·મ
* મ ગળાચરણ *
_.
[ સ્તવન ]
જય જ છે સહુ આગળ ગાને
વીર પૂજન ઘર ઘર થવા
અમારૂ મદિર ન હો,
જય જય હે
હવે વધારે મે તીના થાળ છે.
શોભે છે મુખડનું લે છે ભાળી છે
મયે નિશાના જા હે ભવિ
જય જય
જય
બો જય બાલા રે,
C૨-ચ સાદે ય બેનો કા છે
બાદ શરમમાં ઇનજી તમારું,
ઝ માતા દીવાની આ તી તાક
મામઘતિ ધુપને ઝગમ તો નીવડે
મરિયે બિમલાના જાયા હૈ
જય જય હે
બે જય
બાપ કમ મા
કીર્તિ
લખ 1 કરો,
ના રે
જય જય હે

·શ્રી આત્મકમલ લબ્ધિસૂરીશ્વરજી
જૈન ગ્રંથમાળાયા
દ્વિતીય પુષ્પમ્

·No text on this page.

·નમ જણાય
થી આ મમ-ધીરે નમે
કર્મ ફીલોસો કી
અને
બીજ પ્રવચન
-Oા ખ્યાતા-
અજોડ પા" વાને શમનપ્રક
પૂર પ ચાય દેવ
- શ્રીમદ્ વિજ્ય લમણસૂરીશ્વરજી મહારાજ
ક - નિન સી) માટુંગાને
છે પદમસી પ્રેમજી કરી
AGS
કરી નિવાસન ગ રેટ
મારુ ગા (જી આd પી)
R
પ્રકાશક
શ્રી આત્મકમલ લબ્ધિસૂરીશ્વરજી
જૈન જ્ઞાનમંદિર, દાદર (બી.બી)

·«zegiઠ્ઠ-સ્થxxઋ! આ સુ ખ પ્રશ્ન થશે કે આવડા નાના પુસ્તકને વળી અમુ ખની શી જરૂર હોય વાત સાચી, કા' જરૂર ન, પરતુ પુસ્તક ઘર વાતને કહેતુ હાઇ અપ પરિ ચયની જરૂર ગણાય, આજની ધમકાળની વિકમ પરિસ્થિતિએ વિશ્વ વિષમ અવસ્થામાં મળ દીધુ છે, સાચી સંસ્કૃતિના સ્થાને નરી વિકૃતિએ લાકમાન- સને આવરી લીધુ છે, એવા કપરા સાગમાં એ અતિ આવશ્યક છે કે સાચી સંસ્કૃતિને પુનરૂદ્ધાર થાય, અને જનતા એથી સસ્કારી બની સુખ શાંતિ - આસ્વાદ અનુભવે, એ માટે પ્રથમ નમુ વ - હરના ભ્રમત આકર્શો, શિષ્ટભાવનાએ દુષ્કાન અને તેના અતિરેક સુધારવા જોઈય, બા તમે ( એમને યથાર્થ આદર, વિશુદ્ધ ભાવનાઓ, શુભ કે ધ્યાન અને તૃષ્ણાની આપતા તરફ આ ગામા બાપ. ? એ બાકષણ માટે સાધુ જીવન ના પ્રસિધ્ધ ઉપર એ લાકને આકર્ષક ઉપદેશ આપે છે. વાત માન કાલે જન સમાજમાં અને આર્ષકડપદેશ સમાજ સંખ્યાની અપેક્ષાએ બેઠા છે, એમાં પ્રખર પ્રવચન કાર પૂ. આચાયવ ાન, વિજ્યમનસુરીશ્વરજી

·મહારાજ પ્રથમ પતિના એક સમર્થ વખા છે,
એઓ જન તના સૂક્ષ્મ વિષને, દર યુતિ
અને કાતની સાથે સમજાવી છે ધમની કવિતા
અજબ રીતીએ કરાવી દે છે, બાજને કાળ પ્રગતિ
તરફ નહિ પણ અવગતિ તરફ ઘસડાઇ રહ્યો છે, એ
વતું સાટ રીતીએ નાજનેના મગજમાં ઉતારી દે a
છે, નાસ્તિક અને સુધારક જેવા અમાએ પણ એમના
મિ પ્રવચને સાભળી કાનપટ્ટી પકડી જાય છે, રહસ્ય
૬ ભરી નેમિક કથાઓના તે જાણે એ ખાણ રૂપ છે, અને
એને કહેવાની આ એવી કે સાથે સાથે અનેક વાતના
બંધ કરાવતા જાય અને શ્રેતાની જિજ્ઞાસા જાગૃત
રાખતા જાય, એક દિવસ સાભળી ગયા પછી બીજે
દિકરો એ શ્રેતાને આજ કે, એવુ તો ઘણાય
પ્રસ મા બહુ છે, વર્ષોથી અનેક શહેરો અને
ગામડાઓમાં અને અનેક વ્યાખ્યાનો આપ્યા છે,
તેઓશ્રીએ મુંબઈમાં આપવા અનેક જાહેર પ્રવચન
પૈકી માત્ર ત્રણ જ જાહેર પ્રવચનના અવતણેનુ આ
પુસ્તક છે, પ્રવચને જૈન તત્વને અદભૂત પરિચય
આપે છે, જયતિ જનતા માર્ગ સુઝાડે છે, કત
વ્યની હાકલ કર છે, શોને ભેટે છે, અજ્ઞાનને
મિવે છે, જેને તે પ્રત્યે બહુમાન જગાવે છે,
વર્તમાનની ભૌતિક આત્મઘાતક વિજ્ઞાનની અને
બીજી વાતની મામ મુરતાની વિવિધતા સાબીત
Eas-»

·કરે છે, એથી જે આ પુસ્તક મનનીય છેય બેમાં
શી નવાઇ? એનો સમાજમા ખુબ પ્રચાર કરે ,
વાચક વર્ગ આ પુસ્તકને વાચી તપશ્રદ્ધા કેળવી
રાવાના શાસન પ્રત્યે ખુબજ આદરભાવ કેળવે
અને જીવન માગ નુસારી અને ઉચ્ચ પધ પ્રયાન
કરતુ બનાવે એથી આ પ્રયાસ રાફળ થશે લેખ
જે આમાથી આદિ, મન, ધ્યાન અને
અભિનાપાઓની પવિત્રતા અને મળશે એવા
દર પિરસ છે, માટે આ પુસ્તક ખુબજ મનનીય
અને પ્રચારણીય છે
પૂ પા મિસ્બાત મોડે વિ આચાય”
શ્રીમદ વિજય પ્રેમસૂરીશ્વરજી મહારાજને
ચરખ કર મુનિ ભાનવિયે
" , "કઈ નઈ છે
એરઇન ડેઈન અને આમિરની મુસારો ના
માં વિમાન પડી જશે તે ટ્રેઈનના ઈ એમી.
થશે તે અને અમર દરીયાઈ તે કાનમાં ને મારશે ના
મરી જ શુ એવી જ . પણ જો કા વગર દેશ ત ન
મુસાફરી કરનારા, યારે ધમ ની નતીન ગ્રહણ ક પા લિ
વાત આવે તે વખતે કાચ પ્રતીજ્ઞા તુટી જશે તો? એમ
કહી મુવા પહેલા મેમણ શા માટે માડતા જશે એની
કઈ રામજ પતી નથી સ બોધ સચય

·મુંબઈના આગણે
ઘર્મ પ્રભાવના
વ્યાખ્યાન વાચસ્પતિ પરમ શાસન પ્રભ વક પૂજ
નીય યુરિપુર આચાય”, શ્રીમદ્ વિજય લબ્ધ
સૂરીશ્વરજી મહારાજના પટ્ટાવકાર અને વાગ્યાના
ગામનપ્રભાવક છે.
૧ આચાર્યદેવ શ્રીમદ્ વિજય
લભણસૂરીશ્વરજી મહાનાજના દાદર શ્રી આત્મકમત
લખ્યસૂરીશ્વરજી જે નજ્ઞાનમદિરમા પૂ ગુરૂની
આજ્ઞાનુસાર ચાતુર્માસ કરતા તે ૧૦મ્યાન અનેક વિધ
શાસનપ્રભાવનાના કાયા થવા પામ્યા હતા ચામે
થી જનતા વ્યાખ્યાનમાં માટી રાખ્યામાં ઉમટતી
હતી જેથી માખવે ભવ્ય મઠ૫ ઉભે કે મામા
આવ્યો હતો, શ્રી ભાવતી છ સુન અને ભાવનાવિ
કારે જનસમાય પાતી, તેઓશ્રીની ય
ધ ને રોચક વ્યાખ્યાન શીએ જનતામા અપૂર્વ
ધર્મ ભાવના જગાવી હતી, પણ પવની અપૂર્વ
ઉજવણી. હજાની દેવવ્યાદિની ઉપજ, અ ભૂત
તપવા બે ભવ્ય વાડાઓ, ચૌ. પૂર્વ, અક્ષય
નિધિવિ, તપની આરાવના, તેમજ વિવિધ વર્ષ પર
તેઓશ્રીએ અને જા.. દવાખ્યા આપતા-મુંબઈ
તમજ ૫ આમાથી આવાન પ્રસ્થા તેમજ હજારો

·૨
મુબઈના આગણે ધર્મ પ્રભાવના
મી-પુરૂષોની મેદીની જામતી હતી
પૂ આચાપતની પુનિત પ્રેરણાના પ્રતાપ ભવ્ય
અને આલીશાન શ્રી આત્મશ્નર લબ્ધિસૂરીશ્વરજી
જૈન જ્ઞાનમદિર લાખના ખર્ચે વાર થઈ ર
છે તે માટે રોક શ્રી દામજીભાઈ જેઠાભા ના શુભ
પ્રયામ અને ૫ આચાર્ય દેવના સદુપદેશથી લગભગ
બે લાખ રૂપીઓની પ થઇ હતી
બે હેનની થયેલી ભાગવતી દીક્ષા અને પૂજા
સી-પુરૂ પાએ લીધેન લાભ તેમજ તે પ્રસંગે આજે
શાસને નનિ થઈ હતી, અનેક ભાગ બહેનોએ બાર
કર્યા
હતા.
માટુંગામાં પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવ
શેઠ શ્રી રવજીભાઇ સેજપાલ જે પી ની
આમ ભરી વિનતી સ્વીકારી પૂ આચાર્યદેવની
પ્રણાથી તેમને સવા લાખ રૂ ના ખર્ચે બધાને
શિખબ ધી ન્ય નૂતનજિનાલયની પ્રતિ
મહેસવ પર મહા સુદમાં ૫ આચાર્યદેવાદિ વ્યા
પધાર્યા હતા ભવ્ય મહારાવ મા હતો, વિવિધ
પૂજાએ, પ્રભાવનાઓ, જાતના ભાવના, રોશની, ભવ્ય
મઠ૫, જળયાત્રાના દબદબાભર્યો વરઘોડે,એક લાખને
અગ્યાર હજાર લગભગની થયેલી દેવવ્યાપિની ઉપજ,
વ્રતાદિ પ્રહણ

·મુબઇના આગણે ધમ પ્રભાવના
શુભ મુહુર્તે ૫ આચાર્ય દેવના વરદ હસ્તે વિમુખ
ભગવાન અને અન્ય જિનબિબોની થયેલી પ્રતિષ્ઠા
વગેરે શુભ કાર્યો તેમજ પૂ આચાર્ય દેવના પ્રભાવ
પૂર્ણ પ્રવચનોએ જનતામા અજબ જરુતિ પ.
કરી હતી
જેન' નામ મીરાવનારા કાયદે
શ્રી ભીએ જેના નામ ઉડાનનારે એક ખરડો
બહાર પાડતા તેના પિવની
૫ બાયદેવની
પુનિત નિશ્રામા જગી સભા યોજાઈ હતી અને
વકતાઓના પ્રવચને બાદ મહારાજશ્રોએ એજસ્વી
ભારણ આપ્યું હતુ મુબઈ તેમજ પાના આગેવાન
હસ્થો ઉપરાત માનવ મેનીની જામી હતી
ભાયખાનામાં પણ ૫ આચાર્યદેવની અધ્યક્ષતામાં
એક જગી સભા ઉપરોક્ત બીલના વિરોધમા જાતા
આતમાં અનેક વક્તાઓ તેમજ ૫ મુક્તિવિજયજી
મક તથા ૫ ૫ શ્રી પ્રવીણવિજયજી મહારાજે જોરદાર
ભાષણ આપી વિરોધ કર્યો હતો અન્ય મુનિગણે પણ
પ્રવચને આપ્યા હતા અને તે ૫ આચાર્યદેવે પ્રભા
વિક પ્રવચન આપ્યું હતું
જેની અસર ઘણી જ સુંદર
થઈ હતી એના વિષે અતિ તે ખરડે મરકારે રદ
કર્યા હતા

·૪
“મુબઈના આગણે ધમ પ્રભાવના
મુ બઇ ૧ પધરામણી
મભઈ લાલબાગ જૈન ઉપાશ્રયમાં શેઠશ્રી જવા
ભાઈ પ્રતાપસી આદિ આ વાન ગૃહસ્થાની વિતી
પીકરી સસ્તારનવાર્યા પછી વગભગ સો માસની
સ્થિતા થતા વ્યાખ્યાનમાં જણે પર્યું પણ પર્વ ન
ચારતા હોય તેટલી જન મે ની જામતી હતી
માધવબાગમા જીવનમા ધમ શા માટે? એ વિષય પર
જાહેર વ્યાખ્યાન આપતા લગભગ અઢી હજાર સી-
પુરૂએ લાભ લીધે તે અપચનની જનતામાં
ઘણીજ ઊંડી અસર થઈ હતી
કેટમાં પધરામણું
કેટ શ્રા સઘના આગેવાનોની વિનવણી સ્વીકારી
૧ આચાર્ય દયાદિ કિટમાં ભવ્ય સ્વાગત સહ પધારી
લગભગ ૧૫ દિવસની સ્થિરતા કરતા વ્યાખ્યાનમાં
જનતાની ઘણી ભી. જામતી હતી જેથી માગરોળ
મે શનમાં પ્રવચને થવા માથા, એક જાહેર પ્રવચન
કાનજી ખેતશીની વાડીમાં થતા હજારે સ્ત્રી-પુરની
મદની નમી હતી જનતા ઉપ- અજબ પ્રભાવ
પડે તે ચાતુર્માસ માટે સઘની જોરદાર વિન તી
થઈ હતી. ત્યાથી ભાયખવામા પણ આબાદીનો સાચો
માગ એ વિષય પર એક પ્રવચન તેઓશ્રીનુ થતા
મુબઇની જનતા માટી સંખ્યામાં નજરે ચડતી હતી

·૫ મુંબઈના આગણે પમ પ્રભાવના ' શીવ, ઘાટકોપર તેમજ અધેરી વિ સ્થળની વિન- તીઓ રવીકરી ત્યાં પણ થોડા થોડા દિવસની સ્થિરતા કરી તેઓશ્રીએ જનતાને લાભ આuહતો દર શ્રી જ્ઞાન-મદિરના ટ્રસ્ટીઓની અત્યંત વિનતી થતા બીજુ માન તેઓશ્રીએ જ્ઞાન-ન્દિ મા કર્યું હતું વ્યાખ્યાન માટે એક મદર માપ ઉભો કરવામાં આવ્યો હતો અને અનેક વિવ શાનેતિ ના કાર્યો થયા હતા વિરોધસભા શ્રી નમિનાશક જૈન ઉપાશ્રયના વિશાળ હેલમાં જનતાની બહેની મેદની વચ્ચે પૂ શ્રમણ મ ઘની નિશ્રામાં એક મીટીગ ટ્રસ્ટ બીલના વિરોધ અને ભરાતા પૂ આચાયવે બુના અવાજથી અજબ પડકાર કર્યો હતો જોરદારને ઓજસ્વી ભ ષણ આપી જનતાને સુદર દરવણ આપી સરકારની નામે પ્રચડ વિરોધ કર્યો હતો ભિક્ષુક બીનને વિધિ- પૂ આચાર્યદેવે ભિક્ષુક બીલ અગે એક સચોટ અને યુતિ દલીલ પૂરક ખુદા પન વડા પ્રધાન શ્રી ખેર અને શ્રીયુત મોરારજી દેસાઈ ઉપર લખ્યું હતું ·૬ “મુબઈના આ છે ધર્મ પ્રેમાવના જેની નુર અસર થઈ હતી જે પત્ર મુબઈમમાં ચારમાં પ્રગટ થયા હતા, જેની હારે કેપીઓ છપાઈ તે બીવને દમ વિરે કરવામાં આવ્યા હતા શ્રી નમિનાથજી જેનઉપાશ્રયમાં ચાતુમાસ બાપૂ આચાર્યવાદિ શ્રી નમિનાથજી જેન ઉપાશ્રયમાં ટ્રસ્ટીઓની સાવિન તી -વીકારી લગભગ ૧ માસની સ્થિરતા કરતા વ્યાખ્યાનમાં બીજ માટી સંખ્યામાં શ્રેતા પગ ઉમ તો તને રવીવાર તેમજ પર્ય દિને તે વિશાળ પાખ્યાન હેવી હેવા છતા કટનાને પાછા જવુ પડતુ. બે -વીવારે બપોરના ધાર્મિક યા તેને લગતા પ્રશ્ન પૂછવા માટે ખાસ જાહેર કરવામાં આવ્યુ હતુ જેથી તે કહે - પુએ અનેકવિધ પ્રશ્નો પૂછયા હતા, તેના જવાબ યુક્તિ પુરસ્પર | મહારાજશ્રીએ આપ્યા હતા ઉત્તરે તરતને તરત મળતા કે જનતા ખરેખર મુક બની ગઇ હતી તેઓશ્રીની વિદ્વતાની તેમના બહોળા જ્ઞાન- ની અને અપૂર્વ શાતિ પૂર્વક જવાબ આપવાની રેતીએ સૌના હૃદયને ખુબજ આક લીધા હતા તેઓશ્રીએ ત્યા “આજની નાદાનો જેન સિધ્ધાતમા સમ વય અને કર્મ પીસેલી’ એમ બે જાહેર વ્યાખ્યાન આપ્યા હતા જનતાની પ૩પ થક હતી

·મુ બઈના આગ ધર્મ ગ્રંભાવના
તેઓશ્રીની વિદ્વતાપુ અને પાખ્યાન શેલીએ
| મુબઈની જનતાને મુધ બનાવી દીધી હતી કે કન્સ
નાં આપવા તેમજ રચાવને 9 મહારાજશ્રીએ
િથ દોરવણી આપી હતી ત્યાના જિનમદિરની વર્ષ
ગાક લેખ પચ થાણી ભવ્ય મહેસિવ ઉજવાશે
હિને, ત્યાથી દાદર થઇ માટગ પધાર્યા હતા
માટુંગામાં મહેસવ
મિહનલાલ ચુનીલાવના સ્વર્ગારેeગ નિમિત્તે
તેમના કુટુંબીઓની વિનતી સ્વીકારો મહેસવા બશે
પૂ. આચાર્ય દેવતા મુનિશ્રી ભાનવિજયજી મ લિ
માટુંગા પધાતા ભવ્ય સ્વાગત થયુ હતુ અને તે શ્રીફળના
પ્રભાવના થઈ હતી તેમજ અઠ્ઠાઇ મહેરાવ થતા
પ્રજાઓ, પ્રભાવ એ ભાવના, રાની પિ કાર્યો
થયા હતા, સ્વ મોહનભાઈના આગણે ભવ્ય મા૫માં
૫ આચાર્યદેવના પ્રવચનો થતા નરનારીગણ ઠીક
સંખ્યામાં લાભ લેતો “આજનું જીવન એ વિષય
પર જાહેર વ્યાખ્યાન થતા દેaહજાર સ્ત્રી પુરૂએ
લાભ લીધે તે
ત્યાથી મુબઇમા શાશ્રી જીવાભાઈ પ્રતાપસીદ્વારા
સ્થાપિત શ્રી જસુબહેન જૈન પાઠશાળાના મેળાવડા
અને ઘણી વિનતી થતા ૫ આચાર્ય વારે ત્યાં

·મુ બઈના આગણે ધમ પ્રભાવના'
પધાર્યા અને ભ ય મળાવડા ઉજવાશે જનતાના
ઘણાજ બારથી તેઓશ્રીની ૧૫ દીવસની સ્થિરતા
થના વ્યાખ્યાનમાં જન મની ચીર રહેતી ચૈતન્ય
વા” એ વિષય પર તેઓશ્રીએ એક જાહેર વ્યાખ્યાન
આવ્યુ હતુ
માટુ ગામાં માત્રાવ
મુ બ થી મારા જન સઘની માટુગા-નૂતન
જિનાજ્યની વર્ષ ગા હોઈ તે નિમિત્તે મહેસવ
અગ યન સી થતા તેઓશ્રી ત્યા પવાર્યા હતા, અને
ત્યા તેઓશ્રીના અધ્યાત્મનાદી અને જગત મત મ
કયાર? એમ બે જાહેર પ્રવચન થયા હતા કેવાકાને
નાગ સમક્ષ તો ઉગાવ્યા હતા, અને નૂતન
જિનાનપમ ભવ્ય અઠ્ઠા મહોત્સવ ઉજવાયે હ
આમ મુબઇની સ્થિરતા દરમ્યાન તેઓશ્રીએ
અનેક જાહેર પ્રવચન આપી અજમ જ કૃતિ આણી
હતી અપૂર્વ ધર્મ પ્રભાવના ને શાસનતિના
અનેકવિધ કાર્યો તેઓશ્રીની પુનિત પ્રેરણાના પ્રતાપ
પપા પામ્યા હતા જે ચિરકાળ સુધી ઈતિહાસના
પાને સુવણાક્ષરે કેતરાઈ પહેરો

·પૂજ્યપાદ, વ્યાખ્યાન વાચસ્પતિ મશાસન પ્રભાવક આચાર્યદેવ
શ્રીમ, વિજયબ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ
ના પ્રભાવકે
મૂજ પણ અજોડ યાખ્યાન
આચાર્ય શ્રીમદ્ વિજ્યવખસૂરીશ્વરજી મહારાજ

·No text on this page.

·જો વિશાળ
વળ ભાયખલા શ્રી જિન મંદિરને વિશાળ રંગ મંડપ
સમમ ૨૦૦૫
૧-૫-૪૯ વૈશાખ વદ ત્રીજ રવિવારે
સવારે ૮ વાગે
આબાદીને સાચે માર્ગ
પૂજય ના અંડ વ્યાખ્યાતા આચાર્યદેવ શ્રીમદ્ વિજયલમણું
રસુરીશ્વરર મારાજે ભાયખલાવા ભાઈઓની વિનતીને માન આપી
આબાદીને સાચે માગ” એ વિષય પર જનતાની બહોળી મેદની વચ્ચે
જાહેર વ્યાખ્યાન આપ્યું હતુ ? પૂજ્યપાદ સિદ્ધાતમહોદધિ
આચાઉદેવ શ્રીમદ વિજયમસરીશ્વરજી મહારાજના વિદ્વાન વિષ્ય
રત્ન : મુનિરાજ શ્રી ભાનુવિજયજી મહારાજે તે વ્યાખ્યાન ઉતારી
લીયુ હતુ તેમને આ શુભ પ્રયત્નથી આ જહર માખ્યાન પ્રગટ
કવા અને ભાગ્યશાળા થયા છીએ
પ્રાર જમા- આચાપ દેવના મમળાચ શુ પછી 1 વિઝાન મુનિ
રાજ શ્રી ભાનુવિજયજી મહારાજે ટુંક પણ લાક્ષણિક કવિએ પ્રસ્તા
વના કર્યા બાદ ; મુનિરાજ શ્રી કીર્તિવિજયજી મહારાજે પણ પ્રાસંગિક
કે વિવેચન કર્યું હતુ ત્યારબાદ ૫ આચાઈ વેશે ગીર નાદથી
અસરકારક સેવાથી પ્રવવન શરૂ કર્યું હતું

·આબાદીને સાચે માર્ગ”
મ નુભા * આજના જA૨ વ્યાખ્યાનને વિય આમારી
સા માગ” એ રાખવામાં આવે છે
આબાદી એટલે શું?
આબાદી એટલે શું ? આબાદી એ પ્રસિદ્ધ શબ છે
આબાદી જોઈએ એવું તો નાના નાના છોકરાઓ પણ બોલતા હશે
પણ આબાદી એટલે શું (૧) એના ઉપાયે કયા? (૨) એના
મળ સાધન અને ઉત્તર સાધનો કયા? (૩) તથા એ બને
પ્રકારના સાધન વિક તો કયા ૧૫ મુદ્રાથી
આ વિષય વિચારય છે આબાી શબ્દો અગરવિચારીએ
તે તેના
ત્રણ
અ નીકળે
૧ રક્ષણ ૨ દયવસ્થા અને
૩ વૃધિ આ ત્રણેય શમા આબાદી અર્થ આરાજેશ
છે જે સુરક્ષિત હોય તે પિતાને આબાદ માને છે તેમજ
જેને રિદ્ધિસિદ્ધિ સારી રીતે મળ્યા હોય તથા ૦૧પસ્થિત હોય
કે જેથી પિતાને શાંતિ હોય તે પણ તેને આબાદ માને
છે જણાવે છે ને ગણાવે છે, વળી ઘરમાં એકનાં લગ્ન થયા
તેને પુત્રી પરિવાર , કુટુંબ વખ, એટલે એ પણ કહે
છે કે અમે આબાદ છીએ આમ વૃદિમાં પણ આબાદી માને
છે એટલે કે સુરક્ષા એ પણ આબાદી બિપિ તતા નિભ

·આબાદીને સાચા માર્ગ
૨
યત એ પણું આબાદી વૃદ્ધિમાન થવું એ પણ આબાદી,
આમારી આમ ત્રણ પ્રકારે છે શ્રી દાણાગ સૂત્રમા આચાર્ય
ભગવાનને ગરમાં વ્યવસ્થા રાખને 1 કહ્યા છે વ્યવસ્થા
વિત ગ૭ આબાદ કહેવાય છે
તે પરિણામ આવે?
1
આજે લેકે એકજ વાત કહ છે અને જ્યા એ તમે
એજ સાભળશો અખબારોને પણ એજ પ્રચાર છે જે તે
લોકે વાર વાર જે જાહેર કરે છે તે એ કે ' આઝાદી તે
આવી પણ હજી આબાદી નથી આવી જરૂરી તમામ લેકે
આશામાં બેઠા છે આજાદી આવશે પણ જે તેમને જાણ
વામાં આવે કે આબાદી તે નહિ પણ બરબાની આવશે,
બરબાદી તે તો ધમાન મચી જાય, આબાી મળે અને
બરબાદી ટળે એવી આશા જરૂર સૌને હોય પણ એવી આશા
ગખનારે સાથે સાથે એ પણ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ, કે
જો આબાદી જોઈતી હોય તે આબાદીનાં સાધનો ઉભા કરવા
જોઈએ તેમજ તેના સાધને વધારવા જોઈયે તેના બદલે
આજે સાધને બરબાનીને ઉભા કરાય છે અને વધારાય છે
તે તેનું પરિણામ શું આવે? આબાદી મળશે નહિ અને
બરબાદી ટળશે નહિ પણ આપણે મરીશુ
આબાદી તે તે વાં, તથા ત્યારે કહેવાય કે જયાં જે
તથા જ્યારે સુનિતા સુ વિસ્થ, શાંતિ નથી તેવી પરિ

·આબાદીના સાચા ભાગ
સ્થિતિની કૃદ્ધિ હોય
અહિંસક જીવન કયારે ગણાય?
આબાદીના મૂળભૂત સાવ ત્રણ છે. (૧) અંડ માં
(૨) સત અને (૩) નીતિ, અતિ, સા એ પ્રાણીમાત્રનું
રાણ અથાત નાના કે મોટે તમામ પ્રાણીનું રક્ષણ ક વુ
કોઈ જીવને માર નહીં થાવત દુખ પણ આપ, ન,
એનું નામ અહિ સ વિચાર ઉચ્ચાર તથા આચાર ત્રણેયમાં
અહિ સા જોઈયે પ્રવૃત્તિમાં જેની અહિંસા તબીજ અહિ સા
વાણીમાં તેમજ તેવીજ અહિ સા મનની વિચારણા હેવી
જોઈએ કેઈને દુખ થાય એવું બનવું ન કોઈનું બુર
ચિતવવું નતિ મનથી પણ હિ સકજનાઓ (ઘવી) નહિ
તથા સાની-હિ સકે સા નિની યોજના એની પ્રશ સા
કરવી ન આનું નામ અહિ સા નિસાને વિચાર પણ જેમાં
ન થાત લેશ પણ કનેશકર વચન ન બનાય તો પછી
શરીરથી કોઈપણ જીવને મારવાની વાત તે હોજ શાની ?
જેના મનમાં અહિ સી જીવતી જાગતી (જનત) હોય અને
કાયાથી હિ સક પ્રવૃત્તિને અભાવ હોય ત્યારેજ અધુિ સક
જીવન મણાય
ભુતકાળમાં આબાદી શાથી હતી તે તપાસો તે ખરા
ભૂતકાળના નિવાસ તરફ નજર કર હિ સા હતી

·}
૫
આમાદીને સાચા માર્ગ
એમ નહિ પણ ઘણું જ ઓછી હતી કસાઈઓ પણ હતા.
હતા એમ નહિ પણ તે વખતે ઘેર કિસાનની આજે
મશીને યુગને ? (૫ત્રવાદ) એમાં એક કલામાં હજારો
તથા લાખે પ્રાણીની રિલા રજની કેવી અને કેટલી
કારમી હિંસા ? આ આજનું વિજ્ઞાન : શુ આનાથી આભારી
મળશે ? કે હશે તે રહેશે કે જશે ? પ્રાચીન કાળમાં આવું
વિજ્ઞાન હેતુ એમ નહિ તેના જ્ઞાતાઓ પણ હતા. પણ
એમના હદયમાં દયા વસેલી હતી એ જ્ઞાની, નિત્તાનીઓ
દયાળુ હતા, એમને આવા વિજ્ઞાનમા-મટિ સા દેખાતા
હતી તેમજ મહાન બરબાદી જણાવી હતી એટલે તેઓ
એ વસ્તુ એવુ વિજ્ઞાન) ગુપ્ત રાખતા હતા એજ કાણું
છે કે એ કાળે આબાી અદ્ભુત હતી તે વખતે હત્યા
જેતા રજના એક આનામાં તે સારી રીતે જીવન નિર્વાહ
થઈ શકતુ હતુ
દુનિયા આગળ વધી રહી છે પણ કઇ તરફ
આજે દુનિયા આગળ વધી રહી છે આગળ ધપી
છે આમ બધામ પોકારે છે પણ કહો કઈ તરફ ? માણ
બેમ આગળ વધે પણ દુનિયા કયા માર્ગે આગળ વધી
હી છે એ રીતે જ ગન તરફ આગળ વધતું હોય કે
ત્યાં જનારને વાધ વક આ વિશાળ હિંસક પ્રાણુઓ
બડી ખાય બીજો તે નગર ત ૬ અમલ વતિ દેવ કે
* આ જવાથી અદ્ધિ મકિ મળે દુનિયા આગળ વધી રડી
છે
*

·૬
આબાદીને સાચે માગેઝ
છે પણ જરા ભોજરા વિચારો કે આબાદીના મારે
આગળ વધી રહી છે કે બરબાદીના માગે ? તે ૩-૪-૪૯
ના મુંબઈ સમાચારના સાપ્તાહિક પત્રમાં એવા સમાચાર
વિચિત્ર તહેમત એ શિર્ષકથી હતા જેમાં જણાવે છે કે
ઇટાલીમા ૮ વર્ષના એક બુઝર્ગ (વધુ) આદમી પર એણે
આર એન ચળવળથી ઘણા લેકે ગુહૈ કરતા અટકી ગવા
જેથી વાતો તથા પિવીસ વગેરે વર્ગ ન થવાને
ભય ઉમે થશે બસ આ કારણુના અગે અદાવતમાં એ
બુઝર્ગ (તપશક) પર કેસ કરવામાં આવે એ એનરીકે
માલાનામના શખ્સને આ તકમીર (ગુના) બ 1
છ મહીનાની કે ની સજા ફરમાવી કહે આજની દુનિયા
આગળ વધી રહી છે તે આનું જ નામને ? આ આજને
કાળ ? આવા કિસ્સાઓ બને છે છતા ત્યાં કોઈ આ બાબત
ની ટીકા કરતું નથી કે તેનો વિરોધ કરતુ નથી કે આવા
હિપદેશકને શાની સજા બેને દુનિયા આગળ વધી રહી
પૂર્વકાળમા સત્યની વાતિ કેવી અજબ હતી'
આપ પર પણ કાચ આની સજાનો પ્રસ ગ આપી
જાય પણ તેથી નહિમત નતિ થવાય વધુને વધુ જોરદાર
બનજો,
न्यायात् पथ प्रपिचलति पद न धारा '-

·ધન લેતા
“આબાદીને સાચે મા'
s
આ સા સત્ય અને નીતિના ઉપાસકે ધીર હોય આ ત્રણ
તો આબાડીના મૂળ સાધન છે
પ્રવિત પુરાણું સુ પણ યાદ કરે “ જાતિ
મજ વિ7 જા ઘમરત ના' આ રૂટ સુવે શું સૂચવે
છે એ સુત્રો એ સુચવી રહ્યા છે કે-પુર્વકાળમાં સત્યની
પ્તિ અજબ હની વેચ્યા પણ અનીતિનું
સંકેચાતી હતી પણ મુનિએ તણખાને તેતા (તે
આ અ–તાભ એમ કહેતા, પિતાના આંગણે સાડાબાર
કોઇ ધનના સિકકાની વૃદ્ધિ થઈ હતી એ વેશ્યા મુનિને શું
કહે છે ! આ ધન મને ન ખપે, એ રનના સ્વામી આપજ
છે ભાકતા બની અગર અહી રહેતા હે તે ભરે, અ યથા
આપ આ ધન લઈ જા મને ન ખરે તમારે આ
પ્રસ ગ પ્રાપ્ત થાય તે શી દશા? સાડાબાર દોડ જેટની
મીકત મત મળતી હોય, કેઈ આપતુ હોય છે અને
થામે મળતા હોય તે આનામની કો ખરા! અરે આપ
વાની વાત અવગ પણ કઈ જમા મુકી ગયો છે અને એ
પ્તિ નાવારસ મરી જવ ને ખુરી થાય કે રકમ પવી
હજમ થઈ ને આવી ભાવ ના હોય ત્યાં આબાદી
આવે ખરી ? ભુતકાળમાં અને સા, સત્ય તથા નીતિ ત્રા
જોરદાર હતા માટે આબાદી પણ ખુબજ હતી
આવી મધી ચીજોમાં પણ ગુવાર કરો
આજે પણ આ ગુને એ પૂર્વની આબાદી નઈ છે ને?

·આબાદીના મા માર્ગ
રજના એક અનામાં શુ શુ મળે ? શુ શુ ન મળે એ પ્રશ્નો
હતા ? એક આનામા તે ઘી, દુધ સાકર, પકવાન આ તમામ
વસ્તુઓ માત્ર રોજના એક આનામાં માસિક ખર્ચને પીયા
પણ નહિં માત્ર ૩ ૧-૧૪ આના એપા પણ બચત થાય
બે વસ મજૂરી ન મળે તો પણ મજુર ૮ર કરે અને આજે-
આજે એ આબાદી જોઈએ છે ખરી એવું સુખ જોઈને ખરૂ
પણ એ માર્ગ જોઈએ છે? આજે બે રૂપીયામાં કેટલા
દિવસ ચારે બીડી સીગારેટ, ઠ વગેરે આમાં પણ આટલા
છે તે રહે આજે મળતી ઘી ચીજોમાં પણ શુક્રવાર
(ભલીવાર) કેવોઘીમાં બેગ દૂધમાં પાણી સાકર પણ
રીકકી મીઠાશનું ઠેકાણું ન જે ખાઓ પીવો તે એવા કે
ઉરી થાય એવુ લો, આઝા, આગળ વધવું આજ ! જે
ગશે કે જે કહે તે આ જ ને?
વાસ્તવિક અદ્ધિ સા સt૧ નીતિને સદાચાર વિના આબાદ
મળે કયાથી પૂર્વકાળમાં અડિસા એ તો પાપક તથા જીવત
જાગતી હતી કે બિનગુ હેગારને તે મરાય જ નહિ, દય
એની પ્રબળ હતી કે લડાઈમાં પણ એ પાળ પોહો દુશમન
પર પહેરે ઘા ન કરે આ હતી પૂર્વકાનની દયા અને હતિ મા
થાય
બિન ગુનેગર ભૂલથી પણ ભરાઈ જાય તેને બે કે તે

·આબાદીને સાચો માર્ગ
થ હતો માટે લક્ષ્મણજીનું કટાત પ્રસિદ્ધ છે જેમકે ના બુક
જ્યારે ચંદ્રહાસ ખડગની સાધના કરતું હતું, એ સાધના
કેવી હતી? સવાથી તે મંપા ૯ યાને બે પ્રહર સુધી ઝાડની
ડાળે લાધે મસ્તકે ટવુ લારબાદ એક ટક ભજન કરવુ
તે પણ સાડાબાર વાને સાત દિવસ સુધી કરવાનું હતુ
ત્રિવિક સિદ્ધિ કે જેની સિદ્ધિ થવામાં પણ શ કા, આવી
રા કાશીન સાવનાઓમાં પણ આટઆટલી મહેનતને તપશ્વર્યા
કરવામાં આવે ત્યારે તું આમવ્યાણની સાધનામાં તેની
મિદ્ધિ માટે જરાય પ્રવાસની જરૂર જ નહિ મેલ માટે
બાહ્ય સાધનાની જરાય જરૂર નથી એવું કહેનારા બિચારા
જ ગલી છે
હવે શ બૂકની સાધનામાં માત્ર ત્રણ જ દિવસ બાકી
હતા, તેવામાં બનવાબી ત્યા લક્ષ્મણજી આવી ચઢ્યા
તેમણે મા અધર લટકતું ચદ્રાસ ખડગ જેવું તેમજ
માનથી દ્વાર આ વુિં સરસ છે એમ વિચારી તેમને
પરીક્ષા કરવાનું મન થયું, નવી વસ્તુ મળે ત્યારે સીને
જોવાનું મન કયા નથી થતુ? આ કેવુ તીક્ષ્ણ છે તેની પરીક્ષા
કરતા બમણુએ વાસની જાળીમાં ખડગ યુ જાળી
તે કપાઈ પણ દુધવશાત્ સાથે સાથે ખૂકનું મસ્તક પણ
પાનું અ૨૨ આ
મે
. ખ્યું, 'ઈ બિચારા નિર્દી
સાધકને મે માત્ર આ વામથી સહજ બનાઈ ગયા
ચદ્રહાસ મળ્યું ને તેમને આનદ ઉડી ગો લક્ષ્મણજી

·આબાદીને સાચે મારુ
ત્યાથી પિતાના વડીલ બધુ શ્રી રામચંદ્રજી પાસે આવી
બને હમતિકર કહી ભારે ખેદ વે છે પૂર્વમળની વાત
જ જુદી હતી અનીતિથી કોનું ધન મળતુ કે તે પણ
ન જોઈ એ હતી એમની નીતિ એ ની પ્રાપ્તિમા રાજી
નહિ બ કે અજાણે થવી એ નિને ભારે ખર થતા, અજાણે
પણ
થયેલી હિંસાને ધરાવાર પાતાપ થ આ પી ને
સ્થિતિ હતી માટે તે જમાનામાં એક અનામી પ પણ
જીવન વવહાર ચાને તેની આભા હતા માટે જેવું કારણ
તેવું કાર્ય
ઉના પદા
આજે સૌને અકાદો
પૂરેપૂરી પડ્યું
તેના
ફાર
૨૨ અહિ સાં સ વ ને નીતિ જોઇતી ન રી નિન વધુ ને
ભને મરીથી ખેતી કરે નહેરના પાણી સાથે પણ તીડ
પડે ને એની સાફ " મશીનો હેના હેર હતી ૫ણુ
વરસા દેટ અને પાક કે ત ગ તે શું પણ આ
દેશનું મન જ બહાર જતું હતું જયારે આજે અહી જ પુર
પડતું નથી કેવું પરિવતન ઉન પર
પરની જે કરે નિર્વિકાર ભાવ
શ બૂકનું મસ્તક પોતાના હાથ અચાનઅજાતા કપાઈ
જવાથી બમણજીને અમીમ દુખ થ! શબૂની મા !

·આબાદીને સાચો માર્ગ ચકનખા વિદ્યાધરી વતી પુત્રની વિદ્યા સિવિની સાધનાનો સમય પૂરો થતા હોવાથી ત્યાં આવી ત્યાં તેણીએ પુત્રનું મસ્તક પાયનું એને બૂમ કેપ ચ મારા પુત્રને કાને હવે એની શોધ કરતા રામચછને જેવા નેતાંજ ચક નખ રામચંદ્રજીના રૂપમાં મુધ બની જાય છે. પુત્રના મરણથી કોપ અને શોકને તે તે માનીસરી ગઢ અને વન કરવા માટે રામચદજી ને પ્રાથના કરી શ્રી રામજીએ કહ્યું (પાસે જ બેડેનાં સીતાજી તરફ આગળી ) . તે પર- ણ છે તે આ સાભળતા જ વિન બી પી બે મા લક્ષ્મણ પાસે જઈને તેમને પિતાને પગવા માટે વિનવવા લાગી, લમણુછ એ જવાબ આપો કે- પ્રથમ નું મારો મે ભાઇની પાસે પરવાની પ્રાર્થના કરી ચૂકી છે તેથી તુ મારી ભાભી ગણાય તેથી હવે મારાથી તને પ ણી શકાય ત્યાથી ચકનખા પાછી ફરે છે આપણે અહી આ એ કહેવાનું છે કે-પરસ્ત્રી પ્રત્યે કે નિર્વિકાર ભાવ કે ઉદ સ ચાર ધ એ છે મને દિ સા, અસત્ય અને અનીતિ, આ તે બબાદી કરનારો બદીઓ છે પરમાર શ્રી કુમારપાળ મહારાજાના રાજમાં દુકાળનું નામ તુ, તેમણે પોતાના રાજયમ થી સાને મનના પુળા કારી બાર ફગાવી લીધા હતા યાને સાને વસનોને એમણે દેશ નિબવ કર્યા હતા આજે તે દુકાળ ઉપર

·“આબાદીને સાચે માર્ગ
દુકાળ, સુમી નું નામ ન હ્યું છે કે-
अपूज्या यत्र पूज्य ते पूपपूजा घ्पतिश्रम ।
श्रीणि सत्र मारिष्यन्ति दुर्भिक्ष मरण भयम ॥
જેએ ત્યાગી નથી સદાચારી નથી સત્યવાદી નથી અને
નીતિમાન નથી એવા જ અજય અનાઓના બ માના
સકારા થાય અને પૂજ્ય પુરોની, સાચા જાગી મહાત્મા
એની, અવગણના થાય ત્યાં દુર્મિક્ષદિ થાય એમાં શી નવાઇ?
ખરેખરી આર્થિક તરી આવે પણ એના કારણે બારીક
દષ્ટિએ તપાસો આમ કેમ બને છે તગી શાથી આવી કારણ
એકજ અનીતિ વધી ગઇ
નાન શાસ્ત્રમાં પણ કહ્યું છે કે-
अन्यायोपार्जित चित्त दश वषाणि मिष्ठति ।
प्राप्ते कादश घष समूल नत घिनश्यति ॥
અન્યાયથી ઉપાર્જન કરતુ ધન અધિકમાં અધિક
રહે તે શ વર્ષ રહે પછી તે નજ રહે પારખુ
બેસતા તે એ તે નવ પણ પ્રથમનું સ ધરે; પ! સાથે
સાથે ચાલ્યું જાય મતલબ કે સમુળગુ ચા ધુ જાય અની
તિનું ધન એ વા બીજી રીતે ચાલ્યું જાય એ નિ ચ કે
વત કે ધન હૈ રેય સુખસાત છે? કહે જ છે લશ

·* આબાદીનો સાથે માર્ગ
13
પણ નથી માં જાણે કે અમુક પ ક ની મી કત છે પણ
બિચારાને કોડ ચિતાઓ હશે અનીતિન ધન ઉડવાનુ જ?
માટે સમજો કે દિ માં અનીતિ ને જુ વગેરે આબાદ કર
નાર નથી પણું એ બરીના મુળ કારણે છે
આ છે આ માના મૂળ કારણે
આબાદીને સાચો માર્ગ અરિસા સત્ય, તથા નીતિનું
પાલન એ છે જ મારે જ તમા દયાળુ પાનન વધશે ને
વિસા ઘટશે સત્ય જેવાશે ને જુઓછુ થશે નીતિ પ્રસરશે
ને અનીતિ ભૂતાશ વારેજ આબાદી આપશે આગાદીનાં
આ મૂળભૂત સાધને છે પ્રાચીન કાળમાં આ ત્રણેય મજબુત
હતા ત્યારે આબાદી પણ ખુબ હતી, સંગીન હતી એ કે
(યુગ) આબાદીને હતું ત્યારે મજુર વર્ગ પણ મુખી હતું
એને પણ રહેવા માટે પિતાનું ઘર હતુ આ વાત તો મા !
દુનિયાની આબાદીની થઇ આત્માની આગાદી તે જુદી જ
છે આત્મામાં રાગ ના તે ન ન હાથ કમનો ઉપ વ ન
હાય એનું નામ આત્માની આબાદી, આત્માની આબાદીનો
માર્ગ પણ એજ સસત્ય અને નીતિ ગામ માઝા
થમાં કહ્યું છે કે આ માર્ગ કે છે કે નેગાજક- થાય
સ ૫ ન આ માર્ગ છે
અબતર કે બા ઉભય પ્રકારની આબાદી માટે
(ગમે તે પ્રકારની આબાદી માટે) પ્રથમ-મુળ કારણ અહિંસા

·આમાદીને સાચો માર્ગ
છે અતિ સાના પણ સતત તથા નીતિ છે આ છે
આબાદીના મુળ કારણે-
આબાદીનું ઉત્તર કારણ મા છપન તથા ઉપકાર
વૃત્તિ છે
હવે આ છે ઉત્તર કારણેને વિચારીએ-સાદુ જીવન એ
આબાદીનું ઉત્તર કારણ કે અતિ ખર્ચાળ છવનથી તેમજ
કપાસની છથી બરબા થવાના છે એક તું રોટલી-
દાળ માથી ચલાવે છે જ્યારે બીજાને તે ભાવતું નથી.
એને તે સાથે ચટણ-પરણી જેdયે મિષ્ટાન જોઈએ, માવ
-મસાના જોઈ બેમાં આખા દેણ થાય અને બરબા
કોણ થાય અ યિા ઘણી દવાઓથી ન મારા દમનો બાપ
મારવાડના ૯મા પાણીથી ભરી જામ છે મારવાડને ખોરાક
જા છે ? ત્યાનું બે ટ કનુ ભજન તે પણ સાદુનમને
અને આ તેટનુ ત્રણ વિસ સુધી ચાલે તેઓ શરીરે પણ
અનમસ્ત પાચ કિસ તે રમતા-રમતા ચા યા જાય આ
ન ગણાયા સાધક હેતુ અને પાછા એના પ્રસાધક હેતુમાં
આવશે-તષ્ણુને અભાવ સાદ વન એટએ રાક પણ
સાદે વ પશુ સાદા, વચનમાં પણ સાઈ વર્તનમાં
પશુ સાદાઈ
સભામાથ-પ્રશ્ન ખેરાક વસ્ત્રાદિમા તે અહિ આ અમારા
જીવનમાં તે સુધારે છે કે આથી ઉદ્દે જ છે

·' “આબાદીને મારો માર્ગ
૧૫
ઉત્તરમાં જણાવાયું કે-માટેજ બરબાદી છે ને ? એ સુધારો
પિવા પૈસા પુરા મળતા નથી એને અનીતિ પણ કરવી
પર છે જુઠને આશ્રય વો પડે છે અને યા કતી નથી
સાદુ જીવન હોય તે આ ન થાય
મનમા વચનમાં, ને તનમા (જીવનમા) સાદાઈની
સ્થાપના કરે
સારા જીવનવાળાને સાકાર થી સી ગઈ હોય એનું
મન-અદ કાર વગરનું હેય આજે તે મોરી મેરી ડફામ
મારવી છે ને રવુ કરાવવું કઈ નથી, એ સાદુ મન ન
કહેવાય વચનમા સાદાઈ એટલે એની વાણીમા દ ભ નહી,
જેના જીવનમાં અડબર નથી, મનમા મિયા ગઈ નથી,
વામા દ ભ ન એ જીવનમાં માનજે કે સાઇ બિરાજ
માને છે આવા માણસને આબાદીના માગે કહેશે કે બર
બાદીના માગે ? કોઈપણ એને બરબાદીના માર્ગે નહી કહી
શકે, ખાતી મેઢાની વાતથી ન ચારે હા હા તે સૌ કરે
પણ એથી દાડે છે વળે? જીવનમાં ઉતારવું પડશે સાદુ
જીવન ગુમાવ્યું એટલે દશા કેવી થઈ જ્યા કરી છાશ
સાથે રાસ ગરમ દઈને ઉતરી જતા અને વળી અલમસ્ત
રહેવાતુ ત્યાં રોટલી, દાન તથા શાક પશુ સીધા ગળે ઉન
રતા નથી એમાંય ચપટણી અથાણુ દા મુરબા,
વગેરે જોયે છે છતા શક્તિ કેટલી ? સરીર મજબુત કે

·આબાદીને સાચે માર્ગ
કમર શરીર તે એટતુ મોર કે ખમાસમણે પણ
ન દેવાય ? શરીરની મજબુતાઈ વધારે કેની છે એ જોવું
હોય તે જ મારવા માં ત્યાં તમને જોવા મળશે અને
એથી ખાત્રી ન થાય તે કુસ્તી કરી છે, એટલે એનું
ભ૨ મ માહિતિ મળશે
પરસ્ત્રી લ પટનાનું પાપ કેતુ ?
રાવણ જે મે રાજ ની નણ ખડ રાણે જબર
દસ્ત શકિતશાળી ભનભલા શંકતમાનને હરાવનાર ને
પકા પાડનારો એ પણ વિનાશ પા શાથી? પરસ્ત્રી
લ ટતાથી એને પણ ગર્વ ગળી ગ રાજ્ય ગયું જીવન
ગયું અને એ રાવણ આજે એથી નરમાં સબડે છે કહે:
સવારે ઉઠતા તમને કોઈ પણનું નામ સંભળાવે તે ગમે?
ન ગમે-કેમ ન ગમે ? એ પરસ્ત્રી લપટ બન્યો માટે ને ?
પર લ મનુષ્ય દેટ નીચ કે એનું નામ પણ ન
ગમે તમારૂ નામ લઈ લે તમને યાદ કરે તેવું ગમે કે ન કરે
તેવું ગમે ?
ઉપર એ પણ આબાદીનું સાધન છે
ઉપકાર એ પણ આબાદીનું ઉત્તર સાધન છે કે ભાઈ
કોઈ વસ્તુ વહેચતા તમને આપવાનું ભૂલી ગયે ભને પણ
તમે હેચતા એને ન ભૂતશે આ નકારી ઉપર પશુ ઉપકાર
કરવો જોઇએ

·- આબાદીને સાથે માર્ગ
अपकारिपु य साधु ससाधु सदिमरुच्यते।
उपफारिषु य साधु साधुत्वे तस्य का गुण ।।
અર્થ-અપકા પરત્વે જે સાધુ છે તે જ સાધુ યાને
શ્રેષ્ઠ કહેવાય છે ઉપકારી પ્રત્યે સાધુ હેવામા-સાધુપણામાં
બો ગુણ છે?
આ એ એ મેત્રા ગણાય?
એક હિના ત્રણ દીકરા હતા શેઠ પામે લાખની
મીકત ની છે આખી ભીષ્મ ત્રણેયને વહેચી આપી
તેમને ત્યાં બાપ છ માસ છે દરેક બાપને માસ રાખવા
આવી જ ઘડાઈ કહેન-બાપના વારા બે ધારા હે ચતી
વખતે તો વારા બધાય પણ પછી બપની દશા કેવી થાય ?
પણ આ શેઠ પાકે તે સૌને ત્યાં પોતાની સેવા થાય તેની
પરિસ્થિતિ પોતે રાખી હતી
ગેટની પાસે કોડની કિ
મતનું
એ મા હતુ
શકે તે
કોઈનેય ન આપના પિતાની પાસે રાખ્યું હતું ?સા પાસે
હિમા માણેક પડી જવું છે તે ત્રણેય છોકરા જાણતા હતા
એટલે તેઓ તથા છોકરાની વહુએ શેાને સાચવવામાં હવે
કમીના રાખે ખરી? કહોને હરિફાઈ કરે વૃદ્ધ શેઠ સારી
રીતે સચવાય છે કારણ કે સારી સેવા કરનારને એ લાવને
(માણેક, માન મળે એવું પ્રભન સૌની નજર સામે હતું

·આબાદીને સાચા માર્ગ
છેસેવા. એ સેવા ગણાય
સતાપીજ પરમ સુખી છે
મેટા છું
મેટો દીકરો પિતાના મનમાં વિચારે છે કે
માટે આ મા' પર મારો હક વધારે મનેજ એ મળવું
જોઈએ પણ નાના છોકરા ઉપર વધાર તેમ હાઈ બીપ
કદાચ એને આપી દે ને? રે આ માણેની કિંમત
ગણીને વહેચણીમાં નથી રખાયુ એટલે રોક એ માણેકને
ગમે તે એનેજ આપશે એમ રહેજે મનાય, મેટો દીકરો
વયમ મેટો તો ખરો પણ એની ભાવના કરે છે ? પોતાને
નાના ભાઈ પર પ્રેમ હોત તે એને આ વિચાર આવત?
કે તુછ વિચાર પણ ઉચ્ચ વિચાર કયારે આવે ? સ તપ
હોય ત્યારેજ માટે સબીજ પરમ સુખી છે
એક રાજસભામાં વિગ હરિરાઈ થા છે એક બીજા
પરસ્પર મહાત કરવા વાડુ હરિફાઈમાં ઉતર્યા છે એક છે ન
પતિ જેનું નામ મદન હતું અને બીજા જુના પતિનું નામ
હરિહર હતુ સભામા મદન પડિત હરિહરને કહે છે-
हरिहर परिहर गर्न कतिकुल गजानामशो मदन
मदनाच्छाद्य पदन हरिहरेण कृत किं न ममरसि
અર્થ-હે હરિહર તુ ગર્વને છોડ કરિના સમ યુરૂપી
હાથીઓના માટે અકુશરૂપ આ મદન આવી ચો છે ત્યારે

·આબાદીને સાચો માર્ગ...
હરિહર જવાબ આપે છે કે હે મન તુ હાફ મેટું ઢાક
હને શરમ નથી આવતી કે હરિહરે હારા માટે શું કર્યું
છે એ મદનને બાળી નાખ્યો છે (અહીં યા મન-એટને
કામદેવ અને હરિહર એટલે મહાદેવ એ અર્થથી હરિહર
જવાબ આપે છે કેમકે પરાણિક ઘટનાના હિસાબે મહાદેવ
જીએ અમને બાળી નાખો એવી કિ વ તી છે
સાચી ચતુરાઇનું માપ શાના પર અવલંબે છે?
રાજ મનમા સમજે છે કે આ બન્ને હરિ બરાબર
સમવી છે પછી તે પરસ્પર વાણી વિલામ આગળ
દીકરી પુછે છે ત્ય कोऽसि
તુ કેણુ છે
મદને-અદ્દ પદાડમ જ્ઞાન ઘટ છું
હરિહરે- વ ાન સિહ જદ મુદ્દો
અગર તુ જ્ઞાન ઘટ છે તે હું મુ ગર છુ અર્થાત
તને ીિ નાખીશ
म.न.- यदि त्वं मुदगरोस, तर्हि अह घद्विरस्मि
અગર તુ મુ ગર છે તે હું વદ્ધિ એટને આમ બુ
મતબ બાળી નાખી

·ર આબાદીને સાચા માગ" કર પાર સે યુદ્ધ ધાવ બરછી કે ખા નીકન ભયે જબ પાર તબ હમ બડે કહાયે ' મતલબકે- વડ કહે અમે પહેલા મર્દ હતા યાને પુતિના હતા કારણ કે મગ વગેરે 8 - પુરે ગ વાચી છે હિંદીમાં બેજ વિગ વપરાય છે (નપુસક લિગ હાનિ નથી ) ત્યાર પછી તે વડા કહે છે કે અમે નાર દ્વારા એટરે આ નિગમ માં આ વા (મગ દાળ વગેરે વિશે છે ત્યા- બાદ ગ ગામ રસ્તાને કરાયા મત નબ પાણીમાં પાડવામાં આવ્યા ) મેલ બધે દર કે વામાં આવે છે. તે ઉપરન- ફાન કારી નાખવામાં આA પછી પથરની સાથે જ મેં કરવામાં આ પો યાને થર ઉપર દાળને વાટવામાં આવી tવાર ના ગરમ ગરમ તેલની કરાઈમાં અમને નાખ્યા યા ગરમ તેલમાં અમને તન્યા છે. પણ મેટા નોટાને સોય વેચી-ઘેચી બદાર કાઢવામાં આ છે ત્યારે અમે બડ કહે વાયા વડા એટલે મોટા કયારે થાય એ આ વડાના બ્રાંતથ પર આબાદ રીતીએ સમજાવે છેજીવન શુધ્ધ હોય પરે, પકાર પરાયણ હાય સાદુ હાય બીજાની સેવામાં ત૫ર છે ને તે મનુ ૫ જગતમાં મે થઈ શકે છે સાથે આના થઈ શકે છે, હવે મદનને પા પા કરીએ કેમકે એ ગરૂડ બ છે છે

·=
તુ અગર મુગટ છે * * s'
મુના વિપર કમળ રહે છે જે ૮: ૨ ને આ
હરિસ્ટર-4 ય મા * ૨૬
આબાદીને સાચા માર્ગ
પતિને કઈ ગડ તરીકે રખાય “ (ત્ર
હરિહર-વે રે જોકે ત =
જે તુ ગઇ છે તે ૦
કે શુછનું વાહન છે
મદન– ૬ શsia =
અગર તું કૃષ્ણ છે કે,
ચઢે ને
મોટાઇ મેળવવાની લાવર - -
ચી ને એનુ ય ભાન ન ,
હરિર-નવ યદિ મુનરોડા રેંજ *
કે
તેમ નહોતા તરત બે છે
मन-त्व यदि कमरमसिदै
राऽस्मि
અગર તું કેમ 1--
ભમ કમળના આદર જે તે
જમાઈ
.
*
૧
ન

·આબાદીને સાચો માર્ગ?
સ
તું અમર ભમરો છે તે
હું
એટલે? ચક
વિકાસી કમળ સૂર્ય ઉગતા બીડાઇ જાય તેથી ભમરે આદર
રગટ જય
मानव यदि सूयाऽमि ताह अह राहुरस्मि
જો તુ સૂર્ય છે તે સજજન પણ રાહુ દુર્જન ગણાય
છતા મેટાની લિસામાં એ બધું ભૂલી જવખ્ય દુર્જન
બનવામાં પણ મેજ મનાય રાહ તો રા?
મતેષી બનાય તે જગ પણ મટે અને રગ પણ રહે
રરર તે મહાપીટ હતિ પમ વિચઢાણુ હતિ તે છે કે
હરિહર-વૈ યાત્રેિ tig
तहि अह दानमस्मि
જો તુ ર જ હ તે હુ દાન છું કારણ કે દાનથી
પ્રાણ રે છે એવી લે મા યતા પ્રચલિત છે રહણ વખતે
થાય ભિક્ષુકે બેજ બેને છે કે દે દાન છૂટે પ્રહણ”
मानव यदि दानममि तहि अह सतोषाऽस्मि
બેન દવે શું
તુ અગર દાન છે તે ! સંતેજ છું
હેવા માંગે છે મને હરિહરને જણાવ્યું
મદન-૨ સતિષ 4 આ સાભળતાજ હરિહર ચૂપ થઈ

·૨૫
“આબાદીને સાચે માર્ગ
જાય છે, કારણકે સતેજીને દાનનું મનોભન ન હોય અને
દાન વિના ગ. છૂટે નહિ, એને મદન રા; બ ને કાયમ
રહ્યો. એટલે હરિની હાર થઈ, કહેવાની માતા કે તેથી
સર્વોપરિ છે, તે તેવી ને કોઈ હરાવી શકે નહી અને તેથી
જગત કરે છે
કહ્યું છે કે મારા રામ તે રાજ કર ઝાઝા
સવ થા હાલ તેજા સમારે સા ]
ભાવાર્થ—આશા જેના હથમાં વસેલી છે તેઓ જગતના ગુનામ
છે જેણે આશાને દાસી બનાવી છે એટએ આશાને જતી
લીધી છે નિરાકાલ બધે છે તેની દુનિયાાસ બને છે અને
તે દુનિયાને માલીક બને છે તેથી અહી પણ સુખી રહે છે
દીનતા અનાથ શાસેનામાં હતી નથી તોજ દશા એનામા
હેતી નથી લેભ દશા ઓછી હેવાથી અનીતિ પ્રપચ કે
દિગે પણ તે કરતે નથી વરવૃત્તિ કેળવતે નથી લડાઈ ઝગડામાં
પ નથી, માટે સૌથી થવાય તે જ મ ૫ણ માટે અને
૨ગ પણ રહે
આ પાપકાર છે કે લેભાની ચેષ્ટા છે?
પણ પેલા રોહને માટે પુન સ તેથી હેતિ પિવા મેટા
પુત્રના મનમાં વાર વાર ચતુ કે બાપ આ માણેક ને આપણે
એ નકકી તે કરી લેવું, બાપાન પહે વાર પતે મેળે

·“આબાદીને સાચો માર્ગ
છે
હાઇ પિતાને ત્યા હતા એટલે એને એમ થયું ', સારા
સારી સેવા કરવા છતાય જે માણેક બીજાને જાય તે મે'
સેવા નિષ્ફળ જાયને માટે એ નકી કરી લેવું જોઈએ
એને ધીરજ ન રહી, એક વખત બાપને ખુદને ખુ ના પૂછ8
બાપુજી આ માણેક તમે કેને ઓપવાના છે? શેઠે કહ્યું
ભાઈ ! આ માણેક કઇ મારી સાથે પરોકમા તે આવવાનું
નથી એ તે સ્પષ્ટ વાત છે જે હેચણી કરવી હેત તો
વહેચણી પ્રસંગે યમાં ગણી લેગ્ય કાને આપી દેવા માટે
તમે ત્રણ દીકરા છે તેમાં જે પરોપકારી હશે તેને હ આ
રન આપીશ હવે મેટએ પરોપકાર કરવાનું એને પર
કારી બનવાનું ધાર્યું, પરોપકાર કઈગટ થાય ! પરોપકાર
તરીકે પકાવામાં પણ લાખે ખરચવા પડે છે લાખે પર
ચાય? કારણ કે સામે દોડની કિમતનું માણેક છે ને? કોને
માસ આવે છે તે લાખ ખરચવામાં વાધે શો અને પર
પકારી તરીકે જગતમાં પકાવાય ? આ તે ૫રો૫કાર કહેવા
કે કોડ લેવાની લેભની ચેટ છે, ત્યારું ભાવ
સતિષ છે કે વિરાટ તૃષ્ણ છે ?
૫૨
એક વખત મોટા છોકરાની દુકાને એક ચાહકે એનેયાન
કોથળા ભૂલી ગયે મેટા છોકરા ઘડા ગાડીમાં બેસીને બજારમ્
કહેતો કહેતા ચા એ તે આ પહક ભા. સેન પાન
કથળી ભૂલી ગયા હતા તે આપવા જાઉં છું પરોપકાર કર્યા
પાટીયા ચવાય પણ આને તે આખા ગામને એ જણાવE

·No text on this page.

·આબાદીને સાચો માર્ગ
વશે ઘણી વાર થઈ પણ તે ન જ આવું તેડવા ન
આવવાથી જાતે જાય છે, કેસે બડજ ચતુર હતા એ છે
સમજી ગયે કે આ ભાઈ કોઈ દિ નહિ ને આજે કયાથી ?
છોકરા એ શિયારી પૂર્વક પા કહ્યું કે બાપાજી આજે
એક કરૂણ બનાવ નૃપે બિરે એક ગરીબ રસ્તામાં
પડેલ જેને ખુબ વાગ્યું હતું એને ગાડીમાં બેસાડી દવા
ખાને લઈ ગયા અને તેની મે ખુબ સારવાર કરી આપે આ
વાત તે સાંભળી જ હશે ? બાપાએ કહા હા પણ એમા તે
શું કર્યું? આજે તમે એનું કયું કાને એને વારો આવે તે
એ તમારૂ કરે, એ તો એક જતને ભેદ છે લેનડવા છે
એમાં કાંઈ મોગ પરેપકાર નથી કે જેથી માણેન્ના હકદાર
થવાય સમજી ગયાને બિચારો શુ બેલે ચુપકી પકડી
ચાલને થશે
હવે ત્રીજે છોકરે ચોથી નાનો કે એક વખત દુમત
એને મારવા માટે લાગ ખેળ ને પણ ગામમાં ને ગામમાં
લાગ મળને નહિ તેટલામાં છોકરાને જાત્રાએ જવાનું થાય
છે, પેલા દુશ્મનને ખબર પડી કે ઠીક દાર છે આ દુશ્મન
તલવાર લઈ એની પાછળ પડો આને ખબર નથી કે
પાછળથી મને કાઈ મારવા આવી રહ્યું છે પણ મને એવું
પાછે આ દુશ્મનને કેઈ બીજો દુશ્મન એને મારવા ઘેર
આ તરફ નીકળે છે ગુપચુપ રીતે આજ સ્થળે સામેથી
દુશ્મનને મારવા તલવાર લઈ આવી રહ્યો છે વચમાં આ
શાને છેક છે, તે સામેથી આ દુશ્મનના દુશ્મનને તલવાર

·આબાદી સા માર્ગ
લઇ મારવા દે આવતે જોઈ વિચાર કરે છે કે આ વળી
કેને મારવા દે છે પાછું વળી જોયું તો પિતાને ખબર પડી
કે પિતાને મારવા આવનારને આ દુશ્મન મારવા કટિબદ્ધ
*થો છે, હવે વિચારો કે આપણા દુશ્મનને આપણે મારો
ન પડે અને આપણુ વગર કā બીજાના હાથે એ મરતે
હેય તે આપણને ખુશી થાય કે નહિ? ત્યાં શત્રુને બચાવવા
" મહેનત કરીએ કે એ શત્રને મરવા દઈએ બસ અહીં આ
કે જ સાચી પરાપાર વૃત્તિ આપણામાં કેટલી વમી છે એને
૬ કળ થાય છે ને છે રે સા પોપકારી છે,
| મારોક લેવા માટે આ કામ તેને કર્યું નથી, પણ કેવળ પર
* કાર માટે જ આ કાર્ય તેણે કર્યું છે ઝટ સામે જઈ પેલા
છે શત્રુના શત્રુને હાથ પકડી લીધા અને પિતાના શત્રુને પેનાથી
મરતો બચી છે હવે વિયારે આ શવનું હૈયુ પીગળી જાય
છે કે નહી ? શેઠના છોકરાને દુશ્મન આ દશ્ય જોઈ તરતજ
૧ વેર ભૂલી ગયું અને તાવાર ફેકી દઈ આ છોકરાના પગમાં
! પડી ધાર આંસુએ ક્ષમા માંગે છે દમન પર પણ ઉપકાર
છે વૃત્તિ મટે ધન્યવાદ આપે છે, અને હમેશના માટે માત્ર મિત્ર
કે નહિ પણ એને સાચા વફાદાર સેવક બની જાય છે પિતાના
ગામમાં પહેલી આજ છોકરાના ઉપર રની ભારો ભાર પ્રસા
ફેલાવે પણ એક વખતના પોતાના દુશમનારા પિતાની આટલી
પ્ર સા થવા છન જ્યારે માને છે કરે લાલ લેવા ન ગયો
બાપને આ વાતની ખબર પડી એને પણ એમ થયું કે આ
છોકરા સા પરોપરી છે એના હાથમાં ગયેલું માણેક
-
- -

·“આબાદીને સાચે માર્ગ
મહાન પરમાના કામમાં ખર્ચાશે ત્રણેય છોકરાને બોલાવ્યા
બધાની વચમા ઉઠીને બાપ નાના છોકરાને કહે છે કે- લે ભાઈ
આ માણેક તુ જ એને સા હ ર છે પણ આ છોકરો
કહે છે બાપુ મારે એની શી જરૂર છે કહા દાની વધે
કે ત્યાગી? જગતમાં દાની વિરતા કે ત્યાગી ? ત્યાં પિલા બે
મોટા છેક બોલી ઉઠે છે બાપાજી, આપ આપો? માણેક
એને જ આ એજ સાચો ઉપકારી છે કુળનુ રન છે
કહે પરપબર શું કામ કરે છે, નાનાની નાની મેટા કરે ?
બાપાએ પરાણે દોડની કિંમતનું માણેક નાનાને આપ્યું અને
સોએ એ વાત વધાવી લીધી આથી તમે જાણી શકશે કે અપ
કારી ઉપર પણ ઉપકાર કરે એજ માનવની વિશેષતા છે એમાં
જીવનની આબાદી છે પિતાની અને બીજાની મહાન ઉન્નતિ છે
ઉપસ હાર
કરતા ૫ આચાર્ય
અહિસા સત્ય અને નીતિ એ ત્રણ આબાદીના મૂળ સાધને
અને એના ઉત્તર સાધનેમાં સાદુ જીવન એટલે કે ભોજન
વસ્ત્ર રહેણું, બી, વ્યવહાર અધમ સા ાઈ વચનમાં
સાદાઈ એટલે નિભતા અને એના પોષક તત્વોમાં અપ
કરી ઉપર પણ ઉપકાર માનીય અને સક્ષમ દષ્ટિ વિગેરે
વિગેરે આ પ્રમાણે આબાદીના માર્ગને પીછાણુને હૃદય અને
આચરણમાં ઉતારીને હવે આમે પિતાને આબા બનાવે
એજ શુભેચ્છાની સાથે વ્યાખ્યાન સમાપ્ત કરવામાં આવે છે
છે. સર્વ મનના મગત કવનિ બાદ સો કેd
જયનારના ગુનર વચ્ચે વિખરાયા હતા
*
.

·“આજના વાદોને જૈન સિદ્ધા-
ન્તમાં સમન્વય”
પૂજ્યપાદું શાસન પ્રભાવક પ્રખર વ્યાખ્યાતા આચાર્યદેવ શ્રીમદ્
વિજયમસૂરીશ્વરજી મહારાજે શ્રી નેમિનાથજી ન ઉપાશ્રયના
ટ્રસ્ટીઓની વિનતી સ્વીકારી “ આજના વાદેને રન સિધ્યાનમાં
સમન્વય એ વિષય પર નહેર વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું વિશાળ ઢોલ
પણ હું પપે પ્રત જનમેદની વીર ભરાઈ ગઈ હતી ૧
આચાર્યદેવના મગનચરણ બા ૫ વિદ્વાન મુનિરાજ શ્રી ભાનુ.
વિજ છ મહારાજે પ્રથમ ભૂમિકા કરી હતી

·પૂo
મુનિરાજ શ્રી ભાનવિજયજી
મહારાજની ભૂમિકા
आत्मज्ञान भव दु ख आत्मज्ञानेन हन्यते ।
જગતમાં જીવ માત્રની નિસર્ગ રૂચિ સુખ પ્રાપ્ત કરવાની
હોય છે અને એ સુખની પ્રાપિત તેજ કરી શકે કે જેને
પિતાની જાતને ખ્યાન હેય, જેને પિતાની જાતને, પિતાના
સ્વરૂપને ખ્યાત થી તેને સુખના સાચા ઉપાયને ખ્યાન પણ
કયાથી હેય? જેને પિતાની સ્થિતિનો ખ્યાલ નથી તે સાચું
સુખ પ્રાપ્ત કરી નહિ શકે, આજે પણ જે વાની વાત
કરવામાં આવે છે તેમાં જે જાતને આત્માને ખ્યાલ હોય
વર્તમાનમાં કઈ જાતના ઉપાયો શકય છે એથી કેટને અશે
સુખ પામી શકાય તેમ છે એ નિપક્ષ પણે વિચારી શકાશે
અન તતાનીઓએ નિહાળે છે અને ઉપદેશેલા પૂર્ણ આમાના
સુની વાત છે દુર છે પણ આજે વર્તમાન જીવનમાં સુખ
શાતિ પ્રાપ્ત કરવી ઘણી દુભ થઈ ગઈ છે તેનું કારણ
આત્મ તત્વનું અજ્ઞાન છે આત્માના અજ્ઞાનથી દુખ જ મે
છે ને દુખને અતિ આમાના જ્ઞાનથી આવે
પૈસાની
વાદ એટલે વચન, વચન તેજ કામીયાબ જે આમ
નું અજ્ઞાન ને અને સુખ શાંતિ પ્રાપ્ત કરાવે તે વચન

·3
આજના વાદા જૈન સિદ્ધાતમા સમન્વય
જ ડા, ગણાય કે જે આપણને અહિ આ પણ શાંતિ ને
સુખ તરફ લઈ જાય આજના વ્યાખ્યાનને વિષય “ આજના
વને જેન સિધા તમાં સમન્વય” રાખવામા આવે છે
વાદે એને વચને ભિન્ન ભિન્ન વસ્તુઓનું પ્રતિપાદન
કરનાર તે વદો પૂર્વે વાદે હતા આજેય છે, પણ પૂર્વે
વેતનના વાદે હતા, બાજે જડના વાદે છે આજના વાદેને
સમન્વય જૈન સિદ્ધાન્તમા સમજ માને છે જેને સિહા તને
મુખ્યવા સ્યાદવાદ છે વાદેને સમ વય જન સિધાન્તમાં
કરી શકાય છે અનેક ત વાદમાં આજના સર્વ વાદેને
સમ વય થાય પણુ અપેથી, વાદ કેઇ પણ કીટસિંદુ
તરફ આપણને અપેક્ષાથી નઈ જાય તે કલ્યાણુકર નિવડે,
પણ એક તરફીજ ઘસી જાય તે અસત્ય અહિત, અને
અશાતિમાં લઈ જાય જે વા અશાનિની હોળી સળગા
વન હોય તે તેનુ મુ - શુ નામથી મેવાશે, પ્રજાને
સુખ શાંતિ આપી શકે તેજ મહાન વા કહી શકાય માનવ
થી વાવનું મમ જ તુ સુધીનું જે કીપણુ-ભગુ કરી શકે,
તેજ વા ઉત્તમ છે જગતમાં છવ માન સુખને અધિકારી
છે પછી તે રામ નાના છે કે કેમ નાની છે કે અજ્ઞાની
બળવાન છે કે નિર્બળ માનવનું સુખ જાનવર જે લઈ
જાય તે તે ધિક્કાર પાત્ર બને છે, તે પછી માનવી બને
જાનવરને સુખને લુટી લેશે તે માનવતા નહી, પણ ન
વતા આ કી કહેવાશે
જગતમાં અનેક પચે નીકળે છે, પણ તે બધાને એકત્ર

·“આજના વાદાનો જૈન સિદ્ધાતમા સમન્વય
સમવય અપેક્ષાએ થઈ શકે છે છતા બૂમરાણ કેમ ? અનેક
કારણો પૈકી એક ખાસ કારણ અભિમાન છે અભિમાનમાં
પસાની લાલસા ન પણ હોય છતાં સાચું એ મારું એમ
નહિ પણ હું માનું તે સાચુ આ વૃત્તિએ આને વાદે
જગતને શાંતિ નથી આપી શકતા એ એજ લેખક જનસન
itself in
Pride is a curruption that seems almot
originally engrafted in our nature
It exerts
our first years without continual
endeavowrs to suppress it st influences our
last. Pride triumphs our every nation and
every country
અભિમાન એ ગુણ છે કે જે લગભગ નથીથી
આપણા સ્વભાવમાં વણાઈ ગયે છે તે આપણા પ્રાથમિક
જીવનમાં રવય ઝળકે છે. અને જે એને સતત પ્રયત્નથી
દબાવાય નહિ તે જીવનમાં આ તકાળ સુધી પણ અસર
કરે છે અભિમાન એ દરેક પ્રજા અને દરેક દેશ ઉપર
વિજય મેળવે છે. બાળકને પણ અભિમાન સતાવે છે એ
અભિમાન શુ
નથી કરતુ
2 અભિ
માનથી પિતાપિતાના વાદની ખેતી ખેચતાણમાં સમાજમાં
તિને બદલે ઘેર અતિ સર્જાય છે. વિચારકે આજના
પણ ઝટ રીસાય છે

·આજનાવરને જેન સિદ્ધાન્તમાં સમન્વય કંપ
વાદો વાસ્તવિક સુખ લાવી રહ્યા છે, કે સુખને ભગાડી
રહયા છે ?
પૂર્વ ભારત ભૂમિમાં વાદ દતા નિરીશ્વરવાદ
નાસ્તિકવા, સતવાદ પ્રકૃતિવાદ એકાને આત્મવાદ,
અનેકાંતવાદ, વિગેરે ઘણા વાદે હતા પણ આજના
જેવી ઝરી રીતિનીતિ, પ્રપચી કાવાદાવા, અને પાશવી
કે પિશાચી વિચારસરણી હતી આજના વદે સામ્યવાદ
સમાજવાદ, રાષ્ટ્રવાદ વગેરેમાં આ બસુભ છે બો
પર્વના વાદેમા સુખશાતિ કે આજના વાદેમા સુખ શાંતિ છે
પચાસ પર પહેરાની સ્થિતિ એ હતી કે અગિયાર બાર વરસને
હે મુબઈ જેવામાં રૂપિયા પાંચ કમાઈ એક રૂપિયો બચાવી
શકતા હતા કેમ કે એ વખતે સીનેમા, નાટકશાળા, સરકસ
રેસ્ટોરા, રેડીઓ ટોકીઝ વિગેરે હતા નહિ, આજના વિજ્ઞા
નના વા મા માનવ માનવ મટી હેવાન બની રહ્યો છે. વિશ્વને
ગુમ થઈ રહ્યો છે, પૂર્વ ઉભટ રહેણી કરણ ન હતી
જીવન પવિત્ર સાદુ ને શાનિનુ હતુ આરોગ્ય સારું રહેતુ
વિચારની પવિત્રતા હતી એછી આવકમાં પણ પરમાર્થ વૃત્તિ
સતેજ હતી આજે આવક ઘણી હોવા છતાં પરમાર્થનું નામ
માંભળતા મે બગડી જાપ કે પહેલને હેદાર હદ્દે ચડયું
પછી પ્રભુને વિનવતે પ્રભુ એક જ માંગુ છે કે સત્તામાં
ઠકુરાઈમાં મારાથી આ યાથ ન થઈ જાય” આજે ઠકુરાઈ
અને સત્તાન કે દુરઉપગ થઈ રહ્યો છે ! આને કહેવામાં

·૩૬ “આજના પાદેને જૈનસિંધ્ધાતમા સમન્વય
આવે છે કે ધર્મ ઝગડા કરાવે છે માટે ધર્મ ન જોઈએ પણ
આજના વાદેશમાં કમના ઝગડા ખુણે ખુણે પથરાઈ ગયા છે
તેનું શું ? સૌ એકાતવાદને પકડી બેઠા છે, જ્યારે સ્થા
દવા સૌનું બવસ્થિત વ્યવહાર એકીકરણ કરનાર છે એના
અભાવે અનેક ઝઘડાઓ છે, એક માત્ર પૈસાના લોભમાં
ગરીની ગરદન ઉપર છરી મૂકનાર આજે છે, રાતના નિરાતે
સૂઈ ગયા સવારે ઉઠીને સાંભળવા મળે કે એરડે બધ' લાંચ
શિવત આજે ઘણી વધી પડી છે વિચાર આજે ભારે ખેદ અને
દુખના નિસાસા કેમ? આજના વદને જેમ સિધા તમા
સમન્વય શી રીતે થઈ શકે? અને આજના નાદે કેવી રીતે
નજાને સંસ્કૃતિને બદને વિકૃતિના માર્ગે દોરવામાં સહાયક
ન બને એ વિગેરે પૂજ્ય આચાર્ય દેવના પ્રવચનમાંથી આપો
સમજીએ
પૂ. મુનિરાજ શ્રી કીર્તિવિજ્ય મહારાજનું
પ્રાસંગિક વિવેચન
|
પૂ મુનિરાજ શ્રી કીર્તિવિજયજી મહારાજે પ્રવચન કરતા
જ યુ હતુ કે આજના વ્યાખ્યાનો વિષય
અાજના
વાદનો જે સિધ્ધાંતમાં સમ વય એ સૌ કોઈને વિદિતજ
છે જેને સિદ્ધાંત એ એટલો બધે વિશાળ સિદ્ધાંત છે કે
તેને સમજીને જે જીવનમાં નસે નસે ઉતારવામાં આવે તે.
દુનિયામાં કોઈ જાતના ઝાડા-ગ રહે નહિ પણ આજની

·= આજના વાદના જીન મિથ્યાતમા સમ " વક
દુનિયા એટલે વમ ડી દુનિયા એવા તે એમજ માને છે
= “ અમે કહીએ તે સાચુ બીજુ બધુ કાચુ ” જેન સિદ્ધાંત
- મેટને જીનેશ્વર દેએ કથન કરે સિધાત જીનેશ્વરદેવ
૩ કાણ? રાણપને જીતનાર સર્વસ, ત્ર કાળના જ્ઞાતા, ભૂત
• ભવિષ્યને વર્તમાન કાળને સારી રીતે જાણનાર,એવા સર્વ
પરમાત્માનો કથન ક સિદ્ધાંત, તેને જેને સિદ્ધાંત કહેવામાં
આવે છે
એક વસ્તુને અનેક દષ્ટિ કેણથી જોતી તેનું નામ સ્થા
દવાદ, પાદવાદ એ બધાય ને સમન્વય કરે છે
૪૫ વર્ષની એક વ્યકિત તેના પિતા ૭૫ વર્ષને અને
તેને છોકરા ૧૫ વર્ષને છે ભાઈ કહે ન,િ આ બાપજ છે,
બીજો કહ નહી એ છોકરેજ છે તે તે બનેય ખોટી છે
એ એના ૭૫ વર્ષના પિતાની અપેક્ષાએ છાપો છે અને
એના ૧૫ વર્ષના પુત્રની અપેક્ષાએ એ પિતા છે
અપેક્ષાવાદ કહે કે અનેકાતવાદ કહે, સ્થાવાડ કહે છે
સત્યવાદ કહે, તે આનું નામ
આજે દનિકા જ પાડ તરફ આગળ વધી રહી છે પણ
જ્યાં સુધી જગત જે તે થવા–આત્મવાદને જીવનમાં એતત
નહી કરે ત્યા સુધી શતિ અને સુખ નહિ મળે
જવાથી અણુ
ખે તે પાર થઈ પણ તે દુનિયાના

·“આજના વાદાને જૈન સિદ્ધાન્તમા સમન્વય
જરાક વસ્તુ કેર થાય ત્યારે નવુ લાગે, પૂર્વે ધરે હતા, દુમને
હતી, આજેય છે પણ સીસ્ટમ ફરી બેશક પહેલા હતા
આજે છે પણ કચરાપી, ફેરફાર થાય તેમાં વધે નથી,
પશુ સારાનું નરસ થાય એજ છે, કે કોઈપણ વદ પાછળ
ઝી ઓ થાય, તારો થાય ખુનખારી થાય, ખુના મરકી
થાય , સાસુ સી થાય, જગત આખુ આકુળ વ્યાકુળ થાય,
આવા વદને બેટે કહેવામાં વાછે છે?
ઝગડાનું મૂળ
ત્યારે વિચાશ કે કે વાદથી ઝગડા કેમ ?
આનું કારણ એ છે કે દરેક વાદમાં પકડવાદ વ્યાપક છે,
મારે એજ ખર, બીજાઓ મારે જ માને માર ન માને
તે મનાવુ છન ન માને તે ખતમ કર વાદમાં ઝગડા
કયારે' પકડવા થાય ત્યારે, ૫કડ ન હોય તે કદીય ઝગડે
ન થાય તેથી કાદ પૂર્વ ને વા, એ ઝગડાનું મૂળ છે
આજે કેટલાક કહુ છે, ધર્મ ન જોઇએ, અરણ કે એમા
ઝગડે છે ઝગથી પાયમાની છે એવું કહેનારા ૫ણ આપણું
ભાઈઓ છે, એમને પ્રેમથી સમજી
હજી અબેબે ગુપ્ત છે, એ પ્રગટ થશે ત્યારે ન
જો શુ ! જગતમાં હાહાકાર થશે
શું શાહીવા, મહીવા, રાષ્ટ્રવાદ સામ્યવાદ ફાસીસ્ટવાદ,

·No text on this page.

·No text on this page.

·–
T
“આજના વાદને જૈન સિદ્ધાન્તમાં સમન્વય
વર્ષની થાપણ ન્યાય અને અતિપ વોરે વિષયમાં પાર
શત થયે ખુબ અભિમા ! ભલે પણ વિદ્યાની સાથે
અતિમાન થાય તે અજીર્ણ કહેવાય, બીજા કે તે એક
વિજયના આચાર્યું કહેવાય પણ હું તે ત્રણ વિષયને આચાર્યું,
વ્યાકરણ જશે, ન્યાયને તિય ભળે પણ વ્યાકરણથી
પેટ ભરાય ત્યારે પણ શું જોઈએ? પૈસા હવે આ પડિત
વિચારે છે કે રાજસભામાજઉ વાત કરી છે, જેથી પસા
મળે, એ રાજસભામા અને જઈ ને બે આકાઇવા
કરવા- વ કરવા તૈયાર છું, રાજાને પિતાને પતિ
- સમજે કે આ વિધાન છે, પણ વ્યવહાર નથી જાણ
પૂર્વે નાના છોકરાઓના મુખે નોનિના એ ધર્મના
મો, અને વૈરાગ્યની વાત ઘણી સાભળવામાં આવતી છે
આ સરકૃતિને જમાને હવે, આજે શુ ભણાવે છે હવે
તમારે જાન યાદ કરવું પડશે જીવનમાં લાવવું પડશે મહીં
એને ખર્ચ બાર માસના બારમે રૂપિઆ પામે હાય ના
આઠ વર્ષ નિરાત, એ ગમે કે નહિ ? નરિ ગમે તે રીતે
ધીમે એક ભજનને એક સોને કામશે, મેંળવવુ મુશ્કેન
૫છે. ત્યારે ખીસ્સા કાપવાનું શરૂ થશે
પતિ વાત કરે છે એમ નવા પનિ રશી પડિનને
કરે છે પણ શરત શરૂ જે હારે તે પિનાની આખી મિકતા
આપી દે, શી કર આની પાસે શું છે? કે પછી આ
પુસ્તકના ભરેલા બ ને ભુલ થયા વાદ ૨, ૨, રાજ

·આજના વદને જેન સિદ્ધાતમા સમન્વય
પ્રડિતે કહ્યું બેવુ તેને ઉત્તર કહો તુ તુ બનાવે
પતિ વિચારમાં પડી ગયો, આવું તો ક્યાલ નથી આ યુ
છના જોઈ લઉ, આથી પિતાની થિીઓ તપાસવા લાગે
પણ કયાંય તુતુબા ન મળ્યું આથી ફરી પૂછયુ, પડીતજી
શુ પુછયુ ? દેશી પીડિતે જવાબ આપે તુબસુ બા, ફરી
પાછી પિથી ઉઘા જેવાં લાગ્યા પણ કયાય ન મળ્યું આથી
તેણે બીવાર પુછયુ પતિ શુ પૂછયુ? દેશી પતિ
જમ આ બgબતુબા ફરીથી ઘણું શોધ કરી પણ
જવાબ ન મળે વાદમાં એ નિયમ હોય છે કે સામે માણસ
અણુવાર પી શકે છે અને જે જવાબ ન આપે તો હા
કહેવાય આથી તેણે ત્રીજી વાર ૫-૧૫ ૧૫ ડીતજી શું પુછ્યું
દેરી ૫ડિતે જવાબ આપે તુ બ તુ બા' વળી ફરી તપાસ
કરી પણ કાઈ મળ્યું નહી આથી તેણે (નવા પડિ) કહ્યું
- હા મારી પાસે આ પુસ્તકે આ મને મારી હારમાં
આપુ છું એમ કહી પુસ્તકે મુકી પિતાને ગામ ચા થો
રડતા રડતા જવાનુ,દુખ પિકારતા જવાનું, નીતિ નહિ
સત્ય નહિ દયા નહિ
આ રીતે આખરે જવાનું થોડી
દગી એને નિષ્ફળ ન બનાવે જમે છે એ મરે છે, આ
છે એ જાય છે, એ પ્રહ કરેલુ બધુ મુખુ પડે છે
સુકાયા પછી પાછું મળતુ નથી, માટે હાથે આપતા શીખો,
આપનુ જતુ નથી જે આપે તેને જરૂર મળે તમને એ
સઝતું નથી ધર્મની બે કમાં જમા કરાવવાનું શીખે.

·આજના વાદન જૈન સિદ્ધાતમા સમ પર્યા”
પતિ ચા ઘર તરફ, ભણવામાં વરસ ત્રીસ વીત્યા,
બાર વરસે નીકળે, એટ ન અડતાલીસ વરસ થયા, હવે
એના માબાપ ક્યા સુધી આ જગત પર બેસી રહે? પતિત
ગયા ગામમાં જાણ્યું માબાપ કાળ કરી ગયા છે
એટલે પામ્યા સસરાને
ત્યા. સસરાએ
સર
ભરા કરી અને પડિત જમાઇને પૂછયું કેમ પડિતજી! શું
ભણી આ યા અને શુ માઈ છે ?
આ જગતમાં માત્ર લીધાનો આન પણ ઘ છે
ભગવાનું ભને બને કે ન બને જેમ એક કરારીયુ
પાપથી રેલીને ટુડે લઈ આવે ત્યાં બીજા દસ ભેગા
થાય એમાથી એક પિતાના મુખમાથીએ ટુકડે તાણે એને
મીજુ એના મુખમાથી તેણે અન્ના મુખમાં રોટલીને
હક આપ ન આવે ને એક બીજો તાણું તાણ
કઈ ખાઈ શકે છતા સો નઈ તઈને ખુશ થાય એમ આજના
લે બજારમાં ભેગા થાય એ લીધા બીજે ખેયા
લેનારે ભને ભેગવી છે કે નહિ બીજા વર્ષે જઈ
નાંખે, છતા ત્યારે લીધા ત્યારે અનહદ આનદ આવી માત્ર
આવીને જનારી ક્ષણિક ઢિ ખાતર કેણુ અનીતિ કરે એમાય
થી જિનેશ્વરવને સેવક અનીતિ કરે એ કદી ન બને
એ બીજાને ઠગે એ કળ ન બને આજે એમનું કેટલું
બને છે' ગાવાનું ફુટવવાનું એકલા ખાવાનું
અનીતિ
ઝગડા કરવાનું કેટલું વધુ ? આથી વર્તમાનમાં ભ- સુખ
T

·૪. “આજના વાદને જેન મિસ્થાનમાં સમન્વય
ઉત્તર - એવું કહેનારાઓને પૂછે છે મારામાં વિમાનો
મા ફરે છે તે કોના ભોગે? સુખીના પ્રતાપે કે અનેક
દુખીના પ્રતાપે ? બીજુ વળી આ ૫ માના ભેગે વધુ
માણસે સુખી થશે એ માન્યતા પણ એક કિષ્ટિની છે
બહારના દેશોની ગયા છે વિચાર કરવાથી માલુમ પડશે કે
કુમાઈ કરનારા માણની કમા'માથી બે માણસને
નિર્વાહ થાય છે.
પિતાના ઘરને ઘરધણી જે રીતે સંભાળી શકે છે તે
રીતે ભાડુત ને િસ ભાળી શકે રાષ્ટ્રીયકરણ કરતા તેની
માનકી નહિ રહ કારખાનાઓ મ ભાળનાર બધાએ પગારદાર
કશે તેથી જે આજે કમાવ્યું અને મજુરોનુ ભરણ પોષણ
થાય છે તે પણ નહિં થઈ શકે બવાની બેદરકારીના કારણે
નાના બલામાં બેટ પડશે
પગાર કરે અને મ રે થાયથી વર્તો એમ કહે તે
તે વાત પણ તેઓ બધા તે માટે દુલ ભ છે એના કરતા
મુડી ર થાયને સમજે અને મજુર વાદરી અને ફરજ
સમજે તે વધારે માટે છે ઓછી સમજવાળા માણુ
ને વધુ મળવાથી એ રસની બને અને તે તે
જ એ વધુ સ નિીત કે તેમ ન બને તેની પણ કાળજી
રાખવાની છે
ખરી રીત નેમ અને સ્વાર્થતિ જેટલી ઓછી થશે.
નેટ જ દુનિયાન વાલ છે !

·આજના વાદને જેન સિધ્ધાન્તમાં સમન્વય
દેશનું ભલુ કરવાની માન્યતા એ રાષ્ટ્રવાદીને મત
પણ પુછે કે દેશના સુખનુ કે દુખીનું! કહેશે કે દુખીનું
બેટને શું આ યુ દુખીનુ ભ૩ ૨૩
તેમ સામ્યવાદી
પશુ કહેશે રીત ને જુી હેય પણ સૌો ઉદ્દેશ દુખી
ને સુખી કરવાને ત્યારે બધા જુ નુ નામ ભૂલી
૬ખીને સુખી બવાને એક ભાઈને વા સો મીકારે તે
સમન્વય થઈ જાય કદાઢ છેડી ત્યારથી સમજે તા
અમન તમે કહેશો મહારાજ ! આપ કહો છે ખગ
પૂર્વ આયુ કેણ માનશે ?
મ નશે ? પણ હુ કરુ છું કે જે નહિ
માન ના જ્યારે તેદીની નદીઓ ને, ખુન મ કી શારી
નીકળશે પાયમાલી થશે ત્યારે કહેશે કે ખીને સુખી કરવા
જ એકવાદ સારે પણ તમારી થયા પછી દુખીને મુખી
આ રીતે કશે? એનુ દુ ખ શી રીતે કરાશે ?
ચાકુથી છુરીથી ? કે બબથી ?
જૈન સિધ્ધાત?
જન સિંક્રાત ઇ કરે છે? હબનુ ભલુ કરે, બીજા
મુખના ભોગે તમે સુખ ન વાછે. કેઈને દુખ ને આરે.
તમે સુખી થાઓ બીજાને સુખી કરો તમારા ઉપર દુખ
આવે તે સહી લે, પણ કેવ અરે તમારે દુશ્મન થઈ
આવે એનેય શત્રુ ન માને, પણ મિત્ર બનાવે. માત્ર માણ
સને જ નહિ કેિતુ જાનવરો પણ દુખી ન કરો જાનવર

·No text on this page.

·“આજ વદને જૈન સિદ્ધાન્તમા સમન્વય પર
તેમ ના ગે બીજાને સુખ આપવાનું ન હોય એ તે
કેનિકવા. થઈ જય કેવિકવા મા બકરાના ભોગે દેવીને
પ્રસ ન કરવાની મહેનત ઝગડારા ન જોઈએ ઢર ન
જોઈએ એ અમારે સિઘાત અસક ભાવનાને પિવનારી
મળી આદિ ચાર ભાવનાઓ છે
નેત્રી
सवषु
मैत्री
1 જગતના પ્રાણું માત્ર પ્રત્યે
ભાવ-ઉપનિય માં પનું કહ્યું છે કે
आत्मवत् सबभतेषु'
ઈત્યાદિ જે સર્વ જીવ પ્રત્યે પિતાનું જીવની જેમ
જુએ છે (જેવી દ્રષ્ટિ રાખે છે, બીજાના ધનને પત્થર સમાન
ગમે છે બીજાની સ્ત્રીને માતા સમાન ગણે છે તે જ ખરેખર
ખતે છે જેમ તમારી સ્ત્રી તરફ બીજા કેવી રીતે જુએ
એ ઇરછે ? તેમ તમે પણ બીજાની સ્ત્રી તરફ તેવું
વિણ રાખો
કઈ આગવા ,ગુ થાય છે તમને ? ઇ આ ખ્યા
વધે આગળ એમ થાય છે ને? તમારૂ શુ ગયુ તમારે
કાઇ નવું કે એને? તે કેમ ઈર્ષ્યા! તમ ર સુખી થવું
દેય તે તમે મહેનત કરો બાકી યાદ રાખે કે પકેઈનું
સ) નથી વર્મ કાઇને દુશમન નથી આ બા જગત પર
મની મત્તા છે
પણ કર્મ પર ધર્મની સત્તા છે એ આજના

·પર
“આજના પાદાને જેન સિધ્ધા તમા સમન્વય
દુનિતા નથી સમજતી ટિલર જે રેડીઓ ઉપરને ત્યાં
જગત એને કેવા નવાજે અને કોઈ ધમ વાદી બે
ત્યા એ
રૂટિચુસ્ત કહેવાય, આ આજ યુગ છે
गुणिषु प्रमोद
ગુણીને જોઈને
આન દ થ એ
પ્રમે ભાવના વિપરીત માગે જનારને સમજાવો ન
ન સમજે તે ઉપેક્ષા વૃત્તિ રાખવી, એનું નામ ભાખરથ
ભાવના થી કરૂણ ભાવના કેઈપણુ દુખી ય સાવ
નતિ પણ દુશ્મન હોય તો એના પ્રત્યે દવા-કરૂણું આવી
જોઈએ માને કે તમારી પાસે જ ગવમાં ડુ પાણી છે
તમેય તરસ્યા છે અને બીજો કોઇ તર આયે, ત્યાં
શું કરો ? અહિ આ દયાની પરીક્ષા છે અકબરે ત્રણ
નોકરની પરીક્ષા કરી અકબરે પહેલા નોકરને કહ્યુ-અને
તેરી દાઢી ઔર મેરી દાઢી જલે તે પહિલે કીસ્કી બુઝાવે ?
ઉસને કહા કિ આપી બાદશાહને કહા જુદા ક તેરે બાકી
ભી ન બુઝાવે તે મેરી કયાં બુઝાવે છે બીજાને પુછતાં એ કહે
કે-મે મેરી બુઝાઈ બાદશાહને કા યહ તે સ્વાથી હું
એ કે “એક ઘસરકા મેરી છે
દુસર આપકી પર અકબરને કહા “યહ હૈ સચ્ચા મોરબી
મી સેવાની કે દયાની વાત કરેથી શું વળે જેનું આવરણ
વાણ મુજબ હેય, તેની દયા કે તેવાની ભાવના એ સાચી
ની જાને પુછતા
કરી એ વાત કરે કે-અહિ સા સત્ય, અચૌર્ય બ્રહ્મચર્યું
અને અપરિગ્રહ એ શ્રી છનેશ્વરદેવના મૂળભૂત સિદાતા

·- આજ વદને જૈન સિદ્ધાન્તમા સમન્વય ૫૩
* જેને સિદ્ધાંત મુજબની અહિ સામા પાર ભાવના આવી જાય
= 2 તે મુજબ જે દુનિયા વર્તે તે પછી દુખ રહે અને ત્યારે
- એ ભાવનામાં બવા વાર સમાઈ જાય કે નરિ ? અતિ સાદિ
= ચારેય સારા પણ જ્યારે કે પાચમાં પરિગ્રહની મના ન હોય
ત્યારે, જગી પણ રિયર ની પેઠે પડે તે ઝગડે પૂર્ણ અહિ સક
- ન બનાય તે રિસા પર કાપ મૂકી હિ સાને સંકોચ કર
પૂર્ણ પરિપ્રહ ન છુટે તે પરિગ્રહનું પરિમાણુ બો. પરિગ્રહ
એક મ ઓકે કરે જરૂરથી વધારે ન રાખે
વિચારો કે પરિજનું પરિમાણ આવી જાય તે સમાજ
૧ કયા C રહે ? કેમ ઝગડે? સામ્યવા શુ બોલી
શકે ? વધારે હશે એને વધારે મુખવુ પડશે, એવું હશે
= એને એ પીડ વધારે ને ? વધારે મુ એને આગળ
દુખ વધારે કે ઓછુ કે એને ? આ બે મુખ્ય સિદ્ધાતમા
બીજા ત્રણ આવી જાય એટને એની સાથે જુઠને ત્યાગ
: ચારીને ત્યાગ અનીતિને ત્યાગ, મેથુનને ત્યાર પછી ઈ
ઝગડા કે દુખ ઉબુ ન રહી શકે પછી ઈ વાદની જ
ન રહે અને આ અહિ સા ન આવે તે ગમે તેટના વાદે
હોવા છતાં દુ ખ જાય !
પિતા પતિને રાજ છે છે ચર્ચા કરો' તે તો
સમજ્યા પણ મરચા અને કયા એને શુ? પતિ કહે
છે મહારાજ મરચા એટમ તમે એક ગાળ દે તે હું દશ
શ ગાળાગાળી રવી એ મરયા એથી આગળ મારામારી

·આજના વાદને જેન સિધ્ધાન્તમાં સમ
ભવ
માટે સાચી અને સા શીખી રે સાચા બટ સક
પરિમઠને છોડે, સમજોરીને ત્યા થી તમે સુખી
અને જગત પબ સુખી ભવાઇને વા. એ છે કે
એમાં દરેક વાદને સમન્વય છે, અદ્ધિ સાવા, સન્યા
નાતિવાદ સદાચારવા, અપરિમવાદ, એ એના રૂપ છે
દરેક નાનું ભગુ કરવું એ જન સિહાન છે
કરવાના વિામાં બધા વદ સમાઈ જ છે, માટે જેને
સિદ્વાનમાં બધા વાદે સમાઈ જાય છે આ થશે આ ના
બધા વાદે મમવય જન સિMાતના આ આ
વિર સપથી પૂરો થાય છે. આના કાર રૂપે ભલાખવા
શીખી લેજો આજની દુનિયા બીજ વારને છોડી એwd
ભવાઇ વાદન વળગી રહે, અને તન મન ધનથી જેનું
ભલુ કરે તે બધા ઝગડા મરી જવ દુનિયામાં શાતિના
સામાન્ય થઈ જશે
આખુ ય જગત દરેકનું ભતુ કાર અને કેનું બુર
ન કા કોઈ કઈને , ખ ન આપે સ્વાર્થ અને લેભ છે
ને પાપમરી બને અને સૌ સુખી થાય એ અબિના
ફક રુ વ્યાખ્યાનને સમાપ્ત કરૂ છુ

·ળે છે નમનાથ જેન ઉપાયને વિશાળ ,
બી ડીબજાર, પાયધુની મુિબઈ)
સમ વિક્રમ સ ૨૦૦૬ મામદાર મુ ય વાર,
તા ૨૭-૧૧-જ સવારે મા ૮
S
કર્મ
ફીલોસોફી
૫. | સમર્થવિદ્વાન અને વ્યાખ્ય ના આચાર્ય દેવ
મદ્ વિજય મણસૂરીશ્વર મહારાજે થી નમિનાથજી
જન ઉપાશ્રયના વિશાળ હૈમા કર્મ નોમેન' એ વિષય
પર એક જાહેર વ્યાખ્યાન આપ્યુ હતુ પૂ આચાદરે
અને નાક સુધી આ વિષયને ખુબ મુ ૨ અને યુકિત દલી
પૂરક સમજ છે ક રોતાજનો તે પ્રવચનને સાંભળી માત્ર
મુગ્ધ બની ગયા હતા વાખ્યાનને વિશાળ ડૅન હેવા છતા
જનતાની ખુબજ ભીડ જામી હતી પૂ આચાર્ય-વના મ ગળા
ચ બા શરૂઆતમાં તેઓથીના વિદ્વાન શિચરન પૂ
મુનિરાજ શ્રી કાતિ વિજયુએ ભૂમિમાં કરી હતી
*

·પમુનિરાજ શ્રી કીર્તિવિજ્યજી
મહારાજની ભૂમિ
મહાનુભાવો આજના જાહેર વ્યાખ્યાનને મિાય
કર્મ રીયોસી રાખવામાં આવ્યું છે એ મને કઈ
જાણે છે, એ રીગરી એટને મે વિનયક તાવ
આન-આ વિષય ઘાજ ગહન છે, છના પૂ ગુરઢવ
આપણને ઘણીજ સરસ સગ્ન અને સુ ૨ રીતીએ
સમજાવી
કર્મ એ શું ચીજ છે કમ કેમ વળગે , અરૂપી
આત્માને રૂપી એના કમા કેવી રીતે લાપ, કર્મની
તાકાત કેટલી, અને કમને ના શી રીતે થાય, એ
તમામ જાણવાની જરૂર છે, વિચારવાની અતિ આગ
રષદના છે, એમ તે કર્મના તજ્ઞાનને પથાય જાણવા
માટે કર્મપ્રકૃતિ અને કર્મથ વગેરેના અભ્યારાની
જરૂર છે, અનાદિ કાળથી આત્માને વળગી રહીને
જે કર્મો વડે આત્માનું અને તે જ્ઞાન અનત શક્તિ,
અને અનત ગુખ લુટાઈ ગયું છે તે વિચારવાની

·૩
“ફલાફી'
જશુ ન હોય? જેમ કર્મમા અનત શકિત છે તેમ
આ મામા પણ અનત શક્તિ છે, છતે આપણી આવી
ડી સ્થિતિ કેમ? માટે જ કર્મ બધી વાન
જાણવાની ઘણી જરૂર છે, જે જાણ્યા પછી આત્મા
1 કર્મથી સુવાને ઉપાય વિચારી, તેને અમન કરે તો
જરૂર આ આતમા મડે છે પણ મુક્તિના સ્થાનમાં
પહેચી શકે પિતાની શક્તિ પ્રગટાવી શકે, અને સાચું
સુખ પ્રાપ્ત કરી શકે,
થી પણ એ સમય નથી કે જે સમયે આ
કે આભાને કર્મ ન લાગતા હોય, દરેક પળે વિપળે ને
{ પ્રતિવિપળે, આ મને રાત કઇ વખત આઠ કર્મો
{ લા ! હ્યા છે
કર્મ એ વસ્તુ સિદ્ગ છે
મે એ વસ્તુ સિધ્ધ છે, જે કર્મ જેવી વસ્તુ ન
હેત તો જગતમાં દેખાતી વિચિત્રતા પણ ન હેત
એક ક, એ શેઠ, એક નોકર, એક ઉચ
બીજો નીચે એક મેટે, એક નાને, આ બે શાથી?
કહેવું જ પડે કે આજે , આ વિચિનના કર્મને જ
આભારી છેએક માના પિટે જન્મના બે-બાળકે
તેમાં એક બુદ્ધિશાળી હોય, એક મૂર્ખ હેય, એક
વખ્ખપતિ બને એક ભીખારી બને, આ વિચિકતા
-
છે

·૪
૬ મે ફીકી
કને આભારી છે? કોનુજ પડશે કે એ કમને
લકને જ છે
હીવર કે તેના માટે દુનિયા કહેતી કે, “એ હારશે
નહિ, એનુ આજે નામનિશાન નથી, અના નામને
આજે . ર ભારતુ ધખ નથી બ્રિટનના માજી ન
પ્રવાન જેનું બ્રોડકાસ્ટ પણ સાંભળવા હજારે અને
લાખે હાજર થના-આતુર રહેતા, આજે એનું નામ
લેતા હૈોકે નારાજ થાય છે કારણ કાર એક જ ,
કમની વિચિત્રતા
કરાય તે કર્મ
કિચન નિ મ ] કરાય તે કર્મ, ચાહે મનથી
કરાય, વચનથી કરાય કે પછી બયાધી --રાય તે …
શુભ પાપ છેય અશુભ પણ હેય, શુભ ક્રિયાથી શુભ
કર્મને બધ અશુભ ક્રિયાથી અશુભ કર્મને બવ
મિથ્થાવ, અવિરતિ, કષાય અને વેગ, આચાર સાવને
ડે આત્મા કમ ને ખાધે છે કમની વિચિત્રતા કલી?
એક ક્ષણમાં તમામ પરી નાખે પ્રસ નચક
રાજર્ષિના પ્રથમ મગના પરિગામે સાતમી નરક્તવાયક
કર્મ બીજી જ ક્ષણે પરિગુન ફરતા સર્વાર્થસિદ્ધ વિમાન
ને યોગ્ય કર્મ, અને ત્રીજી જ ક્ષણે તો કેવળજ્ઞાન'

·૧૫
કર્મ ફીલેકી
આત્માને કર્મ પુદગલે લાગેલ છે છતા ન દેખાય
કમના પુત્રને છે, આખી દુનિયામા તે ભારે
ભાર ભરે છે અણ જેટલી પગ જ યા નથી કે જ્યા
કર્મના પુત્રને ન હેય આ પગ મૂક્ષ્મ છે, અને
પર જ કમા ભરેલા છે, કર્મ પુદગલો ન હોય
એવું કે સ્થાન નથી આત્મા એ યુગને મન,
વચન, કાયાના વ્યાપ ધી ગ્રહણ કરે છે કેાઈને થશે કે
આના કમ પુદગને વળી આત્માને રળયા તા કેમ
દેખાતા નથી કર્મ પુદગલે અતિ મુશ્મ છે આત્મામા
વળાના તાન દેખાય, તે વસ્તુ નથી રામજી શકા
જેમકે સિંદ્ધ કરેલે એક તેને પરે મેં તેના સેનાને
ખાઇ જાય છે, પિતામાં પચાવી-સમાવી દે છે, વજન
પ વધતુ નથી, એનુ જરા પણ દેખાતું નથી તાય
એમા એ છે તો એનું છે મ પ્રાગધી
પાછુ એ તેના સેતુ કાઢીને મેળવી શકાય છે
પ તે રૂપી છે, એમ જે મે તોલા સોનુ (પી)
સમાય તે અરૂપી આત્મામા અતિ સૂક્ષ્મ પરમા-
એ કેમ ન મમાય અને જેમ એક તોલા પારામાં
સે સોના એનુ ન દેખાય તેમ આત્મામા વળગેલા
અનત કમ ન દેખાય તેમ નવાઈ શી?

·“કર્મ ફીલેસેફિ”
કર્મને જીવ ગ્રહણ કરે છે
t
આ ગહન વિષયમા પ્રશ્ન ઘણા થશે સુમમાં
મુક્ત કર્મ પુદગલ અરૂપી આત્માને કેવી રીતે વળગે,
આત્મા ચેનન છે, કર્મ પુદગલે જડ છે તે અરૂપી
અને ચેતન એવા અભાન રૂપી અને જડ કમ
પુગ કેવી રીતે વળગે વગેરે વસ્તુ પૂજ્ય શ્રી ગુરૂ
સમજવાના છે તે માત્ર ભૂમિકા કરી છે
બુ પારામા સેતુ સમાયાનું દ્રષ્ટાત વિચારો તે જેમ
સમાયેલું સોનુ નથી દેખાતુ તેમ આત્મામા વળગવા
કર્મો ન દેખાય તે પણ સમજાશે જેમ દા એ જડ દે
તા ચેતન એવા આત્માને બેભાન બનાવી દે છે એ
વાતથી સમજી શકાય છે કે જડ વસ્તુ ચેતનને કેવી
અસર કરે છે. આપણે એ જે ગયા કે આત્મ
મિથ્યાત, અવિરતિ, કષાય, તથા પગ અને મ…
વચન તથા કાયાના વ્યાપારથી કર્મોને કહુણ કરે છે
કમે કોઈનેય છેડતા નથી
આ કર્મો કાદનેય છેડતા નથી એ અમર યાદ
રાખે ચાહે પછી ગમે તે હેય ભગવાન શ્રી મહાવી દે
ના (ચરમ તીર્થ કરના) છ, વિપૃષ્ઠ વાસુદેવને ભરમા
શધ્યાપાકના કાનમા ગરમ ગરમ શીશુ રેડબુ-

·y કર્મ ફી” રે પરિણામે એમને એ કર્મ જેવા એટલે કે તીર્થ કરના જમા થમા આવ્યું અને ભાગવુ પડ્યુ જેના ફળ- મા મનમા ખીવા ઠકયા એ પ્રભુએ ત્રીજા મરીચીનાં સામાં માને એટલું જ કહ્યું કે વિરાથષિ દય' પિન' ત્યા પણ પમ છે અને અહી આ પણ ધમે છે, એમ આટનુ બેલવા માત્રથી જેમ એવા ચીકણા કમા બાધી લીવ કે જેના પરિણામે કેડીકેડી સાગરોપમ જેવા કાળનો સાર તેમણે વિચારી લીધે, કેવાકે આજે મન ફાવે તેમ બે લગામ બોલી રહ્યા છે ને વતાં રહ્યા છે, તેઓએ સમજી લેવું જોઇએ કે જે કર્મો ને શ્રી તીર્થ કર દેને આત્માને નથી છોડ્યા તે આપણને કેમ છેડશે? માટે અમને કમ કેનેય છાતા નથી જીવતા ચામડી માથી ઉતારાઇ? મહી ખધક મુનિની છતા શામ શાથી ના ઇ પૂર્વભવમા એમણે ચીભની દાવ ઉતારી હતી, અને છાલ ઉતાર્યા બાદ એની ખુબ અનુમે ના કરી કે મે કેવી મુદને બારીક કાલ તારી! તેજ પળે એવું ચીકણું કર્મ બ વાયુ કે તે કમને દય Cબ તપસ્વી ખધક મુનિના ભીમા એમના મામાને આબે, જેથી એ મહર્ષિની છાતા ચામડી

·૮
કર્મ ફલેફી
ઉતારા, કર્મ એ કેઈના સગા નથી
ક્ષાયિક મમતિ હોવા છતા નરકમા કેમ ગયા?
શ્રી શ્રેણિક મહારાજ ક્ષાયિક સમ્યકરના ઘણી,
તેમની સંમતિ પામ્યા પહેવાની આ વાત છેએક
વખત તેઓશબરે ગયા હતા ત્યાં તેમણે એક હરિણીને
શિકાર કર્યો, એ હરિણું ગભવતી હતી, બાણ એનું
વાગે છે કે હરણ પણ મરે છે અને આ દર ગર્ભમાં
તે લુ બન્યુ પણ બહાર નીકળી તરફ તુ મરણ પામ છે
આ ઈ, રાજા શ્રેણિકે પિતાના આ જાતના પરાક્રમ
ની ક પાપની પ્રશ સા કરી કે હું ક તીર દાજ
કે નિશાનબાજ એક બાણે બે ગબર ખ્ય
તી. આભમાનને પાપની અનુમોદનાના પરિણામે
તેમ તે સમયે નરકનું આયુષ બ યુ માટે આ
કથી બહ ચતજેનુ છે
આત્માની રાતિ અનત છે
જમ કુમ એ વસ્તુ સિધ્ધ છે તેમ તેનાથી છુ
ગાય છે એ પણ સિદ્ધ છે, કર્મની શકિત અને તી
છે તેમ આત્માની શકિન પણ અનતી છે આમ
પિતાના અભાવમા-નિ પાપ ગામા આવી જાય તે
કમાને તેડી શકે છે, પૂર્ણ યુદ્ધને પરમાત્મ દશાને

·No text on this page.

·નન નથમ જાપ જ એ એના બાપ છે' પની બની માત્રા મે રન કદ 1 અને અનાદિ કી માની પs, મખ ના મકા ૫૫ કપ ત ખનન માની અમ કહે છે ક પલ ને મના , કી નથી માટે તે અમારી નિ કે શી ? ખથી મા કા અપ નથી રાખ થઇ કક બનતા જ નથી મારે ડિલી - નાના છ કરે છે અના: ને જમવાને મમ મમ ખાધા મહબ પર છે કે જામજો બિન છે અનન અને બિન- ના મમ મનન જ જલ જા ભની મi મને અ૫નું અનાજ ભાન નથી, કે બા મા નમ વી રહ્યા છે આ ખાઓ એ પાશમાપણી બા મને નથ કરે કરવું છે કે તે ડીજે વામજામા મજબુન કમ માત કાપ પાપ પ્રતિ પુષ્ય પ્રતિષ્ઠા કરી ૨ ફરી જપ, પૂબ પ્રતિ પાપ નિખી રાત બા ગાન ધિધને તેમજ પ્રકૃતિ, સ્થિતિ, સ, મા એ મને નષા કર્મના નામના ઉપને ચૂર , પાલમાં આવે તેવી ખબીથી, એ રથી મમ છે તેવી ને રામામ

·“ક ફિ ”
માથાનિય સાભળો,અને સાભળ્યા પછી જીવનમાં
જવા ગ્યને જીવનમાં ઉતારો તે જીવનમાં
કાળી શાતિ એક દિવસ પ્રગટ થશે
---ભૂમિકા સ પૂર્ણ—
પૂપા આચાર્ય દેવનું પ્રવચન
यत् विधत्ते यिधिस्तत स्यात् । न स्यादधृदयचितित
एयमेयोत्सुफ चित्तमुपायान् चिंतयेत् यहुन् ।
આજના જાહેર સ્પાખ્યાનને વિષય “કર્મ ફીવો
રાખવામાં આવ્યા છે જેમા કર્મ એ શું
ચીજ
બાદમાં તેને કથા સાધનોથી ગ્રહણ કરે છે, કમની
તાકાત કેટલી છે, કર્મના ભેદ કેલા, આત્માને તે
કેવી રીતે કનડગત કરે છે, કર્મોને તેડનાર થઇ એવી
બલવત્તર વસ્તુ છે આમાની તાકાત કેટલી છે, આ
તમામ વસ્તુ વર્ણવવામાં આવરો
*

·૧૪
કમ ફીલે ફી
કર્મના પુદગલે ચક્ષુશી દેખી શકાય તેવા નથી,
આ પરમાણુએ એના બારીક છે કે હું કે તે
ને જોઈ શકીએ જેને અવધિ જ્ઞાનાદિ અને અવધિ
દર્શનાદિ હોય તે જાણી શકે અને જે શકે
પ્રશ્ન આજના ઉજ્ઞાનિક શોધના થી શુ એ
ન દેખાય?
ઉત્તર-ના, એવાયો રોધાયા નથી ને વાવાન
પણ નથી, નથી જે કઈ થોડું ઘણું દેખાય છે, તે
આપણાથી ૨૭ વસ્તુના ખ્યાતમા ભાગ સુધી
એનાથી બારીક નહિ, એટલે કે અનત પરમાણુએ
ભેગા થવા હાય ત્યારે જ આખાથી કે પોથી
શકાય, આજના વિજ્ઞાન તથા વૈજ્ઞાનિકોની શક્તિ તે
મર્યાદિત છે, એમાં અધુરાપ ને ભૂ પણ છે જે
દર્શનનું વિજ્ઞાન મત્કૃષ્ટ છે, કેમકે શ્રી સીંગ કથિત
છે, માટે આ કથન પૂર્ણ છે,ને સપૂ તથા સત્ય છે
કર્મ આત્માને જ કેમ વળગે? એ સ્વભાવ
પ્રશ્ન એ છે કેકમ શરીરને નહિ ભી તને નહિ, કપડા
ને નહિ, પાઘડી વગેરેને નહિ, પણ આત્માને જ કેમ
વળ છે? એને એકજ જવાબ છે કેકમ પુદગલેને

·કર્મ ફીલેકી
એ સ્વભાવ છે જેમ લેહ ચુંબકને અભાવે લેખ
હને જ ખેચમાને છે, લોહચુંબક કપડાને ન ખેચે શરીરને
ન ખેચે, માત્ર લોખડને જ ખેચે છે, શરીરના કેઈ પણ
ભાગમાં ગોથ પસી ગઈ હોય તો ચામડી ઉપ-લેહ
ચુબ કે તે અદની બેય બે ચાઈને ફર્યા કરે,
અને લેહચુંબકથી ખ ચાઇ આરો, જેથી બહાર કાઢી
શકા, હાથ હેથિ કે પગ હેય મોજ બહાર આવશે,
ચામડીના અદરના માસ ચરબી ખેચાઇને બહાર નહિ
આવે, કારણ એ સ્વભાવ છે વસ્તુના સ્વભાવના
વિષયમાં તર્ક ન હોય
પ્રશ્ન-સજાતીયને સજાતીય ખેચેજ ને?
ઉત્તર-ના, લચુ બકને લેખડ માતીય નથી,
બને જુદી જુદી, વિજાતીય વસ્તુ છે લેહચુંબકના
તે પહાડે હેાય છે, અને તે પથરની જાત છે, જ્યારે
લેખ વાત છે, ખાણમાથી નીકળે છે, સજાતીય
સજાતીયને પકડે એ એ એ નિયમ નથી, લેખ,
લોખડને ક્યા ખેચે છે, પરમાણુમાં પણ એજ મુજબ
સમજવુ, લખો અને ચીકણે પરમાણુ ચેટી શકે છે,
લુખા પરમાણુ કે બે ચીકણા પરમાણું ન ચેટ,
લેખડ ૫- કાર હોય તે એ કારને લોહચુંબક ન
ખેચે પણ લેખકને જ ખેચે, કારણ સ્વભાવ, તેવી જ
રીને આત્માને જ કમ આણએ વળગે છે કારણ કે

·કમ ફિલાની '
એને એ સ્વભાવ, સ્વભાવ એ વિષયમાં તઈ જ
હેય
સિપના આત્માને કર્મ કેમ નથી લાગતા
નથી ?,
જે ખામાને કર્મ લાગે એજ કર્મને સ્વભાવ
હોય તે તર્ક થશે કે સિદ્ધના આત્માને કર્મ તેમ લાગતા
પણ બારી ઈધી વિચારતા સમજાવે ક સિદ્ધને
આત્મા શુદ્ધ છે,
કર્મ અશુધ્ધ આત્માને લાગે છે, સિદ્ધ કર્મ હિત
બનેલા છે પછી એમને કર્મ લાગવાને પ્રશ્ન નથી.
સિધ્ધાત્માને શરીર નથી, મન વચનને કાયાને વ્યાપાર
નથી, ત ભ શુદ્ધ છે માટે કમને ગ્રહણ કરવાપણું
નથી
એટલે કર્મ તારે શી રીતે આપણે પ્રથમ વિચારી
ગયા છીએ કે આત્મા કમને ગ્રહણ કરે છેકર્મ પિ
તાની મેળે ઉડીને લાગતું નથી—ચી ટક્તા નથી
સંસારમાં રહેલા આત્માને મન વચન કાયાની
ક્રિયા છે માટે કમ ગ્રહણ કર્મલા છે એજ કારણો
એક અપેક્ષાએ કમ સહિત આત્માને કર્થ ચિત રૂપી
કહ્યો છે, કોઈ કાળે કર્મથી આ આત્મા મુકત હતા
અને પછી કર્મ વળ એમ નથી અને બળથી
આત્મા કર્મ સહિત છે, તેથી અશુધ્ધ છે.શુધ્ધને જ
*~

·ર્મ ફલેફી”
કમ લાગે છે, ને એ રૂપી છે અને આત્મા અરૂપી છે
ના અનાદિકાળથી આત્મા કમ સહિત છે માટે જ આત્મા
ને શચિત રૂપી કહ્યો છે, સાર એ છે કે કમ સહિત
આમાં સક્રિય હોય છે, કમ રહિત આત્મા અક્રય
હેય છે, માંય આત્માને તેમ લાગે છે અયિને નહિ
માટે શિષ્યના આત્મા કર્મ હિત હોવાથી તન્ન
શુધ છે, માટે અપ્રિય છે, અરાગીરી છે, તેથી કમ
લાગતા નવી સીરી પણ સારસ્થ આત્મા મુક્તિ-
મા જવાની તૈયારીમાં જ્યારે ગિનિરોધ - ન બન્યા
રહિત બને છે, ત્યારે તેમને કર્મને બવ ડે નથી
એટલે સમારી મક્રિય આત્માને જ કેમ લાગે છે
આત્મા પિતે કમને ગ્રહણ કરે છે, તથાપિ કેમ
વા થા એમ કહેવાય છે, એ એક ભાષાને વ્યવહાર
છે જેમ ગુદરથી પિની ટીકીટને આપણે ચામડીએ
છીએ છતા ટીકીટ ચેટી, બરાબર ચેટીને
એમ કહેવા વ્યવહાર છે
વિધ્યાત્વ, અવિગતિ, કષાય, તથા વેગથી કર્મ
બધાય છે
હા, ચાટી,
આ રીતે ભાડાને વ્યવહાર સમજ્યા પછી, જ્યાં
જ્યા દમ વળગે યા વળ યા કહેવાય છે ત્યા ખભા

·૧૮
“કર્મ ફીફી”
કમને પ્રહણ કરે યા આત્માએ કમે ગ્રહણ કર્યા એમ
સમજી લેતુ હવે આત્માને કેમ લાગે છે શાથી? એક
તે બેટી માન્યતાથી–મિથ્યા ભ્રમણાથી, બીજી દુનિ
યાના લેગ નિ માની છુથી, મતલબ એને માટે
હિસા, જૂઠ, , દુરાચા, પરિગ્રહનો રામહ વિગેરે
કરવાથી, તેમજ આત્મામાં રહેલા ક્રોધ, માન, માયા,
લેભતથા નાગથી તથા આ તમામમાં મન વચન ને
કાયાની પ્રવૃત્તિથી આત્માને કર્મ લાગે છે, જૈન દશ
નના પારિભાષિક શબ્દોમાં કહીએ તો મિથ્યાત્વ,
અવિરતિ, કપાય તથા વેગથી આત્માને કમને બ ધ
થાય છે. આમ આ ચાર માધન વડે કર્મ પુગરને
ગ્રહણ કરે છે, મિથ્યા બેટને ખોટી માન્યતા અવિ
નિ એટલે વિષય ભેગાદિ નિમિત્તે થતી હિસા
વગેરેને અન્યાગ, કવાર એ કાવાદિ અને યોગ
એને મન વચન કાયાને વાપર, એને કાય બાપા
થીજ કામ લાગે એમ નહિ, વાણીના વ્યાપારથી પગ
કર્મ , અને માનસિક વિચાર એટલે મનના વ્યાપ
થી પણ લાગે આત્મા સાથે આ રીતે કમનું વાગતુ
એનું નામ બ વ
કર્મ બરની ચાર અવસ્થા
હવે કર્મ કરવાની અવસ્થાનો વિચાર કરીએ, જેમ

·કર્મ ફીકી"
અણના હેરમાં બેસતા શરીરને કે ને એ આ
લાવે છે, તેમ ઘુળ વિગેરેના રજકો પણ લાગે છે.
અને તે મન રૂપ બને છે તે રજકણીયાએ એવા
લાગે કે જા ખ ખેરવાથી ખરી જાય, ઉડી જાય, અને
જો તેનાળુ ચીકુ કપડુ હેય અગર તેવું શરી-
હોય તો તે રજકણીયાઓ વડે મજબુત છેટે છે
અને મન રૂપ બને છે, એવા એને સાફ ખાને માટે
પાણી તથા માબુની જરૂર પડે છે, તે જ કપડુ ફ શી-
ખમ મેનુ થયું તે સાબુ તથા પાણીથી રાઃ
ન થાય, પગ કપડામાં ખાર નાખવું પડે અને ગરમ
પાળીમા બાળવું પડે, અને શરીરને પથ્થરથી ઘસવુ
પડે, ચામડી વાવાળ થઇ જાય ત્યારે જરા સમાય,
તેમજ ગરીમા મન એને બે લાગ્યું કે તપ
થઈ જાય, પછી ગમે તેનું પુરે એ મેન ન જાય, પણ
કપડ ફાટે ત્યારે જાય અને શરીરની ચામડી ઉખડે
વારે જાય, આમ મન ચાવા ચાપામાં ફર- છે તેમ
કર્મનાબ મા પણ છે, (૧) ઢીબવ, (૨)એનાથી
જ મજબુત (૩) એનાથી પણ વવારે મજબુત
(૪) એનાથી પણ ખુબ સજજડ મજબુત આ રાતે
એ કમ બાવના ચાર પ્રમ’ છે જેને પૃષ્ટ, બળ,
નિવત્ત અને નિકાચિતના નામથી કહેવામાં આવે છે,
આમ કર્મના બંધની ઢીનાશ તથા મજબુનાના
કાર અ૩૫ એ પરી રામર ૩૫ ચીમ. આત્મામા

·૨૦
*
કર્મ ફીલેનોફી
નલી છે આત્મામાં રાગદ્વય છે અને કેમ ન માયા
લભ છે, એને લઈને આત્માના પરિસામે મદતમ
–મ -દિન ટતમ હોય છે તેવો ઉપર કથા
મુજબ બ માં પણ પ્રબ પડે છે
નાગપાદિની તા-તન્યતાએ કર્મના બધમાં પણ
તારતમ્યતા હોય છે
આમા કમ પગ મજબુત કેમ ચાટે છે?
ચીકાસથી
આત્મા ચીખે છે કે લુ કહીને ખાવા
ધ, ઘી, તેલ ન મળવાની મેઘા મળવાની ફરીયા
છે, અરે મળવાના ફાફા છે ત્યાં ચીકાર કરવાથી લાવવી,
ઘી દુધ કઈ ખેતીથી નથી થતા પણ કેને મૂળ
રખ કયા જેવું છે જાનવરની હિંસા બંધ કરવી
નથી અને દુધ-ધી સસ્તુ મેળવવું છે એ કઈ બની
શકે એના માટે મોઘવારીની ફરીયાદ તે દિવસે
દિવસે વવવાનીજ, મૂળ કા ર દૂર ન કરાય ત્યા સુધી
ફળની આશા રાખવી નકામી છે નકલી ઘી નીકળ્યા
તે શરીર પણ નબ્રીજ બને?
બાપ હવે મૂળ વાત પર આવીએ

·કર્મ ફીફો
૨૧
સામાન્ય ક્રિયા માત્રથી ઢીને બધાયવા ક
પણ તેની અનુમોદના તેમજ પ્રગસ કરવાથી મજ
બુત-ચી બા બને છે, આભામાં મગ-દોરારિ
કયા એ ચીકાસ છે અમાના પ્રય નથી મન વચન
કયા વડે થતી ક્રિયાઓમાં એ ચીકામનુ જેવું -
વધારે છે તેટલા પ્રમાણમા ” દ (મજબુત)
મનવાનો
એ કપાય ૩૫ ચકાસને ઓછી કરે-કમર કરા
અને એને નાશ કરે
રાગદ્વેષ અને ધાદિના.દયથી અતિ મલીન પરિ
ખામથી, બેટી માન્યતાથી જુઠી ભ્રમણાવી, જીભ,
આખ, કાન, નાક અને સ્પર્શનેંન્દ્રયની છુથી આત્મા
તે તે પ્રમાણમા કર્મ બારે છે કર્મ બાંધે છે એટલે
કર્મ બાવવાની શરૂઆત આદિ) છે એમ નહિ પણ
અનાદિથી આમાને કર્મને સસગ છે કેઇપણ કર્મ
વ્યક્તિગત સાદિ સાત છે, પણ કમ પ્રવાહ રૂપે અનાદિ
છે, ભવ્યાત્મા માટે અનાદિ સાત તથા ખભવી તથા
જાતિ ભવી માટે અનાદિ અને તે છે પદ્ધ પ્રવાહ રૂપ
મતલબ કે આત્મા નવા કર્મ બાંધે છે અને જુના
કમ ભેગવે છે, ભેગવાયના કર્મ આમાધી પડે

·૨૨
આ રીતે
કમ ફલેફી'
આ રીતે નવા કર્મને બધ, નાને ભેગ,
ભુજનની નિર્જરા સમય સમય ચાલુ છે
ના બધાય છે જુના ભેગવાય છે, બાધેવા સત્તામાં
પડયા રહે છે અમર આવ્યું ફળ આપે છે આ
સીમી અનાદિ કાળથી ચાલે છે. આ પ્રમાણે
આમા કર્મથી કચય છે, જન્મ જન્મમાં દુખી થાય
છે, જમ જન્મમાં નવું ભાળે છે, મેહમાં તણાય છે,
મેળવવા મથે છે, છનન હારે છે, નવાનવા મનોરથ
ઉભા કરે છે, જીવન પુરૂ થયે આતુર મને ખાલી
હાથે જાય છે એમ આપણા ઘણા જો એળે ગયા,
પણ હરે બાકી રહેલી જીદગી ન ગુમાવશે, માટે
સાવચેન બનીને ઉંચકેતુ છાન બનાવજે. ચારે
હવે મૂળ વિષય પર-આ રીતે મિથ્થાન, અવિરતિ,
કયાયને યોગ [મન, વચન ને કાયાના વ્યાપારે 3 થી
કમ બધાય છે, તે બાધેના કર્મ પ્રથમથી હીના
બાયા છે તે પાછળથી પણ તેવા પરિણામોને લઈને
મજબુત અથવા દીતા બને છે સ્થિતિ પણ પાછળથી
ઓછીવત્તી થાય છે રમ પમ એ વત્ત થાય છે,
પ્રદેર પબ ઓછાવત્તાં થાય છે, આ બધું કરવાની
તાતમ્યતાને આભારી છેઆત્મામા દેવી કાલે
ની ચીકાસ કામની સ્થિતિ અને સમા કારણભૂત
છે, અને આ કલાની ચીકાસ ઘણી સસ્તી છે, એ
માધી કરવાની છે અત ન રખાય તેની કવાની

·૨૩
કમ ફીલે ફી"
છે, યાદ રાખે, એ ચીકાસ જેટલી મેથી, ઓછી, તેટલી
આબાદી વધારે, આત્મામા કપાયાનુ જોર જેટનું
એ તને, તેથી સુખ-સમૃદ્ધિ વધારે, તેટ
આભાને વિકાસ વધારે, કાયે જે આત્મામાં ઓછા
તે આમાં ઉંચે, સુખી અને વહેલાસર અમર બન
ના, નિડામાં પણ આપણે જે છીએ, કે જેમ
ચીકાસ વવારે ય છે તેમ ચીજ વધારે ચેટે છે, જેમ
ગુદરથી પાની ટીકીટ ચોટાડે એવી ચાટે કે પછી
ઉખડે નહિ, ફાટે ભાવે! પણ એજ ગુદરમાં વધારે
પાણી નાખીને ચીકાસ ઓછી કરે તો એ ટીકીટ
હવે દાખ્યા કરે તેય ન પણ ઉખડી જાય, તેમ
બા માની અંદર કાપ રૂપી ચીકણસ જેમ વધારે
હેય તેમ દમ મજબુત રીતે લાગે છે, અને તે કર્મો
લાબી સ્થિતિવાળા તીન અશુભ રસવાળા બને
છે માટે એકપાય રૂપ ચીકામને બેઠી કરે, કમજોર
છે, અને તેને નાશ કરે
સ્પટાદિ પ્રકારની સામાન્ય સમજ
કર્મના બે પ્રકાર છે એક શુભ કર્મ અને બીજુ
અશુભ કર્મ અને પ્રકારના કર્મો ચાર અવસ્થાએ
બધાય છે, આ બધ્ધ, નિશા અને નિશ્ચિત રૂપ,
મ લા છે તે બિપાવ, અવિ તિ, કષાય, તથા

·૨૪
* કર્મ કીલે ફી"
પગથી, છતા શુભ અને અશુભ રૂપે કર્મના છે
પ્રબર હોવાથી તેને રિ પ બારીકાઈથી રમવાની
પ્રથમ અશુભ કર્મને વિચાર કરીએ છીએ
જ્યારે આત્મામા રાગદ્વેષની પરિણતી મદ ાય ત્યાં
કર્મના બે ધ પ થાય, એ બથ ઢીને છે, જે
લુખા પર લેપ, એને નાગ નિદા-ગથી પણ થઇ
પૃષ્ટવી બધ્ધ કમ વવારે મજબુત, કારણ કે એમા
રાગની પણિતી વધારે હોય છે એને વિનાશ
વિશા-આવનાદિ ક્રિયાથી થાય છે, હવે ત્રીજે પ્રકાર
નિધત્તકમના વિય, જે ક્રિયાઓમા કપાયાની
પરિણતી અને રમે વરે હોય તેનાથી કર્મ બંધ
નિધત્ત રૂપ થાય છે તેના કમ આકરા તપથી ક્ષય
પામે છે ઉપરના ત્રણ પ્રમોમાં બતાવેલા અધ્યય
સાથી તીન અધ્યવસાય અને તીવ્ર રસ પૂર્વક જે
ક્રિયાઓ કરતી હોય, અને કયા પછી પણ જેને ખેદ
ન હોય ત્યારે તે કમે ઘણાજ મજબુત બધાય છે
જેને ભગવાજ પડે છે તેને નિબચત કમબધ કહે
વામાં આવે છે.
આ કમ બાથા પછી છુટતા નથી
પ્રદેશ અને વિપાક વડે જરૂર ફળ આપે છે. આવા

·કર્મ ફીલ ફી "
૨૫
કર્યાને નામ કરવા માટે ઘણાજ તપની જ.૨ રહે છે
ઘણ તીન તપ છે અને ઘણાજ રે અથવા
હોય ત્યારે કદાચ ક્ષય થાય
હવે શુભ કર્મના બંધને વિચારીએ છીએ-શુભ
કમ એલ પુવ્ય, જ્યારે આત્મા કે પા પ્રકારની
ધર્મક્રિયા કરતો હોય પણ જેમ તેમ ક તે હેય,
જેમા મનની સ્થિરતા અને પ્રેમ પણ ન ય ત્યારે
આભા પ્રવ્ય માટે પણ તે પુખ્ય બધ બહુ ઢીને
એ પૂછે રૂપે થાય જ્યારે ધર્મકિવા કરતા કઈક
રસ ને પ્રેમ હોય ભક્તિ ને બહુમાન હેય તે વખતે
આ માને પુષ્પબધ બધ્ધ રૂપે થાય છે, અને ખુમ
સપૂર્વક ઉંચા અધ્યાસાથી અને ખુબ ભક્તિ
બહુમાનવી ધમક્રિયાઓ કતા, વધારે મજબુત પુખ્ય
બવાય, એટલે નિધત્તરૂપ પુણ્યાનુબંધી પુષ્ય બધાય
અને એથી પણ વિશેષ તીન પરિણામથી અત્યંત
અને ઉપાસપૂર્વક ઘણા ભક્તિ બહુમાનથી સિદ્ધાન્ત
મુજબની વર્મ ક્રિયા કરવામાં આવે તો પુષ્યાનું
બધી પુથ પણ ખુબ મજબુતપ એટલે નિકાચિત
પણે બધાય છે આ વિમા પુષ્યાનું બધી પાપાનું
બધી પૃથપાપને વિચાર તે વિષયના 2 થી
જાણી લે

·કમ કલેફી
પુન્યાનુબ વી પુગ્ય આત્માને એપી કનગન
કરતું નથી, અને તેનુ ધમનું વિઘાતક નથી, તેના
કે નાએક પ્રકામ ધમ માં
મ ગાર થાય છે માટે
થચિત ઉપય એટલે બાહ્ય કહ્યું છે
આ સ્પષ્ટ, બધ્ધ આદિના રિવયને સમજાવવા-
માટે શાસધારાએ મેનુ મન આપ્યું છે, તેનાથી
આ વિષવ વ, સરવ બને છે જેમકે એ બસ સે
ની ઢગલીને હાથ વગેરે લડતા વિખરાઈ જાય.
પૃ ક પા તેવા પ્રબના દેય છે, એ કમ બધ.
ઢી હોય, ખોટુ કર્યું થઇ ગયું હોય તો પસ્તાવે
વગેરે થાય એટલે એ કમ ની
જાય,
ભોગવ્યા વિના
પણ એ કર્મ છે
અહી એક વાત યાનમાં રાખવાની છે કે જે
ક્રિયાથી કમબવ થયે હેય તેથી વિપરીત ક્રિયાથી
કમ છું, પપ કિયાથી વયેને અશુભ કર્મબંધ ધર્મ
ક્રિયાથી છુટે, તેવી જ રીતે ધર્મ કિયાવી પડેલે શુભ.
બધુ ભેગાદિથી છુટી જાય મામાયક પૂજા, જીવ
રક્ષાદિ કાર્ય વ્યાખ્યાન શ્રવણ આ તમામ ક્રિયા કરે.
પર ઉપકભાવે, વિના દીવે, પ્રેમ વગર, ઠીક છે
આવ્યા તે કરી છેઆ રીતે કરાય તે ધર્મક્રિયાથી
પુભવ પ સ્પષ્ટ રૂપ જાણ, પપ ક્રિયાથી પાપ
--

·ર્મ ફી ફી
૨૭
એ બધ થાય, પાપ કરવું પડ્યું, દીવ વગર કર્યું,
ન કુક કર્યું, ખે. પૂવક કર્યું જેથી પાપમય પણ
પૃ» રૂ૫ બ ધાય
બધ-ક્રિયાથી થાય, જ્યા શરી-વીજ થાય એમ
નહિ, વાણીથી પણ થાય અને મનથી પણ થાય, માટે
માનસિક વિચારેથી પણ કમ બધાય છે ને વાણીથી
અને શરીરવી પણ કર્મ બ વાય છે
ચારિત્ર પાનન, વ્રતવારી જીવન પૂજાદિ અનુષ્ઠાન,
એમાં મન, વચન કાયાના પગની પ્રવૃત્તિ થાય-એટલે
પુષ્યાનુગધી પુથ બવાય કે, સમજે કર્મઆજેજ
રાળુ એન ટળે, પણ ધમ કરતા ધીક ધીરે કમને
વિનાશ થાય છે, કેમકે ધર્મ ક્રિયા કરતા બવ એ છે
ને નિર્જન વવારે, જેમાં એટલી નિજ રાજ હેય બધ
ન હોય એવી ક્રિયા ન હોય
અમનમાથી કવર કરવાનો છે, પણ ,વાથી છેડા
તે આવવાનેજ, પc સિધ્યાત મુજબના દિયાથી
નિર્જ વવારે અને બધ આટો, અને જે બવ થાય
તે પણ પુષ્યાનુ ધી ગ્યને, તેના ઉદયમાં આત્માને
ધર્મભાવ ન ન થાય, અને આત્મા સુખી અને
શાત રહે, એ મુખ્ય ધમ વિઘાતન નિવડે, ઉત્તરોત્તર
વઢતી કરી આદિ ગુખ આપે, અને મુ

·કર્મ
ફિલે*િ
તેમાં પણ મદગાર બને તાત્પર્ય એ છે કે મુક્તિ
ન થાય ત્યા સુધી પુષ્યાનુગધી પુથ જીવને સદગતિ
અપાવે, અને મુકિતના બળે એવી રીતે ભેગા કરી
આપે કે જેનાથી જદી મુક્તિ જવાય કાચ કે
એમ કહે કે પુગ્યાનુમથી પુગ્ય પગ કમ છે અને તેના
કારણ રૂપ ધમાક્રયા છે માટે કેમ તેડવાની ભાવના
વાળાએ ધમે ક્રિયા શા માટે કરવી એ, એમ
કહેનારા બેટ છે અને તેઓ સિદ્ધાત વિરૂધ્ધ જાય
છે, કેમકે કઈ પણ જીન ધર્મ ક્રિયા કર્યા વિના મુકિત.
એ જ નથી, શુધ્ધ ભાવ પૂવકની ઘર્મ ક્ષિાથી
પણ શાસકોએ ધર્મ બતાવ્યો છે, અને તે ધર્મક્રિ
યાઓ ભરે પુગ્ય બ ધાવતી હોય પણ ઘણીજ નિજ
રાના કારણ રૂપે છે ચોમા ગુણસ્થાનક પહેલાથી પણ
આમા કિયા વગર રહી શકે જ નહિ, શુભ કે અશુભ
વેગ ક્રિયાને ચોદમુ ગુણસ્થાનક ન આવે ત્યાં સુધી
રહેવાની જ અને ચોમુ ગુણસ્થાનક તેના પ્રકારની
ધર્મ ક્રિયા કર્યા વગર આવી શકે જ નહિ, માટે ધર્મ
ક્રિયા પર પરાએ કેવળજ્ઞાનનું કારણ છે, જેમાં ગુણ
સ્થાનનું કારણ છે અને મુક્તિનું પણ કારણ છે
માટે આત્માને શુ કરવાની અભિષાવાળા
અને મુકિતની અભિલાષાવાળાએ ધર્મ ક્રિયા કરવી
જેએ

·૨૯
!
.
કર્મ ફીફો ”
હવે તમ ક્રિયા કરે પણ વગર મને, કાયાથી
જેમતેમ કરે, નીરસ ભાવે કરે તે પુપમ પણ સ્પષ્ટ
ઉપ બધાય, એવી જ રીતે પાપ ક્રિયા હિમા, જૂઠ,
વરી, દુચિને, પરિગ્રહ સંગ્રહ આદિમાં પણ સમ
જવું, ફસાઈ ગયા, ક્રિયા કરવી પડી કરી, પણ
રાવીમાને નહિ પશ્ચાતાપ સાથે, બબડતા બબડતા
કરીએ એ પાપ બવ બહુ ન થાય ગુરૂ પામે
આને કહેવાથી નિગ પોકે કરવાથી ભાવના
ભાવવાથી એ પાપ જોવાઈ જાય
; બ પ તથા પિત્ત ૩૫ કમ બધનું સ્વરૂપ
હવે બધ્ધનું સ્વરૂપ વર્ણવવામાં આવે છે, એ
મને દોરાથી બાધે તે એકમ ન ) તેમ સ્પષ્ટ
૫ કમબધ કરાવનારી સારી કે નરસી ક્રિયા કરતા
બધ્ધ રૂપકમ બધ કરાવનાર ક્રિયામાં રૂચિ, રાગ,
આદિ ભળેના હેય છે, એ બધ મા ખ ખેરે ન
જાય, પાપ ગામાં રાચવા પણ હોય એટલે કર્મ
બધ મજબુત થાય, એ ટાળવા ખામ પ્રાયશ્ચિનાદિ
કરવું પડે, બાવેલી એની દેરીને ઢીલી કરવા
પ્રયત્ન કરવો પડે તેમ, એ કમને તોડવા માટે પણ
પ્રયત્ન કરે પડે, આવા પ્રયત્નથી નાશ પામનાર
કર્મબધા તે બધ્ધ એ કર્મ બધ કહેવાય,

·૩
કર્મ ફીકી'
પણ નગઢની માત્રા વધારે હોય તે નિધત્ત ૨ કમ
બધ થાય અહી એક વાત ધ્યાનમાં રાખવાની જરૂર
છે કે-પ્રથમ સ્પષ્ટ બધ થશે છે પણ પાછળથી તે
બધ બવ, નિધત્ત કનિકાચિત રૂપે પણ થઇ જાય
છે, કારણ તે ક્રિયા પછી ખુબ પ્રશમા કરી હોય
ખમ છ થયા હોય તે આમ બને છે, જેમકે પહેલા
પાપ મ નીરસ ભાવે કર્યું જેવી કમબળ પૃષ્ઠ
રૂપે થશે અને પાછળથી તે ક્રિયાથી આમા રાજી,
થ, તે પાપની પ્રશંસા કરવા લા છે એમ હોય
તે પૂર્વે બાધેન પૃષ્ઠ કર્મ બધ્ધ રૂપ બને છે, એવી જ
રીત | બધ્ધ રૂપે કર્મ બંધ થયો હોય પણ પછી
ખુબ નાજી થાય, બહાદુરી
બકે, પિતાની મેળે જ
પિતાને શાબાશી આપે છે તે બધ્ધ રૂપ બાઘેલુ
પાપ કર્મ નિધન ૩પ થાય તેમ નિવત્ત રૂપે બાજુ
પાપ કર્મ પણ પાછળથી ઘણીજ પ્રશસા કરે, ઘણેજ
રાજી થાય, ખુબ બારામારે ઠેક ઠેકા કહેતા ફરે,
આન ને અનુમેહના નો પાર ન હોય તે તે જેમા
પૂરે શિથિવ બંધને બાધેનુ પાપ કર્મ મજબુત બને
છે, તેમ પૂર્વે મજબુત બને બાઘેલા પાપ કર્મ પણ
ધર્માચcઘી અને સવર ભાવથી ઢીનું બને છે
હવે આપણે કરતુત વિય પર આવીએ, નિધા
બાવ કે, જેમ મોને રેરાથી બાવો પછી કોણ

·૩૧
“કમ ફલેફ
વાગે ને ચાટી ગઈ એ કયારે હું ખુબ તેલ રે
લગાડી અને સેને ઘસવામાં આવે ત્યારે તે સે
પુરી થય અને સાફ થાય નિધિત્ત બવ પણ એને
ય છે નિવત્ત બધે બધે કર્મોને છોડવા માટે
આકરી તપશ્ચર્યા કરવી પડે, પશ્ચાતાપ કરે પડે
અને નિદા-ગ વી પડે, ઉચ્ચ પ્રકારની ભાવ
નાઓ ભાવવી પડે અને શુ ૫ અથવસાય હેય
ત્યારે એ કમ છુપી શકે છે, અન્યથા તે કર્મના
૮ મે કડાને હજાર વર્ષો સુધી દુખ ભેગવવું
પ', એ કમેં જીમને રડાવે,
ડખ દે, પીડ, ગ્રાહી,
નાહી પીવે, કઈ ધાર્યું થવાન, ઘડી પહેરે ખુશી
હોય ત્યાં તે ખે.ના ખબર આવે, બવા પાસા અવળા
પડે, નિવત્ત રૂપે બાધેના પાપ કર્મને ઉદયે બહુ
અવળું જ થાય
એવી રીતે ધર્મ કિયા રસ પૂવક કરી હોય તે
પુષબધ પણ નિવત્ત રૂપે થાય એના ઉ૧ કાળે
મનુષ્ય જન્મ આર્યદેશ, ઉત્તમ ફળ, પાચે ઈન્દ્રિય
સપુર્ણ નિગ શરીર, ઈષ્ટ વસ્તુને સાયેગ, ચારે
તરફથી આબાદી અને ધમના સાપને મળે એવા
પુગ્યના ઉદયે આનદ અનિદ થાય

·1
કર્મ ફીલોસોફી'
પણ બગહેલની માત્રા વવારે હોય તે નિધત્ત રૂપ કર્મ :
બંધ થાય અહી એક વાત ધ્યાનમાં રાખવાની જરૂર
છે કે-પ્રથમ સ્પષ્ટ બંધ થશે હોય પણ પાછળથી તે
બધ બ4, નિધત્ત કનિકાચિત રૂપે પણ થઈ જાય -
છે, કારા તે ક્રિયા પછી ખુબ પ્રશંસા કરી હોય ,
ખુબ રાજી થયા હોય તો આમ બને છે, જેમકે પહેલા
પાપ કમ નીરસ ભાવે કર્યું જેથી કમ બ ધ પૃષ્ટ
રૂપે થયે અને પાછળથી તે ક્રિયાથી આત્મા રાજ
થશે. તે પાપની પ્રશંસા કરવા લાગે એમ હોય
તે પૂર્વે બાધે સ્પષ્ટ કર્મ બધ્ધ રૂપ બને છે, એવી જ
રીતે પૂર્વે બધ્ધ રૂપે કર્મ બંધ થ હોય પણ પછી
ખુબ રાજી થાય, બહાદુરી
બકે, પોતાની મેળેજ
પિતાને શાબાશી આપે છે તે બધ્ધ રૂપે બાધે ,
પાપ કર્મ નિધત્ત રૂપે થાય તેમ નિધત્ત રૂપે બાધે;
પાપ કર્મ પણ પાછળથી ઘણીજ પ્રશંસા કરે, ઘણેજ
રાજી થાય, ખુબ બડાસમારે ઠેક ઠેકાણે કહેતા ફરે
આન. ને અનુમતના ને પાર ન હોય તે તે જેમ
પૂવે શિથિવ બંધને બાધેનુ પાપ કમ મજબુત બને
છે, તેમ પૂર્વે મજબુત બને બાધેવ પાપ કર્મ પણ'-
ધર્માચાધી અને સવર ભાવથી ઢીલુ બને છે
હવે આપણે કરતુત વિય પર આવીએ, નિત્ત
બધ છે, જેમ સેને દોરાથી બાધી પછી કાયા

·છે, નિવત્ત રૂપે ખાધેવા પાપ કર્મના દદી ત્રઃ
કમ ફીશ''
૩૧
ને ચેરી ગઈ એ કયારે ખુબ તેજ રે
લગાડી અને એને ઘસવામા આવે ત્યારે તે એ
છુરી થય અને રાફ થાય નિધત્ત બધ પણ એને
છે નિધન બ છે બાધેવા કર્મોને છોડવા માટે
આક તપશ્ચર્યા કરવી પડે, પશ્ચાતાપ કરે પડે
અને નિ -ગ કરવો પડે, ઉચ્ચ પ્રકારની ભાવ
નાએ ભાવવી પડે અને શુધ
અયવસાય હેય
પારે એ કર્મ છુપી શકે છે, અન્યથા તેના કમના
છે. સેકને હજારો વર્ષો સુધી દુ ખ ભગવ
પર, એ કર્મો જ પડાવે, દુ ખ દે, પીડ, ત્રા.
માહી પિકનારેધાર્યું થાન, ઘડી પહેલા ખુશી
ડાય ત્યાં તો એના ખબર આવે, બધા પાસાઅ
અવળું જ થાય
એની ફરતે ધર્મ ક્રિયા રસ પૂવક રથને,
પુષ્પબધ પણ નિવત્ત રૂપ થાય એના દદ કરે
મનુષ્ય જન્મ આદેશ, ઉત્તમ ફ. પછાડ
સપુર્ણ નિરગ શરીર, ઇઝ વન્ય વન, ૪
તરફથી આબાદી અને ધર્મના અને એ જ
પુષ્પના ઉદયે અનિદ અન.

·૩૨
કર્મ ફીલેફી'
નિકાચિત બધ
તેજ ગોયના સ્થાને તપાવી તપાવીને, કદી ફી
ને, ગમે કર્યો હોય તો તે કઈ રીતે કુમ નથી થતી
તેમ નિકાચિત કમબવ પણ એ હોય છે એ મ
જીરને ભેગવવું જ પડે, ભગવેજ છું, મિને ભાન છે,
એને મજબુત બ પ શી રીતે થાય-જેમ કોને માર
વાની બુ પ થક, મારતા પહેલા તીન- છા, આને
મારૂ તો જ ખરે, મારતી વખતે હવે, તીન ભાવથી
કુદી કુને મારે અને માયા પછી માર્યાના પાપને
બહાદુરીનું કામ માને, અને એવી બહાદુરીની ખુબ
પ્રશ સા કરે, આવી ક્રિયા કરતા આત્મામા કષા.
ની માટે ઘણી જ જોરદાર હોય, ખુબ રાગ દ્વેપ હેય,
રીત પરિણામ તીન હોય, તો તે હિમાજ ય મને
નિબંચિત બધા પડે તે ભગવે જ પડે, પાછળથી ઘણી
ધમક્રિયા કરે, દેવગુરૂની સેવા કરે, તપશ્ચર્યા વગેરે કરે,
તે પણ એવા કમનાદયકાળેએનું ફળ મળવાનું જ
જેમ કેટલાએક રે એવા હેય છે, જેને મટાડના
ઘણા ઉપાય અને દવા કરવા છતાય તે મમતા નથી,
ધન મેળવવા માટે ઘણી મહેનત કરે તો ન મળે
દુખ ટાળવા માટે ઘણા ઉપાયો કરે છતા ન ટળે, ત્યા
એવા નિકાચિત કમને ય સમજે, એવી જ રીતે
ઘણા સારા અધ્યવસાયથી ખુબ રસ પૂવકની ધમ

·૨
કર્મ ફીલા કી
કિયાધી બાપને પુષ્પ પણ નિકાચિન ૩૫ થાય તે
પણ જોગવવુ જપ, પાપની જેમ વ્યકિતગત પુષ્યાનું
બધી પૂગ્યની સ્થિતિ પત્ર સાદિસાત છે પુષાનું
બધી ૫૫ સ્વર્યાદિ સદગતિમાં લઇ જાય
પુષ્ય કરનારે પુગ્યના ફળમાં આમતિ ન
હવે, દુનિયાના ભોગ વિલામની છા પણ ન
કેવો ભવભવની અખુટ કપ પુણ્યાનુબધિ
વ્યની સમજવી ખાય એવા પવિત્ર આત્માને એ
મન જરાય વાર ન લાગી, તમારી ઋદ્ધિ કેટલી?
ની અપેક્ષાએ ઘણી ઓછી છના કેટલે મહુએ
મનું જે સૂચવે છે
નિકાચિત કર્મ આત્માને ભોગવવા પડે છે
જ લા વર્ષો સુધી હા પાપ કરે, ખુબ રડે
પણ બાધના તે પાપ કર્યો છે કે નહિ, એવું
પન્ન બહુ ઘર થી ધર્મ ક્રિયામાં
અવની તથાવિધિનપલીનતાથી, ઘણાજ
ચારેથી કાચ નાશ પામી શકે પણ એવું
ચિત બને
નધની વિરોષ સમજ-પ્રકૃતિ બધ વગેરે.
એક માન્યતા-મિથ્યાત્વથી, દુનિયાના રગ-રાગમાં
અને વિથ વિલાસમાં થી પ્રવૃત્તિ.
Sચત કમ
ના

·૨૪
“કમ ફલેમોફી”
અવિરતિથી, દેવ, માન, માયા, લોભાદિ કવાથી,
અને મન, વચન, કાયાની પ્રવૃત્તિરૂપ યોગથી આમ
કમનાપુ ગલે ગ્રહણ કરે છે કર્મના પુગનું બહુ
કરવું તેને બધ કહેવામા આવે છે
પ્રશ્ન-૫ગલે નહણ કરે છે કે શરીર
ત
આખપી જેવાય, કાનથી સભળાય પણ આપ
કાન તો સાવન છે, જેનાર તથા સાંભળનાર તે જી-
છે મડદુ જુએ છે ? સાભળે છે? કહેવું જ પડશે
નહિ આખ કાન તે એને પણ છે, એટલે જ્ઞાન કર
નાર આત્મા છે, પ્રયન કરનાર પણ જીવ છે, માટે કા
છા છે તેવી કમને પુગલેને ગ્રહણ કરનાર "
જીવ છે અને કમનું ગ્રહણ કરવું તેનું નામ છે ,
બધના ચાર પ્રકાર છે. પ્રકૃતિમધ, સ્થિનિબવ,
બ ધ અને પ્રદેશ"
પ્રતિ એવે સ્વભાવ, સ્થિતિ એટલે કાળ
મર્યાદા, રસ એ
અનુભમ અને પ્રદેશ એટલે =
માણઓ, જેમ દ્રષ્ટાંત તરીકે , ઘી, ગોળ ચ
સાકર વગેરે વસ્તુઓથી બનેલે જુદી જુદી જાત
લાડુ કે વાયુ કરે, કે પિત્ત અને કેઈ કરકરે આ એ
પ્રકૃત્તિ યાને સ્વભાવ, એમ કર્મમા પણ અભાવ

·બાપ છે, હવે એટલે અનુભમ એટલે કમનું ફળ
આવે, કમ બાપતી વખતે 1િ # મદ
કેમ કે સામને રેરે તે જ્ઞાનાવરણીય, કે કમે
સનને શક તે નાવરણીય કેઇ કર્મ' સ્વભાવને
કે તે તેની કેકમ શકિતને રેકે તે અતરાય,
જે શાના ખાતા કરે એ વેદનીય વિગેરે વિગેરે
િિતબવ એટલે કમને ફળ આપવાને કાળ,
જેમ ગુ ડેગારને કેની સજા, અમુક દિવસ અમુક
છે મને અમું ન વગેરે, તેમ કમને પણ ફી આપ
વન ન હોય કર્મ બાધતા કેમ ના મુદગલામ
કાળ નિયત થાય છે, ઘડીયાળની ચાવીમા અમુક
વિશ્વની મર્યાદાની જેમ, કમને ફળ આપનાનો એ
છે એ બી અ ત મુહુત હોય છે અને વધારેમાં
તારે મિત્ત- કોડા કેડી સાગરોપમ * હોય છે તે
તે કથાની ઓછા ના પરિણામ મુજબ પડે છે .
વાનરૂપે ભગવાય છે કે વખતે મારૂપ મનાય
જેમ સહેજ માથુ દુ છે અને સારે છેપણ
કર્મ ફીલોસોફી'
૩૫
*
કો મિલ મુજબ સલા કાળ સુઈ ને કમળ
મળવું, તેમ કળ ભગવતી જો કે જ
પગ
ખે, એક ડીગ્રી તાવ આવે અને પાચ
સામા ય તે રસ પડે છેકે
હોય તે રીતએ મ.

·૩૬
કમ ફલેફી”
તીનતર એમ રસના ઘણા પ્રકાર હોય છે તે પણ કરી
થિી પડે છે જેમ સ્થિતિ બાધા પછી પાછળથી
તેના અભ્યાસ અને તેની ક્રિયાઓને લઈને ઓછી
વરી થાય છે તેમ રસ પણ પાછળથી તેવા અધ્યવ
સાય અને તેની ક્રિયાઓથી ઓછાવત્ત થાય છે, અને
તેજ પ્રમાણે ફળ આપે છે
કર્મબંધની સાથે જ પ્રકૃતિ, સ્થિતિ વગેરે પડે છે
કર્મ બાધતાની સાથેજ પ્રકૃતિ, સ્થિતિ ને રસ
બધાઈ જાય છે
એ પ્રકૃતિના મૂળ આઠ વિભાગે છે, જેમ જ્ઞાના
વરણીય, દર્શનાવરણય, વેનીય, માહનીય, આયુષ્ય,
નામકર્મ, ગતકર્મ અને અતરાયકમ, ઉદય વખતે આ
કર્મ અમાને તેવી તેવી અસર કરે છે જ્ઞાનાવરણીય
કર્મ જ્ઞાનને રેકે છે, દર્શનાવરણીય કર્મ દર્શન
છે, મેહનીય કર્મ આત્માને મુઝવે છે એટલે આત્મા
ના વિતરાગ રૂ૫ સાચા સ્વભાવને દબાવે છે વેદની
કર્મ વિના આપે, તેમજ આત્માને સાચા સુખને
દબાવે છે, નામ કમથી શરીર તથા તેની આકૃતિ
તથા તેના રગ વગેરે બને છે, ગોત્રકમ ઉંચનીચ ગેa.
આપે, અતરાય કર્મ પ્રાપ્તિમા આડે આવે, દાન
ભેગાદિમા અતરાય કરે, અને આયુષ્ય કર્મથી દરેક

·“કમ ફીલા ફિલ્મ
૩૭
મરમાં અમુક વાર સુધી જીવનની મર્યાદા બધાય
આયુષ્ય કર્મને બધા તે મનમા એકજવાર હેય છે.
બાકીના સાત બની પ્રકૃતિને બધા સમય સમય
ય છે દરેક સમયમાં સાતે કર્મ બંધાય છે, અહી આ
એ તક થશે કે દરેક સમયમા સાત કર્મ શી રીતે
બધાય, એના સમાતાનમા હરેક જીવને હરેક સમયમાં
આ કર્મના ઉદય હોય છે એટલે આત્માના ઉપર
બધાય કમેની અસર હેય છે તેથી બધા કર્મની
અસરવાળા પરિણામથી બધાય કર્મ બંધાય, માત્ર
આયુષ્યના માટે તે વાત નહિ, જેમ એક દવાની
વાળીમા, તીખી, ખાટી, ખારી, તુરી વગેરે વસ્તુઓ
નાખી છે અને ઘેટી પેટીને ખુબ એકમેક કરી
'દીધી છે પછી એની ગમે એટલી નાની ઓળી
બનાવે અને ચાખે તે બધાય રને સ્વાદ એક
સાથે જ આવવાને, તેમ કમના ઉદયની અસર આત્મા-
ને પરિણામે ઉપર હોવાથી તે પરિણામેથી તેવા
તેવા પ્રકારના કર્મો એક સાથે એક સમયેજ બંધાય
છે તેમ સમયે સમયે આઠે કર્મો ભેગવાય છે
વિગત તરીકે જેમ એક માણસને કેઈપણ જાતને
રેગ થયે તે વખતે અશાતા વેદનીને ઉદય (ભાગ)
ચારે છે, અને શરીર વગેરે જડ છે એને એ પોતાનું
માને છે માટે જ્ઞાનાવરલીયના ઉદયથી અજ્ઞાનતા,

·૩૮ કર્મ ફીફી' પણ છે, ખરી વસ્તુ સ્થિતિને જોઈ શકતો નથી માટે દશનાવરણીયને ઉદય પણ છે શરીર વગેરે પર છે છતા પિતાપણાની બુદ્ધિ એ મમતભાવ છેએટલે મહનીય બ ભગવાય છે શરીર વગેરે કાયમ છે. માટે નામ કમ ભેગવાય છે, ઉંચ યા નીચ ગામા રહેલા છે માટે ગેરકમ ભેગવાય છે, જીવે છે માટે આયુ, કર્મ ભેગવાય છે, મારેલી વસ્તુ નથી મળતી માટે અતરાય કર્મ ભેગવાય છે, તાત્પર્ય એ છે કે રામય સમય સાત યા આઠ કમનો બધ, આઠને ઉય એટલે ભોગ અને આઠેકમની નિજર આ બધુ થ આભાને દરેક સમયે થાય છે એટલે સાર એ થા કે આત્માને સમયે સમયે અજ્ઞાનઅદશન સુખ યા દુખની વેદના મમત્વ-ભાર, મન, શીરાદિ વસ્તુ ઉચ્ચ યા નીચ કુળ દાન, લાભ વગેરેમાં આ તમામ આ બધુ હમેશા ચાલુજ છે એક સાથે બધુ ભેગ- વાય છે કારણ કે આઠે કર્મોને વદ ચાલુ છેમાટે આ પાઠ કમ મા આભાના ગુણને ઘાત કરનારા ચાર કમા છે, જ્ઞાનાવરણીય, દર્શનાવરણીય, મેહનીય ને અતરાય, એને ઘાનિકર્મ કહેવામાં આવે છે જ્ઞાના વરણીય કર્મ દર્શનાવરણીય કર્મની વિશિષ્ટ અવસ્થા મા કારણ છે દરનાવરણીય કર્મ મેહનીય કર્મમાં કારણ છે અને મોહનીય કર્મ મિથ્યાવમાં કારણ છે અને મિઠાવથી આઠે કમ બધાય છે ?

·“કમ ફલે
૩૯
અબાગાકાળ
આત્માએ કમ્બ ધ વખતે જે સ્થિતિ ખાધી તે
સ્થિતિવાળુ કમતા ઉદયમાન આવે પણ તેને અન્ય
સર આવી ત્યારે તે ઉદયમાં આવે અને ફળ આપે,
અવસર ન આવે ત્યા સુધી તે કર્મ સત્તામાં પડ્યું
છે એટલે કે તે કર્મ આત્માને ચેટીને રહે, જ્યા સુધી
તે ફળ ન આપે તે કાળને અબાધાકાળ કહેવાય છે એટલે
ફળ નહિ આપવાને કાળ, જેમ મોહની કમની
ઉચ્ચ સ્થિતિ
સિત્તેર કેડીકેડ સાગરોપમની છે તે
તેને અબાધા કાળ સાત હજાર વર્ષના હોય છે, ત્યા
સુધી એ કમર ઉદયમાં આવી શકે નહિ, તેમ જ્ઞાના
વરણીય કર્મની સ્થિતિ ત્રીસ કેડી સાગરોપમની
છે તે ઉત્કૃષ્ટ સ્થિતિએ બાધેવુ તે કર્મ ત્રણ હજાર
વર્ષ સુધી ઉયમા ન આવી શકે એમ કર્મની સ્થિતિ
ઉ, મધ્યમ અને જઘન્ય પણ હોય છે
સ્થિતિ અતમુહુર્તની
સ્થિતિ સિરીર
કે ક્રોડી સાગરોપમની અને વચવી મધ્યમ સ્થિતિ
કહેવાય છે જુદા જુના કર્મની સ્થિતિ જાય, મધ્યમ
ને ઉગ બે જુદી જુદી હોય છે તેમ તે સ્થિતિ
મુજબ તેને અબાધાકાળ ૫ણ જુદા જુદા હોય છે,
પિતપતાને અબાધાકાળ પણ થયે તે તે "">
જઘન્ય
અને ઉત્કૃષ્ટ

·કમ ફી
યમાં આવે, ફળ આપ ને આભાને નચાવે છે,
દ્રવ્ય કાર્ય ભાવને જે ન બને તે માધી ૫૪
cથમાં આવી અને ખરી જ, એના વિપક્ષને
એ ફળને અનુભવ ન થાય એમ પ બને છે
સભામાથી પ્રશ્ન એક કરીએ અને બળદ બનાવ્યો
તે આજે મનુષ્યનું બેગ કે બળદનું
ઉત્તર -આયુષ્ય મનુન્યનું બાગ આમુખ્ય કમભિ ન
છે અને બાળકને રહુ એ નામકર્મના વિપાણી છે
અબાધા કાળ એળે મુતીયા ઉડી શુભ કે
અશુભ કમ કાળ પાક ત્યારે Ctવમાં આવે, અમાધા
કાળ ઉ ટ જેમ સાત હજાર વવના તેમ જ વ
ઓછામા ઓછો) અસહુને છે ખખ્યારમા, બારમા
તેરમા ગુણસ્થાને તે પણ નહીં, જેમકે ત્યાં એક રાતા
વેદનીય કમને બેન છે, અને કયા નથી માટે
કર્મની સ્થિતિ પણ નહી, પહેન સમય બં, બીજે
સમય ઉદય (ગ) ત્રીજા સમયે ક્ષય, તથા વા
ખ્યાત ચારિત્ર છે, અને વીતરાગ દશા છે, માટે ત્યા
અબાધાબળ નહીં, એવી રીતે કર્મને અબાધાકાળ
આત મદુતને પણ હેય એ માટે તે કહ્યું છે કે –
মম্বাথানা মাথি বৃহস

·કર્મ નફો
અતિ C પુન્ય પાપનું ફળ અહીઓ પણ
દુખાય છે
અસાધાકાળ શા માટે ?
હવે અહીઆ પ્રશ્ન થશે કે અમુક મુદત
પછી
કમને ઉય કેમ? 4 અમાવાળ શાથી? એના
જવાબમાં નશાની વાત ધ્યાનમાં લેશે તો સમજાશ
જેમ કે એ ભાગ પીધી, પછી તે ભાગને નમે તરત
નહી , પીધી છે શરીર દ્વારા પગનો આત્માને ચત
છે, તનત નથી થતો અમુક મુક્ત પછી ચઢે છે, એવી જ
રીતે ગાજે, ચડમ, દારૂ વગેરે માટે સમજવુ અરણ
પા તરત અસ નથી કરતુ બે ચાર કનક પછી,
પર પડી અસર કરે છે, અફીને ટુકડે ખાય,
કે કમુબે કરી ગોળીને પીરે પણ ન
તે અમુક મુદત પછી ચ, તેવી રીતે જ્ઞાનાવગીયાર
કમના પુદાની અમારે પણ અમુક મુદત પછી તેના
ઉદયેજ થાય, વિપાક કાળેજ થાય
ચાવીને ખાય,
આત્માને સમયે રામયે અડે કમને ઉઠય છે માટે
આભા ઉપર બધાય કર્માની અસર છે જે કર્મોની
અરનાળા પરિવ્રામ અને પ્રવૃત્તિથી સમ
માત્મા તે બની હદ સુધી રાતે
એ કર્મોની
આ છે આભા ઉપર નથી

·k{
૪૨
“ કર્મ ફલોફી,'
નવી પરંપરાથી અનાદિની છે, કેમકે વર્તમાન કાળમાં
જે કમનો ય છે તે પ્રથમના કર્મ બંધને કારણે, અને
તે પ્રથમને કમબળ પૂ બાવેલ કર્મના ઉદયના
મળે અને તે ઉય પ્રથમના કમ બંધના કારણે એમ
કર્મ બાવતી વખતે પૂર કમને દય અને હવે પહેલા
પૂર કમ બધ એની રીત - પરા અનાદિ કાળની
છે કોઇપણ કમ વ્યક્તિ ગત સા. સાત છે પણ પર
પર એ અનાગિનું છે જેમ બાપની વ્યકિતગત આદિ
છે પણ બાપને બાપ તેને બાપ તેને બાપ તેમ બાપ
પાની તથા પુરાવાની પર પર અનાદિની છે એની
રીતે મની પર પ પણ અનાદિના છે
૫ર ૫રા અટકી શકે છે
પપરા પા અટકી શકે છે, પણ ક્યારે-એ પેઢીની
પરંપરામાં ની વ્યક્તિને પુત્ર ન થાય, અથવા
બ્રહ્મચર્ય પાળે, અથવા તે પ નહિ થા તે કેટલી
વ્યકિત કુમારપણામા દીક્ષા લે તે એ પિતાને પુત્રની
પેઢીની પરંપરાને અતિ આવે, એવી જ રીતે આ
બમાં મનુષ્ય ભવ, આય દેશ, cત્તમકુળ, ગુરૂને
સર્ગ પામી પરમાત્માને ઉપદેશ સાભળી, એનું
જીવન જીવે કે પાપ ઓછુ બાધે અને જુના પાપ
વવારે ખપાવે, એ કમ ની તીજોરીમાં ધાડ પડી,
ભલે તીજોરીમા લાખ ભર્યા હેય પણ મુકાય હુજાર

·“કમ ફીલે ફી
૪૩
૨૫ને બે પાચ હજર કારવામાં આવે એમ રોજ
ચાલતું રહે તો એ તીજોરી તરત ખાલી થઈ જાય
છે, એવી જ રીતે આ આત્મા-પરમાત્માના ઉપદેશને
શ્રવણ કરી જીવનમાં ઉતારે અને શું છે રૂપવાળા
સાયની માધના-આરાધના કરે તે દરરોત્તર ગુણમા
વિકાસ પામી છે. પાચ હસ્ય (અવુિં) અક્ષરના
ચારણ જેવા બીમા શૈલેગી કરગમા ગ
નિરોધ પીને આત્માની સાથે એકમેક બનીને, અનત
કર્મની ગાને જડમૂળથી નાશ કરીને તે કર્માધી
ચાલતી જ મરણની પેઢીને અત જરૂર લાગી
માટે જ જાતિ ભવિ સિવાયના ભવિ આત્માને
માટે કર્મની પરંપરા અનાદિ સાત છે, અને મુક્તિ
માદિ અન ત છે
કર્મની કાતીલ અસર
જેમ દારૂ વગેરે પીવા પછી એને ના અમુક
મમય બાદ ચઢે ત્યારે ચેતનને જડ જેવું બનાવે છે
માનવીના ગાન-ભાન ભૂલવી દે છે, તેમ કર્મના
પુદગના હુલે પણ આત્માને ઉદય કાળે તેવી
અસર કરે છે, સારી અને નરસી બન્ને પ્રકારની
ફેરફારી થJ જાય છે, ધનવાન ક્ષણમાં ભીખારી બને
છે, અને ભીખારી વક્ષાધિપતિ બની જાય છે, રાકને
કરી કરવી પડે અને નેકર શેક બની જાય

·* કમ ફલેફી ”
વ્યાપાર કરવા જાય ત્યા નફાને માટે ધ કરે પણ
આવે છે , કમની ચેટ એને અાજ
કરે,
તેજીનો ધંધો કરે ત્યાં મોટી મટી આવે અને મ દીમાં
પડે ત્યાં તેજી થાય, હજારે માણએ કહે તોય એ
કેનું ન માને અને ઉધુ જ કરે જાય, મૂતા હોય
ખુશ મિજાજમા અને ઉતા કઈક જુદુજ સાભળે, જે
સાભળીને મામા રડે, બબડે, હાય પાયમાલ થઈ ગયા
અરે સત્યાનાશ વાળી ગયુ, બે કેમ આમ બને છે
આ પૂરે બાધેવ પાપ ની જોરદાર અમરન પર
ગામ છે, માટે કહ્યું છે કે
મારે છે?
रुप्टाऽपि दगा विवस्य चपेटा दातुमुद्यत
किंतु ना दुमति दत्ते यया रुपति रफावत् ।।
રૂટ થયે દેવ એટલે અશુભ કર્મો કોઈને શુ તમારે
ના, તમારે નવી માતા પગ એવી ટુબુદ્ધિ
આપે છે કે જેનાથી ઘોડાજ વખતમ ભીખારીની
જેમ ભટકતો થઈ જાય એવા કમના ઉદયથી પળ
વારમા અબાધિપતિ ભિખારી બને છે, એ જમાના
પેટે જન્મેલા ભાઈઓ લાખની મીકત માટે લડે
ઝગડે, ધાપ બની કેટે જાય, સટ્ટો કરે ને પાય
માવ થાય, બુદ્ધિ બહેર મારી જાય, અને આબરૂ
વરે ખાતર ઝેર પણ પીયે' મે શું ન કરે સારા
રગામાં પણ માઠી અસર થાય, ધર્મ અને ગુને

·૪૫
કર્મ યાદી
પણ ન બને, પ્ર. કમની આ સર પ્રત્યન ખાય
છે, મુજ જેવા રાજાને ચપગી, વ ભીખ માગવી
પડી રન કમાર જેવા ચક્રતી માતને ક
રે પાપા, એ તનત છે જડ કર્યાના, કર્મના
નશાની
કર્મ ભલે જ પણ જાની તાકાત જા કેમ છે?
કમ ભન જડ પણ જડની તાબેન આડી નથી
દીટલની હાક જબરી પડી પણ આજ પત્તોયન પી,
માગ પૂવવતા મુનિ વચવના માટે કહી ગયા, અને
સાભળવા લખો
આતુર હતા આજે એનું નામ
કાઇને ગમતુ નથી, રાધાર્મની-જન્મની અમ
વી, જડમાં તાકાત ઘણી છે જેમ એપા- ચાવી
આપવી ઘડીયાળ આ વસ ચાલે છે ને' ન
ભર ચાલતી જ રહે એવી ૫ ઘડીયાળ ય છે ને'
બર' હાથ ઉપર બાવે એ હાથની ગરમીથી
ચાલનારી પ ઘડીયાળ હોય છે. વિજળીથી ચાલ
ના ઘડીયાળ પણ હોય છે એવા તે ઘણા દાખના
છે જાની શક્તિ કમ નથી કર્મ પુદગલે ભલે જ
છે, ખુબ બારીક છે માટે અનત પરમાણુઓના સ્કવ
હોવા છતા સૂક્ષ્મ પરિમને લઈને આપણી આ બે
છે ખી શકાતા નથી અનત પરમાડુના ૨
પણ બાર પરિણામને પામ્યા છે તેમજ -

·વર્ણન
બર્મ ફી
બાધી શકાય અને આજના મૂમદર્શક યંત્ર
થી જે ફાધય અ યથા નહિ
મૃગાપુત્રનું વર્ણન યાદ કરે! એનું
માભળતા પણ કપારી છું.'
મૃગાપુન એ મૃગાવતી રાણીને પુછે હતો પણ
એની કડી દશા પૂર્વે એજીએ અક્ષાદિ રાઠોડ નામ
રાજા મા બની તે આત્માએ તીન પાપ કર્યા
વગુરૂને કનડનાર હતા, મને ખુબ પીડી, ચૂર્ણ
અનેક પ્રકારે હિંસા કરી, કરવેરા વધાર્યો થાય એ
અનાચારો સેવ્યા, પરિણામે મને નરકે છે, ત્યાર્થ
નીતીને મૃગાપુત્ર થયો ત્યાં તેની કેની સ્થિતિ થઈ
આખના માત્ર કા હતા પણ આખ નહિ એટલ
ખાય શી રીતે ? કાનના પણ માન ચિ હજ કાર
નહિ એટલે સળાય પણ નહિ માન બધા અવય
આનુ એક પડ જેવુ કે ખવરાવી પણ ન શકા
એની માતા દયાળુ અને શ્રાવિકા હતી જ એક
પ્રકારને રાક તૈયાર કરી રાક પડ પર રેડ
શરીરની અદ- જતાજ પરૂ અને રસી થઈ બહ
આપે, પાછો શરીર દ્વારા એ રસ્સીને ચૂસી લે, જન
અને સાભળનારને પણ ઘુશા આવે કેવી દુર્દશા
આ છે કમાન-કર્મ પુદગાનું સામર્થ્ય,એની તાકાત
ન્ય
*

·જ કર્મ ફાવાનો
મૃગાપુની કથાને ચિતા સાભળતા પણ સમ્યક
જ આત્મા કપ હો'
શરી- બારી રહે છે, કમ સાથે આવે છે જે
શરીર માટે હિમા- પાપ-કમા કરવામાં આવે છે.
તે ગરી- ફયુ બાદ અહી જ રહે છે અને પાપ-કર્મો
જાની સાથે જાય છે , , કાળ ને ભાર
પામીને કમાં અને ફળ આપે છે
કે આ
ભરેમ?
જે જેર શુભ કર્મને ઉ.ય હેય ને કાબી
તાકાત નથી ક અને હરકત કરી શકે, એક વેપારી
શઠ હરે, એને પિતાને પિતાનું ભવિ ૫ જાપાનું
મન થયુ એ ગા જોશી પાસે, શીએ કુલી
જે કહ્યું, રોજી” તમારા ઘડે ઘા મારી છે. તમને
હવે કશીવ હપ્ત તે નથી પણ આપળા દાવ પણ
સરળ થાય તેવા પ્રેરે છે કહે કઈ રતા નથી પગ
સુચક છે કરનાર તે પૂનાં કમ છે એ શક સમજી
ગયો કે મારા ભા ને ઉદય છે હવે સીધા ભાગ્યની
પરીક્ષા કરવા ગયેલ રાજાની સભામાં પવારમા ધાર
જોખમ-પીડા વગેરે માથે વહોરી લેવાનું સ્થાનો
રાજ કચેરીજને' ત્યા જઈને એમ બિહાસન
ક્યા રાજા બેઠા હતા ત્યા પહેલા અને એક

·૪૮
કર્મ કીલે ફી”
મારી રજાને મુગટ પાડી ના ઓ, બે તમને
તમારા ભ ય ઉપર અ પો ભરોસે છે અને જે
હેય તે ધર્મના કાર્યોમાં પગ મને ? સુપાતમાં
એને બે હજારના ખ? જેવા ખર્ચે તેવા તીજો
રીમા આપવાના, ૫ વિશ્વાસ કર્યો છે
કયા છે ? પણ
ભા ય નહિ હોય તે સનપેલા દ્રવ્યના પણ
કાજા-કેવા થઇ જાય, આગ લાગે અને તેમાં બધુ
બળી જાય છે. પિક મૃથ્વી પડે, પેલા શેઠે રાજાને
મુગટ પાડી નાખ્યો, રાજાના સુભ માનમાથી તવા
વાર કહી એને મારવા દોડે છે ત્યા તો શેઠના પુષ્પ
આખાય મામલે પરાઈ જાય છે થપથી પડે
મુગટ પ રાજાની -ષ્ટિ પડી, તે તેમાં રાજાએ એક
નાનો પણ ભય ઝેરી નાગ જે, શાને થયુ
અહે' આ ઉપબી ન આવ્યો હોત તો શું થાત?
રાજાએ તરતજ રાઠને મારવા જતા અને રેય
અને હુકમ કર્યો અને પાંચ ગામ ઈનામમા બાપ
પુવ્ય ઉપર ભરોસો હેવ તે આ કામ થાય
પુષ્યના
ઉદયમાં બમારૂ થાય છે.
સભામાની પ્રશ્ન-ભા ય વધે કે પુરપાથ ?
ભા યને ઘનાર પુરૂષાર્થ છે દુન્યવી ૫ થિ ન
પ્રાચિત આદિમા બાધવ કર્મના ફળ ભેગનવામાં

·૪૯
, કર્મ ફીફી
ભાગ્યની પ્રાધા યતા, પણ કમને તેડવામા પુન્યાનુબધી
પુગ્ય પ્રાપ્ત ક યામા પુરૂષાર્થનું પ્રાધા ય છે, ધર્મ
પ્રવૃત્તિમાં પુરૂષાથને છોડ નહિ લેવાનું માત્ર એક
વિચાર કે પ્રપૃતિમા–એવું કે તે શાસ્ત્ર વિરુધ્ધ તે
નથી ને શ્રો તીથ કર ભગવાનના કહ્યા મુજબ છે
કે નહિ?
મમત્તા તે કળદ્વારા પ્રત્યક્ષ છે
લપડ લગાવવાથી પેન અને નામમાં પાય
ગામ મળ્યા, એ તો પોતાના પુથની પરીક્ષા કરવા
પૂરા વિશ્વાસથી ગયો હતો તે અવળા પ્રયત્ન
પણ સીધુ પરિણામ આવ્યું તે તમે સારા પ્રયત્ન
ભા થના ભસે કેમ ન કરે, કમ ની સત્તા તો ફળ
હાજ પ્રત્યક્ષ છે કે એને માર વ કહે, કાઈ
સંસ્કાર કહે, તે કોઈ અદૃ ટ કહે, હવે એ ને કી
પર ગાને ત્યા ગયે, અને પિતાના હમણાના પ્રહે
કેવા છે તે વિષે પૂછ્યું-જવાબમાં શીએ જણાવ્યું કે-
શેઠ! તમારા કહે ઘણાજ સુદ છે, એવા છે કે ખાડે
ખે ત્યા નિવાન નીકળ, બોલે કેતુ ભાગ્ય!
ભાગ્યહનને ઘરમા હજારદારયા હોય તેય અલેપ થઈ
જાય, ક્યા હજારે મળવાના હેય તે ધધામા હજારેની
ખોટ જાય એની હિમત કામ ન આવે, તમને આમ
નિવાન બતાવના ગુરૂ મળે તો છેડો ખરા?

·૫૦
કમ ફીલોસોફી
નિવાન મળ્યા પછી કદાચ મ ન બતાવાય એ બને,
પણ ત્યા સુધી તો ન છોડો પે શેઠ તો ગયે સીધા
રાજસભામા, રાજાએ સન્માન કર્યું (વા તે તેણે જાના
ટાટીયા (પગ) પડીને જોરથી ખેચીને સિહાસનથી
નીચે પટક, ભટે મારવા દો. ત્યા તે રાજાની
પાછળની ભીતને કરો પડી ગયે, રાજા તે ખુશ
ખુશ થયું, ' આ ઉપકારી ન આવ્યા હતા તે
આજ જરૂર દબાઈ જાત અને પ્રાપ્ત નીકળતે એણે
મને બચાવ્યો, રાજાએ એને ઇનામમાં દશ હજાર
રૂપીઆ અપાવ્યા
તેજપાળ વસ્તુપાળ સેનાને એરૂ દટની જગ
લમા ગયા ત્યાત ખાડો ખોદતા બે ચાર સોનાના ભરેલા
નીકળ્યા, આ બધું પુગ્યનુ ફળ છે પુષ્ય ન હોય
તે ધન તે જાય પણ પાપના ઉમે હજારે પ્રકારે
પી" ચાય, ભય કર પગે થાય મસા-ભગ દર-ક્ષય
થાય બૂમાબૂમ કરે તે તણખી ૫મી થાય
મનકુમાર ચકીને અમર જાતના કેક અને એકડા
રંગે થયા હતા ચક્રવર્તિને પણ કર્મનું ફળ તો ભેગ
વવું જ પડે, આજે વ, મશીને રેકેટો, કરકે
કેના નીકળે છે એક કર, દાનતા હજારેને નાશ
આખુબ વરે સહારના સાવને એ શું છે? જેવું
ભાગ્ય હોય તેવા તેવા નિમિત્ત તરફ દુનિયા ખેચાય
છે અને પછી બરબાદ થાય છે

·પ૧
“કમ ફલેફી"
એ ઉગ્ર પુષ્યની નીશાની છે
છ માસ પછી એ શેઠ પાછો ને હા ગયે
અને પિતાના ગ્રહો કેવા છે તે પૂછવા લાય જોશીએ
કહ્યું છેઠ ઉપચય સ્થાનના ગ્રહે પૂર્ણ બલી છે, અને
તે ગ્રહની દશા અતર દશા ચાલે છે, અને કેન્દ્રમાં
સૌમ્ય ગ્રહોની દ્રષ્ટિ પણ છે તમામ રીતે તમારા
- સારા છે ઉંધા મામા સીવા પડે તેમ છે પછી
એ દિવસ રોડ ગામના દરવાજા બહારથી ગામમાં
પિસવાની તૈયારીમાં હતો, તે હજી બહાર, રાજ
પણ તે દિવસે પગે ફરવા નીક, હાથી-ઘેન પર
જ સવારી કરનારને કદી પચાવવાનું પણ મન થાય
“જાની પામે છેડા માણસો પણ માથે હતા રાજા
ક૨વાજામા પડે કે રાજાએ શેઠને જે, રાજા ખુશ
૧ ને મળવા જાય તે પહેલા તે રોકે એને એ
ધાને માર્યો કે ના દરવાજા બહાર પડે દાતમાથી
લેહી વહેવા માથું માગ ને મારા એકદમ
બહાર દોડી આવ્યા ત્યા તો દવા જે જીર્ણ હતો તે
અચાનકડડભૂસ કરતે પડી ગયે રાજા અને તેના
માન પત્ર બચી ગયા રાજાને થયું કે આ રોડ
કે ઉપકારી, એને મને ત્રણ ત્રણ વખત બચાવ્યા
રાજાએ એને અડધુ રાજ્ય આપ્યું *
વા કામ
હતા પણ સારૂ જ થાય એમ
ની છે
R,

·પર
કર્મ ફીનોફા
પુયે પાપ ઠેલાય
પુય જે પગાર્યું હોય તો, હેય તે પણ જાય
એક મેકને છાસ કેડ ના મહેરો હતી તેને બાવીશ
બાવીશ કે ના રહે ત્રણ પ્રકાર કી હતી
જમીનમા-વહાણવટાના વ્યાપારમાં અને ધીરધારમા
એકે દિવસે ખબર મળી, વહાણને પત્તો નહિ, જમીન
ખાદી તે કેનસા, અને ધીરધારના ચાપડાની દુકાન
બની ગઇ પાપના ઉયમાં બધુ પાયમાન થતા વાર
નથી લાગતી, અને પુષ્યને ઉદય જાગે ત્યારે મળતા
પા વાર લાગતી નથી
એજ શેઠે ત્યાગી ગુરૂને ઉપદેશ સાભ અને
ધર્મને અમને સમજે, વ્રત લીધા, ખુબ દાન દેના
લા યેનો પુગે યોજાયે ત્યારે જમીનમાકેતસાનું
ઘન થઈ ગયું બહાણનો પણ પત્તો મળે, મુનિએ.
ચાપડા ઉપાડી ગયા હતા તે પાછા આપી ગયા
રણદાએ એની મેળે આવીને રકમ ભરી દીધી
શેઠની પાસે પાછા મઠ કેડ મેનેયા થયા એમ.
કર્મના બળે એક જન્મમાં પણ ઘો ફેરફાર થી
કમનો છેદ, ભેદ અને દાહ
કર્મને , ભેદ અને દાહ થઇ શકે છે. હાલ

·૫૩ “કમ લાફી વર્ષની સ્થિતિને છેદી મે, શની કે એક વર્ષની ખભા કરી શકે છે તેમજ સ્થિતિ વધારી પણ શકે છે કમને છેદી શકાય છે, ભેદી શકાય છે, કર્મમાં પર પણ થઈ શકે છે પુન્ય પ્રકૃતિને પવો પાપ પ્રતિમા પાપ પ્રકૃતિને પલટો પુત્ય પ્રકૃતિમાં પખ થઇ શકે છે, જેમ છે. થાય તેમ તીવ્ર રસ કે મદરેસ વગેરેથી બે પબુ થઈ શકે છે કમ ના તમામ પુદ- ગલેને બાળી નાખવા તેને દાહ કહેવામાં આવે છે જે ચાદમાં ગુબ સ્થાનકે થાય છે અમખ્યાત પ્રદેશ આત્માના એકેક પ્રદેગે વળાલી અનતી કમની વર્ગણાઓ બળીને ત્યાં ભસ્મીભૂત થઈ જાય છે. પુષ્ય કર્મો પતા વિપરીત ભાવનાથી પાપમાં પલટાય છે, અને પાપ કર્મો સારી ભાવનાથી પુન્યમા પલટાય છે, એને ક્રમ કહેવામાં આવે છે અઢી અક્ષરને ધર્મ અહી અક્ષરના કર્મના મર્મને હે છે કમ શ ચીજ છે તેને પ્રકાર, તેની અવસ્થા પ્રકૃતિ, સ્થિતિ, રસ વોરે તેની તાકાત નુ સક્ષેપથી વણન કર્યું એટલામાં તે બાર વાગવા આવ્યા, મારે તમારા બાર આપણે બધાએ કર્મના બાર ·૫૪ કર્મ ફીલેનોફી’ કર્મ જ છે પણ ચેતનને નચાવવાની એની તાકાત જબર છે એ પણ આપણે જોઈ ગયા, રાજાને કે બનાવે દેવોને અને ઈફોને પણ નચાવે, એ તાકાત કર્મની છે એ કર્મને નચાવના. પણ બીજી એક બલવત્તર સત્તા છે, એનું નામ ધમ છે “કમ શબ્દ ના પણ અઢી અક્ષર છે ધર્મ શબ્દના પણ અહી અક્ષર છે પણ ધમકમને મામને ચૂરે કરી શકે છે ધમકર્મને જડમૂળથી ઉખેડી શકે છે, મજ કર્મથી મુકિત અપાવી શકે છે મનુષ્ય જન્મ આર્ય દેશ, ઉત્તમકુળ આરોગ્ય, પાચેય ઇન્દ્રિ, વગેરે સાન કુળ સામગ્રી મળી છે એનાથી કર્મને તેવા પ્રયત્ન ધમથી કરે, એ તમામ પણ મળ્યું છે મથી, ધર્મની ટેકોડાયન ડાય, પવા માગીએ પૌષધન છોડો, મુદ્રિકા (વી ટી) છડી એ વગેરે વૃત્તાત બાકી છે પણ એ આજના વિષયમાં નથી, એ રેજિના વ્યાખ્યાન વિષય છે પણ ધમની ટેકને અ ા એ તને યાદ કયુ તેમજ લક્ષ્મી સરસ્વતીના સવાદને અ લક્ષમી એ પિતાને પ્રભાવ બતાવે હવે સરસ્વતીનું શું થાય છે તે પણ રાજના શ્વાખ્યાનને વિનય છે ઉપમહાર આવા ચા સર્વશ કથિત ધમને આશ્રય લઇ, ઉતારી, આત્મામાં ઢકાયેવા જ્ઞાન, દર્શન-

·૫૫
કર્મ ફલેનેફી
ચા િગુણને પ્રમાની, આત્મ-વિલમ કરી કર્મના
ફરમાથી કાયમને માટે મુકિત મેડી, એજ આંભ
લાવા માથે આજનું વ્યાખ્યાન સમાપ્ત થાય છે.
સર્વ મગલ માંગલ્ય,
સર્વ કલ્યાણ કારણ,
પ્રધાન સર્વ ધર્મણા,
જેન જયતિ શાસનમ.

·ఉభతం
બજારે તમામ વસ્તુ બરી તી વખતે આ સારી
ને આ ખ મ એમ બે વિભાગો પાડી દુમને
દુકાને ભરી સારી વસ્તુ જ ખરી કરવાનું
આગ્રહવાળા બધા ધર્મો સરખા છે એવો ખીચ
શા માટે બાફતા હશે ? એની કાંઈ સમજ પડતી
નથી
భభభభకోణ
સ સારના રગડાણમા અને વિનય કષાયમાં રકત
બનેલા શેઠ-શાહુકારોને
પ્રોફેસરને માસ્તરને
અને અમલદારને ઝુકીઝુકી સતામ કરનારાઓને
સસારના લોગી મુનિવરોને હાથ જે તે કેમ
શરમ આવતી હશે ? એની કોઈ સમજ પડતી
“સદધ મેચવ
sesseટી,

·એમાં જ્ઞાનને રોકવાને વાર છે, જ્ઞાન
મીઠાશ અને મરચામાં તીખાશ તેમ કર્મની પ્રતિમા
પણ સમજવું મૂd પ્રકૃતિ જ્ઞાનાવી, દર્શનાવરણીય વગેરે
નામથી કહેવાય છે ઉત્તર પ્રકૃતિ નાવરણીયની પાચ
છે, દર્શનાવરણીયની નવ વેનીયની છે, મેડનીયની અ
1 વીસ, આયુષ્યની ચાર નામ કમની એ ત્રણ, ગોત્રકર્મની
૧૫૮ હોય છે. જેમ નાનાવરણયની પાંવ પ્રકૃતિમાં મતિ
નાનને રાષ્નારી મતિજ્ઞાનાવરણીય શ્રુતજ્ઞાનને રોકનારી
સુતનાનાવરણીય અધિવાનને રોકનારી અવષિજ્ઞાનાવરી*
કેવળજ્ઞાનને રોખારી કેવળાનાવરણીય એ
* પરિશિષ્ટ *
કીસીને યાખ્યાનમા વિષયને લક્ષિત રીતે
કહેવામાં આવે છે જેથી કઈક વધુપિયન અને અપાય છે.
“ની પ્રકૃતિ મૂળ આ છે, ઉત્તર પ્રકૃતિ પ૮ છે અને
ઉત્તરોત્તર અસખ્યાતી છે કમ પ્રકૃતિ એટલે મને આ
ભાવ-જેમ કે માથુસના અભાવે સાત ત્યારે તેમાં કોપી
ગઇ મારી અને કે લોભી હોય છે, એમ કેવળ જઈ ને
ને પણ સ્વભાવ હેય છે જેમ લી મડામાં કડવાશ સાકરમાં
અને અતરાય પાચ એમ બધી મના ઉત્તર પ્રવૃતિ
મને પય વનાનને પાની મન પવિતાનાવરણ

·૫૮
પરિશિષ્ટ
જાણવું એ આત્માને શું છે એને હરત કરનાર ના
વરણીય કમ છે આમાને છે અને મનkગ જે સાન
થાય છે તે મતિજ્ઞાન શબ્દ અટાર કે સ જ્ઞાઓ વગેરે દ્વારા
જે જ્ઞાન થાય છે તે જ્ઞાન ઇદ્રિ વગર કેવળ આત્માથી
દુનિયાની રૂપી વસ્તુઓનું જે જ્ઞાન થાય છે તે અવધિજ્ઞાન,
અઢીહીપમાં કે તેથી અને આગળ વધારે જમામાં રહેલા
ગર્ભજ મનવાળા પ્રાણીના મનના પાયાને જણાવનાર મને
પર્યવસાન આ જ્ઞાનમાં પણ તેની જરૂર રહેતી નથી
કેવળ આત્માથી જ જાણી શકાય છે જગતભરના તમામ
પદાર્થોને અને તે પદાર્થોના ભૂત ભવિષ્ય ને વર્તમાન તમામ
પોને રૂપી અને અપીને લેક અને અલોકને જીવ અને
અણવને તમામ વસ્તુ અને તમામ પક્ષોને અને ત્રણે
કાળને જણાવનાર કેવળજ્ઞાન છે આ કેવળજ્ઞાન પૂર્ણ અને
એક સ્વરૂપે હોય છે અને આવતુ
કદી જતું નથી
બીજા ચાર સનેમા જુ જા બે ય છે અને તે જ્ઞાન
પ્રતિપાદિત હોય છે જયારે કેવળજ્ઞાન અતિપતિ ડેથ છે, તે
તે જ્ઞાનને રોકનાર તે તે નામની જ્ઞાનાવરણીય
કહેવાય, એવી રીતે દર્શનને રોકનાર નાવરણ કમ
કહેવાય છે તેના નવ ભેદે છે, ચક્ષુ દર્શનાવરણીય વગે-
નિદ્રા વગેરે પણ દર્શનાવરણીય કર્મના ઉદયથી આવે
છે દર્શન એટલે સામાન્ય છે અને જ્ઞાન એટલે વિશે
બધ
વેદનીય કર્મ બે પ્રકારના છે એક તે આત્માને સુખને

·પરિશિષ્ટ
અનુભવ કરાવનાર સાતા વેદનીય અને બીજે દુ અને અનુભવ
કરાવનાર તે અસાતા વેદનીય સુખની સામગ્રી સાત વેદ
નીય કર્મના ઉદયથી મળે છે, અને દુખની સામગ્રી અસાતા
વિદનીય કર્મના ઉદયથી મળે છે
મોહનીય કર્મના બે પ્રકાર છે-દશન મોહનીય અને
ચારિન મેહનીય, સાચી શ્રદ્ધાને રોકનાર તે દર્શન મોહનીય,
અને આમાના શુદ્ધ સ્વભાવને રોકનાર ચારિત્ર મેહનીય
કર્મ છે દર્શન મેહનીયના ત્રણ પ્રકાર છે, મિથ્યાત્વ મોહનીય
વગેરે અને ચારિત્ર મેહનીયના પચીસ પ્રકાર છે સેલ
કયે-ચાર પ્રકારના કોલા- નવ નેકષાય નવ નો
થાયમી હાસ્ય રતિ વગેરે છે અને સ્ત્રી ને વગેરે ત્રણ
વેદ આ મેહનીય કર્મના ઉદાથી આત્મા દોધી માની
માથીને લેબી બને છે, વિકારી બને છે ભાન ભૂલી જાય
છે, મેહના નશાથી ચકચુર બને આત્મા ભાન ભૂલીને
હજાર પ્રકારના પાપ આચરે છે, અને તેથી દુર્ગતિમા
ચાલ્યો જાય છે, અને ઘેર દુખી થાય છે આ કર્મ ઘણું જ
ભય કર છે
આયુષ કર્મથી જે જે ગતિનું આયુ ય આત્માએ
બાંધ્યું હોય તે તે ગતિના આયુષ્ય પ્રમાણે જીવે છે
નામ કર્મથી-જુદી જુદી જાતના શરીર જુદા
ગે, જુદી જુદી આકૃતિઓ, શરીરના અગ
સાયણ અને સંસ્થાને વગેરે બને છે

·પરિશિષ્ટ
સરતા, નમ્રભાર, દાનરૂચ મધ્યમ ગુણવાન અને
ઓછા કથવાનો આત્મા મનુષ્યનું આયુષ્ય બાધે છે
ધર્મની ભાવના રાગ યુદ્ધ શ્રદ્ધા ધર્મ ક્રિયાની રૂચિ
વાગે, ત્યાગી ગુરૂઓના વચનમાં વિશ્વાસ, તપ, ત્યાગ અને
સ યમને વહન કરનાર ગતિનું આયુષ્ય બાંધે છે
સરળતા અને નિરભિમાનતાથી આત્મા શુભ નામ કમ
બાધે છે
કપટ અને ગઇપણાથી જીવ અશુભ નામ માધે છે
ભણવ ભણાવવાની રચિવાળો C ગાત્ર માધે છે
પઠન-પાઠનમાં અળસુ અને અરૂચિવાળા નીચ ગોત્ર
બાપે છે
નેશ્વર દેવની ભક્તિમાં આ તરાય કરનારે કિસ જુ,
ચેરી, અને દુરાચાર આદિ પાપિ સેવનારે, પાયે પ્રકારના
અ તરાય કમને બાધે છે આ પ્રમાણે કર્મ બાધવા તે કારણે
સક્ષેપથી બંતા છે. આ વિષયને વિશે વિસ્તાર તે તે પ્રદેથી
જાણી લે
કાય એમ તક ઉઠે કે સામ્યવાદી દેશમાં બધા સરખા
છે ત્યાં કમનુ જોર કેમ ચાલી શકતું નથી?
સમાધાનમાં બારીક દ્રષ્ટિથી વિચારશે તે જણાશે કે
કર્મનું જોર યા ઓછુ નથી બરાબર વિચારશે તે માનમ
પડશે કે ત્યા સરખાપણું શેમા છે? શરીરમાં સરખાપણુ નથી,
મા સરખાપણું નથી આકૃતિ સૌની સરખી નથી, પસા

·પશિશષ્ટ
સ ખા નથી પગારમાં સરખાપણ નથી, ખોરાક પણ બધાને
સરખો નથી મેજપના સાધને ૭ જુદા જુદા છે,
એટલે એમાં પણ સરખાવું નથી, એકેકના ઘરમાં પણ
સરપાપ નથી, એક સિપાઈ એક અમલદાર એક સેના
ધિપતિ એ હુકમ આપે ને એક દુકમ ઉઠાવે છે અને
કમ ન માને તે શુ કરવામાં આવે છે, ત્યાં પણ કે છે
મારા મારી છે, કાપા કાપી છે ધમાધમ છે જબર જતી
સામાં ના વિચારે રાખવા પડે છે, સામ્યવાનું
પિણ ખવું પડે છે કે અમારોના પાછળ છુપી પિવી
વાયેલી હોય છે વિચાર સાત રબી શકતું નથી
ત્યાં પણ જી ! જુદા, A B વગેરે કતાસો રોય છે
કતા મુજબ ખાન-પાન ને મોજશોખના સાધને
મળે છે જે ખાવામાં ને પીવામાં પણ સરખાપણ ન હોય
ત્યા સરખાપણુ કઈ રીતે? મરજી મુજબ કોઈ કાર્ય થઈ
કે નહિ, બધુય કાય મા રહીને કરવું પડે, જ્યા ખાવામાં
પરત નતા છે, દુખમા દુર થાય છે, મોટા ભાગ બળવા
થાય છે, વિચાર વિરૂદ્ધ થતાં માણશેને મારી નખાય છે,
યુક્રેનમાં બળ થતો ત્યારે વાને મારી નાખ્યા, માત્ર
વિચાર બે મા પણ આટલી નિયતા જ્યા હોય તેને સામ્યવાદ
કહે કે ૫રત ત્રવાદ કહે ખરી રીતે તે વધારેમાં વધારે
પરત ત્રયા છે તમે આજે શાંત છે? ઘણું કરવેરા ઘણું
કાય એ ઘણી કનડગતે છતાંય હજી તમે સુખી છે
એટલી બધી પરત ત્રતા નથી ત્યાં ભારે પરત ત્રતા છે,
ત્યા તે કર્મની ભારે કે છે, કહેવા માત્રની

·રણુ બારીકાઈથી
૬૪
પરષ્ટિ
છે ત્યાં પણ જન્મ અને મરણ છે માટે કર્મની સત્તા
સર્વત્ર પ્રસરે ની કે કર્મનું ફળ દરેક ને ભેગવવું પડે છે
આ વિષય ઘણે ગભીર અને ગહન છે
વિચાર કરતાં બધુ ય સમજાય તેમ છે, ના કેટલાક
જીએ સરખાબા થા-સરખા પરિણામથી મેં બાધ્યા
હોય તે તેનું ફળ પણ બધાને સરખું જ મળે છે જેમ
યુધમાં લાખે એને માથે મરી જાય છે અને વિજય
પ્રાપ્ત થતા ના ખો ને સરખુ ઇનામ મને કે નિગોદમાં
અન તા જીવોને મોટે ભાગે સર મા પણું હોય છે એમ સરખા
પણુ પણ હોય તેથી કર્મની સત્તા દડી જતી નથી, પણ
ભેદો અને સરખાપણ એ બધુ કમ નું જ ફળ કે ખરેખર
વધારે પડતે સામના જે જાય તો તે નિ દિમા અને નવા
વયક તથા અનુત્તર વિમાનના જેમ કે શિગે મા
દુ
ખમાં
સારે ઉપરોક્ત દેવોને માટે ભારે સુખના સામે છે
પ્રશ્ન -અનન આત્માઓને સરખુ ફળ કેમ મળે?
ઉત્તર અધ્યવસાય સ્થાને અસ ખાના છે અને કર્મ
બાંધનારા છો અને તાન ન છે માટે અન તા ને
સરખા અપમા અને સખી દિધા હોઈ શકે
આ રીતે કર્મના વિષયને લગતુ વન સક્ષેપથી
કરવામાં આ ટુ છે કારણ કે આ વિષયને લગતુ વર્ણન
જન શાસ્ત્રોમાં ઘણાજ વિસ્તારથી છે એ તે વિસ્તાર
એક બે ભાગો થઈ શકે નહી

·શ્રી જિન સ્તવન
*
(ા” બની રમe )
સાન એ દીવાને વીરે ઝગમગ રાખ્યા,
નણ લોકના નાથ સૌના તિબિર કાળી નાખ્યા રે
જ્ઞાનને એ દીવને
ડગલે પગને ગરાગમા, ભાન ભૂલી મો ,
હ૫ કનેશ ને વેરઝેરમા વ્યિ જીવનને ગળે રે
જ્ઞાનના એ દીપડાને
અમસરીખી જુડી માયા રંગપત ગજિમ કાયા માલા,
મહ મ પાન કરી, કામે નાચ નચ યારે
જ્ઞાનના એ દીવડાને
માયા મમતા દૂર તને તે ચોરાશી નવ રૂપે,
સમનામાહી રમતા તે ને પમાનમ ૫, કુલે રે
પાનના એ નીવડાને
કાળ અનnતુ ભમી તો, આશન પૂરી થઈ
| સુખ ને દુખ ની વાત જેવી તેવી નહી રે
જ્ઞાનના આ દીવાને
વિકમ આતમ વિનિમ કીનિ પરે સહી,
મુક્તિના મુખડાની માળ, ચેતન ચાખે ચડી રે
જ્ઞાનના બે દીપડાન
તા પૂ મુનિનાજ શ્રી તીનવાજયજી મર