·Price Rs. 3-8-0
Printed by
C. SUBBARAYUDU,
AT THE VASANTA PRESS
APYAR, MADRAS

·PREFACE This is the first time that the Adyar Library includes a Prakrit work in its series. This edition is based on a palm-leaf Manuscript and also on a transcript kept in the Government Oriental Manuscripts Library, Madras. It is a matter of great regret to me that Pandit S. Subrahmanya Sastri, who collaborated with me in the cdition and who completed the major part of the work, passed away before the book could be published. I record here my sincere gratitude to him for his great help in bringing out this edition. His learning and experience in cditing works would have been a very valuable aid to me in preparing the notes and in writing the Introduction, if he had lived to give me his advice and guidance. In noticing the author's work Mukundasataka in the Introduction on p. xix i, i had said that the temple is at Irinjalakuda. It is based on a wrong information. The temple is very near my pałace, and belongs to my family. Mr. K. Ramachandra Sarma, who is on the staff of the Library, assisted Pandit Subrahmanya Sastri in prcparing the press copy of the text and in reading through the proofs. He prepared the two indices, one ·vi UŞANIRUDDHA of verses and the other of words, added to this edition. Mr. K. Madhava Krishna Sarma, M.O.L., who was on the staff of the Library and who is now Curator of the Anup Sanskrit Library, Bikaner, also had rendered some help in bringing out this edition when he was in the Library. Mr. H. G. Narahari, M.A., also on the staff of the Library, has helped me in passing the proofs of the Notes and of the Introduction. I express my thanks to all of them for their help which has made my share of the work much easier. I regret that by an oversight, the heading appeared as Usāņiruddho on a few pages. Dr. G. Srinivasa Murti, the Honorary Director of the Library, has always given his usual encouragement in this publication, and the Vasanta Press has spared no pains to keep up their high standard of printing and get up. The responsibility for the delay in issuing this book is entirely mine. I record my gratefulness to the University of Madras, both on behalf of the Adyar Library and on my own behalf, for giving me permission to edit this work for the Adyar Library. Adyar Library C. KUNHAN RAJA 17th Nov. 1943

·CONTENTS
PAGE
Preface
V
Introduction
ix
1
Text:
Canto 1
Canto 2
Canto 3
Canto 4
21
41
58
.
Index of Verses
83
.
Index of Words
89
Appendix
125

·INTRODUCTION A SMALL portion of this Prakrit poem was published in the Bulletin of the Adyar Library in May 1941 (Vol. V, part 2). Although the printing of the text was finished some time back, the book could not be issued till now for various reasons. My co-editor Pandit S. Subrahmanya Sastri passed away. He had been examining the manuscripts and passing the proofs through the press. The selection of the readings, the mode of printing Prakrit and similar details were being looked into by him. His demise deprived me of a very valuable source of help in editing the work. The edition is based on a palm-leaf manuscript belonging to the late Pandit S. Subrahmanya Sastri, The copy in the Government Oriental Manuscripts Library. Madras, too has been utilised for the purpose. The palm-leaf manuscript is written in grantha characters. The writing is quite clear and legible. The manuscript contains the Pråkſtamañjart which ends on folio 26 b; this poem begins on folio 27 and ends at the foot of folio 76 a. It ends इति उपानिरुद्ध चतुर्यः सर्गः उपानिरुद्ध FIA. On the next page there is the concluding matter, in four verses. The leaves are seven inches long and an inch and a half wide, with an average of cight lines a page and an average of twenty-eight syllables a line. There is a holc on cither end of the leal about two inches from the end and, b ·X USĀNIRUDDHO as is usual in South Indian Manuscripts, a string is put only in the left side hole, the other hole being left blank. On account of those holes, threc lines on each page has only about six syllables less (three syllables at each hole). The writing is quite legible and clear. The manuscript is in a very good condition; there is only a small damage on one or two leaves, being worm-eaten. There is a blank leaf at either end; but there is no wooden board. The Prakrit verse is first given and then the Sanskrit chāya is written after that. The verses are numbered at the end of the Sanskrit cháyā. In printing, the hyphens were added by my co-editor. The nasals in conjunct consonants are uniformly written as anusvāra in the manuscript, and they are written as the corresponding nasal of the class of the following letter in printing. The anunâsikas at the ends. of many words were also introduced in printing. These three features are not found in the manuscript. In Grantha and in Malayalam, the double consonants are indicated by a circle preceding it. Usually the circle is placed above the preceding syllable. An anusvāra is also similarly written. This gives rise to confusion. Thus one cannot say if the word is fara or f# for the Sanskrit far. But in the palm-leaf manuscript utilised for the present edition, the circle is always put above the letter if it marks an anusvära, and after the letter if it marks the doubling of the following consonant. It is certain that the copy from which the scribe has made this palm-leaf manuscript must have followed this system. The scribe of the present manuscript does not have any intimate familiarity with Prākrit, and is incapable by himself of keeping up such a distinction consistently. There are various cases where the script gives rise to confusion, and there are innumerable cases where the scribe ·INTRODUCTION xi has confused the letters in his original. In many cases one is not sure if there is an & mark above a consonant or whether it is . The f mark is a semi-circle above and if a small loop is made inside in the beginning, it becomes an $ mark. This loop and the small circle to mark anusvāra have been confused, There are few cases where the scribe has not confused 9 and 9, which are very similar in Malayalam and Grantha (also in Telugu and Kannada). It must be said that there are very few cases where he has written a or q in its proper place; a is nearly always written as 9, and 9 is nearly always written as 7. 7 anda, andaand 2 arc other pairs where also the scribe makes confusions. In a few cases, the scribe mistakes a syllable for an identical syllable that comes a little later and misses the middle portion. In some cases, he writes the corresponding letter of the Sanskrit equivalent. There are many cases where the scribe writes a wrong letter and scores it off, Sometimes he has detected the mistake when just starting the wrong syllable, and sometimes he has detected it only after finishing it. He usually scores off the wrong letter. Sometimes he draws a horizontal stroke above the letter. When any letter is omit. ted, it is inserted below the line, between the letters, where it should appear. From these things, it is evident that the scribe had no intimate familiarity with the language and that he was mechanically reproducing the original. He has taken pains to transcribe correctly, and he has still made many mistakes. I have noted the manuscript features in the appendix. The confusion of a and Q is not noticed here, as it is a regular feature. The other frequent confusions, like that between 2 and, is not also completely record. ed there.

·USĀNIRUDDHO The author of this work, Rāmapāņivāda is a profound scholar, well-known in Malabar. He has equal command of Sanskrit and Prakrit in writing poems. He presents in his works what may be called Studied Prakrit-Prakrit which he constructs according to the rules of Grammar he has learned. It is not possible to assign bis Prakrit to any particular stage in the history of the development of that language. This was the case in Malabar, where Prakrit has always been a static language determined by the rules of Grammar. The great importance of the publication of such Prakrit works lies in revealing a certain phase of the language preserved according to a tradition. It is likely that even when dramas and other works were introduced into such a country, the Prakrit was adapted to what was known as Correct Prakrit. As such one has to be very cautious in assigning a work to any particular age on the basis of the phase of Prakrit represented by manus. cripts obtained from that country. This has special reference to the Prakrit of the dramas now very familiar as the works of Bhāsa. I do not propose to analyse the Prakrit of Uşaniruddha. In the learned Introduction to the publication of his other Prakrit poem, Kamsavaho, Dr. A. N. Upadhye, its editor has given valuable information about the author's Prakrit in section V (pp. XXXIV—XLVI). There is no need to enter into any discussion on the point here. The work is divided into four cantos as in Karnsavako. Uşā's dream, Aniruddha being brought to the residence of Uşā, its detection by her father Băņa, his imprisonment and Uşā's grief thereby form the theme of the first canto. S'ri Kșşņa knows about the fate of his grandson, Aniruddha, and proceeds against Bāņa; the battle ensues, and Bāņa's general is defeated; he capitulates and praises Krşņa. This part of ·INTRODUCTION "misma Baña the story is contained in the second cantly Bāna is defeated and Siva, who was helping Băņa, praiston gives away his daughter Uşā to Aniruddha as his wife, and Krşņa and his people return to their own city. This is the subject matter of the third canto. The jubilation in Kựşna's city Dvärāvatī, and the honey-moon of the couple form the theme of the fourth and last canto. The first canto is in Upajäti metre (Indrarajra and Upendravajrā). The last verse is in Puspitägrā. The second canto is in Viyogini metre, up to 66 verses. Then there is a change of metre as follows: 67. Malini (15). 68. Pythvi (17). 69. Majjubhaşini (13). 70. Rucira (13). 71. Sárdilarikridita (19). 72. Alandakrantă (17). 73. Xālint (15). In the third canto the metre is Puspitāgrå. In the end there is one verse in Sragdhari, and another in Drutarilambita. The last canto is in Anastup up to verse 72. Then the metres are as follows: 73. Sardulatikridita (19). 74-77. Vasantal.laka (14). 78. Talint (15). 79. Vasantatilata (14). 80. Prthri (17). 81. Ilarini (17). 62. Sardul sikredita (19). Prol. A. X. Upadhye of Kolhapur has printed the text of this poem in the Journal of the Bombay L'niversity for 1941 ·χίν USĀŅIRUDDHO (Vol. X). He has made use of a transcript prepared from the copy of the work in the Government Oriental Manuscripts Library, Madras, which itself is a transcript from a Manuscript in Malayalam characters. Since he has noted all the features of that Manuscript in his publication, I do not propose to include it here. It will be noted that the concluding verses in the second canto are missing there. Dr. Upadhye has detected the gap; the gap is filled up by the Manuscript utilised in the present edition. The only portion which could not be filled up is the gap of the second half of verse 72 in the last canto. It must be admitted here that without the copy in the Government Oriental Manuscripts Library, Madras, it would not have been possible to bring out this edition, since in the palm-leaf Manuscript utilised, many portions are omitted through the carelessness of the scribe. Another additional portion available in the palm-leaf Manuscript utilised in this edition is the group of the four concluding verses. They are added after the statement 391166: FAIA: 1 But it is by the same scribe who wrote the Manuscript. Thus it must have been genuine, copied from the original and not a later addition or something added, based upon any tradition about this poem being Rāmapāņivāda's work. The first of these verses definitely assigns the work to Rāmapāņivāda. The verse is (in Sanskrit chāyā) : काव्यं प्राकृतरूपं घटितमिदं रामपाणिवादेन । प्राकृतमार्गोऽगाधो येन सुखं भवेद्वालानाम् ॥ Rāmapāņivāda is a little-known author, although something about him is now made known to such persons who can understand Malayāļam. But he is an author who deserves to be known better. He is one of the few recent authors (being only less than two centuries old, he can be called ·INTRODUCTION XV recent) who keeps up the tradition of Sanskrit poetry, who can write easy, elegant Sanskrit and Prakrit, who is a great grammarian, who can narrate a story in a very attractive way, who is very happy in his descriptions and who, though following classical style and conventions, is at the same time quite independent and original in his presentation. Dr. Upadhye has given a list of his works in the introduction to his edition of the Kamsavaho; a fuller list is given in the edition of Rāmapāņivāda's Rāghaviya in the Trivandrum Sanskrit Series as No. 146. Prof. K. Rama Pisharoti too has dealt with the point in the introduction to his edition of the poem called Uttararāmacarita published from the Balamanorama Press, Madras in 1934. Rāmapāņivāda was a great scholar and poet, who was a great favourite in the courts of many kings in Malabar at that time, and also in the house of some local chieftains. He mentions these facts in some of his works. It is only from these statements of the author himself that we can get some information about him. There is a small Sanskrit drāma called Candrikā Vithi In the Prologue he says that it was written on the occasion of the "sivarätri” festival at the Triparangode temple in Malabar, which is situated about five miles to the south of the Tirur Railway Station on the South Indian Railway line to Mangalore, 388 miles from Madras. The following is from the Prologue : अद्य खलु प्रकाशराज्यप्रकाशभूतस्य प्रतापविवेकविद्याविशेषशालिनः श्रीवीररायमहाराजस्थाज्ञया श्रीपरकोडनामक्षेत्रमविवसतः शूलामक्रीलितकीनाशस्थ Hita: श्रीपरमेश्वरस्य माघकृष्णचतुर्दशीमहोत्सवप्रसङ्गेन संगतायामस्यां परिषदि मङ्गलग्रामवास्तव्येन रामपाणिवादेन विरचितां चन्द्रिका नाम वीथिका- मभिनेतुमभिलषामः ।

·xvi USĀNIRUDDHO The Prakāsarājya is the kingdom called Vețțattunād in Malabar. The name of the temple, the name of the festival and the name of the author with his village are given here. The MS. is available in the collection at Trivandrum. Another Vithi written by him is called Lilāvati. It was written at Ampalapuzha in Travancore (at that time a separate and independent kingdom). I quote a portion from the Prologue where the necessary information is available: सूत्रधारः- आज्ञापितोऽस्मि निखिलशास्त्रपुराणनाटकप्रपञ्चसततपरिशीलनविशदा- न्तरात्मनो नित्यसंनिदधदम्बरधुनीनाथपरिचरणपरायणस्य महीराजदेवनारायणस्य पादपद्मोपजीविना महीसुरसमाजेन यथा--भो रङ्गदीप अभिनवपदबन्धबन्धुरामभिनय कामपि वीथिकामुदाराम् । शुचिरसमधुराणि या बिभर्ति प्रचुरविचित्रतराणि चेष्टितानि ॥ इति । तद्यावद्गृहिणीमाहूय सङ्गीतकमनुतिष्ठामि आर्य ननु तादृशविशिष्टगुणा लीलावती नाम वीथी मदधीनैव । श्रूयताम् । अस्ति मङ्गलग्रामवास्तव्यस्य राघवपाणिघस्य भागिनेयो रामो नाम पाणिवादः । नटी—यः पुराणमहीसुरवरिष्ठस्य प्रियमित्रमिति श्रूयते । सूत्रः-स किल कविः प्रबन्धोपक्रमे तावदित्थमभिहितवान् - किंच- नित्यं नृत्यति यस्य नाम रसनारङ्गे स्वयं भारती चित्ते यस्य च भासते सुरधुनीनाथो रथाङ्गायुधः । यं भूयो बहुमन्यते नरपतिः श्रीदेवनारायणः सोऽयं मे हृदये चकास्तु सततं भूदेवचूडामणिः ॥ Here Ambaradhunt and Suradhuni refer to Ampalapuzha. Devanārāyana is the Title which the kings of Ampalapuzha assumed. The poet's uncle is mentioned as Raghava. The .

·INTRODUCTION xvii Purāṇamahisuravaristha mentioned by the Nați must be a learned Brahmin in the court of the king, and the Brahmin mentioned in the last verse must be his teacher Nārāyana Bhatta, of whom more detailed mention will be made later. In a Prahasana called the Madanaketucarita, the author says that it was written for being shown in a Ranganātha temple, whose identity cannot be fixed now. The Prologue mentions Rāma pāņivada of Mangalagrāma as the author. मङ्गलग्रामवास्तव्येन रामपाणिवादेन विरचितं मदनकेतुचरितं नाम प्रहसन- मस्मद्वशे वर्तते। In the conclusion of the work is seen the verse: श्रीनारायणगुरवश्चरणजुषे रामपाणिवादाय । प्रदिशन्तु शान्तमतयः प्रतिमा विद्वत्समासेन्याम् ॥ Here his teacher Nārayaņa Bhatta is definitely mentioned. A drama called Sitārāghava was written by him at Trivan. drum during the reign of King Mārtānda Varma who is the maker of modern Travancore. He conquered all the neigh. bouring countries including Ampalapuzha. This is the only evidence from which the date of the author can be fixed, since the date of King Mārtā da Varma is known definitely, The following is from the Prologue: श्रीनारायणभट्टपादकरुणापीयूषगण्डूषणा- दिष्टां पुष्टिमुपैति यम्य कविताकल्पद्रुवीजाङ्कुरः । रामो नाम स पाणिवादकुलजस्तस्य प्रभूतं फलं सीताराववनाटकाभिधमिमं सभ्यार्थमभ्यानयम् ।। स्यानन्दूराभिधाने महितमहिमनि क्षीरवारान्निधाने तल्पे सशरूपे रुचिमति पतगाधीशयानः शयानः । आधाता वान्छितानामवनिवलमिदा वञ्चिभूपालनाना- मानायज्ञापकेन स्फुटमिह विलसत्यात्मना पद्मनाभः ।।

·xviii USĀŅIRUDDHO अधिस्यानन्दूरं जयति जगतीपालनपरं परं ज्योतिः शीतद्युतिधवलशेषाहिशयनम् । यदन्तः संतन्वन्नखिलनृपतीनां न तु परं सुराणामप्युच्चैरधिवसति मार्ताण्डनृपतिः ॥ . तत्र तावत्त्वदुपन्यस्ताधिकगुणगणसम्पन्नेन वैकुण्ठतोऽप्यतिशयरमणीयतत्त- नन्यद्रव्यसंपूरितस्यानन्दूरमन्दिरेण सर्वात्मना पदानाभसमर्पितसमस्तनिज़विभवेन सर्वसामन्तकुलमुकुटमणिमरीचिवीचिनीराजितचरणकमलेन इदानींतनेन राज्ञा वश्चि- मार्तण्डेन सकलदिगन्तेभ्य: समाहूय समधिष्ठापितानां समधीतवेदशास्त्राणां सरसकाव्यरसमजनोन्मजनसज्जसज्जनभूयिष्ठानां ब्राह्मणवरिष्ठानामतिमरिष्ठां गोष्ठी- मपहाय क नामेदमभिनेतव्यम् । The Syânandūra is Trivandrum. After King Mārtānda Varma conquered the neighbouring kingdoms, he dedicated his kingdom and his entire worldly possessions to Padma. nābhasvāmin of the Trivandrum temple, and started the Institution called "Murajapa" which continues even today. It is a festival held once in six years when all the Vaidic Brahmins assemble, and recite the Veda seven times in fifty-six days (one astaka per day). The first was held in 1755-56A.D., and it comes off in the months of November, December and January. The mention of the assembly of learned Brahmins must refer to this festival. It must be the first festival, since King Martinda Varma died before the second, two years after the first festival. Expressions like श्रीनारायणभपादकरगापीयूषगण्डूपणात् । appear in other works of the author and in many manuscripts of his variaus works uc have statements like धीनारायगमापागुरुपादाम्यां नमो भवतु । As in the Uşjniruddho manuscript utilised for this cdition, ·INTRODUCTION xix Another work of his which gives information about the author is a poem called Vişnuvilāsa. This was written at the instance of Paliyath Accan, a wealthy chieftain in the Cochin State. The following verses are from the beginning of the work where some information is available. चकास्ति चूर्णीसरितस्तटे शुभे निकेतनं यस्य जयन्तमङ्गलम् । सनातनश्चेतसि नः प्रकाशतां स नारसिंहं वपुरास्थितो हरिः । करोतु नारायणभट्टदेशिकप्रसादनिर्दोषतुषारदीधितिः । मदन्तरिन्दूपलमुक्तिमाधुरीझरीपरिष्यन्दितयातिसुन्दरम् ॥ The Cūrņi is the Alwaye river, and Jayantamangala is the present Chennamangalam where there is the Narasimha temple, and the family residence of Paliyath Accan. At the end of the work appears the verse: श्रीमद्रामकुवेरनामसुमतिश्रीपालियश्रीपति- प्रीतिस्फीततमोद्यमेन कलितं केनापि नानारसम्। काव्यं विष्णुविलासनाम कमलाजानेः कथावर्णनं पूर्ण हन्त जयन्तमङ्गलमहाविष्णोः कृपानुग्रहात्।। Here the name of Paliyath Accan is given, viz., Rāma Kubera. In the Introductory verses, the name of his teacher Narayana Bhatta too has been mentioned. Still another work of his which I have to introduce here is the Mukunda-sataka, about the deity at Irinjalakuda Temple in the Cochin State. The text specifically mentions the author; the author's identity is also known from the commentary written by one who was educated along with the author. The commentary has the following introductory verses : श्रीमन्मुकुन्दचरणाम्बुजभक्तिमारनिन्दिनिर्मलमनोमणिदर्पणस्य । रामायस्य सुकवेदनादुदीर्ण मुख्य मुकुन्दशतकं जयतीह लोके ।।

·xx USĀŅIRUDDHO कविसहृदयताया वाञ्छ्या भ्रान्तचेताः कथमपि विवरीतुं स्तोत्रमिच्छुस्तदीयम् । अलसमतिरिहाहं हास्यतां यामि को वा विमृशति गुणदोषानात्मनो मूढचेताः ॥ सतीर्थ्यतामात्रनिरूढगर्वसंभावितैतत्कविसाहृदय्यः । स्तोत्रं तदीयं विवृणोमि मोहात् सन्तः क्षमन्तामतिचापलं मे ॥ Here the commentary mentions the poet as merely some one named Rāma. But the following is the beginning of the commentary proper. इह खलु सकलविद्वज्जनमौलिमाणिक्यभूतश्रीनारायणभट्टपादपादार- विन्दयुगलपांसुपटलीमरीमृज्यमानमतिमयमणिदर्पणप्रतिबिम्बिताशेषागमनिगमसा- धंपरमार्थसारः मार्दङ्गिकवंशीमुक्तामणिः रामनामा कविः etc. Here the author is definitely mentioned as Rāmapāņivāda (=-mardaigika), the disciple of Narayana Bhatta. In the concluding verses of the poem, some information about the author is available. नत्वा मुकुन्दपुरनाथमशेषनाथं नारायणं नतजनापरपारिजातम्। एतन्मुकुन्दशतकं पठति प्रभाते योऽसौ समेष्यति मुकुन्दपदारविन्दम् ॥ श्रीनारायणभट्टपादगुरुपादानां प्रसादोदया- दानन्दाय सता मुकुन्दशतकं रामेण यनिर्मितम् । गोविन्दस्य मुकुन्दमन्दिरपतेः थ्रीपादससेविन: स्तोत्रं तस्वल रामवर्मनृपतेवोंभूयतां भूतये ॥ श्रीरामयमंत्रपतिमंतिमान् यहार्यश्रीकण्वंशकलशाम्बुचिपूर्णचन्द्रः। केनापि कामदमचीकरटीदृशं तन्मौकुन्दमस्तु शतक जगतां हिताय || ·INTRODUCTION xxi The commentary on this last verse is : आर्यश्रीकण्ठवंशकलशाम्बुधिपूर्णचन्द्रः श्रीरामवर्मनृपतिः कामदीदर्श यत् केनापि अचीकरत् तत् मौकुन्दं शतकं जगतां हितायास्तु इत्यन्वयः etc. The Temple of Mukunda is the Temple at Irinjalakuda in the Cochin State. The author gives his name as Rāma. . The King Arya Srikantha Rāma Varma is a member of my own family. Arya Srikantha is the Title which the senior Raja of the family assumes, and Rāma Varma is his personal name. There is another verse at the close from which the author is known to be a Pāṇivāda, besides his name being Rāma. The verse is : मुकुन्दपुरवासिनो मुररिपोः प्रसादाथिनो मुकुन्दशतकं कृतं किमपि पाणिवादेन यत् । तदेतदनुवासरं पठति यः स विद्यां श्रियं यशश्च समवाप्नुयादपिच मुक्तिमन्ते शुभाम् ।। This last verse is supplied to me by Mahakavi Rao Sahib Ulloor S. Paramesvara Aiyar of Trivandrum. From this poem it is found that the author was patronised by King Aryasrikantha Rāma Varma also. Thus it is found that Rāmapāņivāda was a favourite in the courts of the King of Vettathunāợ, King Aryasrīkantha Rāma Varma (of my own family), King of Ampalapuzha and King Mārtānda Varma of Trivandrum, and also in the house of the chieftain Păliyath Accan. This much is known about him. His teacher is also definitely known as Nārāyana Bhatta. He had an uncle named Rāghava, who was also a great scholar. It is the mention of King Mārtānda Varma of Trivandrum that settles the time of the author as the second and third quarters of the eighteenth century. (The King died 1757-58 A.D.)

·xxii USĀŅIRUDDHO From the mention of Nārāyaṇa Bhatta as the teacher, there was once a surmise that he was a disciple of Nārāyaṇa Bhatta the author of Nārāyaṇīya, Prakriyāsarvasva, Mänameyodaya and a number of Kävyas. But the mention of King Mārtànda Varma settles the point quite definitely. I would not have mentioned anything more about Rāma. pāņivāda but for the fact that Dr. A. N. Upadhye introduced the subject of his identity with a well-known Malayalam poet of the same period, and that Dr. L. A. Ravi Varma has dealt with the point in detail in the introduction to his edition of Rāmapāņivāda's Rāghavīya in the Trivandrum Sanskrit Series as No. 146. Here the learned editor has attempted to show that Rāmapāņivāda is identical with the well-known Malayalam poet Kuñcan Nambiyar. The only definite point of agreement between the two is that both belonged to the Nambiyar community (Pāṇivāda or Pānigha or Märdangika), and that both of them have been in the courts of the King of Ampalapuzha and King Mārtānda Varma of Trivandrum. So they were contemporaries and had lived together in the same place at more or less the same time. The real name of the Malayalam poet Kuncan Nambiyār is not known. The Travancore State records give the name only as Kuncan, evidently a pet name. I propose to take the points as they are given by Dr. L. A. Ravivarma in the introduction of the edition of the Raghaviya in the Trivandrum Sanskrit and examine them carefully. There are nine points raised, and I take them in that same order. 1. The point here is that "Malayalam works ascribed by tradition and general consent of scholars to Kuncan have been found to contain Colophons indicating them to be the works of Rimapņivada".

·INTRODUCTION xxiii Here I must state that such works as have the colophons giving the name of the author as Rāmapāņivāda have not been proved to be the works of Kuncan. Neither tradition nor general consent of scholars is a proof for the identity of Kuñcan with the author of works assigned by colophons to one Rāmapāņivāda. When we speak of the Malayalam poet Kuñcan, we mean the author of a particular variety of Malayalam poem called Tuļlal. Nearly 60 Tulļal works have (according to this Introduction, p. 19) to be assigned to Kuncan. But tradition has a tendency to assign every Tullal to Kuncan just as Malayalam tradition assigned some of the Malayalam Kilippāțțuş (which are now found assigned by colophons to Rāmapāņivāda) to Ezhuttassan, who started the variety of poem called Kiļippātřu. No one has analysed the Tulļals and ascertained the real authorship of those poems definitely. Yet we have to assign a large number of these 60 Tuļials to some one single author who has started this variety of poem in Malayalam, and it is this author whom we call Kuñcan. The Introduction does not reveal a speck of evidence to show that any Tulļal work is assigned by colo. phons to Rāmapāņivāda. The point about colophons is raised again as no. vii, and will be considered there. So the only point decided here is that "no Manuscript of any sort has yet been found to contain colaphons or other indications attributing the work to an author by name Kuncan." But it passes one's imagination how the absence of colophons in the case of Tulļals can be a basis for ascribing the Tuļļals to the author of non-Tullal works assigned by colophons to Rāmapāņivāda. From the point of view of research evidence, the absence of colophons in the case of one set of literature and the presence of colophons in the case of another set can, if anything, only show that ·xxiy USĀNIRUDDHO the two sets belong to two distinct authors. How could otherwise there be such a studious avoidance of colophons in the case of one set ? II. The point is that since in the Sitārāghavanataka King Mārtānda Varma of Trivandrum is mentioned, he must have been the poet's patron. There are records to show that the king had rewarded and honoured Kuñcan on various occasions and in various ways; but there is no record about a Rāmapāņivāda. If Rāmapāņivāda had been in the king's court, he could not have been ignored. So the person honoured must be identical with Rămapāņivāda. There is nothing to show that Rămapāņivāda had stayed in Mārtānda Varma's court like Kuñcan. He was only a casual visitor there on a ceremonial occasion like the Murajapam, just as Rāmāpaņivāda had visited the courts of the King of Ampalapuzha, Ārya Srikantha Rāma Varma and the King of Vettathunad, while Kuñcan is not known to have been a favourite of any King other than the King of Ampalapuzha at first, and later of the King of Trivandrum when this latter subdued and annexed the former kingdom. No Tulļal gives evidence of patronage by the other kings of Malabar who had patronised the poet Rāmapāņivāda. So the presence of records about Kuncan in Trivandrum is quite understandable, and the absence of the name of Rāmapāņivāda from Travancore is equally understandable. The contention that "if there was another Nambiyār, a Sanskrit poet of the order of Rāmapāņivāda at the same court fi.e. the court of the Kings of Trivandrum), it is very unlikely that he was passed over by the royal patrons ", and that was such the complete absence of any record in respect of Rāmapāņivāda or Räman Nambiyār and the presence of some in the name of Kufican Nambiyār strongly point to the probability that both names ·INTRODUCTION XXV meant one and the same individual," is based on a baseless premise that Rāmapāņivāda was living in that court under royal patronage. III. The tradition about the building of a Balimandapa has not been accepted by any scholar. As long ago as 1928, Mahakavi Rao Sahib Ulloor S. Paramesvara Aiyar has written in his article on Rāmpāņivada (included in his Vijñāna. dipikā) that the Rama mentioned in the inscription on this Bali. maņdapa is quite a different person. IV. The next point is that while Kuñcan was known well in Malabar, the name Rāmapāņivāda was quite unknown till recently. But this does not mean anything. Since his works were known only recently, his name too came into prominence only at that time. V. Sanskrit Prabandhas like Kaliyamardana, Kansa. vadha, Govardhanoddhāra etc. are found to have been the works of Kuncan Nambiyar of Tulļal fame. This is the next point. But this only shows, if credence is to be given to such a tradition, that Kuncan had written Sanskrit works. If the colophons assign them to Rāmapāņivāda, either there is a confusion of authorship or the tradition may or at best Kuñcan too had the name Rāma. VI. The next point is that both Rāmapāņivāda and Kuncan had the same royal patrons, namely, the King of Ampalapuzha at first and the King of Trivandrum later. But it has already been shown that while Kuñcan had no other patron, Rāmapāņivāda had many more. All that is proved is that both were known in the same royal courts during the reign of the same kings. VII. This point is about colophons of Malayalam works assigning them to Râmapāņivāda. When we speak of Kuncan, we speak of the author of the Tullals first and be wrong, D ·xxvi USĀŅIRUDDHA foremost. Not a single Tulļal is found to have a colophon. The works with colophons may be assigned to one Rāma. pāņivāda on the strength of the colophons. But until the identity of the author of the Malayalam works having colophons with the author of the Tuļļals (which have no colophons) is established, and until also the identity of the Rāmapāņivāda who, on the basis of the colophons, wrote the Malayalam works, with Rāmapāņivāda the Sanskrit poet is also established, these colophons prove nothing. The date of the Rāmapāņivāda mentioned in the colophons to Malayalam works has yet to be established. There can be any number of persons belonging to the Nambiyār caste and bearing the name of Rāma. The colophons prove nothing in regard to such an identity. VIII. The similarity of ideas among the three sets of works—the Sanskrit works, the Tullal works in Malayalam, and the non-Tulļal works in Malayalam bearing colophons, do not prove any identity of authorship. If we proceed in this way, there is no identity which cannot be proved. When it is known that Kuncan in his Tulļals has adapted a large number of Sanskrit works, namely, Naişadha, Bhoja-campū, Māgha, and various dramas, why should an identity or similarity in ideas between Rāmapāņivāda's Sanskrit works and Kuncan's Tullals prove identity of authorship ? Kuncan could well have adapted passages from the works of another member of his community into his own Malayalam ballads, along with passages from earlier Sanskrit works. All that this can prove is that Kuñcan was a Junior contemporary of Rāmāpāņivāda, who was known even in his life-time as a great scholar and poet, and whose works were very familiar to him. IX. This point is about the similarity of S'abdāla kāra between the Sanskrit and Prakrit works of Rāmapäņivāda and ·INTRODUCTION xxvii the Malayalam works of Kuñcan. This is no better than the previous point. Thus on close examination it can be seen that none of the nine points prove anything definite. A number of doubts and conjectures put together cannot result in a certainty. What counts is not the number of inconclusive data, but the inherent value of the evidences. All that has been shown on the strength of the nine points is that there are the authors of three sets of literature to be investigated, namely, (1) the Sanskrit and Prakrit works (known to have been written by one Rāmapāņivāda), (2) Tuļļal works in Malayalam (known to have been written by an author who is familiarly called Kuncan), and (3) some non-Tulļal Malayalam works (popularly assigned to Kuñean, but some of which are assigned by colophons to Rāmapāņivāda). Now, the identity of (1) and (3) is based on mere identity of name, and the identity of (2) and (3) rests purely on popular notions. Until these two identities are established, the identity of (1) and (2) i.e. of Rāmapāņivāda and Kuñcan (who has written the Tulļals) cannot be proved. After having assembled together a few "may's" and perhaps's," and feeling satisfied that they constitute an "is," the editor of Raghavīya in the Trivandrum Sanskrit Series raises three objections against the identity of Rāma. pāņivāda and Kuncan. They are objections raised up by himself. If they were the real and sole objections, then the replies given there are enough to silence the objections. But the real objections are far remote from what have been enumerated there, and are of a far more serious nature. I have already stated that tro identities have to be established before Râmapāņivāda can be identified with 46 ·xxviii USĀNIRUDDHA Kuñcan of Tulļal works. For the sake of convenience I will designate the three persons as follows : (1) Sanskrit Rāma who is the Rāmapāņivada, the author of the Sanskrit and Prakrit works. (2) Kuñcan who has written the Tullals, and (3) Malayalam Rāma who has written the non-Tuļļal Malayalam works. This will make my treatment much easier. Of these three, I have to take up the last now, since practically nothing has been said about him except that the colophons assign the works to a Râmapāņivåda. One of them is a poem in what is called Manipravāļam style (combination of pure Sanskrit and Malayalam) in Sanskrit metres. It is in twelve cantos. At the end of the first canto there is the verse : रामेण पाणिवादेन रचिते मिश्रसंस्कृते । श्रीकृष्णचरिते काव्ये मुतल्सर्गः समापितः ।। “Mutal" means first" in Malayalam. At the end of the work is found : श्रीमन्महीसुरकुलोत्तमशिष्यभावात् Filhenaga91 (atel) dar: 1 निश्शेषभूमिसुरपादसरोजसेवी भाषाप्रबन्धमकरोदिह पाणिवादः ॥ This colophon is not found in all the Manuscripts. Further the way in which the Sanskrit Rāma refers to his teacher Nārāyaṇa Bhatta may be contrasted with the first line of this concluding colophon. In a work called Pancatantra there is the colophon ; पञ्चतन्त्रं नीतिशास्त्रं भाषया संनिवेशितम् । रामेण पाणिवादेन बालानां बोधहेतवे ॥

·INTRODUCTION xxix And in a manuscript of another work called Sivapurana there is the colophon: इति रामपाणि(वाद)विरचिते शिवपुराणे सिंहध्वजकथा समाप्ता। and सकलगुणविशेषभासुराणां सपदि सभां प्रणिपस भूसुराणाम् | रसिकजनमनोहरं प्रबन्धं रचयति संप्रति रामपाणिवादः ॥ I see no similarity between this and the conclusion of the Sanskrit Rama's Raghaviya, which is as follows: कर्णानन्द कलुषशमनं कामदं वामदेव- प्रीतैरेकं करणमुचितं कारणं सम्पदां च । दीर्घायुष्यं किमिह बहुना सर्वदा सर्वदं वः श्रेयो देयादनुपममिदं राघवीयं चरित्रम् ॥ श्रीनारायणभट्टपादगुरुपादानां प्रसादोदया- देतत् किञ्चन राघवीयमिति यत् काव्यं कृतं केनचित् । अप्रज्ञत्ववशादमुष्य महतो रामायणाम्भोनिधे. रक्षोभ्यत्वबलाच तत्र सुलभो दोपो बुधैः क्षम्यताम् ॥ रामेण पाणिवादेन रचितं हि यथामति । राघवीयं महाकाव्यं बालव्युत्पत्तिलब्धये ॥ Yet, as between these two sets of concluding verses the editor of the Trivandrum Sanskrit Series says: "It may be noted that this colophon (from the Malayalam Rāma) is very like the one found at the end of Raghaviya." The Ekādasimahātmya too has the colophon: रामेण पाणिवादेन मङ्गलप्रामवासिना । ल्माङ्गदस्य चरितं रचितं गीतबन्धनम् ।। Here the Malayalam Rama is stated to belong to Mangalagråma to which place the Sanskrit Rama also belongs. Thus we arrive at an identity of name, caste, and village.

·xxx USANIRUDDHA In a manuscript of the Nalacarita there is the date of 1763-64 A.D. (Malayalam Era 939). But Nalacarita is not known, even through a colophon, to belong to this Malayalam Rāma. Even if it belonged to him, all that it shows is that these Malayalam non-Tullal works were written before 1763-64 A.D. It is a very unsatisfactory procedure to establish conclusions on the basis of a stray colophon. In Malayalam there is no tradition of adding a colophon at the ends of works and sections of works, as in Sanskrit. Such colophons are found only in the case of Sanskrit works in Malabar. That is the reason for the prevalence of such a great uncertainty in regard to authors in Malayalam. There is practically no work of importance in Malayalam for which the author has been definitely fixed. Ezhuttassan, one of the greatest of Malayalam authors, is merely a name. The exact works written by him have also not been properly ascertained. Under such circumstances the appearance of a stray colophon in a particular Manuscript of any Malayalam work should only raise a suspicion about the authenticity of the colophon, rather than that it should form the basis for ascertaining the authorship of the work. The colophon appears only in one Manuscript and that, in the case of only a very few works. One cannot, as such, assert that these colophons are genuine, going back to the time of the author, Two of these works assigned to the Malayalam Rāma arc known to have been written at the instance of a chieftain called Manakkot Accan. Thus in a paper contributed to the Quarterly Journal of the Pan-Kerala Literary Academy (vol. xi, pt. 1 for Malayalam Era, 1118=1942-43 A.D.). Mahakavi Rao Sahib Ulloor S. Paramcsvara Aiyar of Tri. vandrum quotes a large number of passages where the works ·INTRODUCTION xxxi are stated to have been written at the instance of this chieftain, named Bălarāma; from some statements it is found that Bălarāma was the junior member of the chieftain's family. The two works written under the patronage of this chieftain are S'ivapurāna and the Ekādāsimāhātmya. A manuscript of Sivapurāņa is known to have been transcribed in 1770-71 A.D. Now the chieftain known as Manakkot Accan flourished only until 1739-40 A.D. when, being a rebel, his property was confiscated by the King of Cochin. So we must assign the S'ivapurana and the Ekādas'imāhatmya of the Malayalam Rāma to a period earlier than 1739-40 A.D. Neither the Sanskrit Rāma nor Kuñcan mentions Manakkot Accan. The Malayalam Rāma does not mention either Nārāyaṇabhatta, the teacher of the Sanskrit Rāma, or Rāghava, the uncle of the Sanskrit Rāma. No work of the Malayalam Rāma mentions the kings, chieftains and temples mentioned by the Sanskrit Rāma. Kuñican mentions two of his teachers, namely, Dronampillai (a Brahmin) and Nandikkāț Bālaravi. Neither of them is mentioned by the two Rāma's-Sanskrit and Malayalam. Thus the teacher's name and the uncle's name, which is a very valuable evidence for identity of authors go against the identity of any two among the three. Since Kuñcan wrote his Tulļals in Ampalapuzha, we have to assume, if he is identical with the Malayalam Rāma, that he left for Ampalapuzha after the fall of the Malayalam Rāma's patron-the Manakkot Accan, and started writing the Tullals. There is no doubt that the poet has received his inspiration to write Tuļļals from the Cäkkyār Koottu of Malabar. He must have been associated with this institution long before he went to Ampalapuzha. Why did he not write a ·xxxii USĀNIRUDDHA single Tulļal before he went there? If he had done so, and if he had returned to the northern parts of Malabar where live Manakkot Accan, King of Vețțathunāț, King Arya S'rīkaņķha Rāma Varma and others, how is it that he never wrote Tulļals during these northern visits ? The first Tullal does not seem, from its language, ideas etc. as later than the non-Tullal Malayalam works. Thus both the Rāmas-Sanskrit and Malayalam-seem to be elder contemporaries of Kuñcan. Kuñcan's poetry was consider. ably influenced by the works of these two Rāmas, belonging to the same community as himself. In the case of Kuñcan's Tuļļals, one can say that a few of them were written before A.D. 1747-48, the year in which the King of Trivandrum defeated the King of Ampalapuzha and annexed his territory, and his bright period was in the court of the King of Trivandrum. In A.D. 1755, when the Sanskrit Rāma wrote his Sitārāghava in Trivandrum, he must have been an elderly man. The Malayalam Rāma had written many of his important works before A.D. 1739.40 when his patron fell before the might of the King of Cochin against whom he rebelled. Thus, from the evidences available, the only conclusion possible is that Rāma påņivāda, the author of the Uşāniruddha is different from the author of the Malayalam works with whom attempts have been made to identify liim. Even in the matter of the Malayalam works that have been introduced into this topic, rc have to consider two distinct authors. But this latter point is of interest only in considering the history of Malayalam Literature. Adyar Library C. KUNIIAN RAJA 15th Nov. 1943

·:
उसाणिरुद्धं
पढमो सग्गो
सिरि-गण-वइणो णमो
श्रीगणपतये नमः
॥ अ-विघं होदु॥
।। अविघ्नं भवतु ॥
भद्दस्स वो भत्ति-उणळिआणं भवेज्ज णिचं भअवं गणेसो।
दाणेण जो पीणइ माणसाइं वणीवाणं व महु-चआणं ॥
भद्राय वो भक्तिगुणाश्रिताना भवेन्नित्यं भगवान्गणेशः ।
दानेन यः प्रीणयति मानसानि वनीपकानामिव मधुव्रतानाम् ॥ १ ॥
अ-बोह-णिदा-विहलो वि ळोमो जिस्से पसाए सइ संपबुद्धो ।
सन्छन्ददो यज्झइ कव्य-गुम्भं चित्तम्मि णो भासउ भारई सा ।।
अबोधनिद्राविहलोऽपि लोको यस्याः प्रसादे सति संप्रबुद्धः ।
स्वच्छन्दतो वभाति काव्यगुम्मं चित्ते नो मासतां भारती सा ॥ २ ॥

·૨
उसाणिरुद्धं
am-
संभोअ-सिङ्गार-रस-प्पडिट्ठं समं व संभाविअ दंसअन्तं ।
एकम्मि गत्ते ठिअमेक-भावं जं किं पि दिव्वं मिहुणं णमामि ॥
संभोगशृङ्गाररसप्रतिष्ठां स्वयमिव संभाव्य दर्शयत् ।
एकस्मिन्गाने स्थितमेकमावं यत्किमपि दिव्यं मिथुनं नमामि ॥ ३ ॥
भिजन्त-देचिन्द-भुअन्तराणं स-लोहिआ जस्स णहाण सोहा ।
संझाणुळिद्धं परिहोइ जोण्हं स णो मणो वच्चउ मच्च-सिद्यो ।।
भिद्यमानदैत्येन्द्रभुजान्तराणां सलोहिता यस्य नखानां शोभा ।
संध्यानुस्पृष्टां परिभवति ज्योत्नां स नो मनो व्रजतु महँसिंहः ॥ ४ ॥
साहित्य-संताण-ळअङ्कुराणं वीआई कारुण्ण-जल्लक्खिआई ।
गुरूण पाअम्बुअ-चुम्बिआई रआई सीसेण समुप्फुसामि ।।
साहित्यसंतानलताड्कुराणां बीजानि कारुण्यजलोक्षितानि ।
गुरूणां पादाम्बुजचुम्बितानि रजांसि शीर्षण संस्पृशामि ॥ ५ ॥
अत्यावयोइम्मि पदाण-भूदे गोणतणेणोवअरन्ति सदा ।
ते सकआ वा उण पाअडा वा बुहाण को तत्य विसेस-सङ्गो ।
अर्थावबोधे प्रधानमते गौणत्वेनोपचरन्ति शब्दाः ।
ते संस्कृता वा पुनः प्राकृता वा बुधानां करतत्र विशेषसाः ॥६॥

·पढमो सग्गो
ण मच्छरो होस्सइ मारिसेसुं महा-मईणं मउवञ्जएसुं ।
Vणदन्तएK णवरं घणेमुं गदन्ति सिया ण उ ददुरेसुं ॥
न मत्सरो भविष्यति मादृशेषु महामतीनां मृदुमज्ञेषु ।
नर्दसु केवलं घनेषु नर्दन्ति सिंहा न तु दर्दुरेषु ॥ ७ ॥
उसाणिरुद्धं त्ति मए णिवद्धं जं किं पि कव्वं जदु-णाह-देव्वं ।
सुदं सुणन्ता] वि जंण तप्पी जहिं खु वणिजइ वासु-देवो ।।
उपानिरुद्धमिति मया निबद्धं यत्किमपि काव्यं यदुनाथदैवम् ।
श्रुतं शृण्वतामपि यन्न तृप्तियस्मिन्खलु वर्ण्यते वासुदेवः ॥ ८ ॥
जदुस्स बसे जळहि-प्पहूदे जमण्णिवासो जणिऊण देवो ।
जसोहिँ जोहा-धवळेहि लोए जणेइ चन्दो च्व मह-प्पासे ।।
यदोवैशे जलधिप्रभूते जगन्निवासो जनित्वा देवः ।
यशोभिज्योत्स्नाधवलैलोकानजनयञ्चन्द्र इव महाप्रकाशान् ॥ ९ ॥
पळम्व-कैसि-प्पमुद्दा जहिन्तो नहुन्ति देचिन्द-भडा विणासं ।
दुबार-तेओ-भर-दूसहादो महन्धारा विअ भक्कादो ॥
प्रलम्बकेशिप्रमुखा यस्मादलभन्त दैत्येन्द्रभटा विनाशम् ।
दुरितेजोभरदुः :सहान्महान्धकारा इव मास्तरात् ॥ १० ॥

·४
उसाणिरुद्ध
सळळ समुक्खाणिअ मेइणीए कंसाभिहं किंचण साणुवन्धं ।
रम्मेण धम्मोसहि-ळेवणेणं करेइ तिस्से वण-रोवणं जो ॥
शल्यं समुत्खाय मेदिन्याः कंसाभिधं किंचन सानुबन्धम् ।
रम्येण धर्मीषधिलेपनेनाकरोत्तस्या व्रणरोपणं यः ॥ ११ ॥
जेण च घेउण्ठ-विओअ-दुक्खं विणोदअन्तेण व भूरि-सोक्खं ।
संपाइआणन्त-सुवण्ण-सोहं णिम्मावि धाम समुद्द-मज्झे ।।
येनैव वैकुण्ठवियोगदुःखं विनोदयतेय भूरिसौख्यम् ।
संपादितानन्तसुवर्णसौधं निर्मितं धाम समुद्रमध्ये ॥ १२ ॥
अ-मन्द-सुन्देर-गुणाहिरामा कूअण्ड-ठट्ठी व मणो-भवस्स ।
विअन्भ-राअस्स सुआ मिअच्छी हत्थे कआ जेण अ रुप्पिणी सा ॥
अमन्दसौन्दर्यगुणाभिरामा कोदण्डयप्टिरिख मनोभवस्य ।
विदर्भराजस्य सुता मृगाक्षी हस्ते कृता येन च रुक्मिणी सा ॥ १३ ॥
ताशं च मामा-मणुओ तणूअं पञ्जुण्ण-सणं जणएइ सोअं।
समत्य-संतोस-अरो वसन्तो चूद-प्पयाळं व वण-त्यळीअं ।
तस्यां च मायामनुजस्तनूज प्रद्युग्नसंज्ञमजनयत्सोऽयम् ।
समस्तसंतोपकरो वसन्तश्चुतप्रवालमिव वनस्थल्याम् ॥ १४ ॥

·पढमो सग्गो
पिणाइणा कोअण-चीइ-होते हुअस्स पुव्वं कुसुमाउहस्स
विओ भवो सो रमणो रईए तआ णिरुद्धं तण व्हेइ ॥
पिनाकिना लोचनवीतिहोत्रे हुतस्य पूर्व कुसुमायुधस्य ।
द्वितीयो भवः स रमणो रतेस्तदाऽनिरुद्धं तनयमलभत ॥ १५ ॥
विसट्ट-कन्दो-विसाळ-णेनो स तुङ्ग-चङ्गो घण-सामळो ।
उस त्ति वाणस्स कुमारिआए कआ वि दिट्ठो सिविणे णिसाअं॥
विकसितेन्दीवर विशालनेत्रः स तुगसौन्दर्यो घनश्यामलाङ्गः ।
उपेति वाणस्य कुमारिकया कदाऽपि दृष्टः स्वमे निशायाम् ॥ १६ ॥
वाहाहिँ साहाहि व घोप्पमाणा थणेहिँ गुच्छेहि व पीडअन्ती ।
अ च सा बाळ-रसाल-रुवखं सिग्धं तमालिङ्गइ सागुराअं ।।
बाहाभ्यां शाखाभ्यामिव गृहती स्तनाभ्यां गुच्छाभ्यामिव पीडयन्ती ।
लतेव सा बालरसालवृक्षं शीघं तमालिङ्गत्सानुरागम् ॥ १७ ॥
तदो पयुद्धा सहस व मुद्धा मणो-पियं वालम-विक्खमाणा। १
चिर परुण्णा सपणे सुदन्ती भिसें विसणा विळवेइ कण्णा ।।
ततः प्रबुद्धा सहसैव मुग्धा मन प्रियं बालमवीक्षमाणा ।
चिरं प्ररुदिता शयने लुठन्ती भृशं विपण्णा व्यलपत्कन्या ॥ १८ ॥

·६
उसाणिरुद्ध
कहिं सि हा सुन्दर मन्द-भगं परिचअन्तो पणआउळं मं ।
मुहम्बुअं तुज्झ मए खणद्धं दिलै हरिचन्द-उरं व णट्ठम् ।।
कासि हा सुन्दर मन्दभाग्यां परित्यजन्प्रणयाकुलां माम् ।
मुखाम्बुजं तव मया क्षणार्धे दृष्टं हरिश्चन्द्रपुरमिव नष्टम् ॥ १९ ॥
विम्वाहरासाअ-सुई कई वि ळद्धं मए दे खणमूसुआए ।
देव्वेण सज्जो हिडिअं च तं हा मरन्द-पाणं व महु-व्वईए ।।
बिम्बाधरास्वादसुखं कथमपि लब्धं मया ते क्षणमुत्सुकया।
देवेन सद्यो अंशितं च तद्धा मरन्दपानमिव मधुव्रत्या ॥ २० ॥
मा ळज मुद्ध मुद्द-चन्द-विम्बं सुई पोएमि सु-लोअणे दे ।
इत्यं पिअं भासिम वञ्चअन्तो कहं तुवं णिग्षिण णिम्गदो सि ॥
मा लज्जस्व मुग्धं मुखचन्द्रविम्बं सुखं प्रलोकयामि सुलोचने ते ।
इत्यं प्रियं भापित्वा वञ्चयन्कथं त्वं निघृण निर्गतो ऽसि ॥ २१ ॥
एवं भणन्ति बहुसो रुमन्ति घेत्तूण वाणस्स सुझं करहिं ।
तिस्से सही रोअण-काळणं सा कुम्भण्ड-आ पुच्छइ चित्त-लेहा ।।
एवं भणन्तीं पहुशो रुदती गृहीत्वा वाणस्य सुतां कराभ्याम् ।
तस्याः सखी रोदनकारणं सा कुम्भाण्डजा ऽपृच्छचित्रलेखा ॥ २२ ॥

·७
पढमो सग्गो
अहो अ-संबद्ध-पळाव-सीळे कण्णा सि को संपइ वळ्ळहो दे ।
उसे किमुम्माअ-वसं गआ सि मा चावळं जप्प हेहि धेरै ॥
अहो असंबद्धप्रलापशीले कन्याऽसि कः संप्रति वल्लभस्ते ।
उपे किमुन्मादवशं गताऽसि मा चापलं जल्प लभस्व धैर्यम् ॥ २३ ॥
किं दाणि संदाव-अरं जुवाणं सदावअन्ती रुइअं करेसि ।
आअक्ख णं मे सिविणो किमेसो पच्छादणं मा कुण मज्झ वाळे ॥
किमिदानी संतापकरं युवानं शब्दापयन्ती रुदितं करोपि ।
आचक्ष्व ननु मे स्वमः किमेप प्रच्छादनं मा कुरु मम बाले ॥ २४ ॥
2
इदं तदो जप्पइ वाण-पुत्ती सच्चं भणिस्सं तुह चित्त-हे ।
सिगइणिज्जो सिविणे कुमाळो दिवो मए को वि तमाळ-णीळो ।।
इदं ततो ऽजल्पद्वाणपुत्री सत्यं मणिप्यामि ते चित्रलेखे ।
श्लाघनीयः स्वमे कुमारो दृष्टो मया कोऽपि तमालनीलः ॥ २५ ॥
केजर-हारङ्गद-कुण्डळेहि विभूसिओ पीढ़-दुऊळ्यासो।
सु-लोअणो सुन्दर-मन्द-हासो णिरिक्खिदो सो णिरुपाहि-रम्मो ।
केयूरहारानदकुण्डलैविभूषितः पीतदुकूलवासाः ।
मुलोचनः सुन्दरमन्दहासो निरीक्षितः स निरुपाधिरम्यः ॥ २६ ॥

·८
उसाणिरुद्धं
पञ्चेसुणा वञ्चिअ-चित्त-धेरै सेरं समाळिङ्गिअ मं वराई ।
अ-दसणं झत्ति गदो कढोरो ढज्जामि तो से विरहग्गिणा है ।।
पञ्चेषुणा वञ्चितचित्तधैर्यो स्वैरं समालिङ्ग्य मां बराकीम् । -
अदर्शनं झटिति गतः कठोरो दो ततो ऽस्य विरहामिना ऽहम् ॥ २७ ॥
अहो उसाए वअणं सुणन्ती भणादि कुम्भण्ड-सुआ विअड्ढा ।
अळं विसाएण विसाळ-णेत्ते मणो-हो होहिइ दे सु-सिद्धो ।।
अथो उपाया वचनं शृण्वत्यभणत्कुम्भाण्डसुता विदग्धा ।
अलं विपादेन विशालनेत्रे मनोरथो भविष्यति ते सुसिद्धः ।। २८ ॥
जे सन्ति कोअ-त्तिदए जुवाणो णीसेस-सोहग्ग-गुणोववण्णा ।
सव्वे वि दे चित्त-पडे लिहिस्सं दक्खेज जेणं तुह चित्त-चोरो॥
ये सन्ति लोकत्रितये युवानो निःशेपसौभाग्यगुणोपपन्नाः ।
सर्वानपि तांश्चित्रपटे लिखिप्यामि दृश्येत येन तव चितचोरः ॥ २९ ॥
तदो असा चित्त-पडे विसाळे मणस्सिलादीहिँ सिळाहणिजे ।
णहो अरे दाणव-माणये अलिहेइ सव्ये पवणासणे अ॥
ततश्च सा चित्रपट विशाले मनःशिलादिभिः श्लाघनीयान् ।
नमश्वरान्दानवमानवांचालिखत्सर्वान्पवनाशनांश्च ॥ ३० ॥

·पढमो सग्गो
अअंमहिन्दो उण एस वण्डी एसो कअन्तो णिरिई खु एसो।
V अपएदो पवणो स एसो एसो धणेसो खु अझं महेसो ॥
अयं महेन्द्रः पुनरेप वहिरेप कृतान्तो निर्ऋतिः खल्वेपः ।
अयं प्रचेताः पवनः स एष एप धनेशः खल्वयं महेशः ॥ ३१ ॥
.
.
गन्धव्व-विजा-हर-जक्स-रक्खो-देवादिणो पेच्छसु देच-कण्णे ।
अण्णे वि धणे मणुओरइन्दे कि दे पिओ दीसइ एमु एको ।।
गन्धर्वविद्याधस्यक्षरक्षोदैत्यादीपश्य दैत्यकन्ये ।
अन्यानपि धन्यान्मनुजोरगेन्द्रान्कि ते प्रियो दृश्यत एप्वेकः ।। ३२ ।।
विण्हीसरे विक्खसु विण्ड-भत्ते कण्हो खु एसो कमणीअ-वेसो।
अअं खु रामो मअणो स एसो एसो सु सोहग्ग-मओ णिरुद्धो ।
वृष्णीश्वरान्वीक्षस्व विष्णुभक्तान्कृप्णः खल्वेष कमनीयवेपः ।
अयं खलु रामो मदनः स एप एप खलु सौभाग्यमयोऽनिरुद्धः ॥ ३३ ॥
एदेसु को णाम तुए तआणि दिलो जहिछे सिविणे सु-अम्मा ।
एव्वं च णिदीसइ चित्त-लेहा खणे खणे तं कुमरि पुळन्ती ।।
एतेषु को नाम त्वया तदानीं दृष्टो यथेष्टं स्वप्ने सुजम्मा ।
एवं च निरदिशच्चित्रलेखा क्षणे क्षणे तां कुमारी प्रलोकयन्ती ॥ ३४ ॥

·१०
उसाणिरुद्धं
दिवम्मि कण्हे दिढ-कोउहळ्ळा पज्जुष्णए पम्हळ-तण्ड-दिट्ठी ।
अहाणिरुद्ध पुळअश्चिआ सा मजा-मणो-जं वअणं णमेइ ।।
दृष्टे कृष्णे दृढकौतूहला प्रद्युम्ने पक्ष्मलतृप्णदृष्टिः ।
अथानिरुद्धे पुलकाञ्चिता सा लज्जामनोज्ञं वदनमनमयत् ॥ ३५ ॥
तं पञ्चहिण्णा-स-रसं मुणन्ति भणाइ कुम्भण्ड-सुआ हसन्ती ।
ठाणे. पणो रज्जइ दिहिआ दे कळ्ळाणि चन्दम्मि व रोहिणीए ।।
तां प्रत्यभिज्ञासरसं जानतीमभणत्कुम्भाण्डसुता हसन्ती ।
स्थाने मनो रज्यति दिष्ट्या ते कल्याणि चन्द्र इव रोहिण्याः ।। ३६ ॥
णोमाळिआ ळग्गउ चाळ-चूदे वळाइआ मेळउ णीळ-मेहे ।
रज्जेसु पज्जुण्ण-सुए तुवं वि समग्ग-सोहो सरिसाण सङ्गो ॥
नवमालिका लगतु बालचूते बलाकिका मिलतु नीलमेघे ।
रज्यस्व प्रद्युम्मसुते त्वमपि समग्रशोमः सदृशयोः सङ्गः ॥ ३७ ॥
विजा-वळेण चिम देव-कणे कण्हरस पोत्तं समुवाहरिस्सं ।
मिव पुष्फासब-सोरहेण गीअ-प्पओएण व कण्ड-सारं ।।
विधायरेनैव देत्यकन्ये कृष्णम्य पौत्रं समुपाहरिप्यामि ।
भृमिव पुष्पासवमौरमेण गीतप्रयोगेणेव कृष्णसारम् ॥ ३८ ॥

·पढमो सगो
आसासमन्ती इअ तं कुमारि कुम्भण्ड-आ कण्ह-उरं पवण्णा ।
रत्तिम्मि सुत्तं सुउमार-गत्तं पज्जुषण-पुत्तं पणिहाळएइ ।
आश्वासयन्तीति तां कुमारी कुम्भाण्डजा कृष्णपुरं प्रपन्ना ।
रात्रौ सुप्त सुकुमारगात्रं प्रद्युम्नपुत्त्रं प्रण्यभालयत् ॥ [ददशेत्यर्थः] ॥ ३९ ॥
ठाणे उसा कामइ कामणिज्ज कामस्स पुत्तं कमळाअदच्छी ।
जं वा ण ळच्छी महु-सूअणादो वञ्छेइ अण्णं ति अचिन्तअन्ती ॥
स्थान उपा कामयते काम्यं कामस्य पुत्त्रं कमलायताक्षी ।
यद्वा न लक्ष्मीर्मधुसूदनाद्वान्छत्यन्यमिति च चिन्तयन्ती ॥ ४० ॥
मन्त-प्पहावेण महा-विअड्ढा कड्ढेइ गिद्दा-विहङ्ग-कन्तं ।
अ-ळक्खिा केण वि सोणिअवखं पुरं च णं पावइ चित्त-हा ।।
मन्त्रप्रभावेण महाविदग्धाऽकृष्ट निद्राविहलाङ्गकान्तम् ।
अलक्षिता केनापि शोणिताख्यं पुरं चैनं प्रापयच्चित्रलेखा || ४१ ॥
कण्णा-घरं तं कुमरं णअन्ती कण्णूसवं सा वअणं भणाइ ।
एसो सु सो वाण-सुए तुए जो दिलो खणद्धं सिविणे सिणिद्धं ॥
कन्यागृहं तं कुमारं नयन्ती कणोंत्सवं सा वचनमभणत् ।
एप खलु स वाणसुने त्वया यो दृष्टः क्षणार्ध स्वप्ने स्निग्धम् ॥ ४२ ॥

·१२
उसाणिरुद्धं
एअम्मि चड्ढन्त-कुऊहळाई वड्ढन्तु दे कज्जिअ-वजिआई।
विसिङ्खळाई किळिकिञ्चिआई पोढङ्गणाए विअ पोह-जारे ।।
एतस्मिन्वर्धमानकुतूहलानि वर्धन्तां ते लज्जितवर्जितानि ।
विशृङ्खलानि किलिकिश्चितानि प्रौढाङ्गनाया इव प्रौढजारे ॥ ४३ ॥
णिम्मपिखओ भीरु अभं पएसो एसो स-राओ पुरिसो तुवं च ।
दुवेण संभोअ-महसवे वो सक्खी समं पुप्फ-सरो जुवाणं ॥
) निर्मक्षिको भीर्वयं प्रदेश एए सरागः पुरुषस्त्वं च ।
द्वयोः संभोगमहोत्सवे वां साक्षी स्वयं पुष्पशरो यूनोः ।। ४४ ॥
विहिं विवाहस्स बहु-प्पआरं तई समंजप्पइ वाण-कणे ।
अण्णोण्ण-बद्ध-प्पणआण जुत्तो तुम्हाण गन्धव-विवाह-तन्तो।।
विधि विवाहस्य बहुप्रकारं त्रयी स्वयं जल्पति वाणकन्ये ।
अन्योन्यवद्धप्रणययोर्युक्तो युवयोर्गान्धर्व विवाहतन्त्रः ॥ ४५ ॥
तदो वियुद्धो तरसा णिरुद्धो स-विम्हओ पेक्खइ तं कुमारि ।
अच्छेरमच्छेरमहो किमेअं देव्येण सिहें चि विधारअन्तो।।
ततो विशुद्धम्तरसाऽनिरुद्धः सविस्मयः प्रेक्षत तां कुमारीम् ।
आश्चर्यमाश्चर्यमहो किमेतदेवेन सृष्टमिति विचारयन् ॥ ४६ ॥

·पढमो सग्गो
१३
माआ किमेसा सिविणं किमेअंकिमिन्द-माळं हिअअ-भमो वा ।
जं दाणि सुन्देर-णिवास-भूमी चअस्थि णारी-रअणं पुरो मे ॥
माया किमेषा स्वमः किमेष किमिन्द्र-जालं हृदयश्रमो वा ।
यदिदानी सौन्दर्यनिवासभूमिश्चकास्ति नारीरनं पुरो मे ॥ ४७ ॥
V
सिङ्गार-ओणिस्स कुअण्ड-जुग्गं णीछप्पळाणं जुअळं च कोळं ।
पिकं च विम्बी-फळअं वहन्तो विहाइ चन्दो वि-अङ्क-रम्मो ॥
शृक्षारयोनेः कोदण्डयुग्मं नीलोत्पलयोयुगलं च लोलम् ।
पकं च विम्बीफलं वहन्विभाति चन्द्रो विकलङ्करम्यः ॥ ४८॥
विच्छिण्ण-भज्झा वि सुवण्ण-वेळी किमुत्तरद्धेण सिणिद्ध-सोहे।
वहेइ पीणे कळ-घोअ-कुम्मे रम्भे अ इंदो अपरदएणं ॥
विच्छिन्नमध्याऽपि मुवर्णवल्ली किमुत्तरार्धन निघशोभौ ।
बहति पीनौ कलधौतकुम्भौ रम्भे च हहो अपरार्धेन || ४९ ॥
समुजला णिचळ-विज्जुला वा समूह-रूवा ससि-ज़ोण्हा वा।
मुहम्यु-रासिस्स मुभा किमेसा मुद्दादि सिरोदि विलोमणे में।
समुन्चला निधलवियुद्वा समुद्रापा भिज्योत्मा या ।
मुभाधुरागः मुता फिर्मपा मुधाभिः मिति विनोनने में ॥ ५० ॥

·उसाणिरुद्धं
इस फुडुप्पण्ण-मणो-विआरं णिझाम तं भासइ चित्त-हा ।
इशंखु वाणस्स सुआ सु-गत्ती कुमाळ दिण्णा तुह वम्महेण ।।
इति स्फुटोत्पन्नमनोविकारं निध्याय तमभापत चित्रलेखा ।
इयं खलु बाणस्य सुता सुगात्री कुमार दत्ता तुभ्यं मन्मथेन ॥ ५१ ।।
जदो सि दिहो सिविणे इमाए तदो मए मन्त-विकड्ढिदो सि ।
इदो वरं किं णु पिकं करिस्सं तुम्हाण निम्माण-फळं करन्ती ।। )
यतो ऽसि दृष्टः स्वप्नेऽनया ततो मया मन्त्रविकर्पितोऽसि ।
इतः परं किं नु प्रियं करिष्यामि युवयोनिर्माणफलं कुर्वती ॥ ५२ ॥
अम्भोइणी विश राअ-हंसो राआ-णिसानं विष पुण्ण-अन्दो ।
रमेहि पेम्मुम्मुह-माणसामं तु वि गीला-सरसो इमाअं॥
अमोजिन्यामिव राजहंसो राकानिशायामिव पूर्णचन्द्रः ।
स्मस्व प्रेमोन्मुखमानसायां त्वमपि लीलासरसोऽस्याम् ॥ ५३ ।।
7
2
तो सो वि तोसोअहि-गम्भ-गादो गाढावऊदम्मि दिढाहिळासो।
मन्दवख-पन्दक्खर-चार-वाणि हत्ये समागेण्डइ पाण-कणं ।।
ततः सोऽपि तोपोदधिगर्भगादो गाढोपगूढे दृढाभिलापः ।
मन्दाक्षमन्दाक्षरचारुवाणी हस्ते समागृहाहाणकन्याम् ॥ ५४ ॥

·पठमो सग्गो १५ कदम्ब-साहा विभ कोरएहि करम्बिअङ्गी पुळअङ्कुरेहिं । पोरत्य-चादेण व देण ळिद्धा खणे खणे वेवइ सा वराई ।। कदम्बशाखेव कोरकैः करम्बिताङ्गी पुलकाङ्कुरैः । पौरस्त्यवातेनेव तेन स्पृष्टा क्षणे क्षणेऽवेपत सा बराकी ॥ ५५ ॥ अङ्के समारोविअ ठाविआए बालो वळादो परिरम्भिआए । स-चीळमंसे विणिवत्ति से तम्याहरं चुम्बइ वत्त-विम्यं ।। अङ्के समारोप्य स्थापिताया वालो बलात्परिरव्यायाः । • सबीडमंसे विनिवर्तितमस्यास्ताम्राधरमचुम्बद्वनविम्बम् ॥ ५६ ॥ कमेण यन्छो-घडिअ-त्यणं सा मुहेक-उपखी-कम-दिदि-पामं । जद्दिमोट्ठ-गहणाणुऊलं दसन्तरं तो सणिसं पवण्णा ॥ कामेण वक्षोपटितम्तनं सा मुसैकक्षीकृतदृष्टिपातम् । यथेष्टमोष्ट महणानुकृतं दशान्त ताः गनः प्रपना ।। ५७ ॥ पम्मोगळ-भाषेमु परफरणं खणं पि विस्म-परंमुगु । फला-उब्लेग गरे गिगृहं ने रमन्तंमु यह-वरंगु ।। मात्रभाषयोः परम्परेण क्षणमपि विपराइमपयो । कलागयोग निगट तमो ग्ममागयोध्यग्यो ॥ ५८ ।।

·१६ उसाणिरुद्धं S इन्धेहिँ तो केहि वि जार-जुळे कण्णा-घरं सङ्किम किंकरहिं । गन्तूण सिग्यं कलिअञ्जळीहिं विण्णाविओ सो दणुआहि-णाहो ॥ ? चिट्ठस्ततः कैरपि जारजुष्टं कन्यागृहं शकित्वा किंकरैः । गत्वा शीघ्र कलिताञ्जलिभिर्विज्ञापितः स दनुजाधिनाथः ॥ ५९ ॥ अहो महा-राअ वअं हद म्हो नं को वि दूसेइ कुमारिअं दे । सरेण मन्देण वि मंसळेण णिण्णाविओ जं पुरिसो भणन्तो.॥ अहो महाराज वयं हताः स्मो यत्कोऽपि दूषयति कुमारिकां ते । स्वरेण मन्देनापि मांसलेन निर्णीतो यत्पुरुपो भणन् ॥ ६०॥ कई वि सङ्का-णिहुओ वि राअं राअन्धदाए रइ-संभमेसु । मञ्जीर-सिञ्जा-मणिआणुविद्धो कण्णा-घरे सुच्चइ सद्द-भेदो । कथमपि शानिभृतोऽपि राजनरागान्धतया रतिसंभ्रमेषु । मञ्जीरशिजामणितानुविद्धः कन्यागृहे श्रूयते शब्दभेदः ॥ ६१ ॥ फण्णा-गमं किंचण फण्ण-सळ्ळं वुत्तन्तमाअणि कम्पमाणो। सोएण रोसेण अ ढन्जमाणो वाणो पवण्णो कुमरी-णिएदं ॥ कन्यागतं किंचन कर्णशल्यं वृत्तान्तमाकर्ण्य कम्पमानः । शोफेन रोपेण च दह्यमानो वाणः प्रपन्नः कुमारीनिकेतम् ॥ ६२ ।।

·? पढमो सग्गो दिव्वन्तमक्रोहि तहि जहिच्छं पेच्छेइ देचाहिवई तआणि । बहू-वरं तं कमणिन्न-रुवं मिहोणुरुवामळ-सोउमळ ॥ दीव्यदक्षेस्तस्मिन्यथेच्छमपश्यदैत्याधिपतिस्तदानीम् । वधूवरं तत्कमनीयरूपं मियोऽनुरूपामलसौकुमार्यम् ॥ ६३ ॥ यद्धो र पिम्हअ-विम्हरिज-उद्दामवेरो कुमरं पुळन्तो.। ठिमओ स चित्ते लिहिदो व पच्छा स-छन्द-कोहो परुसं मणाइ ।। स्तब्धधिरं विस्मयविस्मर्यमाणोद्दामवरः कुमार मलोकयन् । स्थितः स चित्रे लिखित इव पधारस्वच्छन्दकोधः परपममणत् ॥ ६४ ॥ कि गाम कण्गा-विड याण-णाई मण्णेसि णिणाहमिमं पएसं । सहस्स-बाहुस्स मह प्पहावं करण आणासि जम-पसिद्ध ।। कि नाम फन्याविट पाणनाथं मन्यमे निनाथमिमं प्रदेशम् । महमपादोर्मम प्रभावं कथं न जानामि जगत्ममिद्धम ॥६५॥ सेसि पीसेस-मुरामुराणं णास्स पाणम्म मुझं कुमारि । फोगो तुरं फास-कम्म-कारी गुत्तं परं पहा पविद्रो । दुष्पगि निःपमुगमुगलो नाप पागम्य मुना कुनाम् । कार गर्ग गुमं गृहं पंन पया प्रविष्टः । ६६ ।। ,

·१८
उसाणिरुद्धं
गच्छेहि वञ्छा जइ जीविदुं दे जुझेहि जं वा मळणादिळासी।
वाणस्स वाणा हि कआवराहे णेग्धिण्ण-चण्डा इअ खादि-मन्ता ।।
गच्छ वान्छा यदि जीवितुं ते युध्यस्व यद्वा मरणाभिलापी ।
बाणस्य बाणा हि कृतापराधे नैघृण्यचण्डा इति ख्यातिमन्तः ॥ ६७ ।।
पज्जुण्णिणा भण्णइ देच-राओ कसं कसं तुज्झ विभत्थणेण ।
कण्हस्स पोत्तं समरम्मि जेउं सिङ्घ सिआळो व्य पवट्टसे किं ॥
प्राथुम्निनाऽभण्यत दैत्यराजः कृतं कृतं तव विकत्थनेन ।
कृष्णस्य पौत्रं समरे जेतुं सिंह शृगाल इव प्रवर्तसे किम् ।। ६८ ॥
जमस्स दण्डस्स स-गभिआ मे गआ गआ जस्स सिरं कराळा ।
खणं ण जीवेज स वज-सारा वारेज एपा जइ अत्यि सत्ती ।।
यमस्य दण्डस्य मगा मे गदा गता यस्य शिरः कराला ।
क्षणं न जीवेत्स वज्रसारा वार्यतामेपा यद्यस्ति शक्तिः ।। ६९ ॥
इत्यं भणन्ताण महा-बळाणं दुवेण ताणं गुरु-गचिराणं ।
वाणाणिद्धाण स-मच्छराणं चिराअ संपज्जइ संपहारो॥
इत्थं भणतोर्महाबलयोईयोस्तयोर्गुरुगर्वशीलयोः ।
याणानिरुद्धयोः समरसरयोश्चिराय समपद्यत संप्रहारः ॥ ७० ॥

·पदमो सग्गो
वाणो सहस्सेण वि जाइँ जाई सत्याइँ वाहूहि समुक्खिपेइ ।
गाएँ एक्काएँ वि ताइँ ताई भिन्जन्ति पज्जुण्ण-सुएण सज्जो ।।
बाणः सहस्रेणापि यानि यानि शस्त्राणि बाहुभिः समुदक्षिपत् ।
गदयैकयाऽपि तानि तान्यभिद्यन्त प्रद्युम्नसुतेन सद्यः ॥ ७१ ॥
रणम्मि घोरे रइ-णाह-पुत्तं करा-घोळत-अं भमन्तं ।
सु-दुज्जअं मण्णिअ पण्णअत्यं खित्तूण ण वज्झइ देव-गाहो ।
रणे घोरे रतिनाथपुत्त्रं करानघूर्णमानगदं भ्रमन्तम् ।
सुदुर्जयं मत्वा पन्नगास्त्रं क्षित्वैनमबध्नादैत्यनाथः ॥ ७२ ॥
णाअत्थ-बद्धं कळिऊण वाळं वाणासुरे झत्ति णिवट्टमाणे ।
हा गाह हा सुन्दर हा पिम त्ति कण्णा समकन्दइ मुक अण्ठं ।।
नागास्त्रबद्धं कृत्वा बालं वाणासुरे झटिति निवर्तमाने ।
हा नाथ हा सुन्दर हा प्रियेति कन्या समाक्रन्दन्मुक्तकण्ठम् ॥ ७३ ॥
हा हा हदाए मह काळणादो इमं दसं संपइ लम्भिओ सि ।
तादेण जं वा अदि-णिग्विणेण देव्येण अण्णं कमुवाळहामि ।।
हा हा हताया मम कारणादिमां दशां संप्रति लम्भितोऽसि ।
तातेन यद्वाऽतिनिघृणेन देवेनान्यं कमुपालभे ॥ ७४ ॥

·२० उसाणिरुद्धं इच्छामि मिच्छ चिअ रम्म-भोए सच्चं जुउच्छामि अ जम्म-ळाई । किं णाम सोक्खं तुमए विणा मे हा णाह दुक्खस्स परं धरेमि ॥ इच्छामि मिथ्यैव रम्यभोगान्सत्यं जुगुप्सामि च जन्मलाभम् । किं नाम सौख्यं त्वया विना मे हा नाथ दुःखाय परं धिये ॥ ७५ ॥ उसे विसाएण कअं पिओ दे. असंसरं होहिइ मुक बन्यो । पिदा-महो जस्स खु विस्स-णाहो इत्थं णमस्सासइ चित्तळेहा ॥ उपे विपादेन कृतं प्रियस्ते असंशयं भविष्यति मुक्तबन्धः । पितामहो यस्य खल विश्वनाथ इत्थमेनामाश्वासयचित्रलेखा ॥ ७६ ॥ दणु-अ-बइ-सुआ-मुहेन्दु-जोण्हा-पसर-विसह-विलोअणुप्पळो सो। णिवसइ कुमरी-घरेक देसे अ-गणिअ-बन्धण-ळाहवो णिरुद्धो॥ इस उसाणिरुद्धम्मि पढमो सग्गो॥ दनुजपतिमुतामुखेन्दुज्योत्सापसरविकसितविलोचनोत्पलः सः । न्यवसत्कुमारीगृहैकदेशेऽगणितवन्धनलाघवोऽनिरुद्धः ॥ ७७ ॥ इत्युपानिरुद्धे प्रथमः सर्गः॥

·विओ सग्गो
अह पेच्छइ वच्छळस्स से विळअं सङ्किअ सोअ-दूमिओ ।
स दुवारचईमुवढि मणिणं णारअमिन्दिरा-बई ॥
अथापश्यद्वत्सलस्यास्य विलयं शक्वित्वा शोकदूनः ।
स द्वारवतीमुपस्थितं मुनि नारदमिन्दिरापतिः ।।
/ फलिहामळ-पण्डु-विग्गई कळमापिङ्ग-जडङ्क-मत्थों ।
उदिआरुण-मोह-मण्डळी परिब्द्धिं व कुबेर-पव्वरं ।।
स्फटिकामलपाण्डुविग्रहं कलमापिङ्गजटामस्तकम् ।
उदितारुणमयूखमण्डलीपरिसृष्टमिव कुबेरपर्वतम् ॥ २ ॥
पवणुल्लिम-वळई-आ-रणिउग्घोसिअ-केसव-त्यवं ।
अभिपूजिअमासण-डिझं पणमन्तो वमणं भणाइ णं ।
? पवनप्रेरितवल्लकीलतारणितोद्धोपितकेशवस्तवम् ।
अभिजितमासनस्थितं प्रणमन्वचनममणदेनम् ॥ ३ ॥

·उसाणिरुद्धं
फळिअं सु-कएण भूरिणा वहु-जम्मन्तर-संभिएण मे ।
चळणा तुह जं णिभाळिआ सअळं किब्बिसमुप्फुसन्ति जे ॥
फलितं सुकृतेन भूरिणा वहुजन्मान्तरसंभृतेन मे ।
चरणौ तव यन्निभालितौ सकलं किल्विपमुन्मृष्टो यौ ॥ ४ ॥
इह होन्ति विसाअ-साळिणो महु-भोअन्धअ-विहि-जादवा ।
अ-पअब्भ-वओ जदो गदो अणिरुद्धो सहसा अ-दसणं ॥
इह भवन्ति विषादशालिनो मधुभोजान्धकवृष्णियादवाः ।
अप्रगल्भवया यतो गतोऽनिरुद्धः सहसाऽदर्शनम् ॥ ५॥
विइणिजइ सव्वदो-दिसं ण उ सो दीसइ वंस-बहणो ।
अह वा पदवेज को जरो विपरीदम्मि विहिम्मि कम्मसु ।।
विचीयने सर्वतोदिशं न तु स दृश्यते वंशवर्धनः ।
अथ वा प्रभवेत्को नरो विपरीते विधौ कर्मसु ॥ ६ ॥
स-विसाअ-भरो हूकिदो भअवं तुज्झ विकोअणेण णो ।
मिहिरम्मि समुग्गए कहि कमळाणं दिम-जो परावो ।।
सविपादभरो लघूकृतो भगवस्तव विलोकनेन नः ।
मिहिरे समुद्गते क कमलानां हिमजः पराभवः ॥ ७ ॥

·विओ सम्गो
२३
कुहणा-मणुअ-तणोइदं वअणं से सुणिऊण णारओ ।
णिहुअं इसिऊण भारई गहिरं जप्पइ संभिआअरं ।।
कुहनामनुजत्वोचितं वचनमस्य श्रुत्वा नारदः ।
निभृतं हसित्वा भारती गभीरामजल्पत्संभृतादरम् ॥ ८ ॥
विसजेहि विहो विसण्णदं कुमरो जीवइ रोप्पिणेअ-जो ।
सुणु किं दु बळिरस सूणुणा णिअदो चिट्ठइ दुट्ठ-बुद्धिणा ॥
विसृज विभो विषण्णतां कुमारो जीवति रौक्मिणेयजः ।
शृणु किं तु बलेः सूनुना नियतस्तिष्ठति दुष्टवुद्धिना ॥ ९ ॥
सिविणे दणु-अस्स तस्स सो दुहिआए किर दक्खिहो जदो।
अह मन्त-वळेण कडिओ णिहुअंतीअ सही-अणेण तो ।।
स्वमे दनुजस्य तस्य स दुहित्रा किल दृष्टो यतः ।
अथ मन्त्रवलेन कर्पितो निभृतं तस्याः सखीजनेन ततः ॥ १० ॥
अह जाणिअ पाण-दाणवो कुविदो बज्झइ जुज्झ-मज्झए ।
इअ संपइ सो उवागओ तुह सोण्हा-तणओ अ-दसणं ।।
अथ ज्ञात्वा पाणदानवः कुपितोऽवधायुद्धमध्ये ।
इति संप्रति स उपागतस्तव स्नुपातनयोऽदर्शनम् ॥ ११ ॥

·२४
उसाणिरुद्धं
स हि दिप्पइ विप्प-कण्डओ. भुअ-साहस्स-वळेण दुजओ।
अह किं भणिमो महेसरो भअवं जस्स दुवार-पाळओ ॥
स हि दृप्यति विप्रकण्टको भुजसाहस्रबलेन दुर्जयः ।
अथ किं भगामो महेश्वरो भगवान्यस्य द्वारपालकः ॥ १२ ॥
.
अहि जहि णं महासुरं परिमोएहि तदो उसा-वई ।
महु-सूअण किं पिहज्जणो विअ णेकारमिणं उवेक्खसि ॥
अहितं जह्येनं महाऽसुरं परिमोचय तत उपापतिम् ।
मधुसूदन किं पृथग्जन इव न्यकारमिममुपेक्षसे ॥ १३ ॥
इअ संसुणिदम्मि सोरिणो हिअअं गाहइ कोह-पावओ।
भिउडि-च्छळ-धूम-णिग्गमो सहसा वज्जइ जस्स इन्धदं ॥
इति संश्रुते शौरर्हृदयमगाहत क्रोधपावकः ।
भ्रुकुटिच्छलधूमनिर्गमः सहसाऽवजद्यस्य चिहताम् ॥ १४ ॥
अह सो फअ-धम्म-सचइ-प्पमुहेहि स-बळेहि संयुदो ।
चळ-भद-पुरस्सरो हरी णरादो तरसा पचिट्ठइ ।।
अथ स कृतवर्मसात्यकिप्रमुखेः स्वरलैः संवृतः ।
बलभद्रपुरःसरो हरिनगराचरसा प्रातिष्ठत ॥ १५ ॥

·विओ सम्गो २५ तुरओह-खुरग-विक्खद-विखदि-पटुचन्देिहिँ रेणुहिं । परिदो हरिदङ्गणा-यण-स्थण-उम्भावरणम्बराइदं ॥ तुरगौघखुराप्रविक्षतक्षितिपृष्ठोचलितै रेणुभिः । परितो हरिदङ्गनाधनस्तनकुम्भावरणाम्बरायितम् ॥ १६ ॥ असि-विष्फुरिअग्गि-विज्जुला-चळ-दोग्घट्ट-कडप्प-चारि-आ। पडह-द्धणि-गजिआ अ सा पुदणा सोहइ पाउसोपमा ॥ असिविप्फुरिताग्निविद्युञ्चलगजसमूहवारिदा । पटहध्वनिगर्जिता च सा पृतनाऽशोभत प्रावृडुपमा ॥ १७ ॥ जलहिं तरिऊण सेउणा पमळिजन्त-तइन्त-पाअवं । चळणाहइ-सिण्ण-भू-अळं जदु-सेण्णं विविणाई वाहइ ॥ जलधि तीर्खा सेतुना प्रमर्थमानतटान्तपादपम् । चरणाहतिशीर्णभूतलं यदुसैन्यं विपिनान्यपाक्रामत् ॥ १८ ॥ कुळ-पव्वअ-वन्द-कंदरा-पअवी-ळवण-केळि-जपिआ। तरिमं चित्र ओदरन्ति दे बलि-गेहं जदु-गाइ-सेपिआ॥ कुलपर्वतवृन्दकंदरापदवीलइनकेलिजाचिकाः । त्वरितमेवावातरस्ते बलिगेहं यदुनाथसैनिकाः ॥ १९ ॥ 4

·उसाणिरुद्धं
धणुइ-दणि-तूर-णिस्सणा करि-वंहा-परिवंहिआ भिसं ।
सहस चिअ सोणिआळअं भअ-संभन्त-जणं कुणन्ति तो ॥
धनुर्ध्वनितूर्यनिःस्वनाः करिबृहापरिबृंहिता भृशम् ।
सहसैव शोणितालयं भवसंभ्रान्तजनमकुर्वस्तदा ॥ २० ॥
१
पढमं पडह-स्सणेण तं पुण सेणुत्थ-पराअ-रासिणा।
पडिरुन्धइ पेरिणो पुरं स हु पच्छा पुदणाहिँ मा हवो ॥
प्रथमं पटहस्वनेन तत्पुनः सेनोत्यपरागराशिना ।
प्रतिरुरोध वैरिणः पुरं स खलु पश्चात्पृतनाभिर्माधवः ॥ २१ ॥
अह सो पडिहार-पाळओ पमहेहिं परिवारिदो हरो।
समरस्स करेइ पकर्म गुद्द-सम्बोअर-णन्दि-णन्दिओ।।
अथ स प्रतिहारपालकः प्रमथैः परिवारितो हरः ।
समरायाकरोत्प्रक्रमं गुहलम्बोदरनन्दिनन्दितः ॥ २२ ॥
इसि-पफिडिएन्दु-केहि परियोळन्त-सुपव्व-णिण्णभं ।
भुअएहि दिणन्त-तण्डव-प्पढिळं वज्झइ सो जडाभरं ।।
ईषयमहेन्दुलेखिकं परिघूर्णमानसुपर्वनिग्नगम् ।
भुजगदिनान्तताण्डवपशिथिलमवारस जटाभरम् ॥ २३ ॥

·विओ सग्गो
२७
धणुहम्मि पिणाअ-णामए वळिअं कुण्डळिए पिणज्झइ ।
कर-मण्डणमद्ध-कङ्कणी-कअमुम्मोइअ कुण्डळीसरं ।।
धनुपि पिनाकनामके बलवत्कुण्डलिते पिननाह ।
करमण्डनमर्धकङ्कणीकृतमुन्मुच्य कुण्डलीश्वरम् ॥ २४ ॥
सु-सिळिट्ठ-गरिब-णिठुर-प्फुड-बग्घाइण-चिकण-पहं ।
परिवेदइ सप्प-मेहळा-चळएदि विअडं कडी-तडं ।।
सुश्लिष्टगरिष्ठनिष्ठुरस्फुटव्याघाजिनचिक्कणप्रभम् ।
पर्यवेष्टयत्सर्पमेखलावलयैर्विकट कटीतटम् || २५ ॥
णिडिळेक्षण-दाह-संभम-पखुडिआणङ्ग-धणु-भमावहं ।
कुडिळी-कुणइ प्फुडं कुहा भुवआणं जुअळं महेसुरो ।
निटिलेक्षणदाहसंभ्रमत्रुटितानङ्गधनुर्धमायहम् ।
कुटिलीचकार स्फुटं क्रुधा ध्रुवोर्युगळं महेश्वरः ।। २६ ॥
V
हरिसुग्गअ-तिख-घग्घर-स्सर-णिग्योसण-भीसणाकई ।
फलिहाअळ-सुन्भ-विग्गई वुसई सो सहसाहिरोइइ ।।
हर्षोद्गततीक्ष्णधर्धरस्वरनिर्घोषणभीपणाकृतिम् ।
स्फटिकाचलशुम्रविग्रहं वृषभं स सहसाऽधिरुरोह ॥ २७॥

·२८
उसाणिरुद्धं
कर-गण्डिअ-सत्तिणा गणा परिरुट्ठा सिहि-पिट्ठ-वासिणा ।
सहिआ सर-जम्मणा खणा रण-सज्जा पअळन्ति गविआ ।
करगृहीतशक्तिना गणाः परिरुष्टाः शिखिपृष्ठवासिना ।
सहिताः शरजन्मना क्षणाद्रणसज्जाः प्रचेलुगर्विताः ॥ २८ ॥
अह दे जदु-सेण्ण-सागरं तुरउत्तुङ्ग-तरङ्ग-संकुळम् ।
वळ-मा-हव-गाह-भीसणं गहिरं तं पविसन्ति णि-भआ॥
अथ ते यदुसैन्यसागरं तुरगोत्तुङ्गतरङ्गसंकुलम् ।
बलमाधवनाहभीषणं गभीरं तं प्राविशन्निर्भयाः ॥ २९ ॥
वळई-कम-चण्ड-कम्मुआ अह पज्जुण्ण-सिहण्डि-वाहणा।
सर-दु-द्दिण-णिण्हुअम्बरं परिहोदण रणं कुणन्ति दे ।
वलयीकृतचण्डकार्मुकावथ प्रद्युमशिखण्डिवाहनौ ।
शरदुर्दिननिहुताम्बरं परिभूय रणमकुरुतां तौ ॥ ३० ॥
विसिहा वि सिहावलकड-प्फुड-पवखाणिळ-तक्रवणुद्धिआ।
विमुद्दा विमुद्दा हआ अतंण विसाह पविसन्ति येरिणो ॥
विशिखा अपि शिखावलोत्कटस्फुटपक्षानिलतत्क्षणोद्धृताः ।
विगुमा पिमुखा हताश्च तं न विगाखं प्राविशन्वैरिणः ॥ ३१ ॥

·विओ सग्गो
अह सम्वर-मम्म-भेदिहि जळण-जाळ-फुलिङ्ग-वाहिहिं ।
णिसिदेहिँ सिळी-मुहेहि तं गुहमाविज्झइ रुप्पिणी-सुओ ॥
अथ शम्बरमर्मभेदिभिर्खलनज्वालस्फुलिङ्गवाहिभिः ।
निशितैः शिलीमुखैस्तं गुहमाविध्यद्रुक्मिणीसुतः ॥ ३२ ।।
..
धणु-पञ्च-सदी-विमुञ्चिद-प्पसरन्तत्थ-विहत्यिआहिओ।
सुवरं चित्र वाण-दाणवो जुउहाणेण घडेइ संगरे ।
धनुप्पञ्चशतीविमुक्तप्रसरदस्त्रविहस्तिताहितः ।
स्वयमेव बाणदानवो युयुधानेन जघटे संगरे ॥ ३३ ।।
विविहा जुउहाण-साअआ जुहि वाणासुर-वाण-संहई ।
अ-इरेण कुणन्ति णि-प्पई रवि-मोहा विअ तारआवळि ।।
विविधा युयुधानसायका युधि बाणासुरवाणसंहतिम् ।
अचिरेणाकुर्वन्निष्प्रभां रविमयूखा इव तारकावलिम् ॥ ३४ ॥
अह सो परमेसरो सरे ति-चुरन्ते-उर-वेहवी-अरे ।
विसनेइ पिणाअ-संहिदे अहिगन्तूंण समंजणदणं ।।
अथ स परमेश्वरः शरांस्त्रिपुरान्तःपुरवैधवीकरान् ।
विससर्ज पिनाकसंहितानभिगम्य स्वयं जनार्दनम् ॥ ३५ ॥

·३०
उसाणिरुद्धं
महु-केडह-सोणिअ-च्छडा-महु-कुक्खिंभरिणो सिळी-मुहे ।
गुण-संगअ-सङ्ग-संहिदे महु-बेरी वि समुक्खिवेइ सो ।
मधुकैटभशोणितच्छटामधुकुक्षिभरीशिलीमुखान् ।
गुणसंगतशाईसंहितान्मधुवैर्यपि समुदक्षिपत्सः ॥ ३६ ॥
अह ताण विमाण-संठिअ-त्ति-असाहीस-सिरो-सिलाहिओ।
समरो सम-रोस-विकिआ-भर-दु-प्पेच्छ-मुहाण वट्टइ ॥
अथ तयोविमानसंस्थित त्रिदशाधीशशिरःश्लाषितः ।
समरः समरोपविक्रियाभरदुप्प्रेक्षमुखयोरवर्तत ॥ ३७ ॥
हरि-सिट्ठ-समीरणत्यदो पसरन्ता परिधूअ-
पाचा ।
समुहापडिआ समीरणा हर-भूसा-भुअएहि भक्खिदा ।
हरिसृष्टसमीरणास्त्रतः प्रसरन्तः परिधूतपादपाः ।
संमुखापतिताः समीरणा हरभूपाभुजगैक्षिताः ॥ ३८ ॥
हर-पुद्धिम-पण्णअत्यदो विस-फुकार-पळित्त-पावा।
पसिदा बहुणो वि पण्णा सहसा विण्हु-रहेण चलिआ ॥
हरपुहितपन्नगावतो विपत्कारपदीप्तपावकाः ।
प्रस्ता यहयोऽपि पन्नगाः सहसा विष्णुरयेन चर्विताः ॥ ३९ ॥

·विओ सग्गो
कसणुलिअ-पावआसु-अ-फुड-णिन्तुजळिआ वि पावआ। ?
परमेसर-मोळि-णिण्ण-आ-जळ-णिव्याण-सिहा मुद्दा ठिआ॥
?
कृष्णप्रेरितपावकाशुगस्फुटनिर्यदुज्ज्वलिता अपि पावकाः ।
परमेश्वरमौलिनिम्नगाजलनिर्वाणशिखा मुधा स्थिताः ॥ ४० ॥
अह संभु-विसिट्ठ-तामसासुअ-संभूद-तमोन्धकारिकं ।
भुवणं वळिभं पासि इरि-चक्कस्स समग्ग-रोइणा ।।
अथ शंभुविसृष्टतामसाशुगसंभूततमोन्धकारितम् ।
भुवनं बलवत्प्रकाशितं हरिचक्रस्य समग्ररोचिषा ॥ ४१ ।।
हरि-पेरिअ-चारुणत्य-अ-प्पळअम्भो-हर-गम्भ-णिस्सिदे ।
लहु सोसइ थोर-सीअरे सिव-फाळक्खि-पुडासुसुक्खणी ।।
हरिप्रेरितवारुणास्त्रजप्रलयाम्भोधरगर्भनिःसृतान् ।
लघ्यशोषयस्थूलशीकराशिवफालाक्षिपुटाशुशुक्षणिः ॥ ४२ ॥
सुभदाणे वि विडिरिळळए समरे णारअ-कोड-धड्ढणे ।
अद्द विप्पइ णि-प्पडिकि कुविभो मोहणमत्थमञ्चुओ।।
सुभटानामपि भयंकरे समरे नारदकौतूहलवर्धने ।
अथाक्षिपनि प्रतिक्रिय कुपितो मोहनमस्त्रमच्युतः ॥ १३ ॥

·३२
उसाणिरुद्धं
रणदो खण-मोह-मीलिए ससि-हाभरणे णिवहिए ।
बिमुहे वि अ सम्मुहे लहुं पमहाणं णिवहो पळाअइ ।।
रणतः क्षणमोहमीलिते शशिलेखाभरणे निवृत्ते ।
विमुखेऽपि च षण्मुखे लघु प्रमथानां निवहः पलायत ॥ ४४ ॥
पवळो वळ-भद-केसरी हळ-दाढा-कुळिसेण तक्खणं ।
मअ-भामिर-चित्तमुद्धअं जुहि कुम्भण्ड-गों विदारइ ॥
प्रबलो वलभद्रकेसरी हलदंष्ट्राकुलिशेन तत्क्षणम् ।
मदभ्रमणशीलचित्तमुद्धतं युधि कुम्भाण्डगजं व्यदारयत् ॥ ४५ ॥
अह रोस-कसाइदेक्षणो णिविडाकड्डिअ-णेक-कम्मुओ।
अहिधावइ देवई-सुअं तुवरन्तो तइ वाण-दाणयो ।
अथ रोपकपायितेक्षणो निबिडाकृष्टनैककार्मुकः ।
अभ्यधावद्देवकीसुतं त्वरमाणस्तदा वाणदानवः ।। ४६ ॥
जुदि से भुअ-काणण-ठिए दिढ-मोच्ची-मदिआहिँ येदिए ।
धणु-ताळ-दुमे रमा-चई तरसा खण्डइ कण्ड-रासिहि ॥
युध्यस्य भुजकाननस्थितान्हढमोर्वीलतिकामिटितान् ।
धनुस्तालद्रुमात्रमापतिस्तरसाऽखण्डयकाण्डराशिभिः ॥ ४७ ॥

·विओ सग्गो
दणु-अस्स भएसु सोरिणा तइ जो जो लुअ-कम्मुओ को।
स स गेण्इइ चक्क तोमर-छुरिआ-सत्ति-गआसि-मुगगरे ।
दनुजस्य भुजेषु शौरिणा तदा यो यो लनकार्मुकः कृतः ।
स स जग्राह चक्रतोमरच्छुरिकाशक्तिगदासिमुद्गरान् ।। ४८ ॥
खुडिओ स उ जाइँ जाइँ तो समरे घेप्पइ दप्प-वेदिओ।
परिखण्डइ ताइँ ताई ही महु-बेरी नहु आउदाइँ सो ।
क्षुभितः स तु यानि यानि ततः समरे जमाह दर्पऍहितः ।
पर्यखण्डयचानि तानि हि मधुबैरी लघ्वायुधानि सः ॥ ४९ ॥
णिसिअत्यखमो गिराउद्दो गळिअस्सोज्झर-चचिमङ्गओ।
घण-धाउ-मओ व पचओ विदळो जागइ याण-दाणवो ॥
निशितास्त्रक्षतो निरायुधो गलितास्रनिर्झरचर्चितारकः ।
धनधातुमय इव पर्वतो विहलो ऽजायत याणदानवः ॥ ५० ॥
जगणी फिर तस्स फोहवी दुअमाअन्तिम मन्झए ठिा।
आ गन्द-मुमो वित्तियो तइ वाणो वि घरं विगाहइ ।।
जननी किल तम्य कोट्टवी द्रुतमागत्य मध्य स्थिता ।
अप नन्दमुतो निस्तदा पागो ऽपि गृई व्यगादत ॥ ५१ ॥

·उसाणिरुद्धं ।
अह धुज्जडिणा विसज्जिओ विअळुत्ताळ-भर्श कराकई,। ?
तिसिरो कडु-घग्घर-स्सरो जुवरो को वि भमेइ सन्चदो ॥
अथ धूर्जटिना विसृष्टो विकलोतालभयंकराकृतिः ।
त्रिशिराः कटुघर्घरस्वरो ज्वरः कोऽपि बनाम सर्वतः ॥ ५२ ।।
जदु-चीर-वळाई सो भिसं परिमुच्छावइ मच्छरी जदा।
इरिणा वि तदा विणिम्मिओ बळवन्तो जुबरो चउ-भुओ ।।
यदुवीरबलानि स भृशं पर्यमूर्च्छयन्मत्सरी यदा ।
"हरिणाऽपि तदा विनिर्मितो बलवा-ज्वरश्चतुर्भुजः ॥ ५३ ।।
तिसिरं स भणाइ वेण्डवो तुमए हो असमिक्खआरिणा ।
सळहेण व पावए खओ सुल्दो होहिइ संपों मइ ।।
त्रिशिरसं स बमाण वैष्णवस्त्वया भो असमीक्ष्यकारिणा ।
शलभेनेव पावके क्षयः सुलभो भविष्यति सांप्रतं मयि ।। ५४ ॥
जुवर-प्पसरं चिइच्छिउं जुबरो एव्य हुवेज वेजओ।
গিজ অলি হৃৎস ল সন্ত্রাস কৱা জি ।
ज्वरमसरं चिकित्सितुं ज्वर एव भवेद्यः ।
लमं चरणे कण्टकं न समुत्खनति कण्टकेन किम् ।। ५५ ।।

·विओ सग्गो
उब मझ णिवज्झ-मच्छरं भुअ-सोण्डीरमिणं रणङ्गणे ।
अवि होसि तिसीसमओ तुवं सम-सीसंण नहेसि णं मए ।।
पश्य मम निबद्धमत्सरं भुजशौर्यमिदं रणानणे ।
अपि भवसि त्रिशीपस्त्वं समशीपै न लभसे नूनं मया ॥ ५६ ॥
तिसिरेण अकि विजयि सुणु हो काळ-हरस्स जंपिनं।
इह तं घडआमि संपर्भ असुरो जेण व्हज संपलं ।।
त्रिशिरसा च किमपि जल्लितं शृणु भोः कालहरस्य यत्प्रियम् ।
इह तद्धटयामि सांप्रतमसुरो येन समेत संपदम् ।। ५७ ।।
फहैं संकर-किंकरं वि मं यय्यन्तं जल उमिन्छसि ।
इह ता मिहिरंमु-संच तिमिरोहो परिहोदुमीहइ ।।
फर्यकरकिरमपि मां बलवन्तं जड़, जेतुमिच्छसि ।
इद ताहि मिहिरागुमंचयं निनिरोपः परिभरिनुमीहने ॥ ५८ ॥
मा तार्गे रणं तळा-नलि पदिमखोणि-गई नहा-हि ।
पळगा पणि दमा-दुमि फुड-जामं जणिभं मिया मिलि ।।
अब तयो गगनगननि भिनमोजिनमो नमानमि ।
पनामानिमामि मुटनाई जा मिनामिनि ॥ ५ ॥

·उसाणिरुद्धं
जुहि वेण्हु-जरेण खण्डिओ पहरन्तेण किराणुहिण्डिओ।
तिसिरी विवळाइ मेइणी-णह-पाआळ-तळेसु वेविरो ।।
युधि विष्णुज्वरेण खण्डितः प्रहरता किलानुहिण्डितः ।
त्रिशिरा विपलायत मेदिनीनभःपातालतलेषु वेपनशीलः ॥ ६० ॥
अमुण चिअ रुद-सिद्दिणा भअ-घोणन्त-स-बाह-दिद्विणा ।
चळणम्यु-अमळिएण सो थविदो सन्त-मएण मा-हवो ॥ .
अमुनैव रुद्रष्टिना भयपूर्णमानसबाप्पदृष्टिना ।
चरणाम्बुजमाश्रितेन स स्तुतः शान्तमदेन माधवः ॥ ६१ ॥
अ-भरं विहुरस्स देहि मे भअवं तुज्झ जराहिँ मा-हव ।
अ-विवेअ-समुद्द-मजिओ अहके होमि खुणेण णिज्जिओ ॥,
अभयं विधुराय देहि मे भगवंस्तव ज्वरान्माधव ।
अविवेकसमुद्रमनो ऽहं भवामि खल्वनेन निर्जितः ।। ६२ ।।
विदिओ सि मए सणा-अणो जस-सिडिट्टिइ-णास-कारओ ।
सिदि-अण्ठ-विरिश्च-चासव-प्पमुहाणं वि तुवं सि काळणं ॥
विदितो ऽसि मया सनातनो जगत्सृष्टिस्थितिनाशकारकः ।
शितिकण्ठविरिचयासवप्रमुखाणामपि त्वमसि कारणम् ॥ ६३ ॥

·विओ सग्गो
३७
.
अ-गुण-प्पइदिस्स मण्णिमो भअवं तुज्झ गुणाणुरोहणं ।
पवणस्स सुअन्धिउण्हदादि व संकामिअमीस केवळ ॥
अगुणप्रकृतेर्मन्यामहे भगवंस्तव गुणानुरोधनम् ।
पवनस्य सुगन्धितोप्णतादीव सांकामिकमीश केवलम् ॥ ६४ ॥
इह ठावर-जङ्गमप्पए सअळे वत्युणि वित्थरिज्जए ।
भवदो चित्र अणत्तणं अअ तेळं व तिलम्मि सव्वदो ॥
इह स्थावरजंगमात्मके सकले वस्तुनि विस्तीर्यते ।
भवत एव चैतन्यमज तैलमिय तिले सर्वतः ॥ ६५ ॥
तुइ संणिहिदम्मि पेक्खए विविहं णचइ णचई व सा।
सअळत्य-विअक-कारिणी तुह माआ तह णाम दु-गहा ॥
त्वयि संनिहिने प्रेक्षक विविधं नृत्यति नर्तकीय सा ।
सकलार्थवितर्ककारिणी तव माया तथा नाम दुर्घहा ॥ ६६ ॥
सअळ-भुवण-रक्खा-दिक्खिाणं मुआणं
भुभअ-चइ-णिहाणं सङ्घ-चकङ्किआणं ।
तुह का रिघु-उन्छी-यन्द-यन्दिग्गहाणं
जिणइ विण-पाचारण-दावो पदावो ।
सकलभुवनरक्षादीक्षितानां भुजानां भुजगपतिनिमानां गहचकारितानाम् ।
तव कृतरिपुलक्ष्मीचन्दयन्दिमहाणां जयति विनतपापारप्यदायः प्रतापः ॥१७॥

·उसाणिरुद्धं
मसार-मणि-सामळं महुर-हास-जोण्डा-झरी:
परीअ-मुह-चन्दमं विपुळ-दीह-णेत्तुप्पळं |
उर-प्फुरिअ-कोत्थुई मणि-किरीड-कन्ति-च्छडा-
कडाह-परिमण्डिअं पणमिमो सरीरं तुमे ॥
मसारमणिश्यामलं मधुरहासज्योत्साझरी-
परीतमुखचन्द्रमो विपुलदीर्घनेत्रोत्पलम् ।
उरःस्फुरितकौस्तुभं मणिकिरीटकान्तिच्छटा.
कटाहपरिमण्डितं प्रणमामः शरीरं तव ॥ ६८ ॥
वअ-सुन्दरी-घण-थणङ्क-कुङ्कुम-प्फुसणा-पिसङ्ग-त्रणमाळ-भारिणो ।
तुह देवई-सुअ सु-अम्म-णिम्मळी-कअ-जम्म-जम्मि-मण-वासिणो णमो॥
वजसुन्दरीघनस्तनाङ्ककुकुममार्जनापिशङ्गवनमालभारिणे ।
तुभ्यं देवकीसुत सुकर्मनिर्मलीकृतजन्मजन्मिमनोवासिने नमः ॥ ६९ ।।
इस त्थुओ पमण-रिघु-जरेण सो पसण्णदं समहि-गओ जणदणो ।
रद-प्पहा-विसद-सुहोळिमक्खरं मर-म्हिओ भणइ गिरं स-गोरवं ।।
इति स्तुनो मदन रिपुज्वरेण स प्रसन्नतां समधिगतो जनार्दनः ।
रदप्रभाविपदमुधादिताक्षरों मृदुस्मितो यभाण गिरं सगौरवम् ॥ ७० ॥

·विओ सग्गो
अम्हो वम्हण अम्हकेरअ-जरादो गुं महन्तो भवं
तासं मुञ्चउ पञ्च-याण-रिखुणो जिम्माण-मम्मो तुवं ।
ता णो माणण-पत्त-मत्त-सुहिओ जादो सि पीदो म्हि दे
सिझं तुज्झ तिसीस संपइ सुहं गच्छेहि स-च्छन्ददो ॥
हंहो ब्राह्मणास्मदीयज्वरान्नूनं महान्भवां-
स्त्रासं मुञ्चतु पञ्चबाणरिपोनिर्माणमहो त्वम् ।
तस्मानो माननपात्रमात्मसुहज्जातो ऽसि प्रीतो ऽस्मि ते
सिद्ध तव त्रिशीर्ष संप्रति सुखं गच्छ स्वच्छन्दतः ॥ ७१ ॥
तुइत्तो भूदाणं मह तुह अ संभासणमिणं
महरन्ताणं वाहा ण हु ति-हुवणे होहिइ दिदं ।
पसादो णो कामं दुइइ महई लुम्पइ रु
नहाकामं धीमं ति-सिर विसरेहि प्पडिदिसं॥
त्वचो भूतानां मम तव च संभाषणमिदं
स्मरतां बाधा न खलु त्रिभुवने भविष्यति दृढम् ।
प्रसादो नः फार्म दोन्धि महती उम्पति रुज
यथाकामं धीमंन्विशिरो बिसर प्रतिदिगम् ॥ ७२ ॥

·४० उसाणिरुद्धं इअ भणिअ जरं तं वि-जरं तो कुणन्तो समर-धरणि-माए रेदए मा-हवो सो। विहअ-तुहिण-वाहा-सु-प्पहं कप्पअन्तो पदुममिव जळन्तो पुक्खरे तिक्ख-मोहो । इअ उसाणिरुद्धम्मि विओ सग्गो । इति भणित्वा ज्वरं तं विज्वरं ततः कुर्व- समरधरणिभागे राजते माधवः सः । विहततुहिनबाधासुप्रभं कल्पय- पद्ममिव ज्वलन्पुष्करे तीक्ष्णमयूखः ।। ७३ ॥ इत्युपानिरुद्धे द्वितीयः सर्गः ॥

·तिओ सग्गो
अंह सिहर-णिहे भुए सहस्सं विडवि-सरिच्छ-धणु-च्छडे वहन्तो ।
घण-रण-कुदुओ पुणो वि वाणो पअ जङ्गम-विश्य-सेळ-कप्पो ।
अथ शिखरनिभान्भुजान्सहस्रं विटपिसदृक्षधनुश्छटान्वहन् ।
धनरणकुतुकः पुनरपि चाणः प्राचलजङ्गमविन्ध्यशैलकल्पः ॥ १ ॥
c"
-
कुडिळ-दिढ-कुअण्ड-दण्ड-सण्ड-प्पणिहिअ-दिप्प-खुरप्प-दु-प्पसझो।
पअवि-हम-कडप्प-कडि सो जळअ-गहीर-वं रहं रुहेइ ॥
कुटिलढकोदण्डदण्डपण्डप्रणिहितदीप्रक्षुरप्रदुप्पसद्यः ।
प्रजविहयसमूहकृष्टं स जलदगभीररचं रथं रुरोह ॥ २ ॥
भुम-णिवह-विसनि-अङ्गओह-छविध-पिसङ्ग-मणि-प्पहङकुरेहि।
अ-विरळ-चिडवग्ग-ग्ग-पुष्फो स हु बहु रेहइ सम्मनि-दुमो च ॥
भुजनियहविपक्काइदोपस्थापितपिशङ्गमणिप्रभाइकुरैः ।
अविरल विटपामलमपुप्पः स खलु यहाजत शाल्मलिद्रुम इव ॥ ३ ॥

·उसाणिरुद्धं
कसण-घण-सवत्त-गत्त-सोहो उवरि समुद्धअ-पण्डराअवत्तो ।
णव-समुदिअ-चन्द-मण्डलाहोनाअ-रण्णाअर-संणिहो विहाइ ।।
कृष्णघनसपत्नगात्रशोभ उपरि समुद्धृतपाण्डरातपत्रः ।
नक्समुदितचन्द्रमण्डलाधोगतरनाकरसंनिभो व्यभात् ॥ ४ ॥
अहिअमुहअ-पास-भासमाण-प्फुड-परिचञ्चळ-चामरावहूओ।
तड-जुअळ-विरूद-कास-गुच्छो विअ ळसए जमुणा-जळ-प्पवाहो ॥
अधिकमुभयपार्श्वभासमानस्फुटपरिचञ्चलचामरावधूतः ।
तटयुगलविरूढकाशगुच्छ इवालसद्यमुनाजलप्रवाहः ॥ ५ ॥
कर-कमळ-मळिजमाण-घाणासण-गुणमत्त-पहं णिरिक्खमाणं ।
फुड-पडिघ-पिसङ्ग-णेत्त-कोणं महु-महमिक्खइ त-वखणं स बाणो ।।
करकमलमृद्यमानबाणासनगुणमात्मपथं निरीक्षमाणम् ।
स्फुटप्रतिघपिशङ्गनेत्रकोणं मधुमथनमैक्षत तत्क्षणं स बाणः ॥ ६॥
तुरिअमहिगो भगाइ सो णं किमिह पअन्भसि गोविआ-तणू-अ ।
मुणसु ण णरओ म्हि ण म्हि कंसो अह अहके वळि-णन्दणो स वाणो॥
त्वरितमभिगतो ऽभणत्स एनं किमिह प्रगल्भसे गोपिकातनूज ।
जानीहि न नरको ऽस्मि नास्मि कंसो ऽथाहं पलिनन्दनः स वाणः ॥ ७॥

·विओं सग्गो
ति-अस-उर-तरटिआ-कआकड्ढण-घण-सोहग-उम्भ-जम्भिाणं ।
घणु-गुण-किण-गण्ठि-कक्कसाणं सुणसि कहं ण भुआग मे पावं ।।
त्रिदशपुरविदग्धस्त्रीकचाकर्षणघनसौभगलामजृम्भितानाम् ।
धनुर्गुणकिणग्रन्थिकर्कशानां शृणोपि कथं न भुजानां मे प्रतापम् ।। ८ ॥
सुण पुण दुस-ळञ्छणस्स संझा-णडण-महम्मि महं मइङ्ग-चाए ।
अदिसम-कुसळेहि एहि दोहि दु-लह-तमो वि हि लम्भिओ पसाओ।
शृणु पुनर्वृपलान्छनस्य संध्यानटनमहे मम मृदङ्गवादे ।
अतिशयकुशलैरेमियॊभिर्दुर्लभतमो ऽपि हि लब्धः प्रसादः ॥ ९ ॥
णिअ-पम-फिडिआ का इमेहि वळ-महण-प्पमुद्दा णिलिम्प-जोहा।
अवणि-सुर-महेसु हव्य-भा भअ-विहळा हि अ-विग्गहा भुणन्ति ।।
निजपदभ्रष्टाः कृता अमीभिर्वलमथनप्रमुखा निलिम्पयोधाः ।
अवनिसुरमखेषु हन्यभागं भयविह्वला पविग्रहा भुअते ॥ १० ॥
ण हु विसुमरिमं मए तुए ज मह जण वा-उड्यणेण मन्दं ।
अळिम-बड़-छळेण वश्चिमण ति-हुवणमाहरिमं ण किं तहिन्तो ।।
न खल विस्मृतं मया त्वया यन्मम जनकं वयोलनेन मन्दम् ।
अलीकवटुच्छलेन वचयित्वा त्रिभुवनमाहतं न कि तम्मान् ॥ ११ ॥

·उसाणिरुद्धं
उइदमुइदमज्ज दिडिआ मे भुअ-वण-मझ-पई सुइं पविठं ।
जुहि विजिअ तुमं वसे करिस्सं तुरिअमहं भुवणाइँ चोदहा वि ॥
उचितमुचितमद्य दिष्टया मे भुजवनमध्यपथं सुखं प्रविष्टम् ।
युधि विजित्य त्वां वशे करिप्ये त्वरितमहं भुवनानि चतुर्दशापि ॥ १२ ॥
पडिभणइ णमिन्दिरा-सहाओ दणु-सुअ जुज्जइ दे उवक्कमो अं।
जइ तुह भुअ-काणणस्स भङ्गो ण हि तह कारिसि दे जहाहिळासो।।
प्रत्यभणदेन मिन्दिरासहायो दनुसुत युज्यते त उपक्रमो ऽयम् ।
यदि तव भुजकाननस्य मङ्गो न हि तथा करिष्यसि ते यथाऽभिलापः ॥१३॥
तुवरसि मअ-तव्हिअण्णवण्णो-विहरण-सोक्खमिदो तदो हिगन्तुं ।
अवि अ गअण-पुप्फ-माळिआहिं सुरहि-तमाहिँ विभूसिउं च केसे ॥
त्वरसे मृगतृष्णिकार्णवा! विहरणसौख्यमितस्ततोऽधिगन्तुम् ।
अपि च गगनपुष्पमालिकाभिः सुरभितमाभिर्विभूपयितुं च केशान् ॥१४॥
किमिह विहळ-जप्पिएण कज्जं पअडअ तं भुअ-दण्ड-चण्डिमाणं ।
ति-हुवण-रण-सूर वीर गन्वं खवअसि.जेण खणेण दाणविन्द ॥
किमिह विफलजल्पितेन कार्य प्रकटय तं भुजदण्डचण्डिमानम् ।
त्रिभुवनरणशूर धीर गवै क्षपयसि येन क्षणेन दानवेन्द्र ॥ १५ ॥

·विओ सग्गो
-
प्रवरिअ सर-पूरिअन्तरिक्खं रह-चळणुच्चळ-रेणु-दु-णिरिक्खं ।
महु-रिखु-वळि-णन्दणाण रुक्खं जूणइ रणं पुर-माहिणो समरखं ॥
अनन्तरं शरपूरितान्तरिक्षं रथचरणोच्चलद्रेणुदुनिरीक्षम् ।
मधुरिपुबलिनन्दनयो रूक्षमजायत रणं पुरमाथिनः समक्षम् ॥ १६ ॥
णमइ रमइ णचइ प्पणोइ प्पहसइ जप्पइ कम्पइ ब्भमेइ ।
पमअ-मअ-भआउळं पुळन्तो पमह-गणो तइ ताण संपहारं ।।
अनमदरमतानृत्यत्प्राणौत्साहसदजल्पदकम्पताम्राम्यत् ।
प्रमदमदभयाकुलं प्रलोकयन्प्रमथगणस्तदा तयोः संपहारम् ॥ १७ ॥
अणुविरणइ गन्ध-सिन्धुराळी-मअ-परिवंहिअ-बंहिआणुविज्झं ।
जदु-चळ-घण-दुन्दुभि-प्पणादं गमण-अळे सुर-संघ-तूर-घोसो।।
अनुव्यरणद्गन्धसिन्धुरालीमदपरिवहितहितानुविद्धम् ।
यदुवलपनदुन्दुभिषणादं गगनतले सुरसंघतूर्यघोषः ॥ १८ ॥
अणु-खणमणिरुद्ध-कण-चीही-कुसळ-बदायुद-बन्धु-पन्य-भूओ।
महु-मह-कर-गुण्ण-सद्ग-मोची-गिणअ-मरो णिणअन्तरं यगेइ ॥
अनुक्षणमनिरुद्धकर्णवीधीकुशल्यदायदयन्धुपान्यभृतः ।
मधुमयनकरनुन्नशामानिनदमरो निनदान्तरमध्यगयन् ॥ १० ॥

·४६
उसाणिरुद्धं
अह णिसिद-मुहेण थोर-दीई कणअ-कडाअ -मणि-पछडा-कडारं।
विडवमिव तरुस्स बाहुमेकं लुणइ सरेण सुरारिणो मुरारी॥
अथ निशितमुखेन स्थूलदीर्घ कनककटकमणिच्छटाकडारम् ।
विटपमिव तरो हुमेकमलुनाच्छरेण सुरारेर्मुरारिः ॥ २० ॥
भुवि णिपडइ सो ह साहमन्ते-उर-जण-वाह-जळेण वाहु-छेओ ।
सह अ स-हरिसामरोह-मुत्त-प्फुड-अर-कप्प-अरु-प्पसूणएहि ।।
भुवि न्यपतत्सो ऽथ सार्धमन्तःपुरजनबाप्पजलेन बाहुच्छेदः ।
सह च सहर्षामरौघमुक्तस्फुटतरकल्पतरुप्रसूनैः ॥ २१ ॥
स धणुह-विसिहे सरास-जीआ-कसण-सिणिद्ध-किणङ्किअ-प्पओढे ।
ति-हुवण-जअ-च्छि-केळि-सोहे छिणइ पुणो वि भुए रिबुस्स कण्हो ।
स धनुर्विशिखाशरासज्याकर्षण स्निग्धकिणाङ्कितप्रकोष्ठान् ।
त्रिभुवनजयलक्ष्मीकेलिसौधानच्छिनत्पुनरपि भुजात्रिपोः कृष्णः ॥ २२ ॥
खुडिअ-णिवडिएदि अङ्गुळीओवळ-रुइ-दिप्प-अहिँ तैहिँ दोहि ।
विळसइ समर-क्खमा वहूहि फणि-णिबहेहिँ व चन्दणाण वाडी ।।
त्रुटितनिपतितैरडगुलीयोपलरुचिदीप्रतलैस्तैदोभिः ।
व्यलसत्समरक्षमा बहुभिः फणिनिवहैरिव चन्दनानां घाटी ॥ २३ ॥

·विओ सग्गो
अह वुसह-धओ स-भत्तमेणं पुळइस खण्डिअ-पाम-बाहु-सण्डं ।
उवगदुअ समं पसाअअन्तो दिइ-अ-रिवू दिढ-संभमो भणाइ ।।
अथ वृषभध्वजः स्वभक्तमेनं प्रलोक्य खण्डितप्रायबाहुपण्डम् ।
उपगम्य स्वयं प्रसादयन्दितिजरिपुं दृढसंममो ऽभणत् ।। २४ ॥
पसिद पदुम-गाह दीण-लोए तुवमसि कारुणिो मुणीहि गीओ।
कह किर विद्दळ यलिस्स पुतं रण-जिअमज्ज वि णाणुअम्पसे हो ।।
प्रसीद पद्मनाम दीनलोके त्वमसि कारुणिको मुनिभिगतिः ।
कयं किल विहलं बले: पुत्रं रणजितमद्यापि नानुकम्पमे मोः ॥ २५ ॥
तुइ थुइ-वअगादियुत्त-धामे ति-गुण-कहा-पह-दर-संणिहाणे ।
महु-मह कदमेहि अवरवरदि थुविभ पसत्ति-गुणं कुणम्ह अम्हे ।।
त्वयि स्तुतियचनातिचधानि त्रिगुणकथापथदूरसंनिपाने ।
र: स्तुत्या प्रसत्तिगुणं गुमो वयम् ॥ २६ ॥
मधुमथन कतमैरक्षरः
का तुइ महिमा मुणिजणिजो मुणि-महरि वि दिग्व-दसणेरि ।
गहियभण-मणाणं गोमरो सो उपणिस-अपसर-तप्परिज-भूमी ।।
कथं तब महिमा शानन्यो गनिवृषभैरपि दिव्यदर्शनः ।
नदि परनमनमांगोचरः स उपनिषदक्षरताय मामिः ॥ २७ ॥

·उसाणिरुद्धं
तुह उण अवदार-कीळिआई रअ-तम-सत्त-गुणे समळिआई।
णिअ-कम-भुवणावण-खमाई मुर-हर कस्स ण विम्हों कुणन्ति ।।
तव पुनरवतारक्रीडितानि रजस्तमःसत्त्वगुणान्समाश्रितानि ।
निजकृतभुवनावनक्षमाणि मुरहर कस्य न विस्मयं कुर्वन्ति ॥ २८ ॥
तह हि मह-मही-हर-प्पमाणं तुवमधिगच्छिअ मच्छ-राअ-वेसं ।
कुणसि घण-विसाण-रुग्ग-वच्छं दणु-अ-भडं किर तक्खरं तईए ।
तथा हि महामहीधरप्रमाणं त्वमधिगम्य मत्स्यराजवेपम् ।
अकरोनिविषाणरुग्णवक्षसं दनुजभटं किल तस्करं त्रय्याः ॥ २९ ।।
कळिअ कुळिस-णिछुट्टि-पिटें कमठ-अणुं कमळच्छ कच्छ-णिठें ।
तह गहिरिम-दुद्ध-सिन्धु-खुद्धं मणसि-अ-सुन्दर मन्दरं धरेसि ॥
कलयित्वा कुलिशनिष्ठुरास्थिपृष्ठां कमठतर्नु कमलाक्ष कच्छनिष्ठाम् ।
तथा गम्भीरिमदुग्धसिन्धुक्षुब्धं मनसिजसुन्दर मन्दरमधारयः ॥ ३० ॥
असणि-सअळ-चीम-रूढ-दाढङकुर-परिपाडिअ-देच्च-वच्छ-सेलं ।
धरणि-हर तुमे वराह-रूवं पडिभअ-विम्हअ-कारि संम्हरामो ।।
अशनिशकलबीजरूढदंष्ट्राड्कुरपरिपाटितदैत्यवक्षःशैलम् ।
धरणिधर तव वराहरूपं प्रतिभयविस्मयकारि संस्मरामः ॥ ३१ ॥

·तिओ सग्गो
४९
णह-खुडिअ-सुरारि गत्त-रत्त छुरण-कडार-सडा-जडाळ-चत्तं ।
तुह णर-हरि-विगई महन्तं कई कहइस्समकुण्ठ-कण्ठ-णा ॥
नखत्रुटितसुरारिंगावरक्तच्छुरणकडारसटाजटालयक्त्रम् ।
तब नरहरिविग्रहं महान्तं कथं कथयिष्याम्यकुण्ठकण्ठनादम् ॥ ३२ ॥
अह बड़-वपुणा दुळिकिआदो भुवण-तई जणआर्हि अस्स च ।
तिहिणिअ-पम-विकमेहि सिग्यं अवदरिआ तुमए रमाएँ गाह ।।
अथ वटुवपुपा वधिताद्भुवनत्रयी जनकादस्यैव ।
त्रिभिर्निजपदविक्रमः शीपमपद्दता त्वया रमाया नाथ ।। ३३ ।।
Vति-हुचण-नभ-मत्त-यत्त-विजन्जुण-भुअ-काणण-कत्तणिद्ध-धारे ।
फुरिम-सिहिणि खत्तिाण वंसो भिउ-पइणा तुमए हुओ कुठार ।।
त्रिभुवनजयमतकार्तवीर्यार्जुनभुजफाननकर्तनेदधारे ।
फुस्तिमिशिनि क्षत्रियाणा वंशो भृगुपतिना त्वया हुतः मुठा ॥ ३४ ।।
दा-सह-तणी भरं भवन्तो जगम-गुमा-पम-फंम-कामुमाई।
विहि-परण-म-परोरिदाई दर-प्रणरस मिस ग्वण्टएर ।।
दगम्वतनयो भवान्भवानकमुनारदसर्गकामुकानि ।
विभिमानानाम्दानि दायदनम्य निगम्यमन्टपन ॥ ३५॥

·उसाणिरुद्धं विदलिअ-करि-दन्त-सुब्भमेकं णव-मेहावळि-सामळं दुईअं । इस तणु-जुअळं बहेसि रम्मं जउ-सुअ संपइ णीळ-पीअ-वासं ॥ विदलितकरिदन्तशुभ्रमेकं नवमेघावलिश्यामलं द्वितीयम् । इति तनुयुगलं वहसि रम्यं यदुसुत संप्रति नीलपीतवासः ॥ ३६ ॥ मअण-रस-सिणिद्ध-मुद्ध-णारी-कुडिळ-कडक्ख-णिरिक्खणेक-ळवखं । उर-ठिअ-सिरि-वच्छ-कोत्थुहं दे हरइ ण किं जणमञ्जणाहमङ्गं ॥ मदनरसस्निग्धमुग्धनारीकुटिलकटाक्षनिरीक्षणैकलक्ष्यम् । उरःस्थितनीवत्सकौस्तुभं ते हरति न किं जनमञ्जनाममङ्गम् ॥ ३७ ॥ विअअ-सह तुर्व सि वीस-णाहो विविह-चराअर-वाविरो तुवं सि । णिअम-विडविणो वि णेक-साहा-ठिअ-बहु-रूव-फळस्स णं सि मूळं ॥ विजयसख त्वमसि विश्वनाथो विविधचराचरव्यापनशीलस्त्वमसि । निगमविटपिनोऽपि नैकशाखास्थितबहुरूपफलस्य नन्वसि मूलम् ॥ ३८ ॥ अ-सरण-सरणं तुवं सि जं तो वर-अ तुमं करुणाअरं मुणन्ति । परिसमिअ-विसं व काळिअंता गळिअ-म विसजेहि वाणमेणं ।। अशरणशरणं त्वमसि यत्ततो बरद त्वां करुणाकरं जानन्ति । परिशमितविषमिव कालियं तस्माद्गलितमदं विसृज बाणमेनम् ॥ ३९ ॥ - ·तिओ सग्गो अह भणइ हरी पसण्ण-चेदो विरम वुस-अ हो मह स्थवादो। तुह चरिद-महत्तणे विमठे अदिळहुई इमराण वीर-वत्ता ।। अधाभणद्धरिः प्रसन्नता विरम वृपध्वज भो मम स्तवात् । तव चरितमहत्त्वे विमृष्टेऽतिलघ्वीतग्पां वीर्यवत्ता ॥ ४० ॥ सुर-णर-भुअएसु जस्स घाणा अवि कुसुमाई ण केण वि पसज्ञा । णअण-सिदिणि तं वि पश्च-याणं दइइ भवं किमिदो परं वित्तं ।। मुरनरभुजगेपु यम्य वाणा अपि कुसुमानि न केनापि प्रसह्याः । नयनमिश्विनि तमपि पायाणमदहद्भवानिकमतः परं विचित्तम् ॥ ११ ॥ भइणि-घडिअ-कुण्डळीस-मोच्ची-चळअ-सेळ-वरिठ-याण-पिट्ठा । अवणि-रहमििद्वअस्स तुज्झ तिवुर-बदम्मि टिई थुमा ण केहि ।। अटनिपटिन कुण्डलीशमोवलयितमीलवरिष्ठपाणपृष्ठा । भवनिग्यमधिष्ठितम्य तय त्रिपुरवयं स्थितिः स्तुता न फैः ॥ ४२ ॥ ग्यविभ-ति-हुवणं पहुम्ह-गिम्ह-प्पमर-विमोमिअ-देव-दाणयोहं । नम्-पिदि मम्मि काल-मई पशु-राशिणलए म पिरिण। क्षपिन त्रिभुपनं मदोन्ममीमप्रमरविशोपिनदेवदानवोपन् । जलनिधिम्यने सानाट पशुपने किन स्पया म्ययं निर्मिग ।। ५३ ।।

·५२
उसाणिरुद्धं
अह व ण बहु जप्पिएण कंजं भुवण-अळे इअरेण जं-अ-सज्झं ।
णिहिल-तणु-भिआण जं च खेमं णवर तुए चिअ संभु लम्भिअंतं ॥
अथ वा न बहु जल्पितेन कार्य भुवनतले इतरेण यदसाध्यम् ।
निखिलतनुभृतां यच्च क्षेमं केवलं त्वयैव शंभो लम्भितं तत् ॥ ४४ ।।
फणि-मअ-मणि-भूसणाभिरामं कपिस-कपद-वि-णिद-मुद्ध-अन्दं ।
परसु-मअ-कपाळ-मूळ-पाणि परम-सिवं णमिमो तुम किमण्णं ।।
फणिमयमणिभूषणाभिरामं कपिशकपर्दविनिद्रमुग्धचन्द्रम् ।
परशुमृगकपालशूलपाणिं परमशिवं नमामस्त्वां किमन्यत् ॥ १५ ॥
अहह तुह महेस किं भणामो अ-विअळमळिअ-वळहत्तणं तं ।
उव भव विसुमारिअदि-वासो असुर-दुवार-ठिओ कओ सि जेण ।।
अहह तव महेश किं भणामोऽविकलमाश्रितवल्लभत्वं तत् ।
पश्य भव विस्मारितादिवासोऽसुरद्वारस्थितः कृतोऽसि येन ॥ ४६ ॥
इह खुण वळि-णन्दणं हणिस्सं णवर करेमि मअ-परोह-णिस्सं ।
जइ मअ-सअह उक्खिदो सो उवरि खळाणं हि होज्ज भूरि-दोसो ॥
इह खलु न बलिनन्दनं हनिष्यामि केवलं करोमि मदप्ररोहनिःस्वम् ।
यदि मदश्वयथुरुपेक्षितः स उपरि खलानां हि भवेद्भरिदोषः ॥ १७ ॥

·तियो सग्गो
स-सपह-पहलाअ-पत्थिओ हं ण हु णिहणामि खळे वि तबकुळीणे ।
धरउ चिरमदो हि दोहिँ दोहिं पुर-रिपु तुज्झ पिओ खु एस वाणो ।
सगपथाहादप्रार्थितो ऽहं न खलु निहन्मि खलानपि तत्कुलीनान् ।
ध्रियतां चिरमतो हि द्वाभ्यां दोयो पुररिपो तव प्रियः खल्वेप बाणः॥४८॥
इअ भणि ठिअं चउ-भुतं भअ-परिवेविर-गत्तओ स वाणो ।
पणमिञ परिसिठ्ठ-पाणि-जुग्ग-प्फुड पडिअञ्जळि-बन्धणो भगाइ ॥
इति भणित्वा स्थितं चतुर्भुजं तं भयपरिवेपनशीलगात्रः स याणः ।
प्रणम्य परिशिष्टपाणियुग्मस्फुटघटितालिबन्धनोऽभणत् ॥ ४० ॥
जभ नभ जदु-गाह दीण-रकरवा-बद-सइ-दिक्खिा परिख-राम-फेद ।
तुह चळण-जुअळ्ळमस्स मज्झं पसिभ दा-मन-सिन्धुणो णमो दे ॥
जय जय यदुनाथ दीनरक्षायतसदादीक्षित पक्षिराजस्तो।
तव चरणयुगाश्रयाय मायं प्रसीद दयामृतमिन्धये नमम्ने ॥ ५० ॥
अ-विण-कम-गव्य-णिबियेथे तुमउ मा या फिरावरनं ।
खममु फमन-णाहणार तं हो मह-म-दा-मरसेण माणसेण ॥
अविनयकृतगर्वनिवि त्वयि मया यन यलिलापरादम् ।
क्षमम्य कमलनाभ नाय ततो: माजदयामम्मन मानमेन ॥ ११ ॥

·५४
उसाणिरुद्धं
मह गुरु पहळादओ महप्पा तुह पअ-संम्हरणेण द्ध-सिद्धी ।
इअ जइ वि मुणासि कण्ह कामं तह वि पहामि विमोह-वाउराअं ।।
मम गुरुः प्रहादो महात्मा तव पदसंस्मरणेन लब्धसिद्धिः ।
इति यद्यपि जानासि कृष्ण कामं तथाप्यपतं विमोहवागुरायाम् ॥ ५२ ।।
जह लुअ-विडवाळिणो दुमस्स पविसइ कोडर-रन्धमक-मोहो ।
तह खुडिअ-भुआवळिस्स मज्झं हिअअमिदाणि खु गाइए विवेओ ।।
यथा लून विटपाले?मस्य प्रविशति कोटररन्ध्रमर्कमयूखः ।
तथा त्रुटितभुजावलेर्मम हृदयमिदानी खलु गाहते विवेकः ॥ ५३ ॥
मह पिअ-दुहिआ उसे त्ति कण्णा तुह महु-सूअण पोत्तअस्स दिण्णा ।
सु-सरिस-वर-पत्त-संपआणं जणण-फळं किर इत्थिआ-जणस्स ॥
मम प्रियदुहितोपेति कन्या तव मधुसूदन पौत्त्राय दत्ता ।
सुसदृशवरपात्रसंप्रदानं जननफलं किल स्त्रीजनस्म ॥ ५४
रइ-रमण-कुमारओ णिरूरो विवहउ मज्झ सुअंमणो-ज्ज-सीळं ।
लडह-गुण-णिहीण ताण सङ्गो रइ-मदणाण व होदु पुण्ण-सोहो ।।
रतिरमणकुमारकोऽनिरुद्धो विवहतु मम सुतां मनोज्ञशीलाम् ।
लटभगुणनिध्योस्तयोः सङ्गो रतिमदनयोरिव भवतु पूर्णशोभः ॥ ५५ ॥

·तिओ सग्गो
इअ कहि तदो णिवत्तमाणो बनि-तणओ कुमरी-घरं पविहो ।
विहडिअ-सर-बन्धणं करेइ प्पहरिस-फुळ्ळ-मुहम्बुओ णिरुदं ।
इति कथयित्वा ततो निवर्तमानो बलितनयः कुमारीगृहं प्रविष्टः ।
विघटितशरबन्धनमकरोत्सहर्पफुल्लमुखाम्बुजोऽनिरुद्धम् ॥ ५६ ॥
अह पमुदिअ-चित्त-चित्त-दा-कर-अळ-गेण्डिअ-पाणि-पळवाए ।
सहिअमहिम-सोहि उसाए दणु-अ-बई उवणेइ णं मुउन्दं ।।
अथ प्रमुदितचित्तचित्रलेखाकरतलगृहीतपाणिपल्लवया ।
सहितमधिकशोभितमुपया दनुजपतिरुपानयदेनं मुकुन्दम् ॥ ५७ ।।
मणि-कणअ-दुऊळ-पण्डु-छत्त-अ-रह-णाभ-तुरंग-तुङ्ग-सोई ।
स-रस-गुण-समस्थिइत्यिभोई विमरइ जोअअ-रित्ययं च से सो ॥
मणिकनकदुकूलपाण्डुच्छत्रध्वजरथनागतुरंगतुशोभम् ।
सरसगुणसमर्थितस्योपं व्यतरपौतकरित्रथकं चास्मै सः ।। ५८ ॥
भणइ भ भभवं पडिच्छ पोतं स-हरिममेममुसा-बई पसण्यो ।
अवमु म तुइ हुन-सन-भावं मणमिममिय-गुणो स-यन्धु-रठं ।
अभगए भगवन्मताच्छ पौत्र सभार्यमतमुपापति प्रसनः ।
अवान तवाभिमुखमर्यभायं जनमिममिष्टगुणः समन्धुगष्टम् ॥ ५० ॥

·उसाणिरुद्धं इअ स कभ-पअक्खिणो णमन्तो महु-महणं महणिजमुज्जनन्तं । परिरहिम सिणेह-वाह-कण्ठो दुहिदु-वरे स-घरं विसेइ वाणो॥ इति स कृतप्रदक्षिणो नमन्मधुमथनं महनीयमुज्ज्वलन्तम् । परिरभ्य स्नेहबाप्पकण्ठो दुहितृवरौ स्वगृहं विवेश वाणः ॥ ६० ॥ कण्हो सोण्हा-सुअं तं चिअ तरुण-सिणेहोळ्ळदिट्ठी पुळन्तो जिग्धन्तो दिग्ध-आलं हिरि-भर-णमिए सीस-भाए बहूए । तो दे मोदेण सूदोवणिअ-णिअ-रहे सेर-मारोवअन्तो गेई पट्टेइ साहं पहरिस-महसा तुन्दिळेहिं वळेहिं ।। कृष्णः स्नुषासुतं तमेव तरुणस्नेहादृष्टिः प्रलोकय- ञ्जिवन्दीर्घकालं हीभरनमिते शीर्पभागे वध्वाः । ततस्तौ मोदेन सूतोपनीतनिजरथे स्वैरमारोपय- न्गेहं प्रतस्थे सार्धं प्रहर्षमहसा तुन्दिलैर्बलैः ॥ ६१ ॥ मुर-हरो रह-रोविअ-कामिणी-परिखुदो रिघु-दोह-णिरङ्कुसो। उपरि सो वरिसोदिअ-विज्जुको पमुदिरो मुदिरो विअ रेहइ ।। मुरहरो रथरोपितकामिनीपरिवृतो रिपुद्रोहनिरङ्कुशः । उपरि स वर्षोदित विद्युत्प्रमोदशीलो मुदिर इवाराजत ।। ६२ ।।

·तिओ सग्गो वळ-रोप्पिणेभ-क-चम्म-सच्चइ-प्पमुहेहि विण्डि-णिवहेहि संयुदो । स-उरं दुवार-वइमाविसेइ सो अमरावई विभ पुरंदरो हरी ॥ इअ उसाणिरुद्धम्मि तिओ सग्गो बलरौक्मिणेयकृतवर्मसात्यकिप्रमुखैर्वृष्णिनिवहैः संवृतः । स्वपुरं द्वारवतीमाविशत्सोऽमरावतीमिव पुरंदरो हरिः ॥ ६३ ॥ इत्युपानिरुद्ध तृतीयः सर्गः

·चउत्थो सग्गो
अह सोऊण तं पोरा णाराअणमुवडिअं ।
ऊसुसन्ति विओअचा वारि-वाहं व चादआ ॥
अथ श्रुत्वा तं पौरा नारायणमुपस्थितम् ।
उदश्वसन्वियोगार्ता वारिवाहमिव चातकाः ॥ १ ॥
अमअ-प्पढम-स्थाण-तप्पादासेवणूसुआ।
पच्चुवट्ठन्ति तं सव्वे चओरा व सुहा-अरं ।।
अमृतप्रथमस्थानतत्पादासेवनोत्सुकाः ।
प्रत्युपतस्थुस्तं सर्वे चकोरा इव सुधाकरम् ॥ २ ॥
उसाए उस-वेळाए सुजं विअ समण्णिभं ।
अणिरुद्धं तदो दछे पाढत्ता पोर-इत्थिा ॥
उपया उपलया सूर्यमिव समन्वितम् ।
अनिरुद्धं ततो द्रष्टुं प्रारब्धाः पौरयोषितः ॥ ३ ॥

·चउत्यो सग्गो
ताणं अ तुवरन्तीणं विच्छिण्णद्ध-विभूसणा ।
कळ-कञ्ची-हळबोळा अवस्था का वि वइ ।।
तासां च स्वरमाणानां विच्छिन्नाविभूषणा ।
कलकाञ्चीकोलाहलाऽवस्या काऽप्यवर्तत ॥ ४ ॥
आमुश्चिअ झणकारि एफ-पाअम्मि णेउरं ।
सुण्णेणावर-पारण सिग्धं का वि पडिइ ।।
आमोच्य झणकार्येकपादे नूपुरम् ।
शून्यनापरपादेन शीघ्रं काऽपि प्रातिष्ठत ॥ ५ ॥
तुळा-कोडि-म्भमेणेका कङ्कणं पाम-पथए ।
आमोएदुम-सत्ता णं णावासं त्ति दूसइ ।।
तुलाकोटिभ्रमेणेका करणं पादपाने ।
आमोक्तुमशक्तननायकागमित्यदूषयत ॥ ६ ॥
महुन्छिट्टैण मम्मि ओठे णटेण नेभसा ।
पिन्हाळत्तम-मन्तीए असणं का वि रा॥
मनिटेन गृप ओष्ठ नटेन गंतगा।
पिहालगाकमान्यानं काऽप्परतापत् ॥ ७॥

·६०
उसाणिरुद्धं
पसाहिआए घेप्पन्ती वळादो का वि ठाविआ।
तीए कुङ्कुममाळित्तं थणे वाहेण खाळइ ।।
प्रसाधिकया गृह्यमाणा बलात्काऽपि स्थापिता ।
तया कुङ्कुममालिप्तं स्तने वाप्पेणाक्षालयत् ॥ ८ ॥
अङ्गों कङ्कण-ट्ठाणे सधे काए वि बन्धिों।
गच्छन्तीए ण तं णाअं फिडिअं पडिअं भुवि ॥
अगदं कङ्कणस्थाने स्वयं कयाऽपि बद्धम् ।
गच्छन्त्या न तज्ज्ञातं भ्रष्टं पतितं भुवि ॥ ९ ॥
कचि कण्ठे णिवज्झन्ती पाळम्वं च कडी-अडे ।
धावन्ती का वि णावेइ सवत्तीणं विडम्बणं ॥
काञ्ची कण्ठे निबध्नती प्रालम्बं च कटीतटे ।
धावन्ती काऽपि नावैत्सपत्नीनां विडम्बनम् ॥ १० ॥
पआण-प्पढिळ णिचि गण्हन्ती का वि पाणिणा ।
जण-संसम्मि तूरन्ती ण पट्ठइ ण चिट्ठइ ॥
.
प्रयाणप्रशिथिलां नीवी गृहती काऽपि पाणिना ।
जनसंसदि स्वरमाणा न प्रातिष्ठत नातिष्ठत् ॥ ११ ॥

·चउत्यो सग्गो ६१ इअ चाउळ-चेवाओ विम्बोट्ठीओ कहचण । मणि-हम्मिअ-पासाए आरुहन्ति समन्तदो ॥ इति व्याकुलचेष्टा बिम्बोष्ठयः कथंचन । मणिहर्म्यप्रासादानारोहन्समन्ततः ॥ १२ ॥ गवरख-विवराहिन्तो कडक्खा ताण णिगदा । पगम्मि कमळाहिन्तो रेहन्ति भमरा विम ।। गवाक्षविवरेभ्यः कटाक्षारतासां निर्गताः । प्रगे कमलेभ्यो रेजुर्ममरा इव ॥ १२ ॥ इमे उसागिदाणं मुद्द-चन्देमु लग्गिया। फल-लन्छि यझन्ति णि-कलोम वि फुटं ॥ इमे उपानिरुद्धयोर्मुन्नचन्द्रयारीमाः । कलालक्ष्मीमासिकायोरपि म्फुटम् ॥ १४ ॥ अणिरुदेरिम्पी का वि गाम-नम्मा चाहिमा। भदिवा वि सरसीए मार-माएँ मा ।।

·६२
उसाणिरुद्धं
तं सिणिद्धं पुळन्तीए अण्णाए गण्ड-चुम्विणो ।
सही-संमद्दणोण्हेण णिण्हुआ सेअ-विन्दुणो ।
तं स्निग्धं प्रलोकयन्त्याऽन्यया गण्डचुम्बिनः ।
सखीसंमर्दनौप्ण्येन निहुताः स्वेदविन्दवः ॥ १६ ॥
तारिसीए च्चिएकाए थण-उम्भाण येवढे ।
किं मं सहि धुणासि त्ति कोवं णाडिअ गोविओ ॥
तादृश्यैवैकया स्तनकुम्भयोघेपथुः ।
किं मां सखि धुनासीति कोपं नाटयित्वा गोपितः ॥ १७ ॥
णीसास-मारुआ-घोनिरुत्तरिज्जा वि काअण ।
छादेइ अत्तणो भावं णिन्दन्ती दक्षिणाणिळं ॥
निःश्वासमारुतापूर्णनशीलोत्तरीयाऽपि काचन ।
च्छादयामासात्मनो भावं निन्दन्ती दक्षिणानिलम् ॥ १८ ॥
स-प्पिअंतं च दट्टण बुड्ढाहिं देवई-सुओ।
रुप्पिणीए णवोढाए संपत्तो संम्हरिजइ ।।
सप्रियं तं च दृष्ट्वा वृद्धाभिर्देवकीसुतः ।
रुक्मिण्या नवोढया संप्राप्तः समस्मर्यत ॥ १९ ॥

·चउत्थो सग्गो
६३
णिज्झाअन्तीहि तारिखं मज्झमाहिं विसतिओ।
रई परिणअन्तो सो पज्जुण्णो पुन्यमाअदो ॥
निध्यायन्तीभिस्ताक्षं मध्यमामिविशक्तिः ।
रति परिणयन्स प्रधुतः पूर्वमागतः ॥ २० ॥
अह याळ-मिअच्छीओ पेन्छन्तीमो उसा-यई।
उप्फुल्ळ-कोउहळ्ळाओ याहरन्ति परप्फरं ।।
अध बालमृगाक्ष्यः प्रेक्षमाणा उपापतिम् ।
उत्फुल्लकोतहला व्याहरन्परस्परम् ॥ २१ ॥
पुरिसो पुरिसो एसो इत्यिा इस्थिमा इभं ।
एगाणं चित्र दम्पगं दम्पत्ति मणिनः ॥
पुरुषः पुरुप एप मीमीयग।
एनयोग्य दाम्पत्यं दाम्पत्यमिति मण्यने ॥ २२ ॥

·उसाणिरुद्धं
अहीअ-काम-सत्यो वि तरट्टीसु अ-संधुओ।
अ-कम्म-कुसळो वेजो चिइच्छासु व खम्भइ ॥
अधीतकामशास्त्रोऽपि विदग्धास्वसंस्तुतः ।
अकर्मकुशलो वैयश्चिकित्सास्थिय स्तनोति ॥ २४ ॥
इत्यिआ-गुण-सामग्गी अच्छइळ्ळम्मि वळळहे ।
रत्ताए णि-प्फळ चेअ कन्दारम्मि व कोमुई ।।
स्त्रीगुणसामग्र्यविदग्धे वल्लभे ।
रक्तायां निष्फलैव कान्तार इव कौमुदी ॥ २५॥
अ-संतत्तेण संत ण कोहं जाउ रजइ ।
अवरत्ताणुरत्ताणं दम्पच्चं कस्स रोअइ ॥
असंतप्तेन संतप्तं न लोहं जातु रज्यति ।
अपरक्तानुरक्तयोदाम्पत्यं कस्मै रोचते ॥ २६ ॥
मोर-पक्ख-समं पेम्मै मिहुणस्स विडम्वणं ।
चास-च्छद-सरिच्छं तु पत्थणिज्ज-तमं खु तं ॥
मयूरपक्षसमं प्रेम मिथुनस्य विडम्बनम् ।
चापच्छदसदृशं तु प्रार्थनीयतमं खलु तत् ॥ २७ ॥

·चवत्यो सग्गो कि ण जाणद जम्मस्स जुवाणं तं परं फळं । अभिष्णो भाव-वन्धो जो दुक्खम्मि अ सुद्दम्मि म ।। किं न जानीथ जन्मनो यूनोस्तत्परं फलम् । अभिन्नो भाववन्धो यो दुःखे च मुग्वे च ॥ २८ ॥ समो उसाणिदाणं पेम्मो पेन्छ। सुचइ । फडपरव-पह-पन्यहि विवखणेहि परफरं ।। सग उपानिरुद्धयोः प्रेमा पश्यत मुच्यते । फटाक्षपथपान्वीक्षणः परम्परम् ॥ २० ॥ मा, पाण-गुए साहु मारावगम्मि जंतुए। पोम्मराम-सळामार कामं विम रञ्जिमं ॥ माशु याणमुने माधु मारापले यत्त्वया । पगगनलारुपा फनकामिर तम् ॥ ३०॥ मावन्ना होई विना विभ- विदेण गनिभा । भ-रम्मा होड रम्मा पिद-भपणोटिभरणा ||

·उसाणिरुद्धं
अवि सीद-च्छद-च्छाअ-सन्दा चन्दण-वळरी ।
विस-पाअवमळ्ळीणा कि ण मुच्छं पअच्छदि ।
अपि शीतच्छदच्छायसान्द्रा चन्दनवल्लरी ।
विषपादपमाश्रिता किं न मूर्छा प्रयच्छति ॥ ३२ ॥
सुज्ज-पाअ-समाळिद्धा णळिणी जह रेहइ ।
तह रेहसि कळ्ळाणि णेण हत्थे कआ तुवं ।।
सूर्यपादसंस्पृष्टा नलिनी यथा राजति ।
तथा राजसि कल्याण्यनेन हस्ते कृता त्वम् ॥ ३३ ॥
अन्ज पज्जुण्णिणा णेण महुरेण स्मादिआ ।
सिङ्गारेण व्व वच्छोमी रीई कं वा ण कड्दसि ॥
अद्य प्राधुम्निनाऽनेन मधुरेण समाहता ।
शृङ्गारेणेव वैदर्भी रीतिः कं वा न कर्षसि ॥ ३३ ॥
तुवं चित्र णिरुद्धण संगआ भासि अङ्गणे ।
विळि चिअ विजोइ.णीळ-मेहेण मेलिआ ॥
त्ममेवानिरुद्धेन संगता भास्यङ्गने ।
विद्युदेव विद्योतने नीलमेघेन मेलिता ॥ ३४ ॥

·चउत्थो सग्गो ६७ हरि-सोण्हासुओ चेअ जोग्गो तुद्द सु-मझमे । उइदो चन्द-लेहाए कृपदो चेअ मूळिणो हरिस्नुपासुत एव योग्यस्तव सुमध्यमे । उचितश्चन्द्रलेखायाः कपर्द एव शूलिनः ॥ ३५ ॥ लज्जा -णिवडिओ किंचि-कोउहळ-प्पट्टिओ। तुज्झ से पढमस्सेसो होदु हिन्दोल-खेळणं ।। लज्जानिवर्तितः किंचित्कौतूहलप्रवर्तितः । तवाल्य प्रथमाश्लोपो भवतु हिन्दोलखेलनम् ।। ३६ ।। एस चुम्घउ तम्मोळं तुझंस-बलिअं मुहं । भिङ्गो व कलुळ-वारण परावडिअमम्यु-अं । एप चुम्चतु तामोष्ठं तवांसवलितं मुग्यम् । इव कल्यवानेन परावर्तितमम्युजम् ।। ३७ ॥ पिमं गं पिअ-सळावं तुदिका वि हरिस्ससि । कोइळ विम गुअन्तं माअन्द-तरु-मञ्जरी ॥ मियमेन प्रिपसंलापं तूप्पणीकाऽपि हरिष्यामि । फोफिलमिव गुमन्तं माफन्दतम्मारी ।। ३८ ॥

·६८ उसाणिरुद्धं णीवी-हुत्तं अ से पाणि वारइस्ससि पाणिणा | गई वेअस-रुक्खस्स विडवं विअ उम्मिणा ॥ नीव्यभिमुखं चास्य पाणिं वारयिप्यसि पाणिना। नदी वेतसवृक्षस्य विटपमिवोर्मिणा ॥ ३९ ॥ इअ विम्हअ-कोडेहि विम्हारिअ-कह-कर्म । जं कि पि जप्पमाणाहिं ताहि साणन्द-दक्खिा ॥ इति विस्मयकौतूहलाभ्यां विस्मारितकथाक्रमम् । यत्किमपि जल्पन्तीभिस्ताभिः सानन्ददृष्टौ ॥ ४० ॥ उहवो-पास-णिक्खित्त-मुत्ता-कळस-सोहिणा । राअ-मग्गेण गच्छन्ता गेहं गाहन्ति दम्पई ।। उभयपार्थनिक्षिप्तमुक्ताकलशशोभिना । राजमार्गेण गच्छन्तौ गेहमगाहेतां दम्पती ॥ ४१ ।। वुदन्ते-उर-णारी हि दुब्वा-संवलिदेहि दे। लाएहि परिडिज्झन्ता विस्सन्ता मणि-मन्दिरे ।। वृद्धान्तःपुरनारीभिर्दू संवलितैस्तौ । लाजैर्वृप्यमाणौ विश्रान्तौ मणिमन्दिरै ।। ४२ ॥

·चउत्यो सग्गो
६९
जह-वाणोपविठेहिं तुझेहिं पुट्ठ-गोरअं।
राम-दामोदरेहि दे बच्छळिजेण पेच्छिदा ।।
यथास्थानोपविष्टाभ्यां तुष्टाभ्यां पुष्टगौरयम् ।
रामदामोदराभ्यां तौ वात्सल्यन प्रेक्षितौ ॥ ४३ ॥
।
जह-सत्यं महारम्भे पत्ते पाणि-गहूसवे ।
मणि-इम्मिअमारूढा पाहत्ता पोट-खेळणं ॥
यथाशास्त्रं महारम्भ वृत्ते पाणिग्रहोत्सवे ।
मणिहर्म्यमारूढी प्रारब्धौ प्रौढग्वेलनम् ॥ ४४ ॥
पुव्यमुवाह-लाहादो सङ्का-संकोइद-चामो ।
जो जो मण-रहो ताणं सो सो तइ पवइ ॥
पूर्वमुद्राहलाभाच्छयासंकोचितकमः ।
यो यो मनोरथम्तयोः स स तदा प्रावर्तत ॥ ४५ ॥
अपल-दोणिमाता पम्म-णाविभ-वन्धया ।
कज्ञा-गाई समुत्तिग्गा तिस्से विडि-किसोरिभा ।"
अपारद्रोणिमाम्दा प्रेमनाविरुवान्धया ।
मलानदी गमुगां तस्या रष्टिकिशोरिका ॥ १६ ॥

·७०
उसाणिरुद्ध
पुष्फ-पळ्य-पळ्ळङ्कमाठिएण पिएण सा ।
हत्य क्षेत्रण ळजन्ती अङ्के कहँ वि ठाविआ ॥
पुष्पपल्लवपल्यङ्कमास्थितेन प्रियेण सा ।
हस्ते गृहीत्वा लज्जमानाऽके कथमपि स्थापिता ॥ १७ ॥
पुलअङ्कुर-संमद-किंचि-प्पढिळ-बन्धणं ।
वारिओ वि स कड्ढेइ सणिअं से थणंसुअं॥
पुलकाङ्कुरसंमर्दकिंचित्पशिथिलबन्धनम् ।
पारितोऽपि स चकर्ष शनैरस्याः स्तनांशुकम् ।। ४८ ॥
इसि-धम्मळवामट्ठ-घुसिणङ्क-घण-त्यणी ।
बळामोडि परिस्सत्ता णेण सा वाण-णन्दिणी ॥
ईपधर्मलवामृष्टघुसृणाधनस्तनी ।
बलास्परिप्वक्ताऽनेन सा बाणनन्दिनी ॥ ४९ ।।
कपोळ-पुळ उच्छ्रण-कत्यूरी-पत्त-केहि ।
विम्ब-तम्बाहरं णेण चुम्बिअं से मुहम्बु-अं ।।
कपोलपुलकोच्नकस्तूरीपत्रलेखिकम् ।
बिम्बताम्राधरमनेन चुम्बितमस्या मुखाम्बुजम् ॥ ५० ॥

·घउत्थो सम्गो
गवक्ख-रन्ध-गाहन्त-मोहाळि-कुसुमञ्जळी ।
उग्गओ रइ-णचस्स सुत्त-हारो सुहा-अरो॥
गवाक्षरन्ध्रगाहमानमयूखालिकुसुमाञ्जलिः ।
उद्तो रतिनृतम्य सूत्रधारः सुधाकरः ॥ ५१ ॥
चन्द अन्त-मणी-सन्द-णीसन्द-सिअ-कुहिमं ।
आठिओ वह कामी सेरं भासइ भामिणि ॥
चन्द्रकान्तमणीसान्द्रनिप्यन्दशीतकुट्टिमम् ।
आस्थितो वलभी कामी म्वरमभाषत भामिनीम् ॥ ५२ ॥
पेन्द्र चन्दाणणे चन्दं मन्दं चिम समुग्गई।
विपत्रेण मुहेणं दे णिजिभ जिमं विम ।।
पश्य चन्द्रानने चन्द्रं मन्दमय समुहतम् ।
विमलेन मुग्गेन ने निर्जितं लजितामिव ।। ५३ ॥
फरियमम-मण भिमो ममननाणो।
को भनम पद-पतं मम-मरण ॥
१. मनु गगमान मानिनो मृगनासनः ।
इस बात पदपत्रं मृगटेन ने ॥ ५५ ॥

·૭૨
उसाणिरुद्धं
अचि-णेत्त-समुत्थो विति-णेत्त-सिर-सेहरो।
अमअस्स णिवासो वि मअस्स वसई अ॥
अत्रिनेत्रसमुत्थोऽपि त्रिनेत्रशिरःशेखरः ।
अमृतस्य निवासोऽपि मृगस्य वसतिरयम् ॥ ५५ ॥
फालाणळ-मसी-दिण्णो कण्हिमा एस दीसइ ।
इमरिस संभु-कोडीर-मण्डणे ण कुरङ्गओ ।
फालानलमपीदत्तः कृष्णिमैप दृश्यते ।
अस्मिन्शंभुकोटीरमण्डने न कुरङ्गकः ।। ५६ ।।
मा दे मुहेन्दुणा होज दिवा वि रअणि-ब्भमो ।
इस एस विरिञ्चेण अङ्किओ रअणी-अरो॥
मा ते मुखेन्दुना भूद्दिवाऽपि रजनीभ्रमः ।
इत्येष विरिश्चनाक्तितो रजनीकरः ॥ ५७ ॥
जं वा कुमुदिणी-विष्पवास-सोअ-पळीमसं ।
हिअअं से पासेइ सच्छदाए कुदो मिओ ॥
यद्वा कुमुदिनीविप्रवासशोकमलीमसम् ।
हृदयमस्य प्रकाशते स्वच्छतया कुतो मृगः ॥ ५८ ॥

·चउत्यो सग्गो मओ जइ कहं णाम पुव्वाअळ-गुद्दा-ठिआ। पेरन्तापडि सिझ्या उयेक्खन्ति खणं विणं ॥ मृगो यदि कथं नाम पूर्वाचलगुहास्थिताः । पर्यन्तापतितं सिंहा उपेक्षेरन्क्षणमध्येनम् ॥ ६० ॥ जह-छन्दमिर्म चन्दं पुळोएदि सु-लोअणे । इमादो अवरं त्यि दसणिज सरीरिणो ।। यथाच्छन्दमिमं चन्द्रं प्रलोकय मुलोचने । अम्मादपरं नास्ति दर्शनीयं शरीरिणः ॥ ६१ ॥ गण्डित्तआणं मैदेण गज्नं भिण्ण-गुणं भवे । दुपिखणो विस-मोटो में मुहिणो मुहा-अरो॥ प्रहीतणां भेदेन माझं भिसगुणं भवेत् । दुःसिनो विरामयूमो ऽयं मुसिनः साल मुधाकरः ॥ १२ ॥ सनम विस-गोमु परव-वादी ण दिना। पन-नो एम मचाईचा पीणए । मापारि मोक्षानो न दीपने । मेयर एप मरालि नेपानिप्रानपति पत् ॥ ६ ॥ 17

·७४
उसाणिरुद्धं
सप्पेहि सह वासो जो एदस्स हर-मत्थए ।
दाह-सत्ती तदो द्धा चरिदत्था विओइसु ॥
सपैः : सह वासो य एतस्य हरमस्तके ।
दाहशक्तिस्ततो लब्धा चरितार्था वियोगिषु ॥ ६४ ॥
अअंदु णाइ-धम्मो जं पदुमं गं विणिन्दइ ।
एदस्स तस्स उम्पत्तिाममेकं जलं प किं ॥
अयं तु ज्ञातिधर्मो यत्पद्ममेनं विनिन्दति ।
एतस्य तस्य चोत्पत्तिस्थानमेकं जलं न किम् ॥ ६५ ।।
पदुमस्स वि एदस्सि पत्थि परं त्ति मण्णिमो ।
सवत्त-कुमुअ-वरखेम-आरो एस त्ति तं परं ॥
पद्मस्याप्येतस्मिन्नास्ति वैरमिति मन्यामहे ।
सपनकुमुदक्षेमकार एष इति तत्परम् ॥ ६६ ॥
समो जं पहवो जं असमो भिङ्गाणं आअरो।
दुवअं तं सरो-अस्स केरवे घेर-कारणं ॥
समो यत्प्रभवो यच्च समो भृङ्गाणामादरः ।
द्वयं तत्सरोजस्य कैरवे वैरकारणंम् ॥ ६७ ॥

·चउत्यो सम्गो ७५ अप्पा लच्छी-घरं किं च ळच्छी-णाहस्स णाहि-ओ। इअ किं कुमुआहिन्तो भेदो पम्मेण णाडिओ.॥ आत्मा लक्ष्मीगृहं किं च लक्ष्मीनाथस्य नाभिजः । इति किं कुमुदेभ्यो भेदः पद्मन नादृतः ॥ ६८ ॥ णिअहम्मि महन्तस्स जं रं तं विडम्बणा । कुमुअम्मि सं-बेरस्स अम्मो कञ्जस्स अदा ।। निकृष्टे महतो यद्वैरं तद्विडम्यना । कुमुदे सवैरस्य अहो कंजस्याज्ञता ।। ६९ ।। लन्छी-छीळा-णिएदो वि मन्द-भगं खु पक-अं। जेश सन्य-जणाणन्दो चन्दिरो ण पोइए । लक्ष्मीलीलानिकेतनमपि मन्दमाग्यं खलु पङ्कजम् । येन सर्वजनानन्दश्चन्द्रो न प्रलोक्यते ॥ ७० ॥ स-नेदणाणं णो चित्तं दवइ ति फिमन्भु। चन्दुनोएण गावा विज सन्दा अ-एमणो ॥ संगतनानां नधितं याति किमगुतम् । चन्दोदधोनेन भावाऽपि याम्पन्दनेऽचेतनः ।। ७१ ॥

·उसाणिरुद्धं
रस-ण्ण-जण-मुद्धण्णो चओरो चिअ णावरो।
॥
.
रसज्ञजनमूर्धन्यश्चकोर एव नापरः।
.
॥ ७२ ॥
ळच्छी-कोत्थुइ-पारि-जाअ-सुर-माअङ्गाण जो सोअरो
जो वा रुइ-कवद-मण्डण-मणी जो रोहिणी-वळूळहो ।'
कामुद्दाम-कळा-विळास-कळणा-विस्सम्भ-सक्खी खु जो
चन्दं वन्दसु सुन्दरङ्गि तमिमं णेत्ताण सिद्धञ्जणं ॥
लक्ष्मीकौस्तुभपारिजातसुरमातङ्गानां यः सोदरो
यो वा रुद्रकपर्दमण्डनमणियों रोहिणीवल्लभः ।
कामोदामकलाविलासकलनावित्रम्भसाक्षी खलु य-
श्चन्द्रं वन्दस्व सुन्दराङ्गि तमिमं नेत्रयोः सिद्धाञ्जनम् ॥ ७३ ॥
पञ्चक्ख-क्खिअ-णिआम-णिआवराह-
वेरग्ग-रोस-कलसाइँ वि माणिणीणं ।
जस्सोदए चित्र विणा चळण-प्पणाम
चित्ताइँ पीइ-महुराइँ पिआ कुणन्ति ।।
प्रत्यक्षदृष्टनिकामनिजापराधवैराग्यरोपकलुषाण्यपि मानिनीनाम् ।
यस्योदय एव विना चरणप्रणामं चित्तानि प्रीतिमधुराणि प्रियाः कुर्वन्ति ॥७४॥

·चउत्थो सग्गो
७७
जो चेष स-चरण-झंकरण-च्छण
विस्सेस-खेअ-विदळवखरमारुमन्ति ।
वाई गळन्तमअरन्द-णिहं मुअन्ति
सिम्यं करेइ तिर केरविणि पसण्णम् ॥
य एव पट्चरणझंकरणच्छलेन विश्लेपखेदविहलाक्षरमारुदतीम् ।
वाप्पं गलन्मकरन्दनिभं मुश्चन्तीं शीघं करोति किल कैरविणीं प्रसन्नाम् ॥७५॥
१
-
पण्डि खु संखुहिअचम्मह-हीरमाण-
धेरेहि दीह-रस-कैळि-मिळाविरहि ।'
पेम्माउळेहि मिगुणेहि सुहा-रसोळा
पिजन्ति णेत्त-चुछएहि जदीअ-मोहा ।।
इदानी खलु संक्षुभितमन्मथतियमाणधैर्षिरतकेलिम्लापितैः ।
प्रेमाकुलैमिथुनेः मुधारसाः पीयन्ते नेवचुलकैदीयमयूखाः ॥ ७६ ॥
✓
ळजा-यहू-करण-कम्मद-चम्महाओ
पन्छण्ण-कामुम-घरं पडि पट्टिाओ ।
सजो णिरत्य-तिमिराहि करावलीहि
ल्धेड़ जो अ-अरुणो अहिसारिआमा।
लबालपूकरणकर्मठमन्मथाः प्रच्छतकामुकगृहं प्रति प्रस्थिताः ।
सो निरस्ततिमिराभिः फरावलीमी रुगदि योऽकरुगोऽभिमारिकाः ॥७॥

·उसाणिरुद्धं
जणिअ-मअण-वाण-स्सेणि-सस्स-परोहं
पइदि-सिसिर-जोण्हा णीर-धारा णिकाअं ।
विअरइ विइरन्तो मेह-ळीळा-धरो जो
पणइ-जण सु-भिक्खं पक्क-विम्बाहराणं ।।
जनितमदनबाणश्रेणिसस्यप्ररोह प्रकृतिशिशिरज्योत्स्नानीरधारानिकायम् ।
चितरति विकिरन्मेघलीलाधरो य प्रणयिजनसुभिक्ष पकविम्याधराभ्य ॥७८॥
तारा-कडप्प सुइ हार-विभूसिआए
जोण्हा-दुऊळ परिवेढिअ-विग्गहाए ।
जो चेअ णिचळ-कळक-तमाळ पत्त
वत्तम्मुजं कमणि पुव्व दिगङ्गणाए ।
तारासमूहशुचिहारविभूषिताया ज्योत्सादुलपरियेष्टितविग्रहाया ।
य एव निश्चलकलकतमारपत्र वस्त्राम्बुज कमनि पूर्व दिगगनाया ॥ ७९ ॥
क्लिङ्क-कळ-कोइठा फलिह पञ्जरो मञ्जुगे
मणोज-मह-राइणो धवळमातप तं ससी ।
पुरदरदिसा-चहू-मुह-वित्त पत्तकुरो
पुरो फुरइ एस दे तुरमुसे णिसेवेहि ण ॥
फ्लकर कोकिन्गस्फटिकपनरो मझुलो मनोनमहाराजम्य धवरमातपर शगी।
पुरदरदिग्वधूमुग्यविनिमपप्राइपुर पुर सुग्त्येप ते त्यमुपे निपेवम्यैनम् ॥८॥

·चउत्थो सग्गो ७९ इअ स विअसन्तन्त-म्मोओ णिवुत्त-णिअन्तणा- जणिअ-वणिमा-सङ्गाभङ्ग-प्पसङ्ग-यणङ्गओ। अ-विरळ-ससि-जोण्हा-सु-पहाअ-सुद्ध-दिसा-मुहे रअणि-णिवहे ळीळा-सीळो गमेइ कुमारओ ।। इति स विकसदन्तर्मोदो निवृत्तनियन्त्रणा- जनितवनितासङ्गामङ्गप्रसङ्गधनाङ्गजः । अविरलशशिज्योत्स्नासुनातशुद्धदिशामुखा- न्बजनिनिवहाँल्लीलाशीलोऽगमयत्कुमारः ॥ ८१ ॥ इत्थं सुत्यिस-पुत्त-पोत्त-णिअरो वित्थिण्ण-कित्ति-रछडा- जोण्हापण्हुअ-रि-विक्कम-तमो-मासाविआसा-मुहो । आणन्दण्णव-पुण्णिमा-सस-हरो सव्वाण णिवाण-दो देवो देवइ-णन्दणो दिसदु वो णिस्सेस-णिस्सेअसं ॥ इअ उसागिद्धम्मि चउत्यो सागो। इत्थं मुस्थितपुत्रपौत्रनिकरो विस्तीर्णकीनिच्छटा- ज्योत्स्नापहनुतरिविक्रमतमोमासिताशामुखः । आनन्दार्णवपूर्णिमाशशघरः सर्वेषां निर्वाणदो देवो देवकीनन्दनो दिगतु वो निःगेपनिःश्रेयसम् ॥ ८२ ।। इत्युपानिम्टे चतुर्थः सर्गः ॥

·८०
उसाणिरुद्धं
सिरि-णाराअण-भट्ट-पाअ-गुरु-वाआणं णमो होदु ।
श्रीनारायणभट्टपादगुरुपादाभ्यां नमो भवतु ।
कव्वं पाअड-रुवं घडिअमिणं राम-पाणि-चाएण ।
पाअड-ममगो गाहो जेण सुई होज वाळाणं ॥
काव्यं प्राकृतरूपं घटितमिदं रामपाणिवादेण ।
प्राकृतमागों गाधो येन सुखं भवेद्वालानाम् ॥ १॥
सुहगच्छमुसाणिरुद्ध-सणं महणिजं महु-सूअणाणुरोहा ।
विबुद्दा पणिभाळअन्तु कव्वं किमहो पेच्छह मच्छरेण कज्ज ।
शुभगाच्छमुपानिरुद्धसंज्ञं महनीयं मधुसूदनानुरोधाः ।
विवुधाः प्रणिमालयन्तु काव्यं किमहो प्रेक्षध्वं मत्सरेण कार्यम् ।। २ ॥
गुरूण चळणम्बुए हिअअ-दप्पणे विम्बिए
सिरेण परिचुम्बिए वुइ-जणेहि आलंम्बिए ।
जसो-महिम-काळणे सु-कम-द्ध-संसीळणे
णमामि मह पाळणे महिअ-रेणु-संमेळणे ॥
गुरूणां चरणाम्बुजे हृदयदर्पणे विम्बिते
शिरसा परिचुम्बिते बुधजनैरालम्बिते ।
यशोमहिमकारणे सुकृतलब्धसंशीलने
नमामि मम पालने महितरेणुसंमेलने ॥ ३ ॥

·चउत्थो सग्गो ८१ कळाणं देज्ज मे णिचं कडक्खामअ-चारिही। गुरुण करुणा-जोण्डा-कळोछळास-मंसलो ।। उसाणिरुद्धं समत्तं। कल्याणं ददातु मे नित्यं कटाक्षामृतवारिधिः गुरूणां करुणाज्योत्स्नाकलोलोल्लासमांसलः ॥ ४ ॥ उपानिरुद्धं समातम् ॥ . 11 ·सिळोअसूई अदुइधम्मो ज ४-६५ अअंमहिन्दो उण एस १-३१ अगुणप्पइदिस्म २-६४ अङ्क समारोविन १.५६ अाअं कङ्कणट्ठाणे ४.५ अज पराजुण्णिणा ४-३४ अनिघडिअ ३-४२ अणिरुद्धेरिखणी ४-१५ अणुराणमणिरुद्ध ३.१९ अणुविरणइ गन्ध ३-१८ अतिणेत्तममुत्यो वि ४-५६ अन्यावयोहम्मि १.६ अपहोनिमारूढा ४.४७ अप्पा रच्छीधरं ४-१८ अमोहनिहाविदळो १२ अमविहुरस्स २.१२ भमअप्पमपाय.२ अमन्दमुन्देर -1 अमुग पिम सर २१ भम्भोजी विभ५0 अम्दो पम्हम अम्हरभ- भरिभरभ.. अवि सीदच्छदच्छा ४.३२ अमंतत्तेग संतत्तं ४-२६ अमणिसअळवी ३-३१ असरणसरणं ३-३९ असिविप्फुरिअरिंग २-१७ अह जाणिवाण २. अह मिसिदमुहेण ३-२. अह ताण रणं २.५९ अह ताण विमाण २-३० अह दे जदुसेण्ण २-२९ अह धुबडिणा २.५२ अह पमुदिअचित्त ३-५७ अह पेन्छद पळस्म ३.. अह पारमिअरडीओ४-21 अह भगद हरी ३४. अह रोसकमाइदेश्सो २-४६ अह य ज ब ४ अह यापुमा १३ अइ युगयो १.२४ अह म्युविपिठ २१ भद गम्मरमम्नदिदि-१५ अद मिहानिदे..

·उसाणिरुद्धं अह सोऊण तं पोरा ४.१ अह सो कअवम्म २-१५ अह सो पडिहार २-२२ अह सो परमेसरो २-३५ अहह तुह महेस ३-४६ अहिअंजहि पं २-१३ अहिअमुहअपास ३-५ अहीअकामसत्यो वि ४-२४ अहो असंबद्धपळावसीळे १-२३ अहो उसाए वअणं १-२८ अहो महाराज व १-६. आमुधिअझणकारि ४-५ आसासअन्ती इअ तं १-३९ इअ कहिअ तदो ३-५६ इअत्युओ मअण २-७० इस पुडप्पण्णमणो १.५१ इअ भणिअ जरं तं २-७३ इअ भणि ठिअं३.४९ इअ वाउळचेठाओ ४.१२ इअ विम्हअकोहि ४.४१ इस संमुणिदम्मि २-१४ इस फअपअरिखगो 1.६. इस विभमन्तन्त मोओ४-८१ इच्छामि मिच्छ चि-७५ इत्यं भगन्ता १-७. इत्थं मुन्धिअपुत ४.८२ दयिभागुगसामग्गी ४-२५ इदं तदो जगह १-२५ धेहि तो केदि १५९ मे उराणिस्ता ४.१४ इसिघम्मळवामठ्ठ ४-५० इसिपरिफडिएन्दु २-२३ इह खु ण बळिणन्दणं ३-४७ इह ठावरजङ्गमप्पए २-६५ इह होन्ति विसाअ २-५ उइदमुइदमज ३-१२ उव मज्झ णिवज्झमच्छर २-५६ उसाए उसवेळाए ४-३ उसाणिरुद्धं त्ति मए १-८ उसे विसाएण कसं १-७६ उहवोपासणिक्खित्त ४.४२ एअम्मि वड्ढन्त १-४३ एहिं खु संखुहिअ ४-७६ एदेसु को णाम तुए १-३४ एव्वं भणन्ति बहुसो १-२२ एस चुम्बउ तम्मोट्ठं ४-३८ कर्षि कण्ठे णियझन्ती ४-१० कण्णाग किंचण १-६२ कण्णाघरं तं युमर १.४२ कण्हो सोहामुरं तं ३-६१ कदम्बसाहा विअ १-५५ कपोळपुळउच्छ्रण ४-५१ कमेण वन्छो घडिअ १.५७ करकमळमळिब ३-६ करगन्दिअमसिगा २.२८ फळापळकोइळा ४-८. यळिभयुळिम... गगपगमवत्त३.४ फराळिअपावामु २.४. कई वि समनिहुओ 11 ·८६ तदो विबुद्धो तरसा १-४६ तह हि महमहीहर ३.२९ ताच माआमणुओ १-१४ ताणं अ तुवरन्तीणं ४-४ ताराकडप्पसुइहार ४-७९ तारिसीए चि एकाए ४-१५ तिअसउरतरहिआ ३-८ तिसिरं स भणाइ २-५४ तिसिरेण अ किं वि २-५७ तिर्हवणजअमत्त ३-३४ तुइ उण अवदार ३-२८ तुइत्तो भूदाणं २-७२ तुइ थुइवअणादि ३-२६ तुइ संणिहिदम्मि २-६६ तुरओहनुरग्ग २-१६ तुरिअमहिगओ ३-७ तुळाकोडिन्भमेणेका ४.६ तुर्व चिणिरुदेण ४.३५ तुवरसि मतहि ३.१४ तुह उण अवदार ३-२० तो सो वि तोमोअहि १-५४ थमो इरै विम्हा १-६४ दणुअवदमुआ १-७७ दशुअस्म भएमु २-४८ ददरहतगभो ३-३५ दिम्मि यद्दे दिल १-३५ दिपन्तमादि.३ सेमि गीगेग... भगुरमी २-३ पानिपुर २.२. उसाणिरुद्धं धणुहम्मि पिणाअ २-२४ पआणप्पढिळं णिधि ४-११ पञ्चक्खळक्खि ४-७४ पज्जुण्णिणा भण्णइ १-६८ पञ्चेसुणा चश्चिअ १.२५ पडिभणइ णमिन्दिरा ३-१३ पंढम पडहस्सणेण २-२१ पदुमस्स वि एदस्सि ४-६६ पपळो वळभद्दकेसरी २.४५ पळम्बकेसिप्पमुहा १-१० पवणुळ्ळिअवळ्ळई २-३ पसाहिआए घेप्पन्ती ४.८ पसिद पदुमणाह ३-२५ पिणं पिअसळ्यवं ४-३९ पिणाइणा कोअण १-१५ पुष्फपळ्य्यपळ्टा ४-४८ पुरिसो पुरिसो एसो ४-२२ पुळअखरममह ४.४९ पुवमुव्याहव्यहादो ४-४६ पेच्छ चन्दाणणे चन्दं ४.५४ पेम्मोकळमायेमु १.५० फणिमअमणि ३-४५ फकिमुराएग २-४ फलिहामळपण्डविग्गहं २-२ पाव्यगरमसीदियो ४.५७ यरोपिणे ३.६३ यागो सहस्रोण दि 1.1 यादाहि माहाहि १.१७ विम्यादरागामाई १.२. भगद अभ ३.५९ ·सिळोअसूई भहस्स वो भत्ति १-१ मिजन्तदेञ्चिन्द १.४ भुअणिवह विसङ्गि ३-३ मुवि पिडइ सो ३-२१ मअणरससिणिद्ध ३-३५ मओ जइ कहं णाम ४-६. मणिकणअदुऊळ ३-५८ मन्तप्पहावेण १-४१ मसारमणिसामळं २-६८ मह गुरु पहलादओ ३-५२ मह पिअदुहिआ ३-५४ महुकेडहसोणिअ २-३६ महुच्छिद्रेण मम्मि ४-७ माआ किमेसा सिविणं १.४७ मा दे मुहेन्दुणा ४-५८ मा ळन मुद्धं १-२१ मुरहरो रहरोविअ ३.६२ मोरपक्ससमं ४-२५ रइरमणकुमारओ ३-५५ रणदो खणमोह २-४४ रणम्मि घोरे रइणाह १-७२ रसण्णजणमुदाणो ४-७२ न्छीकोत्थहपारिजाअ ४.७३ लच्छीळीव्यगिएदो वि ४.७० लजाणिवदिओ ४.३५ टजाळहूकरण ४-०७ पभमुन्दरीपण १.६९ पोस्वसहावेहिं ४.२३ मळकभचण्ड २-३. विधासह तुवं ३-३८ विइणिजइ सव्वदो २-६ विच्छिण्णमझा वि १-४९ विजाबळेण चिअ १-३० विम्हीसरे विश्वसु १-२१ विदळिअकरिदन्त ३-३६ विदिओ सि मए २-६३ विविहा जुउहाण २-३४ विसकन्दोघ १-१६ विसजेहि विहो २-९ विसिहा वि सिहा २-३१ विहिं विवाहस्स १-४५ बुड्ढन्तेउरणारीहिं ४-४३ सअळभुवण २-६७ संभोअसिजार १३ सचेदणाणं णो ४.७१ स धणुहविसिहे ३-२२ सप्पिअंतं च दवण ४-१९ सप्पेहिं सह वासो ४-६४ समुनव्य णिच्चळ १.५० समो उसाणिरुद्धाणं ४-२९ समो जं पहवो जं अ ४-६७ सळं समुक्खाणि १-११ सविसाअभरो २-७ सञ्चस्स वि सगोत्तेमु ४.६३ समपहपहया ३-४८ स हि दिप्पइ विप्प २-१२ सावब्बा होइ विना वि ४-३१ साहिघसंताण १-५ साहु पाणसुए साहु ४-३. सितारओगिरम १.४८

·८८
सिविणे दणुअस्स २-१.
सुजपाअसमाळिद्धा ४-३३
सुण पुण घुस ३-९
सुभडाणे त्रि विड्डिरिळए २.४३
सुरणरभुअएमु ३-४१
मुसिळिगरिछ २-२५
उसाणिरुद्धं
हरपुट्विअपण्णअत्थदो २-३९
हरिपेरिअवारुणयअ २-४२
हरिसिठ्ठसमीरण २.३०
हरि सोण्हासुओ श्वेअ ४-३६
हरिसुग्गअतिक्ख २-२७
हाहा हदाए मह १-७४

·सद्दकोसो अयम् असम अंशु अंशुक च अंस अंसु अंसुअ अ असं अइण अहर अअ " ४:६२ अजण १.५६ अजणाह २.५८ अअळि ४.४९ अजदा १.१३ अण्ण १.३१ २.२५ अण्णव ०.३४ अण्णोण्ण अणए अणङ्ग १.७३ अणन्त १. ६३ अणिरुद्धो अणिळ अयम् अजिन अचिर अज अर्क ३.१४ ३.१४ अक अकन्द अक्ख आकन्द अक्ष अक्षर अजन अजनाभ अअलि अज्ञता अन्य अर्ण अर्णव अन्योन्य अनया अना अनन्त अनिरुद्ध अनिल अनुकूल अनुकम्प अनुबन्ध अनुरफ अनुराग अनुरूप अनुरोध अनुस्पृष्ट अनुहिण्डित ४.१६ २.२६ १.१२ १.८ २.३१ अखर अप अग्नि अद्वित ३.२५ १.११ अहद अग्ग अग्गि अङ्किा म अक्षणा अच्चुभ अच्छइल्क अच्छेर अगना अणुऊळ २.१७ अणुअम्प २.६७ अणुबन्ध अणुरत्त २.१६ अणुराअ २.४३ अणुरूव अणुरोह १.४६ अणुळिद्ध ३.१२ अशुहिण्डि १.१७ १.६३ अच्युत अविदग्ध आर्य अय १.४१ 12 ·उसाणिरुद्धं अत्त आत्मन् २.७१ आत्मन अमुण अळि अळं " अमुना आश्रित अलम् आलक्तक अलीक ३.६१ १.२८ अत्ति अत्थ ३.११ अवकाश अद्दि अदिवुत्त अदिसअ ३.२८ अदो ४.४ अद्ध अधिगच्छि अन्तरिक्ख अन्वेटर ३.५१ अत्ति अर्थ अन्त्र अदि अतिवृत्त अतिशय अतः अर्थ अधिगम्य अन्तरिक्ष अन्तःपुर आत्मन् अपास अपरार्ध अपह्नत अद्भत अपत्य अवनि अवस्था अपराद्ध अपरक अपराध अपर अप्पा अच अळत्त २.३३ अळि ३.४६ अवआस ३.२६. अवच्च अवणि अवस्था २.२४ अवरज्झ अवरक अवराह ४.४३ अवर ४.६८ अवमु अवहरिअ अवहू ४.८२ अवि अविअळ १.२ अविण अविवेश १.१९ अस्स १.५३ अस्सासद २.४२ अस्सेस असगि ४.२३ अद २.७१ अहक २.७२ अहि अयोध अपर अपरद अपण्हुत अन्मुस अबोह अभिह अम्मुभ अम्भोइणी अम्मोहर अम्मो अम्हक अम्दफेर अम्दो ३.५२ अभिध अम्युज अम्मोजिनी अम्भोघर अहो अरमारश अस्मदीप इंदो अमृत अमपति अमन अपहत अवधूत अपि अश्किल अविनय अविवेक अस्त्र आथासयत् आप अशनि अथ अहम् अधिक अहित अधिगत अभिगम्य अमराह ३.१ अहिंगभ १.१ अहिगन्न ·सद्दकोसो अहिट्ठि अहिधावा अहिरोह अहिरामा अहिळास अहिसारिआ अहीस अधिष्ठित अभ्यधावत् अधिरुरोह अभिरामा अभिलाप अभिसारिका अधीश ३.४२ आलिङ्गइ आळित्त २. २७ आविज्झइ १.१३ आविसेइ १.५४ आसण आसा आसामुह आमासअन्ती आसुअ आसुसुक्खणि १.२४ आइ २.५१ आहरिम १.६२ आहिम २.८ आलिङ्गत् आलिप्त आविष्यत् २.१२ आविशत् आसन आस्वाद १.२० आशामुख आश्वासयन्ती १.३९ आशुग २.४१ সাহলি २.४२ आहति २.१८ आहृत ३.११ आहित २.३३ आअद आगत आचक्ष्व आगत्य आकर्ण्य आदर आतपत्र आयुध आकृतिः आकर्षण आकृष्ट आस्थित १.३९ २.४९ इअ इक्ख इति ईक्ष् ३.८ इछ इणं ४.४८ आअक्ख आअच्छि आअणि आअर आअवत्त आउह आकई आकड्ढण आकड्डिअ आठि आडिअ आणन्द आणासि आतवत्त आमुधि आमोएदूं आरुअन्ति आरुहन्ति आरोवअन्तो आना इदम् ; इमम् २.७२, २.१३ इत्यम् ४.८२ स्त्री; योपित् आहत इत्थं इथिआ ४.८२ इदाणि इदानीम् इदम् आनन्द जानासि आतपत्र आमोच्य आमोक्तुम् आरुदती आरोहन आरोपयन् आलय १.५२ ५.४७ ४.६ इदो इन्दआळ ४.१२ इन्ध ३.६१ इमस्मि १.५५ इन्द्रजाल चिद्ध अस्मिन् अनया ·. ९२ उसाणिरुद्धं इमा इमादो इमेहि अस्याम् अस्मात् अमीभिः चिर ईषत् उत्तरीय उदय उदित ४.७४ उद्धत २.४५ इसि ४.७२ ई १.५३ उत्तरिज उद उदि उद्ध २.२३ उद्धण्ण उद्धि उम्पत्ति २.२६ उप्पळ २.५८ उपविठ्ठ २.१२ उप्फुळ्ळ २.६४ उप्फुस उम्भ २.३१ ४.६५ ईक्खण ईहते ४.४४ ४.२१ ईसर ईस ईश मूर्धन्य उद्धृत उत्पत्ति उत्पल उपविष्ट उत्फुल्छ उन्मृष्ट कुम्भ ऊष्मन् उन्माद ऊर्मि उन्मुख उन्मोच्य २.१६ उ उ १.२३ ४.४० उम्मा २.८ अम्मि २.३१ उम्मुह १.५ उम्मोइस उर ४. ५४ अळि २.२४ पुर २.३५ उचित उत्कट उक्षित उदक्षिपत् उद्गत उद्घोषित उच्चलित उच्छिष्ट उच्छून प्रेरित उक्खि उदिसपेइ उग्ग उग्घोसि उच्चळिद उच्छिद्र उच्छृण ठन उज्जो उज्दार आई २.३, २.७० पश्य २५६ अपचरन्ति उपक्रम उद्योत निर्झर २.१६ उव उवअरन्ति उवकम उवगदु ४.७१ टवडिओ २.५० उवाणि ठवणिम १.६ ठपणेइ २.५१ ठपरि उनल उपगम्य उपस्थित उपनीत उपनिषत् उपानयत् उपरि ३.२७ उण उत्ताळ उत्तिण्ण पुनः उत्ताल उत्तीर्ण उपल ३.२३ ·सद्दकोसो ९३ उववण्ण उपपन्न श्रो १.४८ उच्वाह उवाग उवाळहामि उवेक्ख उपेक्खिद उह उद्दव उद्वाह उपागत उपालमे उपेक्ष उपेक्षित १.२९ ४. ४६ ओछ २.११ ओणि १.७४ ओदरन्ति २.१३ ओसहि ओह ओष्ठ योनि अवातरन् ओषधि ओघ १.११ २.१६ उभय क ४.४२ " उसा उपा १.८ क १.६७ कृत कच 15 कआ १.१६ ४.३१ कअन्त १.३१ ऊहाना उत्सव ४.४४ ककस ऊढिअङ्गणा ऊसव ऊसुअ मसुसन्ति कृतान्त कर्कश कार्य काची ३.१५ उत्सुक उदवसन् कची कस का कडक्ख कटाक्ष ४.२९ ए १.४६ कडप्प २.१७ एतत् एतम् समूह कटक कडा " १.४७ कडाह कडीअड १.३ एका एहि एगाणं ४, २२ कढसि ४.६५ कड्डिअ इदानीम् एनयोः एतस्य एतस्मिन् एतेषु एवम् एवं कटाह कटीतट कटु कर्पसि कृष्ट कर्षित आकृष्ट चाप कठोर काण्ड कण्टक ४.३४ ३.२ २.१० एदस्स एदस्सि एदेमु एवं एय्य एमो १. ३४ कहे १.४१ १.२२ " छडोर १.२४ कण्ड एभिः ·उसाणिरुद्धं कपणसळळ कण्हर कण्हसार कण्ह कहिमा कण्ण कर्णशल्य कृष्णपुर कृष्णसार कृष्ण कृष्णिमा कर्ण कण कनक कपणा कण्णूसव कत्तण कत्तविज कत्थूरी कदम कन्या कर्णोत्सव कर्तन कार्तवीर्य कस्तूरी " कतम " कान्त कान्ति कान्तार इन्दीवर कल्प कन्ति कन्दार कन्दोह कप्प कप्पअन्तो कप्पअरु कपद्द कपाळ कपिस कपोळ कम्प कमणि कमनि कमणी कमनीय १.३३ १.३८ कमळणाह कमलनाभ ३.५१ १.३३ कमळच्छ कमलाक्ष ३.३० कमळाअदच्छी कमलायताक्षी १.४० ३.१९ कम ३.२० करग्ग करान १.७२ १.१८ करन्ती कुर्वती १.५० १.४२ करिवम्ह करिबृंह २.२० ३.३४ करिस्स करिष्यामि १.५२ करिष्ये २.१२ ४.५१ करेइ अकरोत् १.११ ३.२३ करोति १.४१ करेमि करोमि करेसि करोषि १.२४ करेहिं कराभ्याम् १.२२ १.१६ कळळ कल्य कळ कल ४.८० कळक कलङ्क ४.१४ ३.२१ कळणा कलना ४.७३ कळस कलश कळधो कलघौत कळळाणि कल्याणि का कला कळि कलित कलयित्वा १.६२ १.५९ ३.३० १.६६ कळिऊण कृत्वा १.७३ ४.७७ कलुम ४.७४ २. ३० कळ्ळोळ कलोल पृ०८१ २.३० कव्व काव्य कल्पयन् कल्पतरु कपर्द कपाल कपिश कपोल अकम्पत कम्पमाण कम्म कम्मठ कम्मु कमठअणु कम्पमान कर्म कर्मठ कार्मुक कमठतनु ·सदकोसो ९५ कस्स कसण कस्मै कृष्ण कषाय कथम् कथंचन कथयिष्यामि १.२० ४.१२ किळिकिञ्चि किसिरिअ कीळि कुऊद कुक्खिम्भर कुडिळ कुडिळीकुणइ कुण्डळी कुण कुणन्ति कसाइ कहं कहंचण कहइस्स कहा कहि कहिअ काअण किलिकिञ्चित १.४३ किशोरिक क्रीडित ३.२८ कुतूहल १.४३ कुक्षिभर कुटिल कुटिलीचकार २.२६ कुण्डलिन् ३.३२ कथा ४.४१ २.७ क कथयित्वा काचन ४.१८ कया " " काए काणण कामद कामणि कामसत्थ ३.२९ ३.१ कामुअ पारिसि कारुण्ण कारुणि कुर्वन् अकुरुताम् अकुर्वन् कुर्वन् कुर्मः अकरोः कुतुक कुतः कुम्भाण्ड कुमारी कुमार कुमारिका युमार कुलिश कुलीन कुपित युशल युमुमाञ्जलि कुमुमायुध कानन कामयते काम्यम् कामशास्त्र कामुक करिप्यसि कारण्य कारुणिक कालकूट कारण कालहर कालिय काश किंचन किंचित् कीर्तिच्छटा किल्विष किल किरीट १.४० कुणन्तो कुणम्ह ४ २४ कुणसि कुदु ३.१३ कुदो कुम्भण्ड ३. २५ कुमरी कुमार १. २२ कुमारिआ कुमाळ ३. ३९ कुळिस कुळीण १.११ कुविध कुमळ ४.८२ कुमुमाळ कुसुमारह काळऊड १.२२ १.३४ ४.८१ १.१६ काळण काळहर काळि कास किंचण किंचि वित्तिच्छता फियिस किर किरीट ३.४८ ४.२४ कूभण्ड कोदण्ड ·९६ उसाणिरुद्धं १.२६ खणद्ध खत्ति १.४२ खम्भई खमा केयूर केतु केन कैटभ कैरव कैरविणी केश केशव १.१९ ३. ३४ ४.२४ ३.२३ ३.५१ ३.४७ खमसु ३.१४ केऊर केदु केण केडह केरव केरविणी केस केसव केहि को कोइल कोउहळ्ळ कोक कोड कोडर कोडीर क्षणार्ध क्षत्तिय स्तम्नोति क्षमा क्षमस्व खल क्षपयसि 'क्षपित ख्यातिमन्त अक्षालयत् अक्षिपत् खलु त्रुटित क्षुब्ध १.६७ खळ खवअसि खविध १.५९ खादिमन्त १.६ खाळ खिप्पइ खु १.६६ खुडिअ खुद्ध १.३५ १.८ कः कोकिल कौतूहल कस्क कौतूहल कोटर कोटीर कौस्तुभ २.२६ ३.२ कोत्थुह कौमुदी कोमुई कोर कोह स्खिदि ३.४४ ४.५७ खुहिम २.६८ खेमआर ४.२५ खेम खेळण खोणि २.१६ ग क्षुभित क्षेमकार क्षेम खेलन क्षोणि कोरक क्रोध क्षिति २.५९ १.२३ गत गज गअण गगन रा क्षय गअणअळ गगनतल ३.१८ २.५० " क्षत अखण्डयत् ग गदा खण्डइ खण्डएइ सण्डिअपा सण्डिअ राण्डितप्राय सण्डित क्षण गआ ३. २४ गच्छेहि २.६० गजिअ गर्जित १.६७ २.१७ संग गन्झ प्राज़ .

·सद्दकोसो गुप्त १.६६ गुम्भ गण्ठि गहि गहित्त गण्हन्तो गणेस प्रन्थिन् गृहीत ग्रहीत गृह्णन्ती गणेश २.४८ ३.८ गुत्त २.२८ गुम्भ ४.६२ ४.११ गेण्हइ (ग्रह) १.१ गोअर १.३ गोण १.७ गोरव १.५९ गोवि १. ३२ गोविआ गत्त गात्र ३.२७ गत्त अगृहात् जग्राह गोचर गौण गौरव गोपित गोपिक गत. गद गन्तूण गन्धव्य गत्वा गन्धर्व गर्भ गरिष्ठ अगमयत् गलत् गलित घ २.२५ ४.८१ घघर २.५० घडिअ घण २.२८ घणाअ घडअ १.५७ घडेइ घम्म गन्भ गरिछ गमेइ गळन्तो गळि गवक्ख गव्वि गव्विराण गहण गहिर गहिरिम गादावऊड गावा गाहइ गाहए गान्त गाहन्ति गिम्ह गी गुगनिहि 13 घर गवाक्ष गर्वित पर्वशील प्रहण गभीर गम्भीरिम गाढोपगूढ प्रावा अगाहत गाहते अगाहेताम् अगाहेताम् प्रीष्म गीत गुणनिधि १.५४ घुमुण ४, ५२ घेत्तूण २.१४ घेपद घेपन्ती ४.५२ घोप्पमाणा घोटन्ती ३.४३ १.३८ घोळि ३. ५५ घोस घर्घर २.२७ धरित १.५७ घन १.१६ घनागज ४.८२ घटय जघटे धर्म गृह १.४२ धुरण गृहीत्वा १.२२ जमाह गृह्यमाणा गृसती १.१७ घूर्णमाना १.७२.२.६१ घूर्णनशील ४.१८ घोष ३.१८ ·९८ उसाणिरुद्धं घ चुम्बित चूत १.३७ चअस्थि चउन्भुज चओर चक सुम्पि चूद घे पेअणत्तम चेअण चेअस चेछाओ चेदण चैतन्य चेतन चेतस् चेष्टा चेतन चतुर्दश चोर ४.१२ १.९ चोद्दह ३.१२ चोर १.३० चच्चि चन्दअन्त चन्द चन्दाणण चन्दिर चरिद चरिदस्थ चळण चव्यि चाद चावळ छेक १.५८ छइकळ छडा छटा उत्त छन्न चकास्ति चतुर्भुज २.५३ चकोर चक २.४१ सौन्दर्य १.१६ चर्चित चन्द्रकान्त ४.५३ चन्द्र चन्द्रानन चन्द्र ४.७० चरित चरितार्थ ४.६४ चरण २.४ चर्वित २.३९ चातक चापल चाप १.३८ एव २.१९ चिकित्सा ४.२४ चिकित्सितुम् २.५५ तिष्ठति २.९ अतिष्ठत् ४.११ चित्रलेखा चित्र चिन्तयन्ती १.४० अचुम्बत् चुम्बतु चुटुक ४.७६ छळ छल छाया ४. ३२ ४.१८ चास चि छाआ छादे छिण छुरिअ छेअ छादयामास अच्छिनत् छुरिक छेद ३.२१ चि चिइच्छा चिइच्छिउँ चिठ्ठइ जं तत् " यत् जंवा १.३ १.४० यद्वा ज जय चित्तळेहा चित्त चिन्तअन्ती चुम्बई चुम्बन चलु जगत् यदि जइ जक्स यक्ष १.३२ ·सद्दकोसो ९९ १.९ जलधि यथा २.७२ १.८ जणएइ, यस्मिन् यथेच्छ यथेष्ट यस्मात् यश अजायत यानि १.३४ १.१० १.९ २.५० १.७१ " १. १९ जहि २.२३ जह ३.१६ जहा १.१४ जहिं ३. ११ जहिच्छ २. ५१ जहिट्ठ २. ३५ जहिन्तो २.५९ जस जाअइ १.९ जाइँ जाउ २.५३ जाणि १.८ जाळ ३.१८ जिग्घ जिणइ जिस्से १.२५ जी " जवि जाविक जडाभर जटाभार जणइ (जन्) अजायत अजनयत् जण जनक जणणी जननी जणद्दण जनार्दन जणि (जन्) जात जनित जणिऊग जनित्वा जणेइ अजनयत् जदा यदा जदी यदीय जदुणाह यदुनाथ यदु जदो यतः जम्प जल्प जम्पइ अजल्पत् जम्पमाणा जल्पन्ती जम्मि जृम्भित जम्म जन्म जमुणा यमुना यम " जाणह २.१७ जातु जानीथ ज्ञात्वा ज्वाल जिघ्र जयति २.३२ ३.६२ ३.२२ ४.२३ १.६७ १.४८ जम यस्याः ज्या जीव जीवति जीवितुम् युगल आश्रय जुगुप्सा युयुधान युग्म जुष्ट युज्यते युध्यख जर ज्वर जीव १.७५ जीविदुं जुअल जुअळळ २.६० ਰਣੀ १.२५ जुउहण ३.२ जुग्ग जुट्ठ जुबह २.७३ जुन्झेहि जुज्झ जळ १.४८ १.५९ जळ जळनिहि जळण जन्तो जलनिध ज्वलन ज्वलन् १.६७ २.११ ·१०० उमाणिगद्ध जरा जुपर जुहि युफ युग ज्वर युधि जेतुम् 1.२४ २.५२ हुआ दिन इन्दुभि निपिल यधित १.६८ नं येन एनम् ननु १.१२ १.२ ण न अण नयन जेणं जेग जे जो जो जोग्ग जोण्डा जोह २.१५ . यः यौतक योग्य ज्योत्या योध १.४२ णअर णअन्ती पई णयह नगर नयन्ती नदी अनृत्यत् नृत्यति नर्तकी नृत्य %2 झणकारि ४.५२ झत्ति नट (गि) शाअ झाअन्ती " " ঘ झणकारी णच क्षटिति १.२७ णदछ (ध्यै) ध्याय डण ध्यायन्ती४.२० णत्थि णद्द णन्दसु स्थाने १.३६ मन्दिर स्थावर २.६५ णन्दिणी स्थापिता णन्दी स्थितम् १.३ णमई स्थिताः णमन्तो स्थितिः णमामि णमि णमिमो दयमान १.६२ गमेइ नटन नास्ति नर्द नन्दसुत नन्दित नन्दिनी ठाणे ठावर ठाविआ ठि ठिआ ठिई २.२२ २.२२ अनमत् नमन् नमामि नमित नमामः १.३ ढ ढन्जमाण अनमत् १.३५ ·सद्दकोसो 9102 नमः ४.७४ नरक १.६२ ४.४२ णमो पर णर णळिणी पावर णवरिअ णहोअर णह नलिनी केवल १.२१ २.१४ अनन्तर नभथर निकाम निकेत निक्षिप्त निर्गत निर्गम निगीर्ण णिगूढ निघृण निर्योप नित्य निचल मुनि निर्जित नभस् १.२१ नख २.२७ पाअ ज्ञात नाग नाद ३.२७ " णाअत्थ नागास्त्र ज्ञातिधर्म नाटयित्वा निपुर णाइधम्म णाडिअ णाम २.२४ णिआम गिएद णिक्खित्त ४.३३ णिग्गद णिग्गम णिरिंगण्ण णिगूढ २.५९ णिग्घिण णियोस णिच णिचळ णिज १.७३ णिजिअ ४.६५ णिछर ४.१७ पिडिळ २. २४ णिण्ण णिण णिण्यावि पिण्णाह १. ४७ पिण्डअ णिद्दा २.६३ गिद्दीसह पिन्त ३.१० णिन्दन्ती णिपडिकि णिप्पह निष्फळ गिवन्झ निवदन्ती गिभ नामक णाम नाम णार नारद नारायण नारी नाविक नाशकारक नाभिज निज निकृष्ट नियत निकाय नियन्त्रण पाराअण गारी णावि णासकार जाहि णि गिअछ णिअद मिया णिअन्तण निअम गिअर निटिल निम्नग निनद निर्णीत निर्नाथ निहत निद्रा निरदिशत् निर्यत् निन्दन्ती निष्प्रतिक्रिय निष्प्रभ निष्फल निबद्ध नियधती निर्भय २.३० १.४१ १.४३ २.४० ४.१८ २.३४ निकर ·उसाणिरुद्धं १.६१ ४.७८ १.२५ १.४८ २. ४६ णिहुअ १.४४ णीरधारा णीळ १.५२ णीवी १.१२ णीलुप्पळ २.५३ णीसन्द ४.७७ णीसीस j १.७७ गु যুগ ३.२३ उर कार णेपिण्ण १.७७ पेण ४.५३ १.२९ २.७१ २:१३ णिबिड णिम्मक्खि णिम्मळ णिम्माण जिम्मावि णिम्मि णिरत्थ णिरिक्खमाण णिरुद्ध णिवट्टि णिवडिअ णिवत्तमाण णिवत्ति शिवसइ णिवह णिव्वाण णिवास णिविवेअ णिव्वी णिवुत्त णिस्सण णिसा पिस्सिद णिसिद हिस्सेअस हिस्सेस णिसेवहि णिह णिहणामि गिहिक निमृत नीरधारा नील नीवी नीलोत्पल निष्यन्द निःशेष नूनम् नु नुन्न नपुर न्यकार नैपुण्य अनेन नेत्रज नेत्र २.६२ निबिड निर्मक्षिक निर्मल निर्माण निर्मित निर्मित निरस्त निरीक्षमाण अनिरुद्ध निवर्तित निपतित निवर्तमान निवृत्त न्यबसत् निवह निर्वाण निवास निर्विवेक नीवी निवृत्त निःस्वन निशा निःस्त निशित निःश्रेयस निःशेप निषेवस्व निभ निहन्मि निखिल णेत्त २.४० १.१६ णेत्त णो णोमाळिआ १.२ नवमालिका १.३७ त तं ४.८१ २.२० १.१६ २.४२ १.६३ १.३४ " तत् ताम् तदानीम् तदा २.३२ १.१५ " ४.८२ तआणि तआ तह तई तक्सर तण्डव तण्हा तहिआ ४.८० प्रयी ताकर ताण्डव तृष्णा तृष्णिका ३.४८ २.२३ १.३५ ३.१४ ·सद्दकोसो १०३ तनय १.८ तण तणुभि মুজ तत्य तदो तनुमृत तनूज २.२७ ततः तप्परिज इति त्रिदश तीक्ष्ण त्रिगुण त्रितय तिमिर तिल त्रिपुर तस्याः त्रिशिर त्रिभिः त्रिभुवन तस्याः तया २.५८ २.६५ २.३५ तप्पि तन्त्र तात्पर्य तृप्ति ताम्राघर तमालपत्र तमाल विदग्धा तम्बाहर तमाळपत्त तमाळ तरहिआ तरहि तरिऊण तस्स १.११ २.५२ ३.३३ २.७२ २.१० त्वत्तः ति ३. ४४ तिअस तिक्ख तिगुण १.१८ तिदअ १.४५ तिमिर ३.२७ तिळ १.८ तिवुर १. ५६ तिस्से तिसिर १.२५ तिहिं ३.८ तिहुवण ४.२४ ती २. १८ वीए ४.६५ तुइत्तो २.६६ तुए तुज्झ १.६३ तुछ २.७१ तुम्हाण २.५८ तुहिक १.१४ तुमइ तुमए १.७० तुमे ४.४ तुर १.७४ २. ३४ तुरि ४. २० तुवं तुवरन्त २.४७ तुवरसि तुह ४.८ २.७२ १.३४ २.६२ त्वया तव तीळ तस्य तथा तस्मात् तस्मिन् तस्मात् तई तस्मात् तानि तयोः तासां तहिन्तो तहिं ता १.४५ तुष्ट युवयोः तूष्णीक त्वयि " ता त्वया १.७५ ताइ ताणं तव २.६८ २.१६ " तात तारक १.११ ताद तार तारिक्स तारिसी ताब्दुम ताहि' १.२१ तुरग तुरक त्वरितम् त्वम् स्वरमाण स्वरसे तद तादृक्ष तादशी तालम तामिः ३.१४ ·१०४ उसाणिरुद्धं तुभ्यम् ते सूर्य ते ते तेळ तेसुं तो तेज तैल तयोः ततः तदा तोपोदधि " तोसोअहि थ स्तव अस्थगयत् स्तब्ध स्थव थगेइ थद्ध थण थविद थाण १.५१ दक्खेज १.२५ दर्छ २.२० दण दणु १.१० दणुअवइ २.६५ दणुआहिणाह १.५८ १.२७ दप्पण २.२० दप्प दम्पई दम्पच्च दवइ २.३ दसन्तर दहइ १.६४ दहरह १.५७ दहवअण २.६१ दाढा दाण दाणव ३. २६ दाणविन्द २.४२ दाणि दाव दिइ १.३ दिक्खि १.२७ दिगङ्गणा ४.६१ दिघ ३.५१ दिडिआ ३.५० दिलिपा २.१० दिठि ४.४१ दिछ दृश्येत १.३० द्राम् दृष्ट्वा दनुज दनुजपति दनुजाधिनाथ १.५९ दर्दुर १.७ दर्पण ८०.३ दर्प दम्पती दाम्पत्य ४.२२ द्रवति दशान्तर १.५७ अदहतू ३.४२ दशरथ दशवदन ३.३५ दंष्ट्रा २.४५ दान १.१ दानव १.३० दानवेन्द्र ३.१५ इदानीम् १.२४ दाव २.६७ दितिज ३.२४ दीक्षित दिगगना दीर्घ दृष्टया दृष्टिपात स्तन स्तुत स्थान त्थु थुवि थोर स्तुत स्तुत्वा स्थूल द दंसअन्तं दसण दंसणिज्न दआ दआम दक्सिद दरखी दर्शयत् दर्शन दर्शनीय दया दयामय दृष्ट दृष्टि दृष्टि १.३५ १.१६ दृष्ट ·उसाणिरुद्धं ३.२२ १. ३० पओछ पक प्रकोष्ठ पक्क ४.२८ धनेश धर्म ध्रियताम् ध्रिये अधारयः प्रमम धणेस धम्म धरउ (धृष्) धरेमि धरेसि धवळ धाउम धुजडि धेर २.२२ २.३१ धवल ३.५० ४.१३ धातुमय धूर्जटि ४.७४ प १.७५ पक्ख पक्खवाद पक्खिराअ २.५० पगम्मि २.५२ पङ्क १.२३ पच्चक्ख पञ्चहिण्णा पचिट्ठ ३.१० पच्चुवट्ठन्ति पच्छण्ण पच्छा ३.१५ पच्छादण पज्जुण्ण पञ्चसदी २.२८ पञ्चेसु २.१५ १.२४ पक्ष पक्षपात पक्षिराज प्रगे पङ्कज प्रसक्ष प्रत्यभिज्ञा प्रातिष्ठत प्रत्युपतस्थुः- प्रच्छन्न पश्चात् प्रच्छादन प्रद्युम्न पञ्चशती पञ्चेषुः प्रातिष्ठत प्रस्थित पृष्ठ प्रतस्थे पट प पअक्खिण पअच्छदि पअडअ पअब्भसि पअळद पअळन्ति पअवि पअवी पआण पआर पआव पआस पआसिअ पआसेइ पइदि पएद पएस पओ २.३३ १.२७ ४.११ पद प्रदक्षिण प्रयच्छति प्रकटय प्रगल्भसे प्राचलत् प्रचेलुः प्रजविन् पदवी प्रयाण प्रकार प्रताप प्रकाश प्रकाशित प्रकाशते प्रकृति प्रचेतस् प्रदेश प्रयोग १.३० २.२२ २. १९ पअि पछु १.४५ पट्टेइ ३.८ पड पडह २.४१ पडामि पडि २.६४ पडिअ १.३१ पडिघ पडिच्छ १.३४ पडिट्ठा ४.७७ पटह अपतम् प्रति पतित प्रतिघ प्रतीच्छ प्रतिष्ठा १.३ ·सद्दकोसो १०७ पानाम प्रबल ३.२५ २.४५ १.२ पडिठ्इ पडिदिसो पडिभ पडिसन्धइ पटिहार पटम पटिळ प्रातिष्टत प्रतिदिक् प्रतिमय प्रतिरोध प्रतिहार प्रथम प्रशिथिल पाण्डर पाण्ड ३.१७ १.१८ २.२२ पण्डर पण्ड ३.६२ पण्ण पनग पण प्रणय १.५८ १.५८ पणमन्त पणमि पणमिमो प्रणमन् प्रणम्य पआउळ प्रणमामः प्रणयाकुल प्रणपिजन ४.५ पदुमणाह २.७२ पवळ पयुद्धा २.२१ पम्हळ पमद २.२१ पमदिन २.२३ पमह पमाण २.२ पमुदिर पमुह १.४५ परप्फर २.३ परंमुह २.४९ परमु २.६८ पराम १.१९ पराठि पराय ३.४९ परिसण्ट ३.१८ परिचअन्तो परिणअन्तो १.३९ परिद ३.२ परिषभ ३. १७ परिमोपहि परिरम्मि ४.५१ परिरहिम ४.८. परिटिश परिपारित 1.४८ परिपुर 1.९ परिवहन परिस्मत १.७३ परिमिक प्रयुद्धा पश्मल प्रमद प्रमर्यत् प्रमथ प्रमाण प्रमोदशील प्रमुख परस्पर परामस परशु पराग परावर्तित पराभव पर्यराण्डयत् परित्यजन् परिणयन् परित परित परिमोचय परिरन्ध परिरम परिपष्ट परिपारित परितन परिवरित परिणत प्रणम्य १.१९ पणइजण पणमिम पगाद पलामो पनिदाएर पनि दिन पमोर पत्त प्रगाद प्रगामः २.३० प्रध्यमाल प्रनिहित प्रागीत पात्र २. १२ " पत्र २.२ पपगिन २.२२ पानीय प्रार्थित न्थ पाप प ·उसाणिरुद्धं पसन्द ३.४१ २.७० २.२६ २. ३३ ३.२५ १०८ परिहोइ परिहोर्नु परिहोदूण परी परुण्णा परोह परोहिद पळ्ळक पळव्व पळम्बकेसी पर पळाअ पळाव पळित्त पळोइए पळोएमि पव्च प्रसस्य प्रसन प्रसरति प्रेसर प्रसादयन् प्रसाद प्रसाधिक प्रसीद प्रसिद्ध प्रसूत पशुपति प्रसून प्रभ २.३९ ३.२१ २.२५ पथ " परिभवति परिभवितुम् २.५४ पसण्ण परिभूय पसत्ति परीत २.६८ पसर प्ररुदिता १.१८ पसा प्ररोह पसाद प्ररूढ ३. ३५ पसाहिम पल्यङ्क ४.४८ पसि पलव ४.४८ पसिद्ध प्रलम्बकेशिन् २.४२ पसिद पसुप पलायत २.४४ पसूण प्रलाप १.२३ पह प्रदीप्त २.३९ प्रलोक्यते ४.७० पहर प्रलोकयामि १.२१ परिस पर्व २.२३ पहळा पर्वत २.२ पर प्रावर्तत पहवेज प्रवर्तसे १.६८ पहाण पवन १.३१ पहा प्रपन्ना ." पवनाशन पहाव प्रवाल १.१४ प्रवास पाअड प्रवाह पाअम्बुज प्रविष्ट पाअव प्रविशति पाआळ प्रविशन् २.२९ पाउसो प्रसन पाढत्त प्रहर प्रहर्ष प्रहाद प्रभर प्रभवेत् ३.४८ पव्व पवट्टइ पवट्टसे पवण प्रधान प्रभा प्रथा पवण्णा पवणासण पवान २.७० १.६६ १.४१ प्रभाव पचास प्रभूत प्राकृत पादाम्बुज पादप पाताल पवाह पविठ्ठ पविसइ पविसन्ति २.१८ २,६० २.१७ प्राट् पसह प्रारब्ध ·सद्दकोसो १.२० पुहिम पुच्छइ पुहित अपृच्छत् २. ३९ १.२२ पाण पाणि पाणिग्गह पारिजा पाळ पान पाणि पाणिप्रह पारिजात ४.४४ पालक पाळण पालन पाळम्ब प्रालम्ब पाव प्रापयत् पाव पायक पाय पास पासा पाप पार्श्व प्रासाद अपि प्रिय पक्क श्रीयन्ते पृष्ठ पिननाह पिनाक पिनाकी पितामद पिशा पृथग्जन प्रीत प्रीति प्रोगपति पीन प्रीगयी पीत पि पिक पिबन्ति पिछ पिणमा पिणा पिणाइ पिदामद पिराध पिहरण पी पी पीपद গ पीगदए पीर पुड २.४२ २.२२ पुण्ण पूर्ण पृ.८०.३ पुण्णअन्द पूर्णचन्द्र ४. १० पुणिमा पूर्णिमा १.४१ पुत्त पुत्र १.३९ २. १४ पुती पुत्त्री १,२५ २.६७ पुदणा पृतना पुम्फ पुष्प ४.१२ पुप्फसर पुष्पशर १.३ पुरिस पुरुष १.४४ १.१८ पुर पुटम पुलक ४.४८ पुलकार १.५५ ३.३० पुटअपि पुलकाचित २.२४ पुरइ प्रत्येक्य ३.२४ २.२४ पुरन्तो प्रलोकयन् १.६४ १.१५ पुयेएहि प्रलोक्य ४.४६ पुथ्वाअड पूर्वाचल २.१३ परिम पूरित ३.३६ पेश्य(भ) प्रेक्षक ४.७४ पेश्मद प्रेक्षत १.१ पेरr) पश्य ४.५४ १.४९ पेन्द अपत्या पत्यत १.२६ प्रेसप्यम् पृ....२ १.१ पेन्टीमो पुख्य " पर ·११० उसाणिरुद्ध फुसण मार्जन १.५३ ३.५१ ब बज्झइ बज्झन्ति बन्दिग्गह ४.१४ पेच्छसु पेच्छि पेम्म पेम्माउळ पेम्मोळ्ळ पेरन्त पेरिस पोढङ्गणा पोढ पोत पोर पोरस्थ पोम्मराम पश्य प्रेक्षित प्रेमा प्रेमाकुल प्रोमाई पर्यन्त प्रेरित प्रौढाइना पौढ पौत्र पौर पौरस्त्य पद्मराग २.४२ १.४३ बत वनाति अबध्नत् बन्दिग्रह बद्ध ब्राह्मण बृंहित बल बन्धि घम्हण बम्हि १.३० २.७१ १.२० १.३८ २.१५ बळ बलभद्र बलाकिक बळभद्द बाइ बळामोडि बकि बहु ३.२३ पांसु बलात् बलवत् बहु बहवः बहुश बाल ३.३५ १.५२ १.४८ फल बहुणो बहुस १ बाळ १.२२ १.१७ १.२४ २.४ बाय बाला फंसु फळ फळ फळि फळिह फाळक्खि फाव्यणळ फिडिअ फुकार २.२ फलित स्फटिक फालाक्षि फालानल १.४१ २.१८ भ्रष्ट फूत्कार बाह चाहइ बाहा बाहिआ बिम्बाहर बिम्बोठि बी बुह २.२३ २.३७ २.२५ १.५१ ४.८० बाष्प अपाकामत् बाधा बाधिता बिम्बाधर बिम्बोष्ठी बीज मुध ४.१५ १.२० ४.१२ फुडप्पण्ण स्फुटोत्पन्न स्फुरति स्फुरित फुरिम म फुलित स्फुलिा २.३२ म भव २.२० ·सहफोसो २.७१ भ भअवं भय भगवन् भयाकुल भास्कर भक्षित भवान् भवन् भवतः भवेत् भआउळ भकर भक्खिद " भग्ग भाग्य भवः १.१ ४.६२ १.१५ २.७३ ४.५३ २.४५ भड भण " भणन्ति भणन्तो भणाइ अभणत् यभाण भणन्ती भणन् अभणत् यभाण १.५१ १.२ ४.४२ भाग भामिनी भ्रमण भारती अभापत भासतु भासित भाषित्वा ध्रुटि भृगुपति मृग अभियन्त भियमान भिष भवं १.१ भवन्तो ३.१७ भवदो १.१० भवेज २.३८ भवे १. १९ भत्रो मा ३. ५९ भामिणी २.७० भामिर १. २२ मारई भासद १.३६ भासउ १.५४ भासाविभ १.२८ भासि ३.४५ मिडि २.७३ भिश्वर ४.२२ २,१२ भिजन्ति १.२५ भिवमाण ३.२४ भिस १.२ मीस मुभ भुप्रभवद भुभन्तर ४.१३ भुभावळि २.६ भुगन्नि भणादि भणामो भणि भगिज भणिमो भगिस्स भत भति भर मन्ति भमन्तो मन १.२१ अमात् भणामः भगित्वा भण्यते भगामः भणियामि भक भक्ति भिज्य मृग १.१८ भ्रमन् भीपग भुज भुजगपति भुनान्तर भुसाल भुजवे भमर भ्रमर प्रमावह मुग्न भर २.१० ·११२ उसाणिरुद्धं १.६५ भूद भूमी भूसण भूसा भो १.४ भूत भूमिः भूषण भूषा भोग भोज १.३० ३.३० " १.६ मणिमो १.४७ मण्णेसि मण २.३८ मणस्सिव्य मणसि २.५ मणी मणु मणोज १. १९ मणोभव १.६० मणोरह २.४५ मत्थ ३.१४ मन्त १.३३ मन्दक्ख मन्यामहे मन्यसे मन मनःशिला मनसिज मणिः मनुज मनोज्ञ मनोभव मनोरथ मस्तक मन्त्र मन्दाक्ष मर्म २.८ म. १.३५ १.१३ १.२८ मंसळ म २.२ १.४१ मअण १.५४ मअमअ २.३२ मअरन्द मरण माम् मांसल मद मृग मदन मृगमद मकरन्द मयि मृदन मृदु मया मार्ग मर्त्य मत्स्यराज मइ मइज मृद्य मलीमस मषी स्मरामः मए मग मळण मळिज मळीमस मसी १.८ म्हरामो ४. ४२ म्हरो १.४ महं ३.२९ म्हो मह २. ६२ महई महण स्मरः २.७२ मम मच्छरा १.६० मत्सर मच्छर मजिअ मम महती मध्य मथन २.७२ ३.३४ ३.३५ मम . मह्यम् मझ मह मण्डण मण्डिअ ३.५० महाणिज महत्तण २.२४ महन्तो महन्धआर महन महनीय महत्त्व महान् महान्धकार ਸੋਹਫੌਜ मण्डित १.१.

·सद्दकोसो महप्पा महात्मा महरा महाराज २.७. मह अस्मि स्मित मिहिर मिथुन मिथः मीलित मुयन्ती २.४४ महामई महि महिन्द महीहर महुमहण महुर महुव्व महुवेरि महसूअण महमव महेस महेसर मख महामतिः महित महेन्द्र महीधर मधुमधन मधुर मधुमत मधुवैरि मधुसूदन महोत्मव महेश महेश्वर १.७३ २.४८ हि ४.८० म्हि ३.१० मिहिर १.७ मिहुण पृ.८०.३ मिहो मीळि ३.२९ मुअन्ती मुउन्द. २.६८ मुकअण्ठ मुग्गर २.३६ मुच्छा १.४० मुच्छावई मुघट १. ३० मुगन्ति(शा) २.१२ मुणासि १.२१ मुणमु ४.७२ मुणिच ४.३९ मुगी मत्त २.७१ मुरअन्द ४.३२ २.८१ मुक्तकण्ठ मुद्र मूछा अमूर्छयत् मुशनु जानन्ति जानासि जानीहि ज्ञातव्य मुनिः मुज मुग्ध मुग्धचन्द्र मा मा मातर मान माअन्द माआ माया ३.२१ मागण मानन १.२१ मानव मागव मागम मारिम मानम २.५६ ४.१८ मुषा माता माप्त माधव मापिन् गृमाशी मुहा मूर माहय लिभगडी १.३ मेसी मेर3 मेदिनी मिला मिम्म निम्मा मेप .

·११४ उसाणिरुद्धं २.२५ रममाण रमन्त रमेहि १.५८ १.५३ ४.८१ रमख रव मेहळ मोअ मोर मोळि मोव्वी मोह मोहण रव मेखल मोद मयूर मौलि मौर्वी मयूख मोहन EEEEE २.४० रस १.४७ रसण्ण १.१७ रसाळ रसाई रसाळ २.४३ रसोळळ रह रा रथ राज २.३९ १.१४ १.४४ राग " रजन १.४७ १.६१ र रअण रअणी रअणीअर रई रयन रजस् रत्र रजनी रजनीकर रतिः रक्षस् रक्षी रग्यति ज्यस्य अरअयत् राअन्ध ४, ५८ राअहंस ४.५८ राआ १.१५ रासी १.३२ रित्या २.६७ रिवू रागान्ध राजहंस राका राशिः रिक्थक रिपुः रीतिः १.५३ २.२१ ३.५८ २.६७ रज रबेमु रम रसि रदन्ती एदित २.७२ १.२२ १.२४ रुअन्ती रइस ३.५९ रई उपस ३.४ राष्ट्र अरण्य रुचिः रण्ग स्क्ष वृक्ष रनाकर " इग्ग ग्ण रण्णाभर रणाम रगिस रत रती रणााग रगित रात्रिः १.९ इन्धेद ३.५३ रपिगी १.१ रदेई ग्य रणद्धि हरिमणी रोद १.१३ अरमन ·सहकोसो ११५ रेहा बम्बोअर २.१२ अराजत राजति राजते लम्बोदर लाभ लम्भित कम्भि २.७३ १.७४ " लब्ध ४.१३ " ४.५० एसए अलसत् अलभन्त रेहन्ति रेहसि रोअद रोअण रोइ रोप्पिणे रोविन राजसि रोचते रोदन रोचिस् रोक्मिणेय रोपित रोप १.१. १.१५ १. २२ ठहन्ति २.४१ व्हेइ २.९ रहेन ३.६२ व्हेसि १.६२ टहेहि अलमत लमेत सभसे लभस्व लघु २.५६ १.२३ रोस ळ लप्वी लता १.५ हूकिद टा व्यपव राघव ळारा ध्यरिग ळामीका गर गि ग ਚਣੀ लक्ष्य लक्षित लक्षीकृत लगनु त्यभ २.५५ बिहिद लिहिस्म स्ट लिम्बित सिपियामि असियत स्टीय १.३. सरन लक्ष्मीः सनस्व टीच्य १.४८ बसन्ती लखमाना ४.४८ हुदन्ती १.१८ रया धमित्र सबिन अन्नात् उम्पति यरिः टेशन ऐगा २.५५ देहा टोग मापन ·उसाणिरुद्धं वर्धमान वर्धन्ताम् १.४३ लो कोळ कोह कोहि लोक लोल लोह लोहित ३.११ १.३१ व १.२ वड्ढन्त १.४८ वड्ढन्तु वडु १.४ वहि वण वणथळी १.९ वणमाळ १.१ वणरोवण ३.४४ वाणिज्नई १.२८ वणिआ १.३५ वणीव १.१४ व्व इव व १.११ " वा " वअण वचन वदन १.८ ४.८१ १.१ ४.४५ " वओ व्रजः वत्त " " ३.३२ १.५६ वग्ध वञ्चउ घच्छ वच्छळिन वच्छोमी वयः व्याघ्र व्रजतु वक्षस् वात्सल्य वैदी वहि वन वनस्थली चनमाल व्रणरोपण वर्ण्यते वनिता चनीपक वृत्त वक्त्र वक्त्रबिम्ब वरनाम्बुज वस्तु वन्दस्व वर्म मन्मथ पर वराकी धरिष्ठ वर्षिय वर्ष वालकी वल्लरी वादम वलय वलयित पलित २.६५ ४.७३ वन २.२५ वत्तबिम्ब वत्तम्बुज १.५७ वत्थु ४.३४ चन्दसु ४.३४ वम्म वम्मह वर २.११ वराई १. ४३ वरिट्ठ १.२७ वरिडिन १.२१ वरिस ३. ११ वळे १.६७ वळ वनइ वज्झई वग्जिा वधि चयअन्त वमिऊग २.१४ अवजत् ঈমান वर्जित वचित वश्चयन् वधित्वा वाडा याश्यति यह १.२३ यद यमए पळ अवर्तत यर्धन ३.४२ याइ २.६ मकिन पण ·सद्दकोसो ११७ वसई वस १.१३ ३.५८ वह वहन्त वहेसि १.४८ वा वा वाउरा १.५१ १.४६ " वाउळ वाडि वाद वारइस्ससि वारिस ३.४१ १.१२ " वारिहि वारेज वाविर ४.८२ वसति १.१४ विअत्थण वश १.२३ विअन्भ वध विअरह वहन् १.४८ वहसि ३.३६ विअळ चा १.६ विअङ्क वाद विस वागुरा ३.५२ विआर व्याकुल ४.१२ वाटि ३. २३ विइणिजद वात १.५५ विइत्त वारयिष्यसि विहरन्त धारित ४.४१ विओ वारिद २.१७ विओइ वारिधि पृ.८१.४ विक्रम वार्यताम् १.६९ विकि व्यापनशीळ ३.३८ विकटिद वास ३. ३६ विश्खण वासाः १.२६ विपसमाण वासुदेव १.८ विक्सद अपाकामत १.१८ विस्खमु याइन विग्गह ध्याहन् ४.२१ विगाह अपि विच्छिण विना द्वितीय विबाहर विजयसरा विजिअ पित विजय धिक्ट २.२५ विग्जोद शिदग्प १.२८ विकस्थन विदर्भ व्यतरत् वितरति विकल विकलङ्क विकस विकार विचार विचीयते विचित्र विकिरन वियोग वियोगिन् विक्रम विक्रिय विकर्षित दीक्षण वीक्षमाण विक्षत दीक्षस्त्र विप्रह ध्यगात विच्छिन्न विद्या विद्याधर रिजिस शिन् वियोतते विन्ध्य वास १.१८ " १.३३ वासुदेव वाहह वाहण पाहरन्ति वि १.३८ " विअभसद विभक विट विभा ४.३५ ·१५८ उसाणिरुद्ध २. ३३ १.२७ २.१ १.१८ १.५० २.६० ३.५४ २.१८ विड विडम्बण विडव विडवाळी विडवी विड्दिरिळळ विण्हावि विहि विण्हु विण विणास विणिन्दइ विणिवत्ति विणीद विणोद वित्थरिज वित्थिण्ण विदळि विदार विदि विप्प विप्फुरिअ विपुळ विबुह विभूसण विभूसि विभूसि विम्हा विम्हरिजइ विम्हारि विट १.६५ विमट्ठ विडम्बन ४.१० विमळ विटप ४.४० विमुधिद विटपालिः ३.५३ विमुह विटपिन् ३.१ विरहग्गि भयंकर विळी विज्ञापित विश्वेद वृष्णि १.३३ विनोअण विष्णु १.३३ विनत २.६७ विवळाइ विनाश १.१० विवहउ विनिन्दति विविण विनिवर्तित विविह विनीत विवे विनोद १.१२ विस्स वीस्तीर्य २.६५ विस्सन्त विस्तीर्ण ४.४२ विस्सम्भ विदलित विस व्यदारयत् विसङ्कि २.६३ विससळ विप्र २.१२ विसति विस्फुरित २.१७ विसज्जि विपुल २.६८ विसजेहि विबुध पृ०८२ विसजेइ विभूषण विसह विभूषित विसण्ण विभूषयितुम् ३. १४ विसद विस्मय १.६४ विसरेहि विस्मर्यमाण १.६४ विसळइ विस्मारित विसाण विमृष्ट विमल विमुक्त विमुख विरहामि विलय व्यलपत् विलोचन विलोकन विपलायत विवहतु विपिन विविध विवेक विश्व विश्रान्त वित्रम्भ विष विशवित विशृङ्खल विषक्त विसृष्ट विसृज विससर्ज विकसित विषण्ण विशद विसर विदित १.४३ २.५२ २.९ १.१६ १.१८ २.५० ३.२३ व्यलसत् विपाण ·सद्दकोसो ११९ विपाद विशाल विसष्ट विशिस विस्मारित विवेश विमा विसाद विसिठ्ठ विसिह विमुमारि विसेइ विस्सेस विसेस विसोसिअ विहत्यि विद्दळ विस विहाद वेष्टित वैद्य वैष्णव विष्णु वैर वैर अवेपत वेपथु वेपनशील वेष वैधव वाम् १.५५ २.३५ १.२८ वेढि वेज्ज २.४२ वेण्डव वेण्ड वेर वेरग्ग १.५८ देवद १.६ येवहु वेविर २, ३३ वेस १.२ वेव १.४१ वो १.४८ ३.४ संकर १.४५ संयमि २. संकोइद २.६२ मंगहि संगम १.१५ संच संशा संठि ३. २८ मंपिदिद संतत्त मंमाग १.६१ गतीम २.६७ मंयुध " विशेष विशोपित विहस्तित विठ्ठल विकला विभाति व्यभात् विधिः विभु विधुर बीज वीविदोन वीर्यवत्ता नीटा विधनाथ वीधी विदी विदुर पी वीरदोत्त वीरवत्ता शंकर सकामिक संकोचित रांशुभित मंगत संचय मंध्या संस्थित गंनिदिन मंता १.५८ वीय पीगगाद यादी पुर युरान्त वृत्तान्त गंतोष पुमद भग पेन्ट सम पेनम गंगार मंत्रान ४.४. मंामान सम १.१३ भोरकर ·१२० उसाणिरुद्धं २.५४ सस सङ्ग २.६७ १.६ ४.१९ " सञ्च शङ्ख सङ्ग शाई सत्य सात्यकि षट्चरण स्वच्छता १.२५ १.७० १.७२ २.२० १.६१ १.३ २.७२ 7 सच्चइ सच्चरण सच्छद सच्छन्द ४.५९ स्वच्छन्द सज्ज सद्य १.२० ३.४४ २.८ सज्झ संपद संपज्जइ संपत्त संपहार संपाइ संभन्त संभम संभावि संभासण संभि संभु संभूद संभोग संमद संव्याव संवळिअ संवुद संसुणिद संहरिज्जइ संह सण्ड सांप्रतम् समपद्यत संप्राप्त संप्रहार संपादित संभ्रान्त संभ्रम संभाव्य संभाषण संमृत शंभु संभूत संभोग संमर्द संलाप संवलित संवृत संश्रुत समस्मर्यत संहति संहित स्वय २.४२ २.४१ सण्ण १.१४ १.३ सण साध्य पण्ड संज्ञा स्वन सनातन संनिधान शनैः सत्वगुण शक्ति ४.३९ सणाअण सणिहाण सणि सत्तगुण सत्ति ३.२६ ३.१८ २.१५ २.१४ सत्थ হয়ল্পি १.७१ . संहिद २.३४ २.३५ शब्दापय १.२४ स सअण सद्द सद्दाव सन्त सन्द सन्दर सप्प शयन १.१८ सअळ सकल सान्द्र स्यन्दते सर्प ३.४७ सअहु सइ सक वयथु सति संस्कृत २.२५ ३.४८ शपथ २.३२ सपह सम्बर सम्मदि सम्मुह समक्स शाल्मलि १.५९ सद्धि सविस्ती शहित्या साक्षि पण्मुस समक्ष ·सहकोसो १२१ १.३० समम समन्वित सर्व सर्वत सर्वेषां सपन सस्य ४.७८ ४.८२ २.४४ ३.२१ समग समणि समत्थ समस्थि समन्तद समळनि समादि समारोविन समाविद्ध समि समुस्खाअइ समुक्साणि समुक्सिवेद समुज्जन समुद समुपुर समुवाहर समस्त समर्थित समन्तत समाधित समाहत समारोप्य संस्पृष्ट शमित समुत्पनति समुत्साय समुदसिपत् समुम्वल समुद्र संस्पृश समुपाहर रांमुग समूहस्प स्वर १.३५ सव्व सव्वद १.१४ सव्वाण ३.५८ सवत्त ४.१२ सस्स ३. २८ ससहर ४.३४ ससिळेहा सह ४.३३ सह ३.३९ सहरि सहस्स १.११ सहस सहाव सहि १.१२ सहि रहीअग १.३८ सा २.२८ साअभ मागुपन्ध सामगि गामळ १.२८ शशधर शभिलेखा सह सहज सभार्य सहर सहसा स्वभाव ससि सहित ससीजन १.१८ १.२२ २.२८ १.२ सायक सर दार दारजन्मा सानुबन्ध सामग्री श्यामल साथ मार्य गरजम्म शरण गरस माहा गरण मरिन्। मरिण गरीर मापु सहा शरीर मरोम १.१८ ४.६७ एमाल रोश मक गरद गया ति (अग) विभाळ शिद्वार काम शिक्षा 16 ·१२२ उसाणिरुद्धं पृ.८०.३ सिद्ध सिञ्चेदि १.५० सिद्ध सुकृत सूच्यते सूर्य शून्य सुनात शुण्वत शृणोपि श्रुत्वा २. १८ सुका सुचइ मुन्न सुण्ण मुण्हा सुणन्त (श्रु). सुणसि सुणिऊण सुणु सुत्त मुतहार सुत्यि १.४२ २.६३ २.३५ २.५९ १.२५ मुप्त सूत्रधार सुस्थित शुद्ध श्रुत सौन्दर्य ४.८१ १.८ सिंह सिञ्चति सृष्ट सृधि शीर्ण निग्ध सिद्धाजन शितिकण्ठ शिर श्रीवत्स शिला श्लाघनीय श्लाषित श्लिष्ट शिलीमुख शिव स्वप्न शिशिर शिखण्डिन् शिखर शिखिन् शीकर शीत शील शीर्ष सुत सुजन्मन् सुगन्धिन शुचिहार सुकुमार सिट्ठि सिण्ण सिणिद्ध सिद्धजण सिदिअण्ठ सिर सिरिवच्छ सिळा सिळाहाणिज सिळाहि सिळिठ्ठ सिळीमुह सिव सिविण सिसिर सिहण्डि सिहर सिहि सीअर मीद सीळ सीस सुअ सुअम्म सुअन्धि सुइहार सुउमार ३.१४ २.५४ २.२५ सुद २. ३२ सुन्दर २.४२ सुभा १.२४ सुमड ४.७८ मुभिक्ख २.३० सुरहि सुन्ह १.२८ सुव्वइ (श्रु) सुवों सुवण्ण १. २३ सुह सुहम्बुरासि १.२२ मुहा १.३४ सुहाअर २.६४ मुहि १.६१ सुभट सुभिक्ष सुरभि सुलभ श्रूयते खयं सुवर्ण सुख सुधाम्बुराशि सुधा सुधाकर १.२० २.७१ सूनु सूत १.३९ ·१२३ सूळी से शलिन् अस्याः सद्दकोसो ३.१५ सोहइ (शुभ) अशोभत ३.४५ सोहग्ग सौभाग्य सोहग सौभग सोहा शोभा २.८ सोहि शोभिन् ३.५८ सोहि शोभित अहम् ह हय हणिस्स हनिम्यामि १.४ ४.४२ %33 अस्मै स्वेद सेतु ३.४७ " हत ४.१२ से ਤ सेण्ण सेनि सेणि सेर सेळ सेवण सेहर सो সমিস सोअर सोउमल सोऊग () सोक्ग सोमीर सोदा सोगिभ सोगिभारा श्रेणि सैनिक स्वैर पौल सेवन शेखर शोक शोकन सोदर सौकुमार्य श्रुत्वा सौख्य २.११ हम्मि हरइ (ह) ४.२ हरिश्चन्द ४. ५६ हरिस्मति १. ६२ हरिस हरति हरिबन्द हरिष्यसि हर्ष २.२७ हरचोळा कोलाहला १.६३ 1.३१ हमन्ती हमन्ती 1.७५ इमिऊग (हस) हमित्या २. ५६ दिअभ हिअअम्मम हृदयघ्रम २. ३६ हियर (1) भ्रमित १.३0 हिरि हो: १.४७ स्नुरा शोभित घोमितास मौरभ गौर अमोरा हीयते गोरि मोगर (1) गनु शोभ अभिग

·१२४
उसाणिरुद्धं
हुवेज (भ)
हो
होइ
होज
भवेत्
भोः
भवति
भवेत्
अभूत्
२. ५५ होन्ति (भू)
२. ५४ होदु
४.३१
होस्सइ
भवन्ति
भवतु
भविष्यति
भवसि
भविष्यति
होसि
"
"
४. ५८ होहिद
१.२८

·APPENDIX
(Printed text compared with palm.leaf manuscript)
2. 8. saja; c. j'; d. 178.
5. c. First written TIFY. Then 5 deleted with a stroke
above and g written below.
6. a. autanelet; c. First stitten €7731. Then 7 deleted
with a stroke above,
7. d. fra.
8. a. griforma fa; b. Ciresi.
9. 6. szcare. Then the first 6 scored off; d. ir,
11. 6. 77773790. Then 87 after it scored off.
12. In is something started after i, perhaps and scored
off. fapt for faxr; d. fortfari. Then 87 belose vi deleted
with a stroke above.
13. d. tt c faster.
14. A.
15. o. After 7/13, some letter started and scored off:
8. NTT
izl.
17. c. TH7 d. ART. Then the first s deleted with a tiroke
18. c (rr). gis; d. fin. In frater Lone letter started
after and corn o..
ft ; 4. IT
1. c. site
19. 4.

·126 USĀŅIRUDDHO 21. A. First written for. Then Anusvåra scored off ; c. In भासिअ some letter started after भासि and scored off; d. कहिं. 22 s. sifat; d. In case there is a circle between g and if to note the doubling of 3 and there is also 3. 24. D. Efazi; c. fafari. fi. 25. d. In 17 the letter * is deleted with a stroke above and new written below the line between 1 and the deleted , 26. c. 31. 27. c. ii. 28. a. 37. 29. c. À, d, Tan. 31. Lines b. and c. missing. Evidently the tent of d. mistaken for at of b. and continued. 32. . are; d. Looks more like g. d and are rather similar in Grantha script. Here it is definitely not 5. 35. b. In ard there is a circle after a, which usually notes the doubling of the following consonant; here it has no scope. 37. After a fost the letter written and deleted with a stroke above; b. In my first s written after a and scored. Then as and what follows is $ and not 3. 38. a. azot; b. aldi Ara; C. Ata; d. fiscozitgu. 39. b. In fars there is both anusvāra and also ug following. d. quicu. 40. a. at 4T ; b. #148, 44236771; C. EFT3Tottet; d. erroj fa. 41, a. 4904 ; b. farnard; c In eff#7311, the letter a deleted with a stroke above and a new written below the line between 31 and the deleted on 42. b. qui in Grantha script a and are rather similar. Here it is definitely not . 43. a. 73f9; b. In qer, after and the circle to note the doubling of the following consonant, a letter started and completely scored off, then follous żg. It is aža in ms, and not asia; c. fafos 49 ·APPENDIX 127 fazt. After fe a letter written and scored off. In many cases it is very difficult whether, as in afa, what is written is the long or short with anusvāra 44. a. fortales; there are two circles after u to note the doubling of the following 7. The first is scored off ; C. ER HT. 45. b. 675. For doubling, the circle is put after and for anusvāra it is put above the letter: c. 1619. What follows is not a circle indicating doubling, but the mark for 37; d. fariegaciat. Then fra deleted with strokes above. 46. C. Bauet. In futzi, first of written after ; then it is scored off and a written afterwards; d. In fats a letter written after fe and the circle to mark doubling and scored and å follows, There is no circle to mark the doubling of fer after fees. 47. c. After foaraqat the words of erfor written again and deleted by enclosing within brackets and then the last line begins. 49. c. 231; d. &#l. In arago there is an anusvāra above . 50. c. 778; d. After grife there is an g mark which is scored off. fec. 51. a. In scgou after a circle following on there are two of letters and the second is scored off; d. ga. 54. d. Hr. 55. After that a letter started and completely scored off; then få follows. 56. b. Missing in ms. Evidently arg at the end of the first mistaken for 3 at the end of the second line and writing continued; c. ffraesi. 57. a. After a fest there is a circle to mark doubling; then there is x with a written above it; c. the final yg in fezzate missing. 58. a. QFHTC O. TEN ; C. Farsadog. fors; d. ag; then one written and scored and another { written after this. atte. 59. 8. c. Trust ·128 USĀŅIRUDDHO 60. C. मंसळेणं d. In पुरिसो one ए mark written after पु and scored off; then ft follows. 61. C. In Aführyfact, the last syllable written as ? and the mark to make it a written between the circle to mark the doubling of 4 and the 4; d. In querent a letter written after the circle following and scored off. Then of follows. Ha 62. a. 0717131. 63. Free. There is a circle after fe to mark the doubling of the following ; 6. In totes (written desz) the mark inserted later between the circle to mark doubling and below the line ; c. FAPORE (In c. the sanskrit too is alth and not fi); d. In Egr- मळ (written स्वामळ), ळ looks more like उ. से उमाळ. Here after म some letter, which looks like , written and deleted with a stroke above; then à follows. 64. a. fåFE37. After fin some letter started and scored off ; 6. gerhant; d. atat. Hura. 65. a. motifs ; c. Before ang some letter started and scored off. 66. c. After Fift a letter started and scored off, then it follows; d. Ti. 67. a. siffagi a; b. alle. 68. a. पजुण्णिणा; b. विअत्यणेणं; c. In पोत्तं there is पो; then a circle to mark the doubling of the following consonant and f follows instead of a 69. d. cat. 71. a. F. Then anusvāra above scored off ; c. 737/31 TET34. 72. d. dan. 73. b. amed. foganta. Then the mark in it deleted with a stroke above. The manuscript has # instead of &; c. written BUOTE. Then a deleted with a stroke above; d. TU HET. 74. 9. After EET something written and scored off; looks like 9. Then follows; b. ş is missing in án. Then there is a small circle, perhaps meant as 5; de quoi.

·APPENDIX 129 75. 6. In the letter is missing as the leaf is damaged. Only a part of the next letter seen. After this a letter written and scored off and 3781f follows; c. farura. gran for 8. d. fil. 7. Then the first part of a seen. There is a break in the leaf, The ufis is seen, 50 it must have been of and not ofH. 76. c. fEATIET. 77. d. 997 (it is and not q in NIS.); then a written and scored off. Then fare follows. falang_97 d., 249734. II 1. a. 72. Evidently the scribe confused the two after and and missed two letters ; c. gariem. Then at deleted with a stroke above, it is #1 and not a; d. nſ for ai. 2. After a letter wntten and completely scored off; then fast follows, in 973 what is written is follosed by a circle and not with a circle aborc: thus it is 65 and not ', (ilist and not ). After this a letter is caten up by white ants. The circle to mark the doubling of 7 is intact; only is missing: c. Something writtea and completely scored off before af. First written 6. Then 81 murk inserted below the line between Hand (. d... fra sartly worm-calen. 3. a. After something written and completely scored o!T, then I follows. c lo trwarm the le:ters 7 and a completely brohen oft. 4. 6 il lor ***T; &. There is a circle aborc ft and not after to mark doubling of. So it is féfen, After I and the arcie to mark doubling of a hit isa and pot ) a le:te? titten and Scare of. 5. a. in 4 timm-etta. 17 ·130 USĀŅIRUDDHO 6. a. fansuja. Then after fà deleted with a stroke above. d. It looks more like fi than it. There is no circle to mark doubling # in fra. affin. 7. a. *. looks more like . There are many places where and are confused. Both are nearly alike in Grantha script ; b. 9 in 1312 is more like. There are many places where the two letters are confused on account of the similarity of the two in Grantha script; c. FHRECTA. After there is a circle to mark doubling of the next consonant; fe is omitted and then written. 8. b. In cui something written and scored off between a and 27; c. foren; d. 469$ is written sias, with a circle above 7 and not after. It is a and not 9. Between q and something written and scored off, 9. c. qu. fams; then two letters written and scored off. Then follows J and not 5. 10. 6. fl. 11. c. Not clear if it is 334 or 531; looks more like 3 than . 12. The whole of b missing. 11 at the end of a mistaken for sit at the end of b and the matter between missed. 13. b. वई looks more like वळं ; d. After णेकारमि what follows is the end of the Sanskrit 311-et. Thus the last five syllables and the whole of the Sanskrit except the last five syllables missing. Evidently the scribe confused fe in the text and f# in the Sanskrit and missed the middle portion, 16. 6. gegeldata; c. ficam 17. a. fauftafist; b. between 7 and a a letter written and scored off. कझडप्प. Thus झ deleted with a stroke above, c. पडहस्सणि ; d. Maar. 18. c. froup; d. ta for ares. 19. c, ओ in ओदरन्ति looks more like म3 d. First written सेणिणा. Then or deleted with a stroke above and BT written below it. 20. a. YTE. ET ·APPENDIX 131 21. In qzh something written and scored off after and then Å follows a for å; b. In èye the letter 87 written and scored off; and I follows; c. पडिरंभइ; d. पच्छा is written as y; then a circle to mark the doubling of the following consonant; then B with below. 22. 0. In qftafiat (written afefiat) there is written and de. Jeted with a stroke above, between R and at; d. zazalacuresti. 23. a. afh; d. 175. Toni. 24. d. Fyr1937, 25. AYD. Here & is not complete; only a semi-circle. In forse some letter written and scored off between and <; b. T. 26. 6. After we in a, there is the circle to mark the doubling of the following and then some letter, perhaps , written and scored off. Then I follows; d. Tr. 27. c. fa747397. Then 7 and 7 deleted with strokes above. 28. a. fexr; c. afat391; d. 17771; then qufa ; then some blank space for one letter; then 77927. 29. 6. Cant; C. CZA169; then a letter written and scored; then -717 ; again a letter written and scored and then it 30. d. fitimui gwara 31. b. a followed by the circle to mark doubling and ng; then Another circle to mark doubling; then I and a circle to mark doubling written and enclosed in brackets (the two letters are not legible; look like *); then gy (not fust) 32. b. gfaxid, grilta. Looks more like for en. 33. . 34. b. t; then tioserted below the line betri een land 7. 35. o. lic. ; d. effiment. The mark in Grantha is very similar to l. But there is no anosi in above 1 and the rest letter is distinctly and cota. Te Oral of this rerte ends with the first half of the last line on a rare and the rest ol the lice Ielt blunk: gerhaps the leaf is hard for #ntir. .

·132 USĀŅIRUDDHO A 36. b. सिळंम्मुहे (there is a circle to mark doubling after ळं); c. संधिदे; d. महुवेरी. 37. सबि. There is a circle to mark doubling after स and not anusvāra above; after for there is a letter, perhaps t, written and scored off and then अ. 38. हरिसईद. Here after the circle that follows स to mark doubling, a letter is written and scored off and then ढ ; c. समहोपडिआ. 39. b. पिसपुकार (it is not विस); c. बहुणे; d. वंभिआ for चन्त्रिा. 40. a. कसअळ्ळिआ; b. It is not णि in णिन्तुन्नलिआ; it looks like यि ; c. पर ; then leaf slightly broken ; ए mark of मे in tact ; #half broken, but can be made out; next two letters completely gone; but from the small bit below, the second letter looks like , which alone and not Thas a downward stroke at the end. After writing the whole pada there is परमेसहमोहिणिण्णा repeated. 42. 4. नरिपेरिअ ; b. प्पळअम्भे; c. सोसउ; a. पुडसुसुक्खणी. 44. a. धणमोह d. णिवहे. 45. c. चित्तमद्धअं; d. जहि. 46. C. अहिंधावळ. 47. a. ळअकणण ; b. वेडिहि. In the छाया read मौवीं and वेष्टितान . 48. a. este; b. In az a letter written and scored between a and sc. गण्इ d. सत्तिअआसि. 49. . स उ जानु; d. महुवैरी, लह. 50. b. गठिअस्सो. 52. b. विअडुत्ताळ. 53. b. In परिमुच्छावइ, there is the circle after मु to mark doubling and yet the double छशा is written (this is how छ Is written.) 55. b. दवेइ for हुवेज ; c. चळणमि ; d. समुक्खाणइ. 56. In सोण्डीर (written सोडीर) the आ mark of सो inserted later below the line between से and डी. 57. b. सुण. The whole of b is rspeated; in the repetition पि in foi is omitted. 58. 4. Only त for कह.

·APPENDIX 133 60. c, fot. 61. The whole of b omitted. Evidently the scribe confused टिणा in a and b. 63. a. 9734 for ; 6. 45 for 3731. 64. b. 378. 65. c. 221; d. dazq. à is followed by the circle to mark doubling and there is no anusvāra above 3, a written as 9. 66. a. fon pe Fa. The circle comes after 8 to mark the doubling and not above to mark anusvāra. b. In fafae, a started after the first fa; then scord off and second written, 704, s is followed by a circle ; c. xfare for fast. 67. c. apas; d. Trat. 68. c. 57. ; d. ER. 70. CHEYTARA lyster. There is a circle to mark doubling after # and before ; 6. 990044, maft. storoquit; c. vitet for store. fa u. 71. a. अम्ही wntten more like आँसो than अंदो. जगदो अj; then of deleted with a stroke above; d. In the there is both a circle to mark doubling after 11 and 72. 8. Gali for solvi. 73. 6. Before mal some letter started and scored ofl. for ; TEL 1. a. z lor : o organic omitted in t; d. 1. After Fis not a circle to mark doubling but a visarga. 2. a. 5* thea fz deleted with a stroke above. in alayalam # and Bather sumar. slightly so is it in frantha: c.7V; d Intim, the letter I looks more lile or rather. There is som:0 similarly anorgitese letters.aniit has caly short and got longi ·134 USĀŅIRUDDHO C. . 3. c. विळपग्ग. 4. a. TARINE. The circle to mark doubling is after a and not after ग. 5. a. अहिअमवह, b. In चामरावहओ, the letter हु is repeated and the. first of the two deleted with a stroke above. कासगुच्छो. 6. b. णिरक्खमाणं ;d. महुरहमिक्खइ. 7. c. णरआ छि, Written केसो and ए of के struck off. 8. त्रिदश for तिअस. तराटिआ. After ₹ it is not acircle to mark doubling, but आ mark; c. घण; d. dि omitted in सुणसि. ण भुआर्यों omitted. 9. b. महम्मि अंगवाए ; d. दुळफ. 10. b. पळमहण. णिळिमजोहा; c. हप्पदअं, then आ mark inserted after द (it is not भ) below the line. 12. After fagfost a letter written and scored off and y31 follows ; .b. In glazz the circle after fa to mark doubling first written as something else and then corrected into a circle. 13. a. पडिदणइ ; b. जुजळ ; c. जन्तुदि. भंगो written as भंग्ग ; there is a circle above for anusvāra and another after to mark doubling; there is no ait mark; d. Aff. 14. b. हगन्तुं. 15. a. जंविएण ; the circle is above ज to mark anusvara and not after to mark doubling; d. faga repeated and enclosed in brackets before the pāda begins. 16. b. रह there is an anusvāra above र, then a little blank space and follows; c. to repeated and enclosed in brackets before the pāda begins. 17. a. चलममे ; there a letter written and scored and s follows3B b. the whole pāda is omitted, Evidently the at the end of the two pādas confused. 18. b. परिबिहिअ%Bc. दुन्दहिप्पणाअं. 19. a. कणहिदि ; B. Final e omitted in वदावद ; . मोवि. 21. 8. बहुग्छेओ.

·APPENDIX 135 22. b. किणंकिअप्यओछ्. After the circle following ओ to mark doubling there is a line as a downward stroke, then another similar circle and 8 and another similar line. Id a giat read fuas. 23. a. frafega; b. allele; d. the last letter is not quite clear, perhaps it is of. 24. a. EHE. ; 6. In iš after à a letter written and scored off and s follows; c. After 37 a letter written and scored off; then that follows. 25. a. पमिअदीगळेए ; B. After कारुणिो there is मणिओ extra : then AVITE (not fè) follows. 26. b. A letter written and scored after ett and then a follows. 27. c. मणाण. In the छाया read मुनि in b. 28. a. Eu for F. 3 is written as an mark with a stroke below and the scribe bas omitted this stroke. After t a letter written and scored and facts follows; b. for Har; d. 7 omitted in g. 29. o. ECH; dai. 30. a. 2; b. A letter wntten and scored off after nest and before पुं. कमउच्छ ; c. Initial ग omitted in गहिरिम, 31. a, b. read दाटंकुर ; d. विम्य written with a circle to mark doubling after dि and then म्ह. संभुरामो. 32. a. The first letter in gfg looks more like than ; b. Before you and after the preceding circle to mark doubling, a letter is written and scored off; d. ca in the AIS. 33. a a in agrit omitted, and only for tl, T:1; b. 216 for 37; the circle is above and not after ; c. Afy for fare: d. try for gag; HE for mig. 34. b. ; 6,991. 35. b. 7 for 94. 36. b, *143EZ for f;d. Fara for $734. 37. d. & for f.

·. . 136 USĀŅIRUDDHO 39. d. between पिसजे (it is पि for वि) and हि a little over one inch left blank : perhaps the leaf is bad. 40. a. पसंण, The circle is above स and not after ; d. अदितुहुई. 41. b. Read प्पसज्झा. This is the MS. reading. In the छाया read विचित्रम् in d. 42. b. वळा; c. रहसहअिस्स; d. In ठई there is one circle extra. is written with having a small circle on each side. Here there are two before and one after, 43. d. किण्णु for किंण. णिगणं. 44. a. जंधिएण for जप्पिएण, The circle is above ज and not after: there is वि and not पि3; c. तण. 46 a. अथह ; c. उवदवविसुमारिअंदि; d. असुदु (र is omitted) ; then a letter written and scored and are follows. 47. a. इह खुण बळिदणं हस्स. There is a circle above u and also after to mark doubling of स; d. इपरि for उवरि. 48. a. one पह ormitted in सपहपहळाअ. त्वत्थिओ for पत्थिओ; B. a letter written and scored between tण and हु; c. दोनि for दोहि d. तज्झ. 49. b. 4 omitted in परिवेविर. 50. c. After तुह च a letter written and scored before ळण3B d. There is a circle after i as if 9 in the beginning is to be doubled. 51. b. सअ for वअBd. माणसेणं. 52. b. Before तुह a letter written and scored. सिद्धि; c. मुणारि. 53. b. मोहे; d. After मिदाणि (there is no anunasika) the letter # written and scored and a follows. 54. a. For उसेत्ति what is written is ळसरिर . There is a circle after स and nि follows, which is to be doubled; c. संपाणं for संपआणं; d. किळथिआ. In the छाया read स्त्रीजनस्य ind. 55. 8. सिळ ; a. रदि for रइ. In सोहो the आ mark in हो looks more like र so that the word appears as सोहेर. 56. B. कुमारि ; d. हरिस for 'पद्दरिस. पुरळ for फुळ्ळ.

·APPENDIX 137 57. , दोहो; b. अरअळ. गण्हिअ .. उसाहि. 58. d. In the g mark of B written under the line between the preceding च and स, 59. a. In afse after the circle following fs a letter written and scored and छ follows: d. सुबन्धु. 60. a. The मा mark of णो in पअक्सिगो written under the line between u and ण of णमन्तो. 61. a. दिठि; b. सींस for सीस; c. मारोबअंको; d. सह. 62. a. कामिणी; b. Only हिरक्युमो for रिखुदोहणिरसो; 4. रेहतु. 63. a. After क a letter written and scored; then अवम्म follows%3B b. विहि. गवहहि ; d. अमरावळं. IV . 1. a. अन सोदूण तं पारा; b. In गारामण the letter u looks more like 1. 2. a. ह्मण for स्थाण; B. सेवऊमुणा. 3... साए सउम. Then a after उमाए deleted with a stroke above: b. पिव for विभ; c. In अगिस्दं there is no वं. After अणिक there is only u. There is no circle before it to mark its doubling i there is the anusvāra above, + a. ताणं च; c. कळवंचि. 5. a. अमुविभa, b. गारमेd. मिवं for मिपं. In the छया d. has sfalzar. The verse is not numbered. 6. d. ति for ति. 7. b. जग्गंग lor गट्टेण ; c. पीडास्त. 8. a पसादिभए पंपेन्ति; लिए;d. सइ. 10. d. सात्तिगं. 11. a पापाटिळ; b. गम्दन्ती; c. स्पति. 12. a. गवग्य; . कापा. गिगा; d. ममन्य विश्र, - 15 ·138 USĀŅIRUDDHO 14. b. मुहअंदेसु; c. After ळच्छि the letter a written and scored and बज्झन्ति follows. 15. d. हआस; letter ए is omitted. 16. 6. glaar; d. In foreg 371 after for some letter written and scored and ण्हु follows. विंदुणो. 18. a. घोळ for घोळि ; b. काणअण for काअण ; d. दक्खिणाणिई. 19. d. संभरिजइ. 20. a. णिज्ज्ञाअंतिहि. 22. b. The second sf491 written as afc4311. 23. a. वअरूप ; b. विरुद्धाण ; c. अट्ठकाणं. 24. c. कुसळे. 25. b. अच्छकम्मि. In वळहे there is a circle after a to mark doubling; but what follows is and not a 26. b. गणोहं. 27. a. After मोर a letter written and scored and पक्ख follows3B c. तासच्छद. 28. C. अदिप्णो. 29. c. कडक्रसखापंथेहि. In खंड there is anusvāra above and a circle after ख. 30. c. After 07134 the letter written and deleted with a stoke above and ए follows: d. कणअम्मिव. 31. d. दुम्भएणेदिअंगणा. 32. b. चंद; then o written and scored and on followsed. पभच्छा. 33. a. पज्जुणिणा; b. समाहिआ; c. सुंगारेणव; d. कंरण. 34. c. विग्जुकेचित्र. 35. a. Alverizat34; c. After 3 a letter written and scored and इदो follows, d. After यपदो and the circle to mark the doubling one letter (looks like 7) written and scored and follows. 36. a. णिसहिमो. First written किं.वि. Then वि scored and चि follows: c. पिटमस्सेसो; d. होउ. 37. a. चंवर तंमोदं; .. भिंगो य.

·APPENDIX 139 38. a. Read tai. The MS. does not note anunāsika ; c. between $ and as a letter (looks like 3) written and scored. A for faa; d. #34. 39. oftetgri z This verse is not numbered nor the previous. 40. d. 3. This is aumbered 41 and the wrong number continues. 41. a. अवहो for उहवो ; . राअमंगेण, The circle is above म and not after 4. 42. c Before oppe a letter (perhaps ) written and scored off; d. After fari a letter written and scored off; then ar follows. 43. gaduu After and the circle to mark doubling the letter is IT and not at ; c. After TAT the letter written and deleted with a stroke above and मो follows. दामोहरेहिं. ते for दे; d. पेच्छिआ. 44. ATTİ. There is a anusvāra above and a circle after it also. 45. a. Read JETET. 46. a, staford. The at nark inserted below the line after to make it at. There is no circle to mark doubling of for. 47. c. wrat; d. First written off. Then inserted below the line between and, 48. a. Before ga some letter written and completely scored off. 49. b. aivot. The circle is above and not after; c. estafa. OPTERET. 51. d. gauit, 52. c. Fra; d. PSHTAZ. The circle is after and not above. This verse is not numbered. 53. c. First written fout; then mark of # scored off. This verse too is not numbered. 54. 5. flot; cf 7. This is marked as 55 and the mistake continues. Before अत्ति some letter written and scored of; b. तिणेत; c. First written fugiat. Then I mark inserted between 1 and a 55. a.

·140 USĀNIRUDDHO and the letter becomes ht; d. atet. Here one letter (perhaps ) written and scored between a and . 56. a. After a letter written and scored off and a follows. It is written Spure; c. shife. The circle is above # and not after. 60. a. 53; c. der. The circle is after i and not above. This is not numbered. 61. a. Before there is written 278311 and the letters are deleted with strokes above; C. FRI. This is numbered 61. 62. a. eto 20. 63. c. 46710; d. Rugs. 64. a. qu. 65. b. qatoi. 66. b. ai fà; c. Susiran. 67. a. geat of a; 6. 87377. 68. The second half completely omitted. Evidently the simi. larity between ment at the end of the first half and ofcit at the end of the second half confused the scribe. 69. a. ECFE4; b. f32. 70. Only the first half written. Space left blank about a line and half for the second half. 71. This verse and its Chāyā appears partially after 72. 72. b. णावधा. After this there is वापिज संद which is a part of the second half of 71. Then space left blank.i begins a line: the whole of this line and space for another line is so left blank and the leaf ends. In the next leaf, there is the Chāyā of 71 and 73 begins. The second half of 72 and its whole Chāyā missing. 73. a. seutateye; 6. 137 for in the beginning. fifcali; d. in. This is marked 74 and the mistake continues. 74. a. **3; 6. am. fanfus ; d. There is a circle before fa in the beginning as if is to be doubled; there is also anus. vara above 4 in the end of c.

·APPENDIX 141 75. c. is left off. Evidently A7siis in and gaifà in c confused; d. Written Tii. 76. a. After 4 and the circle to mark doubling, # written near the string hole and scored; then 4 written after the hole; d. Before 56137 a letter (with an & mark above, perhaps al) written and scored off. 77. The entire second half omitted. Evidently apait at the end of the two halves confused. 78. a. fazu. Then o between # and 31 scored; c. d. From Fascosit up to 9 omitted. Evidently $ in the two places confused; d. faafiardi. 79. a. 9; then a circle and then ; b. After a letter written and scored and a follows; d. After a two letters written and scored and gi follows. 80. a, tarda fare; 6. 49004147e; c. ; d. feg for ga. 81. a, forsion for forziant; b. Aynin. 82. d. f3. After the Chāya of 82 there is इस उसाणिद्धे चउत्थो सग्गो. इति galaterede apel: ari: (It is only 7 and not fà). 3qifrag: AFIA: 1 The page ends. On the next page begins सरि गुरुपादाणं णमो । सुहं होदु. The first two of the concluding verses follow and there is written fafion- TBWHY/344413toj u . The last two verses then follow. In the 3rd verse, in c. till into it is right. Then there is found only face जसे ; the next is not at all clear, looks like स्य, Then मकाळणे सुकम- Tattoo repeated. Perhaps what appears as I in the indistinct FT is the bracket to delete that extra portion. But there is no bracket in the beginning of this extra. At the end of the 4th verse there is eft: at. There is ao Chāyā for these four verses.

·शोधनम्
पृ०
१४.
"
बाळ
जिम्माण ५२
महेसर
तिओ
२७.२८
"
"
"
स्त्रीजनस्य
५४. ५४
६१.
६६.७२
"
"
Correct numbers 33-58 into 34-59
काळण
किर
उळि
७७.७५
९२ line 18

·I Cloth - Cloth. Cloth .. PUBLICATIONS OF THE ADYAR LIBRARY (The Theosopbical Society, Adyar, Madras, S. India). 1910 Rs. A 1. A PRELIMINARY LIST OF THE SANSKRT AND PRĀKRT MSS. 10 the Adyar Library. (Samskrt-Devanāgari) Roards 1 8 Cloth 20 1912 2. A DESCRIPTIVE CATALOGUE OF THE SAMSERT MSS in the Adyar Library. By F. 0. Schrader, Ph.D., Vol. I, Upanişads 50 3. THE MINOR UPANIŞADS (Samskrt) Critically edited for the Adyar Library. By F, O. Schrader. Ph D., Vol. I.--Samayasa 10 0 1916 4 AHIRBUDKNYA-SANHITĀ OP THE PĀÑCARĀTRA AGAMA (Sagskrt), Edited under the supervision of F O. Schrader, Ph D. 2 Vols. 10 0 5 INTRODUCTION (English) TO THE PAÑCARĀTRA AND THE AHIR- BUDHNYA SADHITĀ. By F O Schrader, Ph.D. Cloth. 30 1920 YOGA UPANIŞADS-20—with the Commentary of Sri Upanisad Brahma Yogin Edited by Papàıt A. Mabadeva Sastrı, B A. 50 1921 7. SĀMĀNYA VEDÄNTA UPANISADS-24with the Commentary of Sri Upanışad Brahima Yogin. Edited by Papęıt A, Mahadeva Sastri, BA 5 0 1923 8. VAISYAYA UPANISADS-14--with the Commentary of Sri Upanışad Brahma Yogin Edited by Pandit A Mahadeva Sastrı, B A. 4 0 1925 9. SAIVA UPANISADŞ-15—with the Commentary of Sri Upanışad Brahma Yogin Edited by A Mabades a Sastn, BA 3 0 10. SAKTA UPANIŞADS-8-*ith the Commentary of Sri Upanışad Brahma Yogin Edited by Pandit A Mahadeva Sastri, B A.... 2 8 1926 11. CATALOGUE OF SANSKRT MISS in the Adyar Library (revised) Edited by the Pandits of the Adyar Library under the direction of Prof. Ç. Kanban Raja, MA, D Phul, (Oxon ), 2 Vols. Each 3 12 6 ·Rs, A, 1929 4 0 12 SAŅNYĀSA UPANISADS---17-with the Commentary of S'ri Upanişad Brahma Yogin Edited by T R. Chintamani, M.A., and the Pandits of the Adyar Library, under the direction of Prof C. Kunhan Raja, M.A., D. Phil. (Oxon) 13. RUKMINI KALYĀŅA MAHĀ KĀvya by Rājacūdāmaşi Dikşita. Edited by the Pandits of the Adyar Library and Mr.T.R. Chinta. mani, M.A, under the direction of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D. Phil (Oxon) 1933 14. UNPUBLISHED MINOR UPANIŞADS with the Commentary of Sri Upanışad Brahma Yogin. Edited by the Pandits of the Adyar Library, under the direction of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D. Phil. (Oxon ) 1936 2 0 1.1 50 .. 4 8 6 0 15 TEN MAJOR UPANIŞADS with the Commentary of Sri Upanişad Brahma Yogin. Edited by the Papdıts of the Adyar Library under the direction of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D Phil. (Oxon.) Is'a to Aitareya, Vol. I Chandogya and Bşhadărapyaka, Vol. II Vol. I Boards Vol II 1937 16. MELARĀGANĀLikā of Mabāvaidyanatba Sivan. Edited by Papdıt S Subrahmanya Sastri, F.T.S. 1938 98 2 0 50 17. SAYGRAFIACOQ MAŞI-Edited by Papéit S. Subrahmanya Sastri, TTS. with a critical Introduction in English by T. R. Srini vasa Anyangar, B A., LT. 18. PRATYABINSÄUIRDAYAN (The Secret of Recognition) with English Translation and Notes by K. F. Leidecker, M.A., Ph.D.; Text edited by the Staff of the Adyar Library under the direction of Dr G Srinivasa Moru, BA, B.L., M.B.& C.M., Vaidya. rataa, Hon. Director, Adyar Library. 19. BILAVASARKRÁNTI-SOTRA AND NAGARJUNA'S BIFAVASAJKRĀNTI SASTRA with the Commentary of MaitreyınStha-with English Translation by Pandit N. Aiyaswami Sastri, Tirupati. 20. Yoox UPANISADS. Translated into English by T. R. Srinivasa Aiyangar, BA., LT, and Papdit S. Subrahmanya Sasttı. F.T.S. 30 24 50 ·21. Rs. A. Wuake TÆEDSOPHY AND SCIENCE MEET in four Parts) by a body of experts Edited by Proſessor D. D, Kanga, MA., I.E.S. (Red.) Part 1. Nature-From Macrocosm to Microcosm Part 2 Man-From Atom to Man 28 Part 3. God-From Humanity to Divinity 28 Part 4. Some Practical Applications 28 28 1939 22. RGVEDAVYĀKHYA, MADHAVAKRTA--Edited by Prof. C. Kaoban Raja, M.A., D. Pbil. (Oxon ) Vol. I. 60 1940 3D 23 THE NUMBER OF RASAS By V Raghavan, M.A, Ph. D. Department of Samskrt, University Aladras, with a Foreword by Prof. M. Hitiyanda, M.A, formerly Professor of Samskit Maharajab's College, Mysore 1941 24. SĀMĀNYA VEDÄNTA UPANIŞADS-Translated into English by T. R. Srbiyasa Anyangar. B.A, L.T., and Papdı S. Subrab. manya Sastri, F.T S. 25. BHAGAVADGITARTHAPRAKĀSIxi of Upanişad Brahmayogin (Sams. krt). Edited by the Papdits of the Adyar Library with an Introduction by Prof. C Kunhan Raja, M.A., D.Phil. (Oxon.) 50 . 4 0 60 .. 26. SAMAVEDA-SAYAITÀ-With the Commentaries of Madhaya and Bharatasvāmin Edited by Prof. C. Kunhan Raja, MA, D. Phil. (Oxon.) 27. RAJA DHARMA (Dewan Bahadur K. Krishnaswami Rao Lectures, 1938, University of Madras) by Rao Bahadur K V Rangaswami Aiyangar, MA. 28. VARIVASYARAHASYAM of Bhazuragandanåtba (2nd Edition) by Pancit S. Subrahmanya Sastn, F.I.S. (with English Translation) 3 8 28 29. VYAVAHĀRANIRYAYA DE VARADARĪJA-Edited by Rao Bahadur K V Rangaswami Aiyangar, MA, and A. N. Krishna Aiyangar, BA.LT. &dyat Library with a FOREWORD dy Si P S Siraswamy Aryer, K C.S 1., CIE, LLD 150 30 SAYGITARATNĀLARA-Witb the Commentanes of Catara Kal- Hatha zed Sipbabbäpils Edited by Papout S. Subrahmanya Sastri, FT.S Vol 1 (Adbylya 1) 90 Published under the auspices of the Adgar Library Association. 19 ·Rs, A. 1942 31. CATALOGUE OF THE ADYAR LIBRARY, Western Section part 1 - prepared under the direction of Bhikshu Arya Asanga, Jt. Director and Curator, Western Section, Adyar Library 50 32. ALAMBANAPARIKŞA AND VRTTI by Dinnāga with English translation, Tibetan text etc. by Papdit N. Aryaswami Sastri, Tirupati 38 33. Some CONCEPTS OF ALANKĀRA S'ASTRA by V. Raghavan, M.A., Ph. D., University of Madras 4 0 - 34. VEDĀNTAPARIBHĀ$. --with English translation and Notes by Prof. S. S. Suryanarayana Sastri, M.A., BSc. (Oxon.), Bar-at- Law, Reader, Head of the Department of Philosophy, University of Madras 2 12 35. A DESCRIPTIVE CATALOGUE of the Sanskrit Manuscripts in the Adyar Library by K. Madhava Krishna Sarma, M O.L., under the direction of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D. Phil. (Oxon) Vol. I--Vedic 15 0 36. SRI PARCARĀTRA Raksā of Sri Vedānta Des'ika--Edited by Vaidyaratna Papdit M. Duraiswami Aiyangar and Vedānta Siromapı T. Venugopalacharya , with an Introduction in English by G. Srinivasa Murta, Hon. Director, Adyar Library. 4 8 37. CATALOGUE OF THE ADYAR LIBRARY, Western Section, part 2, prepared under the direction of Bhiksbu Arya Asanga, Jt. Director and Curator, Western Section. 60 38. CATURDAS ALARŞANI OF GADĀDHARA with three commentaries- Edited by Pandit N. Santaban Aiyar. Vol. I. 4 8 1943 39. PHILOSOPHY OF VISISTĀDVAITA by Prof. P. N. Srinivasachari, M.A., Retired Principal, Pachaiyappa's College, Madras. 10 0 40. VĀDĀVALI OF JAYATIRTHA with English translation and Notes by P Nagaraja Rao, ML.A. Sir Sayaji Rao Fellow, Benares Hindu University 40 41. Spinozuan Wisdom or Natural Religion by James Arther 2 12 42. USĀŅIRUDDIA of Rama Papısada. Edited by l'apdit S. Subrah. manya Sastry, F.T.S. and Prof. C. Kunban Raja, M.A, D.Phil. (Oxon.) 38 PAMPHLETS . 1939 A VARIANT VERSIO4 OF THE LXÅGNIKAYDA (Reprinted from the Adyar Library Bulletin, October, 1939). Edited by K. Madhava Krishna Sarma, S.O.L. 1. O 3 ·Rs. . 1940 THE RĀJAMIGAŠKA OF Bhoja. (Repriated from the Adyar Library Bulletin, October, 1940). Edited by K. Madbava Krishna Sarma, M.O.L. 04 ... 1942 05 THE ŞAT PAÑCĀSIKĀ, a Salpas'āstra manual. (Reprinted from the Adyar Library Bulletin, February 1942). Edited by K. Madhava Krishna Sarma, M.O.L. THE PRAMĀŅAMAÑARÍ OF SARVADEVA. (Reprinted from the Adyar Library Bulleba, May, 1942), Edited by K. Madhava Krishna Sarma, M.OL. A List of Manuscripts (Reprinted from the Adyar Library Bulletin Oct, 1942) THE PATH OF GREATNESS. (Repriated from the Adyar Library Bulletin, December, 1942), by Dr G. S. Aruodale, M.A., D.Lit. 06 .. 1 0 06 2943 VišeşĀARTA of Tryara baka Mas'ra Edited by H. G Narahan, MA (Reprinted from the Adyar Library Bulletin, May, 1943). ... O 10 A SANSKRIT LETTER OF MOHAMAD DARA SHUKOH with English Translation and Notes by Dr. C. Kunban Raja, M.A.D Phil. (Oxon) Reprinted from the Adyar Library Bulletin, Oct. 1940, May and October, 1943. 0 12 .. IN THE PRESS 1. ASVALĀYANAGRHYA-SOTRA-With Devasvămi Bbāşya-Edited by Suami Ravi Tirtha 2. ASVALAYANAGRHYA-SOTRA (Bhāsya of Devasvănı). Translated into English by A. N. Krishna Aiyaagar, BI A, LT. Adyar Library. 3. JIVANANDANAH OP ANANDARAYAMAH! with a Commentary by Vaidya. mataa Pandit a Duraiskamı Arzadgar Edited by Vaidyaratga G. Srini. Vasa Murti, BA, BL, MB& C and Vaidyaratna Papdit M Daraiswami Aryadgar 4. VAISSAVA UPANIŞADS-Translated to English by T R. Srinivasa Aiyaagar, DA, LT and Dr G. Srbiyasa Morts, Hon. Director, Adyar Library. 5. NYAYAKUSU MANJALI of Udayanacarya-Translated into Eoglish by Swam, Ravi Tirtha 6. THE APASTAXBASMÆTI-Edited by A N Krisboa AITADGA, A., LT.. Adyar Library 7. THE ACYUTARÁYAEHYLDAYAN of Rajanitha Diocima-Sargas 7 to 12- dy 1. N Krishaa Argangar, 31.1., L.T., Adyar Library ·8. GAUTAMASMBTI --Edited by A. N. Krishna Aiyaogar, M.A., L.T., Adyar Library. 9. KĀLĀDARS'A OF ADITYA BHATTA--Edited by Rao Bahadur K. V. Rangaswami Aiyangar, M.A., and A. N. Krishna Aiyaagar, M.A., L.T., Adyar Library 10. PAKŞATĀ OF GADĀDHARA--with four commentaries by Papdit N. Santanam Aigar. 11. HORĀSĀSTRA-with the commentary Apārvārthapradars'ika by A. N. Srinivasaraghava Alyangar, M.A., L.T. 12. VISŅUSMRTI-With the Kes'ava Vaijayapti of Nanda Pandita. Edited by Rao Bahadur K. V. Rangaswami Aigargar, M.A., and A. N. Krishna Aiyangar, M.A., L.T., Adyar Library. 13. CATURDAS ALAKSANI OF GADĀDHARA with three commentaries. Vol. II and III. by Pandit N. Santanam Aiyar. 14. SANGITARATNĀKARA-With the Commentaries of Catura Kallinātha and SimhabhQpala. Edited by Pandit S. Subrahmaaya Sastrı, F.T.S. Vol II. (Adhyāyas 2, 3 and 4). 15. UNMATTARĀGHAVA OF VIRUPĀKŞA-Edited by Pandit V. Krishnama. charya, and A. N. Krishna Aiyangar M.A., L.T. Adyar Library. 16. S'ALISTAMBHASOTRA-Restored from Tibetan and Chinese Sources--by Papdit N. Aiyaswami Sastri. WORKS UNDER PREPARATION 1 AVAYAVA OF GADĀDHARA-with commentaries by Pandit N. Santanas Aiyar 2. VgITARATNAVALE-with commentary. English Translation and Nates by II. C. Narahari, M.A., Adyar Library, 3. SIDDHANTALAKŞAYAN OF GADADHARA with commentaries, Edited by Tapdit N. Santapam Aiyar. 4. SAKĀNYANIRUKTI OF GADADHARA with commentrries. Edited by Tapdı X. Ssstaan bija 5. VYUTPATTIVIDA OP CAD DILARA with commentaries, Edited by tapdit N. Santanam Aiyar, Agents for our publications : THE THEOSOPHICAL PUBLISHING HOUSE Adyar, Madras, S. India