Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
Sawakdharm Vidiparkarn
Front matter
मुस-
॥न्यायांभानिधि-श्रीमद्विजयानन्दसृरिः॥
न
००००००००००००००००००००००००००००००००००००
800000000000000000000000000000०००००००००००00000
म्वर्ग १९५९.
30003018707070070007000252ng
नमी-
राम-वनर.
No text on this page.
प्रस्ताविक निवेदन. आ श्रावधर्मविधि प्रकरण नामनो अति प्राचीन अन्य घणी प्रसिद्धिमा न्यो होय एम जणातुं नथी. कारणके पण हस्तलिखित प्राचीन पुस्तक भण्डारोनी तपासना परिणामे ९ पेज पुस्तको मेलवी शक्यो ९. जो आ प्रन्यनो विशेष प्रपार थयो होन सो पणा प्रादर्शो मळी आयत. मा अपूर्व प्रन्थ नष्ट न थाय भने लोकोना उपयोगमा आये तेषा देतुथी आ लघु पण रहस्य- पूर्ण प्रन्यने जनसमाज आगळ जाहेरमा मूफया प्रयास कों के. था प्रफरणतुं जेवू नाम के तेवुज सेमा वर्णन छे. सेपीज या प्रकरणतुं जे नाम यसथामां आव्युं के ते यथार्थ के. जो के आ प्रकरणमा जे विषयतुं वर्णन छ सेज विषय, वर्णन पा प्रफ- रणना कर्ता यायिनीमहत्तरासूनु श्रीमद् हरिभद्रसूरिए आवश्यक पृत्तिमादिमां पणा विस्तारपूर्वक गुंधेलु थे. परंतु सेवा अनि- गदन प्रयोनुं अषगादन नदि फरी शकनार अल्पपुद्धिषाला जिला- गुभो पाया विषयी सर्पया घशात न रहे एषा उदराथी तेभोना उपकार माटे भा प्रफरणनी रपना यह होय तो वे संभावनीय थे. मा प्रफरपना फर्ना भगाधारण विद्वान् भने सपहाजिना- गमपारगामी दोवाधी एमनी प्रतिमा सदन गंभीरता भाषे ए स्वभाषिक दे. भा प्रकरणमा देला गंभीर भाशयोन स्पष्टीकरण परषा माटे पोरफ महर्षि महाराय या प्रकरण पर विश्वत शेत लखी हती एम या प्रकरणनी 'प्रशस्तिना आध काव्य उपरथी स्पष्ट जणाय छे. परंतु ते टीका सांप्रत कालमां कोइ पण ठेका. ऐना पुस्तक मंडारमा दृष्टिगोचर थती नथी. ए विस्तृत टीकाना आधारे श्रीमान् मानदेवसूरिए मार्गदर्शकरूप श्रा टीका रची छे ए प्रशस्ति उपरथी स्पष्ट थाय छे. आ प्रकरण प्राकृत भाषामां एकसो बीस गाथामां गुंथेलु छे. तेमां श्रावकधर्मना स्वरूपने देखाडवा रूप मुख्य विषयतुं अने बीजा केटलाएक मुख्य विषयना अंगभूत अवांतर विषयोनुं पण वर्णन छे. श्रा प्रकरणनी अंतिम गाथामां-" भवविरहवीयभूत्रो एवो पाठ होवाथी अने वृत्तिमां पण-" इह च 'विरह ! इति सितांबरश्रीहरिभद्राचार्यस्य कवेरंकः " एवो उल्लेख करवायी तेमज विरहपदांकित सधळा मंथो याकिनीमहत्तरासूनुश्रीहरिभद्र- रिए करेला के एम जिनेश्वरसूरि, अभयदेवमूरि, मुनिचंद्ररि विगेरे घणा प्रमाणिक आचार्योंने पण अभीष्ट होवाथी प्रस्तुत प्रक- रणना कर्ता श्रीमद् हरिभद्रसूरि निर्विवाद सिद्ध थाय छे. " "एवं श्रीहरिभद्रपुरिरचिते तवेऽत्र वृत्ति मया प्राय पूर्व निबदक्तिशनो दिइमात्ररूपामिमाम् । २ " इति विहितवतोवृत्तिमेता स्वशक्त्या, यदभिमतममीहापूरि पुण्यं मयाऽऽसम् । तदुदितमभक्त्या धर्ममेवेनि भन्या. ! विदधनु यतिमाताः साधुमन्मानदेवाः ।। २॥"
श्रीमद् हरिभद्रसूरिना समय निर्णयमाटे हालमा मत पडेला देसाय थे. तेमां एक पत्र प्रद्युम्नसूरि आदि पणा आचा- ोना उल्लेपना आधारे श्रीमद्नो कालनिर्णय घही शताब्दी अने बीजो पक्ष प्रात बुषलयमालाकथा ना उलेपने वाधारे भाठमी शताब्दी सिद्ध करे छे. माटे श्रीमद्ना समय निर्णयना विशेष जियासुओए मुद्रित धर्मसंग्रहणी 'उपर भुनिश्रीकल्याणवि- जयजीए लपेली विस्तृत प्रस्तावना भने श्रीयुत जिनविजयजी संपादित साहित्य संशोधफनो वर्ष १ अंक १ जोड लेयो. मा प्रकरणना टीकाकार श्रीमान् मानदेवरिलो समय निर्णय फरवो घणो मुरफेल छे. कारणके एमना संयंधमा सामान कोई प्रयळ प्रमाण मने मळी शक्युं नथी. हेमज लघुशांतिना कर्ता विगैरे अनेक मानदेवसूरि धया के तेमाथी कया मानदेवसूरिए भा राश करी ! ए पहुं प्रमाणना अभाधे दुर्घट. पूज्यपाद श्रीमद् रंगविजयजी महायजना स्वर्गवासी शिष्य मुनिधीदौलतविजयजीना सदुपदेशथी सौराष्ट्रदेशमा प्रावेला मांग- रोळ चंदरना रहेधासी हाल मुंबद पसता दाराशय शेठ प्रेमभी नागराम, शेठ जमनादाम मोरारजी बने शेठ पुलिपंप पेललीए मा प्रकरण पाषवामां जे मार्थिक सहाय करीहे. ते माटे तेमना मा शुभ कार्यनी कोह पर प्रशंसा कर्या बिना रह नहीं. आ सटीक पर यार करवामां थे पुस्तकोनीज मार मटी सेमा भ पुस्तक भांडारकर इन्स्टीटयुटन र जे गूजयत .
. पुगतत्त मंशोधक मंदिरना पाना भीयुग-गिरिजयजी मापन अने घी य पुग्नक पाटण सागरगहना पुनः अरयी उतरावेतुं पूज्यपार प्रपतंक श्रीमत्कालिविजयजी महाराज पामेयी मयं. मा परे पुग्नको पण अशुद्ध ता. मा प्रकरणतुं संशोधन करवामां आगमप्रकरणादिमशोषक श्रीमन् मागरानंद- सूरिजीए जे मदद करी है. रोमना ते उपकारने हुँ कदी भूली राफतो नयी. उपर बतावेल यन्ने पुस्तकोना आधारे घणा प्रयलयी श्रा सटीक प्रकरण शोधीने तैयार कयें थे. तो पण अक्षरयोजकना दोपथी के दृष्टिदोपथी कोइ ठेकाणे अशुद्धि रहेका पामी होय तो ते ठेकाणे पाचक महाशयो सुधारीने पांचशे एवी नम्र प्रार्थना करी विरमुं छु. लि. मुनि चतुरविजय.
श्रावकधर्मविधिप्रकरणगाथाकाराद्यनुक्रमः । ८२ गायाधपादः अइसेमहटिधम्म- प्रश्नाईणं मुद्धाण - अप्पद्विदुप्पडिलोहिय- अच्यंभे पुरण विई अविरद्धो अपहारो मद मनसि होषिय अह सो सम्मदिही अदिगारिणा मु धम्मो भाग्यपरिहाणीए प्रारंभे मिच्ने मारंभे विव मिग्ये माह तिहागुमई जं पादारदेदसबार इदापरिमाणं गनु रडीओ ऐगविदा इय भारंभेऽणुमई श्य मिरधामो विरमिय इस एपरपकगाविस पहरा उपर से गाथा इछ सहमभवखाणं उचियं मेयर वित्ति १०१ | उड्डाहोनिरियदिसि १०० | उस्मुत्तमगुषा ११६ | गुसमायरंतो ११४ उम्मुखं पुण पत्थं एए पुण विमोया ४५ / एएगुं पिय ययणा- पाहिं सदहिगारि- ११८ एनो पिय मिमुव- एस्थ उ माधगधम्मे एस्थ य पामस्थाई- एत्थं पुण पायाग एगाइ पाविगाम एवं भयंतहतं ५८ एपमसंतो विमो एवं पाया न भएर एवं संवामामो भोगादर तत्व १९ बरदाण सम्ये
No text on this page.
५२ पाइगदोसविवक्रो पंधवहधविच्छेयं भंगसयंसीपालं मगषयणफायदुप्पणि- मिच्छत्तमरोगविरं लोगुत्तमदेवम्मि वि बत्रा चरिभपरि- चन आणयए- पम्मद इह तेणार बना हाइम घनएमएंतगुंगरि वयविसंवायाओ विउगच्छ ति व गरदा विचिगिच्छ देम एग विचिगिच्छाए विना- चंदपूयएसफार- बंदणमेयं मलाइ -सचित्तनिकिषणयं मपित्तं पटिबद्ध ११९ / सच्छदमाविगपिय ८० सम्मत्तमूलिया ऊ सम्मा पलिय हुत्ते ९६ सय्वजएवालहत्तं १६ सब्वे दुवालसंग १९ सव्वे सव्यमयाई ८६ | साहम्मियपच्छल्लं ९८ साहम्मियवच्याम्मि सिक्यावयं तु एत्यं ९० मुसविउद्धस्म पुणे मुत्ता उवायरक्खए- ३० | मुत्तापद्धिकुटो जो मुलसा अमूददिही मुस्सूस धम्मरायो ५७ | संभयमदिगियं २० संलेदणा य अंते संसयकरणं संका १०२ | होवि समत्यो धम्म ९२ - ११० ४८ ३ . म १०७ . ६० - ९७ फरसन्नभमुहरया- कामं सहायसिद्ध कालतिएण य गुणिया फरा देसे पगं कंदप्पं कुक्कुइयं सवणे वेयावचे खेत्ताइहिरणाई गहरण उवरि पयत्ता गिहि धम्मकहापीई गुरुमूले सुयधम्मो गुरुविणो तह काले गोसे भणियो य विहीं जइविस्सामणमुचिओ जइ राया सिट्ठजो जं सा अहिगयराओ वत्तत्थसद्दहाणं तत्य तिहा सम्म तत्थहिगारी अत्थी तम्हा निच्चसईए तह अतिथियाणं तह घेईहरगमणं वह एत्यदंडविरई ता कह मंयामागुम- तिगि तिया तिथि ७६ / नित्यंकरमत्तीए ५३ / सिविहं तिविहेणिको ९४ . तुझे जीवचे कह ६१ थूलगपाणिवहरसा थूलमुसाबायस्स य १०५ थूलादत्तादाणे ९ । दिसिवयगहियस्स दिसा ७९ । घिजाईयगिहाणं १० न करेइ सय मिच्छं नमिऊण वद्धमाएं नवकारेण वियोहो निवसेज तत्य सड्डो निस्सकिय निकंखिय ६८ निस्संकियाइरूवं परदारस्स य विरई ४ । परलोगहियं सम्म १०६ / पासत्योसकुसील- १९ पुन्यपुरिसा जहोइय ११३ । पूयं च असणपाणा- पंच उ अणुव्वयाई १ ४७ २ २१ ७२ १ १ - - माइगदोसविवक्सो धंधवहधविच्छेयं भंगसयं सीयालं मणवयणकायदुप्पणि- मिच्छत्तमणेगविहं लोगुत्तमदेवम्मि वि पत्रद श्चरित्रपरि- वनद६६ थाण्या- वनइ इह तेगाइड वनइ उहाश्चम অন্যদি वयणविसंवायात्रो विउगच्छति व गरहा विचिगिच्छ देस एगं विचिगिरमाए विज्ञा- चंदणपूयसकार- बंदणमेयं मलाइ चित्तनिक्सिवणय चित्तं पडिपद्ध ११९ / सच्छंदमइविगप्पिय ८० सम्मत्तमूलिया अ सम्मा पलियपूहुत्ते ९६ / सम्वजएवमहत्तं १६ सव्वे दुवालसंग १८/ सव्वे सव्वमयाई ८६ / साहम्मियवच्छल्लं ९८ साहम्मियवच्छल्लम्मि सिरसावयं तु एत्यं ९० मुत्तविउद्धस्स पुणे मुत्ता उवायरक्राण- २० मुत्तापडिकुहो जो ४९ मुलसा अमूददिही मुस्म धम्मराभो ५७/ संभवमदिगिषयं २० / संलेदणा य अंते संसयकरणं संका १०२/होति समत्यो पम्म ९२ ९५ ६ ६९ ६
No text on this page.
श्रावकधर्मविधिप्रकरणवृत्त्यंतर्गतपद्यानामकारादिक्रमः। पत्रांक: १०३ ऊमरदेमं दट्टेलयं - २८ - २३ पद्याधचरण: पत्रांकः पद्यायचरपः श्रमिदेहति नाकाशं उचिअत्तेण पवित्ती अत्यम्मि रागभावे १०८ / चिया य दाणकिरिया अनिरिक्सया पमजिय ८९ उत्सर्गब्रह्मचारित्व- अप्पग्गंथमहत्थं उवसामगसदिगयस्स अर्थी ममर्थः शास्त्रेणा- अलियमुवघायजयं ४५ एगाहियेहि अतेहि- श्रयहितगतिः समंतान एमेय अहावंदे अविराहियसामणस्म ५१ एमेव जारिमेणं श्रमदृशगुणं तस्माचस्मा ४६ एमेव य मूलुचर आगाए घेव घरणं ८ एवं पि जुना घिय आधं भावारोग्यं ५ एवं अप्परियडिए आयुरपूर्वापूर्वः १०६ । एवं ककारलंभो आलोयणाए विराए एवं खुजंतपीलए- श्रावस्सगसझाए २२ नरएम वि भावस्मयाइया २२ / ओसणो वि य दुविहो इच्छे प्यावडियं १०८ ओसनो वि विहारे यह गलु कपः शुद्धः मिद्धो ४६ कहया वह सत्यो इह हि रमणीशलामा- पपपुल्या इमा या इंगाले वएसाडी ८२ | कयसामायो पुचि एस कमो १०७ २२ ८९ 必 श्रावकधर्मविधिप्रकरणवृत्त्यंतर्गतपद्यानामकारादिक्रमः। पत्रांक: कमरदेमं घड्लेलयं २८ - पद्याद्यचरणः पत्रांकः पद्याधचरण: अग्निर्दहति नाकाशं उचिअत्तए पवित्ती अत्यम्मि रागभावे १०८ अपिया य दाणकिरिया अनिरिक्रपया पमञ्जिय ८९ उत्सर्गप्रचारित्व- अप्परगंयमहत्यं उवसामगसेढिगयस्म अर्थी समर्थः शास्त्रेणा- अलियमुवपायजयं ४५ गाहियेहिअतेहि- अवहितगतिः समंतात १०६ । एमेव अहाईदे अविराहियमामगरम २१ एमेष जारिसणं असहशगुणं तस्मात्तस्मा ४६ एमेव य मूलुचर पाएपए पेव परणं ८ एवं पि जुजद मिय प्राचं भाषारोग्यं ५ एवं अपरियहिए आयुरपूर्वापूर्वः १०६ एवं ककारलंभो बालोयगाए विगए एवं बु जंतपीलण- आवरसगसम्झाए २२ एस कमो नरएम वि भावस्मयाझ्याई इच्छे व्यावडियं १०८ | ओसो वि विहारे इए सलु कपः शुरः सिद्धो ४६ कश्या वर मत्यो हदि रमणीशखापा- कपकुल्या इमा या इंगाले पएसाडी ८२ | कयमामइयो पुचि । ८२ श्रोमणो वि य दुपिहो २२ २२
No text on this page.
श्रावकधर्मविधिप्रकरणवृत्त्यंतर्गतपद्यानामकारादिक्रमः। पत्रांक: १०८ उचिया य दाणकिरिया १०५ । २८ २३ पचापपरण: पत्रांक: पचापरण: अमिर्दहति नाकारां उचिमत्तए पवित्ती अत्यम्मि रागमाये अनिरिकपया पमजिय ८९ उत्सर्गप्रचारित्व- अप्परगंयमहत्य १५ ' उदसामगमंदिगयस्म बर्थी ममर्थः शास्त्रेणा ८ उमरदेमं दहेलयं अलियमुवधायजएयं ४५ 'एगाहिययेदिअतेहि- अवहितगनिः समंदात् १०६ एमेव अहाईदे अविराहियमामणस्म ५१ एमेव जारिमणं अमहशगुणं तम्मात्तस्मा ४६ एमेय य मूलुत्तर आगाए घेव परणं ८ एयं पि जुना थिय याचं भावारोग्यं एवं अपरिवडिए आयुरपूर्वापूर्वः १०६ एवं ककारलंमो बालोयाए विएए एवं बु जंदपीलए- श्रावम्मगसझाए २२ एस कमो नरएसुवि आवस्मयाझ्या २२ | श्रीसको वि य दुविहो इच्छे वेयावटियं १०८ | ओसन्नो वि विहारे इह पलु कपः शुद्धः सिद्धो ४६ कइया वञ्चद सत्यो इह हि रमणीशलाशा- कफकुरुया इमा था इंगाले वणसाडी ८२ | कयसामइओ पुल्यि ७ ६ ८२ १०७ २२ - ८९ 行驶 भायक धर्मविधिप्रकरगारत्यंतर्गतपचानामकारादिफमः। पचार: २९ २३ यांप: अनिमारा पिपराए पपिपी শক্তি বা पिया पारिरिया परिया पक्षिय ८९ सम्मपारिय- उपमामगगगिपग्म पी जाम: णा- उमरद पटेलयं ललिपगुपपापण्यं ४५ 'एगादियदि मोहि- पपरितगनिः समंतात १०६ एप भदाईदे विरादियगामगुस्स १ एमेव जारिगर गहरागुणं तस्मातरमा- ५६, एमेव य मूलुचर অন্যায় হু বা एवं पि जुना पिय पापं भावारोग्यं एवं अपरिवदिए पायुरपूर्णतयः १०६ एवं फवारलंभो थालोयणाए विगए मुतपीलए- भावम्मगसम्झाप वि भावस्मयाश्याई २२ / प्रोमणो वि य दुविहो इदे देयावधियं १०८ धामनो वि विहारे पह पल कपः शुद्धः सिद्धो ४६ ষা दहि रमणीरावापा- करापुल्या इमा या गाले बएसाडी ८२ ! पयमामामो पुषि ८ ७ ६३ २ ८२ एस कमो नरएम २२ काया वह C४ ८९ ५ १०७ कह सामाइयलामो जा संजमया जीवे- काऊण तक्षणं चिय ८९ जीवंतस्स इह जसो काले दिणस्स पहे- जे दसणवावणा कालो इह विणेश्रो १३ जो जेणं याहिजइ १०८ का श्रीः श्नोण्यामजलं जं अणाणी कम्म किइकम्मं च पसंसा जं विसयविरत्ताएं १०५ पुण्माणो वि निविति ३८ तणसंथारनिसको १०५ कुण्माणो विय किरियं ३८ | तत्त्वे मूढ ! मनागपि युलनिस्साए विहरइ तत्र प्रणामः प्रणतिः २ केई मणंति गिहियो तम्हा कम्माणीयं कोज्यभूईकम्मे २२ तिथिःपर्वोत्सवा' सर्वे साणेषु विप्रवीजेपु २ तिविहो होइ फुसीलो २२ सीम्मि उइणम्मि तिव्ययरे उ पोसे १०७ सीणे दसएमोहे १६ तीयाइभावकहणं ૨૨ येत्ते सडेह गोणे सीरात्तीरमुपैति रौति १०५ गूढसिरागं पत्तं ८० तेसि नमो तेसि नमो १०६ गोषो जहा पलंतो २२ तो कह बिजुत्तीए ६८ पागं मंजमारपस्स ८० विधा एवं भैसं जलमपि १०८ पोएइ घेणं २६ | दुषसइंतं परणं जम्हा न धम्ममग्गे ८ दुर्गतिप्रस्तान जीवान् जह घिरमंचिअमिधण- १०७ देसम्मिए पासत्यो २२ जद पेष उ मोकगरफला ६ । दोसम्गि य सयमेत १०६ -- २ प्रज्ञापारी गृहस्थ धम्माधम्रपएसा যমাদানইবা धीरपुरिसपरिदापि नरएमु मुरपरेमु भ न मरद पमायजुत्तो नागमवचनं सदन नाये नाणायारं निग्रिलमखिलेः सम्यम् निविगहापरिवजि- निरोसं सारवंतप निपुणधिपणाऽऽयुष्याम् निर्जितमदमदनानां पपक्सारणं तु वदा पहिसेवणपहिमुगा पदमपीधा गिलाणे पासत्याईए पासत्पाई वंदमा- पामत्या मोसणा पासत्यो ओसयो पाहुणविससदाणे पिता दासो दासो म- पिंडपिसोही समिई पुंससरयां प्रवृत्तस्य ६ । पंपासवप्पयती ५१ प्रेक्षापूर्वकृतां प्रायः १०७ } पालखीमन्दमूर्माणां ८९ प्रदेवो पधारपो २२ मण्ड एस्य विभासा ४९ मङ्गलं शाखसंबंध: मिच्छ जमुरणं मिच्छासपमहणं मूलं दारं प्रतिष्ठान- य इह गदिताः स्वा- यदपि पबचस्वदति- यदपि च भवेदल्पमन्य थानीयमतिगोप्य- २५ यूनो पेदाभ्यवतः या येन रफस्तमनु- २४ । रायविदूसगमाई सरफलमाएमेयं षयसमणधम्मसंजम- यहमारणसम्भवपा- १०६ / विपरीता वितरा स्यात् १९ । विमलमपि दिवः ९. २३ १ ४८ १०२ शिवशर्ममूलमेकं शुक्रशोणितसंभूतं साहूण वंदणेणं शुश्रूपा चेहाचं २ ६८ शुश्रूपाऽपि द्विविधा श्रेयांसि बहु विनानि सफलविषयज्ञानाधीनं सत्तावरी बिराली स भयति फालादेव समुदितपदामादी विद्वान् सम्मत्तम्मि उ लद्धे १०८ | साहम्मिय थिरकरणे १०५ ६१ | सिद्धार्थ सिद्धसंबन्धं ६१ | सीयलविहारओ खलु १ सीयालं भंगसयं ५७ / सुनिउणमणाइनिहणं सुविणगविजाकहियं ५। सो दुविगप्यो मणिो २ / सो पासत्यो दुविहो ४ / सोहग्गाइ निमित्तं ६३ | संतगुण्डायणा खलु २ | संविग्गसनिमांग- ६३ / संसत्तो उ इयार्मि २७ संस्कृतप्राकृतमागध- फुदमुपगतप्रामाण्यं स्वशरीरेऽपि न रम्यति २९ | दोन हु यसएप्पो २२ २३ ૨૨ २२ तर्वस्यैव हि शास्त्रस्य न्यजियाणं जम्हा न्यत्यामेण तहिं २२ सव्वा वि फंदजाई शामाइयं ति कार्ड गयज्ञमणाययणं २४
सटीकं-
.
आवकधर्मविधिप्रकरणम्।
No text on this page.
आम्॥ ॥ न्यायाम्भोनिधिभीमद्विजयानन्दमसियो नमः ।। याफिनीमापरामनुश्रीहरिभद्रप्रिसंन्य श्रावकधर्मविधिप्रकरणम्। (श्रीमानदेयमरिवितात्युवम् ) या धर्मप्रणेवारं, नत्या पार जिनेश्वरम् । वये मावफधर्मास्य-सन्ने पृत्ति समामतः ॥ १ ॥ भत्र चापायः शिष्टसमयप्रतिपालनाय विनविनायकोपशा- न्तये प्रयोजनादिप्रतिपादनार्थ पादावि गायासूममुपन्यस्तवान्- नर्मिऊण बद्धमाएं, सावगधम्म समासमा योच्छ । सम्मत्ताईमावत्य-संगर मुत्तीईए ॥१॥ " नमिळणे" त्यादि । इह हि रोष्टाः कचिदिष्टे पस्तुनि प्रवर्समानाः सन्त इष्टदेयतानमस्कारपुरम्मरमेव प्रवर्दन्ते । तदुसम्- "प्रेक्षापूर्वकृतां प्रायः, प्रारम्भेषु धनुष्टयम । वकुं युधं विनयानां, प्रत्युत्माहवर्धनम् ।। १॥ मगलं शास्त्रसंपन्धः, शरीरं सप्रयोज- नम् । धतुष्टयमभिप्रेतं, प्रत्यूहापाहि मङ्गलम् ॥ २ ॥" इत्यादि । घयमप्याचार्यों नदिन शिष्ट इत्यतः शिष्टसमयप्रतिपालनाय | तथा श्रेयारी पहुविनानि भयन्तीति । उक्त घ-" श्रेयांसि बहुविमान, * মাথায় दति अ-पुस्तक । २ "युत्साहविधन" इति अ-पुस्तक । " । (२) हरिभद्रसूरिसंहब्धं भवन्ति महतामपि । अयमि प्रवृत्तानां, कापि यान्ति विनायकाः ॥ १॥” इति । इदं च प्रकरणं सम्यग्दर्शनादिहेतुत्वान् श्रेयोभूत वर्ततेऽतो विनविनायकोपशान्तये, मिद्धा हीर्यम् , इष्टदेवतास्तुति- प्राप्तपुण्यप्रभावात् । तदुक्तम्--" नत्र प्रणामः प्रणति-प्रसता दे- बताः प्रति । मनोवाकायचेष्टानां, शिष्टेष्टेविषये गतिः ॥ १ ॥ पुंसस्तस्यां प्रवृत्तस्य, श्रेयसो जन्मकर्मणः । तेन न्यक्कृतसामर्थ्याः, दीयन्ते विनहेतवः ॥२॥ क्षीणेषु विप्रवीजेषु, जायते निरूपद्रया । श्रोतृव्याख्यातृविषय-व्यापारर्द्धिपरम्परा ॥ ३ ॥ इति । तथा प्रयोजनादिरहिते प्रेक्षावन्तो न प्रवर्तन्ने, तदुक्तम- सर्वस्वैव हि शास्त्रस्य, कर्मणो वाऽपि कस्यचिन् । यावत् प्रयोजनं नोक्तं, तावत्त- त् केन गृह्यताम् ? ॥ १ ॥ तया--" सिद्धार्थ मिद्धसंबन्ध, श्रोतुं श्रोता प्रवर्तते । शाबादी तेन वक्तव्यः, संबन्धः सप्रयोजनः ॥ १ ॥ अतः प्रयोजनादिप्रतिपादनार्थ च । तत्र नमिझए यद्धमाण "मित्यनेनेष्टदेवतानमम्कारमाह, अयमेव धोक्तन्यायाद्विनी- पशमहेतुः । " सावगधम्म " मित्यादिना न्यभिधेयादित्रयम । त. बाहि-श्रावधर्म समासतो पक्ष्ये' इति वदत्ता माहान भावाय. मोऽभिधेयतया निर्दिष्टः । सामर्थ्याम तत्परिज्ञानानन्तरादि प्रयोजन माध्यसाधनादिलनणश्च सबन्ध इति समुदायार्थः । अयययार्थः पुनर्व्याख्यालक्षणानुगंधाद योजनीयः, तभेदम (म थायम )- समुदिनपदामादी विद्वान येदेहि महिना, नदनु घ पर तम्येयार्थ " । " --- . अ। मिण विधी विनविनायको शानिय । . अ-नक । प्रगत इति । गति ।
मंतिपिपाRI पटेप रिमास मिपुरमणिति स ग तथा नियं, মুসলম মুম্বাযা মানি ঘাবা ।।। नियुप्यान् शिष्यानपेय नगगन, पतियपधान- धान धान नया पगन । यदि पपमा भाषाग्य प्रशा. गनममा, मरिति विदुषी व्यायालम प्रतीतमतः परम ||२||" वागमनिकामालायाम् प्रस्तुमप्रारम्भम्यानन्तरम्या- रमालगनुरोधेन भूमा भाषाकया क्रियते । शेरभ्याम्सालक्षण- स्वयमेव मूरिभिरणनीया | सत्र " नमिऊरण परमाण मिनि " ए महत्व राख्द" इत्यम्य पातो: बाद " अनि पत्या प्रत्यये वरवानुम (मः) तूण-सुधारण নি মালন কৰা “ ঘসমযধা শাৰ য- भुतिः " इति नलोपे "इस पवातुम्तव्येषु" इतीकारेण 'नामकरण' मिनि भवति । नत्मा-प्रणिपत्य, कम् ? 'पर्धमान ' वर्तमानतीपा- धिपतिम् , पत्रापि " सर्वत्र लवरा" इति रलोपे नोएः" पनि नाय णत्वे देवं प्राकृतपाठः । त्वाप्रत्ययम्योत्तरक्रियामापेत- स्वादुतर्गक्रयामाह-" सापगधम्मं ममामो योग्य "मिति भा. या पक्ष्यमाणशदास्तपा धर्म-नि:श्रेयमनिषन्धनं मायक्त्वादि. परिणामःमः, यतो निःभयमसिदिः इति वचनान् मरेतुध पाप- बेष्टा कारण पायोपचारान् भावकधर्मरतम् , ' समासनः ' संक्षेपेणे- आत्मनःप्रस्तुमप्रवृतेः प्रयोजनमा । 'वरये अभिधास्ये, “पयोऽत " इत्यादिना प प्रावलक्षणेन 'वोट मिति भवति । एवं " " एककयोः पू. . " प्रतिपस्य " । दरिमद्रमूरिसहाय सर्वत्र प्राकृतलाणप्रसिद्ध स्वयमेव दृश्यम्, मयं हि नोच्यते प्रन्य- विस्तरमया; विशेषप्रायं तु भणियामः । किविध भावधर्मम् ? इत्याह-" सम्मत्ताईमावत्थमंगयं " मम्यक्त्यम्-अभिधास्यमान- स्वरूपम्, श्रादिशब्दादणुप्रतादिमहः, मम्यक्त्वादीनां भावार्थ:-पर- मार्थः सम्यक्त्वादिभावार्थः, " इस्वदीर्घा मियः " इति वचनात्पूर्व- पदस्य दीर्घत्वम्, सम्यक्त्वादिभावार्थेन मंगतं-युक्तं सम्यक्त्यादि- भावार्थसंगतम् । मूत्रनीत्या ' आगमन्यायेन, अनेन तु सर्वशा- गमानुवृत्त्या प्रकरणस्य प्रामाण्यमाह ॥ १ ॥ एवमाधगाथायां मद्गलादिचतुष्टयमभिधाय श्रावकधर्मस्य प्र- स्तुतत्वात् श्रावकपदस्यान्वर्थमाह- परलोगहियं सम्मं, जो जिणवयणं सुणेइ उवउत्तो। इतिव्यकम्मविगमा, सुक्कोसो सावगौ एत्थ ॥२॥ " परलोग " गाहा व्याख्या--जिनवचन यः शृणोति स श्रावक इति योगः । तत्र श्रु श्रवणे अस्मात् लुणि प्रत्यये- कादेशे ऐच्यावादेशे च श्रावक इति भवति । ततश्च श्रवणक्रिया- योगात् श्रावकः, एवं चातिप्रसङ्गः, प्रतिनियतश्च श्रावकव्यपदेशभागा- गमे रूढः, यदुक्तम्---" सम्मत्तम्मि उ लद्ध, पलिअपुहुत्तेण सा- वओ होजा" इत्यादि । ततो नियमयन्नाह–जिनवचनं यश- गोति स श्रावक । जिनवचनस्वरूपमाह-~' परलोगहिअं' पर- लोक:-देवादिजन्म प्रधानजन्म वा तस्मै हितं-पथ्यं परलोकहितम्, जिनवचनश्रवणाद्धि परलोकोतुकूल एव भवति । सम्यगिति अवणे वनाति प्र० श्रवणभिया." " । . अ। २ । আমাৰমিকা। क्रियाधिशेपरम् । । अपर्गत्येन श्रवणविध्याराधनेन, न तुपलान्येपणादिनेत्यर्थः । भषणविधिश्वायम्---".निराविगहा- परिष-त्रिएदि गुतेहिं पंजलिडेहिं । भत्तियमाणपुष्यं, उवउत्तेष्टि सुणेयव्यं ॥१॥" इत्यादि । तदेवाद उपउत्तो 'ति 'उपयुक्त सावधानोऽपररापापरिहारण, तया हि तत्त्वपरिणनेरभावात् । सदुतम्---" विपरीता वितग स्यान्, प्रायोऽनयाय देहिनां मा तु। या मुमतृपकथानकभूषावस्थिता लोके ॥१॥" एवंविधश्रवणे ऐनुमाए.--'प्रातिम्बकम्मविगमा' इति अतितीवस्य-अत्युत्कदस्य फर्मण-भानावरणीयमिथ्यात्वादेर्यिगमार-विनासादतितीप्रकर्मविग- मादिति । " स्मे दुदि लोप " इति स्मेर्लोप जम्स्म्यामु दर्पित्ये धं भवति । ततश्चातितीप्रकर्मविगमाद्धनार्य. गणोति स भावकः, नहि तीवकर्मविगममन्तरेण मम्यवापरणसंभष, परिणते- रमावान् । विशिष्टफलं प श्रवणमभिप्रेतम, तवमेय । तदुप्तम्---- "का सामाइयलाभो', तस्सवषिघाइदेमपापाई। देसविपाईपग- अणंतवहदीविमुदम्स ॥१॥ एवं कमारलंभो, मेसाण वि एवमेष कमलमो।" इत्यादि । रोपं सुदूरमन्यस्य प्रवणमप्यभषणकल्पम्, पदुतम्-~"भापं भावारोग्यं, बीज पेषा परम्य तम्येव । अधिका- रणे नियोगा-परम इयं पुदलावते ॥ १॥ स भवति कालादेष, धान्येन सुकवादिमावेऽपि । पररामनीपपसमयव-दिति समय- दो विदुर्निपुणम् ॥ २॥ नागमवचनं सन्, सम्यक् परिणमति यम एषोऽत्र | शमनीयमिवाभिनवे, स्वरोदयेऽकाल इति कृत्या पुरेहि" इति मा ३ 'तपार" "यातु-" - " दरिमसूरिसंरब्ध ॥ ३ ॥” इत्यादि ।। 'स:' इत्यादि) म इत्यनन्तरोदिष्टः 'उत्कृष्ट प्रधानः, मुख्यश्रावकव्यपदेशनियन्धनभाजनत्वाम् तस्य । यद्वा शुलः' शुरूपाक्षिक: 'स: ' उारवरूपः भाषक: 'अ' प्रस्तुते, न तु श्रवणक्रियासंबन्धमात्रेणेति गाथार्थः ॥२॥ ननु किमिति सम्यक्छवणनियन्धनकमहासवानेबान भार- कोऽधिक्रियते नापरः ?, उच्यते तस्यैव कियाफलयोगेन प्रस्तुता- नुष्ठानाधिकारित्यादन्यस्य तत्करणे दोपसंभवादित्याह- थहिगारिणा धम्मो, कायम्यो भणहिगारिणो दोसो। प्राणामंगामो चिय, धम्मो प्राणाएँ पडिपद्धो ॥३॥ अहिगारिणा " गाहा व्याख्या-अधिकरणमधिकार:- प्रस्तुतक्रिया प्रति योग्यत्यम् , स प प्रदर्शितकमहामलाणो वक्ष्य- माणार्थित्यादिवितव्ययः, म विगते यम्यामावधिकारी, मत्वर्षीये- नविधानात, तनाधिकारिणा। सुः' इति निययितर्फसमापनामु इति निधयादियचनः बुर्निपातः । ततधाधिकारिणेय धर्मः कर्तव्यो नापरण, अधिकारिण एवं क्रियाफ्लयोगा, इतरस्य थानभरयापि संभवान् । एवंदेवावधारणफलद्वारेणाऽऽविष्कगति-"अरपहियारिणो दोमा" सि । अधिकारी यो न मयति सोऽनधिकारी प्रतिपादित- प्रतीपः तस्य दोष:-अनर्थो धर्मकरण इति गम्यते, अनधिमारिणी हिविराधनानियरधनोऽनय एव । अत पयोम-"अविधिला. दरममत्र" | नया पागम:--" जय मोरसफला, भाणा प्रागदिमा जिगिंधाणे । मंसारदुषमाामा, तह पेव वितिभा ॥१॥"नया--"धमांनुवागयतल्या , प्राणायो महान् भन्। ।
No text on this page.
- " व्याख्या- '- (८) दरिभद्रमरिमंदा 'आझायां' उक्तस्वरूपायामेय, " टाइमिङम्डीनामिदेवदातः इति डेरेदादेशः । 'प्रतिवद्धः' मंबद्धो व्यवस्थित इति यावत् । तथा चोक्तम्---"प्राणाप मिश्र चरणं, तम्भंगे" गाहा ।। तथा- "जम्हा न धम्ममग्गे, मोत्तूणं पागम इह पमाणं । विनइ छउम- स्थाणं, तम्हा तत्व जइयत्वं ॥१॥" इत्यादि । इति गाथार्थः॥३॥ अधिकारिणमेव च्छास्थज्ञानिलक्ष्यं साक्षादाह-- तत्यहिगारी अत्यी, समत्यत्रो जो ण मुत्तपडिट्टो । अत्यी उ जो विणीओ, समुवठियो पुच्छमाणो य ॥४॥ "तत्यहिगारी" तत्र ' इति प्रस्तुते श्रावक- धर्म तत्र' एवं व्यवस्थित वा सर्वत्रेव धर्मे 'अधिकारी योग्यः क्रियाफलभागित्यर्थः । किंविधः ? इत्याह- -अर्थी समर्थको यो न सूत्रप्रतिकुष्टः । तत्रार्थ:-प्रयोजनमभिधास्यमानलिङ्गगम्यं यस्यास्ति सोऽर्थी, पुरुषार्थेषु धर्मस्य प्राधान्यात् तत्राऽसेवनातत्पर इत्यर्थः, न तु पापलिङ्गधर्मपथ्यारुचिमान् । तथा समर्थ एव समर्थकः, यायादेराकृतिगणत्वात्स्वार्थिकः फन्, " जातो वा स्वार्थे केल्लोला" इति या प्राकृतः कप्रत्ययः । ' समर्यः' शक्तः, न त्वगीकृतमपि धर्म परेभ्यो भयात् त्यजति । तथा यो न सूत्रप्रतिकुष्टः, 'यः' इति उद्देशे, य एवंविधः सोऽधिकारीति योगः, सूत्रेण-आगमेन प्रति- कुष्टः-निवारितो नेति योग ; कथंचिदर्थित्वसामययुक्तोऽपि शाने निपारितोऽनधिकार्यवेत्यभिप्राय. । तथाऽन्यैरप्युक्तम्---" अर्थी समर्थः शाखेणापर्युदस्तो धर्मेऽधिक्रियते " इति । एषां चार्थित्वादि- भीसा - -- " .
भाषक विधिप्रकरणम् । गुणानामेवमेव प्रयतकनिरूपणाप्रवृत्तरित्यमुपन्यामः । तथाहि-- जानथिनि सामर्थ्यनिरूपणायमरः, अर्थित्य एय तत्मभयान् । अत एय कैत्रिदुच्यते-" यो येन रसम्नमनुप्रषेष्टुमच्याहतस्तस्य म एव पन्थाः । अर्थित्वसंक्षोभजडेक्षणेन, नोद्वीक्षणीयस्त्वमरेवरोऽपि न चासमर्थे शाम्बपर्युदामपर्यालोचनायकाराः, असाम- नष शेषचिन्ताया निरषकाशत्वात् । एपामेयाध्यादिगुणानां कार्य- लिद्गगम्यं स्वरूपमाह--'अत्थी उ जो' इत्यादि, अर्थीति म्यास्ये. यनिर्देश., तुशब्द पुन शब्दार्थे । मनश्वायमर्थ.---अर्थी पुनः कथं लक्ष्यः । तत्राइ-'यो विनीत. समुपस्थित प्रध' तत्र विनी- न:-धर्मप्ररूपकं प्रति प्रतिपनिरूपाभ्युत्थानादिविनयं कुर्वति लक्ष्यवे, तथा सम्यग् उप--मामीप्यनोत्थिन -धर्मश्रपणादो व्यकि- तमम्मुसीमाषः, न तु प्रयोजनान्तरेव कोडीयतत्यादसम्मुग्रीनः, मथा प्रबंश "मद सीमायाम् " इति धातो. शतुः "समापी शशानयोः" इनि माणदेरो प्रायने पुग्छमाण इति स्याम् । शीलार्थो था "शतिपयशीलेपु" इति लट शानजादेशः। 'प्रध्यम्' प्राप्मन् , धर्मस्वरूपप्रदयिध्यादिकमिति गम्यते । पशब्दसून द्वारेण विभिरपि लिऐ गमुदित प्रायोर्धित्यं परिपूर्ण लक्ष्यत इत्याह । इति गाथार्थः ॥४॥ समय ध्यानटे- होति समत्यो धम्मं, कुण्मायो जो नसीहा परसि । माइपिइसामिगुरुमा-इयाण धम्माभिएगाणं ॥५॥ "होद समस्यो" गाहा यश-भपनि' जायने 'समर्थ:'
तया घोशम् ---- - (८) हरिभत्रमूग्मिा 'आमायां' उक्तम्यायामेय, " टाइमिङमहीनामिदददाता " इति हेरेदादेशः। प्रतिपद्धः' मंयद्धो व्यवस्थित इनि यावत् । आणाय मित्र धरणं, ममंगे" गाहा ।नया-- "जम्हा न धम्ममग्गे, मौतृणं आगमं इह पमाणं । बिजइ छाम- स्थाणं, सम्हा सत्येव जदयन्यं ॥१॥" इत्यादि । इति गाथार्यः ।।३।। अधिकारिणमेव छमस्यमानिलयं सासादाह- तत्यहिगारी अत्यी, समत्यत्रो जो ण मुत्तपडिहो । अत्यी उ जो विणीओ, समुवठिी पुन्छमाणो य ॥४॥ " तत्यहिगारी" व्याख्या--' तत्र' इति प्रस्तुते श्रावक- घमें तत्र' एवंव्यवस्थित वा सर्वत्रेव धर्मे अधिकारी, योग्यः क्रियाफलभागित्यर्थः । किंविधः ? इत्याह-अर्थी समयको यो न सूत्रप्रतिकुष्ट । तवार्य:-प्रयोजनमभिधास्यमानलिङ्गगम्यं यस्यास्ति सोऽर्थी, पुरुषार्थेषु धर्मस्य प्राधान्यान् तत्राऽऽसेवनातत्पर इत्यर्थः, नतु पापलिद्गधर्मपध्यामचिमान् । तथा समर्थ एव समर्थकः, यावादेराकृतिगणत्वात्स्यार्थिक कन्, "जातो वा स्वार्थे केल्लोला" इति वा प्राकृतः कप्रत्ययः । 'समर्थः ' शक्तः, न त्वगीकृतमपि धर्म परेभ्यो भयात् त्यजति । तथा यो न सूत्रप्रतिकुष्टः, 'यः' इति उदेशे, य एवंविधः सोऽधिकारीति योगः, सूत्रेण-आगमेन प्रति- कुष्टः-निवारितो नेति योगः; कथंचिदर्थित्वमामर्थ्ययुक्तोऽपि शास्त्रे निवारितोऽनधिकार्यवेत्यभिप्रायः । तथाऽन्येरप्युक्तम्-" अर्थी समर्थः शाखेणापर्युदस्तो धर्मेऽधिक्रियते” इति । एषां चार्थित्वादि- "भीत्या " 1 धा । भापकर्मविधिप्रकरणम् । गुणानामेवमेय प्रवर्तकनिरूपणाप्रवृत्तेरित्यमुपन्यामः । तथाहि- नानपिनि सामयनिरूपणायमरः, अर्धित्व एय मत्संभयान् । मत एष विदुयते--" यो येन रसाम्नमनुप्रयष्टुमच्याहसम्नस्य म एय पन्याः । अर्थित्यमक्षोमजहेक्षणेन, नोदीक्षणीयम्त्वमधिरोपि न पाममधे शाम्बपर्युतामपर्यालोचनायकाशः, अमाम- नेय रोपचिन्ताया निरयकाशत्यान । एपामयायादिगुणानां कार्य- लिङ्गगम्यं म्यरूपमाह--'पत्थी उ जो 'इत्यादि, अर्थीसि ध्याये. यनिर्देशः, मुशब्द पुन शब्दार्थे । मनवायमर्थ ---अर्थी पुनः कर्य लक्ष्यः ? सत्राह-यो चिनीन समुपस्थित प्रभत्र पिनी- त:-धर्मप्ररूपकं प्रति प्रनिपत्तिरूपाभ्युत्थानादिविनयं हुप्रीति लस्यते, सथा गम्यग् उप--मामीप्यनास्थित.-धर्मभषणादी व्यक्तीक. ममम्मुखीभाष , न मु प्रयोजनान्तरेय मानत्यादसम्मरीन, मथा प्रपंश "प्रदीपपायाम् " इति धासो रातुः “माणो शशानयो. " इति माणदेरो प्राहम पुग्धमाण इति स्यान् । शीलायों या "शतियय शीलपु" इति लट शानजादश । 'प्रदम' मागम, धर्मग्यापमहविभ्यादिकमिति गम्यते । परापाला- दारेगा त्रिभिरपि लिहूं. गमुदित प्रायोर्धित्यं परिपूर्ण लपत इत्याह । इनि गाथा ॥४॥ समर्थ व्यापटे- होनि समस्या धम्म, कुणमापी जी न पीहर परेसिं । माइपिरमामिगुरमा-दयाण धम्माभिएगायं ॥ ५ ॥ "होइ गमयो" हा प्याराग--भवान' मायने 'गई.' - n , " परिभद्रमरिसंहा इति व्याख्येयम् । किंविधः ? इत्याह----धर्ममित्यादि । 'धर्म' उसस्वरूपं चिकीर्पितं 'कुर्याणः' इति वर्तमानमामीप्यनिर्देशान करिष्यमाण:-धर्म विधास्यमानो यः न विमेति' नो अस्यति, "भियो भाषीही " इनि मियो पीहादेशः । 'परेभ्यः' प्रात्मव्य- तिरिक्तेभ्यः, "कचित् पञ्चम्याः" इति पठीभावः । परानाह-- 'मातापितृस्वामिगुर्वादिभ्यः' मात्रादयः प्रतीता, तेषां द्वन्द्वं कृत्वा. ऽऽदिशब्दस्य यथायोग योगः। ततश्च मातापित्रादिभ्यो न विमेति, अनेन च योनिसंघद्धा बन्धयो गृहीताः । गया " स्याम्यादिभ्यः इत्यनेनापि रक्षकसहायादिरूपा राजामात्यमित्रादय उपात्ताः । तथा " गुर्वादिभ्य. " इत्यनेन चान्वयायागता अपरधर्मदातारः कलो- पाध्यायादयश्च तदाश्रिताश्वोपाता द्रष्टव्याः । एभ्यश्च किंभूतेभ्यो भयं संभवति ? इत्याह धर्मानभिज्ञभ्यः' अधिकृतधर्माकुरा- लेभ्यः, अधिकृतघमंकुशलास्तु तदनुकूला एव भवेयुरित्यभिप्रायः । ततश्चैतेभ्यो यथोत्तरकालभाविभ्यो बहुतमादिभयनिवन्धनेभ्यश्च यो न विभेति म भयत्रयमुक्तः समर्थोऽत्र द्रष्टव्यः। इति गाथार्थः ॥५॥ सूत्राप्रनिकुष्टमाह-- सुत्तापडिकुट्ठो जो, उत्तमधम्माण लोगविक्खाए। गिहिधम्मं बहु मएणइ, इहपरलोए विहिपरो य ॥६॥ उचियं सेवइ विनि, सा पुण नियकुलकमागया मुद्धा । माहणखत्तियवइसा-ण सुद्धमुदाण नियनियगा ॥७॥ 'सुत्तापडियुट्टो" गाहा “ उचि" गाहा व्याख्या--सू- कुलोपाध्यायादयध १ . भाषकधर्मपिधिप्रकरणम्। त्राप्रतिकुष्ट इत्युकस्यार्थमाह-"जो उत्तमधम्माण " इत्यादि । य इत्युरेशः, यत्तदोर्नित्याभिसंबन्धाद् य एवंविधः स सूत्राप्रति- कुष्ट इति योगः | उत्तमधम्माण' इति उतमधर्मेभ्यः, भाग्यन् परम्याः षष्ठी। 'लोकापतया ' लोकाश्रयेण, लोके हि-"प्राचार्य गृहस्पश्च, पानप्रन्यो यतिस्तथा ।" इत्यादयो ये धर्मा रूढास्तेभ्यः सकाशाद् गृहिधर्ममिति सामान्यनिर्देशेऽपि प्रक्रमादधिकृतं श्रापकर्म 'पह मन्यते ' ज्यायांसं प्रतिपद्यते, लोकधर्मापतयेष भावकधर्म बदु मन्यते, न तु लोकोत्तरयतिधर्मापेक्षयापीत्यभिप्रायः । हपरलोके विधिपरम्य सूत्राप्रतिकुष्ट ति मण्टङ्कः । सह-इत्यस्मिन् जन्मनि, परलोके-अन्यजन्मनि, पृथक् पदे ममाहारद्वन्द्वात् मातम्येकवचनम्, विषयसप्तमी घेयम्, इहलोकविषये परलोकाधिषय इत्यर्थः । इति भाव. कधर्माधिकारनिरपणावमरे वा परलोक विधिपर परलोकनिबन्ध- नधर्मानुष्ठाने प्रहनकल्पाराधनपरायण इति भाव ।' ए.' समुपये ॥६॥ तथा 'उचितां' प्रकृतधर्माप्रतिकूता 'गेवत' प्रार्थयते इति वर्त- लोकधर्मविरुद्धवृत्तिपरिहारगचितामेय इति य मेषते म मू. प्राप्रविष्ट इत्यर्थ । धिमेवाह 'मा पुनर्निजकुल क्रमागता एना' मा तु पृत्तिर्निजकुलप्रमेणपावरपरिपाटाऽऽगया-प्रासा पठा- तथाविधदोपदिता, अनेर कुलप्रमागलामपि तथाविधाशों योनि. पोपणादिको पुतिमपितामाए । गा मु मानणक्षत्रियवैश्यानां शुद्ध- शूद्राणां च पतुणां पर्णानाम् शुद्धविशेषणं शूद्राणां तथाविधीपरा- दिन्यवच्छेदार्थम् । 'निजा निजा'प्रात्मीयात्मीया, बीमा दि. 1 "स्था-""--" "मस्ते नम्, " - (१२) हरिभद्रमूरिमंध हको पूर्वस्य इम्यत्वे के च प्रारत नियनियगा' इति भवति । ततश्यंविधां पृत्तिं च य शुद्धां मेवते म मूत्राप्रतिकुष्ट इत्यावेदितं भयति ॥ ७ ॥ तदेवं बहुमानविधिपरतोचितवृत्तिभिर्यथोपन्याससंमविनीभिः सूमाप्रतिकुष्टत्वमेवयाध्य सांप्रतं बहुमानित्वादिगमकानि प्रत्येकं पञ्च पञ्च लिङ्गानि जिज्ञापयिपुगचार्य मंबन्धमारचयन्निदमाह- एए पुण विएणेया, लिंगेहिंतो परावयारीहिं । ताई तु पंच पंच य. तिरह पि हवंति एयाई ॥८॥ "एए" गाहा व्याख्या--'ते' इति बहुमान्या (माना). दयः, पुनःशब्दो भिन्नवाक्यतायाम् , ' विज्ञयाः 'ज्ञातव्याः ‘लि- लेभ्य ' गमकचिह्नभ्य , " भ्यमश्च हितो मुतो "इति भ्यसन्तमि दम् । ' परोपकारिभि ' परोपकाराय धर्मव्याख्यादानााद्यतैगचा. यादिभिरित्यर्थः । प्रवर्तकादिभिः । इति कचित्पाठः, तत्रापि ते एय प्रवर्तकाः, आदिशब्दादायकशिक्षकादिपरिग्रहः । लिङ्गानि पश्च पञ्च 'त्रयाणामपि' बहुमान्या(माना)दीना भवन्ति' सन्ति । एतानि ' पक्ष्यमाणानि । इति माथार्थ ॥८॥ तान्येषाह- गिहिधम्मकदापीई, निंदाऽमवणं च नदणुकंपा य । सविसेसजाणणिधा, चित्तनिवेसी नहिं चैव ॥६॥ गिदिधम्म" गाहा व्याख्या- गृहिधर्मकथाप्रीतिः अपबोरव्य" या . . तानि तु' । . -- - १ पापकर्मविभिप्रकरणम् । प्रस्तुतभावानुमानकयने प्रेमेति परमार्थः, सा बहुमानजन्यत्वारः बहुमानगमकं लिगम्, एवं सर्वत्र योग्यम् । तथा निन्दाऽमपणं' प्रकमान् श्रावकधर्मनिन्दाया अश्रवणम् । 'पः' ममुपये । 'पर- नुकम्पा' निन्दामसपाणिफरणा, माऽपि पमानकार्यमेव; वर. मानादि सग्निन्दोधतान आपदास्पद प्रतिपद्यमानोऽनुकम्पते, निरय- मानानामनुकम्पास्पदत्वान् ; न तु द्वेष्टि, पुरुषानुपयोगान् । एवं पा. मानवार्यत्वमुत्तरयोगपष्टव्यम् । 'पा' ममुपये । तया मपिरोपा मानेच्छा-जिशामा भविशेषज्ञानेग्धा, प्रस्तुतगति गम्यते । सपा 'चिपनिवेरास्तत्रेय ' इति चिसम्य-अन्तःकरणस्य निवेश:-ग्यास, 'वय ' प्रस्तुतधर्म एय । वि गाथा: 161 विधिपरतालिबान्या- गुरुविणया तह काले, नियर चिश्वंदणाइकरणं च । उचियासण जनमरो, सम्भाए सययमुपभोगो ॥१०॥ गुरु " गारा ध्याख्या-गुरवः मात्रादयः प्रातुराधर्मय दागारोषा नेपामुधिनप्रतिपनिगुरविनयः, सहि सर्वत्र पर्मकपणारी कियमाणो विपिपरा गमपति । नपा माले निज पैलवाना- दिकरणम 'सत्र पेयवन्दनाया निजा पाल: मध्यात्रयादिलक्षणः। पदुम पूजानुपरण-भाली विष्णभो, मामी निरिए ताप बोदेणं । वितिविरियावासी, अदषा जो सम्म गरको বনা। বায়া মনমথ্য- देमोपित काले रणं-विधानम् । भारम् । मोरितासनं " " .
(१४) हरिभद्रसूरिसंह सर्वत्र धर्मभवणादो, छन्दोमगभयादुत्तरेण समस्तनिर्देशः । तथा 'युक्तस्यरः' उचितध्वनिः सर्वत्र चैत्यवन्दनादौ। तथा स्वाध्याये' सिद्धान्तप्रसिद्ध · सततं ' मर्वदा । उपयोग: ' उपयुक्तता, सर्वमे- पदधिकृतेऽयत्र च क्रियमाणं विधिपरतां गमयतीतिविभिपरतालि- मत्वमस्य द्रष्टव्यम् । इनि गाथार्थः ॥१०॥ उचितत्तिलिङ्गान्याह- सव्वजणवलहतं, अगरहियं कम्म वीरया वसणे । जहमत्ती चागतवा. मुलद्धलम्बनणं धम्मे ॥ ११ ॥ "मबजण" गाहा व्याख्या-- मर्वजनवल्लभव' सफ- ललोकप्रियत्वम , तद्धि ममुचिनत्तिवृत्त्येव नियनं यतीनि उचित. तेर्लिङ्गम् । तथा • अनि ' अनिन्दिन • कर्म ' जीविकालतणम् , तन् मनात मिद्धात मान्यमानाग " इनि बचनामिद्धायथाया वियतिनत्यान मतकृत ण्य मेलपि पाने तु · कम्म ' इति भाव्यम् । तथा • योग्ना देन्यानाश्रगणरूपा · उगमने विपति। नया । यथा. शक्यननि.मग दपि । • व्यागनपमी ' पान सिचनमा वययन " इत्योतो जमि इन मवान । नया मनालय- 'परमा. धर्म ' चविषयम। चलमोचियनिनिमि. समेव प्राय इतनमम । न गाया ॥।॥ प्रहन निगमयमा एपहि मदहिगालिग धृव लामह नाऊणे । गिहिसम्म गाहा, मिदनारंगदाणा हग १२ ॥ " - पाहत पादमायममामेऽपि . यागनया धनक्षत्व
No text on this page.
.. . . विधा' हरिमप्रारिमा मावकर्मोऽधिकतः 'दादराधा' द्वाराप्रकारो भवतीयभ्याहारः। इति गाया ॥ १३॥ सम्यक्त्व सावदाह-- नत्य निहा मम्मनं. मायं उबमामियं समोरममं । मिन्यसपरिमाएग होड नबन्जगं ने गाहा क्याम्या नत्र ' भाषकधमें बिहार मम्यमय' शभा-मपरिणामयिशापम । रिभ्यमात्-. पारिक सगानापनम नया ' ओपनिक - रामनिया, गपापायापशामक साशमा-गा निपसम । म्यहा मूत्र होमगारम मिमम ममा म माग अणुश्यप समत मामाभापाय प्रमा गया मामान । ॥ पा पानाती, प्रारमिना | HIMEL KOREA माणु पानमन 14.1 ना मीगो न मायाम ) F . - पम्प 11.44 मनगर । . 1.+गाया, भना1' " I 4 H . . ". 4.44 1 H . 41. HIMain म भावधर्मयिधिप्रकरणम्। सस्तदभियानमुग्गेन वापि पानुचितनिवृत्तिपूर्षकत्वादुपितप्रवृशेरनु- चितनिवृत्तिवरेण वापतम्यापमायिधिगह-'मिच्छे स्यादि । मियान्यम्-अभिधास्यमानम्वरूपं सत्परित्यागेन-तत्परिहारेण भवति जायते । यद्यपि सन् परमार्थन कर्मप्रन्थिभिदात' प्रादुरस्ति तयाऽपि सम्यामपि मिध्यान्वपरिहागदय कारणीभवन्त्येवेत्यतदा. याभिधानम् । 'सर्जनं' मिध्यात्ववर्जनम् , पः पुनःशब्दा, मिप्यात्यपर्जनं पुन 'एतद् 'पक्ष्यमाणम , ' एवं ' या पदयमाण- प्रकारेण, माहवत्याध " कगच-"इत्यादिसूत्रेण यलोपे ममान एवं पाटः । इति गाथार्थ ॥ १४ ॥ चदेवाह- न करेह मयं मिच्दै, न कारवर्ड कम्तमवि भएणं । नो अणुजाणइ मणमा, एवं वायाऍ कारणं ॥१५॥ "न करे " इत्यादि व्याख्या--' न कगेनि स्वयं 'न वि. धचे यात्मना - मिथ्या ' मिथ्यात्वम् , प्रानन्यायैवम् , 'न का. रयति ' न प्रयोजको मपनि, मिथ्यात्वमित्यनुवर्तते, 'कुर्वन्वमप्य- न्यं विदधतमप्यन्यं न ममनुजानानि ' नानुमन्यते 'मनसा' मनोयोगेन।' एवं ' ति कृतकारितानुमतिभिः · वाचा' पाग्यो। गेन । 'कायेन ' काययोगेन, एमित्यनुवर्तते । ततश्च त्रिविधेनापि योगेन विविधमपि कृतादिभेद मिथ्यात्वं परिहरनीत्यावेदिनं भवति । मन:प्रभृतिभिश्च कतादिरूपमुत्तरत्र स्वयमेवाभिधास्यतीति । इति -- गाथार्थः ॥ १५ ॥ " " १ स्वतन्तद्रा भ। २ "बल्यमापन "था भवथ " , - . रिमारिमा भावपर्मोऽधिकतः ' द्वापशधा' द्वादराप्रकारो भपतीन्यध्याहारः । इति गायायः ॥ १३॥ सम्यक्त्यं तायदाह--- तत्य तिहा सम्मतं, सइयं उपसामियं सोवसमं । मिच्छनपरिघाएण होई तवज्जणं यं ॥१४॥ तत्थ गादा व्याख्या --'सत्र ' मायकयौ निधा' विकारं 'मम्यक्त्यं गुमात्मपरिणामयिशेषरूपम् । प्रेषिभ्यमाह-- सायिक 'यनिष्पन्नम् , तथा • ओपरागिक ' उपरामनिष्पमम् , पया 'सायोपरामिक ' योपरामाभ्यो निष्पप्तम । नत्स्यरूपं सूत्र- नेयमन्योलम-" मिग्छ मगुएण, ग मीणं अणुश्यं प मतं । मागाभायपरिणाप, यान गोषमम ॥ १॥ उपमा. मगरीदिगयम्म हार रयमामित्र तु मम्गत । जो या पायनिपुंगी, भरिममिछ। महा सम्म ||२||भागमा मी, मयु ने अगममिग्छन । अनीमुनगेन, स्यगममा महा जीयो ॥३॥ जगदिम समय पियाणाया पप IT गि. हम भागुतए, यमममम्म RE नायो || ४ || गण गण. স, শিশিয়ান বি সম্বনিল। নাথাশ, চাল माय ॥५॥" प्राधान्यानामग्याग, মৰ ধাৰা খালি না যুগা। গিগা मादिकमानमायन गुणम, अमल. পাশা। সবখালাখাল । anानिनामुगिनागिfaf नयम, .
भाषकधर्मषिधिप्रकरणम्। तस्तदभिधानमुसेन तत्रापि चानुचितनिवृतिपूर्वकत्वादुषितप्रवृत्तेरनु- चिवनिवृत्तिबरेण वाव तत्स्वरूपमाविश्चिफीपुराह-'मिच्छे' त्यादि । मिथ्यात्वम्-अभिधास्यमानस्वरूपं सत्परित्यागेन-उत्परिहारेण भवति जायते । यद्यपि तत् परमार्थत कर्मप्रन्थिभिदातः प्रादुरस्ति तथापि तस्सामपि मिथ्यात्वपरिहारादयः कारणीभवन्येवेत्येतद्भा- वाभिधानम् । 'वर्जन' मिध्यात्ववर्जनम् , पः पुनःशब्दार्थे, मिथ्यात्ववर्जनं पुन: 'एतद् ' पदयमाणम, ' एवं 'पा पदरमाण- प्रकारेण, माधवत्वाश " कगच-"इत्यादिसूप्रेण यलोपे समान एव पाठः । इति गाथार्थः ॥ १४ ॥ तदेवाह- न करेइ सय मिच्छ, न कारवई करंतमवि अएणं । नो अणुजाणइ मणसा, एवं वायाएँ काएणं ॥ १५ ॥ " न करे " इत्यादि व्याख्या न करोति स्वयं 'न वि. पते पात्मना 'मिभ्या ' मिथ्यात्वम् , प्राकृतन्याभैषम् , 'न का. रयति' न प्रयोजको भपति, मिथ्यात्वमित्यनुवर्तते, 'कुर्वन्तमप्य- न्यं विदधतमप्यन्यं न ममनुजानाति ' नानुमन्यते मनसा' मनोयोगेन ।' एवं ' ति कृतकारितानुमतिभिः वापा' वाग्यो- गेन । यायेन ' फाययोगेन, एमिन्यनुवर्तते । सेता त्रिविधेनापि योगेन विविधमपि कृतादिभेद मिथ्यात्व परिहरतीत्यावेदितं भवति। मनःप्रभृतिभिश प्रतादिरूपमुत्तरत्र म्पयमेवाभिधाम्यतीति । इवि गापार्थः ॥ १५॥ " । 1 वास्ता tfretiree मि Rafternoor विचारगंगा गमाग । नहानगुमागे । HTTPTET 17 IT HTTEEL Tr HTTTTT ।। 'T MEET THE । TETTTTTENTIT • រក ST L ( HOM TA ' ' . lkin In माण। 14 En प्री- T'• . ममिनर पा, 4 . ! मप्र अपार पा । 1 *1. 17 रात - मोगरा गुमान in E. भाद-ली...ry ... III पापानगनपति- तयागनपनि र शम्नाना- मुमनामनारा 11:4taif मना मन ना मम्मुनि- स्तुतिपूनाव्यापार 4. न. पायव्यापार इति समामः । (मयाब नमाम'.14.1 गाबाय॥ एव च यथाहा। पाद कामान्मगादिना प्रवृत्ति - 1 मा111 भावधर्मपिधिप्रकरणम् । मम्यक्त्वं एवं लोरिषदेवेषु मम्मतिर्मिज्यात्वम् । पन्दनादि. स्वरूपं त्वाइ-- वंदणमयं मलाइ पूरणं पस्यमाइ सधारी । माणसपीई मायो, एमाई गुहममइगम्मं ॥ १७ ॥ "चंदण " गाहा व्याख्या--बन्दनम्, किम् ? ' एतत् अनन्तरोरिष्टं प्रशस्नमनोवागादि, " यदि पमिषादनस्तुत्योः इति धातुपाठान् । 'माल्यादि ' पुष्पदामादि देवतागतम् , किम् ? पूजन-पूजाशब्दयात्यम् , आदिशग्दा भूपादिप्रद । 'पवादि' घमनादि, मद्विपय 'मत्कार:' गत्कारणं गत्कार , माध्यममशन पूर्णत्वगतेयम् । मनसि भया मानगी या पागो प्रीनिश मानम- भीति:, किम् ? 'मान मम्मानोऽभिप्रेत । एवमादि एवंविधं पन्दनकरणप्रसादि गुरममनिगम्यं ' निपुणधिपणावधा- यंम् , मिध्यान्यमिनि मंबन्ध । इनि गाथा ॥ १७ ॥ एवं लोकिक मिथ्यात्यमभिधाय लोगोतामप्येतदिभागेनाद- लोगुनमदेवम्मि वि, लोइयदेवाण आणि लिंगाणि । इन्सापरिग्गहाइणि तमिमारांवणं मिया ॥ १० ॥ लोगुसम " गाटा व्याख्या - लोपोनमदेखें। 'अति' समुपये, न पेपल लाविषयगतमेष मिथ्यात्वं किन्तु लोकोतरदेषेपास । सोफियानां प्रारसिवानो 'पानि' पानिमित् 'लिमानि ति लिने रागादिभिरिति लिहानि- অগিয়েশামিমঘার নবাবখানাদিনইবি। "पुराना . " (२०) दरिमद्रसूरिसंहब्ध तान्येवाह--इच्छा-अभिलापः तस्या. परिप्रहः-यामयणं इमाप- रिमहः, चाय वा समासः, म आदिर्येषां वेषपरिग्रहादीनां सानि । तथाहि लौकिकदेवानां दृश्यन्त एव तथाविधलिङ्गानि, तेषां 'आरो. पणं' प्रकल्पनं 'मिध्या' इति मिथ्याल्वम् । इति गायायः ॥१८॥ एवं देवगतं मिध्यात्वमभिधाय लिगिगतमाह-- तह अरणतित्यियाणं, तावमसकाइलिंगधारीणं । पुन्चालवणाइ परियो य नव्वयणकरणाई ।। १६ ।। तह गाहा व्याख्या -' तथा ' योदितप्रकारेण 'प- न्यतीथिकानां ' जैनधर्मयहि भूतानाम | नानेवाह- तापमशाक्या- दिलिगधारिणां' नापमशाक्यादिलिग धाग्यन्नीन्येयशीलास्तापस. शाश्यादिलिङ्गधारिणम्नापमादय एग नेपाम . · पालापादि प्राकममाषणादि " पुब्धि अग्णाल नाणा इत्यादिमुत्रप्रदर्शित. 'परिपयः ' मांतर , चशद्धम्य तु ममुग गाथम्यानम्न मपन्ध । वापनकरणादिश व्यापागे गिध्यामिनि मबन्ध गाथार्यः ।। १६॥ तथा- यंदगप्यणसभारणार मप्वं न कप काउं । लोगुतमलिंगीण वि, फेसिंग जमा भागय ॥ २० ॥ "बंण" गाहा म्यान्या प्राग व्याप्यानम्, फेवर्ष मकारण गस्कारणा वा मकागमान्य थे, रयतालयुन्युनत् 'म पन्दनानिमियायमान - Frt न युपिने करियातुम् । नया सोलमाल नाम " बन्दर नमकारणात
,
भाषकधर्मविधिप्रकरणम्। (२१)
रजोहरणादिधारिणामपि । फेपाश्चित् पार्धम्यादीनां 'एवं'
अमिहितविधिना न फल्पते । 'यत । यम्मान ' मणित ' उत..
भागमे । इति गाथार्थः ।। २० ।।
यदुवं तदाह--
पासत्योसएणकुसीलणीयसंसत्तजणमहाचंदं ।
नाऊण तं मुविहिया, सयपयत्तेण वअंनि ।। २१ ॥
" पामत्यो " गाहा व्याख्या--पार्धे जानादीनां विष्ठतांति
पार्थस्थः । तथाऽवमीदनि म अधमन्न । तथा कुत्सितं शीलमम्पति
दुःशीलः । तथा नित्यमेकत्र पमनानित्य । तथा संमजनान् ममातः ।
जनशब्दस्य ममूहार्थस्य प्रत्येफमभिमषन्ध , पार्श्वस्थजनमित्यादि ।
सपा यथाच्छन्दो पक्ष्यमाणम्वरूपस्त प, पृथग निर्देशस्त्वस्य सपि.
शेषदोपशापनार्थ । 'जात्वा 'अयबुध्य 'न' आगमकथितस्वरूपं
पार्श्वस्यादिननं मुविहिता ' इति शोभन विहित- अनुष्ठान येषा
से मुविहिताः माधव · मर्वप्रयत्नेन
मर्यप्रयत्नेन ' मादरेण वयन्ति ।
परिहरन्ति बन्दनादिना । पापि मुविहिता माधव एव पक्षी-
शास्तपां व परिहार प्रतिपादितम्तथाऽपि भाषकाणामपि तान्द.
नादेदोपहेतुत्वेन मुविहितानमारत एवं प्रस्तुतपरिहार प्रोतः एष
प्रतिपत्तव्यः । अत प्रकृतसमर्थनात ऐषात मगुप्रविधी- पास.
स्या भोसपणा, हॉति कुसीला संप ममता । समपाए मापगाएं
य, भरगिजा जिएमयम्मि ॥ १ ॥" भागमेऽप्युक्तम्-"पा.
सत्यो योमणो, होर कुमीलो तदेव ससतो । महो कि
.
.
.
1
(२२)
दरिभद्रसूरिसंहा
एए, अयंदणिज्जा जिणमयम्मि ॥१॥" पार्श्वस्यादिस्वरूपं प
परिभापाईमतो भाष्यादवसेयम्- " सो पासत्यो दुयिहो, सम्वे
देसे अहोइ नायन्यो । सव्याम्मि नाणदंसणधरणाणं जो उ पास.
त्यो ॥ १॥देसम्मि उ पासत्यो, सिजायरऽभिहडरायपिंड पानीयं
प अग्गपिंड, मुंजइ निधारणे घेय ॥२॥ कुलनिस्साए पिहरण,
ठवणकुलागि अ अकारणे विसइ । संघडिपलोअणाए, गच्छर
तह संययं कुणइ ॥ ३ ॥ प्रोमणो विप्र दुविहो, मध्ये देसे
असत्य मव्यम्मि । उउपद्धपीढफलो, ठगिभगभोई य नायत्र्यो
॥४॥ प्रायम्मगमग्झाए, पडिलेहणमाणनियसभित्तहे । भाग.
मणे निग्गमणे, ठाणे अनिमीश्रण तुअट्टे ॥ ५ ॥ आयस्याइ.
याई, न करेई श्राय होणमहिआई | गुरुषगरापलाई सहा, भणि-
ओ एमो प्रोमणी ॥ ६॥ गोणी जहा पलसो, भंजइ ममिल
सुमो पि एमेय । गुरुपयणं अफरतो, पलाइ कुणई प भोमाई
॥ ७॥तिविही होइ पुमीलो, गाणे नाह दंगणे परिपगो
अगिनो, पणाला पीयगहि ॥ ७॥ नाणे गाणापारं, जो
निराहेइ कालमाइयं । दंगगे दंगणायारं, परणामीलो इमो
होर ॥ ६ ॥ कोउयकामे, पगिणापगिण निमित्तमागीयी ।
करापमा य लक्मण, ग्यीयद दिलाताई ॥१०॥मोहगा.
निमिनं, पामि रहबगाइ फोडगं भाग जरिधार मूशाण, गई.
धम्म विनिरिहं ॥ ११ ॥ मुधिगगविभाहिलं, पाईगपिडि.
पाइरहियं या । मगर अगागि, पगिणागिणं, या एवं
11 १२ ॥ हीयामारणं, निगिनम तुपाशी मार
।
1
No text on this page.
" -- " उस्मुत्त " (२४) दरिमरिसंह गमे-" पासत्याई पंदमाणस्म, नेव कित्ती न निजरा हो । फायकिलेसं एमेव, कुणई तह कम्मबंधं च ।। १ । किनकम्मं च पसंसा, मुहमीलजणम्मि कम्मबंधा य । जे जे पमायठाणा ते ते उपयूहिमा होति ॥२॥ 'मम्यक्त्वहाँ ' सम्यग्दर्शननाशि यथाच्छन्दैः । तुर्भित्रयाक्यतायाम , 'नल्लक्षणं' यथान्छन्दस्वरूपं 'घः' पुनरर्थे ' एतत् ' वक्ष्यमाणमागमे उक्तमिनि गम्यते ॥२२॥ उस्सुत्तमायरंतो, उस्मुत्तं चैव परणवमाणो । एसो उ अहाछंदो, इच्छाछंदो ति एगत्या ॥ २३ ॥ गाहा व्याख्या--मूत्राद-आगमादनिवृत्तम- त्सुत्रं तदुत्सूत्र ' आचग्न ' कुर्वन , · नन् ' उत्सूत्रमेव 'प्रज्ञाप- यन्' प्ररूपयन, अनेन मविप्रपातिकम्य यथान्छन्दताव्यवच्छेद- माह । तदुक्तमागमे–' होज हु वमणप्पत्ती, मरीग्दोपल्लयाए असमत्थो । चरणकरणो अमुद्ध, मुद्धं मग्ग परवेजा ॥ १ ॥ ओमन्नो वि विहारे, कम्म मोहेइ मुलहबाही उ । चरणकरणं वि- सुद्ध, उवचूहेंनो परूवतो ॥ २ ॥ " इत्यादि । इत्यादि | ' म्पः ' अनन्तरो- दितरूपः, ' तुः ' पुनरर्थे, 'यथाच्छन्दः' यथान्येन प्रकारणाऽऽ- गमाननुपायेव च्छन्दोग्य यथाच्छन्द इति । · इन्छाच्छन्द इति' इच्छया च्छन्दोऽभ्य म तथैकार्थम । नथायय युक्त्यागमानपेक्षं " हरितोपरिवर्तिडगलकप्रहणमेकवोपरि शेपवरादिप्रत्युपेक्षणं फर्तव्यम् " इत्यादिरूपा वक्ष्यमाणा च प्ररूपणामागमाननुपातिनी- मेवाह । इति गाथार्थः ॥ २३ ॥ उत्सूत्रपद व्याख्यातुमाह-- -
No text on this page.
(२६) रिमरिसरा मपति तं जानीहि यथाच्छन्दम्, अयमपि यथाग्छन्द इत्यर्थः ।।२शा उत्सूर्य दिब्यानेणोदाहरणीकुर्वग्निदमाह-- उस्सुत्तं पुण एत्यं, थावरपामोगकूपकरणाई । उन्भूइंगकरउप्पा-यणाइ धम्माहिगारम्मि ।। २६ ॥ उस्सुतं " गाहा व्याख्या-उत्सूत्रं पुनरप्रेयरूपम् , वद. था-' स्थापरप्रायोगकूपकरणादि ' इति स्थावर-गृहम्, प्रयोगे मवं प्रायोग्ये या भवं प्रायोगं प्रायोग्यं या-तयाविषवृद्धिप्रयुक्त धान्यादि, पकरणं-पसननम् , आदिशब्दावाटिकादिपरिप्रहः । तथाऽनुतिक:-अभिनवोऽपूर्व कर:-उत्पन्नद्रव्यविभागग्रहणलक्ष- णः तस्योत्पादनं-प्रवर्तनम्, आदिशब्दादेयंप्रायं अन्यदप्यागमनि- पिद्धं यतेश्चैत्यप्रयोजनचिन्तनादि धर्माधिकारे । धर्मप्रयोजनाच- न्तायाम् । इति गाथार्यः ॥ २६ ॥ एमाइ पहुविगप्पं, उस्सुत्तं प्रायति सयमेव । अन्नेसि पएणति य, सिन्छाए जे अहाछंदा ॥ २७ ॥ एमाइ" गाहा व्याख्या-' एवमादि ' इति " कग- चज " इत्यादिना बलोपे सन्धौ चैवं भवति, प्रोक्तप्रायमन्याप द्रष्टव्यमित्यर्थः । यथा-" चोए चेइयाणं, खेत्तहिरएगाइगाम- गापाई । लग्गंतस्स उ जइणो, तिगरणसुद्धी कहं भवे ॥ १॥" इति पूर्वपसमात्रदर्शनादेष केचिद् यतेश्चैत्यसंवन्धिक्षेत्रादिचिन्त- नचैत्यस्यीकरणादो धर्ममयधारयन्ति, सूत्राननुपाति चैतत् । यत एषमत्रोत्तरमन्य:-" भएण्ड एत्य विभासा, जो एयाई सयं वि- मग्गेला । नहु होइ वस्स सुद्धी, अह कोई हरेज एयाई ॥१॥ "
No text on this page.
- “ (२६) हरिभरिसंघ भवति सं जानीहि यथाच्छन्दम्, अयमपि यथान्छन्द इत्यर्थः ॥२५॥ उत्सूत्रं दिव्यानेणोदाहरणीकुर्वमिदमाह- उस्सुत्तं पुण एत्यं, थावरपायोगक्षकरणाई । उन्भूइगकरउप्पा-यणाइ धम्माहिगारम्मि ॥२६॥ उस्मुत्तं " गाहा व्याख्या--उत्सूत्रं पुनरवरूपम्, सब- था-' स्थावरप्रायोगकूपकरणादि ' इति स्थावर-गृहम्, प्रयोगे भवं प्रायोग्ये वा भयं प्रायोगं प्रायोग्यं या-तयाविधद्धिप्रयुक्तं धान्यादि, कूपकरणं-यूपखननम् , आदिशब्दावाटिकादिपरिप्रहः । सथाद्धतिक --- अभिनवोऽपूर्व फरः-उत्पन्नद्रव्यविभागमहालत- ए तस्योत्पादनं-प्रवर्तनम, आदिशब्दादेवप्राय अन्यदप्यागमनि- पिदं यतेचैन्यप्रयोजनचिन्तनादि धर्माधिकारे धर्मप्रयोजनपि. न्तायाम् । इति गाथार्थ ॥ २६ ॥ एमाइ पहुषिगप्पं, उस्मुत्तं भयरति सयमेव । अमेसि पएणति य, सिच्छाए जे महाधंदा ।। २७ ॥ एमाड गाहा व्यारम्या एपमादिति ॥ फग. पर " इत्यादिना यलोर मन्धी धेयं भपति, प्रोमायमन्यार प्रष्टट्यमित्यर्थ । यथा--• पोएर पल्याणं, मतहिरएपारणाम. गावाई । सागंतम्म 3 जइणी, निगरण मुद्धी कर ए भये ॥ १॥" इति पूर्वपतमापदरांनादेय केचित् पतेयमंगन्धिक्षेत्रालिपिन- नत्यम्धीकरणादो धर्ममधारयन्ति, सूचाननुपानि पेनन् । पान एसमत्रोत्तरमन्य भरपर पत्थ निभासा, जो एपाई गर्यवि. मात्रा महोतस्म मुखी, पार कर होश एपाई॥1॥ . ..
No text on this page.
- " (२८) रिमरिसंहस्थ पंतस्सेएमुं, यसहाए मग्गणा होह ॥ १॥" एवं यथान्छन्दानां सर्यया प्रत्यासत्तेः परिहारमभिधायागत्याप्रत्यासत्तिसंभवेऽभिहितम् । " एमेव अहावंदे, पडिहणणा ज्माण अज्मयण करणा । ठाए। हिओ निसामे सुवणाहरणाइगहिएणं ॥ १ ॥ ततश्च यथाकथ. विद् यथाच्छन्दवचनाश्रवणमभिहितम् || २८॥ इदमेवाह-~- पहरा टएइ करणे, तस्सवणा मिच्छमेह साह नि । भरलो किमु जो सट्टो. जीवाजीवाइमणभिएको ।। २६ ॥ इहरा गाहा व्याग्या-'इतरया' तत्कथाप्रतिपा. तारातो सथाविधवचनपटियाभायादिनाऽमत्यां किम स्थगयति " करादिना पिधसे · कर्णी ' भूनी माचनप्रयणपरिपन्यितया, उपल- तणं घेता, उदितागमगदिनानामध्ययनादीनां मन्कयाविपातहेत. नाम । किमर्थमेयममी करोनि तरमाणात यया- गहन्दयगनश्रयगान - मिथ्यात्यमेति ' विपर्ययं यानि । माधुरपि' संभवदिशंपना यतिरपि यथायददेशनया विरिणयरो, कि पुनः पावकः' इपिशमा: । नया घा, अयल 'नाविधा- गमाभ्यामहिमवन मन्मार्गे विशिष्टायासहित सामानाप- समर्थ माह 'अद्वायाम प्रायः मुनग विरिणमन । निमिनमाड नीया गययारनामा., नया- विभागमायभिप्राय । अनि गाया कथ विमिन 'यार . 7 . कि पुन 'किमय . बियर . भावधर्मविधिमकापम्। पपरापिसंपापामी, उप्पर संसमो फुटं जं से। लम्हा तमवारपणं, मिच्छ मिच्यत्तहेज वि॥३०॥ गादा व्याप्या-चपनयो:-सन्मार्गमधाराका ग्यावानाम्यापमानयोविसंवादान-पररपयपटमानत्यलपणा'. त्पते मंरायः सभपति संदेड-कि तत्सत्यमिदं वा इत्पादि- कप: एर्ट' प्रकटम, संशयफारणस्य प्रेपलत्यामाप्रकटत्वं मंरा- पस्यनि मुन्टार्यः । यन् ' यम्मान मन्मार्गमशीतेर्निपन्यन से' एमम्य तिन् 'तस्माद् यथान्दपन्दनादि निपेभ्यतया प्रामम् , • सन' वा यथाग्छन्दवचनस्थानादि, किम् ? अनायतनं'भा- गमपरिमापितमशुद्धिस्यानम् । सदुर्ग. मन-"सावनमणायपणं, अमोहिटाणं कुमालमंमगी। एगहा हुँति पया, विपर्या पेष चाययणे ॥१॥" ननु कमिदं लोकिफदेववन्दनादि यथार- ग्दषन्दनासपमान मिथ्यात्वम् ? यायता विपर्यस्ताभ्यवसायरूपमे. व मिथ्यात्वमागमे भिहितम्, मत. कथं मिथ्यात्ववर्जनापमरे प. ग्यतयाऽभिधानमस्य त्याह--'मिन' इत्यादि । मिथ्यात्यमत्र मिध्याहेतुरूपमप्यभिप्रेतं हेतुफलभायेन, यया पर्जन्यः" इति विपर्यनपरिणामपारि मिथ्यात्यनियन्धनं पैतर- न्दनादि, तेन सत्कार्यरूपं मिथ्यात्वं परिहारयता तोतुरपि परि- हार्य एयोध्यते; नहि हेतुविनाशं विना फलविनाराः, पविकल- धारणसदावे परयंमावित्वात् फलस्य; अन्यथा हेतुफलभाष पवन " सन्दुलान् वपति । .. कगचज । (३.) हरिमनसिंह भवेत् । अलमनिप्रसङ्गेन । स्थितमेतन्-मिथ्यात्वहेतुरपि मिथ्या- त्वम्, अतस्तत् परिहार्यम् । इनि गायार्य ॥ ३० ॥ प्रस्तुतनिगमनायाह- इय मपरपक्वविमयं. मकारणं जाणिऊण मिच्छचं । पचाक्खिय तिह तिविहण पालणाभावणा एवं ॥३१॥ ." इय" गाहा व्याख्या-इनिशब्द एवंप्रकारायः । एवं. प्रकार मिथ्यात्वं ज्ञात्वेनि योग । इह च " तेरियाक्यादो" इनि इतेरितोद्धादेशे इत्यादिना तलोप सत्येवं पाठः । 'स्वपरपतविपय 'प्रदर्शितविभागेन लोकलोकोत्तरात्रयमित्यर्थः । सकारण ' मह कारणेन · मिथ्यात्व ' हेतुरूपमपि प्रदर्शितं ज्ञात्वेत्यर्थ । · प्रत्याख्याय ' परिहारेणाङ्गीकृत्य - विधा कृत- कारितानुमोदन • विविधन ' मनमा वाचा कायेन तथैव पाल. येद् इत्युत्तरक्रियाध्यार . ' पञ्चक्रवइ ' इति तु पाठे इयमेवोत्तर- किया। पालनाभावना त्रिधा त्रिविधेन मिध्यात्वपरिहारनिर्वाहणपर- मार्य इत्यर्थ । ' एवं ' अभिधास्यमानप्रकारा । इति गाथार्य:॥३१॥ तामेव भावनामाह- एवं अणंतरुत्तं, मिच्छं मणसा न चिंतइ करोमि । सयमेसो य करेऊ. अएणेण कए वि सुटु कयं ।। ३२ ॥ " एयं " गाहा व्याख्या--एतदनन्तरोक्तं 'मिथ्यात्वं' लौकिकदेवपन्दनादिकं - मनसा 'चेतसा ' न चिन्तयति' नाभि- संघचे, यथा करोम्यहमिदं मिथ्यात्वं ' स्वयं ' आत्मना, कृत- - . . .
tণ। f tণ, ঃ *frer re- ২াগে । । । 4 ন * ম স গল, এ ম না। থে ক খ, ফুল চাষ । । ' 'খা খা নয়- {, খইল (খ। r ॥া, পা ও । গ গ এ, শাখ। খ ক খ গ । এখাও ।। নাফ ম ব । ল গান , মোসাঃ ৪ গােদা গাদা যাক না এলে, এখাপ খ গ • প্লাবন ' যায়। খান গান 'লা- fখয়া ' খালাম। মাখা।।।।। যা বা খিনি যািগ প্লাসিথা আশা আ ন বিনমাল বিল মুঘলু, যথা- ঘ মিম , লামায়েম। দিবো ব লম্বা, মাসিমলি ।। * মা" । -* আ ' বা 'সি। মিত ‘মা: ' অনুমান ল' । বি- t 4 - 7 (३९) हरिमनपरिहार्य ध्यमेवाह-संवास:-मिप्यादृष्टिभिः सहेकत्रवासः, उपमोगः-- स्कृतोपजीवनम् , प्रतिभवणं-तत्कुर्वतः कुर्वित्यादिना प्रवर्तन, नानि भेदा यस्याः सा तथा, तद्भदादिति वा । ' गृहिणश्च सदायासः प्रकृतश्रावफस्य च नित्यं नियसनं संभवेन 'बहुमिथ्याष्टिमध्ये मिथ्यादृष्टीनां बहुत्वादित्यभिप्रायः । इति गायायः ॥ ३५ ॥ एवं घ-- ता कह संवासाणुमइवजणं संभवइ सुणसु एत्थं । नहु जिणमयम्मि संवासमित्तमो अणुमई इट्ठा ।। ३९॥ ता कह गाहा व्याख्या-'तत् ' तस्मात् कर्य केन प्रकारेण संवासानुमतेः-संवासपशागतमिथ्यात्वानुमंदनस्य वर्जनं-परिहारः 'संभवति ' समस्ति ? इत्येवं परेणोक्त सत्साह रि:--' शृणु 'पाकर्णय 'अत्र ' मिथ्यात्व; अन्यत्र वाधा- फारम्भादौ " पडिसेवण पडिसुणणा, संवासणुमोषणा ग घ. उरो " इत्यादिवचनैर्व्यस्तैवानुमतिः संवासनियन्धनाऽभिहिलभि- प्रायः; 'न हु । नैव 'जिनमते ' अईच्छासने 'संवासमागत्' मिथ्यारष्टिमिः सहकत्रयसनादेवेत्यर्थः, अनुमतिः' अनुमोदना अभिप्रेता आगमौरिति गम्यते । इति गाथार्थः ॥ ३६॥ विपक्षे याधकमाह- अ.भारमे विव मिच्छे, सब्वेसि सबहिं अइपसंगो । को पुष एत्य विसेसो, भमइ इणमो निसामेहि ॥ ३७॥ 1"भारंभे विव" गाहा व्याख्या-भारम्भे' पूपिळ्या- पुपमर्दनक्षपणे, " पिवमिवविष रा इकार्ये " इवीमा विवादेशः। इष्टा , .
No text on this page.
। जह " हरिमनपरिसंहब्ध एवं सामान्येनानुमतिस्वरूपमभिधाय साम्प्रतं प्रकृतमारम्भानुम- त्या मिथ्यात्यानुमतेसहश्यममिधातुं संवासादारम्भानुमतिमाह- जह राया सिट्ठजणो, कलजीवी पगइ अंतवासी य । सव्ये मनंतेव, वसाम अन्नोन्नसंगहिया ॥ ३६॥ गाहा व्याख्या--' यथा' इत्युदाहरणोपन्यासे, निवासायातस्य मिथ्यात्वस्यानुमतेरिदमुदाहरणमित्यर्थः । 'राजा' नृपतिः, 'शिष्टजन ' अमात्यादिः, शेष्ठिजन इति कचित् पाठः, 'कलाजीविन.' वणिगादयः, " हस्खदीर्घा मिथः" इति इखत्वं कलाशब्दस्य, 'प्रकृतय' मालाकाराद्याः, 'अन्तवासिन.' जननमा- दयः । ' च ' समुच्चये । ' सर्वे' प्रागुताः · मन्यन्ते' बुध्यन्ते ' एवं ' अभिधास्यमानस्वरूपम् , यथा वसामो वयमत्र 'अन्यो- न्यसंग्रहिका ' परस्परोपकारवन्त इत्यर्थः, 'अन्योन्यसगहिता वा' अन्योन्यसङ्ग-परस्परसंवन्धं हिताः-गतास्तेन वा हिता:-उपकारिण इत्यर्थः । ते एवंविधा वमाम इत्येवं मन्यन्ते । इति गायार्थः ॥३९॥ - । तथा- करदाणेण य सब्बे, अमोन्नुवगारिणो फुडं चेय। राया जाणवयाई, सिप्पकलाजीवणेणं च ॥ ४० ॥ " कर " गाहा व्याख्या-फरदानेन ' आभाव्यद्रव्यप्र- घेरारूपेणामात्यादयः, पशब्दात् तद्महणेन राजादय, 'अन्योन्यो- पकारिणः ' परस्परोपष्टम्भहेतवः 'फुटं ' प्रफटम् , 'पेष' ति "प्रिय एवाय" इत्येयाय धेयनिपातः । राजादयः पालकाः Hereferrer re. मन infor गटर। गा!.. 1 Carrror र भागमा कांदामामागंगर अगा। fiग मारकर मार मार न पाजांगमा ।।४।। Harrm नमान पाय ARHETANTRAAT Rरामायणममा ..tarunमा-ममभिगमप- माया REAP.म.पा. पामा पार गररांन नासादरममा म्या: पान प्रियाग मनामनाम ERTAIनानयमन । नाय मि. HARIT (माया पुनभायातम मिथ्या भाषा सपनामानिमम विषयमायतमा पापपानापना भारत रामाय बगलामा. नमा स पुनमा (मायार '२ पानिम महमा- गिरिपारित यपि भाषागजादिनीपष्ट समाना मिल्यासटिली. शिवचन्दनादि मायार निवारयति मचापि नसल्य नत्रानु- मनिः, अध्यक्षमाया येव मियान्यान मम्य पापणाम हग म्याद पामा ध्यमानुपण्यापागम्यय विकल्पमुत्पादन यदुन मागे मियान्य प्रपनमानमनुमन्यन एप 'मिप्राय । शनि गाथा:॥४१॥ प्रमाषितम निगमयनि . ।
. हरिभद्रसूरिसंहब्ध एवं संवासको मिच्छत्तेऽणुमइसंभयो नत्यि । अह तत्थ वि इच्छिाइ, ता सम्मत्त वि सो होइ ॥ ४२ ॥ "एवं " गाहा व्याख्या- ' एवं ' उक्तानीत्या 'संबाम- कृतः ' महवामनिमित्त मिथ्यान्वे अनुमते:-परेणाऽऽसञ्जितायाः सं. भव -प्रमशः 'नाम्नि ' न विद्यते । तदभ्युपगमेऽतिप्रमहं थाध- कमाह - 'श्रथ तत्रापि इप्यते ' यदि मंयामेऽप्यधिकृता अनुमतिर- भ्युपगम्यत इत्यर्थः, ततश्च - सम्यक्त्वेऽपि ' मोक्षवृक्षमूलकल्पे 'म' संवासमात्रप्रापितानुमतिसंभवः ‘भवेन ' जायेत भवदमि- प्रायेण । इति गाथार्थ ॥ ४२ ॥ पराभिप्रायमेवाह - अह मनसि होइ चिय, कह न अभव्याणमणुमई सम्मे । सिय तेसु वि को दामो, मोक्षपसंगाइबहुदोसा ॥ १३ ॥ अह गाहा व्याख्या--. अथ मन्यसे भवत्येव इति यदि बुध्यसे मंवाममात्रादेवानुमतिरारम्भादाविव सम्यक्त्वेऽपि भ- वत्येवेत्यर्थ , ततश्च कथ ' केन प्रकारेण मांसादिषु च" इत्यनुस्वारलोपः, · न ' इति निषेधे • अभव्यानां' मुतिगमना- योग्यानां • अनुमतिः ' संवामनिमित्तति प्रकृतम् । ' सम्मे' इति सम्यक्त्वे, एवं ह्यभव्यानां सम्यक वानुमतिरपि स्मादित्यर्थः । स्या- म् मन्यसे । तेयाप ' अभव्येषु ' को दोषः 'कि दूपणं स्थार ? अनोच्यते-मोक्षप्रमहादयो यहयो दोपा , एवं हि मोपलावन्भ्य- भीमसम्यक्त्वलाभसंभवेनाभल्यानामपि मोक्षगमनपयोता(धान) " ति प्रति प्रातम्" य । १ "सम्यापि "। " . .
mar पाय Trefelem farmer frerfare भूगोषी मारा गणित भारie marr Mi mariatrent पिनानि yि बिपिनाभिमाय famisfa रमिक्षामा विमिर, सम्म उपगम्म मगा गुम्पुरमा । भगो निम्मी मम मा दस्यिता मार ॥ ४४ ।। - पस्दामा पाताया ति विनीता ties Maraf खान बापान tamg विय. भागमान नितिमापूजाहिरि- सामने आया • भान निजाति दाहादायकापायाापन । पनि तपाई महाभानिहायंकपा मुग्धमा गपाममा.मान, म्दमाणी शमशानमा त गमुन्तारा विविधामा म्गा निर्गत वाया मम्सग murry महामारिति निम्मा . निति प्रवरनारमनीयमानागंगगामा पदोपवि- "ur मागपाशालाधर मुग्मयो, निपुण- मुगमान गग:पध्मान गमयमलम । नव पुग्यि मारमा हनु तान्यता, प्रमभमुगनि म्यामिन मत्य प्रक्षित मदत्ययम ॥ ५ ॥ या दिना म्हात्मागमा गयादिकमाधिना .अपिजिन । जरम्ना नाव पथ दिल मन्यत. । नय तु निग्रिलं याह्यान्न:- परिमामुम्भता. मुनियर ' भपंद युक्त्या युग संदेसदयापितम ॥२॥" त्यादि । मम 'इत्यामनिर्देश देय ' मोहापाय- . - । 7 दरिमत्रमरिमरण धनीया देवतेत्ययः । · दक्षिणा ' दक्षिणाहीः पूज्य गुरख इत्यर्थः, • माधव: यतयः । इति गाथार्थः॥४४॥ मध्यकन्याभ्युपगमानन्तरं यदस्य पालनीयं तदाह- अह सो सम्मट्ठिी, संपुग्नं मावचरणमिवंती । पालेइ दंमणायारमट्टहा सो पुण इमो नि ॥४५॥ अह गाहा व्याख्या- अथ' सम्यस्त्वप्रतिपत्यन- न्तरं 'मः उनम्वरूपः । सम्यग्दृष्टिः 'अविपर्यस्तदृष्टिः 'मंपू. र्णम् ' अखण्ड • भावचरण ' कर्मक्षयोपशमादिनिबन्धनं तात्त्विकं चारित्रं । इन्छन ' अभिलपन · पालयति 'मम्यगासेवते । दर्श- नाचारं ' अविपर्यम्तप्रतिपत्तिनिमित्तमनुष्ठानं · अष्टधा' अष्टप्रका- रम् । स पुनः दर्शनाचारः । अयं इति' वक्ष्यमाणः । नहि दर्शनशुद्धि विना कष्टक्रियावतोऽपि च तत्फलोदय इत्यमि- प्रायः । तदुतम कुणमाणो वि अकिरिअं, परिचयंतो वि सयणधणभागे । देतो वि दुहम्म उरं, न जिणइ अंधो पराणी ॥ १॥ कुणमाणो वि निवित्ति, परिचयंतो वि सयणधणमोगे । देंतो वि दुहम्म उरं, मिच्छादिही न सिम्झइ उ ॥ २ ॥ तम्हा क- म्माणीयं, जे उमणो दमणम्मि पयाजा । दसणवो हि सहलाणि होति तवनाणचरणाणि ॥३॥ " इत्यादि । इति गाथार्थः ॥४॥ दर्शनाचारमेवाष्टधोरिष्टं निर्दिशति- निस्संकिय निकंखिय, निव्यितिगिच्छा अमूढदिट्ठी य । उपचूहथिरीकरणे, वच्छलपभावणे अट्ठ ॥ ४६॥ " निस्सकिय " गाहा व्याख्या- निःशक्तिः' निर्गत- स तु -- - 1 भाषकधर्म विधिप्रकरणम् । राहो जीवादिषु । ' निष्काशितः 'निर्गनाऽऽकाहोज्यार्थिकमनेषु । निर्यिचिफिल्मः 'नि:मंदिग्धीनुष्ठानफलं भनि । ' अमूढाष्टिः कुर्नाधिकविधादिदर्शनेः । 'घ: ' ममुगये । ण्य गुणगुणिनोः क. यदिभेदावेदनद्वारा दर्शनाचारमभिधता नभिधानमुपेन अमो महः । अतम्न मना भेदेना पार उपपृहणमुपहा गुणवत्स्नुनि- सपा, स्थिरीकरण धर्मे पलाचलम्य स्थिरत्यापादनलक्षणम मत्र, ममाघारद्वन्द्वात्मत्रम्पकवचनम , नरिपया दर्शनाचार . प्राहलयात् प्रपमान्न था । नधा पामय बन्मलभाय -मार्मिशागामाहारा- दिमिगपष्टम्भकरणमित्यर्थ . नया प्रकरण भाषना जिनशासनमा- हात्म्यायिकरणापा नर शेष पृषधन । अष्टं अमीना- पारानि गाया सग । भाया व गमेय अनभिधाम्यति॥४६) मन नानि गहिनादीना दगंनाचागरणा यंपा गया स्वरूप. गमिष्ठमानामाभिधानन्य नेपामा निम्मंफियालय. विषयपाएग हर मिनि । समि विषयमरच. भया मंगाग नियम्यं ।। १७ ॥ निम्न गा यार या नि नम्बर निःशशिनादाना नाभागा यार म्यलक्षगाना - विक्षन्या. गेन 'शहानिकपप्रतिपक्षण · भान जान पनि निरादिन - निगाह निधिविमा महाधिरगंगापागा. मागमत्र fayा रियलम्यागEिR मामा 'भरत' प्रतिपाते । • गंगा पाना : नहर मेवाति गाधाः ॥ ४॥ + , (५०) हरिभत्रमूरिसंहब्ध नदेयाह- संसयकरणं संका, कंखा अमानदंगणग्गाहो । संतम्मि वि वितिगिच्छा, मिज्मेज न मे अयं अट्ठी ॥४॥ 'मंसय ' गाहा व्यारूया--- मंशयकरणं शङ्का भगव- दहत्प्रणीतेषु पदार्थेषु धर्माधर्माकाशादिष्वन्यन्तगहनेपु मतिमान्या- दिभ्योऽनवार्यमाणेषु संशय इत्यर्थः किमेवं म्यान' नैवम् इति; इयं तु वक्ष्यमाणप्रफागभ्या द्विधा । काला 'अन्योन्यदर्शनमाहः अपरापरदृष्ट्यभिलापः, तथैवेयमपि द्विधा । 'मत्यपि विचिकित्सा' सिध्यन्न मेऽयमर्थ इति । अयमत्र भावार्थ:--- 'विचिकित्मा' म- तिविभ्रमो युक्त्याऽऽगमापनेप्वप्यर्थेषु फल प्रनि मम्मोहः, किमस्य महतस्तपःलेशायासस्य सिकताकबलचर्वणप्रायम्य कनकावल्यादे- रापत्यां मम फलं भाविष्यति किवा न ? इति, भरथा हि क्रिपः फलवत्यो निप्फलाश्च दृश्यन्ते कृपावलादीनाम । न चेयं श- हातो न भिद्यते इत्याशङ्कनीयम, शङ्का हि मकलासकलभाक्त्वेन द्रव्यगुणविषया, इयं तु क्रियाविषयैव, नत्त्वतस्तु मर्वेऽप्येते प्रा- यशो मिथ्यात्वमोहनीयोदयतो जीरपरिणामविशेषाः सम्यक्त्वाति- पारा उच्यन्ते नात्रैवमन्तर्भावादिनाऽतिसूक्ष्मक्षिका कर्तव्या, अमा- तज्ञापनद्वारेण तथाविधविनेयोपकारस्य प्रन्यकृता चिर्कार्पितत्यात् । कृतं प्रसङ्गेन । इति गायार्थः ॥ ४८ ॥ विचिकित्सास्थाने पाठान्तरेण प्राकृतस्यादर्थान्तरेण धान्य- थाप्यनामाइ~- 1-पान्नेऽपर्य"अ। २ २ " उभयद -- " . ' पापकरमेषिधिमधारणम्। विउगुच्छ नि य गरहा, सा पुण थाहारमोयमसिखाई। संका दुबिहा देसे, सबम्मि य तत्थिमा देसे ॥ १६ ॥ "पिउ" गाहा व्याया- 'बिउगुच्छ चिनि बि- दांमा-साधषः तेषां कुत्मा-निन्दा विद्युत्मा 'इति वा' इति प्रकागन्तरसूचनम । नत्र कुन्मार्थमाह-गईणं • गर्दा 'कुमात्र, मा पुनः' गहरे नु किरपा त्याह-आहारमोकास्नानादीनि' पाहार:-पात्रादिभोजनम्पः, मोफ:-फायिकव्यापारो पतिजनमती. नप्रक्रियथा, मफारस्तु प्राकृतानुरोधात, भस्नानं-सर्वदा देहमला- जालनरूपम , आदिशमाच्छौंपादि प मुनिशनोचितमिलपानीया- दिना; कमिददृष्टशाग्रपरमार्थत्वेन शिष्टसम्मतशीपम्यवहारातीनगु- चिपोरनाप्रहेण वाहादिपिया गही फरोखीत्यर्थः । समितं रा. शभेदानाह---- महा 'हमादि । 'श' उक्तस्वरूपा मिलिया' दिप्रकारा, कथम ' देश' प्रनिनियतविपया, 'मम' नि:शेष- विपया घ । तत्र 'य'वयमाणा देरो।वि गाथाः ॥४६॥ तामेवोदाहरणर्यनक्ति-- तने जीवचे कर, एगे भवावरे समय नि । महवेगाएपुणे, रोषपएमे कहं प्रभो ॥ ५० ॥ "तुल्ले "गाहा प्यारा---'तुम्ये ' ममाने • जीरो' उपयोगलतणन 'पिद् अपभारयः 'भष्याः मुतिगामिनः, 'अपरे'माझारमईकादयः अभयाः 'सदा भास्थिताः समाने दिजी कि निवन्धनमेपामनारिमा मन्वा स्वभ. यसम् , प्रतिनियतपोदनिर्मितं हि दादा प्रविमादिगोदर १ - . (११) हरिमरिसंहा योग्यत्वं दृष्टमिति हृदयम् । इह चैवं नास्त्येव वस्तुतः राहाकार, यतः स्वहेतुपरम्पराप्रापितमेव तेषां तत्त्वम् न हि भावाः प्रतिनिय- तहेतुपरम्पराप्रापितं प्रतिनियतमात्मरूपमापन्नाः पर्यनुयोगार्हा भव न्ति । तथा तुल्ये वस्तुत्वे मूर्ताः परमाणुप्रभृतयः अमूर्ता ज्ञानाएप इति कोऽत्र पर्यनुयुज्यताम् यस्तुस्वभावत्वादस्य । तदुक्तम्--- " अग्निर्दहति नाकाशं कोऽत्र पर्यनुयुज्यताम् । " इत्यादि । उहा- हरणान्तरमाह अथवा ' इति प्रकारान्तरद्योतकः, 'एकागुपूर्षे एकपरमाणुपूरिते क्षेत्रप्रदेशे आकाशनिविभागभागलाणे कथं ' फेनप्रकारेण 'अन्यः । द्वितीयादिः परमाणुरिति प्रकृतम्। प्रवगाइते इति क्रियां सूत्तरगाथायां पदयति । इति गाथार्थः ।।१०।। मोगाहइ तत्थेय उ, न य परमाणुण लहुयरत्नं पि न य अमोमपयेसो, ता फहमयं घडिअ नि ॥५१॥ ओगाहा " गाहा व्याख्या--'अवगाहते' अशी एते मातीत्यर्थ , ' सत्रैय ' सस्मिन्नेय प्रदेशे, 'तुः' विशेषणे, असा बपि सर्यट्यापितमा समावतिष्ठन इति विशिनष्टि । अय परमाणना- मपि पूर्वरूपालधुनरत्यापस्याऽयमर्थ मंभविष्यतीत्यारापाह- ''सादि। नप' नैव परमाणुना लघुतरत्यम् येन पहषोऽपि तय मायुरित्यभिप्रायः, अपिराध्या पृहत्तरत्वमपि गालि। मयान्योन्यानुप्रशारणूनामेपर्मतम्, सदपि नारनारयार--- नेत्र 'भगोन्यापेराः ' परमाणो परमायस्तरेतमाय इरा। निगमपति-न्' सम्मान कयं एता' एक पटेत पुरेत । "सिडोमः " इति लियो उमारेरा । नि'लो, मामा - भारकर्मपिपिप्रकरणमा बदितहेतोः । कथमेतत् १ इत्येवंरूपा पा देशरावा । यदि हि प्रदे. शो निविभागः [ भागः ] परमाणनां च लघुतरत्वं अन्योन्यानु. मवेशश्च न ममपति अन कथमेकपरमाएपात्रान्त पय प्रदेशेऽन. न्तानां तेषां तयावस्थानम'. लोकाकाशप्रदेशेभ्योऽनन्मगुणावाप रमाणुनाम पदुक्तम 'धम्माधम्मपण्मा, Traा परमाणपो भयंतगुणा । " नावन्नभ लोकाफाशप्रसंशा इन्ययायमनन्तानामेके कश आकागंशेऽस्थिनिग्भ्युपगन्तव्या । न प परमाणुभिर्विमा. गेन प्रदेशपूरणम , प्रदेगम्य मविभागमप्रसङ्गादिनि । मभपिनीय देशराका । अत्र पेयं परिहारो कप वह हि यधपि पामा- गुना लघुतरत्वमन्योन्यानुप्रवेशी या नाति पापि परिणामाम्न- रापतिर्भवत्येय, मनकापर्णेऽपि पंग परमारपन्नायगादो म दुष्पनि, न घेयमेष लघृतान्यापान कामाम्नान्यमिति पता जयम, यती निर्षिभागन्यममुघभयागी पगनिपिशप प्रतिपयते | नदि मनुपरमाएको जलेनाहना परिणामा नरमापरामाना निर्वि- भागापमान्मम्प मुभन्नि मौल्यादिना पापगवानदर्शनान, भय पावगाहान्ता प्रतिपन्त । न धाराप पामागूनामन्योन्या- গুম বুলি বা পদ খ খাবাঘধংমমনা নাম, वन तस्यादितावष्यस्यापिनपा पार । न पागो परिणामा. म्हापतिमात्रेण रयते. रयते पंचपदभारमानुपरिरले. पपपराम्यम्सरेपरमापसभापग्मायनाम स्थिति में पार. परमादूनामामलरलपूर्णपटप जलादारालायामानेमनार.
ग (४४). परिमनमरिसंहग्ध तिमासनमिति वक्तव्यम् , वादशाभ्यासनेन दर्शनान् : पन्नं नाम । इति गायाभावार्थः ॥ ५१ ।। सर्पराझोदाहरणमाह- सचे दुवालसंगं, गणिपिडगं पगयमासबद्धं जं । तम्हा पागयपुरिसहि कप्पियं मा न होज ति ॥५२॥ " सव्ये" गाहा व्याख्या-'सर्वस्मिन् ' सर्वविषयां, वेत्यर्थः । ' द्वादशानं 'आचारादिरूपं गणिपिटकं गणधरसर्व स्वभूतं लोकोत्तरश्रुतमित्यर्थः, 'प्राकृतमापानद्ध' इति प्राकृतमाषा: हि किल विश्वतोमुखा नाविगानेन शिष्टाभीष्टा, प्रतिनियताशक्काला-- बलादिवचनयोग्या; नहि तया प्रायशो विद्वांसः प्रगल्भास्वत्वमामि दधति, तया बद्धं-प्रथितम् । अत्र च "अदातो यथादिषु " इति प्राकृताकारस्याऽदादेशः, " इस्वदीर्घा मिथः " इति भाषाकारह खत्वम् । प्राकृतमापाबद्धं ' यत् ' यस्मात् कारणात् गणिपिटक घस्मात् ' प्राकृतपुरुपैः' इति इतरजनैरोग्दर्शिभिरेव 'प्रकल्पितं! पर्चितम्, 'मा न' इति संशयवचनम् , ' मवेत् ' स्यात् । इदमत्र हृदयम्--मापा हि किल फेपाश्चिन्मतेन पट् प्रसिद्धाः । यदुक्तम्- "संस्कवमाछतमागधपिशाचमापाथ सूरसेनी च । पटोऽत्र भूरि- 'मेदो देराविरोपादपभ्रंशः ॥१" अपरेषां तु संस्कृताऽतिरिका भाषा प्राकवा, अपभ्रंराध रूढा । तत्र च किल संस्कता माषा पाणि: न्यादिशब्दानुशासनप्रतिपादितप्रतिनियतप्रयोगसकता स्फुटपदार्थप्र. विपादनमत्यला सफलशिष्टाभीष्टा विशिष्टा यतुं युक्ता । प्राकवा "ौरसेनी"। १ पापकर्मविधिमकरणम। तु विश्वतोमुग्वा प्रायोनियतलक्षणा प्राकृलपुरपाणामपि प्रयोगयो. ग्या, तणने न कविद्वकृन्यायनिशय श्रात्मनो जापिनो भवति । गणिपिटकं तु प्रायस्तदन्त पात्यर्धमागधिकाभिधानया भाषया निय- खम्, मस' कादाचित्कत्वशष्टिवियुकरेव कैश्चिचर्चितमिति तदुक्तः सर्योऽध्ययः मंशीनिविषय इति मिथ्यात्वनियन्धना मभविनी मर्व- राध । अन्याधैवमपनयन विधेयम इद यापि मकलापका. यंवालापलायुपकारकरणप्रयणगणधरना प्राकृमभापया निवभ्यते. पदुम--" पालम्बीमन्तमूराणा, नशा पारिग्रकादिरणाम । रुप फाराय तत्वहः, सिद्धान्नः प्राहल कृतः ।। ५ ।। नथापि विशि धानन्यमाधारणाल्पमन्यन्यादिगुणगणयोगादगार्ह नगारमनन । इतम्-अप्पागंथमहन्य, वतीमा दोमविहिअ ज । लाम्म एजुत्तं मुन, अहदि गुणहि उयय ।। । ।। दाधिशरोपा म्नु--" अलिअमुषपायजणय, अवयनरत्यग छल दुहिल | निस्मारमदिभमूण, पुणास पाहयम जुम ।। ६ ।। ' इत्यादयः । निहोम माग्यन व जुनमवित्र । उपाय गोश्यारं प, मिय मदुरमेय 7 ।। सथा - ' पुटमुपगत- मामाण्यं स्वरमन्यममैगुणेगदितुरदिन मात्र प्रकाशयामा भपरपघमाममामाण्यं प्रशामदललमिनि जिनकपी लय साता- स्परीक्ष्य विषाणे ॥ १ ॥ पदापि प भल्पपन्य तथापि महा. , करगुणभिवेदोषस्यम. गुरगुंतमभि । नरपि प पर लर. प्रष्नो गुणाः . " “ (५८) हरिमनपरिसर भावार्थस्तु फयानकगम्यः, ते चैते--- जहा एगम्मि नयरे एगस्म मेहिस्स दोरिण पुस्ता लेह- मालाए पढति । सिणेहा य से माया मा फोई पेच्छिही। अप्पसारि- ए मझ्मेदाफार प्रोसहि पेयं देइ । सत्य परिभुजमाणाणं घेध एगो पितेर, नणं मन्छियाओ एयाओ । तस्स संकाए पेय माणसदु- खपुव्यगं सारीरं ति यग्गुलीयाही जागो मोघ । इहलोगभो. गाणं प्रणाभागी जाओ। अपरो न माया पहिनं चिंतेड सिनि- स्मंकित्रो पदिउमारतो । परिणया पेना, निरुएण य गाहिओ गि आफलायो । इहलोगभोगाणं प्राभागी जायो ति ॥" यथाऽसायविषयविपयां शहा कुवंभेहिकापायं प्राप, अविश्य. विश्यता पात्र राहायाः सपत्नीमातुरपि व्यास्नेहकार्योपलम्भेन नाविपराशया यस्तो निर्विषयत्यान, नया जिनमतगत शहां सुर्यप्रनेकपारत्रिकापायपदं स्यान । सगुप्ता विमलमपि दि घेत राष्टया परिल स्याग, पय इस प पयोधेः कर्दमोरामयोगा। ननु प जिनवाक्ये प्रत्यय स्यादगाढ, स ग गनु परिपायी तस्पस्टेरनिष्टः ॥ १॥" स्यादि । तथा- . गया कुमागमगी। आमेषापरिया पार पविता । सुहावामा लागि प्यायनि । पडिनियताएं ग गया दिने, अनपूयलगमाईणि मरवाणि पकमामि । माया यो दि जणा। रएला भाग मलिया, सोए पयागपर्व पनि ‘शिता परशापि बरयो । मो गया पेप्यासिंग. " + भाषकधर्मविधिप्रकरणम्। पहिया पलिएहिं पारिति, एवं मिट्ठम्म प्रवगामा दोहित । कणकुंडगमगाःणि दिग्गाश्याणि, सहि सूलेण मनी। अमष पुण धमणविरेयणारिण कयाणि, प्राभागी भोगाणं माओ"नि। एपमिहाप्यपरनिरपेशेफेकनयमतमात्रनिर्मितीदर्शनानि काइमाण. क्षेपामपरापरभविपद्वारेण प्रायः प्रवृत्ते सर्वत्रानाशामा, सर्वनयमतव्यपस्थितवस्नुतत्वानधिगतेग्नेकामुमिकापायभाग भव. वि सदुपयते--" मिलिमणिले सम्परेचं ननं क्लिपसो, यदिति पहुधा पोधापानम्वया मथिताः प्रभो। तिदिति पर ध्यापनोशनपनेकपस्थिता, असालको इलियाना यथा पिल कुषते ॥ १॥ इति गाथार्थः ।। १४ ॥ विषिकिरमामपि प्रागंता हाsss---- विपिगिएछ देस एर्ग, विहवंदणनियमपोसहाईयं । सफल विफलप होजन नए सय्य सम्बाणि ॥ ५५ ॥ "विविशिष" ादा प्यारया-पिपिकिरणा- तस्वरूपा, पर पदोभायात् । देरो शरिपया यथा--'ए' रिधित् पैत्यबन्दननियमपोपधादिक अनुष्ठान सपल विषल मा भवन शायद तिरिरिरित्सनानि दोगः । तत्र नियमा:-विविधाभिमविशेष ममतादिरूपारा, पोषध- शिलानतान्त पानि, पारिशमान तिमादितरिका ! दंप सन्दनारीना मयन्यवरातिविरिस्मते, पणा • सफलं' ए. " - (५०) हरिमप्रसूरिसहाय गादिफलहेतुः 'विफलं' तद्विपरीतं फायझेशफलमात्रमेव या वि- चिकित्सा । ' सर्वस्मिन् ' सर्पविषया विचिकित्सेति प्रकृतम् । किवि- था ? 'सर्वाणि ' इति सकलान्येष पैत्यवन्दनादीन्यनुष्ठानानि विचिकित्सति, यथा न ज्ञायते सर्यस्यास्य पेत्ययन्दनादेरागममात्र. प्रतिष्ठितफलस्यास्माकं किं फलमस्ति ? उतना इति गाथार्यः॥५॥ सत्यापि निःशक्षिते जीवाचस्तित्वे विचिकित्सानिवन्धनम- भिप्रायमा पुष्यपुरिसा जहाधिय (जहोइय), मग्गयरा घडइतेसु फलजोगो। भम्हेर धिइसंघपणविरहमो न तह तेसि फलं ॥ ५६ ॥ पुण्यपुरिमा " गाहा व्याख्या- पूर्यपुरुगः' कामरे. पादयः । यथोदितमार्गयरा ' भागमनिर्दिधर्मनिअलवारिगुणा- मेविन इत्यर्थः, 'यथोचितमार्गचरा या' सर्ययोचिसापापरा. यणा इति भाव , अत 'तेषु ' नद्विषयः घटने' युम्पने 'फ. सयोग ' भागमाभिहिनविपिष्टपपदोपदेलायतारवारिधर्मरिया. यमंबन्ध । 'अम्मागु ' नामद्विषये, तुराम्दो भिमातापाम्, क" चादिगोगा प नलारे मन्धी पेयं भवति । । धृनिगइन. नविगहन । नयाविधानुमानप्रनिनिमिगगनुरायमापारिययः । न'नि नियो। नया ' न पुरानी प्रयोग चम्पादनाना धर्मव्यापागणा' क' गायथार्य सरितति मंचयः । पपरिया पिजिकिमा पानी मियावनिकमग, यो नदि मभामा यि बिना । तपादि--पा .. मारिनुमा मस्याबारे स्वर पानानामपि - "
ঝাধবখৰিমিকায়।
চ্যামি । বহু গান~ আবাহিগাস্যা না-
বে নাগাল ব লতো । মাল ধান্স, মাস্কা কলা-
মাহি }} {} ” ন বানালামলমতি -
মম; } —“ হ্রাসার ঘ, মাগি স মায়ায়
ই ? আবাদ্য, দীঃ গন্ত বি মাহী। }
যা-- লা মলম ব্যয় বা মুনা এ যা য
পরিশ্রমলন, সিনা হ য যদি } }}
ধার্যাগনানামহানি নানান, বাবা
বাশ্বমানব মুন্সির যে জামাত
মময়লান ময়মমাথখলা মাধুলা লালিমাখনামাম
মাননীঘারে। যয়ু ~~~* হিহি, যত্ন
মযম বই। লিৰি বিহুনা, পৰিল অন্তরঙ্গ
}} {{}" ব শ ~ বাবা , পথে-
যা অ ঃ লিঙ্গ । গম ল অমান্তেী, রুমার
৪ না। {{} 'জন্মায়। ধনালবানু ঘম ধা-
কামরান খান কামলায় নিৰিাবাৰ মায়
এর খাদ ।
গান শাে বিলিনিক্ষেযেথায্য নিন,
গৰু গ্লোবন বি---
আিখলিল্লাহ ৰিস্কায়াকাসমুখৰ বিয়া ।
विउगुल्माए पर्यववामियो सहमस्स मुया ।। ५७ ॥
* মণি गाहा प्याख्या...' विपिफिल्मायां ।
(५२) दरिमद्रमूरिसहाय उक्तस्वरूपायां' विद्यामाधयदश्राद्धचौरदृष्टान्तः ' इति विद्या साध- यन् विद्यासाधयनिति शान्तन ममासो गमकत्वात् । तदुतम्---- " द्रव्यमंशायकात्ताभ्यां, ममासो न निषिध्यते । " प्राकृतेन का समामः । ततश्च विद्यासाधयंचाऽसावश्राद्धति विद्यासापयद श्राद्धः स च चौरति चार्थः, नो दृष्टान्न,' उदाहरणम् । वि. द्वज्जुगुप्सायां ' अभिहितरूपायां प्रत्यन्तवासिनः । तथाविधसा- ध्वापातरहितप्रामवासिन : श्रावकस्य ' श्राद्धस्य ' मुता' दुहिता । इति गाथाऽतरार्थ । भावार्थस्तु कथानकगम्यः । ते चैते कयानके-- " साथयनंदीसरवरदीयगमणं दिव्यगंधाणं देवसंघ सएं- मित्तस्म पुच्छणं, विज्ञापयाणं, साहणं, मसाणे घरपायं सिक हेहा इंगाला खाइरो असूलो। अहसयंवारा परिजवेना पानी सिकगस्स विजई । एवं वितियो तइओ। चउत्थे च्छिपणे आगा- मेण पश्चइ । तेण सा विज्ञा गहिया । कालपउहसित्ति साहेर । मसारणे घोरो य नगरारक्खगेहि परद्धो परिभममाणो तत्व बार- गो । ताहे वेढेउं मसाणं ठिा पभाए घेपिहिइति । सो में- मंतो विज्ञासाहगं पेच्छा । तेण पुच्छिो सो भणय, विनं सा. हेमि । चोरो भणइ, केण दिएणा ?। सो भणइ, सायगेणं । धोरण भणिय, इमं दण्यं गेगहाहि विनं देहि । सो सो विगि घाति सिमेना न य त्ति तेण दिएणा । चोरो चिंतेई, मायो कोहिमा वि पीई नेग्य, सममेयं, सो माहेउमारो । इयरी महोटो गहियो । तेणागामगएण लोगो भेसियो, साहे तो मुको, मे वि मडगा जाय ति॥" - भाषकधर्मविधिप्रकरणम् । एषमिहापि निजानुष्ठानफलं विचिकित्ममानोऽसुमान प्रामु- मिकापायभाग भवति । तदुक्तम्-" सत्त्वे मूढ ! मनागपि अ. (प्य )रुचिर्जिनदृष्टभापविपयेयम् । विद्यागवेव समाधकस्य तत्क- सविधाताय ॥ १ ॥” इति । विद्रग्जुगुप्सायां श्रावकमुता च-- एगो मट्टो पर्वते परियमह । सस्स धूवाविवाहे कह वि माहु- को आगया | मा पिउणा भणिया, पुत्तिग ! पडिलाहेहि माहु- हो । मा मंडिअपसाहिा पहिलाहेइ, साहणं जल्लगंधो सीए पागो। सा चिंतेइ, अहो ! अणपनो माहूण धम्मो देसियो । अदपुण फामुएण रहागजा को दोमो होना ?। मा तस्म हाण- स्म पणालोइयपष्टिकंवा कालं किचा रायगिहे गणियाए पोट्टे प्रा. था गम्भगया पेव अरई जणे । गम्भपाडणेहि पि न पडद । जाया समाणी उझिा । मा य गंधेण सं यणं पामेह । सेणिो तिए परमेण निग्गच्छा मामिणे यंदनी, मोसंधापारो तीए गंधम: भाइंदो परम्मुहो भग्गो । रगणा पुच्छि, कि एय ?। सेण क- हिनं, दारियाए गंधो । गंतूण दिहा । भणइ, एमेय पढमपुच्छ त्ति | गयी पंदित्ता पुग्छ । तो भगषया सीए उहाणपारिया- पण पहिया । भरणा राया, काह एमा पमणुभविम्मा मुदं वा दुई वा ? | मामी भणइ, एग्ण फालेए इयं । सा से पेव भन्ना भयिस्मा, अगमहिसी अह संपन्छगणि । जा य तुम्झ रममा- सम्म पट्टीए इंसोलीलं काहिह ह जाएंजामि | पंदिता गयो । सा य अपगयगंधा आभारेण गहिया, मंष्टिमा ओषणका आया । फोमुइयारं मायाए सम भागया । अभयो मेणियो अ ।
(५४) हरिभद्रसूरिसंरब्ध पन्छएणा कोमुइयारं पेच्छति । तीसे दारिमाए अंगफामेण सोशि- ओ अमोवयरको नाममुई दसिपाए तीग पंधर | अभयरस क. हिश्र | नाममुरा हारिया मग्गाहि । तेण मगुस्मा दारेहि यहि ठवित्रा | एकेक माणुसं पलोएडणं निणिनइ । सा दारिमा दिहा, चोरि ति गहिया परिणीया | अएणया य यमकेण रमं. ति रायाणं राणियात्रो पोतेण याहिति, इयरी पोर देनीया पद विलग्गा, रगणा मरियं मुका य, पव्यझ्या "॥ १७ ॥ अधुनाऽमूददृष्टिरूपं दर्शनाधारमाह-- इडीमो णेगविहा, विआजणिया तयोमयामो य । येउवियलद्धिकया, नहगमणाई य दट्टणं ।। ५८ ॥ पूर्व च असणपाणाश्वत्थपनाइएहि विविहहिं । परपासंडत्यागं, सकोलूपाइणं दहुं ।। ५६ ॥ धिमआईयगिहीगां, पासन्थाईग यारि दणं । जम्म न मुझर दिट्टी, ममूहदिहि गपं चिंति ॥ ६॥ नहोत्री " गात ट्याम्-'ऋद्धी 'विभूताः पादयः मागम्पा रा यम्य दृष्टिग मुमति पारित हुन इति मकाः किरिया की ? अनेककाग पविता:-- •विणानिना पसीकरणारिरिणाममारिता, सोमपी' विटावागादियापितागः, 'क्रिमपरिवाना 'AmI हिनिमांगा, 'मभोगमनादिलाय 'पासागगनारिता '' पनि गाया ||YENI . . .
भाषकपविधिप्रकरणम्। पूर्य" गाहा व्याख्या-'पूर्जा' सपर्या, घरासाः स. बेऽत्र समुपये, मानपानाभ्यां-मोदनद्रासापानादिरूपाभ्याम्, मादिरादासादिमस्वादिमाभ्याम, तथा वमपात्राभ्यां प्रीताभ्या- म्, प्रादिशग्दादासनादिपरिप्रहः, सर्वेषां पदानो धार्यसमासेन नि- देशः, वैः । विविधैः ' अनेकप्रकारेः । केपाम् ? इत्साह-पर- पापण्डस्थानां' परपापण्डे-शाक्यादिलिङ्गे तिष्ठन्ति येते सयाते- पाम् । तथैवाह-शाक्योलकादीनां ' पौद्धभीतप्रभृतीनां या मपलभ्य । ति गाथार्यः ॥ ५६ ।। तथा-- "धिनाय " गाहा व्याख्या--धिगजातीया:-द्विजातयः त एष गृहिणः, अन्ये पा गृहिणो धार्मिकंमन्यास्तेषाम् , तया 'पा. श्वम्यादीनां ' प्रागभिहितस्वरूपाणामाईतानामेय । पा-अपिशब्दो समुचये । यस्य न मुह्यने (वि)'न भ्रान्तिमुपयाति 'दृष्टिः दर्शनममूदरष्टि ' तक' एवंविधं 'चुवते ' प्रतिपादयन्ति पूर्वा- पायोः । यो बनेकाकारपि मोहमार्गविगुणैर्विभूतिविशेषः परपा- पएडादिगतैर्नावय॑ते तमददृष्टिमाहुः। इति गायात्रयभावार्यः॥६॥ उपहादर्शनाचारमाह- रावणे यावये, विपए समायमाइउज्जत् । जो पसंसए श्म होइ उपयहणा नाम ।। ६१ ॥ "सवणे " गाहा व्यारया-रुपणं प्रविष्टविरुष्टरूपं पठारमादि सत्र, यास्ये' ध्याश्वमावलक्षणे पापायांदिगते, 'विनये' अभ्युत्थानादिरूप, स्वाध्याये-पापनादी, मादिराबाद- हरिमारिसराय न्यत्र च साधुकृत्ये परणकरणरूपे उगुत-उद्योगवन्तं यवं प्रशं- सति ' स्तीति, ' एपा' इति कर्पोरेण निर्दिष्टा प्रशंसाक्रिया भवति 'उपहणा नाम' उपहारूपो दर्शनाचारः । इनि गायापः ॥११॥ स्थिरीकरणदर्शनाचारमाह-- एएK चिय खपणाइएमु सीयंतु चोयणा जाउ । पहुदोस माणुस्से, मा सीय थिरीकरणमयं ।। ६२ ॥ " एएसुं" गाहा व्याख्या--'ए' माग्गायाकथितेषु 'क्षपणादिषु ' क्षपणवयात्त्यविनयस्वाध्यायादिषु सीदतः' प्रमा- यतः साधादेरिति गम्यते, 'चोदना' प्रोत्साहना क्याविधवचना- दिभिः प्रवर्तनेत्यर्थः; 'या तु' या पुनरेवंविधा क्रिया तन स्थिरीक- रणमिति योगः । कयं चोदना ? इत्याह--" यहुदोसे" इत्यादि, बहवो दोषाः प्रस्तुतधर्मविघ्नभूता रोगादयो यस्मिंस्तत्तया नत्र, 'मा- नुपे' मनुष्यत्वे ' मा सीद' मा प्रमादी: स्थिरीकरणं 'एतन्' एवंविधम् । इति गायायः ॥ ६२ ।। पात्सल्यदर्शनाचारमाह- साहम्मियवच्छन्नं, आहाराईहि होइ सम्बत्थ । नाएसगुरुगिलाणेतपस्सिपालाइसु विसेसा ॥ ६३ ॥ " साहम्मिय " गाहा व्यापा-साधर्मिकाणां-धर्माणां साध्वादीनां यथासंभवं वात्सल्यं वत्सलमावलक्षणं साधर्मिकवात्म- ल्यं 'आहारादिभिः' भक्तपानवश्वपात्रादिभिः ' भवति ' जायते पर्वव्यमिति शेषः, 'सर्वत्र' साघुवर्णो, विशेषमाह-आदेशगुरुग्ला- - १ আযমযিখিনকামু। বিলান্তুি শিষ্য 'বন্ত গায়:-সাক্ষ', ’ प्राचार्या, ग्लाना मोगादिपीडिता, तपस्विन' विकटनेपोयुमार, पाला-मका , श्रादिशम्भाच्छेक्षकमहोदरादिपरिमहः, संध्यादेशा- दिधु · विशेपान • अनिशयन यात्मल्यं कार्यम् । यदुशम्--- पाहुणविमेमदाणे, निजर किसी य हर विधरीय ।" इत्यादि। इति गापाय: ।। ६३ ॥ माप्रतं प्रभाषनाम्यने, सत्र प्रकए मायना-जिनशासनस्य स्वराया दीपनेन्यर्थ । नन्वेवमसौ जिनशामनग्य स्वमहिम्नर सिद्धा किमत्रापरपुरुषव्यागरः भन एवोच्पन...-" सकलदि. पयशानाधीनं प्रमाभिग्वाधित, मफलममलं मत्संवाद समिति में- पदा । मपनि भावन ' सर्वजन्यं मदामधद्द, जयति भवतः सिमान्तोऽयं परपराजित ॥९॥ मत्यमित्यमिति इदि निपाया---- कामं सहावसिद्ध, तु पवयम् दिप्पए सयं पर। सहविय जो जेणऽहिमा, सो तेण पपासए तंतु॥६४॥ "काम " गाहा व्याख्या ' अनुमतमिदं भावमिर' निजप्रमावनिधितमित्यर्थ । —तु ' अवधारणे, स्व. माषसिरमेष, मत दीप्यते ' प्रकाभिवति 'सयमेव था- स्मनैव सर्हि कर्य प्रभावनाकरणम् 'इस्या--'यापि' यपि एवं य:' अवधिशान्यादिः येन ' मलिशयादिना अधिक अपरप्राणिभ्य उत्कलितः 'म:'अवधिमान्यादिः । तेन' भा. रोवन्त." "इबादीनि" (५८) हरिमनमूरिहा स्मातिशयेन प्रकाशते ' प्रदीपयायेय । 'तत् 'प्रवचनम्, 'तुः अयधारणे, प्रकाशत इत्यम्मात्परतो योजिन एय । इसमत्र हृदयम्- यापि जिनप्रवचनमनेकातिशयनिधानत्वेन प्रभावनाप्राममेव तथापि यथा तन तत्त्येन भन्यानां मनरसु विनाम्यति तथा सम्यग्दृष्टिमिति तव्यम् । इति गाथार्थः ॥ ६४ ॥ अम्दष्टयादाबुदाहरणान्याह- सुलसा श्रमूढदिट्ठी, सेणिय उपवूह थिरीकरण साढो । वच्छन्नम्मि य वइरी, पभावगा अट्ट पुण हुँति ।। ६५ ।। सुलसा गाहा व्याख्या--सुलसानाविकाऽमूढरष्टा- दाहरणम-न्यथाऽमावम्मट ( ऽसावम्बड ) परित्रादकृतविद्यानिमित्ता. द्भुतभावैर्न सम्यग्दृष्टी मुमोह, एवममूढदृष्टिना भाव्यम् । श्रेणिको राजा उपहापामुदाहरणम-यथाऽसौ किल सुरमासानिर्मितस्य भूत- कस्य शक्लदन्तादिप्रशंसाद्वारेणोपहां, चकार, यया वा स एवं सम्यक्त्वनिश्चलत्वादौ शक्रेणोपहितः, एवं क्षपणादौ साधूनामुप- अ॒हा विधेया। 'चिरीकरण साढ' इति स्थिरीकरणे आर्यापादा- चार्यों ज्ञातम्-यथाऽसौ किल धर्मे चलाचलः सन् प्रवज्यों तित्यतः क्षुल्लकजीवदेवेन स्थिरीकृतः एवं स्थिरीकरणं कर्तव्यम् । 'वात्स- ल्ये वैरः । इति वात्सल्ये वैरस्वामी ज्ञातम्-यथाऽसौ श्रमणसंध दुर्भिक्षोदधेविद्यानिर्मितपटपोतेनोत्तारणायोद्यतो दात्रस्नशिखेन श. व्यातरेणाभिहितः, यथा-'भगवन् ! मामपि साधर्मिकमेवावधार्यों- तारयातो विपदः' इति विज्ञप्तश्च तमपि साधर्मिकवात्सल्य विकी- युंस्तथेयोत्तारितयान, एवं साधर्मिकयात्सल्यं विधेयम् । एतत्संय- । पायकपरिधिमकरणम् । कथानयानि तु प्रायः प्रमिदत्वाद् अन्यविसरभयान लिज्यन्ते । प्रभाषकाः प्रभावनायाः कर्तारः अष्टो' परयमाणरूपाः, 'पुनः ' भिनपाक्यतायाम् , प्रभाषका. पुनः इति द्रव्यम् । 'भ- वन्ति ' मन्नि । इति गाथार्थः।। ६५ ।। माम्प्रत प्रभाषनाया' फर्नव्यतामागमादाविष्कुर्वनपरमपि त- सहपरिनतया निर्दिष्टमाह-पदा यदावेर सूत्रं स्मरद्भिः सा. धर्मिकशमल्यमयारि समाह--- माहम्मियवच्छताम्म उजया उजया य सज्झाए । घरणकरणम्मि य तहा, तित्यस्स पभारणाए य ॥६६॥ गाहा व्याख्या--'साधर्मिकवात्सल्ये कथितस्वररूपे · उद्यता उद्योगवन्त , ' उमताभ स्वाभ्याये' [ म्याध्याये ] योगदा इति द्रष्टव्यम् , "चरणकरएम्मि" त्ति पर्यत इति परणं-प्रतादि, तदुप्तम्--" पय५ ममणधम्म १० सं. जम१७, यावर्ष१० च भगुतीओह । नारगाइतिगं३ तय१२ कोहनिग्गहाई ४ चरणमधं ॥ १ ॥"क्रियत इति करणम्-पिण्ड- विशुद्धपादि, हदुस्तम- पिंडविमोही४ समिई५, भाषण १२ पडिमा१२ य इंदियनिरोहो५ । पहिलेहण२५ गुन्यो३, अभि- ग्गहाट घेव करणं तु ॥ १ ॥ तत्र । पशब्द उद्यतक्रियानुकर्प- रणार्थ: । ' तथा ' आगमोहरकारेण नीर्थस्य प्रभावनायो' उक्त- स्वरूपायाम् । पराब्दः प्राग्यन् । मुमाधयो हि साधर्मिकवात्सल्या. वुधता भवन्ति । इति गायाममुदायार्थः ।। ६६ ॥ भयात"। " मादम्मिय " -- " - " । " परिमद्रमूरिसमा प्रभावकानष्टारिष्टानाह-- अइसेसइसिधम्मकहिवाइमायरियसवगनेमिची । पिसारापागणसम्मया. य नित्यं पभाति ।। ६७ ॥ "अइमेम "गाहा व्याया-अतिशेषाः-अवधिज्ञानादयः ते, तेर्या ऋद्धिर्यस्यामापतिशेपर्द्धि; मिन्ने वा पदे तद्वन्तो दृश्यो। धर्मकथी-धर्मकथालन्धियुक्तः, वादी-यादलब्धिमान्, प्राचार्य:- प्रावधनिकः, क्षपफ. विकृष्टतपःकर्ता, नेमित्तिक:-मुनिश्चितातीता- दिनिमित्तयेदी, मर्वेषामतिशेपद्धतिपदानां चार्थेन निर्देशः । वि. पोत्युपलक्षणाद्विद्यावान, राजगणमम्मताः-पृथिवीपतिमहाजनादि- बहुमता, स्थानद्वयमिदमेकं या, 'स्वदीयों मिथः' इति पूर्वपददी- पत्वम् । 'च' ममुभये । 'ती' प्रवचनं स्वसमृद्धचा 'प्रभाव- यन्ति 'मध्यस्थप्राणिनां यहुमानगोचरीकुर्वन्ति । इति गाथा ॥६॥ एवं हेयहानद्वारेण सम्यक्त्वमभिधायाधुना विधिद्वारेण नदेवाह- तत्तत्थसहाणं, सम्मत्तमसग्गहो न एयम्मि। मिछत्तखयोवसमा, सुस्मसाई उ होति दर्द ॥ ६ ॥ गाहा व्याख्या--तत्त्वार्थाना-सर्वविदुपदिष्ट- जीवादिभावानां श्रद्धानं-एवमेवैतदिति प्रतीतिः तत्त्वार्थश्रद्धानं तन् सम्यक्त्यम्, यच्ष्ट्रावकधर्ममूलतयोद्दिष्टम् । इदमेवेदानी कार्यलिङ्गग- म्यमेवाइ-असद्महः ' अस्थाननिर्यन्धरूपोन 'एतस्मिन सम्यक्त्वे सति; 'मिथ्यात्वक्षयोपशमान्' उक्तस्वरूपान्, उपलक्षण- । त्याचास्योपशमात्तत्याच हेतोः । 'शुश्रूषादयः' वक्ष्यमाण गुणाः । " तत्तत्थ . ।
आRTAIN
-
Afrnrij ni mr..
भाणाया।। ८ ॥
Punfegmier
गुग्ग भागाभी, पंचामmantra
पानिपगी, पर rI
wgfrint
NEurren Hernamunatrum krt
HTRattarai
सभामापालamaNMHAIR ।
tran, emitritam ARI MIRE it
amlaffarm is witman
THI minutern witm
It wit-Hilfiere Mumi
Warniturernatin reak
२१' पो
Anा • permirem; team ! : ११
are with Amriti Arr. rot
.
• TRANrver"irent
" रिमरिमर जना ' विकल्पना, फदानियसमो कदापि नि । 'तु'पुनरर्थे । प्रतप्रतिपतो पुनर्भजनेनि द्रष्टव्यम् । इति गायायः ॥६६॥ मजनाकारणमेयाह.--- जसा अहिगपरामो, कम्मखयोवसममी न य तमा वि। छोइ परिणाममेपा, लहुँ ति तम्हा इहं भपया ॥ ७० ॥ गाहा व्याख्या--' यन्' यम्मार कारणान सा' प्रतप्रतिपत्तिः 'अधिकतरान् ' सम्यक्त्यमप्रातिनिमितभू- तादगलतयन् ' कर्मक्षयोपशमत: ' इति कर्मणां-चारित्रमोहनीय- लक्षणानां क्षयोपशमस्ततः, उपलक्षणत्याच अभ्योपशमात् तयाच । स एव सम्यक्त्यलाभे कि न भवति । इत्याए---'न च'नैव तो' इति 'मक ' कर्मक्षयोपशमः, तुरान्दः पुनःशब्दायें, स पुनरिति च द्रष्टव्यम , ' भवति ' जायते 'परिणामभेदात् ' तथा- मव्यत्वनिदानकर्मक्षयोपशमावन्ध्यनियन्धनादात्माध्यवसायविशेषा- दिसर्थ, 'लघु' मादित्येव ' इति ' सम्यक्त्वयन् , ' तस्मात् ' ततः कारणात् ' इह ' मतप्रतिपत्तौ भजना, शुश्रूपादिषु तु निय- मः । इयमत्र भावना- यद्यपि कर्मप्रन्यिभेदादेव सम्यक्त्वमुदति, तस्मिंश्च प्रतप्रतिपत्तिमेवोपादेयतरामध्ययस्यति तथाऽपि न यावत्यां कर्मस्थितो सम्यक्त्रलाभः संपन्नस्तावत्यामेव प्रतप्रतिपत्तिरपि स- त्वतो भवति । इति गाथार्थः ॥ ७० ॥ इदमेवाह-- सम्मा पलियपुटुचेऽवगए कम्माण भाषओ इंति । चयपभिईणि भवएणवतरंडतलाणि नियमेण ॥७१।। ।
भाषकमेषिधिप्रकरणम । "मामा - . गाहा छ्यापा-मम्म नि मूषनान समिति न्यायारमग्यकत्याग प्रामात् सम्यक्यलाभकालसमयिकमरियमति उदयम् । 'पोपमायकवे ' मिद्वारप्रमिदं । मदुम-~- गादिषयेदिहियाण सोम मगरलाणं । गम्ग गनिरि, मरिच पालम्गपारीणं ॥१॥" इत्यादि । प्रिनिरामदार राति पक्रयपरिभाषा । मरिमम् पल्यापमपको कहा. पारकाण अपने थाने पेदित इयः, पामार्य- गरया, महुपासमनिमात्रमादित्य, तयार मिपापि मी. हरणाविधामानियाया अपि भवान। पंदुनाम ---" माध्यमिया जाहा, गुणे वनगेगु उपवाभो । भाभी जिरि गोम, लिंग गोरों सभी मणिभ ॥ १ ॥ दंगणवाषा, लिगमारलं पति गामि विषाभी, मो शाप I सयादि । भनिन ' जापरते • RAATAR ' अणुमरलामारी- मात्यर्थविविधानि ! भवाएंबETrयानि मंगारापात. नारण पायादिकपानि नियमेन' पायंतया । जसम --- "सम्मम, पलिमा गए भापी जा । परलोचत. मगागागरपारा ऐति ॥1॥ दिलिपीनुष मदनाा पाद बायोमासोपाTATAR- गीतमा न तदुकान --"titए, मरत मगु ! मदिर, पाभरए र सम्मा | "E" -- (६) हरिभद्रमरिमा, तस्मात्मम्यक्त्यलामेऽपि प्रनप्रतिपत्ती मजननि स्थितम् । इति गायार्यः ।। ७१॥ एवं ' मम्यक्त्यमूलानि पश्चागुभवानि इत्यादि यदुपदिष्ट- मात्तित्र सम्यक्त्वमुक्तम् । इदानीमणुमतावाह- पंच उ अणुवयाई, थूलगपाणयहविरमणाईणि । उत्तरगुणा उ अरणे, दिसिबयाई इमसिं तु ॥७२॥ " पंच" गादा व्याख्या-पच' इति मंग्या । 'तुः अवधारणे । पय, न तु चत्वारि पदया। अरानि-मधूनि प्रतानि-- नियमा अगुप्रतानि, अणुत्वं चामीपा महामतापेतम् । क्याह-- स्थूलकप्राणवधविरमणादीनि ' स्थूलकप्रणियविरमणं यक्ष्यमाण- मादिया तानि तया, मूलगुणाश्च एतानि परिमाध्यन्ते, पावकध- मतरोर्मूलकल्पत्वात् । गुणप्रतानि तु तदुपचयगुणनिबन्धनत्वे. नात्मसत्तां विभ्रति, ततस्तानि श्रावकधर्मकल्पफलिनस्य शासाप्रख्या- न्युत्तरगणपरिभाषाभाजि । तथा चाह- उत्तरगुणाः' इति उत्त- ररूपा गुण उत्तरगुणाः, उपचय हे तव इत्यर्थः । 'तुः' पुनरर्थे भिन्नक्रमश्न, दिग्ववाद यस्त्विति दृश्यम् | 'अन्ये ' शेषा व्रतविशेषाः 'दिगमतादयः ' गुणप्रतशिक्षाभतरूपाः, 'एप' अणुत्रवानां मूलगुणत्वेन रूदानामुत्तरगुणा इति योग. । इति गाथार्यः ॥७२॥ सांप्रतमणुप्रतादीनामेष ग्रहणविधिमभिधातु कामो देशविर- तेवैचित्र्यमाविष्कुर्वन् ग्रहणसंभविभङ्गान प्रस्ताव यति- भंगसयं सीयालं, तु घिसयमेएण गिहिवयग्गहणे। तं च विहिणा इमेणं, विनयं अंकरपणाए ।।७३ ॥
भाषक.धर्मविधिमकरणम्। " " - " भंगलयं " गाहा व्याख्या-भङ्गानां-महाप्रकाररूपाणां रावंभरकरासं 'ममावारिंशं साचत्वारिंशताऽधिकम्, "शतिराह शान्ताऽधिकामिन शतसहस्रः इति डप्रत्ययः उमादयो बहुलम् " ति प्रासलक्षणानुसीयालादेशः । 'तु: ' विरोपणे, विशिनष्टि ! विशेषविषयापेक्षमेवम् । नया पाह-'विषयभे. देन' गोपरयिभागेन भविष्यमाणपण 'गृहिग्रतमहणे' अणु- वसाधुपादाने । 'तम' भरपरानं सप्तरस्यारिंग विधिना प्रकारेण अनेन 'अनन्तरमेषाभिधित्मितेन 'विजय' अषपोध्यं मरपनया' विषादिन्यामेन । इति गायार्थः ।। ७३ ।। मगरचनामेवाह- तिरिण तिया तिएिण दुपा, सिरिणपिका य होति जोर मुं। तिदु एकं ति दु एक, नि दु एक चर करणाई ॥ ७४ ॥ तिरिए लिया " गादा प्याग्ज्या--प्रयरिकाम्या विषा- रूप एकका भवन्ति 'योगेपु ' योगविपयाः । करणादयभ योगारूपोसाकमयो करयो वायरष । करणानि विपया अगी बहा इत्यर्थः । करणानि हु मनःप्रभूनानि । रोपं मुगमम् । फेवलं • ति दु'इनि प्रातत्याद्विभाति विनापि नि. शः, समाहारे पार्थसमामा मुपचनम् । इति गापार्य ॥ ४ ॥ प्रत्येक नपानामपि भानामागतफलमाह- तिषिहं तिषिहणियो, एगपरतिगण मंगया निमि। तिगरहिए नर भंगा, सप्ये उए पउपमासा ।। ७५ ॥ "निषिद" गादा व्यारया-विविधं वन मम. " ३ ३।३।२ ३ ३ परिभवसरिसर के त्रिविधं योगं कृतं कारितमनुमतं प्रत्याचक्षाणस्येक एवागत- फलम्, सर्वप्रकारैः प्रत्याख्यातत्वाद्विकल्पान्तराभाव इत्यर्थः । एक- सरत्रिकेण सता श्रय एम भगविकल्पा भवन्ति, ते च द्वितीयत्तीय- चतुर्थसप्तमेपु द्रष्टव्याः । त्रिविरहिते भगकरथाने नव भाविक- पाः, से च पञ्चमषष्ठाष्टमनवमस्थानेषु । ' सर्वे 'अनन्तरोरिष्टाः पुनरेकत्र मिलिता एकोनपश्चाशदियं स्यात् । इति गाथाद्वयपद- ना!! भावार्थस्तु स्थापनया दयते, सा चेयम्- , योगाः भावना चार-"न रेइन कारयः फरेत पि ३२ फरणानि.] अण्णं न समणुजारा मणेणं पायाकारणं । ३/३/३/३/३E || आगनम् एको भेलो १॥श्याशि न करेइ न कारपेइ करेंतं अएणं न समणु- जापा मणे) यायाए एफो। काएप सीमो । सहा पायाण. कारण य सइयो । पीओ मूलभेधो गओ २॥ याणि तइयोन करेइन कारपेइ करेंतं पिपणं ममगुजाण मणेणं पदो१, पाया॥२, फारण य३ । गमो नर- ययो मूलभेत्रो ३ ।। पाणिं परयोन करे न कारण म. पायाए फागा य एको । म फरेर करेंतं नाणुगाणा पीओर । न कारपर करसं गाणुजाण । पडत्यो मूलभेमोर॥ सार्षि पंचमी-न करे न कारले मर्षणं पायाए एको । ग कोर करेंनं नाणुमाएर विसी न फारपेर रेंग नाणुगा. - तहा मणेए ।
। । । भाषयमंषिधिप्रकरणम् । गइ ३ । एप विरिण भंगा मयेण पायाए य लक्षाा भएणे विति- गिण मपए कापण एवमेष लम्मति । तदा अवरे वि वायाए कारण य लम्भंति तिरिण । एवं गए मन्चे विनय । पक्रमोड़- प्युको मूलभेदः ५ ॥ याणि घट्टो-न परेए न पारवेद मणे हो । सहा न करे करत नाणुजाण मणंण पीओ२ । न फारवेड फवं नाणुजाण: माओ३ । [यं वायाकाण्ण वि निरिण तिरिए लम्भंनि । उतः पष्ठो मृलभेद ६ ॥ मममोऽभिधी- यते-न फरह मणं पायाए कापण य को १ । न फार मणादि पीओ । करेंस नारगुजाण्इ मानो ३ । मममोरयुक्तः ।। इसानीमष्टमः--न फरेर मणेएं पायाए य यो१ । महा मयेणं कारण य विहीर । सहा पायाए काण्ण य सइयो । एवं न कारये एत्थं पि निरिण भंगा एवमेव । फरें नागुजाण पत्यं पि तिरिए भंगा । उत्तोऽष्टमः ८॥ इदानीं नवम:---- न फरेर मणे पोन फारवर पीचोर । करेंतं नागुजारा नायो । एयं वायाप यि नियं पापण पिहोतिचव नपमोs. युमः । एवं सर्वमंपिएहन भत्येकानपत्राराम् ॥ ७५ ॥ तमध फालतिएण य गुणिया, सीयालसयं तु होइ भंगाणं । रिमयपहिं भंगतियं, पोयालसयं सविमम्मि ।। ७६ ॥ "काल " गाझ प्याव्या-पालत्रिए' पतीतानाग- नवसमानलसणेन गुणितारत एकामपधाराहाः • समपत्वारिश "पन्देकोनराधारान् । . १ हरिभरिमंहग्ध शतं तु भवति भगानां' निम्र एकानपञ्चाशनी मिलिनाः माव- त्वारिंशं शनं भवतीत्यर्थः। तदुक्तम्- लद्धफलमाणमेयं, भंग उ भवंति अउरणपएणामं । नीयाणागयसंपडगुणिनं कालेण होइ इमं ॥ १ ॥ सीयालं भंगमयं, कह कालनिएण होइ गुणणाो । तीयस्स पडिकमणं, पञ्चुप्पण्णस्म संवरणं ॥ २ ॥ पचरसाणं तु तहा, होइ एस्सस्स एव गुणणाओ | कालतिएणं भणि, जिण- गणहरवायगेहि च ॥ ३ ॥ " नन्वेवं श्रायकस्य विविधत्रिविध- निवृत्ती सत्यां मंभवति, मा चास्यानुमतेरप्रतिपिद्धत्वादसंभाविनी, अत एव नियुक्तिकृतोक्तम्--" दुबिह तिविहण " इत्यादि इति हृद्या- धायाह-' विषयावहिः' भग्नमध्यमखएडादहिरित्यर्थः, 'भग- त्रिकं ' अनुमतिनिधमहिनम् । चतुश्चत्वारिंशं शतं स्वविषये, संभवद्वयवहारगोचरे अनुमनिवर्जनम्य सामान्यनासंभवात् । इदमत्र हृदयम्-यद्यपि श्रावकस्य सामान्येनानुमतियर्जनं न संभ. वति, मंभवत्संव्यवहारविषयेऽनुमतेरागतिसंभयान्; सथाऽपि विशे- पविषयं गृहतोऽस्यानुमतिवर्जनमपि मंभविपक्षमाश्रित्योक्तम् । वथा चोक्तम्-... केई भणंति गिहिणो, तिविहं तिविहेण नत्यि संवरणं । तं न जो निहिड, पएणतीए विसेमे ॥ १॥ तो कह निम्जुत्तीपऽगुमइणिमेहो ति मो सविसयम्मि । सामणे या तत्य उ, तिविहं तिविहेण को दोमो ॥२॥" इति गाथार्थः ॥७॥ नन्येवमपि न करइन कारयंद करतं नागुजारा वायाए " इत्यादिपु भरकेपु कायप्रवृत्तरप्रत्याख्यातत्यान् सत्यनी च मनःप्रवृत्तेरपि प्रमहात् कथं प्रत्याख्यानपालनामंभवः ? इत्याह- - मणेणं + भाषयमंषिधिप्रकरणम् । समयमहिगिश्चय, नियमियो भरह बारियं रोड । तस्म पहिं सन्चक्या, साहुसरिच्छा सविगिहीणं ।। ७७॥ • मंभय " गाहा च्याम्या--' मंभवं भाकविरपनाल- क्षणं मंभयमाप्रमधिन्येयं प्रदर्यते, न तु मर्यभरपु प्रत्यारयातार इत्यर्थः । यदा मंभव-सामान्येन प्रत्याख्यागमा विपित्रो विष- सामाश्रित्येत्यर्थः । कदाचित्मभषं म्यविषयं मदहियेत्यनपेक्ष्य मा. मान्यनेयमभिधीयत इत्यर्थः । ग्यविषयमुदिष्टं ध्याचष्टे-निय' इत्यादि । 'निजविषयः ' म्यविषयः, कोऽत्र ? • भानं क्षेत्रम्, ममापि यायं मण्ड' मभ्यग्बण्डं आर्धिपद्दविंशतिजनप- दापलशिनम, नत्र फिल मंभषसंव्यवहारपशनानुमनेरागतिसंभव इत्यर्थ । - सरमात ' भरतात् पहि अपशिंग्रेवियर्थ, ह च ग " पगिन्पदम्या " इति षष्टी, संपन्धमाविषमया ! मवंचनानि 'प्रागुरिष्टानि • माशुमारपाणि 'यनितुल्यानि विविध विविधनेत्यर्थः, मत्रानुमतिय जनस्यापि संभषा · मर्यगृहिणी ' ममग्नणयाणाम । ति गाभार्य ॥७॥ गनपदणमपार मंभषत आविष्कृत्य प्रतापरूपमार- धूलगपाणयहरमा, पिरई दुविही य सो वहाँ दोर। संकप्पारंमति, पजा संकप्पमा चिहिया ।। ७ ।। धूलग पादा प्यारया--'ग्यलकमाणपपरय विमति' म्भूरा एवं स्था:-दीन्द्रियाद सपा प्राण-रागनियोहा- मायुक्षण मे वधः-विमनं तरय विरति-निसिरियर्थ । , -THART"। । " - हरिमद्रमूरिसंह द्विविधश्चासो वयो भवति | कयम् ? 'संकल्पारम्भाभ्यां च्यापादनाभिमंधिः मंकल्पः, ऋष्यादिकस्त्वारम्भः । तत्र यर्जयति मंकल्पतः' परिहरल्यमी पावकः प्राणयथं मंकल्पेन, नत्वारम्भ- तोऽपि, तत्र नियमन प्रवृत्तः । ' विधिना' प्रवचनोमन वर्जयति, न तु यथाकथञ्चिन | इति गायायः ॥ ७८ ॥ स चायं विधिः- गुरुमूले मुयधम्मो, संविग्गो इत्तरं व इयरं वा । वजित्तु तयो सम्म, बजेइ इमे अईयारे ।। ७ ।। " गुरुमूले " गाहा न्याख्या--' गुरुमूले' थापायांग- न्तिके ' श्रुतधर्मा ' प्राकर्णितागुमनादिः, 'संविग्नः' भोतमुग- मिलापी, न तु ऋद्धिकामः, ' इत्यरं' चातुमास्यादिकालापविना इनरद्वा ' यायत्कधिकमेय 'ययित्या' प्रत्याम्याय पथमिति प्रशनन । 'नन नदनन्तर मम्यक अभ्ययमायविगुखरा 'वर्जयनि' परिहरने, चिरनिपरिणती प्रत्याग्न्याने मत्ययं प्रमुनि- रेव नाम्य मभयतीत्यर्थ । • इमान ' यस्यमाणलक्षणान, कान ? अनिघणान्यायाग:-प्रत्याग्यानमशिननाईनया व्यापागातान । शनि गाथार्थः ॥६॥ सानवाह- पंधरहविच्छयं, यइमार मलपाणयांच्ययं । कोदाइमिपमणी, गोमणुयाण ना कुआ ।। ८०॥ "पंचवह " गाहा व्याया--बधवनयरियान - विमा मनापानध्याय शोधादितिमगा गोमनुष्यांना 4 " , -- wখময়িকা। যাশ। সয় জখম :-যমল নুমধিমিঃ, লেন-- এখানে আমিঃ, দু: খ :-শানে কম- মিঃ মা মা কি মামা, সমুৰ পূজা শাধযোমিষ--নক্যাব, পান-- বিয়া, বয় -মাখানমিষেধ: বোন - মাখন ৰখা দুখানুম । কােন বিমনা । খাবি ? নামামৰিয়াখানা। ধন আয় বৃথাগা থিথি:~ ধা থকা গ মা " । যে থ । গা । साधकमा निग्यायो यपिरषा निपलं धणियं सं था। যা ব, স থ প বর্ণা মুখ্য ব্রিা , যা মাথাৱা অফিল্প। যে লাস্ক মানুষেখায়। - খ বি ধন শি বা ঘা বা ধূসা যা যখন বই মা মা মমি যঘিঞ্চি স্ক্যিক্তি , অা জমি ন দিলাম। মাহি ফি থেঘাঘেবাদ্যি - তে বিহু যাতে সার অবশ্য অব। এয়ী বি বা ঘি | বখা নাম বা { গা নিক নিয়ে সা. {াৰ পুরষ গল্প হল। সৰু ৰ ম্রো বা মর্ম মায আই সুবা বয় যা যা ধীরি আ পাই। বিগ ক্ষয় হল । নিনা খান, া নি দ্ভি। বাধা এ খবর বা স্লিা ।
" (७२) हरिमदपूरिसर दहेज था | अइमारो न आरोएअनो। पुचि चेव जा वाहणार जीवित्रा सा मोत्तम्या । न होना अपणा जीविषा ताहे दुप जं सयं उक्खियद ओमारेइ या मारं एवं कहानिजह । वइल्लाणं जहा- सामाविश्राश्रो वि भाराश्रो ऊणी कीरइ, हलसगडेसु वि वे. लाए चेव मुभइ । आमहत्यीसु बि एसेव विही । भत्तपाणवो- च्छेत्रो न कस्स वि कायव्यो, तिक्खछुहो मा मरेजा । तहेव अ- हाय दोमा परिहरेजा । मायेखो पुए रोगनिमितं वा यायाए वा भणेना, अज ते न देमिति । मंतिनिमित्तं वा उवासं फार- वेजा । मव्वत्थ विजयणा, जहा थूलगपाणाइयायस्म अइयारो न हवा तहा पयइअव्वं । इति गाथार्थः ॥ ८०॥ उ सानिचार प्रथमाणुव्रतम , सांप्रनं द्वितीयमुच्यते- धूलमुसावायस्स य, विरई सो पंचहा समासण । करणागोभूमालियनासहरणकूडसक्खिजे ॥१॥ थूल" गाहा व्याख्या-स्थूलमृपागदस्य च विरतिदि- तीयमणुप्रतं भवतीति गम्यते । तत्र द्विविधो मृपावादः-स्थूल: सू. मश्च । तत्र परिम्धूरवस्तुविषयोऽतिदुष्टविवक्षासमुद्भवः स्थूलः, कि- परीतस्त्वितरः, न च तेनेह प्रयोजनम् , श्रावकधर्माधिकारात्स्थूल- स्य प्रकान्तत्वात् । तथा चाह- म पञ्चधा मृपाबादः'पञ्चधा- पाप्रकार, ' समासेन' संक्षेपेण, शेषभेदानां कुमागनतादीनां सजातीयत्वेनात्रैवान्तर्भाव इति हृदयम् । पञ्चविधत्वमाए- कन्या. भूम्पलीकन्यासहरणकूटसाहित्य ' इति, प्रलीकरामः प्रत्येकं .. न्यादिपदेषु योजनीयः, सया---गन्यालोकमित्यादि, "इ पानी- भिकरणम् । यादिपु" इत्योपराद- संशः । तत्र कन्याविषयमलीकम- 'मिसान्यामितरां यमि विपर्ययं पा । वं गपालीफमपि, अल्प- सारा पटुतीगं विपर्ययं वा पतिः। भृम्पलीकं तु परमत्कामेवात्म- मत्यां वणिः । व्यवहार था नियुगोजाभवागरेणेय कस्य- पिंदकम्प रागाभिभूना पति, अध्ययेदमाभपतीनि । न्यस्यत इति न्यामः-पाधणं मम्य हरणं, येन वपनन न्याममपलपति स मृपावाद, भद्माण न्यदभागनमयति भावः । पृटमारित्यं मू. त्योधामन्मराभिभूतः प्रमाणीकृत मन फूट थमि, ययाऽस्म्यह- -मत्र मासी । इति गायाधः ॥८॥ अनिवागनाह- इह महमन्मस्वारां. रहसा य मदारमंतभयं च । मामांवएमयं कृडलंहकरणं च यअंझा ॥ २॥ "५६ " गाहा व्याख्या--'' मृपावादविरती सह- मा-अनालाच्या व्याख्यान • महमाभ्याख्यानं 'अमदभ्यारोपणम्। नगया---- चौरस्त्व पारमारिका या "न्यादि । रह:-एकान्त: नत्र भव गम्य तन नम्मिन थाऽभ्याग्न्यानं राम्याभ्याख्यानम, ए. मदुराः भवनि- फान्ने मन्त्रयमाणाभिधान, एते हीदं चेदं प राजविस्वादिकं मन्ययन्त इति । 'म्बदारमन्त्रभेदं च 'वकलत्र- विभधभापिनान्यकयनं घेत्यर्थः । ' मृपापदेशं' अमत्यांपदेशम् , इदमेवं पेयं प अहीत्यादिलायम । फूटलेग्रफरणं नाममुद्रातरविम्यम्वरुपलेसफरणं प वर्जयेन् । यत एतानि समा- परमतिचरति द्वितीयाणवतम् । इति गाभार्थः ॥ ८२ ॥ - w N - - - - (७४) हरिभद्रसूरिसंवध उक्त सातिचारं द्वितीयमणुवतम्, अधुना तृतीयमाह-- धूलादत्तादाणे, विरई तं दुविह मो उ निद्दिढ़ । सचित्ताचिसेसुं, लवणहिरपणाइवत्युगयं ॥ ३ ॥ "थूलादत्तादाणे " गाहा व्याख्या-इहादत्तादानं द्विविध स्थूल सूदमं च । तत्र परिस्थूलवस्तुविषयं, चौर्यारोपणहेतुत्वेन प्र. तति स्थूलम्, तद्विपरीतं तु सूक्ष्मम् । तत्र · स्थूलादत्तादाने ' तद्वि- पया 'विरतिः ' निवृत्तिस्तृतीयमणुम्रतामिति प्रक्रमः । तत्तु ' द्वि- विघं ' द्विप्रकारम्, • मो' इति निपात. पादपूरणे, 'तुः' पुन- रयें भिन्नक्रमच, तत्विति योजित एव । निर्दिष्ट ' कथितमागम इति गम्यते । तदेव वैविध्यमाह- सचित्ताचित्तेषु' सविताविप यमचित्तविपयं चेत्यर्थः । तदेवाह-लवणहिरण्यादिवरतुगतम् ,. इति जीवाजीवरूपत्यात् तस्य, प्रादिशब्दादश्वबादिपरिमहः । मि- श्रादत्तादानं त्वनयोरेवान्तर्भूतत्यान्न पृथग्विवक्षितम, संक्षेपस्यैव प्रस्तुतत्वात् । इति गाथार्थः ।। ८३ ॥ इहातियागनाह---- वाइ इह तेनाइड तकरजागं विरुद्धरजं च । कूडतुलकूडमाणं, तप्पडिस्वं च यवहारं ॥४॥ गाहा व्याख्या- वर्जयति 'परिहरते 'यह भदत्तादानविरतो म्नेनाहनम' नाम्नेना:-चौराम्नेगह-मानीतं किचिन कुंकुमादि देशान्नगत् नग् मम इति लामाम धीयान् । वथा 'लम्फरयोग ' तस्कगः-चौरास्तेषां योगा-हाणप्रियाय प्रे. रणं अभ्यनुशा " हग्न यूयम् " इति तारप्रयोगले पपयेन् । " "
No text on this page.
। परिभद्रमूरिमर अतिचागनाइ- पाइ इत्तरिअपरिग्गहियागमणं नणंगकीडं च । परवीवाहकरणं, कामे तिव्याभिलासं च ॥६॥ बन्ना गाहा व्याख्या--' पर्जयति । परिहरनि, किम् " इत्यराति, अटनशीला इत्वर्ग "पनेः शीले स्वरन्"-"प्रारीती यहुलं " इत्यादन्तना म्नीककालगृहीता, तायां गमनमिति संयभ्यते; भाटिप्रदानेन कियन्तमपि कालं म्याशीतरयामैथुनासेयनमित्य- ।' अपरिगृहीनागमनं ' अपरिगृहीता नाम येश्या अन्यसाफ- गृहीतभाटिः, कुलानना याऽनाति नदमनम् । यथाक्रम स्यदारसं- सोपया परदायर्यानोनिमागे । अनलकीडा नाम कुपकोहनाभि- यदनान्तरीटा, नायकामामिलापण या परिममामरसम्याग्याय: ग्यालकादिभिर्योपिनायाभ्यप्रदेशामेयनमिनि । । परियादकरणं" मन्यापत्यम्प कन्याफललिमया नेहमयाधन या विशाहफरणम्, ग्यापयपि गंग्याभिप्रही न्याय इति । कामे मीमामिला पनि मूपना काममांगीनाभिलाष: ' कामा:-मारवाया भागा:- ग्मादय एनेषु नामाभिलाष:-अरपन्नतदयामायियम् । एतानि ममापग्भनिधन पनुयांगुनतम । ति गाया ॥८॥ डा. मानिषा पनुयंमाणुमतम् । गांवत पनामुल्यो- इसापरिमाणं मनु, यमपाग्मरिगिरिणिगंजणपं । मिनासत्पुरिमपं, गिलादशियां पितं ॥७॥ ma याप्या ---बयामा परिमा शामिाग पशमममिति मगम्यम नामा ।
খামখিছিলো। फिलम् ? इत्याह-'अमारम्भविनिनिमंजनक' भमुन्दगरम् प्रत्याग्याननियन्धनम | नथ - संपादिवस्तुविषयं ' संवादानि स्तूनि विपयोऽम्पनि ममाम । नदुतम-" पण धणं पर वर) रुपं मुषण कुविध दुपयं पापय च " इत्यादि । पत्र पादिरातः प्रकाग्यचनः । संग्राम्यः संघ्रप्रकाग धनादय इत्यर्थः।- पिसाधयगंधार 'चियिनःशवंशानाभयंग चित्रं नका. कारम् । इति गाधार्य:॥८॥ মানিনা रोचाइहिरएणाईघणादुपयाइकुप्पमाणकर्म । जायणपयाणधणकारणमाहि नो कुगा ||८|| नाइ " गादा ज्याग्या-- संत्रानिरिणयानिधनाति- বিশ্বরিয়মান মান বিন্ন্যিাসিমান। • योजनमहानयन्धन कारणभाये. 'एभियोजनामिभिर्यथामात्य करोति 'न वित्त इति ममुदायार्थः । नत्र संप्रयानां योजन विधादीनां गृहीतपरिमागमभयाद त्यागपनयनादिनकरयाशापान- नेत्ययः । एवं हिरण्यगुपर्णः प्रदान नागरिमपरिमाणावधिमालाए- रत उभारणीययादिप्रयुक्तया धनधान्ययान्धिनन-मत्यादिना नियन्त्रणन | हिपद पनुपायाः गणन-गर्भाधान योजनेन, . माय व भाषन-अध्ययमापन नाचित्याग, एननु पमपि प्र. पानादिपरिमाणीवपतुर्मानपादिकालापांग भनि-फिलम. मैतदषातवालापान एष परिमविपदीभविष्यमभ्यवमान । "अनेक " -- মা বাবা মামণিরামা। সহা শা- म:--"पमाणानाम गापमाणानिने हि मुपगतमागाममे सुरमाणामे पुर्णिमा- प। "पंगमंन्यासिया मातीपयन भानामयान्न- মায়াম্মিােনশন বা মাথ: গা গণমাণিতশা বন্ধ নারিনি, মশার্নিশিখা मगगनमुपसमम । गि गायायः॥८॥ मान्यगुस्तानि, माग्नं गुणमतान्याह-मारि प्रथम दिग्धनम् , ना- उहाहोतिरियदिसिं, घाउम्मामाइकालमाणेणं । गमणपरिमाणफरणं, गुणवयं होद विएणेयं ।।६।। 'इट्टाहो गाहा व्याया- उद्धांधतिर्यग्दिशम्' इति द्ध-पर्वतारोहणादी, अपाधापयशाने, निर्यग्-पूर्वाधामु दिनु, विवादः प्रत्येकमभिनवभ्यते; ऊद्धांदिदिशमीकृत्य ' चा- नुर्मास्यादिकालमानेन ' धतुरो मासान, अष्टो या यावन् इत्यादि । *गमनपरिमाणकरणम्' अभिप्रेतक्षेत्रात् परतो गमननिवृत्तिरित्यर्थः। गुणवतं ' अगुतानामेव गुणकरमित्यर्थः, भवनि विशेयं प्रय- ममिति गम्यते । इति गाथार्थः ॥८६॥ अनातिचारानाह- घाइ उड्डाइकममाणयणप्पेसयोभयविमुद्धं । तह र खेत्तयुति, फहिचि सइअंतरद्धं च ॥ १० ॥ "गाथाविभागार्थ:" " . भा . . पारधर्मविधिप्रकरणम् । पद" गाहा म्याग्यापयति ' परिहरने सादिकमम ' इति, दादिपु दिशु क्रमः-अमणं विवक्षित क्षेत्रात्पर- नानि गम्यने प्रतिवमा पाकमोऽभिमः तम् । अनेन प्रयोs- मिपागः प्रतिपादिता नामा--... विभिपमाणइसमे १, प्र- होरिमिपमाणाम२. तिरिदिमिपमाणामे३ | "एवं पोर्स- दिदिगतिमाम विविध विविधन प्राण । भानयनपणाभयविशुद्ध पपति, नत्र भानयनं-पण वियतिन यात्परत स्थितस्य, प्रेप- एं ततः परेण नयनम, उभ-यं पायेकदेय वि- शुर-निर्दोषम । तथैव तेनैव प्रकारेण संप्रति ' पूदिदि- पपरिमाणम्य दक्षिणानिदिशि प्रक्षपाणां वर्जयतीत्यनुवर्तते । कपश्चिम किन प्रकारण मृत्यन्तधान प' स्मृते. मनपरिमा- योजनादिसंख्योपयोगम्यान्तर्धानं-निराधानं भंरानमित्यर्थः । स्मृ- निमूलं हि नियमानुष्ठानम, तरी हि नियमत एप सभ्रंश इत्यतिधारना । इति गायाः ॥ १० ॥ मत्र द्धमंप्रदाय:----{ पमाणं गहिषं सरस उपरि पवयसिहरे कापसे या महापसी या मावयरत पत्यं आम- ग्णं था गिरिड पमाणाइवेगं भूमि वर्षमा तत्य से न कापड गर्नु, आहे तं परिध भएणण वा पाणिभं नाहे कापर, एमं पुण महावयउताइमु षेमा । एवं हे विचारसु विभासा | तिरि- भंज पमाणं गहितिविदेण वि करणेण नारमिअध्यं । खेतबुष्टी न कायव्या, कहं । सो पुग्वेणं भी गहाय गमओ आप सं परिमाणं, समो परेणं भं भम्पद चि का भवरेण आणि 4 (८०) हरिमरिसंहा जोश्रणाणि ताणि पुन्वदिसायन शुभेजा । मिश्र वालीणी होत्र निअतिश्रव्यं ति, जाणिए या ए गंतव्यं । अएगो न विमति अव्यो । अणणार कोई गओ होना जं विमुमरिसेत्तगए। लद्धं अणाणा ति गगण या तं न गैरहेज"ति॥ उक्तं सातिचारं प्रथमं गुणप्रतम् , अधुना द्वितीयमाह- वअणमणंवगुंबरिश्रचंगाणं च भोगी माणं । कम्माओ खरकम्माइयाण नवरं इमं भणियं ॥३१॥ वजण गाहा व्याव्या---' वर्जन' परिहारः 'पएं सगुंबरि 'त्ति अनन्तकायस्य-आर्द्रकादेरागमप्रसिद्धस्य, यदुतम्- " चक्कागं भंजमाणस्स, गंठी चुएणघणो भये । पुढविसरिसेए भेएण, अणंतजीवं वियाणाहि ॥ १॥ गृढसिराग पत्तं, सच्छी जं च होद निन्छीर । जं पि श्र पण्डमंधि, अणंतजी वियाणा- हि ॥ २॥ मव्या वि कंदजाई, सूरणकंदो अ वनकंदो अ। अ. लहरिदा य तहा, अलं तह अल्लकच्चूरो ॥ ३ ॥ सत्तापरी बिग- ली, थुहरि गिलोई अ होइ नायव्यो। गजर लोणा लोढा, विरह वह लालवतं च ॥ ४॥" इत्यादि । एवं प्रसिद्धस्यानन्तकस्य वर्जनमिति योगः । तथा उदुम्बरीति-सिद्धान्तप्रसिद्धानां पटपिप्प- लोदुम्बरसक्षकदुम्यरफलानामत्यगानाम्-अतिभोगाझाना मद्यम- धुमांसादीनाम्, चस्य तूत्तरत्र योगः, भांगतः ' भोगमाश्रित्य 'मानं प'-परिमाणं घ । इदं हि फिल द्वितीयं गुणप्रत उपभोगपरि. भोगगुणप्रताभिधानं द्विधा भयति भोजनत कर्मनः । तत्रोपगुज्यत "दिगई"य. । १ .
No text on this page.
हरिमप्रसारिसरम्य " सचित्तं " गाहा व्याख्या-श्रावकेण हि भोजनतः कि स उत्सर्गतो निरवद्याहारभोजिना भान्यम् ; फर्मवध प्रायो निरपष- कर्मानुष्ठानेन भवितव्यम् । अतस्तदपेक्षया यथासंभवममी अति- चारा घरयाः, तत्र च भोजनतस्तावदाह-सभित्तं' इत्यादि। 'स- मित्तं' कन्दादि, इह घ सर्वत्र निवृत्तिविषयीकृतमवृत्तायप्यविनारा- भिधानं प्रतसापेतप्रवृत्तानाभोगादिनियन्धप्रवृत्त्या दृश्यम् , अन्या भाग एष स्यात् । तया तनिवृत्तिविषयीकृतं सचित्र पर्जयतीति योगः । प्रतिपद्धमिति सचित्तप्रतिबद्ध-गृतस्यगोन्दादि परफलादि या । 'अपउलिब' इति • अप' कणिकादि संभवत्सविताब- यवम् । दुप्परलिभ' इति दुम' अर्धस्विमप्रायं यदापूल- कादि । तुच्छं-पत्र पहुनाऽपि भतितेन न किधि तथाविधमाकार- कार्यम् , मंभवदयशं वानिप्पभमुद्रफच्यादि । भक्षणशमा प्रत्येक ममिसंपन्यते, सचित्तमाणमित्यादि । जयति ' परिहर कर्म- सोपिघ' फाहित्य पुनः पत्र' द्वितीयगुणवतेऽधारकमादि वर्गपनीति योगः। काहि द्वितीयगुणवते पानिपm भ. वन्ति । तदुकम् -“गाले १पणरमारमाडीमाडीमु५ पत्र कामं । पारिण पेव यदतर लक्सरसमरिमरिमयं५॥१॥ एवं नु अनलिएकम्मर निमवण व पराएं| मररहतहार सोम४, भमांगमप बत्रा ॥२॥" मावाधातु परमा दायापमेयः, ग पायम्- " गानकम्मं निगाले रहितं विरिणा, तस्य वर्ष रापाशं बहो, न कमा। पएकामं जो पर्ण शि, पत्रा
सत्य मुगा
ধৰ্মৰমিন।
যা প্লিার ময় জীব, ৰ ধাৰা ৱিমিৱাৰি। না-
শাম পাগসেতে লাব, ফখ ঘষা খালা। মা-
খুন বাই বা যা , ওঝা ,
গুয়ানি বা মা মা , মা ওঁ নবে। -
বর্মণ্য পেন্য মা । বর্মি এল
पेव पुलिंगाणं मुलं देश, ते देशार शि, पहा पुलिंदा यि
গাং, বি মা কি খ কি , এ মেলায়
মানুল্প , এমি কিব। সাযি লাফি
বি ধামা, এয মিয়া । হাসি দেয়া,
wযা মত্ত মাহাব এনাম
খে। এমবি খিী মা ওবায়ে কি আয়
খব, খ ঋ ঋ ধারা অমান্সা। বেশি
मविकभी सोन पापा নয় । এবার শো। সব
লম সি সি , মা হ ল খে। -
থে এ বার নখে। লেখায় এ
৫ কোনমি য়া হয়, ঘা লা ক
শু, য য় না । যথা-
বা হয়তো না, বা কি, ন ।
মোৰ নি । যথিন যখীৰ ৰ বমি
মাদলধঃ “নি ঃ খােবানা তােমাৰ
নাহ, স চুম খানমি ৫ বিষয়মি
খানমখ ধরাবাবে মাখন মিয়া-
- (८) हरिभप्रसूरिमहा तुष्यनिबन्धनविधीनामपरेपां संग्रहो द्रष्टव्य इति ज्ञापनार्थम् , तेन स्मृत्यन्तर्धानादयो यथासंभवं सर्वग्रतेवतियारा दृश्या: । कृतं प्र. सङ्गेन । इति गाथार्थः ॥ १३ ॥ उक्तं सातिचारं द्वितीयं गुणवत्तम् । इदानीं तृतीयमाह---. तहणत्थदंडविरई, अन्नं स चउचिहो अयज्माये । पमयायरिए हिंसप्पयाण पायोपएस य ॥४॥ गाहा व्याख्या-'या' तेनैव प्रकारेण "गु. रुमूले" इत्यादिना निर्दिष्टेन 'अनर्थदण्डविरतिः' इति अर्थ:- प्रयोजनम्, न विद्यतेऽर्यो यस्मिन सोऽनर्थः, दण्ड्यते आत्माs- नेनेति दण्ड:-निमहः, अनर्यधासी दण्डधानर्थदण्ड:-इहलोक- प्रयोजनमप्यङ्गीकृत्य निष्पयोगनभूतोपमर्दैनात्मनो निह इत्यर्थः, सस्य विरतिः-उपरम: अन्यत्' अपरं तृतीयं गुणप्रतामिति हृदयम् । स पानर्थदण्डः 'चतुर्विधः ' चतुष्पकारः । सदाइ-- 'अपथ्याने' निप्पयोजनदुष्टंभ्यानविषय इत्यर्थः । तदुतम् -- कइया पर सत्यो ?, किं भंड ? कत्थ फेतिमा भूमी १ । को कयविषयफालो ?, निश्यिाई कि काहिं फेण ! ॥१॥ इत्यादि प्रमाापरिले ' इति मयादिः प्रमाद: दापरितविषयः । अनपएहत्यं पास्योतारामार्थद्वारेण यमुद्धमा हरयम् । हिरोति- हिंमाऐतुत्वादायुभानमविषादयो हिगेल्युश्यन्ने, फारणे कार्योपपा. गनेर्श प्रदाने-अन्यम्म तस्ममणे । 'पापोपदेरी प'गूप. नात्वमिति पाकमोपदेशे' कृप्याशुपदिशने। तदुलग--"रो " . . 1. पापकर्मविषिरकरणम् । (५) मोर गोणे, दमद ण्माद मावयजणस्म । वदिसि को कप्पा, जाणिजिणषयणमारम्म ॥ १॥ प: ' ममुखये । एवं प- सुर्विधोऽनयंदण्डः । इति गाथार्थः ॥ ६ ॥ अनातिधारानार- कंदप्पं काश्यं, मोहरियं संजुयाहिगरणं च । उपभोगपरीभोगाइरेगयं पेत्य बोइ ।। ६४ ॥ गाहा म्याग्ल्या-~-कन्दपं फोकुष्य मोसयं सं. युताधिकरणं घोपभोगपरिभोगातिरेकता पात्र वर्जयतीति पदप- रना । कन्द-कामः तदनुर्विशिष्टो पाक्प्रयोगोऽपि कन्दपं उच्यते, मोहोरीपर था नमेति भावः । १ च सामायारी सावगस्स अहहहामो न बर | जद नाम हभिमन्वं नोमि पेव विहसि- इति । कोकुष्य-मुस्मितसंकोचनादिक्रियायुमाः कुकुषः, पापः कोकुख्यम. अनेकप्रकाग मुगनयनीष्ठकरपरणभूविकार- पूर्विका परिहामादिजनिता भाण्डानामिष विडम्वनक्रियेत्यर्थः । एत्य मामायाग-" नारिमाणि भणि न कापनि जारिसेहि नांगम्म हासी उपना । एवं गईए ठाणेण था टा पोपग-धाट प्रायममपद्धमलापित्यमुध्यते । " मुहण वा परि- गा, जहा कुमारामण सो धारभडो विसत्रिभो, रएणो निवे- यं, साए जीवियाण विनी दिएणा, अएणया म्हण मारिओ संजुत्ताहिगरणं' अधिक्रियते नरकादिष्वनेने- धकरण पास्युदूरसलशिलापुषगोधूमयन्त्रकादि, संयुग:-प्रक्रिया- "हिमि भवं " -- । इति । नारामयो। " " ---
सिरिस
मातम मनाधिकरत सीममा urer
पा-गुलाल की घोषणा
Trimurinमागा।" * runnfhitaryani • A
marfram. किना-
Nam,
wer In... मोगारिन बा धागा
पगापामा पनि नागोमा
मलेरियाणा
rin, या Truो । कालोनमामि |
maratमागागणे : पोपण
मन are भी गाना ना मान
Termany moti भी पा | mग - १
st infrastrint Tm नाता गला
in H Irraram TTMमा-अ.नाirman
why are theraft namta-Treinfrart. ना.
-
Hom, सामान।
arrieritTERTAartiti॥
in anRain me
*Artt burnima Tam
No text on this page.
(८८) दरिद्रमरिसरा पच्छा आलोएता यंदा आयरिआइ जहा पयपियाए, पुणे वि गुरु वंदित्ता पहिलेहिता निविडो पुरमा पढाया, एवं पेरण्मुनि जया मगिहे पोसहसालाए वा पत्य नपरि गमणं मयि । जोशी पत्तो सो सञ्यिहीए पर, रोण जपरम अत्या होर, माडिमा सा- हुणे सुपुरिमपरिग्गहेणं । जब सो कपमामाइमो एइमाई भास. हत्यिमाई गरोण अहिगरणं न बहा ताहे न करेप, कयामार• एण य पाहिं मागंत तेण न करे । सरसो मारमोमोम कोर रहेर । अह महाभामो पूमा कया होरसि भनि हाई पुषवयं प्रागणं कीरह, पायरिमा य प्रतिमा पनि, त्य न-प्रणने दोमा विभामियया । पनमा मो शीपणो मामा- वर्ष र प्रणेण विहिणा, करेमि भने ! गामाइयं मार जो पदामामि दुहिं निविहगणं जाव निपमं पानुगामि, इति । मामाइयं का परितो रिता पुग्थर । गोपरि गामा ती मणेर, इंग्ला माममुर गुफ संशन पासn. माई पामिर एमो विही मामादयाम" ॥ ११ ॥ अगानिनागनाह- मगवयगकागदप्पणिहारोह मतभी रिद | मामा भरियाग तह पहरण पर मगा गाहा गाया-मनोनTITnfrint मनःप्रतीना मानणानां प्रसनभिग्गः, सामा। मत'माय जिन frri प्रोमी भाग •पना'-मामाnिtry warनम, मार . । wriरिजिम् अति-समादा मावि, माया लाया मामाथि पर- हम स्तमिनि बा, गठिमूल मोgarनम् । मनर- विवार-रणानन्तरमेव सजाति, पयायप्रिनपरिषतं - रोपीयनराधिकरण यतीति । • . 'गमुपयायः । एषः अपार प्रथमत्र भाषा:~" सामापं निका, पारित सो करित रहो । भषमट्टीवगमो, निरन्ययं सम्म मामध्यं ॥१॥ यमामा पुगि, पुढीप पहिरण मामित्रा । मानि- पर बयएं, पर मामाइय न भरे ॥ २ ॥ भनिरिपिराया- पत्रिप्रति हामार मामाभावे दिन मो, कहसा. मामी पमायामां ।। ३ मा पमापजुत्तो, जो मामइयं कया पायथ्य । यमकर वा नम्मद, कय पि विपलं मयं नेयं || कामए तकरण विभ, पांग फरेड वा जहिधारभ- पहिश्रमामध्यं, प्रणायामीन व मुळे ॥ ५॥" ॥६६॥ एवं मातिचार प्रथम शिक्षामतम् । मांत द्वितीयमाद-~- दिसिवयगहियम्स दिमापरिमाणसंह पइदिएं । परिमाणकरणमेयं, भवरं खलु होइ विमेयं ।। ६७॥ "दिमियर " गाहा व्याया-~-दिग्प्रतमुक्ताम्बरपम् , सत्र गुटीयम्य दिवपरिमाणम्य दोघालिकस्येति गम्यते, 'भाव- कममें प्रतिदिनं' अनुदिषसम्, एतापलपूर्ण प्रतिपदया, 'या' यापुन. 'परिमाणकरणं' संक्षिततरदिवप्रमाणमणमि. सपः, 'एन' एवंविध परिमाणकरणं 'भपरं, 'भपर, अन्यरिती "धुना हरिभातमिहन्ध शिक्षाप्रतं देशावकाशिकं देशे-दिग्ग्रतगृहीतपरिमाणविभाग:- वकाशो देशायकाराः, सेन नि देशावकाशिकं भवति विशेषम् । इति गाथार्यः ॥ १७॥ अनातिचायनाह- वअइ इह भाणयणप्पभोगपेसप्पभोगयं चेव । सदाणुरूववायं, तह पहियापोग्गलसेवं ॥ ६८ ॥ पजद "गाहा व्याख्या–पर्जयति। -पर्जयति हद्वितीयशिक्षा- प्रते भानयनप्रयोगप्रेष्यप्रयोगतां पेव शम्दानुपातं रूपानुपातं तवा पहिःपुगुलप्रक्षेपम् इति सूत्रानुत्तेः प्राकृतत्वाय पदपटना | भा. वार्थस्तु-ह विशिष्टायधिके भूदेशावप्रहे. परसः स्वयं गमनायो. गाद्यदन्यः मचित्तादिद्रव्यानयने प्रयुग्यते संदेशकप्रदानादिना स्वरे दमानेयं इत्ययमानयनप्रयोगः । तया प्रेध्यप्रयोगा यया-अभिगृही- ताविपारदेशव्यतिक्रमभयावपश्यमेव गत्या त्वया मम गवाधाने यम्, १६ या तत्र कर्नव्यम इत्येयंगूतः। तथा समानुपात:-पगर प्रतिप्राकारादिव्ययरिछमदेशाभिमहे पहिः प्रयोगनोत्पती का स्वयं गमनायोगार वृतिप्राकारमत्यासमपतिनों पुरिपूर्वकं पुरकाशि- कारिराषफरणेग समबसितकान पोषयतः शमानुपाता- शम्दम्यानुपातनं-पारणं रारानुपात: अवविधरमनुपतन्यमाथिवि । तया नपानुपात:-अभियानमा इदिः प्रयोजनभाष रायमापारयन एप परेषां गमीपानयना बरागरमपमान Kानुपात: । तया परिशुद्रला. मिहीनीराइदिप्रयोजनमाणे पोपा प्रपोयनाय दायित: ताम् पेन परकीय 1 আমবিমলে। सपोपः इति भावना | शायकाशिकमेतदर्यमभिक्षारोमा भूद्राहि- गेमनागमनादिव्यापारजनितः प्राण्युपमई इति, स प स्वयंक- तो येनपा शारित इति न धिन फले विशेषः, प्रत्युत गुणः स्वयंगमने, यापयविशुदे, परस्प पुनरनिपुणत्वात् सद्धिः । इनि गायायः ॥१८॥ मातिधार द्वितीय शिक्षामतम् । सांप्रेतं हतीयमुच्यते---- माहारदेहसकारमयापारपोसहो भन । देसे सव्वे य इम, परमे सामाइयं नियमा !! RE !! "माहार" ध्याम्या-'पाहार-देहसत्कार-अन-अध्यापा. पोषपः ' इति इह पोपपदो लगा पर्षमु वर्तते, पाणि चाष्ट- আদিনিধবঃ দূয্যে মঘিয়ায়ি। র্দীঘলখা प्रत्येकमाभिसंमभ्यते, आधारपोष त्यादि । 'अन्यत्' अरं हसायं पौषधोपचासशिक्षाप्रतमित्यर्थः । देश' देशविषय सर्व. स्मिन् । मविषयम, 'प: 'समुपये, '' पोपभोपवासशिवाय परम 'मर्वतोऽव्यापारपोषाहत मामायिक ' स्वरूप करणीयमिति गम्यते, नियमान ' अपरयंचया, अन्यथा सामा- विकगुणाभाष इति पदपटना | माहार:-प्रतीत: पतिपयत्तानिमि- सेवा पोपट माहारौषधा, माहारादिनिप्रतिनिमिस धर्मपूरएं पर्वति भाषना । एवं शरीरसत्कारपोपध' 1 मार्य पोषधा, पत्र धरणीयं धर्यम् , “ अधो यत् " इस्यम्माधिकारात्, परयमानुपसर्गे" (पा.-३-१-१००) इति यत् । प्रम- १"भष दरिमप्रवरिसंहा कुशलानुधानम् । यथोहम्-" ब्रह्म देवो प्रम तपो, मम माप शाश्वतम् । " प्रम च तचर्य चेति ममामः, शेषं पूर्षयत् । नया व्यापारपोपध इति, एत्थ भावत्यो पुण इमो-आहारपोसहो दु. विहो, देसे सम्वे य | देसे अमुगा विगई प्रायधिलं वा एकति पा दोषा । सम्वे परन्यिहो पाहारो अहोरतं पचरगयो । मरीरपो- सहो रहाणुव्यहणयएणगविलेयणपुप्फगंधतंयोलाणं पत्याभरणपरि- पागो प, सो विदेसे मव्ये य । देसे अमुर्ग मरीरसकारं न करेमि मध्ये मध्यं न करेमिति । भरपोमदो विदेमे मध्ये म । देमे दिया रसिया एकासि या दो या वारे त्ति । मध्ये आहोर पंभपारी इयर | अध्यायारपोमहो विदेमे मध्ये य । देमे अमुगं वारं न करेमि | मध्ये सध्यं या पायारं घेय हलमगायरपरिकम्मायन करोमि । एप जो देसे पोमई करेइ मामाइयं करेइ वा न वा । जो गयपामई कोइ मो नियमा कपमामात्रओ । जान करे तानि यमा विना काहि कर पश्यप का माहुमूले का पोमहमा जाए वा उम्गुकमणिगुवगणो पढ़नो पोन्थ वा पापना . मामागं मार | जहा पा मारगुणे ग्रह न ममयो साभगो धार विमामा" ॥६॥ अत्राधिपागनाइ- अपरिडिलहियाममममा पईए । मर्म र भगोपालगमाहागरंगु मध्यंगु ।। १ . . ।। Arritie बासमता पनि मनात मिति पापाराHINIT. पो पा गागामा খখম যাকগে। ক?~~ -মদিবসদিআনা যাসনানিবঃ লোমালিন্যৱস্তো যযাদি | খ ইশা মীর, বঁধ নি জে:--শাখাপ্লন বা ব্যবসা- বি, বাঘাষণা-যাথাব্যথানার মা- নবষয়ক মন্ত্রী, সরদামবিরোধিনী য ব - বাবা শনি গানঃ, মাষ কামবােৰ নি। মান- অমনি ধৰি । ঘর খালা, খালি पीठकादपि । एत्य पुण জামায়া -- ফঘেীনামা না গণ- दिसंहिब से दुरूहा, मंधारगं वा दुहर, पोसहसालं या सेवा, মেঘ বা মুখে বা মুনীন ময়র, কায়মুর্মাম্মা বা আল- শ দুবৰি থবিত্ত, স্বয়ং আই। ও যা কি ঘিমামা । '' গা সন্যাশ্রমীলানা কামর, নাল, 'শষ সম্বলন ' খান ৭ খ্যা- হিং ' মাষ্ট। হধি খাব । খে মায়া-~ষানীখিৰিলী খান পান্থ মন্ত্র ২ যা বখ, প্রাবন্ধি ধান্যাল বা ময় অধ্যায় আর কা স্কাই , দ ম প দ ক ন ? । গঙ্গা - fং , বাপ্পিাক্ষী ঈম হা যদি বা যিয়ারাত্যায় মহষ, ছাই আর বিঘ, হষ মাযি হযমুনাক্ষাব্যাক্তি শ{ি বলায় স্বাধীং মা মা স্বা, গাধা মাষষাঘা মমিন, মখদাম কথা বৃষ্টি, যামী মখ নি। মাথায় বাকি খাগ, . . परिमापूरिसंहाथ फयमकयं पा चिंतेइ, एवं पंचझ्यारसुद्धोधणुपालिश्रव्यां इतिuto.॥ उक्तं सातिचारं रतीयं शिक्षाप्रतम् । अधुना चतुर्थमुख्यते- भमाईणं सुद्धाण कप्पणियाण देसकालजुभं । दाणं जईणमुचियं, गिहीण सिरसावयं मणियं ॥ ११ ॥ अएणाईणं " गाहा व्याख्या-बसादीनां' भोजना. दीनाम् , आदिशलापानयोपादिपरिप्रहः, अनेन प हिरण्यारि. म्यषपदमाह । 'रामानां ' न्यायागतानाम् , न्यापशीमाधि- यवेश्यराद्राणां स्वपश्यनुष्ठानम् , अनेनाप्यन्यायागताना निरोपमा । कल्पनीयानाम् ' उद्गमादिदोपर्मितानाम , अनेन स्वल्पनीयाना प्रतिषेधमाह । देशकामयुतं ' प्ररतायोचितं दान वितरण 'य. तिभ्यः ' मुनिभ्य 'उचितं ' मंगतं गृहिणा शिवामतं मषित' कामतिपिगंविभागप्रतमित्यर्थः । इह भोमनाएं भोजनालोरपायी अनिधिहयो, मारमानिष्पादिताहाराय पहिणः मायाधिः । "निथिपर्योत्गया। सर्वे, स्पका येन महारमना । मी. थितं विमानीयाग्छषमभ्यागनं विदुः ॥१॥ हम्पानिपगा. मागोप्रतिषिसंविभाग , भविभागमहणालधारकमारिपरिहारमा । शनि गायाधः ॥ १० ॥ প শামাখাম্বা গাণ থালৈ নিয়ম বাল गा पारेषा, पण पुण अनियमोनापाग पालिका पनि IRRI पुण माहवार या पार | महालो नाई भागो मरीराम विभूर्ण का माgfrrect . WATER 1 भाषकधर्म षिधिप्रकरणम् । निर्मवेद भिकार गेएइह ति । साहूएं का पडिपत्ती १ ताहे भएको पडलं अएणो मुहरांतयं अपणो भायणं पडिलहेइ, मा अंतराइय- दोसा उषणादोमा भविस्मंति, सो जद पदमाए पोरमीए निमंतेइ अयि म नमोकारमहिषाचगो तो गेग्मार, अह नस्थि न गेग्मद, तं वहिमव्वं होर, जद पएं लगेजा वाहे गेम्झाइ संचिक्याविजइ । जो वा उम्पाडाए पोरसीप पारेइ पारणइचो अपणो या तस्स दि- खइ, पच्छा तेण सापगेण समग संघाडगो वथइ, एगो म पट्टए पेसि, साहू पुरो मायगो मग्गो घरं नेऊएं आसपण उपनि- मंतद, जइ निविटा लट्ठयं, अहन निविसंति सहावि विणओ पर- यो होउ ति, ताहे भत्तपाणं सयं पेष दे त्ति, अहया भाणं घरेइ भना देइ, अहया ठितो अच्छा जाव दिएणं, साहू वि सा- बसेसयं दवं गेहंति पच्छाकम्मपरिहरगडा, दाऊण बंदिउं विस- ओह, विमग्नता अणुगदह, पच्छा सयं भुंजह । जं च किर सा- एण न दिएणं इं सावगेण न भोत्तव्यं । जइ पुण साहू नत्यि ताहे. देसकालवेलाए. दिसालोयो कायव्यो, विमुद्धभाषेण चिंतेअन्यं, जा साहूणो होता तो हि नित्यारिलो होतो ति विभासा ।। अवाविचारानाह.-- सचिचनिक्सिवणयं, यजइ सचिसपिहणयं चैव । कालाइफमपरववएस मच्चरिययं पेव ॥ १०२॥ " मथित्त "गाथा व्याख्या-सचित्तनिक्षेपणं वर्जयेत् स- चित्तपिधान पैय कालातिक्रमपरथ्यपदेशं मात्सर्य थैव वर्जयेदिति पदपटना | तत्र ' सविसनिक्षेपणं ' सवितेपु-ग्रीयादिपु निक्षेप.
। हरिमब्रसूरिसम्ध णमन्नादेरदानबुद्धया मातृस्थानत एव । ' सञ्चित्तपिधानं ' साथ- तेन-फलादिना पिधानं-स्थगनमिति समासः, भावना प्राग्वत् । 'कालातिक्रमः' इति कालस्यातिक्रमः कालातिक्रम:-इत्युचिवो यो भि. शाकालः साधूनां तमतिक्रम्य-अविलक्षपानागतं वा महे, तदा पं किं तेन लब्धेनापि ? कालातिकान्तत्वात् । तदुक्तम्-"काले दिएष- स्स पहेणयस्स अग्यो न तीरए काउं| तरसेव अथकपणामिअस्स गिएहंतया नथि ॥" 'परव्यपदेशः' इति आत्मव्यतिरिकः परः तस्य व्यपदेशः परव्यपदेश इति समासः । सायोः पौषधोपचासपा- रएकाले भिक्षायै समुपस्थितस्य प्रकटमन्नादि पश्यतः श्रावकोऽभ- धत्ते परकीयमिदमिति नास्माकीनमतो न ददामि किञ्चित् ; याचितो वाऽभिधत्ते विद्यमान एवामुकस्येदमस्ति तत्र गत्या मार्गत यूयमिति । मात्सर्यमिति-याचितः कुप्यति, परोन्नतिवैमनसं या मात्सर्य इति तेन तावद् द्रमकेण याचितेन दत्तं किमहं ततोऽपि न्यून इति मा- सर्याददाति, कपायफलुपितेन या चित्तेन वा ददतो मात्सर्यम् । इति गायार्थः ॥ १०२ ॥ उक्त सातिचारं चतुर्य शिक्षाप्रतम् । तदुक्तो योकानि धार शापि भाषकमतानि । सांप्रतं तत्रातिपारोक्षिमेय शोधयति । मनु यद्यतिधारा अपि परिहारविषयीभावनामाभिधीयन्ते किमिति रोग मपि प्रसानामिद प्रत्याख्यानं निधात्रिधादिविभागेन प्रदर्शितमिति मनस्याधायाह- एत्थं पुण अइयारा, भो परिमुद्धेनु हुँति सम्वेसु । 'मरांडविरहमारा, पाइ सय्यत्यमो मणियं ॥ १०३ ॥ -- . ঘযমথিথিমছে। (९७) पत्यं " गाहा व्याख्या-'अ' एतेषु प्राणातिपाता- दिवटे, पुनःशब्दो विशेपणे, अनिधारगतमेतदन विशेपितमभि- धावष्यमित्यर्थः । नो 'निषधे, 'परिशुद्धेषु' वियन्धकफर्मानु- दयागतवात्त्विकविरतिपरिणामप्रतिपनेषु ' भवन्ति ' जायन्ते ' स. वेषु 'पारास्वपि हेतुमाह-' असण्डविरतिभावात् ' परिपूर्ण- पेराविरविसावतः, नहि परिपूर्णदेराविरतिसद्भावे पधादिप्रतिप- निर्भपाति भाषः। वर्जयति, पत्र इतिशम्माभ्याहारो हरया, वर्ज. यात्ये सर्वत्र ' सूत्र । 'अतः' यतोऽखण्डविरतिभावाद् पधा- दिमाधिन भवत्येव अस्मादेतोः भणितं ' उत्तम । उपमुकं भवति-परप्यविचारणा या प्रत्याल्यानं नोकं तयापि प्राणि- बधादिमसायान UP शुद्धिमाने प्रत्याख्यातुर्षधयन्धाधतिधारपरि. हारभवणेव प्रायः प्रवृत्तिः स्यादती प्रतप्रत्याख्यानमेवंविधविषय- भ्याति नानिधारा पत्र या प्रत्याख्येयतयोध्यन्ते, किन्वेषवि. धावरती पादिरूपा प्रत्तिनं भवाति ज्ञापनाय सर्वत्राविचारान वर्मयतीत्युग्यने । इति गापार्यः ॥ १०३ ॥ ननु पर्व विरनिविबन्धकमशासकशागतविरतिपरिणाम परमत एवं बधाविपरिहारमपणेव प्रनिर्विरनिमतानहिं वस्येदं शिपिरिपयादिनिरूपपत्र रिफल देराविरति प्रति स्याम् । इत्याह- गुप्ता वापरस्समगणपय चरिमया सणेपन्या । मारामामगदंशहरपंच पीरहिं ।। १.४ ॥ मुगा" गारा प्यारूया--सूत्रान् ' भागमान् उपाय- ফখ মাখোমাহন গী "
।
दरिमरिसंघ,
रणमन्नादेरदानबुद्धचा मातृस्थानत एव । 'मवित्तपिधान' सरि-
त्तेन-फलादिना पिधान-स्थगनमिति समासः, भावना प्राग्वत् ।
'कालातिक्रमः' इति कालस्यातिक्रमः कालातिनमः-इत्युचितोयोमि-
शाकाल साधूनां तमतिक्रम्य-अतिलघानागतं वा भुते, तदा
चं
'किं तेन लब्धेनापि ? कालातिक्रान्तत्यान् । तदुतम्-" काले दिएक
स्स पहेणयस्स अग्यो न तीरए काउं। तस्मेव अथकपणामिप्रस्म
गिएहतया नस्थि ॥ " 'परव्यपदेशः' इति आत्मव्यतिरिक्तः परः
तस्य व्यपदेशः परत्र्यपदेश इति समाम । माधोः पोपयोपवासपा.
रएकाले भिताय समुपस्थितस्य प्रकटमन्नादि पश्यतः श्रावकोऽभि-
धत्ते परकीयमिदमिति नास्माकीनमतो न ददामि किञ्चित् ; याचिठो
वाभिधत्ते विद्यमान एवामुकस्येदमस्ति तत्र गत्वा मार्गत यूयमिति ।
मात्सर्यमिति-याचितः कुप्यति, परोन्नतिवैमनस्यं वा मात्सर्य इति
तेन तावद् द्रमकेण याचितेन दत्तं किमहं ततोऽपि न्यून इति मा.
त्सर्याददाति, कपायकलुपितेन या चित्तेन वा ददतो मात्सर्यम् ।
इति गाथार्यः ॥ १०२ ॥
उक्तं सातिसारं धतुर्य शिक्षाप्रतम् । तदुक्ती चोक्कानि द्वाद
शापि पावकमतानि । सांप्रतं तत्रातिधारोक्तिमेय शोधयति । ननु
यद्यतिपाग यपि परिक्षारविषयीमानामाभिधीयन्ते फिमिति सेपा-
मपि प्रमानामिव प्रत्याख्यान विधाविधादिविभागेन न प्रदर्शितमिति
मनस्याधाया--
एरथं पुण अइयारा, गो परिगुहेसु वि सम्वेगु ।
मसंडविरइमावा, पाइ सम्वत्यमो मणियं ॥ १०३ ॥
गाहावास्या-सूचात् 'भागमाराय- भाषकधर्मविधिप्रकरणम्। " एत्यं " गाहा व्याख्या-अत्र' एतेषु प्रायातिपाता. दिसते, पुनःशब्दो विशेषणे, अतिचारगतमेतदव विरोपितमभि. पातम्यमित्यर्थः । नो' निषेधे, ' परिशुद्धेषु' विवन्धककानु- पयागतवास्विफविरतिपरिणमनिपनेषु ' भवन्ति' जायन्ते 'म. वेषु'दादरास्वपि । हेतुमाह-'असएडविरतिभावान् ' परिपूर्ण- देराविरतिसद्भापतः, नहि परिपूर्णदेशविरतिसावे पधादिप्रतिप- तिभवाति भाषः । पर्जयति, अत्र इविराधान्याहारो रयः, बज. यतीत्येवं सर्वत्र 'सूत्रे । 'अतः 'पतोऽसएडविरतिभावाद् पधा. दिप्रवृचिर्न भवत्येव अरमादेतोः । भणितं भवति-पाप्यतिधाराणा या प्रत्याख्यानं नोकं तथापि प्राणि- पधादिमसाल्यान एव गनिमाने प्रत्याप्यातुर्वधयन्धापतिधारपरि. दारप्रपणेष प्रायः प्रवृत्तिः स्यादतो प्रवप्रत्याख्यानमेवंविधविषय- व्यापाति नासिचाय पत्र पृथक् प्रत्याख्येयतयोध्यन्त, किन्त्ववि. धपिरतो पधादिरूपा प्रतिनं भवताति सापनाय सर्वत्रादिपारान पर्भयतीत्युच्यते । इति गाया। ॥ १०३ ॥ সন্ত বৰ বিধিবিশ্বমানববিবামে बरगत एष स्थादिपरिहारपदणेय महामिविरतिमजस्ता तस्येदं विनिविपयादिनिहाय रिपलं देशपिरति प्रति स्यापार- गुषा उपापरणय गणपपचारिसमा मुपप्या । मारपषमागदरारपेय पीरहिं ॥१०४॥ : राप. भारNINTENTIONरन पहाडमा नि हरिभद्रमूरिसंह योगः । तत्रोपायेन रक्षणमुपायरमणम्, परिणद्भजलप्रसारिप. हणे प्रयलो प्राणप्रयत्नः, प्रतमहणार्थ चतुर्मासकायो पुनः पुनः भवादिविषय पारविषयः । संकल्पविषयीहतमाएपादिरून परमाणादीनां पार्थस्ते उपायरपणादयः सूया सातव्याः । कथम् ! कुम्भकारपभ्रामकदण्डोदाहरणेन । समत्र इयम्--याशि कुम्भकारपस्याश्रमतो भ्रमतो था दण्डो प्रमएतस्पैनिवन्धनमें र भति, एमिदापि सूत्रेणोपायरसणारयो निरूप्यमाला निरि परिपामेऽमनि मनि प संभवद्विरसेरमुमतो गुणकग पर फेषित विषपादिपानि पधानुध्यो विमागेनान्यथा व्यापहने, प्रतिपनितापवायत्यमेव व्यायातानि । इतिगाया.॥ प्रदर्शितोदाहरणमेव समयति- गहणा उपरि पपमा, होइ भगतो शिरिणामी । पागलसम्मोदयमी, पडा अपमाइ निगमिद ॥ १.५ ॥ गाहा गाया- म " पारिवनियर्शितनापानीकर मालमिया, 'ना' T+: पुन: भवणाना, किम ? मनि' मा श्रम. प्रति निरिणाम: 'मरियमानीहानिय कोनियम, अनेन च गाणाrifमाना freणाने मनिमारा भारतीय मा कममा परमात 'भानुपा • वाufferr मप्र, नगर पागनानिना RAATRIdly .. . महणार .
আমমবিধিমালম্ । पतिते चिम्माह-अवर्ण:-अशापा अषमाधा-अनादर भादिर्यग्य सत्तपा, आदिशाक्षणोपायाप्रवृत्त्यादि प. लिहं' चिहं ''प्रतपरिणामपरिपाते । ति गायाः ॥ १०५॥ अतस्तम्यामत उत्पादनाय सत स्थैर्याय यद्विधेयं तन्निग- मनहारेणाह- तम्हा निगमईए, पहुमायग्णं च महिगपगुणम्मि । पडिवक्रादुगुबाए, परिणइभालोपणेणं च ॥ १०६ ॥ सम्हा " गाहा व्याया---यस्मादेवमसन भवति संघ प्रमादान परिपतति विरतिपरिणामस्तस्मान नित्यं-सदा स्मृत्या-अ- चिकनाविस्मरणेन, ' बहुमानेन घ' भाषप्रतिबन्धेन प 'भधिष सगुणे' मम्यक्त्वाणुप्रतादी, · प्रतिपक्षजुगुप्सया ' मिध्यात्वप्राणि- पघायुगेन, 'परिणत्यालोचनेन प' मिथ्यात्वप्राणिषधादीनां "दा- रणफला एते" इति विपाकालोपनन । ति गायायः ॥ १०६॥ तथा- वित्थंकरमचीए, सुसाहुजणपज्जुवासणाए य । उत्तरगुणसदाए, एत्य सपा होइ जायव्वं ।। १०७ ॥ "तित्यंफर " गाहा घ्याख्या-तीर्थकरभक्त्या ' परम- गुरविनयेन ' मुमाधुजनपर्युपासनया प मावयतिमेवनया प उत्तरगणपद्धया प' सम्यक्त्वे सत्यणुप्रताभिलाषेण सेषु सत्म महानवामिलापेण प 'अन' विरतिव्यविकरे 'सदा ' सर्वदा भवति यतितव्य ' उद्यमः करणीयः । इति गाचार्यः ॥ १० ॥ " भवति, - । मता (१००) हरिभद्रमूरिसहब्ध एवमसंतो वि इमो, जायइ जायो वि न पडइ कयाई । ता इत्थं बुद्धिमया, अपमाओ होइ कायन्यो । १०८ ॥ " एवं " गाहा व्याख्या ---' एवं ' उतन्यायेन प्रवृत्ती 'असन्नपि ' अविद्यमानोऽपि 'अयं' विरतिपरिणामः 'जायते' जातश्च' संपन्नश्च न पतति कदाचित् ' नापति कदाचित दपि, ' तत् ' तस्मात् 'अत्र' नित्यस्मरणादौ 'बुद्धिमता' धी. अप्रमादः ' उद्यमो भवति कर्तव्यः । इति गाथार्थः ॥१०॥ उक्तत्रतानामेवाऽवधिविशेष निदर्शयमाह- एत्य उ साबगधम्मे, पायमणुव्वयगुणवयाई च । श्रावकहियाइँ सिक्खावयाई पुण इत्तराई ति ॥ १०६ ॥ गाहा व्याख्या- अत्र एतस्मिन् प्रतुने प्रावकधर्म इति योगः, 'तुः' अवधारणे, अत्रैव न शास्यादि. धर्मे, 'प्रायः ' वाहुल्येन, प्रायोप्रहणेन परिपहनतादौ पतुमामका. दिरूपमप्यवधिमाह । 'अणुमतगुणप्रतानि च ' इति पञ्चागुमतानि प्रतिपादितस्वरूपाणि प्रीणि गुणप्रतानि उक्तलसणान्येव ' यानका थिकानि ' इति मकगृहीतानि यापन वमपि धारणीयानि, “न तु नियोगतो यावनीवमेव " इति गुरवो व्यापत्तते; प्रतिषनुमाम- कमपि नद्हः, वृद्धपरंपरायाननथामामापायुपलब्धः। शितानता. नि पुनरिवराणि 'इति शिक्षा-अभ्यासस्तस्यां मनानि शिक्षात्र. नानि इत्यराणीनि-इन्वरकालानि । तत्र प्रतिदिषमानुपे मामा. यिकदेशायकाशिक पुनः पुनरमार्येने नि मायना, पोपयोपणमा. नियिर्मविभागोतु प्रनिनियतदिवमानुप्यो न प्रनिदिषगापरली. एल्थ মাধবমাধি। यो । इति गाथार्य । १०६ ! एवं द्वादविधेऽपि भापकर्मेऽभिहित मलंबनाभिधाना- মায়া- सलहणा य अंत, न निमोगा जेण पखयह कोई । तम्हा नो इद मणिया, विहिससमिमस्स वोन्यामि॥११॥ " सलेहा " गा घ्याव्या-'मलम्बना ' पम्मान नपूर्वक्रियारूपा धागमप्रसिद्धा अन्ते ' जीवितपर्यवमान मभवि. नी, न नियोगान' अपश्यतया मा गृहिण: संभाविनी कारए- मादयेन धारणेन प्रमनि ' यतिवति योपियाधिवि. रविपरिणामथान गृही तस्मान् ' प्रती सोः । नो' व 'ह' पत्रावसरे भागता प्रतिपादिता | विधिशेष ' मावका ध्या मेवानुक्कं अस्य ' प्रावकाय · वाय' अभिभाय । इति गा. , पार्थः ।। ११०॥ वर्मयाह---- नियसअ तत्थ सट्टो, साहणं अत्य होइ संपाभो। पायहराई य जम्मि, सयमसाहम्मिया पर ।। १११ ।। • नियसेन गाहा व्याख्या---'निवसन भावसेन् पर ' नगराद - भाद: 'भावक: सानो पत्र भवति - मा. त: संपतनं पास:-भागमनमित्यर्थः । पत्यमाणि प यन्मिन् , सयरमानधार्मिक भावादया, पति गायाः ॥ ११॥ एविधस्याने नियमने कि फलम् 1 [वि पंदुष्यस- ."-शुमार" साहूण वंदणेणं, - (१०२) हरिमनसूरिसंहब्ध गुणानां वृद्धिः । तथा ] चेदमभिहितमन्यत्र-~" नासइ पावं असंकिपा भावा । फासुश्रदाणे निजर, उग्गहो ना. णमाईणं ॥ १॥ मिच्छसणमहणं, सम्ममणविसुद्धिहे च । विइबंदणाइविहिणा, पण्णत्तं वीयरागेहिं ॥ २ ॥ साइम्मि अपि- रकरणे, वच्छल्लं सामणस्स सारोत्ति ! मग्गसहायत्तणो, तहा अनामो अ धम्मात्री ॥३॥" तत्रापि प्रतिदिनकर्तव्यमाह-- नवकारेण विवोहो, अणुसरणं सायगो वयाइम्मि । जोगो चिइवंदण मो, पचक्साणं च विहिपुव्वं ।। ११२ ।। गाहा व्याख्या -'नमस्कारेए विवोधः' इति मुमोत्थितेन नमस्कार पठितव्यः । लथाऽनुस्मरणं कर्तव्य श्रावकोऽहमिति, प्रतादी विपये स्मरणम् । व्रतानि च मे इनिपाठः ततो योगः कायिकादिः । 'चैत्यवन्दनं' इति प्रयत्लेन चैत्यब- न्दनं कर्तव्यम् । ततो गुर्वादीनि अभिवन्ध प्रत्यारयानं च 'विधिः पूर्वकं ' मम्यगाकारशुद्धं प्राह्यम् । इति गायार्थः ।। ११२ ।। " " नवकार - ततः " तह चेईहरगमणं, सकारो वंदणं गुरुसगासे । पचक्खाणं सवणं, जइपुच्छा उचियकरणिकं ॥ ११३ ॥ गाहा व्याख्या--' तथा चैत्यगृहगमनं ' तथा. विधिनैव पञ्चविधाभिगमाराधनेन चैत्यगृहगमन-जिनबिम्बमदन. प्रवेशः । सदुसम्-" ममित्ताणं दण्याणं विरमग्गग्याए, प्र. चिसाणं दव्याणं अविउस्मागणयार, पगलमाडिएवं सरासंगेएं, "अणुरगहो" भ।
प्रापकर्म " मकरण (१०३) पामुपासे अंजलिपरगहेणं, मणमा गतीमादेएं। 'सत्कारः' माल्यादिभिरभ्यर्थनमहलविमाया इति गम्यने, 'चन्दनं' प्रतिं पैत्यवन्दनाविधानेन, मतो गुरमकाशे प्रत्यारानं 'मयं गृहारिगृहीतप्रत्यारयानस्य गुम्माक्षिकत्वविधानमित्यर्थः, सव - षणमागमस्येति गम्यते, मदनन्तरं ' यतिच्या ' साधुरारिमंयम- पातप्रिन्दनम् , सत्र प उचितकरणीय ' यनेग्लानत्वादावोपयम- दानापदिशनादि विधेयम् । इति गाथार्य. ॥ ११३ ॥ . मन:- प्रविरद्धा घवहारो, कालं तह मायणं च संवरणं । पहिरागमसरणं, सफारो वंदणाई य ॥ ११४ ॥ अविरतो" गाहा व्याख्या-- अविरद्धा ध्यवहारः भावप्रदर्शिनपधाराकाशनपरिहारणाल्पावधप्रवृत्तिरित्यर्थः । काले' अवसर देहागग्यानुगुणे प्रत्याख्यान रितसमयस्वरूपे तया भणितविधिना । यदुराम चिया र दारिरिया, भापनि बोगो पदो पायथ्यो । नायं पियालिगा, एत्पंप परिग्गर पसायं ।। १॥ अपिभोण पविसी, टाणुषवमो म नियमसरएं पासहिगपिरिया विहिगा, परालयुषमाण उपभोगो ॥२॥ हस्य ! • भोमन 'पाहाराभ्यवहार : ' समुपये। 'नन्तरं संभवतो पन्थिमहिनादेः प्रत्यास्यानरप महल मित्ययः । मनोऽपर पैत्यगमनं ' स्वगृहादपायतने पानम्। भवर मिसानोपदेशः माथुममाप इति गम्यते । गाये गए नारिमारियानो RAIN TE यो । भरणविषयातना ।
(१०) दरिमसूरिसर पा, यतस्तेषामपि यन्दनावसरे प्राक्प्रदर्शिताभिगमोऽभिहिन एव । यद्वा श्रवणपदात् प्रागेव सत्कारवन्दनादिपदयोगोऽर्थतो हरया, तेनाई दिम्पविषय मेय सत्कारादि । इति गाथार्थः ॥ ११४ ॥ जइपिस्सामणमुचिो, जोगो नवकारचिंतणाईभो । मिहिगमणं विहिसुवर्ण, सरणं गुरुदेवयाई ॥ ११५ ।। गाहा व्याख्या-' यतिविभ्रमणं' साधूनां येया- पृरयस्वाभ्यायादिधान्तानां पुष्टकारणाराथाविधावफादपि देहरा. पनोदनमिच्छता सपनयन फरणीयमिति गम्यते, मानत्वाप मा. म्यतेपान्तदात्यम् । यदा विश्राम्यतः प्रयोग इति शान्तस्य पिपि म्युटि प विधामणमिनि च भयनि । उपिता 'वभूमि कायोग्यः । योग ' घ्यापारः। ममेवाह - नमस्कारपिन्तनारिका, पादिशब्दार परिषदिनाकरणगुणनारिपरिषदः । सतो 'गृहगमन निजयरमगमनम । नत्र धित' विधिना शयनकिया। समेवाह----मरणं ' मनभि धारणम, उपकरणलाप गुणवर्ण- नादिर • गुरुदेवतादीनाम ' गुरुणा-धर्मपान देताना - অনাম , আখি থাকোলা মাগনা पीनां ग स्मरणम । इति गायायः ॥ ११५॥ अन्य गति, मोहदगंया मनामनाय । ल्याकबरा, नयिाए परमाणी ॥ ११ ॥ पत्रमा 'सोन. भ गावाच्या . भाषकधर्मविधिमकरणम् । (१०५) लक्षणे, पुनारामा विशेषणे, मुख्यमार्ग विशिनष्टि । तदुक्तम्---- " उत्सर्गप्रक्षचारित्वमसेवा पारिणामिकम् । अवश्यं तेन कर्तव्यं, दुरन्तः कामविहवरः॥१॥" इति । ' मोहजुगुप्सा' खीपरि- मोगहेतुवेदादिमोहनीयनिन्दनम् । यथा--" यल्लाजनीयमतिगोप्य. मदर्शनीयं, यीभत्समुल्वणमलाविलपूतिगन्धि । तद् याचतेऽगमिह काममिन्तदेवं, किं या दुनोति न मनोमवषामता सा ॥१॥" इत्यादि । 'म्वतत्त्वचिन्ता च' वीकडेवराणां पस्तुतत्वपर्यालो- पनं पा योपिदकानाम् । तदुक्तम्-" का भी: मोण्यामजनं भव. दुदरदरीपूविसान्द्रद्रवायां ?, का शोभा भूरिमांसोयगडुपु निपा- पोन्मुस्येषु म्तनेषु ! । का वा लीला सुलीलाचलितजललवालोल. केप्पीक्षणेपु १, खीणां कि धास्ति रम्यं वदत बुधजनाः ! यत्र सक्किं विदध्मः १ ॥१॥ शुकशोणितसंभूतं, नवच्छिद्रं मलोल्वणम् । भस्थिराइलिकामात्र, हन्त योपिच्छरीरफम् ॥ २ ॥ " इत्यादि । 'मदिरतेषु च ' अब्रह्माविरतेपु प यतिषु बहुमान:-अन्तरमप्रीति. रूपः । यथोक्तम्- "तीरात्तीरमुपैति रौति करुणं चिन्तां समा. लम्बते, किंचिद् ध्यायनि निश्चलेन मनसा योगीव युक्तहणः । स्वां धायामवलोक्य पूजति पुनः कान्तेति मुग्ध खगो, धन्यावे भुवि ये निवृत्तमदना घिग दुखिता. कामिनः ॥ १॥ समंथारनिम- एणो, वि झुणियगे भट्टरागमयमोहो । ज पावा मुत्तिमुई, कत्तो वे पकवट्टी वि ॥२॥ जं विसयविरतावं, मोक्ष मझायमावि. पाणं । तं मुण्ड मुणिवरो पिय, अणुहषो न उण भरणे ति ॥ २ ॥” इत्यादि । इति गायार्यः ॥ ११६ ॥ . - (१०) हरिमसूरिसंहा सुत्नविउद्धस्स पुणो, मुहमपयत्येसु चिसरिमासो । मवठिइनिरूपणे वा, महिगरपोवसमचित्ते या ॥ ११७ ॥ सुरा" गाहा व्याख्या-'सुप्रधियुद्धस्य पुन: 'निशा. पगमेन जामास्तु भाषकस्य सूदमपदायेंषु ' कात्मपरिणामाथि पित्तविन्यासः ' मानसावेशनं करणीय इति गम्यते । 'माधि विनिरूपणे ' संगारगंभषभाषपालोपने पित्तविन्याम ही प्रा. तम् । यथोक्तम्-"पिया बागो पामो भवति जाको पापुरदिनो, रिशुमाना भपनि दुदिता मा.पि जननी। भविष्टः स्यारितः परिणनि रामागुणतया, जनी धित मंसार तापिरमाी गोलिर. मनि ॥ १॥" इत्यादि । वाशनः पूपिया पान्तरणोता। • अधिकरणोपरारिसे वा' प्रकलाह तामणापत्तोपो का, हत्यादीनि पाधिकरणानि ।शेष गुगमम । इनि गाथा ॥११॥ भाउपारिहाणीग, प्रगर्मजगहियाण व गिगे। गणलामदीवणाण, धम्मगुग गमिति ॥ ११ ॥ " पारग" गाहा गागा-- मागुम्हिणी जि नायुजगमगाय भिनगागी गोग । पालग-."मा गुग्गा, पूमिनियम | MEITT. परिनिगमम् ॥ १ ॥ भलिहान, प्रति निमामना मी मर जानन. In t. sonift मगरिमान fre " आमनागरिमानाATHI, MA: मामा, . " করধিষ্টিত। হি-শাবায়ে গলায়ৰ বিষম বি মনিবম অতঃ। মা- ধামাক্ষমাত্রথলবন্যা- ৫। মসফেী মা, যুবিল্লা ফনিক {{{} বিশু মুখ্যম, যা ময়ৰীঃীষী। কী- খিী , মুদ্র বিশ্ব ধবী । ২ ।” ‘লাম- নাষা 'ধ-বি পাৰ কাষ ধন, বাব-মনি- জয়যাতনাহীনা-না তানবনা হয়া যাও~~ স্ব স্যা কম, যার যন্ত্রটি বাষষ্টি। * বাধা দিল না, মধ্য শামিল। বি খিলগতমসলা ধষনগা খ । মধু ক্ষার্লষযমাম প, ব্যয় দাবানলী ;} ” যান স্বয়ং ও , জী ব মাশীষ ঞ্জ। বাবা , লি মােনি বিষয় ।} {{} ra মা ন হি, সুই সাব আম গল্প খি। যার ফ মামা, সিমানা কি কাষী ? {২}} ” ঘাপ্ত শিবি’ ব্যানাবিধাব- বান্ধবদৌকাষাধন বিধি-বিধু। যথা-~~ সা. সব সম্য, কি য মন থাম না। সন্তান নি. যক , wষাকনা । ” -“সি- ডিম খণ্যা, ধান্ধাবানাবাহিনী। বিনিময় নামিয়ে মাখ। সুবিদিনা । যাৰ ন কি, যাবি নাৰি। যারাসমীযেযিনা যা ধ দিবা ৭ "। হবি থা: {{r { ।
(१०६)
रिमरिसर
सुनविउद्धस्स पुणो, सुहमपयत्येसु चिराविमासो।
मवठिइनिरूपये पा, माहिगरपोयसमपि वा ॥ ११७ ।।
"सुरा" गाहा व्याख्या--' मुमकिपुस पुनः 'निn.
पगमेन जापतन्तु भाषकस्य ‘सूदमपाणु' कात्मपरिणामा
• पिपिन्याम: ' मानसासनं करणीय पनि गम्यते । 'मानि
लिनिरूपणे 'गंमारगंभषापयालोगन पित्तमिन्याम पनि प्रा.
नम् । पयोम-"पिता दामो दागो भाति जनकपीती,
yिागा भवति दुहिता मामि जननी | पनिषा
परिणमनि शमाःगुणतया, जनोविद मंगारे ताकि मानली.
मात ॥१॥" यानि । बारादः पूषांसगा पपान्तरघो।
• किरणोपरागनिने
पानलह सामगारांनोगने का
हातीनि नाभिकरणानि । गुगमग । तिपा) HAR
भाउपागिहाणीप, प्रगर्मजगपागप गि।
मणमामदाणाण, धम्मगुगन ११ ॥
गादा माया--' भागुणमिणो 'fix.
मात्रामा भिनमा गांग । माग - 4
गुगTilmमिनिमम | भाnिiamri
ifrमम् ॥ft ममम्मान,
हिमप ममतापमान,
horretan" rati uyrrifyTut « le
'F१ सालाना-funna, REE ,
নামমবিঞ্চিত। বি-সায্যে খুবই বিখ্যাত ছবি মনিকা যাঃ খন- ইনােজোয়াঘেলীয়া । কাীে তমা, মহিমা সঙ্ক ॥? {{ বিষয় ও গান, বিদ্যা বনৰীযুষা। ফায়া- ভৱিষা ব্য, স্র বিষয় হলো } }}” ‘দাবলাম- লাখ ' -খাৱিীৰ লাথি কালবে, দাময়-মনি সম্বোঘালাথিলা-খালা লামাখনা করা। হয~~~• ৪ যা শ, ষ্ট বুঝা যাই। * যায় নি যা, ঘ দামনিমা। ছবি- বিমঘনালা বনশ্যি যুগ । সৎ কাম্যমাম- জ, যানলী ৭। যৌ~~~“না মুম্বই ৪ , ব্রা ধঘ মাম । খলিগামায় ঘি, কান মােরি বিষয়ে {} {{{ মা অন্ত্রে ধি, খ্রয় নাম নাম হল বি। ঘশমি ভাঙ্গা, নিমামা কি কাযা ? {} ২ ! ” মধু বিধিগ্রস্তু’ গ-ারিবাৰি লীখছোঁঝামধনধু বিধি-বিধ। এখ-~~~* অর্থ- ধন সবা, কিপ য মহন ধমেই ক্ষী। মম নি- শযেন খ, বাকি অশ্লী } {} "বধা-নি- বিশেষােলা, শাখাযানাৰিকাৰেনিনা । বিনিপথয়া- নামায় মারা জিযিনা শষ্যাণে ন যাব, সামখি ন ৰীৰি। অসমী : দিশা । ২। * । বি খা: {{ }
No text on this page.
যবিধিমলে। চাদি সাব ! সিগন। পাখি যদি শিদি, পী- মি ফিনিৰি কয় ।।}{1} খাদি। ঝি ? - মা 'মষ, -মনিষী মানুষ যা দােষ-শূন নিবিংশালায়ন পােব ' সয়াবি, যুবিন ৫ শ নাই। খাব:}} {{ ৰৰ শহিঙ্গা শ বি, যে ব র যিযন্ত। শৰিৰেীয়মূক্ষ্মী, ভাব বিবিয্যা। (২০ * ম " । ---*ীৰ ' স্যুদি ময়ম যিষি, অল বোর্থ সংযুখৰ সাক্ষসাধিত্ব কৰ বিখ, অখ- ন্যায় বিশ্বা।" (ব্যাকি? মলি- বিনাপ্তান কমানায় নিময়ান--- ' মসলা * গুন ' বা • ইংলায় 'মমিনুষ্টান বি- ঃ গাখীৰ দু} কি মা? মামুনঃ শান্তি প্রায় ঘন খাবয়মঃ বিবিবিসি খাধে হই ৫ মিথিমঘাষ, বগ- ধূপকাে সবিধাসমূসাথিয়ামস বা মই মই শিব খে। বি " খুব খাবার # গাই। গাধ: {} খে ঋমিথি নং ধূল মধ্য, মাথা খুনখালি বিখ্যমিকাণ।
(१०८) हरिभद्रसूरिसंहग्धं तथा- - " पाहगदोसविवक्सो, धम्मायरिए य उज्जयविहारे । एमाइचित्तनासो, संवेगरसायणं देह ॥ ११९ ॥ बाहग गाहा व्याख्या-याधकदोपा:-अयोपार्जना. नुरागादयो ये यस्याध्यवसायकालुष्यहेतवः स तद्विपक्ष-तदपगभहे. तो चित्तन्यासं विदध्यादिति योजना । यदुक्तम्-"जो जेणं वाहिजइ, दोसेणं वेधणाइविसपणं । सो खलु तस्स विपक्सं, तव्यिसयं चेव भावेजा ॥ १ ॥ अत्यम्मि रागभाषे, तस्सेव उ अ. जणाइमकेसं । भावेज धम्महे, अभावमो तह य तरसेव ॥ २॥ दोसम्मि य सयमेतं, माइत्ताई य मध्यजीवाणं । मोहम्मि अदायूरं, पत्थुसहावं मुपणिहाणं ॥ ३ ॥" इत्यादि । धर्माचार्ये' धर्म- दातरि गुरावित्यर्थः । यथोक्तम्-"इन्छे येयावडिभ, गुरुमाईणं महाणुभाषाएं । जेसि फ्भावणेयं, पत्तं सह पालिनं घेष ॥१॥ तेसि नमो तेसि नमो, भावेण पुणो यि घेष तेसि नमो | अगुवा फयपरहियरया, जे एवं दति जीयाणं ॥२॥" इत्यादि। ' उ. तविहारे ' अप्रतियद्धमामकल्पादिविहारे साधुगत इति गम्यो, ध. माचार्यविरोपणं वा । यथोक्तम्-"विधा शुद्ध भैई जलमपि मितं प्रामुकतमं, मलैः शिनं गायसनमसदेवावृतिकरम् । प्रमः छांवृत्तित्वं कचिदपि शमः कोऽपि मनमो, नमस्यामः सा भरिन. मिति येपामभिमसम् ॥१॥" एवं पवित्तविन्यागं फलानिशा. रेण निगमयनि-एपमादिषितम्यास: एयंप्रकारगन्यायारम प्रमादनिन्दादिचिन्तनम् । यपोटग्-"शिवराममूलम, दुरापमा । .
No text on this page.
- “ " । (१०८) हरिभद्रसूरिसंह, तथा- पाहगदोसविवक्खो, धम्मायरिए य उज्जुयविहारे । एमाइवित्तनासो, संवेगरसायणं देह ॥ ११६ ॥ बाहग गाहा व्याख्या-बाधकदोषाः-अर्थोपार्जना- नुरागादयो ये यस्याध्यवसायकालुष्यहेतवः स तद्विपक्षे-तदपगमहे. तो चित्तन्यासं विदध्यादिति योजना । यदुक्तम्- " जो जेणं चाहिजइ, दोसेणं वेषणाइविसरणं । सो खलु तस्स विपक्रम, तश्विसयं चेव भावेजा ॥ १ ॥ अत्यम्मि रागभावे, तस्मेय उ अ- जाइमकेसं । भावेन धम्महे, अभावमो तह य तस्सेव ॥ २॥ दोसम्मि य सयमेत्तं, माइत्ताई य सव्वजीवाणं । मोहम्मि बहाथूरं, पत्थुसहावं सुपणिहाणं ॥ ३ ॥" इत्यादि । ' धर्माचार्ये । धर्म दारि गुरावित्यर्थः । यथोक्तम्-"इन्छे येयावडि, गुरुमाईर्ष महागुभावाणं । जेसि पभावणेयं, पतं तह पालि पेय ॥१॥ तेसि नमो तेसि नमो, भावेण पुणो विघेव सेसि नमो । भणुए फयपरहियरया, जे गयं देति जीवाणं ॥२॥" इत्यादि। तविहारे ' अप्रतियद्धमासकल्पादिविहारे साधुगत इति गम्पन, ५. माचार्यविरोपणं या । यथोक्तम्-"विधा शुद्ध भैई जलमपि मितं प्रामुकतम, मलैः मिनं गानं यसनमसदेवापुतिकरम् । भम्। वृत्तित्वं कपिदपि शमः कोऽपि मनमो, नमस्यामः साभरित. मिति येपामभिमतम् ॥१॥" एवं चरितवियागं फलनिराग. रेण निगमयति-'एपमारिधिमन्याम:' पयंप्रकारमन्यायाम प्रमादनिन्दादिचिन्तनम् । यपोग्-"शिवराममूसमे दुरापमा. । - मात्मानन्दनन्धरत्नमालायामद्यापधिमुद्रिवाना ग्रन्यानां सूची. समयसरयस्तव ३ भवप्रकरणम् होनालिका बतादूतम् २६ प्रजिया यानम् ५पालगनतिका देस्थिनिम्तो लभल्पाहुल्य व मिerform सम्धितिरलर माधारणम् 1. माण (माध्यविवनिग ८ सम्मरीमुदी reyदिखा अमरलर सिटीच्या शामलालम) ३. कल्पक मुनिका या भूमि २. सध्ययनम् । मारियर- यिोनम् । "गतिका १४ मारपालबत्य २१ आषारोपण "यसभा "दिगरपालिका "पर्विशिक्षा १ परमाणु-पाल-निगरपत्रिभारी ११ देशान्दादिभाष्यम सिदाशि १४ापम “रिवार nमारनयनादि. टीरया ममत्तम् ३८ गुरगुणाविशत्यNिTRE साधनमा २१ समरस सम्म ..समागम ২) আনুষালিৰ ११ रत्नपारस्पारण्य HAR reOHIT (११०) हारमद्रसुरिसंहब्धं शक्त्या नाम नियध्नता यदविध किश्चिन्नित्रद्धं भवेत् , तत् सिद्धान्तविपक्षणेः क्षमिजनः तम्यं विशोऽयं तथा ॥१॥ इति विहितवतोवृत्तिमेतां स्वशक्त्या, यदभिमतसमीहापूर पुण्यं मयाऽऽमम् । तदुदितशुभभक्त्या धर्ममेवेति भन्याः!, विदधतु यतिभक्ताः साधुसन्मानदेवाः ॥ २ ॥ इति श्रीमानदेवसूरिविरचिता श्रावकधर्मविधिप्रकरणस्य वृत्तिः परिसमामेति ॥ अन्याप्रमुरेशतोऽनुष्टुप्परिकल्पनया पंचदशशतानि पहर्विशत्यु. तराणि अतोऽपि १५२६ ॥ 90000000 ॥ समाप्तमिदं सात्तिकं श्रावकधर्मविधिप्रकरणम् ।। ATIO00000 J. बतुरंग" ।
आत्मानन्दप्रन्यरत्नमालायामद्यावधिमुद्रिवाना ग्रन्थानां बची. - समरमरपस्तव । २५ चतोदूनम् २'कमवप्रकरणम् २६ मशरिकान्याख्यानम् ३ लोकनालिका २७ चम्पकमालाकथानकम् ४ योनिस्तव. २८ सम्यक्त्वकौमुदी ५कालमप्ततिका २६ श्राद्धगुणविवरणम् देहस्पिनिम्तको लभ्यत्पबॉन्च च ३. धर्मरत्नप्रकरण (स्वोरकटीकन्या - सिददक्षिका सपलतम् ) कायस्थितिम्तव ३१ कल्पच सुबोधिकानाम्न्या टीक- भावप्रकरणम् या भूषितम्) १. नेवतत्तप्रकरणं (माध्यविनिम- ३२ उत्ताध्ययनम् ( भावविजयगणि- मलकृतम्) विरचितरीकयोपेतम् ) ११ विचारपशाशिका २१ उपदेशाममतिका १२ बन्धर्विशिका ३४ कुमारपाटयबन्धः १३ परमाणु-पाल-निगोदषििशका ३५ आचारोपदेश १४ धावपतमाप्रकरणम् १६ रोहिग्यशोकचन्दकथा १५ देववन्दनादिभाव्यत्रयम् २. हातमागटक (ज्ञानमार्गनाम्न्या १६ सिदपमाशिका टीकया ममलानम् १५ अनायउछलकम् = যথগ্নিমিয়া १८ विचारमतविध (दिपिकया भूषितम् ) १६ अन्पबहुत्वर्मितवीरस्तवनादि ३९ समयमारप्रकरण सटीवम् २. पवस्वम् ४. गुलमागरम् २१ अम्बूस्वामिचरित्रम् ४. धम्मिलकथा २२ रत्नपालनपकनिकम ४२ धन्यकथानकम् २३ सूजरत्नापली ४३ प्रतिमाशतकम् २४ मेषतसमस्यालेख. ॥ चतुर्विशतिस्तुतिमाः ४५ रोहिणेयकथा ४६ क्षेत्रसमासप्रकरणे ( स्वोरमाटीक- या भूपितम् ।) ४४ श्राद्धविधिः (विधिकौमुदीनाम्न्या योपेतः) ४८ पहत्संग्रहणी ४९ षडदर्शनसमुचयः ५. पममंग्रह. ११ मुहतसळीर्तनमहाकाव्यम् ५२ चत्वारः प्राचीनकर्मपन्या १३ सम्बोधमतति ५. वलयमाला कथा-सम्कृत ५॥ सामाचारीपसरण (स्वोपदीक- या मूर्षितम् ) १ करणायमायुधनाटकम् । ५७ कुमारपालचरित्रमहाकाव्यम् ५८ मदावरवरिय ५. कौमुदीमियाणन्दनाटकम् १. प्रबुदहिगीयम् " धर्माभ्युदयम् ६२ पनि ग्रंन्धीज्ञानानुनीयामप्र. इवीरकरणे १३ रपमादा . गियानतम ६६ दानप्रदीपम् ६६ बंधहेतूदयत्रिभंगी मादि ६. धर्मपरीसा ६८ सप्ततिशतस्यानकम् सदनमहाभाष्यम् ७. प्रश्नपतिः ७१ कल्परिणायली ७२ योगदर्शनम् ५३ मंडलप्रकरणम् देवेन्द्रनरकेन्द्र सटीकम् ५५ मुमुमनुपादिकपानकम् १ धावकरमविधिः सदी ७७ मेपलं सटीकम् ७८ गुल्लापविनिभयः समीर छपायेला परशुरण संहार १ मेहत्रयोरशोरया. २ गुगतपरिवम् ३ मुदर्शनायरित्रम् (प्रथम भाग) ४ जरामारी. जेनानिया Largभावश्यक्यिाम्मागि .मयालयानम् भRT 403 h
No text on this page.