कश्यं सान्निपातिके । शिरोरुग्यमनं दाहो मोहः कण्ठस्य शुष्कता ॥ ३२ ॥ जृम्भरोमाञ्चतादाश्च सन्धीनां वातपित्तजे । कासपीनसविड्बन्धा अमसन्धिशिरोरुजाः ॥ ३३ ॥ वमन श्लेष्मणो जाड्यं लिङ्गानि श्लेष्मवातजे । 'स्तम्भोऽङ्गाना तथा स्वेदो वमन श्लेष्मपित्तयोः ॥ ३४ ॥ तिक्तास्यता च लिङ्गानि कफपित्तज्वरस्य वै । अर्थपुत्रादिनाशाद् वा मन्त्रंदवादिशापतः ।। ३५॥ अजीर्णादथवा क्षुद्वादभिषातज्वरो भवेत् । स एव वातसश्लेपादन्यो वा विषमज्वरः ।। ३६ - स सर्वदा वा रात्रौ वा दिवा वा विषमज्वरः । कालातिपातेनार्वाग् वा नियमो नास्य विद्यते ॥ ३७ ॥ एकाहो नित्यनियमाद् द्वैहिको नियमान्तरः। दिनद्वयगतीत्याय ज्वरश्वातुर्थिको(१) मतः ॥ ३८ ॥ विषमज्वर एवैभिर्नामभि. 'पृथगीरितः । वातिकाद्याश्चिकित्साभिर्दानैर्देवद्विजार्चनात् ॥ ३९ ॥ मन्त्रयन्त्रजपमैगच्छन्ति विषमज्यरा । शीतज्वरा वैष्णवाः स्युरुप्णा माहेश्वरज्वराः ॥ ४०॥ पिद्धीना' स पाठ । .

·ज्यरादिचिकित्सा] पूर्व, पाचवारिंशः पटलः । तेपामादौ तु रोगाणां दानैर्मवैस्तथा हुतैः । बलिभिर्देवतेज्याभिः प्रतीकारो विधीयते ॥ ११ ॥ उन त्रिणेनं भसितावदातं भस्मायुधं वामवरप्रदानम् । आताप्रमाल्यादिकमेकष्टं ध्यायेज्ज्वरं पिजटाकिरीटम् ॥ ४२ ॥ मालयज्वपपूटाश नमः। अस्याङ्गानि स्वयं पश्च देवता च ज्वरः स्वयम् । पतिश्छन्दो मुनियस कुर्यायानेन तर्पणम् || १३ || ओं ज्वर तर्पयामि । औं शीतज्वर तर्पयामि । ओं वातज्वरं तर्प- यामि । ओं पित्तज्वरं तर्पयामि । ओं लेप्मज्वर तर्पयामि । ओ सान्निपातज्वर तर्पयामि । ओं शिरोरोगज्वरं तर्पयामि । ओं महाज्वरं तर्पयामि । ओं सर्व- ज्वरं तर्पयामि । ओं सर्वज्वरपार्पदास्तर्पयामि। इम्लेि पद्मपीठे ध्यात्वा सन्तं ज्वर विभुम् । लाजसक्तुविमिमाद्भिः सन्ध्यारात्रिषु तर्पयेत् ॥ ४४ ॥ क्षिप्त्वा शूलबलिं चैव तर्पणाम्भश्च पारगम् । आनमूले तु विसृजेत् त्रिदिनज्वरशान्तये ॥ ४५ ॥ * ओ हृदयान्ते भगवते त्रियूसाशा प्रतिहताय हु फट खेक्ष । पिशाच- मध्या विश हुं फट् ठठ। प्रस्थानपिण्ड कांस्ये तु निधायाज्यदधिप्लुतम् । तस्मिन् मन्त्रेण शूलाध्यमावायेहा शतं जपेत् ॥ १६ ॥ दीपिकात्रितय पिण्डे शूलाकारं तु विन्यसेत् । 'तेन नीराजयेत् साध्य रोगक्षुद्रग्रहापहम् ॥ ४० ॥ शूलबलिप्रसझेन कपालवलिश्च कथ्यते । नव शरावमापूर्य रक्तोदेनादकोचितम् । तन्मध्ये पिष्टजे दीपे ज्वालयेद् द्वादशाजले !! ४८ ॥ । 'मन', . १. ग.पाठ. गत'क पाठ ३ 'पु' स पाठ ४ 'अमूले ध्या' ५ 'यूशा' य पाठ • ६ से क. स पाठ ७. 'या'क पाट.

·३१८ 3 ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मिन्नापायः ध्यात्वा कपालं तं चेष्ट्यो जपित्वाप्टशतं मनुम् । ओ हृद् ब्रमा पार्श्वभूचीजो दी| वायुर्विषं च हा ॥ १९ ॥ मुद्रा य प्रेक्ष पालय हुं फट् ठठे। अनेन साध्यं नीराज्य स्थापयेत् तच्चतुप्पथे । कुरायेन मन्त्रेण प्रोक्ताः क्षीरसेचितैः ।।५० ।।.. आम्रपर्णैर्दशशतैर्जुहुयाज्ज्वरशान्तये । ओं कुबेर ते मुखं रुद्रं नन्दीमानन्दिमावह ॥ ५१ ॥ ज्वर मृत्यु भयं घोर ज्वरं नाशयते ज्वरैम् । ओं स्वाहा । कुबेरादिमन्त्रः। इक्षोर्मूले श्वेतपद्मे निविष्टः पद्म विभ्रच्छूलटको कपालम् । शुक्लाकल्प. स त्रिणेत्रः कृशाङ्गो भूतिधेतः सत्कपर्दो ज्वरः स्यात् ।। ५२ ।। एवंविधं महेश्वरज्वर ध्वात्वेष्ट्वामुं मन्नं जपेत् । तारं च हृद्भगवते पुद्राश रुद्रज्वैर कृतान्तरूपाय हां ह्रीं ह फट्। रुद्रोऽस्य देवताङ्गानि स्वार्जातिविभाजितैः ॥ ५३ ।। शुद्धो निशि जपेल्लक्षं ज्वरं ध्यात्वा तु सिध्यति । साध्यं क्षीरार्णवे पो चन्द्रमण्डलमध्यगम् ॥ ५५ ॥ अन्वारभ्य जपेद् ध्यात्वा ज्वरमोक्षो भविष्यति । ओं भस्मा(शुढाश ? युधाय) विद्महे । एकदंष्ट्राय धीमहे । तन्नो ज्वर' प्रचोदयात् । इय ज्वरगायत्री । अनया जपितं भस्म विकिरेज्ज्वरशान्तये ॥ ५५ ॥ नमो परलन शाशं हृदयमावर्तयिष्यामि । भो भो ज्वर शृणु हन गर्द छर्द सर्वज्वर चट वज्रपाणिराज्ञापयति । शिरो मुच कण्ठं मुश्च उरो मुञ्च हृदय मुश्च उदर मुश्च कटिं मुञ्च ज . मुझे पादौ मुश्च चण्डपाणिराज्ञापयति हुं फट् ठठ। १ 'र'ग पाठ.२ 'ज' क स पाठ ५ 'श्व', ६. 'गु', . 'प' ग पाठ ३ 'र' पाठः, ४ 'मा' ज. पाठ.. ८. 'श्चर'स पा. ९ भक.पाट. रे ·१ 4 ज्वरादिपिकिसा पूर्ण पवावारिश पर । बुद्धाधिदेवतो मन्त्री बस्य प्रकृतिजापतः । पृथग् गुलगुलदाहेन ज्वरो नश्यति धूपतः ।। ५६ ।। वृत्ते म्वरायते कुम्भो भूगृहे ज्यरहा धृतः । साध्यनामयुक्तः। योऽसौ सरस्वतीतीरे अपुत्रो ब्राह्मणो मृतः ॥ ५७ ।। तस्मै तिलोदक दद्यान्मुञ्चेदेकाहिको ज्वरः । प्रातरजलिनानेन सकुशेन तिलोदकै. ॥ ५८ ॥ सरक्तपुष्प सन्तर्प्य निर्यात्यैकाहिको ज्वर । सप्तकर्कटवेश्मोत्थमृदा शौचावशिष्टया ।। ५९ ॥ कुर्यात् त्रिवासर पुण्ड्रमेकान्तरविनाशनम् । प्राचीना क्सुरेखाः स्यु परेखाश्चाप्युदङ्मुखा ॥ ६० ॥ पाह्यविंशतिकोष्ठेऽन्त्यराजिप्वन्तर्भुवोऽक्षरम् । साध्यनामावशिष्टेपु रेखामेषु त्रिशूलयुक् ॥ ११ ॥ यन्त्र लिखित्वा सपूज्य पञ्चवर्णीदनलिम् । यध्यैच्चातुर्थिकश्चैव ज्वराभासन नश्यति ॥ १२ ॥ तारामियुक्त पार्श्वभूमध्यहन्नाभिसन्धिषु । विन्यस्य साध्य शार्दूल स्मृत्वा स्पृष्ट्वा च तत्त्वच ॥ ६३ ॥ विष्कृत्वस्तु हरेच्छुकमवर्माश च त स्मरेत् । ज्वरागमनवारेयु चातुर्थ्यज्वरशान्तये ॥ ६४ ॥ दक्षिणोदड्मुख लेख्य पटकोण मध्यतारकम् । तारस्य पार्धयोगास कोणेप्पग्निं च तद्वहि. ।। ६५ ।। कोणसन्धिप्वकुशान् षड् लिखित्वाभ्यर्च्य तारकम् । पाशाङ्कुशौ च प्रजपेत् सर्वज्वरहर धृतम् ॥ ६६ ॥ हृदयान्ते भगवते पुद्राशबन्ध ज्वर हु फट ठठ ।। अनेन सप्तकृत्वस्तु शिखावधाज्ज्वरक्षय । ज्वरो बद्धो भवति । , 'युग पाठ ·গিনি [मनपादः सिन्त्रिणीयेष्टितं चूटाफलं गिरसि धारयेत् ॥ ६७ ।। चातुभिक हरेलो नेद् मृगगुलामः ममः । संतैलं धूपयेद् वनाच्छन्नं नश्यति । ज्वरः ॥ ६८ ॥ तके घृते या पिनतु यन्दाकं बिल्वसंभवम् । विषमज्वरनाशाय दानादीनपि कारयेत् ॥ ६९ ॥ प्राचीनोदीच्यरेखाभिनवनिर्षियकोष्ठफ। रेरामतत्वशूले तु कोप्टेषु प्रति क्षिती ॥ ५० ॥ हारनीरप्रियामानुमहरेषु क्रमशो लिखेत् । यायावान् कृष्णरक्तपीत शुशान् समिन्दुकान् ॥ ७१ ।। इशा जपित्वा तस्मिस्तु नयीत ज्वरशान्तये । आख्याविदर्भ खं कुम्भे लिखेन्मध्ये तु तद्वलिः ॥ ७२ ॥ सार्काशाष्टदलाम्भोज बाटो त्रिंशद्दलाम्युजम् । फायः शान्ताक्षरैर्युक्तं तद्वायें जलमण्डलम् ॥ ७३ ।। यन्त्रं सजीवनमिद सर्वरक्षोज्यरापहम् । मृत्युञ्जयपुटस्थं स्यान्नामजीवविदेर्भितम् ॥ ७४ ॥ अन्त्योवृतं ततो वृत्तमाच्छायाप्टदलेप्वपि । मृत्युञ्जयपुटं बाये पोडशच्छदनाम्बुजे ॥ ७५ ॥ मृत्युञ्जयपुटेप्वाल्या बाहोऽनं रागैपत्रकम् काद्याः सदलगा: सान्ता वहिः शक्त्या व्रतं तमः ॥५६॥ माबीजेन त्रिधावेष्टय यन्त्रं मृत्युञ्जयाह्यम् । विश्वरोगग्रहातीनां शमनं शिरसा धृतम् ॥ ७७ ॥ चतुरश्रस्य कोणेषु तारं शक्तिश्च मध्यगा । शक्तौ नाम चे तद् यन्नं ज्वराभासविनाशनम् ॥ ७८ ॥ शक्तौ नाम लिखेद् बाह्ये वसुपत्राम्बुजस्य तु । कसरषु स्वरान् कादिवर्गान् सप्तदलेप्वपि ।। ७९ ॥ २. 'रा', ३. स्था', ४. 'ज' ५, 'म' स. पाठः, ·. J ज्वरादिचिकित्सा] पूर्वाध पर यत्वारिंशः पटलः । अष्टमेऽन्त्यद्वयं बाये त्रिधा पाशेन वेष्टयेत् । अड्कुशेन निरुध्येदं यन्त्रं सर्वार्थसाधकम् ॥ ८० ॥ ज्वरप्वासप्तमादह्रो न चिकित्सा विधीयते । यावलं तूपवसेनिपिद्धौ गोरसौदनौ ।। ८१ ।। पेयां निरन्नां पिबतु विश्वापर्पटसाधितान् । श्रेष्ठः पञ्चशिफाकाथः पाचनीयो मरुज्ज्वरे ।। ८२ ॥ अमृतापिप्पलीमूलशुण्ठीकाथस्तु पैत्तिक । वृहत्यौ वर्तियुग्मं चे शुण्ठीभूनिम्बगोक्षुरैः ।। ८३ ।। कफज्वरे कषायस्तु पातव्यः पिप्पलीयुत्तः । छिन्नागोक्षुरमुस्ताभिहत्यौ कण्टकारिका ।। ८४ ॥ विश्वाहीबेरकटफलापर्पटकाथपानतः । वातज्वरः सागकम्पः सद्य एव व्यपोहति ॥ ८५ ॥ बिल्वादिपञ्चविश्वामिविश्वाच्छिन्नान्ददुःस्पृशाः । प्रशस्तौ वातिक कायौ कम्पाङ्गव्यथने ज्वरे ।। ८६ ।। छिन्नाविश्वापञ्चमूलपिप्पलीमूलकैः शृतम् । सर्वानसन्ध्यस्थिशिरस्तोदे वातज्वरे पिबेत् ।। ८७ ॥ कुस्तुम्बुरुद्विभागाभ्यां भागं विश्वाशृतं जलम् । दाहगोहौ त्रिदोपोत्थान् पीतं हन्याज्ज्वरान् क्षणात् ।। ८८ ॥ मुस्तापर्पटदुःस्पर्शापाठोशीराग्बुभि. शृतः । पित्तज्वरापहो योगः किश्चिच्छर्करया युतः ॥ ८९ ॥ तिक्तां सशर्करा तोये पिवेत् पित्तज्वरापहाम् । विश्वोशीरगुलूच्यम्बुपाठादुःस्पर्शधान्यकैः ।। ९० ॥ काथः पित्तज्वरे पेयो भ्रमतृष्णाविघातनुत् । कुस्तुम्बुरुर्देवदारुनागरं वृहत्तीद्वयम् ।। ९१ ।। कथितं पाचकं पेयं प्रथमज्वरनाशनम् । वाशाविश्वाब्दमरिचैः २ः काथः श्लेष्मज्वरापहः ।। ९२ ।। 'तम्' स्व. पाठ. RR ·३२२ इंघानशिवगुरुदेवपदती मित्रपा विलाविश्वाविल्याब्दसुरदारुशृतं तु वा । किपिन्मधुत्तरमिति यावत् । निशाब्दस्त्रिफला तिक्ता पटोलीपिचुमन्दको ॥ ९३ ॥ देवदारुः कण्टकारीपिप्पलीमूलकैः शृतः । इण्टकद्वयसंयुक्तः सन्निपातज्वरापहः ॥ ९४ ॥ तिक्ताश्लेप्माब्दमरिन निम्पारिष्टवत्सकैः । छिन्नापटोलपाठाभिः काथः सर्वज्वरापहः ॥ ९५ ॥ श्वासातुरो निपतितो नातिशीतोष्णवान् ज्वरी । मान्तदृष्टिः प्रलापी चाप्यभिन्यासातुरो नरः ॥ ९६ ।। सिन्धूथहस्तिपिप्पल्यौ मधुकास्थिवचोषणैः । पाननस्याञ्जनहन्यादभिन्यासं तु सन्ध्ययोः ॥ ९७ ॥ व्याधीमृणालभूनिम्बभौगीदुःस्पर्शसाधितः । कपायो हन्त्यभिन्यासं व्योपोग्राभार्गिकैः शृतः । ९८ ।। धात्रीकुस्तुम्बुरुच्छिन्नाचन्दनैः कथितं जलम् । सिताक्षौद्रयुतं पेयं कफवातज्वरापहम् ।। ९९ ।। - हिवाश्वासकासगलग्रहशोषप्रमोहाश्च हरीत । छिन्नापथ्यानागरांशैस्त्रियेकैस्तु शृतं जलम् । सगुलं वायुसङ्गं च ज्वराजीणे च नाशयेत् ॥ १०० ॥ छिन्नापटोलत्रिफलापनर्निग्बशलाकया । धान्याकैश्च समैः काथः मर्वज्वरविनाशनः ॥ १.१ ॥ वाशा देवगुमो धात्री पथ्यावर्ती च नागरम् । सितामधुयुतः काथो ज्वरं चातुर्थिकं हरेत् ॥ १०२ ॥ गुले वदस्मात्रे तु क्षिप्त्वैकं मक्कुणं असेत् । ज्वरश्चातुर्थिकश्चापि हिकश्च विनश्यति ।। १०३ ।। -- : V १. 'भानुर' ख पाद... 'भ' क, पाठ..

·- ३२ । ज्यरादिचिकित्सा] पूर्वाध पश्चरवारिंशः पटलः । सहदेवां वचोपेतां धूपये विषमज्वरे । कपिलाज्यसहाधूपान्नाशयेद् विषमज्वरम् ।। १०१ ।। छिनानिदिग्धिकाविश्वाकाथं कृष्णान्वितं पियेत् । पीनसादितकश्वासारुच्यजीर्णज्वरान् हरेत् ।। १०५ ॥ छिन्नाफपाये तत्कल्के सिद्धमाज्यं ज्वरं जयेत् भूविम्बस्य त्रिभिर्भागै रेखे प्रागुत्तरायते ॥ १०६ ॥ मध्ये पञ्चदलाब्जेऽन्त्य नामयुक्ताक्षिवाह्यतः । विम्बाद् बहिश्चतुर्दिक्षु श्रीकण्ठं चान्तराश्रिषु ॥ १०७ । साक्षमन्त्यं चितामप्या लिखित्वार्केस्तदर्चयेत् । बलिं च दत्त्वा सन्ध्यायां कलयेच्छ्यासशान्तये ॥ १०८ ॥ किन्नरकिंपुरुषगरुडगन्धर्वयक्षराक्षसनिःश्वासोपद्रवं हर पितृपिशाचाय ठठ-1 भूगृहावस्थवजस्य मध्ये नाम लिखेन्मनुम् । वजस्य परितोऽभ्यर्च्य घृतं श्वासविनाशनम् || १०९ ।। मुक्तोच्छिष्टानममुना दद्याच्छ्वासहदश्नतः । कृष्णारम्भाफलं मूत्रे गवां संशृत्य भक्षयेत् ॥ ११० ॥ वासवान् भार्गिका यष्टिं क्षौद्रे लीदा तु ते हरेत् । कुसुमं साप्तपर्ण तु मस्तुना श्वासहृत् पिबेत् ॥ १११ ॥ बदरफलमात्रमेव । विश्वापथ्यान्वपूर्ण तु गुलेन गुलकीकृतम् । धारयेद् वदने तीक्ष्णकासश्वासहरं परम् ॥ ११२ ॥ विश्वाकृष्णानिशाव्योपचूर्ण सैले गुलान्वितम् । प्रातः प्रातर्लिहेत् सद्यः कासश्वासहरम् ।। ११३ ॥ विश्वैतागैरिकाव्योपचूर्ण मध्याज्यमिश्रितम् । लिहेच्छासहरं प्रातः पटस्य वचनं यथा ॥ ११ ॥ कृष्णा पथ्या शृरिराजा कर्कटगिका । सामना मधुना लीढाः पञ्चहिक्काहराः स्मृताः ।। ११५ ॥ १. ' काका' प. पाठ.

·L ईशानशिवगुरदेवपद्धती मित्रपादः हिड कर्कटायेला गैरिक मरिचं मधु । श्वासहिकाहरं लेहान्मलयेन्द्रवचो यथा.॥ ११६ ॥ मध्वाज्ये शाललं भस्म हिकावासविनाशनम् । शललीकण्टकस्य भस्म । कृष्णा विश्वां सिता धात्री पिन्छभूतिर्मधुप्लुतो ॥ ११७ ।। हिका हरति कृष्णाब्दखजूरं मधुना तथा । थै वेदियु बन्ध हा त शभातश निरुद्ध पूर्णमणि ठठ । कण्ठे भूमण्डलं स्मृत्वा तेन तोयं जपन् पिवेत् ॥ ११८ ॥ छर्दैि हरति । उत्पलं चन्दनं लोध्र केसरं मधुकं मधु । पित्तच्छर्दिहरं लीढमथ त्रिकटु सैन्धवम् ॥ ११९ ॥ 'सूक्ष्मैला त्रिफला क्षौदे श्लेष्मच्छर्दिहराः स्मृताः । 'चातुर्जीते च पिप्पल्यश्चाश्वलण्डरसो मधु ।। १२० ॥ लाजासितायुतं लेह्य सर्वच्छर्दिविनाशनम् । शुण्ठीफलत्रयं लाजा लोध्राकोलाञ्जनत्वचः ॥ १२१ ।। छर्दिना मधुना लीटाः पृथक् पादोदितास्तु वा(?)।- चाफसे ब्रह्मण्येलत्यहाडिणि न भविष्यसि । देवि ते विरूपे अवतर काम कामिष्ठ फु ठठ । अनेन मन्त्रिताम्भोभिः सानपानानि कामिलाः ।। १२२ ।। मण्डूकपर्णीस्वरसं धात्रीरात्रिमधुप्लतम् । धारोष्णपयसा पीतं नाशयेत् पञ्च कामिला. ॥ १२३ ॥ महिपीमलतोयेन समानं महिषीदधि । किञ्चिद् यवानीचूर्ण तु शमयेत् पञ्च कामिला ।। १२४ ॥ विशेषेण कुम्भकामिलाम् । प्रात गवलातोयं महिपीतक्रमिश्रितम् । मथित्वा तद्धनं त्यक्त्वा पीतं तत् कामिला हरेत् ।। १२५ ।। १. 'त'स पाठ २ 'जल पि' क. पाट . ३ 'कादो' ग. पाठः, ·ज्यरादिचिबिरसा] पूर्वाध पयावारिश पटल । रक्तापामार्गशिफया तक्रे नागवला पियेत् । शृङ्गाम्भसा शिरोऽभ्यज्य जिप्रेच्चाप्यज्झटा सदा ॥ १२६ ॥ मामिला गच्छति । छिनामधूकत्रिफलानिम्य काथ मधुप्लुतम् । पांत तत्कामिल हन्यादनम्ललवणाशनात् || १२७ ।। लग्णाम्ल च घमोष्ण वर्जयेत् कामिलातुर । शिलाजतु पशोपे कुम्भकामिलकाहरम् ॥ १२८ ।। यदा चिकित्सा न कृता कामिला पाण्डुरोगताम् । प्रयाति तमतीकार किञ्चिदन्न प्रदृश्यते ।। १२९ ।। तिका फलत्रयं चाशा छिन्ता भूनिम्बनिम्बयुक् । काथो मधुप्लुतो हन्ति पाण्डुरोग च कामिलाम् ॥ १३० ॥ विश्वादीप्यफसिन्धूत्यभृङ्गपच्याश्च चित्रकम् । मूकदम्ब च तक्रेण पाययेत् पाण्डुरोगहृत् ॥ १३१ ।। पुनर्नवशिफापच्याभृजनागरदीप्यका । बलरातिनलचित्र च बदरी चन्दन समा ॥ १३२ ॥ तैर्भावित सम विट्टमायस मथिते पियेत् । भनम्ललवण प्राश्नन् पञ्च पाण्डुगदान हरेत् ॥ १३३ ।। विधायलाभृतिलचित्रकिट्टानि वा पिवेत् । भृङ्गाणि तिलतकाणि पिवेद वा पाण्डुरोगजित् ।। १३४ ।। बन्धूफवाशाछिन्नाना पायो मधुना रक्तपित्त समधु वा छिन्नया साधित जलम् ॥ १३५॥ समूलमुत्पल द्राक्षा कदली पद्मकेसरम् । चटप्ररोहशुनानि काप्मरीसारयष्टय ॥ १३६ ॥ एतेषा समभागाना काथ समधुशर्करम् । निद्रोत्थित पिवेत् काल्य रक्तपित्त विनश्यति ॥ १३७ ॥ प्रमेहश्च । जयेत् । N ·इंशानशियगुरदेवपस्तो [मन्त्रपादः प्राचीनं चाप्युदीचीनं लिखेद् रेखाद्वयं द्वयम् । रेखाग्रेप्वष्ट वज्राणि मध्ये तारं च तद्वहिः ॥ १३८ ।।. तारं तत्कोष्ठके लेख्यमेव हस्ततलेऽर्पितम् । दर्शितं चामृतध्यानाच्छिरोरोग विनाशयेत् ।। १३९ ।। तारमान्तौ विना त्वस्मिन् चक्रे कोष्ठचतुष्टये । कोष्ठेषु यान्तसार्धेन्दु सूर्यग्रहविषं लिखेत् ॥ १४० ॥ मध्ये सुपाशं कोडीशं चक्रस्य परितो मनुम् । अनन्तं च णिकारं च वीप्सितौ तौ पिनाकिनम् ॥ १४१ ॥ सोमेश द्विगुणं दीर्घ णिकारं चापि वीप्सयेत् । ठठणेमि ठठान्तोऽयं मन्त्री लेख्यः प्रदक्षिणम् ॥ १५२ ।। इष्वा देवा बलिं बद्धं शिरोरोगं विनाशयेत् । वाताच्छिरोरुड् नात्युणोत् पित्तादत्युष्णकोपनात् ॥ १४३ ॥ कफाद् गुरुत्वं शिरसस्तत् सर्व सान्निपातिके। सूर्यावर्तशिरोरोगः पूर्वाहे चातिवर्धते ॥ १४ ॥ क्षयं यात्यपरादे तु कफवातभवस्तु सः । अर्धावभेदः शीर्णोऽर्थे शङ्खकः शतवेदनः ॥ १५॥ तौ च वाताश्रयौ नौ। कुलस्थमाषमुद्गास्तु पिवेदाज्येन वातिके । शिरोरोगे शङ्खके च लिम्पेदाज्येन तत्रयम् ॥१४६ ॥ धात्रीवचामलयजं च बलालाजकर्पूरयष्टिहिरिबेरमुशारकं च । सर्व समं हपदि तण्डलतोयापिष्टं लिम्पेच्छिरस्यखिलशीर्षरुजां शमार्थम् ।। चिचाफले पुराणं तु शर्करानागरान्वितम् । तण्डुलाम्बुयुत नस्यान्नश्येदेव शिरोरुजा ॥ ११,८ ।। दूर्वामूलनिशोशीरयष्टीमधुकचन्दनैः । नन्यावर्ताड्कुरसमैः पिष्ट्वा तोयेन तद्रसः ॥ १४९ ॥ 'हे' क पाठ. 'तु' ग पाठ ३ जेठा', ४ 'चद्ध्वा व', ५. 'पणापि ख. पाठ ६. 'दा' क. पाठः १ २ ·ज्वरादिचिकित्सा पूर्वा पचरवारिंशा पटलः ।, सशर्करः प्रलिप्तस्तु सूर्यावर्तविनाशनः । सिन्धूत्वं नागर कुष्ठं कार्पासस्य शिफा तथा ॥ १५० ।। साज्यं कोणं शिरोरोगान् हन्यादेव-हि नस्यतः । कूष्माण्डैरण्डयोले पिट्वा शुक्तेन लेपयेत् ।। १५१ ॥ पारिभद्रत्वचं वापि शिरोरोगप्रशान्तये । निशामरिचविश्वानां चूर्णवर्त्यः पृथक् पृथक् ॥ १५२ ।। धूपनस्योपयुक्तास्तु शिरोरोगविनाशनाः । यत्रागतासि भद्रं ते तं विन्ध्यं गच्छ सुव्रते || १५३ ।। । उठा . दृक्पुष्पहृदयः प्रोक्तो मन्त्रस्तोयादिसेकतः । लिखित्वा भूगृहे रेखाः साटिस्वरकसंयुताः ॥ १५४ ॥ लम्पयित्वापरणेह दृष्टास्ताः कुञ्चितापहाः । उपानत्()पाठयोः पानान्न जायेत मसूरिका ॥ १५५ ॥ हिरिबेरकजीवन्तीछिन्ना वाशा च शारिवा । दार्वीचन्दननिम्बाश्च त्रिफलोशीरतोयदैः ।। १५६ ॥ काथः समाक्षिकगुलो मसूरिकनिवारणः । पटोलनिम्बयोः कार्थ पिवेद् यदि सशर्करम् ॥ १५७ ।। मसूरिकोद्गमात् पूर्व नोत्पद्यन्ते मसूरिकाः । महिषीमलजं वारि सचन्दनरसं पियेत् ॥ १५८ ॥ धात्रीशल्कफलपस्थं नृतोये दिवसोपितम् । निष्पीय पीतं यद्यस्य नोत्पधन्ते मरिकाः ॥ १५९ ॥ सिन्धूत्थपथ्याविश्वाख्याः समं पिष्ट्वोष्णवारिणा । पिवेदानाहविष्टम्भावामदोपं च नाशयेत् ।। १६० ॥ पथ्यादीप्यकासन्धूत्थकणाविश्वानि मस्तुना । तक्रेण कथितं प्रातः पिबेदमिप्रदीपनम् ॥ १६१ ॥ पथ्याकणादीप्रसिन्धून् षट्चतुर्येकभागिकान् । तक्रेण कथितान् प्रातः पिचतामरुचिः कुतः ।। १६२ ।। आग्नप्रदीपन च । 'ण' क.पा.

·३२८ ईशानशियगुरदेवपद्धती मनपाद द्रोणमूलसम विश्वासैन्धव तकपाचितम् । क्रोधामि जनयेत् प्रातः पीतं चारुचिनाशनम् ॥ १६३ ॥ हिसिन्धुकणाविश्वास्त्वकैकं द्विगुणाभया । उष्णोदकेन पीताः स्यु णां संसनदीपनाः ॥ १६४ ॥ गुलची सैन्धव पध्या नागर च समांशकम् । मथिते कथितं पतिं कायामिबलवर्धनम् ॥ १६५ ॥ भल्लातभागीलघुमूलपश्या चैवामिराजीमरिचं यवानीम् । सिन्धूत्थदीप्यैः कथितं कदुप्ण पायोर्विकारे च कफ च हन्यात् ॥ १६६ ॥ सितासिन्धूत्यकृष्णाख्या समागाः लक्ष्णचर्णिता.।. सुकोष्णसलिले पीताः सद्यो हृद्रोगशान्तिदा ॥१६७ वाराहीचित्रवाशामिस्तण्डुलैस्तैलसाधित । अपूपो भक्षित सद्यो हृद्रोगशमनप्रदः ॥ १६८ ।। दुःस्पर्शनागरयलाफपाय. सैन्धवोचर । पार्श्वशूल च हृद्रोगमुदावर्त च नाशयेत् ॥ १६९ ।। काथ' सपिप्पलीचूर्ण- पिप्पलीमूलविश्वयोः । पीतः सर्वग्रहणिका हरेदमिं च दीपयेत् ॥ १७० ॥ रजन्यौ मरिच कुष्ठ शुण्ठि चोप्णोदके पिवेत् ।' संहरेद् ग्रहणी सर्वा दृष्टिदोषादिक तथा ॥ १७ ॥ पायरहो विरोणाम पाल फपि विचिचित् । मुस्तोशीरकणामूलकलशीविश्वसाधितम् ॥ १७२ ।। जम्ब्वाम्रपल्लवाभ्या च विचिन पिवेजलम् । कट्टानि पञ्चलवण किञ्चित् स्नुहिपयोयुतम् ।। १७३ ।। सुकोष्णाम्भसि पीत चेजयेद् घोरा विचिकाम् । पथ्या पिण्डाख्यलवण हिमुश्वातिविषा बचा ।। १७४ ॥ पीता. सुखोदके हन्यु. सहमूला विचिकाम् । चित्रवत्सकविश्वाम्बुरामठातिविपा पिवेत् ।। १७५ ।। २. 'दोस पाठ - 'मि' कपाट ·ज्वरादिपिपिरसा] पूर्याध पाचयारिंशः पटलः । पाठा ज्योतिष्मती कवित्सकुस्तुम्वुरूणि वा । बचान्दातिविपाशुण्ठीबिल्ववत्स करामठाः ॥ १७६ ॥ तक्रकाश्चिकयोरुग्णं पीतातीसारशान्तिदाः । मुस्ताकाथस्तु समधुः पकातीसारशान्तिदः ॥ १७७ ॥ अभयातिविपाविश्वादेवदारुवचाम्बुदाः । उष्णाम्भ.पेपिताः पीताः, सर्वातीसारशान्तिदाः ॥ १७८॥ सिन्धूत्यहिङ्गमरिचा लशुनी च शुष्ठी कारजवल्कमजमोजकजीरकाणि | एला सनागरकणा मथितेन मण्डं सामातिसाररुधिरं हरतीह पीतम् ।। १७० ।। आमांस्थि दीप्यकं विश्वासमहाशालिशुगकैः । साभर्मथितं पकं साइहिग्रहणीहरम् ॥ १८० ॥ यष्टिवत्सफभूनिम्बपाठारात्रियान्वितम् । तककाथं पिबेत् सद्यः पाती चातिमृति हरेत् ॥ १८१ ॥ भृझीसमझाकलशीसान्दातिविपदारुभिः । पिष्टं वा कथितं गुप्ते यातातीसारनाशनम् ।। १८२ ॥ मूलानि शक्रवल्लयास्तु पिष्ट्वा तक्रं मधुप्लुतम् । पीतं हन्यादतीसार मस्तुनी काञ्चिकेन वा ॥ १८३ ॥ छिन्नापाठाब्दनिम्यविश्वनत्सकसाधितः । पीतः कपायस्तु हरेत् सज्वरातिमृति क्षणात् ।। १८५ ॥ कृष्णांस्तिलान् वयस्यां च लोध्रयाप्टिसितोपलान् । अजाक्षीरे पिवेत् काल्यं रक्तातीसारशान्तये ॥ १८५।। शूलाद् वाताद् भवेद् वस्तौ नाभौ दाही च पैत्तिकै का)। कफजो हृदि हल्लासस्त्वसाध्य. सर्वगो यदि ॥ १८६ ।। एरण्डपत्रपटकाम्भः किञ्चित् सैन्धवमाश्रितम् । तन्नस्य वातशूलप्नं विश्वाचिञ्चादलाम्बु च ॥ १८७ ।। 'ता' ब. पाठ SS ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती [मनपादः हिङ्गुत्रिकटुसिन्धूत्थकुष्ठानाशैलचूर्णिकाः ।। उष्णोदके समं पीताः सद्यः शूलं हरन्ति हि ॥ १८८ ।। लघ्वेरण्डस्य पत्राप्सु हिडसैन्धवकल्कयुक् । तैलं पचेत् तन्नस्येन शूलो नश्यति तत्क्षणात् ।। १८९॥ कुवेराक्षिफलं कर्प नागरं लशुनं तथा । तत्काथो हिङ्गुसिन्धूत्थचूर्णयुक् सर्वशूलहा ॥ १९० ॥ हिङ्गोस्तु सैन्धवं तस्मात् तैलमेरण्डजं क्रमात् । त्रिगुणं तैः समं चाम्भो लाशुनं सर्वशूलजित् ॥ १२ ॥ विलङ्गस्य तु सर्वाङ्गकाथः सद्धिगुसैन्धवः । पीतः स्यात् सर्वशूलघ्नो न प्रकाश्यो दुरत्मिनाम् ॥ १९२ ॥ नालिकेरमुखं छित्त्वा मृदाच्छाद्य तु तद् दहेत् । एरण्डवीजनिष्कं तु पिष्ट्वालोध्य तु तज्जले ॥ १९३ ।। सोप्णमेव पिवेत् सद्यो निपतत्यश्मरी क्षणात् । रक्तापद्मार्क मूलं तु पातमुष्णेन वारिणा ॥ १९४ ॥ पातयेदश्मरी सद्यो मूत्रकृच्छ्रे तु नाशयेत् । मत्स्याक्षिमूलं तक्रेण शर्करापातनं पिवेत् ॥ १९५ ॥ सर्पाक्षी वनमल्लिका च वरणापामार्गशिग्रुद्वयी. भद्रागोक्षुरकाशमर्दसुभगश्चितच्छदाजैः समैः । तुल्यैः कृष्णकुलस्थकैः शृतजल यन्नोलिकराम्बुमत् कृष्णैलासहितं पिवेत् सहरुजा भिन्ना पतेदश्मरी ॥ १९६ ॥ जम्बूप्रवालकल्काट्यं क्षौद्रं पीतं तु कृच्छजित् । एलाकृष्णाश्वदष्ट्राभिमधूफारेणुपूतिकैः ॥ १९७ ॥ अश्मभेदिपृथक्काथे शिलाजतुयुत पचेत् । तत् पिवेदश्मरीमूत्रकृच्छूहृच्छकरापहम् ॥ १९८ ॥ १. 'गाधररण, २. 'नि' स. पाट..

·, नोनारोगचिकित्सा पूर्वाध षट्चत्यारितः पटलः । नालिफेराम्बु सगुलं सकुस्तुम्बुरु कृच्छूजित् । छिन्नाकल्कं च ससितं गवां क्षीरेण कृच्छजित् ।। १९९ ॥ पारिभद्रत्वचो भस्म सर्वापामार्गजं तथा । एरण्डतैलमालोड्य पिवेद् गुल्मविनाशनम् ॥ २०० ॥ काथं बिल्वशिफायास्तु सोणं सैन्धवयोजितम् । गुल्मशूलहरं पीतं कायश्च वनशिगुजः ॥ २०१॥ पयसा मधुकं द्राक्षा पद्मकं चन्दनं मधु । पीत तण्डुलतोयेन पित्तगुल्महरं परम् ॥ २०२ ॥ स्नुहिखण्डं तुलाभाण्डे तुल्यलोणविमिश्रितम् विधायालिप्य च मृदा करीपाग्नौ दहेत् ततः ॥ २०३ ।। शीतीभूते तथोद्धृत्य कथित काश्चिके पियेत् । पञ्च गुल्मानि नश्यन्ति कायामेर्दीपनं च तत् ॥ २०४ ॥ चिरिबिल्यत्वचा शुण्ठीकुलस्थैरसितैः समैः । काथः शाहिङ्गयुतः श्लेष्मगुल्मोपशान्तिदः॥२.५ ॥ अर्जुनस्य फलैस्तुल्यमपामार्ग च दाहयेत् । सद्भस्मलोलिताम्भस्तु पचेत् कृष्णकुलस्थकान् ॥ २०६ ॥ तज्जलं त्रिकन्मिश्रं पञ्चगुल्महरं पिवेत् । समूल विलङ्गं च भल्लातनीज पचेद् द्रोणतोये चतुर्थावशेषम् । स्थकल्केन चाप्यूषणैः साधितं तत् समक्षौद्रमिनं हरेच्छुलगुल्मान् ॥ २० ॥ इति श्रीगदीशानशिवगुरुदेवपद्धता तन्त्रसारे मन्नपादे ज्वरादिचिकित्सापटलः पञ्चवत्वारिंश. अथ पट्चत्वारिंशः पटल.। आमास्थिलाजलवणैाजसैन्धवशर्कराः। दाडिमालाजसिन्धूत्थं हिकावमनहच्छिशोः ॥ १॥ .. 'स्ये' ख. पाठ.

·इंशानषियगुरुदेवपद्धता বিষয়: प्रयोगास्त्रयो मधुनेति यावत् । लाजोत्पलं वा स्तन्येन प्रियहुलोधकं लिहेत् । कृष्णां समझा वालोड्य उवरातीसारशान्तये ॥२॥ निशे द्वे वत्सकं सिंही यष्टिस्तत्वाथसेवनात् । शिशूनामतिसारनं तत् पिष्टं पायग्रेन्मनाक् ॥ ३ ॥ मधुनातिविषा लियो छर्दिज्वरहरं शिशोः । फलत्रयसहाशिग्रुदारुमेघशृतं जलम् ॥ ५ ॥ सद्राक्षामागधीक शिशुक्रिमिहरं भवेत् । त्रिफलाशारिवामेघनिशातापिञ्जपत्रयुक् ॥ ५॥ काथो मधुयुतः सेकान्नेत्ररोगाणि संहरेत् । खदिरः कुटजो निम्बत्रिकटुत्रिफलावचाः ॥६॥ गोमूत्रपिष्टाः पीताश्चेद्धन्युर्जठरजान् कृमीन् । प्रातः पूर्णाम्बुवदनो जलैराश्च्योतनं दृशोः ॥७॥ इन्दोवाक्षणमष्टचन्ते पाण्योर्माथाम्नु वा हित । तुत्थं त्रिभागमक्षान्त/जमामलकस्य च ॥ ८ ॥ दोकभाग जले पिष्ट्वा गुली नेत्रामयान् हरेत् । तुत्थं तानमयोरजस्त्रिकटुर्फ नागं तथा चन्दनं सिन्धूत्थं त्रिफला च यष्टिमधुकं दार्वी च तुत्थानम् । फपूर स्फोटकं च टकणमथेतिल्ल करजाम्मसा पिष्टं तद्गुलिका निहन्ति तिमिरं सर्वाश्व नेत्रामयान् ॥ ९ ॥ नक्तमालफलं चैकं धात्रीराजिरसैः समैः ॥ १० ॥ पिष्टं छायाविशुष्क तन्निहन्ति तिमिराम्दान् । त्रिफलालियटिशुण्ठीरसेपु मधुसर्पिपोरजाक्षीरे । गोमूत्रे मुनिसंख्य तुत्थं नाग तु नेत्रयोरमृतम् ॥ ११ ॥ ''पार ३ 'सूतोजनम्' रा. 'सूताग्जनम्' म. पाट.. १. पाठ पाठ ·नालारोगचिकित्सा पूर्वाध पट्चत्वारिंशः पटलः। तुस्थनागरसौ तुल्यौ तुल्यं नीलाजनं तयोः ॥ १२ ॥ विकारांशेन्दुमिलितं तच्चूर्ण नयनामृतम् । फटुत्रयकरजास्थिनागर सिन्धुजं निशे ॥ १३ ॥ शसविल्वफले पिष्टा वनित्रामयापहा । समुद्भरण्डजक्षीरं स्तन्ये युप्पं दृशो हरेत् ॥ १४ ॥ द्रोणपुप्पाम्बु सस्तन्यं सफेनं नेत्रपुष्पहत् । सिन्धुरात्रिकणाजातितारकांस्यवराटकाः ॥१५॥ कुनटी च क्षौद्रपिष्टा नेत्रपिल्लं हरन्त्यमी । शुक्तपिष्टं तु सिन्धूत्थं वस्त्रस्थं श्च्योतयेद् दृशोः ॥ १६ ॥ अभिप्यन्दरं लोधमाज्यभ्रष्टं च तत् तथा । कृष्णाशकृद्रसौ कर्णमलं वा मधुनाञ्जनात् ॥ १७ ॥ द्रोणपुष्पाम्बु तैलेन निशान्ध्यं मन्त्यमी त्रयः । नासिकास्क्सवं हन्यात् स्तन्यदूर्वाम्बुनस्यतः ॥ १८ ॥ रम्भागृञ्जनयोर्मूलं रसो वाईकज. पृथक् । पूरणात् कर्णशूलमा किञ्चित्सैन्धवयोजिता ॥ १९ ॥ अजामूत्रेण दधना च विस्वान्त.फलसाधितम् । तैलं कर्णस्य बाधिर्यपूयसायादिकं हरेत् ॥ २० ॥ घचालशुनलोणानि शिग्रमूलं च सत्वचम् । पाण्डुकस्नहिपत्राप्सु तैले कतिहत् पचेत् ।। २१ ॥ सूर्यावर्तस्य शिमोर्मधुपदिनकृतोः सिन्धुवारस्य जात्या रम्भायाः कारवल्ल्याः सुरसलशुनयो, स्वे रसे तुल्यभागे । तैलं पकं यथावच्छूतिपुटनिहितं कर्णशूलं च पूर्य माधिर्य तणं च प्रशमयति यथा भारत पापजातम् ॥ २२ ॥ बिल्वस्य देवदारोळ काष्ठं क्षौमेण वेष्टितम् । तैलसिक्तं समादीप्य तत्तैल कर्णशूलहृत् ।। २३ ॥ १. 'ला' स. पाठ.. २.तं पल' क. पाठ, ·म ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मनपाई। वृहतीफलपिष्टेन धूपो योज्यो द्विजातिजित् । समूलतूलं पुवायाः काथे तैलं पचेद् भिषक् ॥ २१ ॥ पथ्याकल्कस्य गण्डूपाद् द्विजार्तिशमनं परम् । श्यामश्च क्रमुकं धान्याम्लनालिकेराम्बुमूत्रयुक् ॥२५॥ काथः कवलितो हन्यादधिजिहादिकं मुखे । सिन्धुवाररसे तैलं लागलीकल्कसाधितम् ।। २६ ॥ गेलगण्डं गण्डमाला नस्यादेव विनाशयेत् । वन्ध्यकार्कोटकीमूल पीतं तण्डुलवारिणा ॥ २७॥ गण्डमालाहरो लेपो गोपीतुरगगन्धियुक् । गोमूत्रामलकल्क तु पयस्तैलघृतैर्युतम् ॥ २८॥ अनुष्णो महलो लेप्यस्तत् पकं विद्रधि हरेत् । यय(स्य!स्था)चन्दनोशीरैलेंपो वा क्षीरपेपितैः ॥ २९॥ लिम्पेदपकग्रन्थींस्तु सिन्धुनाकुलिनागरैः । निर्गुण्डी कटुतुम्बिनी-किणिहरी तिक्ता निशा तूलक भृङ्गी लागलिपद्ममूलसुरसानिर्यासकास्फोटिकाः। गुञ्जाभिर्महिषीमयेन च समं तत्सर्पिषा वै समं तैलं ग्रन्थिगणान् निहन्ति सकलानालेपनाश्च्योतनैः ॥३०॥ करवीरास्थिकुटचभल्लातास्थिविलङ्गकैः ॥ ३१ ॥ कुष्ठं च तगरं लिप्तं गोमूत्रणापचिं हरेत् । विश्वाविलङ्ककुष्ठानि सैन्धवं च सुपेषितम् ॥ ३२ ॥ गोमूत्रेणापा, हन्याद् ग्रन्थि चालेपमात्रतः ।। दन्तीहरिद्रामलकान् पिष्ट्वा तोयेन लेपयेत् ॥ ३३ ॥ त्रिफलानां कपाये तु सितमूलासक्ल्कके । तैलं पचेत् तत्सेकेन नाशमेति भगन्दरम् ॥ ३४ ॥ लागलीशेलकुम्भास्थिस ज्योतिप्मतीवचाः । पाठामृतार्कवा तु तस्कल्के तिलक पचेत् ॥ ३५ ॥ १. 'मी', २. '' क पाठ:. ३. 'क' स पाट:. ज'क.पा.

·मानारोगचिकित्सा पूर्भ षट्च वारिंशः परः। तेनाभ्यञ्जनसेकस्तु भगन्दरविनाशनः । पुनर्नवामृते विधावटपत्रेष्टकाः समाः ॥ ३६ ।। तकेण पिट्वा लेपेन भगन्दरविनाशनाः ।, व्याघातस्नुहिपूतीकशिरीपार्फकजातिजैः ॥ ३७॥ गोमूत्रपिष्टस्त्वग्दोषान् प्रलेपेनातिलाञ् जयेत् । असितैस्तु तिलैम्तुल्यं वाकुचीबीजभक्षणात् ॥ ३८ ॥ युक्ताहारविहारस्य कुष्ठमव्दाद् विनश्यति । जलखण्डनिकाबीजभक्षणं कुष्ठनाशनम् ।। ३९|| करास्थिकणाचित्रगृहधूमाथ वाकुची। कटुतुम्विनिकातैलप्रलेपः कुष्ठनाशनः ।। ४० ॥ कासनं मूलमश्वारेस्तमालस्य वचाड्कुराः । प्रपुन्नाटकवीजानि निशा पथ्या च पेपिताः ॥ ४१ ॥ गवां तक्रेण लेपेन वत्सरात् कुष्ठनाशनम् । त्रिफलावहिपूतीकचित्ररात्रितिलैः समम् ॥ ४२ ॥ पूर्णाकृतैस्तु तकेण पीत्वा मूलाड्कुरान् हरेत् । वाराहीचित्रपूतीकवन्ध्याकुटचसूरणैः ॥ १३ ॥ पिष्टैस्तकयवाग्योस्तु पानं मूलगदापहम् । शिला लाइलिकामूलं गुञ्जासार समं पृथक् ॥ १४ ॥ पिष्ट्वार्कदुग्धे गोमूत्रे क्षारके तद् विपाचयेत् । कृत्वाङ्गुष्ठमितां वर्ति स्थौल्यादायामतश्च ताम् ॥ ४५ ॥ पायौ दद्याद् तज्ज्ञो निपतन्त्यर्शसोऽड्कुराः । पूतीकत्रिफलारात्रिकरञ्जत्वक्फलाः समाः ॥ ४६ ।। चूर्णिताश्चापि तत्काथो हरेन्मेहं मधुप्लुतः । सूताभ्यां माकुलं बीजमेकैकं स्यान्मनःशिला ॥ १७ ॥ लाजशैलकटाः कृष्णनिम्वमूलत्वचा शिफा ! द्वौ द्वौ भागौ पृथग् ग्राह्यौ तथैव रसगुग्गुलोः ॥ १८ ॥ १. 'लोः। मास्तु सिन्धुनालिनागरैः। 5. पा. भिष "' स. पादः ·ईशागशियगुरदेवपत्ती [मन्त्रपादः खदिरम्य कपित्थस्य श्वेतकृष्णारिमेदयोः । पलाशस्य च निर्यासं(?) दार्वीकुटचवीजयोः ॥ ४९॥ भागास्त्रयस्त्रयो ग्राह्यास्त्वथ कान्तं च चन्दनम् । कृष्णमूलासुमूल च मुसल्याकुलिकाशिफे ॥ ५० ॥ धात्री च नागकुसुमं पृथगेते चतुर्गुणाः । कार्पासस्यानुधावन्त्या मूले कृष्णार्जुनत्वचः ।। ५१ ॥ पृथक् पृथक् पश्चभागाः सर्वमेकत्र चूर्णयेत् । तपूर्णं मधुना प्रातलेह्य तक्रेण वा पियेत् ।। ५२ ॥ कषायं च पिवेद् रात्रौ वक्ष्यमाणौषधैः शृतम् । त्रिफला च निशायुग्मं जम्ब्वारग्वधयोस्त्वचौ ॥ ५ ॥ पाठामृताव्दतकरशक्तिपत्रपुनर्नवा । सर्वाणि समभागानि निकाथ्याप्टावशेपितम् ॥ ५४॥ शीतलं मधुना मिश्र पीतं विंशतिमेहहृत् । निष्टेरकाकुलीबीजे बद्धवलिदलानि च ॥ ५५ ॥ अद्वैताद्वैतकद्वैतभागांस्तकेण पेपयेत् । त्रिचतुःपञ्चदिवसैर्महान् प्रातः पिबन् जयेत् ॥ ५६ ॥ शक्रवल्लिशिफाशाः षट् करजस्याङ्कुरास्तथा । तत्काथस्तु हरे वृद्धिं पातस्तद्वीजचूर्णयुक् ।। ५७ ।। कोफिलाक्षाइकुरान् पिष्ट्या विश्वासिन्धूत्याप्यो ।' पिवेत् तक्रेण गव्येन चीजवृद्धिविनश्यति ॥ ५८ ॥ करजं गृञ्जनीपथ्याकाननामशृते जले । शुक्ते तक्रादिना ऐया वीजवृद्धिक्षयापहाः ।। ५९ ।। दूर्वायाः स्वरसाढके मलयज हीबेरकं शारिवा मुस्तानोत्पलतूलकुएतगरैः शुङ्गानि च क्षीरिणाम् । करकीकृत्य पचेद् घृतं तदथवा तैलद्वयं वा समं पातं विश्वविसर्पकान् हरति तत्सेकेन चाभ्यङ्गतः ॥ १० ॥ 1. 'स्तीतचू', २. 'यूयकृष्टत. पाठ .

·मागारोगाधिकिस्सा पूर्वाधं पट्यायारिंशः पटलः । अमृतविपपटोलीनिम्बधात्रीदलानां खदिरसमफपाये तत्पृथनिष्ककल्के । कृतिपलमितमाज्य पाचितं काल्यलीदं हरति खलु सिस्तिकपायश्च पीतः ॥ ६१ ॥ कल्क शिमोश्च विश्वायाः क्षीरकद्वयसंमितम् । कथितं पिवतः प्रातः शोफो नश्यति पक्षतः ॥ ६२ ।। दशमूलशृतं दुग्धं कुडुपं मधुनिष्कयुक् । साध निकं घृतं चाज्याद् द्विगुणं स्यात् तु शर्करा ।। ६३ ।। गुलं सार्धचतुप्कं तु निष्कं कृष्णारजोयुतम् । फाल्यं मथित्वा कथितं वातशोणितनाशनम् ।। ६४ ॥ द्राक्षाब्दरात्रिकाथं तु कफरक्तोद्गमे पियेत् । गुलान्वितं द्विकालं तु भक्षयेत् कफरक्तहृत् ॥ ६५ ॥ कोकिलाक्षस्य निर्यासं तच्छाकाशी पिबेत् तदा । यातशोणितं नश्यति । व्याघातवाशाच्छिन्नाना काथमेरण्डतैलयुक् ॥ ६६ ॥ पीत वाताजं हन्यात् कृष्णोष्णाम्भः ठिहां हरेत् । विश्वापिल्याग्निमन्धर्मगधजसहितैखित्रिनिकैः शृताद्भि- स्तुल्ये क्षीरे तु विश्व क्षिपतु पचतु तत्क्षीरमन्नेन भुक्त्वा । तां शुण्ठी भक्षयेच्च प्रतिदिन मिति यो वर्तते मासमात्रं यक्ष्माणो यान्ति नाशं वपुरपि च दृढं पुष्टिमिष्टां ददाति ॥ ६॥ वाशाभृङ्गेन्द्रकासनीबृहत्तनागरामृतैः ।। ६८॥ कथितैः सुशृतं क्षीरं कटुहृत् क्षयकृत् पिबेत् । भाजीगोक्षुरकासवैरिबृहतीविल्या(धदि)रूढाः समा- स्तेषां क्वाथसमासमानमनले क्षीरं पुनः क्वाथयेत् । कृष्णाचूर्णमधुप्लुतं पिबतु तत् स्याद् यक्ष्मरोगापदं कासश्वासकफांश्व कायमधिकं मुष्णाति पुष्णाति च ।। ६९ ।। माहियक्षीरमथ तन्नवनीतं निशाम्बुदैः ॥ ७० ॥ TT ·इंशानशिवगुरदेवपद्धती- मिश्रपादः पारावतस्य विट् दुग्धं वटजं वातभेदहृत् । चिरिचिल्वकपाये तु राजितत्कल्कयोजते ॥ ७१ ॥ सिद्धं तैलं हरेद् वातमभ्यगाचोपनाहतः ।' महाजमारकोले तु रात्रितबीजकल्फयुक् ॥ ७२ ॥ तैलं पाचितमभ्यगाद् वातरोगापहं परम् । प्रसारिण्यकजम्बीरशिग्रुचिञ्चारसो दधि ।। ७३ ।।.. राजिनागरशिगुणां करकेन तिलज पचेन शिग्रुपच्चाम्लसरणिद्विकरञ्जवलार्ककैः ॥ ७ ॥ वरणैर्दशमूलैश्च चिश्चापत्रैश्च कुट्टितैः । काच्चिकं कथितं चैतै सेचयेत् प्रथमं ततः ॥ ७५ ॥ तैलेनान्नेन चाभ्यगाद् वातरोगो विनश्यति । अस्मिन्नेव कपाये तु कदुप्णे चावगाहयेत् ।। ७६ ॥ छिन्नावलाभ्यां धान्याम्लक्काथसेकश्व वातजित् । केवले वातरोगे तु तैलसेकोऽपि केवलः ।। ७७ भद्रामातुलबीजानि रासादारुमहापधै । सानिमन्थैः शुक्तपिप्टेंः प्रलेपो वातशोफहा ।। ७८ ॥ कापसाझोलबीजानि शिग्रुत्वम् विश्वभेपजम् । शुक्तपिष्टं कदुप्णं तदालेपाद् वातरोगजित् ॥ ७९ ॥ पुन्नागैरण्डनिम्बर्षकुर्लधनदद्दङ्नालिकेरैः कर जैः कार्पासैः शिग्नडोलाफलमुनिशरणैर्मूलकैः सर्पपैश्च । फोलाकोलैः कुलस्यैः स(ह)लशुनवचारात्रि देवद्रुदावी- पुष्पाम्लनेहयुक्तं सकलपटुयुतं पोद्दलं वतिभञ्जि-।। ८० ॥ (डोलाडोल + सर्वाम्लास + + + + + ++ । सस्नेहसैन्धवालेपो वातजिच्छुप्कपेपितः ।। ८१ ॥ त्रिफलानिवृतावाथो गुलयुक्तो विरेचकः | सत्रिवृद्गुलयुक्तम्तु द्राक्षापाथो विरेचकः ॥ ८२ ॥ अर्धभागस्त्रिवत् खण्डं पड्भागं सिन्धुजं द्वयम् । चूर्णमेषां मधुयुतं साम्बुपानाद् विरेचकम् ।। ८३ ॥ "ण नवाने या दात' य पाठ.. .

·. 1. .. मानारोगचिकित्सा पूर्या पट्चावारिंशः पटलः । फलं तु धात्रीशुङ्गानां निष्काथ्याध निपीव्य तत् | -रसो गुलयुतः पीतः सद्य एव विरेचकः ॥ ८४ ॥ चतुस्त्रिोकभागास्तु पथ्याक्रमुकनागराः। सिन्धुज चोष्णतोयेन साशुपानं(?) तु रेचकम् ॥ ८५॥ कोकिलाक्षः स्वयंगुप्तावीजमापसितातिलाः। समभागाः पयःपीता वृष्याः खीशतगामिनाम् ॥ ८६ ॥ त्रिफला ससिता क्षीरे स्वयगुप्ताशिफा तथा । तबीजमापचूर्ण च वृप्यं क्षीरे सशर्करम् ॥ ८७ ॥ तिलतण्डुलमापाणां चूर्ण गुप्ताफलस्य च । कृष्णारम्भाफलं चाज्ये सिद्धं वृष्यं प्रमोदकम् ॥ ८८ ॥ क्षीरानुपानमिति यावत् । गुप्तावरीगोक्षुरमूलमालैस्तिलैः समैः श्लेष्मलकस्य बीजैः । चूर्णाकृतैः शर्करया च दुग्धे पिवेनिशायां वनिता सुतार्थिनी ।। ८९ ।। शिफामशोकस्य धनेशदिग्गतां प्रजार्थिनी रक्तवटाकुरैः समम् । जले स्थिता नामिमिते.पिबेतौ प्रियेण गर्भ लभते समागता ।। ९.॥ दूर्वाखिला(१) श्रीसहदेवमूलेनाश्वत्थदर्भाकुरवंशङ्गम् । क्षीरेण पिष्ट्वा तु पिद्दती स्त्री सम्प्राप्य गर्भ लभते कुमारम् ॥११॥ श्रियश्च मूलं वटशुगसप्तकं पिबेत् तु दुग्धेऽथ तयोस्तथाकुरौ । सहाइकुरांश्चापि निपीड्य तदसैः करोतु नासास्थमृतौ सुतार्थिनी ॥ ९२ ॥ साता चतुर्थदिवसे कृतमङ्गला स्त्री पीतीपथा वसुमती न पदा स्पृशेत् सा । तिष्ठेन्न चाहि जरिते त्वगदे सदुग्धं भुक्त्वाज्यवान्निजपतेः शयनं समेयात् ॥ नारी पिबेद् यदगदं तु तदेव नस्यं कुर्यात् तु दक्षिणपुटे सुतकामिनी चेत् । कन्यार्थिनी तदितरे शयनं च कुर्यात् पार्थेन तेन विधिनैवमृतुत्रयान्तम् ॥ गर्भस्य दोपशमनं तगरास्थि दुग्धे पेयं तु गर्भचलने दधिसम्प्रयुक्तम् । वन्ध्यारजो लिकुंचनन्दनयटिलोध्रगोप्युत्पलं पिवतु तण्डुलतोयपिष्टम् ॥१५॥ 1. 'को, २. 'के' क. पाठः,

·।
ईशानशिवगुरुदेवपद्धती
[मप्रसाद
धात्रीरसालोलितशतपुप्पी तथामलस्यास्तु कुरण्डमूलम् ।
घृतेन दना सहितं पिबेद् वा नारी पटोलस्य शिफां सुतार्थम् ॥ ९ ॥
काकमाच्याः शिफां पुप्ये प्रातरुद्धृत्य वाग्यतः ।
पयसा पाययेन्नारी गर्भ सा लभतेऽचिरात् ।। ९ ।।
चन्दनगोपीद्राक्षालोधकार्थ पयोयुतं ससितम् ।
गर्भस्रावनिवार मुस्ताक्षीरेण शीतलं पिवतु ॥ ९८ ॥
गर्भरक्षार्थम् ।
पृथडमासेषु गर्भस्स चलनेऽगदमुच्यते ।
पद्मकोशीरतगरमजाक्षीरेण प्राययेत् ।। ९९ ।।
कशेलविश्वाशेलकनीलाब्जानि द्वितीयके ।
तृतीये पाटलोशीर मुस्ताक्षीरेण पाययेत् ।। १०० ॥
कदलीकन्दनीलान्जकन्दोशीरश्चतुर्थ के।
पञ्चमे क्षीरकाकोलीक्षारकाञ्च्युत्पलाम्बुजम् ॥ १०१ ॥
द्राक्षोत्पले केसर च षष्ठे क्षीरेण पापयेत् ।
कपित्थत्वाफले मूलसितालाजाश्च सप्तमे ॥ १०२ ।।
अष्टमे कथितं पेयं धान्यकोत्पलकेसरैः ।
एरण्डमूलं काकोली नवमे मोदक चरेत् ॥ १०३ ॥
दशमे कुङ्कुमं यष्टिमधुकं च सितोत्पलम् ।
सिता च तण्डुलाम्भोभिः क्षारयुक्तं तु पाययेत् ।। १०४ ॥
पाशाशिफा चापि च पप्पणस्य(१) पाणि पिष्टानि जलेन नाभः ।
अधः प्रलेपेन सुसप्रसूतिस्तच्छासिकाधोमुखलम्बनाच ॥ १०५ ॥
प्रसूतिगेहोपरि सूतिकाले करहमोर) मूर्धानवेशनाञ्च |
विलोममृत्युञ्जयजापतैलालेपेन गर्भस्य सुखप्रसूतिः ॥ १०६ ॥
द्राक्षाव्याघातरजनीचूर्णमध्याज्यगर्भिणी ।
पटश्चरकता तिर्न योन्या विशोधनी ॥ १०७ ॥
शारियोत्पलपर्वा लोधचन्दनयष्टिभिः ।
पलके क्षारेण तिलज पचेन् न प्रणरोपणम् ॥ १०८ ॥

·नानारोगचिकित्सा पूर्वाध पदचरवारिंशः पटलः । श्वेतपूलासपत्राणांह) मनाङ्मरिचसिन्धुयुक् । कल्क तैलें पचेत् तद्वद् वयत्याश्च (1) वणापहम् ॥ १.९॥ तदेव नालिकराज्यसिक्तं वाहिवणापहम् । हस्तपिष्टैरपामार्गपत्रैर्वा कारवलिजैः ॥ ११० ॥ किञ्चिल्लोणान्वितैर्यद्धं सद्यः क्षतविरोपणम् । - तालाकुरस्थनूर्ण च वद्धं, सद्यः क्षतापहम् ।। १११ ॥ पट्सप्ताष्टकनिष्कमात्रविधृतैः पथ्याक्षधात्रीफलै- घेमें प्रस्थजले विशोष्य कुडुवं तैलवयं प्रक्षिपेत् । गोपीचूर्णमपि क्षिपेत् सुविहित तन्निष्कमात्रं स्थित धान्यानां निचये त्रिसप्तदिवसं कामालमों हरेत् ॥ ११२ ।। विश्वामित्रनिष्कं माजिसताया() वल्ही च पत्रैर्वसुनिष्कमात्रम् । निष्काथ्य पीतं निशि तत् प्रभाते जरां(1) महोष्ण शमयेच्च दाम् ।। ११३ ॥ राजीनां कुडवं पिष्टवा द्विप्रस्थं मथिते स्थितम् । ऊर्ध्व दिनत्रयात् पीतं शीतिकाः सकला हरेत् ॥ ११४ ॥ रक्तगोक्षुरमूलानां त्रिनिष्कं क्षीरपेषितम् । क्षीरे सशर्करं पीतं. शर्कराश्मनिपातनम् ॥ ११५ ॥ चूर्ण रसेगोचमकन्यकायाः समुदलोणाक्षतगालिकेरम् । तन्मुलवनं तु मृदा परीतं श्वासान् हरेत् संमुखेदग्धमन्तः ॥ ११६ ॥ सिन्धूत्थाभकमाक्षिकाणि कटुकै. पथ्यधात्रीशिला- भूमाद्भिः शतशः पुटेषु विहितः कान्तः सहोपामृदा । एते तुल्यविभागिकास्तु सहित सौतं ततोऽर्धाशक भृहीमर्दितमात्रमानमदतो(?) मर्त्यस्य मृत्युः कुतः ॥११७॥ शाखापुरुपमात्रं तु मूले कोमलशल्मलेः । शिफा प्रधाना छित्त्यास्यच्छेदे कुम्म निधापयेत् ।।, ११८ ॥ ऊर्ध्वं पुरुषमात्रे तु छित्त्वा तं शक्ष्मलि मृदा । अष्टोजुलं समालिप्य गोकरीपेन्धनैर्दहेत् ॥ ११९ ॥ "दास पाठ.. २. 'ककामवि', ३. 'मार्गा', ५.फ', ५. सभा प्रम'ख. पार ·. ईशानशियगुरुदेवपद्धती শিক্ষা षट्सप्तदिवसादूर्ध्वं कुम्भमुद्धृत्य तद्रसम् । छायाशुष्क विधायैत भृङ्गामलकवारिणा ॥ १२०॥ सम्मघ शुद्धकायस्तु विलालपदमात्रकम् । भक्षयेत् प्रातरुत्थाय प्लीहोदरविनाशनम् ॥ १२१ ॥ विशालामूलमादाय खादेदन्त प्लिहा क्षणात् । विनाशयति हित्वा त द्विधा पास्येत् प्लिहा हरेत् (6) ॥ १२१ ॥ सप्तार्कपत्रै सिन्धूत्थ पुटदग्ध तु मस्तुना । पियेत् प्लिहाहर चेतद् धन्वन्तरिमत यथा ॥ १२३ ॥ पुनर्नवस्य शुक्तस्य पाठायाश्च शिफा विषेत् । तण्डुलोदकपिष्टे द्वे विद्रधिने च लेपयेत् ॥ १२४ ।। ताम्राकट्ट तु तक्रेण पिष्ट्वा लिप्त तु कुष्ठजित् । वाकुचीपिष्टलब्ध तु भाण्डे क्षीर दधीकृतम् ॥ १२५ ॥ तत् तक्र नवनीत च पीत लीढ च कुष्ठजित् । सत्र मधुना सह नवनीत लीडा पश्चात् तक पिवेत् । श्वेतकुष्ठ नश्य- तीति यावत् 1 श्वेतापराजितामूल विलिम्पेत् कुष्ठनाशनम् ॥ १२६ ॥ जलपिष्टशुण्ठिसहित क्षीरक्वाथविभागत । गोमयाम्भोयुत पीत विषमज्वरनाशनम् ।। १२७ ।। तिक्तामुम्तापटोलानि लूकपिञ्छ (१) च गुग्गुलु । कृष्णवाससि बद्ध्वा तद्धृपश्चातुर्थिकापह ॥ १२८ ॥ क्षीरेण वा बलामूल मेघनादशिफा तथा । तण्डुलोदकपीता स्यादसृग्दनिवारणम् ॥ १२९ ।। रक्तशुलजपापुप्प रक्तशुशनुतौ पिवेत् । क्षीरेण काल्य तमूल तत्काथ पयसा निशि ॥ १३०॥ नालिकेरस्य कुसुम मृदावेश्यामिना दहेत् । तद्रस पयसा पीत शुक्सायनिवारणम् ॥ १३१ ॥ 1. 'तद् मू' क ग पाद . २ 'स्य'रा पाठ ·४३ नानारोगाचरिसा] पूांधे पट्चात्यारिंशः पटलः । पुप्पाणि शल्मलेः क्षीरे कातौ पीत्वा चतुर्दिनम् । वन्ध्या स्यादभयाव्योपे पीत्वावन्ध्यैव जायते ॥१३२ ॥ मञ्जिष्ठाञ्जनशारिवाब्दकटुकं नक्कैलजातीफला- श्री(कण्ठ खण्ड)त्रिफलाजटातगरराग्यष्टीचतुर्जातकैः । सोशीरागरचोरयुग्ममृगनाभिः + पलाम्भोबिसै- स्तलं नेत्रशिरातिहन्तु सपयः सिद्धं कुमारीरसे ।। १३३ ।। समेभदन्तामल(क) पुटदायमुपी() रसैः । भृहस्य पिष्ट्वा तत्कल्क ग्राह्यमष्टपलं पुनः ॥ १३४ ॥ द्वात्रिंशत्पलभृङ्गाद्भिस्तदर्धे तिलज पचेत् 1. खलतेरपि जायन्ते केशास्ततैलम्रक्षणात् ॥ १३५ ॥ रसाजनमजाक्षीरं पुटदग्धेभदन्तयुक् । तत् पिष्टमायसगत लिप्तं केशोद्भवप्रदम् ।। १३६ ॥ खलतेरपीति यावत् | कृष्णगोमूत्रपिष्टं तु जपापुष्पं विलेपयेत् । इन्द्रलप्तं हरेद् गुञ्जामूलं सा बृहतीरसे ॥ १३७ ।। लघुवृहतीफलान्तर्वर्ती रस इति यावत् । धात्री कुष्ठं च मांसी च मूल नीलोत्पलस्य च । पलां जलेन सम्पप्य लेपानिविडकेशता ॥ १३ ॥ सगन्धामलमात्रास्थि लिप्तं केशच्युति हरेत् । नीलोत्पलशिफायष्टिकेसरास्तु समात्रयः ॥ १३९ ।। तैस्तुल्यामलकं लिप्तं कपालाशोहर परम् । आरग्वधदलं धात्री लाक्षापुन्नागवीजयुक् ॥ १० ॥ सुखाम्बुपिष्टमालिप्तं कपालाशोहरं परम् । पीजानि त्रिफलानां च शस्त्रचूर्ण तु मराट् ॥ १४१ ।। रक्ताश्वमारकुसुमं नीलीचूर्णं च पेषितम् । गुलेन धूपितं लिप्त कृष्णता पलितं नयेत् ॥ १४२ ॥ 'लंमृध', २. 'ल' ख. पा.

·१ ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मित्रपार सर्वत्र काश्चिकेनैव पेपयेत् । काकतुण्ड्याश्च पीलोश्च वीजतैलमयोमये । भाण्डे धर्मस्थमभ्यक्तं नस्याच्च पलितं हरेत् ॥ १४३ ॥ अन्तधूमं दहेन्मेहानकक्षार तु तद्रजः । कटुतैलयुतं लिप्तं शिरोरोगं व्यपोहति ॥ ११ ॥ धात्रीपुन्नागवीजानि लाक्षारग्वधपल्लवाः । शु(त ? क्त) पिष्टा विलिप्तास्तु शिरोरोगहराः स्मृताः ॥ १४५ ॥ काकोडम्बरमूलं तु तण्डलोदकपोपितम् । दन्तस्य रुधिराखावं-पीतमेव निवारयेत् ॥ १४६॥ पध्याक्षामलनीलिका मधुकरीबाराहिमुण्ड्योऽमृता ब्रागश्च पुनर्नवा सतुरगा रक्तं तथा पीतकम् । पूर्णीकृत्य समांशकं शतपुरं कान्तं तदर्धांशतः क्षौदालोलितमश्नतोऽदमजरं स्याञ्चामरं तद्वपुः ॥ १४७ ॥ पथ्याक्षामलकाभिकीटरिपवः स्याद् वाकुची भूमिका भल्लातश्च तथासनं शतपुट कान्तं क्रमाद् पर्धितम् । तत्पात्रे मधुशर्कराज्यमृदितं लेह्य तु संवत्सरात सिद्धि प्राप्य जरां विजित्य शरदां जीवेत सहस्र सुखी ॥ १८ ॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती सिद्धान्तसारे मन्त्रपादे नानारोगपटलः षट्चत्वारिंशः। अथ सप्तचत्वारिंशः पटलः । अथाभिचाराः शत्रूणां धर्मवेदगुहां स्मृताः । ते च सप्तविधाः स्तम्भविद्वेपोच्चाटमारणैः ॥१॥ आन्त्युत्सादनयोगश्च यन्त्रमन्त्रहुतादिभिः । सिध्यन्त्यौपधयोगैश्च तचत्तन्त्रनिदर्शनात् ॥ २॥ १. 'ल', १. 'मरज स्था' स. पायः. ३. 'ता' फ. पारः, ४ ताम्' स. पार:

·क्षत्रतत्मतीकारी] पूर्वार्ध सतवत्वारिंशः पटलः । प्रागेव कथितास्त्वस्मिन् मन्थे गाणपतादिषु । त्रिष्टुमादिषु दोगेषु शक्तयघोरालयोरपि ॥ ३ ॥ वैष्णवेपु नृसिंहादिकल्पेषु पृथगीरिताः। ते चामिचर्याविषये विनियोज्या विजानता ॥ ४ ॥ धर्मसंरक्षणार्थाय लिख्यन्ते ये न दर्शिताः। भीतफलकामध्ये क्रोधं गैरिकया लिखेत् ।। ५ ।। मध्ये भान्तविदर्भाख्यां क्षेऽथ मांसाष्टकं बहिः । बाह्येऽष्टवन माहेन्द्रं लिखेद् वासुकिना ततः ॥ ६॥ शङ्खपालेन चावेष्टय नाम वक्के तयोलिखेत् । निर्माल्ये निखनेत् तां तु शिला चोपरि निक्षिपेत् ॥ ७॥ परसैन्यादिकाना तु स्तम्भनं तदुदाहृतम् । मध्येऽजस्याहयं वर्म कवचं दिग्दलेवपि ॥ ८॥ 'कोणे च भूमि पञ्चान्तः साटंदिग्वज्रमूगृहम् । तत्सूचिषु लिखेद् धर्म यहिर्वारुणमण्डलम् ॥ ९॥ हारिद्रविनकोर्डस्थं पीतद्रव्याचितं न्यसेत् । प्राग्वत् संस्तम्भनमिदं परचक्रादिविद्विपाम् ॥ १०॥ यमराजरादागययमायोरुणयोदय । दययोनिरयक्षेययक्षेशश्च निरामय ॥११॥ भों ही विकृताननाय हुफट् स्वाहा । मन्त्री द्वादशवोऽयं यमस्य समुदीरितः । ओं ही कृष्णवर्णाय ओं विकृताननाय ओं नववक्राय पिङ्गलज- टामकुटधारिणे ओं हुं सहस्रादित्योदयप्रभाय ओं ही त्रिणेत्राय नेत्रत्रयाय चौपट् । ओं ही विकृताननाय हुंफट् । अस्रम् । यमान्तकस्य मन्त्रस्य पडङ्गानि स्वजातिभि. ॥ १२ ॥ भों धूमान्धकाराय ठठ । इति यममन्त्रः स्वयमेवाङ्गानि । वर्तुलत्रितये मध्ये दक्षिणोचरसंस्थितम् । रेखाद्वयं विलिस्याथ पूर्वपश्चिमतस्तथा ॥ १३ ॥ 'ध' स. पाट. ३ 'दे' के, पाठ, ४ 'मे', 'म' स. पाठा. . , २ ·ईशानशिवगुरुदेवपद्धती मिल्साद दक्षिणोत्तरयोर्लेख्यं शिरसी महिपाश्वयोः । कोणेपु रेखा चैकैका शूलान्यग्रेषु वै लिखेत् ॥ ११ ॥ रेखाप्विप्ति यावत् । चिताहाराक्षनिम्बाद्भिर्विलिखेच्छयकर्पटे। प्रथमे वर्तुले तत्र लिखेदक्षरपञ्चकम् ।। १५॥ मध्यमागाप्ययाम्योदक्कोष्ठेष्वक्षरपञ्चकम् । क्रमेण यममेदक्षे नामकर्म च मध्यगम् ॥ ११ ॥ द्वितीय वर्तुले पूर्वयाम्याप्योत्तरकोष्ठगान् । दोयोयेति संलिख्य तत. कोप्टचतुष्टये ॥ १७ ॥ कोष्ठद्वयेषु विलिखेज्जद्वारुण निरावर । निरकरणानिदनिरक्षोऽनिलेशगान् (1) ॥ १८ ॥ पुनरन्तःस्थालानां पार्श्वकोष्ठाप्टकेषु वै । यमाप्टाक्षरमालिख्य पुनस्तद्वादशाक्षरम् ॥ १९ ॥ अन्तर्बहि.स्थशूलाग्रचिकासुलिखेदपि । यमान्तकं दलापु नेमिबाह्ये दलेषु तत् ॥ २०॥ एतदारभ्य यन्त्र तु संपुटे तु शरावयोः । स्निग्धयोर्मध्यतो गच्छेत् श्मशानादौ खनेञ्च तेत् ॥ २१ ॥ चलिं च निक्षिपेत् पूर्व द्रव्यैरेतैर्यमाय तु । पयोध्योदनै रात्रीमध्वाज्यं मुद्गमापकौ ॥ २२ ॥ मोदकं सक्तुलाजाश्च सर्वान् प्रागीशगोचरे । द्वादशाक्षरेण यमान्तकवक्रेपु नवकृत्वः क्षिपेत् । लोकेशेभ्यश्च कोर्या यक्षेभ्यश्चाथ नैते ॥ २३ ॥ राक्षसेभ्यश्च सर्वासु भूतेभ्यो दिक्षु निक्षिपेत् । चक्रस्य दक्षिणे स्वीयैर्नामभिः प्रक्षिपेद् बलिम् ॥ २४ ॥ 'विममे', २. क. . २. 'दास यो' , 'रोदोये थे' ग. पाठ ४. 'रचन निरकरणानि दान', ५ नम्' ग पाठ राट.

·. शुदतीफारी] पूर्वाधं ससचावारिंशः पटलः । यमराजश्व कालश्च यमो वैवम्वतस्तथा । शान्तश्च प्रेतराजश्च मृत्युरन्तक एव च ॥ २५ ॥ कृतान्तो धर्मराजश्च यमनामानि वै दश | एमिनमोन्तैः स्वायं यममन्त्रैर्बलिं हरेत् ॥ २६ ॥ ततो विघ्नादिमातृभ्यो वीरभद्राय च क्षिपेत् । लोकशेभ्यश्च कौबेयर्या यक्षेभ्यश्चाथ नैर्ऋते ॥ २७ ॥ राक्षसेभ्यश्च सर्वास भूतेभ्यो दिक्ष निक्षिपेत् । हस्वा शक्तिश्च खं सामिबिन्दुसर्गयुतो मनुः ॥ २८ ॥ शरावयोर्लिखेदेतत् साध्याख्याभ्यां विदर्भितः । इष्टमेकं लिखेत् स्वर्णलेखिन्या रोचनारसैः ॥ २९ ॥ श्मशानमपिसिक्तेन काकपक्षेण चापरम् । बद्यास्तु तीरयोस्तौ तु निखनेद् द्वेषकृन्मिथः ॥ ३० ॥ धमक धर्मटिके घोरे विद्वेपिणि विद्वेषकारिण धोरापोरयोरमुकामुकयोः कारकादिकतपुंसोलकपक्षाभ्यां पाणिभ्यां तर्पयेदपि । विद्वेषणम् । साथ्याख्यां च विदर्भा च धर्मवायुगृहे लिखेत् । अष्टदिक्ष्यनिलः सर्गी स्यादक्षफलके ततः ।। ३१ ।। पुक पुनर्धर्मटिकया लिखित्वा मायेच्च तत् । तचूर्ण (शत्रु :) शिरसि न्यस्तं शत्रोरुचाटकारकम् ॥ ३२ ॥ धुर्धराम्भोमपियुतं श्मशानध्वजकर्पटे । पूर्वोक्तयन्त्रमालिख्य कृष्णसूत्राभिवेष्टितम् ॥ ३३ ॥ कहानने तनिक्षिप्य शत्रुसैन्ये विसर्जयेत् । सेचोच्चारानं भवति । श्मशानवक्षे तदस्म काकपक्षाहिचर्मयुक् ॥ ३४ ॥ रक्तसन्तुव॒तं न्यस्तमुचाटनकरं परम् । चिताभस्म नरस्यास्थि ब्रह्मदण्डीयुतं खनेत् ॥ ३५ ॥ 1. 'व', २ 'र', ३. 'मां', ५ 'पटि', ५ 'दान' रा पार, पनि न्य' ग, पारः ·ईशानशियगुरदेवपद्धती নেক্সা कापक्ष नरस्यास्थि राजीवांचाटनं द्वयम् । अश्विकीलं त्रियभ्रं तु दुर्गानीजयुतं खनेत् ।। ३६ ।। शत्रुपादे गृहे वापि भवेदुत्सादनं रिपोः । परिद्वन्द्वं च वर्मान्तै स्वाहान्तं मनुनामुना ॥ ३७ ॥ निम्यकीलं विशाखायां खनेदुरसादनं गृहे । निम्बस्थवायसगृहं दग्ध्वा तु चितिकानले ॥ ३८ ॥ तवस्म द्वारि विन्यस्तं गृहोत्सादनमायहेत् । तदेव शिरसि क्षिप्तं विद्वेपोचाटकारकम् ।। ३९ ।। नमो भगवतोन्मत्त पुद्राश भ्रम अभय अमुकं वित्रासय उन्मय रुद्रा रौद्रेण रूपेण हुंफट् ठठ। ऋषिः स्यादस्य कैवर्तः ककुप् छन्दोऽस्य देवता । रुद्रः कृष्णाष्टमीपूर्व जपेद्र पापचतुर्दशी ॥ १० ॥ रात्रौ निलक्ष सञ्जप्य श्मशाने तत्र होमतः । धुर्पूरसमियां शत्रुन् प्रमत्येवाप्टमिदिनैः ॥ ११ ॥ : हेमगैरिकनां शत्रोः पुत्तली हेमसूचिभिः । मध्ये प्रतिष्ठितप्राणां सधैः शत्रुमरिष्यति ॥ ११ ॥ कालदष्टे भयकारि दर मर्द संहर हुंफट् ठठ । कालदष्टे ठठ । भय- फारिठठ । दर मर्द ठठ । संहर ठठ । हुंफट् ठठ। कुचकोऽस्य ऋपिश्छन्दो निवृद् दैवं यमः स्वयम् । कृष्णाष्टम्यां चतुर्दश्यां शिवमिष्वा पयोवतः ॥ ४३ ।। पञ्चलक्षं अपित्त्वा तु सिद्धमन्त्री भवेत् ततः । नामिमाने जले स्थित्वा पटेनाट्टैण विग्रहम् ॥ १४ ॥ विधाय सशिरोजापात् पक्षाच्छन्नुमरियति । दृढका! विरूपाक्षि ! संक्षाणि ! स्व महोदरि ॥४५॥ । १. ., १. 'त्य.', ३. "णि, वयं मग पाठ..

·रात्प्रतीकारी] पूर्वाधं सप्तचरवारिंशः पटलः। हन शत्रु त्रिशूलेन कुद्धस्य पित्र शोणितम् । दह पच मथ मारय शोषय उत्सादय नाशय हुंफट ठठ। अस्या- झानि । सञ्जीवनि ! ऊर्ध्वकेशिनि ! प्रज्वलितशिखे ! मायात्रैलोक्यस्वरूपिणि! सहस्रपरिवर्तिनि ! तारकाक्षिमारिणि । एतानि जातियुक्तानि परगानि यथाक्रमम् ॥ ४६॥ ऋपिस्तु पिप्पलादोऽस्य निचुच्छन्दस्तु देवता.। भद्रकाली समाख्याता लक्षनापेन सिध्यति ॥४७॥ शुष्कान्नमांसजठरा कृशदीर्घकाया दंष्ट्राकरालवदना सकपालशूला । “वृत्तोगपिङ्गनयना ज्वलितोर्ध्वकेशी व्यादीर्घघोणविकटावतु गृध्रकर्णी ॥ १८ ॥ कर्णिकायां गृध्रकणी कोणेष्वङ्गानि दिक्ष्वपि । अस्त्रं नेत्रं तथैवाभ्यां बहिर्मातॄश्च पूजयेत् ॥ १९ ॥ फपालान्तस्तु विलिखेत् साध्याख्यान्तरितं मनुम् । एकलिङ्गे जपेन्मन्त्रं याम्यवक्रस्तदासनः ॥ ५० ॥. मासान्तरिणादीनि सिध्यन्त्येवास्य रात्रिषु । निम्बपत्रातहीजपिटेनालिप्य विग्रहम् ।। ५१ ॥ सिग्धयोर्मध्यतो गच्छेज्जपस्तौ द्विपतो मिथः । कणैस्तत्पादरजसा गर्ने पैप्पलिके हुतात् ॥ ५२ ।। उत्सादकद्वोर्ध्ववाहुर्जपेद्वाभिमुखो रवेः । अधिकीलं खनेत् पादे स्यादुच्चाटस्तु दक्षिणे ।। ५३ ।। वामे व्याधितिर्वा स्यात्समन्त्रं तु गुणाश्रकम् । ही ट्री ही घंटधनतहुं शत्रु नाशय हुंफट् ठठ । ससाध्याख्यं जपेन्मन्त्र शत्रुश्चातुर्थिकज्वरी ॥ ५ ॥ शूली वा स्यादस्थिविद्धां गैरिकप्रतिमां लिखेत् । प्राणप्रतिष्ठां कृत्वैव पुत्तलीयु ततः क्रियाः ॥ ५५ ॥ सिध्यन्त्यापोतरशतं जपेन्मन्त्रमिमं कमात् । सजीवनामहृत्साध्यपुत्तली द्वादशाङ्गुला ॥ ५६ ॥ .. 'प्रपनतहु', २. 'द' ग. पाप...

·1 ईशान शिवगुरदेवपद्धती मिनप्रसादः अमुप्य प्राणा इह प्राणा अमुष्य जीव इह स्थितः। अमुप्य सर्वेन्द्रि- याणि बास्मनःप्राणा इहायान्तु ठठ ।' यनामुप्य पदं तत्र साध्यनाम नियोजयेत् । चामकर्णाट्यमीनस्तु त्रिगुणोऽनन्तयुग् विषम् ॥ ५७ ॥ कुम्भोपदीनेत्रयुतप्टौ चेत्यष्टाक्षरो मनुः । धूमावती देवतास्य ज्येष्ठा या चातिभीपणा ।। ५८ ।। ऋपिस्तु पिप्पलादोऽस्य निवृच्छन्दोऽङ्गकरूपना । स्वयमेवाभिचारे तु विनियोगोऽस्य सु स्मृतः ॥ ५९ ॥ रात्रौ कृष्णचतुर्दश्यां मुक्तकेशो दिगम्बर । लक्षं जपेत नक्काशी श्मशाने विपिनेऽपि वा ।। ६० ।। दौर्घाकारातिकृष्णा कृश्नचिकटतनुर्मुक्तकेशी विरूपा वक्रोभागनासा प्रविरलदशना कृतपिङ्गत्रिणेत्रा। खीभूपा रोमशागी मलचितवसना कारवाहमाढ्या पायाद् धूमावती वः प्रतिनधविधता धूतशूपाग्रहस्ता ।। ६१ ॥ अपम्या वाथ यूताया काकै रात्रौ चितानले । दग्ध्या तद्भस्म जपित्तं क्षिप्तमुत्सादनं रिपोः ॥ ६२ ।। नपुंसकाभि कोणेषु मकारस्य विलिख्य तु । मध्ये नामद्वय लेख्य पट्कोणे चिपलेपितम् ॥ ६ ॥ कापसियष्टया सन्ताय नपे विद्वेषणं द्वयो । चित्ताकाष्ठश्चितावर्ती भस्महोमेन मारणम् ॥ ६४ ॥ उन्मत्तषहौ मसित तत्पादरजसा युतम् । जुइतो मासमात्रेण शत्रोरुन्मसता भवेत् ॥ ६५ ॥ साध्याख्यालिखितर्नेम्वैः पत्रैर्हत्त्वा तु मारयेत् । जीवृतेन लेख्यं तत् कालेषु गुलिकादिषु ॥ ६६ ॥ गुरुमन्दाशफःपु तयोर्यारे नदशके । सरिक्त स्थविरो नाम योग क्षुद्रेषु शस्यते ॥ ६७ ॥ 47 pm 2. ma ·३५१ २ क्षुदत्तमानारी पूर्वाध सप्तचत्वारिंश पटलः । वैमासिकं वध घ फुजो राशिम्तथाष्टमः । क्षुद्रकर्मसु शस्ताः स्मरर्धरात्रं विशेषतः ।। ६८॥ मार्गबीजैः समरिचरालिप्य प्रतिमा रिपोः। नक्षत्रवृक्षजा रात्रौ कथयेत् स्याज्ज्वरी रिपुः ।। ६९ ॥ कांदा प्रामयेच आनः प्रादेशपत्रकैः । + + + + + + पत्रशाखिभिस्तां विधाय तु || ७० ॥ एघोमिरश्विज होमाद् दुनाति त्रितये रिपुम् । कुण्डे शूलाधिरूढा ता संस्थाप्य भवनान्मृतम् ॥ ७१ ॥ सैकती पतिमा वामिन् (ऊमुढि अ) मारयेत् । अधिसमिद्भिोमादिति यावत् । अयःफोलैस्तु तां विद्धामधोवका तु ता खनेत् ॥ ७२ ॥ निर्माल्ये तत्र जपतो रिपुम्रत्युपदं ब्रजेत् । मन्त्राक्षरद्वयादूज़ नाम योज्यं जपादिषु ॥ ७३ ।। मन्त्राभिधानसंयुक्तं पटकोणे तालपत्रकम् । विपलिप्त तु निर्भिद्य नद्यास्तीरद्वये खनेत् ।। ७४ ॥ विद्वेपो भवति । हेमाम्भोभिश्चित्रकं लोणपिण्डं गेहे धूमं त्रीणि चाप्यूषणमामि । पिष्ट्वावश्यं सूरण तद्विपाख्यं यद् विद्वेपे मारणे तत् प्रयोज्यम् ॥ ७५ ॥ ग्रामसप्तकवल्मीकमृदश्च खरवालकम् । एकाश्वित्वक्काकमूलपक्ष भस्म श्मशानकम् ॥ ७६ ॥ वहिमन्थस्र्भवन्दाकमर्कटीब्रह्मदण्डिका । नादण्डिचिताभस्म केशौ चण्डालविण्यो । ७७ ॥ चितानिदधनिम्बस्थवायसायतन तथा । शुनकास्थीशमिर्माल्य खरवालेन चास्थि च ।। ७८ ॥ L पाठ २ 'ति' म.पाठः. ३. 'लो' नात् स्मृति । सैकग ग.पाठ, ४. 'स्व' क बाट ·. • ईशानाशयगुरदेवपद्धती मर्कटी गुलिके युक्ता दशचूर्णमिदं भवेत् । एते तु गुलिके लब्ध्वा समांशा कालिकागृहे ॥ ७९ ॥ - मन्त्रेण चूर्णिता लक्षत्रयजापेन साधिता । दशचूर्णमिदं न्यस्त शत्रुवहिमठादिपु ।। ८ ।। सर्वोत्सदनकृद् गुमं पिप्पलादेन भापितम् । एकाधिकीलायसाख्यं + + सप्ताङ्गुलं रिपोः ॥ ८१ ॥ समन्त्रक खनेत् पादे तस्योचाटनकृद् भवेत् । वनस्सानेपु दुर्गायाः फाल्याया वाथ शर्कराः ।। ८२ ॥ अश्विकालत्रयधृते कपाले शुक्तलोणवत् । तद्यष्टया भर्जिता जप्या विकीर्णाः सर्वचाटनाः ।। ८३ ।। सन्ध्यायां शिवमन्दिरेपु नवसु प्राप्योत्थिताः शर्करा +++++++++++++++++++ । ++ ++ ++++ + + + + + + +++++++++ ++ + + + + +++||८|| T +++++++++++++++++++ । नमो+++++++++ याः शर्करोच्चाटनका विसृष्टाः ॥ ८५॥ मध्यादिविद्या विलिखेत् पडने रक्त+ + वा + पुर महच । अग्नेश्च वायोकपालमध्ये प्रेताहितनं निखनेत् श्मशाने ॥ ८६ ॥ क्षुद्रप्रतीकारविधिः सुदर्शनमनूदितः । चक्रहोमाभिषेकाद्यैर्नश्यन्ति क्षुद्रजातयः ।। ८७।। दोगैश्च नारसिंहाचैरघोरास्त्रापराजितैः । क्षुद्राभिचारशान्त्यर्थाः प्रयोगाः सम्प्रदर्शिता. 11-८८ । तथापीह प्रतीकाराः प्रत्याशिरसचोदिताः। लिख्यन्तेऽत्र समासेन जनाना हितकाम्यया ॥ ८९ ॥ प्रत्याहिरससूक्तेन पश्चत्रिंशदृचा स्मृताः।, पादाधिका खिले दृष्टा ऋषिणालिसा पुरा ॥ ९० ॥ - .

·३५३ - भुदतमतीकारी] पूर्वाध सापपत्यारिंशः पटलः । प्रत्याशिरस एवासामुपिः सामान्यतः स्मृतः । छन्दोऽनुष्टुप् स्मृता कृत्या देवता मातरस्तु ताः ॥ ९ ॥ अचों यत्र तु बहीना समवायैस्तु सूक्तके। आचार्यों यास्कशाण्डिल्यौ वैश्वदेवं तथा हम् ।। ९२ ॥ ऋचा यांकल्पयन्त्या तु जपहोमादिकमभि क्षुद्राभिचारा नश्यन्ति तानेव प्रतियान्ति ॥ ९३ ॥ कुम्भं संस्थाप्य विधिवत् कुण्डं कृत्वास्य दक्षिणे।' स्वशाखोक्ताग्निमाधाय मान्त्रिकं वा विधाननः ॥ ९४ ॥ खड्गैः संवेष्टय तौ वहिँ कपाले स्थापयेदण। कृष्णाष्टम्यादि सन्न्याया रक्तगन्धाम्बरादिक ॥ ९५ ॥ गोमूत्रसितापामार्गसमिद्भिश्च घृतेन च । सिद्धार्थः सर्पपैश्चैव चरुणा च पृथक् पृथक् ।। ९६ ।। नवाहुतीः कपालामौ जुहुयात् तु समाहितः । यांकल्पयन्त्या नैनत्यादीशान्तं दिनसप्तकम् १९७ ॥ चतुर्दश्यां ततस्तत्तु कपालं पृष्ठतः क्षिपेत् । क्षुद्राणि चामिचाराश्च नश्यन्ति व्याधयोऽपि च ॥९८ ॥ यथा विद्युद्धतेत्याद्यात् समिधः कुरवोद्भवाः । जुहुयात् क्षुद्रनाशाय गव्यैः प्रतिसरादिना ।। ९९ ॥ त्रैलोहीं करमुद्रां च होमे सम्पात्य धारयेत् । गोमूत्राद्यै क्षिप्रया बाप्यपामार्गसमिच्छतैः ।। १०० ।। नयभिर्जुहुयात् सप्तदिनं क्षुद्रादिशान्तये । गुग्गुलु पञ्चगव्याक्तं जुहुयाद् वा सपत्नया । १.१॥ प्रत्येकमेते होमाः स्युराभिचारकशान्तिदीः । ऋभिः शिष्टाभिरपि च प्रोक्तद्रव्यै पृथक् पृथक् ॥ १०२।। A जुहुयात् क्षुद्रकृत्यानां रक्षायै रोगशान्तये । 'त्य' स. पा. २ 'चाये तु' क ख. पादः. ३ 'ये तु, 'ह' ग. पाटः ५. 'का.', ६. "यो' स. ग. पात, ·54 - १५४ ईशानशियगुरदेवपद्धती [मनपादः गव्यानि पञ्चेक्षतिलान् यवांश्च (मुगान् !) शालींश्च गोधूमकवित्वमापान् । तिलान्जवीजानि च पद्मपत्रे तामे निखन्याद् भुवि नागयोगे ॥ १.३ ॥ तामसमुद्के निधाय सुदर्शनेनायुतमन्त्रितमिति यावत् । अमावास्यान्त्ययामार्धे प्रथमा घटिका स हि ॥ १.५ ॥ सा मुहूर्ते सार्पः सा तु करणे तथा । अयं च नागयोगः । मूलानि पश्चापि मृदश्च पञ्च सर्वाणि बीजानि च पञ्चगव्यैः मृत्पात्रगर्भे तु नृसिंहवीजं जपन् निखन्याद् भुवि नागयोगे ॥ १.५ ॥ क्षुद्राणि नश्यन्ति श्रियश्च वर्धन्ते । चतुःशरावेपु सिताजवा प्रज्वाल्य दीपान् कपिलाघृतेन निधाय भाण्डे निखनेन्निशायां विवादभूः सास्य भवेत् समृद्धा ॥१.६॥ 'नमो भूत्वा स्वयं नार्ग क्षेत्रं कृत्वा प्रदक्षिणम् ॥ १०७ ॥ ग्रहणे नागवक्रेण दर्शद् भूमिः स्वसाद् भवेत् | पञ्चाब्जपत्राणि पृथक् तु गव्यैरापूर्य चैकीकृतनालबद्धम् । क्षुद्रापहं पत्रगतं निखन्यात् स्मृत्वा तु शेपं भुवि नागयोगे ॥ १०८॥ क्रोधानेः कैल: कटः हुंफट् ठठ । अचिपे ठछ । ज्वालाघूमाय ठठ । पातालरुद्राय ठठ । उत्तिष्ठ पुरुपाय ठठ । धनुर्धराय ठठ । एतानि जातियुक्तानि पडङ्गान्यस्त्रमन्त्रतः ॥ १०९ ।। ऋपिस्तु पिप्पलादोऽस्यच्छन्दोऽनुष्टुप् समीरितम् । क्रोधामिर्देवता रुद्रो दशबाहुस्तु भैरवः ॥ ११० ॥ पाशाङ्कुशौ खड्गखेटं शरं चैव शरासनम् । खट्वागभुजगाभीतिवरदान दधत क्रमात् ॥ १११ ॥ नीलजीमतसङ्काशं पिशगोर्ध्वशिरोरुहम् । व्याघ्रचर्माम्बरधर नानानागैश्च भूषितम् ।। ११२ ।। स. पाठ... कट १. 'ग'. ख. पाठ, २. 'गवन्धम् 'ग, 'लपद्ध' कद हु। ४. 'ते' . पाठ .

·14 क्षुदतत्प्रतीकारी] पूर्वाध सप्तचत्वारिंश. पटलः । सर्वाभिचारहन्मन्त्रः सागः क्रोधाग्निरीरितः । रौद्ररथाने भैरवं तु पूजयेत् पश्चिमामुखम् ॥ ११३ ॥ पयोव्रतो लक्षजापी सिद्धमन्त्रस्ततो भवेत् । सन्ध्यासु रुद्रपञ्चम्यां कृष्णाष्टम्यां शिवानले ॥ ११४ ॥ त्रिकोणकुण्डेऽश्विसमित्सहसैरटकोतरैः । जुहुयात् क्षुद्रशान्त्यर्थमष्टभ्याघटवासरम् ।। ११५ ॥ कारस्करैर्निशाब के तं नीराज्य जुहोतु च । चत्वरे तं विसृज्याग्निं हुत्या क्षेप्यो वलिस्तथा ॥ ११६ ॥ औ नमो रुद्रगणेभ्यः सर्वशान्तिफरेभ्यः प्रक्षिपामि बलिम् । प्रतिगृहन्तु शान्तये ठठ। .. सक्तुरकौदनेनाप्टविक्ष्यनेन बलिं क्षिपेत् । लोकेशक्षेत्रपालेभ्यो बलि निर्दृत्य वै पुनः ॥ ११७ ॥ पूटाणि शाणी व वसन्ति तानि वलिं गृहीत्वा विधिवत् प्रयुक्तम् । अन्यत्र वासं परिकल्पयन्तु रक्षन्तु तान्यद्य नमोऽस्तु तेभ्यः ॥ ११८ ॥ णियाकपा पौद्राः सन्तोऽसन्तः सदसन्तो विरूपा विश्वरूपा घोर- रूपा मृगास्या विहगाननाः पुष्टिकृतोऽपुष्टिकृतः कामदाश्च बलिमिच्छन्- स्तेभ्यः सर्वेभ्यो भूतेभ्यः सगणेभ्यो नमो नमः । अयं होमवलिश्चैव विश्वक्षुद्धविनाशनः । पालाशनिम्बापामार्गास्तथा कुरवसँधस. ॥ ११९ ।। चतुःक्षीरहृमाणां च सिद्धार्था गुग्गुलस्तिलाः । पञ्चगव्याज्यदुग्धानि चरुं चेति क्रमेण तु ।। १२० ॥ साष्टाधिकं सहस्राणि हुत्वा क्षुद्राणि नाशयेत् । महभूतादिमोक्षश्च रोगशान्तिश्च जायते ।। १२१ ॥ अपामार्गाश्विसमिधां क्षीरस्य च हुतं तथा । माहे कृष्ण चतुर्दश्या क्षीर हुत्वा घटोदके ॥ १२२ ॥ १. ''रा, पाठ, ·इंशानतियार देवपद्धती मात्रपार तत् संपात्याभिषेकात् स्याद् ग्रहग्रस्तस्य मोक्षणम् । अङ्गारेणाश्विवृक्षस्य तस्यैव फलकोपरि ॥ १२३ ।। यमराजाहयं चक्रं लिखित्वाराध्य भूतिदम् । तत्र स्थाप्याश्विसमिधा हुत्वा गोमूत्रसेचितम् ॥ १२४ ।। अयुत ग्रहमोक्ष स्यात् कुर्याच द्विजभोजनम् । चण्डीशमहेश्वराय अमुकस्य शीघ्रं विनाशय ग्रह उठ । अरिष्टारिष्टनीडं तु दग्ध्वा तु चितिकानले ॥ १२५ ॥ तत् कपटे निवध्याथ मन्त्रमेन जपेत् स्पृशन् । अमिध्वजवति कापि पृथग् भानुसहस्रकम् ॥ १२६ ॥ तद्भस्म शोः शिरसि गृहे ग्रामेऽथवा पुरे । क्षिप्तमुत्सादनोचाटे करोति नचिरादिव ॥ १२७ ।। तस्य शान्त्यै तु तद्भर्मि सनित्वोत्सृज्य ता मृदम् । प्रतीकारविधानेन हुत्वा शान्तिर्भविष्यति ॥ १२८ ॥ क्षुद्रकृत्यमिति यत् प्रदर्शितं तन्न विप्रनृपयो प्रयोजयेत् । आततायिपु च पापकारिपु श्रेयसोऽउनकृते प्रयोजयेत् ॥ १२९ ॥ प्रागात्मन. कारयितुश्च रक्षा कृत्वा तु कुर्यादरिनिग्रहाद्यम् । सिद्धेऽथ कृत्ये कृतनिष्कृतिः सन् प्राज्ञ प्रतीकारविधि विदध्यात् ।। १३. ।। इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्त्रसारे मन्त्रपादे क्षुदतव्प्रतीकारपटल. सप्तचत्वारिंश । अथाष्टचत्वारिंशः पटल । अथ सवननाकृष्टिविषये किञ्चिदुच्यते । दीर्घ कूर्म कर्णिविष सोष्ठोमाकान्तदारुक. ॥१॥ अमुक दहवीप्सान्त पचशब्दो ममेति च । चशमानय चामेऽष्टौ विकृत्यों मनु स्मृत ॥ २॥ त्रिसख्यं गुरुसरय तु जपेद् गुरुदिनानि तु । सन्ध्याया शुक्तलवण सक्षौद्र वशकद्धतम् ॥ ३ ॥ नि' क.ग, पाठ १. 'पे गु' स. पाठ. १ ·लवणमन्त्राधिकारः] पूर्वाधं अष्टचत्वारिंशः पटलः । काफुण्डेणिपिणि फाफुण्डालि अनुकं दह पच शीघ्रं वशमानय ठठ । सकार्यासास्थिलवणदन्तकाष्ठाद्मिपांसुभिः । अनेन सन्ध्याहोमेन ससरात्राद् वशीकरम् ॥ ४ ॥ नमः कृष्णाय यक्षाय णाविरि णाविरि चले विचले चिसे रेतो. मोचय ठठ। अश्वारिकुसुमं रक्त सप्तवारैजपात् पुरैः। यस्यास्तु भ्रमयेत् सास्य वश्या स्यात् क्षरति ध्रुवम् ॥ ५ ॥ यक्षाणां नमः । असमे कुसुमे ठठ। एतत्सप्तजपात् पुष्पं दत्तं वश्याय वा फळम् । चतुष्पत्राम्बुजं भूले रोचनाचन्दनार्पितम् ॥ ६ ॥ सनामकर्णिकं पन्नचतुष्कलिखिताड्कुशम् | आज्यस्थमर्चयेत् पुंस्त्रीवश्यमाकर्षयेदपि ॥ ७ ॥ सामिः साख्योऽर्धनारीशः सानिदण्डी तु वाससी । चिताङ्गारेण लिखितं योनिस्थः साध्यवश्यकृत् ॥ ८ ॥ वृपमेषौ दशा युक्तौ दीर्घस्य ब्राह्मणोऽन्तगौ । मनोरखनि ठद्वन्द्वं दशा! वश्यकृन्मनुः ॥ ९ ॥ लिखेद् वामतले लाक्षारसेनाष्टदलाम्बुजे । पत्रस्थमन्त्रं वश्याय दर्शयेदि वा न्यसेत् ॥ १० ॥ मन्त्रं लिखित्वा वश्यादौ जपेदायाति कादिर्ता । जपित्यानेन दधिजं योनौ विन्यस्य तज्जपात् ॥ ११ ॥ तेनाज्येन मपी क्लता नेत्रस्था भर्तृरञ्जिनी । अथात्र सर्ववश्यानां मुख्यो लवणसंज्ञितः ॥ १२ ॥ मन्त्रो ह्याथर्वणोऽम्यर्पिवरुणो लवणोऽङ्गिराः । छन्दोऽनुष्टुम् महारात्रिर्भद्रकाली च देवता ॥ १३ ।। अग्निरित्यपरे प्राहुर्ष्यानं च द्विविध स्मृतम् । २. 'रि' स. पाठ.. ३ न.' ग. पाठः ४. 'ता' ६. 'तम् ए. पाठः, .. 1. 'ले चि'ख.. पाट ५. 'न:'ग. पाट प.पाठ..

·१५८ ईशानशियगुरदेयपद्धती मन्त्रपार काली कालधनोपमा निणयना शूलासिसलाहकान् नाग दक्षिणतोऽन्यतो डमरुक मुण्डं च खेट करैः । बिमाणासकपालकं च विलसदंष्ट्राहिभूपोज्ज्वला ध्येया पिङ्गकपर्दसद्भटशिरोमाला सुनीलाम्बरा ॥ १४ ॥ अमिश्च, त्रिलोचनो मेषगतः कपर्दी स्रुवं च शक्ति वरदाभये च । भुजैर्दधत् कुकुमपिङ्गवर्णो विभूपितोऽमिर्धवलाम्बराधैः ॥१५॥ मांसकुम्भावुमाकान्तो दर्षोिऽनुस्वारभूषितः ॥ १६ ॥ भसि तीक्ष्णोऽस्युग्रोऽसि हृदयं तव लवणस्य पृथिवी माता लवणस्य वरुणः पिता लवणे हूयमाने तु कुतो निद्रा कुतो रतिः । लवण पचति पानयति लवणं छिन्दति भिन्दति ।- अमुकं दह गात्राणि दह मांसं दह त्वचम् ॥ १७ ॥ दह त्वचास्थिमज्जानि अस्थिभ्यो मज्जकों दत् । यदि वसति योजनशतं नदीना वसतेऽन्तरे ॥ १८॥ नगरे लोहप्राकारे कृष्णसर्पशतार्गले । स दग्ध्वानयते शीघ्रमग्नेलवणस्य तेजसा ॥ १९ ॥ अत्रैव वशमायाति लोणमन्त्रपुरस्कृतम् । या रात्रिः शल्यमुद्धृत्य शुलाग्रारोपितस्य च ॥ २०॥ या ते रानिमहारानि. सा ते रात्रिमहानिशा । चिटि! चण्डालि ! महाचण्डालि! अमुक वशमानय ठठ । ध्यायन् जपेत् सहस्र यस्तस्य विश्वं वशे भवेत् ॥ २१ ॥ जानुमात्रजले रात्रौ भद्रकाली स्मरन् जपेत् । यमुद्दिश्य स वश्य स्यात् सहस्रमथ वा शतम् ॥ २२ ॥ रक्तसगन्धकुसुमैर्देवीमनिं च पूजयेत् । साध्यनामविदर्भ तु तालपत्रे लिखेज्जपेत् ॥ २३ ॥ , न । १ 'भूक पाठ . २. 'तो', ३ 'टि' पाठ , ·लवणमन्त्राधिकारः] पूर्वार्धे अष्टचत्वारिंशः पटलः। सहस्रं तत्तु निखनेद् भद्रकालीगृहे यदि । -साध्यो वश्यो भवेत् तस्य यावज्जीवमसंशयः.॥ २४ ॥ साध्यक्षवृक्षफलके समासीनस्तु वाग्यतः । कृष्णाष्टम्यां निशायां तु यामादूर्ध्वमुदङ्मुखः ॥ २५॥ रक्तगन्धाम्बरधरः कुण्डे वा स्थाण्डिलेऽथवा । इष्ट्वामिमग्नेः प्राग्भागे भद्रकाली तु पूजयेत् ॥ २६ ॥ रचावखेडच्छलवणनिर्मितां साध्यपुत्तलीम् । सजीवनामहृदयां समाणेन्द्रियसन्निधिम् ॥ २७ ॥ क्षौद्रसिक्तामग्निमुखाद् व्याहृत्या जुहुयात् परम् । आवासामौ भद्रकालीमाराध्य ध्यानमास्थितः ।। ॥ २८॥ वामपादं समारभ्य यावद्वामकरान्तकम् । विमज्य तां तु जुहुयाद् यावदाहुतिसप्तकम् ॥ २९ ॥ आज्यं ब्याहृतिभिर्तुत्वा भूतरेण वै बलिम् । तिलराजिनिशामक्तुदधिमिश्रीदनं क्षिपेत् ॥ ३० ॥ णफो णफो कालरात्रिगणेभ्यः सर्ववश्यकरेभ्यः सर्वशान्तिकरेभ्यः। प्र- तिगृदन्तु सर्ववश्याय सर्वशान्तये बलिमिमं ठठ । पश्चात् साध्यस्य हृदयं मन्त्रेण स्वहृदि न्यसेत् । म एवाहमिति स्मृत्वा जपेत् सप्तत्रिवारकम् ॥ ३१ ॥ अमिं चैव महारानिमुहास्य तु समापयेत् । कृष्णाष्टमी समारभ्य यावत् कृष्णचतुर्दशी ॥ ३२ ॥ तावलवणहोमं तु कृत्वा सर्व वगं नयेत् । साध्यो दद्याश सत्वं दासपनान मंशयः ॥ ३३ ॥ आस्यदाजले स्थिरवा सहसारति कर्पणम् । मुक्तपुप्पसहसेण प्रत्येकं तत्पदे क्षिपेत् ॥ ३४ ॥ जपित्वा भद्रकाल्यास्तु साध्याष्टिकरं परम् । तालपने लिसेन्मन्त्रं सान्यनामचिदर्भितम् ॥ ३५ ॥ 'सेतु' ग, पाट. २. '' स. पाट. .

·ईशानशिवगुरदेवपद्धती [मपादः साज्यक्षीराम्भसि काथ्य जपन्नाकर्पयेज्जनम् । नास्यास्ति हि पुरश्चर्या नोपवासादिकाः कियाः ।। ३६॥ गृहीत एव फलति जपध्यानादियोगतः । लवणमन्त्राधिकारः। पापढी सहर ल्को किन्ने भान्तोऽत्रिणा वे ॥ ३७॥ हृदय च सदाक्किन्ना जपाद्यैः सर्ववश्यकृत् । नित्याय हुंफट् । नित्यायै ठठ । नित्यक्लिन्ने हुम् । नित्यक्लिन्ने नमः 1 २ - २ (मालोक्य जमद् विद्यां सा क्षरेद् वशगा तथा ॥ ३८ ॥ तज्जोपजलपानेन गन्धाद्यालेपनेन च । कुसुमादिप्रदानेन वशयेदखिलं जनम् ॥ ३९ ॥ देवश्रीमुराश्रीयक्षि महायक्षि! पदावति ! अमुक मे वशमानय ठठ । नक्षत्रफलकायुग्मं माहेन्द्रमनुनामयुर । रशीय परोपरि न्यस्तं गुप्तं सम्यग् वशीकरम् ॥ १० ॥ नमो मातङ्गानाम् । नमो मातङ्गीनाम् । नमो मातहकुमारिकाणाम् । तद्यथा कुरु चुरु ठठ। वाल्मीकपुचली साग्व्याशिरस प्राणसंयुताम् । जोदाक्रम्य पादेन त्रिसन्ध्यं तद्वशीकरम् ॥ ४१ ॥ दाक्षणेतरपादाभ्या पुस्त्रविशकर क्रमात् । सप्तदिनमिति यावत् । पाशशक्त्यड्डशायुक्ता जपेत् स्वैक्यमुमा स्मरन् ।। १२ ।। नियुनं स वशे विश्वं जपाद्यै. कुरुते स्फुटम् । हृद्दीर्घवेधा कालश्च धेहा शलर्व गण) प्रियाय सर्वजनसंमोहनाय ज्वल प्रज्वल सर्वजनस्य हृदयं मम वशं कुरु ठठ । अर्थ मन्मथमन्त्रस्तु स्वैक्य ध्यात्वा तु मन्मथम् ॥ ११ ॥ १. "ह नि', २. क्षिप', ३ 'स्मरेत् ॥' ख. पाठ , ४. 'ता', ५. '' का पाठ..६. 'स'ग, पाठ ·संवननाधिकार] पूध अष्टचत्वारिश पर । रक्ताफल्प सुरक्ताझ मनसेप्ना जपे-मनुम् । सर्वसवननो ह्येप जपहोमादिसाधित ॥ १४ ॥ सगन्धपुष्परपरेारायस निधाय चालोहिततन्तुवेष्टितम् । सितार्कमकाभ्युदये तु तच्छिफा हता तया स्यात् तिलक वशीकरम् ॥४५॥ हेमपञ्चाङ्गचूर्णाट्यवां साधितकज्जलम् । नेत्राभियुक्तं यशयेत् पुरुषानपि योपित ॥ ४६ ॥ चन्दनागर कपूरकाश्मीरोत्सल केसरा । “मासीलवकेभमदयष्टिभि समभागिकै ॥ ४७ ॥ आलक्तके कृष्णपशोर्मप्याँधेरखिलवश्यदा()। रोचनातालकशिलापद्माधरुणचन्दनम् ॥ ४८ ।। कर्णिकारम्य निर्यास क्रौञ्चपारावतीशकृत् । किराततिक्तभृङ्गेन्द्रभीता वटशिफाकुरा. ॥ ४९ ॥ दुग्धम्नुहित्वक् शशविट् पुराण तिन्त्रिणीफलम् । करञ्जबीज लशुन समान्येतानि चूर्णयेत् ॥ ५० ॥ अलेक्त विश्ववृक्षफलत यविभाजिते । पञ्चगव्येन तच्चूर्ण सिक्त मूनि विनिक्षिपेत ॥ ५१ ॥ कृत्वा यति तु मध्याज्यनिम्बतैले कृता मपी । मदेनेभस्य सलिप्ते शराबे लोकरञ्जनी ॥ ५२ ॥ आत्मपञ्चाङ्गसम्मिश्र पश्चाङ्ग कनकस्य हु । मधुना पेपित दद्यादुपयुक्त वशीकरम् ॥ ५३॥ सैन्धव मातुलुङ्गाम्ले क्षिप्त्या कायाम्बुसेचितम् । सप्ताह तन्निशाया तु सपुटे तु शराबयो ॥ ५४॥ चतुप्पथ दिग्यसन का धुरके पचेत् । येभ्यस्तद् दीयते लोण ते वश्या यावदायुपम् ।। ५५ ॥ कुष्ठ पुन्नागनिर्यात सिहीमूल मधुप्लुतम् । पिट्नालिप्य बजेद् योपा भार्गवम्तम्भन स्मृतम् ॥ ५६ ।। २ 'अ' म ग पाठ ३ ग्यासि', १ 'साल्पाक्षस पाठ ५ 'नु'द पार ' जिस पाठ ४ ·- २६२ ईशानशियगुर देवपद्धती [मन्नपाद. गव्याजस्नुहिदुग्धानां तत्स्तम्भः पादलेपनात् । श्वेतपढेक्षुमूले तु मुखे विन्यस्य काञ्चिके ॥ ५७ ॥ तत् पिला मेळूमालिप्य काव्यस्तम्भनमुत्तमम् । लम्बितध्वजयोरश्चगजयोर्मुखरोमभिः ॥ ५८ ॥ तथा वृपस्य लागृलं मुखरोमाणि चाहरेत् । - रज्जु तैर्वलयाकारां कृत्वा मन्त्रेण मन्त्रितम् ॥ ५९ ।। प्रकोष्ठे दक्षिणे क्षिप्त्वा गतिः काव्यनिवारणां । गजाश्वप्रवराणां रोमबन्धनाय । दन्तीमूलं स्तुहिक्षीरे पिष्ट्वा पादौ प्रलेपयेत् ।।६० ।। पादलेपेन काव्यस्य स्तम्भः स्यात् क्षालने पतेत् । उष्णाम्भसेति यावत् । मत्स्यपित्तं तुरहस्य केसर. करिणो मद. ॥ ६१ ॥ मधुना ध्वजमालिप्य योपासंवननं परम् । विलङ्गं तिलपुष्पाणि गुलं कर्पूरचन्दने ।। ६२ ।। स्वभार्गवेण लेपोऽयं योपासंवननं परम् । मांसी वचाश्वगन्धा च कुन्द च वकुलं तथा ॥ ६३ ।। अम्भःपिष्ट तदुद्वर्त्य स्थौल्य प्रजननो व्रजेत् । जातिपुष्पै. पचेत् तैलं तल्लेपात् सुभगो भवेत् ॥ ६४ ॥ धु रहतीपत्रे गानमुद्वर्त्य वैश्यदम् । धु—रपत्ररात्रिभ्या वश्यमुद्वर्तनं तथा ।। ६५ ।। निर्यास कर्णिकारस्य कर्पूरं केतकीरजः । सिन्धूत्थक्षौद्रयुग्लेपो ध्वजस्य मरणान्तिक. ॥ ६६ ॥ - बैल्व च पुष्पं सघृतं च पद्मं जातिमियड्गुं पशुरोचनाभिः । तर्तिगव्याज्यमपी दृशोऽलेद् य यं जन पश्यति सोऽस्य दास ॥ कुष्ठं कुरण्ड मधुकागरू द्वे कस्तूरिकाचन्दनमिन्दुयुक्तम् । आलेपित गोमयवारिपिष्टं स्पष्ट कराभ्या वशयेत् समस्तम् ॥ ६८ ॥ • 'कृ', ३ 'म' स पाठ . Nणक व. पाठ ·मंबननाधिकारः] पूर्वार्ध अष्टचन्यारिंशः पटल। तैलं वार्ताकतोयं च वृपलेहेन संयुतम् । पिष्टं कृत्वा समालिप्य पुनः कन्या भविष्यति ॥ ६९ ।। आरवारादि कारखं दन्तकाष्ठं तु भक्षयेत् । सप्ताहं लोढमादाय खाने दद्याद् वशीकरम् (?) ॥ ७० ॥ पाराक्तशकृच्छुण्ठीकुष्ठोपाजनरोचनाः । मधुना पेपिता लिप्ता ध्वजे योपिद्वशीकरीः ॥ ७ ॥ तारं च देवि! मातहि ! रुद्रभोगसुभगधारिणि ! नमस्ते ठठ । लेपम- न्त्रोऽयमीरितः । पद्मपत्राणि संचूर्ण्य कपिलामत्रतो गुलीम् । विगोप्यालिप्य गात्रं स्त्री पति दासं करिप्यति ।। ७२ ।। द्राक्षा च यष्टिमधुकमपुप्पो पयसा पिवेत । पुष्पिता स्यात् तथा चूतत्वमसम्य च नावनात् ॥ ७३ ।। कृष्णरम्भामूलचूर्ण यष्टिचूर्ण च गोपयः । प्रातः पीतं तु नारीणा रक्तस्राव विनश्यति ।। ७४ ॥ अक्षमात्र तु पयसा गैरिक त्रिदिनं पिबेत् । रक्त बुर्ति हरेत् क्षौद्र तथोदुम्बरपल्लवै. ।। ७५ ।। मृणालं चन्दन छिन्ना भीरुचिल्लीसुधामधु । उदुम्बराङ्कुरै. पीतमसृग्दरनिवारणम् ॥ ७६ ।। रक्तशुक्लजपाषुप्पं रक्तशुलनुतौ पिबेत् । “क्षीरेण काल्य तन्मूलं तत्क्वाथ पयसा निशि ॥ ७७ ॥ नालिकेरस्य कुसुमं मृदावेश्वामिना दहेत् । तद्रसः पयसा पीतः शुक्लसावनिवारणः ॥ ७८ ।। पुष्पाणि शल्मलीक्षीरे ऋतौ पीला चतुर्दिनम् । वन्ध्या स्यादभयाव्योपे पीत्वावन्ध्यैव जायते ॥ ७९ ॥ दुग्धे नाकुलियुप्पाणा पान स्त्रीपुष्पनाशनम् । कुक्कुटाण्डं द्विकाण्ड च ब्रमी पारावतस्य विट् ॥ ८॥ 'पा', २. 'गम्', ३ 'ता' ख. पार.

·। ईशानशियगुरदेयपद्धती मित्रपाठः लक्ष्मी च तुल्यं सचूर्ण्य दद्याद् दासः पतिर्भवत । हेमोन्मत्तस्य पञ्चाङ्गकाथे क्षीरोदधीकृते ॥ ८१ ॥ तत्सारणाममालिप्य मापैरवं तत् पुनः । प्रक्षिप्य तत् फलस्यान्तः सनित्वा तत्र मेहयेत् ।। ८२ ॥ सप्ताहादुद्धृतं पञ्चमलैः संयोज्य दापयेत् । -एतत् संवननं श्रेष्ठ मन्मथाङ्कुशमीरितम् ।। ८३ ॥ म्वरक्त काव्यकिट्टानि श्वेतंभानुशिफा मधु । बचाकुप्रयुतं दत्तं पुम्भिर्योपायशीकरम् ॥ ८४ ॥ पीत्वोद्गीर्णन दुग्धेन कुश्माण्टदधि तत् पुनः । मथित्वा नवनीतं च व्यञ्जन च वशीकरम् ॥ ८५ ॥ भूकदम्बरसं क्षौद्र शर्करा च प्रलेपयेत् । योपावराङ्गं तम्यास्तु पतिर्दासो भविष्यति ।। ८६ ॥ कक्षागश्रोत्रनासाग्दन्तजिह्वोद्भवानि च । स्वेदात्मतोययुक्तानि द्वयोर्भुक्त्वा वशीकरम् ॥ ८७॥ कस्तूरिकाचन्दनचन्द्रकुष्ठकाश्मीरकालागरुनक्तमालान् । कामाह्वयं गोमयवारिपिष्टान् स्वाग समालिप्य समस्तवश्यम् ।। ८८ ॥ कस्तूरिकाचन्दनयो. क्रमाद् द्वे टानलाश्विनाम् (11 इन्दोश्च भागा नीहारपिष्टा लिप्ता वशीकराः ॥ ८९ ।। सप्तधा गोमयाम्भोभिः सिक्ता चर्तिबटाड्कुरैः । चूर्णीकृते. कैलाज्येन कज्जलं सर्ववश्यकृत् (1) ॥२०॥ काश्मीरामयरोचनाञ्जनमदै पागं रज. पद्मक कर्पूरागरलोहचन्दनयुगं सर्व सम चूर्णितम्।। क्षीरे क्षीरमहीरुहां सापितयालक्त+वा वृतं कृष्णायाः सुरभेघृते कृतमषी त्रैलोक्यवश्यप्रदा ॥ ९१ ॥ लक्ष्मी. श्री. कुमुद देवी हेम पारावतस्य विट् । गुलीकृता मलयजपङ्कोन्मिश्रा वशङ्करी ॥ ९२ ।। 'ता' स पाट 'क्चररा'मग' पाठ .

·संवननाधिकारः पूर्वाध अष्टचत्वारिंशः पटलः । कुष्ठश्वेतार्कमजिष्ठातगरारुणचन्दनैः । पुण्डफिया जगद् वश्यं करोत्याखिलमोहिनी ॥ १३ ॥ मांसी चन्दनरोचना करिमदो नीलोत्पलम्पृकया जातित्वक्सुरदारुपत्रतगराण्येला शिला कुडकुमम् । पद्मं केसरपद्मकृष्णतुलसीसिद्धार्थकैः समितैः पुप्येन्दायुदये विधोहिमजलैः सत्कन्यया पेपयेत् ॥ ९४ ॥ तेन स्यात् तिलकालेपः श्रीकरं च वशीकरम् । कुंष्ठकेसरसिन्धूत्यनतायश्चन्दनेन्दवः ॥ ९५ ॥ एलांश्च कुझुमं त्वतेस्तुल्यं वशकृदञ्जनम् । पौर्णमास्यां तु सन्ध्यायां प्राचीनं मण्डलत्रयम् ॥ १६ ॥ वृत्तं कृत्वाप्यबिम्बे तु सूपविष्टस्तु वाग्यतः । पूजाद्रव्याणि मध्यस्थे बिम्बे विन्यस्य पूर्वतः ॥ ९७ ॥ पूजयेत् पद्ममध्यस्थ शुक्लाकल्पविभूषितम् । कन्यकाङ्कगतं सौम्यं कुमुदद्वयपाणिनम् ॥ ९८ ।। ससद्यदण्ड शुक्लं तु सोमाय नम इत्यपि । मनोऽनेन यजेत् सोमं गन्धायैरुपचारकैः ।। ९९ ॥ रोहिणी रेवती रात्रि ज्योत्ला दिग्दलगा. क्रमात् । कृतिका भरणीमादा कला चाग्न्यादिकोणगा ।। १०० ॥ नैवेद्यान्तं समाराध्य क्षीरमापूर्य राजतम् । विद्यामन्त्रेण चपकं चन्द्रायाऱ्या निवेदयेत् ॥ १०१।। ओं विद्ये ! विद्यामालिनि ! चन्द्रिणि! चन्द्रमुखि ! स्वाहा इत्यय वि. धामन्त्रः। इत्थं मासत्रयं दद्यादय कन्या प्रदीयते । काफुण्डे चालि चालि कुमार्गे भगं मे प्रयच्छ ठठ । कृष्णाष्टम्यादितो मन्त्रमयुतं प्रतिवासरम.॥१२॥ चतुर्दश्यन्तमभ्यस्य सिद्धमन्त्रस्ततो निशि । ३. कम्' स. पाट. १. 'तास. पाठ.. २. 'लाथा' पाट ·शानशिवगुरदेवपद्धता . [मन्प्रपाट सदधिव्यञ्जनान्नस्य पिण्डं प्रकृतिजापतः । दद्यान्मासं विवाहार्थमिष्टां कन्यां स विन्दति ॥ १०३ ॥ कुष्ठं वृहत्यपामार्ग सिद्धार्थीम्तगरं क्षणात् । व्योपं समानीक्षीरेण लिम्पेत् कुचवियर्धनम् ॥ १०४ ॥ कर्णपाल्योश्च । एवंप्रकारा बहुतन्त्रसिद्धाः प्रदर्शिताः संवननाधिकाराः । तत्तत्प्रयोगा निपुणैर्यथावदतन्द्रितरादरतः प्रयोज्याः ॥ १०५॥ इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्त्रसारे मन्त्रपादे मंग्ननपटालोऽष्टचत्वारिंश । . अथेकोनपञ्चाशः पटल.) आरग्वधत्वचा रात्रि लोणं चिञ्चाफल तथा । शुक्ते पिष्ट्वा हरेत् पीतं गवामुदरहणम् ॥ १ ॥ क्षीरे पिष्ट्वा तिलान् पाटामूलं कार्पासपत्रयुक् । पाययेद् गां तु गोतके गोविपूची हरेत् क्षणात् ॥ २ ॥ नालिकेरजलं क्षीरं काश्चिक च बलारसम् । पीतं हन्यात् सरुधिरमतिसारकृत गवाम् ॥ ३ ॥ फणीतक च निर्गुण्डी दीप्यक लशुनं वचाम् । काञ्चिके पाययेत् पूयश्लेष्माभेऽतिसृतौ तु गाम् ॥ ४ ॥ सहस्ररश्मिरादित्योऽग्निः ठठ मन्त्रं पत्रे लिखित्वा गो रक्षाये कलयेद् गले । अष्ट फणा हरिः पालयति ठठ । अश्विनीवृक्षघण्टान्तलिखितोऽय तु गोगले ॥ ५ ॥ बद्धस्तु धातकीरज्ज्वा पीडां गोमारिजा हरेत् । नमो भगवते वज्रमुकारदर्शनाय ओं विल मिलि मेलि सिद्धि । १. 'येभ्योऽमि.' ग पाठः .. 'खित्वा यस्तु गो' पाट .

·- गौरक्षा) पूर्याध एकोनपञ्चाशः पटलः । गोमारि । वन्जिणि ! हुंफट् । अस्मिन् ग्रामे गोकुलस्य रक्षां कुरु शान्ति कुरु ठठ । अयं च मन्त्रः घण्टाकर्णरवो येन गणं प्रोक्तो महाबलम् ॥ ६ ॥ मारीनिर्णाशनकरः : स नः पातु जगत्पतिः । ठठ । अयं च गोमारिहरी मन्त्रः अश्विनीवृक्षघण्टान्तः पृथगेतौ विलिख्य तु ।। ७ ।। बद्धौ मारिहरी (स्याता) गोद्वयस्य गलद्वये । गवामशनयज्ञेन यष्टः कुररवः पुरा ॥ ८ ॥ अनन्या देवदेवस्य वचनानि वटोः स्मर । ठठ। यत्किञ्चित् सप्तकृत्वस्तु जपितं गां तदाशयेत् ॥ ९ ॥ दुष्टापि वशगा सा स्यात् गिरिकणीविशेपतः । नगो विष्णवे पुराणाधिपतये ठठ । तर्जनीज्येष्ठकाभ्यां तु गृहीत्वा नासिकां तु गोः ॥ १० ॥ नामयेन्मनुनानेन वश्याः स्युश्च तुरङ्गमाः । क्षीरगोपवगोयक्षारक्षमाक्षक्षमाक्षर ॥ ११ ॥ नौमानोगगनोमागोपक्षगत्यत्यगक्षपः । रेखाग्रतत्पशूलाढ्ये चतुष्पष्टिपदे विमम् ।। १२ ।। विलोमप्रतिलोमाभ्यां सर्वभद्रमनुं लिखेत् । स्वादिरे वापि फलके भूर्जे वा पूजितं ततः ॥ १३ ॥ गोशालाद्वारदेशे तु मध्नीयाद् गोगलेऽथवा । इदमपि गोरक्षाकरं भवति । संज्ञां गोरपि गोमतः सकलशं वृत्तत्रयं बाह्यतः कुम्भावेष्टितमष्टपत्रकमले वेत्स्यादिमन्त्र लिखेत् । स्वाहान्तं स्वथ वर्तुलं जलभृशूदण्डान्वितौ सान्तरा- वावेष्टयाकलयेद् विलोममखिल तैलादिकं गोगले ॥ १४ ॥ १. 'कररपः परा', २. 'चानानि', ३. 'गो' ग. पाठः. - ·इंशांननिवगुरदेवपदती [मन्त्रपाद तैलाभ्यक्त कयेणीत्रपुमयविलसकर्णिकाकान्तकर्णा लोहेनैकेन कृत्वा चरणनिगलनेनात्मनः पादशोभाम् । दिग्यासा रासभेन प्रमसि जगदिद या जपाकर्णपूरा गार्जन्यूर्ध्वप्रबद्धध्वजविततभुजा पेमि देवि ! त्वमेव ॥ १५ ॥ 'गोठद्वारे वा निहितं गोरक्षाकरमिति यावत् । इति श्रीमदीशानशिवगुदवाती तन्नसारे मन्त्रपाद गोरक्षापटल एकोनपचास,। अथ पञ्चाशःपटल। चोरकुष्ठमुराग्रन्थिमांसीपूतीश्च ते समा. धात्रीफल तत्रिगुणं गन्धतोयेन पेपयेत् ॥ १ ॥ गन्धेन धूपित पुप्पै. सुगन्धैरपि वासितम् । गन्धामलकमेतत्तु राजयोग्यमुदीरितम् ॥ २ ॥ एलातंगरपनाब्जग्रन्थिरुक्पूतिचोरकाः । समास्तविगुणा धात्री सुपिष्टा गन्धवारिणा ॥ ३ ॥ गुलागरुभ्यां सर्जेन भूयो भूयश्च धूपितम् । पुप्पाधिवासितं त्वेतत् सुगन्धामलकं भवेत् ॥ ४ ॥ ग्रन्थिर्मीसी मरुवकं शैलेय दामन दलम् । चोग्गं तगर सर्व समं तेभ्यो विभागकम् ॥ ५ ॥ प्राग्वदामलक प्रोक्तं सस्कारोऽपि च पूर्ववत् । टङ्कणं हस्तिकुसुमं देवदालीमृणालके ।। ६ ॥ चूर्णीकृतैः समधुकैः किञ्चिन्मधुसमन्वितः। - आकुण्ठितानि पुष्पाणि दुर्ति मुञ्चन्ति युक्तित ।। ७ मधुनालिप्य परशु तच्छिन्नतरुचूर्णकै । हुरितानि द्रयन्त्येव मल्लिकाचम्पकानि चै ॥८॥ 'चू के पाठ ३ 'निते' ख पाठ . ' ·- इंशानशिवगुरदेवपरतो [भास्त्रपार. कर्षमात्रं तु सञ्चूर्ण्य पलार्धं घनसारकम् । चूर्णित योजयेत् सर्व नालिफाकदलीजले ॥ २० ॥ अधीकृत्य समावेष्टा रज्ज्वालिप्य मृदा पहिः । दग्ध्वा तुपकरीपानी शीतमुद्धृत्य तत् पुनः ॥ २१ ॥ सप्ताह धान्यराशिस्थ कर्पूरं जायते स्फुटम् । प्ररोहतोये केतक्याश्चोप्णाम्म.शालिमण्डयोः ॥ २२ ॥ क्षीरे च टकणं धौत याममान स्थितं पृथक् । चूर्णयित्वा चतुर्थाशं धनसारेण योजितम् ॥ २३ ॥ क्षीरे निप्काथ्य कदलीपने निक्षिप्य शोपयेत् । तघारु घनसार भवति । पकविल्वफलान्त.स्थमर्धतैलेन योजितम् ॥ २४ ॥ विशोष्य धर्मे संक्षुद्य स्वच्छाद्रि कथितं पुनः । निप्पीच्य तैलं सगृह्य कर्षक:योजितम् ।। २५ ॥ कर्पूरतैल भवति । सिक्थेच्छादितवृन्तानि घृतक्षौद्रस्थितानि तु । बीजपूराणि तिष्ठन्ति रसवर्णयुतानि हि ॥ २६ ॥ आग्राणि स्ववतीर्णानि किश्चिन्तयुतानि तु । तैले क्षिप्तानि सगुले चिरं तिष्ठन्त्यसशयम् ॥ २७ ।। मन्यान्यपि फलानि तथा चिर तिष्ठन्ति । सल्लोणवनिक्षीराभ्या ताम्रपत्राणि लेपयेत् । अमौ प्रताप्य निर्गुण्डीरसे निर्वाप्य यत्नतः ॥ २८ ॥ त्रिःसप्तकृत्वो रुप्यादिकरणे विनियोजयेत् । गन्धकेन हतं तानं टकणेनोस्थितं पुन ॥ २९ ॥ सप्तकृत्वो जहात्येव स्वगन्ध कालिकामपि । एव विशुद्धशुल्बस्य पत्राण्यच्छानि कारयेत् ॥ ३० ॥ १ 'स्थी' ख, पार 'स', ४ 'प्रत्यच्छा' ग. पाठ .

·. मानादग्याणि] पूर्वार्धे पन्चाशः पटलः । शुद्धनागशिलासूतान् साक्षातोयपेषितान् । आलिप्यालिप्य धर्मे तु शुप्फान् प्रकृतिवासरम् ॥ ३१ ॥ ततः प्रकाशे विद्वान्य गोमयोन्मियकाचिके । निपिञ्चेत् सप्तवारं वा तारं भवति योजितम् ॥ ३२ ॥ मासमा नृतीयस्थ सूतं भसाततैलतः । गृहधूमेन तैलेन गुलेनापि च खल्वके ॥ ३३ ॥ पेपयेत् तेन तारस्य पत्राण्यच्छानि लेपयेत् । दत्त्वा पुटत्रयं हेमा समं स्यात् काञ्चनं द्रुतम् ॥ ३४ ॥ मुनिपुप्पसलिलपिष्टः सूरणकन्दोदरस्थितो गोष्ठे । खातो मासाद् द्रवति श्वेतः कृष्णोऽथवाघ्रको हेम्ना ॥ ३५ ॥ धान्यकृतानं यजक्षीरे पिष्टं च भावितं तस्मिन् । सप्ताहादतिधर्म पाने तानेऽथवापि मृत्वलप्ते ॥ ३६॥ रकोत्पलस्य नालाद्भिः श्लक्ष्णपिष्टः पयोधरः । पश्चात् कुसुम्भतैलेन पिष्टो युक्त्या द्रवत्यमौ ॥ ३७॥ क्षीरकाम्नीरसे पिष्टो देवत्यभ्रः सुपेषितः । लोहजातं तथा सर्व व्यत्येवातपे स्थितम् ॥ ३८ ॥ दार पकः खण्डहाल्यास्तु रसे चूर्णीकृतानि तु । द्रवन्ति सबैलोहानि युक्त्या धर्मस्थितानि तु ॥ ३९ ॥ हेमतारारतीक्ष्णानि हि(ग)आसार्थरक्तितः। तदर्धपादमानास्तु द्रुता बङ्गे नियोजयेत् ॥ ४० ॥ मुनिपुष्परसे वङ्गं दुत प्रकृतिवारकम् । निषिश्चेत् तु शिलाचूर्ण प्रतिवापं विशुद्धये ॥ ४१ ।। हेमादिकानुक्तभागान् शुद्धवकोपले क्षिपेत् । मन्धीकृत्य द्रुतं म्तम्भयत्येव । सूर्यनन्दाश्विभागाः स्युस्तारताम्रपूपि च ॥ ४२ ॥ 'ना' ग., स्था' य. पाट. २ द्वि' ग. पाठ 'तान् क. पाट. ५. 'ये' स. पाठ. .

·१५१ A इंशानशियगुरुदेवपानी [मन्धपादः आरस्य टकणस्यापि प्रकारे द्रवयेत् सह । निक्षिप्य गोमयाप्सु स्यात् ता प्रकृतिवारकम् ॥ ४३ ॥ क्षोणीयदरिकामूलं लवणं लघुसिक्थकम् । तिलक्षीरिणिकाकृष्णवलयं च पृथक् पृथक् ॥ १४ ॥ किंशुकाम्भःकुडुबके गोघृतार्धपिमिश्रिते । सक्कोचसन्धगुलिकां सहेमां मूकतागताम् ।।५।। अन्धीकृत्य कमा तामुदधृत्योत्तरसे क्षिपेत् । एवं निर्वाप्य बहुशो जीर्ण भवति वै यदा ॥ ४६ ॥ गुलिकासमरुग्मं तु ततो रात्रिरमे द्रुतम् । नागं निपिच्य त्रिप्कृत्यो गुलिकामानमात्रकम् ॥ १७ ॥ अष्टनिफे तु तन्नागे क्षिप्त ताम्र तु वेधयेत् । कर्णिकारप्रसूनानां रसप्रस्थे तु नूतन ॥ १८ ॥ कांसाख्यं विमलाचूर्ण निष्कमानं तु निक्षिपेत् । मृमिना तदग्निस्यं, विशोप्य घनतां गते ॥ १९ ॥ ततुल्यं तु शिलाचूर्ण मिश्रीकृत्य तु मर्दयेत् ।' तदवस्थाप्य पात्रे तु सप्तरङ्गादिहेमसु ॥ ५० ॥ निष्कस्य गुञ्जमानेन कामणासहितं धमेत् । तद् द्राव्यमाण त्वथ कृष्णलार्धात् सञ्चालयेच्छीतलमुद्धरेच्च । तेदेकवर्णाधिकता प्रयानि प्रयत्नहीन कनकं सुखेन ॥ ११ ॥ १.दनि श्रीमहीशानशिएस्तान्तौ नरमा..सएटे नानाद्रव्यपटल पञ्चाश। अथैकपश्चाश पटल । महेन्द्रजाल विज्ञानमराहात् पूर्वचोदितात् । नर्मप्रकारों सक्षिप्य लिख्यन्ते विस्मयप्रदाः ॥ ६ ॥ चूर्ण वराछे निहितं सद्भूनागेन्द्रगोपयोः । येन तेनैव भोग्या स्यान्नान्येषा भासमात्रकम् ॥ २ ॥ १. 'काग' ख, पाठ २. 'च' क, पाठा 'शत् स', ४, 'वा' ख पाठ . ।

·३७३ नर्मप्रकाराः] पूर्वाध एकपम्चाशः पटलः। यन्मुखोद्गीर्णताम्बूलं कृकलासस्य चर्मणि । भल्लातकसमुद्रस्थं मुखरोगकरं भवेत् ॥ ३ ॥ उद्धृते मोक्षः । शुक्तिसम्पुटचूर्णस्य लेपो भगनिरोधकृत् । कपर्दपूर्णगोतकक्षालनात् पूर्ववद् भवेत् ॥ ४ ॥ पिष्टाधोमुखगोशृङ्गलेपो योनिनिरोधकृत् । ऊर्ध्वमुखशृङ्गलेपाद् भोग्या भविष्यति । रक्तेन कृफलासस्य सिक्तसूत्रस्य लवनात् ॥ ५ ॥ रक्तसावो भवेत् त्रीणां द्विमुखाहेश्च शोणितात् । तत्सूत्रं प्रक्षाल्य लक्षितं निवर्तयति । कृष्णकाकासृजा चूतपत्रे यन्नाम योजितम् ॥ ६ ॥ तस्यैव वर्चसि क्षिप्त तं तुदन्ति मुहुर्द्विका । उद्धृत्य दग्धे मोक्षः । यस्याः स्वमोदकं मोदायुक्तो वृश्चिककण्टकः ।। ७ ।। मदनभ्य फलम्थोऽस्या वराङ्गे तोदमायहेत् । उद्धृते मोक्षः । मयूरमलदुधूरविषत्वग्लागलीयुतम् ॥ ८ ॥ महिपासृजि पिष्टं तद्धूमः सर्वास्तु मोहयेत् । डुण्डकतैलेनालताकवर्निदीपोऽपि तत्प्रभावलोकिनं जनं सर्व मोह. . . यति । काकोलकासृजा नाम ययोर्निम्बदलस्थितम् ॥९॥ तत्कोटरे तन्निहितं तयोर्वैरकर भवेत् । महिषाश्चरक्तेनापि तथा । पुच्छचूर्ण ब्रह्मसूनो लाहेर्वाप्यलक्तके ॥ १० ॥ १. 'ग' क. पाट २ कोऽपि' स. पाठः.

·३७५ इंशानशिवगुरदेयपद्धती मित्रपार: वीः कृत्वा कृता दीपाः सर्वान् कुर्याद् दिगम्बरान् । धूपप्रदीपप्रयोगो रानावेव फलति । गोघृतेनात्मरक्षार्थ स्वनासान्तर्विरोपयेत् ॥ ११ ॥ नेत्रयोरञ्जयेद्वापि स्वयमन्यान् विमोहयेत् । वजीक्षीरेण बहुशम्तिलान् सम्भाव्य शोपितान् ॥ १२ ॥ तत्तललेपात् कृष्णा ये केशा शुझा भवनि ते । बहुशः पिप्पलीचूर्ण वजीक्षीरेण भावितम् ॥ १३ ॥ - पिष्ट्वा सामलकं क्षिप्तं केशनाशनमुत्तमम् ।। राजपुत्रीरजोऽश्वानां नासान्तःस्थं तु पातयेत् ॥ १४ ॥ तानश्वान् पातयतीति यावत् । चन्दनस्य पानात् प्रत्यायनम् । मरतारब्धखरयोः कटक पुच्छरोमभिः । आरोपितं प्रकोठे तु लग्नं लिङ्गोन्नतिं वहेत् ॥ १५ ॥ क्षपणके शेफोत्थानमिति यावत् । अघो नीत पातयति । सृगालमुक्तवदरीबीजानि सुरतस्थयो.। प्रारोपितानि (बालैः?) स्त्रीवस्त्रं पातयन्ति प्रकोष्ठके ॥ १६ ॥ प्रकोष्ठस्थिता बदरीमाला योपित्सन्निधौ ऊर्ध्व नीता पातयतीति या- वत् । राजातैलेऽर्कतूलेन दीपो मत्कुणकान् हरेत् । रात्री। - स्थलकुम्भिशिफा शय्यागता मत्कुणकान् हरेत् ॥ १० ॥ कुलीरस्य कपोले तु दीपस्तत्स्नेहसाधित । गृहस्थान् मत्कुणान् सर्वानाकर्पयति च ध्रुवम् ॥ १८ ॥ अलक्तकातूला-या वा राजीघृते कृतम् । मत्कुणोच्चाटकृद् रात्रौ करीराम्भस्तु यूकहृत् ॥ १९ ॥ सितापराजितामूल फलपुप्पेऽर्जुनस्य च । विलासर्जक लाक्षा श्रीवासारुष्करैः पुरंम् ॥ २० ॥ 'र.।' ख. पाठ..।

·नमंप्रकाराः] पूर्वार्धे एकपघातः पटल.। तुल्यैरतेः कृतो धूपो मशकान् मत्कुणानहीन् । मूषकांच घुणान् लूतानुत्सारयति वै गृहात् ॥ २१ ॥ कोकिलाक्षस्य बीजानां श्लक्ष्णचूर्णान्वितं जलम् । हेढं स्याद् बद्धवल्ल्या चेद् युक्तं मांसाकृतिर्भवेत् ॥ २१ ॥ तीक्ष्णधर्मस्थितं कांस्य निर्मूले तदधः स्थिते । तूले करीपे शुप्के वा स्यादमिः सूर्यकान्तवत् ॥ २३ ॥ भेकलेहेन लिप्तं तु खरमूत्रयुतेन चेत् । हस्तयोः पादतस्तत्तदमिना नैव दह्यते ॥ २४ ॥ समझामूलपिष्टेन भेकनेहेन वा तथा । आलेपादमि स्तम्भयतीति यावत् । तुलारोहणकाले चेद् रुद्धचासो लधुर्भवेत् ॥ २५ ॥ गुरुः स्याद् रेचयेद् वायुं निर्दोषोऽपीह मानवः । वायुवेश्मनि वायुस्थं नामबाह्येप्टवायुयुत् ॥ २६ ॥ तुलामुले निखातं चेद् ब्रह्मनोऽपि लघुर्भवेत् । भूवेश्मस्थितवजस्थं नामबाहोटमांसयुक् ॥ २७ ॥ निखनेत् तत् तुलामूले शुद्धोऽपि स्याद् गुरुर्नरः । तदिने जातगोवत्सपुरीषतगराचिताम् ॥ २८ ॥ गुलिका प्रथम जग्ध्वा विषं भक्षयतो न तत् । विषप्रत्ययमेवं कुर्वन् जयति । सव्योषककणां पिष्टां गुली पूर्व तु चर्वयेत् ।। २९ ॥ तण्डुलप्रत्ययं पश्चात् कुर्याद् विजयते नरः। जलाहिदन्तमास्यस्थं जलं दिव्यं जयंप्रदम् ।। ३० ॥ जलप्रत्ययजयकरम् । चूर्ण तु कोकिलाक्षाणां रक्तगोघृतमिश्रितम् । आलिप्य सर्ववदनं घ्राणकर्णजलं विशेत् ॥ ३१ ॥ 'नि तज्ज' क. पाउ २. '', ३. 'स्यादेव यद्, ४. ५. '', "क पार: पाउ:- ·ईशानशिवगुरदेवपद्धती (मन्त्रपादः जलप्रत्ययं कुर्वन् सदोषोऽपि जयति । शिशुमारमलालिप्तं मुष्टा चित्रं न दृश्यते । मुष्टिमोक्षाद् दृश्यते। स्योनाकबाजैरन्तस्स्थैस्तदारुकृतपादुके ।। ३२ ॥ माक्रम्य पर्यटेत् तोये निश्शकस्तु यथासुखम् । निश्चलं चित्तमावेश्य सभ्रूमध्ये ललाटके ॥ ३३ ॥ सकुम्भकोचानतनुर्जले प्लयति नौरिव । बद्धपद्मासनश्च प्रसारितसर्वाङ्गो वा । तैलस्निग्धा यदा वर्तिः सर्जचूर्णविरूपिता ।। ३५ ॥ अन्तर्वहिश्च तोयाट्ये पाने ज्वलति दीपिका । स्नुक्क्षीरभाविता वर्ता तैलाद्री चाब्धिफेनवत् ॥३५॥ आपूर्यायसपात्रे तु सूतं तस्योपरि क्षिपेत् । दीप्ताहार तु तत्पात्रमाकाशे तिष्ठति स्फुटम् ॥ ३६ ॥ पिञ्छनाल तु सारं वा सूतापूर्ण विधाय तत् । तद्गर्भवर्तिस्तैलाक्ता ज्वलिता खे व्रजेत् खयम् ॥ ३७ ॥ ऋतुस्त्रीयोनिगर्भवं सौवीर सप्तवासरम् । अग्निमध्ये क्षिपेत् तस्मिन् पुरुषो दृश्यते स्फुटम् ॥ ३८ ॥ बीजपूरकतैलं तु ताम्रपात्रे निधाय तु । धर्मे निधाय मध्याहे रथी सूर्योऽन दृश्यते ॥ ३९ ॥ अगस्तिपुप्पतोये तु भावित बहुशोऽजनम् । स्रोताख्यमञ्जितं नेत्रे दिवा नक्षत्रदर्शकम् ॥ १० ॥ विद्युद्धततरोः कीलं क्षिप्तं खे तत्र तिष्ठति । किञ्चिच्चूर्णजलोपेतं भावि तैल घृतं यथा ॥ ११ ॥ लघुलताज्यसंसिक्तपाणौ लोणजल स्थितम् । विसृष्टं तत् पलालादौ दहत्यग्निश्च तद् दहेत् ॥ ४२ ॥ स्त्रीजरायुकृताद्-धूपादालेख्यानि रुदन्ति हि । १. 'सु' क, पाठः .२ 'क'न 63 पाठ.. ३ '' क. पाठ..

·नमंप्रकाराः पूर्वाध एकपनाशं पटलः। ३५७ गुग्गुलधूपस्तु निवर्तयति । चुच्छन्दरीमदनतालकलाङ्गलीकसाधरिकुम्भकरवीरकृतस्तु धूपः । चित्राणि रोदयति तालकसंयुतानि धुपे पुरेण विहिते प्रकृति प्रयान्ति ॥ मयूरपित्तेनादरों विलिप्याधिक न्यसेत् ॥ ४४ ॥ सूर्यस्य संमुखं गुप्त ग्रहण दृश्यते स्फुटम् । भल्लाततैलसिक्ता ये शफरा गतजीविताः ॥ १५ ॥ प्रसरन्ति जले क्षिप्ता जीवन्त इव च क्षणम् । मत्स्याण्डचूर्ण तत्पित्तदिग्धं तं जनयेज्जले ॥ ४६॥ मत्स्यशिशु जनयति। नदीशैवलचूर्ण तु माहिपे मथिते क्षिपेत् । विलोड्य यामात् परतो भेकास्तत्र भवन्ति हि ॥ ४७ ॥ आलिप्य शिखिपित्तन पाणौ निम्बदलानि तु । इदं गृहीत्वा मुक्तानि वृश्चिकाः सम्भवन्ति हि ॥ ४८ ॥ अकोलतैलेनापि निर्गुण्डीनिम्बपत्राणि तथा । वात्यानीतं तरोः पण + + + कोलदष्ट्रयुक् । कट्या बद्धं भोजयति दशानां भोजनं नृणाम् ॥ ४९ ॥ सायं निमन्त्रितोऽसीति आम-व्याक्षं ततः प्रगे । तदनपत्राण्यादाय बहु भोज्यं यदा भवेत ॥ ५० ॥ तानि दक्षिणपादेन कान्त्वाभात्योदन बहु । सरीजरायुत्रिकटुचूर्णदिग्धपदेन तु ॥५१॥ चामेन ताडितो वृक्षः शीर्णपुष्पफलो भवेत् । शिलातालान्वितं सप्तदिनमन्नं तु भोजयेत् ।। ५२ ॥ शिखिन तन्मलालिप्तपाणिस्थं नैव दृश्यते । कुरण्डपत्राण्याच→ चिरमोष्ठं तु वेधयेत् ॥ ५३ ।। ४. 1. 'द' क. पाठः १. 'वाक्यानित •पि ध, पाठ..

·ईशानशिवगुरदेवपद्धती मन्त्रपादः कपोल वापि सूच्या वा वेदना नैव जायते । शुण्ठी चोल च मचयं तप्तलोह लिहेत् सुखम् ॥ ५४ ॥ न दह्यत इत्यर्थ । । कोशातकीतैलदीपो वायुना न विहन्यते । यावकारक्तसूत्रेण तैलाण तु भाजनम् ।। ५५ ॥ कास्यमावेष्टय तु पचेत् पायस नैव दह्यते । सूत्र न दह्यते । तत्पायसोपयोगस्तु प्लिहाकामिलकापह् ॥ ५६ ।। जयत्यन्यगजान् हस्ती पाणेनिजमदाजनात् । चुच्छुन्दरीचूर्णलिप्तपाणि गजो भयात् ॥ ५७॥ पलायति तदालाने लेपात् तस्माच्च धावति । तिल्वोपरि प्ररूढान्यवृक्षम्य फलका यदा ।। ५८ ।। महानसस्था तनस्थ भोज्य तिक्त करिष्यति । उद्धृते मोक्ष । जलकाकास्थियुगलमथनेऽनिचलत्यपि ॥ ५९ ॥ जले च तिल्वक्षीराक्त गन्धचूर्ण जलोपितम् । पलालपुर गृहादिप्विति यावत् । कुछुटम्य च विट् तावत् पारावतमयूरयो ॥ १० ॥ हेमपञ्चाङ्गचूर्णं च शिरस्युन्मत्तकृद् भवेत् । यस्य शिरसि क्षिप्त, तगु-मत्त करोति । फेशमुण्डनात् स्वस्थ । म्नुरक्षीरतिलचूर्णाभ्या पिष्टमर्फदले स्थितन् ॥ ६१ ॥ तस्पोरिका वा जग्गा तद्गृहाद् गच्छन्ति मूपिका. । ताल च मार्जारमल छागमूत्रेण पेषयेत् ।। ६२ ।। तेनैव मूपिकालेपात् सर्वे गच्छन्ति मूपिका । गन्धराकोलंतलाभ्या मिक्त निम्मारसेन्धने ॥ ६३ ।। अतितप्ताज्यहोगेन म्पय ज्वरति पावर । सदाभद्राशिफामाश्चविद् भवग शिलाम् ।। ६४ ॥ HI11. १ ·नगंगवारा] पूधि पास पटर। इन्द्रवल्या बलाया वा वदने रमभाविते । फण्डतिर्न भवेदामश्येनागावुटभक्षणे(?) ।। ६५ ॥ हस्तम्थवृपवन्दाको धूतेषु विजयी भवेत् । भाण्डानने सूक्ष्मकपित्वचा वाप्याच्छादितेऽन्तमहिपीवृतेग । प्रज्वाल्य दीप विनिधाय तूच्चैज्योत्स्ना च पूर्ण शशिनं च पश्येत् ॥६६॥ अमावास्यायामुपरिरात्राविति यावत् । सहसपादश्व कृताञ्जलिश्च धर्मानिशी जननीधरस्य । शिरश्च तचूर्णविलिप्तपाणिस्पर्शादश्यो युवतिस्तनौ स्ताम् ।। १७ ॥ करजवीजेन्द्रगोपशिखिपित्तानि काचिके ॥ ६८ ॥ कृकलासपद निर्गुली दृराध्ययानकृत् । कट्या बद्धो । लर्वथान गृहे द्वार स्तम्भय ठठ । कपेरस्थि सनेमूने यस्य तु स्तम्भन भवेत् ॥ ६९ ।। पण्डो भवति यन्मूने लाहली निसनेद् यदि । तदुद्धृते मोक्ष । भुक्त शिरीपनिर्यासो बाधिर्य जनयेन्नृणाम् ॥ ७० ॥ हेमदपयुतश्चान्ध्य निर्यास शल्मलीभव । शर्करामहिपाक्षीरपानात् स्वास्थ्य तयोर्भवेत् ॥ ७१॥ सार्ज कील कुलालस्य गृहे तद्भाण्डनाशकृत् । एष पल पड अनेन निसलेल मजल सङ्गकरि । हु सप्रसादिनि । - अनेनायुतसिद्धेन सप्तजाणच्छिरीपजम् ॥ ७२ ॥ फील प्रदक्षिण नीत्या केदारे मध्यत खनेत् । निश्यूनविंशघटिका चोरस्तम्भार तु तत् ॥ ७३ ।। भल्लातकरसे गुञ्जागोली मण्डलकारिका । विष च चूर्णित गाने प्रक्षिप्त कुष्ठकारकम् ।। ७४ ॥ '', ध्या', ३ 'य पाठ ४ मद्तयुवश्चा' क पा १ सहपाठ

·३८०
ईशानशिवगुरदेवपद्धती
[मन्नपाद:
निम्बाम्भःशर्कराक्षौद्रपाननस्यात् सुखी भवेत् ।
प्रलेपाच ।
कर्माणि विस्मापनकानि येषां नर्मादियुक्तान्यभिवान्छितानि ।
शर्माणि तेषां मनसो विधातुं मर्माणि जाग्यस्य विनिर्मितानि ।। ७५३ ।।
इति श्रीमदीशानशिवगुरुदेवपद्धती तन्त्रसारे मन्त्रपादे
नर्मपटल एक्पञ्चाश.।
अथ द्विपञ्चाश. पटलः।
कलिप्रसङ्गकटुकामित्यादौ दर्शितो यत ।
कलियुद्धमतो युद्धे जयोपायो निगद्यते ॥ १ ॥
सृष्यादिपञ्चकृत्यार्थ पञ्चमूर्तिर्यतः शिवः ।
'ततस्तु पञ्चधा पञ्चत्रिंशतत्त्वमयं जगत् ॥ २ ॥
तत्रापि पञ्च भूतानि यायवश्चेति तन्मयः ।
सुपर्णः पक्षिराट् तेन निर्मिता. पञ्च पक्षिणः ॥ ३ ॥
ते पञ्चभूतादिमया लिप्यर्णमयविग्रहाः।
प्राग्याभ्याप्योत्तराशासु मध्यकोष्ठ च पञ्चधा ॥ ४ ॥
पञ्चभूतात्मकं चक्रं तत्र पन्चापि पक्षिणः ।
चरन्ति पञ्चधा भावैः पञ्चभिश्च क्रमोत्क्रमात् ॥ ५ ॥
कण्टकः पिङ्गला चाथ कारण्डवकसारसौ।
वहीं च पञ्च विहगा. पूर्वाद्यासु च मभ्यतः ॥ ६ ॥
अआकडा वछभधा इईखमनजाः शढौ।
उऊगपा झपणया एऐतरसपाः फथौ ॥ ७ ॥
भोऔचठा दलबहाः पक्षिणा कण्टकादिनाम् ।
अष्टावष्टौ पृथवर्णा विज्ञेयाः क्रमशो बुधैः ॥ ८ ॥
श्रीकण्ठानन्तविधयो दारुकाम्भोद्विरण्डका ।
मीनकनेत्रावित्यष्टौ कण्टकस्याक्षराणि हि ॥ ९ ॥
सूक्ष्मत्रिमर्तिचण्डेशौ विपमेपचतुर्मुखाः ।
बस्वार्धनारीश पिनलार्णाः प्रकीर्तिताः ॥ १० ॥

·युवकर्मादिविधिः] पूवार्धे द्विपञ्चाग. पटलः । २८१ कर्णी पाली बाहुमध्यं पाजिशौ च मजया। उमाकान्तश्च कथिता वर्णाः कारण्डवम्य हि ॥ ११ ॥ ओष्ठे चापटिरते च शिवोत्तमशिसी तथा। डिण्डी शुक्ल च वर्णाः स्युरप्टौ सारसपक्षिणः ॥ १२ ॥ दन्तस्थौ लागलीकूर्मावत्रिमासं ततो नमः । छगलण्डश्च वर्णाः स्युरष्टावेव तु बहिणः ।। १३ ॥ ऋत्रललचतुष्कं च स्वरान्त्यौ टहनान्तिमाः। पक्षिचारविहीनानि तान्यनामादिकानि हि ।। १४ ।। प्रतिपत्पूर्वास्तिथयो नन्दा भद्रा जया च रिक्ताख्या । पूर्णा च पञ्चमी स्यात् पञ्च क्रमतस्तु-कण्टकादीनाम् ॥ १५ ॥ स्वतिथौ नाडीपदक प्रथगं भोक्ष्यन्ति कण्टकाद्यास्ते । शेषाः क्रमेण विगाः नाडीपटकाणि मुञ्जते क्रमशः ॥ १६ ॥ पालः कुमारो राजा च वृद्धः स्वर्गत एव च । भक्तिर्यानं च राज्यं च कर्म सुप्तिस्तथा मृतिः ॥ १७, नन्दादिष्वादिषटकाद्यमवस्थैवं तु पक्षिणाम् । पञ्चस्वपिं च पट्केषु तिथिपूर्वापरार्थयो. ॥ १८ ॥ नन्दाद्यनाडिपट्के बालकुमारावनीशद्धमृताः । श्येनः कारण्डवसारसशिम्धिनो यथाक्रस कथिताः(१) ॥ १९ ॥ पिङ्गलकारण्डवको सारसशिखिनौ च कण्टक क्रमशः । बालाद्या विज्ञेया द्वितीयषट्के तु पञ्चके विहगाः ।। २० ॥ कारण्डवसारसको. शिखिकण्टकपिङ्गलास्तृतीये स्युः । षट्के बालकुमारकनृपवृद्धमृताः क्रमेण विज्ञेयाः ॥ २१ ॥ सारसकेकिश्येनाः पिङ्गलकारण्डको चतुर्थे स्युः । षट्के बालकयौवननरपतिवृद्धा मृतश्च विहगवराः ।। २२ ।। शिखिकण्टकशिशुलूकाः कारण्डवसारसौ च पञ्चैते । बालकुमारकनरपतिजरटातीताश्च पञ्चमे षट्के ॥ २३ ॥ ॥

·ईशानगितगुरदेवपाडवा मन्यपादा अशनं यानं राज्य सुप्तिमरणं च पञ्चकर्मपाम् । स्वस्याशाय जेय चक्रे शरकोष्ठ के विहानाम् ॥ २४ ॥ नन्दायाः परभागे कारण्डोलककण्टकाः केकी । . सारस्योऽपि च भुक्ते याति च राज्ये स्वपत्यपि प्रगृतः ।। २५ ॥ . प्रथमषट्के । : पश्चाद् द्वितीयपटके लूकश्येनौ च के किसारसकौ । कारण्डवश्व वालो युवा नृपो वार्धकी च मरणगतः ॥ २६ ॥ पश्चात् तृतीयपट्के श्येनो वहीं च सारसध्याझौ । लूकश्च यालयौवननृपवृद्धमृताः क्रमेण ते विहगाः ।। २७ ।। .पश्चाच्चतुर्थपट्के बहीं बालो युवा तु सारसकः । कारण्डवस्तु नृपतिलको वृद्धश्च कण्टकः प्रमृतः ॥ २८ ॥ • पश्चात् पञ्चमपटके सारसवालो युवा तु कारण्डः । राजा पिगलसंज्ञः श्येनो वृद्धो मृतो मयूरः स्यात् ॥ २९ ॥ भद्राये पिङ्गलध्वाक्षौ सारसः केकिकण्टको । बालो युवा नृपो वृद्धो मृतश्चैव प्रदक्षिणम् ॥ ३० ॥ तेषां कर्माण्यपि प्राग्वद् भुक्तिर्यानं च राजता । सुप्तिश्च मरणं चैत्रमन्येषां च समूहयेत् ।। ३१ ।। कारण्डाद्यं द्वितीये.तु सारसाय, तृतीयके । मयूराद्यं चतुर्थे तु कण्टकाद्यं तु पञ्चमे ॥ ३२ ॥ भद्रायां नाडिपट्कायामित्यर्थः ।। भद्रापराधपट्के तु.सारसध्वाइपिालाः । श्येनश्च बर्हिणो ज्ञेयां बालाद्यान्तु यथाक्रमम् ॥ ३३ ॥ -- द्वितीये जलकाकाद्यं तृतीये पिङ्गलादिकम् । चतुर्थे कण्टकाद्यं च मयूरार्थे च पञ्चमे ॥ ३४ ॥ अपरार्धपकम्वित्यर्थः। .. 'तत्राये' ग, पाठः. २. 'भ', नतले श, पारः ·युद्धजैनक्रमादिविधि.] पूर्गध द्विपमाशः पटलः । जयाद्यपटुके कारण्ठ सारसो यहिंकण्टको । उलाश्चैव वालाचा मुक्तियानादिकमभिः ।। ३५ ॥ जयाद्वितीयषट्के तु सारसो बर्हिकण्टको । पिगला जलकाकश्च वालाद्यास्ते स्वकर्मगिः ॥ ३६॥ बहिणायं तृतीयं तु चतुर्थ कण्टकादिकम् । पञ्चमं पिङ्गलाद्यं स्याज्जयायाः पृथगीरितम् ॥ ३५ ॥ जयापूर्वार्धस्य । जयापराधीचपट्के अहिंसारसबायसाः। पिझलाकण्टको चापि वालायाः कर्मगिः स्वकैः ॥ ३८ ॥ जयापरद्वितीयस्य सारसध्वाक्षपिङ्गलाः । कण्टकश्च मयूरश्च बालाद्याः स्वस्वकर्मभिः ॥ ३९ ॥ जयापरतृतीयस्य कारण्डोलूफकण्टकाः । पहिसारसको चापि वालाद्या. कर्मभिः स्वकैः ॥ ४० ॥ जयापरचतुर्थस्य पिङ्गलश्येनगाहणः । सारसश्चाथ कारण्डो बालाद्या भुक्तिपूर्वकै. ॥ ४१ ।। जयापरशराशस्य श्येनवर्हिणसारसा । तद्वत् कारण्डकोलूको बालाद्या प्रोक्तकर्ममि ॥ ४२ ॥ रिकाया. पूर्वपटकस्य सारस. केकिकण्टको । उस्लककाको बालाधर भुक्तियानाद्विकर्मभिः ॥ १३ ॥ मयूराय द्वितीय तु कण्टकाद्यं तृतीयकम् । लूककारण्डयाद्यौ तु रिक्ताया. शिष्टभागयो. ॥ १४ ॥ बालाघा इति. यावत् । रिक्तापरार्धषटकम्य श्येनबहिणसारसाः । ध्याझोलफौ च विजेया. माग्वद् बालादिकर्मभिः ॥ ४५ ॥ रिकापरद्वितीयादिषटकाना यहिसारसौ । कारण्इपिङ्गलाइयेना बालाघा भुक्तिपूर्वकै. ॥ ४६॥ स्त्रक || जया रचा', ३. रख पाs.. , 'भगपार, २ ·३८४ शानशिवगुग्यपहता [मप्रपाद . रिक्तापराधस्येति यावत् । पूर्णाप्रथमपट्रम्य वहिकण्टर पिङ्गला । जलकाक मारसश्च चालाद्याम्ते प्रदक्षिणम् ।। ४७ ॥ तद्वितीयादिषटकाना क्ण्टकोलकवायसा । सारसश्चैव पूर्णाया बालाद्या प्रोक्तकर्मभिः ।। ४८ ॥ पूर्णापरार्धाधपट्के पिङ्गलाश्येनवर्हिण । सारसो जल का कश्च बालाया व्युत्कमेण हि ॥ ४९ ॥ द्वितीयपटकादिकाना पूर्णायाः कण्टक शिखी । सारसो वायसश्चाद्या ज्ञेया चालादय क्रमात् ॥ ५० ॥ यस्याभिधानाधर्णस्य पक्षी राज्य करोति चेत् । विजया युधि वादे वा कुमारो म-यम फलम् ॥ ५१ ॥ बाले फल स्यादघम वृद्धे नागो मृते मृति । राज्ये श्रेष्ठफल याने मध्य भुक्तौ तथाधमम् ॥ ५२ ॥ स्वापे क्षयो मृत मृत्युरेव ज्ञेय विचक्षणे । सारसो बलवान् काकात् तस्माल्लकस्तत शिखी ।। ५३ ।' मयूराद् बलवान् श्येनस्त्वेव विद्याद् बलाबलम् । मयूरश्येनकारण्डसारसा बलिनो दिवा ॥ ५४ ॥ उलकस्तु बली रात्रौ सर्वे 'सन्ध्याबलाश्च ते । तिथीना पूर्वभागस्तु दिवा रात्रिश्च पश्चिम ॥ ५५ ॥ तत्तत्कालबल ज्ञात्वा धीरो युद्धे प्रवर्तयेत् । प्रक्षिचारेण विज्ञेय जीवित मरण रुजा ॥ ५६ ॥ लाभालाभागमानायकार्याकार्य शुभाशुभम् । राजा राज्य च सर्वन श्रेष्ठ यानकमारकों ॥ ५७ ॥ मध्यगौ भुक्तिवाली चेदधम प्रस्तुत फलम् । स्वापे वृद्धे च तन्नाशो मृतौ च मरणे वध ॥ ५८ ॥ + ·मुस्त्रकर्मादिविधिः पूर्वार्धे द्विपञ्चाशः पटलः । तत्तत्कार्यानुकूल्येन फलं चैवं समूहयेत् । गरुडश्चौतुसिंही श्वा सर्पमूपिकदन्तिनः ॥ ५९॥ शशश्चन्द्रादिदिक्संस्थास्तेषां विद्याद् बलाबलम् । अकाराद्यष्टवर्गा ये दिक्षु ताक्ष्यादिरूपिणः । ६० ।। - तत्तदक्षरपूर्वाख्या येषां तेऽपि तदात्मकाः । तायसौ मियः शत्रू तथा मार्जारमूपिको ॥ ६१ ॥ गजसिंही शशश्वानौ परस्परविरोधिनौ । तायः सर्प जयेत् सर्पो न ता तार्यभागतः ।। ६२ ।। सोऽपि तायं जयति प्रायः सर्पदिशि स्थितम् । एवन्तु सिंहगजयोरोतमपिकपोरपि ॥ ६ ॥ शशकुपुरयोश्चापि विद्यौद् भूभबलाबलम् । ताक्ष्योतसिंहश्वानस्तु बलिनः शत्रुयायिनः ।। ६४ ॥ शिष्टः सर्पादयः स्थाने प्राप्नुवन्ति पराभवम् । स्थानव्यत्यस्तं फलमिति केचित् । नामाचर्णेयु दीर्घास्तु कला येप बलाधिकाः ॥ ६५ ॥ इस्चाः कलास्तु यन्नाम्नामादो हीनत्रलास्तु ते । तार्थ्यादिवर्गवर्णानि येषां नामादिकानि तु ॥ ६६ ॥ ते ते ताादिका ज्ञेयास्तैस्तैर्विद्याद् बलापलम् । इन्द्रयुद्धेऽथवा युद्धे ययोर्वा नृपयोयोः ॥ ६ ॥ तादिजाति च दिशो ज्ञात्वा युद्धानि कारयेत् । शुक्ने चतुर्थ्यामष्टम्यामेकादश्यां च पर्वणि ।। ६८ ॥ इन्द्वनिमुनिवेदानां विष्टियामेषु दिक्षु च । कृष्णे तृतीय सप्तम्यां देशभ्यां भौतिके दिने ॥ ६९ ॥ ': पर्वाद, १. 'तम्' ख. पाठः ३. 'या' ग. पा. ४. ५. "नि' स.पा 22 ·२८१ -ईशानशियगुरुदेयपद्धती - मित्रपादा प्रातुवेदामिचन्द्राणां यामदिक्षुदयः स्मृतः । पुनर्नयो नरो नागों नृपो नारी नगं पुनः ॥ ७० ॥ तत्कालविष्टिनाडी स्याद् वाः शुक्लादितः क्रमात् । यस्यां तिथौ च यामे च विष्टि नोदिशि स्थिता ॥ ७१ तस्यां तस्यां तिथौ विष्टयां चण्डराहुः समः स्थितः । अर्कोदयादि नित्यं तु प्रांगाद्यासु प्रदक्षिणम् ॥ ७२ ॥ अर्कारगुरुंसौम्यानों सितसौरीन्दुभोगिनाम् उदयः सैहिकेयस्य प्रातरैशे स्थितिः स्मृता ।। ७३ ॥ मोर्धयाममष्टासु दिक्षु तस्यामदक्षिणम् । स्थितिरास्तमयाद्रात्रावपि राहोर्गतिः समा ।। ७४ ॥ अपि-सांवत्सरो राहुदिक्षु मासेषु तिष्ठति । पाच्या सिंहाजचापेषु याम्ये स्त्रीनगोस्थितिः ॥ ७५ ॥ यमतौलिघटेप्वाप्य सौम्ये कर्किझपालिषु ।' यस्मिन् राशौ स्थितः सूर्यो, मासरांहुश्च तत्स्थितः ॥ ७६ ॥ तस्माज्जयार्थी विष्टयाश्च राहोर्नाभिमुखं व्रजेत् । राहोरपरभागस्थो युध्यन् विजयते रिपून ॥ ७ ॥ ब्राण्याद्यास्तु-योगिन्यः पार्थरम्भाम्बुशान्तिदैः । कमात् प्रागादिरल्यादिवहिदुर्गातिथिकमात् ॥ ८ ॥ स्थिता इति यावत् । ब्रामी.माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा । वारापेन्द्री च चामुण्डी महालक्ष्मीश्च मातरः ॥ ७९ असितानो रुरुपण्डो (भी)पणोन्मत्तको तथा। कपाली भीषणस्तद्वत् संहारश्चाष्ट भैरवाः ॥ ८० ॥ ते चाष्टमातृभिः सार्धं तिथिवारवशात् क्रमात् । तिष्ठन्ति भीपणाकाराः सत्रिशूलकपालकाः ॥ ८१ ॥ 1. 'व' ग, पाठ: .. 'टिमार्गे दिति 'सैन्याना' ४. शो', ५. पाठ: . ६. 'प्या' ग. पाठः.. ग, पाठः. स. पाठः, ·युरजेत्रकमादिविधिः] पूपा द्विपक्षामा: पटलः । युद्धयात्रादिकृत्येषु मातृभैरवसंमुखम् । गच्छन्-विनश्यति क्षिप्रं तच्छ्लाभिमुख तथा ॥ ८२ ॥ तस्माद् राहोश्च योगिन्या भैरवस्य च संमुखम् । आयुपोऽर्थी जयार्थी वा न युद्धाय ब्रजेद् बुधः ।। ८३ ॥ रुद्राणा योगिनीना च भुजे शूलं तु-दक्षिणे । वामे कपालं युद्धाय शूलमागं विवर्जयेत् ॥ ८४ ॥ वामभागकपाले तु युद्धाय जयदा गतिः । शरीरेषु मनुष्याणां नक्षत्रेषु महाः स्थिताः ॥ ८५ ॥ प्रहेष्वपि च भौमस्य विज्ञेया विग्रहे स्थितिः । जन्मादितो मुखे त्रीणि शोश्चत्वार्ययो गले ॥ ८६ ॥ चतुष्कं भुजयोः पटक पार्श्वे द्वावष्ट पादयोः । कुजास्थितक्षमई यत् तत्र शस्त्रक्षतं ध्रुवम् ॥ ८७ ।। तम्मात् कुजानिताझं यत् तत् प्रयत्नेन गोपयेत् । पव्योमनामसंयुक्तमष्टपत्राम्बुजोदरे ॥ ८८ ।। तारश्च लिद्धिकाफुण्डे ठद्वयान्तं दलेप्वपि । भूमण्डल बाह्यतोऽमेः पट्कोणेषु यडायतान् ॥ ८९ ।। साध्यान्तरितानमेर्वा अरा(डा)दिकान् लिखेत् । इन्दुबिन्दुद्वयस्यामिः सामि. सर्ग वियल्लिखेत् ॥ ९० ॥ संवतैः सगिभिर्वाय वेष्टयेचान्तरालयोः । बाह्ये लिप्यावृत त्वेतद् विन्दुमण्डलवेष्टितम् ॥ ९१ ॥ पूजितं गन्धपुष्पाचैवमिट्टमिदं धृतम् । क वा ललाटे रक्षेत् तं युद्धे शत्रु च मोहयेत् ।। ९२ ॥ एतद् युद्धक्षितौ न्यस्त स्तम्भयेत् परवाहिनीम् । सञ्जीवनाल्यं चक्रं च नारसिंह सुदर्शनम् ।। ९३॥ धृतं शिरसि शस्त्रेभ्यो रक्षेच विजयावहम् । निहतारि शरो य. स्यात् तं गृहीत्वा सुनिश्चितम् ॥ ९ ॥ कृष्णाझारचतुर्दश्यां वलय तेन कारयेत् । तद् दक्षिणप्रकोष्ठस्थं शत्रवारणमुत्तमम् ॥ १५ ॥ । गो', 'रान् दारदि, ·૨૮૮ ईशानशिवगुरदेवपदतो [मनपाय: वज्री लालिका दन्ती त्रिशूली श्रीश्च मोहिनी । राजमोहिनिका काकभक्ष्या प्रतिपदादिषु ॥९६ ॥ ब्रह्माण्यादिक्रमादात्ता पृथक् पिष्टा हिमाम्भसा । समस्ता वा तनौ लिम्पेद् युद्धकालेऽस्त्रवारिणा ॥ ९७ ॥ नमो भगवद्भ्यः सर्वास्त्रविसर्गेभ्यो मां रक्षन्तु भगवन्तः! ठठ । लक्षजाप्येन मन्त्रोऽयं साधितः शस्त्रवारणः । चन्दनेन्दुजपाराजीविदारीकुष्ठकागरून् । ९८ ।। हिमाम्भसा समालिप्य तत्काले शस्त्रवारणम् । नागकेऽस्त्रि(?) शिखास्त (जिंबीग्नीवा)राद्भिश्च वारयेत् ॥ ९९।। नागो.भूनागः। श्रीपर्णिमूलं प्राचीनं कृत्तिका शिर स्थितम् । भुजबद्धं च शस्त्राणि वारयेन्नात्र संशयः ॥ १० ॥ इन्द्रवल्लीशिफाशुझे पिवेत् क्षीरेण मस्तके । करे धृतं मृणाल वा श्वतं क्षीरेऽसवारणम् ॥ १०१ ॥ पीतमिति यावत् । सितापराजितामूलं नन्द्यावतै मृणालकम् । मूतवृक्षस्य च शिफाः सर्वे बस्ताम्बुपेपितम् ॥ १०२ ॥ स्फोसेक्र्सवशस्त्रणि वारयत् । श्वेतपुश्वाशिफास्यस्था बाणपातं निवारयेत् ॥ १०३ ।। समोहिनीशिफा तद्वत् खट्गपातं निवारयेत् | मावीज दण्डमृचण्डो डौन्तः सोष्ठोऽथ दंसनम् ॥ १.५ ॥ 'वाग्बीजममिजायान्तं रक्तसूतिनिवर्तकम् । जपित्वा वाणिशब्देन पानाच्च जपिताम्भसाम् ॥ १०५ ।। १. परित' ग. पाठ १ स्थितम्'. ३ सा', ४. 'वा'प.पा.

·२८९ पुजैत्रकर्मादिविधिः] - पूर्वा द्विरमानः पटकः । रुधिरं निवर्तयेत् । हस्तः लालीमूलं गृहीत्वालिप्सविमः। द्वन्द्वयुद्धे जयेच्छत्रु परेण खयमक्षतः ।। १०६ ।। शिफया चन्द्रवारुण्या वरुणस्य च पिष्टया । लिप्तानः कुखुटं युद्धे कुझुटो जयति स्फुटम् ॥ १०७ ॥ मार्जारमेहतचमधूपितः कुछटो जयेत् । शिफा शिखिशिखायाः स्यात् पादे जैत्री मुखे स्थिता ॥ १०८ ॥ शखवारणकृन्मूलमहिंसाया मुखे स्थितम् । तदेव तण्डुलाम्भोभिः पीतं यावन्न जीयते ॥ १०९ ॥ शस्त्राणि वारयतीति यावत् । पुप्योद्धृतं च पाठाया मूलं वक्रेऽसवारणम् । *श्वेतपुहाशिफागतो घाणं निवारयेत् । श्मशानचैत्यवल्मीकमार्गदेवालयादिषु ॥ ११० ।। अशुद्धदेशे चोत्पन्ना प्राधा नौषधयो बुधैः । श्वेतापराजिताश्वेतपुह्यामले + + + + ॥ १११ ॥ लोष्टस्योभयतो बद्धे शखस्तम्भकरे (करे)। फरो दक्षिणः। सस्त्रीशलमखद्योतचूर्णगतिवर्तितः ॥ ११२ ।। कृष्णगोराज्यमप्याक्तनेत्रों रम्भायते रिपुम् । फांकतुम्बिनिकामूलं पुष्ये तु गुजयोर्द्वयोः ।। ११३ ॥ मन्धनाच्छरपासांश्च शस्त्राणि च निवारयेत् । - एकरात्रोपितः शुद्धः साथ पूर्वेयुरोपधिम् ॥ ११ ॥ समाप्य रक्षां कृत्वा तु प्रातलातु मन्त्रतः । एष राजा वलीधिनवीर्यो महापलः ।। ११५॥ ४ पाठ. 3 'ग्ये धुत' ख. पाठ १. 'पण', १. 'धूपयेर दुग ६. 'कटुतुम्पिनिकामूने पुग. पाठ, 1.४ तमलोकार्भमेव सेवाकप्रमादारावर्तितमिव भाति । 772 न ·१९० ईशानशिवगुरुदेवपासी मरमपाद तेन बद्धेन बद्धासि तिष्ठात्रैव तु मा ग(त.'म)। ठठ। इति रक्तसूत्रेण वन्धयेत् । सुप्रभे ठठ । तण्डुलधान्यमुष्टि प्रक्षिप्य । ओम् श्वेतपुप्पे! महानीले ! शुभे! चन्दनगन्धिनि ! ॥ ११६ ।। स्वामोपधि प्रपद्येऽह त्राहिमा महतो भयात् । मा उपप)तेर्मा निपतेर्मा च तेजो व्यतिक्रमेत् ॥ ११ ॥ अत्रैव तिष्ठ कल्याणि! मम कार्यकरी भव । मम कार्ये कृते पश्चात् स्वर्गलोक गमिष्यसि ॥ ११८ ।। राक्षसाना पिशाचाना गन्धर्वाणा महौजसाम् । तेषा बधामि चक्षुपि ये चान्ये परिपन्थिनः ॥ ११९ ॥ गण्डे मुरित मालिनि चण्डिके गदापाणिनि स्तम्भिनि मोहिनि नमो- ऽस्तु ते ठठ। एव तामोषधि मन्त्रैरुपस्थाय तत खनेत् । भमुकोपरि ठठ । अनेन निखनेद् भूमिम् ओं नम सर्वोषधीभ्य । ऊर्जावन्तो भविष्यथ ।। १२० ॥ स्ववीय कृत्स्नीकुरुष्व दुरितानि हन दह पच मारय (स.) नमस्तुभ्य नम इति गृहीयात् । अनेन तु विधानेन गृह्णीयादोषधिं बुधः । वच्छक्तिरन्यथा स्वल्पा भवेद् दैत्यादिभिहते ।। १२१ ।। एका वाप्योषघि सम्यग् गृहीता मिश्रिता परे । औपधैर्यच्छति चलमन्तरायाच रक्षति ।। १२२ ॥ शस्त्रयारणाधिकार । .. 'ल', २. 'दावर्णिनि' ग पा.

·३९१ , युद्धप्रकर्मादिविधिः] पूषधि द्विपञ्चाशः परछः । युयुत्सुर्नृपतिर्वान्यः सेनानीस्तु भटोऽथवा । परीक्ष्यायुः स्वकं सम्यगायुप्मांश्चेत् प्रयत्नतः ।। १२३ ॥ सुगुप्तदेहः कवची ससहायो युयुत्सतु । हीनायुश्चेत् कलत्रादीन् सविभज्य धनादिभिः ॥ १२४ ।। कृत्वा दानं यथावित्त पुण्यानि च समाहितः । स्नातः कृतस्वस्त्ययनः संपूज्याभीष्टदेवताम् ॥ १२५ ॥ प्रसन्नः समरं गच्छेत् स्वर्गलोकजिगीपया । श्वासचारादिभिर्यावदायुष्कं ज्ञायते स्फुटम् ॥ १२५ ॥ पुष्यमासे तु पुप्या पूर्वेयुः समुपोपितः । उत्थायापररात्रे तु कृतावश्यक्रियादिकैः ।। १२७ ॥ सूपविष्टः शुचिर्मीनी ऋजुकायशिरोगलः । मफरोदयवेलायां परीक्षेच्छासमात्मनः ॥ १२८॥ पारवादसमान् यामान वायुरेकपुटे स्थितः । निमिशूरखरानीकसंख्यमायुः प्रयच्छति ॥ १२९ ॥ एतेषामक्षराणां तुल्यसंख्यसंवत्सरान् जीवतीति यावत्। प्रलोभसंख्यदिवसानेकनासापुटे चरन् । दीक्षा वा वत्सरान् जीवेन्मनोमयनदिनैः ।।१३०॥ गौरीया वर्षसंख्या स्यादायुस्तस्येति निर्दिशेत् । नरस्मरशरासारदिनान्येकचरोऽनिलः ॥ ११ ॥ तैलप्रियसमान् मासान् तस्यायुः संप्रयच्छति । इरधारानलकलिरागभागदिनं चरन् ॥ १३२ ॥ तिथिदिक्शरकामाश्विचन्द्राहान्यायुरादिशेत् । उक्तावान्तरकालेषु वायुचारो,यदा तदा ॥ १३३ ॥ आयुपोऽस्यानुसारेण परिमाणं समूहयेत् । ध्रुवं चारुन्धती व्योमनदी वा यो न पश्यति ॥ १३ ॥ १. 'वा', २. 'कम्' न. पाठः. शरगः। ग. पा. ५. 'नौनसमये', 'ग', ७. 'च' स. पारः. । ३ ·ईशानदिवगुरुदेवपद्धता मन्त्रपादः बाह्यमाभ्यन्तरं वाथवा पण्मासाद् विपद्यते । अरुन्धती स्वजिहाग्रं नासाग्रं तु ध्रुवो भवेत् ॥ १३५ ॥ सुवर्णरूप्यरक्ताभं विण्मूत्रच्छदितानि वा। पश्येद् गन्धर्वनगरं तस्यायुर्वत्सरोदधः ॥ १३६ ।। अनभ्रे विद्युतं पश्येत् सलिले चेन्नन्द्र)कार्मुकम् । प्रेतान् वा दिवसे पश्येत् तस्यार्वाग् वत्सरान्मृतिः ॥ १३७ ॥ स्वमें हेममयान् वृक्षान् दृष्ट्वा मासं स जीवति । स्वं रूपं दर्पणे वाप्सु विकृतं शवगन्धि का-।। १३८ । अकारण वा प्रपतेन्मासाधं तस्य जीवितम् । स्वच्छायागेलदेशे तु न्यस्य दृष्टिं चिरं ततः ॥ १३९ ॥ योनि छायानरं दृष्ट्वा संपूर्णाकं सुखी नरः । शिरोहीन तु षण्मासाद्धस्तहीनं तु वत्सरांत् ।। १४० ॥ कृतमण्डलके पात्रे गोमयाम्भोभिपूरिते। दृष्ट्रर्किविम्बे याम्याप्ये सौम्येन्द्राशासु खण्डिते ।। १४१. पद्वित्रिमासमरणं मध्यच्छिद्रे दशाहतः । - धूम्रायिते तदिवसे निरूप्यैतद् विचक्षणः ॥ १२॥ सुयुद्धं वाथवा गङ्गां पुण्यक्षेत्रं तु वो विशेत् पिघाय. कर्णो सुदृढे तोपं न शृणोति यः॥ १४३..।। प्रनष्टदीपगन्धं च न जानाति यदा नरः । कनीनिकामदत्थिा खद्योतामा तर्नुपभाम् ॥ १४४ ॥ नै पश्यति यदा तस्य मासमात्रं हि जीवितम् । ज्ञात्वैवमायुपो मानं पुत्रादिभ्यो विभज्य तु ।।.१४५ ॥ दानादि दत्त्वा संन्यस्य महामस्थानिकोऽथया । 'सर्वथा दानधर्मायं कृत्वा सुगतिमश्नुते ॥ १४६ ॥ . स्वल्पं यदायुर्मानामायुपों वृद्धये बुधः । प्रयतेत यतो जीवश्चिरं भद्राणि पश्यति ॥ १४७ ।। २. 'न', १२..स' रा. पाठ: ४. . 'यन् यी' ग. पाट:.

·युद्धजैनकमादिविधि.] पूर्वाध द्विपद्याशा पटकः । वायुधारणया योगैमन्त्राभ्यासर्यथोदितैः । रसायनक्रियाभिर्वा दीर्घमायुरयाप्नुयात् ॥ १४८॥ मत्र नारदीये पादचारी सह सायुरयुतायुर्नभश्चरः । लक्षायुरपि वा जीवेत् जपस्यातिशये सति ॥ १४९॥ - -पूर्वमेव महामन्त्रविधानेप्वत्र दर्शिताः । भायुषो वर्धनोपायाः किञ्चिच्छिष्टं प्रदर्श्यते ॥ १५० ।। लोगाम्लक्षारतैलानि विरिच्य कथितीपधैः । शुद्धकायो निवातस्थो विदधातु रसायनम् ।। १५१ ॥ विधिवन्मूलमादाय वाराहा मन्त्रविच्छुचिः । त्रिनिष्कमात्रं गोक्षीरे पिष्टं प्रात. पिवेदपि ॥ १५२.॥. तन्मूलनाथदुग्धेन भुञ्जीयात् षाष्टिकौदनम् । निरम्लक्षारलवणं ब्रह्मचारी त्रिवत्सरम् ॥ १५३ ।। सहसवत्सरं जीवेज्जरापलितवर्जितः । शाकं दघि च निष्पावान् कुलस्थांस्तैलमाहिपे ॥ १५४ ॥ अतिशीतातपोष्णानि वर्जयीत रसायनी । अर्ध्वहस्तनरायाम मूले कोमलशल्मलेः ॥ १५५ ॥ खात्वा शिखाम छित्वास्यच्छेदे कुम्भ निधापयेत् । ऊर्ध्वं पुरुषमात्रे तु छित्त्वा तं शल्मली मृदा ॥ १५६ ॥, अष्टाहरु समालिप्य गोकरीपेन्धनैर्दहेत् । पट्सप्तदिवसादूर्ध्व कुम्भमुद्धृत्य तद्रसम् || १५७ ।। छायाशुष्कं विधायाथ भृङ्गामलकवारिणा । सम्भर्य शुद्धकायस्तु विलालपदमात्रकम् ॥ १५८ ॥ भक्षयेत् प्रातरुत्थाय निरम्लक्षारलोणभुक् | क्षीरोन्नाशी दिवारानं जरां मृत्यु जयेन्नरः ॥ १५९ ।। 'यदा वारि स', - २. 'हित्वान्यच्छे' ग. पाठ . 1. रेणाधादि' ख. पा. 1 ·३९४ शामपिायगुरदेवपदती [मनपादा सिन्धूत्थाभकमाक्षिकाणि कटकैः पय्याक्षधात्रीशिला- भृङ्गादिः शतशः पुटेपु विहितः कान्तस्तयोषामृदा । पते तुल्यविभागिकास्तु भसितं सोतस्य मानद्वयं पिष्टं भृङ्गरसेन मासमदतो मर्त्यस्य मृत्युः कुतः ॥ १६० ।। वन्ध्याक्षामलनीलिकामधुकरीवाराहिमुण्डयोऽमृता ब्रह्मीगारुडचित्रकासनतुटीस्तुस्पांशचूणीकृताः । कान्तो भृङ्गरसा(दिदि)तः शतपुटो भागद्वयं शर्करा- क्षौद्रालोलितमश्नतोऽन्दमजरं तस्यामरं तद् वपुः ॥ १६१ ॥ अहोलत्रिफलाजगोमयनदीक्षेत्रादिमृद्भिः समैः पूर्णायामसिताननेन विहितद्रोण्या सुवर्णालिपाम्() । संस्थाप्य त्रिफलाम्बुभिः प्रतिदिन संसिच्य निष्फत्रयं तच्छुङ्गानि सुपेपितानि पयसा पानेन मृत्युं जयेत् ॥ ११२ एवं शक्तिविजृम्भितेन विसरलिप्यर्णशब्दात्मक विश्व युक्तविधानदैवतमया मन्त्राः स्वतन्त्रोदिताः। रक्षार्थ जगता गरग्रहरुजां ध्वंसो रिपूणां क्रमा: देवेशानशिवेन न च युधा जैत्र च सन्दर्शितम् ।। १६३ ॥ इति श्रीमदीशानाशेवगुरुदेवपद्तो तन्नसारे मन्त्रपादे युदजैत्रकर्मादिविधिपटलो द्विपञ्चाश । 4- । इति मन्धपादो द्वितीय समाप्तः । समाप्त च पूर्वार्धम्। शुभं भूयात् ।

·READY FOR SALE. RS AS P. *HT (Statı) bs H H Svits St. Rami lumi Mhâı ijah 100 frare granatan (Kavyo) y in indumpu ruina naprabandhin by H H. Svili su Rima Virmi Mali ir ijn, with the commentuy Sundarı of Rijurija Varina Koil Tampu în 2 0 0 1 0 Trivandrum Sanskrit Series No I-a (T jálarına) by Don with Puru- Širak iri of krishnallasuk imun 0 0 No 2-अभिनयकौस्तुभमाला दक्षिणामूर्तिस्तवौ by K17hnnlıl isnk imuni 0 No 3-nya (I'ltynt by Vimui Blattı Bini(Second Edition) 0 No 1-fargetaria (Kivy?) by Nilakantha Dik. shit No gryftaladas (Alnkara) by Malumn Bruita with commentary, 2 12 0 No 6-ayat (Vy ibrına) by Sai anades a No 7-प्रझतत्त्वप्रकाशिका (Vedanta) by Sndi sisendri Srivatı 2 + 0 No SosyacuĀ (Nîtah 1) by Ru Varma Bhupa 1 0 0 No 9 -fareana (Vedinta) by Ti apakshi nåtha with the commentary of Vidya chahmutin 0 S No 10-aksler (Gajulahshun) by Nilakantlıq 0 80 No 11-74a Tutu (Nâtaba) by Kula ehhm Vaima with the commentary of Sur'ı 2 0 No 12-CARETH (Vedânta) by Bhigu ad Ads sesla vith the commentary of Ragh 11 ຊົnາເycl1 0 80 No 13-YHETER! (Natali) bi kulsehlum Vaimu with the commentary of Surami. 0 raut 3 4 ·RS. AS. T. 8 0 Do. 1 1 0 No. 14—iferare: (Niti) by Kamandaka, with the commentary of Sankarâryn. , 3 No. 15–ma (Nitaku) by Bliasa. (Second Edition). 1 80 No. 16-aaralortrauta (Nataka), by. Bliása. 1 8:0 No. 17-42A Do.. 1 0 0 No. 18--Arcicoftar (Stuti) by Narayana Bhatta with the commentary of Desamangala : Varya. 400 No. 19-AHH: (Mimâmsa) by Narayana Bhatta and Narayana Pandita. 4.0 No. 20—farm (Nataka) by Bhara. 1 8.0 No. 21 marca Do. Do. 0 0 No. 22-मध्यमव्यायोग-दूतवाक्य-दूतघटोत्कच कर्णभारोरभङ्गानि (Nâtaka) by Bhâsai 1 8 No.23—avgreidiqtista: (Kosa) bý Kesavasiảmin (Part -1. Ist & 2nd Kandas). No. 24—vieiloneura: (Karya) by Chakrakavi... No. 25—Forglemaalgat (Nyâya) by Gangadharàsûri. 0 120 No. 26-aftimare** (Nataka) bj Bhâsa. 0 120 No. 27- Freea: (Kavya). 11 Kálidāsa -vítli, the two commentaries, Prakásikî of Arunagirinātha and -Vivarana of Nârâyann Pandita (Part 1, 1st & 2nd Sargas). 1 12 D. No. 28-401AUHTU: (Dharnınstitra) by Vikhanas.0.8.0 No. 29-mirardizia: (Kosa) by Kesavaswâmio (Part II. 3rd Kânda). ..? No. 30-arafa (Silpa). 0 12,0 : No. 31 miiranen (knsa) kestrasıamin (Paitill: 1th, ith & 6th Kamas). 1 0 1 12 0 ·3 NS. AS. P. T 4 0 No. 32-lita: (Kavya) by Kalidâ sa with the two commentaries, Prakasihi of Arunagirinâ tlua and Vivarana of Nârâynua Pandith (Part II, Srd, 4th & 5th Sargas) 2 SO No. 33-Teine: (Vyakarana) with the com. mentary Dipaprabhâ of Narîyana. O 8 0 No. 34 oregon: (srecyliza:) (Nyâya) by Rajachidāmaninakhin. 1 No. 35-ALUETT: (Brgyfarcius:), (Nyâya) by Gopinátha, 1 8 0 No. 36-JATHATA: (Kavya) by Kalidasa with the two commentaries, Prakâsikâ of Arunagirinitha and Vivarana of Nartyana Pandita (Part III. 6th, 7th & Sth Sargas). 3 0 No. 37-391aea (Sinriti) by Vararnchi with commentary, 0 No. 38-THREATESTATE (Kosa) by Amarnsimla witli the commentary Tikâsarvasva of Vandyaghatiya Sarvananda (Part I. Ist Kanda). 2 0 0 No. 39--EM (Nataka) by Bliása. 012 0 No. 40-CITTTH (Alankara) by Râjânaka Sri Ruyyaka with the Alankârasarvagna of Sri Mankhuka and its commentary by Samudrabandha. 2 8 0 No. 41AV (Kalpa) by Amstamba with Vivarana of Sri Sankara Blagavat Pada. O HO No. 42- Paintzen (Nataka) by Bhasa. 1 8 0 No. 43-HESTERITATE (Rosa) by Amarasimha nith the two commentaries, Amarakoso. dohậtată of Ksliraskamin and Tila. sarvasid of landjaghatiyesininde (Part II. 2ud Kandrio Vargas) - ? 8 0 ·RS. AS. 1'. 1 0 No. 41-77377 (Tantra) by Bhattâiaka Sri Vedottama. 0 40 No. 45-XECUTZ (Prapanchahriday:1). 0.0 No. 46--afarah: (Vj Akarana) by Nilakantlia Dikshita. 0 8 No. 41---fremtin (Vedânta) by Sri Krishnananda Sarasvati. (Part I.) 1 12 0 No. 48- Do. Do. (Part IL) 2 0 C No. 49-wallet (Jyotishn) byParameswara. 0 0 No. 50 -Troiaguri: (Alankara) by Singa Bhâpâln. 3 0 0 No. 51-rah Tg TATH (Kosa) by Amassimha yith the two commentaries, Amaiakoso dghatana of Kshirasıyâmin and Tikasarvaswa of Vandyaghatîya Sarvînanda (Part III. 2nd Kinda 7--10 Vargas) 2 No. 52–TARSIMITAA (Kosa)_by Amarasimha with the commentary Tilâsarvasvra of Vandyaghatiya Sarvânanda' (Part IV. 3rd Kinda) 18 0 No. Jo-Rauta: (Vedanta) by Prakâsâtınayatindra 0 12 0 No. 51-sitektfararaan: (Vyakarana) 0 4 0 No 55--AUTOTANATH (Nataka) by Sri Vahendravikiamavarman. 08 0 No. 56-graaft (Supa). 0 No 77.--Tycofa(Kîv ya). 1 No. 54/ A37 (Vedânır) by Sri Krishnanında Sarıswati (Part III.). 2 0 No. 59----75 (Nâtala) by Sriharslindern With the commentary Nagananda. vimarsini of Sivarama No. 60-tal (Stutı) bf Su Inghubhattaraba with the comment irs of Sri Ragua. pancia 0 8 C 0 3 ·XI, 48. P. RATIY.Ne. Agent for the sale of 5 No. 61-firmalam (Vedanta) by Sri Krishinka handa Sarasvati (Part IV.) 1 No. 62-müharing: (Sarvamatasangraha). No. 63- fatah (Kavya) by Bharavi with the commentary Sabdirthadipika of Chitrablianu (1, 2 and 3 Sargns). 2 80 No. 64 Temat: (Kfivyn) by Kalidasa with. the commentary Pradipa of Dakshinavartanatha. 1 0 0 No: 65-#4444 (Silpa) hy layamuni. 3 8.0 No. 664 - PERIFERI (Darsana) with the come mentary Parimala of Daheswarananda. 2 8 0 No. 67—*Y*T: (Tantn). by Niragana with the commentary Vonarsini of Sunku. *** I. 1-6 Patalas) 3 4.0 No. 68-FATTETT: (Agama) pri Bhojadeva with the Comment Tâtpurya. dipikåvs Sri Kumırı. 9 0 0 No., 69Tratagematea: (Tantra) by Isânusivagurudevamisra (Part I. Sâmānyapåda). 1 8 No. 70-74 laste: (Part I). 2 8 0 No. 71-7-1999: (Tantra) by Narayant with the commentary Vimarsini of Sanlara (Part II 6-12 Patılıs). 3 8 No, 72— Saratogaramarela: (Tantra) by Isanasi. vagui uderamista (Part II, Jautrapada) 0 diply to: 1 0 0 t 0 ITGOverament Sanskrit Publications, Tril'anorum.