Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
Pakarn Ratnakar-4
Front matter
No text on this page.
प्रस्तावना. आ प्रकरणरत्नाकराख्य पुस्तकनो चतुर्थ नाग, अज्ञानसिंधुनायिसुझ पुरुषोनी कृपाधी संपूर्ण करीने, यत्किंचित् ग्रंथप्रयोजन संबंधी सूचक लखाण करवाने विछ- जन पासेथी अनुज्ञा मागी ल तुंः- था चतुर्थ नाग सर्वोत्कृष्ट ठे. तथा सघला सूक्ष्म अने स्थूल बुद्धिमान् सजनोने थाहादकारक थाय तेवो ते, कारण के सांप्रतमुजितकृत नागमा मुख्यत्वे करी जे अस्मन्मताजिलापि साधु, साध्वी, श्रावक तथा श्राविका प्रभृति ते, तेने निश्चय करी आपणे अर्हन्मतस्यत्व कदेवाइए? ए विपयानुं यत्किंचित् ज्ञान थाय, एवा हेतुथी क्षेत्रसमास, संघयणीसूत्र तथा पट्कर्मग्रंयनो वालावबोध सहित सविस्तर समावेश करेलो ते. अन्यच्च या प्रकरणरत्नाकराख्य पुस्तकना प्रथम नागथी चतुर्थ नाग पर्यंत श्रीमदर्हत्प्रणीत चतुरनुयोगनो पण यत्किंचिद् समावेश करेलो ते. प्रथम संघयणी नामक ग्रंथ, जे एतत्पुस्तकगत कस्यो वे, तेमां देवादिक चातुर्ग- तिक जीवोनां प्रत्येक जुवनादि छार कह्यां ते. तेमां पण देवगति संबंधी व्यक्तता विशेप वे. ज्यांसुधी ए ग्रंथनुं ज्ञान न होय, त्यांसुधी ते मनुष्यने देवादि चातुर्गतिक जीव विगेरे, प्रतिपन्नत्व होतुं नथी, माटे एनुं ज्ञान अस्मदादिकने मेलववानी अत्यावश्यकता ठे. श्री जिननगणिक्षमाश्रमणकृत वृहत्संघयणी जणवानो हालमां विशेष परिचय न होवाने लीधे मात्र था त्रणसें गाथानो संघयणी ग्रंथ, सांप्रत समयमां वाहुल्ये करी स सजानो नणे वांचे ठे, माटे तेज ग्रंथ श्रा पुस्तकमां मुजित कस्यो . वीजो क्षेत्रसमास नामनो ग्रंथ, श्रा चतुर्थ नागमा दाखल कस्यो ठे, ते पण सूत्र- रुचिमान् जीवोने जाणवोज जोइए, केमके तेमां जंबुदीप प्रमुख मनुष्योने रहेवाना अटीछीपना कुल गिरि, अह,कुंभ, नदी, पर्वत, शिखर इत्यादिक शाश्वता पदार्थानां मानादिकनुं स्वरूप सविस्तर जणाव्यु ठे. जुर्म के ए सर्व पदार्थ पृथ्वीगत वतां तथा तद्द्वानदायक एवा महरिचित ग्रंथो वतां स्वधर्मानुसारीने तेनुं ज्ञान न होय तो केवी मोटी भूल गणाय? माटे ते ग्रंथ पण एतत्पुस्तक मध्ये दाखल कस्यो ते. यद्यपि पूर्वाचार्यविरचित महोटा क्षेत्रसमास उपर श्रीमलयगिरि महाराजे सुमारे सप्तसह- स्राधिक श्लोक टीका करी , तथापि ते क्षेत्रसमासनो वालावबोध न होवाने सीधे तथा स्थूल बुद्धिवालाथी तेनो लान न लश् शकाय तेथी तथा हालमा घणा खरा सजानो था पुस्तकमां मुखित करेलाज क्षेत्रसमासतुं थध्ययन अध्यापन करे ठे माटे तेनेज या पुस्तकमां तापी प्रसिद्धतामां मूक्यो ते.
प्रस्तावना. था चोथा नागना अंतमां व कर्मग्रंथ पण लीपीकृत कस्यावे. ते केमके तेना परिपूर्ण ज्ञान विना मनुष्यने कर्म अने जीव स्वरूप संबंधासंबंधे करी ज्ञानाज्ञानात्मकत्व उत्पन्न थाय ते तेनुं यथार्थ र थावतुं नथी, अने ज्यासुधी ज्ञानानाव होय, त्यांसुधी संपूर्ण कर्मनि माटे एतग्रंथाच्यासी जीव, श्रात्मस्वरूप ज्ञान पामी, कर्मनिरा कर प्राप्त थाय ते थने जेणे कर्मनु स्वरूप यथार्थ लाध्यु ठे तेणेज श्रीवीतरा निर्मल रहस्य स्पष्ट जाएयु ठे, एवो निश्चयज . ए कर्मग्रंथ मध्ये कर्म संबंधी विचार थति सूक्ष्म रीते दर्शाव्या वे. हिमान् श्रोता तथा वकाने तुरत थाय . एमां जूदी जूदी वावत वेचन कर्यु के जेधी स्थूख बुझिवाला मनुष्य पण समजी शके. से शुं ? ते कर्मनी मूल प्रकृति केटला प्रकारनी ठे? तथा उत्तर या प्रकारनी ठे? तेनां नाम तथा स्वरूपy विस्तार साये निरूपण ठे. दिक कर्मप्रकृति साये जीव, केवी रीते बंधाय अने पागे केवी रीते वूट झान ए ग्रंथथी मसे, ए रीते ए ठए कर्मग्रंथोनी उन्नति प्रसिक, म. कहेवु यस ठे. खाएक देदस्य इंडियविपयना सुखने सत्य कहेता एवा नास्तिकप प्रतिमाये करी स्वमुखथकी था प्रमाणे वाग्विदोष निस्सार करे :- त्रात्मक धर्म थने मिथ्यात्वविरतिप्रमादकपायमय अधर्म पण नथी क्ष नथी, पुण्य नथी, पाप नथी, श्राश्रय नथी, संवर नथी, कर्मानुजय नाशवु नथी, परजव नथी, देव नथी, देवी नथी, नरक नथी. गवितंडावादना खंमनकारक एवा था ठ कर्मग्रंथो ठे, ते नो खरेखरोड पंक वांचयाथी तथा श्रवण करवायी थशे. संघो उपर मुख्यत्वे करी जूदा जूदा त्रण पंडितवर्याए वालावबोध करेलो मितश्रेष्ट जीवविजयजीनो रचेसो ठे, ते घणो सरस . तेनी श्लोक दश सदसनी है. बीजो वासावबोध टीकानुसारे पंडित मतिचं जी- तेनी लोकसंख्या सुमारे द्वादश सहस्रनी . ते ग्रंथ पण थधिक प्रशं. प घासाययोध पंमितरत्न यशःसोमशिष्य पंमित श्री जयसोमकृत वे. गए फेटलीएक वातो एवा खुलासायी तथा सरलताथी समजावी ठे मज अपनार कदी जात्य बुष्विासो होय तोपण तेने सहजमां सम- एसए कर्मयंयोमा थति सूक्ष्मायनी घातो होगाथी ते सर्वर्नु स्मरण, क . न - प्रस्तावना. अझ वांचनार सांचलनारने तुरत उपस्थित रहे एवं नथी, माटे वालाववोधकर्ताए एवी खूबी वापरी ते के जे जे स्थले एज वात फरी प्रसंगे थावे, ते ते स्थले ते वात संलग्न करी ठे, के जेधी वांचनार सांचलनारने ते अवश्य याद रहे. वली ज्यां ज्यां अपूर्व अपूर्व विषयक सूक्ष्म विचारो श्राव्या ठे,त्यां त्यां टोकानुसारे तथा अन्य ग्रंथानुसारे ते विपयोना स्पष्ट अर्थ लखीने तेनां रूप दर्शाव्यां ठे. एटले 'अमुक वात शी हशे?' एवो संशय किंचित् पण रहे नहीं. वली तछिपयक सविस्तर अधिकार जे ग्रंथमां होय तेनो प्रेक्षणप्रयास पण न रहे. एतादृश रचनायी वालावबोधप्रबंध कस्यो ठे, तेनी अतिमनोहर रचनानी खूबी, सजानोने स्वकीयदृष्टिपथगत तथा श्रवणातिथि थवाथी मालम पम्शे, माटे तेनी अति स्तुति प्रस्तावना नूयस्त्वजयश्री लखी नश्री. ए वालावबोधनी श्लोकसंख्या सुमारे (१७०००) ठे. प्रथम ज्यारे लिप्टो प्रसिद्ध कीधां, ते वखते पूर्वोक्त पंमित श्री जीवविजयजीविर- चित वालावबोध सहित ठए कर्मग्रंथो ठापवानो विचार हतो, परंतु ते ग्रंथ जोवाश्री ते मध्ये पदेखाश्री मामीने पांचमा कर्मग्रंथ पर्यंत पांचे कर्मग्रंथनो बालावबोध सामान्य विस्तृत हतो, पण जेवो जोए तेवो विस्तारपूर्वक न इतो, तेमां पण वली पांचमा कर्मग्रंथनो वालावबोध तो घणोज संक्षिप्त कस्यो हतो, माटे साधारण बुद्धि- वाला मनुप्योने ते सर्वशिरोमणि ग्रंथनो लान परिपूर्ण रीते नहीं मले, एवा हेतुथी ते वालावबोध, था चतुर्थ नागमां लीधो नथी. कदाचित् जो ते वालावबोध आ नागमा ताप्यो होत तो या ग्रंथ, हाल जेटलो विशाल थयो । तेटलो पात पण नहीं अने क्षेत्रसमास, संघयणी तथा कर्मग्रंथादिकनां यंत्रो तथा चित्रो अने गणितनो पूरतो समावेश पण था नागमां यश् जात. वली समावेश यता उतां पण पूर्वमुजित नागत्रयप्रमाण था नाग विस्तृत थात, परंतु ते वालावबोध गपवानो विचार पूर्वोक्त कारणथी वंध राख्यो. त्यारपठी वीजो उपाय न ठतां में ठए कर्मग्रंथोनो वालावबोध टीका उपरथी करावीने ठापवानो समारंज कस्यो. ते वालावबोध, कर्मग्रंथ सहित या पुस्तक मध्ये पृष्ट (३०५) माथी मांडीने पृष्ट (३३६) सुधी गप्यो, ते वापता पूर्वप्रशंसित पंमित जयसोम विरचित वालावबोधनी प्रत, मुज हस्तगत यश् तया तेनी यथार्थ पूर्वकथित- समानस्तुति मदृष्टिमार्गगत थवाथी में मारा हृदयमा विचार कस्यो के, श्रावा महा- पंमितकृत चालाववोध ठतां श्रापणे थायश्ने नवीन कृति करावी गपवो ते उचित नहीं, मारे था अतिरुचिर, पंमित जयसोमविरचित बालाववोधन वापवो, एवो दृढ निश्चय कस्यो. *त्रीजी यावृत्ति पृष्ठ २६ थी ३१६ - ४ प्रस्तावना. पली ते मदारा विचारने अनुकूल मत्साधर्मी सर्व सुविचार जनोनी सम्मति पण पनी, थने तेए कडूं के, थावा वृहग्रंथो वारंवार शोध करी पाता नधी, माटे यद्यपि था चतुर्थ भाग घणो महोटो थशे, तथापि था थतिकमनीय चाखाववोध गपयो ते फेटलीएक रीते अत्युत्तम ठे, अने ते गपवाथी समन सूत्ररुचि, पठन- पाउन करनार सामान्य बुद्धिमाननो पण महोटो उपकार थशे. एतादृश मन्मत्यनु गामी चारप्रसार सोनक्षीने ते टीकापरथी करेला घालायवोधना गपेला चार फारम जे ठे, स्यां तेटसांज राखी पुनः पृष्ठ (३३७) माथी पंमित श्री जयसोमविरचित चाला. पयोध सहित उए फर्ममंथनो मुअणारंजनो खरो हद विचार करीने ते वए कर्म- मंथ, मारी थरूपमत्यनुसार शोधी वापीने सुघुद्धिमान् विवेकी जन सान्निध्यमा निवेदन करया ठे. ते पूफि देतुथी या जाग पूर्वमुजित जागत्रयथी अति गौरव पाम्यो है. वही या पागनी महत्ताए करीने प्रत्येक पुस्तक दीव चार थानानी किमत जेटला पेसा यधारे पण मारे खरचया पच्या ने, तेम उतां पण यंत्र श्रने चित्रादिकनो समावेश जेपो जोइए सेयो घर शक्यो नथी. मात्र श्रारंजय त्रण कर्मग्रंथनां यंत्रो दाखE पर शश्या अने शेष ते मंथोना यंत्रादिक जरूर था चतुर्थ नागमा दाखल थव जोए फारण फे यंत्रादिक जो साये न होय तो ए ग्रंथ अपूर्ण कहेवाय अने साधा रए पांगनारने फदाचित् यथार्थ ग्रंथापयोध पण थाय नहीं, परंतु या कर्मग्रंधनं मोटो पासापयोध वापयाथी तेम पनी शक्युं नहीं. अंपगलाना जयपी या पुस्तक मध्ये रहेला शुद्धताना दोपो संबंधी, सुजन पारो पमा पप मागी नयी तथापि प्रथम मुजित जागो मध्ये दाखल करेली क्षमा पना रोज था नुर्प भागमां एम मानी मुज दीनपर दीर्घ दयाहहि राखशे. थार्या गीतिवृत्तं ॥ प्रकरपरवाकर था, पुस्तक सायंत पूर्ण करि ली; मत्प्रसाद पामी, विप्न रहित भेए काम शुज सीधुं ॥१॥ जिनयर पद वंदन मय, मंगल अवसानरूप करुं प्रेमे ॥ श्म निपिपापी, थन्य कृति पण यजो पूर्ण नेमे ॥२॥ जिनवर थाणा गर्पित, नाना विनाजिरचित गिरा ॥ गद्य पद्य वा सरसा, प्रसिद्धि पामो अखंग सकस धरा ॥ ३ ॥ हाईसविक्रीडितचम् ॥ हे श्री धीर सुधीर ईश थज ने देवाधिदेव प्रनु, यदुत कि भार परिने याजो सदाये वितु ॥ थायां कृत्य अनेक ते करि शकुं रूसा सेसी, फीने माषक पुत्र भीमसि शिरे जोये तथा जेदयी ॥१॥ शा० नीमसिंद माणक. पानि पर. ३१० कर्ममंथतुं शुझिपनक कर्मग्रंथ पदेलो. १ गाथा ३जी पहेला पारियाफमा १० मी पंक्तिमांनामकर्मना गत्यादिक ७५ तथा पिंमप्रकृति र ते ते विवेचनमां पिंमप्रकृतिना स्थले प्रत्येक प्रकृति २७ समजवानी ते. २ गाथा ५ मी ठेवा पारिवाफमां ठेवटनी उपरनी पंक्तिमां स्वामी, विषय, प्रमाण, परोक्षता भने साधर्म्य एम करेल ठे ते बदल काल, कारण, स्वामी, विपय, परोक्ष ए पांच वावतमा साधर्म्यपणुं वे. ३ गाथा ४३ मी त्रीजी पंक्तिमां अणुपूर्वीनुं त्रिक वे त्यां श्रापूर्वी शब्द काढी नाखी वाधे नारे फक्त त्रिक शब्द जोइए. कर्मग्रंथ वीजो. ४ गाथा ६ ही पारिमाफ चीजानी ६ही पंक्तिमां मनुष्य ते तिर्यच अने देवायुज चांधे ते बदल मनुष्य बने तिर्यंच ते वन्ने गतिना जीव देवायुज बांधे एम जोइए. सम्यग्दृष्टि ठे माटे. ५ गाया २७ मी पारिग्राफ वीजामां धीजी पंक्तिमा क्षायोपशमिक थने दायिक ए वेउ सम्यक्त्व ठतां एवा शब्द वे तेमां क्षायिक शब्द काढी ते बदल उपशम लेई जोशए. तेने १४५ नी सत्ता होय. दायिकने तो १३० नी सत्ता होय. कर्मग्रंय त्रीजो. ६ नाया १० पारिमाफ वीजामा ठेसी ३ पंक्ति उपरनी वे पंकिमां मनुष्यधिक, चोदारिक शरीर, व्हु संस्थान थने तहुं संघयए ए ६ टालीए एम ते ते समीचीन नधी, पण ते घदस मनुप्यत्रिक योदारिक हिक यने प्रथम संघयण मली ६ टासयी ते परापर मागे ठे, थने तेमांज देवटनी पंक्तिमा तिर्यच करतां मनुष्यमा जिननाम उमेरपा नबामए फरी तनां उधे घीजे चायं पांच एम यताब्युं तेनां प्रीजे शब्द प्रपोजन पगरनो है. गापा १६ पारिमाप देहामा एमी किमाएर. मुरायु नहीए नेवारे ५० प्रतिनी पंध दोय ते स्थान. ५७ यदस पर प्रदर पारदी. पर्मनंट शेयो. G गामा २५ पारिमार, पटेलों (मास) पनी मलिहान नागना नपा लहान मार्गमा पसन्द पारपानी है.
२ . कर्मग्रंथ चोयो. ए गाथा ३१ पारिग्राफ धीजामां केवली समुद्घातनी हकीकतमा वीजे समये योदारिक अने चीजो मिश्र ए वे योगी होय ते घरावर नथी, पण तेनी जग्याए एक श्रोदारिक मिश्रयोग होय. १० गाथा ३२ पारिग्राफ वीजो ठेवट औदारिके मिश्र कार्मण ते वदल थोदा. रिक मिश्र भने कार्मण समजवा योग्य वे. ११ गाथा ५० मीनी ११ मी पंक्तिमा औदारिक मिश्र ए छिक बदल थोदारिक अने ओदारिक मिश्र ए हिक जोइए. १२ गाथा ५६ पारिग्राफ ४ थाहारक छिक अने जिननाम वर्जीने झानावरणीनी पांच आदि ६५ प्रकृति एम वे तेमां नामकर्मनी ३२ करी ते बदल नामनी ३१ घरावर मली रहे , अने एक प्रकृति घटे ते बदले देवायु उमेरवानी जरुर ले. १३ गाथा.५७ पारिग्राफ पांचमामां मिथ्यात्व गुणगणा संबंधी दसथी १७ बंध- हेतुनी समजणमां ठेवट एक जय, वीजी जुगुप्सा, बीजो अनंतानुबंधी तथा उकायनो षध एवं ए, दसमुं मिथ्यात्व एक युगल एवं १२, त्रण वेद एवं १५, वे कपाय भने १७ भो योग ए प्रमाणे ते. एमां ३ वेद वदले एक वेद जोइए अने वे कपाय ते बदल त्रण कपाय जोश्ए अने एक इंजिनी श्रविरति वधारवानी ठे ए ३ यावतमा सुधार थागस जतां १५ मा पारिग्राफमा तेज गुणगणासंबंधमां दसथी १७ वंधहेतुना सरवा. सामां १६ बंधहेतुना नांगा २२६३०० कर्या ठे ते बदल २६६४०० समजवा. १४ गाथा ६७ मा ठेवट शेष २५ मोद प्रकृतिनो उपशम थयाधी जे स्थिरतारूप चारित्र प्रगट थाय तेने ओपशमिक चारित्र कहीए तेमां २५ वदल २१ समजवानी ठे. १५ गाथा ६० प्रथम पारियाफमा दायिक चारित्र संबंधी हकीकतमां पण पूर्वोक्त २५ पदस २१ समजवी. वसी तेना वीजा पारिग्राफनी एमी पंक्तिमा अवधि अने मनःपर्यव ज्ञानावरण पनी जे अचनुदर्शनावरण वे ते अत्रे निरुपयोगी होवाची काढी नासयु. यसली तेमा ठेवट चे पंक्ति उपर अनंतानुबंधीया मिथ्यात्व मोहनीयना क्षयो- पशमे होय अने समकित मोदनीयना उदयने वेदे एवा शब्द वे तेमां अनंतानुबंधीया ४ थने मिप्यास मोदनीयना दयोपशमे अने सम्यक्त्व मोदनीयना उदयने वेदे त्यां वेदक सम्यकूल होय. १६ गाया ३१ चौथी पंकिमां उपशम सम्यकदृष्टि बदल दायिक सम्यक्टष्टि ग्रहण करवं. नदि तो अनर्थ याय.
बदल अध्रुव उदयी ग्रहण कर्मग्रंथ पांचमो. कर्मग्रंथ पांचमो. १७ गाथा ५ मी पारिग्राफ ४ थामां आदि अध्रुव लखेल ठे त्यां आदि ध्रुव जोइए. १७ गाथा ६ ही पारिग्राफ २ जानी वीजी पंक्तिमा वर्ण ४ ते त्यां वर्णादिक ४ जोशए. १ए गाथा ७ मी पारिग्राफ त्रीजामां ७ मी लीटीमां अध्रुवबंधीनी कहुं ते त्यां ते करवी. २० गाथा ए मी पारिग्राफ वीजामां सम्यक्त्र तथा मिश्र मोदनीयनी सत्ता अनादि मिथ्यात्वीने होय ते बदल न होय एम व्याजवी . २१ गाथा २४ मी पारियाफ पहेलामां ७ मी पंक्तिमा ३३ सागरोपम पूर्वकोडी पृथक्त्व कमुठे त्यां ३३ वदल १३२ सागरोपम संजवे ठे. मिथ्यात्व सास्वादनना थन्नाव नणी. २२ गाथा २७ मी पारियाफ पहेलामा ६ ही लाइनमा अवधि दर्शनावरणीय पठी केवलज्ञानावरणीय ठे ते ज्ञानावरण शब्द काढी दर्शनावरण शब्द करवानो ठे. २३ गाथा श्ए पारियाफ वीजामां 9 मी पंक्तिमां पीत वर्ण अने कट रस ते त्यां नील वर्ण अने कटु रस जोशए. श्व गाथा ३२ वीजी पंक्तिमा खास चतुष्कमा उपघात गएयुं ते तेने वदले उद्योत जोइए, कारण के तेजसू पंचकमां उपघात गणा गयेल ठे. तेज गाथानी वीशमी पंक्तिमां सेकडा वप ते कर्मनी अवाधा जाणवी त्यार पठी ते शब्दना वदले श्रने शब्द जोइए, पठी जघन्य शब्द ते तेनी पठी स्थितिबंधे एटला शब्द वधारवा जरुरना लागे वे. थने तेज गाथामां ठेवट १४७ प्रकृति मेलवी ते तेमां गाया २६ मीना यावेल नरकायु, देवायुनी हकीकत नेगी गणवी श्रने जे गाथा ३० मा समकित तथा मिश्र मोहनीय गणी ठे ते प्रकृति मेलववा माटे समजवं, तेनो स्थितिबंध दो होतो नश्री. वली १५७ मेलववा माटे थाहारक सप्तक तथा जिननाम तथा मनुष्य थने तिर्यंचर्नु थायुप्य जे थागल यावशे ते दश वधारवाथी १५७ मती रदेशे. २५ गाथा ३३ पारिग्राफ वेखानी पांचमी पंक्तिमा संख्याता वर्पना मनुष्य विना थन्य गतिथी चवी युगलीयुं मनुष्य न थाय ते ठेकाणे संख्याता थायुप्म्यवाला मनुप्य अने तिर्यंच विना एम समज. तया त्रीजी पंकिमां मनुष्यतुं लग्युं ते त्यां मनुप्य श्रने तिर्यंचनुं जोइए. २६ गाथा ३४ पारियाफ पहेखामां तेजी लाइनमां तेटला काले हीन शब्द :
४ कर्मग्रंथ पांचमो. हीन शब्द याद करवा योग्य ठे, त्यां थने शब्द मूकवानी जरुरीश्रात ते थने ते गोयामा ठेसा पारिग्राफमा उही पंक्तिमां तेटलीज होय एवा शब्द पठी श्राट यथाग्या जार जणाय , वेवट अंतर्मुहूर्त आयु रहे थके पण पराजव श्रायु वांधे रोची अंतर्मुद्रूत बाधा पण होय. २७ गाया ३५ पारिग्राफ पहेवामां नवमी लाश्नमां श्राव अंतरमुहूर्त कत्यां र भंवर शब्द काढी नाखवा योग्य . २० गाया ३६ पारिमाफ. ४ एकतालीश प्रकृति ते त्यां नीच गोत्र नेसवबानी जर वेग नेसपी ४२ प्रहाण करवी, थने तेना ७ मा पारिग्राफमां वीजी लीटीमा रए प्रकृ फरी ठंग गोप नसकी २० करवा योग्य वे. सबब के प्रथम एकेजियने उच्च लिनिय दयाय ने तेमां उंच गोत्र पण एकेजियने पण बंधाय . कदाच था पोरा पाय के ये प्रति यधे तेनुं समाधान एवं 2 के कृप्त वर्ण थने तीत पायत परप फरेसुं जपाय ठे ते यदस एक वखत गणीए तो कुल संख्यामां वां मादी ना. हा पारिमानी १० मी पंक्तिमा कोमाकोमी शब्द रद करवा योग्य न. पापा ४ पारिमाफ. १ सामां यंतरमुहूर्त कर्या ठे त्यां अंतर शब्द काढी नाखको ने का ३६ समनया. ३० गापा पारिमाफ. पदसामां देवलोकनी हकीकतमां त्रीजा ए शब्द वधारी पोपा पारि जोगी देवू नया पारिमाफ. वीजानी मी पंक्तिमां नरकछिकना बदले माफि (मनुष्य हिक)जोए. ३५ पापा परिमार. ४ सातमी पंक्तिमा प्रयम थनुकृष्ट शब्द बदल उत्कृष्ट सरपर बने मज निर्मा उकृष्ट यदस यनुत्कृष्ट जोइए अने मी पंक्तिमा म धनुष्ट पदर उत्कृष्ट जोए. १२ पापारिमार. बीजामा २ जी पंक्तिमा असंख्यातमें जागे होय, जागे रमजीद्दीन साद जोनी देवी. हा परिमार पीनामां देवीनी श्रगानी लीटीमां कपायनी मंदताए टकट पर्ने कारनी मीनाप मंद ने काले कपायनी तीव्रताप उत्कृष्ट यने कपा. मंदार मर एन ममजा योग्य . रमाएर नया परिमाजमां चोयी नि.मां तेणे करी सहित जे पठी जीव REE मन मुमन पढे नेमले. दरररि नीनानां प्रीती वानमा देशविरति स३ पस्योपम कर्मग्रंथ पांचमो. ए आयुए युगलियामां जाय एम वे ते बदले सीधो चार पल्योपम आयुए वैमानिक देव थाय एम जणाय , कारण के देशविरति युगलियां थाय ते वरावर नत्री. ३६ गाथा ५७ मनुप्यनव सप्तक तथा को ठेकाणे नव गणेल ठे ते वावतमां पांच नव ठे, पण उथताज नथी; कदाच देवताना पांच नव कर्या पठीनो मनुण्यनव गणीए तो ६ याय, सात तो कोश् रीते मती शकता नयी. ३१ गाथा ६० पारिग्राफ पहेलामा देशविरति लश् युगलिया थवानुं व्याजवी लागतुं नधी, पण पूर्वोक्त रीति अनुसार ४ पट्योपम आयुए देव थाय. ३० गाथा ६३ पारिग्राफ बीजामां ठेवटनी दोढेक पंक्तिमां के शुक्ल प्रकृतिनी रसापवर्तना शुन परिणाम होय अने अशुल प्रकृतिनी रसापवर्तना अशुन परिणामे होय ए विरुष ते तेने बदले शुज प्रकृतिनी रसापवर्तना अशुन परिणामे होय अने अशुन प्रकृतिनी रसापवर्तना शुन्न परिणामे होय एम जोश्ए. तथा ४ था पारिग्राफनी पांचमी पंक्तिमा रस बंधाय एम ठे यां पठी एम समजवू के मंद कपायोदये शुलनो रस अने तीत्र कपायोदये अशुननो रस बंधाय. तथा पारिग्राफ पांचमानी त्रीजी पंक्तिमा ते मध्ये शब्द वे पठी तेमां पण पुण्यनो चोगणीयो पण एटला अदरो वधारवा जरुर . पारिग्राफ ६ छानी ठही पंक्तिमा संज्वलन पठी अने शब्द जोडी संज्वलन अने प्रत्याख्यानीय एम करी पठी अप्रत्याख्यानीय पठी अनंतानुबंधीय एम त्रण विनाग समजवा. केमके शुजनो एकगणीयो रस बंधातो नथी. ३ए गाया ६५ पारिग्राफ पहेलामा १० मी पंक्तिमा सेलमीनो रस काढतां एक- गणियो अर्ध शेर विगेरे शब्दो वदल शेलडीनो सहेजनो एकगणीयो रस ते अने तेने कढतां थर्ध शेर एम शब्दो करवा योग्य वे; अने तेमां काढता शव्दने ठेकाणे कढता शब्द जोशए. ४० गाथा ६७ पारिग्राफ४ थानी पहेली पंक्तिमा दर्शनावरणीय एपठी अशातावेद- नीय जोमी देवी थने वली श्रागल जतां प्रथम संघयण विनाने बदले प्रथम श्रने ठेवा विना मध्यना ४ संघयण जोइए. ४१ गाथा व पारिग्राफ वीजामांत्रीजी पंक्तिमां झपकना दशमा गुणगाणाना अंत समये पामीए एम ते त्यां पक बदल उपशम शब्द जोश्ए. उपशम विना पर्बु संनवतुं नयी थने पख्या विना सादिपणुं केम घटे ? ४२ गाथा ३५ तेजसू श्रने नापा संबंधी तथा नापा अने श्वास संबंधी अने मन अने कार्मण संबंधी हकीकतमा वेहु शरीरने श्रग्रहण योग्य ठे, त्यां शरीर शब्द लाय पमतो नथी. वन्ने जोमनां शरीर होय तो ठीक, पण तेम नत्री. . " ६ कर्मग्रंथ छो. ४३ गाया 53 वेल्सी त्रण पंक्तिनी उपरनी पंक्तिमा २६ अने तथा वन्ने शब्द कार्ड नामया योग्य वे. ४० गाया पहेली पंक्तिमा थरुपी शब्द ते त्यां रुपी समजवो. ४५ गाथा ७० सातमी पंक्तिमा त्रिगुणीची हीन वे माटे संख्यात गुणीना बद विशेषाधिक जोय. ४० गाया मां पुनस परावर्तननी हकीकत थइ रह्या पठी प्रकारांतरे वर्णादि २माप ते २२ यगुरुवघु सहित करी गएया ते समजातुं नथी. २० नेला था पशी गपापी २१ थाय पण ते वरावर नथी. २० व्याजवी लागे ठे. माघार घटयी उपर जता ४ थी पंक्तिमा शातावेदनीयनो एम ठे रमीपनी एम जोशए. शाता संबंधी हकीकत श्रगान १७ प्रकृतिमां थावी गइ- 7 गार परिमाफ. श्रीजामा ज्यां तिथंचनु के नरकनुं श्रायुप्य बंधातुं होय ram पनी पंधर दोप. पीजी प्रकृतिमां कर्मनो बंधक ग्रहण करवो. मायापारिमाफ. वीजामां केवल योगे करीज पठी थगीयारमे शब्द वारमा माटपायानो. एEnा परिमार. पोयामां वै ठेकाणे खपावे शब्द पदले उपशमावे जोश्ए. रघाटी जी घोपी सीटीमा शानावरणादिनो वे वे मुहृत ते त्यां ये वे अंत. चंदनं ए. कर्मग्रंथ हो. Preीजा रिमाल.मां चोथ। पंक्तिमां थाउमाना वीजा जागी मामीने १EETोपम ले लो ११ मा अदक्ष १० गुणगणा मुधी ग्रहण करवं. VEREपदेय! भारिमारमा १० मी पनिमा वीजायप्रत्याख्यानादि चारे से परे दरीत जोग, यने पारमी पंक्तिमां वीजा प्रत्याख्याना ET देर रोए नया नेना बीजा पारिमाफमां एक मिथ्याव सातने सरा दांयी एक मिथ्याल याद करी ते जग्याए मिथ्या रे ददन मलाई यही नया ए शब्द पाय रद करवा योग के रजती देई यने वसी तमन वही किमाए ने उद नई: देशारे पट पर बाद करवा योग्य ते यने तेना मा पारि का यहादुरदीना उदय दिन मावादनपाणुन घटे तमाय- कर्मग्रंथ नहो. ५३ गाथा २७ ठेवटनी वे उपरनी पंक्तिमा (किको बंध विही) पठी तुरत एक नांगो तथा एटला शब्द वधारी एकविध शब्द ते ते जोमी देवो. ५४ गाथा २७ पारिग्राफ मामां पांचवें वादर कुटुं पर्याप्त ठे ते वदल पर्याप्त प्रथवा अपर्याप्त एम समजवू तथा आज गाथामां वे गति वचाले पर्याप्त गएयु ठे ते संजवनी थपेदाए समजवु. ५५ गाथा ३३ पारिग्राफ मामां २७ ने वंधे नी सत्ता वदल एनी सत्ता संज- बेठे अने तेज गाथामां जिननामनी सत्ता होय ते जिननामनो वंध पण करे. कदाच जो एम लहीये तो नरके जतां अपर्याप्तावस्थाए जिननामनी सत्ता होय, पण बंध होतो नथी, माटे सत्ता होय तेने वंध होयज एम नियम नथी अने तेमां १४ मा पारियाफमां चोथी पंक्तिमा एटबुं विशेप जे पठी तेनकाय तथा एटबुं जोडवा योग्य वे. ५६ गाथा ३७ पारिग्राफ पहेलानी मी पंक्तिमा सयोगी केवलीने अयोगी केवलीनी पेरे ठे ते वदल सयोगी अने अयोगी केवलीने एम गोठवबुं. ५७ गाथा ४० पारिग्राफ त्रीजानी चोथी पंक्तिमा सात, आठ, नव अने १० ए ४ उदय स्थानक होय अने श्रेणीथी पमी कोइ आवे नहीं, माटे - उदयस्थानक वाद करी ३ पठीना उदय स्थानक होय. ५७ गाथा ४१-४२ ना विवेचनमा ठेसाना उपला पारिग्राफमा २७ ना वंधे न नी सत्ता ठे पण G० वाद करी ते वदल ए समजवा योग्य ते अने ठेला पारिग्राफनी वीजी पंक्तिमा ४ सत्तास्थानक ११ मे गुणगणे ते पठी थाटर्बु उमेरदुं होय अने आगलना ४ तेर प्रकृतिना क्षय कर्या पठीना क्षीणमोदने लेवा एम जोइए. एए गाथा ६४ जीजी पंक्तिमा अने त्रीशनुं तिथंच प्रायोग्यज होय ते समीचीन नथी, पण तिर्यंच प्रायोग्य उद्योत साहत त्रीश मनुप्य प्रायोग्य तीर्थकर सहित त्रीश ३० तुं श्राम जोइए. ६० गाथा ३१ वीजा पारिग्राफनी त्रीजी पंक्तिमां श्रने उदय उदीरणा विछेद थया पठी एम ते त्यां उदय शब्द काढी नाखी उदीरणा एकज ग्रहण करवी. ६१ गाथा ५ मीमां चरम समये ५७ सत्ताथी टाली एम ठे त्यां वर्ण चतुष्क लीधुं . जो १४७ सत्तामा वर्ण वीश ग्रहीए तो ५७ बदल ३३ थाय एम समजवु. ६२ गाया 'ए मां पारिग्राफ पहेलामां वेखी ३ पंक्ति उपरनी पंक्तिमा ४ बदल ५७ करवी. इति. --
No text on this page.
१ .... .... ए? १ .... श्य .... .... .... २४ .... .... .... ॥ श्री॥ किरणरत्नाकरान्निध पुस्तकना चोया नाग मांदेला समस्त ग्रंथोनी स्थूल विषयानुक्रमणिका प्रारंन्नः पहेलु इंजियपराजयशतकं वालावबोधसहितम्. वीजें श्रदादिस्तवनं विविधपद्यरचनात्मकम्. त्रीजु श्री पार्श्वनाथस्तवनं अनुष्टुवृत्तवझम्, चोडं श्री चतुर्विशतिजिनस्तवनं नानापद्यनिवलम्. पांचमुं श्री युगादिजिनस्तवनं अनुष्टुवृत्तविरचितम्, वहुं श्री पार्श्वजिनस्तवनं अनुष्टुवृत्तयुक्तम् : २३ सातमुं श्री जिनप्रजसरिकृतं अनेकपद्यग्रथितं श्री शांतिजिनस्तवनम्. थानमुं परागशब्दाप्टोचरशतार्थनिवई साधारणजिनस्तवनं विविधवृत्तवनम्. २५ नवमुं श्री महावीर जिनस्तवनं वडुलपद्यस्वरूपम्, 7 दशभु श्री पार्श्वनाथ जिनस्तवनं शार्दूलविक्रीडितवृत्तकथितम्. १ थगीथारमुं श्री रुपनादिजिनस्तवनं द्रुतविलंबितवृत्तप्रयुतम्. २ वारमो संघयणीरत्न त्रैलोक्यदीपिकाख्य ग्रंथ वालावबोध सहित ठे, ते मध्ये जूदां जूदा चोत्रीश कार , तेनी अनुक्रमणिका लखीए वीए. १ प्रथम दोङ गाथाए करी ग्रंयकाए मंगलाचरण तथा ए ग्रंथ मध्ये कहे वानां चोत्रीश धारनां नाम तथा अतिधेय, प्रयोजन, संबंध अने अधिकारी, ए चारनुं प्रतिपादन क वे. ३१ २ वीजी गाथाना उत्तराईधी मामीने थढारमी गाथा पर्यंत चारे निकायना देवोनी जघन्योत्कृष्टायुनी स्थितिनुं प्रथम बार कद्यं ते. ३२ ३ जंगणीशमी गाथाश्री मांडीने एकशो पांत्रीशमी गाथा पर्यंत चारे निकायना देवोनी नुवनसंख्यान वीजुंछार कडं ठे. ते मध्ये तेमना सोनां नाम तथा थान- रणो अने मुकुटनां चिह्न, शरीरना वर्ण, वनोना वर्ण, सामानिक देवोनी तथा श्रात्मरक्षक देवोनी संख्या, सात कटकनां नाम, वायस्त्रिंशक देवोनी संख्या, विमानोनुं प्रमाण तथा थाकार अने चंडसूर्यना परिवार, चंडसूर्यनां मांगयां तथा तमस्कायर्नु महत्वपणुं श्रने चाँद राजलोकनुं स्वरूप इत्यादिक बनेक वातो प्रसंगे कही . ४ एकशो ने ठत्रीशमी गाथाथी देवोनां शरीरनी श्रवगाइनानुं त्रीशुं हार कडं ते. एक .... .... ४१. ....
१२ .... ..१०४ .... .... .... ....१०५ .... .... .... .... .... २०० १०७ .... .... .... अनुक्रमणिका. ५ एकशो तालीशमी गाथाथी देवोने उत्पात विरहकालनु चोथु हार थने चवन विरहकासन पांचमुंकार तथा एक समये उत्पातनी संख्या थने चवननी संन्यानां वे द्वार एम चार बार कह्यां . ६ एकशो मुमतालीशमी गाथाथी देवोनु थाउमुं गतिधार कडं वे. त्या प्रसंगे. एकशो सत्तावनमी गाथाथी उ संघयण तथा व संस्थाननु खरूप पण कयुं . एए एकशो घोसम्मी गाथाथी देवोर्नु नय, श्रागतिहार कवू वे..... जे देवताने देवांगना साथे संजोग वे तथा जेने संजोग नथी तेनो प्रकार. १७३ । देयीन उत्पत्तिस्यान कधू . १० मिश्यिपिया देवतानां स्थानक कह्यां ते. ११ देयताने जे सेश्या दोय ते दोढ गांयाए करी कही है. १२ मानिक देयोनां शरीरना वर्ण कह्या ..... १३ देयताने यादार तथा श्वासोश्वासना काल, मान कझुं . १४ देवताने जयप्रत्य पिक थवधिज्ञान- विषयक्षेत्र कहीने (१७) मी गाथा सुधी देयोनां नये हारनो अधिकार संपूर्ण कस्यो ..... १५ गारफीनां थायुप्पनी जपन्योत्कृष्ट स्थितिनुं प्रथम बार कयुठे ते मध्ये मारफीने पिप विविध प्रकारनी वेदनानुं स्वरूप पण कधु ठे. १६ मारपीनुं पीढं जयनहार वखाएयु ठे. १७ नारदीनां शारीरना माननुं प्रीजुं कार वर्णव्यु ठे. १० नारकीना सानविरहनुं हार तया चरनविरहy छार तया एक समय टजवानी मंग्यानुं हार थने एक समये चवयानी संख्यानुं बार ए रीते चार धार कमां. १४ मारकीना याममा गतिधार मध्ये एने मंचयण थने वेश्या कही वे. १३ २. नारकी नरक पकी निकासी क्यां यावे? तेनुं नवमुं गतिहार कह्यु के. १३ समारीने याविहानन देन कहीने नवे कारनो थधिकार संपूर्ण कम्यो . १४ र मनुमन जपन्योरवायुनुं धार तया थवगाहनानुं धार तथा उपपात उह गाना दिापना के द्वार नया एक समय केटमा उपजे यने केटक्षा चवे, हर मंगाना देकार,सर्व मसीहार कयां हैं. परीने मनुष्य निर्मा उरने, तेनुं मातमुं गतिहार तथा तदंतर्गत पनि चोद रन नया वासुदेवनां सात ग्मनां नाम का ते. .... १२ .... .... .... .... . .... .... ....
.... १५५ .... २५० .... अनुक्रमणिका. २४ मनुष्य मरीने खनावे क्यां जाय? तेनुं श्रावमुं श्रागतिहार, ए मारमा वेद आश्री क गतिना श्रावेला केटला जीव एक समयमां सिद्धि पामे, इत्यादिक कहीने मनुष्यनां श्रावे द्वारनो अधिकार संपूर्ण कस्यो ठे. २४४ २५ तिर्यचनी आयुःस्थिति, कायस्थिति तथा नवस्थितिनुं प्रथम घार कछु . १५० २६ तिथंचनां शरीरनी अवगाहनानुं वीजें हार कडं ते..... १५३ २७ तिर्यंचने उपपातविरहकाल अने चवनविरहकालनां वे द्वार कह्यां ते. २० तिर्यंचने एक समये उपजवा अने मरवानी संख्यानां वे हार कह्यां वे. ૨૫૫ ए कथा कर्मघी जीवने एकेंजियपणानी प्राप्ति थाय ते कयु ..... ३० तिर्यंचमां कयो जीव आवी उपजे, ए, सातमुं गतिधार कडं वे. ३१ तिर्यंचनुं श्रापमुं श्रागतिधार कडं ठे, तदंतर्गत तिथंच तथा मनुष्यने लेश्या पण कही ठे. अहीं तियंचनां श्रावे हारनो अधिकार संपूर्ण कस्यो ठे. १५७ ३५ चारे गतिना जीवोने सामान्यपणे वेद कहीने उत्सेधांगुल, प्रमाणांगुल अने थात्मांगुलनु स्वरूप कडं ठे. ते पठी चोराशी लदा योनि, कुलकोमीनी संख्या तथा संवृचादिक योनि कही ते. ते पठी एकला मनुष्यने योनि कहेल ठे. १६० ३३ बंध, थबंध,सोपक्रम, निरूपक्रमादिक सात प्रकारे थायुना नेद कह्या वे..... १६५ ३४ सर्व जीवने पर्याप्ति तथा पर्याप्तिनुं लक्षण अने दश प्राणनुं स्वरूप कडु ..... १७० ३५ यतिसंक्षिप्ततर संघयणी चोवीश द्वारे करी कही ठे. ११२ १३ तेरमो श्रीरत्नशेखरसूरिकृत क्षेत्रसमास नामाग्रंथ मूल तथा वालाववोध सहित वाप्यो , तेनी अनुक्रमणिका लखीए वीए. २७३ १ ग्रंथनी यादि मंगलाचरण कत्युं . २ तिर्वा क्षेत्रमादे छीप समुज्नु सामान्यपणे मान, तया ते छीप, समुड सर्व जगतीए करी विट्या ठे, माटे जगतीनां वरुप सविस्तर कह्यावे. १७३ ३ जंबुद्वीपनां ठ कुलगिरि तथा सात क्षेत्रनु स्वरूप तथा कुलगिरि उपर रहेला पद्मादि जद तया ते अदने विपे रहेखा श्रीदेवी प्रमुखनां कमल उपर नुवन तथा ते देवीना परिवारनां कमलो वगेरे सविस्तर वर्णव्यांठे.... ४ जनां वारणां तथा ते मध्येधी जे नदी नीकली ठे, तेनां नाम तथा गति तथा जीनी तथा कुंग नया कुंडनी व छीप ठे तेनुं प्रमाण, नदीनो विस्तार तथा ठंडपाणु तथा परिवार तथा संख्या वगेरे कही ते..... ५ ठ कुल गिरिना फूट संबंधी विचारनां तेनुं उंचपा तथा तिहां जिन नयनो , तेनुं मान तथा सन्त्रांक हट तथा बतायनां कृट नया सर्व कृटना विस्तार .... ... १७३ .... .... ...एक .... २. .... अनुक्रमणिका. तथा जंयुदनी पीविकानां थाउ कूट तथा चोत्रीश झपनकूट तथा ए सर्व कूटनीसमम संख्या तथा जे कूटोपर जिननवन ते कूटो श्रने वेतादयतुं स्वरूप वगैरेकथुठे. ६ धात्रीश येताढ्योने विपे वे वे गुफा ठे, तेनुं स्वरूप कडं वे. ददिप जरत मध्ये अयोध्या नगरीनुं प्रमाण तथा मागधादि तीर्थ कह्यां . ५ परत तथा ऐरवत मध्ये वार थारारूप कालचक्रनुं खरूपादिक कडं वे. ए पार नयेतादयतुं ये गाघाए करी स्वरूप कडु ठे. १० जीपना मध्यने विष मेरु पर्यंत ते ते तथा मेरुनां बन तथा जिननवन तथा निमा थने ते शिक्षाने विपे रहेखा सिंहासननु स्वरूपादि कथु वे. ११ गनगगिरि तया तेनी स्थिति अने वर्ण तथा उचपणुं तथा पहोसपणुं तथा अपोसाकने विप रहेनारी दिग्कुमारिकानां स्थानक कह्या वे तथा कुरुक्षेत्रना मम्प प्रागर्नु परोक्षपणुं तया कुरुक्षेत्रना गिरि तथा कुरुक्षेत्रनी नदीना अद मपा पृशनिरि, जमस पर्यंत, तथा पांच उद थने मेरु, एना सात थांतरा चार मा. १२ अंदात तपासासमयीक ग्वाणयां ते. १६ महाविदएना पत्री विजयन पदोशपाणु तथा सांयपाएं तथा सोख वक्षस्कार परयो पार थंगर नदीनां नाम तथा पत्रीश विजयनां नाम तथा वत्रीश लिपनी मुग्य यीश नगरीनां नाम तथा यत्रीश विजयनी नदी तथा नापने शीनादानदीनुं मरूप कामु ठे..... १५ शालीनी मांदेसी विशिए पन्ने यात्रुनां चार वनमुम्पनुं म्वरूप कयुं . १५ शिवादिनी विस्तार एकलो करी साय योजन पूर्ण करी देखायो वे. १६ सपोशाक मध्ये जे गाम ते वपारयां. १७मीरमा पनि प्रमुख यां उपजे ? तेनां स्यानक कन्यां टे. १७ पंधमा घने मुना पार देय तया वेनां माममा तया मामला मामसार्नु र नया पंछ म्नां मांगतान पाम्पर यंतर तथा ते चं मूर्यना प्रत्येक ने कि मुनगनि नया एक पंधमानी पवाद नारादिकनी मंन्या Prem मनुने विष चंड मूनी मंग्या नया गति नया मनुष्यक्षेत्रथी सहरसा मुनादिनार कमी वे. र दो परिधि का शिलाद मन परिधि, इक, जीरा, धनुःपृष्ट দল ও ময়না বিঘি সদ্য তেমনা বা হানা থিথি .... .... .... ए .... २३२ .... २३३ ....
२४४ .... .... .... .... २७० .... .... ए .... .... अनुक्रमणिका. ए तथा वैताढ्य प्रमुखना प्रतर करवानो विधि तथा घनगणित कहीने अहीं सुधी जंबुछीपनो अधिकार संपूर्ण कस्यो ठे. २० लवणसमुनो अधिकार कह्यो . २५१ २१ ठपन्न अंतर छीपनी स्थिति कही ठे. श्एए २२ चं सूर्यना लवण समुप्रने विपे जे छीप ते कह्या वे. २६२ २३ धातकीखंग नामा वीजा छीपनो अधिकार कह्यो ते.... २६४ २४ कालोद समुनो अधिकार तथा पुष्करदल छीपनो अधिकार कह्यो ठे. २५ मनुष्यक्षेत्र मांदेला सर्व पर्वतनी संध्या कही ठे. २७५ २६ मनुष्यदेवथी वाहेर जे पदार्थ न होय, तेनां नाम कह्यां वे. २६ २७ नंदीश्वर, कुंडल अने रुचक छीपने विपेजे जिननवनवे ते कह्यां वे. २० दिशिकुमरीने वसवानां स्थानक कह्यां ते..... १४ चौदमुं श्री सिद्धांतस्तवनं नानापद्यवझम्. श्र १५ पन्नरमुं श्री झपनादिवमानांतजिनस्तवनं वसंततिलकावृत्तग्रथितम्. २३ १६ सोल, यमकमयचतुर्विशति जिनस्तुतिः..... १७ सत्तरमो टीका उपरथ। करेला वालाववोध सहित कर्मग्रंथनां एकत्रीश पृष्ट ठे. २६ १७ अढारमो कर्मविपाक नामा प्रथम कर्मग्रंथ ठे, तेनी अनुक्रमणिका लखीएवीए. ३१७ १ प्रथम अनीष्ट देवतानी स्तुत्यादिकनुं प्रतिपादन करेलु ठे. ३१७ २ प्रकृतिबंधादिक चार प्रकार, कर्मबंधना देखाड्या वे..... ३१ ३ ते चार प्रकार मध्ये प्रथम प्रकृतिबंधना मूल नेद आठ देखाड्या वे. ३२० ४ ते श्राप कर्मनी अनुक्रमे उत्तर प्रकृति देखाडतां प्रथम ज्ञानावरणीय कर्मना मत्यादिक पांच प्रकार दर्शावतां ते मध्ये मतिज्ञानना श्रहावीश उत्तर नेद- माहे व्यंजनावग्रहादिकनुं स्वरूप सविस्तर देखाड्यु ठे. ३२ ५ श्रुतझानना चौद नेद तथा वीजा वीश नेद देखाड्या वे. ३२६ ६ अवधिज्ञानना उनेद तथा मनःपर्यवज्ञानना वे नेद देखाड्या . ३३० पांच प्रकारनां ज्ञाननां थावरण कह्यां ..... ३३३ दर्शनावरणीय कर्मना नव नेद तथा वेदनीय कर्मना वे नेद देखाड्या वे. ३३४ ए मोहनीय कर्मना थकावीश नेद तथा श्रायुना चार लेद कह्या ठे..... 339 १० नामकर्मना नेद देखाड्या ठे. ए मध्ये चोद पिंडप्रकृतिना उत्तर नेद तथा संघयण, संस्थान, बंधन, संघातनादिकनां स्वरूप कह्यावे. ३४ए ११ गोत्रकर्मना वे नेद तथा अंतरायना पांच नेद कह्या वे. एन्ध .... .... .... .... .... .... .... .... ३१५ . ३० ३७ .... .... ४० ४१७ अनुक्रमणिका. १२ ए थाउ कर्म घांधवाना स्थूल हेतु दर्शाव्या ठे. १ए उंगणीशमो कर्मस्तव नामा चीजो कर्मग्रंथ ठे, तेनी थनुक्रमणिका लखीएवीए. १ प्रथम मंगलाचरण करी पठी चौद गुणगणांनां नाम कयां ..... २ कया कया गुणगणे केटली केटली कर्मप्रकृति बंधाय? तथा कया गुणवाणे केटली कर्मप्रकृतिनो बंधविष्ठेद थाय?ते देखाड्युं ठे..... ३ जे गुणाणे जेटली कर्मप्रकृतिनो उदय होय तथा जे गुणगणे जेटली कर्म- प्रकृतिनो उदयविछेद होय ते कडुं . .... ४ जे गुणगणे जेटली प्रकृतिनी उदीरणा होय ते देखामी. ५ चोद गुणगणां माहेलां कया गुणगणे केटली प्रकृति सत्ताए होय तथा कया गुणगणे केटली प्रकृतिनो सत्ताविष्ठेद थाय ते ते दर्शाव्यु वे..... २० वीशमो बंधस्वामित्व नामा तृतीय कर्मग्रंथ के. एमां मंगलाचरण करीने चोद मार्गपानां उत्तर वासठ मार्गणा स्थानकने विपे रहेला जीवो कयी मार्गणाए सामान्य केटली प्रकृतिना बंधाधिकारी होय, तथा विशेषादेशे प्रत्येक मार्ग- पाए रदेसा जीवने केटलां केटलां गुणगणां होय ? तथा ते मांहेला कया कया गुणगणे रहेलो जीव, केटली केटली प्रकृतिनो बंधाधिकारी होय. जेमके चोद मार्गणा मध्ये प्रथम गतिमार्गणा . तो गतिमार्गणाना नरकादिक चार गतिना नेद करी चार नेद वे. ते मध्ये प्रथम नरकगतिने विपे रह्यो थको जीप, उंघे फेटली प्रकृतिनो बंधाधिकारी होय तथा विशेपे नरकगति मध्ये पार गुणाणां , ते मांदेसा कया गुणगणे रह्यो श्रको जीव, केटली प्रकृ. तिनो घंधाधिकारी होय. एवी रीते सर्व वासवे मार्गणाने विपे बंधस्वामित्व. पाएं देखाव्यु . एकपीशमो पनशीतिका नामा चतुर्थ कर्मग्रंथ ते तेनी यनुक्रमणिका. प्रथम था ग्रंय मध्ये कहेवानां धार तथा प्रतिधारनां नाम कह्यां ठे. बाद जीवस्थानक माहेसां कयां कयां जीवस्थानके कयां कयां गुणगणां तथा टसा योग, उपयोग, सेश्या तथा कर्मप्रकृतिना बंधनां स्थानक, उदयनां नानक, उदीरपानां स्यानक तथा सत्तानां स्यानक केटसा होय ? ए थाउ तिहार दशांच्यां . २ मा मागंपा तया यासत उत्तर मार्गणानां नाम कयां ठे. ४२७ N .... ४२७ ४६७ ४६७ .... .... ४७२ ४पए .... .... एक .... .... .... .... .... .... अनुक्रमणिका. ४ वास मार्गणाधारे प्रत्येके चोद जीवन्नेद विचास्या ठे. ४ ५ वास मागणाद्वारे प्रत्येके गुणगणां विचास्यां वे. ६ वास मागणाद्वारे प्रत्येके पंदर योग विचास्या वे..... ४एए ७ वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके वार उपयोग विचास्या वे. ... ५०६ ७ मन, वचन अने काया, ए त्रण योगमार्गणाने विपे जीवस्थान, गुणस्थान, योग अने उपयोग श्राश्री मतांतर कडं वे. ... ए०ए ए वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके ठ लेश्या मांदेली लेश्या कही ते. ५१० १० वास मार्गणाना जीवोनु मूल चौद मार्गणाए करी प्रत्येक मार्गणाना जीवो विपे अल्पवहुत्व विचाशुं वे. ... ५१५ ११ चौद गुणगणाने विपे जीवन्नेद, योग, उपयोग, लेश्या विचास्यां ते. १५ चोद गुणगणाने विपे मूल कर्मबंधना वंधहेतु चार ठे थने उत्तर बंधहेतु सत्तावन . ते सर्व नांगा सहित विचास्या ठे. ५२४ १३ चोद गुणगणे उदय अने सत्ता तथा उदीरणानां स्थानक कह्यां . २४ चोद गुणगणे वर्त्तता जीवनुं अल्पवदुत्व कडं ठे. ५४ १५ अोपशमादिक पांच नाव- स्वरूप, प्रतिबेद तथा नांगा सहित प्रत्येक गुणगाणे विवरीने पठी श्राव कर्मने विपे विवरीने कडं ठे. १६ संख्याता, असंख्याता श्रने अनंताना नेद कह्या वे..... પપ૪ .... .... .... ५१ए .... .... ५४० पवन .... .... एर २२ वावीशमो शतक नामा पंचम कर्मग्रंथ ठे, तेनी अनुक्रमणिका लखीए वीए. ५६७ १ मंगलाचरण करी ग्रंथना थनिधेयनूत वीश हारनां नाम कह्यां ठे. ५६१ २ ध्रुवबंधिनी तथा अध्रुवबंधिनी प्रकृतिनां नामोनुं पहेधुं अने वीजें धार. ५६ए ३ ध्रुवोदयी तथा अध्रुवोदयी प्रकृतिनां नामोनुं त्रीशुं तथा चोधुं हार कडं ते. ५ ४ प्रकृतिनी सत्ताना ध्रुवाध्रुवपणानुं पांचमुं तथा ठकुं हार कडं ठे. ५७६ ५ सर्वघाति तथा अघाति प्रकृतिनुं सातमुं अने श्रापमुं हार कडं ठे. ६ पुण्य तथा पापप्रकृतिनां नामोनुं नवमुं थने दशमुंहार कडं ठे. ԱԵՎ अपरावर्त परावर्तमान प्रकृतिनुं अगीयारमुं तथा वारमुं हार कडं वे. एन् क्षेत्र विपाकी प्रकृतिनुं धार, जीवविपाकी प्रकृतिनुं द्वार, नवविपाकी प्रकृतिनुं कार तथा पुजल विपाकी प्रकृतिनुं हार, ए चार हार कह्यां ठे. एए ए प्रकृति, स्थिति, रस भने प्रदेश ए चार प्रकारना बंधनां चार बार कह्यां ठे. एए३ १० मूल प्रकृति थाम्नां बंधस्थानक कहीने तेने विपे नूयस्कारादिक चार बंध फलाव्या ठे तथा नूयस्कारादिक बंधनां लक्षण कह्यां ते. .... ... .... .... ԱԱԱ ....
m .... .... । .... ३८ अनुक्रमणिका. १२ ए थाउ कर्म यांधवाना स्थूल हेतु दर्शाव्या वे. १ए उंगणीशमो कर्मस्तव नामा वीजो कर्मग्रंथ , तेनी अनुक्रमणिक खखीएवीए. १ प्रथम मंगलाचरण करी पठी चोद गुणगानां नाम कह्यां ..... २ कया कया गुणगणे केटली केटली कर्मप्रकृति बंधाय ? तथा कया गुणगणे केटली कर्मप्रकृतिनो घंधविछेद थाय? ते देखाड्युं ..... ३ जे गुणगणे जेटली कर्मप्रकृतिनो उदय होय तथा जे गुणगणे जेटली कर्म- प्रकृतिनो उदयविछेद होय ते कयुं . .... ४ जे गुणगणे जेटली प्रकृतिनी उदीरणा होय ते देखामी ठे. ५ चोद गुणगणां माहेसां कया गुणगणे केटली प्रकृति सत्ताए होय तथा कया गुणगणे केटली प्रकृतिनो सत्ताविछेद थाय वे ते दर्शाव्युं वे..... २० धीशमो घंधस्वामित्व नामा तृतीय कर्मग्रंथ . एमां मंगलाचरण करीने चोद मार्गणानां उत्तर पासठ मार्गणा स्थानकने विपे रहेला जीवो कयी मार्गणाए सामान्य केटसी प्रकृतिना यंदाधिकारी होय, तथा विशेषादेशे प्रत्येक मार्ग- पाए रहेसा जीवने केटलां केटलां गुणगणां होय ? तथा ते माहेला कया कया गुणगणे रदेखो जीव, केटली केटली प्रकृतिनो बंधाधिकारी होय. जेमके घोद मार्गणा मध्ये प्रथम गतिमार्गणा . तो गतिमार्गणाना नरकादिक चार गतिना मेद फरी चार नेद . ते मध्ये प्रथम नरकगतिने विपे रह्यो थको जीप, उपे केटसी प्रकृतिनो घंधाधिकारी होय तथा विशेपे नरकगति मध्ये पार गुणगणां , ते मांहेला कया गुणवाणे रह्यो थको जीव, केटली प्रकृ. तिनो पंधाधिकारी दोय. एवी रीते सर्व यासठे मार्गणाने विपे बंधस्वामित्व- पाj देसायुं . एकवीसमो परशीतिका नामा चतुर्थ कर्मग्रंथ ठे तेनी यनुक्रमणिका. अपम था अंय मध्ये कद्देवानां धार तथा प्रतिधारनां नाम कयां ठे. बाद जीवम्यानक मांहेखां कयां कयां जीवस्थानके कयां कयां गुणगणां तथा टमा योग, उपयोग, सेश्या तथा कर्मप्रकृतिना बंधनां स्थानक, उदयनां नक, उदीरणानां स्यानक तया सत्तानां स्थानक केटखां होय? ए था निहार दशव्यां दे. मा मागंपा तथा यासठ उत्तर मार्गणानां नाम कह्यां ठे. ४०३ ४१७ ४ .... ४२७ ४६७ ४६७ .... ४७२ ....
वन्य .... .... अनुक्रमणिका. ४ चासठ मार्गणाद्वारे प्रत्येके चोद जीवन्नेद विचास्या ठे. ५ वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके गुणगणां विचास्यां वे. ए ६ वास मार्गणाधारे प्रत्येके पंदर योग विचास्या वे... UUU वासठ मार्गणाद्वारे प्रत्येके वार उपयोग विचास्या . ५०६ मन, वचन अने काया, ए त्रण योगमार्गणाने विपे जीवस्थान, गुणस्थान, योग श्रने उपयोग श्राश्री मतांतर कडं ठे. ឬ០ណ្ណ ए वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके व लेश्या मांदेली लेश्या कही ते. ५१० १० वासठ मार्गणाना जीवोनुं मूल चौद मार्गणाए करी प्रत्येक मार्गणाना जीवो विपे अल्पवहुत्व विचालु ते..... ५१२ ११ चौद गुणगणाने विपे जीवनेद, योग, उपयोग, लेश्या विचास्यां वे. १५ चौद गुणगणाने विपे मूल कर्मबंधना बंधहेतु चार वे अने उत्तर बंधहेतु सत्तावन ठे. ते सर्व नांगा सहित विचास्या . १३ चौद गुणगणे उदय अने सत्ता तथा उदीरणानां स्थानक कह्यां वे. १४ चौद गुणगणे वर्तता जीवनुं अल्पवहुत्व कडं ठे. .... १५ ओपशमादिक पांच नावनुं स्वरूप, प्रतिनेद तथा नांगा सहित प्रत्येक गुणगाणे विवरीने पठी आठ कर्मने विपे विवरीने कडं ठे. १६ संख्याता, असंख्याता अने अनंताना नेद कह्या वे..... .... ५१ए .... ५२४ .... .... ५४० ५४२ .... ५४४ एप .... .... .... २२ वावीशमो शतक नामा पंचम कर्मग्रंथ ठे, तेनी अनुक्रमणिका लखीए वीए. ५६७ १ मंगलाचरण करी ग्रंथना थनिधेयनूत ठवीश द्वारनां नाम कह्यां ते. ५६१ २ ध्रुववंधिनी तथा श्रध्रुवबंधिनी प्रकृतिनां नामोनुं पहेढुं अने वीजुं द्वार. ५६ए ३ ध्रुवोदयी तथा अध्रुवोदयी प्रकृतिनां नामोनुं त्री तथा चोथु छार कडं . ४ प्रकृतिनी सत्ताना ध्रुवावपणानुं पांचमुं तथा ठहुं हार कयुं वे. ५ सर्वघाति तथा अघाति प्रकृतिनुं सातमुं अने श्रापमुं छार कडं ठे. ५ ६ पुण्य तथा पापप्रकृतिनां नामोनुं नवमुं अने दशमुं हार कडं ठे. पन्य थपरावर्त परावर्तमान प्रकृतिनुं श्रगीश्रारमुं तथा चारभु द्वार का ठे. एन् ७ क्षेत्र विपाकी प्रकृतितुं धार, जीवविपाकी प्रकृतिनुं द्वार, नवविपाकी प्रकृतिनुं कार तथा पुजल विपाकी प्रकृति, घार, ए चार हार कह्यावे. ए प्रकृति, स्थिति, रस अने प्रदेश ए चार प्रकारना बंधनां चार द्वार कह्यां ते. एए३ १० मूल प्रकृति आउनां वंधस्थानक कहीने तेने विपे नूयस्कारादिक चार बंध फलाव्या तथा नूयस्कारादिक बंधनां लहाए कह्यां . ... .... ԱԱԾ ԱՄ .... ....
... .... अनुक्रमणिका. १२. ए. याउ कर्म यांधवाना स्थूल हेतु दाव्या ठे. पाटगनीशमी कर्मस्तव नामा बीजो कर्मग्रंथ है, तेनी थनुक्रमणिका छपीएलीप. १ प्रथम मंगलाचरण करी पठी चोद गुणगणांनां नाम कह्या ..... २ फया कया गुणवान केटली केटली कर्मप्रकृति बंधाय ? तथा कया गुणगणे टरी यमघातिनी धंधविछेद घाय? ते देखाड्यु वे..... ने गया जेटसी फर्मप्रतिनो उदय होय तथा जे गुणगणे जेटली कर्म- मारिनो टायप्रिभेद होय ते फY . म्यादी प्रातिनी उदारणा होय ते देखामी . पनामांदिया फया गुणगणे फेटली प्रति सत्ताए होय तथा कया Ta; पारिनो सनाछिद थाय ते ते दर्शाव्युं ठे..... or kumAHIमा गृतीय फर्मग्रंथ के. एमां मंगलाचरण करीने चोद mirrite पाय मार्गमा ग्यानकने विप रहेता जीवो कयी मार्गणाए CATलिना धाधिकारी होय, तया विशेषादेशे प्रत्येक मार्ग- ने घटमां कंटसां गुणगणां होय ? तया ते माहेसा कया तामोजीर, टमी केटशी प्रतिनो यंधाधिकारी होय. जेमके Arranा निमागंणा के. नो गनिमार्गणाना नरकादिक चार Bhaनर टे. ते मध्ये प्रथम नरकगतिने विप रयो थको ए.टनी पंचाधिकारी होय तया विशेपे नरकगति मध्ये HTTEमंदिया कया गुणाना या यको जीव, केटसी प्रा. म. एदी नि म वाम मागंणाने विष यंधवामित्व. रानमा मनु कर्मय वे नेनी अनुक्रमणिका. THE दवा हर नया प्रतिकारना नाम कायां है. मकर वयां जीदप्यानक कयां कयां गुणवण तया र र सदा नया कर्ममानिना यंधनां म्यानक, उदयनां R. मनाया पदानां म्यानक केटयां दाय? पयार ४०३ ....४७ ,४१० ४२० .४३० ४६० Firटा मानानां नाम कमां. .... ..." ४ ....
४० .... .... .... अनुक्रमणिका. ४ चासठ मार्गणाबारे प्रत्येके चोद जीवनेद विचास्या वे. ५ वास मागणाद्वारे प्रत्येके गुणगणां विचास्यां वे. ए ६ वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके पंदर योग विचास्या वे..... 8ՍՄ ७ वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके वार उपयोग विचास्या वे. ५०६ मन, वचन अने काया, ए त्रण योगमार्गणाने विपे जीवस्थान, गुणस्थान, योग अने उपयोग आश्री मतांतर कडं ठे. ए ए वासठ मार्गणाधारे प्रत्येके उ लेश्या मांदेली लेश्या कही ते. ५१० १० बासठ मार्गणाना जीवोनुं मूल चोद मार्गणाए करी प्रत्येक मार्गणाना जीवो विपे अल्पवहुत्व विचालु ..... ५१२ ११ चौद गुणवाणाने विपे जीवन्नेद, योग, उपयोग, लेश्या विचास्यां वे. ५१ए १५ चौद गुणगणाने विपे मूल कर्मबंधना बंधहेतु चार वे अने उत्तर बंधहेतु सत्तावन . ते सर्व नांगा सहित विचास्या वे. ५२४ १३ चौद गुणगणे उदय अने सत्ता तथा उदीरणानां स्थानक कह्यां . ५४० १४ चोद गुणगणे वर्तता जीवनुं अल्पवहुत्व कडं ठे. .... ५४२ १५ औपशमादिक पांच नावनुं स्वरूप, प्रतिनेद तथा नांगा सहित प्रत्येक गुणगाणे विवरीने पठी आठ कर्मने विपे विवरीने कडं ठे. ५४४ १६ संख्याता, असंख्याता अने अनंताना नेद कह्या वे..... .... .... .... .... ए५४ .... २२ वावीशमो शतक नामा पंचम कर्मग्रंथ ठे, तेनी अनुक्रमणिका लखीए वीए. ५६७ १ मंगलाचरण करी ग्रंथना थनिधेयनूत ठवीश द्वारनां नाम कह्यां ठे. ५६ २ ध्रुवबंधिनी तथा अध्रुववंधिनी प्रकृतिनां नामोनुं पहेलु थने वीजें हार. ५६ए ३ ध्रुवोदयी तथा अध्रुवोदयी प्रकृतिनां नामोनुं त्रीजु तथा चोथु द्वार कछु ते. ५७y ४ प्रकृतिनी सत्ताना ध्रुवाध्रुवपणातुं पांचमुं तथा ठहुं हार कडं ठे. ५ सर्वघाति तथा श्रघाति प्रकृतिनुं सातमुं अने श्रापमुं हार कडं ठे. एर ६ पुण्य तथा पापप्रकृतिनां नामोनुं नवमुं भने दशमुंहार कयुं वे. एज्य अपरावर्त परावर्त्तमान प्रकृतिनुं अगीरमुं तथा वारमुं हार कयूं ठे. एन् क्षेत्रविपाकी प्रकृतिनुं द्वार, जीवविपाकी प्रकृतिनुं धार, जव विपाकी प्रकृतिनुं कार तथा पुजल विपाकी प्रकृतिनुं द्वार, ए चार बार कह्यां ठे. ए प्रकृति, स्थिति, रस भने प्रदेश ए चार प्रकारना बंधनां चार बार कह्यां . एए३ १० मूल प्रकृति थावनां बंधस्थानक कहीने तेने विपे नूयस्कारादिक चार बंध फलाव्या ठे तथा भूयस्कारादिक बंधनां लक्षण कह्यां . ԱԱԱ Այս ....
.... .... .... .... अनुक्रमणिका. १२ ए थाउ कर्म यांधवाना स्थूल हेतु दर्शाव्या . रए लंगणीशमो कर्मस्तव नामा चीजो कर्मग्रंथ वे, तेनी थनुक्रमा सखीएटीए. १ प्रथम मंगलाचरण करी पठी चौद गुणगणानां नाम कह्या वे. २ कया कया गुणगणे केटली केटली कर्मप्रकृति बंधाय? तथा कया गुणग केटली कर्मप्रकृतिनो बंधविछेद थाय? ते देखाड्युं ..... ३ जे गुणगणे जेटली कर्मप्रकृतिनो उदय होय तथा जे गुणगणे जेटली कर्म- प्रकृतिनो उदयविछेद होय ते कडं वे. ४ जे गुणगणे जेटली प्रकृतिनी उदीरणा होय ते देखामी वे. ५ चोद गुणगणां मांहेसां कया गुणगणे केटली प्रकृति सत्ताए होय तथा कया गुणवाणे फेटली प्रकृतिनो सत्ताविछेद थाय ते ते दर्शाव्यु ...... २०धीशमो पंधरवामित्व नामा तृतीय कर्मग्रंथ वे. एमां मंगलाचरण करीने चोद मार्गणानां उत्तर पास मार्गणा स्थानकने विपे रहेला जीयो कयी मार्गणाए सामान्य केटसी प्रकृतिना धंधाधिकारी होय, तथा विशेषादेशे प्रत्येक मार्ग- पाए रदेसा जीयने केटखां केटलां गुणगणां होय ? तथा ते माहेला कया कया गुपगणे रदेखो जीव, केटली केटली प्रकृतिनो बंधाधिकारी होय. जेमके पोद मार्गपा मध्ये प्रथम गतिमार्गणा ते. तो गतिमार्गणाना नरकादिक चार गतिना द फरी चार द ठे. ते मध्ये प्रथम नरकगतिने विपे रह्यो थको जीप, उप फेटली प्रकृतिनो यंधाधिकारी होय तथा विशेपे नरकगति मध्ये पार गुपगपां , ते मांदेखा कया गुणगणे रह्यो यको जीव, केटली प्रकृ. तिनो यंदाधिकारी होय. एवी रीते सर्व वास मार्गणाने विपे बंधस्वामित्व. पाणु देखावे. २१ एकरीशमो परशीतिका नामा चतुर्थ कर्मग्रंथ ते तेनी यनुक्रमणिका. १अषम था मंप मध्ये कद्देवानां धार तथा प्रतिहारनां नाम कहां ते. २ घाद जीरम्यानक मांहेषां कयां कयां जीवस्यानके कयां कयां गुणगणां तथा हेटसा दोग, टापोग, सेश्या तया कर्मप्रकृतिना बंधनां स्थानक, उदयनां म्यानर, टदारानां म्यानक तया सत्तानां स्थानक केटसां होय ? ए था प्रमिहार सांयां . पर मा माया तमा याम उत्तर मागंणानां नाम कयां ठे. .... ४८ ४२७ ४६७ ४६७ 832 .... -- à. . ... .... .... अनुक्रमणिका. ४ वासठ मार्गणाद्वारे प्रत्येके चोद जीवन्नेद विचास्या ४ ५ वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके गुणगाणां विचास्यां वे. .... Hए ६ वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके पंदर योग विचास्या ..... ४एमए वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके वार उपयोग विचास्या वे. ५०६ ७ मन, वचन अने काया, ए त्रण योगमार्गणाने विपे जीवस्थान, गुणस्थान, योग अने उपयोग श्राश्री मतांतर कडं ठे. ५०ए ए वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके उ लेश्या मांदेली लेश्या कही वे. ५१० १७ वास मार्गणाना जीवोनुं मूल चोद मार्गणाए करी प्रत्येक मार्गणाना जीवो विपे अल्पबहुत्व विचाखु . ५१२ ११ चौद गुणगणाने विपे जीवनेद, योग, उपयोग, लेश्या विचास्यां वे. एएए १५ चौद गुणगणाने विपे मूल कर्मबंधना बंधहेतु चार वे अने उत्तर बंधहेतु सत्तावन . ते सर्व नांगा सहित विचास्या वे. ५२४ १३ चोद गुणगणे उदय अने सत्ता तथा उदीरणानां स्थानक कह्यां वे. ५४० १४ चौद गुणगणे वर्त्तता जीवनुं अल्पवदुत्व कडं ठे. एव १५ ओपशमादिक पांच नावनुं खरूप, प्रतिनेद तथा नांगा सहित प्रत्येक गुणगाणे विवरीने पठी आठ कर्मने विपे विवरीने कडं ठे. ५४४ १६ संख्याता, असंख्याता अने अनंताना नेद कह्या वे..... ए५४ .... .... .... .... .... .... एर .... २२ वावीशमो शतक नामा पंचम कर्मग्रंथ ठे, तेनी अनुक्रमणिका लखीए वीए. ५६७ १ मंगलाचरण करी ग्रंथना थनिधेयनूत ठवीश कारनां नाम कह्यां . ५६७ २ ध्रुवबंधिनी तथा अध्रुवबंधिनी प्रकृतिनां नामोनुं पहेढुं अने वीजें हार. ५६ए ३ ध्रुवोदयी तथा अध्रुवोदयी प्रकृतिनां नामोनुं त्रीशुं तथा चोथु घार कडं ठे. ५४y ४ प्रकृतिनी सत्ताना ध्रुवाध्रुवपणानुं पांचमुं तथा पहुं हार कडं वे. ५७६ ५ सर्वघाति तथा अघाति प्रकृतिनुं सातमुं श्रने श्रावमुं हार कडं ठे. ६ पुण्य तथा पापप्रकृतिनां नामोनुं नवमुं श्रने दशमुंहार कडं वे. एन्य थपरावर्त परावर्तमान प्रकृतिनुं अगीश्रारमुं तथा वारमुं हार कयु ठे. ए ७ क्षेत्रविपाकी प्रकृतिनुं धार, जीवविपाकी प्रकृति, धार, नवविपाकी प्रकृतिनुं कार तथा पुजल विपाकी प्रकृति, छार, ए चार हार कयां ते. Ա ए प्रकृति, स्थिति, रस अने प्रदेश ए चार प्रकारना बंधनां चार हार कह्यां . ५७३ १० मूल प्रकृति आउनां वंधस्थानक कहीने तेने विपे नूयस्कारादिक चार बंध फलाव्या वे तथा नूयस्कारादिक बंधनां लक्षण कह्यां ते. एएए .... .... ....
सन .... .... .... .... ३ ९ २ ... .... .... ४२० ६ अनुक्रमणिका. १२ ५ श्राव कम यांधवाना स्यूल हेतु दर्शाव्या वे. गनीशमी फर्मस्ता नामा बीजो कर्मग्रंथ वे, तेनी थनुक्रमणिका सगीपनीय ३७ ३० १ प्रथम मंगशाचरण करी पठी चोद गुणगणांनां नाम कहां ठे..... २.या स्या गुणवान कटली केटली कर्मप्रकृतिबंधाय? तथा कया गुणगणे कटमी समरतिनी पंधविशद याय? ते देखाड्युं ..... जेटली कर्मप्रातिनो उदय होय तथा जे गुणगणे जेटली कर्म- शनी हरमिंद होय ते काठे. .... जाकी प्रागिनी उदारणा होप ते देखामीछे. ५ या गुणगणे फेटली प्रति सत्ताप होय तथा कया टामिनी सनादि थाय रे ते दर्शाव्यु वे..... riterf Tी कर्मयंत्र ते. एमा मंगलाचरण करीने चोद tradematram मार्गमा म्यानकने विपरदेसा जीयो कयी मार्गणाए मानिमा धाधिकारी होय, तथा विशेषादेशे प्रत्येक मार्ग- नेटा केटो गुगवाणां दीय? तया ते मांदेला कया पार घंटसी गेटसी प्रतिनी यंधाधिकारी होय. जेमके पानिमार्गानी गनिमागणाना नरकादिक चार • Richa . नमध्ये प्रथम नाकगनिने चिपे रह्यो थको :ो धाधिकारी दोष तथा विशेष नरकगनि म ९ मंदेश का गुणो यको जीव, फेटली प्रा Tri ... मग वामते मागणाने विप यंधवामित्व पानामा मनु कर्मथ न लेनी श्रनुक्रमणिका. TETTPL का नया प्रनिहारना नाम कमांव. ३ : ईका कर दीरम्यानर कयां कयां गुणवाणां नय र र स मा कनिना यंधनां गाना, उदयन RE नादानां म्यानक, कटरा होय? या STEM ३% मागचना नाम कमा में, ....
.... ....४७ .... एक .... .... ५१० अनुक्रमणिका. प ४ पास मार्गणाद्वारे प्रत्येके चोद जीवनेद विचास्या वे. ५ वास मागणाद्वारे प्रत्येके गुणगणां विचास्यां ते. । ६ वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके पंदर योग विचास्या ठे..... एए ७ वास मार्गणाद्वारे प्रत्येके वार उपयोग विचास्या . ५०६ ७ मन, वचन अने काया, ए त्रण योगमार्गणाने विपे जीवस्थान, गुणस्थान, योग श्रने उपयोग आश्री मतांतर कडं ठे. ५०ए ए वासठ मार्गणाद्वारे प्रत्येके व लेश्या मांदेली लेश्या कही है. १० वास मार्गणाना जीवोनुं मूल चोद मार्गणाए करी प्रत्येक मार्गणाना जीवो विपे अल्पवहुत्व विचामु दे..... ... ५१२ ११ चौद गुणगणाने विपे जीवन्नेद, योग, उपयोग, लेश्या विचास्यां वे. ५१ए १५ चौद गुणगणाने विपे मूल कर्मबंधना वंधहेतु चार वे अने उत्तर बंधहेतु सत्तावन ठे. ते सर्व नांगा सहित विचास्या ठे. ५२४ १३ चौद गुणगणे उदय अने सत्ता तथा उदीरणानां स्थानक कह्यां वे. ५० १४ चौद गुणगणे वर्त्तता जीवनुं अल्पवहुत्व कयुं ठे. १५ ओपशमादिक पांच नावनुं स्वरूप, प्रतिबेद तथा नांगा सहित प्रत्येक गुणगणे विवरीने पठी आठ कर्मने विपे विवरीने का ठे. १६ संख्याता, असंख्याता श्रने अनंताना नेद कह्या ते..... ए५४ .... .... .... ५४२ ਪੇਖ .... .... .... .... .... २२ वावीशमो शतक नामा पंचम कर्मग्रंथ ठे, तेनी अनुक्रमणिका लखीए ठीए. ५६७ १ मंगलाचरण करी ग्रंथना थनिधेयन्त उदीश छारनां नाम कह्या वे. ५६१ २ ध्रुवबंधिनी तथा अध्रुवबंधिनी प्रकृतिनां नामोनुं पहेलु अने वीजें हार. ५६ए ३ ध्रुवोदयी तथा श्रध्रुवोदयी प्रकृतिनां नामोनुं त्रीजु तथा चोथु छार कडं वे. ५७) ४ प्रकृतिनी सत्ताना ध्रुवाध्रुवपणानुं पांचमुं तथा ठहुं हार का ठे. ५६ ५ सर्वघाति तथा अघाति प्रकृतिनुं सातमुं अने थाउमुंहार कडं वे. एर ६ पुण्य तथा पापप्रकृतिनां नामोर्नु नवमुं थने दशमुंहार कडं ठे. एन्य अपरावर्त परावर्तमान प्रकृतिनुं अगीश्रारमुं तथा वारमुं हार कयं . एन्। ७ क्षेत्र विपाकी प्रकृतिनुं धार, जीवविपाकी प्रकृतिनुं द्वार, नवविपाकी प्रकृतिनुं कार तथा पुजल विपाकी प्रकृति, हार, ए चार बार कह्यां . ԱԾ ए प्रकृति, स्थिति, रस अने प्रदेश ए चार प्रकारना बंधनां चार बार कह्यां . एए३ १० मूल प्रकृति आउनां बंधस्थानक कहीने तेने विपे नूयस्कारादिक चार बंध फलाव्या तथा नूयस्कारादिक बंधनां लक्षण कह्यां ते.
.... .... ६०० ६०६ .... .... .... .... .... अनुक्रमणिका. ११ सर्व उत्तर प्रकृतिनां सामान्ये उगणत्रीश बंधस्थानक वे तेनां नाम कहीने पठी तेने विपे. नूयस्कारादिक चार बंध कया . १५ प्रत्येक कर्मनी उत्तर प्रकृतिनां विशेपे जूदां जूदां बंधस्यानक कहीने तेने विपे भूयस्कारादिक चार बंध विचास्या के. १३ मूख प्रकृतिनो जघन्योत्कृष्ट स्थितिबंध तथा श्रयाधाकाल कहो . १४ उत्तर प्रकृतिनो जघन्योत्कृष्ट स्थितिबंध तथा अवाधाकाल सर्व जीवोने विपे कहो . ते मध्ये सुद्धक नवनुं मान पण कडं वे. ६०० १५ उत्तर प्रकृतिना उत्कृष्ट तथा जघन्य स्थितिबंधस्वामी गुणगणे तया जीव. नेदे कहीने प्रकृतिबंधनो अधिकार पूर्ण कस्यो ते. १६ चस्कृष्टादि स्थितिबंधने विपे उत्कृष्टादि तथा साद्यादि चार जांगा कहा है. ६५६ २७ गुणगया थाश्री उत्कृष्ट जघन्य स्थितिबंध कहोते..... १० एकेडियादिकने विपे हीनाधिक स्थितिवंधर्नु अपबहुत्व कडं वे. ६३६ १५ मनादिक योगर्नु सरूप तथा. योगस्थानकना स्वामी कह्या वे. ६३५ २० चौद जातिना जीवने कर्मबंधना जघन्य अने उत्कृष्ट स्थितिना वचमाने थांतरे जेटमा समय तेदला स्थितिवंधनां स्थानक ठे. तेनुं अल्पवहुत्व तथा एकेकी स्थितिनां अध्यवसायस्थानकनुं यक्ष्पवहुत्व का ठे. ६३ २१ नरकत्रिकादिक एकतालीश प्रकृतिनुं उत्कृष्ट बंधांतर तथा अबंधकाम पूरः पानो उपाय तथा केटलीएक प्रकृतिनो सतत बंधनो काल कहीने स्थितर्षि- धनो अधिकार पूर्ण कस्यो ठे..... २२ रसबंधना अधिकारमा रसविनाग वर्गणा तथा स्पर्धकनु स्वरूप तथा एक- गणीया, चेगपीथादिक शुनाशुल रसनु स्वरूप कडु वे. २३ हतया जघन्य रसवंधना सामी देखाड्या . २४ जघन्य, थजपन्य, उत्कृष्ट थने अनुत्कृष्ट ए चार प्रकारना रसबंधने विपे सायादि चार भाग विचारीने रसबंधनो अधिकार पूर्ण कस्यो ते. २५ प्रदेशबंध कहेतो थको प्रथम थोदारिकादिक वर्गणानुं स्वरूप कडुं ठे. २६ जेषां कर्मदस जीव ग्रहण करे ते ते कयां , तथा ते कर्मदसतुं शवगाहू नाक्षेत्र कधू ने तथा मूख थाउ कर्मनां दखनी जागविजजना कहीने पठी उनर प्रतिनां दसनी नागविनजना कही है. २७ मर्मना प्रदेश निरावयाने यथें सम्यक्त्वादियगीयार अर्थ गुणश्रेणी कही है. ६७ २० घोर गुपगधांनो अंतरकास करो . .... ६५ .... .... ६७० ६७७ .... ६ए? ....
.... .... १४ .... .... १५ .... .... १२१ अनुक्रमणिका. रए श्राउ प्रकारना पुनलपरावर्त्तनुं कालमान समजाववाने कालमानना मुहू- थी मांनीने पढ्योपमादिक सर्व नेद विस्तारे कह्यां ते. ३० उत्कृष्ट तथा जघन्य प्रदेशबंधन स्वरूप तया ते बंधना त्रामी कद्या . १०२ ३१ प्रदेशबंधने विपे सादिश्रनाद्यादिक चार जांगा कह्या . पए ३५ योग्यस्थानकनुं खरूप तथा अल्पवदुख कहीने प्रदेशबंध समाप्त कत्यो ठे. ११ ३३ प्रकृतिस्थित्यादिक चार बंधने विपे बंधना विशेष हेतु कह्या ते..... ३४ चोद राजलोकनी श्रेणी, प्रतर तथा धनादिक, मान कडं ठे. ३५ उपशमत्रेणी तया ६पकोणीनुं स्वरूप का १११ २३ त्रैवीशमो सततिका नामा पष्ट कर्मग्रंथ ते तेनी अनुक्रमणिका लखीए वीए. १२५ १ प्रथम मंगलाचरण तथा प्रयोजनादिक चार वानां कहां . Sa૫ २ सामान्यपणे मूत था प्रकृतिनां नाम तथा खरुप कहां . ३ मुख था प्रकृतिना बंध, उदय थने सत्तानां स्थानक कह्या ठे तथा कयुं कर्म बांधतां कयां बंधस्यानक होय ? तथा कयी प्रकृतिने उदये केटखां उदयस्या. नक होय, तथा कयी प्रकृतिनी सचाए कयां कयां सत्चास्यानक होय तथा एना बंध, उदय, सत्ता, स्यानकनो परस्पर संवेध तथा चाँद गुणगणे एना नांगा कया है. २० ४ उत्तर प्रकृति यात्री संवेध कह्या , ते मध्ये प्रथम झानावरणीय अने अंत- राय वे कर्मनी उनर प्रकृतिना पूर्वोक्त तेज बंध, उदय तथा सत्तास्यानक संवेघे नांगानी प्ररूपणा सविस्तर करी ते..... ३३४ ५ तेमज दर्शनावरणीय कर्मनी उत्तर प्रकृति यात्री बंधादिक न्यानक का के तथा तेनी परस्पर संवैध देखाव्या ठे. ३३५ ६ वेदनीय, थायु अने गोत्र, ए ऋण कर्मनी उनर प्रकृतिना नांगा कसा ते..... ३० मोहनीय कर्म उत्तर प्रकृतिनां धादिक स्यानकोनो संवैध कयो के. नामकर्मनी उत्तर प्रकृतिनां बंधादि स्थानको कदीने पनी नंवैध कारों ..... ६१ ए चाँद जीवल्यानके प्रथम कानावरणीय तथा यंतगय कर्मना योदय सना संवैधे नांगा कड़ीने पत्री दर्शनावरणीय, वेदनीय, गोत्र,बायु.मोदनीय थने नामकर्मना बंधादिकने संकेचे नांगा काया के. १० चोद गुपगले ज्ञानावरणीय बने अंतराय कमंना नांगा कया है. ११ चोद गुपनाले दर्शनावरतीय कर्मना धादियानना नांगा कया है. १२ चॉद गुपवा वेदनीय बने गोत्रकर्मना बंधादि स्थानना नांगा कपाटे..... १ .... .... .... ... .... .... .... ....
- . ३ ....GE २४ १६ २० अनुक्रमणिका. १३ चोद गुणवाणे आयुःकर्मना बंधादि स्थानना नांगा कसा ठे. GOR १४ चोद गुणवाणे मोहनीय कर्मना बंधादि स्थानकना नांगा कहा . १५ मोड़नीयना उदय जांगा तथा उदयपदचंद ते योग, उपयोग अने वेश्या साये चोदे गुणगणे गुण्या ते..... १६ चोद गुणगाणे मोहनीयनां सत्तास्थानक कहीने संवेधे जांगाकह्या . १७ चोद गुणगणे नामकर्मना बंधोदय, सत्तास्थानक श्रने जांगा कहा ठे. १० मिथ्यात्व श्रने सास्वादन गुणगणे मोहनीयनां वंधस्थानकना नांगानी संख्या तथा उदयस्थानकना नांगानी सरवाले संख्या कही . रए चार गतिने विपे नामकर्मनां धादि स्थानक कह्यां ठे. २० एकेडियादिकने विपे नामकर्मनां बंधोदय सत्तास्थानक कह्यां वे. २१ थहींथा उदीरणा न कही तेनु कारण तथा एकतालीश प्रकृतिनो उदय उदी- रणाए अंतर २ ते तथा कया गुणगणे कयी प्रकृति वांधे ? ते तथा जे गतिने विपे जेटली प्रकृति सत्ताए पामीए ते कर्यु के. २२ उपशमश्रेणीनुं वरुप विस्तारपूर्वक कर्यु . जए २३ रुपकोणीनुखरूप विस्तारपूर्वक कर्यु ले..... २ .... ३२ ३४ .... .... .... .... ,५४ ... ..
Aura
PVTAURROUNRoyou
॥श्री॥
॥ अथ इंद्विय पराजयशतक प्रारंभः ।।
सुचिअ सूरो सोचेव पंमि तं पसंसिमो निचं ॥ इंदिय चोरेहिंसया,
न ढुंटिअं जस्स चरणधणं ॥ १ ॥ इंदिय चवल तुरंगो, उग्गइ म
गाणु धाविरे निचं ॥ नाविनवस्सरूवोरंनजिणवयणरस्सीहिं॥३॥
व्याख्या- तेहज सूरो के शूर, तेह्ज पंडिर्ड के पंडित, तं के तेनेज, प्रसं-
सिमो निच्चं के निरंतर हुँ प्रशंसु हुँ, के, जेहन सया के सदा, इंदियचोरे केस
इंजिर्जरूप चोरोए, चरणधणं के चारित्ररूपी धन नथी बुंट्युं ॥१॥ इंदियचवलतु-
रंगो के इजियोरूप जे चपल घोडा ठे, ते मुग्गर के उर्गतिना, मग्गाणु के
मार्गे, निचं के निरंतर, धाविरे के० दोडवानुं करे , तेने नवस्सरूवो के संसार
स्वरूपने जेणे नावि के नाव्यो ठे, ते प्राणी जिणवयणरस्सीहिं केश्रीवीतरागनां
वचनरूप रस्सीहिं के दोरमीए करीने रुंलई के रुंधे ठे. ५
इंदिय धुत्ताणमदो तिलतुस मित्तंपि देसु मा पसरं॥ज दिन्नो तो नी
5 जवखणो वरिस कोडिसमो॥३॥अजि इंदिएदि चरणं, कळं वधुणे
हिं किर असारं ॥ तो धम्मचिदिदडं, जश् अचं इंदिय जयंमि ॥४॥
व्याख्या- अहो उत्तमजन ! इंदियधुत्ताणं के० इंडियरूप धूर्तने, तिलतुसमित्तंपि
के तिलना गेतरा जेटलुं पण प्रसरं के० पसरवा, देसुमा के देश नही. जइदिन्नो
के जो पसरवा दीधो तो नी के लीधुं. शुं लीधुं ? ते कदेठे, जठ के ज्यां खणो
के क्षणमात्रमा पण वरिसकोडीसमो के० वरसनी कोडी समान सुःखमय ,
ते, उःख लीधुं. ॥ ३ ॥ जेणे इंजि जीती नथी तेनुं चारित्र, कई विधुणेहिं कीर
असारं-कविघुणेहिं के० काप्टमा रहेनारा कीडाए जेम काटने करडीने असारं के०
थसार कीरइ के कयु. एवं असार जाणवं. ए माटे धमष्ठि के धर्मना अंथि जने
इंदिजयंमि के इंजिन जीतवाने माटे दढ जश्वव्वं के दृह यत्न करवो. ॥ ४ ॥
जद कागिणी श्देऊ, कोडिं रयणाणदारए कोई ॥ तद तुच विसय
गिधा जीवादारंति सिदिसुदं ॥५॥ तिलमित्तं विसयसुदं उदं च
गिरिरायसिंगतुंगयरं॥ नव कोडीटिं न नि जंजाणसुतंकरिघासु॥६॥
. ते, सहोददिजपावि के सर्य समुशोना पाणीए करी पण अनिवार निशरप करवा मदा दोहरो हे.॥७॥ हे मूट! था संसारना भोग विषय ते २ इंख्यिपराजयशतक. व्याख्या-जद के जेम को के कोश्एक कागिणी के कांगणीने हेल के हेतु एटले श्यर्थ कोरियणाणहारए के कोडिरत्नने हारेठे; तह के० तेम तुछ के नीच पया विसयागिका के विषयमा लोलुप थएला जीवा के जीवो ते पोताना सिद्धि सुई के मोक्षसुखने हारंति के हारीजाय. ॥ ५ ॥ तिलमित्तं विसयमुई के ति. समात्र पण विषयसुख, ते उइंच गिरिरायसिंगतुंगयर के पुःखरूप गिरिराय के पर्वत-तैना तुंगयरं के उचो एवां सिंग के शिखर ठे, एवं जाणवू-अर्थात् थोई पण विषयसुख वे ते महापुःखनुं हेतु जाप. ए विषयसुखने माटे नवकोडीहिं के जपनी कोडिए उःख जोगवतां पण न निह के न निवते. एवं ठे, माटे जं के जेम ध्यानमा थाये तं के तेम करिनासु के करजे ॥६॥ झुंजंता महुरा विवाग बिरसा किंपागतुल्ला श्मे ॥ कठकंडुअणंवक जणया दाविति युधिसुदे । मन्नएहे मयतिहियवसययं विवानि संधि प्यया ॥ जुत्तादित्ति कुजम्म जोणिगदणं नोगा महावेरिणो ॥ ७ ॥ प्याग्या-जोग केया ठे ? ते कहे . मुंजता के नोगवतां थका महुरा के म धुरा पण विवाग के परिणामे-यथवा विपाके किंपाकतुवाश्मे के किंपाकक्षतुल्य पिरस फे० निरस दे, पक्षी कामुथणं के० खसर्नु जे खण-तेखणतां तो सारं पागे, पण परिणाम महा पुन्य घाय, तेम ए सुख जोगवे ठे, ते पण पुरूजणया के ते पासना ग्यणया सरयां पुखना उपजावणहार एवां बुमिसुहं के बुद्धिसुखने दाविति फै० .थने मप्रण्टे के मान करतां थकां थर्थात जोगमा तहीन होता थकांम- परिलिथव्य फे० मृगतृला जे फांऊयां तेनी परेसययं के निरंतर मिठानिसंधिप्पपा प. पोटा थनिप्रायना देनारा थने जुत्ता के जोगव्या थका, कुजम्मजोणिगद्दणं 2.० फुजन्मनी योनिन जे ग्रहण, तेने दिति के दे दे. ए माटे जोगो मदावेरियो कपोग जे विपयादिक मुख ते मद्दावरी 2, एम जाणवु.॥०॥ सका अग्नी निवारेचं वारिणो जखिन विदु ॥ सबोददि जलेणाधि कामगि निवारजे ॥ ७ ॥ विसमिव मुइमि महुरा परिणाम निकाम दानणा विसया ॥ कालमर्गतं जुत्ता अजाविमुर्त न कि जुत्त ॥ ५ ॥ प्पाग्या- असिवितु के० घणोज सागलो एयो जे थगी के अग्नि, तेने बारिणो • पानीए करीने निवारिठसका के निवारण करी शकीए; परंतु कामग्गी के का
३
.
,
इंख्यिपराजयशतक.
मुहंमि के प्रथम श्राद्यमां महुरा के मधुरा ठे, पण परिणाम के अंते विसमिव के
विपनी परे निकाम के अत्यंत असार अने दारुणा के महा जयंकर एवा ठे. तं के
तें, कालमणंतंजुत्ता के अनंतकाल यावत् नोगव्या, तो पण अज के हजी नवीमुत्तं
के नयी त्याग करतो ? किंजुत्त के ए विषयसुखमा केम युक्त यश् रह्यो ठे ? ॥ ए॥
विषयरसासवमत्तो जुत्ताजुत्तं न जाणई जीवो ॥ र कलुणंपञ्चा
पत्तो नरयं महाघोरं ॥१०॥जद निवउम्मपत्तोकीडो कडुअंपि म
नए महुरं ॥ तह सिधिसुदपरुरका संसारउद्धं सुहं विंति ॥ ११॥
व्याख्या- ए जीव, विपयरसासवमत्तो के विपयरसरूप श्रासव एटले मदिराए
करी मदोन्मत्त होतो थको जुत्ताजुत्त के युक्तायुक्त एटले योग्य अने अयोग्यने नजा-
पई के नयी जाणतो; पण पछा के पठी ज्यारे कदुणं के महापुःख जय एवा म-
हाघोरं के अतिशय जयंकर नरयं के नरकने पत्तो के पाम्यो, त्यारे रश के फू-
रेठे, अर्थात् पश्चात्ताप करे ले. ॥ १० ॥ जद के जेम, निवडुम्मपत्तो के लींवमाना
वृदनुं पांदडं ते कडुअंपि के कडवू ठे तो पण कीमो के ते पांदडामा रहेनारो कीडो
महुरं के मधुर एवं मन्नए के० माने । तह के तेम ए जीव सिकिसुहंपरुरका के
मोक्षसुखथी परोक्ष जे संसारऽहं के संसारनां दुःख तेने सुहंविंति के सुख त-
रिके जाणे . ॥१९॥
अथिराण चंचलाणय खणमित्त सुदंकराण पावाणं ॥ उग्ग निबंध
गाणं विरमसु एआण नोगाणं ॥ १२ ॥ पतायकामनोगा सुरेसु अ-
सुरेसु तदय मणुएसु॥नयजीवतुपतित्ती जलणस्सवकहनियरेण ॥१३॥
व्याख्या-रे अजाण जीव ! तुं, अथिराण के अस्थिर, अने चंचलाणय के चपल
एवा खणमित्त के क्षणमात्र सुहं के सुखने कराण के० करनारा एवा, अने पावाणं
के० महापापरूप तथा उग्गर के पुर्गतिए निबंधणाणं के बंधन थवाना हेतुरूप जे
जोगाणं के नोग, तेथी विरमसु के विरम-पाठो उसर ? ॥ १२ ॥ सुरेसु के देव-
ताउँनेविषे, असुरेसु के असुरदेवताने विपे, तेमज मणुएसु के मनुप्यनेविपे हे
जीव ! तुं कामजोग के कामना लोग जे स्त्री विपयादिक सुख ते पत्ता के पाम्यो;
तोपण जेम जलण के अग्नि कहनियरेण के काटोना समूहे पण तृप्ति पामतो नथी,
तेम नयजीव तुपतित्ती केहे जीव ! तने पण तृप्ति थती नथी. ॥ १३ ॥
४ इंघियपराजयशतक. जदाय किंपागफला मणोरमा रसेणवन्नेणय मुंजमाणा ॥ते खुट्टए जी- विय पञ्चमाणा एउवमा कामगुणा विवागे ॥ २४ ॥ सविलविरं गीअं सघनविडवणा॥ सवेआमरणानारा सधेकामाउदावदा ॥१५॥ व्याख्या-जहाय के जेम किंपागके० किंपाकनामक वृक्षनां फला के फस ते मणोरमा के मनोहर, रसेण के रसेकरी परिपूर्ण, वन्नेन के वर्णेकरी रूमां पण ते जुंजमाणा के खाधां थकां अने पञ्चमाणा के पच्या थकां जीविय के जीवितव्यने खुट्टय के खुटाडे. एवमा के० ए किंपाकनामक वृक्षना फलनीज उपमा, कामगुणाविवागे के० कामना गुणनो जे विपाक-तेनेविपे जाणवी. अर्थात् कामगुण विपाक ते देखता मनोहर, र. सेकरी परिपूर्ण अने बाह्यरंगेकरी रुडा ठे, पण ते नो परिणाम महा फुःखदायक ॥१४॥ संसारमा गीर्थ के जे गीत ते ते सव्यं के सर्व विविध के विलापतुल्य जाणवां, सव्यं के सर्य, नह के नाटक ते विडवणा के विटंबना जेवा जाणवां, सब्वे के सर्य थालरणा के जे थानरण ते नारा के जाररूप एवा जाणवां, थने सव्वे के सर्प फामा के काम ते उहावदा के पुःखदाइ जाणवा-२५ देविंद चकवहित्तणारा उत्तमा नोगा ॥ पत्ता अणंतखुत्तो नय ई तत्तिं गउत्तेहिं ॥ २६ ॥ संसारचक्कवाले सधेविय पुग्गलामए बहुसो॥ आदारिआय परिणामिआय नयतेसु तित्तोदं॥१७॥ प्याख्या-रे जीव । देविंद के इंज, चमवाहित्तणाई के चक्रवर्तित्वादिक, रचाई के राज्य, थने उत्तमनोगा के उत्तम प्रकारना नोग एटले विषयादिसुख, ते तुं अणंतखुत्तो फेथनंत पार पत्तो के पाम्यो, तोपण तेहिं के तेनए करीने न यहंतत्ति के तृप्तिने पाम्यो नही ॥ १६ ॥ अहो मए के० में, संसारचकवाले के संसाररूप चक्रवासनेविपे सम्वविय के समाए पुग्गला के पुलोने पणीवार थाहारियाय परिणामिलाप केन्याहारिया पटले साधा ने श्रादारपणे परिणमाव्या खरा, पण तेसु के तेनेविषे तिचोटं के हुँ हप्ति नप के० पाम्यो नही ॥१७॥ व्वलेवो दो नोगेनु अनोगी नोवलिप्पई ॥ जोगी नमइ संसारे अनोगी विप्पमुच्चई ॥२७॥ अल्लो मुक्कोअ दो बूटा गोलया महि घामया ॥ दोविआवडिआकूडे जो अल्लो तह लग्गई ॥ २॥ पाण्या-भोगीपुरपने जोगेमु के जोगनेविपे उपमेयो के सपटावं ते हो के पाप ने, अने धनोगी के यांचनारहित एवा पुरुषो नोव विप्पई के न खपेटाय, जोगी परे संसारे के सा संसारनेरिप जोगी होय ते जम, थजोगीविप्पमुच्चई के
इंज्यिपराजयशतक.
ए
ने अत्तोगी पुरुप संसारथी मुक्त थाय ठे. ॥ १७ ॥ अहो के लीलो अने सुक्को के०
को एवा दो के वे महियामया के माटीमय गोलया के गोला ठे, ते वेय गोला
तिने विपे श्रावडिया के अफाट्या, तेमांधी जो के० जे अल्लो के लीलो गोला
तो ते तक के जीतनेविपे लग्ग के लागी रह्योः ॥ १ए ।
एवं लगति जुम्मेदा जे नरा कामलालसा ॥ विरत्तोन न लग्गंति ज-
हा सुक्के अगोलए ॥ ३०॥ तणकदिव अग्गी लवणसमुद्दो नईस-
हस्सेदिं ॥ न श्मो जीवो सक्को तिपेचं कामन्नोगेदिं ॥१॥
व्याख्या-एवं के ए प्रमाणे लगंति के० लागेठे. उम्मेहा के उछि एवाजे नरा
के० पुरुप, कामलालसा के कामलंपट. एटले जे कामलंपट एवा चुकि पुरुपो वे,
तेर्ड आ संसारनेविपे जीतने विपे लीला गोलानी पेरे लागी रहेठे, अने जे विरत्तो के
संसारथी विरम्यो, ते जेम सूको गोलो नीतने विपे न चोटे-न लागे तेम न लग्गति
के नथी लागतो ॥ २० ॥ जेम तृणकठेहिव के जेम तृणकाप्ठे करीने अग्गी के अग्नि
तृप्त यतो नथी, श्रने नदीना सहस्रोएकरी जेम लवण समुख तृप्त यतो नथी, तेम
कामनोगे करीने था जीव पण तृप्त थवाने शक्तिवंत यतो नथी. ॥१॥
नुत्तूणवि नोगसुदं सुरनर खयरेसु पुण पमाएणं ॥ पिलश्नरएसु नेर
व कलकलए तनतंव पाणाइं॥२॥को लोनेण न निदर्ज कस्स न रम-
णीदिं नोलिअं दिअयं॥को मच्चुणा नगदिर्ज को गिोनेव विसएदिं॥२३
व्याख्या- जीव नोगसुहं के नोगनां जे सुख, सुर के ते देवता, नर के० मनुप्य
अने खयर के० खेचरनेविपे जुत्तणं वि के नोगवीने पण पुण के वली, पमाएणं के
प्रमादेकरीने नरएसु के नरकनेविपे नेरव के जयंकर एवा कलकलए के अग्निए-
करी तप्त थएला तंवपाणा के त्रांवाना पानने पिस के पीएवे. ॥ २२ ॥ को के०
कोण पुरुप, लोनेण के लोने न निदर्ज के न निहत एटले नथी हणायो ? अने
को के० कोण पुरुपना हिअयं के हृदयने रमणी के स्त्रीए ननोलियं के नथी जो-
लव्यु ? अने को के कोण पुरुपने मचुणा के० मृत्युए नगहिर्ड के नथी ग्रह्यो ?
अने को केकोण पुरुप, विसएहिं के विषयोए करी नेवगिझो के० नथी गृह थयो?२३
खणमित्त सुरका वहुकाल उस्का ॥ पगाम उस्का अनिकाम सुस्का॥ सं-
सार मुस्कस्स विपरक नूत्रा ॥ खाणी अणाण ज कामनोगा
॥४॥ सब गहाणं पत्नवो मदागदो सब दोसपायहि ॥ कामग्गदो छ-
रप्पा जेणनितूअं जगं सर्व ॥ ५॥
तह के० तेम मोदाउरा के० मोदेकरी आतुर एटले पीमित एवा मणुस्सा जाणे. ॥ २६ ॥ कामा के० काम ठे ते सवं के० सालरूप , विसं के विपरूप वे थने थासीविसोवमा के सर्पनी दाढमां जे विष ठे तेनी उपमाए ठे. कामेपछेयमाणा प.० ए कामनी मात्र प्रार्थना करतां थने थकामा के० थानोगव्ये थके पण जीव . इंज्यिपराजयशतक. व्याख्या-था संसारनेविपे खणमित्त के क्षणमात्र सुस्का के सुख ठे,अने उःख तो वहुकाल के घणाकाल सुधी ठे. ते वली पगामपुरका के अतिशय थने थनिकामसुरका के अतिशय तो सुख के. एमाटे संसार मुस्कस्स था के० संसारने मूकबो थने तेथी विपक्षत थर्बु थने ए कामनोगा के विपयादिकना जे लोगो से ते, अणठाण के अनर्थनी खाणी के खाण . जेण के जेणे जगंसव्वं के० सर्वजगतने जितूथं के नेयु संताप्यु, एवो पुरप्प उरात्मा कामग्गहो के० कामरूपी ग्रह, ते सव्वग्गहाणं के सर्व ग्रहोने पनव उपजावानुं मूल कारण ठे, अने सव्वदोसपायट्टी के सर्व दोपोनो प्रगट कर एयो महागदो के० महोटो ग्रह जाणवो. ॥ २५ ॥ जद कबुल्लोकहुं कंडुअमणो उदं मुणइ सुकं ॥ मोदानरा मणुस्सा तद कामउदं सुइविंति ॥ २६ ॥ सद्धंकामा विसंकामा कामा। आसीविसोवमा ॥कामेपठेयमाणा अकामा जंति फुग्गई ॥२७॥ व्याख्या-जद के जेम, कधुलोकधुकंमुश्रमाणो के खसनो धणी खसने खषतो पको, जो के परिणामे ऽहं के दुःख जोगवे , तोपण तेने सुहंमुणश् के सुख माने पे. मनुष्यो कामदं के कामनोगादिकना विषयपुःखने सुइविति के सुखकरी . . जुग्गाई के जुर्गतिए जंति के जाय. ॥२७॥ विसए अवश्कता पडंति संसारसायरे घोरे ॥वीसएसु निरावि- सा तरंति संसार कांतारे ॥३०॥ रखिया अवश्कता निराव- फा गया थविग्येणं ॥ तम्दापवयणसारे निरावश्केण दोअयं ॥ प्याम्या-विमए थवश्रूंना के० विपयनी थपेक्षा-प्रतिबंध करतां जीव संसा सापरेपोर के संसाररूपी मदा जयंकर एवा समुज्नेवि पति के० पडे ठे, श्रने सिपमु निराश्रिका के विषयनेविप निरपेक्ष होता थकां संसारकांतारे के० संसार सीधापने तरंनि के तर ठे.॥ २७ ॥ उसिया के उसवंत एवा विपयनी वर कंजा के थपेदायी ने निराइका के निरपेक्ष थया, ते थबिग्घेणं के० विघ्न-
एवा
इंजियपराजयशतक.
पणे गया के मोहे गया. तम्हा के० ते माटे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा-
रित्र-तेइनेविपे निरावश्केणदोश्रव्वं के निरपेक्ष अg. ॥ श्ए ।
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नानअअअलेण दितो ॥ ३० ॥ जंअश् तिवंडकं जंच
सुदं उत्तमं तिलोअंमि॥तंजाणम् विसयाणं वुहिरकय देनअंसवं ॥३२॥
व्याख्या-विसया विरको के विपयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने-
विपे पमे , श्रने जे संसारथी निरपेक्षा ते ते उत्तर
के० उस्तर एवो आ जे नव
के० संसार तेने तर के तरे ते. जेम देवीना छीपने विपे समागत के श्रावेला
नाउअजुश्रलेण के० चाता एटले नाइनुं युगल. अर्थात् वे नाळ तेना दिहतो केव
दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्मांथी एक जाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायु, तेथीते
समुअमां जश् पड्यो भने वीजो नाश निरपेक्ष रह्यो, तो समुल पार उतस्यो. ए कथा
झाताजीमां ठे, त्यांची जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के अतिशय तिरकंडकं के
तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोअंमि के लोक्यनेविपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां
सुख , तं के० ते सव्वं के सर्व, विपयाणं के विपयनी जे वुहिरकय के वृद्धि भने
दय एटले हाणी तेनां हेड के हेतु . एम हे जीव, !तुं जाणसु के जाणजे. ॥३२॥
इदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकच चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदश्जदालिदंतो मुदिल्लियं अंहिअं
जहा सुण ॥ सोसइ तालुअरसिअं विविदंतोमन्नएसुरकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इंदिय विसयपसत्ती के इंडियोना विसयोने विपे विशेष करी श्रासक्त
एवो जीव, परिकव्वछिन्नपरका के जेनी पांख वेदावे एवो पक्षी जेम आकाशथी
पृथ्वी उपर जा पडे, तेम सुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखोविना
जीव, संसार सायरे के संसार सागरने विपे पडंति के पडे ठे. ॥ ३५ ॥ जह के जेम
सुण के श्वान मुहिलियंयंहियं के० महोटुं हामकुं लिहंतो के चाटतां थकां नलहर
के नयी जाणतुं, के तालुअरसिकं के पोताना तालवानो रस शोपे ठे !! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां थकां विविहंतो के विविध
प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ते. ॥ ३३ ॥
मिदिलाणकायसेवी न लद किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व-
रा सयकाय परिस्समं सुरकं ॥ ३४ ॥ सुद्धविमग्गिसंतो कववि कय-
लीइनधि जद सारो॥इदिय विसएसुतहा नविसुदं सुहविगविठं ॥३॥
दाम पुर के दाग नोगते, तोपण तेने सुहंमुण के सुप in गोदाटरा ० मोड़करी थातुर एटले पीमित एवा मणुस्सा THEमाकर काम ते सायं के सासरूप ठे, विसं के विपरूप सापुर के कामनांगादिकना विषयपुःखने सुइविति के० सुखकरी Ther: TET:गांनी दाटमा जे विप तेनी उपमाए . कामेपछेयमार ri प्रार्थना करतां यन यकामा के थणनोगव्ये थके पण जी: ग. ETR: मदा का पता ममुनविप पनि के० पढे ने. नं -राममंटा विपरनी थपंता-प्रनियंध करनां जीव मंमार - सारे है.02%खया के उपयंत एया विपयनी या नमा निमाविरनित होना या मंमारकांतारे के मंमार. रेनिगमका निरादः यया, संयविग्यणं कथति . शभियपराजयशतक. न्याग्या-या संसारनेविपे खणमित्त के क्षणमात्र सुरका के सुख ठे,अनेछ उप नो यदुकान के० घणाकाल सुधी ते. ते वली पगामपुरका के अतिशय ने निकाममुरका के० थतिशय तोठमु सुख ठे. एमाटे संसार मुरुस्स दया के मंसारने मुकदो थने तेथी विपक्षनूत थq थने ए कामनोगा के शिलादिकना नांगो नेते, श्रणयाण के अनर्थनी खाणी के खाण .॥ जो जगसव्यं के सर्वजगतने जितथं के नेयु संताप्यु, एवो पुरप्पा अगमा पामगदी के० कामरूपी ग्रह, ते सव्वग्गहाणं के सर्व ग्रहोने पत्नवो सागगर्नु मा कागा , यने सम्बदोसपायही के सर्व दोपोनो प्रगट करना महामही ० महोटो प्रद जापयो. ॥ २५॥ उर मोर कंटुमणो ऽदं मुणः सुकं ॥मोदाउरा मणुस्सा गर परमपदं मुदंविनि ॥ २६ ॥ सलंकामा विसंकामा कामा " पाधिमारमा ||कामेपचेयमाणा अकामा जंति पुग्गई ॥२॥ पालकम, पशुहोकछुकंगुथमाणो के खसनो धणी खसने खपत पत्रिक वाय. ॥ २० ॥ वियना पति मंमारमायरे घोरे ॥ बीमएमु निराधि- मानाने मंमा कांत ॥ ३॥ खिया अवश्कता निगव दयानन्दापवयाणमारे निरावइफेण टोअचं ॥ril
O
इंज्यिपराजयशतक.
पणे गया के मोके गया. तम्हा के० ते माटे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा-
रित्र-तेहनेविपे निरावश्केणदोश्रव्वं के० निरपेक्ष थq. ॥ श्ए ।
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नाउअ अलेण दितो ॥ ३० ॥ जंअश् तिरकंडकं जंच
सुदं उत्तमंतिलोअंमि॥तंजाणसु विसयाणं वुहिरकय देनअंसचं ॥३२॥
व्याख्या-विसया विस्को के विषयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने-
विपे पके ठे, अने जे संसारथी निरपेक्ष ठे ते उत्तर के उस्तर एवो आ जे नत्र
के० संसार तेने तर के तरे . जेम देवीना छीपनेविपे समागत के० श्रावेला एवा
नानअजुअलेण के नाता एटले नानुं युगल. अर्थात् वे नाज़ तेना दिहंतो केव
दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्मांथी एक जाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायुं, तेथी ते
समुपमा ज पड्यो श्रने वीजो नाश निरपेक्ष रह्यो, तो समुज पार उतस्यो. ए कथा
झाताजीमां वे, त्यांथी जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के अतिशय तिर्कपुरकं केव
तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोमि के त्रैलोक्यनेविपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारना
सुख ठे, तं के ते सव्वं के सर्व, विपयाणं के विषयनी जे बुढिरकय के वृद्धि अने
दय एटले हाणी तेनां हेजअं के हेतु . एम हे जीव, !तुं जाणसु के जाणजे. ॥३१॥
इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकच चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदश्जदालिदंतो मुहिल्लियं अंहिअं
जदा सुण ॥ सोसइ तालुअरसिअं विविहंतोमन्नएसुकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इंदियविसयपसत्ती के इंजियोना विसयोने विपे विशेप करी आसक्त
एवो जीव, परिकव्वचिन्नपरका के जेनी पांख दाइ एवो पक्षी जेम आकाशथी
पृथ्वी उपर जर पडे, तेम सुसीलगुणपेहुणविहिणा के० सुशील गुणरूपी पांखोविना
जीव, संसार सायरे के० संसार सागरने विपे पडंति के पडे . ॥ ३५ ॥ जह के जेम
सुण के श्वान मुहिल्वियंअंहिश्र के महोटुं हामकुं लिहंतो के० चाटतां थकां नलहर
के नथी जाणतुं, के तालुअर सिकं के पोताना तालवानो रस शोपे वे !! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे , तो पण ते चाटतां थकां विविहंतो के० विविध
प्रकारनां सुखं के० सुखने मन्नए के माने ठे. ॥ ३३ ॥
मिदिवाणकायसेवी न लद किंचिवि सुदं तदा पुरिसो। सो मन्नए व-
राठ सयकाय परिस्समं सुकं ॥ ३४ ॥सुद्धविमग्गिसंतो कवि कय-
लीश्नचिजदसारो॥इंदिय विसएसुतदा ननिसुहं सुखविगविठं ॥३॥
६ . मक कामोगादिकना विषयःसने मुहंविति के मुम्बकरी HTTगांनी दाढमां जे विष तेनी उपमाए. कामेपथ्यमापा नाकाम सा के सामरूप, विसं के विपरूप Rमर मंत्र के विषयनी या प्रतिबंध करता जीय मंसार परे ? 130॥निया के नवयंन एवाविपयनी था इंश्यपराजयशतक. व्याया-या संसारनेविपे खपमित्त के क्षणमात्र सुका के सुख ठे,अने पुःसाके अन्य नो बहुकाल के घणाकास सुधी ठे. ते वली पगामाका के अतिशय पुःख है; घने अनिकाममुका के थतिशय तो सुख ते. एमाटे संसार मुस्कस्स विपरक- दवा के संसारने मुकबो थने तेथी विपक्षनूत थर्बु थने ए कामलोगा के कान Foमादिकता लोगों ने ते, अपघाण के अनर्थनी खाणी के खाण ठे. १२१५ को जगमध्यं के सजगतने नितथं के नेयु संताप्युं, एवो पुरा के पुरामा वामगदों के कामरूपी पद, ते सम्बग्गहाणं के सर्व ग्रहोने पनशे के भागने मूस माग, यने सम्बदोसपायही के सर्व दोषोनो प्रगट करनार, मागतो ० महोटो पह जाययो. ॥ २५ ॥ जर मोर पंडअमणो ऽदं मुण मुरकं ॥ मोहानरा मणुस्सा मर पामार गुदंविति ॥ २६ ॥ सल्लंकामा विसंकामा कामा Maharमा || कामपयमाणा अकामा जति जुग्गई ॥२७॥ - रेम, यमुनोकगुंकंगुथमाणो के खसनो धणी खसने खातो गरे परिधान पुहं के दुय जोगये हैं, तोपण तेने सुहंमुण के सुख t.Reमोदादा ये मोदेकरी थातुर पटले पीमित एवा माणुस्सा २१ नाकारता थने थकामा जोगव्ये थके पण जीव पुनि के जाय. ॥ २ ॥ दिना पनि ममारमायरे घोरे वीसएमु निराधि- रह ताने मंमार कांता ॥२७॥ वखिया अवश्कता निराव मानविनम्हारयणसारे निरावश्कण दोअर्घ not गरी हा प्रकार वा समुन्नविष पनि के पड़े हैं। का विरदिप निषा होना थका मसारकांतारे के संसार- या विषण के० थपिन । धन
इंज्यिपराजयशतक.
पणे गया के मोके गया. तम्हा के० ते माटे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा-
रित्र-तेहनेविपे निरावश्केणदोश्रव्वं के निरपेक्ष थ. ॥ श्ए ।
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नाउअ झुअलेण दिलंतो ॥ ३० ॥ जंअश् तिकंडकं जंच
सुदं उत्तमंतिलोअंमि॥तंजाणम् विसयाणं वुहिरकय देनअंसबं ॥३॥
-विसया विको के विपयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के० संसारने-
विपे पमे ठे, अने जे संसारथी निरपेक्ष ठे ते
उत्तर
के० उस्तर एवो आ जे नव
के संसार तेने तर के तरे . जेम देवीना छीपने विपे समागत के० आवेला एवा
नाउअजुअलेण के नाता एटले नानुं युगल. अर्थात् वे ना तेना दिहंतो के
दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्मांथी एक नाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायुं, तेथी ते
समुसमां जर पड्यो अने वीजो लाइ निरपेक्ष रह्यो, तो समुल पार उतस्यो. ए कथा
झाताजीमां , त्यांथी जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के अतिशय तिरकंडकं के
तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोअंमि के त्रैलोक्यनेविपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां
सुख ठे, तं के ते सव्वं के सर्व, विषयाणं के विपयनी जे वुहिरकय के वृद्धि अने
क्षय एटले हाणी तेनां देउके हेतु ठे. एम हे जीव, ! तुं जाणसु के जाणजे. ॥३१॥
इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकच चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदजदालिदंतो मुदिल्लियं अंहिअं
जहा सुण ॥ सोसई तालुअरसिअं विविदंतोमन्नएसुकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इंदियविसयपसत्ती के इजियोना विसयोने विपे विशेप करी आसक्त
एवो जीव, परिकव्वछिन्नपरका के जेनी पांख वेदाइ एवो पक्षी जेम आकाशथी
पृथ्वी उपर जश् पडे, तेम सुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखोविना
जीव, संसार सायरे के० संसार सागरने विपे पडंति के पडे है. ॥३॥ जह के जेम
सुण के० श्वान मुदिबियंअंहियं के महोटुं हामकुं लिहंतो के० चाटतां थकां नलहर
के नथी जाणतुं, के तालुअर सिकं के पोताना तालवानो रस शोपे ते !! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां थकां विविहंतो के विविध
प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ठे. ॥ ३३ ॥
मिदिलाणकायसेवी न लदा किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व-
राठ सयकाय परिस्समं सुकं ॥ ३४ ॥ सुविमग्गिसंतो कववि कय-
लीश्नचिजद सारो॥इदिय विसएसुतदा ननिसुदं सुखविगविठं ॥३॥
भने थासीविसोवमा के० सपनी दाढमां जे वियते तेनी उपमाए ठे.कामेपथ्यमापा सरया-रिसए यवश्वंता के विषयनी थपेक्षा-प्रतिबंध करतां जीव संसार सिपमु निराधिका के विपयनेविपे निरपेद होतां थको संसारकांतारे के संसार- संता के चपेदापी जे निरावसः निरपेक्ष थया, ते अविग्येणं के भवितur इंश्यपराजयशतक. व्याख्या-थासंसारने विपे खणमित्त के क्षणमात्र सुरका के सुख ,श्रने पुरस्का उःख तो बहुकाल के घणाकाल सुधी ते. ते वली पगामाका के अतिशय फुःख द; थने अनिकामसुका के अतिशय तोठ सुख . एमाटे संसार मुस्कस्स विपरक- मूथा केसंसारने भूकवो थने तेथी विपक्षत थर्बु थने ए कामनोगा के काम विषयादिकना जे भोगो ते, अपाणउ के अनर्थनी खाणी के खाण ठे. ॥२४॥ जेण के जेणे जगसव्वं के० सर्वजगत्ने जितूथं के नेयु संताप्यु, एवो मुरप्पा के उरात्मा कामग्गहो के कामरूपी ग्रह, ते सव्वग्गहाणं के० सर्व ग्रहोने पजयो के उपजायार्नु मूल कारण ठे, श्रने सम्बदोसपायही के सर्व दोपोनो प्रगट करनार, एयो मदागद्दी के महोटो ग्रह जाणवो. ॥२५॥ जद्द कतुल्लोकळ कंडअमणो उदं मुणइ सुकं ॥ मोहानरा मणुस्सा तद कामउदं सुदंर्विति ॥ २६ ॥ सद्धंकामा विसंकामा कामा" श्रासीविसोवमा ॥ कामेपठेयमाणा अकामा जंति पुग्गई ॥७॥ व्याख्या-जद केप जेम, कधुलोकधुकमुश्रमाणो के० खसनो धणी खसने खणतो पको, जो के परिणामे ऽहं के दुःख जोगवे , तोपण तेने सुहंमुण के सुख माने तद् के० तेम मोहाउरा के मोहेकरी आतुर एटले पीमित एवा मणुस्ता 2.० मनुष्यो कामऽदं के कामनोगादिकना विषयखने सुहविति के सुखकरी जाणे ॥ २६ ॥ कामा के काम तेस के साखरूप , विसं के विपरूप 2.० ए कामनी मात्र प्रार्थना करता था नोगव्य थके पण जीव जग्गाई के गतिए जंति के जाय. ॥ २१ ॥ चिसए अयश्रूंता पद्धति संसारसायरे घोरे ॥ वीसएसु निराधि- सा तरंति संसार कांतारे ॥३०॥ खिया अवश्कता निराव- हा गया अविग्वेणं । तम्दापवयणसारे निरावश्लेए दोअरणा सायरपोरे के संसाररूपी महा जयंकर एवा समुझनेवि पति के पडे ठे, भी बरसने नरति के तरे है. ॥ २d Marया त एवा विषपनी वर श्रने
4
इंख्यिपराजयशतक.
पणे गया के मोक्षे गया. तम्दा के० ते माटे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा-
रित्र-तेदने विपे निरावश्केणदोश्रव्वं के निरपेद थq. ॥ २५ ॥
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नाजअ झुअलेण दितो ॥ ३० ॥ जंअश् तिकंडकं जंच
सुहं उत्तमंतिलोअंमि॥तंजाणसु विसयाणं वुहिरकय देनअंसबं ॥३२॥
व्याख्या-विसया विरको के विषयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने-
विपे पमे वे, अने जे संसारथी निरपेक्ष ठे ते उत्तर
के० उस्तर एवो आ जे नव
के० संसार तेने तर के तरे ते. जेम देवीना छीपनेविपे समागत के आवेला एवा
नानअजुश्रलेण के नाता एटले लाइन युगल. अर्थात् वे जान तेना दिहंतो के०
दृष्टांते जाणवु. एटले वे नाश्मांथी एक जाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायुं, तेथीते
समुखमा जइ पड्यो अने वीजो ना निरपेक्ष रह्यो, तो समुख पार उतस्यो. ए कथा
झाताजीमा ठे, त्यांथी जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के अतिशय तिकंडकं के
तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोअंमि के त्रैलोक्यनेविपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां
सुख ठे, तं के ते सव्वं के सर्व, विपयाणं के विपयनी जे बुद्विरकय के वृद्धि भने
क्षय एटले हाणी तेनां हेजअं के हेतु . एम हे जीव,! तु जाणसु के० जाणजे. ॥३१॥
इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकच चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदश्जदालिदंतो मुदिल्लियं अंअिं
जहा सुण ॥ सोसइ तालुअर सिकं विविहंतोमन्नएसुकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इदिय विसयपसत्ती के इजियोना विसयोने विपे विशेप करी शासक्त
एवो जीव, परिकव्व ठिन्नपरका के जेनी पांख वेदावे एवो पक्षी जेम आकाशथी
पृथ्वी उपर ज पडे, तेम सुसीलगुणपेहुणविहिणा के सुशील गुणरूपी पांखो विना
जीव, संसार सायरे के० संसार सागरने विपे पडंति के पडे वे. ॥ ३ ॥ जह के जेम
सुण के श्वान मुदिग्वियंअंहिथं के महोटुं हामकुं लिहंतो के चाटतां थकां नलहर
के नयी जाणतुं, के तालुअरसिकं के पोताना तालवानो रस शोपे ते !! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे है, तो पण ते चाटतां थकां विविहंतो के विविध
प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ठे. ॥ ३३ ॥
मिदिवाणकायसेवी न लद किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व-
राउ सयकाय परिस्समं सुकं ॥ ३४॥ सुविमग्गिरंतो कवि कय-
लीइ नतिजहसारो॥इदिय विसएसुतहा नविसुदंसुविगविठं ॥३॥
संना के थपेदापी जे निराधम निरपेक्ष थया, ते थविग्घेणं के शशिर फे मनुष्यो कामउदं के कामजोगादिकना विषय खने सुइविंति के० सुखकरी थने याप्तीविसोवमा के सर्पनी दाढमा जे विष ठे तेनी उपमाए वे. कामेपधेयमाणा शिसएमु निराधिका के विषयनेविप निरपेक्षा होतां यका संसारकांतारे के संसार- रूपी थराने तरंति के तरे दे.॥२०॥ उसिया केसवंत एवा विपयनी अव ६ शख्यिपराजयशतक. व्याख्या-था संसारनेविषे खणमित्त के क्षणमात्र सुरका के सुख ,भने वरका के उःख तो वहुकाल के घणाकाल सुधी ठे. ते वली पगामपुरका के अतिशय सुस्त दे भने थनिकामसुका के अतिशय तो सुख ते. एमाटे संसार मुरूस्स विषत भूथा केसंसारने भूकवो थने तेथी विपक्षनूत थर्बु थने ए कामनोगा के कान विपयादिकना जे लोगो ते, अणधाणल के अनर्थनी साथी के खाण 2. ॥ २४॥ जेण के जेणे जगसब्धं के सर्वजगतने जितनं के नेय संताप्युं, एवो पुरप्पा के पुरात्मा कामगहो के कामरूपी यह, ते सव्वगहाणं के० सर्व ग्रहोने पनो के उपजावानुं मूस कारण ठे, अने सव्वदोसपायही के सर्व दोपोनो प्रगट करना, एपो महागदो के महोटो ग्रह जायवो. ॥ २५ ॥ जद कबुल्लोकहुं कंडअमणो उदं मुण सुरकं ॥ मोहानरा मणुस्सा तद कामउदं सुदविति ॥ २६ ॥ सर्वकामा विसंकामा कामा पासीविसोवमा ॥ कामेपवेयमाणा अकामा जति उगई ॥२७॥ व्याख्या-जह के जेम, कधुलोकधुकंश्रमाणो के० खसनो धणी खसने खणतो घको, जो के परिणामे उदं के दुःख जोगवे ठे, तोपण तेने सुहंमुण के सुख मानेवे; तद् के तेम मोद्दाउरा के मोहेकरी थातुर एटले पीमित एवा मणुस्सा जाणे ॥ २६ ॥ कामा के काम से ते सनं के साप, विसं के विषरूप से 20 ए कामनी मात्र प्रार्थना करता भने STT के लोगव्य थके पण जीव मुगाई के मुर्गतिए जंति के जाय. ॥ २७ ॥ विसए अवश्कता पडंति संसारसायरे घोरे ॥ चीसएसु निराधि- सा तरंति संसार कांतारे ॥३॥ उलिया अवश्कता निरावर का गया अविग्घेणं ॥ तम्हापबयणसारे निरावश्केण दोअर्ब राणा पात्या-विसए थवसंता के विषयनी थपेक्षा प्रतिबंध करतां जीव संसार सारपोरे के संसाररूपी महा भयंकर एवा समुनविपे पति के पड़े है, भने
इंख्यिपराजयशतक.
पणे गया के मोके गया. तम्हा के० ते माटे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा-
रित्र-तेहनेविपे निरावश्केणहोश्रव्वं के निरपेक्ष थ. ॥ २५ ॥
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नाउअ झुअलेण दितो ॥ ३० ॥ जंअइ तिरकंडकं जंच
सुहं उत्तमंतिलोमि॥तंजाणम् विसयाणं वुटिकय देनअंसवं ॥३॥
व्याख्या-विसया विरको के विपयनी अपेक्षा धरतो जीव निवमय के संसारने-
विपे पके वे, अने जे संसारथी निरपेक्ष ठे ते उत्तर
के० उस्तर एवो था जे नव
के० संसार तेने तर के तरे है. जेम देवीना छीपने विपे समागत के श्रावेला एवा
नाउअजुअलेण के ज्ञाता एटले नाश्तुं युगल. अर्थात् वे जाल तेना दिहंतो के
दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्मांथी एक नाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायु, तेथी ते
समुनमा जइ पड्यो श्रने वीजो लाइ निरपेक्ष रह्यो, तो समुख पार उतस्यो. ए कथा
झाताजीमां , त्यांथी जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के० अतिशय तिरकंपुरकं के
तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोअंमि के त्रेलोक्यनेविपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां
सुख ठे, तं के ते सव्वं के सर्व, विपयाणं के विषयनी जे वुहिरकय के वृद्धि भने
क्ष्य एटले हाणी तेनां देउयं के हेतु . एम हे जीव, ! तुं जाणसु के जाणजे. ॥३१॥
इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकच चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदश्जदालिदंतो मुदिल्लियं अंमिश्र
जहा सुण ॥ सोसइ तालुअरसिधे विविदंतोमन्नएसुकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इंदियविसयपसत्ती के इजियोना विसयोने विपे विशेप करी आसक्त
एवो जीव, परिकव्वछिन्नपरका के जेनी पांख ठेदार ठे एवो पदी जेम आकाशथी
पृथ्वी उपर जश् पडे, तेम सुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखो विना
जीव, संसार सायरे के० संसार सागरने विपे पडंति के पडे है. ॥ ३५ ॥ जह के जेम
सुण के श्वान मुहिल्वियंअंहियं के० महोटुं हामकुं लिहंतो के चाटतां यकां नलहर
के नथी जाणतुं, के तालुअरसिधे के पोताना तालवानो रस शोपे ते !! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां यकां विविहंतो के विविध
• प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ठे. ॥ ३३ ॥
मिदिलाणकायसेवी न लदा किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व-
राई सयकाय परिस्समं सुकं ॥ ३४॥ सुविमग्गिसंतो कववि कय-
लीश्नचि जद सारो॥इंदिय विसएसुतहा नहिसुदं सुखविगविठं ॥३॥
स्मारया-विसए यवश्कता के० विपयनी थपेक्षा-प्रतिबंध करतां जीव संसार सायरपोर के संसाररूपी महा भयंकर एवा समुज्नेविपे पति के पडे , चने संता केदापी से निराश्खा रे० निरपेक्ष थया, ते अविग्घेणं के अवित ६ इंश्यपराजयशतक. व्याख्या-था संसारनेविपे खणमित्त के क्षणमात्र सुरका के सुख ठे,अने पुरस्कार पुःख तो बहुकास के घणाकाल सुधी वे. ते वसी पगामपुरका के अतिशय सुख दे भने थनिकामसुका के अतिशय तो सुख . एमादे संसार मुस्करस दिएक- सुथा के संसारने मूकबो थने तेथी विपक्षनूत थर्बु थने ए कामोगा के काम विपयादिकना ले जोगोठे ते, अपचापन के अनर्थनी खाणी के साथ है. ॥ २४॥ जैण के जेणे जगसव्यं के सर्वजगत्ने नितूझं के नेयु संताप्युं, एवो पुरप्पा के रात्मा कामग्गहो के कामरूपी ग्रह, ते सव्वग्गहाणं के सर्व ग्रहोने पत्तो के। उपजावानुं मूल कारण , अने सम्बदोसपायही के सर्व दोपोनो प्रगट करनार एपो महागहो के महोटो ग्रह जाणवो. ॥ २५ ॥ जद कवुलोकहुं कंडअमणो उदं मुणइ सुकं ॥ मोहानरा मणुस्सा तद कामऽहं सुदंविति ॥ २६ ॥ सल्लंकामा विसंकामा कामा' आसीविसोवमा ॥कामेपछेयमाणा अकामा जंति पुग्गई ॥२॥ व्याख्या-जह के जेम, कधुलोकधुकमुश्रमाणो के खसनो धणी खसने खणतो यको, जो के परिणामे ऽहं के दुःख जोगवे , तोपण तेने सुईमुष के सुख माने तद् के तेम मोहाउरा के मोहेकरी आतुर एटले पीमित एवा मणुस्ती फै० मनुष्यो कामदं के कामनोगादिकना विषयखने सुविति के सुखकरी जाणे ॥ २६ ॥ कामा के काम ते सवं के साप, विस के विपरूप से थने थासी विसोवमा के सपना दामाज विपनी उपमाए . कामेपछेयमाण 20 ए कामना मात्र प्रार्थना करता अनेकामा के गणशोगव्ये थके पण जीव पुग्णाई के सुगंतिए जति के जाय. ॥२७॥ विसए अवश्कता पति संसारसायरे घोरे । वीसएसु निरावि- सा तरंति संसार कांतारे॥२॥ वलिया अवश्कता निराबर- सा गया अविग्घेणं । तम्हापवयणसारे निरावइकेण दोअवं ॥pel स्मीयरसने नीति के तरे . MoMarया त एवा विषयनी अवर s इंख्यिपराजयशतक. पणे गया के मोदे गया. तम्दा केते माटे पवयणसारे के प्रवचननुं सार जे चा- रित्र-तेइनेविपे निरावश्केणहोश्रव्वं के निरपेक्ष यवं. ॥शए । विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस- मागय नानअ झुअलेण दिलंतो ॥ ३० ॥ जंअश् तिकंडकं जंच सुदं उत्तमंतिलोअंमि॥तंजाणसु विसयाणं वुहिरकय देनअंसवं ॥३२॥ व्याख्या-विसया विरको के विपयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने- विपे पमे , अने जे संसारथी निरपेक्ष ठे ते उत्तर के उस्तर एवो आ जे नव के० संसार तेने तर के तरे वे. जेम देवीना छीपनेविपे समागत के श्रावेला एवा जाउअजुश्रलेण के नाता एटले नाइनुं युगल. अर्थात् वे नाज़ तेना दितो के० दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्मांथी एक नाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायुं, तेथी ते समुनमा जइ पड्यो भने वीजो लाइ निरपेक्ष रह्यो, तो समुल पार उतस्यो. ए कथा ज्ञाताजीमां , त्यांची जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के अतिशय तिकंडकं के तीक्ष्णःख अने जे बली तिलोअंमि के त्रैलोक्यने विपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां सुख वे, तं केते सव्वं के सर्व, विपयाणं के विपयनी जे वुहिरकय के वृद्धिथने क्ष्य एटले हाणी तेनां देउयं के हेतु . एम हे जीव, ! तुं जाणसु के० जाणजे. ॥३१॥ इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जोवा ॥ परिकव चिन्नपंखा सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदश्जदालिदंतो मुदिल्लियं अंधेि जहा सुणजे ॥ सोसइ ताबुअरसिअं विविदंतोमन्नएसुरकं ॥ ३३ ॥ व्याख्या-इदियविसयपसत्ती के इजियोना विसयोने विपे विशेप करी श्रासत एवो जीव, परिकव्वष्ठिन्नपंका के जेनी पांख वेदाइ वे एवो पक्षी जेम थाकाशी पृथ्वी उपर जप पहे, तेम मुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखो विना जीव, संसार सायरे के संसार सागरने विपे पडंति के पडे ठे. ॥ ३२ ॥ जद के जेम मुणर्ड के श्वान मुहिल्वियंयंडियं के महोटुं हानकुं लिहंतो के० चाटतां का नखदन के नवी जाणतुं, के ताबुथर सिथं के पोताना तालवानो रस शोपे !! ए श्वान पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां थकां विविदंती के० विविध प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ठे. ॥ ३३ ।। मिहिलाणकायसेवी न वदा किंचिवि मुदं तदा पुरिसो ॥ सो मन्नए व- राजे सयकाय परिस्समं सुकं ॥ ३४ ॥ नुहविमगिरंतो कववि कय- लीश्नचिजहसारो॥इंदिय विसएसुतदा नन्मुिईमुहविगवि ॥३या जेश के जेणे जगंसव्यं के सर्वजगत्ने नित्थं के नेयु संताप्यु, एवो उरप्पा के आपले.॥ २६ ॥ कामा के० कामठे ते सर्व के साखरूप ठे, विसं के विपरूप ने यासीविसोवमा के० सर्पनी दाढमां जे विपते तेनी उपमाए .कामेपथ्यमाप, साल्पा-विसए वखंता के विपयनी अपेक्षा-प्रतिबंध करतां जीव संसार पौर के संसाररूपी मदा जयंकर एवा समुज्नेविपे पति के पढे ठे, थने नमुनिराशिका केविषयनेविप निरपेदा होतां यकां संसारकांतारे के संसार थापनेनरनिकेतर ठे.॥ २० ॥ उनिया के सयंत एवा विपयनी थव र पापी निराशरू० निरपेक्ष यया, ते थविग्घेणं के अधिनtur इंख्यिपराजयशतक. व्याख्या-था संसारनेविपे खणमित्त के क्षणमात्र सुरका के सुख ठे,अने पुरस्कार सुख तो बहुकाल के घणाकाल सुधी . ते वली पगामपुरका के थतिशय दुःख थने थनिकामसुरका के अतिशय तोसु सुख . एमाटे संसार मुस्कस्स विपरु मुश्रा के संसारने मूकवो थने तेथी विपक्षनूत यवु श्रने ए कामजोगा के कार विपयादिकना जे लोगो ते ते, अपाण के अनर्थनी खाणी के खाण ठे. ॥४॥ उरारमा कामगहो के कामरूपी ग्रह, ते सव्वगहाणं के सर्व ग्रहोने पत्नयो के उपजावा, मूल कारण ठे, श्रने सव्वदोसपायट्टी के सर्व दोपोनो प्रगट ६ एयो मदागहो के महोटो ग्रह जाणवो. ॥ २५ ॥ जद कबुलोकहुं कंडुअमणो उदं मुणइ सुरकं ।। मोदाजरा मणुस्स तद कामदं सुदंविति ॥ २६ ॥ सशंकामा विसंकामा काम आसीविसोवमा ॥ कामेपठेयमाणा अकामा जंति फुग्गई ॥१७॥ प्पाग्या-जद के जेम, कालोकधुकंमुथमाणो के खसनो धणी खसने खा पको, जो के परिणामे ऽहं के दुःख लोगवे ठे, तोपण तेने सुहंमुण के माने तद् के० तेम मोहाउरा के मोहेकरी थातुर एटले पीमित एवा मयुर मनुष्यो कामऽहं के० कामनोगादिकना विषयऽखने सुईविंति के० मुखर ए कामनी मात्र प्रार्थना करता थने थामा के जोगव्ये थके पण जीव गई है उगेतिए जंति के जाय. ॥ २ ॥ विसए अवश्कता पडति संसारसायरे घोरे ॥वीसएसु निरावि- मा तरंति संसार कांतारे ॥२॥ खिया अवश्कता निराव म्यागयाथविग्घेणं ॥ तम्दापवयणसारे निरावश्केण दोअयं ॥
समागत
.
इंज्यिपराजयशतक.
पणे गया के मोके गया. तम्हा के ते माटे पवयणसारे के प्रवचन, सार जे चा-
रित्र-तेदने विपे निरावकेणदोयव्वं के निरपेक्ष अg. ॥ २ए ।
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नाउअ अअक्षण दितो ॥ ३० ॥ जंअश् तिकंजुकं जंच
सुदं उत्तमंतिलोमि॥तंजाणमु विसयाणं बुटिकय देनअंसद्धं ॥३॥
व्याख्या-विसया विस्को के० विषयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने-
विपे पमे , थने जे संसारथी निरपेक्ष ते उत्तर
के०
उस्तर
एवो था जे नव
के० संसार तेने
तर के तरे वे. जेम देवीना छीपने विपे
के श्रावेला एवा
नाउजुयलेण के नाता पटले नाइनुं युगल. अर्थात् वे नाळ तेना दितो के
दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्मांथी एक जाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायुं, तेथी ते
समुडमां जा पड्यो श्रने बीजो नाश निरपेक्ष रखो, तो समुड पार उतस्यो. ए कथा
झाताजीमां ठे, त्यांची जाणवी. ॥३०॥ के जे अश् के अतिशय तिरकंएवं के
तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोमि के त्रेलोक्यनेविपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां
सुख ठे, तं के ते सव्यं के सर्व, विपयाणं के विषयनी जे वुहिरकय के वृद्धि भने
क्षय एटले हाणी तेनां देजयं के हेतु ठे. एम दे जीव, ! तुं जाणसु के जाणजे. ॥३१॥
इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकच चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविहिणा॥३शानलहजहालितो मुदिक्षियं अंहिअं
जदा सुण ॥ सोसई तालुअरसिकं विविहंतोमन्नएसुकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इदिय विसयपसत्ती के इजियोना विसयोने विपे विशेप करी आसक्त
एवो जीव, परिकव्वछिन्नपरका के जेनी पांख वेदाश्ते एवो पक्षी जेम आकाशथी
पृथ्वी उपर जश् पडे, तेम सुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखो विना
जीव, संसार सायरे के संसार सागरने विपे पडंति के पडे है. ॥ ३२ ॥ जद के जेम
सुषठ के श्वान मुहिनियंठियं के महोटं हामकुं लिहंतो के चाटतां थकां नलहर
के नथी जाणतुं, के तालुथरसिधे के० पोताना तालवानो रस शोपे वे !! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां थकां विविहंतो के विविध
प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ते. ॥ ३३ ॥
मिदिलाणकायसेवी न लदा किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व-
राज सयकाय परिस्समं सुकं ॥ ३४ ॥ सुविमग्गिसंतो कववि कय-
लीइनवि जद सारो॥इदिय विसएसुतहा नसुिदंसुछुविगवि ॥३॥
गाने तद के तेम मोदाउरा के मोहेकरी थातुर एटले पीमित एवा मणुस्स पं. मनुप्यो कामउदं के कामलोगादिकना विषयःखने सुहंविंति के सुखकरी टाने यासीविसोवमा के० सर्पनी दाढमां जे विप ठे तेनी उपमाए . कामेपछेयमाणा जापट. ॥ २६ ॥ कामा के० काम ठे ते सवं के० सासरूप ठे, विसं के विपरूप वे मुनिराविरका के विषयने विप निरपेक्ष होतां यको संसारकांतारे के० संस शासन नीति के नर वे.॥२०॥शिया के सयंत एवा विपयनी थर ए कामनी मात्र प्रार्थना करतां थने यकामा के० थानोगव्ये थके पण जीव दहावी जे निराक निरपेक्ष यया, ते थविग्घेणं के० थकित इस तो इंख्यिपराजयशतक. व्याख्या-था संसारनेविपे खणमित्त के क्षणमात्र सुका के सुख ,अने पुःरका वहुकाल के घणाकाल सुधी ठे. ते वली पगामपुरका के अतिशय पुःख अने थनिकामसुका के अतिशय तो सुख ते. एमाटे संसार मुरुस्स वियरत सुधा के० संसारने मूकबो थने तेथी विपक्षनूत थq अने ए कामनोगा के का विषयादिकना जे लोगो ठे ते, अणखाण के अनर्थनी साणी के० खाण . ॥२४॥ जेण के जेणे जगंसर्च के सर्वजगत्ने नितयं के नेयु संताप्यु, एयो पुरप्पा के पुरारमा कामगद्दो के कामरूपी ग्रह, ते सव्वगहाणं के सर्व ग्रहोने पनवो के। उपजायानुं मूल कारण ठे, थने सव्वदोसपायट्टी के सर्व दोपोनो प्रगट करनार, एशे मदागदी के महोटो ग्रह जायचो. ॥२५॥ जद कनुलोकई कंडअमणो उदं मुणइ सुरकं ॥ मोहानरा मणुस्सा तद कामउदं सुइविंति ॥ २६ ॥ सल्लंकामा विसंकामा काम प्रासीविसोवमा ॥कामेपथ्यमाणा अकामा जति उग्गई ॥३॥ प्पाण्या-जद के० जेम, कधुलोकधुकंमुश्रमाणो के खसनो धणी खसने खथ पको, जो के परिणाम पुहं के दुख जोगवे , तोपण तेने सुहंमुणइ के० सुः " गाई के पुगंतिए जंति के जाय. ॥ २ ॥ घिसए अवश्कता पति संसारसायरे घोरे ॥वीसएसु निरादि सा तरंति संसार कांतारे॥२॥ वखिया अवश्कता निराव सगया थविग्येणं ॥तम्दापवयणसारे निरावश्केण दोअर्व | सम्पा-विमए यवना के विषयनी थपेक्षा-प्रतिबंध करता जीव पोरे के मंसारम्पी महा भयंकर एवा समुनविपे पति के० पडे ठे. AATL , इंघियपराजयशतक. पणे गया के मोदे गया. तम्हा के० ते माटे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा- रित्र-तेदनेविपे निरावश्केणदोश्रव्वं के निरपेक्ष थ. ॥ श्ए । विसयाविरको निवड निरविको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस- मागय नाजअ झुअलेण दिहतो ॥ ३० ॥ जंअइ तिकंडकं जंच सुहं उत्तमंतिलोअंमि ॥ तंजाणसु विसयाणं वुद्धिरकय देनअंसवं ॥३२॥ व्याख्या-विसया विरको के विपयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने- विपे पो ठे, अने जे संसारथी निरपेद ते उत्तर के उस्तर एवो आ जे नव के० संसार तेने तर के तरे . जेम देवीना छीपनेविपे समागत के श्रावेला एवा नाउअजुअलेण के ज्ञाता एटले नाश्तुं युगल. अर्थात् वे नार्ज तेना दिहंतो के दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्माथी एक नाइए देवीना सन्मुख किंचित् जाडे, तेथीते समुजमां जर पड्यो भने वीजो जाइ निरपेक्ष रह्यो, तो समुज पार उतस्यो. ए कथा ज्ञाताजीमां ठे, त्यांची जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के अतिशय तिर्कपुरकं के तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोअंमि के त्रैलोक्यनेविपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां सुख के, तं के ते सव्वं के० सर्व, विपयाणं के विपयनी जे बुडिलय के वृद्धि अने क्षय एटखे हाणी तेनां देउयं के हेतु ठे. एम हे जीव, ! तुं जाणसु के० जाणजे. ॥३१॥ इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकव चिन्नपंखा सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदइजहालिहतो मुहिल्लियं अंहिअं जदा सुण ॥ सोस तालुअरसिधे विविहंतोमन्नएसुरकं ॥ ३३ ॥ व्याख्या-इंदियविसयपसत्ती के जियोना विसयोने विपे विशेप करी श्रासक्त : एवो जीव, परिकव्वछिन्नपरका के जेनी पांख वेदाइ एवो पक्षी जेम थाकाशथी पृथ्वी उपर जर पडे, तेम सुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखोविना जीव, संसार सायरे के० संसार सागरने विपे पडंति के पडे ठे. ॥ ३२ ॥ जह के जेम सुण के श्वान मुदिवियंअंहिथं के महोटं हामकुं लिहंतो के० चाटतां यकां नलहर के नथी जाणतुं, के तालुथरसिधे के पोताना तालवानो रस शोपे !! ए श्वान पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां यकां विविहंतो के० विविध । प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ठे. ॥ ३३ ॥ मिहिलाणकायसेवी न लदा किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व- राठ सयकाय परिस्समं सुकं ॥ ३४ ॥ मुहविमग्गिरंतो कवि कय- लीश्नतिजद सारो॥इदिय विसएसुतहा ननिमुदं सुखविगवि॥३या . . । .
2: दादा मोदकरी थातुर एटसे पीमित एवा मणमा मनांगादिकना विषपषुःखने सुदंविति के० सुम्पकरी *.रकानयन थकामा के० यगानोगव्ये यके पण गांनी दारमा विष तेनी उपमाए . कामेपथ्यमाणा सामान के शियनी चंपता-प्रतिबंध करतां जीव ममार कादा: म हार पता ममुनविप पनि के० पद नं माननाद.17यदा उपयंत पवाविषपनी या न' विनर नितिनायका ममारकांनारे के समार. राशिम:निदा यया, मयविया कवित ६ इंश्यपराजयशतक. व्याया-यासंसारनेविपे खणमित्त के क्षणमात्र सुका के सुख ठे,अने पुर घटानो बराव पणाकाल मुधी ते वली पगामका के अतिशय पु- निगममुग्का के अतिशय तो सुख के. एमाटे संसार मुरूस्स वि का गंगानं मुकी थने तेथी विपक्षनूत थq थने ए कामनोगा के नानगी ने तं, अपमापन के अनर्थनी खाणी के खाण ठे. ॥२ समय के० सांजगत्ने जितूथं के नेयु संताप्यु, एवो उरप्पा मटी के सामरूपी प्रह, ते सम्बग्गहाणं के सर्व ग्रहोने पजयो । मायने सयदोसपायही के० सर्व दोपोनो प्रगट करनार ri.ariमराटी प्रद जाणवो. ॥ २५ ॥ गनं पंद्यमाणो पदं मुणइ मुकं ॥ मोदाउरा मणुस्सा गरपामा मुटविनि ॥ २६ ॥ सद्धंकामा विसंकामा कामा" riter यामपयमाणा अकामा जति जुग्गई ॥२०॥ ग, पशुशोरगुंगुथमाणो के० यसनो धणी खसने सपनो लोग तोपण तेने मुईमुण के मुत्र HEROER माझा विम के विपरूप पुर। R. ॥27॥ नापति मंमाग्मायरे घोर ॥ बीमामु निगधि- स नो माटो ॥ यखिया अवमंना निगव- दयानन्दापदणमारे निरावयाग दी ||
इंज्यिपराजयशतक.
पणे गया के मोझे गया. तम्हा के ते मादे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा-
रित्र-तेदनेविपे निरावश्केणडोश्रव्वं के निरपेक्ष थq. ॥ २ए ।
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नाउअ झुअलेण दितो ॥ ३० ॥ जंअश् तिकंडकं जंच
सुदं उत्तमंतिलोमि॥तंजाणम् विसयाणं वुहिरकय देनअंसद्धं ॥३॥
व्याख्या-विसया विरको के विपयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने-
विपे पमे , थने जे संसारथी निरपेक्ष ठे ते उत्तर
के
उस्तर
एवो आ जे नव
के० संसार तेने तर के तरे ते. जेम देवीना छीपनेविपे समागत के थावेला एवा
जाउजुअलेण के ज्ञाता एटले नानुं युगल. अर्थात् वे ना तेना दितो के०
दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्मांची एक नाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायु, तेथीते
समुअमां जर पड्यो श्रने बीजो ना निरपेक्ष रह्यो, तो समुड पार उतस्यो. ए कथा
झाताजीमा ठे, त्यांची जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के अतिशय तिरकंपुरकं के
तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोमि के त्रैलोक्यने विपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां
सुख ठे, तं के ते सव्वं के सर्व, विपयाणं के विषयनी जे वुहिरकय के वृद्धि अने
क्षय एटले हाणी तेनां हेज्यं के हेतु . एम हे जीव, ! तुं जाणसु के0 जाणजे. ॥३२॥
इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकच चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविहिणा॥३शानलदइजहालिहंतो मुदिल्लियं अंअिं
जहा सुण ॥ सोसर तालुअरसिकं विविहंतोमन्नएसुकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इंदिय विसयपसत्ती के इंजियोना विसयोने विपे विशेप करी शासक्त
एवो जीव, परिकव्वछिन्नपंका के जेनी पांख वेदाइ वे एवो पक्षी जेम आकाशथी
पृथ्वी उपर जश् पडे, तेम सुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखोविना
जीव, संसार सायरे के संसार सागरने विपे पडंति के पडे ते. ॥ ३२ ॥जह के जेम
मुणजे केश्वान मुहिल्लियंअंहियं के० महोटुं हामकुं लिहंतो के चाटतां थकां नलदर
के० नयी जाणतुं, के तावुअरसिकं के पोताना तालवानो रस शोपे !! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां थकां विविहंतो के० विविध
प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ते. ॥ ३३ ॥
मिदिलाणकायसेवी न लद किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व-
राठ सयकाय परिस्समं सुरकं ॥ ३४ ॥ सुद्धविमग्गिसंतो कववि कय-
लीइ नविजद सारो॥इंदिय विसएसुतहा नविसुदंसुविगविठं ॥३॥
कानिसमा निपटा पया, ते यविष के र मोदादरा .० मोड़करी थातुर एटसे पीमित एवा मणुरमा र: कामोगादिकना विषयपुःखने सुहंविति के सुखकर Tr-महामंटा केशविपनी संपता-प्रनिबंध करना जीर ममार RTI : दिग्दपि निरापद होतां या मंमारकांतार के मंमार. सन 2.17.विया के नवयंन पवा शिपयनी या ६ इशियपराजयशतक. व्याख्या-या संसारनेविष खपमित के क्षणमात्र सुरका के सुख ,अने पुरस्कार छग तो बडुकार के धपाकाल सुधी . ते वली पगामपुरका के अतिशय पुस्तके ने निकाममुरका के अतिशय तो सुख ते. एमाटे संसार मुस्कस्स विपद रमा के मंसारने मुकवा थने तेत्री विषक्षत थर्बु श्रने ए कामनोगा के कार पादिकता जे नांगो ते, अपहाण के अनर्थनी खाणी के खाण 2. 18 २३ जगंमन्य के सर्वजगदने नितथं के नेधु संताप्युं, एवो उरप्पा के पुगामा यामागहों के कामरूपी ग्रह, ते सव्वग्गहाणं के सर्व ग्रहोने पत्नयो है। रागर्नु मूस पारगने, धने सचदोसपायही के सर्व दोपोनो प्रगट करना पण महागली : मोटो प्रद जापयो. ॥ २५ ॥ जर फलोर मंडप्रमाणो ऽदं मुणइ सुकं ।। मोहानरा मणुस्सा मर पाम मुदंविनि ॥ २६ ॥ सल्लंकामा विसंकामा कामा गौरमा || कामेपव्यमाणा अकामा जति पुग्गई ॥३॥ मरोग, कयुमोकधुकंगुथमाणों के खसनो धणी स्त्रसने सथको ६ मा पुदं के दुनोगवे ठे, तोपण तेने सुहंमुणश् के सुप min मा. दादापि न माएले. कामपठेयमाप rrr काय कामा जोगव्ये थके पण की पनि के बार. ॥ २३ ॥ दिपता पनि मंमारमायरे पोरे ॥वीमएमु निराधि- मारे गंमार कानारे 15 खिया श्रवकता निराव दियः। नन्दापबयाणमारे निरावका दीयं ॥ril
I
इंख्यिपराजयशतक.
पणे गया केस मोके गया. तम्हा के० ते माटे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा-
रित्र-तेहनेविपे निरावश्केणहोथव्वं के० निरपेक्ष श्रवं. ॥ ए॥
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नाउअ झुअलेण दिघ्तो ॥ ३० ॥ जंअ तिवंडकं जंच
सुदं उत्तमं तिलोश्रमि॥ तंजाणसु विसयाणं वुहिरकय देनअंसद्धं ॥३२॥
व्याख्या-विसया विरको के० विषयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने-
विपे पके ठे, अने जे संसारथी निरपेक्ष ठे ते उत्तर
के०
उस्तर एवो आ जे नव
के० संसार तेने तर के तरे . जेम देवीना छीपनेविपे समागत के आवेला एवा
नाउअजुअलेण के ज्ञाता एटले नानुं युगल. अर्थात् वे नार्छ तेना दिहंतो केव
दृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्माथी एक नाइए देवीना सन्मुख किंचित् जायु, तेथी ते
समुनमा ज पड्यो भने वीजो लाइ निरपेक्ष रह्यो, तो समुड पार उतस्यो. ए कथा
झाताजीमां वे, त्यांची जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् के अतिशय तिकंडकं के
तीक्ष्णदुःख अने जे वली तिलोमि के त्रेलोक्यने विपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां
सुख , तं के ते सव्वं के सर्व, विपयाणं के विपयनी जे कुहिरकय के वृद्धि भने
क्षय एटले हाणी तेनां हेजके हेतु ठे. एम हे जीव,! तुं जाणसु के जाणजे. ॥३१॥
इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जोवा ॥ परिकव चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदश्जदालिदंतो मुदिल्लियं अंमिश्र
जहा सुण ॥ सोस तालुअरसिधे विविदंतोमन्नएसुकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इंदिय विसयपसत्ती के इंजियोना विसयोने विपे विशेप करी श्रासक्त
एवो जीव, परिकव्वष्ठिन्नपरका के जेनी पांख वेदाइ वे एवो पक्षी जेम आकाशयी
पृथ्वी उपर ज पडे, तेम सुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखो विना
जीव, संसार सायरे के संसार सागरने विपे पडति के पडे है. ॥ ३२ ॥जह के जेम
सुण के श्वान मुहिल्वियंअंहियं के महोटुं हामकुं लिहंतो के चाटतां थकां नलहर
के नथी जाणतुं, के तालुसरसिधे के पोताना तालवानो रस शोपे ठे!! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां थकां विविहंतो के० विविध
प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने ते. ॥ ३३ ॥
मिदिलाणकायसेवी न लद किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व-
राउ सयकाय परिस्समं सुरकं ॥ ३४ ॥ सुहविमग्गिसंतो फंवि कय-
लीश्नचिजदसारो॥इदिय विसएसुतदा नविसुदंसुहविगविहं ॥३॥
पको, जो के परिणामे उदं के दुःख नोगवे ठे, तोपण तेने सुहंमुण के सुख माने तट के० तेम मोदारा के मोहेकरी थातुर एटले पीमित एवा मणुस्सा पं. मनुष्यो फामउदं के कामनोगादिकना विषयपुःखने सुदंविंति के सुखकरी जापट. ॥ २६ ॥ कामा के काम ठे ते सवं के० सालरूप ठे, विसं के० विपरूपये थने यासीविसोवमा के० सर्पनी दाढमां जे विप ठे तेनी उपमाए ठे. कामेपछेयमाषा 2. ए कामनी मात्र प्रार्थना करतां यने थकामा के० थणनोगव्ये थके पण जीव तर निराशिका के विपयनविपे निरपेद होतां यकां संसारकांतारे के संम घासने नरनि केनर ठे. ॥ २० ॥ उशिया के खयंत एवा विपयनी थवः यशाची निरावश्का के निरपेक्षा यया, ते यविग्घेणं के अविन ६ इश्यिपराजयशतक. व्याख्या-था संसारनेविपे खणमित्त के क्षणमात्र सुका के सुख वे,अने पुः उःख तो वहुकाल के घणाकाल सुधी ठे. ते वली पगामपुरका के अतिशय भने थनिकामसुका के० थतिशय तो सुख के. एमाटे संसार मुस्कस्स सुधा के संसारने मूकबो थने तेथी विपक्षभूत यq थने ए कामनोगा केस विपयादिकना जे जोगो ते ते, अणठाणन के अनर्थनी खाणी के खाण ठे. ॥३ जैघ के जेणे जगसव्यं के सर्वजगतने जितथं के नेयु संताप्यु, एवो पुरप्पा उरारमा कामग्गदो के कामरूपी ग्रह, ते सब्बग्गहाणं के सर्व ग्रहोने पनवो में उपजाबार्नु मूख कारण ठे, अने सम्बदोसपायही के सर्व दोपोनो प्रगट करनार एवो मदागदो के महोटो ग्रह जाणवो. ॥२५॥ जद कबुलोकतुं कंडअमणो ऽहं मुणइ सुकं ॥ मोदाउरा मणुस्सा तद्द कामउदं मुइंदिति ॥ २६ ॥ सलंकामा विसंकामा कामा। प्रासीविसोवमा ॥ कामेपथ्यमाणा अकामा जति उग्गई ॥३॥ व्याख्या-जह के० जेम, कधुलोकधुकंमुश्रमाणो के० खसनो धणी खसने खणतो जग्गाई के० उगतिए जंति के जाय. ॥ २ ॥ विसए अवश्संता पति संसारसायरे घोरे ॥वीसएसु निराधि मा तरंति संसार कांतारे॥२॥ खिया अवश्कता निराव सागपाअघिग्घेणं ॥ तम्दापवयणसारे निरावश्केण दोअवं ॥ पाण्या-विमए थबकंता के विषयनी थपेक्षा-प्रतिबंध करतां जीव से परंपार के मंसाररूपी महा भयंकर एवा समुनविपे पति के पढे ठे - ...
इंख्यिपराजयशतक.
णे गया के मोके गया. तम्हा के ते माटे पवयणसारे के प्रवचन- सार जे चा-
रेत्र-तेदनेविपे निरावश्केणदोश्रव्वं के० निरपेक्ष थq. ॥ २० ॥
विसयाविरको निवड निरविरको तरइ उत्तर नवोदं ॥ देवीदीवस-
मागय नाउअ झुअलेण दिघ्तो ॥ ३० ॥ जंअश् तिवंडकं जंच
सुहं उत्तमंतिलोअंमि॥ तंजाणसु विसयाणं वुहिरकय देउअंसवं ॥३॥
व्याख्या-विसया विको के विपयनी अपेक्षा धरतो जीव निवम के संसारने-
वेपे पसे वे, अने जे संसारथी निरपेक्ष ठे ते उत्तर के स्तर एवो आ जे नव
bo संसार तेने तर के तरे वे. जेम देवीना छीपनेविपे समागत के आवेला एवा
नाउअजुअलेण के ज्ञाता एटले नाश्तुं युगल. अर्थात् वे जाळ तेना दिहंतो के
पृष्टांते जाणवू. एटले वे नाश्माथी एक जाइए देवीना सन्मुख किंचित् जाजु, तेथीते
मुखमां ज पड्यो श्रने चीजो नाश निरपेक्ष रह्यो, तो समुल पार उतस्यो. ए कथा
ज्ञाताजीमां , त्यांथी जाणवी. ॥३०॥ जं के जे अश् केअतिशय तिरकंफुरू के
तीक्ष्णःख अने जे वली तिलोअंमि के त्रैलोक्यनेविपे उत्तमंसुहं के उत्तम प्रकारनां
सुख ठे, तं के ते सव्वं के सर्व, विषयाणं के विपयनी जे बुद्विरकय के वृद्धि भने
दय एटले हाणी तेनां हेजयं के हेतु . एम हे जीव, ! तुं जाणसु के जाणजे. ॥३१॥
इंदिय विसय पसत्ती पडंति संसारसायरे जीवा ॥ परिकच चिन्नपंखा
सुसीलगुणपेहुणविदिणा॥३शानलदश्जदालिदंतो मुदिल्लियं अंहिअं
जदा सुण ॥ सोसइ तालुअरसिअं विविदंतोमन्नएसुरकं ॥ ३३ ॥
व्याख्या-इदिय विसयपसत्ती के इंडियोना विसयोने विपे विशेष करी आसक्त
एवो जीव, परिकव्वछिन्नपरका के जेनी पांख वेदा वे एवो पढ़ी जेम आकाशथी
पृथ्वी उपर ज पडे, तेम सुसीलगुणपेहुण विहिणा के सुशील गुणरूपी पांखोविना
जीव, संसार सायरे के संसार सागरने विपे पडंति के पडे है. ॥ ३५ ॥ जह के जेम
सुणर्ड के श्वान मुहिदियंश्रहियं के महोटुं हामकुं लिहंतो के चाटतां थकां नलहर
के नथी जाणतुं, के तालुअरसिधे के पोताना तालवानो रस शोपे ठे !! ए श्वान
पोतानाज तालवानो रस चाटे ठे, तो पण ते चाटतां थकां विविहंतो के विविध
प्रकारनां सुखं के सुखने मन्नए के माने . ॥ ३३ ॥
मिहिलाणकायसेवी न लदइ किंचिवि सुदं तदा पुरिसो॥ सो मन्नए व-
राउ सयकाय परिस्समं सुकं ॥ ३४ ॥ सुझुविमग्गिसंतो कवि कय-
लीश्नचि जद सारो॥इंदिय विसएसुतहा नविसुदंसुविगवि ॥३५॥
पाया-गिंगारंगाए फे० शृंगाररूप जेमा तरंग के कझोलो वे, अने विसास Reगनने विष कर फे० कोण कोण पुरिसा के पुरुष ठे? अर्थात् नारी- सनीने पिनी युवा एवो कोर पण पुरुष जगत्मां नथी. ॥ ३६ ॥ सोयसरी रन एपी, पुरिय के० कपट, तेनी दरी के० गुफा एवी, कवर केक पटना: एंगी एपी, किसकरी के०लेशनी करनारी एवी, वर के० वर -यमुरियामरिकम्मो के नयी जाएयुं मन- पराक्रम जेणे एवो को हार. मगह कपमा दनायी नासितं तर के० नासवाने समयं याय र र मनन पार, ॥३॥पमाट जीव! यदिरस के सनी सानिटि देवी जनी विपयरधि, यने जं के. जे. पिपविभानर पट थग्नि, तेने उपजाववा माटे थरणी के थ. पद दिन्हिोह मपती ॥३ना परिदरमु तक्रतासिं दिहिदिछीवि इंख्यिपराजयशतक. व्याच्या तैम महिसाणकायसेवी के० स्त्रीनी कायानो सेवणहार पुरुष ते के कांड पण मुदं के सुखने न सह के नथी सहेतो; परंतु ते वरात पो गंक सयकाय के पोतानी कायाना परिस्समं के० परिश्रमने सुकंमन्ना मुपगप माने . ॥ ३४ ॥ मुविमग्गिसंतो के अतिशय अविलोक्युं तो पर प्रधि के० कट्टीए पण कयली के केबिनेविपे जद के जेम सारो के सार पं. नी, तदा के तेमज इंदियविसएसु के इंजिउँना विषयोने विपे पण सुई मुम्पने गुरुषि गति के० थतिशे श्रुष्ट जोतुं नवि के नथी. ॥ ३५ ॥ सिंगारतरंगाए विलासबैलाइ जुधणजलाए॥केके जयमि पुरिसा नारी- नए न युदंती ॥३६॥ सोयसरी उरिअदरी कवडकुमीमहिलियाकि- खेसारी ॥ यरविरोयणअरणी उरकखाणीसुरकपडिवरका ॥३७ ॥ are गिर जेमा जमव्रमर ठे, थने जुष्यण जसाए के० योवनरूप जेम २५ २, एदी मारीनाए फे० नारीप नदीने विप न बुढति के० नथी घूमता, एका दाना ? मामी, एनी महिनीया के० मी, ते पुकखाणी के पुःखनी साथ, एरिया के मुसमी टपरांती . ॥ ३ ॥ परियमपरिकामी सम्म को नाम नासिनं तर ॥ वम्मदसर मन्माद चदिन्न ॥ रमणि नवणवाणा चरित्तपाणे विणासंति॥३॥ मीरा के मृगादिना विहिलोद के दृष्टिक्षोंने करी यम्मदसा के:
.
इंडियपराजयशतक.
ए
मणि नयणवाणा के स्त्रीनां नयनरूपी वाणो चरित्त के चारित्ररूप पाणे के प्राणने
विणासंति के नाश पमा ठे, तेवी स्त्रीने परिहर के परित्याग कर. ॥ ३५ ॥
सित जलदिपारंगविविजिइंदिउँविसूरोवि ॥ दढचित्तोवि रलिजा-
३ जुवा पिसाईदिं खुड्डादिं ॥४०॥ मणय नवणीय विल जद जाय
जलणसंनिदाणंमि॥ तद रमणिसंनिदाणे विदवश्मणो मुणीपि॥४१॥
व्याख्या- दढचित्तो के दृढचित्त वालो एवो विसुरोवि के विशेपे करी शूरो
पुरुष जे सिकंतजलहिपारंग के सिद्धांतसमुउने विशेपे करीने पार पहोंचेलो एवो
श्रने विजिदिन के इंजिने जेणे जीती होय तेहने पण जुवर के० जुवतिरूप पि-
साहिंकुडाहिं के कुणी एवी पिशाचणी उलिस के ठले . ॥ ४० ॥ जह के
जेम जलण के अग्नि- तेना संनिहाएं मि के सन्निध एटले समीपनागनेविपे मणय
के मीण श्रने नवणीय के नवनीत एटले माखण, विलजाय के जंगली जाय
; तह के तेम रमणिसं निहाणे के स्त्रीना सन्निधे एटले समीपजागे मुणीणंपि के
मुनिश्वरतुं पण मणो के मन विद्दव के विशेपे करीवित थाय ते. एटले मन
उगली जाय ठे. ॥४१॥
नीअंगमाहिं सुपनराहिं प्पिलमंथरगहिं ।। महिलाहिं निनग्गाश्च
गिरवरगुरुत्रा विनिसंति ॥४शा विसयजलं मोदकलं विलासविनो
अजलयराश्त्तं ॥ मयमयरंजत्तिन्ना तारुममदन्नवं धीरा ॥४३॥
व्याख्या-नीयंगमाहिं के नीची गतीए , तेमाटे सुपजराहिं के पाणीसहित
एवी, थने मंघरगद के मंथर गतिए माटे जपिठ के जोवा योग्य एवी, महि-
लाहिं के स्त्री ते निमग्गाश्च के नदीनीपरे गिरिवरगुरुया केमेरुपर्वत सरखा
स्थिरमनवाखाउँने पण विनिशंति के विशेपे करीनेदे . ॥ ४२ ॥ विसयजलं के
विपवरूप ते जल, मोहकलं के मोहप कसजोग, थने विलास विद्योयजलयरा-
इत्तं के हावनावरूपीथा जखचर जीवो तेणे थाकीर्ण एटले जरेलो एवो थने मय
के मद- ते रूप मयरं के० मगर मठवासो एवो तारुपमहनवं के तारण एटले
यौवनावस्यारुप महार्णव एटसे महासमुपने धीरा के जे धीरपुरुष ते उनिन्ना के
उतरेठे. अर्थात् एवा समुने तरी पार उत्तरेते. ॥ ३ ॥
जश्व परिचत्तसंगो तव तणुअंगो तदावि परिवड ॥ मिदिला सं-
सग्गीए कोसानवण सिमृणिया ॥ ४४ ॥ सघग्गंबविमुक्को सीईनु
ऊपसंतिचित्तोत्र ॥ पाव मृत्तिनुदं न चकवट्टीवि तं लद॥४॥
एमु ते विगयसंका॥जे पुण जिणवयणरया ते नीरु तेसु विरमंति ॥४॥ व्याया- के जे कारण माटे थसवि के हजीसुधीपण, जीवाणं के जीवोने से फेजे हामंधा जीवा के काम करीअंध यएला जीवो, ते विगयसंका के शंका- रदिन होता पा विसपनु के विषयोने विपे रमंती के रमे वे. जे के जे पुण के २० इंख्यिपराजयशतक. व्याख्या-जवि के यद्यपि परिचत्तसंगो के समस्त प्रकारे वाह्य कुटुंबादिकन संगने परित्याग कस्यो वे जेणे श्रने तव के तपेकरी तणुअंगो के उपर्यु अंग जो कमुते; तहाबी के तोपण मिहिलासंसग्गीए के महिला जे स्त्री, तेना संसर्गे पनि वम के संसारमांहे पडेठे. कोनी पेरे ? तो के-कोसा के वेश्या, तेहना जुवनन विपे निवास करनार एवा जे सिंहगुफावासी मुनिवर तेनी पेठे जाणीक्षेg naan सः गंय के सर्व ग्रंथथी विमुक्को के विमुक्त, अर्थात् संसारना सर्व बंधनथी रहित । पो, थने जे चित्तोथ के चित्तनेविपे ऊपसंति के प्रशांतता पाम्यो अने जं के पावश्मुचिसुदं के० मोदनुं सुख पामे तं के ते सुख चकवट्टीवि के चक्रवर्चि प न सदर के नथी सेतो. ॥ ४५ ॥ 'खेलमि पडिअमप्पं जह न तर मम्मिाविमोएन ॥ तह विसयखे- सपडिअं न तर अप्पपि कामंधो॥४६॥ जलद वीअराजे सुकं तं मुणइ सुचिअन अन्नोनविगत्ता सूअरऊ जाणासुरलोअंसुरकं ॥७॥ व्यांग्या-जद के जेम खेलमि के श्लेष्मनेविपे पमिश्र के पमेली एवी जे म प्रिथावि फे० मदिका पण थप्पं के पोताने न मोएकतर के मूकाववाने समर्थ पती नी; तह के तेम विसयखेल पनि विषयपलेप्ममाहे पड्यो एको फामंधो के कामे करी धंध थएलो पुरुष अप्पपि के पोताने पण नतर के नमः फायी शके. ॥ ४ ॥ जं के जे सुखं के सुखने वीश्रराजे के वीतराग लहर तं फे० ते मुखने श्री वीतरागज जाणे. पण न धन्नो के अन्य कोई जाणे नही. जेम विगना के गर्ता पटले खामामा रहेला कदमने विपे मन्न यएलो एवो जे सूत्र रज फे० सूथर-मुंगते मुरखोइथं सुरू के स्वर्गलोकना खननजाइके जाणे नहीं जं प्रजावि जीवाणं विसएसु उदासवेसु पडिबंधो ॥ तं नऊश् गुरुआ णवि अलंघणिजो मदामोदो ॥ ॥जे कामंधा जीवा रमंति विस.. दिसएमुडदासवेमु के पुखनेज थाश्रव एटले श्रवनाराजे विषय तेने विषे प्रति पंध दे. नं केते कारण माटे गुरुयाण यि के महोटाने पण महामोहो के महा मोद जे ते असंघणिशो के थलंघनीय एवं, न जाणिए बीए. n of केलहे.
इंख्यिपराजयशतक. ११ बली जिणवयणरया के जिनवचनमां रक्त, तेनीर के संसारश्री वीकण, तेसु के ते विपयोधी विरमंति के विरमे वे. ॥ ४ ॥ असुश्मुत्तमलपवाहरूवयं वंतपित्तवसमऊफोफसंमेअमंस बहुइडुक- रंडअंचम्ममित्तपचाश्नं जुवइ अंगयं ॥५॥मंसंश्मंमुत्तपुरीसमीसंसिं- घाणखेलाइ अनिम्नरतं । एअं अणिचं किमिआणवासं पास नराणं मश्वादिराणं ॥ १ ॥ व्याख्या-असुश् के अशुचि, मुत्त के मूत्र अने मलपवाहरूवयं के० विष्टाप्रवाह तद्रूप अने वंत के वमन पित्त के पित वसा के चरची अने मना के हाडकां मांहेलो नुको फोप्फ के सोजो संमे के संमेदा, मंस के मांस वहुहम के घणां हाडकांनो करंड के करंडी ते चम्ममितं के चर्ममाने करी ए, पठार केप्रागदी एटले थावादी एवं, जुव के स्त्रीनुं अंगयं के अंग ते. ॥ ५० ॥ श्मं के ए मसं के मांस मुत्त के मूत्र अने पुरीस के विष्टा तेणे करी मीसं के मिश्रित अने सिंघाण के नासिकानो मल खेलाइन के वडखा एजनुं निरंतं के निकरण एयं के ए, अणि के निरंतर अनित्य वे. वली किमिश्राण वासं के करमीतुं श्रावासस्थान, एवं स्त्री जे शरीर ते मश्वाहिराणं नराणं के मतिवाहिर अर्थात् वाह्यदृष्टि एवा पुरुपोने पास के पाश रूप वे. ॥१॥ पासेण पंजरेणय वऊंति चनप्पयाय पकी॥श्यजुवा पंजरेणं वक्षा पुरिसा किलिस्संति ॥ ॥ अहो मोहो मदामलो जेण अम्मारिसा- विहु ।। जाणंताविअणिवत्तं विरमंति न खाणंपिहु ॥ ५३ ॥ व्याख्या-जेम पातेण के पाशे करी थने पंजरेण के पांजरेकरी चउप्पयाय प- रकी के चार पगनां पंखाउने वसंति के वांधे, तेम श्य के था जुवश्पंजरेण केव युवतिरूप पांजरे करी पुरिसावधा के वांधेला एवा पुल्पो ते किलिस्संति के० वैश पामे ते. ॥ ५५ ॥ अहो इति थाश्चर्ये मोहो महामहो के मोहरूप महामस . जेए के जेणे करी थम्मारिसाविहु के थमारा सरखा पण अणिवत्तं के नयी निव- ता. जाणंताधि के जाणतां उतां पण खणंपिटु के दाणमात्र पण न विरमंति के नधी वरमता. अर्थात् मोहरूपी महामने, अने जाणीचे ए तो पण क्षणमात्र तजी शकता नथी. ॥ ५३॥ जुवहिंसद कुणतो संसग्गिं कुणइ सयलकोदि ।। नदि मुसगाणं- संगो होइ नुदो सह विमालिदिं ॥५४॥ हरिदर चनराणण चंद मन्वं- पश. १५॥ उदा फेम, नागो के दायी ते पंकजलायसनो के कासव ha जाससवतरखंजीअंअथिराजतीविनंगुरोदेदोतुहाय काम नोगा निबंधणं उरुसकाणं ॥५॥ नागो जदा पंकजलायसन्नो दमुथदं नानिसमे रठे, घने गुरो देदो फेदापनंगुर एशे या देद ठे. कामलोगा के० कामनोग जे ये है नुहाय के नुम एता थने उसावरकाणं नियंधणं के लाखो गमे दुःखना हेतु जियपराजयशतक. दाणो विजेदेवा । नारिण किंकरतं कुणंतिधिही विसय तिन्ना ॥ ५५॥ व्याख्या-जुबहिंसह के युवती सहवर्तमान संसगिकृपंतो के संसर्ग करतो यको सयलजुकेहिं संसरिंग कुण के समस्त पुःखोनो संसर्ग करे . ए माटे दि. डालीसह के० बीमामीनी साथे मुसगाणं के मूषक एटले उदरनों संगो के० संसर्ग अथवा संगत नहिहोश्सुद्दो केप सुखदायक न यायः ॥ ५४॥ हरि के वासुदेव, हर के महादेव, चउराषण के चतुरानन एवा ब्रह्मा, चंदसूर के चंड सूर्य भने खंदा- यो के पमानन एवा कार्तिकेयखामि थादे देइने विजेदेवा के वीजा जे देवताडे ते पण नारिण किंकरतं कुणंति के स्त्री किंकरपणुं करे . ए माटे ते विसयतिन्ना के धिपयने विपे तृप्या जेने, एवा पूर्वोक्त प्राणीजनी तृष्णाने घिद्धी के विकार !धिकार !॥ ५५॥ सीअंच नएदंच सदंति मूढा श्चीसु सत्ता अविवेअवंता॥श्लारपुत्तब चयंति जाइंजीअंच नासंति अरावणुव ॥५६॥ बुत्तूंण विजीवाणं सु करायंति पावचरिआई॥नयवं जासासासा पच्चा एसो दुश्णमोते ॥५॥ पाण्या-मूढा के मूर्ख एवा पुरुषो सीवे के सीत च के अने उण्हं के उन एयो ताप सदति के सदन करे, थने ते अविवशता विवेकवंत एवा होता पका, शीसुसत्ता के स्त्रीने विपे थासक्त ते सापुत के साति पुत्रनी परे पर्यति जाई के स्वजातिनो त्याग करे. थने ते रावणुष्व के रावणनी परे जीर्थचना संति के जीवितव्यनो नाश करे ते. तो पण ते खो आदिकने नयी नांडता ॥५६॥ तुनु परि फे० पोसीने पण जीवाणं के जीवोना जे सुडकरायंति पावचरिश्राई के स्यंत पुष्कर एवा पाप चरित्र, जय के नगवन् जासा के जेहता ते ? सासा के से से पचाएसोदुश्ण मोते के एज तने प्रत्यादेश वे ॥५॥ तीरं ॥ एवं जिया कामगुणेमुगिधा सुधम्ममग्गे नरयाँ इति ॥ ३ ॥ पाण्या-जसपर के जसविंध एटो जसना परपोटा समान तरस के चपर एउजाय के जापितव्य , थन सही पिराधि के अस्थि
इंडियपराजयशतक.
१३
जसे बूढ्यो थको दठं के देखेठे तो पण ते थलं के स्थलश्री तीर के तीरे नानि-
समे के न जश् शके; एवं के ए प्रमाणे जिश्रा के जीवो कामगुणेसु के कामसमूह-
नेविपे गिझा के आसक्त थका सुधम्ममम्गे के सुधर्मना मार्गनेविपे नरयाहवंति के
न रत्ता एटले सावधान न थ शेक. ॥ ॥
जदविपुंजखुत्तो किमी सुदं मन्नए सयाकालं ॥ तद विसयासुश्रत्तो
जीवो विमुण सुदं मूढो ॥६०॥ मयरदरोव जलेहिं तद विहु उप्पूर
कश्मे आया ॥ विसया मिसंमि गिझो नवे नवे वच्चश्न तत्ति ॥६१ ॥
व्याख्या-जह के जेम विपुंजखित्तो के विष्टाना ढगलामांहे खूतेलो किमी के
करमी, सयाकालं केव सदाकाल सुहंमन्नए के सुख माने ते; तह के तेम विसया-
सुश्रचो के० विपयरूप श्रचिनेविपे रक्त थएलो एवो मूढो के मूढ जीवो के जीव
ते विषयनेविपेज सुहं विमुण के विशेपे करीने सुख माने ते.॥६० ॥ मयरहर ए-
टले मगरहर ते मगरने हरण करनार एवो जे समुख ते जेम जलेहिं के० पाणीएकरी
उप्पूरठ के पूरवो दोहिलो ठे. एटले दुःखे पूराय, अर्थात् समुअमां गमे तेटर्बु पाणी
नाखो तोपण ते तेथी तृप्ति पामे नही तेम, ए श्राया के आत्मा, विसयामिसंमि.
गियो के विपयरूप यामिप एटले मांसने विपे थासक्त अयो यको नवे नवे के
नवनवनेविपे तत्ति के तृप्ति प्रत्ये न वचर के न पामे. ॥ ६१ ॥
विसयविसहा जीवा जन्नडरूवाइएमु विविदेसु॥नवसय सदस्सलहन-
मुणंतिगयंपि निअजम्मं ॥६शा चिति विसयविवसा मुत्तंलग्नंपिकवि
गयसंका ॥ न गणंति केवि मरणं विसयंकुस सखिया जीवा ॥६३ ॥
व्याख्या-विषयविसहाजीवा के विपयरूप ले विप तेणे करी थार्च एटले पीना.
चमान् यएसा एवा जीव, उपडरूवाइए के उलटरूप था दिदेश विविहेमु के० वि.
विध प्रकारनां रूप ते नवसयसहस्स के नवना शतसहने करीने एटखे खाखो गमे
नवे करीने पण असहं के उद्धन एवो निथजम्मं के मनुष्य जन्म ते गर्यपि के
गयो थको पण न मुणंति के न जाणे. ॥६३॥ विसयंकुससखियो जीवा के दि.
पररूप थंकुशे साल्या एका जीवो, विलयविवसाचिति के विपरने वश यया थका
तिष्टंति के रहे ठे. अने सउपि के० सजाने पण मुत्त्र के मुके ठे, केटलाएक
जीबो गयासंका केगएली ते शंका जेनी एवा, थने केवि के कंटसाक मरणं न
गणंति के मरपने पण नयी गपता ॥३॥
एम. ॥ ५ ॥ जहा के सेम, नागो के दायी ते पंकजमावसन्नो के कारने
१२
जसलक्तरसंजीअं अधिरालवीविजंगुरोदेदोतुवाय काम नोगा निबंधणं
इकलकाणं 140॥ नागो जदा पंकजलायसन्नो दहचलं नाजिसमे
तीरं ।। एवं जिया कामगुणेमुगिक्षा सुधम्ममग्गे नरया हवंति ॥ एए॥
एवं जीथं के.० जीवितब्य , थने पछी के लक्ष्मी ते ते पण थथिरावि के अस्थि
व्याख्या-जमयर के० जसविंपुएरो जलना परपोटा समान तरस के चपई
र, यो युरो देदो के. दाणनंगुर एवो था देवते. कामनोगा के कामजोग में
हे हे नगर के स एवा यन उरकायरकाणं निबंधणे के लाखो गमे दुःखना हेतु
जियपराजयशतक.
दाश्णो बिजेदेवा ।। नारिण किंकरतं कुणंतिधिही विसय तिन्ना ॥ ५५॥
व्याख्या-जुबहिसह के युवती सहवर्तमान संसगिकुणंतो के संसर्ग करतो
यको सपलकेहिं संसग्गि कुष के समस्त दुःखोनो संसर्ग करे . माटे वि.
डालीसह के चीलामीनी साथे मुसगाणं के भूपक एटले उंदरनों संगो के संसर्ग
अथवा संगत नहिहोश हो के सुखदायक न थाय. ॥ ५४॥ हरि के वासुदेव, हर
के महादेव, चउराणण के चतुरानन एवा ब्रह्मा, चंदसूर के चंद्र सूर्य अने खंदा
श्यो के पमानन एवा कार्तिकेयखामि थादे देख्ने बिजेदेवा के धीजा जे देवता
ते पण नारिण किंकरचं कुपति के स्त्रीउनु किंकरपणुं करे . ए माटे ते विसयतिन्ना
के विषयने विपे तृष्णा ठे जेने, एवा पूर्वोक्त प्राणीजनी तृष्णाने घिद्धी के० धिकार
धिकार ! ॥ ५५ ॥
सीपंच जगदंच सदंति मूढा श्वासु सत्ता अविवेअवंता॥श्लारपुत्तब
चयंति जाईजीअंच नासंति अरावणुष्व ।। ५६॥ वुत्तूंण विजीवाणं सु
उपारायंति पावचरिआइंजयवं जासासासा पच्चा एसो दुश्णमोते॥५॥
व्याख्या-मूढा के मूर्ख एवा पुरुपो सीध के सीत च के अने उएई के उन्न
एयो ताप सहति के सहन करते, अने ते थविवशता के अविवेकवंत एवा होता
घका, शीमुसत्ता के स्त्रीनेविप आसक्त ते खाइपुत के इलाति पुननी परे पति
जाई के स्वजातिनो साग करे. अने ते रावणुन के रावनी परे जीपंचना
संति के जीवितव्यनो नाश करे . तो पण ते बीमादिकने नथी गांडता. ॥५६॥
पपि के घोसीने पण जीवाणं के जीवोना जे सुमति पावचरिश्राई के
स्पंत पुष्कर एवा पाप चरित्र, नायव के गन् जामा के जेहता ते ? सासा के
ते ते पचाएसोहुश्श मोते के एज तने प्रत्यादेश ॥ १७ ॥
इंख्यिपराजयशतक. १३ जले बूढ्यो थको द; केप देखेठे तो पण ते थदं के स्थलथी तीर के तीरे नानि- समे के न जश् शके; एवं के ए प्रमाणे जिया के जीवो कामगुणेसु के कामसमूह- नेविपे गिझा के आसक्त थका सुधम्ममम्गे के सुधर्मना मार्गनेविपे नरयाहवंति के न रत्ता एटले सावधान न थ शेक. ॥ ५ ॥ जदविपुंजखुत्तो किमी सुदं मन्नए सयाकालं ॥ तद विसयासुश्रत्तो जीवो विमुण सुदं मूढो॥६०॥ मयरदरोव जलेदिं तद विहु उप्पूर कश्मे आया ॥ विसया मिसंमि गिझो नवे नवे वच्चश्न तत्तिं ॥ ६ ॥ व्याख्या-जह के जेम विघ्पुंजखित्तो के विष्टाना ढगलामांहे खूतेलो किमी के करमी, सयाकालं के सदाकाल सुहंमन्नए के सुख माने; तह के तेम विसया- सुश्रत्तो के विपयरूप अशुचिनेविपे रक्त थएलो एवो मूढो के मूढ जीवो के जीव ते विषयने विपेज सुहं विमुण के विशेपे करीने सुख माने ते. ॥ ६॥ ॥ मयरहर ए- टले मगरहर ते मगरने हरण करनार एवो जे समुल ते जेम जलेहिं के पाणीएकरी उप्पूर के पूरवो दोहिलो ते. एटले दुःखे पूराय, अर्थात् समुसमां गमे तेटवू पाणी नाखो तोपण ते तेथी तृप्ति पामे नही तेम, ए आया के श्रआत्मा, विसयामिसंमि- गियो के विपयरूप श्रामिप एटले मांसने विपे आसक्त थयो यको नवे नवे के जवनवने विपे तत्तिं के तृप्ति प्रत्ये न वच्च के न पामे. ॥ ६१ ॥ विसयविसट्टा जीवा जनडरूवाइएसु विविदेसु॥नवसय सहस्सउलहं न- मुणंतिगयंपि निअजम्मं ॥६शा चिति विसयविवसा मुत्तंवतंपिकेवि गयसंका ॥ न गणंति केवि मरणं विसयंकुस सखिया जीवा ॥६३ ॥ व्याख्या-विपयविसट्टाजीवा के० विपयरूप जे विप तेणे करी आर्त एटले पीमा- यमान् थएला एवा जीव, उपडरूवाश्ए के उलटरूप श्रादिदेश विविहेसु के वि- विध प्रकारनां रूप ते नवसयसहस्स के नवना शतसहस्रे करीने एटसे लाखो गमे नवे करीने पण मुलदं के ऽर्द्धन एवो नियजम्मं के० मनुष्य जन्म ते गयंपि के गयो थको पण न मुणंति के न जाणे. ॥ ३॥ विसयंकुससझियो जीवा के वि. पयरूप अंकुशे साल्या एवा जीवो, विसयविवसाचिठंति के विपयने वश थया थका तिष्टंति के रहे ते. अने लपि के लजाने पण मुत्ते के मूके ठे, केटलाएक जीवो गयासंका के गएली शंका जेठनी एवा, अने केवि के केटखाक मरणं न गणंति के मरणने पण नथी गणता ॥ ३ ॥ .
, संति के जीवितव्यनो नाश करेठे. तो पण ते स्त्रीथा दिकने नथी गंडता.॥५६॥ स्पंत उप्कर एवां पाप चरित्र, जयवं के जगवन् जासा के जे हता ते ? सासा के जसलवतरखंजीअंअथिरावतीविनंगुरोदेदो।तुचाय कामनोगा निबंधणं उकलरकाणं ॥५७ ॥ नागो जदा पंकजलावसन्नो दुईथलं नाभिसमे तीरं ॥ एवं जिआ कामगुणेमुगिधा सुधम्ममग्गे नरया दवंति ॥ ५ ॥ एबुं जीयं के जीवितव्य ठे, थने खष्ठी के सक्ष्मी २ ते पण अथिरावि केन्थस्थि- र, यने जंगुरो देदो के पनंगुर एवो था देद के. कामनोगा के० कामनोग ते तुगाय के तुम एवा यने उरकतरकाणं निबंधणं के लाखो गमे दुःखना हेतु दाते. ॥५७ । अदा के जेम, नागो के० हाथी ते पंकजलायसन्नो के कादव २२ इश्यिपराजयशतक. दाश्णो विजेदेवा ॥ नारिण किंकरतं कुणंतिधि-ही विसय तिन्ना ॥ ५५॥ व्याख्या-जुबहिसह के युवती सहवर्तमान संसगिकुणंतो के० संसर्ग करतो थको सयलमुस्केहिं संसरिंग कुण के समस्त पुःखोनो संसर्ग करे . ए माटे वि. डालीसह के वीलामीनी साये मुसगाणं के मूपक एटले लंदरनों संगो के संसर्ग अथवा संगत नहिहोश्सुद्दो के सुखदायक न यायः ॥ ५४॥ हरि के वासुदेव, हा के महादेव, चउराषण के चतुरानन एवा ब्रह्मा, चंदसूर के चं सूर्य अने खा श्णो के पमानन एवा कार्तिकेयसामि श्रादे देने विजेदेवा के वीजा जे देवताउँ ते पण नारिण किंकरतं कुणंति के स्त्रीन किंकरपणुं करे . ए माटे ते विसयतिन्ना के विपयने विपे तृष्णा के जेने, एवा पूर्वोक्त प्राणोनी तृष्णाने विकी के० विकार ! धिकार ! ॥ ५५ ॥ सीअंच नएढंच सहति मूढा श्चीसु सत्ता अविवेअवंता॥श्लाइपुत्तव चयंति जाई जीअंच नासंति अरावणुध ॥५६॥ वुत्तूंण विजीवाणं सु उकरायंति पावचरिआई॥नयवं जासासासा पच्चा एसो दुश्णमोते॥५॥ व्याख्या-मूढा के मूर्ख एवा पुरुपो सीधे के सीत च के अने उण्डं के उड़ एवो ताप सहति के० सहन करे, थने ते अविवेभवता के अधिवकवंत एवा होत यका, श्छीसुसत्ता के स्त्रीनेविपे थासक्त ते खापुत्त के साति पुत्रनी परे चर्चा जाई के स्वजातिनो त्याग करे. थने ते रावणुन के रावणनी परे जीर्थचन पवि के योसीने पण जीवाणं के जीवोना जे सुकरायंति पावचरिश्राई के, ते ते पचाएसोदुश्ण मोते के एज तने प्रत्यादेश . ॥ ५ ॥ व्याख्या-जससत्र के जलविधु पट जना पोटा समान तरस के घर
इंघियपराजयशतक.
१३
से बूट्यो थको दठं के देखेठे तो पण ते थलं के स्थलथी तीर के तीरे नाजि-
मेर के न जश् शके; एवं के ए प्रमाणे जिश्रा के जीवो कामगुणेसु के कामसमूह-
विपे गिझा के आसक्त थका सुधम्मममो के सुधर्मना मार्गनेविपे नरयाहवंति के
रत्ता एटले सावधान न थ शेकः ॥ ५ ॥
जदविठपुंजखुत्तो किमी सुदं मन्नए सयाकालं ॥ तद विसयासुश्रत्तो
जीवो विमुण सुदं मूढो॥६॥ मयरदरोव जलेदिं तद विहु उप्पूर
कश्मे आया ॥ विसया मिसंमि गिझो नवे नवे वचन तत्ति ॥ ६ ॥
व्याख्या-जह के जेम विघ्पुंजखित्तो के० विष्टाना ढगलामांहे खूतेखो किमी के०
रमी, सयाकालं के सदाकाल सुहंमन्नए के० सुख
माने ;
तह
के तेम विसया-
पुरत्तो केविपयरूप अशुचिनेविपे रक्त थएलो एवो मूढो के मूढ जीवो के जीव
विपयनेविपेज सुहं विमुण के विशेपे करीने सुख माने ठे. ॥ ६० ॥ मयरहर ए-
ले
मगरहर ते मगरने हरण करनार एवो जे समुद्र ते जेम जलेहिं के० पाणीएकरी
प्पूर के पूरवो दोहिलो ते. एटले फुःखे पूराय, अर्थात् समुखमां गमे तेटवू पाणी
खो तोपण ते तेथी तृप्ति पामे नही तेम, ए थाया के श्रात्मा, विसयामिसंमि-
गयो के विपयरूप थामिप एटले मांसने विपे यासक्त थयो थको नवे नवे के
नवनवने विपे तत्ति के तृप्ति प्रत्ये न वच के न पामे. ॥ ११ ॥
विसयविसहा जीवा उन्नडरूवाइएसु विविदेसु॥नवसय सदस्सउलदं न-
मुणंतिगयंपि निअजम्मं ॥६शा चिति विसयविवसा मुत्तंबन्नंपिकेवि
गयसंका ॥ न गणंति केवि मरणं विसयंकुस सल्लिया जीवा ॥६३ ॥
व्याख्या-विषयविसहाजीवा के विपयरूप जे विप तेणे करी यात एटो पीमा-
यमान् थएता एवा जीव, उपडरूबाइए के उद्दजटरूप थादिदेश विविहेसु के० वि.
विध प्रकारनां रूप ते जवसयसहस्त के नवना शतसहले करीने एटो साखो गमे
नवे करीने पण उसहं के० पर्खन एवो निधजन्म के० मनुष्य जन्म ते गयंपि फे०
गयो धको पण न मुणंति फे० न जाणे. ॥६३ ॥ विसरंकुससहियो जीवा कर वि.
पवरुप कुशे साल्या एका जीयो, विसय विवसाचिति के विपयने वश थया यका
तिष्टंति के रहे ते. धने सपि के सड़ाने पण मुनं नकदे, फेटलाएक
जीवो गयासंका २० गपली देशका जेनी एवा, बने विकटमाक मरन
गति के मरपने पए नधी गपता ॥३॥
मरारीता रहनेमी, ते गयमई के राजीमती उपर रायमई के रागने कि १४ जैसि के जेना मादप्पममुष्फरं के माहात्म्य थने थाईवर तेने जगत्मा शोषि एटसे इंश पर मंगन नेवसकर के न करी शके. तेवी नरा के० तेवा पण पुरुषोने नारीहिं फे० नारीए निथय के० पोताना दासत्तं के दासपणा प्रत्ये कराविधा मुरसशनिबवाचविआता पक पत्तसत्ताणअर सत्ताणकावत्ता ॥६॥ साम्पादनंदपो के यादवनो नंदन पटखे पुत्र, महप्पा जिपनाया के महात्मा शशिन जेनमिनाय तेनो नार, वयपरी के प्रत्तधारी अने चरमदेहो के चर- इंख्यिपराजयशतक. विसय विसेणं जीवा जिणधम्मंदारिकण हा नरयावचंतिजदा चित्तय निवारिजवनदत्तनिवोद्याधीधी ताण नराणं जे जिपवयणा मयं- पिमुत्तूण ॥ चनगइ विमवणकर पियंति विसयासर्व घोरं ॥६५॥ व्याख्या-विसयविसेणं के विपयरूप जे विप तेणे करीने जीवा के जीव जिण धम्मदारिऊण के जिनधर्म हारीने हा इति खेदे नरयं के नरके जाय . जह के जेम चित्तय के चित्रसाधु एवा जे नाइ तेणे निवारित के वास्यो एवों जे बंजदत्त- नियो के ब्रह्मदचनृप चक्रवर्ति जेम संसारने विपे मनुष्य जव हास्यो तेम. ॥ ६३ ॥ धीपी के विकार ! धिक्कार ! ताणनराणं के तेनरने, के जे के जे नर जिए- ययायामयपि मुतूर्ण के० जिनवचनरूपी अमृतने मकाने चडग विडवणकर के० चारे गतिमी जे वियनानो करनार एवो जे विसयासर्वधार के रोम एवो विषयासव के विषयाप मदिरा तेने पियंति के पीए ठे. ॥१५॥ मरणेवि दीणवयणं माणधरा जे नरा न जंपति ॥ ते विहुकुएंति सारित वाताणं नेह गद्द गिदिला ॥६६॥ सक्कोविनेव सक्कर मादप्प मडुप्फुरं जए जेसि ॥ तेवि नरा नारीईि करावानिय दासत्तं ॥ प्याग्या-मरणेवि के० मरणकास प्राप्त भयो तापमाणधरा जेनरा के मानने धारण करनार जे पुरुप ते दीनवयणं न पति के दानवचन न बोले, अने तेज पुरप, पासाणं नेहग गिहिसा के याला जे बी तेनो जे नेहगह के० स्नेहरूपग्रह सकरीने गदिता के घेखा थया यका सल्कुिणति के लालन करे . ॥६६॥ कराया ॥६॥ जन नंदणो मद्दष्पा जिणनाया वयधरो चरमदेहो ॥ रदनेमी राय- मई रायमई कासि दीविसया दामयण पवणेण जइ तारिसावि ।
शपपराजयरात. ठे मति जेनी एवो श्रासीत् के होतो हवो. माटे ही विसया के ही इति खेदे धि- कार ते विषयने! ॥ ६ ॥ मयणपवणेण के मदनरूपी पवने करी जर के जो मे- रुपर्वत सरखा निचलाचलिया के निश्चल एवा चल्या तो पठे पक्कपत्तसत्ताण के पाका पादमां सरखां जे जीवनां सत्व ठे एवा इयर के इतर सत्ताण के सत्व एवा जीवोनी कावत्ता के शी वार्ता ? अर्थात् कामदेवरूपी पवने करी मेरुपर्वत सरखा धैर्यवंत पुरुपो चलायमान थया, तो पठी अल्पसत्ववाला एवा जीवोनी शी वार्ता?दए जिप्पंति सुदेणं चित्र दरि करि सप्पाइणो महाकूरा ॥ इकु वियो कामो कय सिवसुद विरामो ॥३॥ विसमा विसय पवासा अणाश्न- वनावणाइ जीवाणं ॥ अश्वेतद आणिय इंदिआई चंचलंचित्तं ॥१॥ व्याख्या-दरि के सिंह, करि के हाथी अने सप्पाश्णो के सादिक महाकूरा के महाकुर एवांजने सुहेणं जिप्पति के सुखे करीने जीताए, पण कय सिवसुह विरामो के कस्यो ठे मोदसुखधी विराम जेणे एवो ऋविय के एक पण कामो के कंदर्प, ते इर्ड के जीतवो उर्लन ठे. ॥ ७० ॥ जीवाणं के जीवने विसमा के विपम एवा विसय के विपयोनी पवासा के पिपासा एटले तरस वे, अने अणा के अनादिनी, नवनावणा के संसारनी नावना अने इंदिया के इंजिन ठे ते अश्ले के अतिशय उर्जय ठे, तह के तेमज चित्तं के चित्त ते ते चंचलं के चपल ठे. ॥११॥ कलमलअरइ अनुरकी वादी दादाइ विविद उकाइ ।। मरणंपिअ विरहाइसु संपन्न कामतविाणं ॥ ७ ॥ पंचिंदिय विसय पसंगरेसिमणवयण काय नविसंवरेसि ॥ तं वाहिसि कत्तिअगलपएसि जंअहकम्म नविनिझारसि ॥७३॥ व्याख्या-कामतवियाणं के कामे करी तप्त थएला एवा जनोने, कलमल के कलमल, तथा अरश के थरति उपजे, अने जुरकी के नूख, वाही के व्याधि, दादा के दाघ ज्वरादि प्रमुख विविहपुरकाई के विविध प्रकारनां कुःखो, मरणं के मरण, अने पिथविरदार के प्रियवियोगादिक संपस के संपजे. ॥ १२॥ हे जीव ! पंचिंदिय विसय पसंगरेसि के पांच इंजिना विपय प्रसंगने माटे मणवयंण- काय के मन वचन अने काया, नविसंवरेसिं के नधी संवरतोथने जं केजे श्र- कम्म केप श्राव कमोंने नवि निझारसि के नथी निरा.पमाडतो तं के ते तुं वाहिसिकत्तिअगलपएसि के गलप्रदेशने गमे कत्ति के काती एटले कातर वाइवे.७३ के २६ इंज्यिपराजयशतक. किंतुमंधोसि किंवासि धत्तुरि अहव किंसंनिवारण आकरिख ॥ अमय स मुधम्मजं विसव अवमन्नसे विसय विसविसम अमियंव बहुमन्नसे ॥४॥ तुधि तुनाण विनाण गुणडंबरो जलण जालासु निवडंतु जिअ निन्नरो॥ पयइ वामेसु कामेसु जरजासेजेहिंपुणपुण विनिरयानलेपच्चसे ॥ ५ ॥ व्याख्या हे जीव! किंतुमंधोसि के शुतुं बांधलो ? किंवासिधनुरिट केय से धतुरो पीधोठे ? अहव के अथवा तुं शुं संनिवारणाकरित के सन्निपात रोगेफरी थाकुरित के परिपूर्ण है ? के जं के जे माटे श्रमयसमुधम्म के थमृतसमान धर्म , तेने विसव के विषवत् अवमन्नसे के माने !! थने विसय पिसयिसम के विपयरूप जे महा विषम विप, तेने श्रमियंवबहुमन्नते के अमृत पत् पर माने ते ! ॥ ॥ जिथ के हे जीव! तुझि के तुं तुहनाणविन्नाथ पुणः रंपरो फे० तारं ज्ञान तारुं विज्ञान अने गुणोनो श्राडंवर ते जलण जालासु ग्यसन ज्यासाने विपे निगरो के अत्यंतपणे निवडंतु के पमो. जं के जे कारण माटे पपश्यामेस के प्रतिए करी वांका-विपरीत एवा जे कामेसु के कामलोग तेनेविष रसते मे तु राचे ते. माटे जेहिं के जे कामभोगेकरीने तुं पुण पुण के वली यमी विशंपे करीने निरयान के नरकरूपी अग्निनेविपे पच्चसे के पचेठे ॥ ५ ॥ ददगोसीस सिरकंड गरकए गल गणह मेरावणं विकए । के प्पतत्तोडि एरंट सोवावए जुन्नि विसएदि माणुअत्तणं दारए ॥६॥ अधुर्य जीविधनचा सिभिमग विाणियाविण अहिश लोगेसु धाउं परिमिश्रमप्पणो॥७॥ प्पारया-सुप्ति के जे पुरुप विसएहिं के विषये करीने माणुश्चत्तणंहारए के० मनुष्य दारे ने सो ते ददगोसीससिरखंमवारकए के सूकी राखने माटे गोशीर्ष तेषा पना पंदन थने सिरकम एटसे मुखम तेने दह के वाले ठे, अने ठगल गहण दोको उगने थपें मेराधणं विकए के ऐरावतहाथीने वेचेते. श्रने सो के सतरलोहि के कम्पने तोडी परमवायए के एरंभाने वावे. ॥ ६ ॥ जे उस पुरी से यपुर्व के यशाश्वतुं एवं जे जीविथनया के जीवितव्य जाणता य घने मिमिण के मोक्षमार्गन पण विद्याणिया के जाणता, अने अप्पणो जानु परिनिभं के परिमित पटक्षे प्रमाणसहित श्रायुष्य जाणीने, अर्थात मापुर एवं ते जापता यका जोगेम के लोग थकी विणिहिस .. इंख्यिपराजयशतक. १० सिवमग्ग संग्आिणवि जद उसेआ जिआण पणविसया ॥ तद अ- नं किंपि जए उडोअं नचि सयलेवि ॥ ७ ॥ सविडंकुनडरूवा दिहा मोदे जा मणं शति॥ आयदिशं चिंतंता दूरयरेणं परिदरंति ॥ ए ॥ व्याख्या-जह के जेम सयले के सर्वजगतने विपे सिवमग्गसंविआणवि के मोदमार्ग जेर्ड रह्याठे, एवा जिआण के जीवोने पण विसया के पांच विषय जे वे ते उर्जय ने तह के तेम अन्नंकिंपि के अन्य कोइ पण नवी उजेयं के उर्जय नधी. थर्थात् विषय जीतवा तेज र्जय ठे, पण ते सिवाय वीजुं कांश पूर्जय नथी ॥ 9 ॥ सविडंकुपमरूवा के सविटंक उन्नटरूप एवी इठि के स्त्री, ते दिशा के दीठी थकी मनने मोह पमाडे ठे. तेउँने आयहियं के श्रात्महितने चिंतंता के चिंतवता एवा जे पुरुप ते, यरेणं परिहरंति के रथी परिहरे ठे. ॥ ए॥ सवं सुअंपिसीलं चिन्नाणं तद तवंपि वेरग्गं ॥ वच्च खणणसचं विसय विसेणं जईणंपि॥10॥ रेजीव सय विगप्पिय निमेस सुदलालसो कदं मूढ ॥ सासयसुद मसमतमं दारिसि सिसि सोअरंचजसं ॥१॥ व्याख्या-सव्वंसुयं के सर्वश्रुत, सील के सर्वशील, विन्नाणं के सर्व विज्ञान तद के तेमज वेरग्गं के वैराग्य ते सव्वं के सर्व जणं पि के यतिने पण विसय वि. सेणं के विपयरूप विपेकरीने खणेण वञ्च के क्षणमात्रमा जता रहे ठे. ॥ ७० ॥ रे जीव ! सासयसुह मसमतमं के शाश्वतां सुख, जेना समान जगतमां बीजां को नुख नधी तेने, अने जेमा सतिसोयरंचजसं के चंझमा सरखो उज्वल यश , तेने हे सूढ, मयविगप्पिय के पोतानी मतिए कल्प्यां एवां निमेससुद्दलालसो के 'निमेपमान मुखमां लंपट यश्ने कदंदारिति के फेम हारेठे ! ॥ ७ ॥ पसलिन विसयअगी चरित्तसारं डदिद्य कसिणंपि ॥ सम्मत्तं विवि- रादिय अणंत संसारिश्र कुद्या ॥७२॥ नीसण लय कंतारे विसमा जीवाण विसयतिएदार्ज ।।जाए नमिश्रा चन्दसपुची विन्दंतिदु निगाएत व्याख्या-पसखिड के० प्रज्वलित भएको एवा जे विलययगी के विषयल्प प्रति ते ते कलिपि के तमन्त एवा चरित्नलारं के० चारित्रना सारने नदिध के प्याले अने सम्मत्तं के सम्यक्त्यने बिराहिथक विधीने अपंतसानिधअननसा- रीपणाने कु.झा के करें . २ जीवाए जीवन जीसापक जयंकर एवा - तारे फे० संसार रूपी थरएपने विप विनमाविलय निदा विपन एवी जे विषय । ।
, vie पना पंदन थने सिरखंग एटा मुखम तने दहश् के वासे , थने उगल गहष पोकहो देवाने थय मेरावणं विकए के ऐरावतदायीने वेचेते. थने सो के पुरलो ते घुर्व के यशाश्वतुं एवं जे जीविथनया के जीवितव्य जाणता थका, च्ने मिश्मिण के. मोक्षमार्गने पण विथाणिया के० जाणता, थने थप्पणो के। ऐगर्नु परिनिभं के परिमित एट प्रमाणसदित थायुप्य जाणीने, थर्थात् थाट- इंडियपराजयशतक. किंतुमंधोसि किंवासि धत्तुरि अहव किंसंनिवारण आकरि ॥ अमय स मुधम्मजं विसव अवमन्नसे विसय विसविसम अमियंव बहुमन्नसे ।। ३४॥ तुधि तुइनाण विन्नाण गुण्डवरो जलण जालासु निवडंतु जिअ निन्नरो॥ पयश् वामेसु कामेसु जरजासेजेहिंपुणपुण विनिरयानलेपच्चसे ॥ ७ ॥ व्याख्या-हे जीव! किंतुमंधोसि के शुं तुं आंधलो ठे? किंवासिधत्तुरि के j ते धतुरो पीधोठे ? बदव के अथवा तुं शं संनिवाएण्याकरित के सन्निपात रोगेकरी याकरित के० परिपूर्ण वे ? के के जे माटे श्रमयसमुधम्म अमृतसमान धर्म , तेने विसव के विषवत् अवमनसे के माने !! अने विसर पिसयिसम के विपयरूप जे महा विषम विष, तेने श्रमियंववदुमन्नसे के अमृत पत् पटु माने ! ॥ ॥ जिथ के हे जीव! तुमि के तुं तुहनापविन्नाण गुरु रंपरो फे० तारु शान तारुं विज्ञान अने गुणोनो श्राडंवर ते जलण जालासु ज्यसन ज्यासानेविपे निगरो के अत्यंतपणे निवडंतु के पमो. जं के जे कारण मा पपश्यामेमु फे० प्रतिए फरी यांका-विपरीत एवा जे कामेसु के कामजोग तेने रतरी फे. तुं राचे ते. माटे जेहिं के जे कामनोगेकरी ने तुं पुण पुण के वली वहा विशेपे करीने निरयान के नरकरूपी थनिनेविपे पञ्चसे के पचेठे ॥ ५ ॥ ददगोसीस सिरकंड गरकए गल गदणह मेरावणं विकए ॥ प्पतरुतोडि एरंड सोवावए जुझि विसएदि माणुअत्तणं हारए ॥ ६॥ अधुवं जीविधनचा सिधिमग्गं विद्याणिया विणि अहिश जोगेसु घाउ परिमिअमप्पणो॥७॥ प्पाज्या-जुति फेण्जे पुरुष विसएहिं के विषये करीने मणुयत्तणंदारए के० मनुष्य पदारे वे तो ते ददृश्गोसीससिरखंमधारकए के सूकी राखने माटे गोशीप ते वा- नाहि ने तोडी परमवायए के एरंगाने वाले ॥ ६ ॥ जे उत्तम हूं मानुष्य है; एवं ते जायता थका जोगेमु के जोग यकी विणियहिश
No text on this page.
नयानरहेकायं मयं ॥ 6 ॥ दी संसारे विदिणा महिलाह
1
हे दहनषिपे पुग्यप्रत्ये कृष्णं ति के करेले, तं के तेदतुं सुख सत्तू केशन
पानिप, पिसाठ का पिशाच, वेथालो के येतास थने पङ्गासि दुथबहोवि को
पापनि पपोथति पण न कुणकन करी शके. ॥ ॥जो के जे पुरा
समागम के रागादिकने वश ठे, सो के ते पुरुप सयक्षतरका के
समन्न सानो गमतेने वमंमि के० वा यश्रयो एम जाणवू थने जरस के
पुरना बरे के पसमां एट बाधीनमा रागाई के रागादिक है, तस्सवसे के
वरद निम्नविए पदिउँ संसारसायरे जीवो। अणुइव कि-
१७
इंख्यिपराजयशनक.
रूप तृप्ता के. जे तृलाए नमिया के नचावेसा एवा चनदसपुत्रीवि के चोद पूर्व
धारी पण हु के निश्चय करीने निगोए के निगोदनेविपे रुवंति के जमे रे. (३
हा विसमा हाविसमा विसया जीवाण जेहि पडिबज्ञ॥ हिंडत्ति भव.
समुद्दे अणंतजस्काइ पावंताधा मा इंदजालचवला विसया जिवाण
विजतेश्रसमा । खणदिहाखणनिहातातेसिं को हपडिबंधो । घर
व्याया-दा इति खेदे ! विसमा के विपम, वली हाइति खेदे ! विसमा के०f
पम एवा विसया के विषयो, ते जीवने विषम वे जेहि के जे विषयोए करीने
नियंका के प्रतिबंध यएला एवा जीव अणंतःकाई पाबंता के० अनंत सुःख,
मता धका नयसमुद के संसार समुज्नेविप हिंमत के हिंडे. ॥ ४ ॥ भाई
निषेधे इंदजासययता के ईजासनी परे चपल एवा जे विसया के विषयों के,
जीयाण फजीयने ते विषयो विजयसमा के विजलीना तेज समान खति
पं. मात्रमा देखाएला, पण पठी सणानि मामा नाश पामयानुंठे दर्श
जे, एटी एम के विजसी जेम क्षणमा देखवामां श्रावे अने बली क्षणमा न दीन
आये, तर ए विषयों पण क्षणमात्र देखवामां थावेथने क्षणमां न दीवामां थावे,
पं. से माटे सि के तेमनो दु के निश्चे कोपडिबंधो के शो प्रतिबंध करयो ? ५०५०
सन्तुषिसं पिसान वेआलो दुअवदो विपलिज ॥ तं नकुणज कु.
विधा कुएंति रागाणो देहेमजोरागाईवसे वसंमि सोसयान-
पुरमा खकाणं । जस्म बमे रागाई तस्सवसे सयलसुस्काई ।।
पाण्या-ज के जेटचं रागाणो के रागपादिक कुविधा के कोप्या थका देई
अपना दानां मधमुकाई के सघयां मुख से एम जापy ॥ ७ ॥
, इंख्यिपराजयशतक. रए वेण मंडिअंजालं॥वशंति जव मूढा मणूा तिरिया सुरा असुरा ॥जए॥ व्याख्या- केवल उहनिम्मविए के निःकेवल पुःखेकरीने नीपजावेलो एवो जे संसारसायरे के संसाररूपी सागर-तेने विपे जीवो के जीव पडि के पड्यो , अने त्यां जे किलेसं अणुइव के क्वेश अनुलवे ठे, तं सव्वं के ते सघलो क्लेश आसवहेजअं के श्राश्रव ठे हेतु जेनो एवो ठे. ॥ ॥ ही इतिखेदे अहो संसारे के श्रा संसारने विपे कर्म जे ठे, तेणे महिलारूवेण के स्त्रीरूपे जालंमंमिश्र के जाल मांमी. जठ के जे जालने विपे मूढ एवा मणुश्रा के मनुष्यो, तिरिया के तिर्यच, सुरा के देवो, अने असुरा के असुरकुमार देवो वशंति के बंधायठे ॥ ए॥ विसमा विसयनुअंगा जेहिं डंसिआ जिश्रा नववर्णमि ॥ कीसंति उद- ग्गीहिं चुलसीईजोणिलकेसु॥॥संसारचारगिझे विसयकुवाएदिंलु- कि जीवा ।। दिअमदिअ अमुणंता अणुदवंति अणंतःकाईएए व्याख्या-विसमा के विपम एवा विषयभंगा के विषयरूप जुजंगो एटले सर्पो, जेहिं के जेए नववर्ण मि के संसाररूप अरण्यनेविपे जिआ के जीव, मंसिया के करड्या उतां उहग्गीहिं के मुःखरूप अग्निए करीने चुलसीईजोणिलकेसु के चोरासी लाख जीवा योनिने विपे कीसंति के क्लेश पामेठे. ॥ ए ॥ संसारचार के संसारनुं चालवू, तइप गिटे के ग्रीष्मकाल तेने विपे विसय के विपयरूप कुवाय के नगरो वायरो, तेणेकरी बुकिया के लुकाया थका एवाजे जीवो, तेहिथमहियं के० हितथहितने अमुणंता के अजाणता श्रका अणंतःकाई के अनंत दुःखोने थणुहवंति के अनुनवे ठे. ए! हाहाउरंतउठा विसयतुरंगा कुसिकिआ लोए ॥ नीसणनवाडवीए पाउंति जिआण मुझणं ॥ एश॥ विसय पिवासातत्तारत्तानारीसु पं- किलसरंमि ॥ उदिआ दीणा खीणा रुदंति जीवा लववणंमि ॥ ए३ ॥ व्याख्या-हाहा इति खेदे ! मुलाणं जियाण के मुग्ध एवा जीवोने पुरंत के० जेनो शंत दुःखे करीने के, एका हा फे० उष्ट जे विसयतुरंगा के० विपयरूप तु. रंग, एटले घोमा ते कुसिखिया पं:0 विपरीत शिखायेला एवा लोए के लोकने विपे नीसणनवाडवीए के. जयंकर एधी संसाररूपी अटवीमांहे पाउंति के० पाडे वे. ॥ एर ॥ विसय पियासा के शिपयरुप विपासा एटले तृपा-तेणे करी तवा के तत घएला एवा, अने नारीमुरता 20 ग्रीनविणे यासक्त एवा जीवा के जीवो नवव. पंमि के संसाररूपी खीरूप पफिसरंमि के० कादवबाला सरोवरमां विष, पिसार के पिशाच, वेथासो के घेतास थने पासि अपहोवि के असिन पएसो यति पण न कुणक० न करी शके. ॥ ॥जो के जे पुरा गगाईब के रागादिकने वश ठे, सो के ते पुरुप सयलपुरकलरकाणं के म समन्तवाश गर्म तेने वमंमि के वश य रग्यो ठे एम जाणवू थने जस्स के हना वर्ग के परामा एटचे स्वाधीनमा रागाई केप रागादिक ठे, तस्सवसे के देव द निम्मविए पडिङ संसारसायरे जीवो॥ अणुदवा कि हेमंशामवदनाचं मयं ॥1॥ दी संसारे विदिणा मदिलारू २७ इंख्यिपराजयशनक. रूप तृप्ता वे. जे तृप्साए नमिया के नचावेखा एवा चउदसपुथ्वीवि के चोड़ पूर्व धारी पण दु के निश्चयें करीने निगोए के निगोदने विपे रुलंति के जमे . ४३ हा विसमा दाविसमा विसया जीवाण जेहि पडिव-शा ॥ दिंडंत्ति नव- समुद्दे अणंतउकाइ पावंता॥॥मा इंदजालचवला विसया जिवाण विकातेअ समा॥ खणदिछा खणनिका तातेसिं को ह पडिबंधो ॥ तय व्याया-हा इति खेदे ! विसमा के विषम, वली हाइति खेदे ! विसमा के०६ पम एवा विसया के विषयो, ते जीवने विपम ते जेहि के जे विषयोए करीने । मियंका के प्रतिबंध थएला एवा जीव अणंतःकाइ पावंता के० थनंत उःख प मता का नयसमुद्र के संसार समुज्नेविपे हिमति के हिंडेठे. ॥ ॥ मा निष इंदजासचना के जालनी परे चपल एवा जे विसया के विपयो ठे, जायाण फैजीयने ते विषयो विजयसमा बिजलीना तेज समान खणदि पो० दाणमात्रमा देखाएमा, पण पठी खणनिता के क्षणमात्रमा नाश पामवातुं शी जेन, गदखे एम के-विजसी जेम क्षणमा देखवामां आवे नेवल क्षणमां न दीनामा याचे, तेम ए विषयो पण क्षणमात्र देखवामा थावे श्रने क्षणमां न दीगमा श्रावे, ता. 20 ते माटे तैसि के तेमनो दु के निश्च कोपडिपो के शो प्रतिबंध करवो? || सत्तुषिसं पिसाळ वेआलो हुअवहोविपङ्गुलिन ॥ तं नकुण जं . विधा कुणंति रागाइणो देदे॥६॥जोरागाईणवसे वसमि सोसयब- उम्स खकाणं ॥ जस्स वसे रागाई तस्सवसे सयलसुकाई ॥७॥ न्याया- के जेट्लु गाणो share कोप्या घका दे। दे. देट्नपि दृश्यप्रत्ये कुणंति के करेले, तं के तेटयुं पुःख सतू पुरमा दरानां सपशमुम्काई के सपक्षां मुख ठे एम जाणवू ॥ ७ ॥ oparna - इंज्यिपराजयशतक. २ए वेण मंडिअंजालं॥वतंति जव मूढा मणूआ तिरिया सुरा असुरा॥नए॥ व्याख्या- केवल उनिम्मविए के निःकेवल दुःखेकरीने नीपजावेलो एवो जे संसारसायरे के संसाररूपी सागर-तेने विपे जीवो के जीव पडिर्ड के पड्यो ठे, प्रने त्यां जे किलेसं अणुहवा के क्लेश अनुलवे ठे, तं सव्वं के ते सघलो क्वेश पासवहेज के श्राश्रव ते हेतु जेनो एवो . ॥ ॥ ही इतिखेदे अहो संसारे buथा संसारने विपे कर्म जे ते, तेणे महिलारूवेण के स्त्रीरूपे जालंमंमिश्र के नाल मांमी. जठ के जे जालनेविपे मूह एवा मणुश्रा के मनुष्यो, तिरिया के तेच, सुरा के देवो, अने असुरा के असुरकुमार देवो वझंति के बंधायठे ॥ ए॥ विसमा विसयनुअंगा जेहिं डंसिआ जिानववर्णमि॥ कीसंति उद- गीहिं चुलसीईजोणिलकेसु।एसंसारचारगिझे विसयकुवाएदिलु- किआ जीवा ।। दिअमदिअ अमुणंता अणुदवंति अणंतःकाइए? व्याख्या-विसमा के० विपम एवा विपयनुभंगा के विपयरूप जुजंगो एटले सर्पो, नेहिं के जेए नववर्णमि के संसाररूप अरण्यने विपे जिआ के जीव, मंसिया ho करड्या ठतां उहग्गीहिं के छःखरूप अग्निए करीने चुलसीइजोणिलरकेसु के वोरासी लाख जीवा योनिने विपे कीसंति के क्लेश पामेठे. ॥ ए ॥ संसारचार के सारनुं चालवू, तश्प गिटे के ग्रीष्मकाल तेने विपे विसय के विषयरूप कुवाय के नगरो वायरो, तेणेकरी बुकिया के लुकाया थका एवाजे जीवो, तेहिअमहियं के हेतश्रहितने अमुकता के अजाणता थका अणंतःकाई के अनंत दुःखोने अणुहवंति के अनुजवे ठे. ए? दाहाऽरंतउठा विसयतुरंगा कुसिस्किा लोए ॥ नीसणनवाडवीए पाउंति जिआण मुशाणं ॥ एश॥ विसय पिवासातत्तारत्तानारीसु पं- किलसरंमि ॥ उदिआ दीणा खीणा रुदंति जीवा नववणंमि ॥ ए३ ॥ व्याख्या- हाहा इति खेदे ! मुझाणं जिश्राण के मुग्ध एवा जीवोने पुरंत के जेनो अंत कुःखे करीने ठे, एवा उठा के० जे विसयतुरंगा के विपयरूप तु. रंग, एटले घोमा ते कुसिरिकथा के० विपरीत शिखावेला एवा लोए के लोकने विपे नीसपनवाडवीए के जयंकर एवी संसाररूपी अटवीमाहे पाउंति के० पाडे . । एक ॥ विसय पिवासा के विषयरूप पिपासा एटखे तृपा-तेणे करीतचा के तप्त यएला एवा, अने नारीसुरत्ता के स्त्रीनेविपे थासक्त एवा जीवा के जीवो नवव- पंमि के संसाररूपी वननेविपे स्त्रीरूप पंकिलसरंमि के कादववाला सरोवरमां दु- इष्ट याप्मा-जीर! नुद के तने धणियंधिरज के श्रतिशे धृतिरूप जे नीधि गुणकारी ठे. जेम तुरंगुन के तुरंग एटसे वश थएमा रमा विग्मद जद जद विसएदिं दो वेरग्गं॥ तद तद वि. मगध परम पयं ए॥ धरमे जदिंएदिं कयंसमणे Artixो मंधक मद्दन परमपयं यासनं के० परमपदनु थासम्म एट नदि के विपपग्री वैगग्य यायतह तह के० तेमा Frm! दे. केटिंगमोदि केजे श्रमणोण जुनदि के जाग्न TEEL 3६८ मा मेकयं के तंगो पुष्कर काम कम्युं. ते का. समान :: विदुणा जगमि जीयनुमं मामयं मुई T: पहने दिया दराने विष यनमिपनिरीक. मायिरग मन्यने नग्गं के० नांग्यु. ते पुरुष विश्शापार सारा नेत्र कमीनी मी नबहनि नयी मरः जिनस्तवनानि. दिया के पीया, दीणा के दीन, अने खी णा के क्षीण एवा होता सनिकदमे ॥ ३॥ गुणकारि आश्चणिअं धिरड निति आइंतुह जीवा नियाई मां यतिनिअत्तानुरंगुव ॥एा मणवयणकायजोगासुनिअत्ता ते गुणगढुंनि । अनिअत्ता पुण जति मत्तकरिणुच सीलवणं । शो द ग कारी नियनाई के एली एवो नियाई इंदियाई नि Enी पाति फै० पासवायोग्य . एy nमण वयण काय के , पानात योग, पण गाद एया निधत्ता के नियंप्रिया थका पटrem गतिविक गुणकारी थाय दे. थने ध. Sanा का पुoमत करिण के मदोन्मत्त दस्तिनी पेने Fromराजनि.नांगे. ॥ ए॥ रानमांदियमिन्नं धिपायारं विलग्गेदिं ॥७॥ -रमजा दीमा विग्म के दोषो विरमे ठे, थने जद सानो दामादं नामंजमधगाणं॥अधिपधिरी जाण धम्द रिमय विनदा मगरमायां निचं || जिनस्तवनानि. शश कती; ते के ते पुरुप धन्ना के धन्य ठे. ताण के तेने हुं नमो के नमस्कार करुं हुं, ताण के तेवा संजमधराणं के संयम धारीनो दासोहं के हुं दास ढुं. ॥ए॥ किं- वहुणा के वधारे कहेवू ? हे जीव तुमं! अरुकं सासयं सुहंजश्वंतसि के तुं नि- रोग एवं शाश्वतुं मोक्षसुख जो वांठे ठे ता के तो विसयविमुहो के विषयश्री वि- मुख था, अने निच्च के नित्य संगेव रसायणं पिअसु के संवेग रसायणने पी एटले पान कर. ॥ एए ॥ इति इंजियपराजय शतकं संपूर्णम् ॥ ॥ अथ श्रीअर्ददादिस्तवनम् ॥ मोनेनोवौं व्यहृतपरितो वत्सराणां सहस्त्रं यो निर्माणश्चरणयुगलं लव्यमालोप- कारी । श्रर्हन्नुत्तारयतु हृदयात्स स्वकीयं कलानां यो निर्माणश्चरणयुगलं नव्यमालो- पकारी ॥१॥ नमस्यत्पौलोमीपतिमुकुटरत्नांशुकवरं नतानां दत्तश्रीधनयुवतिरत्नांशुक- वरं ॥ त्रिलोकीजंतूनामनिलपितसंपादकमलं जिनस्य श्रीशांतेः स्तुतसरनसं पादक- मलं ॥ १॥ अपुनर्नवमार्गलंजकक्रमकमलानलिनीप्रजापतेः ॥ शरणं समुपेमि नेमिनः क्रमकमलानलिनीतनुत्विपः ॥ ३॥ पार्श्वप्रर्जिनः कलिताऽपचयं विदधऊगतः कलि- तापचयं ॥ फणिचक्रमणीरुचिरंजितखः प्रददातु सुखं रुचिरं जितखः ॥ ४॥ अगण- यंतमुपप्लवमुच्चकै रहितसंगमकाऽमरनिर्मितं नमत वीर जिनं मुनिसत्तमं रहितसंग- मकामरसं मुदा ॥५॥ शिवरतो वरतोपवशान्नतो मघवताऽघवतामतिरगः॥अमदनो मदनोदनकोविदः शममलं मम दनयताडिनः ॥६॥ अविकलं विकलंकधियां सुरवं विदधतं दधतं जगदी शिता ॥ अकलह कलहंसगतिं श्रये जिनवरं नवरंगतरंगितः ॥७॥ वेतत्कट्याणवलीविपिनवनमुचः खर्गगंगातरंग छायादायादरोचिपटसधवलिताखंड दिङ्मंडलस्या नम्रामा लिमोलिप्रसृतपरिमलोजारमंदारमाखाच्यय॑श्चंऽप्रनस्य प्रनयतु नवतां नूतये पादपद्मः ॥ ७॥ इति श्रीअईदादिस्तवनं समाप्तम् ॥ ॥अथ श्रीपार्श्वनाथस्तवन प्रारंजः ॥ श्रीपाच नावतः स्तोमि महोदधिमगर्हितं ॥ उधरंतं जगदुःग्यमहोदधिमगतिं ॥ १॥ दृग्गोचरं नवान् येपां प्रियंगुरुचिरायते ॥ प्राप्नुवंति सुखं नाथ प्रियंगुन चिरायते ॥२॥ त्वां चतुःपष्टिरिमाणां तुष्टावामेयवेनयं ॥ समूसकापं कपितुं तुष्टायामेयवे नयं ॥३॥ पवनीनवितुं कर्म वनदक्षेपणायते ॥ कोनांप्रिकमले नन्नाऽवनद देपणायते ॥४॥ नवंद्यस्त्वं गतेर्मुक्ता बिनतामरसाननः ॥ स्वमेऽपि स्वदते तेन बिनतामरसाननः ॥ ५ ॥ नुवि स्तुतो येन नवानिंदीवरदलालितः ॥ वकीर्तिपरन्तनं निदीवरद सासितः॥६॥ थपि व्यामोहिताशेपमुरदानवमानवा ॥ न त्वामानन्नारी मुरदाउनवमा नवा ॥ ३ ॥ फुखत्फपिफणारनरुचिराजितविग्रहे । त्वपि प्रीतिः स्फुरतु ने नचिराजितविग्रहे 10
Ratतिमापका पुण के यसी, मत्त करिणव के मदोन्मत्त दस्तिनी फे
उर दोगा विग्म जद जद विसएदिं दोश् वेरग्गं॥ तद तद् वि.
मगध परम पयं ॥ए॥ करमे जदिंएहिं कयंसमणेहिं
Frir मेघ के नंदने पामपयं थासग्नं के० परमपदनु थासन एट
हिवाग के० विपययी वैराग्य याय तद तह के तेम
FREET ने कद के हिमनगादि केजे श्रमणोग जुनणदि के जांचन
Kerry पदमा मेकयं के० तणे पुष्कर काम कम्यु. ते को.
मानहानि ॥१॥स्विद्दता जयंगमि जीवनमं मामयं मुई
TI-TER: साटेहिया ददयन विप यदि पविग के.
TER:चिमा केद्रियार मन्यने जगणं के नांग्यु. ते पुरुष विसापाई
नयरदेश की जनारी मी नघटःनि ० नयी पर
२०
जिनस्तवनानि.
दिया के पुखीया, दीणा के दीन, अने खी णा के क्षीण एवा होता
मुनिक नम है.॥ ए३ ॥
गुणकारि आणिअं घिर निअंति आरंतुद जीवा नियाई
भाई बलिनिअत्तातुरंगुष गएमणवयणकायजोगासुनिअत्ता
गुणफराति ।। अनिअत्ता पुण जति मत्तकरिणुध सीलवणं ।।
माया- जीर! तुह के तने धणिधिरख के अतिशे धृतिरूप जे
एट राष्ट्र में करी नियंताई के एली एव निथयाई इंदिया कि
पोगानis ते गुणकारी दे. जेम तुरंगुव के तुरंग एटसे वश भएमा
पानी पले यति का यातयायोग्य . na n मण वयण काय के
पाना योग , ते पण गात एया नियत्ता के नियंप्रिया थका एक
man शिरगति पण विशेपेरी गुणकारी चाय ठे. अने
Foreralaपने ननि के नांगे . ॥ ए॥
॥ नगं दियामिन्नं धिपायारं बिलग्गेदिंए ।
मा:-मनद जमा दोमा विरम के दोपो विरमे ठे, थने
जहजह
का नगर-नने विसगाई के यग्या जाणया । एक
नमी दामादं नामंजमधराणां ॥ अति पहिरी जाण
सन्मनुदिमय विमुद्री मंगग्मायणं निचं ॥ ॥
जिनस्तवनानि. कती; ते के ते पुरुप धन्ना के धन्य ते. ताण के तेने हुँ नमो के नमस्कार करुं हुं, ताण के तेवा संजमधराणं के संयम धारीनो दासोहं के हुँ दास हूँ. एG॥ किं- बहुणा के वधारे शुं कहे ? हे जीव तुमं! अरु सासयं सुहंजश्वंतसि के तुं रोग एवं शाश्वतुं मोक्षसुख जो वां वे ता के तो विसयविमुदो के विषयश्री वि- मुख था, अने निच के नित्य संगेव रसायणं पिसु के संवेग रसायणने पी एटले पान कर. ॥ ए ॥ इति इंजियपराजय शतकं संपूर्णम् ॥ ॥ अथ श्रीअर्ददादिस्तवनम् ॥ मौनेनोर्वी व्यहृतपरितो वत्सराणां सहस्त्रं यो निर्माणश्चरणयुगलं नव्यमालोप- कारी ॥ अर्हन्नुत्तारयतु हृदयात्स स्वकीयं कलानां यो निर्माणश्चरणयुगलं नव्यमालो- पकारी ॥१॥ नमस्यत्पौलोमीपतिमुकुटरत्नांशुकवरं नतानां दत्तश्रीधनयुवतिरत्नांशुक- वरं ॥ त्रिलोकीजंतुनामनिल पितसंपादकमलं जिनस्य श्रीशांतेः स्तुतसरजसं पादक- मलं ॥२॥ अपुनर्नवमार्गलंजकक्रमकमलानलिनीप्रनापतेः ॥ शरणं समुपैमि नेमिनः क्रमकमलान लिनीतनुत्विपः ॥ ३॥ पार्श्वप्रर्जिनः कलिताऽपचयं विदधजगतः कलि- तापचयं ॥ फणिचक्रमणीरुचिरंजितखः प्रददातु सुखं रुचिरं जितखः ॥ ४ ॥ अगण- यंतमुपप्लवमुच्चकै रहितसंगमकाऽमरनिर्मितं नमत वीरजिनं मुनिसत्तमं रहितसंग- मकामरसं मुदा ॥५॥ शिवरतो वरतोपवशान्नतो मघवताऽधवतामतिघरगः॥श्रमदनो मदनोदनकोविदः शममलं मम लंनयताशिनः ॥ ६ ॥ अविकलं विकलंकधियां सुखं विधतं दधतं जगदी शिता ॥ अकलहं कसहंसगतिंश्रये जिनवरं नवरंगतरंगितः ॥७॥ वेलकट्याणवली विपिनवनमुचः स्वर्गगंगातरंग छायादायादरोचिपटलधवलिताखंड दिङ्मंडलस्य॥ नम्रामालिमोलिप्रमृतपरिमलोजारमंदारमालान्यय॑श्चऽप्रनस्य प्रनवतु नवतां नूतये पादपद्मः ॥ ७ ॥ इति श्रीअईदादिस्तवनं समाप्तम् ॥ ॥अथ श्रीपार्श्वनाथस्तवन प्रारंजः ।। श्रीपावं लावतः स्तोमि महोदधिमगर्दितं ॥ उरंतं जगदुःखमहोदधिमगर्हितं ॥ ॥ दृग्गोचरं जवान् चेपां प्रियंगुरुचिरायते ॥ प्राप्नुवंति सुखं नाय प्रियंगुरुचिरायते ॥२॥ त्वां चतुःपष्टिरिखाणां तुष्टावामेयवेनवं ॥ समूहकापं कपितुं तुष्टावामेयवेनवं ॥३॥ पवनीनवितुं कर्म बनदक्षेपणायते ॥ कोनांधिकमले नन्नाऽवनद क्षेपणायते ॥४ नवंद्यस्त्वं गतेर्मुक्ताविनतामरसाननः ॥ स्वप्नेऽपि स्वदते तेन विनतामरसाननः ॥५॥ तुवि स्तुतो येन नवानिंदीवरदलासितः ॥ स्वकीर्तिपूरन्तेने इनिंदीवरद लासितः॥६॥ थपि व्यामोहिताशेपसुरदानवमानवा ॥ न त्वामचुटुजन्नारी सुरदाऽनवमा नवा ॥ ७ ॥ फुलत्फणिफणारत्नरुचिराजितविग्रहे ॥ त्वयि प्रीतिः स्फुरतु मे सचिराजितविग्रहे । A.
7. नाना मी नपनि कानी पर Parity मेध के नंदने परमपर्य यासनं के परमपद, यासन्न पर Fr..६ पादपुर मेस्यं के० तो पुष्कर काम कj.ते का हारनियमडियामन्यने नग्गं के नांग्यु. ते पुरुष विशायर ने.के दिममोदि केजे श्रमणोए जुरणदि के जापन नामानिविदुणा जश्यंगमि जीवनुमं सामयं मुई करने दिया: दयने विधि पनि का २० जिनस्तवनानि. दिया के मुवीथा, दीपा के दीन, अने खीणा के क्षीष एवा होता थकाम सनिकनमे ॥ ३ ॥ गुणकारि आधणिअंधिरजु निति आइंतुद जीवानियाईदि घाई वलिनिअत्तातुरंगुव ॥४॥ मणवयणकायजोगासुनिअत्ता तेषि गुणकगदंति ॥ अनिअत्ता पुण नंजति मत्तकरिणव सीलवणं । ए ! सपा- जी ! नुद के तने पणिथंधिरक के अतिशे धृतिरूप जे रह पोकरी नियंताई के वशथएसी एवी निधयाई इंदियाई निधा karti गुणकारी है. जेम तुरंगुन के तुरंग एटसे वश थपमा एक Email यायायोग्य वे. meanमण वयण काय के म rammeनाने योग में, ते पण गाद एया नियत्ता के नियंप्रिया थका एट गिनि के ते पण विशेपे करी गुणकारी थाय ठे. श्रने ? Fri प्रिया का पुत के यशी, मत करिणय के मदोन्मत्त हस्तिनी Frer ने नि . नांगे. ॥ एए॥ दोमा विग्म जद्द जद घिसएहिं होइ वेरग्गं॥ तद तद् धि मां गंध परम पयं एक्षा करमे जदिएदि कर्यसमणेहिं । जगइदियमिन घिमायारं विलग्गेदिं । ए७ ॥ पारद के जेमतेम दोमा सिम के दोषो विरमे , थने जहाज moविया राय याय तद तह के० तेम तेन र प्रकार जगर-नने विवाद का वग्या जाणवा ॥ में दानं नामंजमधला ॥अधि पचिरी जाण मनुतिमा विमुद्री मैवारमायणं निचं ॥एए । . .".- जिनस्तवनानि. ॥ अथ श्रीपार्श्वजिनस्तवनप्रारंजः॥ श्रीपार्श्वःश्रेयपेनूयादलितालसमानरुक् ॥ अनंतासंस्मृतिर्येन दलितालसमानरुक्॥१॥ अज्ञानमेपुरध्वांतकारिणस्त्वगुणानलं ॥ अज्ञानमेपुरध्वांतनानोऽनिष्टातुमीशगीः ॥२॥ तथापिनुन्नोऽतर्नक्तिरंहसामहितायते ॥ गुणलेशंस्तवीम्युच्चैरंट्सामहितायते ॥३॥ अ. पारेकामरोगेण ब्रांतोस्मिन्नववारिधौ ॥थपारेकामरागेणदर्शनेन विनातव ॥४॥ श्रा- प्येदानींदर्शनंते नरामरसन्नाजनं ॥ स्पृहयामिप्रनोराज्यं नरामरसनाजनं ॥ ५॥ नेठा- चमेऽप्सरोलोकं सकाममनसंप्रति ॥ रुचयेमुक्तिकांतापि सकाममनसंप्रति ॥ ६ ॥ पु- एयोदयाददमया मुक्तत्वदर्शनेसति ॥ पुण्योदयाददमया स्वात्मायपरिनिश्चितः ॥ ७ ॥ जिनास्यऽसारसंसार किंनेदानींवराकरे ॥ जिनास्यसारसंसारमद्ययहीक्षितंमया ॥ ७ ॥ धन्यास्तप्रेणतास्तुन्न्यं वासवामेयशक्तये ॥ त्रातुंजगत्सर्वगुणावासवामेयशक्तये ॥ ५ ॥ कल्याणगिरिधीरेमे त्वयिचेत्परमेश्वर ॥ कल्याण गिरिधीरेमे करस्थाः सर्वसंपदः ॥१०॥ तवांगेलीनदृष्टित्वादूरीकृततमालने ॥ जीवन्मुक्तिदृशांकर्दिधरीकृततमालने ॥ ११ ॥ कमलायतनेत्रानिराधमनसस्तव ॥ कमलायतनेत्राऽनिरमेतांमदृशौमुखे ॥ १५॥ दृप्टे- तवमुखेपीत्या रजनीश्वरकोमले ॥ ननिर्वाणपदेस्थास्नुरजनीश्वरकोऽमले ॥ १३ ॥ अ- दोन्नंगंजीरहितं तवाराध्यवचःप्रनो ॥ अक्षोऽनंगंजीरहितंनिष्कर्मालजतेपदं ॥ १४ ॥ पीत्वावाचोमृतेऽस्तकलिकामधुगर्हितं ॥ मेनेजनैःखर्गतरोः कलिकामधुगर्हितं ॥ १५ ॥ क्रमतामरसम्सेवनेतवसादरं ॥ क्रमतामरस¢मामकीनंमनःसदा ॥ १६ ॥ श्रिय- स्तवागमोदद्याछिततानयशोजितः ॥ यस्तवैव विदोपवाहिततानयशोऽनितः ॥ १७ ॥ श्रलंतेपदराजीवाच्यर्चन करताःप्रनो ॥ अलंतेपदराजीवामुक्तिर्गस्वयंग्रहे ॥ १७ ॥ व- शीचक्रेनवान्मुक्तिमहिलांवितविग्रहः ॥ खैर्गुणैस्त्रातराकालमहिलांवितविग्रह ॥ १५ ॥ सदानमस्तपापायगत्या जितवतेग ॥ सदान्नमस्तपापायमेघश्यामांगकायते ॥ २० ॥ य. स्त्वामेकामधीःस्तौति देवपद्मावतीनतं ॥ इष्टार्थलाजैरचिरादेवपद्माऽवतीनतं ॥१॥ सदानंदतिनामोघमाप्यचाश्वीयमत्रके ॥ सदानंदंतिनामोघवन्नक्तिकृतनिश्चयाः ॥ २२ ॥ येनम्रास्त्वयिवंद्याःस्युर्मदनागविराजते ॥ तेषांचरूपारितिमदनागविराजते ॥३॥ थ- हीने नसदारेण सेव्यमानकृपानिधे ॥ श्रहीनेनसदारेणश्नपाह्यांतरेणमां ॥ २४ ॥ इ- खांतरारींस्त्वदाज्ञाविद्यास्मरणनूपिताः ॥ जयलक्ष्मीवयंनाथ विद्याःस्मरणपिताः ॥ २५ ॥ नमोहराजेनब्रह्मशक्रादीनपिजिष्णुना ॥ नमोहराजेनब्रह्मयोनये विजितायते ॥ २६॥ यः स्यात्त्वत्पादपद्मा रुचिरंजितमानसः ॥ सर्वत्रलनतेसौख्यं रुचिरंजितमानसः ॥ ७ ॥ सर्वकपायमोहेलापतयेउद्यतस्तव ॥ सर्वकपायमोइलाबासराइपमंवचः ॥ २७ ॥ सर- स्वतीपातुतवोपदेशामृतपूरिता ॥ यत्प्रनावाजानेर्मुक्तिपदेशाऽमृतपूरिता ॥ २५ ॥ का- 'AYERITY HOOHITHE CHUnony निश्फिोटिमानं नम्यविन्ततिदशाविदिगीशाः ॥ १॥ इति श्रीजिनप्रनसूरि- थरतु श्रीनानियो विपणासनकर्मठः ॥ पवित्र पोपयेन्नाकं सुधर्माधिपतिःश्रिये जिनपरः ॥३॥ सनाकीनाहनोदद्यापनो निईतिर्मुदं ॥ योदोपाचरण प्रीतीरनिका- शिवस्थितः॥४॥थसंस्तुतोजडेव्रिदपाशंसर्वदाशयं ॥ नानेयःश्रेयसे नूयादपूर्वोतु. महाराषः ॥६॥ नमेवितःकिंपुरुषः सर्व वित्तापवर्जितः ॥ नवरेपीचरुपनः श्रीदो परिन्ननः ॥ ॥ चंशावदातदेह श्रीपनासनतत्परः ॥ शिवालयमितः पायादी. मुद्रमानानुनानिनः ॥ ए॥ स्वयं ब्रह्मलोकेशःशुक्रपदासमाश्रितः ॥ सकलं कम- सामीनः दृष्टानानामुर्च ॥ १०॥ एवमादिममुनेःस्तवनंयः पापीतिशठतामपहाय॥ २२: जिनस्तवनानि. शुपतिमुकूटप्रोसृष्टांधि जगत्कमलाकर ग्रुपतिमनघं स्तुत्वेति त्वां कृतांजलिरर्थये ॥ प्रशमजलधे मयं सद्यःप्रसह्य वित्तीयंतांप्रशमनविधी नावारीणां जिनप्रनविष्णुता ॥९॥ इति श्रीपार्श्वनाथस्तवनं समाप्तम् ॥ ॥ अथ चतुर्विंशतिजिनस्तवन प्रारंजः॥ जिनपन प्रीणितत्तव्यसार्थ समस्तदोषाजित तीर्थनाथ ॥श्रीसंजवाखंमलवंय नंयाः सामिन् प्रजानामजिदंदनस्त्वं ॥ १॥ सुखाय पुंसां सुमते मुखास्तमृगांकपद्मप्रन गोर कति ॥ सुपार्श्वनेतर्मसेनपुत्र प्रैलोक्यलोकस्तवनीय नयाः॥ २ ॥ विरोचनानं सुवि जिनकं सजावतः शीतलमर्चयामि ॥श्रेयांसमय दिविजवजेनासक्तं न संपत्सुनवासुपूज्य ॥ ३॥ मुवर्णकांते विमसत्वमुच्चकैरनंतविज्ञान निविष्ट विष्टप ॥ अहर्मणे धर्मपथप्रकाशने कुरुष्व शांतेहितमंजिनां पदं ॥ ४॥ निःसीमसूरतनय स्थितिमार्गदीप निर्माहि शर्म सु. शां प्रियमुक्तिदार ॥ निर्मष्टगारुडरुचे निहीतमोह मद्देश मोदित महाशय सुत्रतेन ॥५॥थयोनमीनांकनिरासदक्ष संप्रीणिताशेषसमुनम ॥ शांतारवामेय गुणानिराम श्रीपर्कमानधि मुखश्रिये नः ॥६॥ निर्व्याजमेधिततमोहरणकदक्ष सर्पकराजिमदनी- यपदे नपाठये ॥ सर्वोदित नव सरखतिपोतरूप मिथ्यात्ववारिणिसदा मयि सुप्रसन्ने ॥ ॥ इति चतुर्विशतिजिनस्तवनं समाप्तम् ॥ ॥ थथ श्रीयुगादिजिनस्तवन प्रारंजः ॥ नंदनः ॥ २ ॥ सूर्यानंदीमहोप्यासीसंपमिन्यायधीश्वरः ॥ समव जगन्नेताजीयादादि- पने धरः ॥ ५॥ पापादनससख्यातिबंधुरोहरिणादृतः ॥ अहिंसोवासमातन्वन् नेपो श्रीना. ॥ दुगादिजिनन्नवनं ममानम् ।। KHAR PM जिनस्तवनानि. ॥ श्रथ श्रीपार्श्वजिनस्तवनप्रारंजः॥ श्रीपार्श्वःश्रेयपेनूयादलितालसमानरुक् ॥ अनंतासंमृतिर्येन दलितालसमानरुक्॥१॥ अज्ञानमेपुरध्वांतकारिणस्त्वगुणानलं ॥ अज्ञानमेपुरध्वांतनानोऽनिष्टातुमीशनी ॥२॥ तथापिनुन्नोऽतर्नक्तिरंदसामहितायते ॥ गुणलेशंस्तवीम्युच्चेरंड्सामहितायते ॥३॥ श्र. पारेकामरोगेण ब्रांतोस्मिनववारिधौ ॥ अपारेकामरागणदर्शनेन विनातव ॥४॥ श्रा- प्येदानीदर्शनंते नरामरसनाजनं ॥ स्पृहयामिप्रनोराज्यं नरामरसनाजनं ॥ ५॥नेछा- चमेऽप्सरोलोकं सकाममनसंप्रति ॥ रुचयेमुक्तिकांतापि सकाममनसंप्रति ॥ ६ ॥ पु- एयोदयाददमया मुक्तत्वदर्शनेसति ॥ पुण्योदयादमया स्वात्मायपरिनिश्चितः ॥ ७॥ जिनास्यऽसारसंसार किंनेदानींवराकरे ॥ जिनास्यसारसंसारमायहीक्षितंमया ॥७॥ धन्यास्तप्रेणतास्तुत्यं वासवामेयशक्तये ॥ त्रातुंजगत्सर्वगुणावासबामेयशक्तये ॥ ए॥ कल्याण गिरिधीरेमे त्वविचेत्परमेश्वर ॥ कल्याणगिरिधीरेमे करस्थाः सर्वसंपदः ॥१०॥ तवांगेलीनदृष्टित्वाद्रीकृततमालने ॥ जीवन्मुक्तिदृशांकर्दिशीकृततमालन्ने ॥ ११ ॥ कमलायतनेत्रानिरकुब्धमनसस्तव ॥ कमलायतनेत्राऽनिरमेतांमट्टशोमुखे ॥ २५ ॥ दृष्टे- तवमुखेप्रीत्या रजनीश्वरकोमले ॥ ननिर्वाणपदेस्थास्नुरजनीश्वरकोऽमले ॥ १३ ॥ श्र- शोनंगनीरहितं तवाराध्यवचःप्रनो ॥ यदोऽनंगंजीरहितंनिकालनतेपदं ॥ १४ ॥ पीत्वावाचोमृततेऽस्तकलिकामधुगर्हितं ॥ मेनेजनेःस्वर्गतरोः कलिकामधुगर्हितं ॥ १५ ॥ मतामरसंसेवनेतवसादरं ॥ क्रमतामरसऊंडमामकीनमनःसदा ॥ १६ ॥ श्रिय. स्तवागमोदद्याहिततानयशोजितः ॥ यस्तवैव विदोपत्वाद्विततानयशोऽनितः ॥१७॥ अलंतेपदराजीवात्यर्वन करताःप्रनो ॥ थलंतेपदराजीवामुक्तिर्गलयंग्रहे ॥ १७ ॥ व. शीचक्रेनवान्मुक्तिमहिलांवितविग्रहः ॥ खेर्गुणेन्नातराकालमहिलांवितविग्रद ॥ १५ ॥ सदानमस्तपापायगत्या जितवतेगजं ॥ सदान्नमस्तपापायमेघश्यामांगकायते ॥ २० ॥ य. स्त्वामेकामधीःस्तोति देवपद्मावतीनतं ॥ इष्टार्थतानेर चिगदेवपद्मावतीनतं ॥ २१ ॥ सदानंदतिनामोघमाप्यचाश्नीयमत्रके ॥ सदानंदंतिनामोयत्वन्नतिकृतनिश्चयाः ॥ २२ ॥ पेनमास्त्वविवंद्याःस्युर्मदनागविराजते ॥ तेपांचस्पारितिमदनागविराजते ।। २३ । थ. हीने नसदारेण सेव्यमानकृपानिध ॥ थहीनेनसदारोगनपायांतरंगनां ॥ २४ ॥ द. त्यांतरारीस्यदाहा विद्यान्मरणपिनाः ॥ जयमदनीवयंनाच विद्यामपिताः ॥ २५ ॥ नमोदराजेनमामशफादीनपिजिपणना ॥ ननोदराजेनब्रह्मपोनविजिनायते ॥ २६॥ यः स्यात्त्यत्रादपद्माचमिचिरंजितमानलः ॥ सर्वत्रसनतनोग्य रिजितमानमः ॥ २॥ सर्वपापमोदेखापतपेउसतन्तन । सफापापनादेवामानापमंबदः ॥ !! मा. स्वतीपातयोपदेशानपूरिता ॥ नाराऊन निदेशातापिता !!
मः ॥२॥ सार्वसिद्धिमित्वावविश्वसेनांगनूरनः ॥ चक्रीगजपुरेघानांविश्वसेना- गरः॥॥ जीपात्तेजननीशास्तरचिरादेवसंस्तुता ॥ यांस्तोतुर्जायते मुक्तिरचिरा- देवमंस्तुनाए । जन्मग्लानयानुदेदरिणांकन नाबिना॥ तन्नाजायन्न सोद्योतंदरि- ផ្ទុម जिनस्तवनानि. मदेहतमोहेऽबिनीलवर्णेनतस्त्वयि ॥ कामदेहतमोहेसितुल्येनाऽवतेश्रियं ॥ ३० ॥ स्व. र्गायतियशो विश्वप्रकाशंतेऽमरीचयः ॥ यस्याग्रेनेवशीतांशोःप्रकाशं तेमरीचयः ॥ ३१ ॥ दर्पकोपरतायासधिदेमुनिगणायते ॥ दर्पकोऽपरतायासस्पृहयाखुर्नकःखयु ॥ ३५ ॥ क. व्याणानांपंचतयं मुद्यत्कुवलयद्युते ॥ कस्यनप्रीतयेजातनुधकुवलयद्युते ॥ ३३ ॥ कममा हातपस्त्यागश्रीजुर्जगजिनेश्वर ॥ कमलाक्षतपस्त्यागस्तिमिरापुनी हिमां ॥ ३४ ॥ त्व दाननंजगन्नेप्रमुदारामघनोदकं ॥ निर्मिमीतांममप्रीतिमुदारामघनोदकम् ॥ ३५॥ येस्त्वं कृतेमनःकृत्वाप्रमदानोगनागिनः ॥ नवेयुर्दिवितेदिव्यप्रमदानोगनागिनः ॥ ३६॥ ना. ऽथयाऽरितमोहंसमुक्तिशर्मापिर्लनं ॥ नाथवा रितमोहंसतेपामाकयुपात्मनां ॥ ३ ॥ युग्मं ॥ श्रानंदतोयदछायजंतुजातननाम थानंदतोयदायमुक्तिश्रीस्तवरागिता ॥ ३८ ॥ येनत्वदागमःस्वामीनस्यामादेनोपराजितः ॥ निर्णीतः सतुतीर्थानां स्याहाई. भोपराजितः ॥ ३॥ स्मरामित्रस्यते जव्यसमूहायाऽनयप्रदं ॥ मराऽमित्रस्यतेनव्यधि- यांधामपदम्यं ॥ ४० ॥ नव्यहृत्पक्षिणांवासदणदानायकाननं ॥ त्वांपर्युपासते धन्याः दाणदानायकाननम् ॥४॥जननव्यसनाधीरश्रीवामेयानवेनवे ॥ जननव्यसनाधीरजूया स्थामीत्वमेघमे ॥ ४२ ॥ त्वगुणस्तुतिरंजोदायमाहारिणी ॥ नव्यानवतुविज्ञानां कांतेयमकद्दारिणी ॥ ४३ ॥ इतिप्रजोतेस्तवनपतिये युक्तिश्रियःप्रेत्यनुवंतितेहदि ।। जिनप्रजाचार्यमाऽतिशायिनीजागतिपामिपतिजे ॥ ॥ इति श्रीपाश्वजिन- ॥ अथ श्रीशांतिजिनस्तवन प्रारंजः ॥ श्रीशांतिनायोनगवानष्टापदसमानरुकू ॥ विगुणान्मयास्तोतानष्टापदसमानरुकू । १॥ कस्पाणकमसोबासश्रीपेणनवतोर्जितं ॥ योधिरजगन्नाथश्रीपेणजवतोऽर्जितं ॥ २॥ मुतानयोराजगतीमहसारविरागतः ॥ त्वंयुग्मधर्मिमत्र्येषुमइसारविरागतः ॥३॥ सोध पायान्सौख्यातायमुरतामितः ॥ ततोऽतचरोत घेताट्येसुरतामितः um स्थिसाथमायतजयसदेवोपराजितनावलदेवोपराजितः ॥ ५ ॥ सूत्वानंदमुदापात्रमच्युताखंडसोनवान् ॥ बजायुधोऽभूदयायामच्युताखंड सोजगन् ॥ ६॥ प्राप्यमवेयकंपुएयरयोनवममुत्तमः ॥ पानादिना n ?e ॥ रायंप्राविषाणयानेकपराजितं ॥थशाश्चिरंपत्तिरथया- तमिल प्रागनिनेदमदासीसताक्षमा शांति स्वीकृत्यपटुःखंडाम- स्तवनं समाप्तम् ॥ सेव्योनृपेरनूघरथोऽनवममु जिनस्तवनानि. श्य हासीरसतःकमां ।। १५ । नुक्त्वाईत्वंक्रमात्तीर्थ निर्मायजगतीहितं ॥ पदंप्रापप्रनोख्या- तंनिर्मायजगतीहितं ॥ १३ ॥ कल्याणपंचकंस्तोतुंजरणीनूतमीशते ॥ केनामविश्वविश्वा- नत्तरणीभूतमीशते ॥ १४ ॥ त्वदन्योऽलंसतामुच्चेरंहः प्रमथनायकः ॥ परंधत्तंऽधकध्वंस- रंहःप्रमथनायकः ॥ १५ ॥ यत्त्वयायुधिजेनापिकंदर्पोऽपासितापदः ॥ तत्सताहंसिगरु- मकंदोपासिताऽपदः ॥ १६ ॥ चत्वारिंशमनूच्चस्त्वंपातान्मानतमोदिनः ॥ निधिज्ञानस्य पुःखांधुपातान्मानतमोदिनः ॥१७॥ श्मंस्पृशकृपांकृत्वाहृद्यकल्याणनाजनं ॥ दृशावास- मायुस्त्वंहृद्यकल्याणनाजनं ॥ २७ ॥ कस्यपुःखननाथत्वंशांतेधामनिधेहिनः॥ तःखि- तान्मृगांकाक्शांतेधामनिधेहिनः ॥रणा स्तुत्वात्वामितिमार्गयेमुहुरिदश्रीनर्तकीनर्तने नाट्याचार्य जिनप्रजनमहा विघ्नांवुदाबादने ॥ धत्तांसंततमेवतावकगुणग्रामानिराम- स्तवप्रज्ञापारमितामपारमहिमप्राग्नार मन्नाराती ॥ २० ॥ इति श्रीजिनप्रनकृतं श्री: शांतिनाथस्तवनं समाप्तम् ॥ अथ परागशब्दाष्टोत्तरशतार्थ निवसाधारण जिनस्तवनं ॥ ॥ शालविक्रीमित उंद ॥ श्रीदेवेनरेंसमोलिमुकुटोघृष्टांघ्रियुग्मंजिनं नत्वाकुर्मि- परागशब्दविविधार्थोत्पत्तिमालांचयां ॥ पापंपिंडितदीयपुण्यत्रशतोयन्मामकीनं विनोऽ- निध्यातीतफलापवर्जनसुधाविष्वाणकार-स्करः १ ॥वसंततिलका ठंद॥ वाजवायुजितपद्मपरागपूरं हृन्मंदिरस्थखपरागहतप्रचारं ॥ प्रोद्दीप्तकांचनपराग- सवर्णवर्ण वजापरागरसिकःस्तुतिमानयेत्वां ॥ २ ॥ देवापरागनिकृतिप्रततिप्रतानदे- कुठारसुपरागसमांगगंगं ॥ त्वांसंश्रयाम्यनिमिपाधिपचापराग संसारमुक्त[विविस्तृतसं. पराग ॥३॥ स्वामिञ्जयत्त्वमनिशंसपरंपरागमादिप्रकाशकचिरंगतपापराग ॥ यश्चाप्यु- वक्यापिराजिपुपुप्परागवृतिविघहितमणीवकचापराग ॥ पूर्वापरस्वरविपर्ययतःपराग तत्वाववोधमिहिरोजमनेपराऽग ॥ त्वंकिंपरागमयसेमयिमुक्तिदाने छुप्तापरागसिजिता- रिरथप्रसीद ॥ ५ ॥ तृप्णापरागविरतं निरतंक्रियायांलीलापरागतिचरंतमपंदरंतं ॥ वि. श्वापरागपतिशुख्यशोजिरामवंदे प्रियंवदपराऽगणनीयशीलं ॥६॥ नूवाःपरागपुरुपेपु- कृपांदधानो मायापरागवनितावधवैनतेयः । चःकोपरागरहितस्त्वमसीनतेन सेवेनवंतम- परागमशेलवनं ॥ ७॥ ध्वस्तोपरागपरलागविनूपितांगं सूरापरागमसमीकृतकर्मधर्म ।। पुण्यापरागजनदत्तनवनजेयं देवाऽपरागणितलक्षणसंचयंत्वां ॥७॥ सेवापराऽगणित- सौख्यकरंश्रयामि हत्तापरागद्रणंकरणंगुणानां ॥ प्रोद्यत्परागतिगतंझरणंजनानानिष्टा- र्थसाधनसुपर्वपरागकल्पं ॥ ॥ तेजा विराजितपरांगसमीपरागडेपछिदंधनयहिपरा- गहीनं ॥ गेमेसतिभुतपरागनमस्करोमि गेस्थेजचेकलितपापपरागमाशु ॥ १० ॥ गन्ये:
मंग. १७ ॥ प्राप्तापरागाधनवाब्धितीरंवंदेपरागारविमुक्तचिंतं ।। तृष्णापरागरुपान- पिंपंधं ॥ परागनस्तिठवितोऽधिकपनं परागजाविःकृतसार्तिश्रये ॥२०॥ परामता- प्रतिपादनाप्रियं जनंपरागर्दवचःपरंपरं ॥ परागलपणधोरणी परागदाधिनमहंना पीमि ॥ २१॥ परागरूरमस्थितिमूर्तिसेव्यं परागरुषव्यसुधूपयोग्यं ॥ परागमाचारवि. ॥ मुरंपरागोत्यविकारतजकंजराऽपरागत्यरनीतिवर्जितं ॥ २३॥ परागजावारि विस्पंशपरागरिस्थितिनंददशी । सेवापरारिनतचक्रमान्जः कृपापराऽगासिदवास्य. जीदाः ॥२४ पोरीपरागांगिममात्मबोधनो विवापरागादिविमुक्तचेताः ॥ निःस्वापरा. गया परागनिप्रातपरागनिझं स्तोप्येपरागोपगतिप्रतीतं ॥२६॥ चंदेपरागर्नग दिपनीनं महाररागातरःप्रयनं ॥रापरांगारकशोणपाणिपरांगरीयःपदवभियंता रामनिवासकः । मेवेदरचयांवकारस्परागाष्टियुक्तंशतं तेनामोतुती- वित्रीदिनवंद ॥ श्रीनधायकचक्रवर्तिमुगुरुत्रीदपकहोलसहिष्यः पंडितमंड- उनः नुपुरनामोदयं ॥२७॥ इति परागराब्दाप्टोत्तरशतायनियर्कसाधारणजि- समान मदोरसायकवनिमीदपकडोषगपिन्समकमसमरामायमानेन परिमनवमी- जिनस्तवनानि. जितेजननमृत्युजरापरागं मांदेहितष्ठिवपदविलसत्परागं ॥ रान्नेहतस्मरपरागपकोपराग- रिक्तं परागणधरस्थितिकार्यकारिन् ॥ २१॥ पस्थांगदेवकृतचंदनसत्परागोयो धारा- गमगिरोस्तिनजंजपूकः ॥ गेयंविधायकृतःकृतसंपरागमीडेप्रतीतमपरागमत्तिख्ययात ॥ १२ ॥ गेपानगेजितपुनर्नवजापरागरास्थानकेतमुदितेजुवनेपराग ॥ गेशेकृतेनिङ्त- मोदमदापराग गेस्थेपणेकुरुसुखंशमधीपराग ॥ १३॥ गेऽर्थेपरागकरणोद्यमिननमामि- गेसोस्थितेखलपरागलयप्रमुक्तम् ॥ गेनेकृतेर्पितपरागधराधवत्वंपेहेस्थितेशुचिपराग- पवित्रकीति ॥ १४ ॥ गेस्थेनवेसकलजंतुकृतापरागोदेनिहितापायमहत्पराग॥शे- विधेहिमुग्यमुशितःपरागगेवेसतित्रिजगदंगिकृपापराग पेसोपरागसमधेनु, यीयपसंपरागशिवजीरुमनिष्टवेत्या ॥ येनीकृतधनवप्रतापरागराप्नोदितेशुचिपराग- रदासिकांते ॥ १६ ॥ रित्रांकृतेऽत्रुचित देहपरागलेपरित्रांगते जयपरागजवाधिकश्रीः । गतिर मुविदितेजनतापरागगेधेकृते गलितमोहमदापसगा उपजातयः ॥ परांग नापास्नुपयेपरागसंगेनमुक्तंमनसानतोऽस्मि ॥ पेवेकृतेदेवनमत्परागसत्यक्तरक्तास्थिपरांग पद यशापरागाध्यगुणोपपन्नं ॥रए ॥ दिव्यापरागर्जनतामती सेवापराऽगस्त्यमुरु पारदीय परागकारमदं नजामि ॥२॥ माधगम्यपप्रधानददंपराऽगर्वगुणंभर मानरस्वरमा मुरारा गासगुणासमेव्यः ॥ २५॥ अपूर्वराणांगपरागजातशीलंपरा परनाम।
B. जिनस्तवनानि. ॥ अथ श्रीमहावीरस्तवन प्रारंनः॥ असमशमनिवासं वासवाचार्यवाचामविषयमहिमानं ज्ञानसंक्रांतविश्वं ॥ प्रणमद- परचूडारत्नघृष्टांघ्रिपी जिनवरवरद त्वां नौमि नक्तिप्रयुक्तः ॥ १॥ वालस्यापि ममोक्तं व स्तुतावर्थमेष्यति वुधानां ॥ कन्याकर्तितसूत्रे न गौरवं मांत्रिकाः किमु बहेयुः ॥२॥ रोमिमीतत्यवार्णाधपाथ पलैर्य परिवेत्तुमीप्टेननःखांगुलैः ॥ योऽनिवेगेनकल्पांतवातंज- येत् त्वगुणानामियत्तामसौवेत्तिचेत् ॥३॥ अत्तिनुत्ल नवंतमनंतगुणं स्तुतिकारगिरा- जिसतीचरितं ॥ यदियंगुणरेणुकणाक्ततनुं स्तवनीयमुपैतिनजातुपरं ॥ ४ ॥ नदृष्टेष्टवा. धःपरेलध्यतानत्वउक्तेनचाशक्यकृत्योपदेशः ॥ तथापिश्रितास्तन्नमिथ्यात्वलीना ननिवप्रि- याःकिछिपंतीकुमुष्ट्राः ॥ ५ ॥उचितंजनोमृतरुचिर्वलतां वृपसंश्रयेण परमोच्चपदं ॥ प्रम- दाश्रितेप्यहहतत्रलनां प्रवदंति नवध्वमुचः ॥ ६॥ फलगोचरलक्षणैरुपेतं गदितं यन- वता प्रमाणयुग्मं ॥ कृतयत्नशता अपीह दोपानलमुन्नावयितुंनवादिनोऽन्ये ॥७॥ सं- देहान्युगपदपोहितुंनृतिर्यक् देवानांश्रुतिपुसुधारसंनिपेक्तुं ॥ त्वां हित्वाकलयितुमी- श--नापातमोप्यं कश्च गिरकयालमन्यः ॥ ७॥ नकेसनःशुन्दियुगाययोजितप्रबोधचा- रिचतुरंगमध्यं ॥ रथंसमारुह्य तवेशशासनं समासदन्मुक्तिपुरीमविनतः ॥ ए ॥ यो- गेनकि किमथतीर्थपरंपरान्तिः किंदेवतेः किमुतपोनिरधीतिनिकि ॥ मंत्राकरंजिन जिने- तिजपंतुसंतःपारत्रिकैहिकमुपेयमुपेतुकामाः ॥ १० ॥ त्वन्नामकामसामर्थ्यानध्यायध्या- यतःसतः ॥ संपनीपद्यतेसद्यः संपत्कंपपराङ्मुखी ॥ ११ ॥ असत्परीणामपरश्वधेन म- चित्तपेटांप्रसविनिद्य ॥ ज्ञानादिरत्नानिहरंतिचोरा रागादयस्तान्निगृहाणनाथ ॥ १२ ॥ त्वद्विषेप्यधिपतो शिवपुर्या श्रूयतेनहिवहुर्जनवासः ॥ विविधिःकुनृपतावपिमोहे वीक्ष्य- तेजवपुरीजनपूर्णा ॥ १३ ॥ नायवाधितुमनायवरसुधानो जिनोपिविबुधान्यमदमः ॥ मानवांस्तुतवपीतदेशनावाक्सुधान् वतदृशापिनास्पृशत् ॥ १४ ॥ युक्तिस्फूर्जत्तीक्ष्णधा- राशयेयैश्चक्रे योप्माकीणवाणीकृपाणी ॥ तेपांनावारातिनिर्युद्धकेलिं कुर्वाणानांस्यात्क- रस्थाजयश्रीः ॥ २५ ॥ प्रमथितमियो विरोधाः सुहृदीनूयासतेंगिनोनिखिलाः ॥ त्वद्देशनाजुवमिता नयवादाश्चत्तवत्समयं ॥ २६ ॥ इनकुतीथिककहिपतगर्हणा वचन जन्मनिरुज्ज्ववितेप्यहो ॥ तवयशोमुकुरेपरदेवतवजयशोनखलप्रतिबिंबितं ॥ १७ ॥ रुंधन्नेधितमन्यतीर्थिकततेरोखत्यवंध्याचलंसचेतोजलपंकतन्मधमुहृछातापिसंतापनं ॥ हे- लाशोपितमोहराजमहिमांनोधिर्जिनत्वद्यशोगस्तिः संपवनस्तिहस्तिदशनछेदावदाता- विः ॥ १७ ॥ शेशोहियन्यमूलंकनकगिरिरपिस्कंधबंधश्चततः काष्टा शाखाःप्रशाखा- विदिशउरुतलं व्योमजालंदलानां ॥ ताराः पुष्पाणिसिकास्पदमयशिखरंपुष्पदंताफल- श्रीमाया विश्रांतविश्वःस्फुरतितवयशःपादपःसोयमुचैः ॥ २५ ॥ जवाध्यमारोहतिहन्न- । संग ॥ २७ ॥ प्राप्तापरागाधनवाब्धितीरंवंदेपरागारविमुक्तचिंतं ॥ तृपणापरागर्वरुपानि- पियंधं ॥ परागन स्तिछवितोऽधिकप्रनं परागजावि:कृतसातिश्रये ॥२० ॥ परागतार्थ- प्रतिपादनास्प्रियं जनंपराऽगर्यवचःपरंपरं ॥ परागलदूषणधोरणी परागदाधिनमदन- पीमि ॥ २१॥ परागरूरमरिस्थतिमूर्तिसेव्यं पराऽगरुषव्यसुधूपयोग्यं ॥ परागमाचारदि. पारपीय पराजगदंकारमदंनजामि ॥२२॥ माद्यत्पराऽगम्यपदप्रधानददंपराऽगर्वगुणंश्रय विशुरुयशःपरागरिष्टस्थितिनेददी॥सेवापरारिनतचक्रमाजः कृपापराऽगालिदवास्य. जीपा र योदीपरागांगिसमात्मयोधनो विवापरागादिविमुक्तचेताः ॥ निःस्वापरा. मास्तरस्वरूपः मुरापरागाद्यगुणःससेव्यः ॥ २५॥ अपूर्वराणांगपरागजातशीसंपरा गंपश्य:प्रकाश परागनिप्राप्तपरागतिइं स्तोप्येपरागोपगतिप्रतीतं ॥२६॥ वंदेपरागर्नग निम्पती मदारागाइतपःप्रवृत्तं ॥राऽपरांगारकशोणपाणिपरांगरीयःपदवींश्रयंता सोबहमनःोधविकासकः । सेवेदरचपांचकारमुपरागाष्टियुक्तंशतं तेनामोतुकृती- शविक्रीडितलंद ॥ श्रीमहाचकचक्रवर्तिमगुरुश्रीदर्पकहोलसहिप्यः पंडितमंड. :सिपमुवारपनपन्योदयं ॥२७॥ प्रति परागशब्दाष्टोत्तरशतार्थनिवर्कसाधारणजि. मनग्नं महान्यापरवनिश्रीहर्पकौशगणिक्रमकमसमराक्षापमानेन परिमृतसली २६ जिनस्तवनानि. जितेजननमृत्युजरापरागं मौदेहितचिवपदविलसत्परागं ॥ रान्नेहतस्मरपरगपकोपराग- रिक्तं परागणधरस्थितिकार्यकारिन् ॥ १९॥ पस्यांगदेवकृतचंदनसत्परागोयो कापरा- गमगिरोस्तिनजंजपूकः ॥ गेयंविधायकृताःकृतसंपरागमीडेप्रतीतमपरागसजिख्ययात ॥ १५ ॥ गेपाग्रगेजितपुनर्नवापरागरास्थानकेतमुदितेजुवनेपराग ॥ गेशेकृतेनिहत- मोदमहापराग गेस्थेपणेकुरुसुखंशमधीपराग ॥ ३॥ गेऽर्थपरागकरणोद्यमिनमामि- गेसोस्थितेखलपरागनयप्रमुक्तम् ॥ गेनेकृतेऽर्पितपरागधरावस्थेपेदेस्थितेशुचिपराग- पवित्रकीति ॥ १४ ॥ गेस्थेनवेसकलजंतुकृतापरागगेदेनिहितकपायमहत्पराग॥ गेशे- विधेहिसुखमुशितःपरागगेबेसतित्रिजगदंगिकृपारा ॥२५॥ पेसोपरागसमधैर्वसु- पर्यवीयपसेपरागशिवजीरुमनिटवेत्वां ॥ येनीकृतेधनवध्रप्रतापरागरानोदितेशुविपरागः रदासिकांते ॥ १६ ॥ रित्रांकृतेऽनुचित देहपरागोपरित्रांगते जयपरागजवाधिकश्रीः । उन्नेतिर सुविहितेजनतापरागगेधेकृत गसितमोहमदापस 1 उपजातयः ॥ परांनः नापास्तुपयेपरागसंगेनमुक्तमनसानतोऽमि ॥ कृतेदेवनमपरागसत्यतरक्तास्थिपरांग पूदनंयशापरागाध्यगुणोपपन्नं ॥१५॥ दिव्यापरागर्जनतामतीतसेवापराऽगस्त्यमुख प्यं । मुम्परागोत्यविकारतर्जकंजरापराऽगत्वरनीतिवर्जितं ॥ २३ कोपिना रपयांचा অ্যালারি ॥
जिनस्तवनानि. ॥ अथ श्रीमहावीरस्तवन प्रारंनः॥ असमशमनिवासं वासवाचार्यवाचामविपयमहिमानं ज्ञानसंक्रांतविश्वं ॥प्रणमद- मरचूडारत्नघृष्टांघिपी जिनवरवरद त्वां नोमि नक्तिप्रयुक्तः ॥ १॥ वालस्यापि ममोक्तं तव स्तुतावर्थमेष्यति बुधानां ॥ कन्याकर्तितसूत्रे न गौरवं मांत्रिकाः किमु वहेयुः ॥२॥ योमिमीतेंत्यवार्णाघपाथःपलैर्यःपरिवेत्तुमीप्टेननःखांगुलैः ॥ योऽधिवेगेनकल्पांतवातंज- येत् त्वगुणानामियत्तामसौवेत्तिचेत् ॥३॥ अन्निनुत्ल नवंतमनंतगुणं स्तुतिकार गिरा- जिसतीचरितं ॥ यदियंगुणरेणुकणाक्ततनुं स्तवनीयमुपैतिनजातुपरं ॥ ४ ॥ नदृष्टेप्टवा- धःपरेलध्यतानत्वमुक्तेनचाशक्यकृत्योपदेशः॥ तथापिश्रितास्तन्नमिथ्यात्वलीना ननिवप्रि- याकिछिपंतीकुमुष्ट्राः ॥ ५ ॥ उचितंजनोमृतरुचिर्लनतां वृपसंश्रयेण परमोच्चपदं ॥ प्रम- दाश्रितेप्यहहतत्रलनां प्रवदंति जवदध्वमुचः ॥ ६ ॥ फलगोचरलक्षणैरुपेतं गदितं यन्न- वता प्रमाणयुग्मं ॥ कृतयत्नशता अपीह दोपानलमुन्नावयितुंनवादिनोऽन्ये ॥ ७॥ सं- देहान्युगपदपोहितुंनृतिर्यक् देवानांश्रुतिपुसुधारसंनिपेक्तुं ॥ त्वां हित्वाकलयितुमी. श--लापातमोप्यं कश्वगिरैकयालमन्यः ॥ ७॥ नकेसनःशुद्धियुगाग्रयो जितप्रवोधचा- रिचतुरंगमध्यं ॥ रथसमारुह्य तवेशशासनं समासदन्मुक्तिपुरीमविप्नतः ॥ ए ॥ यो- गेनकि किमयतीर्थपरंपरा निः किंदेवतःकिमुतपोनिरधीतिनिर्क ॥ मंत्रादरंजिनजिने- तिजपंतुसंतःपार त्रिकैहिकमुपेयमुपेतुकामाः ॥ १० ॥ त्वन्नामकामसामर्थ्यानध्यायध्या- यतःसतः ॥ संपनीपद्यतेसद्यः संपत्कंपपराङ्मुखी ॥ ११ ॥ असत्परीणामपरश्वधेन म- ञ्चित्तपेटांप्रसन्नंविनिद्य ॥ ज्ञानादिरत्नानिहरंतिचोरा रागादयस्तान्निगृहाणनाथ ॥ १५ ॥ त्वम्धेिप्यधिपती शिवपुर्या श्रूयतेनहिवहुर्जनवासः ॥ धिरविधिःकुनृपतावपिमोहे वीक्ष्य- तेनवपुरीजनपूर्णा ॥ १३ ॥ नायवाधितुमनाथवत्सुधानो जिनोपिविबुधान्यमदमः ॥ - मानवांस्तुतवपीतदेशनावाक्सुधान् वतदृशापिनास्पृशत् ॥ १५ ॥ युक्तिस्फूर्जत्तीक्ष्णधा- - राशयेयैश्चक्रे योप्माकीणवाणीकृपाणी ॥ तेपांनावारातिनियुद्धकेलिं कुर्वाणानांस्यात्क- रस्थाजयश्रीः ॥ १५ ॥ प्रमथितमिथोविरोधाः सुहृदीनूयासतेंगिनोनिखिलाः ॥ । त्वद्देशनानुवमिता नयवादाश्वतवत्समयं ॥ १६ ॥. इनकुतीथिककल्पितगर्हणा वचन । जस्मनिरुज्ज्वलितेप्यहो ॥ तवयशोमुकुरेपरदेवतवजयशोनखलप्रतिविवितं ॥ १७ ॥ रुंधन्नेधितमन्यतीर्थिकततेरोऊत्यवंध्याचलंसच्चेतोजलपंकढन्मधसुहृछातापिसंतापनं ॥ हे- लाशोपितमोहराजमहिमांजोधिर्जिनत्वद्यशोगस्तिः सेपवन स्तिहस्तिदशनठेदावदातठ- विः ॥ १७ ॥ शेशोहिर्यस्यमूलंकनकगिरिरपिस्कंधबंधश्चततः काष्टाःशाखाःप्रशाखा- विदिशजरुतलं व्योमजालंदलानां ॥ ताराः पुष्पाणिसिछास्पदमय शिखरंपुप्पदंतोफल- श्रीमाया विश्रांतविश्वःस्फुरतितवयशःपादपःसोयमुच्चेः ॥ रए ॥ जायमारोहतिद्वन्न- . ।
मंग॥ २० ॥ प्राप्तापरागाधनवाब्धितीरंवंदेपरागारविमुक्तचिंतं ॥ तृष्णापरागर्वरुपानि पीनि ॥ २१ ॥ परागारमरिम्यतिमूर्तिसेव्यं पराऽगरुजव्यसुधूपयोग्यं ॥ परागमाचार पारदीयं परागदंकारमदं नजामि ॥२२॥ माद्यत्पराऽगम्यपदप्रधानददंपरागर्वगुणंश्रय- ॥ दुरंपरागोत्यविकारतकंजराऽपरागत्वरनीतिवर्जितं ॥ २३॥ परागजावारि विगुरागरिष्टस्यितिनेददी॥सेवापरारिनतचक्रमाजः कृपापराऽगाखिदवास्य. नीपाः १२४१ पोदीरामांगिममारमयोधनो विडापरागादिविमुक्तचेताः ॥ निःस्वापरा मिलनीनं महानगपातरःपयनं कराऽपरांगारकशोणपाणिपरांगरीय पदवीधयंतारा या परागनियानपरागतिझं स्लोप्येपरागोपगतिप्रतीतं ॥२६॥ वंदेपरागर्नग हम शिवगंगरपनपयोदय २७॥ इति परागशब्दाप्टोत्तरशतार्थनियसाधारणजित मनायीसिम्मायकः ॥ मवेदरचर्याचकारमुपरागाष्टियुक्तंशतं तेनामोतुती- शिकाटिनद । श्रीमहाचकचक्रवर्तिमुगुरुश्रीदपेकहोलसमिप्यः पंडितमंड. मानं महारावानिश्रीपंधीजगणिक्रमकमसमरामायमानेन पपिलखनी- ७६ जिनस्तवनानि. जितेजननमृत्युजरापरागं मांदेहितचिवपदविलसत्परागं ॥ रान्नेहतस्सरपरागपकोपराग- रिक्तं परागणधरस्थितिकार्यकारिन् ॥ ११॥ पस्यांगदेवकृतचंदनसत्परागोयो द्वापरा- गमगिरोस्तिनजंजपूकः ॥ गेयंविधायकृतकृतसंपरागमीडेप्रतीतमपरागमनिख्ययात ॥ १२ ॥ गेपानगेजितपुनर्नवनापरागरास्थानकेतमुदितेजुवनेपराग ॥ गेशेकृतेनिहत मोदमदापराग गेस्थेपथेकुरुसुखंशमधीपराग ॥ ३॥ गेऽर्थेपरागकरणोद्यमिननमामि- गेसोस्थितेश्यसपरागजयप्रमुक्तम् ॥ गेनेकृतेऽर्पितपरागधराधवत्यपेहेस्थितेशुचिपराग पविप्रकीति ॥ गेस्थेनवेसरलतापरादेनिहितापायमहत्पराग॥ गेशे- विघदिसुषमुन्तितःपरागगेबेसतिनिजगदंगिकृपापराए ॥ पेसोपरागसमधैर्यमु- पर्ययीयपरोपरागशियनीरुमजिप्टवेत्वां ॥ येनीकृतेधनवधूप्रतापरागराप्नोदितेशुचिपरागः रदासिकांत ॥ १६ ॥ रित्रांकृतेऽत्रुचित देहपरागसेपरित्रांगते जयपरागजवाधिकधीः । सिरःमुविहितजनतापरागत गलितमोहमदास र उपजातयः ॥ परांशः नापाग्नुपयेपरागसंगैनमुक्तंमनसानतोऽस्मि ॥ पेवेकृतेदेवनमत्परागसत्यक्तरक्तास्थिपरांग पदनापगगार्पगुणोपपन्नं ॥ १५ ॥ दिव्यापरागर्जनतामतीतसेवापराऽगस्त्यमुर, पिं ॥ परागस्निवितोऽधिक परागजाविसतिश्रये ॥ ॥ परागतार्थ- मानिसदनास्प्रिपंजनपरागयच परंपरं ॥ परागसपणधोरणी परागदाधिनमहंत मास्तरवारः मुगारागाह्मगुप:समेव्यः ॥ २५ ॥ अपूर्वराणांगपरागजातशीसंपरा किया।
जिनस्तवनानि. एए कंपःसंपनीपद्यतश्मनुजःसाधुनत्वा जिनत्वा ॥७॥देव्यावाचो पिवाचामविषय दिविपन्म- दिरहारसेवा देवाकीसर्वनाकी श्वरमुकुटतटीघृष्टपादांबुजस्य ।। नेताश्चैतन्यशून्यःसकल- कलयितुर्मुक्तिमात्रस्यदाताजुक्तिमुक्तिंचदातुः कथमिवनवतःकल्पवृक्षःसदृक्षः ॥ ७॥ चं. अप्रत्युदकाशयंप्रतिफलत्येकोनचार्थ क्रियाकारीत्येपनवास्तवस्तवपुनर्वृत्तंजयत्सनुतं ॥ ए. कस्त्वंप्रतिमानसंवससियनव्यात्मनामेकदासर्वेपामथचप्रयठसिफलंतेपांमनोवांवितं आए। योप्माकीणगुणस्तुति विकिरतीगुंडामिवांतर्गतप्रीतिस्फीतिमतीमतीवसुरनिंदानांबुवा वि- व्रती ॥ त्रैलोक्येकसुरसुमधुमवनानीबोन्मदावासितायुप्मन्नक्तिरलंजनक्तिनविनामनांसि- हृशासिता ॥१॥ श्राधारेस्थिरतोझितेखलुनवत्याधेयमापिस्थिरंसोयंज्ञानपथस्तथापिकि- मपिस्वार्थकनिष्टोब्रुवे ॥ अश्रांतममचंचलेपिमनसिखा मिन्वधान स्थितित्रैलोक्याधिपश- तिनाजियदिवाकिंनोपपन्नत्वयि ॥११॥ विश्वेशप्रसनंत्वदीययशसाव्यानुप्यमाने प्रत्नास- वस्त्रेजगदाक्रमेकपटुनानूनंद्विजानांपतिः॥शस्त्रीलांउनकैतवात्प्रतिनिशंकुक्षि प्रदेशेक्षिप- नकोपाटोपवशादसावुदयतेविचठपुलों हितं ॥१२॥ वक्त्रेणत्वमपाहर शशिधरस्साखंगमूर्तेः- श्रियंव्याकोशस्यकुशेशयस्यसुपमासर्वखमप्यग्रहीः ॥ यत्तुल्यव्यसनादपिमजहितौनेतो वि- रोधंमिथस्तेनाकारिसमानशील विपदांसांख्यप्रवादोमृपा ॥१३॥ पुष्टांगीव्यवहार निश्चयन- यप्रोत्तुंगशुंगंगुन्नदानाद्यंधिचतुष्टयंचविकसज्ज्ञानक्रियालोचनं ॥ नित्यठेकविवेकपुठलति- कंस्याहादपर्युवसत्पीनोच्चैःककुदकुतीर्थतृणजुकसूतेवृपंगोस्तव ॥१॥ आकंठकमगंवुदो जि- तपयःपूरेनिमग्नांगकम्योत्फुलंमुखपंकजंतवपपोयाकोतुकोत्कर्पतः ॥ नागस्त्रेण विलोचना- विपटलींसंख्यायधुर्यवतांधन्यानांगणनाक्षणेनखनुसारेखान्यतःसर्पति ॥ १५ ॥ चंदारोः प्रियको पितप्रणयिनीहक्कोणशोण विपासांस्निग्धसमुठलत्क्रमनखश्रेणीमयूखास्तव ॥ खत्तस्तुतितिकानिमुखितांपाणोचिकीर्णोः शिवश्रीरामांनवपद्मरागसहितंबनंतिमोलो- मम ॥ १६ ॥ एवंनृदेवमहितःसहितःप्रत्नावनूत्याप्रनूततमयाविनुतोमयाऽयं ॥ पार्श्व:- प्रजुर्विमलचिन्मयचित्तसोधमुत्तंसयत्ववृजिनप्रनसूरिवर्य ॥ १७ ॥ इति श्रीपा० स० ॥ ॥अथ श्रीझपनादिजिनस्तवन प्रारंजः ॥ झपन नम्रसुरासुरशेखरप्रपतयानुपरागपिशंगितं ॥ क्रमसरोजमहंतव मोलिना जिन- वहेनवहेमतनुश्रुते ॥ १ ॥ अपरवस्तुविलोकनलालसा विपनिपेधचुधांसुखमासुधां ॥ वपु- पितेपिवताममचनुपी यजितनाजितनास्करकांचन ॥२॥ हरिहरा दिसुरोध विलक्षणानु- तचरित्रचमत्कृतविष्टपं ।। सुजननोः पदपीठविलोबुत्नुमनसंमनसंवदेवतं ॥३॥ म. दनपुर्दमदंतिदमेरिस्तरुमृगांकितमूर्तिरूपाश्रितान् ॥ अतमहारजतद्युतिरग्रणी शमवता- मवताद तिनंदनः ॥४॥ चरणलदिनकरग्रहणोत्सवेविरवितरयन हितयोवधि॥धृतसुखाति- शयावसुवर्पणेवसुमतीसुमतीशकृतात्वया ॥ ५ ॥ मितजपाकुसुमोपमदीधितिशरणमीश- ---Amate- वामनपरामिवतुनरगुणस्तोमप्रेशप्रशस्तोनम्याद्यस्यामधीशःसुरपतिसचिरस्थापि- तिमग्निगंतवंयनीमि॥१॥ संसारांनोधिवेमानिविमजइमतियांत विसईस:- हिमोगमापदंतः ॥ ३॥ निंदनशोकमराहप्रवक्षतरसरित्प्रमुचवइंतजंतूना- हिम मजयनिजगनिवाचावारिकांनः। मुस्वागाइग्रहीतान पिविनतजनान्यस्या- पनामध्यमवप्रविशतिजटिनिऋग्मोदावहारः ॥ ४॥ सोट्याशायण्यसनी- Ramनहानियादरपादनाना ममुनगनगवन्मायोनिति । मनन्नुहोरदोत्यंशयं रेपणननवनानम्रपुष्पंधपाध्यः । ननंदपंजा- निमार म्हदयीमयीनोयनकक्षाकक्षियकम्यक्षापित नवानंनत्री- raj'मानपुरमममायमागायनरम्यादन:कंदर्पटपंजिनिस्त- -वरित्र : मोगानोमनानीगुनगिमनवनश्रीजिनश्रीमा विवादामधिमयमुरः ऋग्वैगरिजनोगामश्रमिया- जिनस्तवनानि. सोनृणां त्वमतिरागांशुपतिर्यघायथा ॥ तथाताह पटलीबलीयसीवायेवदेवक्ष्यतिप्र- तिक्षणं ॥ २० ॥ स्वजनकमनस्तापाधानोमवाधविपक्रिमव्यसनमपि हीहंतुंकामनश निमःपरे ॥ तत्रपुनरिनश्रीमोहोर्वीपतिं सवलंबिधापरिदलयितुंकाटाप्येकालगन्न रणांगणे ॥ २१ ॥ नदोपापास्वस्मिन्नधिपनयताऽदायि वसतिगुणानांनवान्येहरिहरविर- चिमननिनिः ॥ शिवतेपामुहासयितुमनिसंधिस्तवनवं तदातातेज्यस्तेनतुकिमिवे- शिवमधिकं ॥ २२ ॥ थापकोटीविघटनपटुः संपदाकृष्टिमंत्रःश्रेयोवहीवनवनधास्त सामोधदीपः ॥ विद्याकंदोरतिपतियशःक्षीरवचुप्रचार श्वेतोवृत्ति ममरमयतुत्वत्पदा प्रणामः ॥ २३ ॥ कपायतपनातपग्लपितमप्रशस्त किया चिंतनमलीमसं विषयतर्षपर्श- गई ॥ नपरदयकस्तुतिमुधाहुदे महानं जिनेशितरनुक्षणंसृजतमामकी मनः॥२ विदग्नानानानोगनायनासनहमणिसमतार्थसावितरणकल्पद्रुम वि- शानिपिरमितिसंस्तवमरवमपजिन नरिनिवहमहनीयमहंतवयतनपी- नीमनिनिषितस्य पुषस्य जिनकरतसमुपैति सकष्टफलसिरिगुणताकिम- म॥ २५॥ इति श्रीमहावीरस्तयनं ।। ॥यय श्रीपार्श्वनाथस्तवन प्रारंजः ॥ का विपः ॥ मानेगगहियारांकसयतिकश्यपोटिमारूढधागंशक्तिव्यक्तिप्रयुक्तः ते TARATHIGEमनशेधमनिमायणाय फारस्जका प्रगुणफएमणि- मानिनजिजति जिनविजियावारिवार ॥१॥ कना रागिनः निधिपविषमनांदवाईयात्रीहेतुः प्रवनखाचरसचिनटिहामनेणा- Fr: नियतकशागामणिणिमुमनभापवित्रीकृतयादेया म्वदेशनावार ३
No text on this page.
Kiner Sण निनकरतसमुपैति सकसेप्टफससिहिरिगुणतानि rinाम्नागपेशवानोनम्यायस्यामधीशःसुरपतिसचिवम्यापि रमचनिमायायः ॥ म्फारस्फूर्जत्फणीनगुणफणमणि परेशाप एमडवाट्याश्रीदतुः ग्रनम्बासीमचिरचितदिदामनंया. रशरिाजवंजयतिजिनविजिदपव्य नावारिवार ॥२॥ कत्रा. मणिमुमनथापवित्रीकुनद्यादेया म्वंदेशनापारन गन्नयः ॥३॥सिंदनवोकप्रवाहमयसतर सरित्पुरमुर्यदंतंजंतुना। गरिकांतः॥ मुक्न्वागाढरहीतानपिविनतजनान्यत्वमा दैनिकम्मादावहारः॥४॥ सोट्याश्यावायसनीम- १११ सहित गांवतकतामोदयकम्पपिननवगांनी नियमदनाना ममुनगनगवनमग्रएवानिनि ॥५॥ नामपनगदपतम्यादर्गदरंदविनातिर निमियमरः कांदगरिजनोगासीमियर मरम्परमिननानं श्रीजिनीश जिनस्तवनानि. गंगा बनिरागांगुपतिर्ययायया ॥ तथातथांहःपटलीवलीयसीनायेवदेवदयतित्रfar ॥२॥ वजनकमनस्तापाधानोमवायविपक्रिमव्यसनमपि हीहंतुंकामनर मि ॥ नबनरिनत्रीमोहोवीपतिं सवलंबिधापरिदलयितुंकाष्ठाप्येकापगा या नापागांवभिन्न धिपत्नवताऽदायि वसतिप्णानांनवान्येहरिदविर निरः ॥ जिनेपामुलासयितुमनिसंधिस्तवनयं तदातातेच्यस्तेनतु किमिवरे rint प्रारकोटी विघटनपटः संपदाधिमंत्रःश्रेयोवलीवनयनधरम्न rimeter शिदोर विपतियशःक्षारयनुप्रचार श्वेतोवृत्तिं ममरमयतुत्वत्पदा, tr नावग्यपितमप्रशस्त क्रियानचिंतनमलीम विषयतर्पया गनिनुपाहदे ममा जिनेशिताक्षसृजतुमामकीनमनः॥२॥ मनमणिसम नानिमार्थसावितरणकल्पद्रुम TAMATARमजिनसरिनिवहमदनीयमहंतययसेवा मारनं ॥ ॥ अपश्रीराधनायम्तयन प्रारं नः ॥ r" वाकयनियमोटिमाधानतिव्यक्तिप्रयुक्त है। कमाई ॥१॥ गंगागनधिमानि विमजामतिध्यांत विध्वंसहमः मानवतानपुसंधयाध्यः ॥ नृनंद न TER :
No text on this page.
जिनस्तवनानि. मुपैमिजगमयी ॥ कुमतकोककुलामृतदीधितिमुदरविंदरविंधरनंदनं ॥६॥ सकललोकचम कृतिकारिणी जिनमुपार्श्वनवगुणधोरणी ॥ कश्वनोमतिमान् वनत्रयकुमुदनामुदन पययकः ॥ ॥ शुचियदंगरुचातुपराजितः शशधरोंकमिपायमशिश्रयत् ॥ सपदि चनयोममकरूपतांसमहसेमहसेनसुतोजिनः Nणा सुविधितीर्थकरकरुणाकरकरणविदि.. रपाशमुपास्महे ॥ करणकांतिविराजितकार्तिकी हिमकरंमकरंदधतध्वजं ॥ ॥ जयति- तीनदेवसरस्वती प्रिजगतीं पुनतीकविसेविता ॥ मधुरिमातिशयेनतृणीकृतामृतरसात. गानुपातर ॥ १० ॥ जिनवरोऽवतुगंडकलावनःप्रथम विष्णुनतांभिसरोरुहः ॥ प्रथि गरिनुपाययपुष्करांयरमणीरमणीयगुणांचुधिः ॥ ११ ॥ मुनिपतिर्वसुपूज्यनृपात्मजूर्ज- पनिनिर्मितनंयचित्तनूः ।। सुजनकोककदंबकसोचनोत्सबरविर्वरविमविग्रहः ॥ १२॥ मुगिनायनरर्मधरा धयान्वयनमस्तानासनलास्करं ॥ अयतकांचनवारिरुहछदछवि- मष्ट मि जगदीश्वरं ॥ १३ ॥ उपनमंतितमीशसमुत्सक प्रणयतोचरितुंसकमाश्रियः। अगस्तिन्यमनतनमस्कियामकसयकसहिनयेनयः ॥२४॥ अवतधर्मजिन कुजावना निनानगयोदयः ॥ शममयःसमयस्तव सुव्रतातनयमांनयमांससविस्तरः ॥२५॥ सपनापमापरिनिनधियोहिंविधवैरिजयोर्जितविक्रमः॥नवनयानिजिनत्तुजवन्मता गिरितिनिोगवान् ॥ किमिति तीतपोशीलनः किमुतयोगरहस्यनिषे पोरेः ॥ पितुंरगतिपदिशेर चिनिन जिनकुंथुरापास्यतां ॥ २७ ॥ प्रपतवासबमोनि विक्षितांमिनपवियां ॥ म्मरतनव्यजनामरकुंजराकुशमरंशमरंजितत न । १७ ॥ चनिनुमःअनुमहिमपातम्मरशरणसरां शिशुताक्धेः ॥ मरकतद्युतिद निमगिमदिनात्याश्रियं ॥ १५ ॥ कमलमणिसमिनिकेतने परहित मानिने । यतिमममनकिरमःफरवनवमेनयमधननुद्युतो ॥ २०॥ अक्ष एनम पनवनिरिः तमन्नुनपत्रिया । नाचमममतिपदं तयस्तवनमेनव परिजिजदीयमावरप्रशमनकनिषावरदोवसं ॥ ममतनेमिजि परम ताहि ॥ २२ ॥ शिवमुषम्यकथामपि वेदितानम्ब साजन- निरन् । मजविडावामनानवशा तवशासनखंघनं ॥ २३॥ च नानीरजमगे। प्रिनुबना शिवनाशविधा जिन प्रन HTTEETTE मानारजनिंदनवसाक्षपदाहिदिनानिपुनंतुनः मानित दनितांता विहियां ॥ २५ ॥ त्रिजिनामनिरी रायविनमिद्रियमुनांजरसाजरसारहिसंपदं । सिनापनेतुमरीचयः । वियताःययनंजतमान पंचतार दारिदिनधीनां कृपयमाधिकथितमन्म ..
संग्रहणीसूत्र. ३२ श्रुतमुदात्तमुवात्तपुरस्सरःस्वरचितं रचितं गणधारिनिः॥रजाप्रथमकल्पपतिः प्रथिताय- तिःप्रवचनांयुजसोरजपट्पदः॥ कुखिशशोनितपाणिरुपप्लवशमयतामयतामिहनम्रतां ॥रणा ॥श्री वर्षमानस्वामिन्योनमोनमः॥ ॥ अथ श्री संघयणीरत्न त्रैलोक्यदीपिकाख्यग्रंथ बालावबोध सहित प्रारज्यते.॥ प्रथम अर्यकर्त्तानुं मंगलाचरण. श्रीपाश्वनाथं फलवृद्धिकाख्यं गुरुं तथा श्रीजिनदत्तसूरि ॥ वाग्देवतायाश्चरणोचन- स्वातमाश्रये श्रीजिनननाम्ना ॥१॥ निर्मथ्यजेनागमवारिराशि, प्रकाशितायेरियम- प्रपंचा ॥ श्रीचं सूरिन्प्रणिपत्यसम्यक्, करोमितांसंग्रहणींस्फुटायां ॥ २॥ युग्मं ॥ श्रीहर्पसार गुरुराजहितप्रसाद, माधायचेतसिचिदर्थकृतेप्रमादं तस्माविशुद्धवचनोवि- गतावसादी, व्याख्यास्फुटांशिवनिधानगणिवितेने ॥३॥ हवे प्रथम ग्रंथकी दोढ गाथाए करी शिष्टाचार पालवाने अर्धे अने विन निवारवा अर्थ मंगल करे ते. तथा थनिधेय, प्रयोजन, संवंध, अने अधिकारी ए चारनुं प्रतिपा- दन करे ठे. नमिजं अरिहंताई विनवणो गादणाय पत्तेयं ॥ मुर नारयाण वुवं नर तिरियाणं विणानवणं ॥१॥ उववाय चवणविरदं संखं ग समश्यं गमागमणे ॥ व्याख्या-अरिहंताई के० थरिहंतादिक पांच परमेष्टीप्रत्ये नमिलं के नमस्कार करी एटले नमस्काररूप मंगल था. ए नमस्कारे करी ग्रंथकर्ता तथा ग्रंथना श्रोताने विघ्न न थाय. एम पांचे परमेष्टीने नमस्कार करीने, सुर के देवता, थने नारयाण के ना- रकी, एवेने प्रत्येके श्रायुप्यनी विश्के स्थिति, जवण के० घर, श्रवगाहना के शरी- रनुमान, बुढ़ के कहीगुं. एटले देव तथा नारकीनु थायुप्य, जुवन तथा शरीरनी अव- गाहना कहीशु. पण एटर्बु विशेप जे नर के मनुप्य, अने तिरियाणं के तिर्यंच, ए वेजना जुवन ते एकांत निश्चल शाश्वतां नथी, माटे विणाजवणं के नुवन विना चाकीनां श्रायुप्य अने अवगाहना कहीशुं. वली एक देव उपन्या पठी वीजो देव केटला कालने श्रांतरे उपजे ? ते उबवायविरहं के उपपातविरहकाल, वली एक देव चव्या पठी वीजो देव केटला कालने श्रांतरे चवे ? ते चवण के चवनविरह- काल. तथा संखंगसमश्यं के एक समये संख्याए गणतां केटला देव उपजे ? ते एक समये उपपात संख्या, वली एक समये संख्याए गणतां केटला देवो चवे ते एक समय RE: चरागी. एटये चंडमानी देवी तथा चंजमाना विमानयासी 8. संग्रहणीसूत्र. केमके श्रीपनवणासूत्रमध्ये कई वेवाणमंतरीणं जते केवश्यं कालं. हि पन्नता गो यमा जग्नेणं दस वास सहस्साई उक्कोसेणं अपलिवमं ॥ ए वचने व्यंतरीक देवी, उत्कृष्टुं श्रायुप्य थक पोपम ते. अने श्री, ही, धृति, कीर्ति, बुद्धि, अने पनी- पल देवीउनु थायुष्य एक पयोपम , ते देवी जयनपतिनी है. व्यंतरीकनी नयी. एम जाप. ॥४॥ ये चंडमा, सूर्य, ग्रह, नक्षत्र, थने तारा-ए पांच जातना ज्योतपिना देवो तथा दबाना यायुष्यनी जघन्योत्कृष्टी स्थिति चे गाथा भने एक पदेकरी कहे. परियं अधियं ससि रखीपं ॥५॥ सकेण सहस्सेणय ॥ वासाण गहाण पखिय मेएसि ॥ विइं अई देवीणं ॥ कमेण नरूत्त ताराणं ॥६॥पति चन्नागो॥ चन अड नागादिगान देवीणं ॥ च- उजु च जागी जदन्न मड नाग पंचमए ॥ ७ ॥ पापा-पोतपिदयोनाये जेद, एक चरथने वीजा स्थिरतेमा अढी छीपमाहे जे योनिपपरचे ते पाथने श्री डीपीचाहेर जे ज्योतिपचक्र ते स्थिर कद्देवाय ते. त्यां अटी या ने थमंग्याना द्वीप समुअमाहे जे ससि के जमा थने चंडमाना निदानी देवी, तेग उत्कृष्टायु पक्षियंथहियं के एक पक्ष्योपमउपरे सकेण के राय वर्ष पिक, नया रयीण का सूर्य थने सूर्यना विमानवासी देवोनुं उत्कृष्टा मटा महानयवासाण के एकहजार वर्ष थधिक . तथा गहाण के र ने दना विमानवानी देवान पत्रिय के एक पट्योपमनु उत्कृष्टायु होय. थाने निमा, पूर्व तया ग्रह तेमन चंदमा, सूर्य थने ग्रहना विमान- मदन जसाय करत: नया नेमनी देवाणं के देवाना थायुप्यनी लिई के राहत तथा या पदयोरम थने पचास हजार वर्ष उपर तथा सूर्यनी घरेला विमानदामी देवानी देवाचन काही पल्यापम थने पायसे बहरा देवी नया प्रहना विमानवायी देयोनी देवीन उत्कृष्ट म. एन. यांनायिनी देवीना यायुष्यनी स्थिति हैरानी अई होय. हवं कर्म के अनुक्रमे र टल . ॥६॥ र नियाम देशन टायु पवियर के अस्पयोपमन उरई, जल, पहा : सोमनी पोयोनाग यायु होप. धन + ३५ संग्रहणीसूत्र तारा तथा ताराना विमानवासी देवोनुं उत्कृष्टायु चउजागा हिग के पढ्योपमनो चोथो नाग विशेषाधिक, एटले कांश्क जाफेलं, तथा तेमनी देवीणं के देवीउनुं उत्कृष्टायु अमनाग के पक्ष्योपमनो श्रापमोजाग अहिग के कांक विशेषाधिक जाओ आज के आयु जाणवू. एटले देवो तथा देवी मलीने पांचे ज्योतपिना यु- गलनुं उत्कृष्टोयु कडूं. हवे जघन्यायु कहेते. अहींयां नावार्थ ए वे जे, चंडमा, सूर्य, ग्रह, नक्षत्र अने तारा-ए पांच जातना ज्योतपिमां चंउमा अने सूर्य ए वे इंध ठे. वाकी त्रण विमानना धणीठे, तेथी तेमनुं जघन्य तथा मध्यमायु न होय किंतु उत्कृष्टज होय. ते मूकीने चनजुअले के चार युगल ते-एकतो चंडमाना विमानवासीदेव अने विमानवासी देवी, पण चंउमा पोते नहीं; ए एक युगल. तथा सूर्यना विमानवासी देव श्रने देवी; ए चीजें युगल. तथा ग्रहना विमानवासी देव अने देवीर्ड, ए त्रीजुं युगल. श्रने नक्षत्रना विमानवासी देव अने देवी, ए चोथु युगल.ए चारे युगलनु जघन्यायु, पच्योपमनो चउत्तागो के चोथो लाग होय, अने ताराना विमानवासी देव तथा देवी ए पंचमए के पांचमा युगलनु जघन्यायु पट्योपमनो अमनाग के श्रापमो- नाग जाणवू. एटले ज्योतपि देव तथा देवीना श्रायुप्यनी जघन्योत्कृष्ट स्थिति कही। ॥ दवे वैमानिकदेवोनी उत्कृष्ट आयुस्थिति दोढ गाथाए करी कहेठे ॥ दोसादि सत्त सादिय ॥ दस चनदस सतर अयर जा सुक्को ॥३- किक मदिय मित्तो ॥जा इगती सुवरि गेविज ॥ ७॥ तित्तीसणु- त्तरेसु ॥ सोदम्माइसु श्मा लिई जिता ॥ व्याख्या-दोसा हिसत्त साहिय दस चउदस सतर श्रयर-एरीते जासुको के० यावत् शुक्र देवलोक सुधी उत्कृष्ट थायुस्थिति जाणवी ते कदेते.जेहनो घणा काले तरीने पार पामीए ते सागर कहीए. ते सागरेकरी जे काल मविजे तेने सागरोपम कहीए. त्यां सौधर्मदेवलोके ठेवे तेरमे प्रतरे दो के वे सागरोपमना श्रायुप्यनी उत्कृष्ट स्थिति जाणवी. श्रने चीजे शान देवलोके वे सागरोपम पढ्योपमने असं- ख्यातमे नागे साहि के साधिक एटले जाफेरा. श्रीजे सनत्कुमारे सत्त के सात सागरोपम, चोथे महेंदेवलोके सातसागरोपम पढ्योपमने असंख्यातमे जागे सादिय के साधिक ते जाफेरा. पांचमे ब्रह्मदेवखोके दस के दश सागरोपम, के खांतक देवलोके चबदस के चन्द सागरोपम, सातमे शुक्रदेवसोक सत्तरथवर के० सत्तर- सागरोपम. इत्तो के० ए पठी शुक्र देवलोकधी उपरना जे देवलोक ठे, त्यां फिकम . TER: बी. पटय मानी देवी तथा चंडमाना विमानयासी ४TET. पम पम यांनपिनी देवीना थायुप्यनी यिनि TET कई रहर गरे:ोपमनी योयोनाग यायु होय. नं ३४ संग्रहणीसूत्र. केमके श्रीपन्नवणासूत्रमध्ये कयुं ते. वाणमंतरीणं ते केवश्यं कालं हि पन्नता गो यमा जम्नाग दस बास सहस्साई नकोसेणं अपसियमंए वचने व्यंतरीक देवी टरष्टुं यायुप्य श्रद पश्योपम . अने श्री, ही, धृति, कीर्ति, बुद्धि, अने सनी- ए । देवीनु थायुप्य एक पख्योपम ठे, ते देवी नवनपतिमी . व्यंतरीकनी नथी. पम जाग.॥४॥ ये चंडमा, मूर्य, प्रह, नक्षत्र, श्रने तारा-ए पांच जातना ज्योतपिना देयो तथा सीटना यापुष्यनी जघन्योत्कृष्टी स्थिति चे गाया थने एक पदेकरी कहेडे. परियं प्रदिय ससि रवीणं ॥५॥लकेण सहस्सेणय ॥ वासाण गराण पतिय मेएमि ॥ विसईदेवीणं ॥ कमेण नकत्त ताराणं ॥६॥पति चनन्नागी॥ चन अड नागादिगाउ देवीणं ॥ च- उन पर नागी जदन्न मड नाग पंचमए ॥ ७॥ -पानविदयाना ये नंदचे. एक पर थनेयीजा स्थिर. तेमां अढी छीपमा ने निमायने ही डीपी यादेरजे ज्योतिपचक्र ते स्थिर कद्देवाय वे.त्यां SH ने धर्मग्याता जीप समप्रमादे जे सति के चंमा थने चंद्रमाना Farmer देश से, मेगनुं टमटायु पक्षियंथदिय के एक पक्ष्योपमउपरे सरकण के० १६ भि, नामीण के मूर्य यने मूर्यना विमानवासी देवोनुं उत्कृष्टा दयामाण के एकहजार वर्ष थधिक है. तथा गहाण के विमानवानी देवोर्नु पलिय के एक पट्योपमनु उत्कृष्टायु दोय. थने र मंजमा, मयं नया पद लेमन चंदमा, मूर्य थने १ पुष्प र नयी नेमनी देवीण के देवाना थायुष्यनी ठिई के हर इन्हें कार को पोम श्रने पचास हजार वर्ष उपर तथा सूर्यनी ११. शिवामी देवानी देवान टायु श्री पयोपम थने पांच र पर देवी दया पहना विमानामा दयोनी दयीन उत्कृष्ट * नियों या होय. हवं मेला के थनुकर्म सदा ॥ ६ ॥ दर देर टायु पविपके अपश्योपमन ग्रहना संग्रहणीसूत्र ३५ तारा तथा ताराना विमानवासी देवोर्नु उत्कृष्टायु चजनागादिग के पढ्योपमनो चोयो नाग विशेषाधिक, एटले कांश्क जालं, तथा तेमनी देवीएं के देवीउनु उत्कृष्टायु अमनाग के पढ्योपमनो श्राठमोजाग यहिग के कांक विशेषाधिक जाफेलं आज के श्रायु जाणवू. एटले देवो तथा देवी मलीने पांचे ज्योतपिना यु- गलनु उत्कृष्टायु कयुं. हवे जघन्यायु कहे. श्रहीयां जावार्थ ए वे जे, चंउमा, सूर्य, ग्रह, नत्र अने तारा-ए पांच जातना ज्योतपिमां चंडमा अने सूर्य ए वे इं . वाकी त्रण विमानना धणीठे, तेथी तेमनुं जघन्य तथा मध्यमायु न होय किंतु उत्कृष्टज होय. ते मूकीने चन्जुश्रले के चार युगल ते-एकतो चंडमाना विमानवासीदेव अने विमानवासी देवी, पण चंजमा पोते नही; ए एक युगल. तथा सूर्यना विमानवासी देव अने देवी; ए वी युगल. तथा ग्रहना विमानवासी देव अने देवी, ए त्रीशुं युगल. अने नक्षत्रना विमानवासी देव अने देवी, ए चोधुं युगल.ए चारे युगलनुं जघन्यायु, पटयोपमनो चउतागो के चोयो नाग होय, अने ताराना विमानवासी देव त देवी ए पंचमए के पांचमा युगलनु जघन्यायु पट्योपमनो अमनाग के आठमो- जाग जाणवू. एटले ज्योतपि देव तथा देवीना आयुष्यनी जघन्योत्कृष्ट स्थिति कही। ॥ हवे वैमानिकदेवोनी उत्कृष्ट आयुस्थिति दोढ गाथाए करी कहे ॥ दोसादि सत्त सादिय ॥ दस चउदस सतर अयर जा सुको ॥३- किक मदिय मित्तो ॥जा इगती सुवरि गेविज ॥ ७ ॥ तित्तीसणु- त्तरेसु ॥ सोदम्माश्सु श्मा लिई जिता ॥ व्याख्या-दोसा हिसत्त साहिय दस चउदस सतर अयर-एरीते जासुको के० यावत् शुक्र देवलोक सुधी उत्कृष्ट आयुस्थिति जाणवी ते कदेते.जेहनो घणा काले तरीने पार पामीए ते सागर कहीए. ते सागरेकरी जे काल मविजे तेने सागरोपम कहीए. त्यां सौधर्मदेवलोके ठेले तेरमे प्रतरे दो के वे सागरोपमना श्रायुप्यनी उत्कृष्टि स्थिति जाणवी. अने चीजे शान देवलोके वे सागरोपम पत्योपमने असं- ख्यातमे नागे साहि के साधिक एटले जारा, त्रीजे सनत्कुमारे सत्त के सात सागरोपम, चोये महेंजदेवलोके सातसागरोपम पट्योपमने असंख्यातमे जागे सादिय के साधिक ते काफेरा. पांचमे ब्रह्मदेवलोके दस के दश सागरोपम, के लांतक देवलोके चजदस के चउद सागरोपम, सातमे शुक्रदेवलोके सत्तरथयर के सत्तर- सागरोपम. इत्तो के ए पठी शुक्र देवलोकधी उपरना जे देवलोक ठे, त्यां इकिकम सगी संग्रहणीसूत्र. दिन एकेका सागरोपमनी वृद्धि करीए ते जा के० यावत् उपरिगेविने के टासी नवमी प्रेयके गतीस के एकत्रीश सागरोपमनुं श्रायुष्य थाय, ते कड़ी पनाया. यावमा महनार देवलोके श्रहार सागरोपम, नवमा धानतदेवलोके लंगणीश, कामा प्रालदेवसोके बीश, अग्यारमा आरणदेवलोके एकवीश, पारमा अजुन देषशोक यादी मागगेपम, प्रथम देहिम हेहिम मेवेयके ग्रेवीश, घीजे हेडिम मगम प्रेयरे पोगा प्रोजे मिरिम वयक पचीश, चोथे मध्यम देखिन की पगमे मध्यममध्यम येयक सत्यावीश, मध्यमोवरिम प्रवेषके . गाम बारिमहिम प्रयेयके गणत्रीश, पामे उयरिम मध्यम प्रेवेषक नालमामि प्रोगा एकत्रीश सागरोपम उत्कृष्टी आयुष्यनी स्थिति rat ram गरेमु से पांच अनुत्तरविमानोनेविपे एकेका सागः irmirke नही मिल रहीगां मनाये थायुप्यतित्तीस के० तेत्रीश सागः imarthiमानगु पं. गोधमांदिक मांडीने पांच थनुत्तर HTTET यानी 6 स्थिति ते जिला के उत्कृष्टी कही. Reना यानी जयन्यस्थिति ये गाथायडे कहे 2 ॥ inा पिलिय महिनं च ॥ ए॥दो सादि मगर प्रयगई जा महम्सारो॥तप्पर किय॥ गतीगंगागराई मय पुणजहन्नविश्नधि र मारना तो पायो पालय के एक पदयो- PF पर यात्री जाणी. थने मामा के ईशानदेव iT 2 अधिक एक पश्योपमर्नु थायुध rel : eER मा मनदष्टमार व मागापम जपन्यस्थिति रेनमा प्रदेशांक गात मागरोपम, काम HTET मदद मागगरम, गम ना के० यावत् था -: मला परामगोलम, प नयान के महनार मनोदपको मागगरम वधारला जग सहारे नारा विरं परवीन मानी गयी दे करे . या अपम से राजनेता राम पानी लिया सदर प्रक, * यंत्र, पायल, Monella tharetsan Vars: Bikanir, संग्रहणीसूत्र. ३० अनूत्तरचतुपके ॥ १० ॥ गतीससागरा के एकत्रीश सागरोपम आयुप्यनी ज- धन्य स्थिति होय, अने पुण के० वली सबछेजहन्नविश्नठि के० सवार्थसिद्धनामा पांचमा अनुत्तर विमाने जघन्यायुनी स्थिति नधी. केमके अहीयां थजघन्योत्कृष्ट तेत्रीश सागरोपमनीज स्थिति ते. माटे. ॥हवे वैमानिक देवीउनी जघन्य तया उत्कृष्टायुस्थिति दोढगाथा वडे कहे ते॥ परिगहिआणिय राणिय ।। सोदम्मी साण देवीणं ॥ ११॥ पलियं अदियंच कमा ॥ विई जहन्ना इय नकोसा ॥ पलियाई सत्त प- एमास ॥ तदय नव पंचवन्नाय ॥१५॥ व्याख्या वैमानिक देवीनी उत्पत्ति सोधर्म तथा ईशान ए वे देवलोकनेविपे होय वे. ते देवी वे प्रकारनी है. एक परणेली कुलांगना सरखी ते परिगृहीता देवी कहीए. वीजी साधारण वेश्या सरखी ते अपरिग्रहीतादेवी जाणवी. तेमांहे सोधर्म देवलो- कनी परिगृहीता तथा थपरिग्रहीता देवीनुं जहन्ना के जघन्यायुप्य पबियं के० एक पल्योपमनुं जाणवू. अने वीजा ईशानदेवलोकनी देवीउनु जघन्यायु एक पट्या- पम अहियं के अधिक एटले एक पल्योपम जाफेलं जाणवू. हवे एर्नु उकासा के० उत्कृष्टुं श्रायु कहे ठे. सोधर्मदेवलोके परिगृहीतादेवीनु पलियासत्त के सात पट्यो. पमनु, अने अपरिगृहीतादेवीनुं पन्नास के पचाश पल्योपमनुं उत्कृष्टायु जाणवू. तह के तेमज ईशानदेवलोके परिग्रहीतादेवीन नव के नव पल्योपम थने अपरिग्रही. तादेवीनु, पंचवन्ना के पंचावन पल्योपमर्नु थायुप्य जाणवू. देवलोकना देवोनी जे जोग्य पतिव्रता देवी ठे, तेहने परिगृहीता देवी कहीए. थने साधर्मदेवलोके अप- रिगृहीता देवीनां व साख विमान वे; ते वेश्यानी जाति ठे. माटे पहने देववेश्या कहीए. तेमां पण जे वीजा देवलोकनी निश्राए ठे, ते त्रीजे देवलोकेज जाय, तथा शान देवसोके अपरिग्रहीता देवीनां चारलाख विमान ठे, यहीयां पण जे चोया देवलोकना देवताने नोग्य योग्य ते. ते चोये देवलोकेज जाय; एम सर्वत्र जाणवं. ॥१२॥ एटले वैमानिक देवीनी श्रायुस्थिति कही. दवे देवीने अधिकारे अमुरादिकनी इंशाणी अममहिपीनी संख्या एक गाथावडे कहे . पण बन चन अध्य। कमेण पत्तेय मग महिनी।। अनुर नागाश्वंतर ॥ जोईल कप्प निंदाणं ।। १३॥ व्याख्या सर्व यंतेउरमादे प्रधान पटराणी लरखी जेदेवी तेने आमहिपी कड़ीए. ते अनुरा अमुरकुमारना चमरेंज तथा यदि ए नवनपतिना पढ़ेसा निकायना Keranee YHO C.. ...- N - . तर जरारा ३ मा अनुदा विमाने पतीश सागरोपमनी प्रत्येक संग्रहणीसूत्र. दिय के एकेका सागरोपमनी वृद्धि करीए ते जा केयावत् उपरिगेत्रिों के उपरसी नवमी येयके इगतीस के एकत्रीश सागरोपमनुं श्रायुष्य थाय, ते कही पनायें. अाउमा सहस्रार देवलोके श्रढार सागरोपम, नवमा धानतदेवलोके उंगणीश, दशमा प्रायतदेवलोके धीश, अग्यारमा पारणदेवलोके एकवीश, धारमा अनुत देयमार यावीश सागरोपम, प्रथम देहिम हिम बेयके वेवीश, वीजे देटिन मण्यम प्रयके चोवीश; प्रीजे देहिमवरिम वेयक पचीश, चोथे मध्यम देहिम प्रयेयक लयीश, पांच मध्यममध्यम वेयके सत्यावीश, नई मध्यमोवरिम अवेयके मारी, मा उपरिमदेहिम प्रेवेयके उगणत्रीश, थामे लवरिम मध्यम ग्रेवेयके नाम, नर उपरिमारिम प्रवेयके एकत्रीश सागरोपम टी आयुष्यनी स्थिति पोप पहली याग श्रायुत्तरेसु के पांच अनुत्तरविमानोनेविपे एकेका सागः गपमा दिपारी नही, किंतु यहीयां सजाये यायुप्यतित्तीस के तेत्रीश सागर More दोपपी गोदमाशु के सौधादिया माडीने पांच अनुत्तर सगी :गा पर मानिक देवना थापुष्पनी स्थिति से जिला के उत्कृष्टी कही "ए पंगानिय देशोना यायुज्यनी जघन्यस्थिति चे गाथावडे कहे ।। गोदामे गाणे ॥ जहन्न 6 पतिय मदिरं च ॥ ए॥दो सादि गादा पदम ॥ मनर अयराई जा सहस्सारो॥तप्पर इकिकं !! पंजागुनाचगारागनीसमागराई सबछे पुणजहन्नविश्नवि Pr-मन के गोधर्मदेवशाक तेर प्रतरे प्रत्येक पलिय के एक पस्यो. पन्यायिनि यायुप्यनी जाणवी. थने साणे के ईशानदेव ने अपातमे दागे दिय के अधिक एक पायोपमनु थापुष्य हार । १५ पदमा या प्रीजा मननामारे ये मागरोपम जपन्यस्थिति, म दे मग, पंचमा प्रदेवोक सान सागरोपम, उता मीन. महागु पद मागापम. एमजा केयावत् था. arrer मा देवा मनामागम, पतपरत के तहनादर HTTई है। एकको मोरोपमधारता जगते, पान करने दे दे. भारत का ?" धारण २० थरते २१ पमान सारे करे पर हर देवर की मागम जपन्यायुध्यनी रिपनि भवन, बिना पानी नत्र, पायो राजित, सा.
संग्रहणीसूत्र. अनूत्तरचतुपके ॥ १० ॥ गतीससागरा के० एकत्रीश सागरोपम आयुष्यनी ज- धन्य स्थिति होय, अने पुण के वली सबठेजहन्नविश्नहि के सवार्थसिझनामा पांचमा अनुत्तर विमाने जघन्यायुनी स्थिति नधी. केमके अहीयां श्रजघन्योत्कृष्ट तेत्रीश सागरोपमनीज स्थिति ते. माटे. ॥हवे वैमानिक देवीउँनी जघन्य तथा उत्कृष्टायुस्थिति दोढगाथा वडे कहे ॥ परिगहिआणिय राणिय ॥ सोहम्मी साण देवीणं ॥ ११॥ पलियं अदियंच कमा ॥ गई जहन्ना इय नकोसा ॥पलियाई सत्त प- मास ॥ तदय नव पंचवन्नाय ॥१२॥ व्याख्या-वैमानिक देवीनी उत्पत्ति सौधर्म तथा ईशान ए वे देवलोकनेविपे होय वे. ते देवी वे प्रकारनी ठे. एक परणेली कुलांगना सरखी ते परिगृहीता देवी कहीए. वीजी साधारण वेश्या सरखी ते अपरिगृहीतादेवी जाणवी. तेमांहे सौधर्म देवलो- कनी परिगृहीता तथा अपरिगृहीता देवीनुं जहन्नार्ज के जघन्यायुष्य पवियं के एक पल्योपमनुं जाणवू. अने वीजा ईशानदेवलोकनी देवीउनु जघन्यायु एक पल्या- पम अहियं के अधिक एटले एक पल्योपम जाफेलं जाणवू. हवे एर्नु उकासा के० उत्कृष्टुं श्रायु कहे ते. सौधर्मदेवलोके परिगृहीतादेवीनु पलियासत्त के सात पल्यो- पमर्नु, श्रने अपरिग्रहीतादेवीनुं पन्नास के पचाश पत्योपमनुं उत्कृष्टायु जाणवू. तह के तेमज ईशानदेवलोके परिगृहीतादेवीन नव के नव पक्ष्योपम अने अपरिग्रही- तादेवीनु, पंचवन्ना के पंचावन पल्योपमर्नु आयुष्य जाणवं. देवलोकना देवोनी जे जोग्य पतिव्रता देवी ठे, तेदने परिगृहीता देवी कहीए. अने सौधर्मदेवलोके श्रप- रिग्रहीता देवीनां ठ लाख विमान ठे; ते वेश्यानी जाति के. माटे एहने देववेश्या कहीए. तेमां पण जे त्रीजा देवलोकनी निश्राए ठे, ते त्रीजे देवलोकेज जाय. तथा ईशान देवलोके अपरिगृहीता देवीनां चारलाख विमान , अहीयां पण जे चोथा देवलोकना देवताने नोग्य योग्य ते. ते चोये देवलोकेज जाय; एम सर्वत्र जाणवू. ॥१२॥ एटले वैमानिक देवीउनी आयुस्थिति कही. हवे देवीने अधिकारे असुरादिकनी इंशाणी अग्रमहिपीनी संख्या एक गाथावडे कहे ते. पण उच्चन चन अध्य॥ कमेण पत्तेय मग्ग मदिसी॥ असुर नागा वंतर ॥ जोईस कप्प ऽगिंदाणं ॥१३॥ व्याख्या सर्व अंतेउरमांहे प्रधान पटराणी सरखी जे देवी तेने अग्रमहिषी कहीए. ते असुरा के असुरकुमारना चमरेंज तथा वलिंग ए नवनपतिना पहेला निकायना ६ r: सरन्य नियति यायुष्यनी जायी. थने साणे के० ईशानदेय. समरा है। घर देवर मनापागम, पत्रे नपरने के० तेदनावर HERमारा:भर या दिमाने पकनीक मागगेपमनी प्रायो संग्रहणीसूत्र. इय के एकेका सागरोपमनी वृद्धि करीए ते जा के० यावत् उपरिगेविले के उरली नवमी ग्रेयेयके इगतीस के एकत्रीश सागरोपमनुं श्रायुष्य थाय, ते कही समावेत. याममा सहमार देवलोके श्रढार सागरोपम, नवमा धानतदेवलोके बंगणीश, दामा प्रागतदेवलोक वीश, थग्यारमा प्रारषदेवलोके एकवीश, घारमा नुन देवता यावीश सागरोपम, प्रथम हेमि देहिम ग्रेवेयके वीश, वीजे देहिम अन्यम वयक चोवीस त्रीजे देहिमवरिम वेयक पचीश, चोथे मध्यम देहिम मक नयीश, पांचम मध्यममध्यम प्रयेयके सत्यावीश, मध्यमोवरिम वेयके श्रा, मानमे उपरिमदेहिम प्रेवेयके गणत्रीश, श्रावमे उयरिम मध्यम प्रेवेयके ना. मम्मे परिमारिम प्रयय एकात्रीश सागरोपमा उत्कृष्टी श्रायुष्यनी स्थिति होगा पानी प्रागा यात्रेमु के पांच अनुत्तर विमानोनेविपे एकेका साग irm का नही, किंतु शहीयां बजाये थायुष्यतित्तीस के तेत्रीश सागः Mamm गोदामास के सौधमांदिका मांडीने पांच अनुत्तर सगी rmeramनिक देवना पापुष्यनी स्थिति से जिला के उत्कृष्टी कही. । राशि देना थायुप्यनी जघन्यस्थिति वेगाथावडे कहे ठे। गोगा। जहन्न पिलिय महिथं च ॥ ए॥दो सादि गल दर पटदग। मना अयराई जा सदस्सारो॥तप्पर इकिकं ॥ दिनापटमा लागनीसमागराई सबके पुणजदन्नविश्नछि Pre- कामदेवार तर प्रारं प्रत्येक पक्षिय के एक पक्ष्यो. हे सहमगवन दाणे अदिय के अधिक एक पट्योपमनुं थायुष्य शादा ! १३ साई प्रणाम ग्रीमा मननामार व सागरोपम जपन्यस्थिति, गा, पांचमा क मा सागरोपम, बताया * ? FATE.FA महामुके पद मागगाम. एमजा के० यावत् था. देयं । एकको मागमारता जगते. पनि दे रहे हैं. सातदेने ? आगे २० यमुने २१ मत मरेरक पर रानाले प्रवेश न मागम जयन्यायुध्यनी पनि Mari TRN में दिन, मयंत, बायो याराजित, -kar+ संग्रदणीसूत्र. अनूत्तरचतुष्के ॥ १७ ॥ गतीससागरा के एकत्रीश सागरोपम श्रायुष्यनी ज- घन्य स्थिति होय, अने पुण के वली सबठेजहन्नविश्नहि के सवार्थसिझनामा पांचमा अनुत्तर विमाने जघन्यायुनी स्थिति नथी. केमके अहीयां अजघन्योत्कृष्ट तेत्रीश सागरोपमनीज स्थिति ते. माटे. ॥हवे वैमानिक देवीउनी जघन्य तथा उत्कृष्टायुस्थिति दोढगाथा वडे कहे ते॥ परिगहिणिय राणिय ॥ सोदम्मी साण देवीणं ॥ ११॥ पलियं अदियंच कमा ॥ ठिई जहन्ना उंय उक्कोसा ॥पलियाई सत्त प- एमास ॥ तय नव पंचवन्नाय ॥ १२ व्याख्या-वैमानिक देवीनी उत्पत्ति सौधर्म तथा ईशान ए वे देवलोकनेविपे होय वे. ते देवी वे प्रकारनी ठे. एक परणेली कुलांगना सरखी ते परिगृहीता देवी कहीए. वीजी साधारण वेश्या सरखी ते अपरिगृहीतादेवी जाणवी. तेमांहे सोधर्म देवलो- कनी परिगृहीता तथा अपरिग्रहीता देवीनुं जहन्नान के जघन्यायुप्य पबियं के० एक पल्योपमनुं जाणवू. अने वीजा ईशानदेवलोकनी देवीनु जघन्यायु एक पट्या- पम अहियं के अधिक एटले एक पल्योपम काफेलं जाणवू. हवे एर्नु उकासा के० उत्कृष्टुं थायु कहे ठे. सौधर्मदेवलोके परिगृहीतादेवीन पलियासत्त के सात पट्यो- पमर्नु, अने अपरिग्रहीतादेवीनुं पन्नास के पचाश पक्ष्योपमर्नु उत्कृष्टायु जाणवू. तह के तेमज ईशानदेवलोके परिग्रहीतादेवीनु नव के नव पल्योपम थने अपरिगृही. तादेवीनु, पंचवन्ना के पंचावन पल्योपमर्नु श्रायुप्य जाणवू. देवलोकना देवोनी जे जोग्य पतिव्रता देवी ठे, तेहने परिग्रहीता देवी कहीए. थने सोधर्मदेवलोके थप- रिग्रहीता देवीनां ठ लाख विमान ; ते वेश्यानी जाति . माटे एहने देववेश्या कहीए. तेमां पण जे त्रीजा देवलोकनी निश्राए ठे, ते त्रीजे देवलोकेज जाय, तया ईशान देवखोके अपरिग्रहीता देवीनां चारलाख विमान ठे, यहीयां पण जे चोया देवलोकना देवताने नोग्य योग्य ठे.ते चोये देवलोकेज जाय; एम सर्वत्र जाणवू. ॥१२॥ एटले वैमानिक देवीउनी श्रायुस्थिति कही. हवे देवीने अधिकारे अमुरादिकनी इंशाणी श्रममहिपीनी संख्या एक गाथावडे कहे ते. पण वचन च अध्या। कमेण पत्तेय मग महिसी। असुर नागाश् वंतर ॥ जोईन कप्प गिंदाणं ॥१३॥ व्याख्या सर्व घेतेउरमांदे प्रधान पटराणी सरखी जेदेवी तेने अग्रमहिषी कहीए. ते अनुरा के सुरकुमारना चमरेंड तथा घसिंध ए जश्नपतिना पड़वा निकायना 'Amean ure 2009#g:.....
घर निवारवान थमंटकरीने प्रनरनी गणनाकरीप.एमयी TET-त्रा घटदादिम माना प्रतर करवा. प्रादेव- ३७ संग्रहणीसूत्र. ये विशिना चे इंक छे. तेह्ने एकेकाने पण के पांच पांच अग्गमहिसी के श्रम मदिपी . तया नागाइ के नागकुमार श्रादे देईने चाकी जे जुवनपतिना ना निकाय , तेदना धरण तथा नूतानं श्रादे देश्ने अढारे इंसने प्रत्येके छ केवन अममदिघी . तया यंतर के व्यंतर देवताना सोल निकायना काल महाकाला- दिक यत्रीवे. तेइने प्रत्येक चल चल के चार चार अमहियो . अने जोईस के ज्योनपिना मा तथा सूर्यने प्रत्येके चउ चल के चार चार श्रप्रमहिषी ठे. तथा शामगिंदा के सौधर्म थने ईशान ए वे कल्पना ये इंजने प्रत्येके शहर के पाठ धान अमहिपी ने पदक्षा तथा बीजादेवलोकी उपरला देवलोकने विषे देवी अपनी नयी त्य परिरहिता देवी पण नथी; किंतु ते देवलोकना इंश तथा पीने पार पायोग्य विषय रोमानी यांना पाय वार ने सौधर्म थने ईशान नारिणीमा यो यथायोग्यपणे पोगने थाय. तेमाटे त्य नागरिका मेन गई। ॥ १३ ॥ मानिर देगेनी यायुस्यिनि समुचयथी कही देखाडी. हवे प्रतरे प्रत पनि कटेयाने या प्रयम एदेवसोकोनों प्रतर संख्या गाथावगे कहे । मुबारस ॥ पण चचन उगे उगेय च ॥ गवि गुनो दम ॥ विमति पयरा जवरिलोए ॥ १४ ॥ पानाबाट जैम परने उपराउपरी मास होय, तेम देवलोकमां उप- मादार . नेमा पुमुतेरम के माधर्म, शान वे देवलोक मस्या तेर प्रत पमा पूर्वमहाविदह थने पश्चिममहाविदेह वचमां बयसयाकार यंग रागाही दक्षिणविशिमंद,याजो खंग. तेमां ददि हनी, एटी ने दिशिना विषयाला तर सौधर्मनाथ घराना सरगना प्रकाशाने ना जाया जो थायलंग करी प्रत २ कई देगा मरना, अने नेरशानंना मेसवतां उग्रीश प्रतर देश युग पहन व्यवस्था करावी. नेमन सहारमा दयाकार बार प्रतावे. यहीयां पण श्रोध : मुवारस 2. रे पर पांच ना, नया शुक्रवाक घर मोटापान ने प्रागन म पुगे गुनेगम
संग्रहणीसूत्र
३ए
वे देवलोके मलीने चल के चार प्रतर, तथा थारएय अने अचुत ए युगेय के वे
देवलोके मलीने चल के चार प्रतर. एवं वावन प्रतर यया. तथा गेविजा के नव ग्रेवेयके
एकेको प्रतर गणतां नव प्रतर याय. अने अणुत्तरे कदेतां पांचे अनुत्तर विमाने एक प्रतर,
एवं मलीने दस के दश प्रतर, ते पूर्वोक्त वावन साथे मेलवतां बिसहिपयरा के
वास प्रतर ते जबरिलोए के उपरला जवलोकनेविपेठे. ॥ १४ ॥
॥ हवे प्रतरे प्रतरे जूठं जुडं उत्कृष्ट तथा जघन्यायु जाणवाने
अथ प्रथम सोधर्म देवलोके उपाय कहे ते. ॥
सोहम्मुक्कोस हि निय पयर विदत्त श्च संगुणिजे ॥
पयसकोस हिल ॥ सबन जहन्नोपलियं ॥ १५ ॥
अर्थ- सोहम्मुक्कोसहि के सोधर्म देवलोके जे उत्कृष्टस्थिति वे लागरोपमनी ठे,
तेने नियपयरसं के पोताना तेर प्रतर साये विहत्त के वेहेंचीए, पठी श्वसंगुणि
के अहींयां पांचमा अथवा सातमा जे प्रतरतुं थायु काढवाने श्च्यु होय, ते प्रत.
रनी साथे गुणीए, तेवारे ते पयर के प्रतरनी उकोसहिश के उत्कृष्ट स्थिति पा-
मीए, ते श्रावी रीते जे, सोधर्मदेवलोकनातेरमा प्रतरे उत्कृष्टी स्थिति वे सागरोपमनी
ठे, ते एकेका सागरोपमना तेर तेर नाग करीएतेवारे वे सागरोपमना तेरीयाव्वीस नाग
थाय,तेने तेरे नागे वेहेंचतां एक सागरोपमना तेरीया वे जागर्नु आयु पहेले प्रतरे
होय. एमज वीजा प्रतरतुं श्रायु काढq होय, तेबारे तेने ते साये गुणीए तो तेरीया
चार नाग थावे, तेम त्रीजे ठनाग, चोथे थानाग, पांचमे दशनाग, उके वार नाग,
सातमे चउद नाग एटले एक सागरोपमना तेर नाग अने उपर तेरी एक नाग,
थाग्मे एक सागरोपम ने त्रण नाग, नवमे एक सागरोपम ने पांच नाग, दशमे एक
सागरोपम ने सात नाग,अग्यारमे एक सागरोपम ने नव नाग, वारमे एक सागरोपम
ने अग्यार नाग, अने तेरमे प्रतरे वे सागरोपम पूरुं आयु होय. एवीज रीते ईशान
देवलोके पण प्रत्येक प्रतरनेविपे श्रायुप्य काढवानो उपाय करवो.मात्र एटबुं विशेष जे
ए देवलोकना पहेले प्रतरे सागरोपमना तेरीया वे नाग कामेरा कडेवा. एम प्रत्येक
प्रतरे काफेरा कहेतां ज; तेवारे तेरमे प्रतरे वे सागरोपम साधिक थायुस्थिति थाय.
अने सवठजहन्नोपलियं के सर्वत्र एटले सोधर्म देवलोकना तैरेंप्रतरनेविपे जघन्य
एक पख्योपमनीज थायुस्थिति जाणवी, अने ईशान देवलोकना प्रत्येक प्रतरनेविपे जघ-
न्यथी एक पल्योपम काफेरी श्रायुस्थिति जाणवी, ए रीते सोधर्म तथा ईशान देवलो.
कना तेर प्रतर ठे, तेने विपे प्रत्येके जघन्योत्कृष्ट श्रायु समजवानोउपाय कह्यो. ॥१५॥
तिमाथी उठी स्थिति काढीए. एम विश्लेप कस्या पठी जे वधे, तेने सुरकद्धपस्थिति
पमनी ठे. थने सनत्कुमारर्नु उत्कुष्टायु सात सागरोपम ; तेमांथी देवसी स्थितिना
तेनुं उदारण कहे ते. सोधर्मदेवलोकना तेरमे प्रतरे उत्कृष्टी स्थिति चे सागरो-
सीए, तेवगारे प्रीजा सनत्कुमार देवखोकना पदेखा प्रतरनेविपे ये सागरोपम भने
समस पीना प्रतरे ये सागरोपम ने उपर पारीया दरा नाग कहेवा. पीजे प्रतरे अण
एक सागरोपमनायारीया पांच नाग उपर एटसी उत्कृष्टी आयुष्यनी स्थिति थाय के.
सागरोपम ने टपर पारीया प्रष नाग फदेवा.ए रीते प्रतरे प्रतरे यारीया पांच पांव
संग्रहणीसूत्र.
॥ दवे सनत्कुमारादिक उपरना देवलोकोना प्रत्येक प्रतरोनेविपे जघन्योत्कृष्ट
श्रायुज्यनी स्थिति जाणवाने अर्थे उपाय कहे ॥
सुरकप्पविशविसेसो ॥ सगपयरविदत्त श्च संगुणि ॥ हि-
क्षिछि सहि ॥ इठिय पयरंमि उक्कोसा ॥ १६॥
थर्थ- सुरकप्प के देवोना कल्प एटले वार देवलोक तेने कल्प कहीए. अने
नव मेवेयक, तथा पांच अनुत्तरविमान एने कल्पातीत कहीए. तेना उत्कृष्टा थापुर
प्यनी जे विश के स्थिति है, तेनुं विसेसो के विश्लेप करीए. एटले अधिकी स्थि-
विश्लेप कहीए. पठी ते विश्लेप देवलोकना पोतपोताना पयर के प्रतरे करी विहत्त
के चेहेंचीए. पठी श्छसंगुणित के श्रन ए स्थाने ते वांठीत प्रतर साथे सम्यान
कारे गुणीए, ने जे श्रांक श्रावे तेने हि देवली कृष्टि स्थिति तेथे
सहि फे। सहित करीए, तेवारे इठियपयरमि के इजितप्रतरनी उकोसा के उ.
पृष्टी स्थिति यावे.
पूर्वोक्त सौधर्म देवसोकना चे सागरोपम वाद कराए वारे वाकी पांच सागरोपम रहे.
से पांच सागरोपमने सनत कुमारना वार प्रतर ठे, तेणेकरी हंचीए-ते भावी रीते
जे, एफ सागरोपमना पार चार नाग फरीए, तो पांच सागरोपमना वारीया सात
भाग पाप, तेदने पारे प्रतरे वेहेंचीये तेवारे एकका प्रतर सागरोपमना वारीया
पांच पांच साग याये.
पठी देव्या सौधर्मदेवलोकनी उत्कृष्टी स्थिति वे सागरोपमनी ते तेहनी साधे
भाग भारला जइए वेगारे, देवा पारमा प्रतरे संपूर्ण सात सागरोपमनुं उत्कृष्टा,
पाप. एम मा साविक स्थिति जागयी. एइज रीते उपरना सर्व देवखोके प्र.
रोना आपुष्पनी रिपनि काराने उपाय करवा ॥१६॥
संग्रहणीसूत्र. ४१ ॥ हवे वारे देवलोकोना इंसोने रेहेवानां स्थानक कहे ते. ॥ कप्पस्स अंतपयरे ॥ निय कप्प वडिंसया विमाणा ॥ इंद निवासा तेसिं ॥ चऊदिसि लोगपालाणं ॥ १७ ॥ अर्थ- कप्पस्स के कल्प जे देवलोक तेना अंतपयरे के अंतनो प्रतर एटले सर्व देवलोकना ठेला प्रतरना मध्यनागनेविपे प्रत्येके नियकप्पवडि सिआ के निजकल्प- वतंसक एटले पोतपोताना कल्पने नामे अवतंसकनामा विमान वे. एटले सोधर्मदे- वलोकना उपरना तेरमा प्रतरनेविपे सुधर्मावतंसक नामा विमान ; तेम ईशान दे- वलोकना तेरमा प्रतरनेविपे ईशानावतंसक नामा विमान वे. ए रीते सर्व देवलोके जाणवू. पण एटलुं विशेप जे नवमा तथा दशमा ए वे देवलोकनो एक इंस ते. त्यां चोथा प्रतरे प्राणावतंसक नामा विमान वे. अने अग्यारमा तथा वारमा ए वे देवलो- कनो पण एकज इंश ठे. त्यांपण चोथे प्रतरे अचुतावतंसक नामा विमान . ए अ- वतंसकनामा विमानोनेविपे इंदनिवास के इंसनो निवास ठे, थने तेसिं के ते वि- मानने चऊदिसि के चारेदिशिनेविपे चार विमानो जे ठे, त्यां लोगपालाणं के सोम, यम, वरुण ने वेश्रमण ए चार लोकपालोनो निवास . ॥१७॥ ॥हवे सौधर्मेजना चार लोकपालोर्नु उत्कृष्टायु कहे ते.॥ सोम जमाणंसतिनाग पलिय वरुणस्स इन्नि देसूणा ॥ वेसमणे दो पलिया ॥ एस हि लोगपालाणं ॥२७॥ अर्थ- पूर्वदिशिनो लोकपाल सोम, अने दक्षिण दिशिनो लोकपाल यम- ए वे- उनो सतिनाग लिय के एक पख्योपमना त्रीजा नाग सहित एक पटयोपम था- युप्य ते. तथा बीजो पश्चिमदिशिनो वरुणनामा लोकपाल , तेहतुं थायुप्य निदेसणा के० देशे जणा वे पक्ष्योपम . वली उत्तरदिशिना वैश्रमण नामा चोथा लोकपालतुं यायुप्य दोपलिया के वे पस्योपमनु ठे. एसहिश्योगपालाणं के ए सो. धर्मेजना चारे लोकपालना थायुप्यनी स्थिति जाणवी ॥ १७ ॥ एटले देवताना था- युप्यतुं प्रथम हार संपूर्ण ययुं. ॥ दवे देवगतिनेविपे तुवनसंबंधी बीमु द्वार कहे ते.॥ असुरा नाग मुवन्ना ॥ विजु अग्गीय दीव उदद्दीअ॥ दिसि पवण यणिय दसविद ।। नवणवई तेनु दा ॥ २५ ॥ यर्थ-देवताना चार निकायमा प्रथम नुवनपतिना निकायमां दुयन कडेवाने वर्थे पहेला भुवनपतिनी दश जातीनां नाम कड़े के. जे नहीं सुर ते अनुर. एट
No text on this page.
, संग्रदणीसूत्र. ४३ शक्ति ठे ते कही. जे वस्तु पूर्वे कीधी ते ते हमणां करे ठे, श्रने आगमिक काले करशे तेने शक्ति कहीए, अने जे शक्ति ; परंतु कीधी नश्री, करतो पण नथी, ने करशे पण नहीं, ते शक्तिविपयी कहीए. ए परमार्थ, वृति की जाणजो. ॥ २२ ॥ ॥ड्वे असुरकुमारादिक निकायोनी दक्षिणश्रेणिनी नुवनसंख्या देखाडे ठे. ॥ चनतीसा चनचत्ता ॥ अहत्तीसाय चत्त पंचएहं ॥ पन्ना चत्ता कमसो॥ लरका नवणाण दाविण ॥ २३ ॥ अर्थ- पहेला असुरकुमार देवोनां चउतीसा के चोत्रीशलाख जुवन, नागकुमा- रना चउचत्ता के चुमालीश लाख जुवन, अने सुपर्णकुमारनां अहत्तीसाय के श्रा- मंत्रीशलाख जुवन. एक विद्युत्कुमार, बीजो अग्निकुमार, श्रीजो बीपकुमार, चोथो उदधिकुमार, पांचमो दिशिकुमार, ए पंचण्डं के पांचे निकायनेविपे चत्त के चा- तीश चालीश लाख नुवन ठे. अने पवनकुमारनां पन्ना के० पचाश लाख जुवन ठे. स्तनितकुमारनां चत्ता के चालीश लाख जुवन ठे. कमसो के ए अनुक्रमे लरका के लाखो दाहिणजे के दक्षिणश्रेणिनेविपे नवणाण के जुवनोनी संख्या कही. ॥ हवे उत्तरश्रेणिनां जुवननी संख्या कहे .॥ ॥चन चन लरक विहूणा ॥ तावश्या चेव उत्तर दिसाए सवेवि सत्तकोडी ॥ बावत्तरि हुँति लरकाय ॥२४॥ अर्थ- जे दक्षिणश्रेणिए दशे निकायना जुवननी संख्या पूर्वे कही, तेमांहे एके- काने चउ चन लरक विहूणा के चार चार लाखे उन कस्यां अकां शेप जेटलां जु- वन जे जे निकायनां रहे, तावश्या के तेटलां तेटलां चेव के निश्चेयकी हुँति के होय. उत्तर दिसाए के उत्तरदिशिना निकायने जुवन होय. एम सर्व मली दक्षिण श्रेणिनां नुवन चार कोम ने उ लाख थाय. उत्तरश्रेणिनां जुवन त्रण क्रोम अने वा- सठ लाख थाय. ए रीते सव्वेवि के सर्वेमलीने सयकोडी के सातकोम अने वाव- त्तरिखकाय के। वहोतेर लाख नुवन ते डंति के होय. ॥ २४ ॥ ॥ हवे ए पूर्वोक्त जुवन क्या वे ? ते स्थानक वतावे . ॥ रयणाए हिछुवरि ॥ जोयण सदस्सं विमुत्तु ते नवणा ॥ जंबुद्दीवसमा तह ॥ संख मसंखिजा विचारा ॥ २५॥ अर्थ- रयणाए के रत्नप्रना पृथ्वीनो एक लाख ने एंसी हजार योजननो पिंग जामपणे ठे, तेमांथी हिडुलुवरि के हेठे ने उपर, एटले नीचे अने उपर, जोयण सहस्संविमुत्तु के एक एक हजार जोजन मूकीने वचमांना एक लाख अभ्योतेर .
थर्थ-यहींयां " दाहिणुत्तर ” ए पद दशे स्थानके जोडीए. केमके एकेक नि- कायना एक दक्षिण श्रेणीनो इंज, थने वीजो उत्तरश्रेणीनो इंश ठे. तेमनां क्रमे करी यने उत्तरदिशिनो परिज थमुरकुमार, वीजा नागकुमारनिकायना दक्षिण दिशिनो परगंज थने उत्तरदिशिनो लूतानं. त्रीजा सुपर्णकुमारनिकाये दक्षिण दिशिनो वेणु- रिसदेज. चेव के निश्वेथकी ॥२०॥ पांचमा थनिकुमारनिकाये अग्निशिखें, नन थपिमाणवे. हा कीपकुमारनिकाये दक्षिण पूर्वज, थने उत्तरे विशिष्टेड. -शिकुमारनिकाये' दक्षिणे थमितगती थने उत्तरे श्रमितवाहनः ॥ २१॥ नवमा कुमार निकाये दक्षिणे वेखंड थने उत्तरे प्रजनं. दशमा स्तनितकुमारनिकार नारी पो यने उत्तरे महायोपेंड. पसि के० ए वीशे इंश मांहेलो कोई पण जपाप नदी. एका एस इंत्री पद का प्रनु एटले समर्थ ठे. थर्थात् साधारण संग्रहणीसूत्र. वैमानिक नहीं ते असुरा के एक थसुरकुमार निकाय, वीजा नाग के ना मार, त्रीजा सुवन्ना के सुपर्णकुमार, चोथा विङ्गु के विद्युत्कुमार, पांचमा था- के श्रमिकुमार, हा दिव के छीपकुमार, सातमा उदहिय के उदधिकुम, भाउमा दिशि के दिशिकुमार, नवमा पत्रण के वायुकुमार, दशमा थणिय स्तनितकुमार, ए रीते दसविनवणवई के दशप्रकारना नुक्नपतिदेवो, तेसु के एकेका निकायनेविपे एक दक्षिणश्रेणीनो, श्रने एक उत्तरश्रेणीनो, ए रीते प्रत्येक ३ उदा के वेवे इं . अहींयां ए दशनिकायना देवोने कुमार एवं विशेषण एट- सामाटे दीधुं के तेढ वालकनी परे क्रीडा करनारा ते ॥ २ ॥ ॥ हवे पूर्वोक्त दशनिकायना इंशोना नाम कहे .॥ चमरे बलीअ धरणे ॥ नूयाणंदेय वेणुदेवेय ॥ तत्तोय वेणुदाली दरिकते हरिस्सदे चेव ॥२०॥ अग्गिसिह अग्गिमाणव ॥ पुन्न विसि तदेव जलकंते॥ जलपद तद अमिअगई। मिय वाहण दाहिणुत्तर ॥२२॥ वेलंय पनंजण ॥ घोस महाघोस एसि मन्नयरो॥जंबुद्दी उत्तं ॥ मेरुं दंडं पहुकाचं ॥१२॥ नाम कहे . त्यां पहेला थसुरकुमारनिकायना दक्षिण दिशिनो चमरऽ असुरकुमार नमा उदधिकुमारनिकाये दक्षिणे जसकते, थने उत्तरे जलप्रलं. भाउमा पोतानी ममयाई फोग्ये तो जंबुद्वीपने उत्राकारे करे, श्रने मेरुपर्वतनो दंड का करवाने मम ठे, पटये मेम्पर्यनने डावादाय उपरे तोपण शरीरने का प्र.
, संग्रदणीसूत्र. ४३ शक्ति ते ते कही. जे वस्तु पूर्वे कीधी ते हमणां करे ठे, अने आगमिक काले करशे तेने शक्ति कहीए, अने जे शक्ति ; परंतु कीधी नयी, करतो पण नधी, । ने करशे पण नहीं, ते शक्तिविषयी कहीए. ए परमार्थ, वृति थकी जाणजो. ॥ २५ ॥ ॥ वे असुरकुमारादिक निकायोनी दक्षिणश्रेणिनी जुवनसंख्या देखाडे ते. ॥ चनतीसा चउचत्ता॥ अहत्तीसाय चत्त पंचाहं ॥ पन्ना चत्ता कमसो। लरका नवणाण दाहिणजे ॥३३॥ थर्थ- पहेला असुरकुमार देवोनां चलतीसा के चोत्रीशलाख जुवन, नागकुमा. रनां चउचत्ता के चुमालीश लाख जुवन, अने सुपर्णकुमारनां अहत्तीसाय के श्रा- मंत्रीशलाख जुवन. एक विद्युत्कुमार, वीजो अग्निकुमार, त्रीजो द्वीपकुमार, चोयो उदधिकुमार, पांचमो दिशिकुमार, ए पंचाहं के पांचे निकायनेविपे चत्त के चा- लीश चालीश लाख जुवन . थने पवनकुमारनां पन्ना के पचाश लाख जुवन के. स्तनितकुमारनां चत्ता के चालीश लाख वन वे. कमसो के ए अनुक्रमे लरका के लाखो दाहिणजे के दक्षिणश्रेणिनेविपे जवणाण के जुवनोनी संख्या कही. ॥ हवे उत्तरश्रेणिनां नुवननी संख्या कहे ते.॥ ॥चन चड लक विहूणा ॥ तावश्या चेव उत्तर दिसाए सवेवि सत्तकोडी ॥ वावत्तरि हुँति लरकाय ॥ ॥ श्रर्थ- जे दक्षिणश्रेणिए दशे निकायना जुवननी संख्या पूर्व कही, तेमांदे एके- काने चउ चन लरक विदूणा के चार चार लाखे उन कस्यां अकां शेष जेटलां नु- वन जे जे निकायनां रहे, तावश्या के तेटला तेटलां चैव के निचेयकी दुति के होय. उत्तर दिसाए के उत्तरदिशिना निकायने जुवन होय. एम सर्व मली दक्षिण श्रेणिनां नुवन चार क्रोम ने उ लाख थाय. उत्तरणिनां जुवन त्रण फोन थने ता. सठ लाख याय. एरीते सोवि के समलीने सयकोडी के सातकोम थने वाब- तरिखकाय के यहोतेर लाख जुवन ते इंति के होय. ॥ २४ ॥ ॥ हवे ए पूर्वक्ति जुवन क्या है ? ते स्थानक बतावे .॥ रयणाए दिवरिं । जोयण सदस्सं विमुत्तु ते नवणा ॥ जंबुद्दीवसमा तद ।। संख मसंखिक विचारा ॥ २५॥ थर्ध- रयाणाएका रममता पृथ्वीना एक खान ने ऐसी हजार योजननो पिंक जानपणे ते, तेमांडेयी हितुवरि के देठे ने उपर, एटले नीचे बने उपर, जोयाण सदस्संविमुत्तु के एक एक हजार जोजन मृकीने वचनांना एक लाख अध्यातेर ? ..
पायुकुमार निकाये दक्षिणे वेलंवर अने उत्तरे प्रजनं. दशमा स्तनितकुमारनिकाये पास जपाप नहीं. पवा ए सर्च इंसा पदुका प्रनु पटले समर्थ ठे. थर्यात् साधारण ४२ संग्रहणीसूत्र. वैमानिक नहीं ते श्रसुरा के एक असुरकुमार निकाय, वीजा नाग के नागकु- मार, जीजा सुवन्ना के सुपर्णकुमार, चोथा विगु के० विद्युत्कुमार, पांचमा थनीय के अग्निकुमार, हा दिव के बीपकुमार, सातमा उदहिय के० उदधिकुमार, श्राधमा दिशि के दिशिकुमार, नवमा पत्रण के वायुकुमार, दशमा थणिय के स्तनितकुमार, ए रीते दसविहानवणवई के दशप्रकारना जुवनपतिदेवो, तेसु के० ते एकेका निकायनेविपे एक दक्षिणश्रेणीनो, अने एक उत्तरश्रेणीनो, ए रीते प्रत्येक - उदा के चेये इं . श्रहीयां ए दशनिकायना देवोने कुमार एवं विशेषण एर लामाटे दीg d के तेजे बालकनी परे क्रीडा करनारा ते ॥ १ ॥ ॥ हवे पूर्वोक्त दशनिकायना इंडोना नाम कहे ते. ॥ चमरे बनीअ धरणे ॥ नूयाणंदेय वेणुदेवेय ॥ तत्तोय वेणुदाली इरिकते दरिस्सहे चेव ॥२०॥ अग्गिसिह अग्गिमाणव ॥ पुन्न चिसि तदेव जलकते ॥ जलपद तद अमिअगईमिय वाहण दाहिणुत्तर ॥२१॥ वेलवेय पनंजण ॥घोस महाघोस एसि मन्नयरो॥ जंबुद्दीवं उत्तं ॥ मेरुं दंडं पहुका ॥२२॥ अर्थ-थहींयां " दाहिणुतर ” ए पद दशे स्थानके जोडीए. केमके एकेक नि- कायना एक दक्षिण श्रेणीनो , ने पीजो उत्रणीनो . तेमनां क्रमे करी नाम कहे . त्यां पद्देखा थसुरकुमार निकायना दक्षिण दिशिनो चमन श्वसुरकुमार थने उत्तर दिशिनो यसिंऽ असुरकुमार, वीजा नागकुमार निकायना दक्षिणदिशिनो धरणे थने उत्तरदिशिनो भूतानं. त्रीजा सुपर्णकुमारनिकाये दक्षिणदिशिनो वेषु. देयें, थने उत्तरदिशिनो वेणुदाक्षित, चोथा विद्युत्कमारनिकाये हरिकतेंद्र वने हरिसहेंडः चेय के निश्चेथकी ॥२०॥ पांचमा श्रमिकुमारनिकाय अग्निशिखंड, यने थनिमाणवेऽ. हा बीपकुमारनिकाय दक्षिण पूर्ण, थने उत्तरे विशिष्टें. सानमा उदधिकुमार निकाये दक्षिणे जसकतं, यने उत्तरे जलप्रलं. अाउमा दिशिकुमार निकाये दक्षिणे अमितगती थने उत्तरे अमितवाहनें. ॥ २१ ॥ नवमा दादरी पो थने उनरे महायोपेंड एति के० ए वीशे इंश माहेलो कोई पण ई जो पोतानी समपाई फोग्वे तो बुधीपने व्यापार करे, अने मेरुपर्वतनो दंड काऊ 2.6 करयाने समय ने, पटसे मेमपर्यंतने डाबाहाय उपरे धरे तोपण शरीरने का metaravaya संग्रहणीमत्र. ४३ शक्ति ते ते कही. जे वस्तु पूर्व कीधी ते ते दमणां करे , अने आगमिक काले करो तेने शक्ति कहीए, अने जे शक्ति ठे; परंतु कीधी नयी, करतो पण नत्री, ने करशे पण नहीं, ते शक्तिविषयी कहीए. ए परमार्थ, वृति यकी जाणजो. ॥ २५ ॥ ॥ वे अनुरकुमारादिक निकायोनी इक्षिणश्रेणिनी जुवनसंख्या देखाडे है. ॥ चनतीसा चनचत्ता ॥ अठत्तीसाय चत्त पंचए । पन्ना चत्ता कमसोलरका नवणाण दादिणजे ॥३३॥ अर्थ- पहेला असुरकुमार देवानां चउतीला के चोत्रीशलाख नुवन, नागकुमा- रनां चनचत्ता के चुमालीश लाख जुवन, अने सुपर्णकुमारनां अठतीसाय के० श्रा- मनीशलाख भुवन. एक विद्युत्कुमार, बीजो अग्निकुमार, श्रीजो कीपकुमार, चोयो उदधिकुमार, पांचमो दिशिकुमार, ए पंचण्डं के पांचे निकायनेवि चत्त के चा- लीश चालीश लाख जुवन ठे. अने पवनकुमारनां पन्ना के पचाश लाख सुवन . स्तनितकुमारनां चत्ता के चालीश लाख नुवन ठे. कमसो के ए अनुक्रमे सस्ता के लाखो दाहिण के दक्षिणश्रेणिनेविपे लवणाण के जुवनोनी संख्या कही. ॥ हवे उत्तरश्रेणिनां बननी संन्या कड़े . ॥ ॥चन चन लक विहूणा । तावश्या चेव उत्तर दिसाए सबेवि सत्तकोडी ॥ बावत्तरि हुँति लरकाय ॥ ४ ॥ थर्थ- जे दक्षिणश्रेणिए दशे निकायना जुवननी संख्या पूर्वे कही, तेमांडे एक- काने चल चन लरक विवृणा के चार चार लाखे उनां कस्वां का शेप जेटलां जु- वन जे जे निकायनां रहे, तावश्या के तेटलां तेटलां चैव के निश्रेयकी टुंति के होय. उत्तर दिसाए के उत्तरदिशिना निकायने जुवन होय. एम सर्व मली दक्षिण श्रेणिनां जुवन चार कोम ने उ लाख घाय. नवरश्रेणिनां जुवन त्रण फोन यने वा- सठ लाख थाय. ए रीते सबैधि के सर्वमतीने सयकोंडी के सातोन थन बाव- तरिलकाय कं वहातेर लाख जुवन ते द्रुति के होय. ॥ २४ ॥ ॥ हवं ए पूर्वोक्त वन क्या ठे? तेस्थानक बतावे . ॥ रयणाए दिवरिं ॥ जोवण सहसं विमुत्तु ते नवणा ।। जंबुद्दीवसमा तद ॥ संख मसंखिन्न विचारा ॥२५॥ थर्थ- रयणाए के रत्नप्रना पृथ्वीनो एक लाख ने ऐसी हजार बोजननी पिन जामपणे ठे, तेमांची हिवनि के देठे ने उपर, एटले नीचे बने उपर, जायण तहस्सं विमुनु के एक एक हजार जोजन मृकीने वचनांना एक लाख अध्यातेर ४४ . संग्रहणीसूत्र. हजार योजनमांदे ते के ते प्नुवनपत्ति देवोनांजवणा के नुवन के. ते जुवन न्हा- नामां न्हानां, ते पण जंबुद्दीवसमा के जंबुष्ठीप जेवडां महोटां दे. अने तह के तेमज मध्यम ते संख के संख्याताकोटी योजन प्रमाण के तथा उत्कृष्टा ते असं- खिजा के असंख्याता कोमाकोडी योजन प्रमाण विद्यारा के विस्तारवंत ठे, ॥ २५ ॥ यहीयां केटलाक श्राचार्य एम कहे जे, एक लाख एंसी हचार योजनना पिंड मांडेथी उन्नु इजार उठा करीए, वाकी चोराशी हजार योजनांहे यथायोग्यपणे नुवनपतिना जुवन . भुवन शब्दे महामंझप समान श्रावास ते नगर बाहेर वाटला. कारे , थने मध्यमांहे एटले माहेलीकोरे चोखूणा , अंतरमध्य समचऊरस, तपा तले कमसनीकर्णिकाने श्राकारे जाणवा. दवे जेणे करी घणा देवोमां पोतपोताना निकाय लखवामां आवे एवा प्रत्येक असुरादिक दशे निकायना मुकुट अने सर्वाजरणनेविपे चिन्हो होय ते कहे ते. चूडामणि फणि गरुडे ॥ वो तह कलस सीद अस्सेय ॥ गय मयर वइमाणे ॥ असुराईणं मुणसु चिंधे ॥ १६ ॥ अर्थ-थसुरकुमारना मुकुटनेविषे चूमामणिर्नु चिन्द, नागकुमारने सजिरणने- पिपे सर्पनी फणि चिन्ह वे, सुपर्णकुमारने शाजरणे गरुमनु चिन्ह, विद्युत्कुमारने सर्यानरणे बो के चिन्ह , थग्निकुमारने थानरणे पूर्ण कलश चिन्ह दीपकुमारने थानरणे सिंदचिन्द ने, उदपिकुमारने आतरणनेविपे अस्तेय के अश्वचिन्द, दिशिकुमारने वानरणने विपे हस्ति चिन्ह, वायुकुमारने थानरणनेति मपर के० मगरनु चिन्द, स्तनितकुमारने थानरणनेविपेवमाणे के वर्धमान एटले सरायसंपूट, चिन्ह, ए थसुराईणं के सुरादिक दशे प्रकारना नुवनपतिनां विं फै चिन्दी मुणमु के जाणवा. बहीयाँ सिमांतमादे चिन्होना पाठांतर दे, पिरोपता टासीने श्री पन्नवणाजी तथा उववाश्ना पाठ प्रमाण करवा. ॥ हवे ए अमुरादिक दशे प्रकारना जुवनपतिना शरीरना वर्ण कहे वे.॥ अमुरा काला नागु दहि पंगुरा तह सुवन्न दिसि यणिया ॥ कणगान वि सिदि दीव अरुणा वान पियंगु निन्ना ॥२०॥ थई-अनुराकासा फै० अमुरकुमारनां शरीर का वणे होय, नाहि कुमार थने उदपिकुमार एवेनां शरीर पंगुरा के गौर वर्ण , तह के० तेम र के मुहमार, दिसि के दिशिकुमार, थने यणिया के स्तनितकुमार, नां शरीर करगान के कनकवणे एटो कसवटी उपर सोनानी रेखा समान . संग्रहणीसूत्र. ४५ वणे ते. अने विज के विद्युत्कुमार, सिहि के0 अग्निकुमार, दीव के छीपकु- मार, ए बणनां शरीर अरुणा के राते वर्ण ठे, अने वान के वायुकुमारनी पियंगु के० प्रियंगु वृदाना वर्णनीपरे नीले वरणे निता के कांति . ॥ ७ ॥ ॥ हवे असुरकुमारादिकनां वस्त्रोनो वर्ण कहे . ॥ असुराण वन रत्ता । नागोददि विजु दीवसिदि नीला ॥ दिसि थणिय सुवन्नाणं ॥ धवला वाजण संऊरुई॥॥ अर्थ-असुराण के असुर कुमारनां वन के वस्त्र ते रत्ता के रातां वे, अने नागोदाहि के नागकुमार, उदधिकुमार तथा विजुके० विद्युत्कुमार, दीव के छोप- कुमार, सिहि के अग्निकुमार, ए पांचेने नीलां के नीलां वस्त्र . वली दिसि के दिशिकुमार, अणिय के स्तनितकुमार, सुवन्नाणं के सुपर्णकुमार ए त्रणेनां वन ते धवला के उज्वल ते. तथा वाजण के वायुकुमारने संसरई के संध्याराग सदृश वस्त्र . ॥ २ ॥ ॥ हवे ए नुवनपत्यादिक दशे निकायना इंशोना जे सामानिक देवो एटले इंस सरखी धिना धणी, तेनी संख्या, तथा सोना शरीरनी रक्षा करनार एवा जे आत्मरक्षक देवो ते, तेनी संख्या कहे . ॥ चनसहि सहि अमुरे ॥ उच्च सदस्साई धरणमाईणं ॥ सामाणिया इमेसि ॥ चनग्गुणा आयरस्काय ॥राए । थर्थ-असुरे के० असुरकुमार निकायना वे इंज; तेमांहे पहेला चमरेजने चउसहि के चौसठ हजार, अने वीजा वलिंजने सहि के सात हजार, अने वाकीना धरण- माईणं के धरणे थादेशने जे वनपतिना यढार इंवे; तेमांना एकेकाने प्रत्येक चसहस्साई के आठ हजार सामाणिया के सामानिक देवो ठे, थने ते एकेका जना सामानिक देवो यकी चनग्गुणा के चारगुणा करीए तेटला एकेकाना थायर- काय के अंगरक्षक देवो जाणवा ॥ शए ॥ ए रीते ए दो जुवनपतिनां नाम' दक्षिणेश, उत्तरेंड, दक्षिणवनसंख्या, उत्तरजुवनसंख्या, चिन्द ते लहाण, देहवर्ण, वस्त्रवर्ण, दक्षिण सामानिकदेव, उत्तर सामानिक देव, दक्षिण यात्मरक्षक देव, तथा उत्तरदिशि थात्मरक्षकदेव कह्या. ॥ हवे व्यंतरदेवोनी वक्तव्यता कदेतो थको तेमां प्रथम व्यंतरदेवोनां चुवन कहे .॥ रयणाए पढम जोयण ॥ सहस्से बिछुवरि सय सय विहणे ॥ वंतरियाणं रम्मा ॥ नोमा नगरा असंखिजा ॥ ३० ॥ AN
४६
संग्रहणीसूत्र.
अर्थ-रयणाए के० रत्नप्रजा पृथ्वीनापिंड मांदेला पढम के पहेला उपरना जोयणसह-
स्से के० हजार योजन जे मूक्या ठे, तेमांथी हिवरिसयसय विद्रणा के हेवक्षना श्रने
नपरना सो सो योजन मूकीए,एटले सो योजन नीचे मूकीए थनेसो योजन उपर मूकीए,
वचमांना श्रावसे योजन रह्या; तेमां वंतरित्राणरम्मा के व्यंतरदेवोनां घर ते घणां
ते
रमणिक मनोहर जोबायोग्य ते. नोमा के पृथ्वीकायसंबंधी नयरा के नगर,
थसंस्किद्या के असंख्याता . थने वीजा मनुष्यक्षेत्रयी बाहेर असंख्याते कीपसमुझे
जे व्यंतरदेवोनां नगर तेनी वक्तव्यता जीवालिगमादि सूत्रथकी जाणवी ॥ ३० ॥
॥ दवे व्यंतरोना घरना आकार कहे . ॥
वादि वटा अंतो॥ चनरंस अहो कहिण्यायारा ॥ नव-
ए वणं तद वंतराण ॥इंद नवणा नायवा ॥३१॥
थर्थ-ते घरोनो बाहिं के वाहेरनो नाग ते वहा के पृताकारे , श्रने अंतो केव
गहिसीफोरे चउरंस के चोखूणा ते. तया अहो के अधोजागे एटले हे कनिया
पारा के० कमसनी कर्णिकाने श्राकारे , एवा श्राकारे जाणवणं के नुवनपति,
तह के तेमज वंतराण के व्यंतरिक देवोनांजवणा के जुवन ते नायबा के जाणवां॥३१
तदि देवा वंतरिया ॥ वर तरुणी गीय वाश्य खेणं ॥ निच्चं
मुदिया पमुश्या ॥ गयंपि कालं नयाणंति ॥ ३३॥
थर्थ- तर्हि के० ते नुवनोमांहे देवावंतरिया के व्यंतरिक देवता जे ठे, ते वर
फै० प्रधान एटसे नसी सोनाग्यवंति सुद्दामणी, यतिसुंदर, कुसुमलता समान वे सुः
गंध जेदनी, एवी देदीप्यमान तरुणी के० देवी, ते मनने प्रियकारी एहवा मधुर व
पोकरी गीप के गीत गाय , तथा वत्रीशव नाटकनी रचनाए मृदंगादिक प-
दद र पट्या याश्य के वाजिन वगाडे ते. तेदना खेणं के शब्दे करीने ते दे.
पता निमुहिया के० निरंतर मुखीया . तथा पमुश्या के प्रमुदित पटले हर्पवान्
पका पोताना थायुप्यनो गयंपिकास के ले गयो काल ते पण नयाणंति के० नयी
जापना.॥३२॥
॥ हवे ते व्यंतर देवोना नगरोनुं प्रमाण तथा निकायनां नाम कहे .॥
ते जंबुदीव नारद ॥ विदेह सम गुरु जहन्न मजिमगा ॥ वंतर पुण
सविदा । पिसाय नृया तहा जरका ॥ ३३ ॥रकस किंनर किंपु-
रिसा ॥ मद्दोरगा ग्रह माय गंधया ॥ दाक्षिण उत्तर नेया ।।
सोसम तेसिंमे इंदा ॥ 3 ॥
, संग्रहणीसूत्र. H अर्थ- ते के ते व्यंतरिक देवानां नगर जे गुरु के मोहोटा ठे, ते जंचुदीव के जंबुझीप जेटलां वरावर एक लाख योजन गोल, चूमीने आकारे ठे. तथा जे जहन्न के जघन्य ठे, ते नारह के नरतक्षेत्र जेवडा ( ५२६ ) योजन अने एक योजनना जंगणीया उन्नाग उपर , अने जे मजिमगा के मध्यम नुवन वे ते, विदेह के महाविदेहक्षेत्रप्रमाण ( ३३६७४ ) योजन अने एक योजनना जंगणीया चारनाग उ- पर एटलां महोटा ठे. हवे ते नगर निवासी वंतर के व्यंतरदेवोना पुण के वली अहविहा के श्राप प्रकार वे. ते कदे . एक पिसाय के० पिशाच, वीजा नूया केस नूत, तहा के तेमज त्रीजा जरका के जद, ॥ ३३ ॥ चोथा राक्षस, पांचमा किंनर, उहा किंपुरुप, सातमा महोरग, आठमा गंधर्व. हवे ए आठेना प्रतिनेद कहेते. त्यां स्वनावे प्रचुरपणे करीने स्वरूपवान तथा सोम्य दर्शन जेमनु, तथा हस्त अने ग्रीवाने विपे रत्नमय थानूपण धारण करनारा एवा कुष्मांमा, पटका, जोपा, आन्हिका, काला, महाकाला, चोक्षा, श्रचोक्षा, ताल पिशाचा, मुखरपिशाचा, अधस्तारका, देहा, महादेहा, तदनीका, अने वनपिशाचा, ए पन्नर प्रकारना पिशाच देवो के. तथा स्वरूपवंत सौम्य मुखवाला अने विविध प्रकारचें वे विलेपन जेमने, एवा स्वरूपा, प्रतिरूपा, अतिरूपा, नूतोत्तमा, स्कंदिका, महास्कंदिका, महावेगा, प्रतिवत्रा, यने आकाशगा, ए नव प्रकारना नूतदेवो . तथा खनावे गंजीर अने जेमनुं दर्शन प्रिय ठे, तथा विशेपे करी मान तया ज- न्माननुं जे प्रमाण- तेणे करी सहित. बली हाथ, अने पगनां तलियां तथा नख, तालु, जीन, होउ, एटलां वानां जेमनां लाल ठे,अने देदीप्यमान मुकुटना धरनार तथा नानाप्रकारनां आनूपणो ठे जेमनां, एवा पूर्णजडा, माणिना, स्वेतनमा, हरिजना, सुमनोनझा, व्यतिपाकना, सुना, सर्वतोना, मनुष्यपक्षा, धनाधिपतयो, धनाहारा, रूपयदा अने यदोत्तमा, ए तेर नेद यददेवोना . तथा खनावे नयंकर अने जेमनुं दर्शन पण जयंकर तथा विकराल श्रने रक्त, तथा लांबा होठवाला, तपनीय थान्नुपणवाला, नानाप्रकारनां विलेपन करनार, एवा महानीमा, विघ्ना, बिनायका, जलराक्षसा, राक्षसराक्षसा, यने ब्रह्मरादासा, ए सात प्रंकारना राक्षस देवो वे. तथा जेमनुं दर्शन सौम्य ठे, तथा जेमना मुखने विपे अधिक रूप थने शोजा वे, तथा मस्तकनेविपे मुकुट के थानूपण जेमने, एवा किंनरा, किंपुरुया, किंपुरुषोत्तमा, हृदयंगमा, रूपशालिनः, अनिंदिता, किंनरोत्तमा, मनोरमा, रतिप्रिया अने रतिश्रेष्टा, ए दश प्रकारना किन्नर देवो . तथा जेमना सायल थने जुजाऊने विप थधिक रूप नीमा,
४त
दिशिए महाकासेंज, ए थनुक्रमे नूतनिकायने स्वरूपेंड, प्रतिरूपेंड. जक्षानिकायने
अपं-मिशायने फयदान चिन्द, नूतने मुझसे के मुखसरक्षन चिन्ह, यक्षने
संग्रहणीसूत्र.
थने शोना है, तथा मुखनी अधिक कांती तथा नानाप्रकारनां श्राजरण तथा
पण धारण करनारा, एवा पुरुषा, सत्पुरुषा, माहापुरुपा, पुरुषपना, पुरुषोत्तमा,
श्यतिपुरुषा, महादेवा, मरुता, मेरुप्रना श्रने यशस्वंत-ए दश द किंपुरुष देवोना ले.
तथा जेमनो वेग अत्यंत ठे, जेमनुं सोम्य दर्शन ठे, अने जेठ महोटा शरीर-
वाखा, वसी स्कंध श्रने ग्रीवा ए बने जेमनां विस्तारवंत अने पुष्ट वे, तथा विचित्र
प्रकारनां थानरण थने यूपण ते जेमनां, एवा जुयंगा, जोगशालिन, महाकाया,
अतिकाया, संधसाखिनः, मनोरमा, महावेगा, महेश्वदा, मेरुकांता थने भास्वंत-ए
दश प्रकारना महोरग देवो .
तथा प्रिय ठे दर्शन जेमनु, वली स्वरूपवंत जलो ले मुखाकार जेमनो, तथा नलोठे
सर जेमनो, वली मस्तकनेविपे मुकुटने धारण करनारा, तथा हार लेनूपण जेमने, एवा
दादाः, हुङ, तुंथुरव, नारदा, शपिवादका, जूतवादका, कादया, महाकादया, रैवता, विश्वा-
पसय, गीतरति, अने गीतयश-ए चार प्रकारला गंधर्व देवो . ए रीते श्राप व्यंतर
निकायना एकका निकायनेविपे दाहिण उत्तर के दक्षिण भने उत्तरभेणिना जेया के
मंदे करीने तेसि के तैना सोससदा के सोलो ; ते इमे के ए श्रागली वे
गाथाए फरी कदे ठे. ॥ ३४ ॥
फालेय महाकाले ॥ सुरुव पडिरूव पुन्न नदेय ॥ तह चेव
मापिनद्दे ॥जीमेय तदा महालीले ॥ ३५ ॥ किंनर किंपु-
रिसे सप्पुरिसा ॥ मदापुरिस तदय अश्काए ॥ महाकाय
गीयरई॥गीयजसे पुन्नि उन्नि कमा ॥३६॥
थर्थ- पद्देखा पिशाच नामा व्यंतरनिकायने दक्षिणदिशिए कालेंड थने उत्तर
पूर्पना तपा माषिना, राक्षसनिकायने जीमें, महाजी ॥ ३५ ॥ किंनरनिका
पने किनरें, किंपुरुष तथा किंपुरिपनिकायने सत्पुरुषाने महापुरुष, महोग
निकापने यतिकाय, तया महाकाय. गंधर्वने गीतरति भने गीतयश. ए रीते थार
निकापने अग्नि निकमा के ये वे इंडते, ते थदीयां थनुक्रमे कहेवा. ॥ ३६."
॥षे ए पिशाचादिक थावनिकायमा देयोनी घजानेवि चिन्द होय ते ते कहे वे. "
विध कादंब मुखसे । वड खडगे असोग चंपयए ॥ ना-
गेयमय ए॥ खटंग विचहिया रुका ॥ ३७॥
संग्रहणीसूत्र. ४ए वडवृक्षार्नु चिन्ह, राक्षसने खदंगे के तापस विशेष महावृत्तिना उपकरणर्नु चिन्ह, किन्नरने अशोकवृदन चिन्ह, किंपुरुपने चंपयए के चंपकवृदनुं चिन्ह, महोगने नागवृक्ष चिन्द, गंधर्वने तुंवरुन के तुंबराना वृक्षनु चिन्ह. एमां खटुंगविवजिया के एक खटांगवर्जिने वाकी सर्वेने रुरका के वृदनां चिंधे के चिन्ह जाणवां. ते चिन्द व्यंतरदेवोनी पए के ध्वजानेविपे होय ॥ ३ ॥ ॥ हवे ए व्यंतरदेवोना शरीरना वर्ण कहे .॥ जक पिसाय मदोरग ॥ गंधवा साम किंनरा नीला ॥ रक- स किंपुरिसाविय ॥ धवला नूया पुणो काला ॥ ३७ ॥ अर्थ- एक जरक के जद, वीजा पिशाच, त्रीजा महोरग, चोथा गांधर्व, ए चा- रनो वर्ण साम के श्याम एटले किंचित् कृष्ण जाणवो. अने किंनरा के किन्नर घणा श्याम पण नीला के० किंचित् नीलवणे जाणवा, श्रने राक्षस तथा किंपुरिसाविय के किंपुरुप पण धवला के उज्वल वर्णे , तथा नूया के नूतनिकायना देवो ते पुषो के० वली काला के श्यामवर्णे , एटले सर्वात्माए कृलवणे . ॥ ३ ॥ .॥ हवे श्राव जातना वीजा व्यंतर विशेप देवो ते ते कदे वे. ॥ अणपन्नी पणपन्नी ॥ इसिवाई नूयवाईए. चेव ॥ कंदीय महा कंदी ॥ कोदंडे चेव पयएय ॥ ३ए ॥श्य पढंम जोयण सए ॥ रयणाएअ- ध्वंतरा अवरे ॥ तेसु श्द सोलसिंदा रुयग अहो दादिणुत्तर ॥ ४० ॥ अर्थ- एक श्रएपन्नीनिकाय, वीजो पणपन्नीनिकाय, चीजो शपिवादीनिकाय, चोथो नूतवादीनिकाय, चेव के निश्चे, पांचमो कंदितनिकाय, हो महाकंदित- निकाय, सातमो कोहंडिकनिकाय, चेव के निचे, श्रावमो पयएय के पतंगनि- काय. ॥ ३५ ॥ श्य के ए श्रावनिकाय ते रयणाए के रत्नपनापृथ्वीना पिंकमांडेला पढमजोयणसए के पहेला सो योजनमांदेला दशयोजन उपर, अने दशयोजन नीचे मूकी वचमांना एसी योजनमांद्दे वसनारा श्रठ के श्राव जातना व्यंतर ते, पूर्वे जे आठ जातना व्यंतर कह्या तेथी अवरे के निन्न जाणवा. तेसु के तेना रु.. यगथहो के० श्रावरुचक प्रदेशथकी दायोजन यधो एटले नीचे जे एसी योजन , तेमां रदेला दाहिणुत्तर के दक्षिण भने उत्तर दिशीना नेदे करी सोलसिंदा के सोल इंसो . तेमनां नामाई के नाम ते श्य के थागली गाथाए कद्देश. संनिहिए सामाणे ॥ हा विहाए इसीय इसिवाले ॥ ईसर महे- - दे फरीने तसिं के० तेना सोखसईदा के सोल इंशो; ते इमे के ए थागही पने किंनरेंड, किंपुरुपंछ तथा किंपुरिपनिकायने सत्पुरुपेंड थने महापुरुष, महोरग. 3G संग्रहणीसूत्र. यने शोला ठे, तथा मुखनी अधिक कांती ठे तथा नानाप्रकारनां थाजरण तथा नृपण धारण करनारा, एवा पुरुषा, सत्पुरुपा, माहापुरुपा, पुरुषपना, पुरुषोत्तमा, व्यतिपुरुषा, महादेवा, मरुता, मेहनना थने यशस्वंत-ए दश द किंपुरुष देवोना ठे. तथा जेमनो वेग थत्यंत वे, जेमनु सौम्य दर्शन वे, अने जे महोटा शरीर- चाखा, वही स्कंध थने ग्रीवा ए वने जेमनां विस्तारवंत अने पुष्ट है, तथा विचित्र प्रकारनां थाचरण अने नूपण ते जेमनां, एवा नुयंगा, जोगशालिन, महाकाया, थतिकाया, कंधसासिनः, मनोरमा, महावेगा, महेश्वका, मेरुकांता श्रने जास्वंत-ए दश प्रकारना महोरग देवो वे. तथा प्रिय ठे दर्शन जेमनु, वली खरूपवंत नलो ठे मुखाकार जेमनो, तथा नलोठे सर जेमनो, पक्षी मस्तकनेविष मुकुटने धारण करनारा, तथा हार ठे नूपण जेमने, एका हाहाः, गुह, तुंगुरव, नारदा, शपिवादका, नूतवादका, कादंबा, महाकादंबा, रेवता, विश्वा- पसर, गीतरति, थने गीतयश-ए वार प्रकारना गंधर्व देवो . ए रीते थाउ व्यंतर निकायना एकका निकायनेविपे दाहिण उत्तर के दक्षिण ने उत्तरश्रेणिना नेया के गाथाए करी कहे ते. ॥३४॥ काय महाकाले । मुख्य पडिरूव पुन्न नद्देय ॥ तह चेय माणिनद्दे ॥ नीमय तदा महानीने ॥ ३५ ॥ किंनर किंपु- रिसे सप्पुरिसा ॥ महापुरिस तहय अश्काए ॥ महाकाय गीयरई॥गीयजसे सुन्नि उन्नि कमा॥३६ ॥ थर्थ- पदसा पिशाच नामा व्यंतरनिकायने दक्षिण दिशिए कालेज भने उत्तर विशिए महाकासेंड, ए अनुक्रमे भूतनिकायने स्वरूपंछ, प्रतिरूपं. जवनिकायने पंजा तथा माणिनी, रादासनिकायन भीमेड, महालीम ॥ ३५ ॥ किंनरनिका निकापने यतिकाय, तया महाकाय गंधर्वने गीतरति अने गीतयश. ए रीते धान निकापने ऽग्नि निकमा के ये वे ते, ते यहीयां अनुक्रमे कहेवा. ॥ ३६.! ॥ ए पिशावादिक थावनिकायना देवोनी ध्वजानविष चिन्ह होय । ते कहे हैं. ॥ चिंचं काय मुखसे वह खडगे असोग चंपयए । ना- गे मुंबमय नए ॥ खटंग विवझिया रुका ॥३७ ।। सचिन कान चिन्दभूतन मुलस के मुससानु चिन्द, पहने संग्रहणीसूत्र. მს वडवृक्षर्नु चिन्ह, राक्षसने खर्टगे के तापस विशेप महावृत्तिना उपकरणY चिन्ह, किन्नरने अशोकान चिन्ह, किंपुरुपने चंपयए के चंपकवृदनु चिन्ह, महोरगने नागवृक्षन चिन्द, गंधर्वने तुंवरुअ के तुंबराना वृतनुं चिन्ह. एमां खटुंगविवजिया के० एक खटांग वर्जिने वाकी सर्वेने रुका के वृदनां चिंधे के चिन्ह जाणवां. ते चिन्ह व्यंतरदेवोनी पए के ध्वजानेविपे होय ॥ ३७॥ ॥ हवे ए व्यंतरदेवोना शरीरना वर्ण कहे . ॥ जरक पिसाय मदोरग ॥ गंधवा साम किंनरा नीला ॥ रक- स किंपुरिसाविय ॥ धवला नूया पुणो काला ॥ ३ ॥ अर्थ- एक जरक के जक्ष, वीजा पिशाच, त्रीजा महोरग, चोथा गांधर्व, ए चा- रनो वर्ण साम के श्याम एटले किंचित् कृपण जाणवो. अने किनरा के किन्नर घणा श्याम पण नीला के किंचित् नीलवणे जाणवा, अने राक्षस तथा किंपुरिसाविय के किंपुरुप पण धवला के उज्वल वणे ठे, तथा नूया के० नूतनिकायना देवो ते पुणो के० वली काला के श्यामवणे ठे, एटले सर्वात्माए कृलवणे ठे. ॥ ३ ॥ .॥ हवे श्राव जातना वीजा व्यंतर विशेष देवो ते ते कहे . ॥ अणपन्नी पणपन्नी ॥ इसिवाई नूयवाईए. चेवं ॥ कंदीय महा कंदी ॥ कोदंडे चेव पयएय ॥ ३ए ॥श्य पढंम जोयण सए ॥ रयणाएअ- ध्वंतरा अवरे ॥ तेसु श्ह सोलसिंदा रुयग अहो दाहिणुत्तर ॥ ४० ॥ अर्थ- एक श्रणपन्नीनिकाय, वीजो पणपन्नीनिकाय, त्रीजो ज्ञपिवादीनिकाय, चोथो नूतवादीनिकाय, चेव के निश्चे, पांचमो कंदित निकाय, हो महाकंदित- निकाय, सातमो कोहंडिकनिकाय, चेव के निश्चे, श्रापमो पयएय के पतंगनि- काय. ॥ ३५ ॥ श्य के ए श्रावनिकाय ते रयणाए के रत्नप्रजापृथ्वीना मिमांदेला पढमजोयणसए के पहेला सो योजनमाहेला दशयोजन उपर, थने दशयोजन नीचे मूकी वचमांना एंसी योजनमांहे वसनारा यह के० श्राव जातना व्यंतर ते, पूर्व जे आव जातना व्यंतर कह्या तेथी अवरे के जिन्न जाणवा. तेसु के० तेना रु.. यगअहो के० श्रावरुचक प्रदेशथकी दशयोजन अधो एटले नीचे जे एसी योजन वे, तेमा रहेला दाहिणुत्तर के दक्षिण थने उत्तर दिशीना नेदे करी सोलसिंदा के सोल इंसो . तेमनां नामाई के नाम ते घ्य के श्रागली गाथाए कहेश. संनिदिए सामाणे ॥ भाइ विहाए इसीय इसिवाले ॥ ईसर महे- - - संग्रहणीसूत्रं सरे प्रिय ।। दवइमुवंचे विसाव्य ॥४१॥हासे हास रईवियः ॥ सेएय नये तदा महासेए । पयगे पयगवईविय ॥ सोलस इंदाण. नामाई ॥४॥ श्री-एक मंनिहित,वीजो सामानतीजोधाताई, चोथो विधाताईड,पांचमी तीजकोशीपाझंड, सातमो ईश्वरड, थाउमो महेश्वर,हवश के होय. नवमी सम्म दशमो घिसास ॥४॥ थगीयारमो हास्य, वारमो हास्यरतिश, तेरमो पंग, नये के० दोय. तद्दा के तेमज चउदमो महास्वेतस, पन्नरमो पतंगड, पोखमो पनंगपनि ई, विय के निथे. सोलसदा के सोलनां नामाई के नामो नाग नाप सोप इंध वाणयंतरना कह्या. तेम पूर्वे सोल इंश व्यतरना कह्या ठे, गई मी पत्री व्यंतरना घया. तया नवनपतिनावीश इंस, वली यद्यपि चंद्रमा, गा गर्व गो अगम्याता इं . तयापि जातिनी अपेक्षाए चं सूर्य वेज गणीए, गाद मोनिनामा, अने पैमानिकना दशमली चोस ईश गणतीमां है. । ये पंचर तया ज्योतिपिए वेननी सरखी वक्तव्यता जणी एना ॥ ॥ मागानिक देयो बने श्रारमरक्षक देवो, ए वेनी संख्या कहे . ॥ मामाणियाणा चनरो ॥ सदस्स सोलसय आयरका- पं ॥ पनयं समि ॥वंतरवइससि रवीणंच ॥४३॥ :- सामाणिपाल . सामानिक देयो ते चरोसहस्स के चार हजार धने Fine Re iजार थायरकाणं के यात्मरक्षक देवो, तेसव्येसि के सर्वनि- कारादि नायक यंतर काव्यतरनापति पत्रीशस,तेने तथा ससी रई. पर मंथने मयं ए वे ज्योतिषीमाना पण वक्तव्यता व्यंतरसरखीज ३: मने दोर. पटय व्यंकरना नगरोनी वक्तव्यता कही. ॥ ३ ॥ । हरे पया देवी केटमा प्रकारना ठे? ते कहे .॥ दिमम नायनीमा परिमनिया रक लोगपाखाय॥ अणिय मानिदंगा । किविमं दम नवण बेमाणी ॥४४॥ था- मन छ, यने सामानिक देवी, थने तायतीसा के० प्रात्रि महादेव मनिया के प्रत पदाना देवी, पायरक के अंगरक्षक देवा, मा. गिय कथनीय ने टकना देयो, पश्ना के र दो परदा के प्रतियोगीक त किंकरदेवो, किब्यिम के कि दादा जानिता देवी ने नुवाद के नुवनपति, व्यंतर तमा
संग्रहणीसूत्र.
ए
॥ हवे कटकना देवोना सात प्रकार कहे ते.॥
गंधव नह दय गय ॥रद जम अणियाणि सब इंदाणं ॥ वे.
'माणियाण वसदा ॥ महिसाय अहोनिवासीणं ॥४५॥
अर्थ- एक गंधच के० गांधर्व देवो ते मृदंगाधर जाणवा, वीजुं नट्ट ते नाटक क-
रनार, त्रीशुं हय ते घोमानु, चोथु गय ते हाथी, पांचमुं रह के रथ, हुं जम
के पालानु कटक. ए प्रकारना अणियाणि केअनीक एटले कटक, ते सवदाणं
के सर्व इंसोने होय. अने वेमाणियाण के एक वैमानिकने सातमुं बसहा के वृ-
पनवें कटक होय. तथा अहोनिवासीणं के अधीनिवासी जे जुवनपति तथा व्यं-
तर ठे, तेने सातमुं कटक महिसाय के० महिपार्नु होय ॥ ४५ ॥
॥ हवे त्रायत्रिंशकादिक देवोनी संख्या प्रत्येक इंजनी कहे. .॥
तित्तीस तायतीसा॥ परिसतिआ लोगपाल चत्तारि ॥ अ-
णियाण सत्त सत्तय॥ अणियाहिव सब इंदाणं ॥४६॥
अर्थ- तित्तीसं के तेत्रीश देवो ते तायतीसा के त्रायत्रिंशक एटले गुरुस्थानीया
असरखा, इंजने सलाह पूवा योग्य, सर्वने पूजनीक होय. तथा एक वाह्य, वीजी
अन्यंतर, त्रीजी मध्यम, ए रीते सर्व मलीने परिस के पर्खदा ते, तीया के त्रण
होय. तथा एक सोम, वीजो यम, त्रीजो वरुण चोथो कुवेर, ए रीते लोगपाल के
लोकपाल ते चत्तारि के चार होय, थने अणियाण के अनिक ते पूर्वोक्त
गांधर्व प्रमुख सत्तसत्तय के सातसात जातनु कटक , ते सर्व सोने होय. ते अणि-
याहिव के ए साते कटकना अधिपति सव्वदाणं के सर्व.झो. होय.॥ ४६ ॥
नवरं वंतर जोइस ॥ इंदाण न हुँति लोगपालार्ज ॥ तायत्तीस
निदाणा ॥ तियसाविय तेर्सि नहु हुँति ॥४७॥
अर्थ-पण नवरं के० एटलुं विशेष जे वंतर के० रना वत्रीश सोने, तथा
जोश्स के ज्योतिषीना वे इंसोने, लोगपालार्ड के लोकपाल, नटुंति के न होय,
तथा तायत्तीस के त्रायत्रिंशक वे थनिधान के नाम जेजें, एवा तियसावि के जे
देवो ते पण तेसिं केते व्यंतर तथा ज्योतिपीना सोने नटुटुंति के न होय. ॥३॥
यो. पर जागर्नु पंधमार्नु विमान लांबु के, थने अडयाल के श्रमतालीश नागर्नु सूर्यनुं विमानं सांयु.थने गाउग के० वे गाउनां ग्रहनां विमानो . तथा इग के एक गाउनां नयनां विमान ठे. के अहंगाउनां तारानां विमान , कोक न्दाना एशे. अने जेटसां सांवरपेठे तयी थर्ड के० थहां उच्चतं के ऊंचपणे सर्व पांचे ५४ संग्रहणीसूत्र. वे. ते उपर चंडादिक ज्योतिपिउँनां प्रासाद दे, ते प्रासाद यद्यपि वर्तुसादिक कोई पण प्रकारे रह्यां वतां पीलिका सहित प्राये वाटलाकार देखाय ठे, वांको आकार पण पूर यकी वृत्ताकारे प्रतिनासे ठे, तेमाटे रथकी सूर्य विमान वाटलुं देखाय वे एमां कांइ दोप नथी. ताइ विमाणाई पुण ॥ सवाई हुँति फालिदमयादग फाली- हमया पुण॥ लवणे जे जोइस विमाणा ॥ ३ ॥ अर्थ-ताइ के० ते ज्योतिषीउनां विमाणाई के विमान ते पुण कै० वली सवाई के० सर्व फातिहमया के स्फाटिकरत्नमय दुति के होय. अने पुण के वली खवणे के सवणसमुप्रनेविपे जे जोसविमाणा के ज्योतपीना विमान , ते दगफाली. हमया के उदकस्फाटिक रनमय दे. केमके लत्रणसमुन्नी शिखा दश हजार जन पोहोली, अने सोख हजार योजन ऊंची . अने ज्योतिपीनां विमान तो नवसे योजन उंचाइमा ठे, ते सर्व शिखामा चाले..पण फाटिकरत्नना प्रजावे करी पाणी फाटीने मोकg थई जाय , तेथी विमानोने या पाणीमहि फरवाने पाथा यती नथी. विमानमा पाणी जरात नथी जे स्फाटिकने संयोगे तथाविध ज. गत् खनावे पाणी फाटी जाय, तेने उदकस्फाटिक कहीए. जे माटे सूर्यप्रज्ञप्ति नि. युक्तिकार कहे ते. ज्योतिपिउँनां सर्व विमानो सदा स्फाटिकमयवे. अने जे सवपस मुझमा विमानो , ते उदकस्फाटिकमय . जे कारण माटे लवणसमुअनी शिखामा पासता थकां विमानोना तेजनो जे प्रकाश , तेनो अंतराय पाणीची थतो नथी॥५३ ॥हवे चंडादि ज्योतिपीनां विमानोनुं प्रमाण कहे .॥ जोयणि गसहि नागा॥ उप्पनऽडयाल गान ग -६॥ चं- :.दाइ विमाणायाम ॥ विवडा अमुच्चत्तं ॥५४॥ अर्थ-औषणिगसहिनागा के एक योजना एसजाग करीए, तेवा उपन्न के पप दे. एरीते चंदा के चंडादिक पांच जाना ज्योतिपिना विमाणा के विमान, सेमनो थायाम के सांथपणानो थने पोहोसपणानो ते विठमा के विस्तार जा ज्योतिषीनां विमान जागवा. एउधायुवासा ताराना विमानोनुं प्रमाण कमु; पण - संग्रहणीसूत्र एय जघन्यायुवाला तारानां विमानोनुं प्रमाण दवाइ पोहालाइ पांचसे धनुष्य, अने उंचाइ अढीसे धनुष्य पण . ॥ २४ ॥ ॥हवे मनुष्यलोकनुं प्रमाण अने मनुष्यक्षेत्री बाहेरना स्थिर चंसादि । ॥ पांचे ज्योतिपार्जना विमानोनुं स्वरूप कहे . ॥ पणयाल लरक जोयण ॥ नर खित्तं तचिमे सया नमिरा ॥ नरखित्ताउ वहिं पुण ॥ अपमाणा हिया निचं ॥ ५५ ॥ अर्थ- ए पूर्वोक्त रीते पणयाललकजोयण के पिस्तालीशलाखयोजननुं नरखित्तं के मनुष्यक्षेत्र वे. तलिमे के० तेमांहे ए ज्योतिपि सर्व सयानमिरा के सदाकाल चमणशील . श्रने नरखित्ताउवहिं के मनुष्य क्षेत्रथी बाहेर जे पांचे जातना ज्यो- तिषी ठे, तेमनां विमान पुण के वली आगल जे मनुष्यक्षेत्रना ज्योतिषीनुं प्रमाण का ठे, तेथकी अपमाणा के अर्ड प्रमाण दे. अने ते निचं के नित्य हिया के स्थिर रह्यां . एटले मनुष्यदेवमाहेला चंजनुं विमान योजनना एकसठीश्रा उपन्न जागर्नु ने तो मनुष्यक्षेत्रथी बाहेरना चंद्रमानुं विमान अहावीश नागर्नु के. एम पांचे ज्योतिपीउनां विमान लंवा पोहोलाइए अप्रमाण जाणवां. तेमज उंचाइए पण अर्डप्रमाण जाणवां. ॥ ५५ ॥ ॥हवे ए मनुष्यक्षेत्रमांदे ज्योतिपीउनी शीघ्रशीघ्रतरगतिनुं तरतमपणुं ॥ ॥ कदेतो थको प्रथम मनुष्यदेव, लक्षण कहे ते. ॥ मनुष्यदेवने विंटी रहेलो सुवर्णमय सत्तरसें एकवीश योजन ऊंचो मानुपोत्तर पर्वत ; त्यांसुधी मनुप्यनुं जन्म मरण थाय ठे; पण तेश्री बाहेर मनुष्यनुं जन्ममरण नयी. कदाचित् कोई देवता पूर्व नवना वैरथी मनुष्यने उपामी अंढी छीपथी वाहेर मूके, अथवा गतिणीस्त्रीने मूके, परंतु त्यां जन्ममरण थयु पण नथी, थातुं पण नथी, बने थशे पण नहीं. केमके वली एवं कारण मले के जेथी संहरीने पागे श्राणी या मनुष्यदेत्रमा मूके, अने जंघाचारणादिक नंदीश्वर तथा रुचक छीपे यात्रा करवा जाय ठे खरा, परंतु ते मनुष्यलोकमांहे पाठा यावीनेज मरे; तेमाटे मनुष्य क्षेत्र कहीएं. मनुप्यक्षेत्रमाहेला चंमा सूर्य आदे देश्ने ज्योतिपी देवता श्रेणिबंध . ॥ हवे ए मनुष्य देनमांदेला ज्योतिपीठनी चालवानी गति तथा एमनां ॥.. ॥ विमानने वहणहार देवता केटला ते ? इत्यादिकनुं स्वरूप कहे . ॥ ससि रवि गह नकत्ता ॥ ताराउँ हुँति जहुत्तरं सिग्घा ॥ विव- रीयाज महडिअ ॥ विमाण वहगा कमेणेसि ।। ५६ । सो- ते करी पाणी फाटीने मोकवू थई जाय ठे, तेथी विमानोने त्यां पाणीमाहे फरवाने उपस जागर्नु चंझमानुं विमान सांQ ठे, थने अडयाल के अमतालीश नागर्नु सूर्य, पिमानं सांयुठे. थने गाउपुग के बे गाउनां ग्रहनां विमानो . तया ग के एक पयो. थने जेटमा सांवपणे ते तेयी थर्ड के अझ उच्चतं के० उंचपणे सर्व पांचे संग्रहणीसूत्र. . ते उपर चंडादिक ज्योतिपिउँनां प्रासाद . ते प्रासाद यद्यपि घर्तुसाविक कोइ बण प्रकारे रह्यो वतां पीविका सहित प्राये वाटलाकार देखाय , वांको श्राकार पण पूर यकी वृत्ताकारे प्रतिनासे ठे, तेमाटे पूरथकी सूर्य विमान वाटलू देखाय ने एमां कांश दोप नथी. ताइ विमाणाई पुण ॥ सवाई हुँति फातिहमयाइं॥दग फाली- हमया पुण ॥ लवणे जे जोइस विमाणा ॥५३॥ अर्थ-ताश के० ते ज्योतिषीउनां विमाणाई के विमान ते पुण के वली सवाई के सर्व फालिदमया के स्फाटिकरत्नमय ईति के होय. अने पुण के वली सवर्ण के खवणसमुननेविपे जे जोइस विमाणा के जे ज्योतपीनां विमान , ते दगफाली. हमया के उदकस्फाटिक रत्नमय . केमके सवणसमुनी शिखा दश हजार यो जन पोहोली, थने सोल हजार योजन ऊंची ने ज्योतिपाना विमान तो नवसें योजन उंचाइमा ठे, ते सर्व शिखामाहे चाले .. पण उदकस्फाटिकरत्नना प्रजावे पापा यती नथी. विमानमां पाणी रातुं नथी. जे स्फाटिकने संयोगे तथाविध ज. गत् खनावे पाणी फाटी जाय, तेने उदकस्फाटिक कहीए. जे माटे सूर्यप्रज्ञप्ति नि. युक्तिकार कहे ते. ज्योतिपिउँनां सर्व विमानो सदा स्फाटिकमयठे. अने जे लवणत: मुझमा विमानो ठे, ते उदकस्फाटिकमय कारण मालवणसमुनी शिखाना चासतां थकां विमानोना तेजनो जे प्रकाश , तेनो अंतराय पाणीया यतो नथी॥५३ ॥हवे चंडादि ज्योतिपीनां विमानोनुं प्रमाण कहे .॥ जोयणि गसहि नागा॥ उप्पन्नऽडयाल गान गई॥ चं- : दाइ विमाणायाम ॥ विवडा अमुच्चत्तं ॥५४॥ अर्थ-जोयणिगसहिनागा के एक योजना एनाकरीए, तेवा उपन्न के गाउनां नानां विमान . यह गाना HITHधमान . कोक न्हाना पप . ए रीते चंदा के सादिक पांच जाना ज्योतिनो विमाणा के विमान, तेमनो थायाम के सांधपणानो थने पोहोलपणानो त विमा के विस्तार जा ज्योतिषीनी विमान जाणवा. ए उत्कृष्टायुवासा तारानां विमानोनुं प्रमाण कमु; पण संग्रहणीसूत्र जघन्यायुवाला तारानां विमानोनुं प्रमाण लंबाइ पोहालाइ पांचसे धनुष्य, अने जंचा अढीसें धनुष्य पण . ॥ २४ ॥ ॥हवे मनुष्यलोकनुं प्रमाण अने मनुष्यदेवश्री बाहेरना स्थिर चंदादि। ॥ पांचे ज्योतिपीना विमानोनुं स्वरूप कहे ते. ॥ पणयाल लक जोयण ॥ नर खित्तं तधिमे सया नमिरा ॥ नरखित्तान वहिं पुण ॥ अपमाणा छिया निच्चं ॥ ५५ ॥ अर्थ- ए पूर्वोक्त रीते पणयाललकजोयण के पिस्तालीशलाखयोजन, नरखित के मनुष्यक्षेत्र ठे. तलिमे के तेमांहे ए ज्योतिपि सर्व सयानमिरा के सदाकाल ज्रमणशील ते. अने नरखित्ताउवहिं के मनुप्यक्षेत्रथी बाहेर जे पांचे जातना ज्यो- तिथी दे, तेमनां विमान पुण के वली आगल जे मनुष्यदेवना ज्योतिपीनुं प्रमाण कडं , तेथकी अपमाणा के० अर्ड प्रमाण ठे. अने ते निचं के नित्य हिया के स्थिर रयां . एटले मनुष्यक्षेत्रमाहेला चंपनुं विमान योजनना एकसठीश्रा उपन्न नाग के तो मनुष्यक्षेत्रथी बाहेरना चंअमानुं विमान अहावीश नागर्नु वे. एम पाचे ज्योतिपीनां विमान लंवा पोहोलाइए अर्धप्रमाण जाणवा. तेमज ऊंचाइए पण अहंप्रमाण जाणवां. ॥ ५५ ॥ ॥ हवे ए मनुप्यक्षेत्रमाहे ज्योतिपीनी शीघशीघ्रतरगतिनुं तरतमपएं। ॥ कदेतो श्रको प्रथम मनुष्यक्षेत्रनुं लक्षण कहे . ॥ मनुण्यक्षेत्रने विंटी रहेलो सुवर्णमय सत्तरसे एकवीश योजन उचो. मानुषोत्तर पर्वत ठे; त्यांसुधी मनुप्यतुं जन्म मरण थाय ठे; पण तेत्री बाहेर मनुष्यनु जन्ममरण नश्री. कदाचित् कोई देवता पूर्व जवना वरश्री मनुष्यने उपामी अंढी छीपथी बाहेर मृके, अथवा गनिणीस्त्रीने मूके, परंतु त्यां जन्ममरण थयुं पण नथी, थातुं पण नश्री, थने यशे पण नहीं. केमके वली एवं कारण मले के जेश्री संहरीने पागे श्राणी श्रा मनुप्यक्षेत्रमा मूके, श्रने जंघाचारणादिक नंदीश्वर तथा रुचक वीपे यात्रा करवा जाय ते खरा, परंतु ते मनुष्यलोकमांदे पाता यावीनेज मरे; तेमादे मनुष्य क्षेत्र कहीएं. ते मनुष्यदेवमांदेला चंमा सूर्य श्रादे देश्ने ज्योतिषी देवता श्रेणिबंध ते. ॥ हवे ए मनुष्य क्षेत्रमाहेला ज्योतिपीठनी चालवानी गति तथा एमनां ॥. ॥ विमानने वहणहार देवता केटला ते ? इत्यादिकनु स्वरूप वाद्दे ते. ॥ ससि रवि गह नकत्ता ॥ ताराजे हुँति जहुत्तरं सिग्घा ॥ विव- रीयान मदहि ॥ विमाण वदगा कमेणेसि ॥ ५६ ॥ सो- .
देवाने विमानत पदेतां विमाननो जार लागे नही. जेम कोश्क उन्नत स्त्रीने घणा .. विमानवादक थमसदस्स के था दजार देवो, नवना विमानवाहक चउसहस्स यो जापवा. थहींयां जावार्थ तो ए ले जे जगत्स्वनावे चंसादिकनां विमान निरा. संच याकाशने विप पोतानी मेटे यदेतां रहे ; पण थादेशकारी देवो पोतानी प्रमुना यधारवाने ययं थथवा पोता सरखा देवोमा बहुमान देखामवाने अर्थ स्वनावे से सेररुदेवता विमानतशे सिंदादिकने रूपे, हेग यका वहे ठे, पण ए थनियोगीक ५६ संग्रहणीसूत्र. लस सोलस अड चन ॥दो सुर सहस्सा पुरोय दाहिण ॥ पचिम उत्तर सीदा ॥ दही वसदा दया कमसो॥ ५ ॥ श्रर्थ- चंड, सूर्य, ग्रह, नक्षत्र, तारा-ए अनुक्रमे शीघ्रतर जाणवा. तेमा प्रथम सर्वमा ससि के चंडमाने चालवानी गति मंद . ते यकी सूर्य शीघ्रतर, ते थकी पहने चालवानी गति उतावली, ते थकी नक्षत्र उतावला, ते थकी तारा शीघ्रतर, थने हु शब्दे पूर्वे कहेला एक वीजाथी उंचा रहेला ग्रहनो क्रम बहीए; ते भावी रीते जे, प्रहमा वली बुधयकी शुक्रनी गति शीघ्र , अने शुक्रथकी मंगल, तथा मंगलथकी वृहस्पति, वृहस्पति थकी शनिश्चरनी शीघ्र गति जाणवी. ए रीते जहु तरं के यथोत्तरपणे एकेकथकी सिग्या के शीघ्रगतिवाला ते ढुंति के . हवे ए गतिनी रीत कही; तेथकी विवरीया के विपरीतपणे ज्योतिपाउनु महडिश्य के० म. दकिपणुं कहे. श्रावी रीते जे, सर्वथकी अल्प शजिवंत तारा है, ते थकी नक्षत्र महर्डिक, तेथकी मह महर्धिक, तेथकी सूर्य महार्डक, सूर्यथी चंमा महर्जिक. हवे एना वर्ण कहे . तारा पंचवर्णा , अने बीजा सर्व ज्योतिपि अग्निए तपा- पेसा सोनाने वणे जाणवा. तथा ए चंडादिक पांचे ज्योतिषी ते जला वस्त्र धानरणे अलंकृत मुकुटे मंमित मस्तकवाला , तथा मायने माना विमानवासी देवोना मुकुटने थमजागे चंप्रमंडलाकारे चिन्ह जाणवा. एमज सूर्यने मुकुटे सूर्यममसाकारे चिन्द् होय. अने महुने मुकुटे ग्रहाकारे चिन्ह, नक्षत्रने मुकुटे नक्षत्राकारे चिन्द, ताराने मुकुटे ताराकारे चिन्द, तेमज सर्व ज्योतिपीना पोतपोताना विमानवासी दे. पोना मुफुटनेविपे पण एवांज चिन्ह होय. ए चिन्हे करी पांचे ज्योतिषीने उझखीए. ट्ये ए पांचे ज्योतिपीउना विमाणवहगा के० विमानना वदणहारा देवो ते, क मेणसि के अनुक्रमे कहे ते ॥ ५६ ॥ प्रथम चंडमाना विमानवाहक सोलस सहस्त पं० सोश हजार देवो, अने सूर्यना विमानवाहक सोल हजार देवा, श्रने ग्रहना २० घार हजार देवो, तथा ताराना विमानवाहक दो सहस्सा के वे हजार सुर के० . संग्रहणीसूत्र. ए थापणनो नार लागे नही, तेम अनियोगीक देवोने पण तथाविध कर्मोदयथकी चालवाने विपे रति ठे, माटे स्वस्वत्तावे वहता विमानोने तले ए पण वहेता रहे. ए पांचे ज्योतिपीनां विमानोना चलावनार देवो ते सरखा चोथे चोये नागे चारे दिशिए जूदा जूदा रूपे होय ते कहे ते. प्रथम पुरोय के पूर्व दिशाए सीहा के सिंहने रूपे होय, अने दाहिणो के दक्षिण दिशाए हछि के हाथीने रूपे होय, तथा पछिम के पश्चिम दिशाए बसहा के पत्तने रूपे होय, अने उत्तर के उत्तर दिशाए हया के अश्वने रूपे होय, कमसा के ए अनुक्रमे विमानवाहक जाणवा. ॥५॥ हवे ए सर्व ज्योतिपिउँमां अधिक इजिवंत चंद्रमा के माटे चंडमानो परिवार कहेठे.॥ गद अहासी नरकत्त ॥ अडवीसं तार कोडि कोमीणं ॥ ग- सहि सदस्स नवसय ॥ पणदत्तरि एग ससि सिन्नं ॥ ७ ॥ अर्थ- मंगलादिक ग्रह अहाली के अध्याशी ठे, अने अनिचित प्रमुख न- कत्त के नात्र ते अडवीसं के अहावीश ठे,थने गसहिसहस्स के वास हजार, तथा नवलय के नवसे ने पणहत्तरि के पंच्चोतेर एटली कोमीकोमीणं के कोडाकोडी तार के तारा एटले ठासह हजार कोडाकोडी नवसं कोडाकोमी अने पंचोतेर कोडा कोसी एटला तारानी संख्या. ए सर्व एगससि के एक चंजमानो सिन्नं के सैन्य एटले परिवार जाणवो ॥ ५ ॥ थहींयां शिप्य पूर्व वे के, मनुप्यक्षेत्र तो पिस्तालीश लाख योजन ठे, थने ता. रानी संख्या वधारे कहो तो; माटे एटला क्षेत्रमा समावेश न थाय, तो ए वातनो संजव केम थाय ? ए श्राशंका गुरु यागली गाथाए टाले ते. कोड़ा कोमी सन्नं ॥ तरंतु मन्नंति खित्त थोवतया ॥ केई अन्नेजस्से ॥ हंगुल माणेण ताराणं ॥ ५ ॥ अर्थ- श्रहीयां वे मत . केक याचार्य कोडीकोडी संझातर कहेतां नामांतर कद्दे ठे. जेम वीशने पण कोडी कहीए, एटले कोमाकोडी केदेतां कोटी एबुंज नामांतर मन्नंति के माने ठे. कारणके खित्त के मनुष्यदेवनी नृमि घोष के थोडी वे. तया के तेमाटे माने वे. वली कश्यन्ने के अन्य बली कोईक आचार्य ते प्रमाणां- गुलने ठेकाणे उस्सहंगुलमाणेण के उत्सेधांगुलने प्रमाणे ताराणं के तारानां विमान कहे . एम करतां प्रमाणांगुल क्षेत्रमा उत्सेधांगुलनां विमान समाइ जाय. केमके विशेषणवति ग्रंथमां श्रीजिननजगणि क्षमाश्रमणे एहज उत्तर दीधा ठे. वली “न:: गपुट विविमाणामिणसुपमणं गुतेणंच" ए पाठ प्राविक वे. क्यांक विघटे पण वे.. , ..
ឬច संग्रहणीसूत्र. थहींयां चारस उत्सेधांगुले एक प्रमाणांगुख थाय ते. अने केटलांक ग्रंथोमा एक हजार ज़त्सेधांगुले एक प्रमाणांगुल थाय एम कडं वे. तेथी क्षेत्रना श्रदपत्व माटे उत्सेधा. गुलने माने ताराना विमानतुं प्रमाण माने ते. ॥ ५ ॥ ॥ चंजना परिवारनी वक्तव्यताने प्रस्तावे तेनाज परिवारभूत ॥ ॥ ग्रहोनीअंतर्गत राहुनी वक्तव्यता जूदी कहे .॥ किएदं राहु विमाणं ॥ निचं चंदेण होइ अविरदियं ॥ चनरंगुलमप्पत्तं ॥ दिहाचंदस्स तं चरश्॥६० ॥ थर्थ- राहुचिमाणं के राहुनु विमान ते किण्हं के कालु दे, अने निचं के नित्य- प्रत्ये चंदेण के चंडमाना विमानथी होइ अविरहियं केर थातुं नश्री. पासेज ठे. मात्र चउरंगुलं के चार अंगुल अप्पत्तं के अप्राप्त एटले चार अंगुल वेगलूं थकुं हिना- चंदस्स के चंजमाना विमानथकी हेर्छ यकुं तं केश ते राहु विमान चरश्केण चाले ते. श्रहीयां एक नित्यराहु ने वीजो पर्वराहु ए रीते राहु वे प्रकारना . तेमा पर्यराट ते जघन्यथी उमासे चंमा श्रने सूर्यने ग्रहण करे, एटले पोताना विमाने करी ते- मना विमानने आवरे. उत्कृष्टुं चंडमाने वेतालीश महीने ग्रहण करे. अने सूर्यने थ. डतातीश वर्षे ग्रहण करे. तेमज राहुनीपरे केवारेक केतु पण ग्रहण करे. थने पीजु नित्यराहुनु विमान ते वर्ण कालु , श्रने ते जगत्वनावे सर्वदा चंग- मानी साथे चाले. चंडमाथकी चार अंगुल वेगलु थकुं नीचं चाले. तेमां अंधारा पक्षे चंडमम्सना पन्नर नाग करीएं, तेमांना एकेका नागने दिनप्रत्ये थावरे-ढांके. भने थजयासे पक्ष ने थावस्यो होय तेमांयी एकेको नाग पागे मूके. एटले ए जे नित्यराहु ते ते सर्वकास थावरे नहीं. पण चंडमाना त्रीश दीवसे करी त्रीश जाग फरीएं ते एक पखवामीये वहेंचीये, तेवारे दिनप्रत्ये वेचे जाग थावे. ते अंधारे पख पाडीए दररोज ये ये नाग आवरे-डाके, अने अजुश्राले पखवाडीए दररोज ये ये भाग मुकतो जाय, तेबारे सोकमां चंझममलना तेजनी हाणी वृजिनो नास थायः श्रदीप कोइ पूढे जे चप्रमानुं विमान महोटुं, श्रने राहुन विमान न्हान तो राहुयी पंधमा शारीत प्रदेवाय ? तेहने उत्तर कह के ग्रहो विमान कोसनु कयं वे ते प्रापिक के माटे प्रायिक शब्द निश्चेवाचक नयी; तेथी ए ग्रहोना विमान, जे पू. माप कधू ने, ते यकी अधिकं पण सन यायातया सर्वात्माए चंझमाने राहु ढांक के. श्रयया केटसाएक थाचार्य एम कहे जे राहुनु विमान न्हान उतां कायुं , माटे जो काभु यो दोय तोपण पण उज्वसाने योगदन करी शके ते. ए प्रमाणे संग्रहणीसूत्र. पाए वेहु रीते प्रश्न करनारनी शंका टाली. जेम मसीना एक टीपाश्री स्फाटिकनो कटको कालो देखाय, तेम राहुना योगे चंद्रमा कालो देखाय ते. ॥ हवे जंबुछीपने विपे तथा वीजा पण मनुष्यदेवमां एक ताराश्री वीजा ॥ ॥ ताराना विमानोनुं पर्वतादिकना व्याघाते जघन्योत्कृष्ट यंतर, अने ॥ ॥ व्याघातविना जघन्योत्कृष्ट अंतर केटयूँ होय ? ते कहे ते. ॥ तारस्सय तारस्सय ॥ जंबुद्दीवंमि अंतरं गुरुयं ॥ वारस जोयण सदस्सा ॥ इन्निसया चेव वायाला ॥ १ ॥ अर्थ-तारस्सयतारस्सय के एक ताराना विमानथकी वीजा ताराना विमानने जं- बुद्दीवमि के श्रा जंबुछीपनेविपे गुरुयं के उत्कृष्टुं जो अंतरं के अंतर होय तो केटर्बु होय ? ते कहे . वारसजोयण सहस्सा के वार हजार योजन उपरे पुन्नि- सया के० वसो चेव के निश्चयकी. वली वायाला के० वेतालीस उपर एटले (१२२४५ ) योजननुं अंतर होय. ते मेरुपर्वतने व्याघाते ए अंतर जाणवू. जेम मेरु, पृथीवि नीचे दश हजार योजन जामोठे, तेम वली मेरु तथा ताराने एक वाजुए, ( ११२१ ) योजननुं अंतर , तेवुज वीजी वाजुए पण ( ११५१ ) योजननुं अंतर ठे, माटे ए त्रणनी संख्या एकठी करीए, तेवारे एक ताराथी वीजा तारानुं उत्कृष्टुं अंतर (१२२४५ ) योजन थाय. ॥ ६१ ॥ ॥ हवे व्याघाते तथा निर्व्याघाते जघन्य तथा उत्कृष्टुं अंतर कहे ते. ॥ निसढोय नीलवंतो॥चत्तारिसय उच्च पंच सयकूडा॥अजवार रिका ॥चरंति उन्नय ह वादाए ॥६शागवहाउन्निसया ॥जहन्न मेयं तु दोश् वाघाए ।निवाघाए गुरु लहु॥दोगाउय धणुसयापंच॥६३ अर्थ-निसढोय के निपध यने नीलवंत ए वे पर्वत ते चत्तारिसय के चारसे यो- जन नूमीयकी उच्च के ऊंचा ठे. अने ते पर्वतनां पंचसय के पांचसे योजनना उंचा, अने तेना अकं के थर्ड एटले अढीसे योजन जवरि के उपर पहोला , श्रने नीचे पांचसे योजन तथा मध्ये पोणाचारसे योजन पहोला ठे, एवां नव नव कूडा के कूट एटले शिखरो ठे, एम सर्व मती नूमि थकी नवसे योजन ऊंचा थया. ते कूट एटले शिखरना उन्नय के वे बाजुए अऊ के थात थात योजननी श्रवाहाए के अवाधाए रिका के नक्षत्र चरंति के विचरे .॥ ६ ॥ एटले अढीसें योजन शिखरनी पहोलाइ तथा वे वाजुना श्राप थाठ योजननी थवाधा मलीने ठावहा पुन्निसया के0 बसें ने ठगसठ योजन, ते जहन्न के जघन्य .
॥ . हवे पूर्वनी गाथामां सूर्ययकी पचाश हजार योजन चंजमा, थने चंजमायकी ६० संग्रहणीसूत्र. थकी एवं के० ए तारा ताराने, नाव नक्षत्रने माहोमांहे वाघाए केपर्वतादिकनी व्याघाते अंतर . अने निवाघाए के निर्व्याघाते तो गुरु के० उत्कृष्ट अंतर दोगाउ के वे गाउनु, अने बहु के जघन्य अंतर ते धणुसया पंच के पांचसे धनुष्य दे. एहयु सूरपन्नति तथा जीवानिगम प्रमुख ग्रंथोमां कथु , पण महोटी संघयणी तथा जंबुद्धीपपन्नतिमां ए व्याघातनिर्व्याघात कन्यु नथी. ॥ ६३ ॥ ॥ हवे मनुप्यदेवनी वाहेर घंटाकारे स्थिर रह्या जे चंद्र ॥ श्रने सूर्य- तेमनुं माहोमांहे अंतर प्रमाण कहे ते. माणुस नगान बाहिं ॥ चंदा सूरस्स सूर चंदस्स ॥ जोयण सहस्स पन्नास ॥ पुणगा अंतरं दिलं ॥ ६४ ॥ थर्थ-- जे मनुष्यदेवनी सीम एटले मर्यादाकारक माणुस के मानुपोचर नामा नगाउ के० पर्वत तेने चाहिं के बाहेरना जे चंदा के चंमा अने सूरस्स के० सूर्य ठे, ते सूर के० सूर्य श्रने चंदस्स के चंझमाने पटले चंद्रमाथको सूर्यने श्रने सूर्यचकी चंडमाने माहोमांहे जोयणसहस्स पन्नास के पचाश हजार योजननु अणूणगा के थन्यून एटले पूर्ण थंतरं के अंतर ते दि के श्री तीर्थकर गणधरे दी. ॥ ६ ॥ पचाश हजार योजन सूर्यन अंतर कडुं. तेवारे एक सूर्यथकी वीजा सूर्यनु भने एक चंथकी घीजा चंखें अंतर केटलुं थाय ? ते एक गाथाए करी कहे ठे. ससि ससि रवि रवि सादिय ॥जोयण लकेण अंतरं दोश् ॥ रवि अंतरिया ससिणो॥ससिअंतरिया रवि दित्ता ॥ ६५ ॥ श्वर्य-ससि ससि के० चं चंऽनु, श्रने रवि रवि के सूर्य सूर्य, साहिय के साधिक जोयण सरकेण के एक लाख योजनआंतर होइ के अंतर होय. केमके रवि शं- तरिया ससिणो के सूर्यने अंतरे चंद्रमा , अने ससिअंतरियारवि के चंद्रमाने श्री तरे सूर्य में ते दित्ता के दीवंत जास्वर पटले तेजत. एटले एक चंमा भने पीना चंडमाने एक साख योजन उपर एक जोजनमा एकसदीया श्रमतालीश जागे यधिक, तथा एक सूर्य थने वीजा सूर्यने बच्चे एक लाख योजन उपरे एकसवीय उपर जागे अधिक थंतर वे. कारण चंमा थने चंडमा बच्चे सूर्य, विमान अधिक होय. थने सूर्य सूर्य पये चंडमानु विमान अधिक होय, तेथी ते बिमान जेटयु म होटुं दोप, तेटयुं यधिक यंतर जाण. ॥ ६५ ।।
६२ . संग्रहणीसूत्र. बहियाउ माणुसुत्तर ॥ चंदा सूरा अवहिनजोया ॥ चंदा अनीय जुत्ता ॥ सूरा पुण हुँति पुस्सेहिं ॥६६॥ अर्थ--माणुसुत्तर के मानुपोत्तर पर्वतने वहियाज के बाहेरे चंदासूरा के चंग भने सूर्य ठे; ते अवधि के अवस्थित निश्चल ते. अने सदैव सरखा उजोया के उद्य करे वे, एटले सूर्य ते अत्यंत तपता नथी, अने चंजमा अत्यंत शीतलता करता न तेमां चंदा के चंजमा ते सदेव अनीयजुत्ता के अभिजित नक्षत्रे युक्त ते. अने के वली सूरा के जेटला सूर्य ते ते सर्व पुस्सेहिं के पुष्य नक्षत्रे युक्त हुँति के ठे ॥हवे छीपसमुस्रोनेविपे चंसादिकोनी संख्याने अर्थ प्रथम छीपसमुशोनांप्रमाण कहे नहार सागर उगे ॥ सढे समएदि तुल्ल दीवुददी ॥ 5- गुणा उगुण पविचर ॥ वलयागारा पढम वजं ॥६॥ अर्थ- उझारसागर के उझारसागरोपम उगेसढे के० अढी एटले अढीः सागरोपमना जेटला समएहिं के समय होय, तेहने तुज के० वरावर तावर दीव के दीप श्रने उदही के समुख ते. ते एकेक यकी उगणा उगण के० चमणा एटले पहेला यकी वीजो वमणो, ते थकी त्रीजो बमणो, एम पविठ विस्तारे कह्या . तेमांहे पढम के पहेलो जंबुडीप ते थालीने थाकारे , ते के वर्जीने वीजा सर्व छीप तथा समुज ते वलयागारा के वलय एटले चूई कारे . ॥६७ ॥ एज अर्थ विशेषपणे वखाणे वे. पढमो जोयण लकं ॥ वट्टोतं वेटिन ग्यिा सेसा ॥ पढमो जंबुद्दीवो ॥ सयंजुरमणोदी चरमो॥ ६ ॥ थर्थ- पढमो के० पहेलो जंछीप जोयणलकं के एकलाख योजननो, के तेलना पूना सरखो वाटतो ठे, तं के तेदने सेसा के शेप सर्व छीप वेढी के० वींटीने ठिया के रह्या . ते जेम पढमो के० पहेलो जंबुदिवो के वे. तेम सर्व छीप समुच्ची चरमो के वेहोवयनरमण नामा उदही के सः ॥ वली केटसाक छीप अने समुझानां नाम कहे ते. ।। जंबुधाय पुरकर ॥ वाणिवर खीर घय खोय नंदिसरा अरुण रुणवाय कुंडल ॥ संख म्यग जुयग कुस कुंचा अर्थ- प्रथम संयुनीप, बीजो धातकी खंडळीप. श्रीजी पुष्करखरीप, णीवरठीप. पांचमी क्षीरवरहीए. वो तयाहीप: सातमो वावरही FIRनो अनाछीप, अहींयां प्रापपान एबी रानी संग्रहणीसूत्र. घाय ते; पण यहीयांथी एकेका छीपनां त्रण नाम कहेवा माटे अर्थमांडे, दशमो थरुणवरहीप कहेवो, अगीयारमो थरुणवराव जासहीप, ए त्रीजु नाम कडं. एम धारमो कुंडलद्वीप, तेरमो कुंमलवर द्वीप, चोदमो कुंडलवरावजासहीप, पन्नरमो संखहीप, सोलमो संखवरहीप, सत्तरमो संखवरावनास, अढोरमो रुचक, जंगणीशमो रुचकवर, वाशमो रुचकवरावनास, एकवीशमो जूयंग, वावीशमो नूयंगवर, नेवीशमो यंगवरायचास, चोयीशमो कुस, पचीशमो कुसवर, ग्वीशमो कुसवरावज्ञास, सता. वीशमो कोच, थहावीशमो क्रौंचवर, गणत्रीशमो कोंचवरावनास हीप ठे. ॥ए समस्त छीप एकेके समुझे वींच्या , ते समुडोनां नाम कहे वे॥ पढमे लवणो जलहि ॥ वीए कालोय पुरकराईसु ॥ दी- वेसु हुँति जलही॥ दीव समाणेदि नामेहिं ॥ ७० ॥ अर्थ- पढमे के पहेसे छोपे लवणो के लवण नामा जलही के० समुन्न . वीए के घीजे झोपे कालोए के० कालोदधि नामा समुह . तेथकी पागल श्रीजे छीपे पुस्कराईसु के पुष्करवरादिक दीवेसु के छीपनेवि जे जलही के समुपदे, ते दीपसमाणेहिं के छीपने समान नामेहिं के नामेज ते समुसोना नाम हुँति केo . एटी श्रागस बीपहीपने नामे समुना नाम पण जाणवा. जेम वारुणीवर द्वीप पारणीयरसमुज, ए रीते सर्व छीप सरखेज नामे समुझे वीट्या ठे. अने छीप तथा तेना समुनु नाम सर्व एकज . तथा जेवु नाम तेहवो गुण . जेम जंबुवृहे करी जंयुटीप नाम ठे, थने सबण सरखु खारं पाणी माटे लवणसमुड नाम . धावडी पक्ष फरी धातकीखंड नाम . ए रीते वीजा सर्व डीप समुना थर्थ सहित नाम आगया. ॥ ७० ॥ थहीयां जीप समुमना अधिपति जे व्यंतरदेवता, तेहर्नु एक प. स्योपम थायुप्य जाणवू. ॥ दवे पीजा हीपसमुन्ना केवां केवां नाम ठे? ते अतिदेशेकरी कहे . ॥ भानरण यह गंधे ॥ उप्पल तिलएय पनम निदि रयणे ॥ वासहर दद नई ॥ विजया वकार कप्पिदा ॥ ११॥ कुरु मंदर आवासा ।। कूडा नमत्त चंद सृराय ॥ अन्नेवि एव माई ।। पसल वतूण जे नामा॥७॥ तमामा दीवुटी । तिपडो यायार हुँति अरुणाई | जंवूलवणाईया पत्तेय ने अखिझा ॥ ३ ॥ ताणं तिम सूरवरा ॥ वनास जलही प- रंतु किया ॥ देवे नागे जसे ॥ नृएय सयंजुरमणेय ॥ ४ ॥ स-सासरप के दार प्रमुख ने यसकार-तना जेटला नाम , ते नामे घी उत्पल ते संग्रहणीसूत्रं. ६३ समुख . के वस्त्रोनां जेटलो नाम ठे, ते नामे छीप समुफ के. गंध के कूट प्रमुखने नामे, कुमुद प्रमुख जे चंडविकासी कमलो तेमने नामे, तिलएय के तिलकने नामे, एटले वृततिलक कलशतिलकादिकने नामे, अथवा तिलका- दिक वृक्ष प्रमुखने नामे, पलम के० पद्म ते शतपत्र पुमरिकादिक सूर्यविकाशी कम- सने नामे, महा पनादि नवनिधिने नामे, कर्केतनादिक रत्नने नामे, अथवा चक्रव- ति वासुदेवना रत्नने नामे, वासहर के वर्पधर जे हिमवंतादिक पर्वतने नामे, दह के0 सहने नामे, गंगा प्रमुख नळ के० नदीने नामे, कठादिक विजयने नामे, वरकार के माल्यवंतादिक वृदस्कारने नामे, एटले वखारादिक पर्वतने नामे कप्प के सोधर्मादिक देवलोकने नामे, इंदा के शमादिकने नामे. ॥१॥ देवकुरु उत्तरकुरुने नामे, तिर्यकलोकनेविपे मंदर के मेरुने नामे, शादिकोना थावासने नामे, कूडा के कूटपर्वतने नामे, नकत्त के० कृतिकादिक नत्रने नामे, चंडमा सूर्यनां जे नाम वे ते नामे, एम अन्नेवि के अन्य पण एवमाई के ए पूर्वोक्त श्रादे देश्ने प्रशस्त जली वस्तुर्जनां नाम जे जगत्मां . ॥ ३२ ॥ त- नामा के० ते नामे दीवुदहि के छीप अने समुसो ठे, थने पूर्व कह्या जे अरुण- श्रादे करी त्रिप्रत्ययावतार हुँति के ठे. एटले ए अर्थ जे अरुणादिकधी मांडीने को- चसीम त्रण त्रण नामे करी त्रिपत्ययावतार कह्या वे. तेमज वली वीजा यानरणा- दिकने नामे जे छीप समुनो कह्या, तेमां पण एक एकने त्रिप्रत्ययावतार करी देखाडे ठे. जेम हारछीप, हारसमुख, हारवरछीप, हारवरसमुख, दारवरावनासमीप, दारवरावनास समुद्र. एवीरीते नाम कहेवा. एम ते त्रिपत्ययावतार त्यांलगे करवा, ज्यांलगे देवहीप यकी पहेलो सूर्यवरावनास श्रीप, सूर्यवरावनास समुप थने जंबुछीपनामे छीप असंख्याता, तथा लवणसमुजनामे समुफ पण असंख्याता. एम जंयुष्ठीप तथा लवणसमुज थाइदेश्ने यसंख्याता जे कीप थने समुन, पत्तेयते थसंखिद्या के० ते प्रत्येके असंख्याता थसंख्याता समजवा. ॥ ३३ ॥ एवा असंख्याताद्वीप समुड ताण के तेनो यतिम के ठेलो जे सुरवराव नास जखही के० सूर्यवरावनाल समुन ठे, त्यांतीम विपत्ययावतार करीए. तेवार पठी वली सर्व तिठा लोकने ठंडे देवादिक पांव छीप अने ए छीपने नामेज देवादिक पांच समुज, ते प्रत्येक एकका नामे , मार्ट एनो विपत्ययावतार न याय. अने ए य. संख्याता पण नथी. किंतु पांच नाम, हीप समुना एककांज पटा ग नान चीजो कोहीप सनुड नबी, ए नाबार्य वे. पपांचनां नाम कंद वे एक देवकीप ने देवसमुह, चीजो नागहीप ने नागसमुड, श्रीजो जीप बने जदामनुज, चाया श्रीजा घृतयरसमुनुं पाणी गायना घृतथकी सुवादिष्ट, चोया लवणसमुजनुं लवण सरप, कासोदधि, थने चरिम के ठेखो वयंजुरमण-ए वाण समुधमा बहुमता जेनां, एवा महोते. ते कमा के थनुक्रमे थायी रीते कदेवा. तेमां लवणसमुनमा स्कायमें पोजनना शरीरवासावे. कासोदधीमा उत्कृष्टा सातसें योजनना ६४ संग्रहणीसूत्र. भूतहीप थने नूतसमुङ, पांचमो वयंजुरमणकीपने खयंजुरमण समुश-ए पांचेनां नाम कह्यां. जेम था जंबुद्वीपे जंयुवृक्ष ठे, सर्व रत्नमय जगती, ते थार योजन उंची . तेना विजय, विजयंत, जयंत ने अपराजित एवा चार नामे चार दरवाजाना देव ते. तेम वीजा जे असंख्याता जंयुनामे द्वीप ने, अने लवणनामे समुमठे, त्यां सर्वत्र एज स्थिति जाणवी. ते जंबुद्धीपे था जंबुछीपना श्रणाढीया देवनी राजधानी ठे. तेमज अवणसमुञ्जना देवतानी ते लवणसमुझे राजधानी के. एम चीज छीप समुअथाश्री पण समजवु. ॥ ४ ॥ ॥ हवे समस्त समुडोनां प्राणी तथा मत्सोनुं विशेप स्वरूप कहे ते.॥ वारुणिवर खीरवरो ॥ घयवर लवणोय हुँति निन्नरसा ॥ कालोय पुरूरो दहि ॥ सयंजुरमणोय उदगरसा ॥७५ ॥ इस्कुरस सेस जलहीलवणे कालोय चरिम बहुमणा ॥ पण सग दस जोयण सय ॥ तणु कमा थोच सेसेसु ॥ ६॥ थर्थ-एक वारुणीवर समुज्नु पाणी मदिरा सर, धीजा क्षीरसमुज्नु पाणी ते प्रण नाग गौइध थने चोथो नाग मिश्री मिश्रिमित सरखं जाणवू. सरघु पाणी. ए चार समुजना पाणी ते जिन्नरसा के जूदा जूदा खादनां टुंति के वे. पटसे जेवू नाम तेयो परिणामे पाणीनो स्वाद ठे. तथा एक कासोदधि, चीजो पुष्करवर, त्रीजो स्वयंजुरमण, ए त्रण उदहि के० स. मुश, तेनां पाणी सानाविक उदगरसा के मेघ जे वांद तेना पाणी जेवा पालर पा. पानी माफक सादिष्ट . ॥ थने सेस के वाकीना नंदीश्वरसमुझ श्रादे दे. इने भूतसमुफ पर्यंत सर्व समुअनां पाणी ते इकुरस के शेखमीना रस जेवा सा दिष्ट व पदीयां तज, एसी, कसर ने मी, ए चार जण सरखे जागे खेश्ने तेनी साये प्रपनाग थवटायां जे श्वरस ते सरयु पाणी जाणवू. सग २० सानमें दससय एक हजार जायणक योजननां तणु के शरीर । शरीरवाजा . तया स्वयंवरमणमा हजार योजनना शरीरवासा . ए जोयण उसे संग्रहणीसूत्र ६५ धांगुलना माने जाणवा. अने सेसेसु के० शेप वाकीना जे समुड , तेमां श्रोव के थोडा मच ते. अने ते न्हाना पण वे. वली लवणसमुसमा सातकुलकोडीनी जाती ठे, कालोदधीमा नव कुलकोडीनी जाती . अने स्वयंचरमणमां साढीवार कुलकोमीनी जाती वे. ए परमार्थ श्रीजीवानिगमउपांगमां विस्तारपणे वखाएयो , ए रीते सविस्तरपणे छीप समुनो अधिकार कह्यो. ॥ १६ ॥ ॥ हवे प्रति छीपे अने प्रति समुझे चंद सूर्यनी संख्या कहेते. ॥ दो ससि दो रवि पढमे ॥ गुणा लवणंमि धायई संडे ॥वा- रस ससि वारस रवि॥ तप्पनि निदि ससिरविणो ॥७॥ तिगुणा पुविल्ल जुया ॥ अणंतरा एंतरंमिखित्तंमि ॥ कालों ए वायाला ॥ विसत्तरी पुरकर इंमि ॥ ७ ॥ अर्थ-- पढमे के पहेला जंबु छीपनेविपे वे चंमा अने वे सूर्य ते. तथा लवण- समुज्नेविपे तेश्री मुगुणा के वमणा करीए, एटले चार चंद्रमा अने चार सूर्य होय. तथा धातकीखंमनेविपे वार चंद्रमा अने वार सूर्य तप्पनि के तत्प्रभृति ते धात- कीखंग प्रमुख तेहनेविपे निदिह के कह्या जे ससिरविणो के चंजमा अने सूर्य ते. हने ॥ १६ ॥ तिगुणा के व्रण गुणा करीए तेबारे उनीश थाय. तेनी साथे पुविक्ष- जुया के पूर्वना वे जंछीपना अने चार लवणसमुन्ना मली व चंड युक्त करीए तेवारे वेतालीश चंडमा, तेमज वेतालीश सूर्य ते कालोदधि समुउने विपे होय ते. एवी रीते श्रागला छीपसमुझोनेवीपे एज करण करीए तेबारे ते छीपमां चं सू- र्यनी संख्या श्रावे. ते श्रावी रीते जे पूर्वोक्त वेतालीशने त्रिगुणा करतां एकसोने ठ- वीश थाय. तेमां धातकी खंगना चार, लवणसमुजना चार, अने जंबुछीपना वे. ए रीते अढार मेलवता एकसोने चुमालीश चंद्र अने एकसोने चुमालीश सूर्य ते पु- एकरवर छीपनेविपे ठे, पण तेमां श्रडधुं मनुप्यक्षेत्र के. माटे वहोतेर सूर्य थने बहो- तेर चंजमा अहींयां मनुप्यक्षेत्रनी गणतीमां गणवा. माटे उपला पाठमां विसत्तरी पुस्करकंमि एवं कडं ते. अने पावला अई पुष्करवर बीपमा जे बहोतेर चंड अने वहोतेर सूर्य ते ते स्थिर ठे, पण चर नथी. समश्रेणीमा नथी माटे गएया नथी. ते पुष्करवरना एकसो चुमालीशने त्रिगुणा करतां चारसें वत्रीश घाय. तेमां पूर्वना वे जंबूछीपना, चार लवणसमुन्ना, बार धातकीखंडना, थने बेतालीश कालोदधिना मेलवतां चारसे ने वाणु बंड तथा चारसे ने वाणु सूर्य पुष्करवरसमुझे थाय वे. एम श्रागला छीप समुझे अनुक्रमे चंचसूर्यनी संख्या करवानुं करण एज रीते , G संग्रहणीसूत्र. मा नीचो अने नदान उंचां ; परंतु उपर नीचे करी संगातेज चार चरे ने. थ. न्यंतरचारि थनिजित नात्र ते चाहेर न होय, श्रने बाहेरचारि मूल नक्षत्र ते थ- यंतरचारि न होय. ते माटे नक्षत्रनो ममल ते चं सूर्य अने प्रद संगाते थनि- यतस्थिति योगीज होय. ॥ हवे जंबूझीपनेविपे चंद्रसूर्यना मांडसानी वक्तव्यता कहे . ॥ पन्नरस चूलसीइसयं ॥ इहससि रविमंडलाइं त्तकित्तं ॥ जो- यण पण सयदसदिय ॥ नागा अडयाल गसहा ॥१॥ . अर्थ-मंडल एटले एक सूर्य दक्षिण दिशिथी चाली उत्तर दिशाए श्रावे, अने धीजो उत्तर दिशिथी चाली दक्षिण दिशाए थावे, एक थहोराने थर्ड मंडसदेत्र दक्षिण दिशिनो सूर्य अने अर्ज मंडलदेव उत्तर दिशिनो सूर्य उलंघे वेड मल्या मंगसाकार थाय. तेमाटे एने मंडल कहीएं. मंडसनं क्षेत्र जेटला क्षेत्रमा चंडमा सूर्य पोत पोतानां मंडल भ्रमण करे, ते क्षेत्र पांचवें दश योजन उपर एक योज- नना एकसठीया अडतालीश नाग , ते नीचे गाथाना अर्थमा लखे . पन्नरस के पंदर मांडला चंझमाना , अने चुलसीइसयं के ( १०४ ) मांडला सूर्यना ठे. इह के ए ससि रवि ममलाइ के चं सूर्यना मांडला तरिकत के ते. हनुं क्षेत्र जंबुद्धीपनेविपे जेटलु २ तेटयूँ कहे . जोयणपणसय दसहिय के पां. चसे दश योजन अने उपर एक योजनना सहा के एकसठीया नागा अभ्यास के थडतातीश नाग अधिक एटला क्षेत्रमा सर्व मामला . ॥ ७ ॥ ॥ हवे एनुं गणतीए परिमाण करे . ॥ तिसि गसता चउरो ॥ ग ग सहस्स सत्त नश्यस्स ॥ पणतीसं च छ जोयण ॥ ससि रविणो मंडलं तरयं ॥२॥ अर्थ-एक योजनना गसपा के एकशठ जाग करीये, तेवा तिसि के त्रीश जाग थने ग के एक गसम्स्स के एकसवीथा नागना सत्तजश्यस्स के सात जाग करीएं, तेवा चूरणीथा चउरो के चार नाग, श्रने पणतीसंच जोयण के पां- प्रीश योजन उपर पटसुं ससि के चंद्रमाने मांडले मांडले अंतर . भने सुजोयण के ये योजन- रविणो के सूर्यने मंडल के ममला मंडलाने अंतरयं के अंतर दे. तेदनी गणती यावी रीते हैं, जे सूर्यना एकसो चोराशी मांडताना एकसो व्यासी थंतरा दे, ते एकेका यंतरानुं परिमाण वे योजन , तेहने एकसो व्याशी गुणा करीए, तेवारे सर्व मी त्रस गश जोजनांतराना थाय. बली सूर्यनो पक संग्रहणीसूत्र. ६५ एकेका मंगलम ( विमानतुं ) जाडपणुं जोजनना एकसठीया अडतालीश नागर्नु ठे, तेने एकसो चोराशी मामले गुणीये तेवारे ( ३२ ) नाग थाय. तेहने (६१) जाग दीजे तेवारे ( १४४ ) योजन अने उपर एक योजनना एकसठीया अडतालीश नाग वधे, ते पूर्वोक्त आंतराना त्रणसे ठसठ योजनमां नेलीये तेबारे सर्व मली पां- चसो दश योजन, अने एक योजनना एकसठीश्रा अमतालीश नाग उपर, एटलु सूर्यने चार चरवानु; एटले विचरवानुं क्षेत्र होय. ए सूर्यने विचरवाना क्षेत्रनी गणती कही, तथा चंडमा अने सूर्य ए वेचना मामला मांडलानुं अंतर पण कडं. हवे चंडमाना मांडला पन्नर ठे, तेना आंतरा चउद वे. ते एकेका मांडला, जा- डपणं योजनना एकसवीश्रा उपन्न नागनुं . तेवारे सर्व मली (110) जाग थया, तेने एकसते नाग आपीएं, तेबारे तेर योजन उपर एक योजनना एकसठीया सम- तालीश नाग वधे; तथा पन्नर मांडलाना चउद आंतरा ठे, ते एक मांडलाथी वीजा मांडलानुं अंतर पांत्रीश जोजन उपर एकसठी त्रीश नाग, तथा एक एकसठीश्रा नागना सात नाग करीएं तेवा चार जाग. एटर्चा अंतर. तेवा चउद श्रांतरा ते. माटे आंतराना योजनने चउद गुणा करीएं तेबारे ( भए७) योजन उपर एकसठी एक नाग वध्यो, ते पूर्वोक्त पन्नरे मांडलाना जामपणानो तेर योजन अने एकसनीया सडतालीस नाग थायवे. ए वन्ने साये मेलवीए तेवारे पांचसो दश योजन अने एक योजनना एकसतीया अडतालीश नाग उपर थाय. एटवू चंडमाना मंडलने विचरवानुं क्षेत्र जाण. ॥ २ ॥ हवे ए चंद्र सूर्यना केटला मामला जंबूष्ठीपमां तथा केटला लवण समुषमा ठे? ते कहेठे. मंडल दसगं लवणे ॥ पणगं निसलंमि दोश् चंदरस ॥ मं- डल अंतर माणं ॥ जाणपमाणं पुरा कदियं ॥ ३ ॥ पणसही निसर्टमिय ॥ उन्निय वादा जोयणं तरिया ॥ ईगुणवीसंतु सयं ॥ सूरस्सय मंडला लवणे ॥ ४ ॥ अर्थ-प्रथम चंजमाना दश मामला लवणसमुरुमां ठे, अने पांच मांडला जंबूही- पमांहे निषधपर्वत उपर ठे. ए रीते पन्नर मांडला, तेना अंतरर्नु माणं के प्रमाण पांत्रीश योजन अने एकसठीया त्रीश नाग श्रने चूर्णीया चार नाग जपर, तथा जाणपमाणं के विमाननुं प्रमाण ते जेम पुराकाहियं के० पूर्व उपन्न नागर्नु कयुं , तेम जाणवू ॥७३॥ श्रने सूर्यना निपधपर्वत उपरे पांसह मामला, तेमांइन्निय के वे मंगल वादा के निपध पर्वतने बाहेर हरिवर्पनी जीव्हाने अग्रतागे; ए रीते जं.
संग्रहणीसूत्र. यूटीपमाहे सूर्यना पांसठ मांडला, ते महोटी संघयणीमांहे तथा ज्योतिष् करंगक पयन्नामा भमसविचार प्रकरणमांहे “सहीनिसिमिय तिन्निय वाहाए, एडवो पाठ ते परंतु आंकने वर्त्तारे तो “तेसहियनिसदमी" ए पाउ मले; ते गीतार्थ वि. चारी जोवू. श्रने ( ११५) सूर्यना मंडल लवणसमुजमाहे. ते सर्व मंडलर्नु परस्पर माहोमांदे सुजोयणंतरिया के० वे योजनन अंतर ॥ ४ ॥ ॥ हवे जंबूधीपमाहे चंडमा तथा सूर्यनुं चारदेव केटला योजन ? ॥ थने लवण समुअमाहे केटला योजन ? ते प्रगट करे ॥ ससि रविणो लवणंमिश्र ॥जोयण सय तिन्नि तीस अदि- याई॥ असियं तु जोयण सयं ॥ जवुद्दीवंमि पविसंति ॥५॥ थर्थ-ससि के चंजमा थने रविणो के सूर्यन चारक्षेत्र लवणंमिश्र के खवण समुअमाहे जोयणसयतिन्नि के० वणसो योजन अने तीस के त्रीश उपर होय. अने पागे वसतां श्रसियंतुजोयणसयं के० एकसोने एंशी योजन ने एक योजनना एकस- गीया अडतालीशनागे थहियाई के अधिक जंबुद्दीवमि के जवूधीपमांहे पविसंति के प्रवेश करी सर्व अन्यंतर मंडल करे. ए सर्व मली (५१०) योजन अने एकस या (10) जाग उपर यया. ते जंबूझीपथकी नीकलीने ( ३३० ) योजन सवण- समुअमांहे पैसे, पाठो वसतां ( २०० ) योजन जंबीपमाहे प्रवेश करी सर्व- थत्यंतर मांडसा करे, थने नक्षत्र तारानं एकज मंडल. जे नक्षत्र जे मंडले चार करे, ते नक्षत्र तेहज मंगसे फरे पण दक्षिणानचरायन होय नही. ॥ ५ ॥ ॥ दवे छीपसमुअमांहे ग्रह नक्षत्र थने तारानी संख्या जाणवामाटे उपाय कहे.॥ गद रिक तार संखं ॥ जवेवसि नाज मुददि दीवेवा ।। तसस्स- सिदि एग ससिणो ॥ गुणसंखं दो सवगं ॥६॥ के० ग्रहनी रिक के नक्षवनी, अने तार के तारानी संखं के० संख्या ते जन्म के जे उदहि के उदधि एटले समुअनेविपे वा के अथवा दीवे के ही पनेविपे नाउसि के जाणवा सीए एटले वांगीए, तस के ते डीप समुझे जे- टसा ससिहि के चंमा होय तेटला मांडीने एगससिणो के एक चंद्रमानो जे टमा प्रह, नक्षत्र, तारादिकनो परिवार ते, तेनीसाथे गुण के० गुणीए, तेवारे ग्रह। नदान, तथा तारानी संबं दो सव्वगं के सर्य संख्या थावे. उदाहरण-जैम समयसमुत्रमा घार चंझमा वे; ते एकेका चंझमाने थहाशी यर्थ-गद संग्रहणीसूत्र. १ अधाशी ग्रहनो परिवार , तेहने चार गुणा करीए तो ( ३५५ ) ग्रह थाय, एमज अहाविश नक्षत्रने चार गुणा करीए तेवारे एकशोने वार नत्र थाय. तेमज तारानी कोडाकोडी जेटली पूर्वे कहींठे, तेहने चारगुणा करीए, तेवारे वे लाख कोडाकोमी समसठ हजार कोडाकोडी नवसे कोडा कोमी एटली तारानी संख्या होय. ए रीते सर्व छीपसमुज्नेविपे उपाय करतां जq, तो ग्रह नक्षत्र श्रने तारानी संख्या श्रावे. ए रीते सर्व ज्योतिपीनी वक्तव्यता विस्तारपणे कही. ॥ ६ ॥ ॥ हवे वैमानिकनी बात कहेवे. तेमां प्रथम एनां विमान कहे. ॥ वत्तीस हावीसा ॥ वारस अड चन विमाण लकाई ॥ पन्ना- स चत्त व सहस्स ॥ कमेण सोहम्ममाईसु ॥ ॥ सुस- य चनसुसय तिग ॥ मिगारसदियं सयं तिगेदिहा ॥ मजे सत्तुत्तर सय ॥ मुवरि तिगे सय मुवरि पंच ॥ ७ ॥ अर्थ- सोधर्मे वत्रीश लाख, ईशाने अहावीश लाख, सनत्कुमारे वार लाख, मा. हैंझे आठ लाख, ब्रह्मदेवलोके चार लाख विमाण के विमान जाणवां. लकाई के लाखनी संख्याए. लांतके पचाश हजार विमान, शुक्र देवलोके चत्त के० चालीश हजार, सहस्रारे ठ हजार, सहस्स के हजारनी संख्याए. कमेण के ए अनुक्रमे सोहम्माइसु के सौधर्मादि देवलोकनेविपे विमाननी संख्या जाणवी. ॥ ॥ श्रा- पत तथा प्राणत ए इसु के वे देवलोकनेविपे सयचन के चारसे विमान, अने थारण तथा अचुत ए उसु के वे देवलोके मली सयत्तिगं के त्रणसो विमान जा- एवा. हेवला त्रण ग्रैवेयके गारसहियं के एकसो अगीयार विमान. मझे के० व- चला त्रण ग्रेवेयके सत्तुत्तरसयं के एकसो सात विमान, उवरितिगे के उपरना ए त्रण प्रैवेयके सय के सो विमान ठे. ने उवरि के उपरे पांच अनुत्तर विमाने पंच के पांच विमान ठे. ॥ ७ ॥ ॥ पूर्वोक्त विमानोनी एकंदर संख्या तथा विमानादिकनुं स्वरूप कहे ते. ॥ चुलसी लरक सत्ताणवश्॥ सहस्सा विमाण तेवीसं ॥ सबग्ग मुढ लोगंमि ॥ इंदया विसहि पयरेसु ॥ गए ॥ अर्थ-चुलसीइ लरक के चोराशीलाख सत्ताणवश सहस्सा के सत्ताणुह्जार श्रने तेवीस के नेवीश उपरे, एटला सवग्गं के० सर्वाग्र संख्याए . थने उट्ठलोगंमि के जर्वलोके जे वासठ प्रतर ठे, तेहना मध्यनागनेविपे वासवे प्रतरे एकेकुं इंजक वि- मान वे. तेवारे वास प्रतरे वास अक विमान वे. ॥ ए॥
जेम रायणनां फूल तुटां विखेख्यां थकां जेम तेम वृटां विखरे, ते रीते पुप्पावकिर्ष २ संग्रहणीसूत्र चदिसि चनपंती ॥ वासहि विमाणिया पढम पयरे ॥ न- वरि इकिक हीणा ॥ अणुत्तरे जाव इकिक ॥ ए० ॥ अर्थ-ते एकेका इंधक विमानयकीचारदिशाएवास पासव विमाननी चार श्रेषी . अहीयां नावार्थ एव् जे पहेझुंउमुनामे इंधक विमान वाटलु दे. तेहनी चारदिशाए चार पंक्ति वास वासर विमाननी नीकली. वली वीजाप्रतरना वीजाऽऽक विमानधी चारे. दिशाए चारपंक्ति एकस एकस विमाननी नीकली. पठी ते उपरे प्रतरे प्रतरे चारे दिशिनी पंक्तिए पंक्तिए एकेकुं विमान हीणा के घटामतां, एम या के० यावत् सर्वाय- सिद्धे बासवमे प्रतरे एकेका विमाननी चार पंक्ति जाणवी. एटले त्यां चार दिशाए चार पंक्ति , श्रने एकेकी पंक्तिए एकेकुं विमान ठे. ॥ एक ॥ इंदय वहा पंतिसु ॥ तो कमसो तंस चनरंसा वट्टा ॥ विविदा पुप्फवकिन्ना ॥ तयंतरे मुत्तुं पुवदिसिं ।ए॥ अर्थ-तिसु के ते पंक्तिनेविपे इंदय के इंधक विमान ते वट्टाके वाटवें वे ने सर्वनी वचमां . तो के तेवार पठी कमसो के अनुक्रमे श्रेणीविषे पहेला तंस के त्रिखूणां विमान , ते पठी चउरंसा के चोखूणां , ते पठी वली वट्टा के० बाटला वे. ए त्रण रीते पंक्तिगत विमान , अने नंदावर्त स्वस्तिकादिक विविहा पुप्फवि- कन्ना के० विविध प्रकारना संस्थाने करी सहित पुप्पावकर्ण विमान , तयंतरि के ते पूर्वोक्त चार पंक्तिठना अंतरनी बच्चे ए पुप्पावकिर्ण विमान , ते मुत्त पुव दिसि के एक पूर्व दिशि मूकीने वाकीनी त्रण दिशिने विपे पुष्पावकिर्ण विमान , विमान तुटां ठे. ॥ ए॥ ॥ हवे पहेला प्रतरनी एकेकी पंक्तिनां वास वास विमान चारे दिशाए । ॥ कीया कीया स्थानके ठे ? ते कहे ते.॥ एगं देवे दीवे ॥ ज्वेय नागोदही वोधये ॥ चत्तारि जकदीवे ॥ नूय समुद्देसु अठेव ॥ ए॥सोलस सयंजुरमणे ॥ दीवेसु पहिया- य सुरनवणा ॥ गतीसंच विमाणा ॥ सयंचरमणे समुद्देय ॥ ए३ ॥ अर्थ- एग के० पहेला प्रतरतुं पहेवू पंक्तिविमान ते देवेदीये के देवडीपे रे, ते एकेकुं चारदिशाएते, थने पुर्वयनागोदहीसु के वे विमान नागसमुन्नेविषे वो धवे के जाणवा. तथा चत्तारिजलदीव के चार विमान जीपने विषे ठे. वली अप समुद्देसुथठेच के० नूतसमुजनेविप था विमान ने सोल विमान संग्रहणीसूत्र. ७३ खयंजुरमण नामा छीपनेविषे पछियाय के प्रतिष्ठित एटले रह्यां ते. सुरजवणा के देवतानां जुवनवे. तथा गतीसंचविमाणा के एकत्रीश पंक्तिनां विमान ते स्वयं- रमणसमुअनेविपे ते. ए सर्व नेलां करीए तेवारे एक दिशाए एक श्रावलि एटले पं. क्तिमांदेला वासठ विमान होय. एम चारदिशाए . ॥ ए३ ॥ हवे चारे दिशाए वीजा प्रतरनां एकस विमानोनी समश्रेणी शी रीते ? ते कहे . वह वढे स्सुवरि ॥ तंसं तंसस्स जवरिमं दोश्॥ चउरंसे चनरंसं। नढंतु विमाण सेढीए ॥ ए४ ॥ अर्थ-वहवस्सुवार के वाटला उपरे वाट विमान ठे, अने तंसंतंसस्सनवरिमं- होश के विखूणाउपरे बिखूणं विमान होय, तथा चजरंसंचजरंसे के चजखूणा ज- पर चउरखूणुं विमान ठे. एम उपराउपरे नटुंतुविमाणसेढीए के० ए ऊर्ध्वलोकने विपे विमाननी श्रेणी . ते मायकी एकेक घटामीए ते ज्यहां लगे वासरमे प्रतरे स. वार्थ सिझे शक विमानथकी चारे दिशाए एककुं त्रिचूर्णविमान देवछीप उपरे दे, त्यां लगे. सर्व प्रतरनेविपे चारे पंक्तिने मध्यनागे अकविमान वाटला . त्यहां थकी चारे दिशाए विमाननी पंक्तिनेविपे अनुक्रमे बिखूणां चार विमान, पठी चो- खूणां चार विमान, पठी वाटलाकारे चारे दिशिनां चार विमान, तेवार पठी वली नि. खूणां,चजखूणां वाटलां-एम करतां ज्यहां लगे श्रेणी पूरी थाय,त्यहांलगे थनुक्रमे कहेवू. जे वाटलां विमान ते वलयाकार होय. अने संघोडाने याकारे त्रिखूणां विमान है तथा नाटकना अखामा सरखा थाकारे चोखूणां विमान वे. ॥ ए४ ॥ सधे वह विमाणा ॥ एग ज्वारा हवंति नायबा ॥ तिणिय तसविमाणे ॥ चत्तारिय हुँति चनरंसे ॥ ए५ ॥ अर्ध- सदेव विमाणा के० सर्व वाटलां विमाननेविपे एगवाराहवंति के० एक • एक पारणं होय ते नायदा के० जाणवा योग्यवे. तया तिणियतंस विमाषा के० वियूणां विमानने विपे प्राण त्रण दरवाजा होप थने चत्नारियहुँति चरने के० चोवृणां विमा. ननेविपे चार चार दरवाजा होय. ॥ ५ ॥ पागार परिफित्ता ॥ वदृषिमाणा वंति संयवि ।। चनरंस विमाणाणं ॥ चनहिसिवेश्या होई॥ २६ ॥ श्रयं-पागार के प्राकार ले गट - तेर की परिजिना २० परिक्षित पटते विख्या धका बहविमाता फे० बाटलां विनान वंति २0 ट्रोय. संधि नबने, बने चरसविनापा के जे चतुरंत्र एवं चार मीनां विमान नेहने पर :
४ संग्रहणीसूत्र. दिसि के चारेदिशिए वेश्या होइ के वेदिका होय. जे कांगराविना गढ होय तेहने वेदिका कहीये. एटक्षे समस्त वाटलां विमानने कांगरा सहित कोट होय. थने चोखू- सीयां विमाननी चारै दिशाए कांगरा विना सादो कोट तेहने वेदिका कहीए.ए६॥ जत्तो वह विमाणा ॥ तत्तो तंसंस्स वेश्या हो ॥ पागारो बोधवो ॥ अवसेसेहिं तु पासेसु॥ ए७ ॥ थर्थ- जत्तोयदृषिमाणा के जे दिशिए वाटलां विमान होय, तत्तो के० ते दि. शाग संसंसस के० विग्णीयां विमानने वेश्याझोड के वेदिका होय. अने श्रवसे- रोहिं फेल पाकी सर्व पासेसु के० वाजुने विपे पागारो बोधवो के प्राकार ते गढ जा. एपो. मिणीयां विमाननी जे दिशाएवाटलां विमान , ते दिशाए कांगरा विनानो कोट , थने पीजी बेच दिशाए कांगरा सहित कोट वे. ॥ एy ॥ प्रायखिय विमाणाणं ॥ अंतरं नियमसो असंखिड़ी संखिझामसंखिळां ॥ नणियं पुप्फावकिनाणं ॥.एक्॥ वर्ष-यापसिययिमाणा के प्यायलिकात जे चासो विमान ठे, तेने विपे मांदोमांद तरं . थंनर नियमसो ० निश्चययकी थसंखिळं के असंख्याता पामगर्नु के बने मंपिझामसंवि के संग्याता योजना तया असंख्याता योजन पा पुमाफिला पुष्पायकिण विमान तेने अंतरी जाणियं के कर्पु के. एटी एक परिमित टामीने प्रण दिशिनां पुष्पावकिर्ण विमान , तेहने परस्पर श्वेतर पटनाएको तो गंग्याता योजनन , थने केटसाएकने असंख्याता योजन® उ. प्रचंत मुरदिगंधा ॥ फासे नवपीय मग्य मुहफासा ।। नियापारम्मा ॥ सयंपदा ते विरायंति ॥ एए । - हव ते विमान थचन के० यत्यंन सुरहिगंधा के सुरनिगंधमय में, तथा प कमों की नापीय केः मायणनी पर मध्य के मृा , एटी मुकुमार बने महाचमा के मुगकारी ने जहनो, यक्षी निजुङ्गोया के नित्यप्रते सोवन है, ना : मनोहर , सयंपदा के त पोतानी प्रना जे कांति ते धरने विनि : विगतमान ॥ ॥ दन्हित इंटा ॥ दादि श्रावती मुणेयया ॥ जे पुण उत्तर इंदा॥ उतर प्रायत्री मुग नेमि ॥ २०॥ ई-औरफिदेहदा ने दक्षिण विशिय मामिड तया सनकुमारंड है, long.biian Ward. TU Bikanira संग्रहणीसूत्र. तेहनां दाहिण के दक्षिण दिशिनी आवली के विमाननी श्रेणीनां विमान ते मुणेयवा के जाणवां. तथा जे पुण के जे वली उत्तर के उत्तर दिशिना ईशानड तथा माहें ते उत्तर के उत्तरदिशिनां विमाननी श्रावली के श्रेणी ते तेसिं के तेमनी मुणे के जाणवी. ॥ १० ॥ पुबेण पश्चिमेणय ॥ साममा आवली मुणेयवा ॥ जे पुण वह विमाणा॥ मनिला दादिणल्लाणं ॥ २०१॥ अर्थ- पूर्व दिशि अने पश्चिम दिशिना विमाननी थावली के श्रेणी ते सौधर्म तथा ईशान ए वे इंजने सामला के सामान्यपणे साधारण सरखी जाणवी. तथा जे पुण के जे वली वहविमाणा के वाटलां विमान मनिल के मध्यनागने विपे ठे, ते दाहिणखाणं के दक्षिण दिशिना लोधमसना जाणवां. ॥ १० ॥ पुरण पटिमेणय ॥ जेवहा तेवि दाहिणिक्षस्स ॥ तंस चनरंसगा पुण ॥ साममा हुँति पुण्हंपि ॥ १० ॥ अर्थ- पूर्वदिशि अने पश्चिम दिशिनां विमाननी श्रेणीने विपे जेवहा के जेटलां वाटलां विमान , तेवि दाहिणिन्सस्स के ते पण दक्षिण दिशिना सोधमनां . थने जे तंस के त्रिखूणीयां अने चउरंसगा के चोखूणां विमान ठे, ते पुण के बली सामला के सामान्यपणे एहं पि के निश्चयकी सोधर्म तथा ईशान मली वेउ इंजना टुंति के ठे. एटले तेहना वे इंश अर्को थर्ड धणी जाणवा. ॥ १७ ॥ ॥हवे प्रतिदेवलोके श्रेणीनां विमाननी संख्या प्राणवा माटे उपाय कहे ते.॥ पढमंतिम पयरावलि ॥ विमाण मुद नृमि तस्समासई॥ पयर गुणमिह कप्पे ॥ सबग्गं पुप्फकनियरे ॥ १०३ ॥ अर्थ-सोधर्म अने शानादिदेवलोक क्रमे पढमं के० पद्देला प्रतरनी थावली के पंक्तिनी विमानसंख्या मुह के मुख कहीएं. अने अंतिम के नेता प्रतरनी थाव- लीना विमाननी संख्या नूमि कहीएं. तस्स के ते मुख अने नूमिना विमानोने ए. कगं करीए तस के तेने समास कहीएं. तेनु यछ के अर्क करीएं. पठी इच के इष्ट जे वांवितदेवलोक, तेना जेटला पयर के प्रतर होय, तेटले प्रतरे गुणं के गुणीए तेवारे ते वांवित कप्प के देवलोके थावतीका विमानोनी सवग्गं के० सर्व संख्या लाने. उदाहरण-जेम सौधर्म तथा ईशान ए वेळ देवलोकनेविपे मुख (२४ए ) वि. मान, अने वसे एक नूमी, ए वे एकगं करीएं तेवारे (४५०) थाय. एहनुं थर्ड . ANAVR HAND BHARAT ७६ संग्रहणीसूत्र. करीएं तेवारे वसो पचीश थाय. तेने ए वेळ देवलोकना पोताना तेर प्रतरे गुपीएं तेवारे सौधर्म तथा ईशाननां विमाननी श्रेणीनी सर्वान संख्या (२ए२५) यायः इवे ए बेन देवलोकनां सर्व मली सालाख विमान ; तेमादेवी ( २२५) श्रे णीनां विमान काढीएं तेवारे (५ygosy ) एटलां पुप्पावकिर्ष विमानो पठवाडे रहे. ए रीते आगला देवलोक पण विचारणा करवी. ए रीते मुख, नूमि तथा समा- सादि करणना उपाय जापवा. ॥ १०३ ॥ ॥ हवे कीया देवलोके, कीया प्रतरे, केई पंक्तिए, केटलां निखूणां विमान, केटलां चड- खूणां, केटलां वाटलां विमान होय ? तेनी संख्या करया सारु उपाय कहे . ॥ गदिसि पंति विमाणा॥ तिविनत्ता तंस चनरंसा वहा ॥ तंसेसु सेस मेगं ॥ खिवसेस उगस्स शकिकं ॥ १०४ ॥ तंसेसु चउरंसेसुय तो रासि तिगंपि चजगुणं काज ॥ वहेसु इंदयं खिव ॥ पयरधणं मीलियं कप्पे ॥२०॥ थर्थ-यांच्या देवलोके वांच्या प्रतरनी एक दिशिनी पंक्तिनां जेटलां विमान होप तेने तिविनत्ता के प्रण जागे वहेंचीएं, तेवारे अनुक्रमे तंस के त्रिखूणां, थने चउरंसा के चारखूणां, तथा वहा के वाटक्षा एवा त्रण नाग थाय. ए रीते के रता सेसमेगं के० शेप जो एक वधे तो तंस के त्रिखूणांमाहे खिवसेस के नेली अने जो अगस्स के ये वधे तो इक्किं के एकेको नेलीएं ॥ २० ॥ एटसे एक निपूणामांदे नेलीएं, थने वीजो चारखूणामांडे नेलीएं, तेवारे एक दिशिनां त्रि सूर्णा, पारस्पूणां, अने वाटलां विमाननी संख्या थाय. तो के तेवार पठी ए राति- तिगंपि के प्रण राशी मांदेली एकेकी राशीने प्रत्येक चगुणं काज के चारगुण- हरीने पनी यहेसु के वाटसां विमानमाहे इंदयंखिय के एक इंधक विमान ना पीएं, तेवारे वांछित पयर के प्रतरने विपे धणं के त्रिखूणां, चोखूणां श्मने बाटल विमान-तेनी संख्या थाय. सर्व प्रतरतुं धन तेर यादि प्रतरनी विमान संख्यान एफनी मिशियं के मेसवीएं तेवारे कप्प के सौधर्म ईशानादिक वांगीत देवसो सर्व धन होय. सर्व विमानोनी संख्या थायः ॥ १०५ ॥ उदादरण-जेम सौधर्म तथा शान देवखोकना पेदेखा प्रतरे एकदिशिए घास- विमान . ते प्रण जागे व्हेंचीएं, तेबारे एकेका लागेवीश वीश थावे; वाकी ये व तेमादेष्टो एक निम्यूषामाद नेली, चीजो चौमामानेला तेवारे एकयीश कि स्तूपा याप, एकवीश चोचूषां याय यने वीश वाटलां थाय.
संग्रहणीसूत्र. 30 पठी पत्रण राशीनां वासव विमानने चौगुणां करीने वाटलांमाहे एक इंधक विमा- न नेलीएं, तेवारे पद्देला प्रतरनी चार दिशिनी चारे पंक्तिए मलीने चोराशी निखूणां, तथा चोराशी चारवृणां थने एक्याशी वाटलां-सर्व मली बसें ने जंगणपचाश घाय. एमज चीजे प्रतरे एक दिशिए एकसठ विमाननी पंक्ति , तेना त्रण नाग क- रतां वीश वीश थावे, अने उपर एक वधे ते निम्बूणामांदे नेलीएं, पी ए ऋणे रा- शीने चार गुणां करीएं, तेमांहे एक इंअकविमान वाटलांमाहे नेलीएं, तेवारे वीजे प्रतरे चोराशी विमान त्रिवृणां, अने एसी चारखूणां, तथा एक्याशी बाटलां मसी (२४५ ) ययां, एम सर्व प्रतरे प्रतरे नावना करीएं; तेबारे तेरमा नेता प्रतरे (२०१) थाय. ए सर्व तेर प्रतरना विमानोनी एकंदर संख्या (एG) त्रिखूणां, (ए७२) चौरचूणां, (एद५ ) वाटलां मली (२एश्य ) थाय. वीजा देवलोके पण एज रीते नाबना करवी. तथा सोधर्म अने ईशान ए वेज मस्यां थकां वलयाकार ले. तेमांहे अर्ज सौधर्मनां अने श्रई ईशानेजना, एम एक वलयमांहे वे इंध ठे. त्यां मध्यनागे तेर यंत्रक विमान वे. तेमांहे तेरमा प्रतरे सोध- मज सौधर्मावतंसकनामा अकविमान वे. त्यांनी उत्तर दिशाए असंख्याती कोमा- कोमी योजन जाइएं; त्यां शानेनुं जकविमान वे. पूर्वनी तथा पश्चिमनी श्रेणीमां- हेला जे वाटलां विमान वे ते सोधमजना जाणवां. अने बिखूणां तथा चौखूणां वि- मान जेटलां वे, ते सर्व वेज जना अर्को थर्ड जाणवा ते प्रथम कह्यां वे. ॥ हवे सोधर्मनां वाटलां, तथा त्रिखूणां, थने चोखूणां केटलां विमान वे ? तथा शानंजना केटलां विमान वे ? तथा पुप्पावकिर्ण केटलां विमान ठे? ते जुदांजुदां प्रत्येके प्रत्येके महोटी संघयणीनी गाथाए करी कहे . ॥ सत्त सय सत्तवीसा ॥ चत्तारि सयाय हुंति चनणगया। चत्तारिय गसीया ॥ सोहम्मे हुँतिवद्याइ ॥ २०६॥ थर्थ-सौधर्म देवलोके सातसे ने सत्तावीश बाटलां विमान ठे, अने चारसे चो- राणुं निखूणां विमान, तथा चारसें व्याशी चनखूणां विमान. ए सर्व मली सत्तरसो ने सात विमान पंक्ति एटले श्रेणीनां वे. तथा (३रएए३ ) एटलां पुप्पावकिर्ण वि- मान , ए रीते सर्व मली बत्रीशलाख विमान सोधर्मदेवलोके जाणवां ॥१०॥ एमेवयईसाणे ॥ नवरं वाण दोइ नाणत्तं ॥ दोसय अहत्तीसा॥ सेसा जद चेव सोहम्मे ॥ १० ॥ अर्थ-ईशानदेवलोके एटबुं विशेष जे वाटलां विमान वसो श्रान्त्रीश ठे, तेसा....
हामीमा देशीक थरिटनामा त्रीने प्रतरे जई रया, ए तमस्काय नीचे मन चाहा गयाना नसीयाने याकार , यने उपर, कमाना पांजराने मर्नु मदानीलार्य पम कहे ठेके, कोशः मदर्डिक देयता प्रा देईने नकारने मंग्याना योजन विन्नार नबंध, परंतु उपरे थर्म। दरे नाममा देवताकना प्रोजो प्रतर, यां यरिविमानने पार विरमददिनीनर दे देगी ने देपाडेले. तमां अनादिशिनी ពួច संग्रहणीसूत्र. के शेप एटले याकी जहचेवसोहम्मे के जेम सोधर्मनां त्रिखूणां विमान (४४) नया चौमूण विमान (४६), तेटखां ईशान देवलोकमां पण . ए सर्व मझ्या घका घारसी श्रहार पंक्तिविमान ईशानदेवलोके वे. अने (२४एGU२ ) एटलां पु. यकिन धिमान है, सर्व मली थहावीश लाख विमान ईशानदेवलोक मध्ये . तथा मनरमार थने मादें मली यलयरूप याय यां पण सनत्कुमारे (५५२ ) वाटस विमान, (३५६) निम्यूषां विमान थने (३०) चोखूणां विमान मली (१२२६) वनिधिमान ने (११) पटला पुष्पायकि विमान. सर्व मली वारसाख दि. मान दे. मादेड ( २५० ) याटलां, (३५६) त्रिखूणां, () चोखूणां. एम सर्प ममी (173) जि.पिमान, नया (१६) पुष्पावतंसक विमान मेली श्रावतास्य दि. मान. एम दीजा सर्व देवसानां विमाननी संख्या यंत्रयी जाणधी. पंक्तिनां विमान रिगान गांदोमांदि त्यसम्पाना योजननुं अंतर . अने पुष्पायकिर्ण विमानतुं मां. होगांद गंगवाता योजन, नया कोइकर्नु असंख्याता योजनन अंतर ठे. ॥ १७ ॥ यसोशनिक देय कीया देवसोकथने कीया विमाने वसे वे? तेश्रहीया प्रसंगागत वहे. तीपयकी तिरना थसंग्याता बीपसमुह उबंधीएं तेयारे थरुणव मानी पदिकानाडामा अरुणवरनामा समुनीमांहे येतातीश एजार पोशन जाणे, ग्यां पाताना उपरना तशीयाथी यो अपकायमयमहांधकाररूप भाप मारली ने, ने अगीयारसो योजन मुधी जीत सरखो थश्ने पनी तिरना EPICT मा माधर्म, शान, सनत्कुमार, मां - ए चार देवलोकन पर, हनु मम्मान . न धुरथा मंग्याना योजनउचो . नीचे विस्नारे सं. गांजन, त्यांची बाग विनारे यमग्याना योजना प्रमाण, थहीयांची थर्ग: मनमाय व्यो, माप तमायनो परिधी थमन्याता नशापवा. माई नपा दावतमा एक बार जंयुद्धीपने प्रदक्षिणा करी यात्रे, रन हिम्मकापनी जगनिने ईध नहीं. . -- संग्रहणीसूत्र. ទំយ वे कृप्तराजी पूर्वपश्चिमदिशाए लांबी . अने दक्षिण दिशिनी वे कृलराजी पण पूर्वप- श्चिम दिशाए लांवी . त्यां वेड कृक्षराजीमांहे (१) पूर्वदिशिनी अत्यंतर कृलराजी, ते दक्षिण दिशिनी वाहेरनी कृलराजीने फरसे. एमज (२) दक्षिण दिशिनी अत्यंतर कृक्षराजी ते पश्चिमदिशिनी वाहेरनी कृषराजीने फरसे. तथा (३) पश्चिमनी अत्यंतर कृप्तराजी ते उत्तरनी वाह्यकृतराजीने फरसे. अने (५) उत्तरनी अच्यंतर कृलराजी पूर्वदिशिनी वाह्य कृक्षराजीने फरसे. ए रीते नाटकना अखामाने श्राकारे चारे दि- शिनी श्राव कृलराजी , तेनी स्थापना करी ते. त्या पीठानी लेजो. ॥ हवे ए कृलराजीना खूणा कहे ते. ॥ पुत्वापरा ग्लंसा ॥ तंसापुण दाहिणुत्तरा वन ॥ अ- जिंतर चरंसा ॥ सवाविय कएहराज ॥१७॥ अर्थ- पूर्वदिशि अने पश्चिमदिशिनी वाहेरनी कृप्तराजीना उलंसा के० व खूणा वे. दक्षिण अने जनर दिशिनी वाहेरनी कृतराजी त्रिखूणी , अने मांदेली चारे कृलराजी चनखूणी ते. ए आवे कृलराजी जामपणे संख्यातायोजन तथा लांवपणे थने पाखति फरति असंख्याता हजार योजन. ए कृक्षराजीनो विचार श्रीजगवतिसू. त्रमा लगवाने वखाएयो . ए थावे कृक्षराजीना श्राप थांतरा ; त्यां या विमान , ते कहे ते. ब्रह्मलोकनामा पांच, देवलोक, तेने समीपे वसे तेने लोकांतिक कहीएं. अथवा नवमुं रिष्टनामा कृक्षराजीना बचमांना मध्यनागर्नु विमान ते विमानना देवता ते एकावतारी ठे, माटे लोकशब्दे संसारने यंते थया. तेत्री एनुं लोकांतिक एहवं नाम कहीएं, अने वीजा थाट विमानना देवता एकांते एकावतारी न होय, पण नवमा विमानना देवता एकांते एकावतारीज होय. ॥ १०७ ।। हवे उत्तर अने पूर्वनी थत्यंतर कृलराजीना मध्यनागे थर्चि विमान ,त्यां सार- खत नामे लोकांतिक देवता बसे , तेने सातसो देवतानो परिवार के. श्रच्यंतर अने वाह्य पूर्वदिशिंनी कृष्ठराजीने मध्यन्नागे श्रमिालिनामा विमान ठे. त्यां श्रा- दित्य नामे देव वसे ते. तेनो सातसो देवतानो परिवार वे. थने पूर्व यने दक्षिणनी अत्यंतर कृलराजीने मध्यत्नागे वरोचन विमाने वन्दिनामे देवता बने ठे. तेने चनद सहस्र देवतानो परिवार ते. तया अत्यंतर थने बाह्य दक्षिण दिशिनी कृलराजीना मध्यनागे प्रशंकरविमाने वरुणनामे देव, तेने चनदसहन्न देवतानो परिवार वे. तथा दक्षिण थने पश्चिम थन्यंतर कृक्षराजीना मध्यनागे वंशानविमान गर्दतीय नामे देव, तेने सात सहन देवतानो परिवार वे. अने पश्चिमदिशिनी अत्यंतर थने वाय - सराजीनी वचमा सूर्याजविमाने तुपितनामे देवता सात सत्र देवताना परिवार ।
០ विशेष जाति यादे देने चिन्द जाणवां. केमके देशी नाममालामांहे विडिमशब्दे संग्रहणीसूत्र. वसे ते. वली पश्चिम अने उत्तरनी अत्यंतर कृक्षराजीनी वचमा शुक्रान विमाने अव्यावाध देवता नवसो देवताना परिवारे बसे ते. अध्यंतर बाह्य उत्तरदिशिनी कृ. क्षराजीनी वचमां सुप्रतिष्टानविमाने अग्नेयदेव वसे ठे. तेने नबसें देवनो परिवार दे. थने ए समस्त कृमराजीना मध्य नागे रिटानविमाने रिष्टाचनामे देव वीजा नबसे देवताना परिवारे बसे ते. ए नवे विमाने देवता श्रायुष्य घाउ सागरोपम ठे.थने ए नवे विमान पांचमा देवलोकने वेडे . ६ विमान थकी असंख्याता इजार यो. जन ठेटे लोकांतिक . तेवार पठी अलोक , एटली वात संघयणीना मूलपार थकी अधिक वखाणी. ॥ १० ॥ ॥ हवे दश वैमानिक शोना सामानिक देवता तथा श्रात्मरक्षकदेवता कहे . ॥ चुलसी असिवायत्तरि ।। सत्तरि सहीय पन्न चत्ताला॥तुल्ल- सुर तीस वीसा ॥ दससदस्स आय रक चजगुणिया ॥ २० ॥ थर्थ-तुलसुर मध्यस्थपद दशे स्थानके जोगाएं. त्यां सौधर्मना सामानिक देव घोराशी हजार जाणवा, ईशानेंना ऐसी हजार, सनत्कुमारजना बहोतेर हजार, माहे- जना सित्तेर हजार,ब्रीजना सात हजार,लांतकेंना पचास हजार, महाशुअनाचा सोश हजार, सहस्रारेंडना त्रीश हजार, थाणत प्राणतेजना वीश हजार, पारण श्रच्युः तेजना दश हजार. ए सामानिक देवथकी थायरक के श्रात्मरक्षक देव ते चः गुणिया के प्रत्येक इंजना चार गुणा होय; तेवारे प्रण लाख ने उनीश हजार धाम रक्षक देव सोधमेजना जाणवा. एम सर्वत्र चोगुणा करवा. ॥ १० ॥ ॥ दवे ए सोधर्मादिक बार देवलोकना देवोनां चिन्ह कहे .॥ कप्पेसुय मिय महिसो ॥ वराद सीदाय उगल साबूरा दय गय जुयंग खग्गी॥वसहा विडिमाइं चिंधाई ॥११० ॥ अर्थ-कप्पेसुय के देवलोकनेशिप सोधर्म देवलोके मिय के मृगर्नु चिन्ह दे थने इंशने महिसो के पामार्नु चिन्द . सनत्कुमार वराह के सूभर चिन्ह । माझे सीदाय के सिंह चिन्द . ब्रह्मदेवलोकगल के वोकमान चिन्ह छे. लां- तके सानुरा केस देवकार्नु चिन्द के. शुक्र हय के घोडानु चिन्द ने. सहसारे गय के दाधीन चिन्द वै. थाणते नुयंग सर्प, पि, प्राणते खग्गी के गेंडातुं चिन्द ठे. थारणे बसदा के पतनुं चिन्ह . अच्युते विडिमाई चिंधाई के भूग मृग क दे, ए चिन्द सये मुकूटनेविप होय. ए चिन्हे करी देवताना देवसोक इ. सखाय जे या देवता अमुक देवलोकनो है. उवा प्रमुख सूत्र तथा वृत्तिए दशे .
संग्रहणीसूत्र. इंजना चिन्ह कयां ने, दशे इंश विमाने वेशी जगवंतने वांदवाने अर्थ याव्या व- खाण्या . अहींयां तत्व केवली जाणे. ॥ ११० ॥ ॥ हवे ए उपरनां विमान कोने थाधारे रह्या ठे? ते करे . उसु तिसु तिनु कप्पेसु ॥ घणुददि घणवाय तनयं च कमा ॥ सुरजवण पश्चाणं ॥आगास पठिया जवरिं ॥ १११॥ अर्थ-उसु के सौधर्म अने शान ए वे देवलोकने घणुदहि के शीतकाले श्रीगुं पाणी होय, तेवू जगत् स्वनावे जाम्युं पाणी हाले चाले नहीं. तेवा पाणी न- परे रह्यां विमान वणते नही, तेमाटे वे देवलोके घणोदधि श्राधार वे. अने बीजो चोथो तथा पांचमो ए तिसुकप्पेसु के त्रण देवलोकनेविपे घणवाय के धनवातनो श्राधार , धनवात ते बीणो वायु एटले जाम्यो वायु. ते पण स्वजावे हाले चाले नहीं. वली के सातमे अने थाम्मे ए, तिसुकप्पेसु के व्रण देवलोकनेविपे ता- नयं के घनोदधी अने घनवात ए वन्नेनो थाधार ठे. कमा के ए अनुक्रमे आधार जाणवा. ए यकी श्रागलना देवलोकनेविपे जे सुरजवणपाणं के देवनां विमान प्रतिष्ठित एटले रह्यां . ते केवल श्रागासपठिया उवार के आकाशने आधारे प्र- तिष्टित एटले रह्या वे, ते याकाश पण श्रीएं जाणवू. ॥ ११ ॥ ॥ हवे जे पृथिवी उपर विमान रह्यां , ते पृथिवीनो पिंम अने पृथिवी ॥ ॥ उपर विमाननुं जंचपणुं त्रण गाथाए करी ग्रंथकार कहे ते. ॥ सत्तावीस सयाई ॥ पुढवी पिंडो विमाण उच्चत्तं ॥ पंचसया कप्प उगे ॥ पढमे तत्तोय इक्किकं ॥ १२५ ॥ दायश् पुढवीसु सयं ॥ वढनवणेसु ऽऽऽ कप्पेसु ॥ चनगे नवगे पणगे॥ तहेव जाणुत्तरे सुन्नवे ॥ ११३ ॥ गवीस सया पुढवी ॥ वि- माण मिक्कार सेवय सथाई ॥ बत्तीस जोयण सया ॥ मि- लिया सबल नायवा ॥ १२४ ॥ अर्थ-सत्तावीस सयाई के सत्तावीसो योजननो प्रमाणांगुले पुढवीपिंमो के पु- चीनो पिंड जामपणे, अने विमाणउच्चत्तं के विमानतुं ऊंचपणुं पंचासया के पांचवें योजननु, ते पढमे के० पदेला कप्पडगे के चे देवलोके ठे. तत्तोय के तेवार पती इकिक के एकेकसो योजन ॥ ११ ॥ पुढवीसु के पृथ्वीना दलमादेवी हाय के जंग करता जएं. अने नवणेसु के० विमानने विपे, सयंवदृश्सु के सोसो योजन वधारता जएं. ए रीते के बीजो अने चोथो ए वे, तथा वली के पांचमो ११ - ឬឮ संग्रहणीसूत्र. अने हो ए वे, फरी के सातमो थने थाउमो ए चे अने चल के० नवमो, ६. शमो, श्रगीयारमो अने वारमो ए चारेनी एक रीत. तथा नवगे के नव वेयक श्रने तहेव के० तेमज जा केस यावत् पणगे के पांच अणुत्तरे सुनवे के अनुत्तर बिमाननेविपे होय ॥ ११३ ॥ इगवीससया के एकवीशसो योजन पुढवी के पृथ्वीनो पिंम होय, अने विमाणं के विमान ते कारसेवय सयाई के० अगीयारसो योजन विमाननुं उंचपणं होय. एरीते पृथ्वीमि तथा विमानन उंचपणु मिसिया के म. लीने सच के सर्वत्र ते वत्तीस जोयण सया के० वत्रीशसो योजन ते नायना के जाणवा. ॥ ११ ॥ ते थाव रीते-पहेले भने वीजे देवलोके ( २90) योजन पृथ्वीपिंड, थने ( ५ ) योजन विमान उंचपणे त्रीजे श्रने चोथे देवसों के ( २६०० ) योजन पृथ्वीपिंड, अने (६०० ) योजन विमाननी जंचा; पांचमे श्रने के देवलोके ( २५०० ) योजन पृथ्वी पिम थने (G) योजन विमाननु उंचपर्ण सातमे थने श्रावमे देवखोके (२) योजन पृथ्वीपिंग अने (God) योजन वि. माननु उंचपण; नवमे, दशमे, यगीयारमे थने वारमे ए चार देवलोके (२३००) योजन पृथ्वीपिंड थने (ए०) योजन विमाननु चपणु; नवनैवेयके (१००) योजन पृथ्वीपिंड थने ( १ ) योजन विमानन उंचप; पांच अनुत्तरविमाने (२१०० ) योजन पृथ्वीपिंम अने (११) योजन विमानन उंचपणं. सर्य पृथ्वीपिना योजन तथा विमानना उंचपणाना योजना करी तेवारे यत्रीसे योजन याय. ॥ वे सोधर्मादिक विमानना वर्ण तया त्यांना देवोना वर्ण कहे वे ॥ पण चन ति ऽ वम विमाण ॥ सधय सु उसुय जा सहस्सारो॥ उपरि सिय लवण वंतर ॥ जोइसियाणं विविद वमा ॥ २१५ ॥ थर्थ-सहस्रारनामा थाउमा देवलोक सुधी गणतां ये वे देवलोके थनुक्रमे पांच पार, चार, अने चे वर्णनां विमान ते श्रावी ते जे सोधर्म तथा ईशान देव जाफे सधय के० धजासहित पण के० पांचे वर्णनां विमान वे. अने सनत्कुमार या माहें एक कासो वर्ण वर्जीने वाकी चल के चार वर्णनां विमान . ब्रह्म तथा सांतक ए ये देवसोके कालो तथा नीलो ए वे वर्ण वर्जीने वाकी ति के ऋण पर्णनां विमान दे. तया शुक्र थने सहसारे कासो, नीलो, भने रातो ए प्रण वर्ण पीने याकी चमक वर्णना विमानते. त्यांची उपना आणतादिक चार दे चोक तथा नव प्रवेषक थने पांच यमुत्तरविमान सुधा सिय के श्वेत एटले धोक्षा संग्रहणीसूत्र. ७३ वर्णनां लवण के० विमान , जेवो विमाननो वर्ण तेवोज ध्वजानो वर्ण सर्वत्र जा- एवो. वली जुवनपतिनां नवन, अने व्यंतरनां नगर तथा ज्योतपीनां विमान ते वि- विड्वमा के विविध प्रकारना वर्णनां . एटले कोइ कालां, कोइ पीला, कोइ रातां, कोइ नीलां, कोई श्वेत वर्णनां जाणवां. ए रीते विमानिकने अधिकारे नुवनपति प्र- मुखना नगरादिकना पण वर्ण कह्या. ॥ ११५ ॥ ॥ हवे सौधर्मादिक विमाननुं लांवपणुं, पहोलपणुं, विमान मांहेलो परिधि । ॥ अने वाहेरनो परिधि मापवानो विधि कहे .॥ रविणो नदय खंतर ॥ चजणव सहस्स पणसय ग्वीसा ॥ बाया- ल सवि नागा॥ ककड संकंति दियामि ॥ १२६ ॥ एयंमि पुणो गुणिए ॥ ति पंच सग नवय होइ कममाणं ॥ तिगुणमिय दोल- का ॥ तेसीइ सहस्स पंच सया ॥ ११७ ॥ असिई उसति नागा ॥ जोयण चन लरक विसतर सदस्सा ॥ उच्चसया तेत्तीसा ॥ तीस कलायंच गुणियमि ॥ ११७ ॥ सत्त गुणे व तरका । गसठि सहस्स उसय गसीया ॥ चनपन्न कला त- द नव ॥ गुणमि अम लक सहा ॥ १२॥ सत्त सया चत्ताला ॥ अहारस कलाय इय कमा चनरो ॥ चंडा चवला जयणा ॥ वेगाय तदा गई चनरो ॥ १० ॥ श्चय गई चनति ॥ जय एण्यरि नाम के मन्नंति ॥ एहिं कमेदिं मिमादि ॥ गईदिं च- जरो सुरा कमसो ॥ ११ ॥ विरकंन्न आयामं ॥ परिहिं अग्निं- तरंच वादिरियं ॥ जुगवं मिणंति उम्मास ॥ जाव न तदा- वि तेपारं ॥ १२२ ॥ पावंति विमाणाणं ॥ केसिपिङ अहव तिगुणयाईए ॥ कम चनगे पत्तेयं ॥ चंडाई गईन जोजा ॥ १३ ॥ तिगुणेण कप्प चनगे ॥ पंच गुणेणंतु अह मुमुणि- जा ॥ गेविजो सत्तगुणेणं ॥ नव गुणे गुत्तर चक्के ॥ १२४ ।। अर्थ-ए नव गाथा प्रकटार्थ ठे, तथापि कांक श्रर्थ खखीए ए. रविणो के सूर्यनो उदयछंतर के उदय बहने अन्त थाय, तेबारे अंतर केटसा बोजननु बाय ? ते कहे ते. चणव सहस्स के चोराणु हजार चने पणसय के पांचलो, वली . पीसा के वचीश उपरे, तथा वायाससहिनागा के एक योजनना सानीया चना- सोक सघय के० ध्वजासहित पण के पांचे वर्णनां विमान वे. अने सनतकुमार त संग्रहणीसूत्र. श्रने बछो ए चे, फरी के सातमो अने श्रारमो एघे अने चल के मवमो, दै. शमो, थगीयारमो अने चारमो ए चारेनी एक रीत. तथा नवगे के० नव प्रवेयक अने तहेव के तेमज जा के यावत् पणगे के पांच श्रणुत्तरे सुनवे के अनुत्तर- विमाननेविपे होय ॥ ११३ ॥ श्गवीससया के एकवीशसो योजन पुढवी के पृथ्वीनो पिंम होय, अने विमाणं के विमान ते कारसेवय सपा के अगीयारसो योजन विमानन उंचपणुं होय. ए रीते पृथ्वीपिम तथा विमाननुं उंचपणुं मिलिया के म- लीने सदन के सर्वत्र ते वत्तीस जोयण सया के० वत्रीशसो योजन ते नायचा के जाणवा. ॥ ११४ ॥ ते श्रावो रीते-पहेले अने वीजे देवलोके (२०) योजन पृथ्वीपिंड, अने ( ५०० ) योजन विमान उंचपणे; त्रीजे अने चोथे देवलोक (२६०० ) योजन पृथ्वीपिंड, थने (६००) योजन विमाननी जंचा पांचमे श्रने के देवलोके (२५०० ) योजन पृथ्वीपिंग थने (50) योजन विमाननुं उंचपर्णी; सातमे थने श्रारमे देवलोके (२४) योजन पृथ्वीपिम अने () योजन दि. मान- उंचपणु; नवमे, दशमे, अगीयारमे अने वारमे ए चार देवलोके (२३००) योजन पृथ्वीपिंड थने (ए) योजन विमान, उचपणु; नवप्रवेयके (२०) योजन पृथ्वीपिंड श्रने ( १ ) योजन विमाननु चपणु, पांच अनुत्तरविमाने ( २१०० ) योजन पृथ्वीपिंम अने ( ११० ) योजन विमानन उंचपणं. सर्व पृथ्वीपिकना योजन तथा विमानना उंचपणाना योजन नेला, करीएं तेबारे पत्रीसे योजन याय. ॥ वे सोधर्मादिक विमानमा वर्ण तथा त्यांना देवोना वर्ण कहे .॥ पण चन ति ७ वण बिमाण ॥ सधय उसु सुय जा सहस्सारो॥ ज्यरि सिय नवण वंतर ॥ जोसियाणं विविद वमा ॥ ११५॥ अर्थ-सहस्रारनामा थाउमा देवसोक सुधी गणतां वे वे देवलोके अनुक्रमे पांच, चार, चार, थने ये वर्णनां विमान ते या सजे सोधर्म तथा ईशान देव तथा माहें एक कालो वर्ण वर्जीने वाकी चल के चार वर्णनां विमान तथा सांतक ए ये देवसोके कासो तथा नीलो ए वे वर्ण वर्जीने वाकी ति के नए यानां विमान दे. तथा शुभ धन सहसार कालो, नीलो, धने रातो ए त्रण वर्ष वर्जीने याकी पुजन के ये वर्णना विमानते. त्यांची उपना भापतादिक चार दे यसोक तथा नय प्रबेयक भने पांच अनुत्तर विमान मुधा सिय के श्वेत एटले धोसा ब्रह्म संग्रहणीसूत्र. ७३ वर्णनां लवण के विमान ठे, जेवो विमाननो वर्ण तेवोज ध्वजानो वर्ण सर्वत्र जा- एवो. वली नुवनपतिनां नवन, अने व्यंतरनां नगर तथा ज्योतपीनां विमान ते वि. विहवला के० विविध प्रकारना वर्णनां ठे. एटले को कालां, कोई पीलां, कोइ रातां, कोई नीलां, कोइ श्वेत वर्णनां जाणवां. ए रीते विमानिकने अधिकारे नुवनपति प्र- मुखना नगरादिकना पण वर्ण कह्या. ॥ ११५ ॥ ॥ हवे सौधर्मादिक विमानतुं लांवपणुं, पहोलपणुं, विमान मांहेलो परिधि । ॥ अने वाहेरनो परिधि मापवानो विधि कहे .॥ रविणो उदय ठंतर ॥ चणव सहस्स पणसय ग्वीसा ॥ बाया- ल सवि नागा । ककड संकति दियदमि ॥ १२६ ॥ एयंमि पुणो गुणिए ॥ ति पंच सग नवय होइ कममाणं ॥ तिगुणमिय दोल- का ॥ तेसीइ सहस्स पंच सया ॥ ११७ ॥ असिई सणि नागा ॥ जोयण चन लरक विसतरि सहस्सा ॥ उच्चसया तेत्तीसा ॥ तीस कलायंच गुणियमि ॥ ११७ ॥ सत्त गुणे व लरका ॥ गसटि सहस्स उसय गसीया ॥ चनपन्न कला त- द नव ॥गुणंमि अफ लरक सहा ॥ १२॥ सत्त सया चत्ताला ॥ अहारस कलाय इय कमा चनरो ॥ चंडा चवला जयणा ॥ वेगाय तदा गई चनरो ॥ १० ॥ श्चय गई चनविं ॥ जय यरिं नाम केइ मन्नति ॥ एहिं कमेहिं मिमादिं ॥ गईहिं च- उरो सुरा कमसो ॥ ११ ॥ विकंन्न आयामं ॥ परिहिं अग्नि- तरंच वादिरियं ॥ जुगवं मिणंति सम्मास ॥ जाव न तदा- वि तेपारं ॥ १२ ॥ पार्वति विमाणाणं ॥ केसिंपितु अहव तिगुणयाईए ॥ कम चनगे पत्तेयं ॥ चंडाई गईन जोजा ॥ १२३ ॥ तिगुणेण कप्प चनगे ॥ पंच गुणणंतु अह सुमुणि- जा ॥ गेविज सत्तगुणेणं ॥ नव गुणे गुत्तर चउके ॥ १४ ॥ अर्थ-ए नव गाथा प्रकटार्थ ठे, तथापि कांक अर्थ लखीए ए. रविणो के सूर्यनो उदयठंतर के उदय थईने अस्त थाय, तेवारे अंतर केटला योजननु थाय? ते कहे ते. चजणव सहस्स के चोराणु हजार अने पणसय के पांचसो, वली - वीसा के ठवीश उपरे, तथा वायालसहिनागा के एक योजनना साठीया वेता.
8 संग्रहणीसूत्र. दीश नाग उपरे पटवे (ए४५२६) योजन श्रने साठीथा (४२) जाग एटयु सूर्य एक, कार के कर्क संकेति के संक्रांतिना पडेला दिमि के० दिवसनेत्रिपे चाई, रोबार पत्रोंक योजननुं अंतर पडे. एटबुं सूर्यनुं तापक्षेत्र कहीएं. ॥ ११६ ॥ एये गयंमि के० प चालवानी गतिना जोजनने पुणो के वली तिगुणीय के प्रण- मा फरी, नया पंच के पांचगणुं करीए, तथा सग के सातगणुं करीएं, वली न. घय 2.0 नग करीएं. तेदनो जे जे यांक थावे ते कममाएं के क्रममान होग, गटसे एक पग उगनी चीजो पग मूकीये, तेमांदे एटला योजन वैमानिक पंगाने विप मान दोय. नेहन कहे . प सूर्यतापदोनने त्रिगुणं करीएं, तेबारे मोसा सागच्याशी दजार पांचसें ॥ ११ ॥ ने एंसी योजन तेना उपर गरानीचा नाग याय. एटो (२३५७० ) योजन अने एक योजनना सानीया Pाग ग. नया पंगुणिमि के पांचगुणं करतां चक्षक के चार लाख यः दोन दगार वर्ग मे रोजीश योगन थने एक योजनना सागथा श्रीश जाग उ. पापा ॥ १.८॥ AT मायः सात करना ( ६६१६०६ ) योजन उपर साठीया चोपन HT AL. ने नम नमि के नयगुणं करतां अम्सक सहाई के साता Eare ॥ १ ॥ टार मान ने घासीश योजन, तथा एक योजनना साठी menा पटगे ( 30 ) उपर सानीया अहार नाग याय. इद के ए प्रका ना जाने की परी के पार मंद वैमानिक देवतानी कमा के क्रम नति में र देवी ने पटगे के चार प्रकारे वे, तेना नाम कहे . एक चंगा, बीन माया, श्री मायने चोयी येगा. नद्दागश्चनरो का ते चारेगति एकक थ समाधवी ॥ १० ॥ जय के नहींयां कोक थाचार्य चोयी वेग विमा गनिने डर के यवनंती पहवं नाम मान वे. तेवार पठी एका हाल भार कम करीत नादिक पार गतिय चार देवता इमादि के पहा विमानाने मारे 22 ने भावी रोक देवता प्रिगुणीकम विम् २ कर को होने चंद्रागनियं को मोटो माप, यने बीजो पर नकारादित की विमानना थायाम के सांवपणाने मिणे रे को देर विमानना यातिरं परिहि ने भनेको माया देताकम चोयी अंग र कानामा परीने युग के
संग्रहणीसूत्र.
GU
मकाले ए चारे देवता अनुक्रमे उमाससुधी निरंतर विमानने मापे; तोपण केटलाक-
विमाननो पार पामे नही. ॥ १५ ॥
वली पक्षांतर कहे . जेम केटलाएक विमाननो पार पामे नहीं, तेम केटलाएक
देवता विमाननो पार पण पामे. पहेला चार देवलोके त्रिगुणेक्रमे चंडागतिए पहोल-
पणे, अने चपालागतिए लांबपणे त्रिगुणेक्रमे, यवनागतिए अत्यंतर परिधी त्रिगुणे-
क्रमे, तथा वेगवतिए वाहेरनी परिधी त्रिगुणेकमे कोश्क देवता मापे तो पार पामे
तथा ब्रह्मदेवलोकथी मांडीने अचुत देवलोकसुधी पार देवलोके पांचगुणेक्रमे चंडा-
दिक चारे गतिए लांबा पहोला मध्यपरिधी अने बाहेर परिधी मवे तो पार
पामे. ॥ १३ ॥
अने सातगुणेक्रमे चंमादिक चारे गतिए नवग्रेवेयकना लांवपणादिक चारेनो पार
पामे तथा नवगुणेक्रमे एटले पूर्वे नवगुणानो श्रांक आव्यो ठे, तेटला योजननुं एक
मगर्बु जरता थका चारे देवता चंमादिक चारे गतिए करि अंतरहित उमास सुधी
चाले. तेवारे पंचानुत्तर विमानमाहेला सर्वार्थ सिद्धि विमान टालीने वाकीना चउके के
चार विमानना लांवपणादिकनो पार पामे. ॥ १४ ॥
अहींयां कोई प्रश्न पूढे के, जो ए क्रमे अने चंमादिक गतिए ठ मास लगे पण
केटलाएक विमाननो पार पामे नहीं, तो दोढ राज प्रमाण सौधर्मदेवलोकथकी वे
पहोर रात्रीमांहे देवता श्रावीने तीर्थकरना जन्मानिपेकादिक कल्याणकनो महिमा
करवा माटे मनुष्यलोकमां केम श्रावे ठे ? केमके विमाननी आवाश्यकी सौधर्मदेव-
लोक तो अत्यंत दूर ठे.
तत्रोत्तरं- जेम पढ्योपमनुं प्रमाण कल्पित ठे, तेम ए क्रममान गतिनुं परिमाण
पण कल्पित जाणवू. जगवतिप्रमुख सिद्धांतमाहे ज्यां देवगतिनुं परिमाण लख्युः ते
सर्व कल्पित कही लोक समजाव्या, परंतु नवस्वनावथकी देवता अत्यंत शक्तिवंत
तथा स्वनावे अत्यंत शीघ्रगतिवंत होय. एटले वीजुं एवं दृष्टांत को नयी के जे क-
हीने उद्मस्थ मनुष्यने समजाविएं; माटे पूर्वाचार्ये ए चार गतिए क्रममान कल्पीने
देवलोकनी अत्यंत महोटाइ वखाणी. ए रीते सौधर्मादिक देवलोकनेविपे सामान्य-
पणे विमानतुं प्रमाण कमु.
॥ हवे कांश्क विशेष वखाणे . ॥
पढम पयरंमि पढमे ॥ कप्पे उडु नाम इंदय विमाणं ॥
पणयाल लरकजोयण ॥ लकं सखुवरिसवठं ॥ १२५॥
६ संग्रदणीसूत्र. अर्थ- पहेक्षा देवलोकना पडेला प्रतरनेविपे उमुनामे मुख्य विमान , ते वृत्ताकारे थाल सरखं पिस्तालीश लाख योजन प्रमाणे, थने सब्बुवरि के० सर्वना नपर ठेवा वासरमा प्रतरे एक लाख योजननुं सर्वार्थ सिखनामे विमान वृत्ताकारे है. ॥ हवे बासर प्रतरनेविपे मध्यत्नागे वास इंसक विमान ठे, तेहनां नाम कहे . ॥ जडु चंद रयण वग्गु॥ वीरिय वरुणे तदेव आणंदे॥ वंने कंचण रुपले ॥ चंद अरुणेय बरुणेय ॥ २२६ ॥ अर्थ- पहेलु उमुविमान, धीजें चंडकविमान, बीजं रतनविमान, चोधुं वपुत्रि- मान, पांच, वीर्य विमान, व्वं वरुण विमान, तडेव के तेमज सातम श्रानंदविनान, थावमुं ब्रह्मविमान, नवमुं कांचन विमान, दशमें रुचिप्रजविमान, अगीयारमुं चंद्रवि- मान, वारमुं थरुण, तेरमुं वरुण. ए तेर सोधर्म तथा ईशानदेवलोके वे. ॥ १५६ ॥ वेरुलिय रुयग रुझरे । अंके फलिदे तदेव तवणि ॥ अग्घ दलिद्दे ॥ नलिणे तद लोहियके य ॥ २ ॥ अर्थ- १४ मुं वैमुर्य, १५ मुं रुचक, १६ मुं रुचिर, २७ मुं अंक, २७ मुं स्फाटिक, तेमज रए मुं तपनीय, २० मुं मेघ, २१ मुं अर्थ, २५ मुंहालिस, २३ मुं नलिन, तह के तेमज २४ मुं लोहिताद ॥ १२ ॥ वश्रे अंजण वरमाल ॥ रिह देवेय सोम मंगलए ॥ वलनदे चक्क गया। सोवचिय दियावत्ते ॥ १७॥ थर्थ-- २५ मुं वन, ए बार बीजे तथा चोये देवलोके ते. अने २६ मुं अंजन, २७ मुं वरमाल, २० मुं रिष्ट, २ए मुं देवे, ३० में सोम्य, ३१ मुं मंगल ए उ विमान ब्रह्म नामा पांच देवलोके ते. ३२ मुं चलनर, ३३ में चक्र, २४ मुं गदा, ३५ मुं स्वस्तिक, ३६ मुं नंदावर्तक, ए पांच प्रतरनां विमान के सांतकदेवसोके . ॥ १० ॥ आनं करेय गिदी ॥ केक गरु लेय दो वोधये ॥ बने वन दिए पुण ॥ वंजुत्तर खंतए चेव ॥ १२ ॥ थर्थ-३३ मुं थानंकर, ३० मुं गृधी, ३ए मुं केतु, ४० मुं गरुम, ए चार प्रतर मद्दाशुकदेवसोकै होइ के होय, ते वोधवे के जाणवा. मुं ब्रह्म, ४२ मुं ब्रह्म हित, पक्षी ४३ में ब्रह्मोत्तर, 'मुं सातक, ए चार ते चेत्र के निचे सहस्रार देध- साफ जापां. ॥ १२ ॥ महमुक सहस्सारे ॥ आणय तह पाणएय बोधये ॥ पुप्फेखंकार आरण ॥ तहाविय अचुए चेव ॥ १३० ॥ - " संग्रहणीसूत्र. अर्थ- ४५ मुं महाशुक्र, धद मुं सहस्रार, Us मुं आणत, तेम ४ मुं प्राणत, ए चार प्रतर नवमे अने दशमे कल्पे . ते वोध के जाणवां. ४ए मुं पुष्प, ५० मुं अलंकार, ५१ मुं धारण, तेमज ५५ मुं अञ्चुत- ए चार चेव के निश्चे श्रारण तथा अचुत ए वे देवलोके दे. ॥ १३० ॥ सुदसण सुपडिवझे ॥ मणोरमे चेव होइ पढम तिगे ॥ तत्तोय सबन्नद्दे ॥ विसालए सुमणे चेव ॥ १३१ ॥ अर्थ- ५३ मुं सुदर्शन,५४ मुं सुप्रतिवझ, ५५ मुं मनोरम, ए त्रण प्रतरे जे इंक- विमान ते होई के होय, अवेयकना पढमतिगे के० पहेला त्रिकनेविपे, तत्तोय के तेवार पठी ५६ मुं सर्वतोना, ५७ मुं विशाल, ५७ मुं सुमनस, चेव के निश्चे ए त्रण विमान अवेयकने वीजे त्रिके होय. ॥ १३१ ॥ सोमणसे पीश्करे ॥ आश्चे चेव दोइ तश्य तिगे । सबसिदि नामे ॥ इंदया एव वासठी ॥ १३२ ॥ अर्थ- एए मुं सोमनस, ६० मुं प्रीतिकर, ६१ मुं आदित्य - ए त्रण प्रतर निश्चे- यकी तेमज ग्रेवेयकना त्रीजा त्रिकनेविपे होय. अने ६५ मुं पांच अनुत्तर विमाने सर्वार्थ सिद्धि नामा एक इंक विमान ठे. इंदया एव के ए इंसक विमाननां नाम वासही के वास कह्यां. ॥ १३ ॥ पणयालीसं लका ॥ सीमंतय माणुसं उडु सिवं च ॥ अपयहाणो सबह ॥ जंबुद्दीवोमं लकं ॥ १३३ ॥ अर्थ- पिस्तालीश लाख योजननो सीमंतय के सीमंत नामे नरकावास ठे. वीj माणुस के मनुप्यक्षेत्र वे. त्रीजु उडु के उमुविमान ठे. चोथु सिबंच के सिझशिला. ए चार पदार्थ प्रत्येके पिस्तालीश लाख योजनना श्यायाम विकने . थने थपयहाणो के सातमा नरकनो अपहाणनामे नरकावास, वीजें सब के० सर्वार्थसिक विमान, बीजो जंबुष्ठीवो के जंबुद्दीप, श्मं के ए त्रण पदार्य प्रत्येक सरकं के० लाख योजनना . ॥ १३३॥ ॥ हवे जवलोक थने अधोलोकनो विवरो कहे . ॥ अद नागासग पुढवीसु ॥ र इकिक तहय सोहम्मे ॥ माहिंद लंत सहस्सार ॥ अन्य गेविज लोगते ॥ ३४ ॥ अर्थ - हवे मेरुपर्वतनी मध्यवृत्तिमा गोन्तनाकारे रुचक प्रदेश ठे, लांबकी सात राज उंचो जर्वलोक , तथा सात राज नीचो बधोलोक , ए रीते सर्व मली लो.
ចុច संग्रहणीसूत्र काकाश चन्द राज उंचपणे ठे, तेनो विवरो कहे . अह के थधोलोक ते रुचक प्रदेश यकी हेवे जे पृथ्वी ; तेहना सात जाग करीएं, ते एकेको जाग एकेक राज- प्रमाण ठे. एटले रत्नप्रजा पृथ्वीनो उपरनो तलो श्रादे देने यावत् शर्करप्रजानो उपरनो तो यावे; तेटलो एक राज वचमां घनोदधि, घनवात, तनुवात, अने अवकाश ते सर्य एक राजमांहे . एम साते नरके करी थधोलोके सात राजलोक थाय . तेमज रजप्रजाना उपरनां तलानी उपरनी पीविकाथी मांडीने सोधर्मदेवलोकना उपरना तेरमा प्रतरसुधी एक राज लोक जाणवू. तेवारपठी माहेदेवलोकने उंडे, पीजी राज, बारपठी लंत के० लांतक देवलोकने वेडे बीजो राज. तेवार पठी सह- मारे चोयो राज, थशुतने अंते पांचमो राज, ग्रेवेयकने अंते को राज, श्रने बेला सोगरी के० सोकांत सातमो राज, ए रीते एकेका नागे करी सात राज लोक उ. पर जापया. ॥ १३४ ॥ थहीयां कोइक-सोहम्ममिदिवढा ॥ अमाकायरझुमाहिदे । पंचपसाएरसारे ॥ व अगुए सत्तलोगते ॥ १॥ ए गाथा कहे , ते मतांतर श्रप्रमाण जापपी. यामक नगद पूर्वधर श्रीनयानुसामी श्रीयावश्यक सूत्रने विपे एहवी- गापा पाई. ते यागस पाठमांज सखी ठे. सम्मत्त चरण सदिया । सधं लोगं फसे निरंवसेसं ॥ सत्तय चन्दसनाए ॥ पंचय सुय देस विरईए॥ १३५॥ धर्ष- सम्पचारित्र सहित जे केवली ते केवलीसमुद्घात थवस्थाए सर्व चउद राजमोक पोताना यात्मप्रदेदो करीफरशे.कम स्तिकायना प्रदेश,यधर्मास्तिका पना मोकना प्रदेश तथा प्रदेश -पचारे मांदोमांहे परामर से तमाटे जवारे केबसी कंवलीसमुद्यान कर, तेबारे एकेका सोकाकारा प्रदेश एकको पोनाना जीवनो प्रदेश थाप, तेवार सर्वखोकने फरशे. वही सम्परचारित्र महित उत्कृष्ट तपनी श्रुतहान सहित ते जेबारे अनुत्तर दि. माने कातिए ने, तारे खोकना चादीया सात राज फरशे. पक्षी सम्यदृष्टि भुत दानी र पूर्व नरकायु यांप्यु होय,थने पडी सम्यक चारित्रपाम्यो होय, ते जीर जी नरसार विकागतिण उपजे, तगार चोदीया पांच नाग फरशे. घसी देश: दिग्मी नियनदेवाजबारे चोदीया पांच भाग फरशे. नरका जो भात या दोय, ते देशरिनानपातमाटे यासोकना चोदीया पांच TET बाली विकास वितन्यो त कागो चूर्णिकार कहे के जे, देशविर देगा, महाराटदार यदयं जापनिजनियमिति एटो सोकना चादनाग के , संग्रहणी सूत्र. नए रीए. त्यां रुचकथकी नवसे योजन ऊंचा, अने नवसे योजन नीचा. एरीते अढारसें योजन प्रमाण तिरो लोक, तेथकी उपरनो ऊर्ध्वलोक कांश्क जणां सात राज . तिर्यक्लोकश्री नीचे अधोलोक. ए सात राजयी कांक अधिक ठे. केमके रत्नप्रजाप- श्वीमाहे ज्यारे असंख्याता योजननी कोमी जाएं, तेवारे चउद राजनो मध्य नाग होय. तेमाटे नही नरकपृथ्वीमाहे पण असंख्याता योजन कोडी जाएं तेवारे पांच राज होय. एटले जे, देशविरति इलिकागतीए वारमे देवलोके उपजे ते चौदीया पांच नाग फरशे. एम उतां जे एहवू कहे के, देशविरति अचुते इलिकागतीए जाय तो चौदीया उ नाग फरशे. एवी रीते जे कहे दे, ते मतांतरी जाणवा. केमके श्रुत- ज्ञानीए अंगीकार कलुं नही. तेमाटे अप्रमाण जाणवू, अहीयां तत्व केवली जाणे. ए रीते समस्त लोकनी उंची नीची व्यवस्था कही. हवे यहींयां प्रसंगागत तिरवा लोकनी व्यवस्था कहे . तिर्यग्लोक मध्यनागे चार प्रदेश उपरना, अने चार प्रदेश नीचेना; ए रीते गोस्तनाकार श्राउ प्रदेशनो रुचक . हवे हेवला चार प्रदेशथकी लोकांत सीम मामाने श्राकारे मांमो, एक रा. जप्रमाण, वीजो उपरना चार प्रदेशनो एक राज प्रमाण मांमो, अने चार प्रदेश- थकी चार विदिशि एक प्रदेशथकी नीकली ते प्रदेशनी वच्चे क्रमे प्रदेश प्रदेश वर्ड- मान ते वधती वधती असंख्यात प्रदेशी चारदिशि नीकली. ए वेउ प्रदेशना मांमा एक राज प्रमाण, तेमांहे उपरना मांमाथकी ऊर्व लोके प्रदेशे वधतां वधतां ब्रह्म नामा देवलोकमध्ये पांच राजनुं पोहोलपणुं ययु. वली त्यांथी प्रदेशे हाणी करतां सिङशिलाना मस्तकउपरना ठेवा प्रदेशनो मांगो ते पण एक राज प्रमाण वे, एमज देवला चार प्रदेशथकी प्रदेश वृद्धीए वधता प्रथम नरकथकी लेझ्ने सातमा नरक तले सात राज तिरहुं प्रमाण काश्क जणुं जा- ए. एटले मोहोटा कुंमाने उधुं करी ते उपर सरावसंपुट धरी राखीएं, ते थाकारे लोक . अथवा बलोणं वलोवतो उन्नो पुरुप कटिए हाथ दीधा होय, एदवे सं- स्थाने लोक जाणवो. ते पुरुपना पगतले सात राज पहोलाइ अने नानी प्रदेशे एक राज पहोलाइ. कोणीए पांच राज पहोता, थने शिरतले एक राज, प्रमाण जाणवं. थहींयां पगतले जे सात राज कया; ते देशे जणा टे; परंतु थोडा जणा वे; माटे विवक्षा करी नथी. पूरा सात राज कहा तेदनी स्थापनानो यंत्र नाल्यो वे, तेमांधी जोर लेवु. एटले देवतानां बनधारनो उपसंहार करता यवगाहना हारतुं यनिसं- धान करे ते ॥ १३५ ॥ सुरेनुजवणदारसम्मतं.
ए संग्रहणीसूत्र. ॥ हवे त्रीजुं देवना शरीरनी अवगाहनानुं धार कहे ते. ॥ शपिंह उगाहणादारना जवण वण जो सोदम्मी साणे सत्त दच तणुमाणं ॥ चउक्के गेविज पुत्तरे हाणि इकिकं ॥ १३६ ॥ अर्थ- नवनपति तथा व्यंतर तथा ज्योतपी, सोधर्म देवलोक तथा ईशान देव- लोक सुधी उत्सेधांगुल प्रमाण सत्तहवतणुमाणं के सात हाय शरीरनुं मान उ. स्कृष्टुं जाणवू. तेवारपनी के बीजो अने चोथा ए वे देवलोक, तथा वीजीवार उशब्दे पांचमो तथा ग्गे देवलोक, तथा त्रीजीवार दु शब्दे सातमो तथा पाठमो, थने चटक्के एटले चतुप्के के० नवमो, दशमो, श्रगीयारमो, भने धारमो, तथा गे. विऊ के नव ग्रेवेयक, श्रोत्तरे के अनुत्तरविमाने, ए ठेकाणे क्रमेकरी हाणि । फिक के एक एक हायनी हाणी करता जाएं, तेवारे अनुत्तरविमाने एक हाथ, शरीर थाय ते. एटले जीजा तथा चोथा देवलोके व हाथ, ब्रह्म अने लांतके पांच हाथ, शुक्र अने सहस्रारे चार हाथ, आरणादिक चार देवलोके त्रण हाथ, ग्रेवेयके वे हाथ अने अनुत्तरविमाने एक हाथना शरीरतुं मान जाणवू. ए रीते सामान्यपणे देवताना शरीरनुं मान कद्यु. ॥ १३६ ॥ ॥ हवे विशेपे सागरोपम थायुप्यनी वृद्धिए करी सनत्कुमारादिकनेविपे देहमान कहे .॥ कप्प उग 355 चनगे॥ नवगे पणगेय जिहविक्ष अय- रा ॥ दो सत्त चनद धारस ॥वावीसिगतीसतित्तीसा ॥१३॥ विवरे ताणि कुणे ॥कारस गान पामिए सेसा ॥ इति का- रस नागा ॥ अयरे अयरे समदियंमि ॥ १३ ॥ चय पुछ सरीराचं ॥ कमेण ईगुत्तरा वुझीए ॥ एवं हिई विसेसा ॥ सणंकुमारा तणुमाणं ॥ २३ए। अर्थ- प पूर्वोक्त रीते प्रथम कप्पग के० पहेला थने वीजा देवसोके, तथा 3 के श्रीजा थने चोया देवलोके, तथा ई के पांचमा भने का देवलोके, तथा । के सातमा थने थामा देवलोक, ने चगेचार त नामे, दशमे, थगीया- रमे थने यारमे देवसोके, तया नवगे के नव वेयके, तथा पणगे के पांच अनुत्तर .. संग्रहणीसूत्र. ए? विमाने,एटले स्थानके श्रायुप्यनी जिठ के उत्कृष्टी विश्के स्थिति ते अनुक्रमे कहे वे. पहेला वे कल्पे अयरादो के वे सागरोपम, वीजा वे देवलोके सत्त के सात साग- रोपम, त्रीजा वे देवलोके चउद केचनद सागरोपम. चोथा वे देवलोके एटले सातमा अने थाउमा देवशांके यहारस के अढार सागरोपम, तथा नवमात्री वार- मासुधीना चार देवलोके बावीस के वावीश सागरोपम. तथा नव ग्रेवेयके गतीस के एकत्रीश सागरोपम, तथा पांच अनुत्तर विमानने विपे तित्तीसा के तेत्रीश सा- गरोपमनी उत्कृष्टी स्थिति हे. ॥ १३७ ॥ हवे अधिक स्थितिमांडेथी उठी स्थिति काढीएं तेहने विवर एटले विश्लेप क- हीएं. पठी वाकी रहे तेमांश्री ताणिकृष्णे के एकरूप 5ो करीए. ते वली कारस गाउ पाडीए के थगीयार हस्तगतनागमांडेयी पाडेलाने स्थानके जे सेसा के वा- की रहेला इविकारसनागा के एक हाथना अगीयारीया नाग तेने देवताना आयु- प्यमांही अयरे श्रयरे समहियंमि के एकएक सागरोपम सम अधिक युं थकुं ॥१३॥ चयपुव शरीराठ के० पूर्वपूर्व शरीरप्रमाणमाहेत्री कमेण के अनुक्रमे करी एगुत्त- राश्चुट्ठीए के एकोत्तर वृद्धीए अगीयारीया नाग उठा करता जश्एं, एवंविई वि- सेसा के ए रीते श्रायुप्यनी स्थिति विशेपे करी एटले सागरोपम वृक्षीरूपे करीने सणंकुमारा के० सनत्कुमार श्रादि देवताना तणुमाणं के शरीरनुं प्रमाण थाय. ते श्रावी रीते जे पूर्वाचार्याने देवताना शरीरनुं प्रमाण करवानुं कारण चीजें कोई उपतुं नहीं, तेवारे थायुप्यतुं मान विवरीने सागरोपम उपर देहमान कह्यु.॥ १३ ॥ यद्यपि ईशान तथा मांहेज देवलोके सागरोपम काफेरां जे आयु ते ते काफेरां अ- हीयां गणवां नहीं. सोधर्म तथा ईशाननुं सात हाथ देहमान कह्यु. हवे सनत्कुमाउनु शरीरमान कहे ते. विवरे एटले विवरण ते विश्लेप करीएं. थर्थात् अधिकी थायुस्थितिमाहेथकी जेठी स्थिति काढीएं. जेम सौधर्मादिक सात स्थानक जे कह्यां, तेनी उत्कृष्टी स्थिति वे सागरोपमादि . तेनो विवरण करीएं, एटले विश्लेप करीएं; ते एम के महोटी स्थितिमांधी न्हानी स्थिति काट्ये थके वांकी जे रहे तेमांश्री एक जंठो करीएं; पठी एक हाथना यगीथार नाग करीएं, तें नागमांथी विश्लेप करतां एक उठो करतां जे यांक जगस्यो ते; ते प्रमाणे हायना शेष नाग ते यादे देश एकेक सागरोपमे वधते एकेक नाग घटतो श्रांक मांडीएं. पूर्व शरीरमानथकी एकेक सागरोपमे वधतां एकेक नांग अनुक्रमे चय के घटाडीएं. एम स्थिति विशेष सागरोपम वधता सनत्कुमारादिकने दिपे देवना श- रीरनुं मान थाय. 10 - रे देवनागरी मान पूर्व का ते नवधारणीय गरीर महीने ए संग्रहणीसूत्र. तेज उदाहरणे करी देखाडीपं निएं. जेम सोधर्म तथा ईशान देवलोकै उत्कृष्टी स्थिति ये सागरोपमनी दे. थने सनत्कुमार तथा माहेडे सात सागरोपम . हवे सान सागरीपममांची ये काढीएं, केमके चे सागरोपमाला यायुप्यना देवताना गरीरनुं मान सात हाय क. ते वे सागरोपम काढतां वाकी पांच सागरोपम रद, तैमहिनी एक उदो करीए तैवारे चार रहे. हवे सौधर्म थने ईशान ए वे देव. सोकना देवता, सात दायतुं शरीर ते. तेमांदेधी उ हाय पूरा राखीएं, श्रने सा. समा दायना अगीयार नाग करीएं, ते माहेला चार नाग काढी खाएं; वाकी सात नाग रहे रो पमना मृकी पटले सनत्कुमार, तथा महेि देखलोकना प्रण सागरो- पमना प्रायुध्ययासा देवतार्नु शरीरमान व हाय पूरा थने एक हाथना अगीयार नाग की रोग पार जाग उपर शरीरनुं मान जाणवू. एम एकेको सागरोपम यः भाग या परको नाग घटाडतां चार सागरोपमना थायुष्याला देवताने ठहात्र नापारी प्रा नाग देहमान, तया पांच सागरोपमना श्रायुप्यवाना देव मागे टापसगीपारीया भाग शरीरमान. तथा व सागरोपमवाला देवताने अदाप गापा एक नाग उपर. तया सात सागरोपमयामा देवताने पूरा रापीry मान जाग. एम श्रागमना सर्व देवोकना शरीरना देहमान परी नगा हिमाली जाए. से सना ज्दा ज्दा यंत्र करेसावे ते उपरग्री जो पाटाहरण कहे . जेम ब्रह्मदेवाक तथा सांतके चनद सागरोपमनी था परी चिनि वे, तेमादेवी सनत्कुमार तथा माहना सात सागरोप गना गाना याद करी. बाकी मान रहे, तमांयी एउटी करी. तेवारे पाकी रहे. ती एक हापना मीया या नाग मदिसा पांच पता मुकी याकी । पारद से बने पनि हाय र. एटप्सुं या मागरोपमयाला देवता शरीर न भई ने एकको मागमायु वयना एकको अगाधारी नाग शरीरको देवी पटामो नस्वालिगमा।। उत्तर वीनधि जोयाणा खम्कं ॥ मनोमु ।। ननर बनश्यिा नचि ॥ १.४० ॥ एस. गरी देवता जोर की धार को नंदने र दर भने नायिका की शारीर नी.
संग्रहणीसूत्र. जावे ते बैंक्रियशरीर उत्कृष्टुं लाख योजन प्रमाण करे. अने नव वेचक तथा पांच अनुत्तर विमाननेविपे नवधारणीयज शरीर वे, परंतु उत्तर क्रिय शरीर करवानी शक्ति उता पण को काम पडतुं नत्री, के जे थकी तेमना रद्देवासी देवताने उत्तरवैक्रिय शरीर करवु पो. ॥ १० ॥ ॥ इवे नवधारणीयशरीर, तथा उत्तरवे क्रियशरीरनी जघन्य अवगाहना कहे ते. ॥ साहाविर वेनधिय ॥ तण जहन्ना कमेण पारने ॥ अं. गुल असंख नागो ॥अंगुल संखिजा नागोय ॥२४॥ श्रर्थ- साहाविय के० खानाविक ते नवधारणीय अने वेनविय के उत्तरवे क्रिय ए बने जे तणु के शरीर ते जहन्ना के जघन्यथकी कमेण के अनुक्रमे पारंने के प्रारं- जनी वेलाए नवधारणीय शरीर करवा मांडतां अंगुल असंख नागो के जघन्यश्री अंगु- लने असंख्यातमे नागे होय. अने उत्तरवे क्रिय करवा सांमतां जघन्यत्री अंगुलसं. खिज नागीय के अंगुलने संख्यातमे नागे होय. एटलो माहोमांहे फेर ठे; ए ज. घन्य शरीर ते प्रारंजकालेज होय. अन्यथा न होय. ॥ १४१ ॥ “ सुरेसु गाहणा- दारं सम्मत्तं "-देवताने विपे अवगाहना संबंधी त्रीशुं हार संपूर्ण थयुं. ॥ (इण्हि विरह कालोववाय उवणाणं दारं नम ) हवे देवने उत्पात विरहकालनुं अने चवन विरहकालतुं ए वे द्वार साये कहे ठे.॥ सामन्नणं चनविद ॥ मुरेमु वारस मुद्दत्तनकोसा ॥ उव- वाय विरद कालो। अद नवणाईसु पत्तेयं ॥ १४ ॥ अर्थ- सामन्नेणं के सामान्यपणे चनविदसुरेसु के चारे निकायना देवताने- विपे समुञ्चय वार मुहर्त्तनो उत्कृष्टो उपजवानो विरकाल जाणवो. यहींयां नाबार्थ ए ठे के चारे निकायना देवता निरंतर उपजे ते. ते उपजबामां केबारेक उत्कृष्टुं अंतर पडे, तो सामान्यपणे वार मुह, पडे. तेवारपठी अवश्य चारे निकायमांदेला कोक निकायमा कोश्क देवता नीपजे. एहनी शाख पंचसं- यह ग्रंथ कहे ठे के, गर्नजतिर्यच, मनुष्य, देवता अने नारकी, ए चारेने उपपात वि. रहकाल उत्कृष्टो बार मुहर्तनो होय. तथा समृर्छिम मनुप्यने उत्कृष्टो उपपात विर- हकाल चोवीस मुहर्तनो होय. विकलेशीनुं अंतर मुहर्त अने मन रहित जीवन अंतर मुहर्त ग्रंथप्रसंगे ए थर्थ लन्यो. यह के श्रथ एटवे वे जवनपति प्र. मुख चार निकायना देवताने विपे पत्तेयं के प्रत्येके विरहकाल कहीएं लिएं ॥ १४॥, --
을
विजय, विजयंत, जयंत, ने थपराजित, ए चार विमाननेविपे पथ्योपमनो थसंख्या-
तमोगग शिरदकास होय. अने सब के सर्वार्थसिक विमाननेविपे पथ्योपमनो
संग्रहणीसूत्र.
जवण वण जो सोहम्मी ॥ साणेसु मुहुत्त चनवीसं ॥ तो
नवदिण वीसमुहू ॥ वारस दिण दस मुहुत्ताय ॥ १३ ॥
वावीस सहदियदा ॥ पणयाल असीइ दिण सयं तत्तो ॥
संखिजा उसु मासा ॥ सुवासा तिसु तिगेसु कमा ॥१४४॥
बासाण सया सहस्सा ॥ लक तह चनसु विजय माईसु ॥
पलिया असंख नागो ॥ सबके संखनागोय ॥ १४५ ॥
थर्थ-नुयनपति, व्यंतर, ज्योतपी तथा सोहम्मीसाणेसु के सोधर्म थने ईशा-
नयासी देवताने प्रत्येके चोवीश मुहूर्त उत्कृष्टो उपजवानो विरह काल ते. तो के
तेवार पठी निधे वीजो देवता उपजे, श्रने सनत्कुमारे नव दिवस थने वीस मुहू
के धीश मुद्दत तथा माहें देवलोके वार दिवस अने दसमुहुत्ताय के० दश गुः
दृतः ॥ १४३ ॥ ब्रह्मदेवलोके बावीस सहदियहा के साढीधावीश दिवस, लांतके प.
एपास के पिस्तालीश दिवस, शुक्रे असी के एसी दिवस, तत्तो के० तेयार पनी
सहमारे सयं के० सो दिवस, अने आणत तथा प्राणत ए उसु के वे देवलोके प्र.
स्यक संखिजामासा के० संख्याता मासनो उपजवानो विरह, एटले श्राणते मात
दश थने प्राणते मास थगीयार, श्रने धारण तथा अचुत ए उसु के वे देवलोके
यासा के संग्याता वर्पनो उपजवानो विरह जाणयो. पठी जरूर बीजो देवता न
पजे, ते ज्यांमुधी सो वर्ष पूरा न याय, त्यांसुधी संख्यातां वर्ष गणवां. तथा नवे प्रै
येययना प्रण त्रिक करवा. ते त्रण निकनेविप कमा के अनुक्रमे उपजवानो विरह
काल कहे . ॥ १४४ ॥ पहेसा त्रिके वासासया के संख्याता शतवर्ष एटले सं.
स्यातां सेंकडो वर्ष, पीजा मध्यम त्रिक संख्याता हजार वनो उपजवानो विरह
कास. वीजा उपरना त्रिक संख्यातां साख वनो उपजवानो विरहकास, ज्यांसुधी
संग्यातांव सहस्र पूरा न थाय त्यांसुधा संख्याता वर्षशत गणवां, ज्यांसुधी साख वर्ष पूरा
न पाय त्यां मुधी संन्यातां वर्ष सहस्र गणवा, ज्या मुधी कोड वर्ष पूरा न थाय त्या मुधी
संग्यानां व सास गया. तद के तेम चमु विजयमासु के चार विजयादिक ते
दशना जे. एटमे देवताने उपपान वरदका उत्कृष्ट पाणे कलो. ॥ १४५ ॥
संग्रहणीसूत्र. (ए ॥ इवे ए देवताउँनो जघन्य विरहकाल देखाडी पठी चवण ॥ विरहकाल संदेपे देखाडे . ॥ सवेसिपि जहन्नो ॥ समर्ड ए मेव चवण विरहोवि ॥ इग अति संख मसंखा ॥ गसमए हुँतिय चवंति ॥ १४६॥ अर्थ- समस्त जुवनपति आदे दे सर्वार्थसिद्ध पर्यंत देवतानां सर्व स्थानके अपि के निश्चयथकी जहन्नो के जघन्यपणे समर्ड के एक समये उपजवानो विरहकाल होय. एमेत्र के एमज जपपातविरहनीपरे चवणविरहो के चत्रण विरह पण उत्कृष्ट तथा जघ- न्यपणे जाणवो. हवे उपपात अने चवन ते श्राश्री देवोनी संख्या कहे . ग के एक उ के वे अने ति के त्रण. यावत् संख के संख्याता तथा असंखा के असंख्याता देवता ते गसमए के एक समयनेत्रिपे हुँति के होय. एटले उपजे. अने चवंति केव चवे. नुवनपतिथी मामीने सहस्रार देवलोकसुधी जघन्य तो एक समयमांदे जो उ- पजे तो एक, वे, व्रण उपजे तथा चवे. अने उत्कृष्टा संख्याता अथवा थसंख्याता उपजे तथा चवे. केमके सहस्रार देवलोक सुधी तिर्यच पण जाय ते. माटे असंख्याता उपजे श्रने चवे. अने ए थाउमा देवलोकश्री उपरना देवता एक समये संख्याता उपजे, अने संख्याता चवे; पण असंख्याता नही. केमके त्यां मनुष्यज जाय ते. थने त्यांनो देवता चवे ते पण मनुष्यज थाय ते. तेमाटे ते मनुष्य संख्याताज वे. माटे त्यां संख्याता उपजे श्रने चवे. ॥ १४६ ॥ एटले उपपात तया चवन संख्या- छार संपूर्ण ययुं. ॥ हवे देवतानी गतिमांदे कोण कोण यावी उपजे ? ते यागति हार कहे ते. ॥ नर पंचिंदिय तिरिया ॥ णुप्पत्ती मुरनवे पछुत्ताणं ॥ अन्नवसाय विसेसा ॥ तेसिं गई तारतम्मंतु ॥ २४ ॥ थर्थ- पत्तिाणं के पर्याप्ता नर के० मनुप्य तथा पर्याप्ता पंजिय तिथंच, प. वेउ मुरलवे के देवतानी गतिमांदे उप्पनि के उपजे. अने शेष देवता, नारकी, एकजिय, विगलेंजिय, वली थपर्याप्तापंचंडी, तिर्यच, तथा मनुन्य, एटसा मांदसी को जीव मरीने देवता चाय नहीं. दवे देवगतिए उपजवानुं विदापपाएं करे के एक भुवनपति, एक. व्यंतर, एक ज्योनपी, एक वैमानिक, तमांद पर यही एक शखिवंत, एक मकि. एक अक्षर अभियंत, एयः महोटा श्रायुष्यबादी, एक घोडा घायुप्यवाली-इत्यादिका विपनुं कारणं पाताना यमायधिनसार अय- पसाधना विशेपपगायकी गति, तारतम्या पटले निन्नतिनमा अध्ययसाय शब्द मके केले तेसिं के० ते समृर्णिम तिर्यंच उत्कृष्टपणे पट्योपमना थसंग्यातमा भागना थायुप्पयंत देवतापणेज उचाई के० उपजे. पण पधारे यायुप्यपणे उपजे नदी. थने तेट यायुप्य तो मुचनपति तथा व्यंतरमाहेजते; पण ज्योतपी प्रमुख शिप एरो मनपरिपामव्यापार विशेपे देवता थाय; तो समूर्टिम तिर्यच मनरहित ए६ संग्रहणीसूत्र. मनोव्यापार कहीएं. ते तीब, तीव्रतर, तीव्रतम-तेणे करी जूदी जूदी देवतानी गति पामे. तीन अध्यवसायथकी उंची देवगती पामे. एम अध्यवसायना विशेषपणायकी देव. तानी गतिर्नु तारतम्यपणुं जाणवु.॥ १४ ॥ ॥वली कोण कोण जीव देवतानीगति पामे? ते कहे .॥ नर तिर असंखजीबी ॥ सचे नियमेण जंति देवेसु ॥ निय आउय सम हीणा ॥जएसुईसाण अंतेसु॥१४॥ अर्थ-यसंख्याता श्रायुष्यवाला युगलीया, मनुष्य, तथा तियंच होय, ते सर्वे के सर्वे नियमेण के निश्चयकी जंतिदेवेसु के देवतानी गतिमाहेज अवतरे. पण पीजी गतिमांद जाय नहीं. ते निय के पोतानुं जेटलुं अहींयां युगलीकपणे थाउय के वायुप्य होय, तेटले सम के० सरखे श्रायुप्ये, अथवा तेहथी हीणा के लेना थायुप्ये देवतामां उपजे, पण वधता आयुष्ये उपजे नहीं. ते उत्कृष्टपणे ईसाण श्रेते के ईशानदेवलोकना अंत पर्यंतना देवतामांहे उपजे. केमके युगलियाने उत्कृष्ट थायुप्य प्रण पक्ष्योपमनुं होय, ते श्रायुप्य ईशानदेवलोकलगी रे तेमाटे. दवे पियरीने हुं जे, पट्योपमने थसंख्यातमे जागे असंख्याता थायुप्य. पासा युगसीया, पंचंडी तिर्यंच, पंखी, वली उपन्न अंतरछीपवाला तिर्यंच, मनुष्य, युगलिया मरीने नुवनपति तथा व्यतरनेविपे उपजे, पण ज्योतपी प्रमुखनेविपेज पजे नहीं. केमके ज्योतपीमाहे जघन्यथकी पट्योपमनो थामो जाग श्रायुष्य ले, माटे. अने वीजा युगलिया यथायोग्यपणे पोतपोताना आयुष्य प्रमाणे अथवा हुने थायुप्ये ईशान देवसोकमुधी उपजे, पण उपसु के तेथी उचो उपजयार्नु सर्पचा निषेध ठे. ॥ २४ ॥ जति समुचिम तिरिया ॥ लवण वणेसु न जोश्माईसु ॥ जतेसिं उववा ॥ पलिया संखंस आनसु ॥ २४ए ॥ थर्य- सममि तिर्यच मरीने पण नवनपति तथा धणेसु के० यंतरने- विप जतिप के जाय. पण जोमासु के ज्योतपी थादिकनेविप न के न जायः माद नयी. ॥ १४ ॥ यहींयां को प्रश्न कर के पूर्व पहचु कडं जे, अध्यवसाय ,
संग्रदणीसूत्र.
ए
वे. माटे केवी रीते देवता श्राय ? तेइने उत्तर श्रापवामाटे जगवतीसूत्रना वृचिकार
श्रीअनपदेवसूरि एवं समाधान करे ते के, संज्ञा विशेषरूप अध्यबसाए करी मन-
रहित समूठिम पण देवगति पामे.
॥ हवे वली अध्यवसाय विशेपे गतिर्नु तरतमपणुं कहे . ॥
वालतवे पडिवहा ।। जकड रोसा तवेण गारविया ।।
वेरेणय पडिबा ॥ मरिलं असुरेसु जायंति॥१५॥
अर्थ-जे अरिहंतनी आज्ञारहित तत्वज्ञाने शून्य ते आल एटले मिथ्यात्वी होय,
तेनुं जे पंचाग्नि प्रमुख तप ते तप घणा जीवोनु घातकारी ठे, तेवा तपनेविपे प्रति-
बंध एटले आसक्त होय. वली तपस्वी थकां उक्कडरोसा के उत्कृष्टरोपनाधरनार
होय, तथा वली तपस्या करीने श्रइंकार करे. बली तपस्त्री अकां कृप्त वैपायननी-
परे कोश्क जीवनी साये वैरजाव करवानो प्रतिवंश करे. एहवा जीव मरी असुरेसु
जायंति के० असुरकुमारजुवनपतिमांदे उपजे. ॥ १५ ॥
रअगाद विस नरकण ॥ जल जलण पवेस तण्ड वुद उदर्ड
गिरिसिर पडणाउ मुया ॥ सुदलावा हुंति वंतरिया ॥ २५ ॥
वली रझुगाद के जे गले दोरडानो फांसो खाश् मरे, तथा विपक्षण करी मरे,
वली जल के पाणीमांहे बूडीने मरे, तथा जलण के अग्निमांहे प्रवेश करी मरे,
तण्ह के तुपाये करी मरे, तथा वुद के झुधाचे पीड्यो श्रको मरे, विरहादिक
उखे करी मरे, गिरिसिर के पर्वतना शिखर थकी पमीने मरे. एटलां स्थानके,
अन्त्यंतर रोज परिणामने अनावे, अने मंद शुक्ल परिणामे, शूलपाणी प्रमुखनीपरे
जो शुज परिणाम थावे तो मरीने व्यंतर देवतानी गति पामे. ॥ २५१ ॥
तावस जा जोइसिया ॥ चरग परिवाय बनलोगो जा ॥ जा
सहस्सारो पंचिंदि । तिरिय जा अनु सहा ॥ २५ ॥
अर्थ-- वली कंद मूल फल थाहारी वनवाली तावस के तापस जाति मरीने नुवन-
पति आदे देश जा के यावत् उत्कृष्टुं जोइसिया के० ज्योतषीमुधी जाय. तया चार
पांच नेला यश् टोवू मली निक्षा मागे, तेहने चरक कहीएं. अने कपिलमति परि-
माजक ते त्रिदंगिया कहीए. ते मरीने तुवनपति यादे दे उस्कृया ब्रह्म देवलोक
मुधी जाय. गर्नज पर्याप्ता पंचेडी हाथी, बलद, प्रमुख निर्वच संबल कंवल सरखा
सम्यक्त्व देशविरति सहित मरीने सहवार देवताकंनुधी जाय. देशविरति सहा के
श्रावक मनुष्य मरीने वारमा अक्षुतदेवलोकमुधी जायः ॥ १५ ॥
विशित जे निय के पोतपोतानी क्रियानेविपे ठियाण के० स्थित एटसे सावधान पयादिकने जपन्ययकी व्यंतरनेविपे उपज, दोय. ए सदोवि के० सर्वने उपजवानो एG संग्रहणीसूत्र. जइ लिंग मित्र दिछी। गेविका जाव जति उक्कोसं ॥ पयमवि असद्दईतो ॥ सुत्त मिदिछी ॥ २५३ ॥ थर्थ-जे रजोहरणादिक साधुनो वेषधारी जतीना सिंगे मिथ्यादृष्टी होय, ते क्रियाना वले करी दशविध चक्रवालसामाचारीना प्रनावे मरीने थंगारमईकाचार्य- नीपरे उत्कृष्टा नवमा ग्रेवेयक सुधी उपजे. ते मिथ्यात्वी कोने कहीयें ? जे द्वाद शांगी सूत्र सुधां सदहे, परंतु सूत्रोक्त एक पदने पण असदहतो रहे तो तेइने दे- शथकी मिथ्यात्वी कहीएं तथा वीतरागोक्त सूत्रथकी अने सूत्रना श्रर्थयकी पदमात्र पण सइहे नहीं तेने सर्वथकी मिथ्यात्वी कहीएं. ॥ १५३ ॥ तेमाटे सूत्रलक्षण कहे ते. सुत्तं गणदर रश्यं ॥ तदेव पत्तेय वुद्ध रश्यंच ॥ सुय केवलिणा रश्यं ॥ अनिन्नदस पुषिणा रश्यं ॥ २५ ॥ थर्थ- दवे सोधर्मखामि प्रमुख गणधरनां रचेला जे श्राचारांगादिक सूत्र, तेमज नेमिराजा प्रमुख प्रत्येकवुना रच्या नमिप्रवज्यादिक, वलि चउदपूर्वधर श्रुत के पक्षी संयंजवसूरि प्रमुखनां रच्या दशकालिकादिक सूत्र, वली भनिन्नदसपुविणा- रश्यं के संपूर्ण दशपूर्वधरना जे रच्यां ए सर्वने सूत्र कहीएं ॥ १५४ ॥ उनमत संजयाणं ।। नववा नकोस असबके। तेसिं सढाणं पिय ॥ जद दोइ सोदम्मे ॥ १५५ ॥ थर्थ- उमध के उनस्य संजयाण के संयत जे साधु तेनुं उपजउत्कृष्ट पणे सर्वार्थ सिविमानसुधी होय. तथा तसिं के तेज ग्यस्य साधुने तथा सहाणं फे धावकने पण थपि के निश्चे जहन के जयन्य थकी सोधर्म कप्पे उपज याय. पण तेमाहें एटऱ्या विशेष जे उद्मस्थ साधुने सोधर्म देवलोके पक्ष्योपम पृथ पवायु दोय. थने श्रावकने एक पल्योपमनुं वायुष्य होय. ॥ १५५ ॥ संतमि चनद पुविस्स तावसाईण वंतरेसु तदा ॥ एसिं उबवाय विहि॥निय किरिय छियाण सघोधि॥१५६ ॥ थर्ष- पठदपूर्वी साधु जघन्ययकी सांतक देवलोके उपजे. तापस, संन्यासी, श रहा दोप तेवा मने जापवा. ॥ १५६ ॥ यदीपां श्री पारपासूनमध्ये तापसने जघन्ययकी जुवनपतिमाहे उपजतुं कर संग्रहणीसूत्र. एए वे. ए उपपातविधी एटले उपजवानो मार्ग ते आप आपणा मार्गना श्राचारवंतने जाणवो. जेवारे पोतपोताना शास्त्रोक्त मार्गे चाले तेवारे ए ए स्थानके उपजे. ॥ हवे संघयण विशेपे देवतानी गतिविशेप होय तेमाटे संघयणनुं स्वरूप कहे ते. ॥ वजारिसदनारायं ॥ पढमं वीयं च रिसदनारायं ॥ ना- रायमनाराय ॥ कीलिया तदय ठेवळं ॥ १५ ॥ ए ए स्संघयणा ॥ रिसदो पट्टोय कीलिया वऊं ॥ज- न मक्कड बंधो ॥ नारा होइ विन्नेजे ॥ १५ ॥ अर्थ- जे शरीरना हामनो दृढ दृढतर बंध तेइने संघयण कहीएं. तेहना व नेद वे. पहेलो वज्रपननाराच, वीजो झपननाराच, त्रीजो नाराच, चोथो अर्धनाराच, पांचमो किलिका, को ठेवको, एटले सेवार्त्त ॥ १५७ ॥ हवे एहनो अर्थ कहे ते. वे हाडनी संधी उपरे विंटणो जे पाटो ते झपन कहीएं. तेजपरे खीलो ते कालिका वज के वन समान कहीएं. अने जे हामकानी वन्ने सांधने मर्कटाकारे जे वंध माहोमांहे मिलित ते नाराच जाणवो. ए त्रणे मिट्यां थकां वनश्पजनाराच सं- घयण कहीएं. अने कीलिकारहित ते वीजो पत्ननाराच, केवल मर्कटवंध ते त्रीजो नाराच, एक पासे मर्कटबंध अने वीजे पासे कीलिका ते चोथो अर्धनाराच, ज्यां हामनो बंध एकली कीलिकाएज होय ते पांचमो कीलिका, अने ज्यां वेउ हाडकांना वेडा लगारेक लाग्या होय, पण पूर्वना वज्रपत्ननाराचमाहेनो बंध को होय नहीं, अने सेवा के तेल चोपमq तथा विमाणानी वांग करे. तेथी केटलोक काल रहे. पठी वणसे ते सेवार्त्त हो संघयण कहीएं. टीकामां आम कडं ठे जे आसपास स्पर्श- रूप सेवामात्रे करीने व्याप्त एवां हाड निरंतर स्नेहान्यंगादिकोनुं वारंवार संघटननी अपेक्षा करे ते ते सेवाए हत के व्याप्त अथवा सेवाने पामेवं ते सेवातं. एवा पण को ठेकाणे अर्थ वे. अने वेवळ एवो पण क्यांक क्यांक पाठ ठे, त्यां वेदपृष्टं के देकरी स्पष्ट एवो अर्थ जाणवो. ॥ १५७ ॥ ॥ हवे ए ठए संघयण किया किया जीवमां लाने ? ते विगतथी कहे ते.॥ उ गप्न तिरि नराणं ॥ समुहिम पणिदि विगल वेव ॥ सुरनेरझ्या एगिंदियाय ॥ सवेअसंघयणा ॥ १५ ॥ अर्थ- गर्जज, तिथंच तथा मनुप्यने ठए संघयण होय, बली समूर्टिम पंचेति- तिर्यंच तथा समूमिमनुष्यने एक ठेवछो संघयण होय. तथा विगल के० वेंडी, १०० संग्रहणीसूत्र. तडी, चोरेंडी - ए त्रणने विगजी कहीएं, एइने पण वेवको संघयण हाय. वष्ठी कम्मपयमीमांहे समूर्धिमपंचेंडीतियंचने ठए संघयण कसा वे. अने सुर के देवता तथा नेरश्या के नारकी तथा समस्त एकेडी ए सर्वने असंघयणी कहीएं. एमां को संघयणी नश्री. केमके जे अस्थिनी रचना तेइने संघयण कहीएं, ते एमां नयी. तोपण देवतामांहे थस्थिरूप संघयणविना जे शक्तिविशेष तेने पण उपचारे संघ- यण कहीएं, केमके देवतामांडे चक्रवर्ति करतां पण शक्ति घणी .ते शक्तिना गुणे देवतामाहे पण वज्रपननाराच संघयण कहीएं. हवे थोमीसी शक्ति एकेंजीमांहे पण ते पुणेकरी एकेंजीने पण कोक ठेवछो संघयण कहे ते. परंतु मूलनागे अस्थिरूप संघ- यण देवतामांहे नथी. ॥ १५ए । ॥ हवे संघयणथकी गति कहे .॥ ठेवणं उगम्म ॥ चनरो जाकप्प कीलियाईसु ॥ चन- मु 5 कप्प बुझी ॥ पढमेणं जाव सिद्दीवि ॥ १६० ॥ अर्थ-य संघयणे करी अध्यवसाय विशेषथकी जुवनपति, व्यंतर, ज्योतपी, थने यमानिकमांना यावत् चोथा देवलोकसुधी जाय. अने किलिकादिक विपरीत पणे थपूना गणतां चारसंघयणे करीबुड के वेवे देवलोक चढतां चढतां उपजे,ते यावी रीते जे किसिकासंघयणे करी पांचमा थने हा देवलोकसुधी जाय. अर्धनाराच संघयणे करी शुक्र थने सहस्रार देवलोकसुधी जाय. अने नाराच संघयणे करी था. पत थने प्राणत देवलोकसुधी जाय. अने रुपचनाराचे करी थारण अने अचुत देवसोकसुधी जाय. यने वापजनाराच प्रथम संघयणे करी सर्वत्र जुवनपति, व्यं- तर,ज्योतिषी, वार देवलोक, नव वेयक, थने पांच अनुत्तरविमाने जाय. अने यावत् सिद्धीवि के मोक्षनेविपे पण जाय, एटले पहेला संघयणनो धणी अति उत्कृष्ट थ पवसाये चढती पदवीना देवतामाहे उपजे, श्रने को कर्म खपाषी केवट पामी मोदे पण जाय. ॥ दवे ज्यां संघयण त्यां संस्थान होय, संस्थान एटसे शरीरनो आकार विशेष. ते संस्थान उ प्रकारनां ठे, तेनां नाम कहे . ॥ संमचनरसे नग्गोद ॥ सा वामणय खुज हुंडेय ॥ जीवा- ण व संगणा ॥ सबनमु बरुणं पढमं ॥ २६ ॥ नादीए उपरि बीयं ॥ तश्य मदो पिति उयर जरवऊं ॥ सिर गीय पाणि पाए ॥ सुखकणं तं चउचंतु ॥ २६ ॥ विवरीयं पं. , , सग्रहणासूत्र. २०१ चमगं । सबन अलरकणं नवे उहं ॥ गनय नर तिरिय उदा ।। सुरासमा हुंडया सेसा ॥ १६३ ॥ अर्थ- पहेलुं समचउरंस, वीजें न्यग्रोध परिमंमल, त्रीचं सादि, चोथु वामन, पांचमुं कुज, हुं हुंमक, ए रीते जीवनां ए व संस्थान होय. अने अजीवनां पांच संस्थान होय. एक परिमंगल, वीनुं वह, त्रीजु त्रिंस, चोधुं चरंस अने पांचमुं आयत. ए पांच संस्थान ते श्रजीवपुजलस्कंधनां होय. पहेला सर्व स्थानके सर्व अवयवनेविपे लक्षणोपेत पहेतुं संस्थान होय. समा के लक्षणोपेत चारेदिशिना चार अस्त्र के शरीरना खूणा वे. ज्यां पद्मासन वेग चारे दोरी सरखी होय ते समचउरंस संस्थान तीर्थकरनी प्रतिमाने होय. अने जे वडवृक्षानीपरे एटले जेम वडवृक्ष नीचे थोडं हीन होय, श्रने उपर सं- पूर्ण पूरु होय; तेम जे संस्थान नाहीए के नानिने हेठे हीन होय; अने उपर लदा- णोपेत होय. ते वीयं के वीजु न्यग्रोध संस्थान जाणवू. त्रीजु सादि के श्रादि ते नानिने अहो के अधो एटले नाजिने नीचे लक्षणो- पेत अने नाजिउपर हीन ते सादिसंस्थान जाणवू. चोथु वामन के पूर्व, उदर अने उर के हृदय ए हीनलक्षणे होय; एटलांने वजं के० वर्जकरीने एटले त्याग करीने वाकी मस्तक, ग्रीवा, पाणी के हाथ, पाए के पग एटलां सुलक्षणां होय ते वामन संस्थान जाणवं. ॥ १६ ॥ विवरीयं पंचमग के पांचमुं एथकी विपरीत एटले पूर्व, उदर, अने हृदय ए सर्व लक्षणोपेत होय. अने मस्तक, ग्रीवा, हाथ, पग, लक्षणे हीन होय. ए रीते वा- मन संस्थानथकी जे विपरीत अंग होय ते कुब्ज संस्थान कहीएं. पहुं समस्त शरीरना अवयवरूप अलक्षण एटले विपरीत लक्षण होय. ते हुंडक संस्थान कहीएं. ॥ १६३ ॥ ॥हवे ए ठ संस्थान ते किया किया जीवनेविपे होय? ते जुदा जुदा विवरिने कहे वे.॥ गर्नजमनुष्य तथा गर्नजतियंचमांहे ठहा के ठए संस्थान होय, अने सुरा के देवताने एक समा के० समचरंस्त्र संस्थान होय, श्रने शेप थाकता नारकी, ए. केंडी, वेंडी, तेजी, चउरेंजी तथा समूमिपंचेंजीतियंच, तथा समूर्तिममनुष्य ए सर्व हुंमया के हुंमक संस्थानवाला होय. ॥ १६३ ॥ कम्मपयडीनेविपे समूर्छिमपंचेंजीतिर्यंचमांदे ठए संस्थान वखाण्यां . एकंडी- मांहे हुंडकसंस्थान, तेमांदे पण पृथ्वी मसूरचंदा, अने अपकायतुं स्तिबुक विंड जेवू , मांदे उपजे.प पृप्यादिक एडीमांदनउपजे.तया तियंचमांहे पण उपजे नहीं॥१६॥ थर्प- तकवि के० त्यां ते थागतिनेविपे पण सर्पकुमारंपनिई के सनत्कुमार शेप एट पाकीना स्थानके गर्नजपर्याता संख्याता थायुप्यना धणी एहवा सामान्य मनुष्प नया नियंच तेनांदे उपजे. वसी यापत प्रमुख देवलोकथी मांमी अनुतरवि. मान मुभीना देवता चयन गर्नज पर्याता संन्याता थायुप्यवासा सामान्य मनुष्य ॥ संग्रहणीसूत्र. स्थान; तथा तेउकायतुं सूचीकलाप संस्थान, वायुकायतुं पताकाने श्राकारे सं- यान, थने वनस्पतीकाय वीचित्र प्रकारनां संस्थानवंत होय. ए रीते कम्मपयडीमा खाण्यां वे. घायुकाय वे क्रियशरीर करे, तोपण पताका जेवां संस्थाने करे, श्रने पडीति- च अने पंचंडीमनुष्य, तथा चारमा देवलोकना देवतासुधी जे उत्तर वैक्रियरूप करे; ते नानाप्रकार- संस्थान जाणवू. अने मूलगुरुरूप समचरंत्र जाणवू. तथा नारकी जे उत्तरये क्रियरूप करे ते पण ढुंडकसंस्थाने जाणवू. ए देवतार्नु गति- कार संपूर्ण थयु. ॥ दवे देवता देवगति थकी चवीने क्या क्यां उपजे ? ते श्रागति द्वार कहे ते. ॥ जति सुरा संखाजय ॥ गन्नय पात्त मणुय तिरिएसु ॥ पऊत्ते सुय वायर ॥ जूदग पत्तेय गवणेसु ॥ १६४ ॥ थर्थ- सामान्यपणे चारे निकायनासुरा के देवता ते देवगतिथकी चवीने एक युग- सियाविनायीजा गर्नज पर्याप्त संखा के संख्यातायायुष्यना धणीजे मनुष्य तथा ति- यंच तेने विपे ति के जाय. वली पत्ते के पर्याप्ता वायर के वादर, पृथ्वीकाय, थप्पकाय, थने प्रत्येक वनस्पतीकाय ए त्रणमांहे देवता मरीने उपजे. श्रने शेप सुक्ष्मपृथ्वी, थप्प, साधारण वनस्पती, तथा थपर्याप्ता वादर, पृथ्वी, अप्प तथा प्र. त्येक वनस्पति, तेउकाय, वायुकाय, वेंडी, तेंडी, चनरेंडी, तथा युगलिया अने स. मूर्णिम थपर्याप्तातिर्यच, तथा समूर्णिम अपर्याप्तामनुष्य, वली देवता, तथा नार- फी-एटसे स्थानके देवता चवीने उपजे नहीं. ॥ वती थागतिनुं विशेषपणुं कहे .॥ तववि सणंकुमारं॥प्पन्निई एगिदिएसु नोति ॥ आ- णय पमुदा चविलं ॥ मणुएसु चेव गति ॥ १६५॥ आद देने सहस्रार देवलोक मुधीना देवता चवीने एडीमांदे उपजे नही. पण संग्रहणोसूत्र. १०३ ॥ दवे जे देवताने जे रीते देवांगना साथे संजोगवे, अने जे देवताने सर्वथा संजोग नधी ते प्रकार कहे ते. ॥ दो कप्प काय सेवी ॥ दो दो दो फरिस रूवसद्देदिं ॥ च- नरोमणेणु वरिमा ॥ अप्प वियारा अणंत सुदा ॥ १६६ ॥ अर्थ- जुवनपति, व्यंतर, ज्योतपी, अने दोकप्प के सौधर्म अने इंशान ए चे देवलोकना देवता ते कायसेवी के प्रति उत्कृष्ट पुरुष वेदने उदये मनुष्यनीपरे वि- पय सेवा करे. कायसेवाविना देवांगना पण तृप्ति पामे नहीं. मनुष्यनीपरे देवताने पण वीर्य होय. तेश्री देवांगनाने वल तथा कांति अधिक होय, ए वात श्रीपन्नवणा उपांगमाहे कही ते. अने सनत्कुमार तथा माहें ए वे देवलोकना देवता ते देवां- गनाना स्तन, जुज तेहनां आलिंगने करी कायस्पर्शेज संनोगसुख माने. वली ब्रह्म अने लांतक ए वे देवलोकना देवता ते देवांगनानुं रूप देखीनेज सुख पामे तथा शुक्र थने सहस्रार देवलोकना देवता ते पोताने नोग योग्य जे देवांगना, तेहनां गीत, हास्य, विलास, नापित, नूपण, नेपुर प्रमुखना शब्द सांजलीने कामसुख थनुनवे. तथा श्राणतादिक चारे देवलोकना देवता ते जे रमवा योग्य देवी मनमांहे चितवे तेवारे ते देवी पोताना स्थानके वेठी श्रृंगार करी नली बुरी कामचेष्टाने मनमांद्दे धरती लोगने माटे सावधान थाय, तेवारे ते देवता त्यांज रहा थका मन संकल्प पूर्ण सुख पामे. फरसादिक समस्त स्थानके कायसेवीनीपरे देवतानी शक्ति करी दे- वांगनाना शरीरमांदे शुक्रना पुजल संचरे, तेथी देवांगनाने संनोगमुख उपजे. कमके देवताने शुक्रपुमल के तेणे करी देवांगनाने सर्व सुख उपजे. परंतु चक्रिय पुनले गर्न उपजे नहीं. थने जे चक्रवर्तिना वक्रियशरीरना शुक्र.पुनसकी गर्न उपजे ने, तेदन मूल शरीर थीदारिक , तेथी व क्रियपुशल उदारिकपणे परणमावे; तेघी गर्न उपजे. वैफियपुशल उदारिकपणे जे परणमावे ते; ते नाबार्य श्रीरायपनेणीवनी टीकामांदे मखयगिरिथाचार्य वखाएयो वे. तथा उपरना नवमेयेयक, यने पंचधनु. चरविमानना देवता ते थप्रवीचारा एटले विपयनेवारहिन पुरुपदयी यत्यंत मंद मने करी पण जीने प्रार्थे नहीं. फायनेवीचकी थनंतगाएं मुन मनवीने ज्ञाप, नेपकी सपनीने अनगलं मुख, तेथली शब्दनेवीने घनंतगणं सुत्र, तेथी पर्स मनवीन न सुन, तेवकी धनवीचारीने अनंतगएं मुब जाई. हवे बद्रीय कांच के नवप्रया तथा पंचानुत्तरविमानना देवता जो विपपरा दिन नी पदने प्रागा गम..
पोस्टमा गो. ने संश्यानानेद है. पकता,दीत्री संग्रहणीसूत्र. रिमदितादेवी ७ ते सर्व सर्पकुमारा के सनत्कुमारवासी देवताने उपजोग योग्य जाणवी. पण ते देवी तेथी उपरना देवलोकना देवताने वांछे नही. एमज फरी दश पश्योपमयी उपरांत एक समय, वे समय, त्रण समय, श्रादे दश्ने दसगेहिं के दश पन्योपममुधीनी बीजी गृहि करीएं, एटले वीश पठ्योपमनुं आयुष्य ब्रह्मदेवलोकना देवनाने दोगयोग्य देवीनु जापवू. वशी तेयारपती ग गमज समय थादे देने दश पठ्योपमनी पृधि सुधी एटचे प्रीमोपमना थायुष्यवासी देवी ते शुक्रदेवलोकना देवताने जोगयोग्य जा. नजी गंगर पड़ी यती समयादि लिए चालीश पक्ष्योपमना थायुप्यवाली देवीउ ते मायनोकरानी देयताने जोगयोग्य होय. वली तेवारपठी समयादि किए पान पणा पायोपमना थायुप्यवासी देवी ते थारण देवलोकना देवताने उप- गंग पग पोप. एपेशानदेशीर अपरिमरिता देवीनां चार सास विमान के तेमाहे जे देवी. हा एक पाय गाषिक थायुष्य में ते देवी शानदेवलोकना देवताने मोग पोप गाली गमपादिए. यावत् पन्नर पक्ष्योपमना थायुष्यनी देवी में देशोना देयताने जोगयोग्य होय. ॥ २२ ॥ एहज कमे करी पूर्य रीते म भारतां योग्यपणे पनीश पोपमना थायुप्यनी देवी सांतक देवो. नातान गयोग्य होय. नया पांत्रीश पट्योपमना थायुष्यवाली देयी सह मारना देवताने नोगयोग्य होय. थने पिस्तातीश पक्ष्योपमना थायुष्यनी में मात देवपोकना देवनाने नोगयोग्य होय, थने पंचापन पढ्योपमना था. सुपारी देवी में शानदेवोकना देवनाने नोगयोग्य होय. ॥ १३ ॥ वे देवने सेश्या दोढगायाण करी कड़े .॥ विन्दा नीसा कान॥नेक पम्दाय मुक्क खेस्सा ॥ नव- एक पटम चनस ॥ जोश्म कप्प उगे तेक ॥ १७४ ॥ पनि पद मा संतामु मुकावेस कुंति मुरा ॥ स-रे कर्म कमाये शाष पाम नेने वेश्या कहीएं. ते घश्याना के दे. मादीकी गावच्या या यामाने का नया पीवा प्रगत देवा, मने माना गुनगुन परिणाम ते नारया : पीय देशी, दीन-तमा नाम है संग्रहणीसूत्र. १०७ जवनपति थने व्यंतरने कृष्ल, नील, कापोत अने तेजो ए पढम के० पदेली चनलेस के चार लेश्या होय. त्यां परमाधामीने एक कृष्ललेश्याज होय. अने जोइस के ज्योतपी तथा कप्प उगे के सोधर्म तथा ईशान ए वे देवलोकनेविपे एक तेज के तेजोलेश्या होय. ॥ १७ ॥ ते उपरांत कप्पतिय के सनत्कुमार, माहेंड अने ब्रह्म -ए त्रण देवलोके एक प- म्हलेसा के० पद्मवेश्या होय. तेवार पठी तासु के लांतक श्रादे देश्ने पंचानुत्तर सुधीना सुरा के देवोने एकली शुक्लेश्या होय. ए सर्व लेश्या अनुक्रमे निर्मल शुद्ध शुभतर जाणवी. जवनपति श्रादे दे नव वेयकसुधी जाव परावर्त करी नाव- लेश्या ठए संनवे. अने पंचानुत्तरना देवो प्राये विशुद्ध अव्यलेश्यावंत होय; अने प- रित्तसंसारी होय. तेमाटे ते देवो नावतः विशुद्ध लेश्यावंत होय. नवनपति, व्यंतर, अने ज्योतपिना शरीरनो वर्ण पूर्वे ए देवोना अधिकारे कह्यो . ॥ हवे वेमानिक देवोनो वर्ण कहे , ॥ कणगान पजम केसर ॥ वन्ना उसु तिसु उवरि धवला ॥२७॥ थर्थ- सौधर्म अने शान ए उसु के वे देवलोकना देवनां शरीर कणगान के राता सुवर्ण जेवां कांतिवाला जाणवां. अने तिसु के त्रीजो, चोथो ने पांचमो ए प्रण देवलोके देवोनां शरीर ते पलम केपद्म एटले कमलनो केसर जे पराग तेवा वर्णे . अने उवरिधवला के लांतक श्रादे देश्ने उपरना देवलोकना देव ते, ध- वला एटले शुक्ल शुक्लतम वर्षे उत्तरोत्तर जाणवा. यद्यपि श्रीजीवा निगमसूत्रमा वं. ललोग लांतक देवा अल्बमहूय पुप्फवन्ना एवं कां वे, तथापि महुडानुं पाकुं फूल कांक्षक गौर होय, ते गोरमाहे गणीएं. अने महुमायूँ काचुं फूल कांक पांमुरु होय, तेमादे धवलमांदे गणीएं. तेथी अहींयां सिद्धांत वीरोध नथी. ॥ १७५ ।। ॥ हवे देवताने आहार तथा श्वासोवासनुं स्वरूप कहे . ॥ दसवास सदस्साइं॥जदन्नमाउं धरति जे देवा ॥ तेसिं चजया दारो॥ सत्तदिं थोवेहिं ऊसासो ॥ १७६ ॥ अर्थ- जे नवनपति अने व्यंतर देवोमा दश हजार वर्पना जघन्यायुवाला देव होय; तेसिं केते देवने चथाहारो के चोथ पठी एटले एक अहोरात्रने श्रांतरे थाहारनी श्छा उपजे. ते श्वा उपना थका सर्व इंजिर्डने थाल्हादकारी मनोज्ञ पु- गले करी ठाए तृप्ति पामे, थने सत्तहियोवेहिं के सात स्तोके श्वासोवास होय. शरीर मांदे वायु जंचो नीचो वधे-थावे ते साते स्तोके उंचो श्वास थावे, साते
दवार ने पारमें भामोशाम एक यांना याय. एमज सो वनविष
០០
संग्रहणीसूत्र.
स्तो नीचो श्वास थावे, एटला कालना वचमां निश्चल रहे साते साते स्तोके
वासोशास करे.
॥ दवे पूर्वोक्त स्तोकनुं प्रमाण कहे ते.॥
आदि वादि विमुक्कस्स ॥ नीसासूस्सास एगगो ॥ पाणु
सत्त श्मो योयो। सोवि सत्तगुणो सवो ॥ १७ ॥
सब सत्तदत्तरीए॥ होइ मुहुत्तोमंमि ऊसासा ॥सग-
तीससयतिहुत्तर॥ तीसगुणा ते अदोरत्ते ॥ १७ ॥
सरकंतेरस सहसा ॥ ननयसयं अयर संखयादेवे ।।
पसेदि कसासे वाससहस्सेहिं आहारो ॥ १७ ॥
थ-याहिपाहि विमुशम्स के याधि ते मननी पीमा, थने व्याधि ते शरीरनी
वीमा मेची बीमुकम्स फे० विशेपे करीने रहित, चिंता तथा श्रमथी रहित एया म-
गुप्पनो एषः निभास-श्वास तेने प्राण कही. पाणुसत्तमो के एषा साते प्राणे
पोपी ० एक. ग्नाश कदी. सोविसत्तगुणोसो के एया साते स्तोके एक सर
रोप. ॥ १ ॥ यदीया सात प्राणने एक स्तोक कही. तेने सातगुणा करीपं ते.
सारेगामाप एक सर थाय ठे.
एर गमदनरीए फे० सिनोनर सये होइमुहृत्तो के एक मुहूर्त होय. इमंमि के
ए एक मुहूर्तमा कमामा के केटसा वासोश्वास होय ? ते कहे . पूर्वोक्त :
पापान मामानेर गुणा की, नेवार सगनीससयनहत्तर के सामग्रीशसें ने त
रोदर मोगाम होय. अहोने के एक यहोरातमाहे त्रीश मुहर्न थायों,
मार ने कई वार एक लाख तर हजार एकशो ने ने
भामोसार पार. एने धी गुणा कद, तेवारे तेत्रीश साख पंचाणु हजार ने सा.
हमें मामधाम एक मामना यायचे. तेने वागुणा करना चार क्रोम सात सार
एना साड़ी
देश माशाम होय, अन ती हजार वर्ष आहार होय. ते
हरे सामंगादेवादि के देवनानुं जेटमा माग पमनुं थायुष्य होय,
सका है. देवता पर मामाय हाय ने एकपः उश्वाम होय, अने
महाराजा सागरोपमायु है, तो
अभम बने देतीश जारवा वादारनी का उपने. ॥ ११ ॥
संग्रहणीसूत्र. २०ए ॥ हवे जे देवोर्नु दश हजार वर्प उपरांत पण एक सागरोपमर्नु पूर्णायु न होय तेना वचमां श्राहार अने नश्वासनु कालमान कहेते. ॥ दस वास सहस्सुवार ॥ समयाई जाव सागरं कणं ॥ दि- वस मुहुत्त पहुत्ता ॥ दारूसास सेसाणं ॥ १७ ॥ अर्थ- जे देवतार्नु दश हजार वर्प उपरांत, समयाश् के समयादिक एटले स- मय, श्रावली, मुहूर्त, दिवस, पक्ष, मास, संवत्सर, युग, एक वे श्रादि पट्योपम, एम जाव के यावत् सागरंजणं के कांश्क जणुं सागरोपमायु होय, ते देवताने दिवस पृथक्त्वे थाहारानिलापा थाय, अने ते मुहूर्त पृथक्त्वे उसास करे. सिद्धांतनापाए पृथक्त्व शब्दनो अर्थ वे आदे देईने नव सीम संख्यातुं मान कहीएं.अहींयां ए नावार्थ जे दश हजार वर्पधी उपरांत एक समयादि वृद्धिए अनुक्रमे दिवस पृथक्त्वे आहार, श्रने मुहूर्त पृथक्त्वे उसासने वधारता जश्एं, ते त्यांसुधी वधारीएं के ज्यांसुधी पूर्ण सागरोपमायुप्रत्ये पदयकी उसास अने एक हजार वर्पथकी थाहार थायः ॥ १० ॥ ॥ हवे सिद्धांतमांहे आहारना त्रण नेद ठे ते कहेवे. ॥ सरिरेण जयाहारो ॥ तयाइ फासेण लोम प्रादारो ॥ प- केवा दारो पुण ॥ कावलि दोइ नायवो ॥ ११ ॥ अर्थ-केवल शरीरे करी जे आहार ते उजाहारी. यद्यपि शरीर पांच ते. तथापि तेजस अने कार्मण शरीरे करी जीव उत्पत्ति देशे श्रावी पूर्व शरीर त्यागे. विग्रह- गति अथवा अविग्रह गतिवालो जीव प्रथम समये औदारिक शरीर योग्य पुजला- हार करे. वीजा समय आदे देई कार्मणसाये श्रीदारिक मिश्रे थाहार करे. ते ज्यां- सुधी शरीर पूर्ण नीपजे, त्यांसुधी. ए पूर्वोक्त सर्व उजः कहेतां तेजस शरीर, तेणे करी जे याहार ते प्रथम उजाहार जाणवो. अने तया के० तथा फासेण के स्पशजिये करी जे थाहार-जेम के तेल चोपम- वाथकी मुखे चीकाश याय. जनाले पाणीनी वांट लागवायी शीतल पुजले तृपा मटे. ए वीजो लोम थाहारो के लोमाहार जाणवो. अने परकेवादारो के प्रदेपाहार, ते पुण के वली कावलीहोर के कोलीयाए करी मुख प्रदेपे जे श्राहार ते बीजो प्रदेपाहार जाणवो. ॥ ११ ॥ ॥हवे ए त्रणे थाहार केश केश अवस्यानेविपे होय ? ते कद्दे ले. ॥ उयादारा सवे ॥ अपजत्त पजत्त लोम आहारो॥ सुर नि- रय इगिदि विणा ॥ सेसा नववा स पकेवा ॥ २७ ॥ ॥
, , संग्रहणीसूत्र. वाणे सेलेशीकरणे अंतर मुहुर्तप्रमाण अणाहारक जाणवा. अने सादि अनंत मोक्ष- माहे सिझना जीव अनंतकाल श्रणाहारक जाणवा. ॥ हवे देवतार्नु स्वरूप कहे . ॥ केसहि मंस नद रोम ॥ रुदिर वस चम्म मुत्त पुरिसेदि । रहिया निम्मल देदा ॥ सुगंध नीसास गय लेवा ॥ १७ ॥ अर्थ-सर्व देवतार्नु पूर्वजवनां उपजावेलां शुनकर्ममा उदयथकी केश, थति के हाम, मंस के मांस, नख, रोम, रुधिर, वसा के मांसनी चरवी, चाममी, मूत्र, पुरिप, (विष्टा ), एनए करी रहिया के रहित एवं निम्मल के मलरहित शरीर होय. कपूर तथा कस्तुरीना सुगंध सरखो मुखनो निश्वास होय. तथा गतलेपा के जाति लावण्यनी पेरे रज प्रश्वेदादिकना उपलेप रहित होय. ॥ १० ॥ अंतमुहुत्तेणंचिय ॥ पऊत्ता तरुण पुरिस संकासा ॥ सवंग नूसणधरा ॥ अजरा निरुया समा देवा ॥ १७ ॥ अर्थ-वली उत्पत्तिकाले अंतरमुहर्तमाहे पर्याप्ति पूर्ण कस्वा पठी अत्यंत तरुण पुरुप सरखा सवंग के सर्वांगनेवीपे नूपणना धरनार, थहींयां श्रीजीवानिगमसू. प्रना थनिप्राये कोक कहे वे के, देवता थाजरण तथा वस्त्रेकरी रहित ठे, ते उत्प त्तिकासेज जाणवा. परंतु उपपात सनाए उपजे, अनिपेक सजाए स्नान करे, थाल- कार सजाए यलंकार पेहेरे, व्यवसाय सजाए पुस्तक वांची धार्मिक पीठी प्रमुख पूजोपकरण व्यवसाय लीए, पठी सुधर्मा सनाए सिहायतननेविपे जिनप्रतिमाने पूजे. ए सर्प जूदां जूदां कृत्य करे तो तेने सदाकाल श्रारण भने वस्त्ररहित केम कहिए! ते माटे जे एम कहे ते ते थसंप्रदाय थर्थ जाणवो. मात्र उत्पत्ति वेलाएज थाजरण तथा वस्ररहित होय. वली सदा योवनवय प्राप्त, जरारहित, निरुया के निरुज ते काश श्वासादिक रोगरहित, समा के समचतुरस्र संस्थानी देवा के० देव होय. अणिमिस नयणा मण ॥ कला सादणा पुप्फ दाम अमिला- णा ॥ चतरंगुषेण नूमि ॥ न चिंति सुराजिणाविति ॥ १७ए । सब-यसी देवता सनावे श्रणिमिसनयणानिमियनेन एटले देवशक्ति विशेपे थांग मीटकारे नहीं. मणकसाणा के मनेकरी सर्व कार्य साधक होय, थने मना उरनेविपे पुष्पदाम के सनी माता ते निरंतर यमिक्षाण के अम्मा न पटसे कुमपाप नहीं एवी होय. बसी जे मनुष्यलोकमाइ थाव्या थका चरिंगु मि के चार थेगुल नूमिकायकी उंचा पग राखे; पण भूमिकाने ननियंति के .
संग्रहणीसूत्र. २२३ फरसे नही. एवा सुरा के देव जिणाबिंति के श्रीतीर्थकर अने केवलीए कह्या ठे ॥हवे जे कारणे देवता मनुष्यलोकमां आवे ते कारण कहे .॥ पंचसु जिणकल्लाणेसु ॥ चेव महरिसि तवाणुनावाचें ॥ जम्मंत्तर नेदेणय ॥ आगति सुरा इदयं ॥ २ ॥ अर्थ-पंचसुजिणकहाणेसु के श्रीतीर्थकरना जन्मादिक पांच कल्याणकोने विपेतथाम- हरिसितवाणुनावा के महोटा झपीश्वरना तपानुनावे एटले तपने प्रनावे, वली जम्म- तरनेदेणय के जन्मांतरना स्नेहे करी जेम शालिनजना पिता याव्या तेम, अथवा रीश यकी संगमो देव जेम आव्यो तेम, ए कारणे आगतिसुरा श्यं के देवता श्रहीया यावे, पण कारण विना श्रावे नहीं. ॥ १० ॥ ॥ ते देव कारण विना शामाटे न श्रावे ? ते कदे ठे.॥ संकंति दिवपेमा ॥ विसय पसत्ता समत्त कत्तवा ॥ अण- हीण मणुयकजा ॥ नरनवमसुदं नईति सुरा ॥ २१ ॥ अर्थ-जेवारे देवता देवलोकनेविपे उपजे, तेवारे तत्काल रमणिक देवांगनाना अं- गविपे दिव्य प्रेम परस्पर संकति के संक्रमे एटले मले. वली विषय जे देवांगनाना स्पर्श, शब्द, रूप तेनेविपे अत्यंत पसत्ता के प्रसक्त एटले विशेपे करीने यासक्त ते एक वनीपर्यंत पण मूकी शके नहीं. वली स्नान, वनविहार, नाटकविलोकन, प्रमुख देवकार्य पूर्ण थया विना, वली देवताने मनुष्यसार कार्य का नहीं के जेना श्राधिन- पाणे करी देवता मनुष्यलोकमां श्रावे. ते कारणे यशुन थने पुगंधमय एवा मनुप्य.. लोकनेविपे देवता न यावे. तेहज पुगंधपणुं कहे ठे. ॥ १५ ॥ चत्तारि पंच जोयण ॥ सयाइ गोय माणुय लोगस्स ।। नहुं वच्च जेणं ॥ नहुदेवा तेण आवंति ॥ ? ए२ ॥ अर्थ- जेणं के जे कारणे चार पांचने योजन मुधी माणुयलोगन्स के मनुष्य- सोकसंबंधी मृतकलेवर, मूत्र: पुरी पसंबंधी जे पुगंध ते नटुंबच के उंचे जाय. ताण के० ते कारणे मनुष्य लोकने विपे नहुदेवा यावंति के देवता न यावे. अदीयां नव योजनधी मूलगा गंध पुस तेवार पनी ते पुनडे श्रागला पुनत वाली जे, वली ते पुमले भागा पुजन यासीजे. एम अन्यान्य अनंग अनंग पुगस वासतां चार श्रयवा पांचने याजनमुधी गंची गंध जाय. जे काले श्रीयजी. तनापने वारे घणा मनुप्य दोय, तेबारे कडेवर प्रमुख वा पक्ष होय. न्या पांचसे योजन नुधी, तथा चीजी परं चारलें योजनसुधी गंध यी जाय. अवा १ - उंचं पोताना विमाननी घजा मुधी देखे. ते माटे कांश्क जणी सोकनालीने देखे. तथा ₹18 संग्रहणीसूत्र. देवता अत्यंत शुन्न प्रकृतिवंत ; तेने थोडं दुःख ते पण घणु घर परिणमे; तेथी चारसे पांचसे योजन कह्या. नहीं तो मनुप्यने घ्राणेजियनो विषय नव योजन सुधी , थने देवताने एकांते निश्चय नश्री. ॥ १२ ॥ ॥ हवे देवताने लव प्रत्ययिक अवधिज्ञान- विषयक्षेत्र कहेठे ॥ दो कप्प पढम पुढविं ॥ दो दो दो बीय तश्यगं चनथिं ॥ चन उवरिम उहीए ॥ पासंति पंचमं पुढविं ॥ २५३ ।। थर्थ-दोकप्प के० पदेला वे देवलोकना देव ते पढमपुढवि के० पेहेली नरकपृथ्वी सुधी थवधिड़ाने करी देखे. थहीयां ए नावार्थ जे सोधर्म अने इंशानेउना सा- मानिकादिक उत्कृष्टायुवाला जे देवो, ते रतना पृथ्वीना सर्व देवला जागसुधी थवधिए करी देखे. पठी ते उपरना दो के वे सनत्कुमार ने माहेंना देवता पीजी शर्करप्रनाप्रते देखे. एमज ब्रह्म थने लांतक एवे देवलोकना देवो ते त्रीजी चाबुका- प्रजापते देखे. अने शुक्र तथा सहस्रारना देव चोथी पंकपना प्रते देख. तथा चट जबरिम के एथकी उपरना श्राणत, प्राणत, श्रारण, अने अचुत, ए चार देवलोकना देवता ते पासंतिपंचमंपुढवि के पांचमी धूमप्रना नामे नरकपृथ्वी सुधी देखे. पण पटतुं विशेप जे थाणत ने प्राणत देवथको श्रारण श्रने अचुतवाला देव पांचमी थ्वीना प्रतरे विशुद्धतर घणा पर्यायवंत देखे. एम ज्या ज्या वे वे जोडला ठे, त्यां पहेला यकी चीजो सुविशेप देखे. ॥ १ए३ ॥ हि व ग्गेविजा ॥ सत्तमीयरे अणुत्तर सुराक ॥ किंचूण सोगनाति ॥ असंखदीवुददि तिरियंतु ॥२४॥ थर्थ-त्रण देवसना, थने त्रण मध्यना एवं व ग्रेवेयकना देव ते ठही तमप्रजा नरकपृथ्वीसुधी अवधिशाने करी देखे.थने अपना प्रवाना देवता ते सत्तमीयरे के० सातमी तमःतमप्रना नामानरकपृथ्वी सुधी देखे. अने पंचानुत्तरवासी देव ते किंच एसोगनासिके० कांक कणी लोकनाली पंचास्तिकायरूप चोद राजप्रमाण अवधिज्ञाने करी देखे. एतावता पंचानुत्तर उपर वार योजन मिशिला .अने पंचानुत्तरना देव थने समुज्ने देखे. ॥ १४ ॥ बहुअरगं जबरि मगा ॥ उदंस विमाण चूलिय धया॥ कापसागरे संख ॥ जायणा तप्पर मसंखा ॥ २५॥ Arr.
संग्रहणीसूत्र. १२५ अर्थ-उबरिमगा के उपर उपर देवलोकवासी देवता ते बदुअरगं के बहुत्तरक असंख्याता असंख्याते नेदे करी बहुत्तर बहुत्तम तिर्नु अवधिज्ञाने करी देखे. तेने अवधिज्ञान पण विशुरू विशुद्धतर जाणवू. श्रने समस्त देवता ते नहंस विमाण चू- लिय धयाय के लंचं पोतपोतानां विमाननी चूलिकानी ध्वजा सुधी देखे. उपरांत देखे नहीं. केमके देवताना नव वनावयकी जंचं ध्वजासुधीज देखे. एटले वैमानिकने उत्कृष्टुं अवधिज्ञान कद्यु. अने जघन्य तो वैमानिकने अंगुलने असंख्यातमे जागे देखे, एटर्बु अवधिज्ञान होय. अहीयां सिझांतमां सर्व जघन्य अवधिज्ञान मनुष्य थने तिर्यंचमांहे कडं ठे. पण देवताने कर्वा नथी. तो थहीयां केम कडं ? ते नावार्थ श्रीयावश्यकनी पीठिकामध्ये देवताने उपपात काले परलवर्नु अवधिज्ञान अंतरमुहूर्त सुधी होय. तेवार पठी देवनवसंबंधी थवधिज्ञान उपजे. एटले शंका निवृत्तिए पूर्वो- क्त उपपातकाले अवधिज्ञान जेने उपजे एवो तो कोश्क होय, ते अल्पपणा माटे सूत्रकारे सख्युं नहीं, एटले वैमानिकने उंचुं नीचं तितुं अवधिदेत्र कडं. हवे गाथाना उत्तरार्धवडे शेप देवताने सामान्यपणे अवधिदेव कहे , नुवनपति, व्यंतर अने ज्योतपी देवो ऊणसागरे के ऊणेयर्डसागरोपमायुप्ये अवधिज्ञाने करी संखजोयण के संख्याता योजनसुधी देखे. थने तेवार पठी ज्यारे तप्पर के० तेना उपर थायुप्य वधे; त्यारे असंख्याता योजनसुधी देखे, एम जेम जेम आयुवृद्धि थाय, तेम तेम असंख्यातामां पण वृद्धि यती जाय. ॥ १५ ॥ पणवीस जोयण लहु ॥ नारय लवण वण जोश्कप्पाणं ॥ गेविजणुत्तराणय ॥ जद संखं उदि आगारा ॥ २ए६ ॥ अर्थ- अने नुवनपति तथा व्यंतर जे दश हजार वर्पना आयुप्यवाला, लहु के जघन्यथकी यवधिक्षेत्र पणवीस जोयण के पचीस योजन देखे. अहींयां फली- तार्थ कहे ते. दशे नुवनपतिने जघन्य तो पचीश योजन श्रने उत्कृष्टुं असुर कुमार- निकायने असंख्याता जीप अने समुह देखे, एटलु अवधिक्षेत्र होय. शेप नवनिका- यने संख्याता योजन अवधिक्षेत्र, ज्योतपीने जघन्योत्कृष्ट संख्याता योजन अवधिदेत्र होय. एटले ते संख्याता छीपसमुख देखे.व्यंतरने जघन्य तो पचीश योजन, अने ज-त्कृष्टुं संख्याता योजन अवधिक्षेत्र होय.एटले संख्याता छीप यने समुअवधिकाने करी देखे. हवे गाथानां पाठला त्रण पदे करी नारकी, देवता, तिर्यच, अने मनुप्यने अवधि- ज्ञानक्षेत्रनुं संस्थान कहे ते. एक नारय के नारकी, वीजा नवण के जुवनपति, जीजा वण के व्यंतर, चोथा जोइ के ज्योतपी, पांचमा कप्पाण के वार देवलोकना देव, हा गेविज के अवेयकना देव, सातमा अणुत्तराणय के थनुत्तर ते .. " ime २२६ संग्रहणीसूत्र. देव, ए सातने जहसंखं के यथासंख्याए एटले अनुक्रमे हि के शवधिज्ञाननो जे थागारा के आकार एटले संस्थान होय ते कहे . ॥ १६ ॥ तप्पागारे पल्लग ॥ पडदग जल्लर मुहंग पुप्फ जवे ॥ ति- रिय मणुएसु उदी ॥ नाणाविह संहिट नपि ॥२॥ अर्थ- नारकीचं अवधिज्ञान तपागारे के० पाणी उपर तरवाना त्रापाने श्राकारे, जुवनपतिनुं अवधिज्ञान पल्सग के पालाने श्राकारे, व्यंतरर्नु अवधिडान पमहग के ढोलने श्राकारे, ज्योतपीर्नु अवधिज्ञान जहरि के जबरीने श्राकारे, वार देवलोकना देवोर्नु अवधिज्ञान मुहंग के मृदंगने श्राकारे, ग्रेवेयकना देवर्नु अवधिज्ञान पुप्फ के फूलेनरी चंगेरीने श्राकारे, अनुत्तरदेवो, अवधिज्ञान, जवे के कुमारी कन्यानो गलकंचुलं जेवो पेशवाद तरकणी पहिरणो पहेरे एने ऊ. यसर कंचुक कहे ते. ए नामे मारवाम देशमा प्रसि. तेने श्राकारे जाणवू, भने तिरियमणुएसुही के तिर्यंच तथा मनुप्यने अवधिज्ञान नाणाविद के नाना- प्रकारना संस्थाने संहिउ के संस्थित, नणि के कयु . जेम स्वयंजूरमण समु. अमर्माहे मरस सर्व थाकारे से; परंतु वसयाकार नथी. अने नर तथा तिर्यचने श्रव- विज्ञान वलयाकार पण ठे. ॥ १ ॥ ॥ हवे नारकी, देवता, मनुप्य, अने तिर्यंच ए चारमाहे कोने केश दिशाए थधिक थवधिज्ञान होय? ते कहे. ॥ उढनवण वणाणं ॥ वहुगो वेमाणियाण हो उही ॥ नार- य जोइस तिरियं ॥नर तिरियाणं अणेगविदो ।। २ए । अर्थ-नवण के जुवनपति तथा वणाणं के व्यंतर, ए वेडने अवधिज्ञान उहं के उचुं पहुगो के० घणु होय, श्रने ती तथा नीचं थोडं होय. तेमज विमाणियाण के वैमानिकने श्रहो के ना, उही के अवधिज्ञान घणु होय. अने ती तथा उ थोडं होय. घसी नारकी तथा ज्योतिषाने तिरिय अवधिज्ञान घणं होय, अने चुं तया नीचं थोडं होय. अने नर के मनुष्य तथा तिरियाणं के तिर्यचने अणेग विदो के अनेक प्रकारनुं यधिज्ञान होय. पहले कोने उचु घणु होय, कोइने नीचे पहुं होप, कोश्ने तिहुँ घणं होय, एम नानाप्रकारे विचित्र जाणवुः ॥ १७ ॥ ॥ ये ए देवोनुं धार पूर्ण करी नारकीर्नु हार जोमतो कहे . ॥ इयदेवाणं नाणियं॥विड पमुई नारयाण बुचामि ॥ग नि सत्त दम सतर ॥ अयर बावीस तित्तीसा॥रएए॥ !
संग्रहणीसूत्र.
१२७
सत्तय पुढवी सुरिई ॥ जिठो वरिमा दिछ पुढवीए ।
होइ कमेण कणिछा ॥ दसवास सहस्स पढमाए ॥२०॥
अर्थ-इति पूर्वोक्त प्रकारे देवाणं के देवतानां विश्पमुहं के स्थिति प्रमुख एटले
स्थिति, जुवन, अवगाहना ते शरीर प्रमाण, उपपात विरहकाल, चवन विरहकाल, एक
समये उपपात संख्या,एक समये चवन संख्या,गतिअने आगतिरूप नव द्वार जणियं
के कह्या. हवे एहज नव द्वार नारयाण के नारकी साये जोमीने वुठामि के० हुं कहीश.
हवे यथोद्देश, निर्देश, एटले जे द्वारनो पहेलो उद्देश कीधो हतो, तेज धार श्र-
हीयां पण प्रथम कहे . त्यां साते नरकनी उत्कृष्टी अने जघन्यायुस्थिति श्र-
नुक्रमे कहे ते.
रत्नप्रना पृथ्वीनेविपे उत्कृष्टी स्थिति एक सागरोपम, एम वीजी शर्करप्रत्नाने विपे
त्रण सागरोपम, त्रीजी वाबुकाप्रनानेविपे सात सागरोपम, चोथी पंकप्रनाने विपे
दश सागरोपम, पांचमी धूमप्रनानेविपेसतर सागरोपम, ही तमप्रजानेविपे वावीश
सागरोपम, सातमी तमःतमप्रजाने विपे तेत्रीश सागरोपम ॥१एमाए सत्तयपुढवीसुविई
के सात नरकपृथ्वीनेविपे श्रायुप्यनी स्थति ते जिझो के ज्येष्ट एटले उत्कृष्टी
कही. हवे उवरिमा के उपरनी उत्कृष्टी स्थिति ते हि के० हेग्ला नरके जघन्य
जाणवी. जेम रत्नप्रनानी उत्कृष्टी एक सागरोपमनी स्थिति ते शकरप्रजाए जघन्य-
स्थिति जाणवी. एम उपरनी उपरनी उत्कृष्टी स्थिति ते देवल हेवल अनुक्रमे कणिका
के कनिष्ट एटले जघन्य जाणवी. जेम ही तमप्रजानी वावीश सागरोपम उत्कृष्टी
स्थिति ते सातमी तमःतमप्रनाने विपे जघन्य जाणवी. थने पढमाए के० पद्देली रन-
प्रत्ता पृथ्वीएं दश दजार वर्प जघन्य स्थिति जाणवी. तया जघन्य यने उत्कृष्टीनी
वचमा जे थायुप्यनी स्थिति होय, ते मध्यम स्थिति जाणवी. सलधा नरकनेविपे
एहन व्यवहार जाणवो. ॥ २० ॥
हवे रत्नप्रना पृथ्वीना तेर प्रतर ठे. वीजीना यगीयार, प्रीजीना नव, चोचीना
सात, पांचमीना पांच, उहीना त्रण, सातमीनो एक, ए प्रतरसंख्या आगल को.
दाल
ते प्रतरो प्रते जघन्य तथा उत्कृष्टी थायुप्यस्थिति कहे ते.
नवश्सम सहस लरका ॥ पुवाणं कोडी अयर दस नाग।
इकिक नाग बुट्टी ॥ जाअयरं तेरसेपयरे ॥२०१॥श्य
जिह जदया पुण ॥ दस वास सदन्म लफ पयरगं॥
सेसेसु नवरी जिजा।। अहो कणिधाउं पऽ पुढवी ॥२०॥
कोपर पयां दोप, तेना गंध करतां पण थत्यंत गंध होय. सातमो रस ते कडवी संग्रहणीसूत्र. ठे तेनुं स्वरूप श्रागमवेदी एवं कहे के, ग्रीष्मऋतुना ते मध्यान्हसमये सूर्य प्राप्त थयो उतां, अने श्राकाश मेघरहित उतां, अत्यंत कुष्ट पित्तप्रकोपे करी व्याकुल अने वनरहित चारे दिशिए प्रदीप्त यएली अग्निज्वाला, तेणे करी व्याप्त एवा कोश पुरुपने जेवी उसवेदना होय, तेकरतां पण उमवेदना नरकावासानेविपे रहेला नार- कीने थनंतगुणी वेदना जाणवी. थने शीतयोनिया नारकीने उलवेदना नरकाबासाथी ले खेरना अंगारा मोहे नास्त्री धमे, तेवारे ते नारकी चंदन जेवी शीतलता पामी अत्यंत सुखी थयावतां ते अग्निमांदे निझा पामे. वली पोप तथा माघ महीनामां रात्रीने समये शीतलवायु याप तेणे करी जेम हृदयादिक कांपे, तथा हिमाचलमाहे वस्त्ररहित वेठे थके उप- रथी हिम पमतां जेवी शीतवेदना होय, तेथी अनंतगुणी शीतवेदना नरकाघासामा होय. ते शीतवेदना युक्त, नरकमाथी ते नारकीने बाहेर काढी पूर्वोक्त हिमाचक्षा- दिक शीतल स्थसे जो स्थापन करीएं तो तेवारे ते निरुपम सुखी थया उता निझा प्रते पामे. ॥ वली प्रक्षेप गाथा कहे ठे.॥ बंधण गइ संगणा॥नेया वासाय गंध रस फासा ॥ अगुरु बहु सद्द दसदा॥ असुदा ॥ विय पुग्गला निरए ॥२०४॥ थर्थ-नरकनेविपे क्षेत्र स्वजावयकी एवा दश प्रकारना पुद्गलनो परिणाम उख: दापी होय ते जूदा जूदा वखाणे ठे. प्रतिक्षणे जे जे थाहारादिक नानाप्रकारना पुनसर्नु जे यंधन ते प्रदीप्त थला श्रग्नि करता पण थत्यंत दारुण होय. वीजो गर के गति ते उंट सरखी होय, ते गती तप्तसोह सरखी धरती उपर पग धारण फरवा करतां पण अत्यंत ती . त्रीजु संगण ते अत्यंत तीव्र तीन टुंडक संस्थान ते पास वेदन थयेसो पक्षी यो दुखी होय तेयो सुखदायक के, जे दीपक पण मादा उगकारी होय. चोथं या ते नात प्रमुखना पुजस जे उडीने शारीरे सागे, ते शन-खड्गधारा सरखा लागे. पाच ते नरकावासानो वर्ण सर्वत्र थंधकारमय, विष्टा, मूत्र, श्लेष्म, मस, सोही, वसा, परु अने मेदे जखं तलीशानुं गाग , मशाननी परे वाम गम मांस, केश, हाम, नख, दांत, चर्म, पड्या ठे; एगो पर होय. जो गंधः ते कुतरां, शीयास, सर्प, मंजार, नोसीया प्रमुखना मृत तुंबडी करतां पर अत्यंत कदयो स्वाद होय, थानमो फरस ते वीठीना कांटा , संग्रहणीसूत्र. ११२ रखो श्रने कवचना रोम करतां पण तेनो जूडो स्पर्श जाणवो. नवमो अगुरुलघु रेणाम ते पण अत्यंत सुःखद् घर एवो जाणवो. दशमो शब्द ते अत्यंत विला- कंद उःखकारी शब्दना पुजल होय. ए प्रकारे नारकीने पुजल परिणमे. जलो रतां जुमो परिणमे. जेम वैमानिक देवताना हस्तस्परों पण नारकीःख पामे. ॥२०४ ॥ ॥ वली नारकीने दश प्रकारनी वेदना प्रक्षेप गाथाए करी कहे ते. ॥ नरया दसविद वेयण ॥ सी उसिण खुद पिवास कंमूहिं ॥ परवस्सं जर दादं ॥ जय सोगं चेव वेयंति ॥५॥ अर्थ-शीतवेदना अने उलवेदना ए वे पूर्वे वखाणी ठे, तेधीज जाणवी. श्रीजी ह के नुधा ते समस्त अढीवीपनां अन्न तथा घृत थापीएं तोपण नारकीना क जीवने नूख मटे नहीं. चोथी तृपा ते समस्त समुज अने नदीनां पाणी पाएं पण नारकीर्नु गर्बु अने तालु, तथा होठ सूकाता रहे नहीं; एवी तेने तृपा वे. चमी मुहिं ते तुरी करवते करी खणता पण तेनी खसनी खंजवाल मटे नहीं. छो नारकीना जीव सदा परवश रहे; सातमो अहींयां रहेनारा पुरुषो करतां पण प्रनंतगुणो ज्वर सदा सर्वदा होय. पाठमो दाह, ते शरीर तापमय अने दाघज्व- मय होय. नवमो नय श्रने दशमो शोक ए वे-मनुष्य करता त्यां अनंतगुणा होय. प्रने विन्नंगझान पण सर्वत्र दुःखदायी वे. परमाधामि लोक ते पण वीजां शस्त्र जे ताला, तलवार, तीर, प्रमुख हथीयार ते देखाडीने महापुःख देनारा ठे, तेणे करी नदा फुःखी होय; यने शोक करता रहे. ए क्षेत्र वेदना कही. ॥ २० ॥ हवे अन्योन्यकृतवेदना कहे ते. नारकीना वे नेद वे एक मिथ्यादृष्टि, अने जीजा सम्यक्हष्टि. त्यां जेम लील तथा वणजारा प्रमुखनो कुतरो बीजा कुतराने रखी क्रोधांध थको लम्बा थावे; ते दांत श्रने नखे करी युद्ध करे; तेम मिश्यास्त्री पारकी जे होय, ते पण विनंगवाने करी वीजा नारकीने रथकी श्रावतो देखी कोधे करी अत्यंत रोज एवो नवु ये क्रियरूप करे. अने पोतपोताना नरकावासनेविपे पृथ्वीनां खजावोत्पन्न हथीयार अथवा नवां विकृया एवां त्रिशूल अने नाला प्र- मुख अथवा हाथ, पग, दांत अने नखे करी माहोमांहे प्रहार करे; ते प्रहारे करी पीडा पामेला एवा ते लोहीना कादवमां थालोटता थाक्रंद शब्द करे. थने जे सम्यक्ष्टि नारकी होय; ते पोताना पूर्वनवकृत पापने स्मरण करी बीजा यकी उत्पन्न थएवँ दुःख सम्यक् प्रकारे सदन करे, पण वीजाने पीडा उपजावे नहीं. ए रोते अन्योन्यकृत वेदना कही.
१२२ संग्रहणीसूत्र. इवे परमाधामिकृत वेदना कहे वे. नरकावासानी पहेली जीतनेत्रिपे निःकुट आसा ठे, ते नारकीने उपजवानी योनि जाणधी. त्यां नारकी उपन्या पठी अंत. मुहूर्ते श्राक्षो न्हानो थने शरीर मोहोटुं तेषी तेमा समाय नहीं; तेवारे नीचे पडे, ते जेवो नीचे पडे के तुरत ते जाणीने परमाधामि त्यां थावे. ते थात्रीने पूर्वकृत पापकर्मने अनुसारे कर्मोपचारीने पुःख थापे. ते सुख के ? ते कहे ते. मद्यपानीन्ने तप्तबुर्ड पीवरावे, परस्त्रीसंगी जे होय, तेने श्रग्निमय लोहनी पुतलीन थालिंगन करावे; कूटशीमखाना वृक्ष उपर वेसाडे, लोटाना धणे करीने घात करे, वासनाए करी दे, कृत उपरे खार थापे; उसतेलमाहे तो इंत, नासामा शरीरने प्रोवे तथा जहीमांहे शेके घाणीमांहे पीले, करवते करी वेडेरी नाखे काक, घुघड, कु. तरा थने सिंह प्रमुखने विकूर्विने कदर्थना करावे. चैतरणी नदीमांहे जयोले असि- पत्रवनमाहे प्रवेश करावे. तप्तवेलुमाहे दोडावे, एवी विविध प्रकारनी वेदना उत्पन्न करी नारकीने दुःख थापे. पठी बजमय कुंजीमाहे तीन तापे करी पचता नारकी उत्कृष्ट पांचसे योजन ऊंचा उठले. त्यांची तेउने पागमता वजमय चंचुएकरी पक्षी तोडे, पठी कोइ अवशेष धरतीनी उपर पड्या थका बाघ चूंटे-खाय. एवा ते परमा धामि श्रधम, महापापीट, क्रूरकर्मि, जेमने पंचाग्नि प्रमुख कष्ट क्रिया थकी उपन्यु एवं जे क्रूरसुख एवा जे असुर, परमाधामि ते कदीमान एवा नारकीने माहोमांहे पागा, कूकमा,अने मेंढानी परे जूझता देखी युप्रेक्षक मनुष्यनी परे ते परमाधामि हर्प पामे, थट्टहास करे, चेसोदेप करे; पडहग दादरी वजावे. जेम अहींयांना लोक नाटक देखी खुशी थाय तेवा परमाधामि; त्रणे जातनी कदर्थना नारकीने देखी खुशी थाय. घएं शुं कहीएं, परंतु ए नारकीउँने पुःख देवामां तथा दुःखी देखीने खुशी धवामा परमाधामीने जेवी प्रीति , तेवी प्रीति अत्यंत रम्य वस्तुना अवलोकने करी पण नश्री. ॥ हवे एत्रण वेदनामाहे कोण वेदना कीया नरके होय ? ते कहे वे ॥ सत्तसु खित्तज वियणा ॥ अन्नन्न कयावि पहरणे दिविणा ॥ पहरण कयावि पंचसुतिसु परमादम्मिय कयाकिं ॥२०६॥ थर्थ- साते नरकने विपे क्षेत्रवेदना, ते खजावे देनथकी वेदना होय. बीजी श्र. न्योन्यकृत वेदना वे प्रकारे हैं. एक शरीरथकी, अने बीजी प्रहरणथकी. तेमा पह रणे विणा के० प्रहरण विना मात्र शरीरे करीअन्योन्यकृत वेदना ते साते नरके के. अने प्रदतवेदना पहेला पांच नरके ले. तेमज पहेता प्रण नरकने विपे पर माधामिकृत वेदना . हा तथा सातमा नरकनानारकी राता कुंथुथा जेजेनां बन मय मोडां थने जे गोयरना कीमा सरखा- तेजन विकूने अन्योन्य शरीरमांई
संग्रदणीसूत्र.
१२३
प्रवेश करावे, ते वेदना उदीरे अने शरीरमांहे प्रवेश करी खाय, क्यांएक अन्यो-
न्यकृत वेदना ही नरकपृथ्वी सुधी ठे, एवं कडं ठे; ते ‘परमार्थ नथी
जाणता; शुं जाणीए तेमणे किया हेतुए का ? एटले सविस्तर नारकीर्नु स्थि-
तिहार कद्यु. ॥ २०६ ॥
। हवे नारकीर्नु नवनहार कहे . ॥
रयणप्पह सक्करपद ॥ वालुयपह पंकपदय धूमपहा ॥
तमपदा तमतमपहा॥ कमेण पुढवीण गोत्ताई॥३०॥
अर्थ- पहेली रत्नप्रना पृथ्वीनो गोत्र, अर्थसहित नाम ते गोत्र कहिएं. त्यां प-
हेले कांडे घणां रत्न , तेश्री रत्नप्रना गोत्र कहीएं. पहेलो खरकांम ते सोल हजार
योजन
प्रमाण, वीजो पंकवदुलकांम चोराशी हजार
योजन
प्रमाण,
त्रीजो
जलवहु-
लकांक एंशी हजार योजन प्रमाण ठे, अने श्रागली आए पृथ्वी पृथ्वीकायमय जा-
एवी. वीजीएं शर्करा कांकरा घणा ठे, त्रीजी वालुकप्रजाएं वेबु घणी ठे, चोथी पंक-
प्रनाएं कादव घणो ठे, पांचमी धूमप्रताएं धूम्र घणो , ठही तमप्रनाएं अंधकार
घणो ठे, सातमी तमतमनाएं अंधकारनुं वहुलपणुं घj ठे, एटले सात नरक-
श्वीनां गुण निप्पन्न गोत्र कह्यां. ॥ २० ॥
॥ हवे नरकनां नाम तथा संस्थान ते श्राकार कहे ते.॥
घम्मा वंसा सेला ॥ अंजण रिहा मघाय माघवई ॥
नामेहिं पुढवी ॥ उत्ताईचत्त संगणा ॥ १७ ॥
थर्थ- एक घमा, वीजी वंशा, त्रीजी शेला, चोथी अंजणा, पांचमी रिष्टा, ही
मघा, अने सातमी माघवती, ए साते नरकनां नाम कह्यां. नाम एटले जे अर्थ-
विना पोतानी श्छाए संज्ञा करीएं ते नाम जाणवू. ए साते नरकपृथ्वी ते उत्ताश्चत्त
संगणा एटले नातिन्त्र संस्थान, ते थावी रीते जे उपरतुं वन न्हानु, तेने नीचे
मोहोडं, वली ते नीचे मोहोटं, वली ते नीचे मोहोडं, वली ते नीचे श्रति मोहोडं,
एम नीचे नीचे थति मोहाडे महाविस्तारवंत संस्थान जाणवु. ॥ २० ॥
॥ हवे पृथ्वीनो पिंड तथा पृथ्वीनो थाश्रय कहे ते. ॥
असीय वत्तिस अडविस ॥ वीसा अहार सोल अडसदसा ॥
लकुवरि पुढवि पिंडो । घणुदहि घणवाय तणुवाया ॥२०॥
गयणंच पश्चगणं ॥ वीस सहस्साई घणुदही पिमों ॥ घाण-
तणु वायागासा ॥ असंख जोयण जुया पिंडो ॥ १० ॥
जागे जाडपणे यसंख्याता योजन प्रमाण जुया क० युक्त जाणवा. तेमां घनवातथी
१२४
संग्रहणीसूत्र.
थर्थ- प्रमाणायुझे एक लाख योजन, ते उपर अनुक्रमे एंसी, वत्रीश,
श्रहावीश,
यीश, अढार, सोल ने श्राप योजन - सहस के ए पूर्वोक्त सर्वने सहस्र जोगाएं.
ए रीते ए साते पृथ्वीने प्रत्येके पिंगनुं जामपणुं जाणवू. एटले रत्नप्रजानुं एक लाख
ने एंसी हजार, शर्करप्रजार्नु एक लाख ने वत्रीश हजार, वालुप्रजाचं एक पाख
यहावीश हजार, पंकनानु एक लाख वीश हजार, धूमप्रनार्नु एक लाख श्रद्धार
दजार, तमप्रनानु एक लाख सोल हजार, तमतमप्रजानु एक लाख पाच हजार
योजन, पृथ्वीपिंम जाणवू. ए साते पृथ्वीनुं जाडपणु कयु. वली घनोदधि, पनवात,
तनुपात ॥ २० ॥ श्रने गयणंच के अकाश- ए चारे एकेक पृथ्वीतले पश्शाणं
के प्रतिष्टान एटसे थाश्रय जाणवा. अहींयां घनोदपि थने घनवातनुं खरूप दि.
मानोने अधिकारे पखाएयु ठे. अने तनुवात कोई पण काणे वखाएयु नथी; तनुः
पात थने थाकाश ए ये प्रसिद्ध ते. त्या घमा धनोदपि उपर प्रतिष्टित , अने ध.
मोदपि धनयात उपर प्रतिष्टित ठे, थने धनवात सनुवात उपर प्रतिष्टित ठे, तनुः
पात थाकाश पर प्रतिष्टित जाणवो. थाकाश कोइ उपर प्रतिष्टित नथी.
एम शेप पृथ्वीने तो पण एवी रीते चारे जाणवा. परंतु एटयु विशेष जे साः
तमी नरकपृथ्वीनी तसे घनोदधी, धनात, तनुवात, ते तो खोकाकाश बाहुल्य २.
हुये पनोदधि प्रमुख चारेने मध्यजागे पिंडस्थूलपणुं कहे ते. घनोदधि मध्यनागे
पोश हजार योजन जामपणे , थने धनवात, तनुवात, ने थाकाश, ए अणे मन्यः
थसंख्यातगपा तनुवात, थने तनुवातथी यसंख्यातगणु थाकाश जाणवू. ॥ १७ ॥
न फुसंति अलोगं ॥ चन दिसंपि पुढवीयवलय संघदिया
वर्ष- सात पृथ्वीन पनोदधी, घनयात, अने तनुवात संबंधी वलय- तेरे
पृषी पीटाइपकी चारै दिशाए श्रमोकने न संति के फरसे नहीं. ते कहे .
पाते पृषीउने तसे मध्य नागे घनोदधिधीश हजार योजन , थने घनवातादिक
धमन्याता योजन . तेवार पनी प्रदेशे घटती घटती श्राप थापणी पृथ्वीने ठे
चेक पोली पर यकी वलयाकारे पृथ्वीने बीटी रहे . त्यां वलयन उंचपणुं श्राप
धारी पुषीने यनुमार जाणवू, थने वेडे जारपणुं कई दे.
रपणाए वजयाणं ॥६पंचम जोयणं सह ॥ १२ ॥
विमनी घणनददी ॥ घण ताणुवायाण दोइ जद्द संखं ॥
मत्तिनाग गानयागाळयंच तद गानय तिनागो॥१॥
संग्रहणीसूत्र. २३५ पढम महीवलएसुं॥ खिविन एयं कमेण वीयाए ॥ उति चमपंच गुणं ॥ तश्याइ सुतंपि खिवकमसो ॥ १३ ॥ अर्थ- रलप्रना पृथ्वीनो उपरनो समणि नाग, त्रण वलयनो ठेमो, तेनो वि. प्कन एटले जामपणुं ते यथासंख्याए कहे ते. धनोदधि योजन जाडो, धनवान साढाचार योजन जाडो, तनुवात दोढ योजन जाडो, ए त्रण मल्या थका पहेली नर- कपृथ्वीयकी चारे दिशाए वार योजन अलोक ठे. तेमांदे त्रण प्रक्षेप घालीए, ते यथासंख्याए कहे ते. रत्नप्रजानां त्रण वलयमा एक गान अने एक गाउनो श्रीजो नाग घनोदधि वलयमांहे नाखीएं, वीजो एक गाउ धनवातवलयमांदे नाखीएं, त्रोजो गाउनो त्रीजो नाग तनुवात वलयमांहे नाखीएं तेवारे वीजी शर्करप्रनानो वलय, विष्फन होय. ए सर्व मली वार योजन वे गाउ अने उपर एक गाउना त्रण नाग करीएं तेमांना वे जोग एटलो वीजी नरकपृथ्वीयकी चारे दिशाए अलोक ते. हये वाबुकानरकपृथ्वी थादे देई पांचे नरकनां वलयमांहे- जे वीजी नरक पृथ्वीना वसयमां नाखेधुं तेने वे गुणो, वणगुणो, चारगुणो, पंचगुणो, ने उगुणो करी अनुक्रमे यथा संख्याए घालीएं, तेवारे वायुकादिकना वलयनो विप्कल होय; ते कदे ठे. एक ठ योजन ने वे गाल, थने एक गाउना त्रण जाग करीएं तेवा वे नाग उ- पर घनोदधिवलय, वीजुं पाच योजन घनवात वलय, त्रीजो एक योजन वे गाउ थने एक गाउना त्रण लाग करीएं तेवा वे नाग तनुवात वलय, ए सर्व मसी तर पाजन एक गाउ बने एक गाउना त्रण नाग करीएं तेवो एक नाग उपर एटट्यु वालुकाधकी चारे दिशाए अलोक वे. पंकपनाए सात योजननो घनोदधि वलय, पांच योजन ने एक गाउनुं धनवात पलय, एक योजन नेत्रण गाउनु तनुवात वलय, ए सर्व मती पंकप्रनाथकी चोद योजन चारे दिशिए थलोकते. धूमप्रताए सात योजन ने एक गाउ, थने उपर एक गाउना प्रण नाग फरी तेवो एक नाग घनोदधि वलय ते. तया पांव योजनने ये गाठ घनवात वय , घने एक योजन नेत्रण गान तथा एक गाउना त्रण नाग की तो एक नाग उपर पहुं तनुवात वलय. ए सर्प मसी चौद योजन ने ये गाउ तथा उपर एक गाउना प्रण लाग करीएं तेवा ये जाग एटसो धूमप्रनाथकी चारे दिशिप असोक ने. तमप्रसाए सात चोजन ने वेगान,तथा एक गानना प्रण नाग करी.नेश नाग उपर पट्टुं घनोदधि वलय ते. तथा पांच योजन बने मन गानुं धनवान वलय ने.
हये घनोदधि प्रमुख चारेने मध्यजागे पिंडस्थूलपणुं कहे ते. घनोदधि मध्यना मागे जाडपणे थसंख्याता योजन प्रमाण जुया के० युक्त जाणवा. तेमां धनवातमी पृथ्वी वीटाश्थकी चारे दिशाए थसोकने न फुसंति के० फरसे नहीं. ते कहे :- साते वीउने तो मध्यजागे घनोदधि वीश हजार योजन के, श्रने धनवातादिक थसंख्याता योजन . तेवार पठी प्रदेशे घटती घटती थाप थापणी पृथ्वीने हे ठेक थोमी घर यकी वसयाकारे पृथ्वीने वीटी रहे ते. त्यां वसयर्नु जंपएं थार १२४ संग्रहणीसूत्र. थर्य-- प्रमाणागुले एक लाख योजन, ते उपर अनुक्रमे एसी, वत्रीश, थाहावी, वीश, थढार, सोल ने थाउ योजन - सइस के ए पूर्वोक्त सर्वने सहस्र जोगाएं. ए रीते ए साते पृथ्वीने प्रत्येके पिमर्नु जामपणुं जाणवू. एटले रत्नप्रजानु एक लाख ने एसी हजार, शर्करप्रचार्नु एक लाख ने बत्रीश हजार, वाबुप्रनायूँ एक पात्र थहावीश हजार, पंकप्रनानु एक लाख वीश हजार, धूमप्रनानुं एक लाख श्रद्वार इजार, तमप्रनार्नु एक लाख सोल हजार, तमतमप्रनानु एक लाख थाउ हजार योजननु पृथ्वीमि जाणवू. ए साते पृथ्वीन जाडपणुं कयु. वली घनोदधि, घनवात, तनुवात ॥ २०॥ ॥ श्रने गयणंच के अकाश- ए चारे एकेक पृथ्वीतले पशा फे० प्रतिष्टान एटले थाश्रय जाणवां. श्रहींयां घनोदधि अने धनवातनुं खरूप दि. मानोने अधिकारे वखाएयु के. श्रने तनुवात कोइ पण ठेकाणे वखाएयु नथी; ततः वात थने श्राफाश ए वे प्रसिद्ध . त्या घमा धनोदपि उपर प्रतिष्टित वे, अने घ. नोदधि धनवात उपर प्रतिष्टित , अने धनवात सनुवात उपर प्रतिष्टित ठे, तनुः वात थाकाश उपर प्रतिष्टित जाणवो. याकाश को उपर प्रतिष्टित नथी. एम शेष पृथ्वीने तो पण एवी ते चारे जाणवा. परंतु एटलुं विशेष जे सा तमी नरकपृथ्वीनी तसे घनोदधी, धनवात, नुवात, ते तसे सोकाकाश बाहुल्य ? थसंख्यातगणा तनुवात, थने तनुवाती असंख्यातगणुं श्राकाश जाणवू. ॥ १० ॥ न फुसंति अलोग। चल दिसंपि पुढवीयवलय संघहिया अर्थ- सात पृथ्वीनुं धनोदधी, धनयात, अने तनुवात संबंधी वस- तेणे . थापणी पुचीने थनुसारे जाणवू, अने ठेहे जामपणुं कहे ते. रयणाए रखयाणं ॥क्षपंचम जोयणं सह ॥ ११ ॥ - चिनो घणनददी ॥ण तणुवायाण होइ जद संखं ॥ सत्तिनाग गाऊयगाळयंच तह गानय तिनागो॥१शा संग्रहणीसूत्र. २३५ पढम महीवलएK ॥ खिविल एयं कमेण वीयाए ॥ उति चउपंच गुणं ॥ तश्याइ सुतंपि खिवकमसो ॥ १३ ॥ थर्थ- रत्नप्रना पृथ्वीनो उपरनो समणि नाग, त्रण वलयनो ठेमो, तेनो वि. प्कन एटले जामपणुं ते यथासंग्ज्याग कद्दे ठे. धनोदधि त योजन जाडो, धनवान साढाचार योजन जाडो, तनुवात दोढ योजन जाडो, एत्रण मख्या थका पहेली नर- कपृथ्वीथकी चारे दिशाए चार योजन अलोक ते. तेमांहे त्रण प्रक्षेप घालीए, ते यथासंख्याए कहे . रत्नप्रनानां त्रण वलयमा एक गाउ थने एक गाउनो त्रीजो जाग धनोदधि वलयमांहे नाखीएं, वीजो एक गाउ धनवातवलयमांहे नाखीएं, जोजो गाउनो त्रीजो नाग तनुवात वलयमांहे नाखीएं तेवारे वीजी शर्करप्रजानो वलय, विकल होय. ए सर्व मली वार योजन वे गाउ श्रने उपर एक गाउना त्रण नाग करीएं तेमांना वे लोग एटलो वीजी नरकपृथ्वीथकी चारे दिशाए अलोक ठे. हवे वाबुकानरकपृथ्वी श्रादे देई पांचे नरकनां वलयमाहे- जे वीजी नरक पृथ्वीना वषयमा नाखेबु तेने वे गुणो, भणगुणो, चारगुणो, पंचगुणो, ने ठगुणो करी अनुक्रमे यथा संख्याए घालीएं, तेवारे वालुकादिकना वलयनो विप्कंन होय; ते कहे ते. एक ठ योजन ने वे गाज, थने एक गाउना त्रण नाग करीएं तेवा वे जाग उ- पर घनोदधिवलय, वीजें पाच योजन धनवात वलय, त्रीजो एक योजन वे गाउ अने एक गाउना त्रण जाग करीएं तेवा वे जाग तनुवात वलय, ए सर्व मली तेर यजिन एक गाज थने एक गाउना प्रण लाग करीएं तेवो एक नाग उपर एटर्बु वालुकायकी चारे दिशाए थलोक ते. पंकप्रसाए सात योजननो घनोदधि वलय, पांच योजन ने एक गाउनुं धनवात वलय, एक योजन नेत्रण गाउनुं तनुवात वलय, ए सर्व मली पंकप्रनाथकी चौद योजन चारे दिशिए अलोक . धूमप्रसाए सात योजन ने एक गाउ, अने उपर एक गानना प्रण लाग करीएं तेवो एक नाग धनोदधि वलय ठे. तथा पांच योजनने वे गाउ धनवात वलय ठे, थने एक योजन ने त्रण गाउ तथा एक गाना त्रण नाग करीएं तेवो एक. नाग उपर एट्यं तनुवात वलय. ए सर्व मली चौद योजन ने वे गान तथा उपर एक गाउना त्रण नाग करीएं तेवा वे जाग एटलो धूमप्रनाथकी चारे दिशिए थलोक, तमप्रसाए सात योजन ने बे गाज, तथा एक गाउनां त्रण जाग करीएं, तेवा वे नाग उपर एटखें घनोदधि वलय ठे. तथा पांच योजन थने त्रण गाजत धनवात वलय के जोमोएं. हवे घनोदधि प्रमुख चारेने मध्यजागे पिंडस्थूलपणुं कहे ते. धनोदधि मध्यनारे मागे जाडपणे असंख्याता योजन प्रमाण जुया के० युक्त जाणवा. तेमां धनवातय थसंख्यातगपा तनुवात, थने तनुवातश्री असंख्यातगणुं श्रआकाश जाण ॥१०॥ पृषी वीटाश्यकी चारे दिशाए थलोकने न फुसंति के फरसे नहीं. ते कई के साते पृचीने तसे मध्यनागे घनोदधि वीश हजार योजन , थने घनशतादि थसंख्याता योजन . तेवार पठी प्रदेशे घटती घटती श्राप थापणी पृथ्वीने २२४ संग्रहणीसूत्र. अर्थ- प्रमाणांगले एक लाख योजन, ते उपर अनुक्रमे एसी, वत्रीश, अमावीश, वीश, अढार, सोल ने पाठ योजन - सहस के ए पूर्वोक्त सर्वने सहस्त्र ए रीते ए साते पृथ्वीने प्रत्येके पिमर्नु जामपणुं जाणवं. एटले रतनानु एक लाख ने एंसी हजार, शर्करप्रनानु एक लाख ने वत्रीश हजार, वासुप्रनानू एक साख थळावीश हजार, पंकप्रजा एक लाख वीश हजार, धूमप्रनार्नु एक लाख श्रद्वार इजार, तमप्रनानु एक लाख सोल हजार, तमतमप्रनानु एक लाख आठ हजार योजन पृथ्वीपिंग जाणवू. ए साते पृथ्वीनुं जाडपणुं कडं. वली घनोदधि, धनवान, तनुवात ॥ २०॥ ॥ श्रने गयणंच के श्रकाश- ए चारे एकेक पृथ्वीतले पश्चाएं के० प्रतिष्टान एटले थालय जाणवा. अहींयां धनोदधि भने धनवातनुं खरूप दि. मानोने अधिकारे वखाएयु वे. थने तनुवात कोइ पण ठेकाणे वखाएयु नयी, तनुः वात थने श्राकाश ए वे प्रसिद्ध ले. त्या धमाधनोदधि उपर प्रतिष्टित है, भने । नोदधि धनयात उपर प्रतिष्टित ने, अने धनवात सनुवात उपर प्रतिष्टित ठे, तनुः वात थाकाश उपर प्रतिष्टित जाणवो. श्राकाश कोई उपर प्रतिष्टित नथी. एम शेष पृथ्वीने तझे पण एक ते चारे जावा. परंतु एटझु विशेष जे सा तमी नरकपृथ्वीनी तले घनोदधी, धनवात, तनुवात, ते तले लोकाकाश बाहुल्य वीश हजार योजन जामपणे , श्रने धनवात, तनुवात, ने न फुसंति अलोगं ॥ चन दिसंपि पुढवीयवलय संघहिया थर्थ- सात पृथ्वीनुं धनोदधी, घनवांत, अने तनुवात संबंधी वलय- छेक घोमी या थकी वलयाकारे पृथ्वीने बीटी रहे ते. त्या वलयन उंचपणू ध थापणी पुप्पीने अनुसारे जाण, थने वेडे जामपणुं कहे ते. • रपणाए वखयाणं ॥ पंचम जोयणं सहूं ॥ २१ ॥ विऊंनो घणनदही ॥ घण तणुवायाण होइ जद संखं ॥ सत्तिनाग गाळयगाऊयंच तह गानय तिनागो॥३२शा वे. श्राकाश, ए ঘয মন ते संग्रदणीसूत्र. २७५ पढम महीवलएK ॥ खिविन एवं कमेण वीयाए ॥ उति चउपंच चगुणं ॥ तश्याइ सुतंपि खिवकमसो ॥ १३ ॥ श्रर्थ- रत्नप्रना पृथ्वीनो उपरनो समणि जाग, त्रण वलयनो मो, तेनो वि. कंन एटले जामपणु ते यथासंख्याए कहे . धनोदधि ठ योजन जाडो, धनवात साढाचार योजन जाडो, तनुवात दोढ योजन जाडो, ए त्रण मख्या थका पहेली नर- कवीथकी चारे दिशाए वार योजन अलोक वे. तेमांहे त्रण प्रदेप घालीए, ते यथासंख्याए कहे ते. रत्नप्रनानां त्रण वलयमा एक गाउ अने एक गाउनो त्रीजो नाग घनोदधि वलयमांदे नाखीएं, वीजो एक गाउ घनवातवलयमांहे नाखीएं, त्रीजो गाउनो त्रीजो नाग तनुवात वलयमांहे नाखीएं तेवारे वीजी शर्करप्रजानो वलय, विष्कल होय. ए सर्व मली वार योजन वे गाउ अने उपर एक गाउना त्रण लाग करीएं तेमांना वे लोग एटलो वीजी नरकपृथ्वीथकी चारे दिशाए थलोक वे. हवे वावुकानरकपृथ्वी आदे देई पांचे नरकनां वलयमाहे- जे बीजी नरक पृथ्वीना वलयमां नाखेबुं तेने वे गुणो, त्रणगुणो, चारगुणो, पंचगुणो, ने उगुणो करी अनुक्रमे यथा संख्याए घालीएं, तेवारे वालुकादिकना वलयनो विप्कल होय; ते कहे ठे. एक व योजन ने वे गाल, थने एक गाउना त्रण नाग करीएं तेवा वे नाग न- पर घनोदधिवलय, वीजुं पाच योजन धनवात वलय, त्रीजो एक योजन वे गाउ यने एक गाउनां त्रण नाग करीएं तेवा वे नाग तनुवात वलय, ए सर्व मली तेर योजन एक गाज थने एक गाउना त्रण नाग करीएं तेवो एक नाग उपर एटलु वालुकाथकी चारे दिशाए अलोक . पंकपनाए सात योजननो घनोदधि वलय, पांच योजन ने एक गाउनुं धनवात वलय, एक योजन नेत्रण गाउनुंतनुवात वलय, ए सर्व मली पंकप्रनाथकी चोद योजन चारे दिशिए अलोक ठे. धूमप्रनाए सात योजन ने एक गाउ, थने उपर एक गाउना प्रण नाग करी तेवो एक नाग घनोदधि वलय ते. तथा पांच योजनने वे गाउ धनवात वसय , थने एक योजन ने त्रण गाउ तथा एक गाउना त्रण नाग करीएं तेवो एक नाग उपर एटवू तनुवात वलय. ए सर्व मसी चौद पोजन ने पान तथा उपर एक गाउना त्रण जाग करीएं तेवा वे नाग एटलो मात्र रेदिशिए अलोक ठे. तमपनाए सात योजन ने वे गाउ, तथा एक गा .. करीएं, तेवा उपर एट घनोदधि वलय वे. तथा पांच योज मुं धनवात 4 सग्रहणासूत्र. सी एक योजन थने त्रण गाउ, तथा एक गानना त्रण जाग करी तेवा वे जाग पर एटर्बु तनुवात वलय ते. ए सर्व मली पंदर योजन एक गान श्रने एक गाउना ण भाग करीएं तेवो एक लाग उपर एटलु तमप्रना थकी चारे दिशाए अलोक के. तमतमप्रसाए श्राव योजन- घनोदधिवलय, योजन- घनवात वलय, वे योजन→ नुवात वलय, ए सर्व माली सोल योजन तमतमप्रनाथी चार दिशाए थलोक है. थहींयां शिष्य प्रश्न करे वे के प्रथम कर्यु जे "वीस सहस्साई घणुदहि पिंडो" हमणां “ ऽधपंचम जोयशं सहूँ " तो ए ग्रंथमांदे याची रीते विसंवाद कम ? नुं ग्रंथकार समाधान करे . मोच्चिय पुढविअहे ॥ घणुददि पमुहाण पिंडपरिमाणं ॥ भणियंत कमेणं ॥ हायजा वलयपरिमाणं ॥ १४ ॥ अर्थ- " चीससहस्साई घणुदहि पिमो" ए पावनो अर्थ. पुढवि अहे के नर कपृथ्वीने देवे मवेशिय के मध्यनागे घणुदहिपमुहाण के धनोदधि प्रमुखनो पिं. परिमाणं के० पिपरिमाण ते जणियं के कछु; त के तेवार पठी कमेणं धनुः कम दाय के घटतां घटतां ते वलय उऽध पंचम जोयणंसद्ध" इत्यादिक जावस. पपरिमाणं के वलय परिमाण ते यावत् वेडे होय, ते कारणे वलय विरोध न होय. ॥ हवे पृथ्वी पृथ्वी प्रत्ये नरकावासानी संख्या कहे ते.॥ तीस पपवीस पनरस ॥ दसतिन्नि पपण एग खरकाई।। पंचय नरया कमसो॥चुलसी सरकाई सत्तसुवि॥१५॥ थर्थ- नरकासा ते नारकीनां स्थानक जाणवां. ते पहेली नरकपृथ्वीएं त्रीश पास नरकावासा ते. वीजीएं पचीस लाख, त्रीजीएं पन्नर लाख, चोथीएं दश लाख एं प्रण साख, थने जीएं पांचे जपा एकसाख, सातमीएं पांच अनुत्तर नरः हे सर्व अधोनागे नरकावासा ते पांच क्रमे नेसा कस्या थका साते नरकना ना (i। घोराशी लाख होय. ॥ २१५ ॥ ॥ दये साते नरकना प्रतर एटले जेम घरनी एक नूमि, वे नूमि, प्रण ऋमि प्रमुख होय तेनीपरे. ते प्रतर कहेवाय .
संग्रहणीसूत्र, १२७ अर्थ-प्रथम नरकपृथ्वीवं तेर, बीजी श्रगीयार, वीजीएं नव के नव. चो- थाएं सात, पांचमीए पण के पांच, पीएं तिन्नि के त्रण, सातमीएं इग के एक, प सधिगुणवन्ना के सर्व मली जंगणपचाश पयर के प्रतर जाणवा. त्यां सीमंताई के सीमंत प्रतर ते श्राधमां जाणवो, अने अप्पश्चाता के अप्पश्वगणो प्रतर ते अंतमां जाणयो. ए प्रकारे जंगणपचाशने मद्ये के मध्य नागे इंधक एटले म- होटा नरकावासा जाणवा. तेमनां नाम कहे . ॥ २१६ ॥ एक सीमंतो, वीजो रोरुङ, त्रीजो रंन, चोयो उडांत, पांचमो संत्रांत, ठहो अ- संत्रांत, सातमो वित्रांत, थाउमो जक्त, नवमो शीत, दशमो वक्रांत, अगीथारमो अवक्रांत, बारमो विकल श्रने तेरमो रोरुक, ए तेर प्रतर प्रथम नरकना जाणवा. स्त- निक, स्तनक, मणक, चणक, घट्ट, संघह, जिप्त, श्रव जित, लोल, लोलवत्त, अने घण- लोलुक, पथगीथार इंजक वीजा नरकना जाणवा. तप्त, तपिक, तपन, तापन, विदाय, प्रज्वलित, उज्वलित, संज्वलित,श्रने संप्रज्वलित, ए नव इंजक वीजा नरकना जाणवा. श्रार, तार, मार, वर्व, तम, खाडखम, थने खंडखम, ए सांत इंडक चोथा नरकना जाणवा. खात, तमस, ऊस, थंध, थने तिमिस, ए पांच इंधक पांचमा नरकना जाणवा. वाही, वादल, अने लक्षक, ए त्रण इंधक का नरकना जाणवा. अने अ- पश्गणो, ए इंक सातमा नरकनो जाणवो. ॥दवे ए इंधकथकी जेटली श्रेणि नीकली, थने ते एकेकी श्रेणीनेविपे जेटला नरकावासा ; ते सर्व कहे ते. ॥ तेहिंतो दिसि विदिसि ॥ विणिग्गया अनिरय आवलिया। पढमे पयरे दिसिगुण ॥ वन्नविदिसासुअडयाला ॥ २१७ ॥ वीयाइसु पयरेसु ॥ ग ग हीणा हुँति पंती ॥ जा सत्त- मि मश्पयरे ॥ दिसि इक्किको विदिसि नहि ॥ १७ ॥ अर्थ- तेहिंतो के ते नरकमां इंधकश्री चार दिशि ने चार विदिशि ए रीते श्रा- वति विनिर्गता के विशेपे करी नीकली. त्यां प्रथम सीमंत प्रतरनेविपे प्रत्येक दि. शिए उगणपचाश, अने प्रत्येक विदिशिए थमतालीश नरकावासा होय. ॥ २१७ ।। एम चीयासुपयरेसु के० वीजो प्रतर श्रादे देश्ने जे गाज हुँतिपती के एकेक हीन एटले उठो करीएं घटत्तो घटती जा सत्तमिमइपयरे के० यावत् सातमी नरकपृथ्वीए .' प्रतरे दिशिए थने विदिसिनवि के० विदिशिए एक पण नहीं . :.. -nu तेनेविपे गगही ।
पीनविषयावधिकागन नरकावासा जाणवा माटे पारसी गाथाना को में ने पार. टेनुं यर करता एकमाने सनायाय. तने गए. नरद्वार में न प्रान पाय. एटा सात पृथ्वीना याचत्रिका १७८ संग्रहणीसूत्र. ॥ दवे प्रतर प्रतरप्रत्ये दिशि विदिशिनी थावलीना मल्या सर्व नरका- यासानी संख्या जाणवा माटे करण कदेवे. ॥ इम्प्पयरेग दिसि ॥ संख अढगुणा चनविण सगसंखा ॥ जद सीमंतय पयरे ॥ एगुणनऊया सया तिन्नि ॥ २ ॥ अपयठाणे पंचन ॥ पढमो मुइमंतिमो इवर नूमी । मुह- नमि समास-६ ॥ पयर गुणं दोइ सघधणं ॥ २२० ॥ - रुपयर के० वाक्यो जे प्रतर तेनी एगदिसि संख के एक दिशाए जे मायामासानी संग्या, ते थायसीनी थपेक्षाए में पटले थावसी आउने, मादे था गुणा 2. भावगुणा करीएं, पी विदिशिना यावतीए एकेको , माटे चार वि. निगिना पविणा के पारपिना एटसे चार एतावता चार काढीएं. पठी एक विमान से समं सहित करीएं, तेयारे संखा के एक प्रतरे नरकाया Artiपा शाये. जर के जैम पदेसी रमजा वीनविपे पहेले सीमंत प्रतरे E.REET नयापागानी संख्या थायणी करीयं सेवारे write yा पाप, रोमांयी चार कणा करता प्रसे अव्याशी थाय. तेमा एक य, संपार गुपनग्यासयातिनिक प्रणसे ने नेव्याशी थाय. ए. रमनः Pाप्रपा प्रतरे पटसा थायविकागत नरकावासा होय. एम बीजे प्रतरे पण में पाया थानकवासा होय ॥ ए. एम करता Stream वाणे प्रतरे एक विशिए एक नरकावासो ते श्रावगुणो में स, तशा या पाय. नमा पार विदिशिना मादाएं, बाकी चार रहे, तेनी सा मानां सातमा नाक थापक्षिकागत नरकावासा पांच थाय. VEN करपांतर कई ३. पदमो के पदेशो सीमंत नामे इंक धा रममा टेवा नाकामाना समुह प्रण नव्याशी . तने मुग्ध कही", थने देशो मा तर तना पांच नरकापाता इयर के हर ने रनि कही ना ममाम ने मुख तथा सामने एकमा करी. ते. दिए राम पाली माम ने हजार प्रथम ने सडनावी . FATHERपहन मुमकार कहे .
संग्रहणीसूत्र. २एए रामवश्सय तिवमा ॥ सत्तसुपुढवीसु आवली निरया ॥ से- स तियासीलरका ॥ तिसय सियाला नवा सड्सा ॥ २१ ॥ अर्थ-उन्नुसे ने त्रेपन एटला साते पृथ्वीना श्रावलिकागत नरकावासा होय. अने शेप त्र्याशी लाख नेवु हजार त्रणसें ने सडतालीश पुष्पावकीर्ण नरकावासावे. ए वन्ने मल्यायका सर्व पृथ्वीना चोराशीलाख नरकावासा जाणवा. प्रत्येक पृथ्त्रीए थावलिका प्रविष्ट नरकावासा, तथा पुष्पावकीर्ण, तथा" समस्तनी संख्या जाणवाने अर्धे यंत्रस्थापना जोवी. 7 नरकपृथ्वी सुधी मुख तथा नूमि , अने सातमीए मुख तथा नूमी नयी, कारणके त्यां दिशिएज एकेक करी पांच , ते श्रावलिकाएज ठे, पण पुप्पावकीर्ण को नश्री. ए समस्त नरकावासा ते मांदेली. कोरे वाटला, बाहेर चउरंस, हेठे तुरपलाने श्राकारे तीक्षण थाकरा जेना उपरथी पगे चालतां तुरपला जे शस्त्र विशेष तेना सरखो फरस होय. तेणे करी पगे चलाय तथा परम इगंधमय सर्व पीउनी अपेक्षाए देवलोकनां श्रावलिकागत विमाननी परे वाटलां, त्रिखूणां, चोखुणां संस्थान जाणवां. अने पुष्पावकीर्णक अनेक संस्थाने जाणवां. तेमांदे समस्त इंधक नरकावासा जे. ते वाटला ते. तेना आगल आवति- कागत सर्व त्रिखूणा , ते श्रागले चोखूणा, ते यागले वाटलां, ए प्रकारे श्रावलिना ठेमा सुधी समस्त पृथ्वीमांहे वाटलादिकनी संख्या थाय, ते पूर्वोक्त देवलोकनी श्रे: पिना वृत्तादिक संख्यानी परे जाणवा. ग्रंथगौरवना नयथी थहींयां लख्या नहीं. ॥ हवे ए नरकावासार्नु लांवपणुं, पहोलपणुं थने उंचपणुं कहे ते. ॥ तिसहस्सुच्चा सधे ॥ संखमसंखिक विठडायामा ॥ पण- याल लरक सीमं ॥ तय लकं अपहाणों ॥२२॥ अर्थ-समस्त पृश्चीए एटले साते नरकसंबंधी जे नरकावासा ठे, ते सवे के० सर्व ति. सहस्सुच्चा के व्रण हजार योजन ऊंचा ठे. तेमां एक हजार योजननी. पीठ, हजार योजन बचमां पहोलो, अने हजारनुं शिखर, ए त्रणे मला त्रण हजार योजन थाय. अने विधमायामा के विस्तारे थने थायाम एटले लांवपणे तो संखमसंखिज के० कोश्क संख्याता योजन, कोक असंख्याता योजन वे. पण तेमां सीमंतो नाम प्र. थम इंडक नारकावासो पणयाललक के पीस्तालीश लाख योजन प्रमाण लांवपणे अने पहोलपणे ठे. थने ठेलो अपश्वगणो नामे इंधक नरकावासो ते एक लाख यो- जन प्रमाण सांवपणे अने पहोलपणे . एने फरता कालादिक चार नरकावासा जे वे ते लांवपणे तथा पहोलपणे श्रने फरता परिधिए-ए, सानके असंख्याता योजननी कोमाकोडी जाणवी. ॥ २२ ॥ .
फेक थांतरे थगीधार हजार पांचसे ने घ्याशी योजन, थने उपर एक योजनना २३० संग्रहणीसूत्र ॥ इवे ए नरकावासा थाखी पृथ्वीमांहे , किंवा क्याएक खाली जग्या पण ठे ते कहे ते. ॥ उसु दिछोवरि जोयण ॥ सदस्स वावन्न सहचरिमाए ॥ पु- ढवीए नरय रदियं ॥ नरया सेसंमि सबासु ॥ २२३ ॥ अर्थ-- पहेली व नरकपृथ्वीए श्रने उपर प्रत्येके एक हजार योजन क्षेत्र न. रकावासाथकी रहित जाणवं. थने चरिमाएं के बेधी सातमी पृथ्वीएं नीचे अने उपर प्रत्येके साढीवावन हजार योजन-एटले साढी यावन हजार योजन नीचे, थने साढीधावन हजार योजन उपर, एटबु क्षेत्र पृथ्वीमां नरकाबासाथी रहित जा. ण, नरया सेसंमिसवासु के पीजी समस्त पृथ्वीने विपे यथायोग्यपणे नरकावासा ठे. पटले प्रतरमांहे नरकावासानी बात कही. ॥ २३ ॥ ॥ दवे प्रतरमांहे अंतर एटले एक प्रतरथकी वीजो प्रतर केटले अंतरे वे ? ते कहे .॥ विसहस्सूणा पुढवी ॥ तिसदस गुणिएहिंनियय पयरेहिं ।। कणा रुवुण निय पयर ॥नाया पचडंतरयं ॥ २४ ॥ अर्थ- पहेखी नरकपृथ्वीना पिंझमादेवी वे हजार योजन ऊषा करीएं, एटले एक हजार उपरथी थने एक हजार नीचेथी काढीएं, पठी जे पृथ्वीएं जेटला प्रतर होय, तेटले प्रतरे त्रण हजार गणो पृथ्वीमि नणा के जो करीएं, तेवार पठी नियय के० पोतपोताना प्रतरमाथी रुवुण के एक रूप ऊषो करी बाकी जे थांक यावे ते यांतरारूप जाणवू; तेणे करी नाग श्रापीएं, तेवारे पठनंतरयं के एक प्रतरथी वीजा प्रतरतुं मांहोनांदे यंतरतुं प्रमाण होय. ए अक्षरार्थ कहो. ॥ २२ हवे ते उदाहरणे करी स्पष्ट देखाडे . जेम रत्नप्रजा पृथ्वीनो पिंड एक क्षास एंशी हजार योजन ; तेमाहेथी वे हजार योजन काढाएं. वाकी एक साख असो. तेर हजार रहे. पठी ए पृथ्वीना तेर तर , ते ण ण हजार योजन ऊंचा रे, माटे तेरने त्रण हजार गुणा करीएं, तेवारे उंगणचालीश हजार योजन थाय. एटला जन रहे, तेने तर प्रतना वधमांना बार अंतरा है, माटे वारे नाग नापीएं, तेवारे र भाग करीएं तेयो एक नाग, पटलं प्रमाण रत्नप्रभाविप प्रतरे प्रतरे माहो हे यंतर पाय. एज करण वीजी नरक चीनविप पण जाणवं. पोतपोताना प्र. तर नाग दीधा यकी जे थावे ते प्रत्येके कहे ठे. .
संग्रहणीसूत्र. २३२ वीजी नरक पृथ्वीएं अगीयार प्रतरना दश प्रांतरे नाग थापीएं तेबारे नव इ- जार ने सातसें योजन एकेके यांतरे थावे, त्रीजी नरक पृथ्वीनेविपे आठ आंतरे नाग श्रापवायी प्रत्येके चार हजार त्रणसें पंचोत्तेर योजन थावे, चोथी पृथ्वीएं ठ श्रांतरे प्रत्येके सोल हजार एकसो गस योजन अने नाहीयां वे नाग उपर एकेक अंतरे आवे, पांचमा नरके चार प्रांतरे प्रत्येक पचीश हजार बसें ने पचाश योजन एकेक अंतरे श्रावे, यी नरके वे अांतरे प्रत्येके साढी वावन हजार योजन एकेक अंतरे होय, अने सातमे नरके एक प्रतर ठे, माटे अंतरो नथी. एटले सविस्तरपणे नारकीतुं नवनहार कद्यु. ॥ हवे नारकीर्नु शरीरमान कहे ते. ॥ पजण धणु व अंगुल ॥ रयणा ए देवमाणमुक्कोसं ॥ से- सासुगुण गुणं ॥ पण धणुसय जावचरमाए ॥२५॥ अर्थ- रत्नपनाएं नारकीतुं उत्कृष्टुं देहमान पोणाश्राव धनुष्य ने व आंगुल होय, श्रने सेसासु उगुण उगुणं के शेप एटले वाकीनी ठए नरक पृथ्वीएं शरीरमान घमणुं वमणुं यथाक्रमे करता जएं, ते जाव चरमाए के० यावत् ठेही सातमी नरक पृथ्वीएं पांचसे योजन शरीरमान उत्कृष्टुं होय. ॥ २५ ॥ ते विस्तारपणे उदाहरणे करी देखाडे ते. जेम रत्नप्रसाए सात धनुष्य त्रण हाथ ने आंगुल, तेने वमणु करतां शर्करप्रना नरके पन्नर धनुष्य वे हाथ ने वार - गुल उपर देहमान थाय. तेनेज बमणुं करीएं तेवारे वालूकाए एकत्रीश धनुष्य ने एक हाथ देहमान याय, तेने वमणुं करतां पंकपनाए वास धनुष्य ने वे हाथ देह- मान थाय. तेने वमणु करीएं तेबारे धूमप्रनाएं एकसो ने पचीश धनुष्य देहमान थाय. तेने वमणुं करीएं तेवारे तमप्रनाएं अढीसें धनुष्य देहमान थाय. तेने चमj करीएं तेवारे तमतमप्रनाएं पांचसे धनुप्यनु देहमान थाय. एटले साते नरकनेविपे सामान्यपणे उत्कृष्ट देहमान कहूं. ॥ हवे प्रतर प्रतरनेविपे जूडं जूएं देहमान कहे ते. ॥ रयणाय पढम पयरे दतियं देहमाण मणुपयरं ॥ उप्प- एसंगुलसहा । वुढीजा तेरसे पुस्मं ॥ २६ ॥ अर्थ- चावीश गांगुले एक हाथ, तेवा चार हाये,' धनुष्य कहीएं. त्यां रत्नप्र- भाने प्रथम प्रतरे उत्कृष्टुं देहमान हवतियं के जाणवू. तेवारपठी: श्र- गुपयरं के प्रतर प्रतरप्रते पूर्व पूर्व प्रतरयकी जे वृद्धि करीएं. .
. २३२ संग्रहणीसूत्र. ३. उपखंगुससद्वा के साढी उपन्न थंगुल एटले वे हाथ ने साढाया थांगुलनी बुट्टी के पति करता करतांजा तेरसे के यावत् तेरमे प्रतरे पूर्वोक्त देहमान पुणं के पूर्ण पाय, ते कहे ते. रत्नप्रनाने पहेले प्रतरे त्रण हाथ, वीजे प्रतरे वे हाथ ने साढाबाट यंगुस वधारीएं, तेवारे एक धनुष्य एक हाथ ने साढाथा अंगुल उपर थाय, बीज पसरे एक धनुष्य प्रण नाथ ने सत्तर अंगुल, चोथे प्रतरे वे धनुष्य वे हाथ ने दोद यंगृत, पांचमे प्रतरे त्रण धनुष्य ने दश अंगुस, के प्रतरे व्रण धनुष्य वे हाथ ने सादा यदार थंगुख, सातमे प्रतरे चार धनुष्य एक हाथ ने त्रण अंगुल, थाउमे प्रतरे पार धनुष्य प्रण दाय ने सामा अगीश्रार अंगुल, नवमे प्रतरे पांच धनुष्य एक हाथ ने यीश अंगुप्त, दशमे प्रतरे व धनुष्य ने साडाचार अंगुस, अगीश्रारमे प्रतरे उ धनुष्य ये पाप ने तेर अंगुत, यारमे प्रतरे सात धनुष्य ने साढी एकवीश अंगुस, तेरमे प्रतरे सात धनुष्य प्रण हाय ने उ अंगुक्ष, उत्कृष्टुं देहमान थाय . एटसे रत्नप्रना नरके प्रारं प्रसर हुंज देदमान क{. ॥ २२६ ॥ ॥ दये शर्करादिकने विपे उत्कृष्टुं देहमान प्रतर प्रतरने विपे कहे . ॥ जंदद पमाण विरि ॥ माए पुढवीइ अंतिम पयरे ॥ तंचिय हि- हिम पुढवी ॥ पढम पयरंमि बोधयं ॥ २२ ॥ तंगूणग सग पपर ॥ नश्यं वीयाइ पयर वुद्विनवे ॥ तिकर तिअंगुल करसत ॥ अंगृपा सहि गुणवीसं ॥ २२ ॥ पण धाणु अंगुल वीसं ॥ पनरस धणु दूणि दव सट्टाय ॥ वासहि घणुदसट्टा ॥ पण पुटवी पयर युधिश्मा ॥३॥ ई-जंददपमाप परिमाए पुढची अंतिम पयरे- एटले जे जे उपर उपरनी रमादिक पुष्पीने यंतिमेपयरे के वेश्ये प्रतरे उत्कृष्टुं शरीर प्रमाण दे. तंचियहि महावी ते देसी देसी शरादिक चीनविप पढम पयरंमि बोधव्यं कंप से प्रतरे देदमान जापर्व ॥२२॥ परी नंदिक पृथ्वीने पढ़ेसे प्रतरे प्रदेदमान याये, तेने एयग के एक कण सगपयर के थापथापापणे प्रतरे नश्य तीज का तारादिक पृथाना बीयाए पयर के० मोरयाद प्रतरे प्रतरे वही नवे के वृद्धि होय. ते जियोनी एपी था १६ टोपीधी वन एपीना दी तर याद अनुकम जाणत्री. त्यां तापम र मात धनुष्य प्रण हाथ ने गुप्त देहमान है. तेमां तिरुर नि. भं रेराम बनेपा गवना प्रदेष करीयंत्रीजा नरके प्रथम प्रतरं पार संग्रहपीसूत्र. धनुष्य वे. हाथ ने चार अंगुल देहमान के तेमां कर सत्त अंगुला सहीगुणवीसं के सात हाथ ने साढोउंगणीश अंगुलनो प्रदेप करीएं ॥२२॥ चोथा नरकने पहेले प्रतरे ए- कत्रीश धनुप्य ने एक हाथ देहमान ठे, तेमांहे पांच धनुष्य ने वीश अंगुल प्रक्षेप करी. एं. पांचमा नरके पहेले प्रतरे साढी वासर धनुष्य देहमान के तेमांहे पन्नर धनुष्य ने अढी हाथ पदेप करीएं. उठा नरके पहेले प्रतरे एकसो ने पीश धनुष्य देह- मान ; तेमाहे वासउ धनुष्य ने वे हाथ प्रदेप करीएं. पण पुढवी पयरवुहीश्मा के पांच पृथ्वीना प्रतरोनेविपे ए रीते वृद्धि करीएं ॥ २ ॥ हवे सविस्तरपणे देखाडे ठे. शर्कराने प्रथम प्रतरे सात धनुष्य ने प्रण हाथ उपर व अंगुल देहमान ठे; ते सात धनुप्यना अहावीश हाथ थाय, तेनी साथे उपरना त्रण हाथ नेलता एकत्रीश हाथ थाय. तेना अंगुल करवामाटे चोवीशे गुणिएं तेवारे सातसे चुमालीश अंगुल थाय. तेमां उपरना ठ अंगुल न्नेलीएं तेबारे सर्व मली सा- तसें ने पचाश अंगुल थाय. तेने शर्कराना अगीयार प्रतरने एके जपा करी दशे नाग थापीएं तेबारे एकेके लागे पंचोतर अंगुल श्रावे, तेना हाथ करवा माटे चो- वोशे नाग थापीएं,, तेवारे त्रण हाथ ने त्रण अंगुल एटळू शर्करापृथ्वीना पहेला प्र- तरनेविपे देहमाननी वृद्धि थाय; एम प्रत्येके वीजो प्रतर आदे देश शेप दश प्रतर- नेविपे एज रीते वृद्धि जाणवी. एम अनेरी नरकपृथ्वीनेविपे पण नावना जाणवी. ते सुखाववोधने माटे शर्करा, वालूका, पंका, धूमा थने तमप्रना, ए पांच पृथ्वीनी यंत्रस्थापना देखी प्रीवजो. यने सातमा नरके एकज प्रतर ठे. ते कारणे त्यां प्रतर- गत वृद्धि न होय. एके प्रतरे पांचसेंज धनुप्य उत्कृष्ट देहमान थाय. एटले सात न- रकना प्रतर प्रतरनेविपे नारकीर्नु उत्कृष्टुं देहमान कझुं. ॥ हवे नारकी, उत्तर क्रिय देहमान कहे ठे.॥ श्य साहाविय देहो ॥ उत्तर वेनविय तहुगुणो । उविदो वि जहन्नकमा ॥ अंगूल असंख संखंसों ॥ १३० ॥ अर्थ-श्य के इति पूर्वाक प्रकारे साते नरकने विपे नारकीनो साहावियदेदो के खानाविक देह, एटले नवधारणीय शरीर कडं. त के० ते खानाविक शरीरथी मुगुणो के बमणुं उत्तरवेजदिन के उत्तर क्रिय शरीर जाणवू. जेम रनमतानेविप पन्नर धनुष्य वे हाथ ने वार यंगुल लत्तरवैक्रिय शरीर भने सातमा नरके एक हजार धनुप्य उत्तरवैझिय शरीर होय. एटले वे नमः देहमान क. हवे ऽविदो विजहन्नकम्मा के अनुक्रमे वे प्रकारे ज. 11 पण कहे . एक नवधारणीय, थने वीजो उत्तर क्रिय, ए बने । के साते नरकने . , . १३४ संग्रहणीसूत्र. अनुक्रमे थंगुलनो असंख्यातमो जाग, तथा संख्यातमो नाग होय, थहीयां जवधा- रणीय शरीर पहेढुं उत्पत्ति वेलाए शरीर पर्याप्ति करतां अंगुलने असंख्यातमे जागे होय, अने उत्तरवैकिय शरीर प्रारंज वेलाए प्रथम अंगुलने संख्यातमे जागे होय. ॥ ३० ॥ एटले नारकी, अवगाहनाधार कम्युं. ॥ हवे उत्पातविरह तथा चवन विरहनुं द्वार कहे ते. ॥ सत्तसु चनवीसमुहू ॥ सग पनर दिणेगचन उम्मासा ॥ उववाय चवण विरहो । उदे वारस मुहुत्त गुरू ॥२३१ ॥ लहुर्ड उदावि सम ॥ संखापुण सुरसमा मुणेयद्या ॥ संखा- उपजत्त पणिंदि ॥ तिरिनरा जंति निरएमु ॥ २३३ ॥ अर्थ- सत्तसु के साते नरके नारकी प्राये निरंतर उपजे ते अने चवे वे. परंतु क्यारेक जो विरह पडे तो जघन्यथकी तो सदु के साते नरके एक समय विरद् पडे. श्रने प्रत्येके जुदो जूदो पण एक समयज विरह पडे.वली गुरु के उत्कृष्टो साठे नरकनेविपे नेखो विरदकाल पडे तो उंगे के सामान्यपणे साते नरकमांदे को उपजे नहीं थने कोइ चवे पण नहीं, तो उत्कृष्टो वार मुहूर्त विरह होय. तेवार पठी सातन- रकमांदेखी कोश्क नरके श्रवश्य कोश्क उपजे, अथवा चवे. हवे जूदो जूदो नरक नरकनेविषे उत्कृष्टो उपपात थने चवनबिरहकास गायाना अर्थधी कहे ते. रत्नप्रनाएं चोवीश मुहूर्त, शर्कराएं सग के सात दिवस, वायुका पनर दिवस, पंकामनाएं एक मास, धूमनाएं मास, तमप्रनाएं चार मास थने तमतमप्रजाएं व मास, ए उबवाय चवणविरहो के उपपात चवननो विरहका प्रो. हां जेनो जेटलो उपपात थने चबनविरहकास करो, तेटसा कालधी उप त थवश्य ए नरकोनेविपे प्रत्येके कोक जीव उपजेज. अने उहे वारसमुह या सदुख हुदाविसम ए पदोनो थर्थ प्रथम लखाइ गयो . इये एक समये केटसा नारकी चवे? श्रने केटला नारकी उपजे? ते पारसी ग पाना पोजा पदे करी कई वे. संसापुर्णसुरसमामुणेयवा के बसी नारकीनी उ जधानी थने चवननी संख्या ते मुरसमा एटले देवता सरखी, जेम देवता एक सम एक, चे, प्रप, संख्याता थसंख्याता उपजे थने चये, तेम नारकी 1. एटसे नारकीर्नु उपपात चयन बिरहछार का. कोप जीव नरके जाय ? ते कदेतो यको गति .. पदे करी कहे ते. संखात पजतपपिदि के सं संग्रदणीसूत्र. १३५ तिर्यंच, तथा पंचंति मनुष्य जो नरकायु वांधे तो नरके जाय, वीजा जीव नरकायु वांधे पण नहीं; अने नरके पण जाय नहीं ॥ ३१ ॥३॥ मिनादिहि मदारंन ॥ परिग्गदो तिबकोद निस्सीलो ॥ नरयाउयनिबंधश्॥ पावमई रुद्दपरिणामो ॥ ३३ ॥ अर्थ- जे माटे मिथ्यात्वी, महारंनी, परिग्रही, तीबलोनी, निःशील, पापरुची, थने रोज परिणामि एवो जे जीव होय ते नरकायु वांधी नरके जाय. एटले सामा- न्यपणे नरकगति कही. ॥ २३३ ॥ ॥ हवे विशेपे जूदी जूदी नरकगति कहे ते. ॥ असन्नि सरिसिव परकी ॥ ससीद उरगि वि जंति जाहिं ॥ कमसो जक्कोसेणं ॥ सत्तम पुढवी मणुय मचा ॥ २३४ ॥ अर्थ-श्रसंझी मनुष्य अपर्याप्तो जे मरण पामे, अने अपर्याप्त नरकायु नही वांधे ते. माटे असंझी संमूर्टिम पंचेंजि पर्याप्तो तिर्यंच जो नरकायु वाँधे तो,पहेली नरके जाय. त्यां जघन्य दश हजार वर्प, अने उत्कृष्ट पट्योपमनो असंख्यातमो नाग एटले श्रा- युप्ये उपजे. उपरांत थायुप्ये उपजे नहीं. अने सरिसिव के नुजपरिसर्प, गोह, नो- लियादिक, गर्जज प्रमुख पहेला नरक आदे दे वीजा नरक सुधी उपजे. वली परकी के पक्षी जे मांसाहारी गृह, सींचाणा, समली अने नीलचास प्रमुख रोज अध्यव- सायवाला पक्षी, ते त्रीजी नरकपृथ्वी सुधी जाय. अने सीह के सिंह प्रमुख एवा हिंसक जीव जे चीतरा, कुतरा, वीलाडी, प्रमुख ते चोथी नरकपृथ्वीसुधी जाय, वली उरगिं के उरपरिसप्प एटले काला, धोला, कावरा, प्रमुख सर्प ते पांचमा नर- कसुधी जाय. अने वि के स्त्रीवेदे नरकायु वांधे एवा जे स्त्रीरत्न प्रमुख ते यावत् व. घा नरकसुधी जाय. थने मनुष्य तथा म जे जलचर जीव ए वेज गर्नजपर्याप्ता ते उत्कृष्टथी सातमा नरक सुधी जाय. कमसो उकोसेणं के० ए अनुक्रमे पूर्वोक्त सर्व जीवोनी उत्कृष्टी गति कही. अने जघन्यथी रत्नप्रनाने पहेले प्रतरे जाय, एथकी उ. परांत अने उत्कृष्टाथकी आगल जे विचाले जाय, ते सर्व मध्यमगति जाणवी.. ॥ हवे केटलाएक तिर्यचने प्राये गति कहे . ॥ वाला दाढी परकी॥ जलयर नरगा गयाज अश्कूरा ॥ जं- ति पुणो नरएसु ॥ वाढल्लेणं ननण नियमो ॥ २३५ ॥ ten के व्याल ते सादिक, अने दाढी के० दाढवाला सिंह प्रमुख, प. प्रमुख, जलचर ते मत्स्यादिक, एटली जातिना जीव ते नरगागयाज के १३४ संग्रहणीसूत्र. नुक्रमे अंगुलनो असंख्यातमो नाग, तथा संख्यातमो जाग होय. श्रहीयां जवधा रणीय शरीर पहेलु उत्पत्ति वेलाए शरीर पर्याप्ति करतां अंगुलने असंख्यातमे जागे होय, अने उत्तरवैक्रिय शरीर प्रारंज वेखाए प्रथम अंगुलने संख्यातमे जागे होय. ॥ २३० ॥ एटले नारकीर्नु अवगाहनाधार कछु. ॥ हवे उत्पातविरह तथा चवन विरहनु कार कहे .॥ सत्तसु चवीसमुहू ॥ सग पनर दिणेग उचन उम्मासा ॥ उववाय चवण विरहो ॥ उदे वारस मुहुत्त गुरू ॥३३१ ॥ लहुउँ उहावि समऊ । संखापुण सुरसमा मुणेयवा ॥ संखा- उ पजत्त पणिंदि ॥ तिरिनरा जंति निरएसु ॥ २३३ ॥ थर्थ- सत्सु के साते नरके नारकी प्राये निरंतर उपजे ते अने चवे ते. परंतु क्यारेक जो विरह पड़े तो जघन्यथकी तो लहु के साते नरके एक समय विरह पढे. अने प्रत्येके जूदो जूदो पण एक समयज विरद पडे.वली गुरु के उत्कृष्टो सात नरकनेविपे सो विरहकाल पडे तो उगे के सामान्यपणे साते नरकमांडे कोइ उपजे नहीं अने कोश् चवे पण नहीं, तो उत्कृष्टो बार मुहूर्त विरह होय. तेवार पठी सातन रकमांदेखी कोश्क नरके अवश्य कोश्क उपजे, अथवा चवे. दवे दो जूदो नरक नरकनेविपे उत्कृष्टो उपपात भने चवनविरहकाल गाधान थर्थथी कहे . रत्नपनाएं चोवीश मुहूर्त, शर्कराएं सग के सात दिवस, वासुकाट पन्नर दिवस, पंकाप्रजाएं एक मास, धूमलाएं वे मास, तमप्रजाएं चार मास थने तमतममनाएं उ मास, ए उववाय चवणविरहो के उपपात चवननो विरहकास फलो. इहां जेनो जेटसो उपपात अने चवनविरहकाल करो, तेटला कासधी उप- रांत अवश्य प नरकोनेविपे प्रत्येके कोकजीव पजेज, अने हे यारसमुद्र तथा सदुई उहाविसम ए पदोनो थर्थ प्रथम लखा गयो . एवे एक समये केटला नारकी चवे? अने केटसा नारकी उपजे ? ते पाठली गा- पाना पीना पदे करी कदे . संखापुणसुरसमामुणेयवा के वली नारकीनी उप जवानी थने चाननी संख्या ते मुरसमा एटले देवता सरखी, जेम देवता एक सम ये, पण, संम्याता संख्याता उपजे श्रने चचे, तेम नारकी पण मुणेयवा एट बा. एटसे नारकीर्नु उपपात चवन विरहधार कछु. हवे कोष जीव नर जाय ? ते कदेतो थको गति बार पाठली गाथाना पावस देकर कहे . संसा पत्तपदिक संख्याता श्रायुष्ययाला पर्याप्ता पति , -- संग्रहणीसूत्र. १३५ तिर्यंच, तथा पंचंति मनुष्य जो नरकायु बांधे तो नरके जाय, वीजा जीव नरकायु वांधे पण नहीं; अने नरके पण जाय नहीं ॥ ३१ ॥२३॥ मिनादिहि मदारंन । परिग्गहो तिबकोद निस्सीलो ॥ नरयाउयनिबंध ॥ पावमई रुद्दपरिणामो ॥ २३३ ॥ श्रर्थ-जे माटे मिथ्यात्वी, महारंजी, परिग्रही, तीत्रलोनी, निःशील, पापरुची, अने रोज परिणामि एवो जे जीव होय ते नरकायु वांधी नरके जाय. एटले सामा- न्यपणे नरकगति कही. ॥ २३३ ।। ॥ हवे विशेपे जूदी जूदी नरकगति कहे ते. ॥ असन्नि सरिसिव परकी ।। ससीद नरगिं हि जति जाहिं । कमसो नकोसेणं ।। सत्तम पुढवी मणुय मता ॥ ३४ ॥ अर्थ-संझी मनुष्य अपर्याप्तो जे मरण पामे, थने अपर्याप्त नरकायु नही बांधे ते- माटे असंझी संमृमि पंचंति पर्याप्तो तिथंच जो नरकायु बांधे तो,पहेली नरके जाय. त्यां जघन्य दश हजार वर्ष, श्रने उत्कृष्ट पक्ष्योपमनो असंख्यातमो नाग एटले श्रा- युष्ये उपजे. उपरांत श्रायुग्ये उपजे नहीं. अने सरिसिव के नुजपरिसर्प, गोह, नो- लियादिक, गर्जज प्रमुख पदेला नरक यादे देश वीजा नरक सुधी उपजे. वली परकी के पक्षी जे मांसाहारी गृह, सींचाणा, समली अने नीलचास प्रमुख रोष श्रध्यव- सायवाला पदी, ते त्रीजी नरकपृथ्वी सुधी जाय. अने सीह के सिंह प्रमुख एवा हिंसक जीव जे चीतरा, कुतरा, वीलाडी, प्रमुख ते चोथी नरकपृथ्वीसुधी जाय, वली जरगिं के उरपरिसर्प एटले काला, धोला, कावरा, प्रमुख सर्प ते पांचमा नर- कसुधी जाय. श्रने वि के स्त्रीवेदे नरकायु बांधे एवा जे स्त्रीरत्न प्रमुख ते यावत् व. का नरकसुधी जाय. अने मनुष्य तथा मठ जे जलचर जीव ए वेज गर्नजपर्याप्ता ते उत्कृष्टयी सातमा नरक सुधी जाय. कमसो नकोसेणं के ए अनुक्रमे पूर्वोक्त सर्व जीवोनी उत्कृष्टी गति कही. अने जघन्यथी रत्नप्रनाने पहेले प्रतरे जाय, एथकी ल. परांत अने उत्कृष्टाथकी पागल जे विचाले जाय, ते सर्व मध्यमगति जाएवी. ॥ हवे केटलाएक तिर्यंचने प्राये गति कहे ते. ॥ वाला दाढी परकी। जलयर नरगा गयाज अश्कूरा ॥ जं. ति पुणो नरएसु ॥ वाहुल्लेणं ननण नियमो ॥ ३५ ॥ अर्थ-बाला के व्याल ते सादिक, थने दाढी रकी ते गृह प्रमुख, जलचर ते मत्स्यादिक, एटली जाला सिंह प्रमुख, Nars A ते "
संग्रहणीसूत्र.
नरक यकी आव्या होय, थने फरी नरकेज जाय. अकूरा के अत्यंत क्रूर श्रव्य-
सायवाला पंचेनियना वधकारी जतिपुणोनरएमु के वली फरी नरके जाय. ए वाद-
लेणं के० प्राये कहीएं, परंतु नउणनियमो के पुनः निचे नहीं. केमके कोक जीव
नरक थकी श्रावी सम्यक्त्व पामी रुडे संघयणे मोक्ष पण पामे. ॥ २३५ ॥
॥ हवे नारकीने संघयण थने सेश्या कहे थे.॥
दो पढम पुढवि गमणं ॥ ठेवते कीलियाई संघयणे ॥
शकिक पुढवि बुढी ॥ आइतिलेस्साज नरएमुं ॥३६॥
अर्थ-वहा संघयणी दो के वे नरक पृथ्वी सुधी गमणं के जाय, उपरांत न
जाय. पठी अपूरी गणनाए गणतां कीसिका संघयण यादे दे एकेकी नरक पृषी-
नी वृद्धि करीएं, जेम कीविका संघयणी त्रीजी नरकपृथ्वी सुधी जाय, थर्धनाराचे
चोथी सुधी जाय; नाराचे पांचमी सधी जाय, नाराचे नही सुधी जाय, चने
वञपत्ननाराच संघयणे सातमी सुधी जाय. ए उत्कृष्टी गती कही. अने जघन्य
गति समस्त संघयणे रत्नप्रनासुधी; त्या पण प्रथम प्रतरे जाय. ए जघन्य गति कही
अंने पूर्वे उत्कृष्टी कही, तेनी वचमा जे जाय,तेने मध्यम गती कहीए. हवे खेश्या कहे
के थातिलेस्साउनरएसु के कृत, नील, अने कापोत, ए श्रायनी त्रण खेश्या
नरकनेविपे होय. ॥ २३६ ॥
॥ हवे ए लेश्या विवरीने कहे ॥
उसुकाऊ तश्याए ॥ कामनीलाय नील पकाए ॥धू-
माय नील किण्हा ॥ उसु किण्हा हुँति लेस्सा ॥ २३ ॥
अर्थ-सु के पहेसा वे नरके काल के कॉपोत सेक्ष्या होय. पण एटलं विशेष
जे रलप्रनाथकी शर्करप्रजाने विपे अत्यंत मलीन लेश्या होय. तश्याए के बीजा नरके
केटलाक नारकीने कापोत लेश्या . एटले पल्योपमने असंख्यातमे नागे अधिक त्रण
पक्ष्योपमना थायुष्यवालासुधीना नारकीने काऊ के कापोत लेश्या .श्रने तेथी उप-
रांतनाथायुप्यवासाने नीलाय के नीमलेश्या होय.थने नासकाए के पंकप्रनानेविपे
केवल नीस सेश्याज होय. धृमाने विपे केटसाक नारकीने नील लेश्या वे. पटले उत्कृष्टी
पक्ष्योपमने असंख्यातमे जागे अधिक दश सागरोपम सुधाना आयुष्यवाला नारकीने
नील लेश्या होय. अने तेथी उपरांत श्रायुष्यवासाने कैवल कृत लेश्या होय. अने
का तथा सातमा ए उसु के० वे नरकनेविपे किएहा के एक कृत लेश्या होय.
प एटलुं विशेष एही सातमी नरकपृथ्वीएं परम कृत वेश्या जाणवी. हुंति-
|स्सा के ए साते नरकनेविपे खेश्या होय ते कही. ॥२३ ॥
संग्रहणीसूत्र. २३७ ॥ हवे शिष्य पूठे के, नारकीने शरीरवर्णरूप लेश्या वे? किंवा कृतादिक अन्य संयोगथकी परिणामरूप लेश्या वे ? ते उपर सूत्रकार कहे ते. ॥ सुर नारयाण ताजे ॥ दबल्लेसा अवहिया नणिया ॥नाव- परा वत्तीए ॥ पुण एसिं डंति उल्लेस्सा ॥ २३ ॥ अर्थ-सुर के सौधर्मादिक देवताने तेजो, पद्म, ने शुक्ल ए नामे त्रण लेश्याउँ क. ही; अने नारयाण के नारकीने विपे कृक्ष, नील, ने कापोत नामे त्रण लेश्या कही. ते अवडिया के० अवस्थित कहीएं. ते देवसंबंधी दबल्लेसा के अव्यलेश्या श्राग- भनेविपे नणिता के कही . ते लेश्या अव्य अवस्थित जाणवां, पण वाह्य वर्णरूप न जाणवां; जेमाटे तेवी तेवी, अव्य, क्षेत्र, अने कालादि सामग्री पामीने नावपरा- वत्तीए के परिणामनी परावर्ति एटले विपर्यासे करीने एसिं के० ए नारकीने पुण के वली प्रत्येके व लेश्या हुँति के संनवे. ए अकरार्थ कह्यो. ॥ २३ ॥ हवे परमार्थ कहे ते. तिथंच तथा मनुप्यने जवांतरे देवता नारकीने नवे उपजतां, अथवा शेष काले मूलगी लेश्याने त्यागे, नवी लेश्याने संयोगे ते लेश्या जाय अने नवी लेश्या पाय. जेम उज्वल वस्त्रे जेवो मजीव प्रमुखनो रंग लागे, ते धोलो वर्ण ग- मावे थने राता प्रमुख रंगपणे परिणमे. ते माटे सिद्धांतमाहे लेझ्यानो उत्कृष्टो का- ल यंतरमुहर्त कह्यो ते. नदीका मनुष्यने त्रण पक्ष्योपमायु ठे, त्यां एकज लेश्या होय. अंतरमुदत्त अंतरमुहुर्ते नत्री नवी लेश्या न होय. वली देवता नारकीनी मूलगी वेश्याने नवी लेश्याने संयोगे तेनो थाकार मात्र नंजे, पण तप एटले तेह्ज रूपरणे न थाय; जेम चेडुर्य नीलमणी, कालोमण) प्रमुख काले नीले सूत्रे प्रोयो थको ते सूत्र संयोगे थप्रगट योगे अप्रगटपणे काश्क तेनो थाकार मात्र पामे. थने स्फटिक ते जासूसना फूल संयोगे प्रगट तेनुं प्रतिबिंब पामे, परंतु बन्ने तपपणुं न पामे; तेम कृक्षादिक लेश्या अन्यपणे नीसादिक खेड्याए समूह संयोग पामी केबारेक अप्रगट तदाकार मात्र होय. कंवारेक प्रगट तेनुं प्रतिबिंब मात्र पामे. पण एम नहीं जे कृललेल्याना वर्ण, गंध, रस, स्पर्शपणे परिणमीने नीलादि वेश्या - व्यरूप होय. एम न चाय. तेम सातमा नरके मूलगी कुन खेड्याने तेजो वेश्याना व्यसंयोग मल्या यका तदा. कारमात्र, तथा प्रतिबिंब मात्र होय. तेबारे नारकीने कृल खेल्या यकाज तेजी सेन्यादि अव्यसंयोगेशुन परिणाम उपजे. जेम जान्युन उपर रक स्तटिकनेविपे रकपा होय, तेम एवा परिणामे वतां सम्यक्त प्राप्ति हाय. एम. थने एम पण नहीं जे तेजा वेश्यादिक परिणाम. उदया न होय ? विरोध नथी, ३७ संग्रहणीसूत्र. तमा नरके सदा कृष्तसेश्या , श्रने तेजोमेश्यादिक श्राकार मात्र प्रतिबिंव मात्रे री केवारेक होय, अने ते उपनी थकी पण घणो काल रहे नहीं थने जे नरके जे श्या ठे ते अनेरी लेश्याने संयोगे पोतानुं स्वरूप ांडे, एम पण न घाय. तेमाटे सातमा नरके एकली कस लेश्याज जाणवी. ए कारणे संगमा देवने श्रा. बारमात्र कृप्त लेइया कहेवी, पण अवस्थित तो तेजोलेश्या जाणवी; श्रने जगवति- माई देवताने वर्ण जूदो कह्यो वे, थने लेश्यानो अधिकार पण जदो करो . वसी 'असुराकासा" इत्यादि वाह्य वर्ण कह्यो, अने नवणवणपढम चनलेस इत्यादिक वेश्यावरूप कायुं, तो जाणीये वैएं जे वर्ष जूदो,अने लेश्या जूदी . घणुं शुं १ तथा जे यदीयां इत्यवेदया थवस्थित कही, जे देवता नारकीने जे लेश्या संजवे ते पोतपोतानी नयस्थिति प्रमाण अवस्थित कालप्रमाण जाणवी. त्यां पाला नवनो एक अंतरमू- दुर्ग, थने एक धागला नवनो अंतरमुहूर्त, ए वेड अंतरमुहूर्त अधिक जवस्थिति सुधा सेझ्या दोय, एये ए. क्षेश्या वरूप कहे . मार्ग थकी परिचष्ट यया एवा व पुरुष वनमाज मना भूग तपाये पीट्या थका जंयुक्षने देते श्राव्या. ते माहोमांहे फल खावानी संशा करता चित्तनयि चिंतन करवा लाग्याजे, ए वृक्षनां फल लक्षण करीने सुपा तुपाने उपशमाविएं; एम विचारी एक पुरुष फसने थर्थे ते वृक्षाने मूस थकी चंदपा साग्यो; पटसे बीजो पुरुष यौल्यो जे याथी वेदो, चीजो बोल्यो जे झाक्षा वेदो, नोयो पुरुष न्दानी टालीने वेदो एम योल्यो, पांचमो पुरुष पाको फाड़ने गोगो एवं पोलो, थने ठहो पुरुष योल्यो जे पृथ्वी पर खरी पडेलां फस मध्येथी पीजी या. जेम एव पुरुपना परिणाम जूदा जूदा तेम कृप्तादिकथी मांडी यावत् गु खेदयाना परिपाम पण जुदा जूदा जापवा. स्ये संदयाउँनो यस कहे . निग्ध मेघनी घटा सरखो, नेसना सिंगडा, अरिष्ट २स, गेमनी कीकी थने काया मुरमा सरखो कृपयानो घर्ण महानयंकर बायो. घशोक गृक्षना कर सरसो, नीचा पक्षी सरखो, भने मुर्य रानी दानि मायो नील सेइयानो वर्ण जाणवो. अनशीना फस सरखो, जारसी थया रोषीमानी पांग सरणी, धने पायाना सरसो कापोतोश्यानो वर्ण जाणवो. सानो रंग, छगना नी कानि, ने दीपक तथा पोपटना पांच सरपो है. पानी या जागे. दरियाना मध्यरंग सरन्यो, हलदरना रंग सरखो, श्रने मानो सानो व जागो. शम्य, मुपदनांस, इध, पूर्ण चंमा, नादार अनेस्ता मानी शुद्ध स्यानो वर्ण जाणवो.
१३ए . पद्म संग्रहणीसूत्र. हवे लेश्याना रस कहे . कमवा तुंबडानो रस, अने नींव इंजवारुणीनो रस, ए थकी अनंतगुणो कडवो रस कृत लेश्यानो जाणवो. सुंठ, मरी, पीपर, थने गजपीपर, एनो जेवो तीखोरस याव वे, ते करतां अनंतगुणो तीखो रस नील लेझ्यानो जाणवो. काचुं आंधु अने काचं कोवफल ते अकी अनंतगुणो तुरो रस कापोत लेझ्यानो जाणवो. पाका यांवांना फलनो रस, पाका कोठफलनो अथवा पाका वीजोरानो जेवो रस, ते करतां अनंतगुणो मीठो रस तेजो लेझ्यानो जाणवो. प्रधान वारुणीनो रस, अने विविध प्रकारना अरग, मधु एना रस यकी थनंतगुणो सारो रस पद्म लेश्यानो जाणवो. खजुर, भाख, दूध, खांड, साकर, एना रसथकी पण अनंतगुणो गल्यो रस शुक्ल लेश्यानो जाणवो. हवे लेश्यानो फरस कहे ते. कृल, नील, ने कापोत ए प्रण लेश्यानो फरस थप्रशस्त एटले मध्यम जाणवो. गायनी जीजनो फरस तथा करवतनो फरस, ते करतां पण अनंतगणो कर्कस फरस ते प्रथमनी त्रण लेश्यानो जाणवो.अने तेजो, तथा शुक्ल, ए त्रण लेझ्यानो प्रशस्त एटले रुमो फरस जाणवो. परवन अने माखणनो जेवो कोमल फरस होय, ते करतां पण अनंतगुणो सुकुमाल फरस जाणवो. एटले नारकीनुं श्रागतिहार कयु. हवे नारकी नरक यकी नीकलीने क्यां आये ते कहे . श्री पन्नवणा सूत्रमा कयुं वे के, सातमा नरक थकी आव्यो जीव मत्स थाय. ए प्राधिक वचन , तेमाटे गर्नज पर्याप्तो तिथंच होय. एम जणाय ते. केमके, श्रीपार्श्व नाथ चरित्रे कमनो जीव सातमा नरक थकीयाव्यो सिंह थयो देखाय . एटले जे उत्कृष्टायु लोगवी सातमा नरक थकी नीकले ते मत्स थाय; अने मध्यम तथा जघ- न्यायु नोगवी सातमा नरक थकी नीकले, ते गर्नज पर्याप्तो तिथंच थाय. ए सं- नवी अर्थ अनुक्त का ठे, विचारी जोजो. निरज वट्टा गन्नय ॥ पजत्त संखाज सहिएएसिं॥ चक्कि दरि जुअल अरिहा ॥ जिण जश दिसि सम्म पुदवि कम्मा ॥३॥ अर्थ-निरउवहा के नरकथकी नीकल्या जीव अनंतर आगले नवे गलय के० ग- जज होय; पण समूर्छिम न होय. एतावता समूर्छिम तिर्यंच, तथा समूमि मनुष्य तथा देवता अने नारकीमाहे पण न जाय; मात्र गर्नजपणे पजत्त के पर्याप्ता होय; पण अपर्याप्ता न होय. वली संखाउ के० संख्याता वर्पने थायुप्ये उपजे, पण युगलियामां न उपजे. वली लकिएएस के ए नारकीचे जे नरक थकी नीकल्या थकां जे में लब्धि एटले लाज प्राप्ति होय, ते हवे कहे ते. पहेली रत्नप्रना पृथ्वीथकी जो आव्या होय तो, चक्रवर्ति होय. जीना याव्या - १ २४० संग्रहणीसूत्र. न थाय. ए संनव माने ठे, परंतु चक्रवर्तिज थाय, एवो कांइ नियम नत्री. एम बीजी नरक पृथ्वीनी मर्यादाधी उधस्या एटले चीनी नरकची सुधीना थाव्या जीव ते हरिजुयक्ष के वासुदेव, बलदेव होय. एम सर्वत्र मार्यादा जाणवी. त्रीजी नरकपृथ्वीसुधीना थाव्या थरिहंत पटले तीर्थकर होय. एटसे जे पूर्वे नरकायु यांध्या पठी तीर्थकर गोत्र जपार्जी श्रेणिकादिकनी पेरे नरके गया होय ते जीव तीर्थकर थाय. थने चोश्री नरकपृथ्वीसुधीना याव्या जिन के सामान्य केवली होय. पांचमी नरकपृथ्वीसुधीना श्राव्या सर्व विरति यति होय. वही नरक पृथ्वीसुधीना श्राव्या देशविरति एटले श्रावक होय. अने सातमी नरकपृथ्वी सुधीना याव्या सम के सम्यक्त्व मात्र पामे; देशविरति प्रमुख कांड पामे नहीं. ॥ २३५ ॥ ॥ हवे नारकी श्रवधिज्ञाने केर्बु क्षेत्र देखे ? ते कद्दे ठे. ॥ रयणा एजेंदिगाउ॥चत्तारिअ कुछ गुरु सहुकमेण ॥ प- पुढवि गाज यई॥दाय जा सत्तमि गई॥ १० ॥ थर्थ-रक्षप्रजा पृथ्वीएं नारकीउने उत्कृष्टुं हि के अवधिक्षेत्र गाउचचत्तारि के चारगाउ जाणवं, अने जघन्य तो न के सामात्रण गाज अवधिज्ञाने देखे. गु. रुखहुकमेणं के ए उकृष्ट श्रने जघन्य अनुक्रमे कj. हवे धीजी नरकपृथ्वी श्रादे देश पश्पुढविगायकंहाय के० एकेकी पुढवी प्रत्ये अर्क थर्ड गाउ घटामीएं, ते जासत्ताम के यावत् सातमा नरके इगों के उत्कृष्टुं एक गाउ, अने जघन्य श्रों गाउ अवधिदेत्र होय, ए विवरीने लखे . पहेला नरके अवधिक्षेत्र चार गाज, वीजाए सामा त्रण गाज, श्रीजाए त्रण गाउ, चोथाए अढी गाज, पांचमाए चे गाज, वहाए दोढ गाउ, अने सातमाए एक गाउ. ए उत्कृष्टुं अवधिक्षेत्र कद्यु. ए उत्कृष्टथी प्रत्येक नरकपृथ्वीएं, थर्ड गाउ उंच फरीपं, ते जघन्य अवधिक्षेत्र जाणवू. ॥ २४० ॥ अहीयां को पूवे जे सातमा नरके ब्रह्मदत्त चक्रवर्ति " हा कुर्मती हा कुर्मती पोकारे , ते केम मो ? केमके शवधिदेव तो एक गाउन ते, ते सातराज केम देखे ? तेनुं समाधान करे वे जे, सम्यक्दृष्टिने मतिझानने घले जातिस्मरण झान के तेणे करी पूर्वजवनी वात जाणे. परंतु कुर्मतीने देखे नहीं बने कुर्मती दत्त प्रादच " एवं पोकारे ; ते पण जाणे वे जे, पूर्वले नवे ब्रह्मदत्त महारो चार इतो, ते अवस्था तो जाणे; परंतु नरकमांडेयको अवधिशाने करी देखे नहीं. नापजो. एटसे नारकी, धागतिहार क{. एटले सविस्तरपणे नवे कारे करी TREATRA मत्तं ॥ ए नारकीर्नु कार समाप्त भयु. " ब्रह्म संग्रदणीसूत्र. २४१ ॥ मणुयदारं नए कहेता हवे मनुष्यछार ते नुवनविना आठे प्रतिद्वारे करी कहीएं ठेचे. तेमा प्रथम स्थितिकार अने अवगाहनाधार ए वे धार कहे ते. ॥ गननर ति पलियाऊ ॥ तिगाज जक्कोस ते जहन्नेणं ॥ मुवि- म उहावि अंत मुहु ॥ अंगुल असंख नागतणू ॥ २४ ॥ श्रर्थ-अहींयां मनुष्य वे प्रकारे ठे. एक गर्नज अने वीजा गर्न विना जे उपन्या ते समुर्विम. तेमां गर्नज मनुष्यनुं उत्कृष्टुं तिपलियाज के त्रण पल्योपमनुं आयुष्य जाणवू, अने तेनुं तिगान के त्रण गाउनुं देहमान उत्कृष्टुं जाण. अने जहन्नेणमुछि- महाविअंतमूहु के गर्नज मनुष्य जघन्यायु अंतरमुहूर्त जाणवू. तथा समूर्छिम मनुप्यतुं जघन्य तथा उत्कृष्टुं अंतरमूहुर्त्तायु जाणवू. तथा अंगुलासंखजागतणू के० ग- नज मनुप्यनुं देहमान जघन्यथी अंगुलने असंख्यातमे जागे जाणवू. अने समूर्तिम मनुप्यतुं जघन्य तथा उत्कृष्टुं देहमान अंगुलनो असंख्यातमो नाग जाणवू. ए समृर्छिम मनुष्य ते अढीवीप समुअनेविपे गर्नज मनुष्यना उच्चार-ते वडिनी. त, पासवण-ते लघुनीत, खेल-ते श्लेप्मा, संघान, नासीकामल, वमन करेलु पित्त, शुक्र, वीर्य, शोणित, लोही, मृत कलेवर, स्त्री पुरुपने संयोगे, नगरने खाले, वीजा सर्व अशुची स्थानक, एटलां स्थानके समुर्छिम मनुष्य उपजे. ए समृर्छिम थसंझी म- नरहित मिथ्यात्वी समस्त पर्याप्तिए थपर्याप्तो. केमके, समृळिमने पांच पर्याप्ति , अ ने ए समठिम मनुष्य आहार शरीर पर्यातिएं इंजियपर्याप्ति पूरण करी मरण पामे, ते कारणे समूर्टिम सर्व पर्याप्तिए थपर्याप्तो थको काल करे. वली संख्याता थायुप्यवाला मनुष्यने वक्रिय शरीर जघन्य थंगुलना संख्यातमा नाग प्रमाण थने उत्कृष्टुं लाख योजन फाफेलं होय प्रमत्त यतिने थाहारक लब्धिर्व- तने, थाहारक शरीर होय. ते थाहारक शरीर जघन्यथी देशे उणु एक हाथ, श्रने उत्कृष्टुं एक हाय पूर्ण होय. तेजस थने कार्मण ए वे शरीर सर्व संसारी जीवने यो- दारिक, वक्रिय थने थाहारक शरीरने संयोगे तड़पपणे परिणमे. एटले मनुप्यने था. युप्य अने अवगाहना कही. ॥ २४ ॥ ॥ दवे उपपात उतना विरहकास कदे दे. वारस मुहुत्त गन्ने । श्यरे चवीस विरदन कोसो ॥ जम्म मरणे मुसमर्ड ॥ जप संखा पुर ॥ २० ॥ श्रर्थाने के गर्नज मनुम्पने तन्मयात्री यंतरकाश तथा थाश्री अंतरकास उत्कृष्टो बार मुहर्त होय, मनुश्य ५२ .
संग्रहणीसूत्र. जो उत्कृष्टो घार मुहूर्त्तने श्रांतरे उपजे. अने मरण पण एक मुवा पछी उत्कृष्टो श्रांतरो पडे तो चार मुहूर्त पठी अवश्य चीजो कोइ मरण पामे. तेम जन्म पण थाय, श्रने श्यरेत्ति एटले इतर जे समूर्छिम मनुष्य , तेने उत्कृष्टो जन्म मरण संबंधी विरह प. डे तो चोवीस मुहूर्त सुधी पडे. अने जघन्य थकी गर्नज मनुप्यने तथा समूर्तिमम नुष्यने जन्ममरणनो विरदकाल एक समय जाणवो. हवे एक समय गर्नज तथा समूर्णिम मनुष्य उपजे तो केटला उपजे ? ते कहे बे. सूरसमाणा के देवतानी पेरे ते गति संखमसंखा गसमए दुतिय चति के एक समये एक, वे, त्रण, संख्याता, असंख्याता उपजे तेम मरण पण पामे. त्यां ग. ज मनुष्य उत्कृष्टे काले गणत्रीश श्रांक संख्याता सुधी गणिएं. अने गर्जन समू- टिम घेउ भेला गपिएं, तेवारे असंख्यातासुधी गपिएं. ॥ २४ ॥ ॥ हवे कियो जीव मरीने मनुष्यगतिमांदे थावे ? ते गतिहार कहे . ॥ सत्तमि मदि नेरइए ॥तेक वाक असंख नरतिरिए॥ मुत्तूण सेस जीवा ॥ जप्पऊती नरनवंमि ॥२३॥ थर्थ-सातमी नरकपृथ्वीना नारकी, तेऊकाय, वाऊकाय,असंख्याता आयुष्यवासा युगलिया, एटले मनुष्य तथा तिर्यंच युगलिया. एटला मूतणं के मूकीने सेस जीवा के शेप वीजा सर्व जीवो ते उप्पजंतिनरजवंमि के मनुष्यमांदे उपजे. ॥ २३ ॥ ॥ वली श्रहींयां विशेप कहे ते.॥ सुर नेरशएदि चिय॥ दवंति दरि अरिद चक्कि बल देवा ।। चनविदसुर चकिवला ॥ वेमाणिय हुँति दरि अरिदा॥२४॥ अर्थ-वासुदेव, अरिहंत, चक्रवर्ति, ने वलदेव-ए चारे सुरनेरश्यहिंचिय के० दे. तो अने नारकीनी गतिमाथी श्राव्या होय; पण मनुष्य तथा तिर्यचनी गतिथी श्रा 'वेसा न होय. वली चार निकायना देवगतिना श्राव्या पण कि के चक्रवर्ति अने घसा के वलदेव होय. अने वेमाणियहुँतिहरिश्ररिहा के अरिहंत तथा वासुदेव ए चंने केवल वेमानिक देवगतिनाज श्राव्या होय. वीजीत्रण निकायना श्राव्या होय.
संग्रहणीसूत्र. १४३ होय, तेमां जो वैमानिककी श्राव्या होय तो पंचानुत्तर देव टाली वीजा सर्व स्था- नकत्री श्राव्या वासुदेव धया होय. थने चक्रवत्तिनां चोद रत्न वे, तेमां चकादिक सा- त रत्न एकेंजी है; अने पुरोहित आदे देश सात रत्न पंचेंडी वे. तेमां इस्तिरत्न श्रने श्रश्वरत्न ए वे तिर्यंच . वाकीनां पांच मनुप्यरत्न . ते सातमी नरक, तेनकाय, वा- युकाय, तिर्यंच अने मनुष्य एमांधी श्राव्या मनुष्यरत्न न होय; शेप स्थानकथी श्राव्या मनुष्यरत्न होय. पुरोहित, सेनापति, गाथापति, वार्षिक ते सुतार अने पांचमुं स्त्री- रत्न-ए पांच मनुष्यरत्न जो वैमानिकथी आव्यां होय तो अनुत्तरदेव वर्जीने वीजा दे- वता यकी श्राव्यां होय. एम जाणवु. वली हाथी तथा अश्व ए वे रत्न तथा एकेंद्रीय रत्ननी उत्पत्ति तो यथा संनवे जाणवी. एटले ज्यांना श्राव्या तिर्यंच संचवे ते समस्त स्थानकवकी श्रावेलां हार- लपणे होय. श्रने नारकी तथा संख्याता थायुष्यवाला तिर्यच अने मनुष्य तथा स- इस्रांत देवलोक सुधीना देवता एटला स्थानकना श्राव्या अश्वरल तथा गजरन हो- य. वली संख्याता श्रायुवाला तिथंच अने मनुष्य तथा ईशानांत सुधीना देवता एट- ला स्थानकना आव्या एकंदी रत्न होय. ए यथा संनत्र उपपात कहिएं. ॥ हवे ए रत्नोनां नाम तथा प्रमाण कहे ते. ॥ वामपमाणं चकं ॥ उत्तं दंडं उहवयं चम्मं ॥ वत्ती- संगुल खग्गो ॥ मुवम कागिणि चनरंगुलिया ॥२४६ ॥ चजरंगुलो अंगुलपिठुलोय मणी पुरोहि गय तुरया ॥ सेणाव मादाव ॥ पह श्यी चक्कि रयणाइं॥ २४ ॥ अर्थ-चक्र, ठत्र, ने दंग,ए त्रण रत्न ते वामपमाणं के एक वाम प्रमाण जा. एवां. वाम शब्दे वेज वाहु लांवा पसास्या थका जे धनुष्य प्रमाण होय, तेने वाम कहे ते. अने उहव्यंचम्म के चर्मरत्न वे हाथ प्रमाण होय, तथा बत्तीसंगुलखग्गो के खड्गरत्न वत्रीश श्रांगुल प्रमाण लांबु होय. श्रने सुवणकागिणि चउरंगुलिया के जात्यवंत सुवर्णमय कांगिणिरत्न ते चार थांयुल लांबु होय. ॥ २४६ ॥ अने चउरं- गुलो अंगुल पिहुलोयमणी के चार अंगुल लांबु, अने वे अंगुल पहोलुं मणीरत्न होय. ए साते एकेजी रत्न चक्रवर्तिने आत्मांगुल प्रमाण जाणवां. अने पूरोहित प्र. मुख सात पंचेंजी रत्न जे ठे ते, जे काले जेवु पुरुपना. नुं प्रमाण होय ते काले ते पण तेवा प्रमाणनां होय. हवे ए चौद रतना गुण कहे वे. चक्ररत्न प. क. वीजुं ठतरल. चक्रवर्तिने हस्तस्पर्शे वार योजन सुधी विस्तार होतुं धकुं पै N श्रने तिमग्गा नदीनां पुल वांधे. चौदमुं स्त्रीरत्न ते थत्यंत थक्षुत रूपवंत चक्रवर्तिना उत्कृष्टपदे अहावीश विजयना भने वे जरत तथा ऐरवतना मली त्रीश चक्रवर्ति २४४ संग्रहणीसूत्र. तनी उत्तर दिशिए रेहेनारा जे म्बेठ तेना देवता मेघ वर्षावे, तेनो निरोध करवाने समर्थ थाय. श्रीजुं दंडरल ते विपम एटले जे चांकी भूमि होय, तेने समी करे. काम- पडे थके हजार योजन अधोजागे धरती विदारे, चोथु चर्मरत्न ते कार्य उपन्ये यके चक्रवर्तिना इस्तस्पर्श करी धार योजन विस्तार पामे. एवं दोतुं थकुं प्रजातका बीज वाविएं श्रने संध्याकाले सर्व उपजोग करवाने योग्य एवा शालि प्रमुखने उत्पन्न करे . पांचमुं खड्गरत्न ते संग्रामनेविपे अत्यंत शक्तिवंत होय. हुं को गिणिरत्न ते थे- ताब्य पर्वतनी गुफामांहे एकेकी जीते गणपचास उगणपचास मामला करवा योग्य होय. सातमुं मणीरत्न ते श्रधोजागे रेहेना जे धर्मरत्न अने जागे रहेना जे त्ररत्न तेना व तुंवा उपर राख्यु ता तेवारे वार योजन सुधीमा ए मणिरत्र उद्योतकारी थाय. अने इस्तनेविपे अथवा मस्तके यांध्यु वतां समस्त रोग हरे. वाग्मुं पुरोहितरत्न ते शांतिकर्म करनार होय. नवमं अश्वरत तथा दशमुं गज रत्न ए चे महापराक्रमवंत होय. गीथार, सेनापतिरत ते गंसासिंधुने पेले पासे चार खंडनो जीतनार होय. वार, गृहपतिरत्न ते घरना योग्य काम करे, एने गृचिंतक कहे, तेरमुं वार्डकोरल ते घर चणे. वैताठ्य पर्वतनी गुफामांहे उमगा जोग योग्य होय. ए चौद रत्न ते प्रत्येक एकेक हजार यक्षोए अधिष्ठित होय. अने वे हजार यक्ष चक्रवर्तिने बैत बाहे होय. एवंकारे सोल हजार यक्ष चक्रवर्तिनी सेवा करे. ते जघन्यथा जीपनविपचार चक्रवात होय. तेवार उपन्न रत होय. थने होय, तेबारे जंबुझीपे चारसे ने वीस रत्न होय. ॥ २४ ॥ ॥ हवे वासुदेवनां सात रन कहे ते. ॥ चकं धणुदं खग्गो। मणी गया तहय होइवणमाला ॥ संखो सत्त इमाइं ॥ रयणा वासुदेवस्स ॥ २४ ॥ श्रर्थ-एक चक्र, वीजें धनुष्य, बीजु खड्ग, चोथु मणी, पांच, गदा, तेमज व् नमासा, सातमुं शंख, ए सात रन वासुदेवना जाणवां ॥ २० ॥ ॥ हवे मनुष्य मरीने खनावे क्यां जाय ? ते कहे . ॥ संख नरा चल गईसु ॥ जंति पंचसुवि पढम संघयणे ॥ संग उतिजा अहसयं ॥ गसमए जति ते सिधिं ॥२४॥ संन्याता थायुष्यवासा मनुष्य, जे पुरुष, स्त्री तथा नपुंसकरूप ते नरक प, मनुप्य गतिविप वीति के जाय. ए मनुष्य जे ने संग्रहणीसूत्र. २४५ ढम संघयणे के प्रथम संघयणे वर्त्तता होय ते पंचसुवि के पांचमी गति जे मोद ते प्रते पण जाय; तेमाटे मोक्षगतिनी संख्या कहे ठे, ते मनुष्य कर्मदये वर्त्ततां एक समये सामान्यपणे जघन्यथी तो एक, वे, त्रण श्रने उत्कृष्टा जा के० यावत् अहसयं के एकसो ने श्राप एटला एक समयनेविपे जंतितेसिर्कि के मोक्ष प्रते जाय.२४ए ॥ हवे त्रण वेद श्री सिंझगति विशेप कहे . ॥ वीसिवि दस नपुंसग ॥ पुरिस सयं तु एगसमएणं ॥ सिव गिदिअन्न सलिंग ॥ चजदस अघाहिय सयं च ॥३५॥ अर्थ- एक समयनेविषे उत्कृष्टा स्त्रीवेदे वीश मोदे जाय, एक समये नपुंसकवेदी दस मोक्ष जाय, अने पुरुषवेदी एकसो ने श्राव एक समयनेविपे मोके जाय, गृहि- लिंगे एक समये चार मोदे जाय, अन्यलिंग 'एटले तापसादिकने लिंगे एक समये दस मोके जायं, अने सलिंग ते स्खलिंगें एटले साधुलिंगें श्राहियसयं च के ए- कसो ने श्राउ एक समये मोदे जाय. ॥ २० ॥ गुरुवहु मझिम दोचन ॥असयं उन्हो तिरिय लोए । चन वावीस सयं ॥ उसमुद्दे तिन्नि सेसजले ॥ २१ ॥ अर्थ- गुरु के उत्कृष्टी श्रवगाइनाए एटले पांचसे धनुप्य प्रमाण शरीरवाला उत्कृष्टा एक समयने विपे दो के वे मोक्षे जाय. जघन्य अवगाहनाए एटले वे हायप्रमाण शरीरवाला उत्कृष्टा एक समयने विपे चल के चार मोक्ष जाय. अने मनिम के० मध्यम अवगाहनाए उत्कृष्टा एक समयनेविपे थासयं के० एकसो ने श्राप मोदनेविपे जाय. श्रहीयां शिष्य पूढे ते के उत्कृष्ट पांचसे धनुष्य शरीर श्रने जघन्य वे हाथ शरी- रवाला मोक्षयोग्य होय; तो नानिकुलंगरनी नार्या श्रीमरुदेवीस्वामिनी सवापांचसे धनुष्यना शरीरे मोक्ष केम गइ ? वली जघन्यथी सात हाथ शरीर मोक्ष योग्य है, तो कूर्मापुत्र वे हायना शरीरवाला केम मोदे गया ? श्रदींयां गुरु उत्तर कहे ते. उत्कृष्टधी पांचसें धनुष्य, श्रने जघन्यश्री सात दायना शरीरवाला जे मोद जाय. ए शरीरमान तीर्थकर थाश्री कयु ठे, परंतु सामान्य कंवली श्रात्री कर्यु नथी. जे माटे श्रीजिनन गणितमाश्रमण कहे ठे के, जनारचकी बी कांशक न्यून- शरीरवाली होए ; वली वृद्ध माणस खुंधो होय अने हाथी उपर चड्यां का झ- रीर पण संकोच थये, होय तेमाटे पांव धनुष्य शरीर श्रीमद विजीतुं जाप. श्रने सात हायना शरीरवाला तीर्थकर मोदे जाय, पण सामान्य कंवल! कर्मापुत्र... प्रमुख जघन्यची वे हाधना शरीरवाखा पण मोक्ष जाय. अने सिझांतमाहे.
उराष्टपदे थहायीश विजयना यने ये जरत तथा ऐरवतना मली त्रीश चमति २५४ संग्रहणीसूत्र. तनी उत्तर दिशिए रेहेनारा जे म्ठ तेना देवता मेघ वर्षावे, तेनो निरोध करवाने समर्थ घाय. त्रीजु दंडरत्न ते विषम एटले जे वांकी नूमि होय, तेने समी करे, कान- पड़े थके हजार योजन अधोजागे धरती विदारे, चोथं चर्मरत्न ते कार्य उपन्ये थके चक्रवर्तिना इस्तस्पर्श करी वार योजन विस्तार पामे. एवं होतुं थकुं प्रजातकासे वीड़ वाविएं श्रने संध्याकाले सर्व उपनोग करवाने योग्य एवा शालि प्रमुखने उत्पन्न करे वे. पांचमु खड्गरत्न ते संग्रामनेविपे थत्यंत शक्तिवंत होय. बहुं कॉगिणिरत्न ते वे ताब्य पर्यंतनी गुफामांडे एकेकी नीते जंगणपचास जंगणपचास मांगला करना योग्य होय. सातमु मणीरत्न ते अधोजागे रेदेना जे धर्मरत्न अने ऊर्ध्वजागे रहेन्नाई जे वरन तेना व तुंबा उपर राख्युं बता तेबारे वार योजन सुधीमा ए मणिरब उद्योतकारी घाय. अने इस्तनेविपे अथवा मस्तके वांध्यु उतां समस्त रोग हरे. थाउमुं पुरोहितरन ते शांतिकर्म करनार होय. नवमुं थम्वरत तथा दशमुं गज रन ए ये महापराक्रमवंत होय. अगीयार, सेनापतिरत्न ते गंसासिंधुने पे पारो चार खंडनो जीतनार होय. वारगृहपतिरत्न ते घरना योग्य काम करे, एने गृहचिंतक कई. तेरभु वार्डकोरल ते घर चणे. वेतालय पर्वतनी गुफामाहे उमग्गा भने निमग्गर नदीनां पुल बांधे. चौदमुं स्त्रीरत ते अत्यंत श्रत रूपवंत चवर्तिना जोग योग्प होय. ए चोद रन ते प्रत्येक एकक हजार यक्षोए अधिष्ठित होय. शने पे एजार यक्ष चक्रवर्तिने वेट याहे होय. एवंकारे सोख हजार यक्ष चक्रवर्तिनी सेवा पारे. ते जपन्यथा जीपनेविष चार चक्रवर्ति होय. तवारे पन्न रत्न होय. आने दोप, तेनारे जंयुद्धीपे चारमें ने वीस रन होय. ॥ २७ ॥ हवे यामुदेवनां सात रत्न कद्दे है. ॥ चम् धणुदं खग्गो॥ मणी गया तहय होइवणमासा ॥ संखो सत्त इमाई॥ रयणाई वासुदेवस्स ॥ ४ ॥ थर्घ-एक चक्र, धातुं धनुष्य, प्रीजु खड्ग, चोथु मणी, पांच, गदा, तेमज छउँ 'डा, सानमुं शंख, ए सात रन वासुदेवनां जाणवां ।। २४७ ॥ ॥ हवे मनुष्य मरीने सनावे क्या जाय ? ते कद्दे है. ॥ संस नरा चमु गईमु॥ जति पंचमुवि पढम संघयणे ॥ इन निजा अहमयं । इगसमए जति ते सिधिं ॥श्वा -माता यायावा मनुष्य, जे पुरेप, मी नया नपुंसकरूप ते नरक व, मनुय ने देतालननि मनुष्य . - त्रण संग्रहणीसूत्र. १४५ ढम संघयणे के प्रथम संघयणे वर्त्तता होय ते पंचसुवि के पांचमी गति जे मोक्ष ते प्रते पण जाय; तेमाटे मोक्षगतिनी संख्या कहे , ते मनुष्य कर्मक्षये वर्ततां एक समये सामान्यपणे जघन्यथी तो एक, वे, अने उत्कृष्टा जा के० यावत् अहसयं के० एकसो ने श्राप एटला एक समयनेविपे जंतितेसिद्धिं के मोक्ष प्रते जाय. श्वए ॥ हवे त्रण वेद श्राश्री सिद्धगति विशेष कहे . ॥ वीसिवि दस नपुंसग ॥ पुरिस सयं तु एगसमएणं ॥ सिद्य गिदिअन्न सलिंग। चन्दस अहाहिय सयं च ॥५॥ अर्थ - एक समयनेविपे उत्कृष्टा स्त्रीवेदे वीश मोदे जाय, एक समये नपुंसकवेदी दस मोक्ष जाय, अने पुरुषवेदी एकसो ने श्राप एक समयनेविपे मोदे जाय, गृहि- लिंगे एक समये चार मोदे जाय, अन्यलिंग एटले तापसादिकने लिंगे एक समये दस मोदे जाय, अने सलिंग ते स्वलिंगें एटले साधुलिंगें अहाहियसयं च के ए- कसो ने श्राव एक समये मोदे जाय. ॥ २५ ॥ गुरुलहु मसिम दोचन ॥ अहसयं जहदो तिरिय लोए । चन वावीसऽसयं ॥ समुद्दे तिन्नि सेसजले ॥ २५१ ॥ अर्थ- गुरु के उत्कृष्टी अवगाहनाए एटले पांचवें धनुष्य प्रमाण शरीरवाला उत्कृष्टा एक समयने विपे दो के वे मोदे जाय. जघन्य अवगाहनाए एटले वे हाथप्रमाण शरीरवाला उत्कृष्टा एक समयनेविपे चल के चार मोदे जाय. अने मप्रिम के मध्यम अवगाहनाए उत्कृष्टा एक समयनेविपे श्रासयं के एकसो ने श्राव मोक्षनेविपे जाय. अहींयां शिष्य पूंठे ठे के पांचसें धनुष्य शरीर अने जघन्य वे रवाला मोक्षयोग्य होय; तो नातिकुलंगरनी नार्या श्रीमरुदेवीस्वामिनी सवापांचसे धनुष्यना शरीरे मोदे केम गइ ? वली जघन्यथी सात हाथ शरीर मोक्ष योग्य ठे, तो कूर्मापुत्र वे हाथना शरीरवाला केम मोदे गया ? अहींयां गुरु उत्तर कहे ते. उत्कृष्टथी पांचसे धनुष्य, श्रने जघन्यथी सात हाथना शरीरवाला जे मोदे जाय. ए शरीरमान तीर्थकर आश्री का ठे, परंतु सामान्य केवली थाश्री कडं नथी. जे माटे श्रीजिननगणिक्षमाश्रमण कहे के, नरिथकी स्त्री काशक न्यून- शरीरवाली होए ठे; वली वृद्ध माणस खुंधो होय अने हाथी उपर चड्यां थकां श- रीर पण संकोच थयेनुं होय तेमाटे पांचसे धनुष्य जानुं जाणवू. अने सात हाथना शरीरवाला तीर्थकर मोदे ज; 1. केवली पून. प्रमुख जघन्यथी वे शरीरवाला पण : सिमांतमांहे. उत्कृष्ट हाथ शरी. . 1- हाथना अधोलोके वावी. २४६ संग्रहणीसूत्र. धनुष्य उत्कृष्ट श्रने सात हाथमा शरीरवाला मोके जाय, एवं जे को दे, ते प्रा. यिक कडं ठे. नहीतर अधिको उठो पण होय. जे माटे पांचसे धनुष्य पृथक्त्व अधिक त्यां पृथक्त्व शब्दे पचीस धनुष्य जाणवा, भने सिङप्रानतिमाहे पांचसे श्रादे सोमांहे श्रीमरुदेवा गण्या , थने सात हाथ ते पण अंगुल पृथक्त्व हीन जाणवा, ते हीन , माटे चे हाथ गणिएं, एम करतां कांड शंका नथी. वली अर्ध्व लोके एक समये उत्कृष्टा चार मोक्षे जाय, स मोक्षे जाय, तिर्यक लोके एकसो ने थाउ मोके जाय, वली एक समये समुअमां- थी वे मोके जाय, शेप पाणी नदि तथा अहमादेथी त्रण मोके जाय. श्रहीयां जर्फ लोक ते मेरुचूलिका तो नंदनवन जाण, अने अधोलोक ते अधो- ग्रामविपे जाणवं, तथा तिर्यक लोक तो लोक प्रसिकते; त्यां खब्धी माफक समुन मांहे अथवा श्रीपे जर काउसग्ग करी मोक्ष जाय, नदिमांदे गंगानदि उतरतां श्र- निका सुत श्राचार्यनी पेरे मोदे जाय. ॥ २५१ ।। ॥ हवे चारे गतिमांदेथी श्रावेला केटला केटला मोक्षे जाय ते कहे .॥ नरय तिरिया गयादस ॥ नरदेव गईन वीसअसयं ॥ दस रयणा सकरवालुयान चन पंक लू दग ॥ ५ ॥ उच्च वणरसइ दसतिरि॥तिरिति दस मणुय वीस नारी ॥ असुराश् वंतरा दस ॥ पण तद्देवीन पत्तेयं ॥ २५३ ॥ जोश दस देवि वीसं॥ विमाणियहसय वीसदेवी ॥ अर्थ-नरय के नरकगतिथकी निकलीने मनुष्यगतिमां याव्या जो एक समये सीजे तो दश सीजे. एम तिर्यंच गतिथकी या पदशं सीजे. अने मनुष्यगति- थाव्या वीश सीजे. देवगतियकी श्राव्या असयं के एकसो ने श्राव सीजे.व. इगतिमाहे विशेष कहे . लाना, शर्करा थने वालुकायकी श्राव्या प्रत्येके दस दस सीजे. पंकप्रजायकी पा चार सीजे. श्रने धूमादिकथकी श्राच्या सीजे नहीं. वली भू के पृथ्वीकाय- थाव्या चार सीजे. दंग के थपकाययकी श्राव्या चार सीजे ॥ २५ ॥ घनस्पतिकायथकी श्राव्या व सीजे, पंछी तियंचयकी श्राव्या दश सीजे, तेमां तियंचनी नीमांडेथकी भाव्या पण दश सीजे. थने मनुष्य नरथकी भाव्या दश जे, मनुष्य नारीथकी थाव्या बीस सीजे. अनुरादिक दश निकाययकी सीजे, तेम समस्त व्यंतरगतिथकी श्राव्या संग्रहणीसूत्र. २४ दश सीजे, असुर कुमार यादे देश्ने दशनिकायनी देवीयकी श्राव्या पांच सीजे, तेमज समस्त व्यंतरजातिनी देवीयकी श्राव्या पांच सीजे, तद्देवि के ते असुरादिक तथा व्यंतरनी देवी ते प्रत्येके दी जूदी पांच जाणवी. ॥ २५३ ॥ अने ज्योतपी पुरुपथकी श्राव्या दश सीजे, ज्योतपी स्त्रीयकी श्राव्या वीस सीजे, वैमानिक देव यकी थाव्या एकसो ने थोर सीजे, वैमानिक स्त्रीश्रकी श्राव्या वीश सीजे, शह सर्वत्र एक समय जाणवो. सिझमानृतनेविषे देवगति, मनुष्यगति, तिर्यंचगति, नरक. गति प्रत्येके दश दश सीजे एम कडं ठे, ए तत्व केवली जाणे, अथवा बहुश्रुत जाणे. एटले गतिश्राश्री सिद्धी कही. ॥ हवे वेद थाश्री सिद्धी कहे ठे, तथा सिद्धगतिए उपपात विरहकाल कहे .॥ तद पुचे एदितो॥ पुरिसो होकण अह सयं ॥ ५४ ॥ सेसह नंगएसु ॥ दस दस सितंति एग समएणं ॥ विर- हो उमास गुरुङ लहु सम चवण मिद नहि ॥श्५५ ॥ अर्थ- पुरुषवेदी देव, मनुष्य तथा तिर्यंचयकी निकली को पुरुप थाय कोश स्त्री थाय कोइ नपुंसक थाय, एमज स्त्रीवेदी पण देवी प्रमुखथकी निकली को स्त्री थाय को पुरुष थाय कोश नपुंसक थाय. एमज नपुंसकवेदी नारकी प्रमुखथकी नीकली कोइ नपुंसक थाय, कोइ स्त्री थाय कोई पुरुप थाय. ए सर्व मली नव नांगा थाय, तेमां जे पुरुपवेदथकी आवी फरी पुरुप वेदी यक्ष सीजे तो उत्कृष्टा एक समयमांदे एकसो ने श्राव सीजे ॥ ५४॥ अने शेप थाकता श्राप नांगामा प्रत्येके एक सम- यमां जो सीजे तो दश दश सीजे, ते केवी रीते सीजे ते कहे ते. तेमां (१) केवल पुरुषवेदी वैमानिक देवोथी श्रावी पुरुष थइ सीजे तो एक समये एकसो ने श्राप सीजे, (२) एम पुरुपवेदयकी स्त्री य सीजे तो दश सीजे, (३) पुरुपथकी नपुं- सक यश् सीजे तो दश सीजे; (४) एम केवल स्त्रीवेदयकी श्रावी स्त्री य सीजे तो पण दश सीजे, (५) स्त्रीयकी पुरुप थर सीजे तो पण दश सीजे, (६) स्त्रीयकी नपुंसक थर सीजे तो पण दश सीजे, (७) केवल नपुंसक वेदथकी थावी नपुंसक यश् सीजे तो पण दस सीजे, (७) नपुंसकथकी पुरुप थर सीजे तो पण दश सीजे, (ए) नपुंसकथकी स्त्री थइ सीजे तोपण दश सीजे. अने. वैमानिक देवी, ज्योतपि देवी, अने मनुष्यनी स्त्री ए त्रण ठेकाणेधी स्त्री वेदी श्रावीने प्रत्येके वीश विश सीजे, त्यां ए विशेष ठे. जे स्त्रीवेदयकी श्रावी मनुष्यपणे पुरुप यश् श्रथवा स्त्री यश् अथवा नपुंसक थक्ष सीजे तेवारे सर्व मल्या वीस सीजे. . 1 थाद देशयत्रीस सीम निरंतर सीजे तो मत्कृष्टा थार समय सुधी.सीजे १४ संग्रहणीसूत्र. वली थावे जांगे पूर्वनवे पुरुषते थालवे पुरुष थइ सीजे तो एक सो ने आठ सीजे, वीजी रीते आठे नांगे दश सीजे. थने वली पूर्वे कडं जे वीस स्त्री एक समये सीजे; त्यां ए विशेप वे जे कोइ पुरु पवेदयकी श्रावी, को स्त्रीवेदथकी श्रावी, कोश् नपुंसकवेदयकी श्रावी स्त्री थइ सीने तो मिश्रित मती वीश सीजे, पण केवल पुरुषथी श्रावी, केवख स्त्रीची आवी, केवल नपुंसकथी यावी वीश सीजे नहीं. इति नावार्थ.. श्हां सिपाहुडानुं विशेष लखिए एं. नंदनवने एक समये चार सीजे, पांमुक वने एकसमये घे सीजे, एकेकी विजये वीश वीश सीजे, एकेकी अकर्मनूभिए संह रण थकी दश दश सीजे, पन्नर कर्ममिए प्रत्येके एकसो ने श्राव था सीजे, बल्ली उत्सपिणी श्रवसर्पिणीने प्रत्येके वीजे चोथे श्रारे एक समये उत्कृष्टा एकसो ने श्राव मोक्षे जाय. अवसर्पिणीने पांचमे श्रारे पांच जरत पांच ऐरवतना वीश सीजे; वशी उत्सप्पिणी थवसर्पिणीने शेष थाकते पारे संहरणथकी दश दशसीजे; उत्सर्पिणीने पांचमे थारे युगलिया होय तेमाटे हां सिडनहोय, धीजें विशेष सिपाहुडा यकी जाणजो. केमके श्रति विस्तार सखता संक्षेप रुचीवालाने व्यामोह उपजे तेमाटे एटटुं सखी पूर्ण कयु. हवे गाथाना पाठसा वे पदे करी सिद्धगतिनो ऊपपात विरह काख कहे .दे. चिरहो तमास गुरु के उत्कृष्टो मोक्ष जावानो उ.महीनानो ऊपपात विरह जाणवो. थने सहुसमन के जघन्यथी तो एक समय जाणवोतथा.चवण मिहनधि के र मोक्ष यकी पाठो चवन नथी, जेमाटे मोक्षना जीव सादिधनंत , एटसे श्रादि ने पण अंत नथी. जे कर्म संसारमा पाठा श्रावी ऊपजे ते कर्म सिझमाहे. नयी. जेम पस्या धीजे अंकूरो न थाय तेम कर्मरूप वीज चव्या थकी संसाररूप अंकूरो री प्रगटे नहीं.. अड सग व पंच चन तिनि उन्नि कोय, सिङमाणेसु ॥ वत्तीसाश्सुसमया ॥ निरंतरं अंतरं उवरि ॥..३५६ ॥ वत्तीसा अडयाला ॥ सठी बावत्तरी य बोधद्या ॥ चुलसीई उपवश्॥ रंदिय महत्तर सयंच ॥श्यg॥ -याउ, सात, उ, पांच, चार, व्रण, ये ने एक समये सीजता वत्रीस.थादे देश सीजे, अने ऊवार के उपरांत थंतर पडे ए अक्षरार्थ कह्यो. हवे नावार्थ कहे है. एक समय एक, चे, प्रण यावत वत्रीस सौजे, बीजे समये पण एक, वे, -- संग्रहणीसूत्र. ए त्रण यावत् चत्रीस सीजे, एम बीजे समये पण एक, वे, त्रण यावत् वत्रीस सीजे, ए रीते श्राप समय सुधी; निरंतर वत्रीस सुधी सीजे, अने श्राव समय पठी एकादि समयनो अंतर पडे, श्रने जेबारे तेत्रीस श्रादे देश अडतालीस सुधी एके समये सीजे तेवारे उत्कृष्टा सात समय सुधी निरंतर सीजे. पठी अंतर पडे, अने जेवारे जंगणपचास श्रादे दे यावत् सावसुधी निरंतर सीजे, तेंवारे व समयसुधी निरंतर सीजे. तेवार पठी अंतर पडे, एम. सर्वत्र जोडवो. अने जेवारे एकसह आदे देश वहुत्तेर सुधी सीजे, तेवारे पांच समय सुधी सीजे, ऊपरांत अंतर पडे. तथा जेवारे तहुत्तर श्रादे देश यावत् चोरासी सुधी सीजे सां निरंतर चार समय सुधी सीजे, उपरांत अंतर पडे. अने जेबारे पंचासी श्रादे दे.यावत् उन्नु सुधी सीजे. त्यारे नि. रंतर त्रए समय सुधी सीजे. उपरांत अंतर पड़े. अने जेवारे सत्ताणु श्रादे देश एक- सो ने वे सुधी सीजे तेबारे निरंतर वे समय सुधी सीजे. उपरांत अंतर, पके. श्रने जेवारे एकसो त्रण श्रादे देश यावत्. एकसो ओठ सुधी निरंतर सीजे तो एक समय सीजे, पण वीजे समये अंवश्य अंतर पडे. ॥ २५६ ॥ २५ ॥ ॥ इवे कोईक सांख्यादिक मतांतरी कहे ते के ज्यां श्राकाश त्यां स- वत्र सिक ठे. परंतु सिड्नु क्षेत्र नहीं, ते मत दूर करवाने अर्थे विशिष्ट सिझांतिनु सिझनुं क्षेत्र कहे ते. ॥ पणयाल लरकजोयण ॥ विना सिद्धिसिल फलिंद वि- मला ॥ तज्ज्वरिंगजोयणंते ॥ लोगतो तत्र सिंचाई ॥ ॥ अर्थ- सरवार्थसिजि विमाननी ध्वजाश्री. ऊपर,वार योजन सिंहसिला , ते वाटला थने लांवपणे तथा पंदोलपणे पीस्तालीस लाख योजन प्रमाण ठे, ते सर्व धवला अर्जुन सुवर्णमय स्फटिकनी पेरे निर्मल, सिसिला एटले सिद्धनी नूमिका ठे. एने कोश्क ईपत् प्राग्लारा एवं नाम पण, कहे . ए सर्वार्थसिद्धविमान थकी वार योजन अखोक पण वे. ए परमार्थ केवली तथा बहुश्रुत जाणे. वली ए सिसिखा सर्वथा मध्य नागे या योजनजामी . त्यां यकी चार दिशाएं अने चार विदिशाएं घटती घटती: मदीना पांख जेंवी पातली. ऊचान उत्रने श्राकारे सिद्ध- सिलानी स्थापना ते, ते सिकसिखाने ऊपर एक योजनने श्रांतरें लोकांत ठे. त्यां सिझोनी स्थिति एटले रेहेवानुं स्थान जाणवू. शहां नावार्थ श्राम जे योजननो.ऊपरलो चोथो गाऊ तेना अपरनो ठको नाग जेवणसे तेत्रीश धनुष्य अने ऊपर एक धनुप्यनो त्रीजो. नाग एटला क्षेत्रमा सिह रहे ठे, त्यां पांचसे धनुष्यनी उत्कृष्टी श्रवगाहनायें जे सिक होय तेनोत्रीजो नाग शरी के शकरा दरतास मुरमादिकनु थहार हजार वर्षायु, थने सर पृथ्वीते १५. संग्रदणीसूत्र. रनी पहोलाण पूर्वे घटामीएं एटली उत्कृष्टी सिजीनी श्रवगाहना होय. अने जघन्य अवगाहना सात हाथनो त्रीजो नाग घटामीएं तेवारे चार हाथ ने सोल अंगुल ज- धन्यथी सिझनी श्रावगाहना होय, इति मणुयदारं सम्मत्तं ॥ २५ ॥ तिरियदार जणई एटले आहे प्रतिद्वारे करी मनुष्यनुं हार समाप्त थयुं, हवे तिर्यच बार कहे . इहां तिर्यचने पण एक मुवनहार वर्जीने चाकी आठ प्रतिहार कहेशे. शहां एकेंडी, वडी, तेजी, चौरेंडी, ने पंचेंडी, ए पांच प्रकारे तिर्यच जाणवा. तेमां पृथ्वी, आप, तेज, वायु, ने वनस्पति रूप पांच प्रकार एकैछीना जाणवा. थने तेनी साथे केंसी, तेंडी, चौरेंडी ने पशिमला चार लता नव नेद थाय तेमां वधी पंचेंडीना चे लेद . एक गर्भज बीजा संमूर्तिम. तेमां ॥ गर्नजनी थपेक्षा विना सामान्य पणे नव नेदे तिर्यंचवें स्थितिधार कहे ते. ॥ वावीस सगति दस वास ॥ सहस गिणिति दिण दियाई सु॥ वारस वासुण पण दिण ॥वम्मास तिपलिय हिश जिग ॥श्या श्रर्थ- पृथ्वीकायनी स्थिति एटले आयुष्य ते उत्कृष्टथी वावीस हजार वर्ष. एम थपकायनी उत्कृष्ट स्थिति सात हजार वर्षे. वायुकायनी उत्कृष्ट स्थिति प्रण हजार वर्ष. वनस्पति कायनी उत्कृष्ट स्थिति दश हजार वर्ष. अग्नीकायनी उत्कृष्टी स्थिति प्रण दिवसनी. बेंजीनी उत्कृष्टी स्थिति गणपंचाशदवशन करेंजीनी उत्कृष्टी स्थिति ठ महीनानी. पंचंडीनी उत्कृष्टी स्थिति प्रण ल्योपमनी. ए उत्कृष्टी स्थिति निरुपय स्थानके रहेता जाणी. श्रने जघन्यतो सर्वन अंतर मुहूर्त स्थिति दे. ते पात यागस कद्देशे. ए सामान्यपणे तिर्यंचनी स्थिति कही. ॥ २५ए ।। ॥ दवे प्रथम हां पृथ्वीकायना नेद कहे . ॥ -सहाय सुक्ष वालुय ॥ मणोसिला सक्करायखर पुढवी ॥ रंग वार चनद सोलस ॥ हारस बावीस सम सहसा ॥१६॥ अर्ष- सुहासी मारवाड देशनी पृथ्वीनी सुकुमास माटी तेनु उत्कृष्टायु एक हजार वर्ष, थने शुरुते गोपीचंदन अथवा कुमार मृतिकानुं धार दजार वर्षतुं श्रायुप्प गपुर २० नदिप्रमुखनी वेशु चोद हजार वर्षायु, मणसिमर्नु सोस हजार वर्षायु, थने पांपाप दादिक पुष्प यावीस के यात्रीस सम के० वर्ष सहसा एजार पुजाणवू. २६० ॥ -- संग्रहणीसूत्र. २५१ ॥ इवे पंचंति तिर्यंचना नेदनी स्थिति विशेप कहे ते.॥ गत नुय जलयरो जय ॥ गनोरग पुव कोडि नकोसा ॥ गन्नचनप्पय परिकसु ॥ तिपलिय पलिया असंखंसो॥ २६॥ अर्थ- गर्नज नुजपरिसर्प गोह नोलियादिक तथा जलयर के जलचर ते म- स्यादिक ते उत्तय के वे प्रकारे ठे. एक गर्भज जलचर अने वीजा संमूर्टिम जल- चर. तथा गप्लोरग के गर्नज उरपरिसर्प एतुं उत्कृष्टायु एक पूर्व कोडी वपर्नु जा- एवं. बली गलोचनप्पय के गर्नज चतुप्पद जे गाय, नेस, उंट, घोडा, हाथी प्रमुख तेनुं उत्कृष्टायु त्रण पट्योपमनुं जाणवू, वली गर्जज पंखी जे चली, चास, सारस, मोर प्रमुख तेनुं उत्कृष्टायु पढ्योपमर्नु असंख्यातमो नाग जाणवू. हवे पूर्व मान कहे ते. पुवस्स उपरिमाणं ॥ सय्यरि खलु वास कोडिलरकार्ड ॥ उप्पन्नं च सहस्सा ॥ बोधवा वास कोडीणं ॥ २६ ॥ श्रर्थ-चोरासी लाख व एक पूर्वाग होय, ते पूर्वांगने पूर्वाग साथे गुणाकार क- रिएं तेबारे सय्यरि खलुवास कोडिलरका के सीतेर लाख कोडी वर्ष अने उप्पन्नं च सहस्सा के उपन्न सहस्स कोमी वर्ष एटले ( ०५६०VDUDUDODO संख्या व पूर्वनुं प्रमाण थाय. ॥ २६ ॥ ॥ हवे संमूर्विम पंचेंगी बलचर प्रमुखनी उत्कृष्टायु स्थिति कहे ते. ॥ संम्मुति पणिदि बलख यर ।। उरग नूयग जिह हिइ कमसो । वास सहस्सा चुलसी । विसत्तरि तिपम वायाला ॥१६३ ।। अर्थ-संमृमि पंचंडी लचर गवादिक ते गाय नेस प्रमुख. अने खयर के० खेचर ते पक्षी वगला प्रमुख, उरग के० अरपरिसर्प ते अजगर प्रमुख, अने 'नुयग के नूजपरिसर्प ते गोड् नालिया प्रमुख, जे संमृमि जीवो वे तेनी जिहिय क- मसो के उत्कृष्टी यायुस्थिति थनुक्रमे चोरासी हजार वर्ष, बहुत्तेर हजार वर्ष, वेपन हजार वर्प यने वेतालीस हजार वर्पनी जाणवी, ए अक्षरार्थ कपो. दवे नावार्थ कहे ते. संमृमि पंचंधी गाय प्रमुख, उत्कृष्टायु चौरासी हजार वर्ष, संम. तिम पक्षीन बहुत्तेर हजार वर्ष, संमृतिम सर्प प्रमुख पन हजार वर्ष, संमृर्निम गोह नकुलनु बेतालीस हजार वर्ष, एटले सर्व तिर्यचनी उत्कृष्टी नवस्थिति कही. ॥ हवे एनी कायन्थिति कहे .॥ एसा पुढवाईणं ॥ भवहिईसंपयंतु कायविई ॥ चन एगिदि मु ऐया ॥ जसप्पिणी अखिझा ।। २६४ ॥
१५.
संग्रहपीसूत्र.
अर्थ- एसापुढवाईणं के ए पूर्वे पृथ्व्यादिकना श्रायुष्यरूप जवस्थिति कही. हवे
वली एज पृथ्व्यादिकनी कायस्थिति एटले जे पुनः पुनः मरण पामीने तेज़ कायमा
उपजे तेने काय स्थिति कहींएं, ते काय स्थिति कहे . चउएगिदिसु के० वनस्पति
दाटीने पृथ्वीकाय, अपकाय, तेउकाय घने वायुकाय, ए चार एकैदीमा प्रत्येक
उत्कृष्टी काय स्थिति असंख्याति उत्सप्पिणी अंवसप्पिणी प्रमाण नेया के जाणवी
अंहीयां ए नाव, जे पृथ्वीकायनो जीव मरण पामि पामिने फरी तेज कार्यमा उपजे,
पण पोतानी कायने मूके नही, तो असंख्याति उत्सपिणी अवसर्पिणी सुधी रहे.
एमज अप्पकाय, तेउकाय श्रने वाउकाय पण जाणवा. दश कोडाकोडी सागरोप
उत्सपिणी थाय. अने दश कोडाकोडी सागरोपमे श्रवसप्पिणी याय एवं वीश कोडा-
कोंडी सागरोपमे कासंचक्र थाय. ए कालमान जरत ऐरवतनी अपेक्षाएं जाणवू. ए
कासे करी कायस्थिति कही. हवे क्षेत्रथकी कहे . असंख्याता लोक प्रमाण एटले
जेटला चउदराजस्रोकना थाकाश प्रदेश ठे, तेटलीज संख्याए असंख्याता लोक क-
रूपवा. ते थसंख्याता लोकनो एकेक प्रदेश समय समय काढतां "असंख्याति उत्स
पिणी थने अवसर्पिणी याय. ॥ २६४ ॥
ताज वर्णमि अयंता ॥ संखिजा वास सहस विगलेसु ॥
पंचिंदि तिरि. नरेसु.॥ सत्तः नवाज नकोसा ॥७६५ ॥
थर्थ-ताज के तेहिज पूर्वोक्त जे उत्सर्पिणी अने अवसप्पिणी कही तेवी अनंति
उत्सर्पिणी थने अनंति अवसपिणी वर्णमि के वनस्पतिनी काय स्थिति काले करी
जाणवी, श्रने क्षेत्रयकी अनंता खोकांकाश प्रदेश प्रमाण असंख्याता पुजल परावर्त
होय, पंटो एक श्रावसिकाने असंख्यातमे जागे जेटसा समय होय, तेटली संख्या
प्रमाणे पुम्सपरावर्तनी संख्या जाणवी.
प काय स्थिति व्यवहारराशि जीवने संजवे, केमके व्यवहारराशि जीव मरण
निगोदमां जाय तो थनंति उत्सपिणी अवसप्पिणी रहीने पठी वली व्यवहार
मां थावे, एट्ले श्रहीयां मरुदेवा साथै व्यभिचार नहीं, केमके मरुदेवा धनादि
दि, सेमने कायस्थितिनुं ए प्रमाण नहीं.'
झी वेऽडियादिक विकलैंडीने संख्याता वर्ष एटले वेंगी, तेंद्री अने घडरेंजीने
• संख्याता वर्ष सहस्र कायस्थिति जाणवी. वली पीय तियंचने तथा मनु
, कापस्थिति सात था जव जाणवी एटसे संख्याते आयुष्ये सात लव करे,
भने यानमे ये युगशिर्ड
ए थावे नवे करी कासमान त्रण पक्ष्योपम धने
माटी उसष्टी जा उत्कृष्टी
त कही. ॥ २५ ॥
संग्रहणीसूत्र. २५३ ॥ हवे जघन्य नवस्थिति तथा काय स्थिति कहे ते. ॥ सबसिपि जहमा ॥अंतमुहुत्तं भवेय काएय ॥ अर्थ-समस्त पूर्वोक्त पृथिव्यादिकने जघन्य जवस्थिति अने काय स्थिति अंतरमु- इत प्रमाण जाणवी. अहींयां कायस्थितिने प्रस्तावे मनुष्यनी पण काय स्थिति कही, प्रने देवता नारकी मरण पामी फरी देवता नारकीमां न उपजे, तेमाटे देव तथा मारकीने कायस्थिति नहोय, एटले सविस्तर तिर्यचनुं स्थिति कार कछु. ॥ हवे ए तिर्यंचवें अवगाहना छार कहे ते. ॥ जोयण सहस्स मदियं ॥ एगिदियदेद मुक्कोसं ॥३६६ ॥ विति चनरिंदि सरीरं। वारस जोयण तिकोस चनकोसं॥ जोयण सहस पणिदिय ॥ उदे बुद्धं विसेसंतु ॥ १६ ॥ अर्थ- सामान्यपणे एकेंजीयनुं शरीर जोयण सहस्समहियं के एक हजार योजन काजेलं उत्कृष्टुं जाणवु. ॥ २६६ ॥ वली बेंजीय जे शंखादिक तेनुं शरीर वार योजन जाणवू. एम तेजी कीडी मकोडादिकनुं शरीर त्रण गाउनु जाणवू. श्रने चरिंजी ब्रमरा दिकनुं शरीर चार गाउनुं जाणवू. पंचेंजीनुं शरीर एक हजार योजननु जाण ए शरीरमान उंहे के उंगे एटले सामान्ये बुढ़ के कह्यु; हवे विसंतु के विशेपे कहे . ॥ २६॥ अंगुल असंख नागो ॥ सुहमनिगोड असंख गुणवाक ॥ तो अगणित आज ॥ तत्तो मुहुमा नवे पुढवी ॥१६॥ तो वायर वाउगणी ॥ आक पुढवी निगोय अणुकमसो ॥ पत्तेयवण.सरीरं ॥ अहियं जोयणसहस्संतु ॥ २६ए । अर्थ-वनस्पतिना वे नेद , एक प्रत्येक वनस्पति ने वीजी साधारण वनस्पति. साधारण शब्दे निगोद अनंतकाय कहिएं, ते सूक्ष्म निगोदिया शरीर अंगुलनुं असं- ख्यातमुं नाग एटले प्रमाणे जाणवं, ते थकी असंख्यातगणुं सूक्ष वायुकायतुं शरीर जाणवू. एटले असंख्याते सूक्ष्म निगोदियाने शरीरे एक सूक्ष्म वायुकायतुं शरीर होय, श्रागल पण गुणाकारे एज विधी जाणवो. ते थकी थसंख्यात गणुं एक सूक्ष्म तेल- कायतुं शरीर जाण. ते थकी असंख्यातगणुं एक सूक्ष्म थप्पकायतुं शरीर जाणवू, ते थकी असंख्यातगणुं एक सूक्ष्म पृथ्वीकायतुं शरीर जाणवू ॥ २६ ॥ तेथकी थसं. ख्यातगणुं एक वादर वायुकायतुं शरीर जाणवू, तेथकी असंख्यातगणुं एक वादर
१५४
संग्रहणीसूत्रः
अग्निकायन शरीर जाणवू, तेथकी असंख्यातगणुं एक पादर श्रप्पकायतुं शरीर
जाणवू, ते यकी पण असंख्यातगणुं एक चादर पृथ्वीकायतुं शरीर जाणवू, ते धकी पण
असंख्यातगणुं एक बादर निगोदनुं शरीर जाणवू. ए दशे मांदोमांहे असंख्यात गुणा
धिक ठे, परंतु एकेकुं शरीर अंगुलन असंख्यातमुंजाग जाणवू. एम अनुक्रमे असंख्या.
तगणुं जाणवू. श्रने प्रत्येक वनस्पतिनुं शरीर एक हजार योजन काफेलं . ॥ २६ए ।
थहींयां शिष्य प्रश्न करे वे के एटलां सर्व शरीर उत्सेखांगुलें कह्यां, अने.समुज
तथा प्रह प्रमाणांगुले दे. तो हजार याजन उंडा समुझमाहे पद्मनाल प्रमुख वनस्प
तिनां शरीर केम घटे ? माटे अत्यंत दीर्घ होय. हवे ए प्रश्ननो उत्तर गुरु कहे ते.
उस्सेदं गुलजोयण ॥ सहस्समाणे जलासए नेयं ॥ तं वं.
खि पनम पमुहं ॥ अपरं पुढविरूवं तु ॥ १० ॥
अर्थ-उत्सेधांयुखे करी हजार याजन प्रमाण उॐ जसासए के जलाशय ते नेयं
के जाण. त्यां रहेनारा जे वलि पम पमुहं के कमल प्रमुख ते ते वनस्पतिकाय
जाणवां तेनुं शरीर हजार योजन किंचित् अधिक जाणवू. उपरांत जे पद्मजहना.
कमल ते पुढ विरूवंतु के० पृथ्वी कायरूप जाणवा. जे कारण माटे पद्मशह हजार
योजन उमो , ए नावार्थ विशेषणवति ग्रंथमा श्रीजिनगणीक्षमाश्रमणे विशे..
पपणे वखाएयो ठे. ॥ २० ॥
॥ हवे चेइंडीयादिकनुं विशेष नाम ग्रहणपूर्वक उत्कृष्टुं देहमान कहे . ॥
वारस जोयण संखो ॥ तिकोस गुम्मीय जोयणं नमरो. ।।
मुग्मि चळपय जुय॥गुरगगाधणु जोयण पत्तं ॥२१॥
थर्थ- शंख प्रमुख श्री जीवन चार योजनन शरीर, गुम्मीय कनसिलाश्या प्रमुख
तडीनुं प्रण कोशनुं शरीर. जमरा प्रमुख चलरिजी, एक योजन- शरीर. संमूर्लिम
प्पद गाय प्रमुखनु उत्कृष्टुं नव गाउनु शरीर जाण. संमृमि जुजपरिसर्प गोह
सियादिक नव धनुष्य शरीर जाणवं. संमूर्विम ऊरपरिसर्प अजगरादिक नव
जननुं शरीर जाणवू. ॥ २७ ॥
गम चउप्पय वग्गा ॥ जयाइ जुयगान गाजय पदुत्तं ॥ जो-
यण सदस्स मुरगा ॥ मना ऊनए विय सहस्सं ॥२७२ ।।
थर्य गर्नज चतुप्पद इस्ति प्रमुख उ कोश- शरीर जाणवं. गर्नज जुजपरि-
प्रमुखनुं नव गाजनुं शरीर जाणवं. गर्नज उरगा के उरपरीसर्पनुं एक
पोगन शरीर जापQ. यने महाउनएवि के गर्नज अने संमूर्विम ए उजय
पंने जातना मरसोनुं शरीर एक हजार योजन प्रमाण जाणवू. ॥ २२ ॥
संग्रहणीसूत्र. २५५ परिक उग धणुप्पटुतं ॥ सवाणंगुल असंखनाग लहू॥ 'अर्थ- पक्षी जे गृझादिक ते संमूर्टिम तथा गर्नज ए उग के वे प्रकारना. तेनुं शरीर धणुप्पहुतं के नव धनुष्यनुं जाणवू. ए समस्त शरीरनु उत्कृष्टुं प्रमाण सामान्य विशेपे कां; हवे लहू के जघन्यथी सव्वाणं के सर्वनुं एट एकेडी, वेंधी, तेंडी, चौरेसी अने पंचेंडी तिर्यचनुं शरीर ते अंगुल असंख नाग के एक अंगुलनो अंस- ख्यातमो नाग ते उपपात समये शरीरपर्याप्ति वेलायें होय. हवे प्रसंगागत वैक्रिय अवगाहनानुं प्रमाण कहे ते. वैक्रिय शरीर वादर पर्यासो वायु कायनो जीव करे,अने कोश्क पर्याप्तो संख्यातायुवालो गर्नज पंचेशीय होय ते पण करे, तेमां वायु कायनो जीव तो जघन्य अने उत्कृष्टो अंगुलनु असंख्यातमुं नाग करे, अने पंचेंद्री तिथंच तो जघन्यथी अंगुलनु असंख्यातमुं नाग करे, तथा उत्कृष्टो नवसे योजन सुधी करे. एटले तिर्यंचवें अवगाहना ठार कह्यु. हवे उपपात विरह अने चवन विरह ए वे हार कहे ते. तेमां एकेंडी प्रति समये उपजे अने चवे ; माटे एने ए हार संचवे नही; माटे वेंजी श्रादे देश जीवोना उपपात चवननो विरहकाल कहे ते. विरहो विगला सन्नीण जम्ममरणेसु अंतमूहु ॥ २३ ॥ गन्ने मुहुत्त वारस ॥ गुरु लहु समय संखसुर 'तुल्ला ॥ अर्थ-वेंडी, तेंडी ने चौरेंडी ए त्रण विकलेंडी अने असन्नी के संमूर्विम पंचेंजी तिर्यंच, एनो जम्ममरणेसु के जन्म मरण श्राश्री विरहकाल प्रत्येके अंतमूदु के अंतरमुहूर्त गुरुङ के उत्कृष्ट जाणवो, अने गप्लेसु के गर्नज पंचेंद्री तिर्यचनो उप- पात चवन विरह काल उत्कृष्ट मुहुत्तवारस के० वार मुहर्त्तनो जाणवो. अने सर्वत्र लहु के जघन्य विरहकाल समज के एक समयनो जाणवो. अने ए. वेंजियादिक एक समये उपजे तो संखसुर तुला के० संख्याये देवताने तुल्य जाणवा, एटले एक, वे,त्रण, संख्याता, असंख्याता सुधी उपजे तथा मरण पामे. ॥ हवे एकेंडीने नपजवा मरवानी संख्या कहे ते. ॥ अणुसमय मसंखिजा ॥ एगिदिय हुँतिय चवंति ॥ ४ ॥ वणकाइ अणंता ॥ इकिका विजं निगोयाङ ॥ निश्चम संखो नागो॥ अणंत जीयो चयइएइ ॥१५॥ श्रर्थ-श्रणुसमय के प्रतिसमय एटले समय समय प्रत्ये एगिदिय के एकेंसी जीवो ते असंखिजा के असंख्याता दुतिय के उपजे, अने चचंति के चवे. ॥धा
- अनंता जीव एवा ठे के, जे जीवे प्रसादिक पर्याय पाम्युं नथी; जे पुषोवि
२५६
संग्रहणीसूत्र.
श्रहीयां एकडी ते पृथ्वी, अप्प, तेउ श्रने वाउए चार सामान्यपणे प्रति समय शसं.
ख्याता उपजे, अने असंख्याता चवे; पण एक समय संख्याता उपजे नहीं, तेम
संख्याता चवे पण नहीं; अवश्य असंख्याताज उपजे तथा चवे. थने वनस्पतिकायना
घनस्पतिमांधीज थाचीने थनेता उपजे, अने अनंता चवे. तथा पृथिव्यादिक पर-
स्थानकथकी वनस्पतिमां श्रावी उपजे तेवारे थसंख्याता उपजे.
दवे थनंता उपजबानो हेतु कहे . जे कारण माटे एकेका निगोदथी थसंख्या-
तमो नाग अनंता जीव प्रमाण नित्य सदा सर्वदा यांतराविना चवे थने उपजे.
श्रहीयां ए नावार्थ जे अनंत जीवात्मक एक सूक्ष्म अथवा वादरनिगोद तेना अस-
ख्याता नाग करिएं, तेवो एक नाग अनंत जीव प्रमाण सदा यांची निकले, थने
तेवोज एक थसंख्यातमो नाग सदा ते स्थानके उपजे, ते नाग पण अनंत जीवात्मक
जाणवो. ए प्रकारे एकेक निगोदे प्रति समये अनंता जीव उपजे थने अनंता पदे.
तो सर्व निगोदनेविपे अनंता उपजता श्रने चवता केम न पामिएं ? ॥ २५ ॥
हवे निगोद शब्दनो थर्थ करे , जे अनंता जीवन एक साधारण बौदारिक
शरीर स्तियुकाकार पापीना पोटा सरखो तेने निगोद कहिए, ते अनंताजीव एक
चारे एका श्वासोश्वास करे, एका थाहार करे, ते निगोद कहिएं. तेवा असंख्याती
निगोदना समुदायने गोलो कहिएं, तेवा गोला चउदराजमांदे असंख्याता छे.
गोलाय असंखिझा ॥ असंख निग्गोय उ दवइ गोलो ॥
इकिमि निगोए ॥ अणंत. जीवा मुणेयधा ॥२७६ ॥
अर्थ संसारमांहे असंख्याता गोला , ते असंख्याते निगोदे एक गोलो होय.
ते एफेक निगोदे अनंता जीव जाणवा. ए निगोदिया जीवनावे द . एक संव्य.
दारिया, वीजा थसंव्यवहारिया. तेमा जे अनादि निगोद धकी निकली पृथ्वीकाय
मुखमाहे उपजे, तेने संव्यवहारियो जीव कहीएं. कदाचित ते जीव बसी फरी
आगो निगोदमाहे जाय तोपण तेने संव्यवहारियोज कहिए, अने जे जीव अनादि
नेगोद यकी निकड्याज नया, थनादिकालयी सूक्ष्म निगोद तथा वादर निगोदमा
देज रहे, तेने असंव्यवहारिया कहिए, तथा जेटला जीव मोक्षजाय तेटला जीव
निगोदमांयी निकली पृथ्वीकायादिकनेविपे थावी उपजे ए विशेषार्थ वे.
अविश्रांता जीवा । जेहिं न पत्तो तसा परिणामो ॥
नप्पांति चयंतिय ॥ पुणोवि तवेव तठेव ॥ २ ॥
संग्रहणीसूत्र.
२५७
के फरी फरी त्यां निगोदना निगोदमांहेज उपजे वे ने चचे वे. एटले निगोदमां-
हेज उपजे अने निगोदमाहेज मरण पामे . त्यांना त्यांज रहे . ॥ ७ ॥
सघोवि किसल खलु ॥ जगाममाणो अणंत नणि ॥
सोचेव विवढंतो॥ दोश् परित्तो अणंतोवा ॥ ७ ॥
अर्थ-सदोवि के समस्त प्रत्येक वनस्पतीकाय अथवा साधारण वनस्पतिकाय
प्रथम जगतो किसलयरूप तेने खलु इति निश्च अनंतकाय कहीएं सो के तेइज
किसलय चेत्र के निश्चे थकी वधतो वधतो अंतरमुहूर्त पठी कोश्क परित्तो के प्र.
त्येक शरीर होय. वा के अने कोश्क साधारण शरीर होय, जेवो कर्म वांध्यो होय
जेवो वीज होय, तेवो शरीर नीपजे. ॥ २ ॥
॥ हवे कया कर्मथी जीवने एकेंडीपणानी प्राप्ति थाय ते कहे ते. ॥
जया मोदोदले तिबो ॥ अन्नाणंखुमहन्नयं ॥
पेलवं वेयणीयंतु ॥ तया एगिदिय त्तणं ॥ए ॥
थर्थ-जया के जेवारे तियो के तीन एटले अत्यंत मोहोदय विषयानिलाप
मेथुन परिणाम होय, अथवा अत्यंत नैरव अज्ञानरूप महानय जेणे करी सचेतन
ते अचेतन थइ जाय. तथा पेलवं के असार वेयणीयं के असातावेदनी उदय
थावी होय. तेवारे एवा परिणामे अथवा संज्ञाएं करी एकेंडीपणानुं कर्म बंधाय,
तेथी जीव एकेंडी याय, एटले तिर्यंचने उपपात विरहकाल, चवन विरहकाल, एक
समय उपपात संख्या, एक समय चवन संख्या, ए चार बार कह्यां. ॥शए ।
॥ हवे ए तिर्यंचमां कियो जीव जाय ते गति द्वार कहे ते. ॥
तिरिएसुजंति संखा ॥ तिरिनराजाउ कंप्पदेवा ॥
पऊत्तसंख गन्नय ॥ वायर जूदगपरित्तेसु ॥ १० ॥
तो सहसारंत सुरा ॥ निरया पहात्त संख गन्नेसु ॥
अर्थ-एकेडी, वेंसी, तेंडी, चउरेंडी तथा संख्यातावर्षायुवाला पंचेंडी तिथंच,
अने संख्यातावर्षायुवाला मनुष्य, एटला स्थानकना जीव मरण पामीने एकेंसी, वेंडी,
तेजी, चउरेंजी ने पंचंडी तिर्यंचमांदे उपजे. वली नुवनपती, व्यंतर अने ज्योतपी
तथा जाउकप्पदेवार्ड के० यावत् सौधर्म अने शान ए वे कल्पविमानवासि देवता
ए मरण पामीने पजत्तसंखगाय के० पर्याता संख्यातायुवाला गर्नज तिर्यंचमाहें ज-
पजे. वली वायरजूदग के० पर्याप्ता बादर, पृथ्वीकाय अने दग एटले थप्पकायमांहे
पण उपजे. वली पर्याप्ता परित्तेसु के प्रत्येक वनस्पतिमाहे पण उपजे ॥ २० ॥
" ९५७ संग्रहणीसूत्र अने. सनत्कुमारादिकथी मामीने सहस्रारांत सुधीना देवता तथा नारकी; एच. वीने पर्याप्ता संख्यातायुष्क गर्जज तिर्यंचमां जाय, पण वीजी जातना तिर्यचदि न जाय. एटले तिर्यचर्नु गतिकार कझुं. ॥ हवे तिर्यंचना जवथकी मरण पामीने क्या जाय ? ते कहे .॥ 1 ... संखपाणिदिय तिरिया ॥ मरि चसु विगइ सुांति ॥ ३॥ थावर विगला नियमा ॥ संखाउय तिरि नरेसु गति ॥ विगला सनिक विरई॥ सम्मपि न तेन वान चुया ॥२॥ अर्थ- संखपणि दिय तिरिया के संख्याता श्रायुप्यवाला पंचेंद्रीय तिथंच मरिवं के मरण पामीने एक मोक्षविना वाकीनी चारे गतिने विपे जंति के० जाय. ॥on वसी यावर ते एकेंडी अने विकलेंडी, तेमरण पामीने संख्यातायुप्यवाला तिथंच श्रने मनुष्यमाहे जाय; पण देवता,नारकी,अने असंख्यातायुप्यवासा तिर्यच तथा असंख्या- तायुष्यवासा जे युगलिया मनुष्य, तेमां न जाय. वली विकलेंडी मरीने मनुष्यगति पामी सर्व सावध विरतिरूप चारित्र पामे, पण सीजे नही. अने तेलकाय, तथा वार काय मरण पामीने मनुष्य तो न थाय, पण कदाचित् पंचेंजी तिथंच थाय तो सम्यक्त पण पामे नहीं; तो विरतिपणुं क्याथी पामे ? ए तेडकाय तथा वाउ कायना जवनो ए स्वनाव ठे, जे मनुष्य न थाय, अने सम्यक्त्व पणन पामे. शेष थाकता संमूमि गर्नजतियंच, तथा संमूर्तिमगर्नजमनुष्य, तथा पृथ्वी, अप्प ने वनस्पति, एटस मरण पामीने मनुष्य याय; अने मनुष्य थाने मरुदेवानी पेरे तेजजवे चारित्र पाखी मोद पण पामे ॥ २० ॥ ॥ हवे.तिर्यंचने अवसर जणी मनुष्यने पण लेश्या कहे .. ॥ पुढवी दुग परितवणा.॥ वायर पजात्तहुँति चनलेसा ॥ ग- अय दिरिय नराणं । उल्लेस्सा तिन्नि सेसाणं ॥ १०३ ॥ थे- पुढवि के पृथ्वीकाय, दग के अपकाय,परितणा के प्रत्येक वनस्पति- 27, ए सर्व धायर पहात्त के वादर पर्याप्ता जाणवां, तेमा ईतिचउलेसा के चार सेश्या होय. केमके जवनपति, व्यंतर, ज्योतपी, सौधर्म भने ईशानांत सुधीना दे पता तेजोमेश्यायंत होय. ते. पृथ्वी, थप, धने वनस्पतिमाहे उपजे. ते पर्याप्त ज्यया पनी यंतर्मुहूर्तमुधी केटकोएक कास तेजोसेश्यावंत होय; ते . कारणे कृत गेत थने तेजो ए चार सेश्य एमां होय. थने गप्पय तिरियनराणं के : च, तथा गर्नजमनुष्यने वए वेश्या होय. केमके मनुष्य तथा तिर्यंचने 8. * संग्रहणीसूत्र. २थए स्थिरलेश्या होय. अने तिन्नि सेसाणं के शेष तेउकाय, वाउकाय, सूक्ष्म पृथ्वीकीय; सूक्ष्म अप्पकाय, साधारण अपर्याप्त वादर पृथ्वीकाय, अपर्याप्त वादर अप्पकाय, अप- चप्ति प्रत्येक वनस्पतिकाय, वेडी, तेंडी, चजरेंडी अने संमूर्विम पंचेंडी तिर्यच, तथा संमूर्टिम पंचेंनी मनुष्य, एटलाने कृप्त, नील अने कापोत एत्रण लेश्या होय. अने पृथ्वी, अप तथा पर्याप्त चादर वनस्पतिमांहे देवताना उपजवा थकी केटलोएक काल तेजोलेश्या संचवे, पर्याप्तावस्याएं तेजोलेश्या केम संजवे ? ते उपर हेतु कहे ते. जवे- साए मरई, " तसाए उववाति " एटले जे लेश्याथकां मरण पामे तेज लेश्या थकां उपजे: ॥ २७३ ॥ अहींयां क्षमाश्रमणकृत गाथा कहे .॥ अंत मुहुत्तमि गए । अंत मुहुत्तंमि सेस ए चेव ॥ लेसा- दि परिणयादि ॥ जीवा वचंति परलोयं ॥ ४ ॥ अर्थ-मनुष्य तथा तिर्यंच ते परनवनी लेश्या आव्या पटी अंतर्मुहूर्ते मरण पामे. एटले वेश्यानुं अंतर्मुहर्त गया पठी मरण पामे. अने देवता तथा नारकी पोतानी मूलगी लेश्यान मुहूर्त थाकतुं रहे तेवारे मरण पामीने परनवे जाय. त्यां उपन्या पठी ते मूलगी लेश्या→ अंतर्मुहूर्त नोगवे. तेमां पर्याप्तिनुं अंतर्मुहूर्त न्हानुं जाणवं, अने लेझ्यान अंतर्मुहूर्त महोटुं जाणवू. तेमाटे पर्याप्तावस्थाए पण परजवनी तेजोलेश्या संचवे. श्रहीयां अंतर्मुहूर्त्तना असंख्याता नेद के. ॥ ॥ तिरि नर आगामि नवे ॥ लेस्साए अगए सुरानिरया ॥ पुवनच लेस्ससेसे ॥ अंत मुहुत्ते मरणमिति ॥५॥ थर्थ- तिथंच तथा नर के० मनुष्य ते श्रागामिनवे के श्रागला लवनी लेश्याएं के लेश्यानुं अंतर्मुहूर्त्त गया पठी मरण पामे. वली सुरा निरया के देव तथा नारकी ए पूर्वना जवनी लेश्यानुं अंतरर्मुहर्त शेप थाकतुं रहे तेवारे मरण पामी परनवे उपजे, एतावता ए परमार्थ. जे तेजोलेझ्यावंत देवता पृथ्वीकाय, थने थपकाय, तथा प्रत्येक वनस्पतिमाहे उपजता तेमने केटलोएक काल तेजोलेश्यानो सन्नाव होय. ॥ २५ ॥ ॥ हवे मनुष्य, तिथंच संबंधी लेश्यानी स्थिति कई वे. अंतमुहुत्तहिल ॥ तिरिय नराणं हवंति लेस्सा ॥ चरिमानराण पुण नव ॥ वासृणा पुश्व कोडीवि ॥६॥ अर्थ-पृथ्वीकायादिक तिर्यच अने नराणं के संमूमि तथा गर्नज मनुष्य एने जे जे लेश्या संजवे, ते ते लेश्याउँनी हिश्न के स्थितिअंतमुदुत्त के अंतर्मुहर्त प्रमाण जाणवीः एतावता पृथ्वीकायमाहे जे लेश्या , ते जघन्यधी तथा उत्कृष्टया अंतर्मु- देने एकंजी, वेंडी, तेजी थने चउरेंडी तथा संमुर्विम मनुष्य भने समूर्तिम तियः उ.तेमां थारमांगु करी पहुं के वस्तु जे धवलगृह, नूमिगृह, तहस्त्राना, कूप, पार प्रमुखने मापीएं, जे कासे जेटटुं शरीरप्रमाण होय, तेहने अनुसारे घर, दाद, ខែ संग्रहणीसूत्र. हूर्त सुधी रही; ने वसी संझाए करी फरी जाय, अने वीजी से श्या थाय. थंतर्मुहूर्त उपरांत लेश्या रहे नही. एमज अप्पकाय प्रमुख तिर्यंचने तथा संमूत्रिम गर्नज मनुप्यने पण जाणवी. अने चरिमा के ठेली शुक्लेश्या ते मनुष्यने उत्कृष्टी नवे वरसे ऊपी एक पूर्वकोडी वर्षसुधी रहे. ते केवी रीते रहे ? ते कहे . गर्नकासनों नत्र महीना रहित श्राव वपेमादे चारित्र न होय. तेमाटे कोइक जीव नवमे वरसे चारित्र ले केवलज्ञान पामे, तेवारपठी नवे वरसे जणी एक पूर्वकोडी वर्षपर्यंत जीवतो रहे त्यांसुधी केवलीने एकज शुक्ललेइया होय. अने वीजा मनुष्यने शुक्ललेश्या अंतर्मुहूर्त प्रमाण होय. एटले तिर्यंचने सविस्तरपणे गति भने श्रागति कही. ॥ ६ ॥ तिरियाणवि विश्पमुहं ॥ नणिय मसेसंपि संपई वुद्धं ॥ अनिदिय दारनदियं ॥ चनगइ जीवाण सामन्नं ॥७॥ अर्थ-तिरियाणविविश्पमुहं के०. धुरथकी मामीने तिर्यचनी स्थिति प्रमुख समस्त थाउ प्रतिधारसहित तिर्यचर्नु हार नणियं के कयुं. थने संपवुठं के सांप्रत एट हवे चारे गतिना घारमाहे कैटलाएक घोल प्रथम कह्या, अने केटलाएक अधिव घोस ते पूर्वे कह्या नथी. माटे ते चारे गतिना जीवोने सामने के सामान्यप सरखा कदे . ॥ २० ॥ देवा असंख नर तिरि ॥ इत्री पुचेय गन नर तिरिया ॥ संखानया तिवया ॥ नपुंसगा नारया ईया ॥ २ ॥ थर्थ-देवता थने असंख के असंख्याता वर्षायुवाला युगलिया जे मनुष्य तय तिपंच, तेमादे पुरुप वेद धने स्त्री वेद ए वन्ने वेद होय. थने गनरतिरिया संख जया के० संख्याता थायुप्यना धणी गर्नज मनुष्य, तथा गर्नज तिर्यच-एमाहे पुरु खो ने नपुंसक ए तिवया केत्रण वेद होय. तथा नारयाश्या के नारकी था "टला बधा एकज नपुंसगा के नपुंसकवेदी जाणवा. ॥ ॥ ॥ दवे पूर्वोक्त वेमानादिक जे कमां ते जे अंगुले मापीएं ते कहे . ॥ आयंगुलेण वतुं ॥ सरीर मुस्सेद अंगुलेण तदा ॥ नगपुढवि विमाणामिणसु पमाणं गुलेणंतु॥श्नए॥ अर्थ-यांगतना प्रण भेद है. एक श्रात्मांगुस, वीजें उत्सझांगुल, अने त्रीजु प्रमा JNOR संग्रहणीसूत्र. २६२ कूप अने तलाव प्रमुख पोत पोताने अंगुले मापीएं. जरतचक्रवर्तिने वारे भरतने अंगुले मापीने लोको घर, हाट, कूप प्रमुख करता हता, अने श्रीमहावीरस्वामीने वारे श्रीमहावीरने आंगुले मापीने घर प्रमुख लोको करता हता, ए श्रात्मांगुल कयु. अने देवता प्रमुखनुं शरीर जत्सेधांगुले करी मापीएं. तथा प्रमाणांगुले करी नग के० पर्वत तथा पुढवी के सात नरकनी पृथ्वी अने विमाणाई के सौधर्मादिक देवलो. कना विमानावतंसक; आदि शब्दथकी नवनपतिनां जुवन, नरकावासा अने छीप, समुप ए सर्व प्रमाणांगुले करी मापीएं. ॥ २जए । ॥ हवे उत्सेछांगुलनुं स्वरूप कहे . ॥ सणसुतिरकेणवि ॥ वित्तु नित्तुं च जंकिर न सका ।। तंपरमाणु सि ॥ वयंति आई पमाणाणं ॥ ए ॥ अर्थ-तिरकेणवि के अत्यंत तीक्ष्ण खड्गादिक जे सटेण के शस्त्र, तेणे करीने पणं वित्तुं के वेदीने जंकिरनसका के जेना वे खंम करी शकीएं नहीं. वली नितुं के जेने विदारीने मांहे सविन पण करी शकीएं नहीं, तंपरमाणुं के तेने परमाणु कहीएं. ते अत्यंत लघु एम सिका के सिबजे केवली नगवंत ते कदे वे. वली ते परमाणुने अंगुल इस्तादिना प्रमाण के माननुं श्रादि एटले प्रथम कहीपं. ए परमाणु थकी - सर्व परिमाण करीएं. ते परमाणुना वे नेद . एक सूक्ष्म परमाणु, बीजो व्यवहारिक वादर परमाण. ते अनंता सूक्ष्म परमाणु विस्रसा परिणामे मली एकता श्राय, तो तेने व्यवहारिक परमाणु कहीएं. ॥ २० ॥ परमाणू तसरेण ॥ रदरेण वालअग्ग लिस्काय ॥ जय ज- यो अगुणो॥ कमेण उस्सेद अंगुलयं ॥ शए॥अंगुल उकं पा ॥ सोगुण विदवि सा गुण हो ॥ चनद- धणु सहस ॥ कोसो ते जोयणं चतरो ॥ ए॥ थर्थ- एवा श्राव व्यवहार परमाणुए एक तसरेणु श्राय, श्राव तसरेणुए एक रथ- रेणु याय, अने थाउ रथरेणुए एक वाला थाय, अने श्राप वालाग्रे एक लिका के लीख थाय, तथा या लीखे एक युका याय, थारु युकाए एक यव थाय, थाव यवे एक उत्सेडागुल थाय. ॥ शए१ ॥ अंगुलवकं के एवा व उत्सेछांगुले पाउँ के एक पग याय, ते पगनो मध्यनाग तेने गुण के बमणु करीएं. एटले वे पगे विहंत्रि एक वेंत थाय. सा के तेने उगुण के० वमणु करीएं. तेंवारे वे वेत श्राय, एटले एक हाथ थाय. एवा चजहवंधणुं के चार हाये एक धनुष्य थाय. एवा इसहसकोसो के १ न मनवा मानाचा योनि जानिय करी एक जीना निमा ": योनि होप, थने विग के. विकलंत्री पटो चंडी, तेंडी ने पारडी, १. अरे देव माख यानिहाय, तया सुर के देवता थने नारय । सीवित करनेत्री नियंव-एमा प्रत्यके चयन के० चार घार पाल " ..यो पढदमनामु के मनुष्यमांद चौदसाय योनि होय, एसर म Sr.योनि होय. ॥ २४॥ हवे यानि सदनो थार्य करते. यादी संग्रहणीसूत्र. के ये दजार धनुप्ये एक कोश याय. ते जोयणं चउरो के तेवा चारकोशे पक योजन याय, ॥ २एर ॥ ॥ इथे प्रमाणांगुलनुं स्वरूप कहे .॥ चनसयगुणं पमाणं । गुल मुस्सेहं गुलान बोधवं ॥ नस्से. इं गुल उगुणं ॥ वीरस्सायं गुलं नणियं ॥२५३ ।। श्रध-चारसे उत्सेछांगुले एकप्रमाणांगुस थाय. श्रने एक प्रमाणांगुझे चारसे उरसे. मांगुप्त घाय. ते पोध के जाणवं. ए प्रमाणांगुले श्रीपजदेव जरतचक्रवर्त्तिनुं शरीर एकमो ने यीश थांगुन सायं. ते एकसो ने वीश अंगुसने चारसे गणुं करीएं, तेवारे थदसासीश हजार अंगुस होय. श्रहीयां उन्नु अंगुझे एक धनुष्य थायडे, माटे था सात एजारने वन जागे थापीएं, तेयारे पांचसे धनुष्य देहमान थाय. एये गद्गुनगुणं के उत्सेगुसने वमणा करीएं, तेवारे वीरस्त के श्रीमहा पीर परमेश्वरको एक प्रारमांगु थाय. एया चोराशी अंगुस श्रीमहावीरनुं शरीर हत रोने पगाj करी रोगारे एकमो ने अडस यंगुल थाय. त्यां एक हाथमा चोवार म होप; मार्ट गकसी ने इसने चोवीशे जाग देता सात हाथ श्रीमहावीरन माग्नुं प्रमाण दोप. ए कारणे ये उसेझांगुझे श्रीमहावीरनो एक श्रात्मांगुप्त होय पनो विग्नारा गुपसिनिरिमेय यकी जाणजो. थहीयां ग्रंथविस्तारना जय थर्क पागपी. ॥ २९३ ॥ ॥ दवे चोराशी सक्ष जीयायानिना नेद कहे . ॥ पुटयाइमु पतेयं । सग वाणपत्तेय पंत दस चनद ॥ विग- 5 मुर नारय ॥ तिरि चन चन चनदस नरेसु ॥ ए॥ पई-पुटराइमु केपृथिव्यादिकन विपे एटसे पृथ्वी, थप, तेल, थने वार ए मानेदिरे प्रत्यार मग सात सात लाख योनि होय, अने यणपत्रेय के० प्रत्येक बनानिने दम के दाय योनि होय, नया त के अनंतकायने चउद के संग्रदणीसूत्र. २६३ वर्ण, गंध, रस अने स्पर्श सरखो होय; ते एक जातियोनिमाहे ग्रहण करीएं, तेवा सर्व मली चोराशी लाख होय. जेम गोवरन गएं एक योनी कहीएं. ते गणामांदे जूदा जूदा विंटी,कमि, कीडा, प्रमुख जे घणा जीव होय ते सर्व जूदा जूदा कुल कहीएं ॥ एक योनिमांहे घणां कुल होय ते कदे ठे. ॥ एगिदिएसु पंचसु ॥ वार सगति सत्त अहवीसाय ॥ विगलेसु सत्त अड नव॥जल खद चउपय नरगनुयगे। ॥श्याअद्धत्तेरस वारस॥दस दस नवगं नरामरे निर- ए । वारस व्वीस पणविस ॥हुंति कुल कोडि लरका ॥श६ ॥गकोडि सत्त नवई ॥ लरका सहा कुलाण कोडीणं ॥ अर्थ- पृथ्वी, अप, तेज, वाज, ने वनस्पति ए पांचे एकेंडीने यथा संख्याए कमेण के अनुक्रमे वारस के वार लाख कुल कोडी, सग के सात लाख कुलकोडी, ति के त्रण लाख कुलकोडी, सत्त के सात लाख कुलकोडी, अहवीसा के अहावीश लाख कुलकोडी, एवे अनुक्रमे जाणवी; अने विगलेसु के विकलेंनी जे वेंडी, तेंडी, ने चनरिंडी तेने अनुक्रमे सात लाख, आठ लाख अने नव लाख कुलकोडी जाणवी. अने जल के एक जलचर, वीजा खह के खेचर, त्रीजा चउपय के चतुष्पद, चोथा उरग के उरपरिसर्प, पांचमा नूयगे के जुजपरिसर्प, ए पांचेने अनुक्रमे साढावार लाख, ॥ २५ ॥ वार लाख, दश लाख, दश लाख, अने नव लाख कुलकोडी जाणवी. एमज नरामरेनिरए के मनुष्य, देवता, अने नारकी ए त्रणेने अनुक्रमे चार लाख, वीश लाख अने पचीश लाख कुलकोडी जाणवी. ॥ ६ ॥ ए सर्व एकग करीएं त्यारे एक कोडाकोडी सत्ताणुलाख कोडी पचाश हजार कोडी एटली संख्या थाय. अंकस्थापन ( १७५VUUUUUUUU ) एटली जीवोने उपजवानी योनिमांदे कुलनी कोडी . ॥ हवे वीजी प्रकारे योनी कहे .॥ संवुडजोणि सुरेगिदि ॥ नारया वियड विगल गनु नया॥श्ए । अर्थ- सुर के चार निकायना देवता, अने एकेंडी ते पृथिव्यादिक पांच, तथा नारया के साते नरकना नारकी, ए सर्वेनी जोणि के योनि जे उत्पत्ति स्थानक, ते संतुम के संवृत्त एटले ढांकेली होय, स्पष्ट देखाय नहीं. त्यां देवतानी देवपुष्ये ढांकेली देवशयनीय होय, तेने विचाले देवो उपजे. अने एकजीयनी योनि जे पृथ्वी, पाणी ते पण स्पष्टपणे न जाणीए. नारकीने ढांकेला गोखने श्राकारे श्राला ठे, त्यां . योनि प्रपदे कदी वे. त्यां जीवती गाय, नेस प्रमुखने शरीरे क्रमि प्रमुख उपने कांक सजीव कांकथजीव ते थधुसूकू काष्ट तथा गायना शरीरमा क्षतादिकनेविगे हीनयोनि ले.नही तथा सातमी नरकपृथ्वीए शीत वेदना, त्यां जयोनि ती देदना अन्यंत सह याय. थने देवता, तथा गर्नज तियंच, थने गर्न मनुपन मिनि दोय.पटसे कांकाशीनाथने कांशक उल पम उनय खनार योनि सपना दापना जीवान केवल उन योनि होय. शेप जे पृथ्वीकाय, थरथर, नम्ननि बने संमृतिम तिपंच,नयामंमूर्तिम मनुष्य पठणने प्रण जाती २६४ संग्रहणीसूत्र. नारकी उपजे, त्यांथी नीचे पडे. अने विकलेंजी ते वेंडी, तेजी ने चउरेनी, तथा संमूर्तिम पंचडी तियंच, अने संमूर्तिम पंचेंद्री मनुष्य, ए पांचनी वियड के विवृत- योनि एटले विशेषपणे उत्पत्तिस्थानक जे जलाशय सरोवर प्रमुख ते प्रगटयोनि देखाय , अने गर्नज पंचेंद्रीय तिथंच तथा मनुष्यने संवृत्त तथा वित्त ए वन्ने योनि होय. संवृत्त ते ढांकेली अने विवृत ते प्रगट. ए वे प्रकारे योनि होय. मनुष्य थने तिचनो गर्न ते बाहेर पेट मोहोटु देखाय, श्रने मांहे देखाय नहीं. तेमाटे एने संतधिवृत्त योनि कहीएं. ॥ २ए । ॥ वली पण योनिनेद कहे ते. ॥ अचित्त जोणि सुरनिरय ॥ मीस ग्गने तिनेय सेसाणं ॥ सी नसिण निरय सुर गन्न ॥मीसत्ते जसिण सेस तिहा ॥एडा थर्थ-मुर के देवता थने निरय के नारकीनी जोणि के० योनि जे उत्पति- रयानक ते, चित्त के थचेत एटसे निर्जीव जाणवु यद्यपि सूक्ष्म जीव सकसी फव्यापी , तो पण सूक्ष्म एकेडी जीवने प्रदेशे ते क्षेत्र संबंध नथी; तेमाटे सर्वथा जीपप्रदेशारहित उत्पत्तिस्थानक जाणवु. तथा गज तिच,पने गर्भज मनुष्यने जे योनि वे से मिझ होय. एटसे कांई सचेत काइ थचेत होय, तेमा जे शुक्रमिश्रित शत, रुधिर, पुस पोनि समाह ते सचित्त जाणवायने वीजातजावी.यने शेप जीवजे एवंडी, पैद्धी, संडी, घडी, संमूर्डिम पंचेही तियच थने संमूमि पंचंही मनुष्य, पटनान ते सचित्त योनि जाणधी. सूका साकडामा घुण प्रमुखनी योनि ते श्रचित्त जाणी पुपकम्पादिक उपजे ते मिश्रयोनिजाणवी. वली नारकीनी योनि केटलाएकनी शीत तथा घटखाएकनी उन जापया पहली बारकपुष्यीय जल वेदना , त्यां शीत योनि रटन योनि है. पांचमी नरकानाएपणा नरकायासामा उम्त योनि भने चोयी नरकट वीए उपरना नरकावासाए शीत योनि , यने नीचमा नर एटारे शीत योनिवाशाने उन वेदना अत्यंत पुसद थाय; तेमज उन योनि
--
-
.
संग्रहणीसूत्र.
२६५
योनि होय. कोश्ने शीत अने कोने जल तथा कोश्ने मिश्र जाणवी. ॥ २ ॥
॥ हवे एकला मनुष्यने योनि कहेते. ॥
दय गन्न संखवत्ता ॥ जोणी कुम्मुन्नया जायंति ॥ अरिद
हरि चक्की रामा ॥ वंसी पत्ता सेस नरा ॥श्एए ॥
अर्थ- मनुप्यनी योनि एटले उत्पत्तिस्थानक ते बाह्य श्रत्यंतर विविध वे. एक सं-
खवत्ता के शंखावत, वीजी कुम्मुन्नया के0 कूर्मोन्नत,त्रीजी वंसीपत्ताए के वंसीपत्रा.
तेमां प्रथम संखवत्ता एटले शंख सरखो थावत होय ते हतगर्जा कहीएं, एमां उपनो
जे गर्न ते निश्चेथीनीपजे नही,अत्यंत अग्नीने तापे गर्न मरण पामे तेमाटे
हयगत
केन
इतगर्ना कहीएं, ते चक्रवर्तिनी स्त्रीरत्नने होय. वीजी कूर्म ते काचवाना पूगनी पेरे
उन्नत्त एटले उंची होय ते कूम्र्मोन्नत कहिएं; ए योनि मांहे अरिहंत, चक्रवर्ति, हरि
के वासुदेव, रामा के० वलदेव उपजे. त्रीजी बंसना पानडाना जोमा जेवी होय ते
वंसीपना कहिएं; ए योनिमांदे सेसनरा के शेप सामान्य मनुष्य उपजे. ॥ एए ॥
॥ हवे आयुष्य संबंधी विशेप कहे .॥
आउस्सबंध कालो ॥ अवाद कालोय अंत समर्जय ॥ अ-
पवत्तण णपवत्तण ॥ जवक्कम णुवकम्मा नणिया ॥ ३० ॥
अर्थ- जेटले थाकते आयुष्ये परजवतुं थायुष्य वांधे ते श्रायुष्यनुं बंधकाल
कहिए. वीजो श्रायुप्य वांध्या पठी जेटलो काल गये थके आयुष्य उदय आवे तेना
वचमांनो जे काल तेने अवाहकालो के अवाधाकाल कहिए. बीजो जोगवतो आयुष्य
जे समये पूर्ण थाय तेने अंतसमय के अंत समय कहिए. चोथु जे आयुष्य घणा
काले वेदवा योग्य ते ते थायुप्यने थोमा कालमा वेदिएं, एटले सो वर्प, थायुप्य
अंतर मुहूर्तमाहे वेदिएं ते अपवर्तन कहिएं. पांचमुं जे श्रायुष्य जेटले काले वेदवानुं
ठे ते श्रायुप्य तेटलेज काले वेदिएं पण वे काले न वेदिएं ते अनपवर्त्तन कहिए.
हुँ जेणेकरी श्रायुप्य उतु करिएं उपक्रमीजे ते ऊपक्रम कारण समूह ते सोपक्रम
कहिएं, सातमुंजेने कारण मयां थकां पण आयुष्य घटे नही ते निरुपक्रम जाणवो. ३५०
॥ हवे ए साते हार अनुक्रमे विस्तारपणे वखाणे . ॥
बंधंति देव नारय । असंख नरतिरि उमास सेसा ॥ पर-
अवि याऊ सेसा ॥ निरुवक्कम तिनाग सेसाऊः ॥ ३०१॥
सोवक्कमानया पुण ॥ सेस तिनागेअदव नवम नागे ॥
सत्तावीस इमेवा ॥ अंतमुद्दत्तं तिमेवावि ॥ ३७॥
२६४ संग्रहणीसूत्र. नारकी उपजे, त्यांधी नीचे पडे. अने विकलेगी ते बेंजी, तंजी ने चउरेंडी, तथा संमूर्तिम पंचेंडी तिर्यच, अने संमूर्तिम पंचंडी मनुष्य, ए पांचनी वियड के विकृत योनि एटले विशेषपणे उत्पत्तिस्थानक जे जलाशय सरोवर प्रमुख ते प्रगटयोनि देखाय , श्रने गर्नज पंचेंडीय तिर्यच तथा मनुष्यने संवृत्त तथा वित्त ए बन्ने योनि होय. संवृत्त ते ढांकेली अने विवृत ते प्रगट ए वे प्रकारे योनि होय. मनुष्य थने तिर्यचनो गर्न ते वाहेर पेट मोहोटु देखाय, श्रने मांहे देखाय नही. तेमादे एने संवृत्तविवृत्त योनि कहीएं. ॥ २ ॥ ॥ वली पण योनिन्जेद कहे . ॥ अचित्त जोणि सुरनिरय ॥मीस ग्गने तिनेय सेसाणं ॥ सी जसिण निरय सुर गन्न ॥मीसत्ते जसिण सेस तिदा ॥श्या थर्थ-सुर के देवता अने निरय के नारकीनी जोणि के योनि जे उत्पत्ति- स्थानक ते, अचित्त के अचेत एटसे निर्जीव जाणवं. यद्यपि सूक्ष्म जीव सकललो- कव्यापी , तो पण सूक्ष्म एकेंडी जीवने प्रदेशे ते क्षेत्र संबंध नथी; तेमाटे सर्वथा जीवप्रदेशरहित उत्पत्तिस्थानक जाणवं. तथा गर्नेजतियच अने गर्नज मनुष्यने जे योनि ठे ते मिश्र होय. एटले कांई सचेत का अचेत होय, तेमां जे शुक्रमिश्रित ऋतु, रुधिर, पुस योनि संग्राह्य ते सचिनजाणवी थनेवीजी अचेत जाणवी.थने शेप जीवजे एकंडी, चनी, तेंडी, चरेंडी, संमूर्तिम पंचेही तिथंच थने संमूर्विम पंचंही मनुष्य, एटलानी योनिनण नेदे कही . त्यां जीवती गाय, जस प्रमुखने शरीरे ऋमि प्रमुख उपजे ते सचित्त योनि जाणवी. सूका साकडामांहे धुण प्रमुखनी योनि ते श्रचित्त जाणवी. कांइक सजीव कांक अजीव ते अधुंसूकू काष्ट तथा गायना शरीरमा क्षतादिकनेविषे पुणकम्पादिक उपजे ते मित्रयोनि जाणवी क्लीनारकीनी योनि केटलाएकनी शीत तथा केटसाएकनी उन जापबी. पहेली प्रण नरकपुथ्वीए जल वेदना , त्यां शीत योनि जाणवी. चोथी नरकपृथ्वीए उपरना नरकाबासाए शीत योनि , थने नीचता नर फायाप्साए उन योनि . पांचमी नरकपृथ्वीए घणा नरकावासामाद उस योनि थने चौडामा शीतयोनि है. वही तथा सातमी नरकपृथ्वीए गीत वेदनाठे, त्यां उलयोनि जापपी. एटसे शीत योनिवासाने अन्न वेदना अत्यंत सह याय; तेमज उल योनि, पासाने जोहादिना थत्यंत सद याय. यने देवता, तथा गर्नज तियंच, भने गर्नज मनुप्पने मित्र होय.एटखे काका शीतने काइकलम ननय सनाय योनि सपा तेटीना जीयोने केवल उन्न योनि होय. शेष जे पृथ्वीकाय, थपकाय, ४१.४५, पनस्पति यने संमृटिम तियंच, तथा सममि मनुष्य पठणने प्राण जातनी - संग्रहणीसूत्र. २६७ नागे प्रथम समये अने अंत समये अहारक होय. अने विचाले एक समय, वे स. मय, अने त्रण समय अणाहारक होय. एक समये वका केवीरीते होय ते कहे वे. वसनाडीमांहे सातमी नरक तले मरण पामी, उर्फ लोकनी नावे तिणे दिशिएं उपजतां वे समय लागे, त्यां एक समयनी वक्रगति जाणवी. हवे अधोलोकनी पूर्व दिशियी एक समये त्रसनानीमांदे श्रावे, वीजे समये उ:- लोकनी पश्चिम दिशिने मुखे श्रावे, अने त्रीजे समये उत्पत्ति स्थानके जश् उपजे, यहां त्रण समय लागे. एमां वे समयनी वक्रगति जाणवी. जेबारे अधोलोकनी विदिशियी एक समये अधालोकनी दिशिए आवे, वीजे समये वसनाडीमांदे श्रावे, त्रीजे समये उचो उमलोकनी दिशिने मुखे आवे, अने चोथे समये उत्पत्तिस्थानके श्रावी उपजे, यहां चार समय लागे, तेमां त्रण सम- चनी वक्रगति जाणवी. अने जेबारे पहेले समये श्रधोलोकनी विदिशी थकी अधोलोकनी दिशिएं आवे, अने वीजे समये त्रसनामीमांदे श्रावे, त्रीजे समये उईलोके श्रावे, चोये समये उ- ईलोकनी नावें तिणिदिशि श्रावे अने पांचमे समये विदिशिएं जइ उपजे, अहीयां पांच समय लागे, एमां चार समयनी वक्रगति जाणवी. अहींयां जेटला समय वक्र तेटला समय अणाहारक जाणवा. ॥ ३०४ ॥ ॥ एहिज अर्थ सूत्रकार कहे ते. ॥ ग ति चन वकासु ॥ उगाइ समएसु परनवादारो॥ उग वका सु समया ॥ग दोतिन्निय अणादारा ॥३०॥ अर्थ- एक समय, वे समय, त्रण समय, अने चार समयनी वक्रगतिएं वे श्रादि समये परजवर्नु थाहार करे. एटले एक समयनी वक्रगतिएं वीजे समये परनवा- हार करे. वे समयनी वक्रगतिएं त्रीने समये परजवाहार करे. त्रण समयनी वक्रग- तिएं चोथे समये परनवाहार करे. चार समयनी वक्रगतिएं पांचमे समये परनवा- हार करे, वे श्रादि वक्रादि गतिनेविपे एक, वे थने त्रण समय अपाहारक होय. शहां वात घणी विस्तारे ते. ते श्रीनगवतिसूत्रनी वृत्तिथी जोइ ले. त्यां चार स. मय अणाहारक अने पांचमे समये थाहारक इति ए त्रीजो कहो. ॥ ३०५ ॥ बहुकालवेयणि ॥ कम्मं अप्पेण जमिद कालेणं ॥ वेइ- द्यश् जुगवं चिय ॥ जइन्न सबप्पए सग्गं ॥ ३०६॥ अपव- .
॥ २६६ संग्रहणीसूत्र. अर्थ-- देवता, नारकी, असंख्याता श्रायुष्यवाला तिर्यंच युगलिया तथा नर के मनुष्य युगलिया ए सर्व उ मास सेसाऊ के ठ मास शेप थायुप्य थाकते परजवर्नु वायुप्य बांधे अने सेसा के शेप वीजा संख्यातायुप्यवासा तिर्यंच तथा मनुष्य, एकंझी, वेंडी, तेजी, चौरेंडी थने पंचेंडी निरुपक्रमायुप्यवाला पोताना जोगवता श्रायु- प्यने बीजे नागे थाकता निश्वेथकी परनवर्नु थायुप्य वांधे. ॥ ३॥१॥ अने सोपक्र- मायुष्यबाला मनुष्य, तिर्यंच, एकेंडी, वेंडी, तडी, चोरेंडी थने पंचंडी ते पोताना वायुप्यने त्रीजे नागे थाकता परनवायु घांधे, अथवा नवमे नागे एटखे त्रीजा जागना त्रीजे नागे, अथवा सत्तावीसमे नागे एटले नवमा जागना त्रीजे जागे, अथवा अंत मुहुत्तं के ठेले अंतर मुहूर्चे अवश्य परनवतुं आयुष्य वांधे. एटो पंधकालनुं प्रथम धार कयु.॥ ३०२ ॥ ॥ हवे अवाधाकालादिकनुं चीजें आदे देने हार कहे ते. जश्मे लागे बंधो ॥ आउस्स नवे अवाद कालोसो ॥ अं. ते उङ्ग ग॥ समय वक चन पंच समयंता ॥ ३०३ ॥ अर्थ- जेमै के जे समे जागे एटले मास अथवा बीजे नागे थथवा आंतरमुहूर्त थाकता परनवर्नु थायुप्य वांध्यो ठे ते जीवने ते श्रवाधाकाल, एटले बंध थकी उदः यनी विचासे जे कास ते चीजें थवाधाकाल कहिए. तथा अंते के अंतसमय एटसे थायुप्पनो जे ठेखो समय जेना पठी परजवर्नु थायुप्य उदय श्रावे ते अंत समये परनवे जाता जीवने घे गति होय. तेमां एक जुगति, वीजी वक्रगति. तेमां जे उजु- ग के० शजुगति ते ते गसमय के एक समय प्रमाण , कैमकै समश्रेणीए रह्यो पास फरी हिज समये उपजवाने स्थानके जइ उपजे तेने जुगति कहिए. थने पश च पंच समयंता के बीजी वक्रगति ते वाव्यपणे चार समय तथा केवारेक ययांएक पांच समयनी पण वक्रगति थाय के.॥३०३ ॥ ॥ एहिज अर्थ विस्तारे कहे ते. ॥ उपगश् पढम समए ॥ परनवियं आउयं तदा दारो ॥ वकाश्वीय समए ॥ परनवियानं उदयमेई ॥ ३०४ ॥ थर्ष-जुगतिए प्रथम समए परजविक थायुष्य उदय थावे तहा के० तेमज पदेसे समये परनयनो थाहार पण उदय थावे, वक्रगतिएं बीजे समये, परजवायु १५ यावे. ते एक समयनी वक्रगति कहिए. बीजी वफार प्रण समय मागे, वका चार समय साग; चोयी वफायें पांच समय मागे, थहीयां सघडे संग्रहणीसूत्र. २६७ नागे प्रथम समये अने अंत समये अहारक होय, अने विचाले एक समय, वे स- मय, अने त्रण समय अणाहारक होय. एक समये वक्रा केवीरीते होय ते कदे वे. वसनाडीमांहे सातमी नरक तले मरण पामी, उई लोकनी नावे तिणे दिशिएं उपजतां वे समय लागे, त्यां एक समयनी वक्रगति जाणवी. हवे अधोलोकनी पूर्वदिशिथी एक समये त्रसनामीमांदे श्रावे, वीजे समये नई- लोकनी पश्चिम विशिने मुखे श्रावे, अने जीजे समये उत्पत्ति स्थानके जश् उपजे, श्हां त्रण समय लागे. एमां वे समयनी वक्रगति जाणवी. जेबारे अधोलोकनी विदिशिथी एक समये अधोलोकनी दिशिए आवे, वीजे समये सनाडीमांदे श्रावे, त्रीजे समये उचो उर्बलोकनी दिशिने मुखे श्रावे, अने चोथे समये उत्पत्तिस्थानके श्रावी उपजे, श्हां चार समय लागे, तेमां त्रण सम- यनी वक्रगति जाणवी. अने जेवारे पहेले समये अधोलोकनी विदिशी थकी अधोलोकनी दिशिएं आवे, थने वीजे समये असनामीमांदे श्रावे, बीजे समये नईलोके श्रावे, चोथे समये उ- ईलोकनी नावें तिणिदिशि आवे अने पांचमे समये विदिशिएं जइ उपजे, अहींयां पांच समय लागे, एमां चार समयनी वक्रगति जाणवी. अहींयां जेटला समय वक्र तेटला समय अणाहारक जाणवा. ॥ ३० ॥ ॥ एहिज अर्थ सूत्रकार कहे ते. ॥ ग अति चन वकासु ॥ उगाइ समएसु परनवादारो ।। उग वकाइ सु समया ॥ग दोतिन्निय अणादारा ॥३०॥ अर्थ- एक समय, वे समय, त्रण समय, अने चार समयनी वक्रगतिएं वे आदि समये परनवतुं आहार करे. एटले एक समयनी वक्रगतिएं वीजे समये परजवा- हार करे. वे समयनी वक्रगतिएं त्रीजे समये परजवाहार करे. त्रण समयनी वक्रग- तिएं चोये समये परजवाहार करे. चार समयनी वक्रगतिएं पांचमे समये परनवा- हार करे, वे आदि वक्रादि गतिनेविपे एक, वे अने त्रण समय श्रणाहारक होय. शहां वात घणी विस्तारे ते. ते श्रीजगवतिसूत्रनी वृत्तिथी जोइ ले. त्यां चार स. मय अणाहारक अने पांचमे समये आहारक इति ए त्रीजो कह्यो. ॥ ३०५ ॥ बहुकालवेयणि ॥ कम्मं अप्पेण जमिद कालेणं ॥ वेइ- व जुगवं चिय ॥ उइन्न सबप्पए सग्गं ॥ ३ प्र.६॥अपव- घली चरम सरीरा के जे तेहिज नवे मोक्षगामी होय, ते पण नोपक्रमी जापवा. तथा सुर के चारनिकायना देवताथने नेरश्या केसाते नरकना नारकी, वलीयसंस्त्र २६८ संग्रहणीसूत्र. त्तणिजमेयं ।। प्राचं अहवा असेस कम्मपिबंध समए. विवई॥ सिदिलं चिय तं जहा जोगं ॥ ३०॥ अर्थ- बहुकालवेयणिड के जे आयुष्य घणाकाले वेदवा योग्य, ते आयुष्य थोडा कालमांहे आत्माना सर्व प्रदेशना अपनागे अन्न के उदय थाणी वेश्य जुगबंधिय के युगपत् एटले समकाले वेदे अनुनवीने निजीरे ते चोधुं श्रायुष्य कर्म अपवर्तन कहिएं. अथवा पक्षांतरे आयुष्यनी पेरे थसेसकम्मपि के शेप एटसे समस्त बीजा कर्म पण श्रायुप्यनी पेरे धणे काले वेदवा योग्य कर्म तेने थोडे कालें वेदे ते थपवर्तन कहिएं श्रहीयां शिष्य पूर्व वे के जेवीरीते कर्म बांध्यु तेवीरीते वेदे नही, अनेक न्यथापणे वेदे तो वांध्या श्रणयांध्याचं शो विशेष ? ए प्रश्न उपर कारण कहे हैं. व- धसमएवि के वांधवाने समये पण तेवाज अध्यवसायादिक कारण मल्या के जे का रणे करी तेवोज सिढिलंचिय के शिथिल पटले टालोव के बंध यांध्यो . जे देश कालादिक कारण मलेथके थवश्य थोमाकालेज वेदे ते सोपक्रम कहिएं. ॥ ॥ हवे अनप्रवर्तन कहे ते. ॥ जं पुण गाढ निकायण ॥ बंधेणं पुवमेव किल व ॥ तं होइ अणपवत्तण ॥ जुग्गंकम चेयणिज फलं ॥ ३० ॥ अर्थ-जंपुण के जे वली श्रायुष्य अथवा शेष वीजा को, गाढनिकायण के गाढ पटले निवि अत्यंत अवश्य वेद्यपणे वेध या गाद निकाचित् चंधे करी पुवमेव फिलय के प्रथम निश्करी के पायो तहोस्थणपवत्तण के० ते पांचमु अनप्रवर्त्तन कहिएं. ए कारणे अनुक्रमे परिपाटीथे जेहनो वेदवा योग्य फल ते निरुपक्रम कहिएं. ॥ ३० ॥ ॥ हवे कोण जीव सोपक्रमी श्रने कोण जीव निरुपक्रमी ते कहे ठे. ॥ उत्तम चरम सरीरा ॥ सुर नेरश्या असंख नरतिरिया । हुँतिनिरुवकमा ॥ उदावि सेसा मुणेयवा ॥ ३०॥ ॥ अर्थ- उत्तम एटले चोवीश तिर्थकर, वार चक्रवर्ति, नव वासुदेव, नव प्रतिया- देवथने नव यसदेव ए त्रिषष्टि शिक्षाका पुरुपने उत्तम कहिए. ते नोपक्रमी जाणवा. का असंख्यातायुष्यवासा युगलिया नरतिरिया के मनुष्य भने तिर्यंच एटला सर्व हुँतिनिरुषकमा के निरुपकमायुप्यवासा नोपक्रमी जावा. श्रने शेप थाकता जी के वेहुनेदे होय, एटस को सोपामी अने को निरुषकमी होय. ॥३०॥ .
संग्रहणीसूत्र.
२६ए
॥ हवे सोपक्रम अने निरुपक्रमना कारण कहे ते. ॥
घेणान मुवक्कमिझाइ ॥ अप्पसमुत्रेण श्यर गेणावि ॥
सो अवसाणाई । जव कमऽणुवकमो श्यरो ॥३१॥
अर्थ- जेण अप्पसमुद्रण के आत्माथी उपने अध्यवशाए अथवा श्यगेणावि
के इतर केणापि चाहेरले कारणे एटले विप, अग्नी, शस्त्र, पाणी प्रमुख कारणे
श्रायुष्य उपक्रमीए एटले घणाकाल वेद्य होय तेने अल्पकाल वेद्यपणे पमामीएं ते
अपवर्तन हेतुक अध्यवसाएं करी उपक्रम एटले उपवर्त्तन सोपक्रमायु कहीएं,
श्रने अणुवकमोश्यरो के ए थकी इतर एटले विपरीतपणे अनुपवर्तन ते अनुपक्र-
मायु जाणवो.
॥ शहां उपक्रमना सात प्रकार कहे . ॥
अद्यवसाण निमित्ते ॥ आदारे वेयणा पराघाए ॥ फासे
आणा पाणू ॥ सत्तविहं छिद्यए आलं ॥ ३११॥
अर्थ- सत्तविहं के ए सात प्रकारे आयुष्य जिद्यए के क्षय पामे, ते सात प्र-
कार कहे ते. एक अपवसाण के अध्यवसाय ते राग, स्नेद अने जयरूप मननो
विकल्प जाणवो. अने जेने मन न होय तेने संज्ञाथी कहेवो. त्यां रागे करी क्षय ते
एम जे कोश्क परवनेविपे पाणीनी पावनारी स्त्री,तरुण पुरुप देखी अनुरागे करी जोती
यकी तेनी प्राप्ति न थ उतां मरण पामी, स्नेहेकरी दय ते जेम कोश्क सार्थवाहीने
परदेश यकी तेनो पति सार्थवाद श्राव्यो,तेवारे को मित्रे स्नेह परीक्षा निमित्ते, सार्थ-
वाहनो मरण कह्यो उतां, स्त्री मरण पामी. स्त्रीने मरणे सार्थवाह पण मरण पाम्यो, तथा
जय थकी श्रीकृष्लने देखी सोमिल मरण पाम्यो. चीजें निमित्त ते दंग, चावक, हथी-
यार, दोरडादिके मरण पामे. बीजो थत्यंत सरस आहार ते घणो खावा थकी मरण
पामे. चोथु वेदना सयघाती सूलादिकनी वेदना थकी मरण पामे. पांचमुं पराघात
ते खामामां पड्या थकां मरण पामे. उहं फासे ते सर्प, अग्नी श्रने विप प्रमुखना
फरसथी मरण पामे. सातमुं श्राणापाणु के स्वास उसास न्यूनाधिक वहेता अथवा
श्वासोश्वास रुंधन कस्या थकां मरण पामे. ए साते कारणे सोपक्रमायुप्य घटे वे.
एटले उतुं थाय ते. अने निरुपक्रम जे निकाचित् ते घटे नही. तेमज ए उपक्रम
स्कंधकाचार्यना शिष्यसरखा केटलाएक चरम शरीरीने संजवे ठे. तथा श्रीकृक्षन
बाह्य लपक्रमे श्रायुष्य पूर्ण थयुं परंतु अंतरंग विचारतां निरुपक्रम एटर्बुज श्रायुष्य
इतुं तेमाटे सोपक्रम नहतुंः ॥ ३१ ॥
संग्रहणीसूत्र. ॥ दवे सर्व जीवने पर्याप्ति कहे . ॥ आदार सरीरिदिय ॥ पजात्ती श्राणपाण नासमणे ॥ चन पंच पंच प्पिय ॥ ग विगला सन्नि सन्नीणं ॥ ३२२ ॥ श्रर्य-याहार प्रमुखना पुशल ग्रहण परिणमनहेतु जेयात्मानी शक्ति विशेषतेने पाप्ति कहिणं. त्यां प्रथम थाहार पर्याप्ति,वीजी शरीर पर्याप्ति, पीजी ईप्रिय पर्याप्ति. घदा प.प्रागनी बचाले जे पर्याप्ति शब्द कह्यो तेनो हेतु एम ठे के जे कोइ जीव थप यांसो मरण पामे, तोपण ग प्रण पर्याप्ति पूरण करी मरण पामे, पण ए त्रण पर्याप्ति पुरी फरया बिना कोई मरण पामेज नही. तेमाटे यहींयां इंजियपदनी साथे पर्याप्ति शन जोगे वे. चोथी मासोन्यास पर्याप्ति, पांचमी नापा पर्याप्ति,ही मनःपर्याप्ति, एस. मस्त पांति उपजयाने पद्देले समये जे जीवने जेटली पर्याप्ति करयानी ठे, ते जीव ते. टसी पाति समका करया मांडे,पनी अनुक्रमे पहेली थाहार पर्याप्ति, ते पती शरीर पानि, एम सर्व पाप्ति यथायोग्यपणे करे. त्यां श्राहार पर्याप्ति प्रथम समयेज करे, भने पानी समान पाति त प्रत्येक संख्यात समय प्रमाण अंतर मुहूर्त करे. ये- मिप र अगे बादारक शरीरयासा जीवने, एक शरीर पर्याप्ति थंतरमुहूर्त होप, भने धोनी समम्म पर्याप्ति एकेके समय होय. एवं सर्व मसी अंतरमुहूर्त्त प्रमाण पर्या- मिशार जागी थाटीपां एडीने पार पयांप्ति होय, अने विकसंडीने नापा सहित पांच पर्याप्ति रोग नपा शगंही गंमृमि पंचंडी तियंच तया मनुप्यने एक मन विना पांच प पनि होय, रयां मंत्रिम गरस जे समुप्रमाद थाहार निमित्त मुख ऊघाडे , ते मादार गंदा जापा, पर मन समजवू नहीं. कमर्क, असंझीने पांच पर्याप्ति कही है, परंतु गंमृनिंग मनुष्यने प्रा पर्याप्ति संजये. श्रीपनयणामां एम कर्यु के. पनः "मवादिनमा ए वचन यकी कदाचित् चार पर्याप्ति संनये, परंतु नापा पर्याप्ति मोदी मनदी. पी मंही पंचद्धी गर्न तयंच तथा मनुष्य तथा देव भने नारीने मन महिन उ पानि जाणवी. जे पोताने योग्य पर्याप्ति पूरण फरया: दिना Eri मरवा, ने यायनी प्रणा पानि पुरी करी परनवायु, यंधकरी संबर मुर्म सारा जीवन मरण पानेः ॥ ३१२ ॥ । हवे पोमिनुं खाण कद वे. ॥ मंदारमारिदिय ।। नमाम यक मणानिनियत्ती दो- मजद विधान करा पक्ष्मान पानी ॥ ३१३ ॥ , .
संग्रहणीसूत्र. १७ अर्थ- श्राहार, शरीर, जिय, जयास,बचन यने मन एनी निप्पत्ति के निप्पति होमजद लियाज के जे पुशल यकी हाय , ते पुजलने थाहाराविकनी निप्प- तिप्रत्ये जे करण एटले जीव संबंधि शक्तिविशेष ते पर्याप्ति कहीएं. ॥ ३१३ ॥ ॥ इवे जीवने दश प्राण स्वरूप वखाणे ते. ।। पण इंदिय तिबलू सा ॥ साफ दस पाण चन व सग अछ। गति चनरिंदीणं ॥असन्नि सन्नीण नव दसय ॥ ३१४ ॥ अर्थ-स्पर्शन, रसन, प्राण, चनु, अने श्रोतरूप पांच इंचीड, थने मनोवल, वचनवल अने कायवक्षरूप त्रण वल, नवमो श्वासोश्वास, अने दश, आग्रुप्य ए सर्व मली दश प्राण होय, जेने धारण कयां यकी प्राणी कहिएं. अने जेनात्री विठोड्यां का जीव मरण पान्यो एम कहिए. ते एकेंजीन चार प्राण, वेंजीने व प्राण, तेंडीने सात प्राण, चारेंडीने थाउप्राण, श्रनंजी संमृतिमने नव प्राण, सां संमूर्तिम पंचंडी तिर्यचने नत्र प्राण, यद्यपि संमू- लिम मनुष्य पण असंत्री मांहे ते. परंतु प्राण यात्री संमूर्विम मनुष्यने सात अथवा थार प्राण होय, अने संझी गर्नज पंचेंत्री तिर्यंच तथा मनुष्य वक्षी देवता बने नारकीने दश प्राण पूरा होय. ॥ वे ए ग्रंथ ज्यांची जबरी जेलणी कीयो ते स्वरूप कहे .॥ संखित्ता संघयाणी॥ गुरुतर संघयणि मचउँ एसा ॥ सि- र सिरि चंद मुर्णिदेण ॥ निम्मिया अप्प पढणहा ॥ ३२५॥ अर्थ-प्रथम श्रीजिनन गणि क्षमाश्रमणे बुद्धिकप मंये समस्त सिद्धांत मयन करी संक्षित संग्रहणी कीधी, ते संघयणी मृलगाया तथा अनेरी प्रक्षेप गाथाए करी वधति वधति बारमें गाया पांच गाथा प्रमाण गुत्तर एटल्ले महोटी य. ते मोटी संघयणीने प्रमादी जीव नएता श्रको थालस करे, तेमाटे ते गुन्तर संघयणीना मद्य के मध्ये धकी श्रर्थ नकरीने ह्रसोरागठना शृंगार श्री श्रीचंड मुरिएं एसा के० ए पूर्वे बखाणी एवी जे संग्रहणी ते शान्त्रांतरना अर्थ एकता करीने सखित्ता के संक्षेपे थोडा सूत्रमांई संग्रहीन तेनो घणणे अर्थ समजाय एत्री नवी करी वे. थने जे मूल संघयणी ठे, ते सूत्रे महाटी वे. तेनो विस्तार पामला सर्व अर्थ ग्रहण करनारना मनमा तुरत संग्रह कयो जाय नन्त्री तेमादे थप्पडणमा के पाताने नावाने अर्ष एटले पोतातुं यहंकार मृकी शिप्य जणवाने देते न कयं पण पोताने हेत ए संग्रहणीनी निम्मया के निर्मित एटले रचना कीधी. महोटी संघवर्ण। जएतां २७३ संग्रहणीसूत्र. श्रने घणो काल लागे, अने ए संक्षेप संग्रहणी नणतां गुणतां बखत थोमो लागे, कार्य घणो सरे, ए प्रयोजने शिप्य जणता थका पण पोताने पुण्य थाय थने अप्पप- ढणा एवं पण पाठ का. संखित्तयरीनश्मा ॥ सरीर मोगोहणाय संघयणा ॥ संन्ना संठाण कसाय लेसिदिय समुग्घाया ॥ ३१६ ॥ दिछी दसण नाणे ॥जोगु वजेगो ववाय चवण हि ॥ पत्ति किमादारे ॥ सन्निगई रागई वेए ॥ ३१७ ।। अर्थ-संखित्तयरी उश्मा के संक्षिप्ततर एटसे अति संक्षेप संग्रहणी ए चौबीस शरीरादिक छारे करी कहे . तेमां एक ओदारिकादिक शरीर पांचवीनुं श्रवगाहना ते शरीरनुं प्रमाण एटले देवता, नारकी, मनुष्य भने तिर्यचर्नु पूर्वोक्त देहमान; श्रीजु वनस्पननाराचादिक व संघयण; चोथु थाहार संझादिक चार संझा; पांचमुं सम- चौरंसादिक नेदे जीवनुं संस्थान, तथा परिमंगल वृत्त निरंस चरंस ने घायत ते दीर्घरूप पांच भेदे अजीव संस्थान व क्रोधादिक चार कपाया सातमुं कृतादि अन्य संबंधि आत्मानो शुभाशुन्न परिणाम जे लेश्या ते जंबुफल खादक - पुरुषना दृष्टांते करी उ नैदे जाणवू; अाउमं कर्णादिक पांचे प्रकारे इंसा; नवमुं समुद्घात बै नेदे, तेमा वेदना, कपाय, मरण, वैक्रिय, तेजस श्राहारक, ने केवली, ए सात जीव- समुद्घात कहिए, अने अजीवसमुद्घात ते अचित्तमदास्कंध केवलीसमुद्घातनी परे श्रावे समए लोके व्यापे, ए चे प्रकारना समुद्घातना बे हार जाणवा; अगीवार मिथ्यादृष्टी, सम्यकदृष्टी ने मिश्रदृष्टी, पत्रण दृष्टी; पारसु चछ, अचा, अवधि ने फेवस, ए चार प्रकारे दर्शन; तैरमुं मत्यादिक पांच प्रकारे ज्ञान; चउदमुं योग वीर्य उत्साह पन्नर भेदे होय; पनरमुं वार प्रकारनो उपयोग; सोलमुं उपपात ते उपज सत्तर, चवन ते चय; अढारमुं आयुष्यनी स्थति उगणीशछ प्रकारनी पर्याप्ति धीशमु किमाहारे के जीव केवी रीते आहार करे; एकवीश, दीर्घकासादिक अप संहावावीशमुं गति; घेवीश, श्रागति; चोवीशम पुरुष, स्त्री ने नपुंसकरूप त्रय वेद; एम चोवीश झाररूप संक्षिप्ततर संग्रहणी वखाणी. मखहारि हेम सूरीण ॥ सीस लेसेण विरश्य सम्मं ॥ “पा- गंतरे" ।। सीसखेसण सरिणारहियं ॥ संघयणि रयण मे- चं॥नंदजजा वीरजिण तितं ॥३१॥ महधारीगठीप श्रीहेमचंप्रसूरि तेना शिप्यमांहे सब लेशसमान एका लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. १७३ श्रीचंधसूरि तेणे संघयणी रयणमेयं के आ ग्रंथ जे संघयणरूप रत्न ते रहियं के रच्यु. अथवा हेमचंबसूरिना शिष्ये लव लेश एटले संदेप माने सम्मं के सम्यक्- प्रकारे रच्यु. एम पण वीजो अर्थ थाय . ए ग्रंथ ज्यांसुधी श्रीमहावीर जगवंतनुं तीर्थ ते त्यांसुधी नंदो एटले साधु साधवी श्रावक श्राविका जणता समृद्धि पामो, ए प्रांत मंगल ते. शहां केटलोक गाथार्थ थकी समजजो, केटलोएक यंत्र थकी सम- जजो, केटलोएक गुणाकार नागाकारे करी समजजो, गुरुमुखे जेणे जेवो संघयणीनो अर्थ लीधो होय तेणे तेवो ए उपरथी संजारवो.ए सर्व धर्मध्यान- बालेवन नेद ठे, चित्त स्थिर करण कर्मदय हेतु वे तेमाटे जव्यजीव शुनप्रकृति वांधे. ॥ ३१ ॥ ॥ इति श्रीचंदसूरि रचित श्रीलघुसंग्रहणी सूत्र वालाववोधसहित समाप्तः ॥ ॥ श्रीपार्श्वनाथाय नमः ॥ अय श्री रत्नशेखरसूरिकृत लघुदेवसमासप्रकरण वालावबोधसहित प्रारंनः वीरं जयसेदरपया पहियं पणमिकण सुगुरुं च ॥ मंत्ति ससरणहा ॥ खित्तवियाराणु मुनामि ॥१॥ श्रर्थ-ग्रंथकर्ता श्रीरत्नशेखराचार्य एम कहे ते के हुं वीरं के श्रीवर्धमानखामिने, ते केवावे तोके-जयसेदरपयपहियं के जगत्तुं शेखर एटले लोकनुं श्रय एवं जे पद एटले स्थानक त्यां प्रतिष्टित ठे,अथवा वीजो अर्थ जगत्शेखरसूरि तेनां पटनेविपे प्र- तिष्टित एवा श्रीवत्रसेनसूरिने एटले श्रीवीरपरमात्मा तथा गुरु जे श्रीवज्रसेनसूरि ते प्रत्ये पण मिळण के प्रणाम करीने एटले नमस्कार करीने खित्तवियाराणु के क्षेत्रवि- चारना अणु एटले लेश प्रत्ये मंत्ति के हुँ मंदमति एटले मूर्ख हुँ एमाटे ससरणहा के० पोताने संचारवाने अर्थ लुगामि के कहीश. पण पंमित पुरुषोने मादे नहीं ॥१॥ ॥ तेमां प्रथम विठादेत्रनेविपे छीपसमुज्नु सामान्यपणे मान कहे ठे. तिरिएगरखित्ते । असंखदीवो दहीन ते सवे ॥ ज- हार पल्लिय पणविस कोडाकोडी समयतुल्ला ॥२॥ अर्थ-तिरि के त्रिठो जे एगरखित्ते के०एकराज क्षेत्र ठे,तेनेविपे सवे के सर्वश्रसं- खदीवोदहीन के असंख्याता द्वीपसमुह ते. ते के० ते असंख्याता प्रमाण कहे ठे.- जहारपलियपणविसकोडाकोडी के पचीस कोमाकोडी उझार पस्योपमना समयतुल्ला के जेटला समय थाय, तेने तुल्य एटले तेटला छीपसमुख वे. -- र ४.४२.६५.३... पटसा गम म्यंग याय, ने वसी चार कोश एक पोज- पुदि कद्दे वे.शर शुचि गुणी वारे उत्सेधांगुस प्रमाण रोमना संग सर्व मसीने पाप. तमाद एने चोवीश गुपा करिएं तेवार ५०३३१६४७ पांच कोटी प्रण साया- जानी चार पुजी करतां २०१३२३याएर यीश कोटी तर लाख वीश हजार पाच नया साय. तशा वेदनार धनुष्य पक कोशमां याय , माटे पने वे सहर मार CEETरायन परमा पटमी कोटियने मनावीश साप त्रीशइजारा 3.निदर्गा पाय. पर्य! एक योजन प्रतरनी प्रांगण समपरंसकर รุชชู लघुदेवसमासप्रकरण. ॥हवेस्थूल उद्धार पढ्योपम विचार विशेषसंप्रदायोक्त प्रथमस्थूलाणुनी कल्पना कहे ।। कुरु सग दिणावि अंगुल ॥ रोमे सगवार विहिय अखं- डे ॥ बावन्नसयं सहसा ॥ सगनवई वीस लकाणू ॥ ३ ॥ अर्थ- कुरु के देवकुरु भने उत्तरकुर-तेनो उपन्यो जे सगदिणावि के सात दिव- सनो घेटो तेहनो अंगुल के उत्सेधांगुल प्रमाण जे रोम, तेहना सगवार के सात पार अडखम के थाउ थाउ खंड करीएं, तेवारे वीसलकाणू के वीश लाख श्रशु, सगनयईसहस्स के० सत्ताणुहजार, सयं के एकसो थने उपर वावन्न के० वाचन-एटसा रोमना खेम थाय. ते श्रावीरीते. प्रथम श्रा, वीजीवार श्रावने आठे गुणतां चोत्तर घाय, श्रीजीवार योसपने थावे गुणतां पांच ने पार थाय, चोथीवार पांचसे वारने या गुणतां चार हजार ने उन थाय, पांचमीवारे चार हजार ने श्राठे गुगता पनीश हजार सातसें ने यमशव थाय, वनीवारे तेने पावे गुणतां ये लाख यासर एजार एकसो ने शुमालीश याय, सातमीचार ए श्रांकने थारे गुणतां वीश सात सगाए हजार एकसो ने यायन एटली संख्या याय, ए प्रमाणे पूर्व जे रोमना संड फामा, रोगनुं जे पदा-तेने विपे संग्यातपणुं देखाड्युं ॥३॥ ॥ एये थसंग्यातपणुं देखाडयाने माद सूक्ष्म खमनी कल्पना कहे .॥ ते धूला पढे विदु ॥ संखिजाचेवढंति सवि ॥ ते इपिक असंखे ॥ मुदुमे खंडे पकप्पेद ॥४॥ थर्प-ते पृष्ठ के० ते पूर्व कला जे घूस पट महोटा रोमना संग-तेणे करी जेने पार को प्रमाण , एषो समयत्त जे पल्लेबिटु के. कुते नस्योको-तैनेवि सनेवि मग पर पेय के निश्चय करीने संखिजा के संन्याताज टुति के होय. ते यी सान सत्ता हजार एकसाने यात्रन थाय. थने चोयीश उत्सेधायुसे एक हार भाजार ने बताश याय. थने चार दाये एक धनुष्य थाय, तेमाटे ए ?
, लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. १७५ ए राशीने एहज आंकसाचे गुणीएं तेबारे २५ए४,७३३७५३, ६५४०५६ए, ६०००० पच्चीसे ने चोराएं कोमाकोमी कोमी, तथा सात लाख तेत्रीश हजार श्रावसे त्रेपन एटली कोमाकोडी अने पांसव लाख चालीश हजार पांचसे श्रगणोत्तर कोमी, तेना उपर साठ लाख, एटला रोमखम बजरंस प्रतर योजनमां थाय. पठी जेवारे ए योज- ननुं धन करीएं तेवारे ए आंक एहज आंकसाथे गुपीएं तेबारे ४१७७०४७६३,२५७७२५७, 9३५,४४२५६००,10OUD एटले एकतालीश कोटिकोत्तेर लाख चार हजार सातसें त्रेस कोडाकोडी कोमाकोडी, तथा पचीश लाख अधाशी हजार एकसो ने श्रावन कोकाकोडी कोडी, तथा वेतालीश लाख सित्तोत्तर हजार आठसे पिस्तालीश एंटली कोकाकोडी, अने चुमालीश लाख पचीश हजार ठसें एटली कामी, ए चउर- सघन योजन करीएं, तो तेमां एटला रोमखम थाय. हवे चनरंसघन पट्यतुं जेबारे वाटर्बु पत्य करीएं तो ए चरंस घनयोजननो श्रांक जंगणीश आंके गुणीएं त्यारे पए३२५१५१७५०१०१२ए०६३वण्Youravo एटला यांक वाय. वली ए यां- कने चोवीश नागे वेहेंचता ३३०७६२१०४,२४६५६२५,४२१एए३०,ए७५३६००, DDUDDHA तेत्रीश कोमी सात लाख बासठ हजार एकसो ने चार कोमाकोमो कोडाकोमी, चोवी- शलाख पांसवहजार उसे ने पचीश एटली कोडाकोमी कोडी, तथा वेतालीश लाख जंगणीश हजार नवसे ने साठ एटली कोमाकोडी, तथा सत्ताणु लाख त्रेपन हजार ने उसे कोडी एटली वाटला घनयोजन पट्योपमनेविपे सर्व स्थूल रोमखमनी संख्या होय. तेमाटे ए संख्याता कह्या. हवे असंख्याता करवामाटे कहे . ते के ते पूर्वोक्त रोमखंड तेना शकिक के एकेका खंगना असंखे के असंख्याता खंम मनसाये क दिपएं; तेबारे असंख्याता सूदमरोमाणु थाय. ॥४॥ ॥ हवे असंख्याता सूमरोमखंडने पक्ष्योपमपणुं कहे 2. ॥ सुहमाणु निचियनस्से दंगुल चनकोस पलिल घणवढे ॥ पइसमयमणुग्गह, निध्यिमि न-हार-पहिल जति ॥ ५॥ अर्थ- सुदुम के सूक्ष्म, अणु के परमाणु-तेणे करी निचिय के नरेलो एवो- उस्सेहंगुल के उत्सेधांगुलने प्रमाणे करी चउकोस के चार कोशनो पति के पल्यो. पम ते घण के निविड बट्टे के वर्तुल एटले गोलाकार एवो जे पल्योपम तेने पश्स- मय के प्रतिसमये एकेक रोमाणुने अनुग्रह के० ग्रहण करीने निहियमि के निष्टां- गत ते निर्लेप करे ठते एटले खाली करे ते उद्धारपलिजत्ति के एक कार पल्यो- पम थाय. इति उच्यते. एने पवनी उपमाए कह्यो माटे पक्ष्योपम कहीएं. अहींयां पथ्योपम ठ प्रकारना . एक उद्धारसूम, वीजुं उधारवादर, त्रीजु अझासूक्ष्म, चोयुं सखे ठे. याचरणवठगंधे ॥ उप्पल तिलएयपनमनिहिरयणे ॥ वासहर दहन । माई॥ पसठ वटुण जेनामा ॥२॥ तन्नामादीचुदही इत्यादि तहा के० तथा तिपको हीपते, ते प्रकारे वीजा असंख्याता जंबुद्धीपो ठे. तथा समुमोठे. एटले सुरवराव वीप थने समुमोठे. ते सुरावजाससुधी जाणवा. पठी वली जंबुद्धीप घु. ने सुरावनाससुधी थसंख्याता छीपसमुज. एम असंख्यातिवार करता २७६ लघुनिसमासप्रकरण. झावादर, पांच, क्षेत्रसूक्ष्म, थने पहुं क्षेत्रवादर, पद पक्ष्योपमना . परंतु श्रहीयां छीपसमुपना मानने अर्थे उकार पस्योपम से. इति.॥५॥ ॥ हवे केटलाक बीपसमुजनां नाम चार गाथाए करी कहे . ॥ पढमो जंवू ची ॥धाय संडीय पुरस्करो ता ॥ वारुणिवरो चञ्चो । खीरवरो पंचमो दीवो॥६॥ अर्थ-पढमो के प्रथम जंव के जंबुद्धीप ने, वी के बीजो धाश्यसंमो के धातकीखंग , य के वली तश्न के जोजो पुकरो के पुष्करवर द्वीप ने, चटयो के चोथो वारुणिवरो के वारुणीवर डीप , पंचमी के पांचमो खीरबरो के शीर- वर दीवो केहीपते. ॥६॥ घयवरदीवो को ॥इकुरसो सत्तमोय अहम ॥ नंदीसरोय अरुणो॥ नवमो इचाइअसंकिळा ॥७॥ अर्थ-हो घयवर के धृतवर लीप , सत्तमो के सातमो थने य के० वली श्रम मठ के थाउमो इरकुरसो के वरस अने नंदीसरो के नंदीश्वर द्वीप दे. एदसे सातमो चरस बने थाम्मो नंदीश्वर बीपले. य के वली, नवमो के नवमो अरुण के अरुण जीप ते. श्च्चा के० इत्यादिक असंस्किजा के असंख्याता कीपो ठे. 130 सुपसत्वहुनामा ॥ तिपडोयारा तदारुणाईया ।। शंगनामेविअसंखा ॥ जावय सूरावना सुत्ति ॥७॥ थर्थ-सुपसठवतुनामा के सुप्रशस्त वस्तुना नामे छीपसमुझोठे. यदाह जे कारण माटे श्री संग्रहणी मध्ये धारण वगंधे इत्यादि गाथा कहेली . ते गाथा यारा के त्रिप्रत्यावतारा एवा अरुणया के अरुणादि छीप ते. यथा अरुषः अर पपर, थने थरुणवरावनास, ए प्रकारे एकका नाम पत्रण प्रण नामो डे; तेया गनामेवि के एकेकानामे करी पसंखा असंख्याता डीपो . जेम एक जंयुः Bikanır. लघुदेवसमासप्रकरण. २७७ असंख्याता वे. तथा एकेका नाम, जे वाहुल्यपणुं एटले त्रिप्रत्यावतारपणुं वे, ते जाव के० यावत् एटले ज्यांसुधी य के वली वेला सुरावनासुत्ति के सुरावनास छीप तथा सुरावनास समुझ ठे, ते त्रिप्रत्यावतारे सुरवरावनास हीप अने सुरवरावनास समुठे त्यांसुधीज . परंतु आगल नथी. ॥७॥ तत्तो देवे नागे ॥ जके नूए सयंजुरमणे य ॥ एए पंच वि दीवा ॥ गेगनामा मुणेयवा ॥ ए॥ अर्थ-तत्तो के ततः त्रिप्रत्यावतार गणतां ठेखो जे सुरवरावनास द्वीप ठे, ते पठी देवे के देव छीपते, ते पठी नागे के नाग छीप तथा जके केए यदीप, नए के नूत बीप. व के0 वली सयंजुरमणे के स्वयंजूरमण द्वीप एए के० ए पंचवि के पांचे पण दीवा के छीपो . तथा पांच समुस्रो ठे. ते इगेगनामा के जेमर्नु एकेक नाम . एवा मुणेयव्वा के जाणवा योग्य ते. ॥ ॥ ॥ हवे केटलाएक समुजनां नामो कहे ते. ॥ पढमे लवणो वीये ॥ कालोददि सेसएसु सवेसु ॥ दीवसम नामया जा ॥ सयंजुरमणोदही चरमो॥२०॥ अर्थ-पढमे के प्रथम जंबुद्धीपने विपे लवणो के० लवणोदधि ठेवीए के बीजो जे धातकीखंड द्वीप तेने विपे कालोदहि के कालोद धि नामे समुज टे. सेसएसु के। वाकी रह्या जे सव्वेसु के सर्व समुड ते दीवसम नामया के छीप सरखां जेमनां नाम ठे एवा ते. यथा पुष्करवर दीप, त्यां पुष्करवर समुह इत्यादि. जा के० यावत् चरमो के वेसो सयंजुरमणोदहि के० स्वयंजुरमण समुझ ते त्यांसुधी जाणवा. १० ॥ हवे एक गाथाए करी समुझोना पाणीनो रस कहे ते. ॥ वी तश् चरमो॥ नगरसा पढम चज्य पंचममा ॥ ग्छोवि सनामरसा ॥इकुरसा सेस जलनिदियो ॥ १२ ॥ अर्थ-वी के वीजो कालोदधि, तन के बीजो पुष्करवर समुह, चरमो के ठेखो स्वयंजुरमण समुह, ए त्रण समुल उदगरसा के पाणी सहा ते रस जेमनो एवा वे. पढम के पहेलो लवणसमुश, वजय के० चोयों वागणीवर समुन, पंचमगा के० पांचमो खीरवर समुन, होवि के हो घृतवरसमुज पण-ए वार समुशतनामरला के पोताना नाम सदृश जेमनो रस ते एवा ने 'प्रने इस्कुरसा के० श्च जे शेखड़ी ते सहश ठे रस मनो एवासन शेष एटवे याशीना जलनिधि एटले समुझो ते. ॥११॥ , - , जोयण के० लाख योजननो वह के वतुल एटले गोलाकारे विकंनो के पहोडीद रुंदाइ पनमयेईए ॥ देसूण जोयणवर ॥ वणाहि परिमंडिय सिरादि ॥ २५ ॥ वेइसमेण महया ॥ गवरक कडएए संपरि- प्रगाए-मेमना मन्त्रि के मध्यने विर्य गणिय के गायु के मुसाहिं के मुस जैम (ចថា लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ॥ हवे हीप समुअसंबंधी विस्तारनुं प्रमाण एक गाथाए करी कहे ई. ! जंबूद्दीव पमाणं ॥ गुलजोयण सरक व विस्कंनो । लवणाई यांसेसा ॥ वलयाना गुण गुणाय ॥ १२ ॥ श्रर्थ-जद्दीब के प्रथम जंबुद्धीप , ते पमाणंगुख के प्रमाणांगखे करी . य के वली सेसा के शेप एटले वाकी रह्या जे लवणाश्या के सवणादि सदुर तया द्वीप ते ऽगुणगुणा के एक वीजा करता वयो धमणो जेमनो विन्टा ठे, एवा . ॥ १२ ॥ ॥अथ जगतीनुं स्वरूप व गाथाए करी कहे ठे.॥ चयरामहि निय निय ॥ दीवोदहिं मझिगणिय मूलादि ॥ अयादि वारस । चन्मूले उवरि रुंदाहिं ॥ १३ ॥ विचार उग विससो। उस्सेहि विनतु खनचउँ हो ॥श्य चूलागिरि कूड़ा, तुल्ल विकंन करणादि ॥ १४ ॥ गावगुचाइ तयह जाग तादि ॥ यहारसूण चजन्न, त परिदिदार तराहिंच ॥ १६ ॥ अच चवसविचर ॥ उपास सकोस कुदाराहिं ॥ पुवाइ मह द्वियदे, वदार विजयाइ नामाहिं ॥ २७ ॥ नाणामणि मय दे- इति । कयाड परिघाई दारसोदाहिं ॥ जगइहिं ते सधे ॥दी- बोददिको परिफित्ता ॥ १७ ॥ वर्ष-ए पूर्वोत. सर्प जीपसमुहते थागत कड़ी एवी जगती करी पिंट वे. ए थपनी संयंत्र यहारमी गायाए जाणयो. ते जगतो का? ते कहे है. गर्हि वनमप वे. थने नियनिय के० पोतपोताना दीवोदहि केवीप समुह एट धार योजन प्रमाण जाति मूस विस्तार में से सास योजनना जंगृहीत इन . ८ प्रमाणे मां ने कागजात सी जगति कधीयों ? यह के मनटची पी वो बार योजन , मुझे पाहि पट दिनार जमना अचार योजना तयार के ?
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. १७ए वे संदाहिं के विस्तार जेमनो. एटले उपर सांकमी वे. ॥ १३ ॥ वली जगतीयो केवी ? ते कहे . विछारग के मूल तथा उपरनो ए वे जे विस्तार, तेनो विसेसो के विश्लेप करीएं एटले अधिकामांथी उठो काढीएं वाकी जे रहे ते जगतिना जंचप- णाना यांकनी साये विजत्तु के वहेंचीएं, जे लागे थावे तेटवू चढतां खज के क्षय एटले घटे, अने उतरतां च के चय एटले वधे, ते एमके जगती मूल विस्तारे वार योजननी है; तेमध्येथी चार योजन उपरतुं काढीएं तो वाकी थाप रहे. ते श्राप योजनने उचपणाना थाठ संगाते वहेंचीएं तेवारे नाग एक थावे. ते एक योजन मूलथी उपर चढतां एक योजन जएं तेवारे एक योजन विस्तार मांहे घटे; एटले वार योजनना मृल विस्तारमाथी एक योजन घटे, एम क्रमे घटतो घटतो उपर जातां वेडे चार योजन विस्तार थाय. थने एक योजन जगतीना शिखर उपरथी उतरीएं, तेवारे एक योजन वधे. एटले उपरनो चार योजन विस्तार ठे, तेमां एक वधे तेबारे पांच योजन विस्तार थाय, एम अनुक्रमे वधतां वधतां नीचे श्रावतांतलीये वार योजन विस्तार थाय ते. यने ज्यां नाग न पामीएं त्यां मूलगी बहेंचवानी राशीना तेम अंश करीएं के जेम पूरा नाग थावे.वली जगती केवी ?श्य के० इति चूला के मेरुनी चूलिका थने गिरि के मेरुपर्वतना कूट के शिखर, तेमनी पेठे , विरकंनकरणाहिं के विप्कंन कर्ण जेमनो, एटले जेम चूलिकानुं मूल विप्कन चार योजन वे, अने उपर विष्कंन चार योजन ठे, ते चार योजन वारमाहेथी काढीएं, तेवारे श्राप उगरे. अने चूलिका चालीश योजन ऊंची ठे; ते थाउने चालीश लागे वहेंचतां नाग न आवे तो श्राग्ना तेवी रीते अंश करीएं, के जेम चालीश जागे वहेंचतां नाग पहोंचे. तेमाटे आउने पांचवार गुणीएं तेवारे चालीश थाय. तेने चालीशे नाग देतां योजननो पांचमो नाग एक थावे ते चूलिकाना मूलथी चढतां एक योजन जाएं तेवारे एक योजननो पांचमो नाग नीचे विस्तारमाथी घटे. अने उपरथी एक योजन उतरीएं तेवारे एक योजननो पांचमो नाग उपरना विस्तारथी विष्कलमांदे वधे. वली गिरि के मेरुप- वंत प्रमुख पर्वतोनो मूल विप्कंज दश सहस्र नेवु योजन थने एक योजनना यगी. यार नाग करीएं ते माहेला दशजाग एटलो मूले विस्तार दे. अने उपरनो विप्कन एक हजार योजन ठे; ते मूलविष्कलमांथी काढीएं तेबारे नवसहस्र ने नेवुथने उपर थगीयारीया दश नाग वधे, ते उंचपणाना एक लाख योजनसाथे वहेंचतां नाग न आवे, तेमाटे नाग पामवा सारूं नव हजार नेवुने अगीयारगणा करीएं, तेवारे नवाणु हजार नवसे ने नेवु थाय, तेमां मूलगा अगीयारीया दश नाग नेलतां एक लाख नाग थाय. ते उंचपणाना लाख योजननी साथे वहेंचीएं तेवारे योजननोअगीयारीयो , , ठे, तेमांथी अढार काढीएं, पाकीनाने २८० लघुदेवसमासप्रकरण. एक नाग थावे, तो जेवारे एक योजन चढतां थाय, तेवारे योजननो थगीयारी एक जाग नीचेना मूल विस्तारमांडेथी घटे. थने उपरथी उतरतां उपरना विस्तार मांहे वधे. वली यमकपर्वत, कांचन गिरि तथा कूटने पण एमज जाणवू. जेम वक्ष एवे नामे कूटनो मूल विस्तार एक सहस्र योजन , थने उपर विस्तार पांचसे योजन -ते काढतां पांचसे योजन उगरे अने उंचपणुं तो सहस्र योजन . माटे जागन श्रावे ते माटे पांचसेंने धमणा करीएं तो एक हजार थाय. ते सहस्र योजन साये वहेंचतां योजननो थर्कजाग श्रावे. ते चढतां घटे श्रने उतरतां घघे. एम समस्त ठेकाणे जाणवू. ॥ १४ ॥ वली जगतीयो केवी वे ? ते कहे-गाउगुच्चार के वे गाउनी उंची, थने तया जाग के० ते उंचपणानो बाग्मो जाग , रुंदाई के विस्तार जेनो. देसूण के० देशे उणा पुजोयण के वे योजन वर के प्रधान एवा वने वाजुए ठेवणाहि के वन जैने विपे एवी, पठमवेशए के पद्मवरवेदिका, तेणे करी परि के समस्त प्रकारे विटाणी थकी मंमिय के शोजित के, सिराहिं के मस्तक जेमनां एवी. ॥ १५ ॥ वली जगतीयो केवी वे ?-वेईसमेण के वेदिका सदृश अने महया के० मोटा एका गवरक के गोखला तेमना कमएण के वलय-तेणे करी संपरित्ताहिं के० श्रासमं. तात् वेष्टितानिः एटले चारे तरफ वींटेली . वली जगती केवी ठे ? श्रधारसूण के० श्रढार योजन ऊणो जे परिहि के० परिधि , ते चचत्त के चार जागे वह चतां जेटला योजन श्रावे तेटला योजन- दारंतराहिं के एकेका विजयादि द्वार थंतर , जे जगतिनेविपे एवी . जेम जंबुछोपनो परिधि वीखनवगादहगुण एणी गाथाए करतां त्रण साख सोल हजार बसें सत्तावीश योजन अने प्रण कोश, उपर धनुष्य एकसो थवावीश अने तेर अंगुल याय ते. तेमांची अढार काढीएं. पनी चारे नागे वहेंचीएं त्यारे उंगणाएंशी हजार वावन योजन एक कोश, पंदरसें वत्रीश धनुष्य, त्रण थंगुस अने व्रण जब एटझुं एकेका वारणानुं अंतर जाणवू. एम सवषः समुह संबंधी परिधि (१५७११३ए) योजन ठे, एमांधी बढार उणा करी चार जागे व्हेंचतां ३८५२०० योजन थने उपर एक कोश, एटयुं अंतर थावे. ते लवणस- .. मुज्नी जगतीना एकेका वारणानुं अंतर जाणवू. धातकीखमनो परिधि एकतालीश दश हजार नबसें एकसठ याजन ते. तेमांयी थहार काढीने चाकीना बारे योजन प्रण कोश एटयु एकेका धारणा-अंतर जाणवू. , श्रने 1:- लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. २७२ चार नागे वहेंचतां शशएश्६६ योजन अने त्रण कोस उपर, एटq एकेका वारणार्नु अंतर ठे. एम सर्वत्र जाणवू. ॥ १६ ॥ वली जगती केवी ठे? अहुंच के श्राप योजन ऊंचा, चउसु के चार योजन वितर के० विस्तारवंत अने पास के वेपासे सकोस के एकेका कोस सहित एवी कुछ के वारसांखनी जीत ठे जेमनेविपे एवा दाराई के दरवाजा जे जगतिने विपे ठे एवी ठे. वली जगती केवी ठे? पुवाइ के पुर्वादि चार दिशिर्डने विपे जे महिहि के महर्डिक देव के देवता तेना दार के दरवाजा, तेमनां नामे नाम से; ते नाम विजाया के विजयादि चार अनुत्तर विमाननांनामे ठे, जे जगतीने विपे एवी ते. १७ वली जगती केवी वे ? नाणा के अनेक प्रकारनां जे मणिमय के मणिरत्नो तेहनी देहली के उंबरो तथा कवाम के कमाम अने परिधा के नोगल-तेणे करीने दरवाजानी सोहाहिं के शोना ठे, जगदि के जे जगतिनेविपे, एवी जग- तीए तेसवे के जे पूर्व कह्या ते सर्व दीवोदहिणो के द्वीप समुल परिखित्ता के वींच्या ठे. ॥ १७ ॥ ॥ हवे एक गात्राए करी वेदिकाना वे वाजुना वनतुं रमणिकपणुं देखाडे . ॥ वरतिण तोरण जय , त्तवाविपासाय सेल सिलबट्टे । वेश्वणे वरमंत्र ॥गिहासणेसू रमंति सुरा ॥ २५ ॥ थर्थ-वर के पंचंजियोंने पुष्ट करवानेविपे तत्पर एवा, तिण के तृण नडादिक एवे नामे वनस्पति तोरण के वादेर दरवाजाने शोनाकारक तोरण, जय के ध्वजा, उत्त के ठत्र, वावि के वापि, पासाय के प्रासाद एटले देवोने रमवानां घर, सेल के रमवाना पर्वत, थने लिक्षवढे के० विस्तीर्ण एवा पापाणो वे जेनेविपे एवं जे वेश- वणे के वेदिकाना वेदु वाजुनुं वन-तेने विपे वर के मनने गमे एवा मंडव के जादादिना जे मांडवा तेनेविप, तथा गिद के केसीप्रमुखना जे घर तेनेबिपे, वली थासणेसू के जला वेसवायोग्य सिंहासनादि तेने विप, मुरा के देवता ते रमति के रमे ठे, क्रीडा करे ठे. ॥ १ए ।। ॥ हवे यधिकारी देव थने देवीनी उत्पत्ति कहे . ॥ इद अहिगारो जेसि ।। मुराण देवीण ताण मुप्पत्ति ॥ नियदीवोददि नामे ।। अस्संखझ्मे सनयरीनु ॥२०॥ अर्थ-इह के० ए जंहिप, लवणसमुड, धातकीखंड, तया पुष्कराम-ए. सर्व मली पिस्तालीश लाख चौजननो वृत्त विस्तारवाला मनुष्य दंत्र , तेनेविपे जे सिमु- , मुझनी जगतीना एकेका वारणानुं अंतर जाणवू. धातकीखंमनो परिधि एकतालीश २७० लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. एक नाग श्रावे, तो जेवारे एक योजन चढतां थाय, तेवारे योजननो अंगीयारी एक नाग नीचेना मूल विस्तारमांडेथी घटे. श्रने उपरथी उतरतां उपरना विस्तार मांहे वधे. वली यमकपर्वत, कांचन गिरि तथा कूटने पण एमज जाणवू. जेम वन एवं नामे कूटनो मूल विस्तार एक सहस्र योजन ठे, श्रने उपर विस्तार पांचसे योजन ते-ते काढतां पांचसे योजन उगरे भने उंचपणुं तो सहल योजन वे. माटे जागन आवे ते माटे पांचसेंने वमणा करीएं तो एक हजार थाय. ते सहस्र योजन साधे चहचता योजननो थर्डनाग थावे. ते चढतां घटे बने उतरतां वधे. एम समस्त वेकाणे जाणवू. ॥ १४॥ वली जगतीयो केवी ? ते कदेवे-गाउपुगुञ्चाइ के वे गाउनी उंची, अने तय जाग के ते उंचपणानो बानमो नाग , रुंदाई के विस्तार जेनो. देसूण के० देई उणा मुजोयण के वे योजन वर के प्रधान एवा वने याजुए ठेवणाहि के० वन जे विपे एवी, पलमवेइए के पद्मवरवेदिका, तेणेकरीपरि के समस्त प्रकारे विटार्थ थकी मंमिय के शोजित , सिराहिं के मस्तक जेमनां एवी. ।। १५ ॥ वली जगतीयो केवी ?-वेईसमेण के वेदिका सदृश श्रने मया के० मोटा पत्र गवरक के० गोखसा तेमना कमएण के वलय-तेणे करी संपरित्ताहिं के श्रासन तात् वेष्टितानिः एटले चारे तरफ वींटेलीवे. वली जगती केवी ठे? शहारसूर के श्रद्धार योजन ऊणो जे परिहि के० परिधि , ते चउजत्त के चार जागे वहे चतां जेटला योजन थावे तेटला योजन- दारंतराहिं के० एकेका विजयादि द्वार थंतर , जे जगतिनेविपे एवीउ ले. जेम जंबुछोपनो परिधि वीखनवगाददगुण एणी गाथाए करतां त्रण साख सोख हजार वसे सत्तावीश योजन अने त्रण कोश, उपर धनुष्य एकसो अनावीश श्रने तेर अंगुल थाय ते. तेमांथी श्रढार काढीएं. पनी चारे नागे वहेंचीएं सारे उंगणाएंशी हजार पावन योजन एक कोश, पंदरसे बत्रीश धनुष्य, प्रण थंगुस थने त्रण जव एटडं एकेका वारणानुं अंतर जाणवू. एम सवय : समुह संबंधी परिधि (१५७११३ए ) योजन ठे, एमाथी अढार उणा करी चार मागे वहेंचतां इएए२०० योजन थने उपर एक कोश, एटप्सुं थंतर थावे. ते लवणत: दश हजार नबसें एकस याजन . तेमाथी हार काढीने याकीना चारे १८२४३५ योजन थने त्रण कोश एटटुं एकेका पारणानुअंतर जाणवू संबंधी परिधि-ए०६०५ योजन वे, तेमाथी अढार काढीएं, भने . पाकीनाने लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. २२ चार नागे वहेंचतां ए२६४६ योजन थने त्रण कोस उपर, एटर्बु एकेका वारणातुं अंतर ठे. एम सर्वत्र जाणवू. ॥ १६ ॥ वली जगती केवी ठे ? श्रष्ठंच के श्राउ योजन ऊंचा, चउसु के चार योजन विठर bu विस्तारवंत अने उपास के चेपासे सकोस के एकेका कोस सहित एवी कुह hu वारसांखनी नीत वे जेमनेविपे एवा दारा के दरवाजा जे जगतिने विपे ते एवी ठे. वली जगती केवी ठे ? पुवाइ के० पुर्वादि चार दिशिर्डने विपे जे महिहि के महर्डिक देव के देवता तेना दार के दरवाजा, तेमनां नामे नाम ठे; ते नाम वेजाया के विजयादि चार अनुत्तर विमाननांनामे , जे जगतीने विपे एवी ते. वली जगती केवी ? नाणा के थनेक प्रकारनां जे मणिमय के मणिरत्नो हनी देहली के जंबरो तथा कवाम के कमाम श्रने परिघा के जोगल-तेणे करीने दरवाजानी सोहाहिं के शोना , जगहिं के जे जगतिनेविपे.एवी जग- जीए तेसवे के जे पूर्वे कह्या ते सर्व दीवोदहिणो के द्वीप समुल परिखित्ता के वींव्या ते. ॥ १० ॥ ॥ इवे एक गाथाए करी वेदिकाना वे वाजुना वन, रमणिकपणुं देखाडे ठे. ॥ वरतिण तोरण जय उ, त्तवाविपासाय सेल सिलवटे ।। वेश्वणे वरमंभव ॥गिहासणेसू रमति सुरा ॥ १५ ॥ अर्थ- वर के पंचेंजियोने पुष्ट करवानेविपे तत्पर एवा, तिण के तृण नडादिक एवे नामे वनस्पति तोरण के वादेर दरवाजाने शोलाकारक तोरण, जय के ध्वजा, उत्त केउत्र, वावि के वापि, पासाय के प्रासाद एटले देवोने रमवानां घर, सेल के रमवाना पर्वत, अने सिलवटे के विस्तीर्ण एवा पापाणो वे जेनेविपे एवं जे वेश्- वणे के वेदिकाना वेहु वाजुनुं वन-तेने विपे वर के मनने गमे एवा मंडव के प्रादादिना जे मांडवा तेनेविपे, तथा गिह के० केलीप्रमुखना जे घर तेनेविपे, वली यासणेसू के लला वेसवायोग्य सिंहासनादि तेनेविपे, सुरा के देवता ते रमति के एमे , क्रीडा करे ठे. ॥ १५ ॥ ॥ हवे अधिकारी देव अने देवीउनी उत्पत्ति कहे ते. ॥ इद अदिगारो जेसिं ॥ सुराण देवीण ताण मुप्पत्ति ॥ नियदीवोददि नामे ॥ अस्संखश्मे NIJO ॥ अर्थ-श्ह के० ए जंबूट्रिप, लवणसमुभ, पुष्कराई-ए सर्व मली पिस्तालीश लाख योजननो वृत्त , तेनेविपे जे ९. रिना , वे.दहिप नपा टनर दिशाप यादिर के० बाहेरथी उगिरिणो के वे पान टरटेव देव पामे पद सवेश्या के येदिका सहित दे. ते वेदिका तो जगीका २७२ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. राण देवीण के० जे देवता देवी नो अहिगारो के अधिकार ठे, ताण सुराण देवीच के ते देवता तया देवीउनी जप्पत्ति के उत्पत्ति एटले जे उपज, ते थसंखश्मे के थीयांची असंख्यातमो नियदीवोदहिनामे के पोतपोताने नामे जे कीप बने समुळे तेमांहे वार इजार योजन गया पठी असंख्यातमी सनयरीसु के खन- गरीने रिपे एटले जे पोताने नामे नगरी के तेनेविपे उत्पत्ति ॥ २० ॥ ॥ दवे जंबुद्धीपना कुलगिरि तथा क्षेत्रनो विचार कहे ते.॥ जंबुद्दीवो हिंकुल ॥ गिरीहिं सत्तहिं तदेव वासेहिं ॥ पुवावरदीदेहिं ॥ परिधिन्नो तेश्मे कमसो ॥ ॥ अर्थ-जंबुद्दीयो के जंबूलीप ते पुवावरदीहेहिं के पूर्व अने पश्चिमे दी गट खांश गया वहिं कुस गिरीहिं के ठ कुसगिरि पर्वत, तेमज सत्तहिवासेदि के सान पप एटसे क्षेत्र तेणे करी परिविन्नो के बहेंचाएलो , एटले विजाग करेखा के, रोग पं० से था देयो तथा कुस गिरी कमसी के अनुक्रमे करी तेमनां नाम पाटीय ठिप. ॥ २१ ॥ ॥ अपम कुलगिरिनां नाम एक गाथाए करी कहे . । दिमयं सिदरी मदहिम ॥रुप्पी निसढो य नीलवंतो य ॥ यादिर च गिरिणो ॥ उन विसवेश्या सधे ॥ २२॥ थप-प्रपम दक्षिषयी घुर मांडीने हिमवं के० हिमवंत पर्वत , थने उना दिशिमा सिदरी के शिखर पर्वत . यही दक्षिण दिशाए महिमवं केमहा मन , यने उनर दिशिमा सप्पी के पिपर्यंत ते. वली दक्षिण दिसाए निमा पनि, थने उनर दिशाए नीतो नीत.ta कुसगिरि पर्वत प ई लियर पर जेप्रमाणे कद्देशी ले तेम सर्वत्र ठेकाणे जाणवी. ॥ २२ ॥ । वे एक गायाप करी मान वर्ष पटो नरहेग्वयनि । भांच हेमययराम म रामय गं ॥ मकि विदेहुत्ति -अहे. प्रथम नग्नतंत्र दक्पिादित पार पत्र.नि पुगं.
लघुदेवसमासप्रकरण. २७३ वय रसवयरूवंयुगं के हेमवंत ने ए रमवंतरूपं टिक वे एटले ए वेनुं जोडलु ते ते सर वे. एटले हिमवंत पर्वत ठे ते दक्षिण तरफ . अने ऐरवत उत्तरदिशिमां वे. तथा हरिवासरम्मयागं के हरीवर्प अने रम्यकवर्ष हिकं एटले ए वेनुं जोडलु सर ने. अनुक्रमे ए वे दक्षिण अने उत्तरनेविपे पूर्वनीपेठे जाणवा. अने मझि के० मध्यत्नागे विदेहुत्ति के सातमो महाविदेह क्षेत्र . संगवासा के ए सात क्षेत्र कयां.२३ ॥ इवे एक गाथाए करी, सात क्षेत्रमध्ये व कुलगिरि तथा सातमा महाविदेह क्षेत्रने मध्यनागे मेरुपर्वत ठे, ए सात गिरिनु सामान्य प्रकारे स्वरूप कहे ते. ॥ दो दीदाचनवट्टा ॥ वेयहा खित्त उक ममि ॥ मेरू विदेह मझे ।। पमाण मित्तो कुलगिरीणं ॥ २४ ॥ अर्थ- दोवेयवादीहा केचे दीर्घ एटले लांवा वैताढ्य, ते जरत, तथा ऐरवत ए वाहेरना वे क्षेत्रमा वे. अने चड के चार, वट्टा के वृत्त एटले गोलाकार वेयक्षा के वेताट्य-ते हिमवंत, एरणवंत, हरिवर्प अने रम्यक् ए चार क्षेत्रमा चार वृत्त वेताढ्य वे. ए वैताढ्य ते ते खित्तठकममि के क्षेत्रमा वे. अने विदेहमले के महा- विदेहनामध्ये वचमा मेरू के० मेरु पर्वत ठे. इत्तो के श्रहीयांथी पागल कुलगिरिएं पमाणं के कुलगिरिनुं प्रमाण कहे . ॥ २४ ॥ ॥ हवे एक गाथाए करी कुल गिरिनुं उच्चत्वादि प्रमाण कहे वे. ॥ ग दो चन सय जच्चा ॥ कणगमया कणगरायया कमसो ॥ तवणिज मुवेरु लिया ॥ वदि मद्यग्निंतरा दोदो ॥ ५ ॥ अर्थ-वहिय के बाहेरना हिमवंत अने शिखरी ए वे पर्वत गसयनचा के एकसो योजन उंचा ठे. थने मप्त के वचमांना महाहिमवंत थने रुक्मी ए वे पर्वत दोसयजच्चा के० बसें योजन ऊंचा ते. मांदेना निषध थने नीलवंत ए वे पर्वत चल- सयबच्चा के चार योजन उंचा ठे. वली पर्वत केवा ठे ? यहि के वादेरना ये पर्वत कणगमया के सुवर्णवर्णमयी ते. मन के मध्यना वे पर्वत, तेमांहे मदाहिमवंत कणग के सुवर्णनो वे, थने वीजो कमी वे ते रायया के रुपानो वे. थप्तिरा के मांनो जे निपध पर्वत ते, ते तवणिज के तपावेला सुवर्णना वर्ष जेवा रक्तवर्ष सुवर्णनो ठे, थने नीसवंत पर्वत ते मुवेनजिया के सर्वसुर्यवर्ण एट वर्य रखना थने नीले वर्ण ठे. ॥ २५ ॥ ॥ हवे ए कुलगिरि संबंधी पहोलपणं जाणवाने श्रयं करण कहे . ॥ अंग अडतीस अंका॥ लकगुणा कमिण ननय सय नइ- या ॥ मूलो वरिसमख्वं ॥ विचारं विति जुयलतिगे॥ २६ ॥ " १ , - 11 पिय तया नीवंत, तेमना प्रत्येक GH लघुदेवसमासप्रकरण. थर्थ-उगर्थका के वे श्रांक, अमअंका के आठ यांक, उतीसथंका के वनीश थांक, ए थांक दी जूदी राशीएं कमिण के थनुक्रमे करी लरकगुणा के खात्र- गुणा करीएं त्यारे प्रथम राशी वे लाख, बीजी राशी थार लाख, त्रीजी राशी वत्रीश साख, एटला याय. तेवार पठी एकेकी राशी नरयसय के एकसो नेवु जश्या के भागे वहंचीएं, ते वहेंचतां जेटला जाग यावे, तेटला योगेन मुले के० मूसनेविपे श्रने उबरि के उपर जुयसतिगे के त्रणे युगलनेवि समविचार के सरखा रूप विस्तार प्रते पामे; ए रीते विति के पंडितपुरुषो कहे . ते केम ? तो के-प्रथन राशीना वे यांक ठे,ते लाखगुणा करीएं तेवारे वे लाख थाय, ते एकसोने नेवु जागे पहेंचतां एक हजार वावन योजन अने उपर वार कला लाने; एटलो हिमवंत तथा शिखरिनो विस्तार दे, एम जाणवू. एम सर्वत्र जाणवू. हवे एकसो नेवु नागे दीए चे तेहकारण कई वे. जरत श्रने ऐरवत थकी माहाविदेहसुधी क्षेत्र तथा कुलगिरि जे ते ते वमणा बमणा ठे, तेमाटे चमणा श्रांक मांडीएं, तेनो सरवालो गणतां एकसोने नेवु थाय. ते मूलगी राशी अने भागनी राशिथी एक शुन्य टाली वहेंचीएं तो यथोक्त परिमाण साने, एटले मूलगी राशी वे साम्य ठे, तेमां एक शून्य टासवाची वीश हजार थाय, श्रने जागनी राशी एकसोने ने वे, तेमांची एक शून्य टासयाथी उंगणीशनो श्रांक रहे ते पूर्वोक्त वीस हजारने ए उगपीशनो नाग थापापं तेवार ययोक प्रमाण थाय. एम संघले ठेकाणे जाणवू. २६ ॥ तेदन पामेलो पर्वतोना विस्तारनो यांक ये गाथाएं करी कहे ते.॥ यावएदि सदसो ॥ बारकता वाहिराण विचारो॥ मनि मगाण दमुत्तर ॥ वायालसया दस कला य ॥१७॥ थर्ष-यायसहिउँ के पावन योजने करी थधिक सहसो के एक हजार पार पसा ये० यार कसा पटसे एक हजार यावन योजन थने उपर बार कसा एटसो याहि राप केध्यादेरना हिमवंत यने शिखरि पर्यतनो प्रत्येक विद्यारो के विस्तार तथा मनः मगावं के मध्य गटप्से वचैना जे महाहिमवंत यने मममी पर्वत , तेमनो प्रत्येक चिारों के विस्तार पायाससया के वेताद्धीमें दमुत्तर के दश योजन थने उपर दसपा के दशकमा थयांत ४२१० योजन उपर १० कसा . ॥२७॥ अनितराण उकाला ॥ मोख सदस्सड सया सवायाला ॥ सुतरा दस कसा सो॥२०॥ . सायासाचतासीयाज.
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. नसहित, अडसया के० श्रावसे योजन अने उपर उकला के वे कला एटले सोल हजार श्रावसे वेतालीश योजन अने उपर वे कला ते. हवे उ कुलगिरिनो सामान्य- पणे एकटो विस्तार कहे ते. चउचत्तसहस के चुमालीश हजार दोसय के बसें दसु- त्तरा के दश योजन उपर दसकला के दस कला . एटले चुमालीश हजार बसें दश योजन उपर दश कला. एटलो सर्वे के सर्व युगल त्रिकनो विस्तार . ॥ २७ ॥ ॥ हवे एक गाथाएं करी सात क्षेत्रनो विस्तार जाणवाने अथे करण कहे . ॥ इंग चल सोलस अंका ॥ पुश्रुत्त विदी खित्त जुयलतिगे ॥ विचारं विति तदा ॥ चनसहिको विदेदस्स ॥ श्ए । अर्थ-ग के एक, चउ के चार सोलस के सोल अंका के श्रांकने पुवत्तवि- ही के पूर्वोक्त विधिएं करी लाखगुणा करीएं. पठी एकसो नेवु लागे वहेंचीएं तो खीत्त जुयल तिगे के क्षेत्रजुगलत्रिकने विपे विठरं के० विस्तारप्रते विति के ज्ञानी- पुरुषो कदे वे. तहा के तेमज चनसहिंको के चोसव यांकने लाखगुणा करीएं. तेने एकसो ने नेवु नागे वहेंचतां जेटलो श्रांक यावे तेटलो विदेहस्स के महाविदेहने विपे विचारं के विस्तार थाय, तेप्रते कहे . ॥ २ ॥ ॥ हवे नाग बहेंचतां जे सात क्षेत्रनुं प्रमाण थाय ते वे गाथाएं कहे . ॥ पंचसया व्वीसा ॥ बच्चकला पढम खित्त जुयलंमि ॥ वीए इग वीस सया॥ पणुत्तरा पंच य कला य ॥ ३० ॥ अर्थ- पंचसया के पांचसं थने वहीसा के वीश एटले पांचसे ने ग्वीश योजन अने उपर उच्चकक्षा के व कला, एटबुं प्रमाण पढमखित्तजुयलंमि के पेहेलै जे क्षेत्रनुं युगल नरत तथा ऐरवत-तेने विपेप्रत्येके जाणवू, वली बीए के वीजु क्षेत्रनुं युगल जे हेमवंत तथा एरसवंत-तेदनो प्रत्येके विस्तार गवीससया के एकवीशसे पणु- तरा के पांच योजन उपर एटले वे हजार एकसो ने पांच योजन अने उपर पंचक- लाय के पांच कला एटटुं विस्तारनुं प्रमाण वे. ॥ ३० ॥ चुलसीसय गवीसा ॥ इक्ककला तइयगे विदेहि पुणो ॥ तित्तीस सदस उस्सय ॥ चुलसीया तद कला चनरो॥३१॥ अर्थ- चुलसीसय के श्राव सहन अने चारसें गवीसा के एकवीश चोजन उपर ककला के एक कला एटलो तझ्यगे के त्री. ल एटले हरिव तथा रम्यक् देवनो प्रत्येके विस्तार वे. पुणो के वली विदे विदेहने विप तित्तीस- . दीर्घ एटले सांवा ते अने दीदत्ति के दीर्घपणा थकी थालंदा के थर्म विस्तारे २६ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. सहस के० तेनीश हजार उस्सय के ठरो चुसतीया के चोराशी योजन तह के० तथा केला चलरो के चार कला एटलो सातमु जे महाविदेह क्षेत्र , तेनी विस्तार के. ॥३१॥ ॥ हवे एक गाथाएं करी ग साते क्षेत्रनो एकगे विस्तार कहे . ॥ पण पन्न सहस सग सय ॥ गुण नग्या नवकला सयलवा- सा॥ गिरिखित्तंक समासे॥जोयण लकं व पुणं ॥३॥ श्रर्थ- पणपन्नसहस के पंचावन सहस्र सगसय के सातसे गुणनऊया के नेच्या सी योजन एटले ५५तए योजन उपर नव कला के नवकला. पटj सयलवासा के । सघला साते क्षेत्र एक प्रमाण कछु. गिरिखित्तंक समासे के पूर्वोक्त पर्वत उ तथा है। सातना जे श्रांक ते समासे एटले एका कस्या उतां पुर्ण के० संपूर्ण जोयणसरकं के लाख योजन हव के थाय. ॥ ३२ ॥ ॥ हवे एक गाथाएं करी मध्यनागने विपे नरत तथा ऐरवतर्नु अई प्रमाण कहे दे. परमास सुद्द बाहिर ॥ खित्ते दलयंमि ७ सय अडतीसा ॥ तिमि य कला य एसो॥ खंड चनकस्स विकंनो ॥३३॥ श्रर्थ- वाहिर के० चाहेरना जे नरत तथा ऐरवत ए वे खित्ते के क्षेत्र, तेम प्रमाण पांचसें व्वीस योजन ने कावे ते मध्येथी पास के पचाश योज वैताढ्यना सुरू के शोधीएं, एटले काहीएं तेबारे चारसे वहोतेर योजन भने उप व कसा वाकी रहे.तेनुं दलयंमि के ई कस्ये उते ऽसय के वसें थमतीसा के थाइत्र स योजन उपर तिन्निय के त्रण कक्षाय के कला एटयु एसो के एजंग चडकर. के खंम चतुष्क एटले वे खंड मध्य नरतना थने वे खंड मध्य ऐरवतना ए चार खंडनु विकंलो के विप्कंन एटले पहोलपणुं वे. ॥ ३३ ॥ ॥ हवे एक गाथाएं करी उकुस गिरि उपर जे अह , तेनु प्रमाण कहे ते. ॥ गिरि बरि सवेश्ददा ॥ गिरिजच्चत्तान दसगुणा दीदा ॥ दीदत्ति अरुंदा । सबे दस जोयाणुबेदा ॥ ३४ ॥ थर्थ- गिरिवरि के पर्वत उपर सवेश्दहा के वेदिका सहित अह ठे. प्रद फेवा वे ? गिरिउच्चत्तान के पर्वतना चपणाधी दसगुणादीहा के० दशगण पटसे पहोता है. सवे के सर्व पद दसजायण के दश योजन उहा के बंडा है, ते केम-बाहेरना ये कुलगिरि एकसो योजनचा ते पर्वतने दश गुणा करता योजन थाय; तेमाटे ते छह सहस योजन सावा . अने सांवपणानुं अंई लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. २0७ पांचसे योजननुं पहोलपणुं ते, अने दश योजन मा; एम समस्त सहनुं मान पर्व- तने अनुमाने ठे, एम जाणवू. ॥ ३४ ॥ ॥ हवे ते अदनां नामो कहे . ॥ बदि पलम पुंडरीआ ॥ मझे ते चेव हुँति महपुवा ॥ ते गिविकेसरीआ ॥ अग्निंतरिया कमेणेसु ॥ ३५ ॥ अर्थ- वहि के वाहेरना हिमवंत अने शिखरी-ए वे पर्वत उपर पलम के० पद्म- जह, थने पुमरीथा के पुमरीक नामे अहो ते. मझे के मध्यना महाहिमवंत, थने रुक्मि-ए वे पर्वत उपर चेव के निश्चयपणे ते के ते पहेला चे जहनांजे नाम कह्यां ते नामने पाठल, महापुवा के महा शब्द पूर्व वे जेमने एवा एटले महापद्म तथा महापुमरीक एवा नामे वे अहो ते. अने अतिरिया के मांदेला निपध तथा नीलवंत ए वे पर्वत उपर कमेणेसु के अनुक्रमे तेगिविकेसरीथा के० तिगिठि थने केशरी ए नामे ए वे अहो ठे. ॥ ३५ ॥ ॥ हवे ते प्रहमा जे देवी वास करे । तेनां नामो कहे ते. ॥ सिरि लती हिरि वुही। धी कित्तीनामियाज देवी ॥ नवणवई पलि ॥ वमाज वरकमल निलया॥३६॥ थार्थ-सिरि के श्री, लली के लक्ष्मी, हिरि के ही, बुद्धी के० बुद्धी, धी के० धी,कित्ति के कीर्ति ए ले नामियाज के नाम जेमनां एवी ले देवी के देवी, ते घसे . पण ते देवी केवी ठे ?- लवणवा के जवनपति निकायनी जपनी ठे. वली केवीयो ठे ?-पतिवमाउ के पढ्योपमनुं वे थायुप्य जेमतुं, तथा बरकमलनिलयार्ड के प्रधान जे कमल-तेने विप ते निलय के वसवावें स्थान जेमनु. वली ए देवी थपरियहिता ठे. तेमां हिमवंत पर्वत उपर जे पद्मपद , तेमां श्री देवी बसे ठे, तथा शिवरी पर्वत उपर जे पुंगरीक सह ठे तेमां लक्ष्मी देवी बने ते, महा दिमवंत जे महापद्म प्रद ठे. तेमांदे ही नामे देवी बने ते. रुक्मि पर्वत उपर जे महापुंडरिक अद तेमांहे बुद्धी नामे देवी बने ठे, निपध उपर जे निमिति पद , तेमांहे धी एवं नामे देवी रने . नीलवंत पर्वत उपर जे कसरी प्रद , तमांडे कीर्ति नामे देवी बते . एव देवीनां नान दायां ।। ३६ ।। ॥ ट्वे देवी ने बसवाना कामस प्रा कई . ॥ जबुवरि कोसगुचं ॥ दद्दारिकर खविन्नारं ॥ वाहिति विवरई॥ कमलं देव नपर . . ចុច लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. थर्थ-ते श्री, लक्ष्मी प्रमुख सर्व देवीनां कमल जलुवरि के पाणी उपर कोस पुगं के वे कोस उच्च के उंचा ठे, अने दहविठर के जहनो जे विस्तार तेनोपण- सयंस के पांचसंमो जाग विद्यारं के एटलो विस्तार ठे. तथा पद्म अने पुंमरीका हमाद कमलनो विस्तार एक योजन ठे, महापद्म अने महापुमरीक अहमांहे वे योजन कमलनो विस्तार , तिगिछि अने केसरी प्रहमांहे चार योजन कमसनो विस्तार जाणवो. वाहिल्लि के कमलनु जे जामपणुं , ते विवरजं के विस्तारपी यर्थ प्रमाण ठे, एट थर्ड योजन, एक योजन, अने वे योजन, ए अनुक्रमे कम पर्नु जाडपाणुं जाणवं. एवी रीते मूलगा देवीना कमसनो विस्तार तथा जामपणु कथु.३७ ॥ हवे कमलनो वर्ण कहे ठे. ॥ मृले कंदे नाले ॥ तं वयरारिक वेरुलियरूवं ॥ जंवू- गाय मत तवणि, ऊ वहिदलं रत्त केसरयं ॥ ३० ॥ अर्थ- मूले के० मूसनेविपे, कंदे के कंदने विपे, नाले के नासनेविपे तं के फमत, ययर के० पसरलमय, थरिह के अरिष्टरत्नमय, थने वेरुवियरूवं के वेड परमापर्नु अनुक्रमे ते. यबरन उज्वल धणे, थरिष्टरत्न श्यामवर्णे अने वेडुर्यरत्न नीव- परों के पसी ते कमल केयां ? जबणय के रक्तवर्ण सानु तेहना मन्स के मदि खां दस फे० पत्र है, यने यदि के बारनां दस के० पत्र ते तवणित के ता पेसा माना जया पीतवर्षे बली रत्त के राता केसर के कमसमांदेखा तंतु जेदनशिप, एयां ते कमस ठे. ॥ ३० ॥ ॥ ये कगत मध्येनी फर्षिका, थने श्रीदेवीने वसयानुं नयन तेनु प्रमाण कहे ठे। कमत पाय पिडु दु, च कपगमय कणिगोवरि जवणं ॥ अक्षेग कोस पिद्दी, द चदसय चाल धणुहुचं ॥ ३५ ॥ वर्ष- कम के कमझनो जे विस्तार एक योजन, वे योजन, तया चार योज सैटर्नु थपिदुत के पदोसपणु, कमानी कणिकाने विष ने पाय के फाइना विस्तारनी जे चायो नाग ते एम के पायोजन, थई योजन, अने ए पोजन-पटयु प्रमाप यनुकम कमानी काणगमय के कनकमयकर्णिकार्ड-तेमनुंड ऐः टंचा, ते कालिग के कर्णिकाने गरि के उपर श्री देवीनुं जयणं के नाम ३. ने मान के हैं ? य के बडधो कोस के० गाव पिटु के पहोवू दे था एरोम के एक कोम दीद के दाव पटले सांय ते. वक्षी ते जवन फैq है ? तो के बादमें ने दार याप्त का पानी धाक धनुष्य ठे, उयं के संचा हुँ, ५ . ५॥
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. २७॥ पश्चिम दिसि विणुधणु पण ॥ सउच्च टाइज सयप्पिङ पवेसं ॥ दारतिगं श्द लवणे ॥ मझे दददेवि सयणिज॥४॥ अर्थ-पहीम के पश्चिम दिशिने वर्जीने शहनवणे के आ श्रीदेवीना जवननेविपे उत्तर, तथा पूर्व, तथा दक्षिण, ए त्रण दिशिमां धणु पणसय के पांचवें धनुष्यना उच्च के उंचा अने अढाइ सय धणु के अढीसें धनुप्यना पिडु के पहोलपणा, पवेस के प्रवेश एटले माहे पेसतां अढीसें धनुष्यनुं पहोलपणुंठे जेमनु, एवा दार- तिगं के त्रण दरवाजा त्रण दिशिनेविपे जाणवा. ए मूल कमल त्रण बहना कह्यां. तथा ते नवनना मले के मध्य जागे दह देविसयणिज के अहदेवी जे श्री अने लक्ष्मी प्रमुख तेनां सुवा योग्य स्थान ठे. ॥ ४० ॥ ॥ हवे परिवारनां कमल कहे .॥ तंमूल कमल म-६, पमाण कमलाण अडदियसएणं ॥ परिखित्तं तन्नवणे, सु नूसणाईणि देवीणं ।। ४१ ॥ अर्थ-तंमूलकमलमद्ध के ते प्रथम कडं जे मूलकमल तेथी अर्के प्रमाणे जे अमहिय के श्रावे अधिक एवा सएणं के सो-एटले एकसो ने श्राप कमलो तेणे करीने ते मूलकमल जे ते परिरिकत्तं के विटेवं . ते जेम गढे करीने नगरी विटा. यली होय ते तेम जाणवू, तलवणेसु के ते कमलनां जवनोनेविपे देवीणं के देवी- जैनां सु के जला नूसणाईणि के बाजरणादि वस्तु रहे ते. ॥ ४ ॥ मूलपनमाज पुचिं ॥ मदयरियाणं चनएह चल पउमा । अवराइसत्त पनमा ॥अणियादिवईण सत्तएहं ॥४२॥ अर्थ- मूलपउमाज के मूलकमलथी पुचि के पूर्वदिशिएं महरियाणं के मह- कि जे म्होटी चउण्हं के चार देवी तेमने सर्वने वसवाना चज के चार पउमा के कमल ठे. अने अवराक्ष के पश्चिम दिशिमां श्रणिया हिवक्षण के० अनिकाधि- पति तेना एटले अनिक जे कटक इण एटले तेना अधिप एटले स्वामि सत्ताएहं के सात , तेमने वसवा योग्य सत्त के सात पउमा के कमलो ते. ॥ ४२ ॥ वायवाश्सु तिसु सुरि ॥ सामन्न सुराण चन सहस पनमा ।। अ दस बार सहसा ॥अग्गेयाश्सु ति परिसाणं॥४३॥ अर्थ- मूलगा कमलश्री वायवाइसु के वायव्यादि जे तिसु के व्रण ते केइ ? ते कहे . वायव्य कोण, तथा उत्तरदिशि अने ईशान कोण-ए त्रणे दिशाने विपे सुरि के देवीसंबंधी जे सामन्नसुराण के सामानिक देवता, तेमनां चउसहस के० , - रए लघुदेवसमासप्रकरण. चार सहस्र पठमा के कमल , तथा अग्गेयाश्सु के थामिकोणे यह कं० श्रात सहस्र, दक्षिण दिशिएं दस के दश सहस्र, तथा नेईत्यकोंणे वारसहस के बार सहस्र कमल के. ए सर्व कमल ते ते थनुक्रमे तिपरिसाणं के थादि, मध्य, थने अंत एत्रण परखदा तेनेविपे वेसवायोग्य जे देवता, तेनां वे ॥ ३ ॥::: श्य बीय परिकेवो ॥ तइए चनसुवि दिसासु देवीणं ॥ '. चन चन पनमसहस्सा॥ सोल सहस्सा यरकाणं ॥४॥ अर्थ- इयवीय परिकेवो के इतिहितीय परिक्षेपःकथितः एटले ए दिशि विदि शिना जे कमल कह्या ते मूलगाकमलनो वीजो परिक्षेप एटो :यलय जाण- हे। तइए के त्रीजा वलयनेविपे चसुवि के चार एवीयों पण दिसांसु के जे दिशा है, ते दिशाउँनेविपे देवीणं के श्री, लक्ष्मी प्रमुख देवीनां सोल सहस्सायरस्कार्य । के सोल सहस्र थात्मरक्षक देवता , तेमने वसवानां चयनपतमसहस्सा के । चार चार सहस्र कमल एकेकी दिशिएं ठे. ॥ ४ ॥ अनिङगाइ तिवलए ॥ उतीस चत्ताऽडयाल लकाई.॥ शंग कोडि.वीस लरका ॥ पन्नाससंदस्स वीससयं ॥ ४५ ॥ थर्थ- अजिजेगा के कह्या कार्यना करणहार एवा देवताउँनां जे.कमल ठे, ते कमल तिवलय के प्रण वलय-एटले चोथो, पाँचमो, तथा हो ए त्रण वलयने विष ठे ते कहे . चोथा वलयनेविपे उतीसलका के वनीश लाख कमल , तथा पांचमा वलयनेवि चत्तालको के चालीश लाख कमल , तथा हा वलयनेविपे श्रमयाललरका के थडतालीश लाख कमल , एम अनुक्रमे वे. हवे ए सर्व कमलनी संख्या एकठी कहे ते. इगकोडी के एक कोडी, वीसलका के वीश लास्त्र, पन्नास सहस्स के पचाश हजार ने वीससयं के एकसो ने वीस. ए सर्व कमल जंक्षानी पेठे पृथ्वीकायना पुजलना जाणवां. ए सर्व कमलना थाकारे ठे, माटे एने कमल कहीने बाखण्या . ए जेम पद्माहादिकनेविप कमलनो परिवार चखाण्यो , तेम वीजा अहने विपे पण एमज परिवार जाणवो. ॥ ४५ ॥ ॥हवे अदनां पारणां वखाणे वे.॥ पुद्यावर मेरुमुहं ॥ उसु दार तिगंपि सदिसि दहमाणा ॥ असीइनांगपमाणं ॥ सतोरणं निग्गनश्यं ॥४६॥ अर्थ-उसु के हिमवंत तथा शिखरी ए वे पर्वतो उपर पद्म तथा पुंडरीक ए चे अदने विषे पुपावरमेरुमुद के० पूर्वदिशि थने पश्चिम दिश, तथा एक मेरुपर्वतने लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. २२ सन्मुख दारतिगंपि के एत्रण द्वार ते, ते वारणां पण सदिसिदहमाणा के स्वख- दिशिहना मानधी, असीनागपमाणं के एंशीमे नाग प्रमाणे ठे. ते केम ? तो के-अदनो जे विस्तार पांचसे योजन पूर्व अने पश्चिम दिशिएं वे ते एंसीमे जागे वहेंचीएं तेबारे सवा व योजन आवे; तेमाटे पूर्व अने पश्चिमनां वारणां अहनेविपे सवा ठ योजन पहोलां वे. अने. मेरुसन्मुख हजार योजन जह ठे ते एंसी नागे वहें- चीएं तेबारे साढावार योजन जागे श्रावे, तेमाटे मेरुसन्मुख अहना वारणांसाढावार योजन पहोलां एम जाणवू. वली ते द्वार केवां वे ?-सतोरणं के तोरणसहित वे. वली केवां ?-निग्गायनश्यं के नीकली वे नदी जे वारणांथी, एवां वे ॥ ४६ ॥ जामुत्तर दारगं सेसेसु दहेसु ताण मेरुमुदा ॥ सदि- सि ददा सिय नागा ॥ तय माणा य वादिरिया ॥ ४ ॥ अर्थ- सेसेसु के शेप वीजा चार अइनेविपे जामुत्तर के दक्षिण अने उत्तर दिशाए दारगं के वेवे वारणां . ताण के तेमना मध्ये जे मेरुमुहा के मेरु सामां वारणां ते ते वारण सदिसिदहासियत्नागा के स्वदिशिलहना एंसीमे जागे ठे. जेम महापद्म तथा महापुंमरीक ए वे उह मेरुदिशि सन्मुख वे सहस्र योजन वे, तेमना लांवपणाने एंसीनागे वहेंचतां पचीश योजन श्रावे, तो जे मेरु सन्मुख धारणं , ते पचीश योजननुं वे. अने वाहिरिया के वाहेरनां दक्षिण तथा उत्तर सन्मुख जे वारणां वे ते तयज्ञमाणाय के मांदेला मेरुसन्मुख वारणाथी अर्धमाने एटले साटावार योजन प्रमाणे . वली ए रीते तिगिठि तथा केशरी अह मेरुदिशि लांवा चार हजार योजन , ते एंसी नागे वहेंचता पचाश योजन प्रमाणे मेरु सन्मुखनुं चारणं वे, थने दक्षिण तथा उत्तरनां जे वारणां वे, ते मांदेला वारणाथी अर्ड एटले पचीश योजन प्रमाणनां ठे. पण एटबुं विशेष के ते सर्व अहनां वारणां जे , ते तोरण तथा नदीएं सहित एम जाणवू. ॥ ४ ॥ ॥ हवे ते वारणांथी जे नदी नीकली ते तेहनां नाम कहे ते. ॥ गंगा सिंधूरत्ता ॥ रत्तवई वाहिरं नइचजकं ॥ वहि दह पुवा वरदा, र विचरं वद गिरि सिहरे ॥४॥ अर्थ- गंगासिंधू के जरत क्षेत्रनेविपे गंगानदी तथा सिंधूनदी है; अने ऐरवत क्षेत्रने विपे रत्तारत्तवई के रक्तानदी तथा रक्तवती नदी के. ए वाहिरं के वादेर रहेली जे नश्चकं के चार नदी वे ते वहिदह के० बाहेरना जे पद्मनह तथा पुंडरीकनामे जे अह ठे, तेमांहेश्री पुवावरदार विधरं के पूर्वपश्चिमनां जे हार , तेनो जरतक्षेत्र ने ते गानदी पांचसं योजन धारणा सन्मुख जश्ने पठी रक्तावर्तन कूटथी ऐरवतदि सवारे सवासात कसा रद्द. तेनुं यह पांचसं प्रेधीश योजन थने शाढी प्रपकडा उद्दने विष, परवा जे नियगे निघायकुंग के नदीना पोनपोताने नाम ई, एट यार थापणे नाम जे निपातकुंद्र, तंने विप मुत्तापक्षी समय रएक लघुदेवसभासप्रकरण. जे विस्तार ठे, ते प्रमाणे सवा उ योजन पहोलपणे गिरिसिहरे का हिमत तथा शिखरी पर्वतना शिखरथी घहर के वहे . एटले उतरे वे. शतिगाथार्थः ॥॥1 ॥ हवे नदीनी गति ये गाथाए करी कहे .॥ पंचसय गंतु नियगा । बत्तणकूडा बदिमुहवल ॥ पण सय तेवीसेहिं ॥ साहियतिकलादिसिहरा ॥४॥ थर्थ- पूर्वोक्त जे चार नदी , ते अदना वारणाथी पंचसय के० पांचसे योजन सुधी पर्वतना शिखर उपर वारणां सन्मुख पूर्व पश्चिम दिशिएं गंतु के जश्ने पती नियगायत्तणकूडाउ के निजकावर्तन कूटथी एटले पोतपोताना वर्तन कूटयी बहिमुह के पाहेरना जरत थने ऐरवत क्षेत्रने सन्मुख वल के वले. ते श्रावी रीते। गंगानदी ते अहना धारणाथी पांचसे योजन सुधी पर्वत उपरे वारणासामी जाय त्यां गंगावर्त ए नामे पर्वत- जे कूट ते थकी बाहेरचं जे सन्मुस पसे. ए रीते सिंधूनदी पण सिंधू थावर्तन कटपी नरतदिशि वझे, तय पसे, एम रफयती नदी रक्कयत्यावर्तन कूटथी ऐवत दिशि बो; तो ए नदी पर सपा ऐयत सामी वसे, तैयारे पर्वतनामध्यनागा बाहेर आवता पर्वत उपर केटा पोजन पाझे ? ते कद ते. पणसयतेवीसहिं के पांचवें ओवीश योजन थने साहिया कासादि फेल साधिक पट जासण कसा यहांलगे पर्वत उपर चाले. ते केम समायोजन नदीन मुखत, पर्वतनो जे विस्तार एक सहस भने पावन में जन, थने कसा यार-तमाहेथी काढीएं, तैवारे एक सहस श्रने देतासीश योर रदे धने उपरना एक फोसनी पोण पांचा तपनो यार कसा माहेथी काठी सारी खाने यहांमगी पर्यंतना शिखर उपर नदी पहे. ॥ ४ ॥ निवडइ मगरमुद्दोयम ॥ वयरामय जिनिमयादि वयरतले ॥ नियगे निवाय कुंडे ॥ मुत्तावलि समप्पयाण ॥ ५० ॥ अर्थ-शिधरना देहाथी मगरमुहोयम के मगरमना मुग्ने अपमाये लेने मागी थाहार है, मारे जीनी कही-पानास ते मध्ये यश्न बयरतो के या सगारे, नपा परामय के वन रसमय एयी जे जिनियाहि के जीनी एनो जीन - लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. १५३ वाहेण के मोतीनी तूटेली सेर तेने सहश प्रवाहे करी अविविन्न धाराए करी निव- डइ के पडे. एटले गंगानदी ते गंगानिपात कुंमने विपे पडे ठे, अने सिंधुनदी सिंधूनिपात कुंडने विपे पडे ठे. एम नदीने नामे निपातकुंड जाणवा. ॥ ५ ॥ ॥ हवे जीनी वखाणे . ॥ दददार विचरा ॥ विवर परमास नाग जड्डा ॥ जडत्ता चनगुणादीदा सब जिज्नी ॥ १ ॥ अर्थ- अदनां वारणानो विस्तार सवा व योजन ; तेम नदीप्रवाहमांहे जीनीनो विस्तार पण सवा उ योजन ठे. तेमाटे सरखो विस्तार ते. अने दहदारविष्ठरा के० अहनां चारणानो जे पहोलपणे विस्तार ते विचर के विस्तारना पक्षासनागजडा के० पचाशमे नागे जीती जाडी ते. अने ते जडत्तार्ड के जाडपणाथी चनगुण के चोगु- णी सबजिप्पी के सर्व जीनी दीहा केस दीर्घ एटले सांवी . एम सर्व अहोनी जीनीनुं प्रमाण जाणवू. जेम वाहेरना चे पर्वतनेविपे सवा व योजन जीनी पहोली ठे, अने मध्यना वे पर्वतनी जिनी पचीश योजन मांदेली दिशिनी जिनी पहोली ठे. श्रने वाहेरनी दिशिनी जीनी साटावार योजन प्रमाणे , अने अत्यंतर गिरीनी जीजी महा विदेह क्षेत्रमांदेली पचाश योजन प्रमाणे . थने बाहेरनी जे जीनी ठे ते पचीश योजन प्रमाण पदोली . ए सर्व जीनी नुं जाडपणुं वे; ते पातपोताना विस्तारने पचाशमे नागे जाडी थने जाडपणाची चोगाणु लांबपणुं . ॥ ५ ॥ ॥ हवे ते कुंड बच्चे जे छीप वे तेनुं प्रमाण कद्दे वे. कुंडतो अडजोयण ॥ पिठुलो जलनवरि कोस उग मुबो ॥ वेइ जुर्ज नइ देवी ॥दीवा ददेवि सम लवणो ॥ ५ ॥ वर्ष-कुंडतो के. कुंडवचे थम्जोयण के० थाठ योजन पिङसा के० पोखी पाणी वे. थने जसोवरि 4.0 ते पाणी उपर कोसगमुशो के० चे कोस उंचो, यने वंशजुई के वेदिकायुक्त एटल वेदिकाए सहित एबो जे नदेवीदीयो के० नदीनी देवी. ने वसवानो जीप : पण ते हीप फेवा है ? देविसमनवापी व अदनी जे श्री, सदनी प्रमुख देवी तेट्नां सरखा दे नवन जे होपनेविपे पत्रों है. ॥ ५ ॥ ॥ दवे कुंनो, प्रमार कंई . जोवण सहि पिडुत्ता ॥ सवाय वणि वाग। एए दनुड कुंडा ॥ एवं अन्लेविनर ॥
ते, ते साउने जेवारे यावगुणा करीएं तेवारे चारसें एसी योजन कुंमना पवो. ते केम ? तो के-पहेला कुंमनो विस्तार साठ योजन ठे, तेने वमपा करीएं तो एकसो वीश योजन थाय; तो ए सोल नदीना कुंड एकसो वीस योजन पहोवा ने, प सोस योजन पदोलावे. अने वेदिका बारनो विस्तार पहेलां सवा व योजन करो वे, तेथी वमको करिएं तेवारे साढावार योजन थाय, तो सोस कुंमना द्विपनी वेदीकाना चे नदी-ए चार नदीना चज के चार कुंड, तेदना त्रण विस्तार पमुच्च के० धाश्रीने चउगुण के चोगुणोजाणवो.ते केमाता के पहेखा कुंड साठ योजन पहाला ,तोसारने चौगुणा करतां बसें चालीश योजन ए कुंडनो विस्तार .थापने चोगणा करतांयत्री. श योजन छीपनो विस्तार है. सबाठने चोगुणा करतां पचीश योजन एटसो वेदिका । विस्तार है. तथा महाविदेहनी नदीना दो के वे कुंड, तेहना प्रण वि. फै थाश्रीने थावगुणो जापवो. ते कहे . पहेला कुंचनो विस्तार २४ लघुदेवसमासप्रकरण. अर्घ-जोयणसहिपिटुत्ता के० ते कुंड साठ योजन पहोला है. यही केवा देत वाय प्पिहुलवेतिधारा के० सवा व योजन पदोसां वेदिकानां प्रण धारणा छ ने कुंमनेविपे. एएकुंमा के० ए पहेला कह्या जे कुंड ते दसुंड के दश योजन डा ठे. एवं के० ए प्रकारे अन्नेवि के वीजा पण कुंड है. पण ते के तेनु नवरं के० एर. खं विशेष ते कहे .॥ १३ ॥ एसि विचर तिगं ॥ पमुच्च समगुण चगुण गुणा ॥ चनसहि सोल चनदो॥ कुंडा सधेवि इद नवई ॥ ५४॥ अर्थ- एसिंविधारतिगं के ए कुंडना त्रण विस्तार प्रमुच्च के श्राश्रीने ते व विस्तार किया ? कुंझनु पहोलपणुं अने छीपन पदोलपणु तथा वेदिकानुं पदोडपणुए प्रण विस्तार ते महाविदेह क्षेत्रमाहे वत्री विजयनी नदीमा जे चौसर कुंड, ते माहे जे झीप-तेहनी वेदीका, तेहनो विस्तार ते सम के जरत अने ऐरवतना म सरखो . ते केम? विदेहना विजयमांदे चनसहि के जे चोसर कुंड ठे, ते सात योजन पहोला . ते मध्ये प्रोपाव योजन , त्यहां वेदिकानां वारणांनो विस्तार सवा ३ योजन जाणवो. थने हेमवंत क्षेत्रनी ये नदी, ऐरण्यवत क्षेत्रनी वे नदी, वली वत्रीश विजयनी बार अंतर नदी-एम सोल नदीना जे सोल के सोस कुंड तेदना द्विप, तेहना वेदिका बार, तेहनो विस्तार पहेलानाथी गुण केवमणो जा पहेलाना होप था योजन पहोला , ते धमणा करता सोल थाय तो ते कुंगना ही वारणानो विस्तार पण सादावार योजन . वली हरिवपक्षेत्रनी चे नदी अने रम्यकनी .
- लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. रए विस्तार थाय. पहेलाना छीपनो विस्तार श्राव योजन, तेने श्रावगुणा करतां चोस थाय. तो महा विदेहना कुममाहे छीप चोसठ योजनना . वेदिकानां द्वार सवाल योजन , तेने आठवार गुणतां पचाश थाय; तो विदेहना कुंमनी वेदिकानां वारणां पचाश योजन पहोला , सवेवि के० एम सर्व एका गणीएं तो श्ह के आ जंयु- द्वीपमांदे नव के नेवु कुंमा के कुंड थाय. ॥ ५४॥ ॥ हवे वे गाथाएं करी, वाहेरनी जे चार नदी , तेमनी गति कहे ते. ॥ एयंच नश्चनकं ॥ कुंडा बहिवार परिवूढं । सगसदसनश्समेयं ॥ वेयह गिरिप्प निंदेई ॥ ५५ ॥ अर्थ-- एयंच नइ चउकं के ए चार नदी जे गंगा, सिंधू, रक्ता, अने रक्तवती ते कुंडा के पोतपोताना निपातकुंडथी वहिवार परिवूढं के वाहेरना जरत अने ऐरवतने सन्मुख वारणे नीकले. ते केम? तो के-गंगा अने सिंधु ए वे दक्षिणने वारणे जरत सामी नीकले , अने रक्ता तथा रक्तवती ए वे उत्तरने वारणे उत्तरना ऐरवत दिशि नीकले ठे, पण ते चार नदी केवी ठे? सगसहसनश्समेयं के सात सहन सामान्य नदीए सहित . एटले गंगाप्रमुख नदी कुंडथी जेवारे वैताट्य लगी थावे, तेवारे तेमने सात सहस्र नदी मले रे. तेमाटे एवी नदीर्जना परिवारवाली थ थकी वेयहगिरिप्पनिदेई के वेताढ्य पर्वतने पण नेदे वे. अर्थात् वैताढ्यनी बच्चे थइने नीकले . ॥५५॥ तत्तो वाहिर खित्त, छ मजा वल पुव अवर मुदं ॥ नइ सत्त सहस सदियं ॥ जगश्तलेणंनदहि मे ॥५६॥ अर्थ- तत्तो के ते वेताढ्य पर्वत नेदीने नीकल्या पठी वाहिर खित्तक के वाहे- रना जे क्षेत्र नरत तथा ऐरवत तेमना अर्डनागना मझा के वचमांथी पुवश्रवर- मुहं के० पूर्वदिशि थने पश्चिम दिशि समु सन्मुख वलश् केवले. नरतक्षेत्र माहे गंगानदी पूर्व दिशाए जाय, श्रने सिंधुनदी पश्चिमदिशिएं जाय. तथा ऐरवत मांदे रक्तानदी पूर्वदिशिएं जाय, अने रक्तवती नदी पश्चिम दिशिएं जाय. पण ते चार नदी केवी वे ? वैताढ्य पर्वतने नेदीने नीकल्या पठी वली नसत्तसहससहियं के वीजी जे सात सहस्र नदी, तेएं करी सहित चौदसहस्र नदीने परि- वारे परवरी थकी जेम वेताट्यने नेदी नीकली : गश्तलेणं के पण नेदीने उदहिमेश् के समुजमाहे जाय ते. ?
सई-मिनमदन के पांच पनी जे महानदी ते सदारदिसिदहषि (०६ लघुदेवसमासप्रकरण. ॥ हवे एक गाथाए करी नदीनो विस्तार तथा जंडपणु कहे . ॥ धुरि कुंम यार समा। पङते दस गुणाय पिहुलत्ते ॥ सधव मदनई ॥ विवर परमाउन्नागुंडा ॥ ५ ॥ यर्थ-सर्व नदीड जे , ते धुरि के० पहेला नीकलतां कुंवारसमा के कई नाहार सरखो जेमनो विस्तार वे एवी. अने पड़ते के वेडे एटले शंतने विषे प्रथमना विस्तारथी दसगुणायपिडुलत्ते के दशगुणी विस्तारपणे ते. ते केम? तो के-नरत तथा ऐरवतनी चार नदी , ते प्रथम सवार योजन विस्तार , तेने दशगुणु करतो सादीपासठ योजन थाय.तो वेडे पटले समुअमाहे जले तेवारे साढीवास योजन यायः तथा पत्रीश विजयनी नदी चोसत . तेदनो पण एज श्रादिशंतनो विस्तार ते. तेहना से घोसन कुंड , ते बाहेरना कुमसरखा ; तेमा सरखो विस्तार कहो. वसी हेम यंत तथा एरएपयंतनी चार नदी, अने विजयनी वार अंतरनदी; एवं सोत नदीउँनो यादिविस्तार सादापार योजन . तेने दशगुणो करतां एकसो पचीश योजन थायः सो एकसो पचीश योजननो विस्तार जावो. वली दरिव तथा रम्यदेप्रमा जे पार नदी के तेदनो विस्तार पचीश योजना पर तेने दश करीएं तो शते पपाश पायः तो ते चार नदी ते ते थंतने विप से पचाश योजन विस्तारपणे ले. थो विदेदपजे नदी , तेदनो प्रथम विस्तार, पचाश योजननो, ते दशगुणक रना पांगमें पोजन घाया तो वेडे पांचसे योजन नदी पदोली जाणवी. सवच के सघने जे रएन ये. मदानदी पटसे मोटी नदी, ते विवर पणासना[गा के विस्ता. रवी पवागमे जागे ठंडा ने जम गंगानदीना श्रादि वस्तार स योजन , तेने पचा नाग देना योजननी थाउमो नाग याये, तो प्रथम नासता योजनने पाउने पागे टंगी ते बने वेटे मादी यासन योजन विस्तार , तने पचाशे जाग देतां सवा पोजन था, तमाम सवा योजन मी नदी जाणवी. एम समस्त नदी है. ए परत तपा एरयत दंपनी नदीनी गती कही. ॥ ५॥ ॥ हवे पांच देवनी नदीनी गति कहे . ॥ पण खित मदनई ॥ सदार दिसि दद्द विमुगिरि अई ॥ गंनृण सजिनीदि । नियनिय कुंडेमु निवदंति ।। ॥ ५ ॥ पार मेटायोजन नदीनना शिखर पर यह. ते कम? तो के-हमत विस्तार एक सय यान पोजन भने पार कसा, तमादयी महनी लघुक्षेत्रसमासप्रकरण रए विस्तार पांचसे योजन काढीएं तेवारे पांचसे वावन योजन अने वार कला रहे; तेनुं अर्ड बसें ठहो तेर योजन अने ठ कला थाय. तो पोताना अहकारना मुखथी शिखर उपर वसें गतेर योजन अने ठ कला वहे . अने महाहिमवंत तथा रुक्मीने विपे चार नदी एक हजार से ने पांच योजन अने पांच कला पर्वतना शिखर उपर चाले. वली निषध तथा नीलवंत संबंधी चार नदी सात हजार चारसें एकवीश योजन ने एक कला पर्वतना शिखर उपर चाले. अहनो विस्तार पर्वतना विस्तारमाहेथी काढी थर्ड करीएं तेवारे एवं पूर्वोक्त मान लाने; तेवार पठी पर्वतना विस्तार वेडे गंतूण के जश्ने सजिशीहिं के ख एटले पोतानी जीनी उपर थश्ने नियनियकुंडेसुनिवडंति के पोतपोताना निपातकुंमने विपे ते नदी पडे ठे. ॥ ७ ॥ निय जिनिय पिडुलत्ता ॥ पण वीसंसेण मुत्तमनगिरिं ॥ जाममुहा पुबुददि ॥ श्यरा अवरोय दिमु विति ॥ एए॥ अर्थ-नियजिनियपिढुलत्ता के पोतपोतानी जीजीना पहोलपणाने पणवीसंसेण के पचीशमे नागे मसगिरिमुत्त के मध्यगिरि जे वृत्त वैताढ्य तथा मेरुने मूकीने जाममुद्दा के जे नदीनुं मुख दक्षिणसामुंके, पुवुदहिं के ते नदी पूर्व समुदिशि वले. श्यरा के इतर एटले जे नदी उत्तरमुख ते, ते अवरोयहिमुर्विति के पश्चिमसमुअदिशि क्ले. एटले हेमवंत तथा एरण्यवंतनी नदी वृत वैताट्यने वे कोस वेगलो मूकी पूर्व तथा पश्चिमदिशिएं वले. वली हरिवर्प तथा रम्यक्नी नदी चार कोश वृत वैतात्यने वेगलो मूकीने पूर्वपश्चिम दिशिएं. वले. तथा महाविदेहनी नदी मेरुपर्वतने आठ कोस वेगलो मूकी पूर्व पश्चिम दिशिएं वले. ॥ ५ ॥ हेमवई रोदियंसा ॥ रोहीया गंगडगुण परीवारा ॥ एरमवय सुवम ॥ रुप्पकूलाज ताणसमा ॥ ६० ॥ अर्थ- हेमव के हेमवंत क्षेत्रमादे रोहियंसा के रोहितांशा तथा रोहिया के रोहिता एवे नामे वे नदी ते, ते गंगडगुणपरिवारा के गंगानदी करतां जेमनो वमणो परिवार के. एटले अहावीश हजार नदीउँना परिवार परिवरी एवी जाणवी. अने एरमवय के एरणवत क्षेत्रमाहे सुवणरुप्पकुलाल के० सुवर्णकुला थने रुप्पकुला एवे नामे वे नदी ठे. ते ताणसमा के ते रोहितांशा सरखो जेमनो परिवार , एटले रोहितांशा नदीनी परे अहावीश हजार नदीए प वरिवासे हरिकंता ॥ दरिसलिला गं आ॥ एसिसमा रम्मवए । नरकंता नारि ६०॥ है , उच्चेवंतर नस्ल के अंतर नदी ते. वली पविजयं के प्रति विजये एटले एकेकी रए लघुदेवसमासप्रकरण. अर्थ- हरिघासे के हरिवर्प देवनेविषे हरिकता ने हरिसखिला नामे वे नदी वे. ते नदी केबीन ठे? गंगचउगुणनईथा केगंगानदीथी चोगणो ने परिवार जेमनी एवी . एटले उप्पन हजार नदीए परिवरी , तथा एसीसमा के ए पूर्वोत नदी सदृश रम्यए के रम्यक्षेत्रनेवि नरकंता अने नारीता ए नामे वे नदी है, तेपण एटलीज नदीए परिवरी , एटले ठप्पन हजार नदीएं परिवरी है. ॥६॥ सीया सीया ॥ महा विदेहम्मि त्तासु पत्तेयं ॥ निवड पणलरक उत्ती, स सहस अडतीस नई सलिलं ॥ ६ ॥ अर्थ- सीया के सीतोदा तथा सीया के सीता ए वे नदी हे ते, महाविदे इम्मि के महाविदेह क्षेत्रने विपे . तासु के ते सीतोदा ने सीता नदीनी माई पत्तेयं के प्रत्येके एटले एकेकी नदीमा पलक तीस सहस श्रमती नइसलिलं के० पांच लाख पत्रीश हजार ने श्रामनीश नदी संबंधी जे पाणी ठे, नीवड के० पडे है. ॥ ६ ॥ ॥ हवे सीतोदामांह जे नदी जले ते ते कहे . ॥ कुरु नइ चुलसी सहसा ॥ उच्चेवंतर नईन परविजयं ॥ दो दो महा नई ॥ चन दस सहसान पत्तेयं ॥ ६३ ।। थर्थ- कुरु के कुरुक्षेत्रनेविषे चुलसी सहसा के० चोराशी हजार नदीउ ठे. वसी विजये दो दो महा नर्च के गंगा, सिंधु प्रमुख वे वे महानदी , तो सोख विज- यमांदे पत्रीश महोटी नदी . ते पत्तेय के प्रत्येक नदीनो परिवार चउदस सह- साउ के चोद हजार नदीजनो जाणवो. ते चोद हजारने वत्रीश विजये वत्रीशवार गुणतां चार लाख थडतालीश हजार थाय. तेनीसा पाठली कुरुक्षेत्रादिकनी चोराशी हजार ने थामत्रीश नदी एकी करीएं तेवार पांच लाख वनीश हजार ने थामत्रीश नदीने पाणी सीतोदा नदीमाई नसे . सीतामाहे पण एटली नदी पार्ष नसते. ते माटे वमणी करीएं तेवारे दश लाख चास हजार ने होतेर एटली नदी मदापिदेद देवमांहे जाणवी. ॥ ३ ॥ ॥ हवे जंचूछीपनी सर्व नदीनी संख्या कहे . ॥ अडसयरि महानचं ॥ वारस अंतरनई सेसा ॥ परि- यर नई चन दस ॥ लरका उप्पाण सहसा य ॥ ६४ ॥ श विजयनी चोसम नदी, तया सीतोदा थने सीता ए वे नदी तथा लघुदेवसमासप्रकरण. एए गंगा प्रमुख वार नदी, ए सर्व एकवी करतां अमसयरी महान के होतेर महानदी एटले महोटी नदी जाणवी. अने वत्रीश विजयनी वारस अंतर नर्च के बार यंत्तर नदी ए मुलगी नदी ठे. सेसा के बाकी वीजी परियर न के० परिवारनी नदी चनदस लरका तप्पन्न सहस्साय के० चौद लाख ने ठप्पन्न हजार जाणवी. इति गाथार्थ. ॥ ६ ॥ ॥ हवे व कुलगिरिना कूट एटले शिखर तेमना संबंधी विचार कहे ते. ॥ 'एगारड नवकूडा ॥ कुलगिरि जुयलत्तिगे वि पत्तेयं ।। श्य उप्पणा चल चल ॥ वरकारेसुत्ति चनसही॥ ६५ ॥ अर्थ- कुल गिरिजुयलत्तिगे के कुल गिरिना त्रण युगलनेविपे एगारमनवकूड़ा के थगीयार, थान, नव एम अनुक्रमे कूट जाणवा. ते केम ? हिमवंत ने शिखरी- पर्वतने रिपे एकेक पर्वते थगीयार कूट ठे, तथा महाहिमवंत थने कमी पर्वतने विपे एकेक पर्वते श्राव था कूट ठे. निपध तथा निलवंतनेविपे एकेक पर्वते नव नव कुट ठे. हवे ते कूटनां श्रनुक्रमे नाम लखे ते. प्रथम हिमवंतना श्रगीयार कूट लेते, पूर्वदिशि, घी धुरेमांनी जाणवा. पूर्वदिशिए पहेलो सिजकूट, हिमवंतकूट, चरतकूट, इलादेवीकूट- गंगावर्तनकूट, श्रीकुट, रोहितांशाकूट, सिद्धावर्तनकूट, मुरादेवीकूट, दमयंतकूट, अने वैश्रमणकूट, हवे शिवरीनाथगीयार कूट ठे तेपण पूर्वदिशिएं-प्रथम सिद्धकृट, शिवरी- कूट, ऐरण्यवंतकूट, सुवर्णकृलाकूट, श्रीदेवीकृट, रक्तावर्ननकृट, लक्ष्मीकुट, रक्तवत्यावर्नन- कुट, गंधावतीकूट, ऐरखतकृट, यने तिगिळिकूट-ए थगीयार फूट शिखरी पर्वतने विप ठे. दवे मद्राहिमवंतना वाव कूट कडे ते. पूर्वदिशिएं पहला सिम्फूट, मद्राहिम- चनकुट, हेमवंतकूट, रोहितांशकट, ीकृट, हरिकांताकृट हरीवर्षकृट अने धेडर्यकृट, ए श्राव कृट मदाहिमवंतना जाणवा. हवे मीना श्रान कृट कंद ले. प्रथम पूर्व दिशिणं लिहकूट, धमाकृट, रम्यकुकुट, नरकांताकुट, युटिकट, नपक्षाकृट, परल्य- यतकूट, मणिकांचनकूट,-ए वान कृट स्वमी पर्वन उपर दे. हवं निधना नव कुट फहे . प्रथम पूर्वदिशिए लिस्कूट, निपधकृट, इरिवर्पट, पूर्व विदेट, बीट, शृतिकूट, सीतादाकृष्ट, अपर विदेहकृत, थने न्यदए निपथ पतना नब कुट जाणवा. दवे नीसनना नव वृट कढ़े . प्रथन पूर्वदिशि सिस्कृट, नीमनट, पूर्व विदेट, सीनाट. कीनियट. नारीकांउट पापिंट, रम्यलट, अंने उपदर्शनकृष्ट पनीसवंत पर्यना नव जुट जापवा. एकुलगिरिना सर्व मी जयन लूट तेहना नाम कह्यां ते जायचा. रम्यकारमुनि के. मोज बक्षात्कार पर्वनने विप एकक बदाकारे चार बार कृट . तो तोडने बान गानां चालक कृट चाय; .
के वली विसपनिमालवंति के० विद्युत्प्रन तथा मालवत ए वे गजदंतगिरिनेविये ट, सीताफूट, अने पूर्वजकूट. थहींयां पण नवमो हरिसहकूट ; ते सहस्रांकमा फूट ठे. अने वेयधिक ठे ते सदनांकमां गणशे. तथा नंदणि के० नंदनवननेविये गणशे. ए प्रमाणे गजदंतगिरि चार, तेमना सयल के० सर्व मलीने तीसं के श्रीश थम के० या कूट ले. ते शाण कोणना प्रासाद श्रने पूर्वदिशिना जिननवन बच्चे वन ठे, त्यां सीता नदीनी उत्तरदिशिने कांठे फरतां नीसवंतकूट, सुहस्तिकूट, अंजनगिरि २०० लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. तेमाटे सोल वृक्षस्कारना चोसह कूट जाणवा. तेहनां नाम-वे पासे वैव विजयने नामे वे कूट, बीजो वक्षस्कारकूट, चोथो महानदीनीदिशिए सिझकूट, ए चार नामे सोल वृक्षस्कारना चोस: कूट जाणवा. ॥ ६५ ॥ सोमणसि गंधमायणि ॥ सग सग विझुपनिमालवंति पुणो॥ अहह सयलतीसं ॥ अड नंदणि अहकरिकृडा ॥६६॥ श्रर्थ-सोमणसिगंधमायणि के सोमनस थने गंधमादन ए नामे जे गजदंतगिरि तेमने विषे सगसग के सात सात कूट ते. तेदना नाम कहे . पहेला मेरुनी दि शीथी सिझकूट, तेवारपठी निपधपर्वतनी सन्मुख सोमणसकूट, मंगलावतीकूट, देव कुरुकूट, विमलकूट, कांचनकूट, श्रने विशिष्टकूट ए सात कूट सोमनस उपर वे तथा गंधमादन नामे गजदंत गिरिनेविषे जे सात कूट वे ते कहे :-मेरुदिशिर सिझकूट, तेवार पठी अनुक्रमे नीलवंत सन्मुख गंधमादनकूट, गंधकूट, उत्तराफ्ट स्फाटिककूट, लोहिताक्ष्कूट, श्रने श्रानंदकूट. ए सात कूट गंधमादन उपरे दे. पूर्ण थइ के थाउ श्राव कूट ले. ते मध्ये जे प्रमथ विद्युत्प्रन तेहना थाउ कूटना नाम कहे . मेरुदिशिएं सिझकूट, त्यारपठी अनुक्रमे निषध सन्मुख विद्युत्प्रजकूट देवकुरुकूट, ब्रह्मकूट, कनककूट, स्वस्तिककूट, सीतोदाकूट, अने स्वयंजसकूट, अहींयां नवमो हरिकूट , ते सहस्रांककूटमांहे गणशे.थहीया तो श्राव गाठे. वीजो मात गजदंतगिरिने विपे थाव कूट , तेहना नाम कहे . मेदिशिएं सिजकूट, त्यारपत्री अनुक्रमे नीसवंत पर्वत सन्मुख मालवंतकूट , उत्तरकुरुकूट, कष्टकूट, सागरकूट, रजत वे. तेदना नाम कहे ते. नंदनकूट, त्यांची दक्षिणावर्त फरता मंदरकूट, निषधकूट हेमवंतकूट, रजतकूट, रुचककूट, सागरचित्रकूट, श्रने धजाट, थहींयां पण नबमुं ईशानकोंणे यसकूट ठे, ते सहस्रांकमाई गणशे. थने अाकरिकूमा के मेरुपर्वतनी पासे समन . प्रथम पग्रोतः कूट, ७ रियल, ए था कूट हाथीने ॥ लघुदेवसमासप्रकरण. श्र श्राकारे ; तेमाटे ए श्राव करिकूट एवे नामे जाणवा. ॥ ६६ ॥ ॥हवे ए कूट एटले शिखर-तेहर्नु उंचपणुं अने स्वरूप कहे . श्य पणसउच्च गस, 6ि सन कुडा तेसु दीदर गिरीणं॥ पुच नइमेरु दिसिअं, त सिद्ध कूडेसु जिणलवणा ॥६॥ अर्थ-ज्य के ए प्रकारे पणसनच के पांचसे योजनना ऊंचा एहवा जे ठासहि- सबकुडा के एकसो वासठ कूट . तेसुदीहरगिरीणं के० तेमाहे जे दीर्घ एटले लांवा पर्वत जे उ कुल गिरि तथा वक्षस्कार अने गजदंतगिरि-एदनेविपे सिक कूट क्या ठे? ते कहे . पुवनश्मेरुदिसि अंतसिडकूडेसु के ठ कुलगिरिना पूर्वदिशिना माए जे सिजकूट , तथा वक्षस्कार पर्वतनेविपे नदी दिशिना ठेडाए जे सिजकूट ठे, श्रने गजदंतगिरिना जे मेरुदिशिना ठेगाए सिडकूट ठे तेहने उपरे जिणजवणा के जिन जवनो के. एम जाणवू. ॥ ६ ॥ ॥ हवे ते जिननवनोनां मान कहे ते. ॥ ते सिरिगिहाज दोसय ॥ गुणप्पमाणा तदेव तिज्वारा ।। नवरं अडवीसादिय ॥ सयगुण दारप्पमाणमिद ॥ ६७ ॥ अर्थ-ते केते जिननवनो वे ते, सिरिगिहाज के श्री देवीना घरथी दोसय गुणप्पमाणा के वसे गुणां यधिकां लांवपणे, पहोलपणे, तथा उंचपणे जाणवां. ते केम? तो के-श्रीदेवीनु घर एक कोश लांबुंठे, ते वसेंवार गुणतां पचाश योजन थाय; तो जिननवनो पण पचाश योजन लांघां ते. श्रीदेवीनुं घर अर्ड कोश पहोवँ वे. तेने बसें वार गुणतां पचीश योजन थाय तो जिननवनो पण पचीश योजननां विस्तारवंत वे. एटले पहोला . श्रीदेवीनू घर चौदसें चालीश धनुष्य उंचं तेने वसेंवार गुणीएं तेवारे त्रीश योजन याय, तो जिनजवनो ते पण वनीश योजन उंचां ठे. तदेव के तेमज श्रीदेवीना नवननी पेठे तिवारा के त्रण पारणे सहित ते. पण नवरं के एटटुं विशेप वे जे अडवीसादिय के श्रीदेवीना जवनना चारणाथी उंच- पएं, पहोलपणुं अने वारणानो प्रवेश तेथी एकसोने अहावीस गणुं अधिक श्रीती- यंकरना नवनना वारणानुं प्रमाण ठे, ते यंत्रयी जाणवू. ॥ वीजा जे पांचसे योजनना उंचा कूट ते त्यां प्रासादनां मान कहे वे.॥ पणवीसं कोससयं ॥ समचरसविचमा उगुणमुच्चा ।। पासाया कुडेसु ॥ पणसयनचेसु सेसेसु ॥ ६ए । अर्थ-सेसेसुकूडेसु के सिद्धकूट विना शेप एटले वाकी जे कूट ठे, तेहनेविपे . ट, सीताकूट, श्रने पूर्णन कूट- अहींयां पण नवमो हरिसहकूट ते सहस्रांकमां स्ट रे.थने घे थधिक ले ते सहस्रांकमां गणशे. तथा नंदणि के नंदनवननेविष ईशानकोंणे घसफूट ठे, ते सहयांकमांहे गणशे. थने यहकरिकूमा के मेरुपर्वसनी पासे समनूतन उपर जे नऽशाल वन ते, त्यां सीता नदीनी उत्तर दिशिने कांठे प्रथम पयोत्तर फूट, त्यांची दक्षिणावर्त फरतां नीलवंतकूट, मुह स्तिकूट, अंजनगिरि २०७ बधुक्षेत्रसमासप्रकरण. तेमाटे सोल वृक्षस्कारना चोसह कूट जाणवा. तेहनां नाम-पासे बेचे विजयने नामे वे कूट, श्रीजो वक्षस्कारकूट, चोथो महानदीनीदिशिए सिडकूट, ए चार नाम सोल वृक्षस्कारना चोसह कूट जाणवा. ॥ ६५ ॥ सोमणसि गंधमायणि ।। सग सग विझुपनिमालवंति पुणो ।। अ6 सयलतीसं ॥ अड नंदणि अह करिकूडा ॥ ६६ ॥ अर्थ-सोमणसिगंधमायणि के० सोमनस श्रने गंधमादन ए नामे जे गजदंतगिरि तेमने विषे सगसग के सात सात कूट . तेहनां नाम कहे . पहेला मेरुनी दिन शीची सिडकूट, तेवारपठी निपधपर्वतनी सन्मुख सोमणसकूट, मंगलावतीकूट, देव कुरुकूट, विमलकूट, कांचनकूट, श्रने विशिष्टकूट. ए सात कूट सोमनस उपर है. तथा गंधमादन नामे गजदंत गिरिने विपे जे सात कूट ते ते कहे के-मेरुदिशिए सिद्धकूट, तेवार पनी अनुक्रमे नीलवंत सन्मुख गंधमादनकूट, गंधकूट, उत्तराफ्ट स्फाटिककूट, लोहिताक्षकूट, धने थानंदकूट. ए सात कूट गंधमादन उपरे दे. पुणे के वली विसपनिमावति के विद्युत्पन तथा मासर्वत ए वे गजदंतगिरिनेविये श्रा के थाउ आउ कूट . ते मध्ये जे प्रमथ विद्युत्प्रन ले तेहना थाठ कूटना नाम कहे ते. मेरुदिशिएं सिस्कूट, त्यारपठी थनुक्रमे निषध सन्मुख विद्युत्प्रनफूट देवकुरुकूट, ब्रह्मकूट, कनककूट, खस्तिककूट, सीतोदाकूट, धने खयंजसकूट, अहींया नवमोदरिकूट ठे, ते सहस्रांकक्टमांहे गणशे. अहींयां तो श्राव गण्या . बीजो माल गजदंतगिरिनेविपेशाव कूट है, तेहनां नाम कहे . मेदिशिएं सिककूट, त्यारपती अनुक्रमे नाशवंत पर्वत सन्मुख मावर्वतकूट ठे, उत्तरकुरुकूट, कछकूट, सागरकूट, रजतक गणशे ए प्रमाणे गदंतगिरि चार, तमना सल के सर्व मलीने तीस के त्रीश यम के थाउ कूट ते. ते इंशाण कोणना प्रासाद श्रने पूर्वदिशिना जिनजवन बच्चे के. वेदनां नाम कहे . नंदनकूट, त्यांची दक्षिणावर्त करता मंदरकूट, निपधकूद देमवेतकूट, रजतकूट, रुचककूट, सागरचित्रकूट, अने बजकूट. यहींयां पण नध .
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण २०३ जिननवन ; ते केवा ठे? तो के-दहदेवीजवणतुलपरिमाणां के महदेवी जे श्री तथा लदी प्रमुख-तेमनां जे जवन दे, ते सरखं ते परिमाण जेमनुं एवं जिननवन . सेसेसु केप वैताढ्यना वीजा सर्व कूट उपरे जे पासाया के देवतानां प्रासाद ठे, ते केवां वे? अझेगकोसं पिदुञ्चत्ते के अर्डकोश पहोलां , अने एक कोश ऊंचां एहवां देवतार्जना जवन दे. इति गाथार्थ. ॥ १२ ॥ ॥ हवे ए सर्व कूटनो विस्तार कहे . ॥ गिरिकरिकुडा उच्च, त्तणान सम अमूलुवरि रुंदा॥ रयणमया नवरि विय, ढ मजिमा ति त्ति कणगरुवा ॥ ३ ॥ अर्थ-गिरि के० सर्व पर्वतोना कूट अने करिकूडा के नशालना वननेविपे जे करी एटले हाथीने श्राकारे श्राप कूट , ते कूट उच्चत्तणात के० उंचपणाएं सम के सरखा, मूल के मूलनेविपे रुंदा के विस्तारे एटले पहोला ते. अर्थात् जेटला योजन उंचपणे तेटलाज योजन मूलनेविपे पहोला दे. अने उच्चत्तणाल के ते उंचपणाथी अद्ध के थर्ड जवरि के उपर शिखरनेविपे संदा के विस्तारे ते एटले पहोलपणे ते. ते केम ? जे कूट सहस्र योजन ऊंचां ठे, ते मूलनेविपे सहस्र 'योजन पहोला ठे. अने सहस्रनुं थर्ड पांचसें योजन उपर शिखरने विपे पहोला . वतीजे कूट पांचसे योजन उंचां ठे, ते मूखनेविपे पांचसे योजन पहोला ठे. थने पांचसे योजन- थर्ड अढीसें योजन शिखर उपर पहोला ठे. वली जे कूट पचीश कोश उंचां ठे, ते मूलनेविपे पचीश कोश पहोला ते.अने पचीशनुं यह साढावार कोश शि. खर उपरे पहोला ठे. अने ए सर्व कूटनी चढतां उतरतांनी जे हानी वृद्धि ते जगतीनी पेठे कही ठे, तेम जाणवी. वली ते कृट केवां ठे ? रयणमया के ते सर्व कृट रन- मय ते. पण नवरि के० एटबुं विशेष ठे के, जे वैताढ्यपर्वतोना नवनव छंट जे ठे तेमाहे मङिमातित्ति के वचला त्रण प्रण कृट जे वे ते कणगरुवा के० तपाच्या सुवर्णमय ठे. अने सहस्रांक नामे जे त्रण कूट वे ते तो कनकमयी है; एम प्रथमज कसा ठे. इति गाथार्थ ॥ ३३ ॥ ॥ हवे जंक्षनी पीठिकानेविपेथान कूट लेते तस्कूट कडेवाय ते ते कई ठे. ॥ जंवूणयरययमया ॥ जगासमा जंबुसामलीडा ॥ अह तेसु दत, वि निहसमा चारचेहरा ॥ ४ ॥ अर्थ-जंबू के वृक्ष श्रने सामसी के शीमलानुं वृष्य, तहनेत्रिय जंणय के जंबूनद ते रककनक यने रचय के त्' तेदना कूट अनुक्रमे जाणवा. पण ते कूट ܟܘ . २०३ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. पासाया के अधिष्टायक देवताउँने वसवानां प्रासाद एटले घर है. पण ते कूट केवा के पापसयचसु के पांचसे योजन ऊंचा ले. ते कूटने विपे प्रासाद केवां वे? तो के- पणवीसंकोससय के० एकसो पचीश कोश समचरस के समवरंस संस्थाने डे. पटसे चारे तरफ सरखा मूलने विपे ने, विद्यमा के विस्तार जेनो. अने विस्तारथी गुणमुना के० बमणां उंचा है. एटसे थहीसे कोस उंचां श्रने एकसो पवीश कोश पदोसां . गवां देवतानां प्रासाद के. ॥६ए । ॥ हवे सहस्रांक कूट कहे . ॥ वक्ष दरिसद हरिकुडा ॥ नंदणवणि मालवंति विडपने ॥ इंसागुत्तरदादिण, दिसासु ससुच्च कणगमया ॥ ७० ॥ वर्य-पक्ष के यसकूट, तथा हरिसद के इरिसहकूट, इरिकूमा के० हरिकूट प नामे प्रण कूट वे ते, अनुक्रमे नंदणवण के नंदनवननेविपेसाण के ईशानकोण केला पाकुट . श्रने दरिसदकूट ठे ते मासयंति के मालवंतनामे जे गज़दंतगिरि रोदने विष वगर के० उतरदिशिएं जाणयो. तथा दरिकूट ते ते विशुपने के विद्युत् प्रा नाम जे गजदंनगिरि तेने विपे दाहिणदिसासु के दक्षिणदिशाने विष जाणवी पए कट के ते कया ? तो के सदस्य के हजार योजन ऊंचा है. माटे.ए सदरमाफ. फहीएं. थने कषगमया के मुवर्णमय वे ॥ ७० ॥ ॥ दये येताट्यना कूट कहे . ॥ यमुधि नवनव ॥कुडा पणवीस कोस जच्चाते ॥ सधे निसप हुनर ॥ एमुवि पुति जिणकुडा ॥ १ ॥ थ-यादि केजरत यने रखतना जे वे वताय तेथने वत्रीश विजयना यी वाटर वे एवं धोनीश दी येतात्यने विपे नवनय कूमा के नवनय कूट भागने गरे के ते सर्व क्टो जे वे ते, पणवीस कोसनशा के० पयीश कोश उंना २.दी ने गये कूट एकता गातां तिसयनहुनर के प्राण ने न याय. एमुधि के ए पदोन विपर जिटा जिनकट में, एटये सिट , ते पुर्वति के दिमित ? . इति गायायं. ॥ ३॥ * हवे ते तालाना मिझकूट उपर जिननवननुं मानक के.॥ नावर चहग ॥ ददेवीनयानुल्ल परिमाणा॥ मेमेगु व पामाया । अगको पिदुचतं ॥ ३२॥ सारी दे दे देना चाहा क चत्यप्रद एट लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ज्य वृक्ष अने शीमला वृक्षना सोल ए जे उसयरिकृडेसु के जे गेतेर कृट ठे, तेमने विपे जिणनवणा के जिननवन लणिया के कह्या ठे. तहा के तेमज चूला के मेरु पवर्तनी चूलिकाने विपे तथा मेरुपर्वतना चउवण के चार बनने विपे तथा तरूसु के जंबू तथा शीमलाना वृक्ष उपर, एटले स्थानके जिननवन कह्यां वे. ए जिननबननेविप पांचसे धनुष्य प्रमाणे रत्नमय झपन, चंडानन, वर्कमान थने वारिपेण ए चार नामे जिनप्रतिमा के. सेसाणेसु के शेप वीजा कूटनेविषे जे ते स के० ते देवया के देव- तानां नवन जाणवां. त्यां श्राप थापणे कूटने नामे देवतानां स्थानक वे. ॥ ७ ॥ हवे वीजा कूटोनेविपे जिननवन- विसंवाद एटले किंवा नयी तेनो विचार कहे ते.॥ करि कुड कुंड नदद ॥ कुरु कंचण जमल सम वियढेसु ॥ जिबनवण विसंवा ॥ जो तं जाणंति गीयता ॥ ७ ॥ अर्थ-करिकूम के करिकूट तथा कुंड के कुंड ते तेमां तथा न के नदी अने दह के अह तथा कुरु के कुरुक्षेत्रने विपे जे कंचण के० बसें कंचनगिरि , तेहने विपे तथा सीतोदा थने सीताना अदनी पासे जे जमग नामे चार पर्वत ते त्यां,तथा समवियढेसु के० वृत वेताढ्य, एटलां स्थानकनेविपे जिणजवणविसंवार्ड के जिननवननो विसंवाद ठे. एटले संदेह ठे. जोतं जाणंति गीया के तेहना निश्चयनी वार्ता गीतार्थ ज्ञानवंत जाणे. ॥ इति गाथार्थ ॥ ॥ ॥ दवे चार गाथाए करी वेतादयतुं स्वरूप कहे . ॥ पुवावरजलहिता ॥ सुच्च दसपिहुल मेहलचनका ॥ पणवीसुच्चा परमा, स तीस दस जोयण पित्ता॥ ए॥ अर्थ-पुवावरजलहिता के जंछीपने विपे नरत ऐरबतना जे वे दीर्घ वेताळ्य ठे ते पूर्व समुज थने पश्चिम समुलगी दीर्घ एटले लांबा जाणवा. पण ते वेताढ्य केवा ठे? दसुच के० समतल थकी दश योजननी जंची थने दस पिहुल के दश योजन पहोली एवी वे पासानी थाने मेहलचनक्का के चार मेखला ठे जे वैताट्य- नेवि एटले एकेकी वेताढ्ये चार मेखला, ते दक्षण श्रने उत्तर एकेकी दिशाएं वेवे मेखला . तथा ए वेताढ्य ते ते पणवीसुच्चा के० पचीश योजन ऊंचा है. वली ते वेताढ्य केवा ठे ? पचास, त्रीस थने दश, एटला योजन पहोला ; एटले समनूतलथी मांमी दश योजन ऊंचे जइए यहांलगे पसास के पचास योजन पहोलाइ ए प्रथम मेखला, त्यहांथी उपरे दश योजन ऊंचपणालगी ते वैताट्य ते ते तीसजोयण पिहुत्ता के त्रीश योजन पहोलाइएं वीजी मेखला . त्यहां वीजी मेखला उपरथी पांच कूट, सोश पदमारना सोश कूट, चोत्रोदा ताट्य पवंतना चानोश कूट, तथा जो ចុចម लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. केवा वे ? तो के-जगश्समा के जगतीनी पेठे चार योजन मूले विस्तार थने चार योजन शिखर उपर विस्तार, तथा थार योजन जंचा जगती सरखा . तेसु के ते जंयु तथा शीमसाना कूटनेविपे दहदेबिगिहसमा के अहनी देवीना भवन सरखो पटले एक कोश सांचा, थने थर्ड कोश पहोला, तथा चौदसें चालीश धनुष्य ढंचा एवां प्रत्येक अछ के थाउ थाउ चारुचेशहरा के मनोहर चेय घर दे. एटो वे एकेकाकूट उपर श्राव श्राप जिननवन ठे. इति गाथार्थ ॥ ४ ॥ ॥ दवे चोत्रीश झपन कूट कदे . ॥ तेसिसमा रिसदकुडा ॥ चनतीसं चुल्लकुंड जुयलंतो॥ जंवूण एसु तेसु य ॥वेयढे सुध पासाया ॥ ५॥ अर्थ-तेसिसमा के० ते जंबू थने शीमलाना कूट सरखा चउतीसं रिसहकूम के० चोत्रीश रूपनकूट जंबू छीपमांहे . ते झपनकूट कोण स्थानके ठे ? तो के. पुलकुंमजुपसंतो-चुन के नाना एटले साठ योजनना जे पहोला कुंम , ते थे कुंभ पर्य , पटझे गंगा सिंधु तथा रका थने रक्तवती एहना वेठ कुंभ वच्चे जरत तथा ऐरयता तथा पाश विजयमा मली चोत्रीश झपन कूट ले. जंबणपसु के जंयुनः में रक सुपर्ण मयी एया जे तेसु के ते पनकूट, तमने विपे वेयहेसुब के येतादर ना फूटनी पेठे पासाया के प्रासाद एटले देवनवन जाणवा श्रहींयां वैताट्यसरयां पा माटे एक कोश उंचां थने थर्ड कोश पदोसां ठे एम जाणवू. ॥ ६ ॥ ॥ दवे सर्व कूटनी एकती संख्या कहे ते. ॥ पंचसए पणवीसे ॥ कूडा सवेवि जंबुदीमि ॥ ते पत्तेयं वरवण, जुयाहि वेशहि परिस्कित्ता ।। ७६ ॥ धर्ष- पंयसपपवास के पांच पचाश कट सब मलीने जंयुदीबमि के जर होने विकटका तोकपप्रत्यक प्रत्यक वरवण याहिं पटये भानजे एके चन तेणे करी जुयादि का सहित जवाह के येदिका ते ए पनि शिक्षा के विंटेसा . ॥ इति गायार्थ ॥ ६ ॥ हये जंयूकीपनांदे जे कूद उपर जिनजिवन वे ते कूट कहे ते. ॥ उसपरि कुंडेमु तदा ॥ चूलाचवणतमु जिवनय- पा॥ नाणिया जंवृदी । सदेवया सेसगणेमु ॥ ७॥ -धि के जमाने पिना लूट, चार गजदंतानाशा - - . लघुदेवसमासप्रकरण. श्य कथने शीमला वृक्षना सोल ए जे उसय रिकूडेसु के जे गेतेर कूट ठे, तेमने पे जिणवणा के जिननवन नणिया के कह्या . तहा के० तेमज चूला के० मेरु वर्तनी चूलिकाने विपे तथा मेरुपर्वतना चउवण के चार वनने विपे तथा तरूसु के जंबू था शीमलाना वृक्ष उपर, एटले स्थानके जिननवन कह्यो . ए जिननवननेविपे चसे धनुष्य प्रमाणे रत्नमय झपन, चंबानन, वईमान अने वारिपेण ए चार नामे जेनप्रतिमा के. सेसगणेसु के शेप वीजा कूटनेविषे जे ते स के ते देवया के देव- नां जवन जाणवां. त्यां श्राप श्रापणे कूटने नामे देवतानां स्थानक . ॥ ७ ॥ हवे वीजा कूटोनेविपे जिननवननुं विसंवाद एटले किंवा नथी तेनो विचार कहे .॥ करि कुड कुंड नश्वद ॥ कुरु कंचण जमल सम वियद्वेसु ॥ जिबनवण विसंवा ॥ जो तं जाणंति गीयता ॥ 3 ॥ अर्थ-करिकूम के करिकूट तथा कुंड के कुंड ठे तेमां तथा न के नदी अने दह के अह तथा कुरु के कुरुक्षेत्रने विपे जे कंचण के० बसें कंचनगिरि ठे, तेहने विपे तथा सीतोदा अने सीताना सहनी पासे जे जमग नामे चार पर्वत ठे त्यां, तथा समवियद्वेसु के वृत वेताट्य, एटलां स्थानकनेविपे जिणनवणविसंवार्ड के जिननवननो संवाद ठे. एटले संदेह ठे. जोतं जाणंति गीयता के तेहना निश्चयनी वार्ता गीतार्थ ज्ञानवंत जाणे. ॥ इति गाथार्थ ॥ ७ ॥ ॥ हवे चार गाथाए करी वेतादयतुं स्वरूप कहे ते. ॥ पुवावरजलहिंता । दसुच्च दसपिहुल मेहलचनका ॥ पणवीमुच्चा पमा, स तीस दस जोयण पिहुत्ता॥ ए॥ अर्थ-पुवावरजलबिंता के जंछीपने विषे जरत ऐरवतना जे वे दीर्घ वेताढ्य ठे ते पूर्व समुप थने पश्चिम लमुलगी दीर्घ एटले लांबा जाणवा. पण ते वेताढ्य केवा ? दसुच्च के० समजूतल श्रकी दश योजननी उंची अने दस पिहुल के० दश योजन पहोली एवी वे पासानी अपने मेहलचजका के चार मेखला ते जे वैताट्य- नविपे एटले एकेकी चेताव्ये चार मेखला, ते दहाण यने उत्तर एकेकी दिशाए वे वे मेखला ठे. तथा ए वेताढ्य ठे ते पणवीसुच्चा के पचीश योजन ऊंचा वे. वली ते वेताढ्य केवा वे ? पचास, त्रीस अने दश, एटलायोजन पदोला के एटले समनृतलश्री मांमी दश योजन ऊँचे जए त्यहांलगे पलास के० पचास योजन पहोलाए प्रथम मेखला, त्यहांधी उपरे दश योजन ऊंचपणालगी ते वैताट्य वे ते तीसजोवण पिढुत्ता के त्रीश योजन पहोलाएं वीजी मेखला ठे. त्यहां बीजी मेखला उपरथी पांच ठे, नरत थने ऐरवतना जेणे. त्नरत अने ऐरवत बच्चे पड्या मादे खंड कीधा दे. के वली केवा ठे? गुरुगुहा के वे वे मोहोटी गुफा जेमने विपे के. वसी केवाई तिरस्यां ? तो ई-चरत तथा ऐरवतं देवमांड़े ते.'च के वक्षी तहा के तेमाशि घ, रुप्पमया को केवल रुपाना ठे. एवा दोदीहा के वे दीर्घ वेयठा के तान्य है। ण). नगिया जंवृदो ॥ सग तीस सयाई चालाई॥१२॥ 'जंबूछीपने विपेवकोश विजयना वत्रीश वेताट्यनेविषे एटमी लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. योजन सगी दसजोयण पिदुत्ता के दश योजन पहोला . एटले उंचपणाना पच योजन पूर्ण थया ॥ ए॥ वेहिं परिखित्ता ॥ सखयरपुर पन्नसहिसेणिडगा ॥ सदिसिंदलोगपालो ।। वनोगनवरिझमेदलया॥6॥ अर्थ- वली वैताढ्य केवा ठे ? पचाश, तथा त्रीश, तथा दश योजननोठे विस्ट जैमनो एवा वैतादयना वे पासाने विष वेदिंपरिखित्ता के ठ वेदिका तेषाएं कई वे. एटले प्रथम पांसानी वे मेखलाने विषेचे वे वेदिका ते. श्रने उपरनी जे व मनमा वे, तेहने विपे एकेकी वेदिका . एम वेदिका जाणवी. ते वली वेताळ्य केला ते सखयरपुरपन्नसहिसेणिडगा के खेचर जे विद्याधर-तेना जे नगर पचास साउनी एवी जे वे श्रणि, तेणीएं सहित ते. एटले दक्षिणदिशिए देशनी राजधानी सहित पचास विद्याधरोना पुरं एटले नगरनी श्रेणिवे, अने उत्तर दिशिएं ६ देशनी राजधानीए सहित सात विद्याधरना नगरनी श्रेणि वल्ली केवा के पति सिंदखोगपालोव जोग उवरिख मेहलया के सदिसि पटले खदिशि ते पोतानी । शिना इंजना जे लोकपाल एटले सौधर्मना जे लोकपाल तेमने रमया योग्य ते उप रनी ये मेखला जे वैताढ्यनेविषे एवा ठे, एटले पहेली मेखलाए विद्याधर भने तर रनी वे मेखलाए लोकपाल के. उ खंडविदिय नरदे, रवया 5 गुरु गुहा य रुप्पम या॥ दोदीदा वेयचा ॥ तदा उतीसं च विजयेसु-॥ ७ ॥ थर्थ- वली वेताढ्य केवावे ? एमविहिय नरहे रवया के० वेवे खंड के प के वत्री विजयनेविपे उतीसं के वत्रीश वेताढ्य जाणवा. ॥१॥ बरि कुंडे, विजयंता ॥ सखयर पणपन्नपुरउसेणीया ॥ : । सोश कूट, चोत्रीश वैततमु लगी ठेडा नथी. विद्याधर, तेना पंचावन . ..
नयतनमानप्रकगा. 300 Earनपावन नगर ने बना दिशा कायम मानी मामानी बहिन . ए . प्रकारे खयरघुराई के विधान नगर मई कम गतीश मगनीन मात्रामा प्रान सदन ने मान चालीन वाय. इतिगाया र ॥ ॥ में चीनीश नानविप चे व गुफा के तटर्नु चाप कड़े . ॥ गिरिविनर दीवाउँ । अब चउ पिदुपवनदागउँ ॥ वारन पिहलान अडच यान वेयगुहाई ॥३॥ अर्ध-यह गुहा के बनान्च पर्याने विष व गुफा तं गुफा कवी है? गिरि विद्रोहा का गिरिज बनान्यपर्यन ने जे विस्तार के ने सरखी पचाश योजन दीर्घ पटले लांची ; बली ने गुफा की ? अनुत्र के ग्राम योजन उंचावे श्रने चलपि ० चार योजन पदाला अने चार योजन पवन के प्रवेश पया दहाण श्रने उनरने लन्मुग्य दारा के बारणां तंग करी साहिन . वही गुफा केवी है ? वारस पिझुलाउ 20 बार बार योजन मांदली कोर पदोली में नया अडचयान के० थान योजन उंची गती ये व गुफा ते गंगा, मिंधु, रक्ता, श्रने रायतीने विवा जे चोत्रीशवतान व तेन विपन. ॥१३॥ ॥ ते गुफाने विचाले वे नदी ते वखाणे वे. ॥ तम्मजि जोयण अं, तराम ति ति विवरान उनई ॥ जम्मग्ग निमग्गार्ड ॥ कमगान मदान गया ॥४॥ थर्थ- तम्मन इंजोयण अंतराले के ते गुफा लांबपणे पचास योजननी , ते गुफाना मन एटले विचेना.उजोयण एटले पचीसमुं तथा वीसमुंए वे योजननुं श्रांत ठे जे वे नदी विचे पदवी वे नदी जे गुफाने विपे. वली ते चे नदी केहवी ? तिति के० त्रण त्रण योजनने विस्तारे ते. वली केहवी ? उम्मग्गा निमग्गा एहवां ठे नाम जेमनां. वली नदी केहवी ते ? कमगान के पर्वतमांदेला जे मोहोटा पापाण तेमाथी निकलीने महानगया के महामोहोटीनदी जे गंगा सिंधू प्रमुख ते तेमांहे गमन करनारी ज्या इद पइन्नित्तिगुणव, न्नमंडले लिदइ चकि उसमुहे ।। पण सय धणुदपमाणे वारेगडजोयणुजोए ॥ ५॥ अर्थ-श्ह के ए गुफामांहे परनित्ति के प्रतिनितीएं एटले वन्ने वाजुनी तिने विषे चकि के चक्रवर्ति जे ले ते गुणवन्न मंमले के उगणपचास मामलाप्रते लिह के लिखे ठे, पण ते मामला केहवा ठे? समुहे के वे वेसाहमा सूर्यमंडल सरखा .
य- ते गुफा फेदवी ठे? कयमाखनहमालयसुराज के0 कृतमान थने नाट्यमा नाम दे थपिटापक देवता रखवासा वे जेदनेविपे, पटसे तमिस्रायुफानो रखवाया पृतनास नाम देवता , थने खंडकप्रपाता गुफानो रखवालो नाव्यमा नाम दे. ចុចថា लघुदेवसमांसप्रकरण. काकीणि रत्ने करी अजुथातुं करवा माटे चक्रवर्तिएं कीधा वे, चली मंडल केंदया ठे? तो के-पणसयधणुहपमाणे के उत्सेजांगुले करी पांचसें धनुप्यतुं ते प्रमाण जेम; वली मंडल केहवाठे ? तो के वारेगडजोयणुजोए के वार योजन, एक योजन अने अम एटले थाउ योजन ए रीते अनुक्रमे प्रकाशना करनार ; ते केमके प्रमाण गुले करी गुफा वार योजन पोहोली , तथा एकेका मंगलना वचमां एकेक योजनर्नु श्रांतरं ठे, तथा मांडलाथी हेते तथा उपरे सर्व थक्ने गुफा पाठ योजन उंची , तेमाटे पोहोलपणे वार योजन प्रकाश करे ते. अने ममलने थांतरे एकेक योजन प्रकाश करे ठे, तथा वली उंचपणे पाठ योजन प्रकाश करे ठे एम जाणवू. तथा घने पासे योजनने श्रांतरे गोमूत्रिकाने श्राकारे मांझलां करतां एक जीत चवीश मंडल थाए, अने वीजी जीतें पचीश मंगल थाए, एम चक्रवर्ती बन्नेपासें मली उंग- पपचास मंमत करे ते एम जंबुद्वीपपन्नत्तीमांडे वखाण्यो ते. केटलाक श्राचार्य एम कहे ते जे एकेकि नीतें उंगणपचाश मांझला करेठे तेवार बन्ने बाजु एकगं गणता थाणुं मंगस थाए ते विरुझार्थ देखाय . ॥ ५ ॥ ॥ हवे ते गुफानां नाम कहे ते. ॥ सा तिमिसगुदा जीए ॥ चक्की पविसेइ मऊखं तो ॥ जसदं अंकिय सो जी, ए वलइ सा खंडगपवाया ॥६॥ अर्थ- सा के० ते सिंधूनदीने पासें तिमिसगुहा के तिमिस्रा नामे गुफा ठे, ते जीए फे जे तमिस्रा गुफामांहे थश्ने चकी के० चक्रवर्ति जे ते दक्षणमध्यखमयी मा खंडतो के उत्तरनरतना मध्यसंग मांहे पविसे के प्रवेश करे , त्यां मध्यखंडने साधी पाठो बलतां उसहं के रुपनकूटप्रते अंकिय के पोतानुं जे बाजी गंगानदीपा गुफान 'रतमांदे पानी पसे एटले यावे, साखंडगपवाया के ते खंडक प्रपाता नामे गुफा कहिएं ॥ ६ ॥ ॥ दवे गुफा उघाडी रेदेवानी स्थिति कहे वे ॥ फयमालनमालय ॥ मुरान वह निव-इसलिखा ॥ जा चक्की ता चिह॥ता नग्धडियदारा ।। ७ ॥ बता दे. वसी ते गुफा केदवी ते ? चक्रयतिनो जे वह के० . नाम सखिने जीए तेने निवड सूत्रधार लघुदेवसमासप्रकरण. ३०ए के बांध्यो ठे, पाखनी रचनाएं करी.सलिलार्ड के पाणी जेमनो. वली ते गुफा के- हवी ते ? जाचकी के० ज्यांसुधी चक्रवर्ति जीवे ता के सांसुधी तार्ड के ते गुफा वे. तेलग्घमियदारा के उघाडेला ते कमाम जेमना एहवी थकी चिठंति के रहे वे. इति गाथार्थ. ॥ ७ ॥ ॥ हवे दक्षिणतरतमाहे अयोध्यानगरीनो परिमाण कहे ते. ॥ वदिखंडंतो वारस ॥ दोहानव विवडा अउजपुरी ॥ सालवणावेयढा । चनदहि यसयं चिगारकला ॥ ७ ॥ अर्थ- वहिखंडतो के दक्षिणार्ड जरतना मध्यखंडनी वचमां बारसदीहा के० वारयोजन दीर्घ एटले लांवी अने नवविवडा के नव योजन पोहोली एहवी अन- अपुरी के अयोध्या नामे पुरी एटले नगरी सा के० ते अयोध्यानगरी जे ते लव- णावेयहा के लवणसमुह अने चेताट्यथी चउदहियसयं चिगारकला के एकसो चउद योजन अने उपर अगीधार कलाने आंतरे जाणवी. ते केमके दक्षिणार्ड न- रतना मध्यखमनो विस्तार वसे श्राडत्रीस योजन अने त्रण कला . ते मध्येथीथ- याध्यानगरीनो विस्तार नव योजन काढीएं तेवारे वसें ने जंगणवीस योजन अने ज- पर कला त्रण रहे ते. तेहy अर्ड एकसो चलद योजन तथा एक योजन जगस्यो तेहनी जंगणीश कला करिएं तेनी साये मूलगी त्रण कला नेलतांवावीश कला थाए तेदनुं थर्ड अगीश्रार कला याय, एटले एकसो चौद योजन अने उपर अगीवार कला ठे, तेटली लवणसमुख अने वैताढयने अंतरे अयोध्यानगरी वेगली जाणवी. इति गाथार्थ. ॥ ७॥ ॥ हवे मगधादि तीर्थ कहे .॥ चकिवसनश्पवेसे ॥ तिलगं मागहो पन्नासो य ॥ ताणंतो वरदामो ॥ इद सचे बिडुत्तर सयंति ॥ नए ॥ अर्थ- चक्रिवसनपवेसे के चक्रवर्तिने वसर्ति एवी देवनी जे नदी एटले जरत, ऐरवत अने बत्रीश विजय एवं चक्रवर्तिनां चोत्रीस क्षेत्र ने. तेहनी जे गंगा, सिंधू, रक्ता अने रक्तवती जे नदी वे, एहने समुअमांदे प्रवेश करतां तथा वत्रीश विजयनेविपे सीतोदा नदी तथा सीता नदीमांहे प्रवेश करता तिवपुगं के वे तीर्थ जाणवां- तीर्थ एटले जे स्थानकनेविपे नदी समुअमांहे तथा सीतोदा सीतामों प्रवेश करे ते स्थानक विशेप नदी सागर संगम उत्तम स्थानक कहीएं, ते तीर्थना. नाम एक पूर्वदिशिएं मागहो के मागध, वीजुं पश्चिम दिशिएं पन्नासो के प्रजास ए वे नाम तीर्थनां; ताणंतर के ते मागध तथा प्रनास ए वे तीर्थना वचमां, एक २७ के० एकेक सूल खंग काढतां जेटले का ते पस्य खाली थाए तेटले कालें पशि के० ३१० लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. वरदामो के० वरदाम एवे नामे तीर्थ . ए रीते श्ह केल्या जवुधीपनेविपेजे चोत्रीश क्षेत्र के तेमाहे एकेक क्षेत्रे त्रण त्रण तीर्थ गणतां सवे के सर्वे विमुत्तरसयंति के एकसो ने वे तीर्थ थाय, माटे आ जंबछीपनेविषे सर्व मलीने एकसो ने घे तीर्थ जाणवा. ॥ हवे नरत तथा ऐरवतमांदे कालचक्रतुं स्वरूप कहे . ॥ जरहेरवए उ अर ॥ मयवसपिणि उसप्पिणीरूवं ।। परिनम कालचकं ॥ ज्वालसारं सयावि कमा॥ ए ॥ अर्थ-जरहेरवए के नरत तथा ऐरवत क्षेत्रमाहे उछथरमयावसप्पिणीउसप्पि- पीरूवं केवथारे करी अवसप्पिणी अने थारे करी उत्सप्पिणी ते रूप वालसा- रंकालचक्र के चार श्रारार्नु कालचक्र . ते सयावि के सदाकाल अनादिअनंतपणे पण परिनमश्कमा के अनुक्रमे ब्रमण पामे . ॥ ए॥ ॥ हवे ए वार श्रारानां नाम कहे . ॥ सुसमसुसमा य सुसमा ॥ सुसमजसमा य उसमसुसमा य ॥ उसमाय उसमसमा ॥ कमुकमा सुवि अरवकं ॥ एर। अर्थ-प्रथम थारो सुसमसुसमा के सुखम सुखमा, य के वली वीजो पारे सुसमा के सुखमा, बीजो पारो सुसमासमा के सुखमऽखमा, य के वली चोथो आरो उसमसुसमा के मुखमसुखमा, य केवली पांचमोथारो उसमा के मुखमा, उगे थारो असमऽसमा के उखम उखमा, ए अरवकं के०ए उ थारा ते अवसः पिएिकासनेविपे कम के अनुक्रमे एटले प्रथम सुखमसुखमाथी गणीएं, अने उत्सर्पिणी कालें उकमा के श्रवला एटसे उखमपुखमाथी धुरमांमी गणीएं, एम वार श्रारा धमता पाता जाणवा, चक्रनी पेठे फिरतां श्रावे माटे कालचक्र कहीएं. श्रवसप्पिणी ते घटतो कास होए थने उत्सप्पिणी ते चडतो काल होए. ॥ १ ॥ ॥ हवे सागरोपमर्नु मान कहे ते. ॥ पुवुत्त पल्लिसमसय॥ अणुगदणा निहिए दवइ पलिजे ॥ दसकोडिकोमि पलिए ॥ हिं सागरो होइ कालस्स ॥ एशा अर्थ-पुवुत्तपति के पूर्वोक्त पल्य एटले प्रथम कडं जे असंख्यात रोम अणुए नयो जे योजन प्रमाणे पथ्य तेमांदेची समसय के सोसोवरसे अणुगहणानिहिप पोपमनु कासस्स के कालमान हवा के थाय. दस कोमिकोहि पटिपदि के एरवा दस कोमाकोहि पक्ष्योपमेकरी सागरोहो के एक सागरोपम फास भान सघुमंत्रलमानप्रकारात २११ गाय. मागर पटले नमुनानी व जनं पार पाम फुल न दोय तेगे करी मरवा- पाटमा मागगेपम नाही. इनि गाया | 2 || ॥ ययागर्ने प्रमाण कहें. ॥ नागरचननि कोडा, कोडिमिा अरनिगे नराणा कमा ॥ आकनिन पलिया ॥ निश्नकोसा तणुवनं ॥३॥ अर्धमागग्वजनिकांमाकोनिमिण के० पडेली थारी चार कोडाकोनी सागरनो अनेधीजी यारो घण कोडाकाठी नागर प्रमाणे,त्रीजीयाग व कोडाकांडी सागर प्रमाणे जाणवा: अरनिगे 2.0 पत्रण श्राराने विप कमा के अनुक्रमे करी नराण के मनुन्योना बाल के आयुष्य क. तिगपलिया के प्रथम यात्राण पख्योपमनुं तथा बीजे बारे वै पक्ष्योपमर्नु बने बीज थार एक पढ्योपमनु ए मनुग्य, श्रायुप्य जाण. इथे शरीग्नु मान कईल. तिफुगकोसातागुचनं के० प्रथम श्राराने विप वाण कोस उंचां मनुष्यनां शरीर होय, अने बीज यार ये कोस, बीज यारे एक कोश शरीरनु उंचपापे जाण. ।। ३ ॥ ॥ दवे प्रण याराने विष श्राहारनुं प्रमाण कद्देठे. ॥ तिन दिदि तृरि ॥ वयरामल मित्त मेसिमादारो॥ पिठकरंडा दोसय ।। उप्पन्ना तहलं च दलं ॥ए । अर्थ-तिगदिणेनियरिवयरामलमिनमसिमाहारोपसि के ए मनुष्योने थाहारो के जथाहारनी या वागले ते कठे. प्रथम यारानेविपे चौथे दिवचे तुथरि प्रमाणे श्रादारनी बांठा याय. श्रने बीजे थारे बीजे दिवले बोर प्रमाणे था- हारनी वांठा होए. तथा त्रीजे थारे एकांतरे थामला प्रमाणे याहारनी वांधा होए. हवे शरीरने विपे पासलीनी संख्या कडेठे. प्रथम श्रारामा पिटकरमा दोसय पन्ना के वसे ने उपन्न पिकरंट एटले पांसली होए. थने वीजे थारे तहलं के ते पूर्वोक्त पांसलीतुं थर्ड एटल एकसो ने यहावीस पासली होग, च के तथा त्रीजे थारे दलं के० ते पूर्वोतनुं थर्ड एटले चीसव पांसलीनी संख्या जाणवी. ॥ ए४॥ ॥ हवे त्रण थाराने विप यपत्य पालना कहे.॥ गुणवणदिणे तद पनर ॥ पन्नरअदिया अवधपालणया ।। अवि सयलजिया जुयला ॥ सुमणसरूवा मुरगया ॥ ५ ॥ थर्थ- गुणवणदिण के प्रश्रम यारानेविपे युगलने प्रसव्या पठी उगणपचास दिवसमुधी ते अपञ्चपालणया के अपत्य एटले ठोस युगल तेढ्नी प्रतिपालना करे, . .
२२ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. तंद के तथा प्रकारे वीजे धारे पनरपन्नरश्रहिया के पंदर पंदर दिवस अधिक प्रति- पालना जाणवी. ते यात्री रीते के, वीजे थारे बोसर दिवस थपत्यपालना होण, श्रने बीजे थारे जंगणाएंसी दिवससुधी अपत्यपालना जाणवी. तेवारपठी ते युगमना मातपिता मरण पामे, ए त्रण भारानेविपेयविकेण्यपि इति निश्चये सयलजियाजुयला के समस्त पंचेंडी जीव ते युगलिया जाणवा. पण ते युगलिक केहवा ने ? तो के सुमणसरूवा के० नबुं मन जेमने एटले थप कपाय ठे, तथा सरूवा एटले रूपवंत है, तथा समचरंस संस्थान वे तेमाटे सुंदराकार ते. बली ते युगलिक केहया ते? तो के सुरगईया के देवताने विपेठे उपज जेमनु, एटले युगलिया मनुष्य तथा तियंच ते सर्व पोताना थायुप्यथी वे श्रायुप्य प्रमाणे अथवा पोताना श्रायुष्य प्रमाणेज देवतामांदे जइ उपजे. ॥ एए ॥ ॥ हवे ए त्रण श्रारानेविपे युगलियाने कल्पवृदा जे वांछित आपे ते ते बे गाथाएं कहे .॥ तेसि मत्तंग निंगा ॥ तुमियंगा जो दीव चित्तंगा ॥ चित्तरसा मणियंगा ।। गेदागारा अणिययका ॥ ए॥पाणं नायण पित्राण ॥रविपद दीवपद कुसुम माहारो ॥ नूसण गिद वासण ॥ कप्पडमा दसविदा दिति ॥ एउ । थर्थ- तेसि के ते युगलियानेवि मत्तंग प्रमुख दश जातिना कल्पवृक्ष के ते पानक प्रमुख दश प्रकारना बांठित पदार्थ आपे ते. ते श्रावीरीते-अहिंयां वै गाथानो थर्थ एकगे सांकलीने कह - मत्तंग के मत्तंग नामे जे कल्पवृक्ष ले ते पाणं के आक्ष सारेक प्रमुखना रस सरखा मीनारस आपे, यया ॥ सरस सुगंध मनोहर विसिध्यतविरिय कंतिचयहेऊ ॥ मत्तरसंगमेसनपन विविडमकरसो ॥ इति बीजो निंगा के मुंगनामे जे कल्पवृक्ष ठे ते जायणं के नाजन ते थाली तथा बाटली तथा चरु थने कलश प्रमुख थापे- यथा ॥ निंगालथालवय कचोलय वछमाण- माईणि ॥ कंचणरयणमयाई, जायतियनायणंगेसु ॥ इति. बीजो तुडीयंगा के तुर्याग नामे जे कल्पवृक्ष वे ते पिवण के महावा जिनसहित वत्रीस वनाटक देखाई वे. यथा ॥ सजसघणगुहिरकलरव, चउनेय विजत्तपरयो || जुयलंमियनराणंतु डियंगनरापमाणति चोयो जोइ के ज्योतिरंग नाम जे पक्ष के ते रात्रिनेविषे पंण रविपद् के सूर्यनीपरे प्रकाश करे . यथा ॥ जोमणमुवरि ॥ ससिसूराजन 'पद्यमाणायि ॥ ताणपहावापया नियंचायं विमुंचति ॥ तथा पांचमी दीव के दीपांग नामे जे कल्पवृक्ष ते ते घरनधिपे दीवपद के दीवानीपरे अजुआबुं करे है. a लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. २२३ यथा ॥ ससिसूरस रिसतेया ॥ निचंचियजगजगंतिवहुविडवा ॥ विविहायदीवियंगा ॥ नासंति तमंधयारंति ॥ १॥ तथा हो चित्तंगा के चित्रांग नामे जे कल्पवृक्ष ते कुसुम के पंचवर्ण अने सुगंधिक फूल सहस्रदल कमल माल प्रमुख आपे. यथा ॥ वर वउल तिलयचंपय ॥ श्रासोगपुन्नागनागमाईणं ॥ कुसुमाश्वहुविहाई ॥ कुसुमंगा- मप्पमापंति ॥ तथा सातमो चित्तरसा के० चित्ररसा नामे जे कल्पवृक्ष ते ते आहार कहिएं मनोवांछित मिष्टान्न पट्रस नोजन थापे. यथा ॥ अहसयखजागजुर्ज ॥ चउसहीतइयवंजणवियप्पो उप्पजश्याहारो ॥ लोयणरुकेसुरसकलि ॥ तथा आठ- मो मणियंगा के मणितांग नामे जे कल्पवृक्ष नेते नूसणं के नूपण, तथा आचरण, मुकुट, मुडिका, हार, तथा कुंडल अने नेउर प्रमुख श्रापे. यथा ॥ वरहारकडयकुंडल ॥ मउडालंकारनेउराईणं ॥ निययंपिनूसणार ॥ आनरणमेसुजायंति ॥ तथा नवमो गेहागारा के गेहाकार नामे जे कल्पवृक्षते गिह के घर सप्तनूमिना, पंचनूमिना, तथा बिलूमिना मनोहर आवास आपे. यथा ॥ वहुरयण विनिम्माया ॥ लवणमा- अनूमिया दिवा ॥ सयपासणसन्निहिया तेएणनिदाइरा विसरिसा ॥ तथा दसमो श्रणिययरका के अनितांग नामे जे कल्पवृद ते वठा के नला वस्त्र तथा देवपुष्यचीर वरपटकूलादि श्रासन वेसवा योग्य तथा नसासन तथा शय्या प्रमुख थापे. यथा ॥ खोमगवयवालय चीणीसुयपट्टमाश्श्रायंच ॥ वाश्वहुमिहाई वठंग- उमापणाणंति ॥ १० ॥ एयारिसेसुनोग ॥ उमेसुजुंजंतिजमहुणाई॥ सवंगसुंदराई ॥ बुढीनेहाणुरागाई॥११॥नयपलिवान निचा ॥नयखुजानेयवामणापंगूनयमू यावहिरंधा नमुस्कियानेवदारिदा ॥ १२ ॥ समचउरंससंगणा वलियपलिय विवजियायनीरोगा चउसहीलकणधरा मणुयादेवाश्वसुरूवा ॥ १३ ॥ ताणंचियमहिलाउँ वियसियवरक- मलपत्तनयणार्ड सवंगसुंदरी कोमलसिस वयणसोहा ॥ १४ ॥ जुजंतिविसयसुरकं जे पुरिसातबनोगनूमिसू कालं चियश्यदीहं तंदाणफलं मुणेयत्वं ॥ १५ ॥ दसविहाकप्प- उमा के ए दश जातिना जे कल्पवृक्ष ठे ते ए पूर्वोक्त वांछित दश पदार्थ युगलियाने पूरे ठे. इति गाथार्थ. ॥ ए६ ॥ एy ॥ ॥ हवे सर्व थाराने विपे सामान्यपणे तिर्यंचनां पण यायुप्य कहे ते. ॥ मणुानसमगयाई॥ चयाश् चनरंस जाइ अहंसा ।। गोम इसुट्टखराई। पणंस साणाइ दसमंसा ॥ एज ॥ अर्थ- मणुथाउसमगयाई केमनुप्यना थायुप्य सरखा गज, हाथी, सिंह ने थष्टापद प्रमुखना श्रायुप्य होए. थने मनुप्यना थायुप्यनो चतरंस के चोथो नाग - - । - .
- , n सपिषी कास होए थने तेने विवरीया के० विपरित ते अवता गणीएं तेवारे उस्स. पिणीवि के उत्सप्पिणीकास पण थाए. त्यां श्रवसर्पिणी ते प्रथम थाराथी घटतो १६ लघुदेवसमासप्रकरण. तट चार ठे, ते सर्व मलीने श्राप तट ठे, ते एकेक तटे नव नव बिल गणिएं, तेवारे वहुत्तर विस थाय. एम ऐवतने विपे पण बहुत्तर विक्षने, ते सर्व एकना करीएं तो जंबुछीपनेविपे चन्यालसयंविसाणेवं के० एकसो ने चुमालीस विल जाणवा ॥ १४ ॥ ॥ हवे उहा आराने विपे मनुष्यादिकनुं जे स्वरूप ठे ते वे गाथाए करी कहे दे.॥ पंचमसमम्हारे ॥ करुच्चा वीसवरिस आननरा ।। मवासिणो कुरुवा । कूरा बिलवासि कुगगमा ॥ २०५॥ अर्थ-पंचमसमवहारे के एकवीस सहस्र वरस प्रमाणे पांचमा श्रारा सरखो जे को श्रारो , तेहने विपे उकरुचा के वे हाथ जंचा शरीर थने वीसवरिस थान- नरा के वीश वरस ते श्रायुष्य जेमतुं एहवा मनुष्य होए. पण ते मनुष्य केहवां होय ते कहे . महासिणो के० मठनो ठे आहार जेमने तथा कुरूवाके कुत्सित एटले माटे, रूप जेमनुं एवा वे, वली केहवा ? कुरा के निर्दय ते परिणाम जेमनां. वसी केहबा वे. दिलवासि के विलनेविषे रहेनारा दे. कुगागमा के नरक तियंचरूप उर्ग- तिनेविपे गमन एटले जावु वे जेमर्नु, एवा वे. ॥ १५ ॥ ॥ वली पण हा श्राराना मनुप्यतुं स्वरूप कहे . ॥ निलझा निवसणा ॥ खरवयणा पियसुया विरदिया । थी व्वरिसगना ॥ अदिउहप्पसवा वहुसुया य ॥ १०६॥ श्रर्थ- निहला के निर्सङ एटले बजारहित वे, तथा निवसणा के वस्त्ररहित , एटले पशुनीपेठे नग्न फिरे . तथा खरवयणा के कोरवचनना बोलनार ते. तथा पियसुयाइविरहिया के पितापुत्रनी जे स्थिति तेणे करी रहित ठे, एटो भा पिता, ए पुत्र, ए स्त्री, एवहिन, इत्यादि व्यवहार नथी. एटले तिर्यचनी पेरे विवेक रहित है. तथा उहा थाराने विपे थीग्वरिसगना के स्त्री ते ठ वरसनी गर्न धारण करें . अहिउहप्पसवा के० पण तिनुःखे प्रसव करे . य के वली ते स्त्री ठे ते पहुसुया के० घणा वे सुत के गोरु जेने एहवी स्त्रीयो के. ॥ १०६ ॥ श्य अरग्केण वस ॥ प्पिणित्ति नस्सप्पिणी विविवरीया ॥ चीससागरकोडा, कोमी कालचकंमि ॥१०॥ थर्थ-पथरवकेण के ए पूर्वोक्त व थारा तेणे करी श्रवसप्पिणिचि के शव . ३. काम होए थने उत्सर्पिणी ते प्रथम थाराथा चढता कास होए, माटे अवसर्पिणी
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
३१७
तथा उत्सपिणीना वार याराना कालचक्रमि के कालचक्रने विपे वीसंसागरकोकाको-
मी के वीस कोमाकोडी सागरोपम पाए. इति गाथार्थ, ॥ १० ॥
॥हवे चार क्षेत्रनेविपे चार थारानुं सरखापाणु कडे .॥
कुरुगि हरिरम्मयऽगि ॥ देमवएरमवश्चगि विदेहे ।।
कमसो सया वसप्पिणि ॥ अरयचनक्काइसमकालो॥ १० ॥
श्रर्थ- कुरुपुगि के देवकुन तथा उत्तरकुरु ए वे क्षेत्रनेविपे तथा हरिरस्मयमुगि
के हरिवर्प तथा रम्यक ए वे क्षेत्रनेविपे तया हेमवएरमवश्गि के हेमवत तथा
एरण्यवत ए वे क्षेत्रनेविपे तथा विदेहे के पूर्व विदेह श्रने पश्चिम विदेह क्षेत्रनेविपे
ए चार क्षेत्रना युगलनेविपे कमसो के अनुक्रमे करी सया केसदाकाले श्रवस-
प्पिणीश्ररयचजकाइसमकालो के श्रवसपिणिकालना चार श्रारानो प्रथम काल
जाणवो. ते केम? अवसपिणी कालनो पेहेलो थारो सुखमसुखमा तेहना धुरनो जेदवो
काल होए तेहवो काल सदेव देवकुरु अने उत्तरकुरु ए वे कुरुक्षेत्रनेविपे होए. यया ॥
दोसुविकुरुसुमणुला पतपरमाउणोतिकोसुच्चा ॥ पिठकरंमसयाई दोठप्पन्नाश्मणुयाणं
॥१॥ सुसमसुसमाणुनावं अणुनवमाणाणवचगोवणया श्रमणापन्न दिणार अहमज-
तस्सथाहारो ॥ २ ॥ एम वीजा श्रारानो जेदवो प्रथम काल होए तेहवो सदेव हरिवर्प
तथा रम्यक ए वे क्षेत्रनेविपे होए. यथा ॥ हरिवासरम्मएसु ॥ श्रापमाणंसरीरमु-
स्सेदो पलिजेवमाणिन्निन उन्नीकोसुस्सियाजणिया ॥ ३ ॥ ठहस्सयाहारो चउस-
हिदिणाणुपालणातेसि पिहिकरंडाणसयं श्रहावीसयमुणेयत्वं ॥ ४ ॥वली त्रीजा श्रारानो
जेहवो प्रथम काल होए तेहवो सदेव हेमवंत तथा एरएयवतमांदे होए. यथा ॥
गाजयमुच्चापलिजेवमाणो वारिसहसंघयणो हेमवएरणवए अहं मिहनरा मिडणवासी
॥ ५ ॥ चउसहिपिंडयाणि मणुयाणीतेसिमाहारो नत्तस्सयबच्चस्सय अनणासिदि-
पाणयचपालणया ॥ ६ ॥ तथा चोथा यारानो जेदवो प्रथम काल होए तेहवो महा-
विदेहदेवनेविपे सदा जाणवो. यथा ॥ पंचसुत्नरदेवएसु तय विदेदेसु पंचदशसंखा॥
नणियाउकम्मनूमीसुतीसपुणनोगनूमीसु ॥ ७ ॥ हेमवयंह रिवासं उत्तरकुरुतड्यदेव-
कुरुनामा रम्मयएरमवयं एयाउँनोगनूमीन. ॥ १० ॥
॥ हवे चार वेताढ्यन स्वरूप वे गाथाए करी कहे. ॥
देमवएरमवए ॥ दरिवासे रम्मए य रयणमया ॥ सदा
व वियडाव।। गंधावश् मालवंतका ॥२०॥चन
ववियढा सा, इ अरुण पजम पन्नास सुरवासा ॥
मूलुवरि पिदुत्ते तह ।। उच्चत्ते जोयणं सहसं ॥ ११॥
तथा पयर के पचरन तथा सकार के कांकरा ए चार पदार्थनो मेरुनो कंद जाणवो- २२७ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. अर्थ-डेमवएरमधए के हेमवंत अने ऐरण्यवत तथा हरियासे के हरिवर्प दोन य के वली रम्भए के रम्यकक्षेत्र ए चार क्षेत्रने विपे रयणमया के सर्वरक्षमय एहवा सहावर के शब्दापाती तथा वियडाव के विकटापाती थने गंधावा के गंधापाती तथा मालवंतरका के माध्यवंत ए नामे चनववियहा के चार वृतवेताड्य अनुक्रमे जाणवा. ए वृतवेताढ्य केहवा ठे ? तो के-सा के खाति तथा अरुण के अरुण तथा परम के० पद्म तथा प्रनास एहवा नामे देवतानाश्रावास ठे जेमनेविपे, एवा. तेमां शब्दापाति वैताढ्यनेविपेखातिदेव वसेवे. तया विकटापाती वेताढ्यने विपे अरुणदेव अने गंधापाति वैताढ्यनेवि पद्मदेव तथा मालवंत वैताढ्यनेविपे प्रना- सदेव बसेठे. एम अनुक्रमे जाणवा. हवे ए वृत्तवेताळ्यनो परिमाण कहेवे. मूलुवरि के मूलनेविपे तथा उपर जे शिखर वे तेहने विपे जोयणंसहसंपिहुत्ते के सहस्र योजन पहोला , तह के तथा प्रकारे उच्चत्ते के चपणे पण सहस्र योजन जाणवा. इति गाथार्थ. ॥ १० ॥ १० ॥ ॥ हवे जंबूछीपना मध्यनेविपे जे मेरुपर्वत ,ते मेरुनु स्वरूप कहेठे.॥ मेरू वो सदस्स ॥ कंदो खस्कूसि सहसवरि ॥ दसगुः एनुवि तं सनवश्॥ दसिगारंसं पिहुख मूले ॥ २११ ॥ अर्थ- मेरूवट्रो के मेरुपर्वत ते मय वाटलो जाणवो.तथा सहस्सकंदो के सहस्र योजननो कंद एटसे मूल सहस्र योजन पृथ्वीमाहे , तथा सलूसिड के साख योजन ऊंचो . श्री ए नावार्थ ते जे सहस्र योजननी कंद ठे थेने उपर नवाणु सहस्र योजन- जंचपणुं . एरीते कंदसहित लाख योजन ऊंचो . तपा सहसउवारि के उपर पटसे शिखरने विप सहस्र योजन पिहल के विस्तीर्ण वे, तं के ते सहस्र योजनने दसगुण के० दशवार गुणतां दस सहन थाए, तो दस सहस्त्र जन जुवि के पृथ्वीने विषे पिहुल के पोहोलो . वली मेरु केहयो ? तंसनव के- ते इससहस्र योजनने नेवुएं सहित करी उपरे दसिगारंस के योजनना अगीधार नाग करीए तेवा दस नाग एटसे दससहस्र नेवु योजन धने उपर एक योजननाथ- गीयार चागमांदेला दसजाग एटलो मूलथी देवो कंदने विपे पोहोलो ॥ ११ ॥ ॥हवे मेरुना त्रण खंग पटले नाग तेहनु स्वरूप कहेते.॥ पुढबुवल वयर सकर ॥ मयकंदो जवरि जाव सोमणसं ॥ फखिक रयय कंचण ॥ मय जंबण्ठ सेसो ॥११॥ थर्थ- पुढबसवयरसकरमयकंदो के पृथ्वी एटले माटी थने उपस एटले पापा यो- - लघुदेवसमासप्रकरण. शरए एटसे एक सदन योजननो पहेलो नाग अयो. तथा उवरि के पृथ्वी की उपर जावसोमणसं के० यावत् सोमनसनामा वन सुधी फलिक रयय कंचणमय के स्फाटिक रत्न तथा शंकरल तथा रूपुं तथा कांचन एहनो मेरु वे. ते त्रिस: सहस्र योजन प्रमाण , ए चीजो नाग जाणवो. सेसो के शेप त्यांथी उपर उनीश सहस्र योजन जे ते ते जंबूण के जंबूनद एटले रक्तवर्णकनकनो त्रीजो जाग जाणवो. ए मेरुना त्रण नाग कया. इति गाथार्थ. ॥ ११ ॥ तज्ज्वरि चालीसुच्चा ॥ वटा मूलुवरि वार चल पिहुला ॥ वेरुलिया वरचूला ॥ सिरिनवणपमाण चेहरा ॥ ११३ ॥ अर्थ-तमुवरि के० ते लाख योजन प्रमाणना ऊंचा मेरुपर्वत उपरे चालीसुच्चा के० चालीस योजननी उंची अने वहा के वर्तुल तथा मृलुवरिवारचउपिडुला के मूल. नेविपे वार योजन पोहोली अने उपर चार योजन पोहोली तथा वेरुलिया के वैडुर्य नामे जे नीलारत्न तेनी वर के प्रधान चूला के० चूलिका . ते वली चूलीका केहवी ठे? सिरिजवणपमाणचेहरा के श्रीदेवीना जवन सरखा चैत्यग्रह एटले जिन. जवन तेणेकरि महाशोनितठे. इति गाथार्थ. ॥ ११३ ॥ ॥ हवे मेरु उपरे चूलिकाना मूलने विपे पंकवन वखाणे ते. ॥ चूलातला चनसय ॥ चनणनए वलयरूव विकंन्नं ॥ वहुजल कुंडं पंडग, वणं च सिदरे सवेश्यं ॥ ११४ ॥ अर्थ- चूलातला के चूलीकाना तलाथकी सिहरे के मेरु शिखरनेविपे चल- सयचजणजएवलयरूवविरकंन के चारसें चोराणुं योजन परिमाण वलयनुं विष्कंन ठे जेहनु, तथा वहुजलकुंडं के० घणुं ते पाणी जेहनेविपे एहवे कुंमे करी सहित एहवं पंगवणं के पंगक नामे वन ठे. वली ते वन केहबुंठे? तो के-सवेश्यं के वेदिकाए हरी सहित ठे. इति गाथार्थ. ॥ ११४ ॥ ॥ ते पंडक वनने विपे जिनन्नवननी अने प्रासादनी स्थिति कहे ठे. ॥ पन्नास जोयणेदिं ॥ चूला चनदिसासु जिणनवणा ॥ विदिसि सकीसाणं ॥ चनवाविजुया य पासाया॥ १२५॥ अर्थ- चूलार्ड के चूला थकी चनदिसासु के चार दिशिने वीपे पन्नास जोयणेहिं के पचास योजन, वेगला जिणनवणा के चार जिननवन ठे. तथा सवि- दिसिसकीसाणं के पोतपोतानी विदिसिनेविपे सौधर्म तथा ईशानेड , तेमना पासाया के० प्रासाद . पण ते प्रासाद केहवा ठे? तो के-प्रत्येक प्रासाद चवाविजुया के चार वावडिए युक्त एटले सहित . ॥ ११५ ॥ /- २० लघुदेवसमासप्रकरण. ॥ हवे ते जिनजवन तथा प्रासादनां प्रमाण कहे . ॥ कुलगिरिचेहराणं ॥ पासायाणं चिमे सम गुणा ॥ पणवीस रुंद गुणा ॥ यामान श्मान वावी ॥ ११६ ।। अर्थ-कुश गिरिचेशहराणंसम के कुलगिरिना जिननवन सरखा पंडगवनमा चैत्य जाणवा, जेम कुलगिरिना चैत्य , ते पचास योजन सांवा अने पचीस योजन पहोला ने अने त्रीस योजन ऊंचा वे तेम मेरुना पंगवनने विपे पण एहबा घेख जाणवा. च के वली श्मे पासाया के आ मेरुना प्रासाद जे ते ते अध्यणा के कुलगिरिना प्रासादी श्रावगुणा मोहोटा जाणवा.ते केमके कुलगिरिना प्रासाद एकसो पचीस कोश समचरंस लांवां पोहोला , श्रने बसें ने पचास कोस जंचा . तो एकसो पचीस कोशने यागुणा करिए तेवारे एक सहस्र कोश थाए, तेहना बसें ने पचास योजन याय एटला ए लांवां पहोला ते. हवे उंचपणाना बसें ने पचास कोश वे तेहने भाग्गुणा करिए तो वे सहस्र कोस थाए, तेदना योजन करिए तो पांचसें योजन थाय एटला उंचां ए प्रासाद जाणवा. एहवा चार प्रासाद विदिशिने विपेठे. हवे वावी वखाणे . पणवीस रुंदडगुण केपचीस योजन पोहोली श्रने तेथी घमणी पचास योजन लांची एहवी चार वावडी जाणवी. शान कूणथी दक्षिणावर्त चार चार वावगीनां जे नाम वे ते कहे . पुंमा, पुंड्रप्रना, रक्ता अने रक्तवती ए चार वावनी , ते ईशान कूणे ते. अने क्षीररसा, इसरसा, अमृतरसा, श्रने वारुणी- रसा ए चार वावडी ते ते अग्निकूणे जाणवी. तथा शंखोत्तरा, शंखा, शंखावर्ता अने वसाहका ए चार चावडी नेत्य कूणे . तथा पुष्पोत्तरा, पुष्पवती, सुपुष्पा--अने पुष्पमालिनी ए चार वावडी ते वायु कूणे जाणवी. ए सोस वावभीनां नाम जा पवां. ए विदिशिना चार प्रासादनी चार दिशे एकेकी वापसी ले. ए रीते सोल वा मीयो है. इति गाथार्थ ॥ ११६ ॥ ॥ हवे जिननवननी बाहेर जे चार शिखा ते वखाणे . ॥ जिणहर बहिदिससि जोयण ॥ पणसय दीहरूपिहुल चन उच्चा।। अससिसमा चनरो॥ सियकाग सिला सवेश्या ॥१२७ ।। अर्थ-जिणदयहि दिसिजोयणपणसयदीहपिहुल चडच्या के जिन वननी पाहेरनी दिशिने विप पांचस योजननी दी पटले सांबी ने अढीसे योजन पोहोखी तया चार योजन ऊंची थने यसमा के प्रमाने श्राकारे एवी चउरो के चार शिक्षा के. वक्षी ते केवी ? सियकणगसिला के खेत कनकनी शिक्षा ठे, तथा सर्वश्या के० मनोदर वेदिकासहित 2. ॥ २१७ ॥ - . -- .. लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. १ ॥ पूर्वाना जे शिला तेदन उपर जे सिंहासन ले तेनुं प्रमाण कहे ॥ सिलमाण सहन ॥ समाण सीवानाग िदोदि जुया ॥ सिलपंडु कंवतार ॥ त कंवलापुछ पहिम ॥ १७ ॥ अर्थ-लिप्तमाणु के सिलानुं मान जे उंचपणं तया लांबपएं तया पहोलपा तेने अहसइम्ससमाण के थान सहनलागे बचतां जे नाग यावे ते प्रमाणे एकेकी लिखा उपर सीदासहिदोहिं के० वे सिंहासन ते तेणे करी जुया के युक्त एड्वी पंमुघलारत्तकंबला के पंडुकंबला तथा रक्तचला गइवे नामे वे सिल के सिला वे. तेमां पुत्र के पूर्वदिशिन विषे पंडुकंबला नाम लिखा , तथा पछिम के पश्चिम दिशिनेविपे रक्तकंबला नामे सिला ठे, इति अकरार्थ. हवे विस्तारार्थ कहे ते. ते सिलान सांवपाएँ पांचसे योजन , तेने थाउ सन्त्र नागें वचतां पांचसे धनुष्य श्रावे तो सिंहासन पांचसे धनुष्य लांबावे, तथा सिलान पोहोलपणुं अहीसे योजन ठे ते थाव सदन नागे बहेंचतां थर्ड सिं धनुष्य लाने तो सिंहासन श्रढीसें धनुष्य पोहोला ते, तथा सिला चार योजन उंची ठे, तो चार योजनने श्रावसहस्र नागे वहेंचतां चार धनुष्य माने तो सिंहासन चार धनुष्य उंचां . एड्वां वे सिंहासन एकेकी सिला- उपरे . इति गायार्थ. ॥ ११० ।। जामुत्तराज ताठ ॥ गेगसिंहासणान अश्पुवं ॥ चनसुवि तास नियासण, दिसिनवजिणमजाणं हो ॥ १२ ॥ अर्थ- ते सिलानेविपे जामुत्तराउता के दक्षिण अने उत्तर दिशेगेगसिंहासणाउ मे एकेक सिंहासन जाणवू. तेनां नाम ते शिलाना नामनेविपे अपुर्व के श्रतिशब्द ठे त पूर्वे जोडवू, ते केम? दक्षिण दिशे यतिपांमुकंवला नामे शिला ठे, अने उत्तर दिशे प्रतिरक्तकंबला नामे शिला ठे. ए वे शिलाउँउपरे एकेकुं सिंहासन ठे. तासुचउसुवि का ते चार शिलाने विपे नियासणदिसि नवजिएमजणं एटले नियासण के निजासन ते प्रापयापणा सन्मुख जे दिसि वे तेनेविपे नव के उत्पन्न थया एवा जे जिण के तीर्थकर महाराज तेमनुं माणं के० स्नात्रमहोदव होइ के थाए. पूर्व अने पश्चिम दिशिनी जे शिला ठे ते दक्षिण तथा उत्तरदिशि लांची ,अने पूर्व तथा पश्चिम दिशि पोहोली . तथा दक्षिण अने उत्तर दिशिनी जे शिला ते पूर्व तथा पश्चिमदिशि लांवी . श्रने दक्षिण तथा उत्तर दिशि पोहोली ठे. तथा चंजमानी श्राकृतिनुं जे वक्रपणु वे ते मांदेली दिशिनेविपे लेखविएं. यहींयां पूर्वपश्चिम महाविदेहक्षेत्रनेविपे समकाले चार तीर्थकर उपजे तेहना समकाले महोत्सव थवा माटे पूर्व अने पश्चिमनां धारा: मोमनमननेविप मांदसी परिधियंतर एक सदन योजन योजन टार थगियारीया नाग पटाखा धादिरनो परिधि होय. मननं एमपटे मामनमाननु पोद्दोष जैतेमांयी पांचवांगमें योजनाये मर गरिए टेवार मदिनु विकंन प्रणासहर यरों ने यहत्तर योजन टर घश्२ लघुदेवसमासप्रकरण. चार सिंहासन ते, ते करा. तथा जरत बने ऐवतने विपे समकाले वे तीर्थकर जन्म पामे, तेमाटे दक्षिण तथा उत्तर दिशिने विपे सिंहासन देते कह्यां. इति गायार्थ. ११ ॥ हवे शिखरथी देवल सोमनस वन वखाणे .॥ सिदरा उत्तीसेहिं ॥ सहसेहिं मेहता पंच सए ॥ पिहुसं सोमणसवणं ॥ सिलविणु पंडगवण सरिता ॥ १३० ॥ अर्थ-- सिहरा के० मेरुना शिखरथी उत्तीसेहिंसइसेहिं के बीस सहस्र योजन देवश थायियं तेयारे पंचसए के पांचसे योजन पिहल के पोहोली एदवी मेहसार के मेखला . ते मेखमा वसयने श्राकारे ते मेखलानेवि सोमणसवणं के सो. मनस नाम यन ते. पण ते वन केहठे? तो के सिलविणुपंडगवणसरिछ के चारशि- पापिना पंसवन सहश , एटसे पकवाननी चारदिशिने विचार जिननयन टे, अन पिदिशिनेरिपे चार प्रासाद , ते चार प्रासाद जेठे ते एकेका प्रासादनेकेडे चार पार पायही ते. पण जिन नयन यागस चार शिला नथी. हवे ते पूर्वोक्त घायडीनां नाम पारे ते. सुमना, सौमनसा, सौमनस्या, थने मनोरमा, ए चार यायडि ईशान गणे , तपा निरपुरा, देवरा, पारिपेणा थने सरखति, प चार वायमी थमिकूणे वे. तपा पिशासा, मणि नडा, थनयसेना थने रोहिणी ए चार वायड़ी नईला कुणे वे. नपा सोत्तरा, ना, मुना थने नवती, ए चार वावडी वायुकूणे 2. ए सोम पापडीपोना नामर्नु यांत सौमनसबनने विप जाणवं. अपर सर्वपंकवननी पेठे ठे.॥१२० ॥दये जिहां सोमनसवन , तिहां मेरुनु पोहोलपणुं कहे . ।। नव्यादिरि विकंनो यायालसयादि उसयरि जुयाई ।। अहे गारसनागा । म तं चैव सदसृणं ॥ १२ ॥ सर्प- तम्बाहिरिविकतो के ते सोमनसवनसंबंधी जे पाहेरना धिम अथवा दक्षिणउत्तर दिशिन मध्यर्थतरनविप मैग्नु विष्कन वे ते कहे ते. प्रसपादिमपरिजुमाई थ गारसनागा के चार सहन घस ने बदुना पर जरिया था नाग पटसो विकंन जाणयो. तदनुं परिधि तेर . वेडा एटये दी सहर पांचने बर. 4
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
२२३
थगीआरीया श्राप लाग होय. तेहर्नु परिधि दशसहस्र त्रणसें ने गणपचाश याजन
उपर अगीवारिआ वे जाग जाणवू. हवे विष्कंन जाणवानी परे कहे ते. मेरुना
मध्यविस्तार जिहां वांठिएं ते स्थानके मूलगु जेटला योजन ऊंचुं होए तेटला योजन
अगीबार नागे वहेंचतां जे नाग आवे ते मूलगाविस्तार मांदेथी काढतां जे गरे ते-
टलो विष्कल जाणवो. ते आवी रीते जे-समनूतलथी त्रेसठ सहस्र योजन ऊंचुंसोम-
नसवन ठे, तेने अगीश्रार नागे वहेंचतां पांच सहस्र सातसे ने सत्तावीस योजन श्रने
उपर त्रण कला आवे, ते मूलनुं विस्तार दश सहस्र योजन ठे तेमांथी काढीएं, ते-
श्रावी रीते के प्रथम सहस्र मांदेथी एक योजन लेइ तेहना अगीबार नाग करी
तेमांथी त्रण कसा काढीएं तेवारे दशसहस्रमांहे नवसहस्र नवसें नवाणु योजन अने
उपर अगीश्रारिश्रा आठ जाग रहे तेमाहेथी पूर्वला सत्तावन्नसे सत्तावीश योजन
काढीएं तेवारे चार सहस्र वसे वहुत्तेर योजन अने उपर अगीआरीश्रा आठ नाग
रहे तेटवँ मेरुनु विप्कन सोमनसवननी बाहेरनी परिधिनेविपे जाणवू. एम नंदनव-
ननेविपे पण करण जाणवो. ॥ ११ ॥
॥ हवे नंदनवन वखाणे ठे.॥
तत्तो सढसही ॥ सहसेहिं नंदणंपि तद चेव ॥ नवरं
जवण पासायं ॥ तरहदिसि कुमरिकुडावि ॥ १२ ॥
अर्थ- तत्तो के ते सोमनस वनधी हेग्ल सहसहीसहसेहिं के सामावास
सहस्र योजन नीचे नंदनवन जाणवू. नंदणं पितहचेव के ते नंदनवन पण तेमज
एटले सोमनसवननी पेठे तेना सदृश चेव के निश्चे जाणवं. नवरं के० एटलुं विशेष
वे जे, लवण पासायंतरह के जिननवन अने प्रासाद तेहना आठ अांतराने विपे
दिसिकुमरिकमावि के दिकुमारिकाना आठ कूट ठे ते कूट पांचसे योजन ऊंचा जा-
पला. श्रने नवमुं वल कूट ठे ते सहस्र योजन उचुं वे माटे सहस्रांक मध्ये गएयुं .
ते कूटनुं स्थान विशेप सिझांतथी जाणवू. ए दिकुमारिका समजूतलथी एक सहस्र
योजन उंची वे अने कूट उपरे नवनमांदे वसे . तेमाटे जके लोकवासिनी कहिएं.
तेहनां नाम कहे ते. मेघकरी, मेघवती, सुमेघा, मेघमालिनी, सुवरसा, वत्स मित्रा,
वलाका अने वारिपेणा, ए थाउ कुमारीका जाणवी. तिहां जे वावमी ते तेनां नाम
कहे . नंदोत्तरा, नंदा, सुनंदा अने नंदवर्धनी, ए चार वावमी शान कृणे ते. तथा
नंदिपेणा, अमोघा, गोस्तूपा अने सुदर्शना, ए चार वावमी थग्नि कृणे . तथा ना,
विशाला, कुमुदा अने पुंडरकीणी, ए चार वावनी नेईत्यकृणे ते. तया विजया, बेज-
यंती, जयंती थने थपराजिता, ए चार वावडी वायुकृणे ते. ॥ १५ ॥
भीमाना, श्रीमंदा थने श्रीनिखया, ए चार वावडी वायुकूणे जाणवी. तया यएविमरं। २४ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. । सोमनसबननी पेवे नंदनवन प्रदेशने विपे गिरिविस्तार कहे .॥ नवसदस नवसयाई॥चनपन्ना वञ्चिगारनागाय॥नं- दणबदिविरकंनो ॥ सहसूणो दोश्मसंमि ॥ १३ ॥ थर्थ-नवसइस के नव सहस्र अने नवसयाई के नबसें चपन्ना के बोपन्न योजन उपरे वञ्चिगार जागा के० श्रागीथारिया वनांग एटलो नंदनवहिविरकंजो के नंदनवननेविपे वादिनी दिशिनुं विकल जाणयो. अने तेहy परिधि एकत्रीस सदमा चारसे थने उगणाएं सि योजन ए वाहिर परिधि तथा नंदनवनने मझमि के महेिर्नु परिधि विष्कंन ते पूर्वोक्त विष्कंनधी सहसूणो के एक सहस्र योजने उंणो जाणयो, एटले थाउ सहस्र नवसे ने चोपन्न योजन उपरे अगीथारीश्रा उजाग जाणयो. तथा तेहनुं परिधि थहावीस सहस्र त्रणसें ने सोल योजन उपर श्रगीधा- रिया थान नाग ए मांहेनो परिधि जाणवो. ॥ १५३ ॥ ॥ इवे नऊशाल वन वखाणे . ॥ तददो पंच सएदि ॥ मदियलि तद चेव लहसालवणं ॥ नव रमिह दिग्गयच्चिय ॥ कूडा वण विवरंतुश्मं ॥ १२ ॥ थर्थ- तददों के० ते नंदनवनथी हेतुं पंचसएहिं के पांचसे योजन महियति के समनृतप्त पृथ्वीने विपे तहचेव के तेमज पटले नंदनवननी पेठेज नहसासवर्ष के मसास नामे घन जाणवु. नवरं के एटटुं विशेष ले जे शह के० था जमशास यन नेविष जे जिन जयन थने प्रासादना जे श्राव थांतराने तेने विपे हाथीने साकार थाउ परिकूट दे, ते दिग्गज के दिग्गजकूट कवाय . ए नशाल यनने विध मेस्नी पारदिशि ते सीतीदा तया सीताने प्रवाई संधी . तेमाटे नदीना तट पर जिननयन , थने गजदंतगिरिनापास प्रासाद ने जिननयन तथा प्रागाई वो दिग्गजकूट एटले थाउ करिकूट . हवे तिहां जे वावडी ते तेमनां नाम का 2. पदा, पद्माना, कुमुदा यने कुमुदाना, ए चार वावडी शान कूणे . तथा अन्य सनोमा, नसिना, उत्पमोजमा थने उत्पा, चार थावडी अग्नि कूणे दे. तर शृंगा, गिनी, जमाना थने बना ए चार बावडी नईत्य कूणे ते. तथा श्रीकांता, तुम के ए पसाय वनजे चारदिशि विस्तार तथागसी गायाए कहे रे..१२४॥ यावीससहस्साई॥ मेरूळ पुवर्ग य पछिमः ॥ तं चाइमीविहतं । यएमाणं दादिगुत्तर ॥ १२५ ॥ यई- मर्च के मेन यकी पुरउपपत्रिम के पूर्व भने पश्चिमदिरो म सधुदत्रसमामप्रकराण. य पास बननी चाहिग्नी दिशिनुं विकत चाचीन सहस्साई के बावीस सहन योजन होय. तंबामनीविन के० ते याचीस सहन्न योजनने अट्यानी जागे वचनां बसें ने पचास योजन लाने तो एटलो दादिप्तर के दक्षिण थने उत्तर दिशिनेविपे वाणमाणं के जमशाल नामे जे वन , तना विस्तारर्नु प्रमाण जाण ॥ १२५ ॥ ॥ वे गजदंत गिरि बवाये . ॥ ग्धीससदस चनसय ॥ पणदत्तरि गंतु कुरुनइपवाया ॥ उनले वि निग्गया गय॥ दंता मेहम्मुद्दा चनरो ॥ ११६ ।। अर्थ-कुरुनश्पवाया के० कुरुक्षेत्रनी जे नदी सीतोदा तया सीता तेढ्नुं प्रपात के० पनवा नीकलवान स्थानक जे जीनी तिहांधी गंतु के जश्ने ठवीस सहस बसय- पणहत्तरि के बीस सहन नारसे ने पंचोत्तेर योजन उत्तनवि के वे पाले मेहम्मुद्दा के मेरुपर्वत साहामा चउरो के० चार गयता के० गजदंत गिरि ठे. ते निपध तथा नीलवंत पर्वतमाहेत्री निग्गया के नीकट्या ठे, ते गजदंता हाथीना दांतने थाकारे देखाय ते माटे एने गजदंत गिरि कहि ॥ १२६ ॥ ॥ दवे गजदंत गिरिनी स्थिति तथा वर्ण श्रने नाम कड़े ते. ॥ अग्गेयाइसु पयादि, णेण दिसामु सियरत्तपियनीला ॥ नासोमणस विपिढ् ॥ गंधमायण मालवंतरका ॥ १२ ॥ श्रर्थ-थग्गेयाश्मु के अग्नि कृणधी श्रादि एटले धुरमामीने पयाहिणेण के प्रद- -क्षिणावर्त्त गणतां दिसासु के० चार दिशीने विपे अनुक्रमे चार गजदंत गिरि वे. तेमां सिय के उज्वलवणे गजदंतगिरि थग्निकूणे ठे, अने नेईत कूणे रत्त के रक्त- वर्णे गजदंत गिरि ठे, तथा वायुकूणे पिय के० पीत एटले पीले वर्णे गजदंतगिरि , तथा इशान कृणे नीला के नीलवणे गजदंतगिरि , हवेअनुक्रमे श्रग्निकूणथी उज्व- ला गजदंतगिरि प्रमुख चार गजदंतानां नाम कहे वे. पेहेलो अग्निकूणे सोमनसं, वीजो नेईत्य कुणे विद्युत्प्रन, बीजो वायुकूणे गंधमायण के गंधमादन तथा चोथो श्शानकूणे मालवंतरका के० माल्यवंत नामे गजदंतगिरि जाणवो. ॥ १७ ॥ ॥ हवे अधो लोके दिकुमारिका ज्यां रहे ते ते स्थानक कहे . ॥ अदलोगवासिणी ॥ दिसाकुमारीन अह ए एसिं ॥ गयदंतगिरिवराणं ॥ दिछा चिठंति नवणेसु ॥ १२ ॥ अर्थ-अहलोगवासिणी के अधोलोकने विपे वसनारी जे अदिसाकुमारीउ के श्राप दिक्कुमारिका ते ते एएसिंगयदंत गिरिवराणं के० ए गजदंतगिरिना. नीचे जे.
तथा उपर कला वार एटखे कुरुक्षेत्रनुं धनुष्टष्ट थाए; सीतोदा तथा सीतानदीनी
चारसे ने पंचोतेर योजन ठे. तेने घमणा करी जीनीनो विस्तार पचास योजनमा
थर्थ- ताणंतोदेव के ते गजदंत गिरिमध्ये मेरुपर्वत थकी दक्षिण दिशिनेविष
देवरुदेय वे, थने मैरुत्री उत्तरदिशिनेविपे उत्तरकुराउ के उत्तरकुरुक्षेत्र के
२२६
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
नवणेसु के जवन ठे ते नवनने विपे चिति के ते दिक्कुमारिका रहे . एरहेवाना
स्थानकनु सामान्यपणुं का. हवे विशेषपणे तेमने रदेवानां जे स्थानक , ते हान-
घंत गुरुना वचनथी जाणवां. तथा जोगंकरा, जोगवती, सुनोगा, जोगमासिनी, सुबत्सा,
वरसमित्रा, पुष्पमाला थने थनंदिता ए तेमनां नाम जाणवा. ॥ १० ॥
॥ हवे गजदंतगिरिनुं जंचपणुं तथा पहोलपणुं कहे .॥
धुरि अंते च पणसय ।। उच्चत्ति पिहुत्ति पणसयाऽसिसमा ॥
दीहत्ति श्मे उकला ॥ उसयनवुत्तरसहसतीसं ॥ १५ ॥
अर्थ-श्मे के० ए चार जगदंत गिरि ते धुरि के० ज्यां कुलगिरि थकी नीकच्या
वे, त्यां नीलवंत निषधनीपरेंचसय के चारसें योजन उच्चत्ति के लंचा , तथा अंते के
अंतने विपे मेरुने ज्यां मल्या ठे, त्यां पणसय के पांचसें योजन उच्च के उंचा है,
अने मूखने विपे प्रणसयपित्ति के पांचवें योजन पोहोला , अने श्रुते के दो
तो असिसमा के तरवारनी धारनी पेठे अंगुलने असंख्यातमे जागे पोहोला है;
तेमाटे थसि एटले जे तरवार ते सदृश . तयाते गजदंतगिरिनुंसांबपणुं सहसतीस
के वीस हजार अने उसय के वसे ने नवुत्तर के नव योजन अने उपर उ कशा
के उ कला एटटुं ए चार गजदंतगिरिनु दीर्घपणुं कह्यु. तथा ते वे गजदंतगिरि सांव-
पणे जेवारे एकता करीएं तेवार कुरुक्षेत्र धनुष्यने श्राकारे ठे, ते धनुष्य पृष्ट कहिप
घाहेरनु पुग्नु नाग थर्डचंझाकारतुं थाए, तेहना योजन साठ सहस्र चारसें ने श्रद्धार
पचास योजन प्रमाण पोहोली जानी को पीससह चारसे ने पंचोतेर
योजन वे पासे वेगला गजदंतगिरि , ते वे पासे एटला वेगला ,माटे वीस सहर
नेसतां त्रेपन्न सहस्र योजन कुरुक्षेत्रनी जीवा थाय. जीवा एटले धनुष्यनी पणन
ते सरिखी माटे जीवा कहिएं. इति गायार्थ ॥ १२ ॥
॥ दवे कुरुक्षेत्रना मध्यनागर्नु पहोलप कह , मध्यज्ञागना पोहोसपणाने सु
कहिए. ते केम के श्खु एटले तौर तेनुं जे गम तेने खु कहिएं, ते कहे ठे. ॥
ताणं तो देवुत्तर ॥ कुरान चंदसिंधियाज ज्वे ॥
दससहस विमुद्दमहा ॥ विदेहदलमाणपिहुलाउँ ॥ १३० ॥
लघुदेवसमासप्रकरण. श् के ए वे युगलियानां देत्र ठे, ते चंदद्धसंधिया के अर्सचंझमाने श्राकारे रह्यांते, अने दशसहसविसुद्ध के दशं सहस्र योजने रहित जे महाविदेह क्षेत्रनुं पिडुलाई के विस्तार तेनो दलमाण एटले अर्ज करता जेटला योजन थाए तेटला योजन कु- रुक्षेत्रना मध्यत्तागर्नु पोहोलपणुं जाणवू. ते केम? तो के-महाविदेह क्षेत्रनो विस्तार तेत्रीस सहस्र ठसे ने चोरासी योजन श्रने उपर चार कला वे; तेमांदेथी मेरुनुं विष्कंन दश सहस्र योजनं काढिएं तेवारे तेवीस सहस्र ठसे ने चोरासी योजन अने उपर चार कंला उगरे; तेहर्नु अर्ब अगीश्रार सहस्र श्रावसे ने वेतालीस योजन उपर कला वे एटलो विकज कुरुक्षेत्रना मध्यत्नागनेविपे जाणवो. ॥ १३ ॥ ॥ हवे कुरुक्षेत्रना गिरि कहे ते.॥ नश्पुवावरकुले ॥ कणगमया बल समा गिरी दो दो॥ उत्तरकुरान जमगा॥ विचित्तचित्ता य श्यरीए ॥१३॥ अर्थ- नश्पुवावरकूले के नदी जे सीतोदा तथा सीता तेमना पूर्व अने पश्चिम- दिशे जे वे तट तेदने विपे कणगमया के कनकमयी एहवा तथा वलसमा के बल- कूट ठे ते समा एटले सरखा सहस्र योजन उचपणुं वे अने सहस्र योजन मूलें विस्तार तथा पांचवें योजन उपर शिखरनेविपे विस्तार ठे जेमनो एहवा गिरिदोदो के वे वे पर्वत . ते उत्तर कुराज के उत्तर कुरुक्षेत्रने विपे जमगा के जमक एवे- नामें वे पर्वत ठे, अने विचित्तचित्तायश्यरीए के देवकुरुक्षेत्रने विपे सीतोदा नदीना पूर्वदिशिना तटने विपे विचित्रनामे कनकगिरि , अने पश्चिम दिशिना तटने वि चित्रनामे कनक पर्वत ते. ॥ १३१ ॥ ॥ दवे कुरुक्षेत्रनी नदीना अह वखाणे . ॥ नश्वंद दीदा पण पण ॥ दरया उध्दारया इमे कमसो॥ निसहो तद देवकुरू ॥ सूरो सुलसो य विपदो ॥१३॥ अर्थ- नश्वदीहा के नदीना प्रवाइने विपे दीर्घ एटले सांवपणुं वे जेमर्नु एहवा पण पण के पांच पांच हरया के अह एकेका कुरुक्षेत्रने विपे ठे, वली ते अह केवा ठे? उदारया के दक्षिण थने उत्तर दिशे वे वे ठे वारणां जेमने विपे एहवा पांच अद , तेनां नाम ते ते इमे के० था कमसो के अनुक्रमे कहे ते. एक निसहो के निपध तह के तथा चीजो देवकुरू, त्रीजो सूरा के० सूरः, य के वली चोथो सुखसो के सुलस अने पांचमो विगुपदो के० विद्युत्प्रन, ए पांच अह देवकु. रुक्षेत्रमाहे सीतोदानदीना जाणवा. इति गायार्थ ॥ १३२ ।।
अर्य-- ददपुवायरदसजोयणे हि के० अदथकी पूर्व थने पश्चिम दिशे दस योजननी
वेगमाएं एफेकहनाने पासाने विपे दसदसकंचणगिरिको के० दस दस कंचन गिरि
जाएवा. ते कंचनगिरि केट्या ठे? तो के-वियस्कूमाणं के बेताब्यनाफूटथी सोझसयु-
२०
लघुदेवसमासप्रकरण.
॥ हवे सीता नदीना पांच अहनां नाम कहे .n
तद नीलवंत उत्तर, कुरुचंदे रवय मालवंतो ति ॥
पनमददसमा नवरं ॥ एएसु सुरा ददसनामा ॥ १३३ ॥
अर्थ- तह के तेमज नीलवंत, उत्तर कुरु, चंदे के चंड, एरवय के एरवत थने
मालवंतोत्ति के मालवंत इति, ए पांच उत्तर कुरुक्षेत्रमाहे सीतानदीना अह जाणया.
ए अहनां नाम विजाह कहिएं. ए सर्व अह वे ते पलम दहसमा के पद्माह स.
रखा सहस्र योजन खांवा अने पांचसे योजन पोहोला धने दस योजन उंमा जाण-
वा. नवरं के एटबुं विशेष ते जे एएसु के ए पहने विषे जे सुरा के० अधिधायक
देव ते ते दहस नामा के० पोतपोताना पहने नामे तेमनां नाम . ॥ १३३ ॥
॥ हवे कुलगिरि, जमलपर्वत, पांच सह अने मेरु एहना सात आंतरा कहे ते. ॥
अडसय चनतिस जोय॥णाई तह सेगसत्तनागा ॥
इका रसयकला॥ गिरिजमलदहाण मंतरयं ॥१३॥
थर्थ-अडसय के श्रावसे श्रने चलतिस जोयणाई के चोत्रीस योजन तह के
तथा प्रकारे सेगसत्त जागा के एक कलाना सात नाग करीएं, एहवे एक जाग
सहित कारसयकक्षा के अगीवार कला एटलुं कुलगिरि, जमसपर्वत, पांच उड़
तथा मेरुनो प्रत्येके थंतर जाणवो. ते केम? देवकुरुनो विस्तार थगीश्रार सहस्र श्रावने
वेतालीश योजन श्रने वे कला ; ते मांडेयी यमसपर्यंत अने पांच अह तेणे घेशा
जे व सहस्र योजन वे ते काढिएं तेवारे श्रावनसें वेतालीस योजन ने कहा ये
वधे; ते सात नागे वहेंचतां बाउसे चोत्रीस योजन यावे, शेप चार उगरे ते उंगणी
सवार गणीएं तेवारे बहुत्तेर कला याए. तेनीसाथे मूलगी वे कसा एकठी करता
थठोत्तर कसा थाए. ते वली सात जागे वहेंचता उगणीसी अंगीश्रार कक्षा श्रावे, वसी
एक कसा उगरे तेहना सात जाग करिए तेह सातश्यो एक नाग भने श्रीशार
कसा एटदु कुमगिरि तथा जमलपर्यंत तथा बह पांच तथा मेरुनु अंतर जाण॥ १३४ ॥
॥ दवे कांचनगिरिनी स्थिति वखाणे ठे. ॥
दद्दपुवावर दस जो ॥ यणेदि दस दस वियटकुडाणं ॥
सोलसगुणप्पमाणा ॥ कंचणगिरिणो उसय सबे ॥ १३५॥
, लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. शए एप्पमाणं के सोसगुणा मोहोटा ठे, पइवा कंचनगिरिजंपूछीपने विपे सवे के सर्वे उसय के बसें जाणवा. ते कम? देवकुरु तथा उत्तरकुरूना दश अह ठे ते एकेक - हुने वे पाले दश दश गुणतां वीश थाय. ते बीशने दशवार गुणतां वसे पूरा थाय. वैताढ्यना कूटधी कंचनगिरि जे ते ते सोलगुणा मोहोटा ते ते यंत्रयी जाणवा. ॥ हवे जंबूथद वखाणे वे.॥ उत्तरकुरुपुष्वक्षे ।। जंबणय जंबूपीढमतेसु ।। कोसा गुचं कमि व ॥ हमाण चनवीसगुण मजे ॥१३६॥ अर्थ-उत्तरकुरुपुत्रों के उत्तरकुरुक्षेत्रना पूर्वदिशिना अर्डनेविपे जंबूणय के रक्तवर्ण कनकनुं जंबूपीढ के जंवृक्षतुं पीउजाणवू. ते पीठ केहवू ठे? तो के-यंतेसु के ठेमा- नेविपे कोसङगुचं के वे कोस समजूतलथी उंचं ते. तिहाथी कमि के अनुक्रमे वह- माण के वधतुं वधतुं मझे के मध्यत्नागे चवीसगुणं के० चवीसगणुं । एटले मध्य- नागेवार योजन ऊंचुं. ए बंधा एटले उलटासरावने श्राकारे जाणवू. इति गाथार्थ ॥१३६॥ ॥ वली तेहज पीठ चखाणे ठे. ॥ पणसयवपिडुत्तं ॥ तं परिखित्तं च पनमवेईए ॥ गान उगे गुच्चपिङ ॥त्त चारुचवदारकलियाए ॥१३॥ अर्थ- ते पीठ केदवू ठे ? तो के-पणसयवपिडुत्तं के पांचवें योजन वर्तुल तथा पोहोलुं . तं के ते पीठ ठे ते सर्व पठमवेईए के० पद्मवरनामे जे वेदिका ठे, तेणि- एं परिखित्तं के० विध्यु ठे. ते वेदिका केहवी ते ? गाउजुगेगुच्च के वे कोश उंचा अने एक कोश पोहोला एहवा चारु के मनोहर जे चउदार के चार वारणां तेणे करी कलियाए के सहित ते. ॥ १३७ ॥ इति गाथार्थ. तंम अडविवर ॥ चनच्च मणिपीढियाश् जंवूतरू । मूले कंदे खंधे ॥ वरवयरारिम्वेरुलिउँ ॥ २३ ॥ अर्थ- तंम के ते पीठिकाना मध्यनागे श्रमविटर के पाठ योजन के विस्तार जेनो एटले पहोली ठे. तथा चन्च के चार योजन ऊंची एहवी जे मणि पीढिया के मणिमयपीविका तेहने विपे जंबूतरु के जंबूवृक्ष वे. ते जंबूवृदनी मूले के मूल- नेविपे जे जटा ते ते वरवयर के प्रधान जे वज्ररत्न ते मयी . तथा कंदे के उपर जे कंद ते अरिज के श्यामवर्णरत्न तेहनुं . तथा खंधे के जंबूदानी जे डाल ते वेरुलिर्ज के वेमुर्यरत्न एटले नीलवर्ण रत्न तेहनी वे. ॥ १३ ॥ मूलथी डाउजे पडनी शाखा थकी नीकली ते त्यां यकी पन्नर के पत्तर कोश सांची तथा , २३० लघुदेवसमासप्रकरण. तस्स य साद पसादा ॥ दवाय विंटाय पल्लवा कमसो ॥ सोवन्नजायरूवा ॥ वेरुलितबणिजंवूणया ॥ १३ ॥ अर्थ- तस्स के ते जंबवृदांनी सादं के० शाखा ऐटले मोहोटी डाले थने पंसाहा के प्रशाखा एटो लघुशाखा ते न्हानी डाल तथा दक्षा के पत्र य के वली विटा के वीट ते पत्रना मूल य के वली पक्षव के नवांकुरा ते नवा उगता पत्र एकमतो के अनुक्रमे सोवन्न के० सुवर्ण तथा जायसवा के जातरूप ते कोक धवसवर्ण कनक, तथा वेरुलिय के वैमुर्यरत्न तथा तवणिज के तपनीय पटले तपावेलु सुवर्ण तथा जंबूपया के रक्कसुवर्णना जाणवा. एटले जंबूवृक्षनी मोहोटी शाखा ते पीता वर्णनू कनक ते संबंधी , तथा जे लघु शाखा ते ते पूर्व जातरूप कंधु जे कांक धोलु कनक तेहनी ठे, तथा जंबूचना जे पत्र ठे ते वेमुर्यरत्नना एटखे नीलारत्नना ते, तथा पत्रना विंट ते ते पूर्वोक्त तपनीयसुवर्ण सरखा महातेजवंत ठे, तथा जे पल्लर वे ते जंवूनद एटले रक्तसुवर्ण तेहना . ॥ १३ ॥ सो रययमयपवालो ॥राययविडिमो य रयणपुप्फफलो ॥ कोसज्गं उबेहो ॥ थुडसादा विडिमविकंनो॥ १४ ॥ अर्थ- सो के० ते जंबूवृक्ष केहबु ते ? रययमयपवालो के रूपामयी ते नवा प्रवास एटसे पत्र जेहने विपे. वली केहबु ? राययविडिमो के० रूपानी विमिम एटसे मध्य- जागनी वचनी मोहोटी ते डाल जेहनी. वली केहबु ? रयणपुप्फफलो के० सर्प फस फूल रनमय वे जेहनां. वली जंक्ष केहवं ? कोसागंजवेहो के वे कोश नूमिमध्ये जूमपणे जासु वे युद्ध के थमने विष तथा साहा के मोटी शाखानेविपे तथा विडिम के मध्यज्ञागे जे मूस शाखा ठे, तेहनेविषे वे कोश विकलो के० पोहोड- पणुं जाणवू. ॥ २४० ॥ इति गाथार्थ. शुडसादव डिमदीद, ति गानए अह पनर चनवीसं ॥ सा- हा सिरिसमनवणा ॥ तम्माण सचेश्यं विडिमं ॥ १४ ॥ थर्थ- युगसायझिम के ते जंक्षनु थम तथा शाखा तथा वडिम पटो के थाउ कोश थडनी मामासाहतया शाखा पटले चार दिशे चार मोहोटी में { खांसी . ए. चार दिशिनी चार शाखानविप सिरिसमजवणा के श्रीदेवीना जवन १ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ३३२ सरखा चार नबन जाणवा. तया तम्माणसचेश्यंब डिमं केल ते श्रीदेवीना नवन सदृश जे पांचमी वमिमं के मोहोटी चोवीश कोशनी माल ते उपर जिनजवन जाणवू. १४१ पुधिलि सिज तिमु आ॥ सणाणि नवणेसु णाढियसुरस्स ॥ सा जंबू वारसवे ॥ घ्यादि कमसो परिस्कित्ता ॥. १४५ ॥ अर्थ- पुविल्लिसिका के पूर्व दिशीनी शाखाना जवननेविपे जंबूछीपनो अनाहित नामे जे अधिष्टायक देव तेने सुवानी सिजा ठे, तथा तिसुनवणेसु के शेप में त्रण नवन वे तेने विपे यासणाणि के सवायोग्य सिंहासन ठे, ते कोनां ? तो के-अणा- ढियसुरस्स के अनाहत ठे नाम जेनुं एड्वो जे जंवूछीपनो अधिष्टायक देव है, तेनां , तथा सा के ते जंबूवृक्षानी जे पीठीका ठे, ते वारसवेश्याहिं के वार वेदिकाए करी कमसो के अनुक्रमे परिस्कित्ता के० वींटेली वे. ॥ १४ ॥ दहपनमाणं जंवि, वरं तु तमिहावि जंबूरुरकाणं ॥ नवरं मदयरियाणं ॥ गणे इह अग्गमहिंसी ॥ २४३ ॥ अर्थ- दद्दपउमाणं के० पद्माहना कमलनो जे परिवार तथा जंविधरं के जे पद्मपहनो विस्तार पूर्वे कह्यो ठे, तमिहावि के तेम अहींयां पण जंबूरुकाणं के० जंबूवृक्षानो जे परिवार ते पण तेमज जाणवो. एटले थहींयां पण वीजा लघु जंबू- दनो परिवार जाणवो. नवरं के एटलुं विशेष ठे जे तिहां जे चार महत्तरिका देवी कही ठे ते महरियाणंगणे के ते महत्तरिकाने स्थानके इह के अहीं अग्गम- हिसि के अग्रमहिपी जाणवी. ॥ २४३ ॥ इति गाथार्थ. कोस उसएदि जंवू ॥ चनदिसिं पुचसालसमनवणा ॥ विदिसासु सेस तिसमा ॥ चउवाविजुया य पासाया ॥१४४ ॥ अर्थ- जंबू के जंबूवृदने चउद्दिसिं के चार दिशे कोसऽसएहिं के0 बसें कोशे पुवसालसमनवणा के पूर्वदिशिनी शाखा सरखां जवन जाणवां. एटले ए जावार्थ जे जवन जे चैत्यगृह ठे ते चार दिशिनेविपे जंबूवृक्षथकी वसे कोशें पूर वे तथा विदि- सासु के विदिशिनेविपे सेसतिसमा के वीजी त्रण डालनेविपे जेवां नवनवे तेवा विदिशिनेविपे चउवाविजुया के चार वावमिएं सहित पासाया के चार प्रासाद - जाणवा. ॥ १४४ ॥ । ताणंतरेसु अड जिण, कुडा तद सुरकुराइ अवर ॥ राय यपीढे सामलि ॥रुको एमेव गरुतस्स ॥ १४५ ॥ अर्थ- ताणंतरेसु के ते जिनलवन तथा प्रासादना श्राव अंतरनेविपे अडजिण- गरिमिनषि पगिरिमदनयंता के प्रथम ये विजय पठी ये वदरकारपर्यत यही जिप नगर पनी यंतरनदी यसी ये विजय एम अनुक्रमे एकेकीदिशे सोडवि. सीने एकमो ने दीम पांजन पाहीशी तेदवे पविजयादिनु पाहीवर ना. र र सन टेनदास मय याजन नानि मेयने नमानेधी, ना E FER तरी वाकार्वनोद धी, नया मातंग ने पवाग पांजर र संगाई माने, नया पांच मदन साठ सुमाग्रीय योजन पूमी २३२ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. कुड़ा के० जिननवने सहित श्राव कूट जाणवा. पण ते कूट केहवा ? तो के पार योजन मुझे विस्तार से अने चार योजन शिखरे विस्तार के तथा था योजन उदा पवा श्राव कूट ठे. ते तस्कूट कह्या . तह के तथा प्रकारे सुरकुराइ के देवकुरुक्षे. प्रना थपरके के पश्चिमर्दिशिना थईनेविये राययपीटे के पानी पीठिकानी उपर सामखिमरको के शाल्मसीपक्ष नेते गरुससस के गरुलदेवताने यसबायोग्य जायचो. एयमेव के पदनी पण विस्तार एज जंबूवृक्षनी पेठे जाणवो. ॥ १४५ ॥ ॥ वे महाविदेदमाहे वत्रीस विजय वखाणे ते. ॥ बत्तीस सोख पारस ॥ विजया वकार अंतरनरी ॥ मेल्यणा पुधा ॥वरासुकुलगिरिमद नयंता ॥१६॥ अप- पनीर यत्रीस तथा सोस के सोस भने पारस के० यार ए सा नुक पिजया के० विजय तया वकार के वृक्षस्कार पर्वत श्रने अंतरनई के rinदी जापची पटसे पीस विजय तया सोस वक्षस्कार पर्वत श्रने यार अंतर गदी जाती. न मे के मेना प्रशासन की पुत्रावरासु के पूर्वदिशि थने सपनामा परमार पर्यत तयादी पाय तपासाना एका करिए पार पोम विसप नया गोस यसकार पर्षत यने यार अंतर नदी थाय. ॥ १४६ ।। निमाया.॥ । ये वीम विजयना पोहोसपणानुं प्रमाण कद्दे वे.॥ विजपाए पिटुति मग, नाग यारुत्तरा वीससया।। महा पंचमग ॥ संवेइ नइ पनवीमसयं ॥ १४ ॥ ई-ममदा के यादीममें थने योगनरा के यार योजन उपर एक योज ना सायादार करिए नशा म मान नाग पटयु विजयापापिहनि सरकार पर जाम नया माण का वहस्कार पर्वत जे ते ते. मादमें दोजन पोहोता है. नया सवेनगनवीममय के० मा जे अंता.
लघुदेवसमासप्रकरण. २३३ वन मुखे रुंधी, ए सर्व योजन एकग करीएं तेबारे चोसठ सहस्र अने पांचसे चो. राणु योजन थाय. ए एक लद योजन प्रमाण जे जंबु दीप ठे, तेमांदेथी काढीएं, तेवारे पांत्रीश सहस्र चारसे ने उ योजन उगरे. हवे अहींआं विजयतुं परिमाण वांतीएं ठेएं तेमाटे जगस्या जे पांत्रीस सहस्र अने चारसें व योजन ते सोल विजय ठे माटे सोल जागे वहेंचीएं तेवारे वावीससे अने वार योजन लाने अने उपर चउद योजन गरे, तेना प्रत्येक योजनना श्राउ नाग करिएं तेबारे एकसो ने वार नाग थाएं. ते सोल जागे वहेंचतां आगीश्रा सात नाग लाने एटले एकेक विजय, परिमाण वावीससे ने वार योजन उपर ाठीश्रा सात नाग, एटळू जाणवू. ॥ १४ ॥ ॥ हवे विजयादिकतुं लांवपणुं कहे . ॥ सोलससहस्स पण सय ॥ वाणग्या तह य दो कला य॥ एएसिं सवेसिं ॥ आयामो वणमुदाणं च ॥१४॥ अर्थ- सोलससहस्स के सोल सहस्र अने पणसय के पांचवें ने वाणउया के वाणु योजन तहय के तेमज दोकलाउंय के वे कला उपर एटर्बु एएसिसवेसिं के ए सर्व विजय तथा वक्षस्कार तथा अंतर नदी जे ठे ते सर्वन आयामो के लांव- पणं जाणवू. च के वली सीतोदा तथा सीताने अंते पूर्व तथा पश्चिम दिशे जे वणमुहाणं के चार वनमुख ठे, तेहy पण एटर्बु लांवपणुं जाणवू. ॥ १४ ॥ ॥ हवे वदस्कार- उंचपणुं कहे ते. ॥ गयदंत गिरिखुच्चा ॥ वकारा ताणमंतरनईणं ॥ वि. जयाणंच निहाणा, इमालवंता पयादिणजे ॥ १४ए॥ थर्थ-ते वक्षस्कार पर्वत गयदंतगिरिवुच्चा के गजदंत गिरिनी पेरे उंचा ठे, जेम गजदंतगिरि कुल गिरिने समीपे चारसे योजन ऊंचा , ठेदेडे मेरुपर्वतनी पासे पांचसे योजन ऊंचा ठे, तेम ए वक्षस्कार पण कुल गिरिने समीपे चारसं योजन ऊंचा , थने हेडे सीतोदा तथा सीताने समीपे पांचसे योजन ऊंचा ठे. हवे वरकाराताणमं- तरनणं विजयाणंच के सोल वदास्कार पर्वतना तथा वार थंतरनदीना यने चत्रीस विजयना थनिहाणा के नाम कहे . ते सर्व मालवंता के० मालवंत नामे जे गजदंतगिरि ठे, ते यकी पयाहिप के दक्षिणावर्त जाणवा. ॥ १४ ॥ ॥ दवे यहींथां प्रथम सोल वक्षस्कारनां नाम कहे ते. ॥ चित्ते य बनकृडे ॥ नविणी कूडे य एगसेले य॥ तिनडे वेसमणे वि य ॥ अंजण मायंजणे चेव ॥ १० ॥ .. ---
२३४,
.
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
अंकावइ पम्दावश्॥ आसीविस तद सुदावदे चंदे ॥
सूरे नागे देवे ॥ सोलस वकारगिरिनामा ॥ १५ ॥
अर्थ- एक चित्र, चीजें ब्रह्मकूट, वीजु नलिनीकूट, चो| एकशेल कूट, य के पसी
पांचमु त्रिकूट, पहुं वैश्रमण, यहींथां विय ए शब्द पादपरणार्थ है. सातअंजन,
थाउमुं मातंजन, चैव पदपूरणार्थे ते. ॥१५०॥ नवमुंअंकापाति, दशमं पद्मापाति, अगी:
श्रारमुं आशीविष, तह के तथा वारमुं सुखावह, तेरमुं चंड, चउदमुं सूर, पंदरसुं
नाग, अने सोलमुं देव, ए सोल वक्षस्कार गिरिनां नाम जाणवां. ॥ १५१ ॥
॥ हवे वार अंतर नदीनां नाम कहे ते. ॥
गादावर दाहावश ॥ वेगवई तत्त मत्त जम्मत्ता ॥ खीरोय ॥
सीय सोया ॥ तद अंतो वादिणी चेव ॥१५॥
जम्मी मालिणि गंनी, रमालिणी फेणमालिणी चेव ॥
सबनवि दस जोयण ॥ जंमा कुंडुलवाएया ॥ १५३ ॥
श्रर्थ-ग्राइवति, अहवति, वेगवति, तता, मत्ता, जन्मत्ता, खीरोदा, शीतस्रोता,
तथा अंतर्वाहिणी, चेव पदपूरणार्थे ते ॥ २५ ॥ जन्मीमालिनी, गंजीरमालिनी, फेन
मालिनी, चेव पदपूर्णार्थ जाणवू. एवा नामे वार अंतर नदी जाणवी, ते धुरे तथा
वेहेडे सवधवि के सर्व नदिउँ पण दस जोयण डा केदश योजन प्रमाण जुड़ा
जे कुंमुपवा के नीलयंतने नाचे व कुंड है, तथा निपने नीचे पण उ कुंड दे, ते
यकी उम्नव एटवे निकली एवी एया के ए वार अंतर नदी ते कुंमने नामेज जाणवी
जेम पाहवंत कुंम थकी ग्राहवती नदी निकली. एसते नदीने नाम कुंडनां नाम
जाणवां, थहींथां नदीनी देवीनो ही प्रमुख ने विशेष प्रकार ते सर्व रोहितां-
शाने परिमाणे जाणवो. ॥ २५३ ॥
॥ वे वत्रीश विजयनां नाम चार अनुष्टुप् दे करी कहे ॥
कच्चो सुकठ य मदा, कहो कावई तदा ॥ आवत्तो मं-
गलावतो ॥ पुस्कलो पुस्कलावई ॥१५४॥ वो सुवोय
मदा, वो वहावई विया ॥रम्मो य रम्म चेव ॥रम
णी मंगलावई ॥१५५ ॥पम्दो सुपन्दो य महा, पम्होप-
म्हावई तदा । संखो नलिण नामा य॥ कुमुदो नलिणाव-
ई॥१५६ ॥वप्पो सुवप्पोय मदा, वप्पो वप्पावई विय॥
वग्गू तदा मुबग्गू य ॥ गंधिखो गंधिलाव ॥ १७ ॥
, लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ३३५ अर्थ- एक कछ, चीजो सुकछ, चीजो महाकछ, चोयो कहावर्त, तथा प्रकारे पांचमो श्रावत, हो मंगलावर्त्त, सातमो पुष्कल, थाउमो पुष्कलावति, ॥ १५४ ॥ नवमो वछ, दशमो सुक्छ, अगीयारमो महावछ, चारमो वहावर्त, चिय शब्द पद- पूर्णार्थ ठे. तेरमो रम्य, चोदमो रम्यक, चेव के निचे पंदरमो रमणि, सोलमो मंगला- वती, ॥ १५५ ॥ सत्तरमो पद्म, यढारमो सुपद्म, उंगणीशमो महापद्म, वीशमो पद्मावती, तो के तेवार पठी एकवीशमो शंख, वावीशमो नलिन एवे नामे विजय ते. त्रेवीशमो कुमुद, चोवीशमो नलिनावती, ॥१५६॥ पचीशमो वप्र, ग्वीशमो सुवप्र, सत्तावीशमो महावप्र, अद्यावीशमो वप्रावती, तिय शब्द पदपूरणार्थे . उगपत्रीशमो वल्गु, तहा के तथा प्रकारे त्रीशमो सुबत्यु, एकत्रीशमो गंधिल अने वत्रीशमो गंधिलावती.१५७ ॥ हवे वली गाथा ठंद कहे ते.॥ एए पुवावर गय, वियह दलियत्तिनई दिसिदलेसु ॥ नर-पुरीसमा ॥श्मेहि नामेदि नयरी ॥ १५ ॥ अर्थ-एएपुवावरगय के ए कठादिक वत्रीश विजय जे ते ते पूर्व अने पश्चिम दिशि गत जे वियद के लांवा वैताढ्य पर्वत तेणे नरत तथा ऐरवतनी पेरे विज- यना दलियत्ति के अर्ड कीधा ते एटले एकेकी विजयना वे वे खंग कीधा वे, वली एकेका विजयने विपे वे वे नदी ते तेणे करी खंग कीधा वे. नईदिसि के० नदी- दिशि दक्षणार्ड विजयने विपे नरक पुरीसमा के दहण जरतनी अयोध्या नगरी सरखी श्मेहि नामे हिनयरी के ए आगती गाथामां कदेशे एवा नामे वत्रीस नगरी ठे.॥ १५ ॥ ॥ हवे ए वत्रीस नगरीउँनां नाम अनुक्रमे कहे . ॥ खेमा खेमपुरा वीय ॥ रिहा रिछाव य नायबा ॥ खग्गी मंजूसा विय ॥सहपुरी पुंडरीगिणीय ॥२५ए। सुसीमा कुंडला चेव ॥ ऽवराश्य पदंकरा ॥ अंकावर पम्दा वा ।। सुना रयणसंचया॥१६॥आसपुरा सींदपुरा मदापुरा।। तह य चेव विजयपुरा ॥ अवराश्या य अवरा ॥ असोग तद य वीयसोगा य ॥ १६१ ॥ विजयाय वेजयंति ॥ ज- यंति अपराजिया य बोधवा । चक्कपुरा खग्गपुरा ॥ दो अवजा अजाय ।। १६ ॥ अर्थ- केमा, क्षेमपुरा, बिय के वली अरिष्टा, थरिष्टवती, नायवा के जाणवी.... । A - , पदोसपणुं गुणतीससयऽधीसा के गणत्रीशसें ने घावीस योजननु नइंति के सीतोदर निपथ तथा नीसवंतने पासे वनमुखनो विस्तार एक कला जाणवो. हवे कुलगिरि लघुदेवसमासप्रकरण. खड्गी, मंजूपी, विय के निचे रुपनपुरी, पुंडरिगिणी, चेय शब्द पदपूरणार्थ के. ए श्राव नगरीनां नाम कह्यां ॥ १५ए ॥ सुसीमा, कुम्ला, चेव पदपूर्णार्थ द. अपरावती, प्रशंकरा, अंकावती, पद्मावती, शुजा, रत्नसंचया, ॥ १६० ॥ श्रश्वपुरा, सिंहपुरा, महा. पुरा, चेव शब्द पदपूर्णार्थ , तहय के तथा प्रकारे विजयपुरा, थपिराजिता, अपरा, अशोका, तथा प्रकारे धीतशोका,॥ १६१ ॥ चेव पदपूर्णार्थ है. विजया, चेव पद पूर्णा वे, वैजयंति, जयंती, अपराजिता, ते बोधवा के जाणवी. चक्रपुरी, खजपुरी, होर के होए अवध्या अने पत्रीसमी श्रयाध्या नगरी जाणवी. ए वत्रीस नगरी ते नदीनी दिशिए जे विजयर्नु अई, तेमाहे जाणवी. ॥ १६२ ॥ ॥ हवे विजयनी नदी कहे .॥ कुंडुनवा उगंगा ॥ सिंधू कवपम्हपमुद्देसु ॥ अमछ- एसु विजए, सु सेसेसु रत्त रत्तवई ॥ १६३ ॥ श्रर्थ- निषध तथा नीलवंतने समी जे कुंड के कुंड ते थकी उन्नन के नीकसी जे गंगासिंधू के गंगा, सिंधु, नामे जे नदी ते कछपम्हपमुद्देसु श्रऽपसु विजएम के० कहादिक श्राप विजयने विपथने पनादिका विजयनेविपे गंगा श्रने सिंधु ए वे वे नदी जाणवी. अने सेसेस के शेप वीजा जे पछादिक पाठ विजय भने वादिक श्राव विजय तेनेविपे रत्तरत्तवई के रक्ता ने रक्तवती नामा चे वे नदी , ते सर्व नदी वेताट्य प्रते नेदीने सीतोदा तथा सीता मांहे प्रवेश करे . ए कछादिक विजयथी दा गाव गणीएं. ॥ १३॥ ॥ हवे माहाविदेह क्षेत्रने विषे पूर्व तथा पश्चिमदिशिएं सीतोदा तथा सीतानदी जगतीने नेदीने ज्यां समुज्जमांदे भले ठे, त्यां जगती माहेनी दिशि सीतोदा सीताने वन्ने बाजु चार वनमुख वे तेहy परिमाण कहे . ॥ अविव किऊण जगई। सवेश्वणमुहचनकपिहुवत्तं ॥ गु. पतीससय वीसा ॥ नइंति गिरिश्रति एगकता ॥ १६ ॥ थर्थ-अविवरिकऊणजगई के जगतीनी विवक्षाविना एटले जगतीरहित थने सवे के वेदिका सहित जेवणमुहचठक के चार वनमुख है. पिटुसत्तं के० ते तया सीतानदीने समीपे जाणवु. श्रने पही संकोचता संकोचता गिरि अंतिएगका ? नदी दिशि जातां वांठीत स्थानकनविप वनमुखनो विस्तार जाणवानो विधि कई .
लघुदेवसमासप्रकरण. वे. निपध तथा नीलवंतने समीपे वनमुखनो विस्तार एक कला ठे, तो नदीने समीपे निपध तथा नीलवंत थकी सोल हजार पाचसे ने वाणु योजन उपर वे कला जश्ए तेवारे वनमुखनो विस्तार जाणवो. माटे ए पूर्वोक्त सोल हजार पांचसें ने वाणु यो- जननी कला करीएं ते कला त्रण लाख पंदर हजार वसे ने पचाश थाय, अने ते नदीने समीपे वनमुखनो विस्तार उंगणत्रीससे ने वावीश योजन तेनी साथे गुणीएं तेवारे वाणु कोडी अगीयार लाख साठ हजार ने पांचसे उपर थाय, तेने ते देवनो विस्तार त्रण लाख पंदर हजार वसें ने पचाशसाथे नाग श्रापीएं तेवारे उगणत्रीशसें ने वावीश योजन वनमुखनो विस्तार पाय ते जाणवो. ए प्रकारे ज्या वांविएं त्यां वनमुखनो विस्तार लाने. ॥ १६४ ॥ ॥ हवे विजयादिकनो विस्तार एको करतां लाख योजन पूर्ण थाय ते कहे . ॥ पणतीससहस चउसय ॥ उडुत्तरा सयलविजयविकंनो । वणमुद उग विकंनो॥अडवन्नसया य चनाला ॥१६॥ थर्थ- पणतीससहस चनसयठमुत्तरा के पांत्रीस हजार चारसे ने ठ योजन एटला सयल विजयविकंलो के सर्व विजयनो विप्कंन जाणवो. अने वणमुद्गविरकंनो के वे वनमुखनुं विष्कंन ते अडवन्नसयाय चउयाला के यहावनसें ने चुमालीश योजन वे. ॥ १६५ ॥ सगसय पन्नासा नइ ॥ पिहुत्ति चळवण सहस मेरुवणे ।। गिरिविवर चनसहसा ॥ सबसमासो दवइ लकं ॥ २६६ ।। थर्थ- सगसयपन्नासा के सातसें ने पचास योजन नापिनुत्ति के अंतरनदीनु पहोलपणुं , थने चउवणसहसमेरुवणे के० चोपन हजार योजन मेरु यने नशास वन ठे, ते केमके नाशाल वन जे ठे, ते मेस्थकी पूर्वदिशि थने पश्चिमदिशि घा- वीश चावीश हजार योजन ठे, तेमाटे वे घाजुना चुमालीश हजार योजन थया, थन मेझनो मध्य विस्तार दश हजार योजन ठे. ए एकठा करतां चोपन्न हजार योजन प्रण थाय; तथा गिरिविकरच उसहसा के गिरि जे वक्षस्कार पर्यन तैनो विस्तार चार हजार योजन ले. सर के० ए सर्वनो विस्तार तेने समान के एकनो करिग तेवारे विश्वरक के० लाख चोजन पूर्ण पाय ठे. ॥ १६६ ॥ ॥ दवे थधोखोकमांहे गाम बग्वाणे . ॥ जोयण सयदसगंते ॥ समधरणी अहो अहो नामा ॥ यायावीससट्सेदि ।। गंतुं नेकस्न पहिमउं ॥ १६० ॥ -- -- -- *..
रुण अने उत्तर दिशिनुं जे गमनागमन तेहy खित्ततु के क्षेत्र ते पणसय दसुत्तरा
सिग्निागायथडयाला के० पांचसे दश योजन उपर एक योजनना एकसठी
२३७
लघुक्षेत्रसमासप्रकरणा.
श्रर्थ-समधरणी के मेरुना समजूतानी अपेक्षाण मात्राएं मात्राएं शुमी श्रहो
श्रहो के नीची नीची घती जाय . ते मेरुस्सपछिम के मेरुपर्वत थकी पश्चिम
दिशिनेविपे वायालीससहसे हिगंतुं के बेतालीश हजार योजन नमिनेविपे गया पती
त्यां जोयणसयदसगते के एक हजार योजन नमी समजतमग्री डी . त्यां श्रहोगामा
के अधोगामी माणस वसे ते. समनूतली नवस योजन हेग श्रने नवसे योजन
उंचा त्यां सुधा तिों खोक कहिएं, तथा नवसेंमी चुं ते उर्चसोक कहिएं, अने
'नवसेंथी नीचुं ते अधोलोक कहिएं. १६७ ॥
॥ हवे तीर्थकर तथा चक्रवर्ति प्रमुख क्या उपजे ते कहे .॥
चन हनतीसं च जिणा ॥ जहन्नमुकोसर्ड य हुँति कमा ॥
हरिचकिबला चनरो॥तीस पत्तेय निददीवे ॥ १६७ ॥
अर्थ- इहदीवे के था जंयूछीपने विपे जहन्नं के० जघन्य तो वउ के चार
तीर्थकर समकाले होए. च के वली कोसन के उत्कृष्ट तो चउत्तीस के चोत्री
तीर्थकर समकाले हुँति के होए. एम कमा के० ए अनुक्रमे जाणवा. वत्रीश विन-
यना वत्रीश श्रने जरत तथा ऐवतना मलीने चोत्रीश समकाले होए. थ.
हरिचकिवला के वासुदेव, चक्रवर्ति श्रने बलदेव, एत्रण पुरुष जघन्य तो समका
पत्तेय के प्रत्येके चउरो के चार चार होए. अने उत्कृष्टा तीसं के त्रीश होए
जेवारे चक्रवर्ति होए, तेवारे वासुदेव न होए, अने जेवारे वासुदेव होए तेवारे चक्र
वर्ति न होए. तेमाटे त्रीश समकाले होए. पण चोत्रीश न होए, पत्रीश विजय तथा
"त अने ऐरवत ए चोत्रीश क्षेत्र जपजवाना जाणवा. ॥ १६० ॥
॥ हवे चंजमा थने सूर्यन चारक्षेत्र कहे .॥
ससिजग रविग चारो ॥ श्ह दीये तेसिं चार खितंतु ॥ पण-
सय दसुत्तराई ॥ग सचिनागा य अमयाला ॥ १६ ॥
अर्थ- शहदीवे के था जंवूछीपने रिपे ससिपुरवियुग के वे चंमा थने
में तेनु चार के चालवू तेसि के० ते चंद्रमा सूर्यन चार के चार क्षेत्र पट-
डतालीश नाग जाणवू. ॥ १६ए ।
॥ हवे चंद्रमा थने सूर्यना मंडखनी संख्या अने प्रमाण कहे ठे. ॥
पन्नरस चुलसीइसयं ॥ उपन्न मयातनागमाणाई॥
ससि सूर मंडलाई॥तयंतराणि गिगहीणाई॥२०॥
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ५३. अर्थ- पनरस के चंडमाना पंदर मांडला ठे, अने चुलसीइसयं के सूर्यना एक- सोने चोरासी मामला ; ते मंडल केवां ठे? तोके-एक योजनना एकसठ नाग करिएं. तेवा उपन्न के उपन्न नाग प्रमाण चंजना मांडलां, अने श्रमयाल के अमतालीश नाग प्रमाण सूर्यनां मांडला . ए चंड सूर्यना विमाने रोधन करेली जे देवनूमी तेने मंगल कहीएं, अने तयंतराणि गिग हीणाई के ते मंडलना श्रांतरा एकेके उठा जाणवा, एटले चंडमानां मामला पंदर ठे, तेना चउद अंतरा थाय. अने सूर्यनां मांडला एकसो ने चोरासी, तेना अंतरा एकसो ने व्यासी थाय. ॥ १० ॥ ॥ हवे चजमाना एक मंडलने वीजा मंडलनी वचमां अंतर कहे ते. ॥ पण तीस जोयणेना, ग तीस चनरो नाग सगनाया। अंतरमाणं संसिणो ॥ रविणो पुण जोयणे उन्नि ॥१७॥ अर्थ- पांत्रीश योजन उपर एकसया त्रीश नाग. वली एकशीया एक ना- गना सात नाग करिएं तेवा चार नाग अधिक, एटलुं अंतरमाणं ससिणो के चंड- माना एक मंडलबी वीजा मंडलनी वचमां अंतरतुं प्रमाण जाणवू. ते जाणवानी परे लखीएं वे के, मंडल मिश् परिमाणगुणिजाय ॥ तसुश्गसहिहिनायु हरिजश् ॥ लक मूल रासिहिं सोहि ॥ सेसएगळणंतरलिजा ॥ १ ॥ जेपुण उप्परि अकश्के ।। तेपुण सही हिगुणे ॥ अंतर हरिपुण विजेश्थक ॥ सत्तगुण विपडिजाग रहितहि ॥२॥ ए रीते मंडलनुं अंतर जाणीएं. ते केम? चंअमंगल पंदर , ते एकेका, परि- माण जे एकसवीश्रा उपन्न नाग तेनी साये गुणतां आपसे चालीश जाग याय, तेने एकसर नागे हरतां तेर योजन उपर एकसठीया समतालीश नाग थाय, ते मूलगी जे चारना क्षेत्रनी राशि पांचसे दश योजन उपर एकसठीया अडतालीस नागनी ठे, तेमांदेथी बाद करतां वाकी चारसें सताएं योजन उपर एक नाग रहे, तेने चन्द श्रांतरे वहेंचीएं तेवारे पांत्रीस योजन आवे, उपर सात योजन रहे तेना एकसठीया चारसे ने सत्तावीश नाग थाय, तेनी साथे प्रथमनो जगयो एक नाग नेलीएं तेवारे चारसें ने अहावीश नाग याय, तेने चउद नागे वहेंचतां त्रीश नाग यावे, उपर आप वधे, ते एकेकाना सात जाग कटपीएं तेबारे सातने श्रावे गुणतां ठपन्न याय, तेने चउदे नाग देतां चार नाग लाने, ए रीते चंजमाना मंमसनो आंतरो पांत्रीश योजन उपर एकसीथा त्रीश नाग, तथा एकसठीया एक जागना सात जाग करीएं तेवा चार नाग, अधिक थाय. हवे सूर्यमंडलनुं अंतर कहे ते. सूर्यमंगल एकसो ने चोरासी ठे, ते एकेकनुं परि- माण एकसवीश्रा अडतालीश नागर्नु ठे; अने चार क्षेत्रनुं परिमाण पांचसें दश यो- , २४० लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. जन जपर एकसीथा श्रमतालीश नाग , तेमांयी एकसो ने चोरासी मंडलना परि- माणना एकसवीथा श्राप हजार श्रासें ने वत्रीश नाग थाय, तेना योजन एकसो चुमालीस उपर एकसठीया अमतालीश नाग थावे, ते याद करतां त्रणसे ने बासर योजन रहे , तेने एकसो नेत्र्यासीयंतरे वहेंचतां वे योजन आये, तो एक सूर्यमंत्र अने वीजा सूर्यमंमलनी वचमां अंतर वे योजन . ॥ २१ ॥ ॥चंडमा तथा सूर्य जंबूझीपमांदे तथा लवणसमुअमाहे केटला योजन थावे ते कहे ठे.॥ दीवंतो असिय सए ॥ पण पासही य मंडला तेसि ॥ ती. सदिय तिसय लवणे ॥ दसगुणवीस सयं कमसो ॥१७॥ अर्थ- दीवंतो असियसए के जंबुद्धीपमाहे एकसो ने एंसी योजन प्रमाण क्षेत्रने विपे पणपणसहीयमंडलातेसि के पांच मंडल माना अने पांसव मंडल सूर्यना ने अने तीसहियतिसयलवणे केस लवण समुजमाहे ऋणसे ने त्रीश योजन प्रमाण क्षेत्रनेविपे दसएगुणवीसंसयं कमसो के दश जमाना , अने एकसो ने अंगणीस मंगल सूर्यना ठे, एटले एकसो ने ऐसी योजन चंद्रमा भने सूर्य जंबधीपमाहे यावे, अने लवणसमुजमाहे नणसें ने त्रीश योजन चंमा अने सूर्य जाए. ॥ १२ ॥ ॥ इवे चंडमानुं मंगल अने सूर्यनुं जे मंडल ने तेनो परस्पर अंतर कहे ठे. ॥ ससि ससि रवि रवि अंतरि ॥ मोगला तिसयसाठूणो॥ सादिय उसयरि पणचय ॥ वहिलको उसय साहिउँ ॥१३॥ अर्थ- मझे के० सर्व मामलामांना मध्यना मंडखनेविपे रहेखा जे ससिससि रवि रवि के वे चंडमंडल अने वे सूर्यमंगल तेनुं अंतरि के परस्पर जे अंतर ठे, ते ति- सयसातूणो के त्रणसें ने साठे ऊणा एवा इगलरकु के एक लाख योजन जाणवा एटसे नवाणु हजार उसो ने चालीस योजनन सूर्यमंडल अने चंसममलनुं मांदोमांहे थंतर जाणवू. तदनंतर चंमलोना प्रतिमसन विप साहिय सपरि पणचय के घडुत्र योजन साधिक एटले बहत्तर योजना अने एक योजना एकसय नाग करिए तेवा पावन नाग उपर एवी अंतर वृति , अने सूर्यमंडलोमा प्रतिमंडखनेविपे पण के पांच योजन थने एक योजनना एकस नाग करिए तेवा पांत्रीस जाग उपर एटसी अंतर चय एटसे मि, मज वाह के बाह्य मंडलोने विप रहेखा जे वे चंऽमंडल थने ये सूर्यमंडस तेनुं परस्पर यंतर ठसे ने साठ योजननुं वयमा थंतर जाणवू. ॥ १३ ॥ कोठसय साहि के एक ख६ -- लघुदेवसमासप्रकरण. २४१ ॥ हवे चंडमाना प्रत्येक मंडलने विपे मुहूर्त गति कहे ते. ॥ सादियपणसहस तिहु, तराइ ससिणो मुहुत्तगश्मने ॥ वावमादिया सा बदि ।। पमंडल पनणचजबुढी ॥ १४ ॥ थर्थ-ससियो के चंउमा जेवारे नियध पर्वतने माथे मले के सर्वाच्यंतर मंगले उगे तेवारे एक मुहूर्त्तमांहे साहिय पण सहसतिदुत्तरा के साधिक पांच हजार ने तहुत्तेर योजन चाले, एटले पांच हजार तदुत्तेर योजन, अने उपर एक योजनना तेर हजार सातसो ने पचीश नाग करीएं तेवा सीतोतेरसो ने चुमालीश नाग उपर ए- टली मुहूर्तगति करे. त्यार पठी जेवारे चीजे त्रीजे मामले जाय तेवारे पर मंगल पन- पचउवुट्टी के प्रतिमंगले पोणाचार योजननी बुद्धि करीएं. एम मंडल प्रते मुहूर्त दीठ पोणाचार योजन वधारतां जेवारे पंदर मंडल सुधी सा के० ते मुहूर्तगतिए जेवारे चंञमा वहि के लवण समुजमांहे सर्व वाह्य मांडले उगे तेवारे वावनहिया के० वा- वन योजन अधिक करिएं तेवारे एकेक मूहुत्तै पांच हजार एकसो ने पचीस योजन उपर एक योजनना तेर हजार सातसें ने पचीश नाग करिएं तेवा ठ हजार नवसें ने नेवु नाग अधिक जाणवी, एटली वाहेरने मंगले चंजमा एक मुहूर्त्तमांहे गति करे. ॥१३॥ जा ससिणो सा रविणो ॥ अडसयरिसरण सीसएण दि. या ॥ किंचूणाणं अहा, रसन्निागाणमिद वुढा ॥ १७५ ॥ अर्थ- जाससिणो के जे चंडमानी मांदना मामलानी मुहूर्तगति, पांच हजार ने तहुत्तेर योजन जाजेरी कही सा के तेज सर्वाच्यंतर मांडले रविणो के सूर्यनी गति ठे, परंतु तेमांहे श्रमसयरिसएण के एकसो ने श्रोतेर योजन सहीत करिएं, एट- ली अधिक सूर्यनी मांदेले मंडले मुहर्त गती जाणवी. एटले जेवारे पांच हजार तहो- तेरमांदे एकसो ने अहोतेर नेलीएं तेवारे पांच हजार वसे ने एकावन्न योजन, अने एक योजनंना साव नांग करिएं तेवा गणत्रीस जाग जाजेरी सूर्यनी गति जाणवी. अने चंजमानी बाहेरने मंडले जे मुहूर्तगति एकावनसें ने पचीस योजन कही ठे, तेमाहे असीसएणहिया के एकसो ने एंसी योजननी वृद्धि करिएं तेवारे त्रेपनसें ने पांच यो- जन.अने सावीश्रा पंदर नाग एटली बाहेरने मांडले सूर्यनी मुहूर्तगती जाणवी. किंचूपाणंथकारसहिनागाणमिहबुट्ठी के कांक ऊणा साठा अढार नाग एटला माहेना मंडलथी वाहेरने मंडले थावतां प्रत्येक मंगले सूर्यनी इह एटले ए मुहूर्तग. तिमांदे वृद्धि जाणवी. ॥ १७५ ॥ १ था तेबारे दिवसमदि मुहृर्तना एकसतीथा वे जाग घटे, श्रने जेवार मकरसंक्रांती- सोने चांगनीमे मांडये थावे तेवारे वेसन इजर में ने प्रेस योजन यगोयन मंत्री गति को, नद के नया प्रकार एक चंप्रमाने परिवार रिकमधीस। पार, कमंशानियी धुर मामीने मकरसंक्रांति मुधी एकसो ने थइस योजन प्रति. यावीम नदाल नया अंगारक प्रमुख यमसीगहा के० यामी २४२ लघुत्रसमासप्रकरण. ॥ इवे सूर्य उदय पामे त्यांचा केटले योजने श्रस्त घाय ते कहे . ॥ मझे उदय वंतरि ॥ चनणवश्सहस्स पणसय व्वीसा॥ वायालसहिनागा ॥ दिणं च अधारसमुहुत्तं ॥ १७६ ।। श्रर्थ- मउदय के सूर्य जेवारे मांहेने मंडले उदय पामे तेवारे चोराणु हजार पांचस ने वीस योजन उपर सारीया बेतालीश नाग एटला योजनने इंतरि के श्रांतरे वेगसो सूर्य थायमे तेयारे दिणचहारसमुदत्त के दिवस श्रढार मुहूर्तनो दोय. ॥ १७ ॥ ॥ दवे मांडेयी बाहेर मंडले थावतां केटलो दिवस घटे ते कहे .. । पश्मंडल दिणदाणी ॥ उाद मुहुत्तेगसहिनागाणं ॥ अं.. ते यारमुहुत्तं ॥ दिणंनिसा तस्स विवरीया ॥ १७ ॥ वर्ष- सूर्यने मांदना ममस थकी बाहेर श्रावतां पमंडल के एकेका मधप्रते मुहनंगसहिनागाणं के० एक मुहुर्त्तना एकसठ नाग करिएं एवा कुण्ड के ये जाग दिगदापी ये यहारमुहूर्त्तना दिवसमाइया दिन प्रते घटे, एम घटामतां श्रुते के देखें एफसो ने चोरासीम मंडले जेबारे सूर्य थावे तेबारे पारमुक्षुत्तदिणं के विका पार मुहर्ननो होए, थने निसा के रात्रीत सिया दियस थकी विपरित जागया. ते फेम? जैयार दिवस पार महतनी होए तवार रात्री श्रढार मुहूर्ननी कर मंशांनीचा मकरसंक्रांती सुधा जाणा, या जबार महेना मंडसथी सूर्य पारेर परी धुरमांनीने याहेरना मंडलथी मांहे थावे तेवारे मुहूर्त्तना एकसठीथा ये भाग दिवसमांद व; एम रात्रीनविपे घटे ते विपरीत जाणवू. ॥ १७ ॥ ॥ ये सूर्य याहेर मांडो थाने तेधारे उदय अस्तनुं अंतर कहे . ॥ उदयवंतरि वादि । सहसा तेसहि सय तेसहि ॥ तद इंगमसिपरिवारो ॥ रिम्कड वीसाम्सी गदा ॥ 196 - उदपठनरिवाहिं महमा तेसहि उमय साह के सूर्य जेवारे बाहेरने ए. दाजिर दो बार लघुदेवसमासप्रकरण. २४३ ॥ हवे एक चंडमानी पठवाडे तारानी संख्या कडे .॥; गसहिसहस नवसय ॥ पणदत्तरि तारकोमिकोडीणं ।। सम्मत्तरेणमुस्से, हंगुलमाणेण वा हुँति ॥ १७ए । अर्थ-वास हजार नबसें ने पंचोत्तेर कोमाकोडी एटला तारा, एक चंद्रमानी प- व्याडे जाणवा. ए ताराना बाहुल्यपणा थकी क्षेत्र थोडं ठे, माटे केशक श्राचार्य को- माकोसीने समंतरेण के संज्ञांतर एटले कोमीनुं वीजें नाम कहे ठे, वा के अथवा मुस्सेहंगुलमाणेणकुंति के उत्सेधांगुले जेवारे ताराना विमान लेखवीएं तेवारे कोडा- कोडीनो संलव होय. पठी निश्चेनी वात ज्ञानवंत जाणे. ॥ १७ ॥ ॥ इवे ग्रहादिकनी संख्या जाणवानुं करण कहे .॥ गरिकतारगाणं । संखं ससिसंखसंगुणं काजं ॥ इठिय दीवुददिमि य ॥ गदाश्माणं वियाणिजा ॥ २० ॥ अर्थ- गहरिकतारगाणं संखं केग्रह नक्षत्र अने तारा ए ऋणनी संख्या, एक चंजमा श्रात्री जे कहीं ते, जे छीप समुज्नेविपे जेटला ससिसंख के चंडमानी संख्या होए संगणं काज के तेटला चंजमानी साये गुणाकार करिएं, एम करतां जे. ग्रहादिकनी संख्या श्रावे तेटलो परिवार जाणवो. ए रीते इठियदीवुदाहिं मिय के वांछित छीप समुअनेविपे ए गहाश्माणं वियाणिजा के० ग्रहादिकनुं प्रमाण जाणीएं. ते यंत्र यकी जाणवू. ॥१७॥ ॥ हवे लवण समुष प्रमुखने विपे चं सूर्यनी संख्या कहे .॥ चउ चा वारस वारस ॥ लवणे तद धाश्यमि ससिसूरा ॥ परददिदीवसु य॥ तिगुणा पुविक्षसंजुत्ता ॥ १५ ॥ अर्थ- लवणसमुज्ने विपे चार चंजमा अने चार सूर्य जाणवा. तथा प्रकारे धा- तकीखंडने विपे वार चंडमा अने वार सूर्य जाणवा. परनंदहिदीवेसु के तेवारे पठी. कालोद समुझ तया पुष्करवर छीप प्रमुखने विपे पूर्व जे कह्या वे तेणे सहीत त्रिगुणा जाणवा, ते केमके धातकीखंडने विपे वार चं तथा वार सूर्य कह्या , तेने त्रिगुणा करिएं तेवारे ठत्रीश थाय; तेमांहे पदेला जंबूछीपना वे अने लवण समुजना चार एवं नेलीएं तेवारे वेतालीश सूर्य अने वेतालीश चंद्र कालोद समुसनेविपे थाय, हवे ए वेतालीशने त्रिगुणा करिएं तेदारे एकसो ने ठवीश थाय, तेनी साये पूर्वोक्त चे; चार थने वार एवं थढार नेलीएं तेवारे एकसो ने चुमालीस चं श्रने एकसोने चु- मालीस सूर्य, पुष्करवर छीपने विपे ठे, तेनुं थर्म एटले बढुत्तेर सूर्य अने वहुत्तर चंड पुष्कराहनेविषे जाणवा. ॥ २० । .
साप तकरी पप होए. ते उपाय शाम्रांतरथकी जाणयो. पण संघयणी प्रमु.
पने विप एज करए विधि थादयुं ठे. तद्द कर तथा प्रकारे तव के० ते मनुष्य देवी
२४४
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
नरखितं जा समसे, णिचारिणो सिग्घसिग्धतरगणो॥
दिहिपदमिति खित्ता, गुमाण ते नराणजहा ॥२२॥
थर्थ-ते चं सूर्य मरखितं के नरक्षेत्र जे अढी छीप ते त्यांसुधी जासमसेणि-
धारिणो के यावत् समश्रेणीएं चाले ते. संघयणी मांडे पण एमज कयुं . दोससि
वोर विपती ॥ एगंतरिया सहि संखाय ॥ मेरुपया हिणंता ॥ माणुसविपरिथकंति
॥ १॥ वली ते चं सूर्य केहवा ? सिग्घसिग्यतरगणो के० शीघ्र शीघ्रतर गति के
जेमनी एवा , एटसे चंमा थकी सूर्यनी गति उतावली . सूर्य थकी पहनी गति
उतावली ने, महथकी नक्षत्रनी गति उतावली , ते के ते चं सूर्यादिकना खिता.
एमाप के क्षेत्रना थनुमान एटले प्रमाण थकी केटलां वेगला नरापदिति पह.
मिति के मनुष्यनी दृष्टी गोचरनेविपे थावे ते कहे .
पणसय सत्तत्तीसा॥ चनत्तीस सहस्स तक इंगवीसा ॥
पुस्करदीवदनरा ॥ पुषेण वरेण पिचंति ॥ १३ ॥
थर्ष- एकयीश खाख चोत्रीश दजार पांचौं ने सामनीश योजन प्रमाण दोत्रधी
पुरफरदीपकनरा के पुष्करा कीपना मनुष्य ते पुणवरेण पिछति के पूर्वदिशि उपप
पामता थने थपरेण एटसे पश्चिमदिशि स्त पामता एवा सूर्य चंद्रमा प्रत्ये देखे ।
पटसे त्या तेदसा देखना वेगला विस्तारथकी देखे . ॥ १३ ॥
॥ दधे मनुष्य देव यकी यादेर चं सूर्यनो विचार कहे ठे. .
नरखित्तपहिं ससिरवि ॥ संखाकरणंतरेदि वा दोई ॥ तद
तठ य जोसिया ॥अचलपमाणसुषिमाणा ॥१४॥
घर्ष- नरपित्तपहिंससिरविसंसा के मनुष्यत्र यकी बाहेर चंद्र सूर्यनी संख्या
प्रथम कही है, तेमज होए. वा के थथवा करणतरहिदो के बीजो करण पटले
पाहेर जे जोसिया के ज्योती मर्यादिक ते, ते थव पटवे स्थिर ज्ञाषण,
पने मनुष्य देधना चं सूर्यना विमानयो अपमाणमुविमाणा के० तेमना विमान
मनारे परा कहा मनोदर विमान जाणवा. ॥ २० ॥
पहवे सद योजन प्रमाण जंक्षीपनो परिधि कहे .॥
संपनिद निम्मा ॥ मोखमदम उसय पनणअडवीसा ।।
घणुमायीन सयंगुष्ठ ॥ तेरसमहासमदिया य॥ २ ॥
श्रर्प- •. - '.. सघुक्षेत्रसमासप्रकरण. श्य श्द के या जंबछीपनेविपे वलयाकारे परिधि, ते फरता प्रण लाख सोल हजार बसें ने सत्तावीश योजन त्राण कोश थने एकसोने असावीस धनुष्य उपर सा. डातेर अंगुस समहियाय के समयधिक एटले किंचित अधिक जाणवो. ॥ १५ ॥ । वे जंबूछीपनुं गणित पद कहे . ।। सगसय नग्या कोडी। लरका वप्पा चनणव सदस्सा ॥ सम्सयं पनणको, ससढवासहिकरगणियं ॥ २६ ॥ अर्थ- सातसें नेवु कोमी उपन्न लाख चोराणु इजार थने सहसयं के एकसो ने पचाश एटला योजन उपर पोणावे कोश अने सलवासहिकर के साडावासहाथ एटलु श्रीपनुं गणियं के गणितपद थाय. गणित एटले लाख योजननुं जे वृत्तविकत प्रमाण जंबू द्वीप ठे, तेना जेवारे एक योजन प्रमाण समचरंस खंग करिएं, तेवारे तेनेग- णितपद कहिएं. ते खंगनी संख्या ५६ए४१५० योजन अने पोणावे कोश उपर साढाचासव हाथ जाणवी. ॥ २६ ॥ ॥ इवे परिधि प्रमुख श्राव चोल कहे . ।। वपरिहिं च गणियं ॥ अंतिमखंडाइ सुजियं च धणुं ॥ वादं पयरं च घणं ॥ गणियचममेदि करणेदि ॥ १७ ॥ अर्थ-एक, वह के वाटला क्षेत्रनुं परिदिंच के परिधि; वी, वृत्तवना जे सम- चरंस योजन प्रमाण खंग करिएं ते गणितपद त्रीg, अंतिम के हेला खंमादि- कर्नु उसु के० श्खु एटले वाण करिएं; चोथु, जियं के जीवा ते धनुष्यने आकारेज- रत वैताढ्य प्रमुखनी पण, पांचमुं, धणु के ते अर्फ चंडमाने श्राकारे नरत प्रमुख जे क्षेत्र तेनुं पुउनु नाग, तेने धनुपृष्ट कहे के पहुं, वाई के वैताढ्य प्रमुख पर्वत तथा देवना ठेहेडान जे परिमाण ते, करवं ते वाह आणवी; सातमुं, पयरं के प्रतर एटले लांवपण, तथा पहोलपणुं ज्यां सरखं होय ते थाउमुं, घन के लांवपणे, पदो- लपणे श्रने जामपणे जे सरखं होय ते, धन कहेवाय ठे. ए श्राप चोल ते एएहि के पागल कहे ते जे करणेहिं के उपाय ते विधिएं करी गणियव के गुणो वर्तारो करो, जेम सर्व परिधि प्रमुख जे आठ बोल ठे ते जाणवामां श्रावे. ॥ १७ ॥ ॥ हवे प्रथम परिधि जाणवानो विधि, थर्ड गाथाएं करि कहे ते.॥ विकनवग्गददगुण ॥ मूलं वहस्स परिरउ होई ॥ अर्थ- विकंन के वाटला क्षेत्रनो जे मध्य विस्तार तेने विष्कंज कहिएं, ते प्रथम जेटला योजननो विस्तार होए तेटला योजन मांडीएं तेनो वग्ग के वर्ग करिएं, ते आवी रीते के, जेटला श्रांक मांड्या होए तेने तेटलागुणा करिएं तेने वर्ग कहिा , - .
सीपरिश्निा माहादर यंएमने, पचीमदजार साये गुपीएं तेरारं प्रयाग य-विसंजयगुपित के० विष्फननो जे चोयो नाग तेनी साये जेबारे परिधिनी संग्याए पुदीए तेवारे तस्सगपियपयं के तेनुं गणित पद थाय, ते एक जंगुली जे जंजीरनु परिधि प्रथमान्य सोखहजार बसें ने सत्ताधीश योजना, ते, हर रातमे ने कोनी रसासने पंचात्तर हजार याय, वसीपरिधिन पिया पंरना एरपार पोजननो बायो नाग जे पचीश दजार योजन, तेनी साय निर्ण समें पीस हजार माय गुथनां पंचात्तर हजार कोग घाय. यसी परिधिना पर मो ने दावी नेत, पचीस हजार साय गुणतां यत्रीशसार धनुष श्५६ लघुदेवसमासप्रकरण. जेम नबने नवगुणा करिएं तेबारे एक्यासी याय, ते वर्ग कहेवाय ते एम जाणई है वर्ग कर्या पठी तेने दशगुण के दशगुणा करिएं. एटले ते वर्गनाथांकने थाग एक शून्य थापीएं तेबारे ते दशगुणा थाय. ते दशगुणा कर्या पठी ते थांकनुं मूड शोधाएं ते थाची रीते के, हेला श्रांक की विषम सम करतां धुरना थाकमुधी थावीएं, जो धुरने थांके विषम श्रावे तो एकलो धुरनु श्रांक तेने वर्गने श्रांक शो- धीई, थने जो सम थावे तो धुरना वे श्रांक वर्गने बांके शोधाएं; एम करतांजे थांक पाने ते धमयो करी उपली पंक्तिना एकेका श्रांकने रासी मांडीएं, वली. पसा यांकनी राशी साये जेम सर्व नाचना कनो नाग पहोंचे तेम वहेंचीएं, पती जे थांक साजे तेना वर्गमा एक उपरनी श्रेणीनो अधिक यांक लेने काढी, ए सते उपरनी श्रेणीना देगाना कसुधी वहेंचाएं. एम वर्गमूल करतां जे नीचेनी भेगीने विपे यांक थावे तेनो थर्ड करिएं, तेटसो वाटसा क्षेत्रनो परिधि जायो, पसी वर्गमूस करता जे उगरे तेना जो कोश करवा होय तो चारवार गुणी, अने जो धनुष्य करया होए तो चे हजारवार गुणीएं, तथा अंगुल करिएं तो एक धनुष्य ना ना थंगुष करी गुपीएं. एम जे रीते नाग पहोंचतो होय तेवा प्रकारे गुणागार करी पदेखाना ठेद जाग पानीएं, पठी अनुक्रमे कोश, धनुष्य, अंगुस प्रमुख जे योजन उपर थाये, ते पंथी जाणवं. एरीते कमल, छीप, चूलिका, पुगथने में प्रमुग्यनो परिधि जाणयो. ॥ ये पाउसी गायाना थयडे गणित पद एटले योजन प्रमाण समचउरंस करवानी विधि कहे .॥ विकंजपाय गुणि ॥ परिर तस्स गणीयपयं ॥१७Gll धामी देखा है. कांचनगिरि, लघुदत्रसमासप्रकरण. 989 सामीसामनीस हजार अंगुल थाय. ए सर्व आंकनी राशी जुदी जुदी मांमीएं, पठो पूर्वोक्त पंचोतेर हजार कोशने चारनागे वहेंचतां पोणीगणीश हजार योजन. थाय. पठी धनुष्यना वत्रीस लाख आंकने आठ हजार नागे वहेंचतां चारसे योजन थाए. ए वधा एकग करीएं तेवारे सातसें नेवु कोमी उपन्न लाख चोराणु हजार ए- कसो ने पचाश योजन थाय. तेवार पठी त्रण लाख ने साडीसाडत्रीस हजार अंगुलना श्रांक , तेने उन्नुलागे वहेंचतां पांत्रीससो ने पन्नर धनुष्य थाय. तेना कोश करीएं तो पोणावे कोश थाय. उपर पंदर धनुष्य ने साठ अंगुल वधे. तो पंदर धनुष्यना साठ हाथ थाय, अने साठ अंगुलना अढी हाथ थाय. ए वधा मली सामीवासठ हाथ थाय. ए सर्व मली सातसें नेवु कोमी उपन्न लाख चोराणु हजार एकसो ने पचाश योजन उपर पोणावे कोश अने साडीवास हाथ एटर्बु जंवूछीपनुं गणित पद थाय ठे. ते सूत्रनी गाथामा प्रथम कडं ठे तेथी जाणवू. ॥ १७ ॥ ॥ हवे श्खु अने जीवानुं करण एक गाथामांहे कहे . ॥ उगाहु नसूसु चि य ॥ जगणीसगुणो उसूकला होई ॥ विन- सुपिहुत्ते चगुण ॥ इसुगुणिए मूलमिह जीवा ॥ २७ए ॥ अर्थ-उँगाहुबसूसुचिय के श्रा जंबूछीपने विपे एक देश जे जरत क्षेत्र ते चढावे. ला धनुप्यने श्राकारे ठे, त्यां वाणना गमनी वचेनुं जे विष्कंज तेने श्खु कहीएं, ते खुना योजनने उगणीसगुणोउसूकलाहो के जंगणीशवार गुणीएं तेवारे कलानुं खु थाय. तो दक्षिण तरतर्नु खु बसें आडत्रीस योजन उपर त्रण कला तेने जंगणीसे गुणतां चार हजार पाचसे ने पचीश कला याय, एटर्बु कलानुं श्खु जाणवू. हवे जीवातुं करण कहे ते. जेवारे जीवा करीएं तेवारे विजसुपिहत्ते के० विगत एटले गयुं खु एटले वाणनुं पहोलपणुं ज्यांची एटले कलारूप वृत्त क्षेत्र एम0 ते- मांधी खुकला (४५२५ ) काढीएं वाकी रहे ( १७ए५४७५) तेने चगुण के चार- गुणा करीएं पठी सुगुणिए मूल मिहजीवा के० श्खुकला साये गुणीने तेनुं मूल शो- धतां जे श्रांक श्रावे ते जीवा जाणवी. दक्षिण जरतादिकनेविपे जीवा करवानो ए विधि जाणवो. ए जीवाचें मान यंत्र थकी जाणवू ॥ १५ ॥ ॥ हवे नरत वेताढ्य प्रमुखनुं धनुःपृष्ट कहे ते. ॥ नसुवग्गि उगुणजीवा ॥ वग्ग जुए मूल होइ धणुपिठं ॥ धणुगविसेस सेसं ॥ दलियं वाहाडगं होई॥ २० ॥ अर्थ-असुवग्गि केखुनो वर्ग करी तथा ठगुण जीवा के० गुणो जीवानो वर्ग करी वग्गजुए के ए वे वर्गयुक्त एटले नेखीने पठी तेनुं मूल के० मूख शोधतां जे
.
पीर, दोनम कदे मसना जे यांक यावे ते मूख सपिट्टनगुणं के पोताना
रिस्टार मा पुदीर नयं के वारे वेयद्वाण के० वताठ्यादिक पर्यन- हायरी
श्वत
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
यांक थावे ते हो धणु पिठं के धनुष्टष्ट थाय. एम दक्षिण जरतादिक धनुष्ट
जाप. एरीते सर्व क्षेत्रनु पर्वतादिकनु धनुपृष्ट खाने ते धनुपृष्ट यंत्रयी जाणवू. हर
यादा करण कहे ठे-धणुऊगविसेससेस के वे धनुष्यनुं विश्लेप करिएं, दक्षिण भरत
अने येतान्य एघे धनुष्य कहिएं, तेमां जे न्हार्नु धनुष्य होय ते मोहोटा धनुष्यमा
हेथी काढीएं, जे बाकी रहे तेनु दसियंबाहादुगहोई के तेनुं थर्ड करिएं एटचे
चेताव्य प्रमुख पर्यत तथा हेमवंत प्रमुख क्षेत्रनी चे चाहा होए. वाहा एटले पर्वत
६वना मानो विस्तार. तेनुं प्रमाण यंत्रथकी जाणवू. ॥ १० ॥
॥ इये देखो खंड जे जरत तेहना प्रतर करवानो विधि कहे . ॥
अंतिमखंडस्सुसुणा ॥ जीवं संगुणिय चनदि नश्क णं ॥
समि वग्गिए दस, गुणमि मूलं हवा पयरो ॥ ११ ॥
अपं- अंतिम संदेमुसुणा के व्हेसो खेम जे जरत खंड तेना श्खु साथे जीवस-
गुपिप फे०जीया एपिएं पनी तेने चहिनचार जा पहुँचता जे समि
4. साने एट जे जाग याये, तेनो यग्गिए के वर्ग करिएं, ते वर्गने वसगुणेमि-
पूर्व के दशगुपो करी मृत शोधाएं तेनो जे यांक थावे, ते दवइपयरो के प्रतर
पाप से प्रताने पसी गणीशागे वचता जोक श्रावे ते कसा जाणी.
चीनी शेप रदे ते प्रतिकशा जाणयी. वसी जंगणीश नागें यहेंचतां योजन थाय
घने जे शेप रहे ते कसा जापपी. ते यंत्रयी जाणजो. एम समचरंस भरतक्षेत्र
प्रमुख फरमानो विधि जाणयो. ॥ ११ ॥
॥ हवे येताट्य प्रमुखना प्रतर कहे . ॥
जीवा वग्गेण उगे ॥ मिलिए दखिए य दोश्जं मूलं ॥
यहाईण तयं ॥ सपिद्धत्तगुणं दवइ पयरी ।। १२ ॥
छ- जीनागेश के न्दानी जीवान यग थने मोटी जीया वर्ग ए पुगे है।
से मिए के एकमा करी पती ते दापय का अकारण, पनी ते मृष्ट शो-
तर दोर. ते मई तादिकना प्रतर यंग्रयो जापावा. ॥ १२ ॥
एवं च पयरगुलियं ॥ संबवहारोण देमियं तेण ॥ किंचू.
र दोस । यद्दपि वह मुहुमगणणा ॥ २३ ॥
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ខ្មប់ अर्थ- एयंचपयरगुणियं के ए प्रतरतुं गणित दक्षिण जरतादिक क्षेत्र तथा गि- रिनुं गणितपद ते संववहारेण के संव्यवहारे देसियं के देखाच्यु ठे, तेण के० ते कारण माटे किंचूर्णहोइफलं के कांक जाएं फल होग, य के तथा शहं पि के० ए सर्व प्रतर एकाकरी वमणा करिएं तेवारे सातसें ने उंगणाएंसी कोडी, यवार लाख, सीतोतेर हजार, चारसे ने उप्पन्न होए. ते सगलय नऊयाकोमी ए गाथाएं जोता अंतर पडे ठे, अने जो शेष नाग गरे तेना वली जाग करीने गणिएं तो हवसु- हुमगणणा के सुक्ष्म गणना थाय, तो ते सुक्ष्मगणनानी पेरे पूर्ण पण थाय ते करण- नुं विशेष जाणवू. ॥ १३ ॥ ॥ हवे घनगणित कहे ते.॥ पयरो सोस्सेदगुणो ॥ होइ घणोपरिरयाइ सधं वा ॥ करण गणणालसेहिं ॥ जंतगलहियाज दध्वं ॥२४॥ ॥ इति जंवूदिवादिगारोपढमो समत्तो ॥ अर्थ- जे वेताढ्य प्रमुख पर्वतर्नु पयरो के प्रतर गणित ठे, सो के तेने जेवारे वेताट्य प्रमुख पर्वतना उस्सेदगुणो के उंचपणानी साथे गुणीएं तेवारे वेताढ्य प्रमुख पर्वतर्नु हो घणो के घनगणित थाय, ते वेताट्य प्रमुखना प्रतर जेबारे उंचपणा साये गणीएं तेवारे जाणीएं. ए परिरयाइ के परिध्यादिक आफ्नो वर्त्तारो करो. वा के अथवा ए सदं केसर्व परिधि प्रमुखनुं जे करण गणण के करणनोविधि साये गणवाने जे मनुष्य श्रालसेहिं के आलसवंत होय ते मनुप्ये पूर्वाचार्ये जे जंतग के यंत्र लहियान के० लख्या ठे, त्यांथकी विश्व के देखवं, एटले यंत्र उपरथीज जोवू, चिंतव. ॥ १एव ॥ ॥ हवे ए जीवाप्रमुख गणितनी संग्रह गाथा कहे ते. ॥ जोयणसहस्सनवगं ॥ सत्ते वसया हवंतिथल्याला ॥ वारसयकला सकला ॥ दा- हिणजरहरू जीवाचें ॥१|| दसचेवसहस्साई॥ जीवासत्तयसया श्वीसाई॥ वारकला- यजणा ॥ वेयट्ठ गिरिस्सविन्नेया ॥२॥ चउदस यसहस्साई॥ सयाश्चत्तारिएग स- यरा ॥ जरहलुत्तरजीवा ॥ वच्चकलाजणियाकिंचि ॥३॥ चोवीस सहस्साई ॥ नव- सय याजोयणाण बत्तीसे ॥ चुनहिमवंतजीवा ॥ श्रआयामेणं कलहंच ॥४॥ सतती ससहस्साई ॥ ञ्चसया जोयणाण चउसयरा ॥ हेमव यवासजीवा ॥ किंचूणा सोल- सकलाय ॥५॥ तेपन्न सहस्साई ॥ नवसय्या जोयणाणगतीसा ॥ जीवामहाहिम- वए ॥ श्रहकला उकलार्जय ॥ ६॥ एगुत्तरानवसया ॥ तेवत्तरिमेव जोयणसहस्सा। जीवासत्तरकला ॥ श्रमकता वह रिवासे ॥ ७ ॥ चजणवश सहसाई ॥ ठप्पन्नहि यं- न्न लरक अडसहि सहस सयमेगं ॥वासीयंद सयकला ॥ पपायकला पयरमिह हिमवे ॥ २३ ॥ चपन्नंकोमी ॥ लकासीयालतिसयरि सहस्सा ॥ अहसयसतरिसत्तप एसपगुणदुचरकल ॥ अधारसनिसहपयरमिमं ॥ २ए ॥ तेसहि कोमिसयं । सरकास- गवन्नसदस गुणयाला ॥ तिसयऽमुत्तर दसकल पन्नरसकमाविदेह ॥३०॥ इतिप्र. तरसेमगाथा ॥ दसजोयपुंसएपुण तेवीस सहस्स सरकगवन्ना । जोययावत्तरि, श्य लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. सर्यकला दोय ॥ जीवानि सदेसापुण ॥ सरकंजीवाविदे दस जीवासंग्रहमाया ॥ नवचेवसहस्साई । वावकाश्य सया सत्तेव ॥ सबिसे सकलाचेगा दाहिणचरम घ. गुपी ॥ ए॥ दसचेवसहस्सा ॥ सत्चे वसयादवंतितेयासा ॥धणुपीचं वेयडे ॥ कला- यपन्नर सहवंति ॥ १० ॥ सोलसचेव कला ॥ अहियाईतिथळनागेणं ॥ पाहावे- यह्रसय ॥ श्रावीसा सयाचउरो ॥ ११॥ चन्दसय सहस्साई॥ पंचैवसयाइ अवी- साई॥श्कारसयकला ॥ धणुपी उत्तर अस्सं ॥ १५ ॥ जरदस्त्तर वाहा । यार सहुँति जोयण सयाज्ञ॥ वाणवजोयणाषिय ॥ थडकला सत्तरकलाय ॥ १३ ॥ पशु- हिमवेकलचउरो ॥ पणवीस सहस्स उसयती सहिया ॥ वादा सोसद्धकला ॥ तेवन सयाय पन्नहिया ॥ १४ ॥ अमतीस सहस्स सगसय ॥ चत्तवणुदसकलाय हेमवए । वाहासत्तसिए ॥ पणपन्नेत्तिन्नियकसा ॥ २५ ॥धणुमहहिमवेदसकस । दोसय ते. पाउसहस्ससगवन्ना ॥ वाहावाणज्यसए ॥ महत्तरेनवकसईच ॥ १६ ॥ चुससी सह सासोलस धणुहरिवासे कसाचउकंच ॥ वाहातेरस सहसा तिसयशसहि उकवासा ॥ १७ ॥ तिसहधणुनकलेगलख ॥ सहसचोवीसतिसय वायाला ॥ बाहापन्नहितय ॥ सहसावीसासकवक ॥ २७ ॥ सोलस सहस्सऽसय ॥ तेसीया सझतेरसकलाय वाहाविदेहम ॥ धनुपीवं परिरयस्सऊं ॥रए ॥ इतिधनुपृष्ट धादासंग्रहगाथा ॥ कटारसयणती, ससहस्स चस्सया यपणसीया ॥ पारकलाहिकला ॥ दाहिय . रहरूपयरमिमं ॥ २० ॥ सत्तहियातिन्निसया ॥ वारसहस्सायपंचलरकाय ॥ वारतक लायपयरं । यहगिरिस्सधरणितले ॥२१॥ योयण तीसं पाते ॥ पढमाए मेहसाय पयरमिम ॥ तगतियारसया ॥ चुसाकार सकलार्ड ॥ २२ ॥ दस जोया विकंन्ने । वीयाएमेहसयपयामिम खोचमवाससया इगसाद सकलाउँप ॥२३॥ थमसीया श्रहसया ॥ वत्तीस सहस्सतीसलकाय ॥ कसवारविकलिगारस ॥ उन नरहद्धपयरमिमं ॥ २४ ॥ दोकोडिचउदलका ॥ सहसामपन्ननवसगसयरा ॥ श्रमकी दसविकक्षा ॥ पयरमिमं चुंबहिमवते ॥ २५ ॥ हेमवएकोमी ॥ वावत्तरिलख सहस तेवन्ना ॥ पणयालसयंपयरे ॥ पंचकलाश्रहविकलाय ॥॥ २६ ॥ गुणवीसकोमि श्रम फसाउपयरंतुदरिवासे ॥ २॥ वाया कोडिसकाचपन्न सहसवासही ॥. m सघुदेवसमासप्रकरण. ३५१ कलाय वेयहघणगणियं ॥३१॥ अहसयापणयाला ॥ तीसंलकाति इत्तरीसहसा ॥ पंनरस कलायघणो ॥ दस्सुसए हो। वीयम्मि ॥ ३ ॥ सत्तहिया तिन्निसया वारस सहसाय पंचलकाय ॥ अवराय वार सकला ॥ पणुस्सए होश्वणगिरियं ॥३३॥ सत्ता- सीगलरका ॥ उणतीसहियाय विणवश्सया ॥ अजणत्तीसजागा ॥ चउदसवेयह घणगणियं ॥ ३४ ॥ हिमवंति उसय चउदस, कोडीठप्पनलरकसगनउई ॥ सहसा चजयालसयं ।। सोलसकलवार विकलघणं ॥ ३५ ॥ गुणयाल सयासत्तर कोमी उत्ती- स लरकसगतीसा ॥ सहसातिसय अमुत्तर ॥ वारविकलघणमहाहिमवे ॥ ३६ ॥ उग- वन्नसहसयता, रकोमिठासहिलरकसगवीसं, सहसानव सयएगु, णसीहिनिसहस्सघ- ण गणियं ॥ ३ ॥ इतिघनसंग्रहगाथा ॥ ॥ इति श्रीलघुदेव समास वार्तिके जंबूही- पाधिकारः प्रथमः समाप्तः ॥ नमो विश्वनाथाय तत्वदर्शिने ॥ ॥ हवे बीजो लवण समुज्नो अधिकार वखाणे .॥ बीर्ड लवण समुद्दा दिगारो नम ॥ मूलगाथा ॥ गोतिवं लवणोनय ॥ जोयण पणनव सदसजा त ॥ समन्नू- तलाज सगसय ॥ जलवुही सहसमो गाढो ॥ २५ ॥ अर्थ- लवणोजय के जगती थकी वाहेर लवण समुजना उन्नय एटले बन्ने पा. साथी जेवारे वचमां शिखानी सन्मुख जोयण पण नवश्सहसजा के ज्यांसुधी पंचा- णु हजार योजन लवण समुनमांदे आविएं त्यांसुधी तल के ते लवण समुडमांदे गोति के गोतीर्थ सरखो ठे, एटले जेम गाय पाणी पीवाने तलावमा प्रवेश करे तेवारे पाठली वाजु जंची होय, अने श्रागली वाजु नीची होए तेने गोतीर्थ कहीएं. तेम लवणसमुअमाहे पण वे पासाथी नीकलीने वचमां थावतां पंचाणु हजार योज- न सुधी पाठली नूमी उंची अने थागली नूमी नीची ठे, समजूतलयकी एटले धा. तकीखंडनी दिशिबी, थने छीपनी जगतीथकी लवणसमुअमांदे दिग्मासनपी जतां थोडी थोमी जलकि यतां पंचाणु हजार योजन ज्यां थाय , त्यां समजूतल- यकी सातसें योजन पाणीनी उंची वृद्धि ठे, अने हजार योजन पाणी उठं ठे.॥ १५ ॥ ॥ हवे ए लवण समुप्रनेविपे जलजि जापवावें करण कड़े ले. ॥ तेरासिएण मञि, क्ष रासिणा संगुणिक अंतिमगं॥ तं पढमरासिन्नश्यं ।। उवेदं मुणमु लवणजले ॥रए॥ अर्थ-तेरातिएण के. पहेली पण राशी यापीएं. एक धातकीडनी राशि पंचाणु हजार योजननी, घने जंबूटीपनी दिशियी जे पंचाणु हजार योजन लवण समुपमा सजड्डा के एक हजार योजननी ते कलशानी पीकरी जाडी ठे, तथा तहसगुपति श्य लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. 'जइए ए चीजी राशी, तथा घचमा एक हजार योजननी मध्यराशी जे कहिए, ए जीजी राशी, एम व्रण थांकनी श्रेणी मांडीएं, पठी मशिखरासिणा संगुणिक 'तिमगं के वचमांनी श्रांकनी जे श्रेणी ते वेडेली श्रेणीसाथे गुपीएं, पनी संपदमरासि- नयं के० तेने पेहेली श्रेणीना क साथे वेहेंचाएं. एरीते उहंमुणसुत्रज के लवणसमुननेविपे जलवृद्धिप्रते मुणसु एटखे जाणजो. ए गायानो स्पष्ट थर्थ न- वगुणहत्तरि जोयण, ए श्रागल वसे ने दशमी गाथा पावशे तेने विपे विशेपेची क- 'हेशे.'अहीया मात्र सूत्रार्थ जापवो. ॥ १९ ॥ ॥ इवे लवण समुनी शिखा वखाणे .॥ दिवरि सहसदसगं ॥ पिडुलामूलाउ सतरसहसुच्चा ॥ खवणसिदा सा तज्वरि ॥ गाउगं वह ज्वेलं ॥२॥ अर्थ- हिवरि के देखें तथा उपर सइसदसगंपिडुला के० हजार योजन पह ली, श्रने मुखाउ के मूलयकी सत्तरसइसुच्चा के सत्तर हजार योजन उंची ठे, " की लवणसिहा के खवणसमुनी शिखा जाणवी. सा के ते शिखा जे दे, तब के ते सत्तर सहस्र योजन उपरे गानगंवहश्वेवं के वेगाउ उंची एवी वेस वे.वार एक अहोरानमांदे वधे. ॥ ९ ॥ ॥ हवे पातालकलशा वखाणे . ॥ बहुमसे चदिसि चन ॥ पायाला वयरकलस संगणा ।। जोयणसहस्स जडा॥ तहसगुणदिछुचरि रुंदा ॥ १७ ॥ अर्थ-लवणसमुज्नेविपे बहुमने के घj वचमा पाणीनी मेखलाए चउदि चउपायाला के चारदिशिने विचार पाताला . ते पाताला केहवा ने ? वयरका के वनमय जे कलश तेने संगणा के श्राकारे . वली केहवा ? जोयणस, हुवरिरुंदा के० ते जामपणा यकी दशगणा एटले दशहजार योजन हेक्स तथा शंदीएं वे एटले पहोला . ॥ रए ॥ ॥ वक्षी पातासकसश केड्या ठे, ते कहे . ॥ सकं च मसि पिडुला ॥ जोयणलकं च नूमिमो गाढा ॥ पुधामु वडयमुह । केजुव जूवे सर निहाणा ॥रएए॥ थर्थ- सकंचमति पिटुता के साँख योजन- पेट पदोलु ठे, वसी जोपण *च भूमिमोगाटा के खास योजन भूमिकामा अंगाट एटक्षे उमा दे, य लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ३५३ पुवाइसु के पूर्वदिशि यकी धुरमांडीने दक्षिणावर्त्त गणतां एक वडवामुख बीजो के- जुव के केयूप, त्रीजो जूवे के यूप, चोथो इसर के ईश्वर, थनिहाणा के एवे नामे चार पातालकलशो जाणवा. ।। १ए । ।। हवे न्हाना पातालकलश वखाणे वे. ॥ अस्मे लहुपायाला ॥ सगसहसा अडसया सचुलसीया ॥ पुबुत्त सयंसपमा, णा तव ततप्पएसेसु ॥ २० ॥ अर्थ- अमे के वीजा लहुपायाला के न्हाना पाताल कलशा ते सगसहसा थड- सयासचुलसीया के सात हजार आठसो ने चोराशी ,ते केहवा ते ? तो के-पुवत्त के पूर्वे वखाएया ठे, जे चार महोटा पाताल कलशा ते थकी सयंसपमाणा के सोमा अंसे जेमतुं प्रमाण वे एडवा ठे, एटले सोमे नागे ठे, अर्थात् तेनी दश योज- ननी ठीकरी जाडी , तथा एकसो योजन प्रत्येक देठे तथा उपर पहोला ठे, अने एक हजार योजन नूमिमांहे लंडा , एवा न्हाना कलश ते जे स्थानके महोटा कलशे नूमीका रूंधी नयी; तेवा जलमेखलाना तह तप्पएसेसु के ते ते प्रदेशे ए कलश , एटले वामवासने विपे ठे. ते केमके समुरुमांहे दश हजार योजन विस्तार जे पाणी ठे, तेहनी मांदेली परिधि श्राणीएं. ते आवी रीते के जंबूछीप यकी पंचाणु हजार योजन जातां वे लाख ने नेवु हजार योजन विष्कंन , तेनो वर्ग करीएं तेवारे आठ हजार चारसें ने दश कोमी थाय. तेने दशगुणा करीएं तेवारे चोराती हजार ने एकसो कोनी थाय. तेनुं मूल शोधाएं तेवारे नव लाख सत्तर हजारने उपर साउ लक्ष्यमान थाय. तेमांदेयी चार कलशे चालीस हजार योजन रुंध्या ठे, ते वादकरतां वाकी आठ लाख सीतोत्तेर हजार ने नपर साठ रहे ते. तेने चारनागे वहेंचीएं तेवारे वे लाख उंगणीस हजार वसो ने पांसर एकनागे आवे; तो एक महोटो पूर्वदिशिनो पातालकलश अने बीजो दक्षिण दिशिनो पातालकलश ते वेहुनें एटलु अंतर जाणवू. हवे त्या एकेका अंतरे एकेक श्रेणीने विपे बसें ने पन्नर कलश होएं, ते कलशोएं वे लाख पन्नर हजार योजन रुंध्या . थने वाकीना चार हजार वसो ने पांसव योजन जे रह्या ते कलशनी वीकरीने जामपणे संध्या ठे, एम प्रथम न्हाना कलशनी श्रेणीनेविषे वसे पन्नर कलश, वीजीने विपे वसे ने सोल, एम एकेको कलश वधारतां वधी नव श्रेणी ठे, तो नवमी श्रेणीनेविपे वसे ने ग्रेवीश कलश . एरीते एक थांतरानेविपे न्हाना कलश एक हजार नवसे ने एकोत्तर थाय, तेवा चारे- दिशिना एकता करतां सात हजार श्रावसो ने चोराशी न्हाना कलश थाय इति २०० ॥ अने ३५४ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ॥ हवे चार पाताल कलशना देवता कहे ते. कालो य महाकालो ॥ वेलंब पनंजणोय चनसु मुरा ॥ पलिवमानणो तह ॥ सेसेसु सुरा तय क्षाळ ॥२०॥ अर्थ-चार महोटा पाताल कलशने विपे पूर्वदिशियी थनुक्रमे दक्षिणावर्च जोटां एक काल, वीजो महाकाल, श्रीजो वेसंवथने चोयो प्रभंजन एवे नामे चउससुरा के। चार देवता अधिष्टायक जाणवा. पण ते देवता केहया है, तो के-पबिठवमाउपों के एक पल्योपमनु श्रायुप्य धरे ठे एवा . तह के तथा सेसेसुसुरा के शेष वीजा न्हाना जे कलश तेनेविपे जे देवता अधिष्टायक वे, तेमनुं श्रायुप्य तयझाज के ते पूर्वोक्त देवताना आयुष्य यकी अई एटले थर्ड पल्योपमर्नु . ॥ १ ॥ सवे सिमदो नागे॥ वाक मशिल्लयंमि जलवाक के बल जलमुवरि ॥नाग उगे तव सासुचे॥ २० ॥ अर्थ- सवे सिमहोजागेवाऊ के सर्व महोटा पाताल कलशाना अधो जागे एट्ले नीचे वायु , थने मझिालयंमिजलवाऊ के मध्य एटले वचला जागें वायु जल ए वने मिश्र . तथा केवल जल मुवरिल्ले के उपरले नागे केवल पाणीज तो एकेका श्रीजा नागने विपे तेत्रीश हजार प्रणसें ने तेत्रीश योजन उपर एक यो. जननो श्रीजो नाग होए. एवा नागपुगेत सासुवे के नीचेना नागनेविपे अने व. चला नागनेविपे श्वासनी परे वायु , ते आगली गाथाएं वखाणे ते. ॥ २० ॥ वहवे जयारवाया । मुचंति खुदंति उमिवाराठ ॥ एग अहोरत्तंतो॥ तया तया वेल परिखुटी ॥ २०३ ॥ अर्थ- एवा वे नागना वायुनेविपे वीजा वह के घणा उयार के० उदार एटो महोटा वाया के वायरा ते मुचंति के मले में, ते मलीने पाणीने खुहंति के झोन पमाडे ते. जेम माणसना पेटमा वायुनी वृद्धि थवाथी होल पमाडे, शब्द करे तेम पातालकलश ते एग अहोरत्तंतो के एक अहोरात्र मांहे उणिवारा के वे वरून दोन पमामे , तयातयावेतपरिवुद्वी के ते तेवारे पाणीना वेलनी वृद्धि घाय है। एटसे जेबारे वायुना जोरथको कलशा उन्नरायवे तेवार समुज्नु पाणी वधे ठे, एको थनादिकासनो सहजया चाल . जे एक अहोरात्रमाहे वे वार पाणीनी वेख वधे एम जाप. ॥ २०३।। ॥ हवे समुअमाहे वेलंधर देवता ते ते वखाणे . ॥ बायावसात सयरि॥ सहसा नागाण मसवरि बाहिं ॥ वेखं धरंति कमसो ॥ चनहत्तरुलकु ते सवे ॥ २०४ ॥ 7 आधुक्षेत्रसमासप्रकरण. थ-यायाल के वेतालीश हजार नागाण के नागकुमार देवताने मजा के० पेसती वेलं के वेल प्रते धरति के धरी राखे ठे, एटले निवारे ते. वली के सात हजार नागकुमार देवता ते लवणसमुज्नी शिखाने उपरि के उप- वे कोश उपरांत जे वेल वधे ठे, ते प्रते वारे ते. अने उसरिसहसा के बहु- हजार नागकुमार देवता ते वाहिं के वाहेरनी वेलि जे धातकीखंडमां प्रवेश वे, ते वेलिने निवारे ठे, अर्थात् धरी राखे ठे, ए रीते नागकुमारना देवो कमसो अनुक्रमे पाणीनीवेलि प्रते धरी राखे ठे. माटे ए देवोने वेलंधर कहिए. तेसवे - ते सर्व देवता एकग गणिएं तेवारे चाहत्तरुलरकु के एकलाख ने चमोत्तेर हजा- की संख्या चाय वे.॥२४॥ ॥ हवे वेलंधरनां स्थानक तथा तेना अधिपति कहे .॥ वायालसबसेहिं ॥ पुवेसाणाइदिसि विदिसि लवणे । वेलंधराणुवेलं ॥ धरराईणं गिरिसु वासा ॥२५॥ अर्थ- लवणे के लवण समुअमांदे पुत्वेसाणादिसिविदिसि के पूर्वादि चार दिशि अने शानादिक चार विदिशिनेविपे वायालसहस्सेहिं के वेतालीश हजार योजन गयाथी एटले जंवूछीपनी जगतिनी वेदिका थकी वेतालीश हजार योजन लवण समुडमांहे पूर्वप्रमुख चार दिशिनेविपे वेलंधर के वेलंधर नामे जे देवता तेने वसवा योग्य पर्वतनेविपे आवास जाणवा. अने शानप्रमुख चार विदिशिनेविपे लवणसमुअमांदे वेतालीस हजार योजने अणुवेलंधर के अनुवेलंधर नामे जे राक्षणं के अधिपति एवा चार देवताने रमवाना गिरिसु के पर्वतनेविपे वासा के श्रा- वास जाणवा. ॥२५॥ ॥ हवे आवास पर्वतनां नाम कहे . ॥ गोथूने दगन्नासे ॥ संखे दगसीमनामि दिसि सेले ॥ गोयूनो सिवदेवो ॥ संखो य मणोसिलो राया॥२०॥ अर्थ- पूर्वदिशि गोथुन नामे आवास पर्वत ठे, अने दक्षिण दिशि दग्नास नामे आवास पर्वत , पश्चिम दिशि संख नामे थावास पर्वत ठे, अने उत्तरदिशि दससीम नामे आवास पर्वत ठे. ए रीते दिसिसेले के ए चार दिशिना पर्वतनेविपे अनुक्रमे एक गोथुन, वीजो शिवदेव, त्रीजो शंख, अने चोथो मणोसिल एवे नामे वेलंधर देवताना राया के राजा एवा नागकुमार देवो रहे वे, एटवे जे दिशाउने विपे रहे तेने वेलंधर कहीएं, थने जे विदिशाउँने विपे रहे तेने अनुवेलंधर कहिएं ॥ २६ ॥ .
, श्य लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ॥ हवे चार पाताल कलशना देवता कहे . ॥ कालो य महाकालो ॥ वेलंव पन्नंजपोय चनसु सुरा ॥ पलिउवमानणो तह ॥ सेसेसु सुरा तय झाक ॥३०॥ अर्थ-चार महोटा पाताल कलशने विपे पूर्व दिशिथी थनुक्रमे दक्षिणावर्त्त जोत एक काल, चीजो महाकाल, बीजो वेसंवअने चोथो प्रजंजन एवे नामे च सुसुरा के चार देवता थधिष्टायक जाणवा. पण ते देवता केहवा के, तो के- पविठवमाउणों के एक पल्योपमर्नु थायुष्य धरे ते एवा . तह के० तथा सेसेसुसुरा के शेष बीजा न्हाना जे कलश तेनेविपे जे देवता अधिष्टायक , तेमनुं श्रायुष्य तयझाज के ते पूर्वोक्त देवताना श्रायुप्य थकी थर्ड एटले थर्ड पत्योपमनुं है. ॥ २० ॥ सधे सिमदो नागे ॥ वाऊ मशिल्लयमि जलवाऊ ॥ के- वल जलमुवरिल्ले नाग उगे तव सासुवे॥ २० ॥ अर्थ- सवे सिमहोनागेवाऊ के० सर्व महोटा पाताल कलशाना अधो जागे एटने नीचे वायु , अने मझिलमिजलवा के मध्य एटले वचला नागें वायु धने जल ए धंने मिश्र . तथा केवल जल मुवरि के उपरले जागे केवल पाणीज दे. तो एकेका बीजा नागने विपे तेत्रीश हजार घणसे ने तेत्रीश योजन उपर एक यो जननो त्रीजो जाग होए. एवा नागगेतवसासुबे के नीचेना नागनेविपे थने य. चसा नागनेविपे श्वासनी परे वायु , ते श्रागली गाथाएं वखाणे ॥ २० ॥ बहवे जयारवाया । मुचंति खुदंति उमिवारा ॥ एग अहोरत्तंतो॥ तया तया वेल परिखुट्टी ॥ ३०३ ॥ अर्थ- एवा वे जागना वायुनविपे वीजा वहवे के घणा उयार के० उदार पटने महोटा वाया के वायरा ते मुञ्चति के मले , ते मलीने पाणीने खुईति के योग पमाडे ठे. जेम माणसना पेटमाहे वायुनी वृद्धि यवाथी झोल पमाडे, शब्द करे तेम पातासकलश ते एग अहोरत्तंतो के एक अहोरात्र मांहे उणिवारा के ये बखत दोन पमा ठे, तयातयावेलपरिवुही के ते तयार पाणीना वेतनी वृद्धि धाय है। एटसे जेवारे वायुना जोरयकी कलशा उजरायतेवार समुज्नु पाणी वधे ठे, एको थनादिकासनो सहेजयी चाख . जे एक अहोरात्रमाहे वे वार पाणीनी वेध वधे एम जाण ॥२०३॥ ॥ दवे समुअमांहे वेसंधर देवता ते ते वखाणे . ।। वायाखसहि उसयरि॥ सहसा नागाण मझवरि वाहिं ॥ वेखं धरति कमसो॥ चनदत्तरुलकु ते सधे । २०४ ॥
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. अर्थ-बायाल के वेतालीश हजार नागाण के नागकुमार देवताने मजा के० हे पेसती वेलं के वेल प्रते धरंति के० धरी राखे ठे, एटले निवारे ते. वली है के साठ हजार नागकुमार देवता ते लवणसमुनी शिखाने उवरि के उप- ना वे कोश उपरांत जे वेल वधे , ते प्रते वारे वे. अने उसरिसहसा के बहु- र हजार नागकुमार देवता ते वाहिं के वाहेरनी वेलि जे धातकीखंडमां प्रवेश करे ते, ते वेलिने निवारे ठे, अर्थात् धरी राखे ठे, ए रीते नागकुमारना देवो कमसो के अनुक्रमे पाणीनीवेलि प्रते धरी राखे ठे, माटे ए देवोने वेलंधर कहिएं. तेसवे के ते सर्व देवता एका गणिएं तेवारे चउहत्तरुलरकु के एकलाख ने चमोत्तेर हजा- रनी संख्या थाय ते. ॥ २४ ॥ ॥ हवे वेलंधरनां स्थानक तथा तेना अधिपति कहे ते.॥ वायालसहस्सेहिं ॥ पुवेसाणाइदिसि विदिसि लवणे ॥ वेलंधराणुवेलं ॥ धरराईणं गिरिसु वासा ॥२०५॥ अर्थ- लवणे के लवण समुरुमांदे पुवेसाणादिसिविदिसि के पूर्वादि चार दिशि अने इशानादिक चार विदिशिनेविपे वायालसहस्सेहिं के वेतालीश इजार : योजन गयाथी एटले जंवूछीपनी जगतिनी वेदिका थकी वेतालीश हजार योजन लवण समुअमांहे पूर्वप्रमुख चार दिशिनेविपे वेलंधर के वेलंधर नामे जे देवता तेने वसवा योग्य पर्वतने विपे आवास जाणवा. अने शानप्रमुख चार विदिशिनेविपे लवणसमुअमांदे वेतालीस हजार योजने अणुवेलंधर के अनुवेलंधर नामे जे राक्षणं के अधिपति एवा चार देवताने रमवाना गिरिसु के पर्वतनेविपे वासा के श्रा- वास जापावा. ॥ २०५॥ ॥ हवे आवास पर्वतनां नाम कहे .॥ गोथूने दगन्नासे ॥ संखे दगसीमनामि दिसि सेले ॥ गोयूनो सिवदेवो ॥ संखो य मणोसिलो राया॥२०॥ अर्थ- पूर्वदिशि गोथुन नामे थावास पर्वत ठे, अने दक्षिण दिशि दग्नास नामे आवास पर्वत ठे, पश्चिम दिशि संख नामे थावास पर्वत , अने उत्तरदिशि दससीम नामे आवास पर्वत ठे. ए रीते दिसिसेले के ए चार दिशिना पर्वतनेविपे अनुक्रमे एक गोथुन, वीजो शिवदेव, त्रीजो शंख, थने चोथो मणोसिल एवे नामे वेलंधर देवताना राया के राजा एवा नागकुमार देवो रहे ठे, एटले जे दिशाउने विपे रहे तेने वेलंधर कहीएं, थने जे विदिशाउँनेविपे रहे तेने श्रनुवेलंधर कहिएं ॥ २०६ ན पिसानी दिशिथी जोतां नवसयतेसा के नवसेंने प्रेसर योजन उपर एक योजनना ते के ऊंचा ठे, वली ते सवे के० ते या पर्वत केहवा , सवेश्या के वेदिका अने स्फाटिकरत्न एनी पूर्वदिशिथी अनुक्रमे गोथूनादिक चार पर्वत . अने विदि. सासुरयणमया के० विदिशिने विपे जे कर्कोटादिक चार पर्वत , ते रत्नमय थर्थ- ए थाउ पर्वत वदि के जंबूहीपनी दिशिएं नवगुणदत्तरिजोयण के नर से ने उंगपोतेर योजन उपर एक योजनना, पमनवश्नाया के पंचाए जाग करिएं, तेवा चत्त के० चालीश नाग अधिक एटला योजन जंबूहीपनी दिशिएं जयुवरि के ३५६ लघुदेवसमासप्रकरण. ककोडे विमुपहे ॥ केलासरुणप्पदे विदिसि सेले ॥ कक्कोडग कहम ॥ केलास रुणप्पही सामी1900 थर्थ- हवे इशान प्रमुख चार विदिशिने विपे कर्कोटक, विद्युत्प्रज, कैलाश थी अरुणप्रन एवे नामे जे चार श्रावास पर्वत ठे, तेने विपे यनुक्रमे कर्कोटक, कई केलाश अने अरुणप्पदो के विद्युत्प्रन एवे नामे चार अनुसंधर नागकुमार दे: ताना सामी के स्वामि जाणवा. जे विदिशिनेविपे रहे तेने थनुवेलंधर कहिए. ५२७ ॥ हवे ए पर्वतना मान थने वरण कहे ते.॥ एए गिरिणो सधे ॥ बावीसहिया य दससया मूखे ॥ चन- सय चवीसहिया ॥ विविषा हुँति सिहरतले ॥२०॥ अर्थ- एएगिरियोसवे के ए सर्व वेलंधर, अने थनुवेलंधर नामे जे श्रावास चत ठे, ते वावीसहियाय दससयामूले के एक हजार ने वावीश योजन मूखनेवि पोहोला जाणवा. थने चउसय चवीसहिया के चार ने चोवीश योजन सि तले के० शिखरस्थले एटले शिखरनेवि विधिमा के विस्तारेपोहोला हुँति के ठे.३५ सतरससय इंगवीसे ॥ उच्चत्ते ते सवेश्या सवे ॥ कणगं- करययफालिद, दिसासु विदिसासु रयणमया॥ २०५॥ अर्थ- वली ते पर्वत केहवा ? तो के-एक हजार सातसें ने एकवीश योजनउ वनखंग तेणे करीने सहित ठे, वली कणगंकरयय फालिह के कनक, अंकरन, रू जाणवा. ॥श्चए॥ ॥ दवे ए श्राउ पर्वत पाणी उपरे केटला देखाय ते ते कहे . ॥ नवगुणहत्तरि जोयण ॥ वहिजखुवरि चत्त पण नव नाया ॥ एए मसे नवसय ॥ तेसहा नागसगसयरी ॥२०॥ - थने पंचाणु हजार लघुदेवसमासप्रकरण. ຮູບ 3 पंचाणु नाग करिएं तेवा सीत्तोतेर नाग एटला पाणी उपर पर्वतो देखाय ते ते जाणवा. लवण समुज मध्ये पंचाणु हजार योजन जतां सातसें योजननी जलवृद्धि ठे. तो बेतालीश हजार योजन जाएं त्यां वेलंधर पर्वत ठे, ते स्थानके केटली जलवृद्धि हो- ए, ते जाणवानी सति वतावे ठे. अहींयां प्रथम श्रेणी पंचाणु हजारनी, वीजी सा. तसेंनी, थने त्रीजी श्रेणी वेतालीस हजारनी, एवी आंकनी त्रण श्रेणी मांडीएं. ए त्रण श्रांकनी राशि मांड्या पठी ते रातीएणमझिल ए गाथाना विधिएं गणीएं, ते भावी रीते के, वचमांनी जे सातसेंनी श्रेणी तेने वेली तालीश इनारनी श्रेणीएं गु- पीएं तेवारे वे कोमने चोराणु लाख याय, पठी पेहेली श्रेणी जे पंचाणु हजारनी ठे, तेनी साये भाग वेहेंचीएं तेबारे चणसे ने नव चोजन उपर एक योजनना पंचाणु नाग करीएं, तेवारे पास्तावीस नाग श्रावे, ए रीतेसमजूतले जंबूद्वीप जोतां वेताक्षीश हजार योजने एटली जलवृद्धि होए. योजने एक हजार योजन लवण समुख उमो ठे, तो वेताली- स हजार योजने केटलो उंडो ठे? तेनुं गणीत आवी रीते करवु के वेतालीश हजार योजनने हजारना आंके गुपीएं तेबारे चार कोमी ने वीश लाख थाय. तेने पंचाणु हजार नागे वेहेंचीएं तेवारे चारसे ने वेतालीश योजन उपर एक योजनना पंचाणु नाग करीएं तेवा दश भाग श्रावे, एटलो समुख उमो ठे, पठी जलवृद्धि तथा उम- पणुंए वे एकां करिएं तेवारे साततेने एकावन्न योजन उपर एक योजनना पंचाणु नाग करिएं तेवा पंचावन्न नाग याय, ते सतरसेंने एकवीश योजन वेलंधर पर्वतर्नु उंचपणं ते, तेमांडेयी वाद करीएं तेबारे नवसें जंगणोतेर योजन, अने उपर पंचा- गुथा चालीस लाग रहे. एटलो जंबधीपथी जतां वेलंधर पर्वत पाणीथी उंचा वे. हवे त्यां पर्वतनो विस्तार केटलो ठे, ते श्राणवानो विधि केहे ठे. जववृद्धि अने जंडपणुं ए वे सातसें एकावन्न योजन उपर पंचाणुया पंचावन्न नागवे, ते सर्वना पं- चाणुया नाग करीएं तेवारे एकोत्तर हजार ने चारसे नाग याय, पठी विद्यारउगवि- से सो ए करण गाथाएं करतां पर्वतनो मूल विस्तार एक हजार ने वावीश योजन ठे, अने शिखर विस्तार चारसे ने चोवीश'योजन वे, ते यधिका मांदेथी उतुं काढता बाकी पांचसे ने अज्ञाएं रहे ते पर्वतर्नु सचरसें ने एकवीश योजन उचपणु ठे, तेनी साथे नाग वेहेंचतां नाग पोहांचे नही, ते माटे एकोत्तेर हजार ने चारसें एटली ज- लवृद्धि, तथा उंडपणाना पंचाणुथा नाग , तेने पांचसे ने यहाणुं साथे गुपोएं ते- वारे चार कोड ठवीश लाख सत्ताणुं हजार ने बसें थाय, तेने पर्वतना जंचपणाना स- चरल ने एकवीश योजन साये नाग वेहेंचीएं तेवारे चोवीश हजार थाउस ने नव
थने
थर्थ- जस्कामुख, मेघमुख, विद्युन्मुख थने विद्युदंत, एवे नामे छा चतुफना
थंतरछीप ठे, दवे सातमा चतुप्कनेविपे दंतंता के० दंत शब्द चारेना थंतने विप
जोमीएं तेबारे धनदंत, सष्टदंत, गूढदंत थने सिमदंत, एवां चार नाम जाणवा. ए
२६०
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
के लवण समुभनी शिखानी दिशिए कोसगं के वे कोश प्रमाण सब के सर्व
छीपनो प्रकाश जावो. ते यंत्रमादे सख्यु .॥ १३ ॥
॥ इवे आंतरछीपना नाम कहे .॥
सचे सवेश्यंता ॥ पढमचनकमि तेसि नामाई ॥
एगोरुय आन्नासिय ॥वेसाणिय चेव लांगूले ॥ १४ ॥
अर्थ- सवेसवेश्यता के सर्व आंतरहीप घेदिकावनखंडे करी मंमित जापा-
अंतरहीपना पढमचउकमि के० पेहेला चतुष्कने विपे ईशानकूणथी दक्षिणावर्त्त गण-
तां तेसिनामा के० ते छीपनां जे नाम ठे, ते कहे ते. एगोरुय के एक रुचक, वीर्छ
थानाशिक, त्रीजु चैपाणीक, चोथु खांगुलीक, ए चार नाम अनुक्रमे जाणवां ॥२१
वीयचनके हयगय ॥ गो सकुखि पुचकामनामाणो॥
आयंस मिंढग अर्ज ॥ गोपुवमुदा य तश्यमि॥२५॥
अर्थ-वीयचउके के अंतरछीपना वीजा चतुष्कनेविपे हय, गय, गो,
शक्कुली, ए चार शब्दने प्रत्येके कप के कर्ण शब्द जोमीएं, तेवारे जे नाम थाय ते
नामे दीप जाणवा. एटले हयकर्ण, गजकर्ण, गोकर्ष, अने शत्कुलीकर्ण, एवां नाम
जाणवां. हवे तश्यंमि के त्रीजा चतुष्कनेविपे थादर्श, मिंढक, श्रयः, गो, ए चार
शब्दने प्रत्येके पुत्वमुदाय के पूर्व मुख शब्द जोमीएं, तेबारे थादर्शमुख, मेंढमुख,
थयोमुख अने गोमुख, एवे नामे चार. छीप . ॥ २१५ ॥
दय गय हरि वग्घ मुहा ॥ चन्चए आसकम हरिकमो ॥
अकरम करम प्पावर, ण दीव पंचमचनकमि ॥१६॥
थर्थ-चठठए के चोथा चतुष्कनेविपे इय, गय, हरी अने व्याघ, ए चार नामने
श्रागल प्रत्येक मुहा के मुख शब्द जोगाएं तवारे यमुख, गजमुख, हरीमुख धने
व्याप्रमुख, एवाचार नामे चारदीप ठे,अने श्रश्वकर्ण,सिंहकर्ण, कर्ण भने कर्णप्रावरण
एवे नामे दीव पंचमचउकमि के पांचमा चतुष्कने विपे अंतरहीप जाणवा ॥१६॥
नकमुद्दो मेदमुहो । विजुमुदो विजादंत उमि ॥
सत्तमगे दंतंता ॥धण सह निगूढ सुहाय ॥२१॥
थहावीश यंतरछीपनां नाम कयां. ॥ २१ ॥
सधुक्षेत्रसमासप्रकरण. २६२ हवे अंतरछीपनो परिधि कड़े ते. पेदेखा चतुष्कनेविपे नवसे ने गणपचास योजननो परिधि ठे, पटीना चतुष्कने विपे घणसो ने सोल योजननी वृद्धि करीएं. यथा ॥ सोलुत्तरतिसयजुय ।। सपढमप- रिदिवरावरचजक पटमेनवगुग्णवन्न ॥ सावीएवारपणसही ॥१॥ तशापनरिकारसि ॥ चउछएपुणथढारसगणनया ॥ जोवणयावीससया॥ तेरहियापंचमचलक॥२॥पणवीस- गुणतीसा ॥ हेचरमेड वीतपणयाला परिहिअंतरदीवा सत्तचउकाणनायवा ॥२१७ एमेव य लिहरिमि वि ॥ अडवीसं सवि हुंति उप्पन्ना ॥ एएसु जुअलावा ॥ पलिआसंखंसान नरा ॥१७॥ अर्थ- एमेव के ए पूर्वोक्त शलारे जे च के वली सिहरिमिवि के शिखरी पर्व- तनेविपे पण ईशानकूण प्रमुख चार विदिशिनेपिं चार दाढा ठे, तो एकेकी दाढाएं सात सात अंतर हीपते, तेवारे चारे दाढाना अडवीतं के अहावीश याय. ए रीते हेमवंत तथा शिवरीना एकटा गणतां सनिढुंतिठप्पन्ना के सर्व मलीने उपन्न यंतरछीप जाणदा. एएसु के ए सर्व ठपन्न अंतर छीपोनेविपे जुश्रलरूवा के० युगलरूप एवा नरा के मनुष्य जाणवा. अने पलियासंख्सयाउ के पल्योपमना असंख्यातमे जागे तेनुं आयुप्य जाणवू, एवा युगलीया त्यां वास करे . ॥ १० ॥ जोयणदस संसतणु ॥ पिहिकरंमाणमेसि चउसही॥ अ- सणं च चना । गुणसीदिण वच्चपालणया ॥२॥ अर्थ-ते युगलीथाना तणू के शरीर तेजोयणदसमंस के एक योजनने दशमे नागे ठे, एटले आवसें धनुप्यनां जंचां शरीर वे, वली एसि के ए युगलीथाना शरीर- नेविपे पिहिकरंडाणचउसही के० चौसठ पांसली . च के वली ते युगलीथाने असणं के थाहारनी श्छा चल्छा के एकांतरे उपजे ठे. अने ए गुणसीदिणवच्च- पालणया के जंगणाएंसी दिवश लगे अपत्य पालना करे . ॥१॥ पछिमदिसि सुध्यि लव, सामिणो गोयमुत्ति श्गुदीवो ॥ उन वि जंबूलवणे ॥उछु रविदीया य तेसिं च ॥१२० ॥ अर्थ-मेरुपर्वतयकी पछिमदिसि के पश्चिम दिशिने विपे जगतीथकी वार हजार योजन लवणसमुरुमांहे सुहियलवणसामिणो के सूस्थित एवे नामे जे लवणसमु- जनो स्वामी देव वे, तेनो गोयमुत्तिश्दीवो के गौतम एवे नामे एक द्वीप , ते गौतमहीपना उजउवि के वन्नेवाजु जंबूलवणेऽरवि के जंबूछीपना वे सूर्य अने शिखादिशि जसष्क्षि ठे, तेनुं थर्ड यासी योजन थाय . तेनी साये पाणी यकी अर्थ- एएदीवा के० ए पूर्वे कह्या जे चंजमा अने सूर्यना बीप ते जयुवरि के चालीश नाग एटला पाणीथी उपर वे, ते जाणवाने अर्थे प्रथमनी पेरे यांनी प्रय राशि मांडीएं. एक पंचाणु हजार, वीजी सातसें थने त्रीजी चोवीश हजार, सुमन पधामाटे विंड टालीने वञ्चनी राशि देली राशिसाथे गणतां सोस हजार ने थाउसो थाय, तेने पेहेली राशिना पंचाणु हजार, तेना विंड टालतां पंचागुनागे वेहेंची तेबारे एकसो उत्तेर योजन उपर पंचाणुया एंसी नाग थावे. एटली सवपसमुनी लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. सवणसमुजना वे सूर्य तेसिं के तेना दीवाय के वे वे दीप जाणवा. एटले वचम गौतमहीप ठे, अने वन्ने पासे वे.वे सूर्यग्रीप ..॥:२२५ ॥ .. जगपरुप्परि अंतरिः॥ तद विचर बारजोयणसहस्सा ॥ एमेव य पुष्वदिसि ॥ चंदचजकस्स चन दीवा ॥ २२ ॥ अर्थ-जग के जगतीथकी छीपर्नु वेगलाइपणुं अने पहप्परि अंतरि के द्वीप परस्पर एंटले माहोमांहे अंतर तंह के तथा छीपनो विचर के विस्तार ते वारजो. यणसहस्सा के वार हजार योजन जाणवो. य के वली एमेव के एप्रकारेज पुत्र- दिसि के पूर्वदिशिनेविषे जगती थकी वार हजार योजन लवणसमुअमाद वे चंडमा जंबूछीपना अने वे चंडमा लवणसमुना ए रीते चंदचउक्कस्स चदीवा के चार चंडमाना चार बीप. হ एवंचिय बाहिर॥ दीवा अहह पुचपचिम ॥r. । लवणे व व धोया, संड ससीणं रवीणंच ॥ २२॥ थर्थ-एवंचिय के ए प्रकारे वाहिर के वाहेर थकी धातकी खंडनेविये वया मंदर पर्वत यकी पूर्वपश्चिम दिशे लवणसमुन्नी जगती थकी बार हजार योजन लवण समुअमाहे शिखानी दिशि फरे, ते वे चंमा लवण समुडना; अने उ चंमा धातकी खंडना, ए रीते थाd चंप्रमाना द्वीप पूर्वदिशिएं , तथा वे सूर्य सत्रणात मुअना, श्रने व सूर्य धातकीखंडना, एवं श्राव सूर्यना द्वीप पश्चिम दिशे ते. ॥१२॥ ॥ए चंडमा भने सूर्यना द्वीप पाणी उपर केटला ते ते कहे .॥ एए दीवा जदुवरि ॥ वहि जोयण सहअहसीइ तदा ॥ भागावि य चालीसा ॥ मधे पुण कोस उगमेव ॥ २२३॥ पाणी उपर घहि के जंबूलीप धातकीखना विशिथी जोता जोयणसदृश्यासी के साडीबासी योजन तहाँ के तथा प्रकारे नागावियचालीसा के उपरे पंचाणुया -
पाहेरनी चाइना ये कोश नेली तेवारे साडीवाली योजन-उपर पंचाया चालीश
नाग, पटना जंछीप तथा धातकी बन्नी दिशिथी जोतां पाणी उपर छीप वे. पुण
के वली मले के मांडेनी सयपशिखानी दिशियकी जोतां कोस इगमेव के बन्ने
बाजुए चे कोश पाणी यकी सर्व डीप लंचा . इवे छीपनो परिधि कड़े ठे. नक्तंच-
सगतीससहस्सनक्सया, दयालपरिदिजलाइकोसयहिं ॥ नया यंताजीपंप, अइसी
पणनग्यचत्तंसा ॥१॥ २२३ ।।
॥ हवे ते चंजसूर्यछीपाद प्रासादनां प्रमाण कड़े ते. ॥
कुलगिरिपासायसमा ॥ पासाया एमु नियनिय पहूणं ॥
तद लवणे जोइसिया ॥ दगफालिद उहलेसागा ॥२४॥
इति श्रीलवणसमुजाधिकारो वितीयः समाप्तः।।
अर्घ- एस के ए चंप्रसूर्यछीपने विपे कुलगिरिपासायसमा के कुलगिरिना
प्रासाद सरखा सानीवासठ योजन उंचा, थने तेनुं यह सवाएकत्रीश योजन पहोला,
एवा रमवा योग्य नियनियपहणं के पोतपोताना प्रनु एटले स्वामी जे सुस्थितदेव
तथा चंझ सूर्य तेमना एवा पासाया के० प्रासाद ठे, तथा ए सर्व सूर्य प्रमुख जे
ज्योतपीनां विमान ठे ते स्फाटिक रत्ननां वे. तह के० तया लवणे के लवण
समुज्ने विपे जे जोसिया के ज्योतपी तेनां विमान दगफाखिह के दगपाटन जे
स्फाटिकरल तेनां वे, ते विमानने संयोगे लवण समुजनां पाणी फाटे ते, ए रतनो
जातिगुण ठे. वली ते रत्ननी कान्ति उहवेसागा के उंची लवण शिखानेविपे पण
प्रकाश करे . लवण समुज्ने विषे चार चंडमा, चार सूर्य, अणसें ने वावन ग्रह, एक-
सोने बार नक्षत्र, थने वे लाख सडसह हजार ने नवसें एटली तारानी कोनाकोडी
जापवी. लवणसमुजनो. परिधि पन्नर लाख एक्यासी हजार एकसो ने उंगणचालीश
योजन जापवो. समुजनी जगतिना चार धातुं अंतर, त्रण - लाख पंचाणु. हजार
वसे ने सवाएंसी योजन . हवे लवण समुज्नु प्रतर घन करवानी गाथा लखे
॥ दससहसरहियमिवर ॥ थमंदससहससंजुर्थतेण ॥ गणियायमजपरिही। पय-
रोलवणस्लिमोहोर ॥ १॥ नवनवको डिसया ॥ एकसहीकोडीसत्तरसलरका ॥ पन्नर-
ससहसायश्मो ॥ घणोतवेसत्तरसहस्सगुणो ॥ ३॥ सोसोलकोडिकोडी ॥ तिणवश्ल-
कीगुणचत्तसहसाया ॥ नवसयकोडीपन्नर ॥ कोडीपन्नासखरकायः॥ ३॥
॥ इतिवाचनाचार्यश्रीसहजरत्नविरचिते क्षेत्रसमासवार्तिके लवणोदाधिकारः समाप्तः ॥
॥२४॥
कुलगिरि प्रमुख पर्वत ठे ते श्रारा सरखा ठे, अने क्षेत्र ते तेना आंतरा सरखा है-
वली गिरिणो के ते कुलगिरि खुकार केहवा ठे? तो के-धुरि के मूलनेविपे थने
२६४
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
॥ हवे धातकीखंड नामा वीजा छीपनो थधिकार वखाणे .॥
जामुत्तरदीदेणं ॥ दससयसमपितुल पणसयनचेण ॥
जसुयार गिरिगेणं ॥धायश्संडो उह विदत्तो ॥ २२५ ॥
अर्थ-- लवण समुननी जगती थकी वादेर वलयने थाकारे चार लाख योजन
पहोलो एवो वीजो धातकीखंग नामे छीप , ते धायसंडो के० धातकीखंग केही
ठे ? तो के-सुयारगिरिजगणं के श्खुकार नाने जे वे पर्वत तेणे उहविहतो के
जागे वेहेंच्यो , एटले एक पूर्य धातकीखंड, अने पीजो पश्चिम धातकीखंड ए
नाग जाणवा. हवे ते पुकार पर्वत केहवा ? तो के जाम के दक्षिण दिशे, थने
उत्तर के उत्तरदिशिएं, दीदेणं के दीर्य एटले खांवा . वली दशसय के दशप्त
एटले एक हजार योजन समपिहुल के० मूलनेविपे, थने शिखरनेविपे, सरखा पो
होला . तथा पणसयनच्चेण के पांचसे योजन उंचा ते. सपण समुनी जगतीन
दक्षिण उत्तरदिशिना वैजयंत, अपराजित एवे नामे जे वारपां ठे, तेमांथी श्ख एट-
से घाणने श्राकारे चार लाख योजन धातकीखंगना विस्तार सुधी खांवा निकट्या ठे,
एवा ते पर्वतो ठे. ॥२५॥
॥ हवे वे खंगने विपे कुस गिरि क्षेत्र वखाणे .॥
खंडगे गिरिणो ॥ सग सग वासा य अर विवररूवा ॥
धुरि अंति समा गिरिणो॥वासा पुणपिहुखपिङलयरा॥२६!!
अर्थ- खमडगे के० धातकीखंडना पूर्व अने पश्चिम दिशाना एकेका खेमनेविरे
गिरिणो के कुलगिरि जाणवा, अने सलगवासाय के सात सात क्षेत्र
आणवा. ते कुसगिरिक्षेत्र का ? तो के अरविवार सुकार कुगिरि ते
थारा सरखां ने, थने दोन ते आराना विवर एटले जातरा होय तेना सरख दे.
जैम गाडीना पक्षाने विष, वचनी नानियको श्राराना थांतरा होए; तेम जंबू झोप
अने खवण समुफ, ते नानि सरखा . अने धातकी खंडमाहे जे खुकार तया
जे ठे, ते खवण समुत्र थकी मामीने पिलपिहुसयरा के पिहुआ पिटुततर 2. ॥२६॥
॥ दवे धातकीखममाहे जे पदार्थ जीप माहेसा पदार्थ सरखा लेते कहे . .
दहकुंडंमत्तममे, रुमुस्सय विधरं वियहाणं ॥ -
वगिरिणंच सुमे, रुवजमिद जाण पुवसमं ॥ २२॥
लघुदेवसमासप्रकरण. १६५ अर्थ- धातकीखंमनेविपे जे अह, कुंझनु उंमत के उमपणुं तथा मेरुपर्वत टालीने कुल गिरि, गयदंतगिरि, वक्षस्कार, यमलगिरि, कांचनगिरि अने वैताट्य प्रमुख पर्वत, मुस्सयं के उंचपणुं, तथा च के वली सुमेस्वज के सुमेरुपर्वत वर्जिने वै- ताट्यनो विचरं के विस्तार अने वट्टगिरिणं के बीजा वैताब्य प्रमुख वृत्तपर्वतनो विस्तार ते सर्व पुवसमंजाण के पहेलाना सरखो जाणवो. एटले जंबूहीपनी पेरे जाणवो. ॥ २२॥ ॥ हवे धातकीखंडनेविपे वे मेरु वे ते वखाणे ते. ॥ मेरुज्ज्गपि तहच्चिय ॥ नवरं सोमणसहिछुवरि देसे ॥ सग अडसहस्सऊण, त्तिसहस पणसीइ बचते॥शन। अर्थ- धातकीखंमना जे मेरुगंपि के वे मेरुपर्वत ठे, ते तहच्चिय के जंबही- पना मेरु सरखा जाणवा. पण नवरं के एटलुं विशेष ठे के, जे सोमणसहिछुवरिदे- सेसगडसहस्सऊणत्ति के सोमनस वन थकी हेठे सात हजार योजन, अने सो- मनस वन थकी उपरे आठ हजार योजन जणा करिएं. इति एटले ए नाव जे जंबू- छीपना मेरुनी नूमिथी पांचसें योजन उपर चडिएं, त्यां नंदन वन वे. ते थकी उपर साडा वास हजार योजन चडीएं, तेवारे सोमनस वन , त्यां त्रीश हजार यो- जन उंचुं पांमुकवन वे, अने धातकीखंमना मेरुनु एटदुं विशेप जे नूमिथकी पांचसें योजन उंचुं नंदनवन वे, ते थकी साडा पंचावन्न हजार योजन ऊंचे चडीएं, त्यां सोमनस वन ठे, त्यांची अहावीश हजार योजन ऊंचा चडीएं, त्यां पांमुक वन ठे, ए चोरासी हजार योजन थया. अने एक हजार योजन नूमिमांहे उमा ठे, एम सर्व मली सहस पण सोश् उच्चते के धातकी खंडना मेरु पंचासी हजार योजन ऊंचा ठे.॥२२॥ ॥ हवे ते मेरुनो विस्तार कहे ते. ॥ तदपणनवश्चनमन ॥ अ.चनमज य अहत्तीसा य ।। दस य सया य कमेणं ॥ पणगण पिहुत्ति दिहा य ॥श्ए॥ के तथा प्रकारे पण नव के नव हजार ने पांचसें, अने चउपन के नव हजार ने चारसें य के तथा यहचलणड के नव हजार त्रणसें ने पचास अने अहतीसा के त्रण हजार ने थावतो तथा दसयलया के एक हजार एवा प- णगय के पांच स्थानकने विपे पिटुत्ति के पहोलपणानो विस्तार, हिंसा के मेरु- ना मूल यकी कमेणं के अनुक्रमे जाणवो. ते थावी रीते जे नव हजार ने पांचते योजन मृलमा विस्तार ठे, श्रने नव हजार ने चारसो योजन नृतल विस्तार ठे, तथा नव हजारने साडात्रणसें योजन नंदनवननो विस्तार जाणवो, त्रण हजार ने यास थर्थ- तह - ३४ " , थ-यने एशिन दिशाना बंदु धातकी गंडने विप यहि के याहरनी १६६ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. योजन सोमनस बननो विस्तार जाणवोशने एक हजारयोजन शिखानो विस्तार जाणयो. हवे वांछित स्थानकने विपे विस्तार थाणवानो विधि विधारगविसेसोए गाया घकी जाणवो, ते थावी रीते के-नूतखतुं पहोलपणुं नव हजार ने चारसें योजन दे, तेमांधी शिखरनुं पहोलपणुं एक हजार योजन काढीएं, तो धाकी श्राव हजार ने चारसे योजन रहे. ते भूतल थकी उचुं चोरासी हजार योजन , तेनी साये जाग यापता, नाग पोहोंचे नहीं. ते माटे पाच हजार चारसेंने दसगुणा करिएं, तेबारे चोरासी हजार याय, ते उंचपणाना चोरासी हजार योजन साथे गुणीएं तेशरे एक योजननो दशमो जाग यावे. तो भूतल थकी जेवारे एक योजन ऊंचे चीएं, तेगार विष्कनमाहे एक योजनना दश नाग मांहेलो एक नाग घटे थने उतरतां वधे, एन प्रथमनी परे जाणवु. ॥ २२ ॥ नकुंडदीववणमुद ॥ ददीहरसेलकमलविचारं ॥ नश्चमत्तंच तदा ॥दद दीदत्तं च श्द गुणं ॥ २३ ॥ थर्थ- प्रथम जे जंबधीपने विपे नदी, प्रपात कुंड, कुंडमांहेला नीप, वनमुरा, उद, दीदरसेस के दीर्घ एटसे सांया पर्वत तथा कमस एटला पदार्थनो विचार के पिस्तार तदा के० नया प्रकारे नइ मतं के नदीन लंडपाएं, च के वसी दवाइन ऐ.० इर्नु दीर्घपएं गटो खायपणु जे कथु, तेथी ते इह के या धातकी खंडनेवि उगुप फे० यमाएं जाणवू. ॥ २३० ॥ ॥ ये नजशास बननुं परिमाण कहे . ॥ गलक सत्तसहसा ॥ अडसय गुणसीइ नहसालवणं । पुधावरदीहतं ॥ जामुत्तर अहसी नश्यं ॥ २३ ॥ वर्ष- एक सास सात हजार यासें ने जंगणाएंसी योजन मेरुपर्वत थकी पुपावर पं० पूर्व पश्चिम दिशाए दीदत के सांत्रपणे नशा वन , पने जेबारे थमी, पाइयं के बहानी नागे वेईचाएं तेयारे वारस ने व्यास योजन कांक उणा श्राप एट मेश्यको शासवन जामुनर के उत्तर तथा दक्षिण दिशाण, पदोमु दे. रानी जीरा ये खास बीश दजार एकसो ने यमान योजन एटली जायची. २२१ ॥ दवं गपदंत गिरि बम्बाणे ठे, यहिगवदंना दीदा ॥ पागलकण सयरिसदम गुणा यर नियम वप्प, महम सयथगि सगबीसा ।। २३२॥ ॥
१ लघुदेवसमासप्रकरण. दिशा, धातकी खंडनी जगतीना पासाना गयदता के चार गयदंत गिरि ते दीदा के दीर्घ पटले केटला लावावे? तो के-पणतरकणसयरिसहसगुणता के पांच लाख अंगणोतेर हजार वसो ने जंगणसात पटला योजन लांबा जाणवा. अने इयरे के स्तर एटले वीजा जंबधीपनी जगतीनी दिशाना मांहेला चार गयदंत गिरि, जे ठे ते त्रण लाख उपन्न हजार वसो ने सत्तावीश योजन लांबा जाणवा. तथा एक वा- हेरनो गयदंतगिरि, अने एक महिनो गजदंतगिरि ते वन्ने एका करिएं तेबारे कु- रुक्षेत्र, धनुपृष्ट थाय, तेनुं प्रमाण नव लाख पचीश हजार चारसे ने व्यासी योजन थाय. एटर्बु धातकी खंमने विपे कुरुदेवर्नु धनुपृष्ट जाणवू. ॥ २३ ॥ ॥ हवे वहस्कार अंतर नदी प्रमुखनां प्रमाण कहे ते. ॥ खित्ताणुमाणसे, ससेवनइ विजयवणमुहायामो ॥ चजलरकुदीहवासा ॥ वासविजयवितरो नश्मो॥२३३ ॥ अर्थ-- कुल गिरि तथा गजदंतानां प्रमाण कमां अने सेस के तेपठी अन्य जे वक्षस्कार, अंतरनदी, विजय, अने वनमुख एनो श्रआयाम के विस्तार ते खित्ताणुमा- णजे के क्षेत्रना अनुमाने करी जाणवो. एटले पूर्व धातकी खंड तथा पश्चिम धातकी खंडनुं वन्ने खुकार दिशिएं जे क्षेत्र, लांवपणुं , तेवु वक्षस्कारादिकनुं पण लांव- पणुं जाणवू. तथा वासा के पूर्व धातकी खंडनां सात क्षेत्र, अने पश्चिम धातकी खंडनां सात क्षेत्र, ते चउतरक के चार लाख योजन दीह के दीर्घ एटले लांवां जाणवां. हवे वास के क्षेत्रना विजयनो विवरोउ के विस्तार जे वे, ते इमो के आगली गाथाएं कहे , ते प्रमाणे जाणवो. ॥ २३३ ॥ खित्तंकगुणधुवंके ॥ दोसय वारुत्तरेहि पवित्नत्ते ॥ सवव वासावासो॥ हवेइ श्द पुण श्य धुवंका ॥२३॥ अर्थ- खित्तंक के देवना श्रांक जे एक, चार, सोल ने चोस; एनी साये गुण- धुवंके के ध्रुवांक गुणीएं. पठी दोसयवारुत्तरेहि के० बसें ने वारे करी पवित्रत्ते के प्रतिनक्त एटले जागे वेहेंचीएं, तेबारे वास के क्षेत्रनुं सब के सर्वत्र एटले आदि, मध्य अने अंत्य वासो के व्यास एटले विस्तार, ते हवेश् के होय. पुण के वली इह के ए दोनने विपे धुवंका के ध्रुवांक जे ठे, तेश्य के आगली गापाए कहे ॥२३॥ ॥ हवे धातकी खंमना ध्रुवांक कहे वे. ॥ धुरि चनद लक उसहस ॥ दो सगननया धुवं तदा मजे । उसय अडुत्तर सतस, हिसहस उचीस लरका य ।। २३५॥ . .
के पूर्व पश्चिम दिशाए दीदंतं के सांत्रपणे जऽशाल वन से, एने जेबारे थासी धर्म-पूर्व थने पश्चिम दिशाना वेदु धातकी खंडने विप यहि के० बाहेरनी श्६६ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. योजन सोमनस बननो विस्तार जाणयोः श्रने एक हजारयोजन शिखानो विस्तार जाणो. हवे वांवित स्थानकने विपे विस्तार श्राणवानो विधि विधारमुगविसेसो ए गाया घकी जाणवो, ते थावी रीते के भूतलनुं पहोलपणुं नव हजार ने चारसे योजन , तेमांधी शिखरनुं पहोलपणुं एक हजार योजन काढीएं, तो बाकी थाउ हजार ने चारसे योजन रहे. ते भूतल थकी जंचं चोरासी हजार योजन , तेनी साधे जाग श्रापता, नाग पोहोंचे नहीं. ते माटे पाच हजार चारसेंने दसगुणा करिएं, तेवारे चोरासी हजार थाय, ते उंचपणाना चोरासी हजार योजन साये गुपीएं तेवारे एक योजननो दशमो नाग श्रावे. तो नूतल थकी जेवारे एक योजन ऊंचे चमीएं, तेबारे विष्कंनमाहे एक योजनना दश नाग मांहेलो एक नाग घटे अने उतरतां वधे, एन प्रथमनी परे जाणवू. ॥ २२ ॥ नकुंडदीववणमुद ॥ दददीहरसेलकमलविचारं ॥ ननंमत्तंच तहा॥दद दीदत्तं च इद गुणं ॥३३०॥ थर्थ-प्रथम जे जंबडीपने विपे नदी, प्रपात कुंड, कुंडमांहेला हीप, वनमुख, अद, दीहरसेल के दीर्घ एटले लांबा पर्वत तथा कमल एटला पदार्थनो विचार के विस्तार तहा के तया प्रकारे न मत के नदीनुं उडपणु, च के बली दह्दीहत के अनुं दीर्घपणुं एटले सांवपणुं जे कछु, तेथी ते इह के श्रा धातकी खंडनेवि उगुण के० वमणुं जाणवं. ॥ २३० ॥ ॥ दवे जशास वनर्नु परिमाण कहे . ॥ गलक सत्तसहसा ॥ अडसय गुणसी नहसालवणं ॥ पुधावरदीतं ॥ जामुत्तर अहसी नश्यं ॥ २३ ॥ थ- एक लाख सात हजार थाउस ने उंगणाएंसी योजन मेरुपर्वत थकी पुरावर सइयं के यहासी जागे वेहेंचाएं तेबारे वारसे ने वास योजन कांक उणा यावे एटसु मेरुथको नशालयन जामुत्तर के उत्तर तथा दक्षिण दिशाए पदोमु दे. रुदेपनी जीवा ये साख बेबीश हजार एकसो ने यहान योजन एटली जाणवी. ५११ ॥ दवे गयदंत गिरि वखाणे .॥ बहिगयदंता दीदा ।। पणलकण सयरिसदस गुणा ॥ श्यर तिवन्य उप्प, मसहस सयजसि सगयीसा ॥२३२॥ ,
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण.
दिशाए धातकी खंडनी जगतीना पासाना गयदता के चार गयदंत गिरि ते दहा
के दीर्घ एटले केटला लांबा वे? तो के-पपलकणसय रिसहसगुणहा के पांच
लाख उगणोतेर हजार वसो ने जंगणसाव एटला योजन लांबा जाणवा. अने इयरे
के इतर एटले वीजा जंवूछीपनी जगतीनी दिशाना मांदेला चार गयदंत गिरि, जे
ठे ते त्रण लाख उपन्न हजार वसो ने सत्तावीश योजन लांबा जाणवा. तथा एक वा-
हेरनो गयदंतगिरि, अने एक महिनो गजदूतगिरि ते पन्ने एकग करिएं तेबारे कु.
रुक्षेत्रनुं धनुपृष्ट याय, तेनुं प्रमाण नव लाख पचीश हजार चारसे ने व्यासी योजन
थाय. एटर्बु धातकी खंमने विपे कुरुक्षेत्रनुं धनुपृष्ट जाणवू. ॥ २३५ ।।
॥ हवे वक्षस्कार अंतर नदी प्रमुखनां प्रमाण कहे ठे.॥
खित्ताणुमाणसे, ससेलनइ विजयवणमुदायामो ॥
चउलकुदीदवासा ॥ वासविजयविवरो नमो ॥२३३॥
अर्थ- कुलगिरि तथा गजदेतानां प्रमाण कयां अने सेस के तेपठी अन्य जे
वक्षस्कार, अंतरनदी, विजय, अने
वनमुख
एनो थायाम के विस्तार ते खिताणुमा-
गर्ड के क्षेत्रना अनुमाने करी जाणत्रो. एटले पूर्व धातकी खंड तथा पश्चिम धातकी
खंडनुं वन्ने श्खुकार दिशिएं जेवू क्षेत्रन लांवपणुं वे, तेवु वक्षस्कारादिकनुं पण लांब-
पणुं जाणवू. तथा वासा के पूर्व धातकी खंडनां सात क्षेत्र, अने पश्चिम धातकी
खंडनां सात क्षेत्र, ते चालक के चार लाख योजन दीह के दीर्घ एटले लांवां
जाणवां. हवे वास के क्षेत्रना विजयनो विचरोज के विस्तार जे ठे, ते श्मो केप
आगली गाथाएं कहे ते, ते प्रमाणे जाणवो. ॥ ३३ ॥
खित्तंकगुणधुवंके ॥ दोसय वारुत्तरेहि पविनत्ते ॥
सबत वासावासो॥ हवेश् श्द पुण इय धुवंका ॥२३४ ॥
अर्थ-- खित्तंक के देवना आंक जे एक, चार, सोल ने चोसठ; एनी साथे गुण-
धुवंके के ध्रुवांक गुणीएं. पठी दोसयवारुत्तरेहि के वसे ने वारे करी पविजत्ते के
प्रतिजक्त एटले जागे वेहेंचीएं, तेवारे वास के दोत्रनुं सवत के सर्वत्र एटले आदि,
मध्य अने अंत्य वासो के व्यास एटले विस्तार, ते हवे के होय. पुण के वली
श्ह के ए क्षेत्रने विपेधुवंका के ध्रुवांक जे ठे, तेश्य के आगली गाथाए कहे ठे॥२३॥
॥ हवे धातकी खंमना ध्रुवांक कहे ते. ॥
धुरि चन्द लरक उसहस ॥ दो सगनजया धुवं तहा मजे॥
उसय अडुत्तर सतस, हिसहस ग्चीस सरका य ॥२३५॥
२६७ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. अर्थ- धुरि के प्रथम क्षेत्रना चउदयकऽसहस दोसगनउया धुर्व के० चउद लाख, वे हजार घसें ने सत्ताणुं एटला ध्रुवांक जाणया. तहा के तथा प्रकारे मझे के मध्यक्षेत्रना ध्रुवांक व्धीश लाख सडसर हजार बसो ने थाउ जाणवा. अहींयां प्रथम क्षेत्रना ध्रुवांक जे चोद लाख वे हजार वसे ने सत्ताणु वे थने हे. चनो थांक एक वे. माटे एके गुणीएं तेबारे तेहिज यांक थावे. तेने बसें ने वार नागे वेहेंचतां व हजार सो ने चोद योजन जाफेरा, एटलो जरत तथा ऐरवतनो श्रादिविस्तार जाणवो. श्रने चार हजार पांचसे ने एक्याशी योजन कारो मध्य वि. स्तार , तथा अढार हजार पांचसे ने समतालीश योजन कारो अंत्यविस्तार ते. हेमवंत ने ऐरण्यवंतनो शादि विस्तार उनीश हजार चारसे ने थहावन योजन का. फेरो ठे, मध्य विस्तार पचाश हजार त्रणसे ने चोवीश योजन जाफेरो ठे, थने यंत्य विस्तार चमोत्तेर हजार, एकसोने नेवु योजन काफेरो वे. हरीवर्ष अने रम्यक क्षेत्रनो आदि विस्तार एक लाख पांच हजार थाउस ने तेत्रीश योजन जाकेरो ठे, श्रने मध्सविस्तार वे लाख एक हजार वसे ने यहाणुं योजन का फेरो ठे, तथा अंत्यविस्तार वे लाख, वन्नु हजार, सातसें ने प्रेस योजन काफेरो ते. विदेहनो थादि विस्तार चार लाख, त्रेवीश हजार, त्रणसे ने चोत्रीश योजनाफेरो ठे, अने मध्यविस्तार श्राव लाख, पांच हजार एकसो ने चोराणुं योजन काफेरो , तथा अंत्यविस्तार अगीयार लाख सत्याशी हजार ने चोपन योजन मारो दे. ए रीते ए चार स्थानकनो श्रादि, मध्य तथा अंत्यनो विस्तार कह्यो. यहींयां श्रादि ध्रुवांक चोद लाख, वे हजार, वसे ने सत्ताणुं योजन काळेरा . तेने एक, वार, सोलने चोसठ साथे गुपीएं, पठी वसे ने वार नागे वेहेंचतां यथात मान लाने. अने मध्यध्रुवांक व्वीश लाख सड़सठ हजार बसें ने भाग ने तेने एक चार, सोख ने चोस साथे गुणीने पती वसे वार नागे वेदेचतां पूर्वोक्त मध्य वि. स्तार लाने, तथा यंत्यनो विस्तार भागली गाथामा ३५३२११५ ते. तेने एक, चार, सोल, थने चोस साथे गुणीएं, पठी वसे ने वार नागे वेहेंचतां पूर्वोक्त क्षेत्रनो श्रेय विस्तार थावे. थने उपर जे योजन रहे, तेनी कला करी वसे ने चार जागे वेहेंचीई, तेटदुं उपर थावे. तेमाटे कारा लख्या ठे. ॥ २३५ ।। गुणवीस सयं वत्ती ॥ स सहस गुणयाल लक धुवमते ॥ नइ- गिरिवणमाण विसु ॥ खित्त सोलं सपिहुविजया ॥ २३६ ॥ जंगणचालीश लाख वत्रीश हजार एकसो ने उगणीश एटला धुवमते के वेगाना धुवांक जाणवा. हवे विजय परिमाण कहे . नइ के अंतर , .nari. लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ३६॥ नदी, गिरि को वक्षस्कार पर्वत, बाण के मेम्वन, वनमुग्य पनांजे माण के प्रमाण यावे. ते प्रमाणवित्त के क्षेत्रमा विस्तारमांची विनुक के शोधी पटले का- टी. बाकी जे उगरे ते सोलसं के सोल नागे वेचतां जे यांक श्रावे, तेटला योजन पिविजया के विजयतुं पदोलपणं जाण. तेनी रीत देखाव:-अंतरनदी पन्नरसे योजन संध्या ठे, वक्षस्कारे श्राव हजार योजन संध्या ते, मेल्यकी पूर्व पश्चिमे नशालरने तथा मेपर्यते वे साख पचीश हजार एकसो ने यहावन योजन संध्या ने, वनमुखे अगीयार हजार ठसे ने थव्यासी योजन संध्या वे, ए सर्व एकता करिए तो वे लाख, तालीश हजार, घणसें ने छेता- लीश योजन घाय. ते धातकीखंडनो विस्तार चार लाख योजननो वे, तेमाडेत्री काढीएं, तेबारे एक लाख, त्रेपन हजार से ने चोपन योजन वाकी रहे. तेने सोल विजय ठे, माटे सोल जागे वेहेंचीएं तेबारे नव हजार वसे ने त्रण योजन उपर सो- लहीया व जाग यावे. एटवू एकेका विजयतुं प्रमाण पहोलपणे ठे. ॥ २३६ ॥ ॥ हवे ए विजयनो विस्तार गाथाए करी कहे ते. ॥ नवसहसा उसय तिहु ॥ तरा य उ वेव सोलनायाय ॥ विज- यपिटुत्त नईगिरि ॥ वणविजयसमास चनक्षका ॥ ३० ॥ थर्थ- नव हजार, सें ने त्रण योजन उपर सोलहीया ठ नाग एट, विजयपि- हुत्त के एकेका विजयतुं पहोलपणुं जाणवू. ए नदी, गिरि, वन अने विजय ए सर्वनां प्रमाण जेवारे समास के एकगं करिएं, तेवारे चजलरका के चार लाख योजन धातकी खंडनो विस्तार पूर्ण थाय; अने विजयनां नाम प्रथम जरतक्षेत्रना सरखां कठादिक जाणवां. हवे कंचन प्रमुख गिरिनी स्थिति संग्रहीए ए. कंचण विचित्तचित्ता ॥ जमगनगा दीह वह वेयट्ठा ॥ पुत्वसमुस्सयवासा ॥ हियगारस यंतरा पढमा ॥ १ ॥ मेरुण विदेह पिहत्तई कुरुविचरोसलकतिगं ॥ सगनवश्सहस्स- ध्य ॥ सयसगनवयाविणयंसा ॥२॥ तंचेव सत्तजयं ॥ पणवन्नसहस्सउसयश्गस- यरी ॥ तंजमगदहंतरयं ॥ गहियं गणिणाणुसारेण ॥ ३॥ २३७ ।। ॥ हवे नगरी अने वृक्ष वखाणे . ॥ पुर्वव पुरी य तरू ॥ परमुत्तरकुरुसु धाश् महधाई ॥ रुका तेसु सुदसण ॥ पियदसणनामया देवा ॥ १३ ॥ अर्थ- ए धातकी खंगने विपे पुरी के नगरी अने तरु के वृद ते पुवंव के पहेला जंवूछीपने विपे जे रीते कह्या ते रीते जाएवा. पर कैप परंतु एटटुं विशेष ठे के, जे पूर्व अने पश्चिमना बेहुखंडने विपे मुत्तरकुरुसु के वे उत्तर कुरुक्षेत्र माहे
थर्थ- उगणचालीश साख वत्रीश हजार एकसो ने गणीश एटला धुवमंते के०
२६७
लघुदेवसमासप्रकरण.
- अर्थ- धुरि के प्रथम क्षेत्रना चउदलकासहस दोसगनच्या धुवं के चद
लाख, वे हजार वसे ने सत्ताएं एटला ध्रुवांक जाणवा. तहा के तथा प्रकारे मझे
के मध्यक्षेत्रना ध्रुवांक ठवीश लाख सडस हजार वसो ने आउ जाणवा.
अहींयां प्रथम क्षेत्रना ध्रुवांक जे चोद लाख वे हजार वसे ने सत्ताणु ठे थने के
चनो श्रांक एक ते. माटे एके गुपीएं तेवारे तेहिज यांक यावे. तेने बस ने वार
जागे वेहेंचतां ठ हजार उसो ने चोद योजन जारा, एटलो जरत तथा ऐरबतनो
आदिविस्तार जाणवो. अने वार हजार पांचसें ने एक्याशी योजन कारो मध्य वि.
स्तार , तथा श्रदार हजार पाँचसे ने समतालीश योजन कारो अंत्यविस्तार के.
हेमवंत ने ऐरण्यवंतनो श्रादि विस्तार क्वीश हजार चारसे ने श्रावन योजन का.
फेरो , मध्यविस्तार पचाश हजार त्रणसें ने चोवीश योजन कारो ठे, थने थंव
विस्तार चमोत्तेर हजार, एकसो ने नेवु योजन काफेरो ठे.
हरीवर्प अने रम्यक क्षेत्रनो श्रादिविस्तार एक लाख पांच हजार श्रावसे ने तेत्रीश
योजन कारो ठे, अने मध्सविस्तार वे लाख एक हजार वसें ने अज्ञाएं योजन जा.
मेरो ठे, तया अंत्यविस्तार वे लाख, उन्नु हजार, सातसे ने त्रेस योजन काफेरो दे.
विदेहनो श्रादि विस्तार चार लाख, त्रेवीश हजार, घणस ने चोत्रीश योजन कारो
ठे, श्रने मध्यविस्तार श्राउ लाख, पांच हजार एकसो ने चोराणुं योजन काफेरो ,
तथा अंत्यविस्तार अंगीयार लाख सत्याशी हजार ने चोपन योजन काकेरो . ए
रीते ए चार स्थानकनो श्रादि, मध्य तथा अंत्यनो विस्तार कह्यो.
थहींयां आदि ध्रुवांक चोद लाख, वे हजार, बसें ने सत्ताणुं योजन कार्करा .
तेने एक, वार, सोसने चोस साये गुणीएं, पठी वसे ने वार जागे वेहेंचतां यथाक्त
मान लाने. अने मध्यधुवांक ग्वीश लाख सडस हजार वसे ने श्राप ले. तेने एक
चार, सोल ने चोस साये गुणीने पठी वसे वार नागे वेहेचतां पूर्वोक्त मध्य वि-
स्तार लाने, तथा अंत्यनो विस्तार भागली गाथामां ३९३२११ए . तेने एक, चार,
सोल, थने चोस साये गुणीएं, पठी वसे ने वार नागे वेहेंचतां पूर्वोक्त क्षेत्रनोर्थल
विस्तार थावे. थने उपर जे योजन रहे, तेनी कला करी वसे ने वार नागे वेहेंचीएं,
तेटर्यु उपर थावे. तेमाटे काफेरा लख्या . ॥ ३५ ॥
गुणवीस सयं वत्ती ॥ स सहस गुणयाल लक धुवमते ॥ नइ
गिरिवणमाण विसु ॥ खित्त सोलं सपिढविजया ॥ २३६ ॥
लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. श्६ए नदी, गिरि के वक्षस्कार पर्वत, वण के मेरुवन, वनमुख एनांजे माण के प्रमाण कहां वे, ते प्रमाण खित्त के क्षेत्रमा विस्तारमांहेथी विसु के शोधीएं एटले का- ढीएं. वाकी जे नगरे ते सोलसं के सोल जागे वेहेंचतां जे आंक आवे, तेटला योजन पिढुविजया केविजयतुं पहोलपणुं जाणवू. तेनी रीत देखाडे:-अंतरनदीएं पन्नरसें योजन रुंध्या , वक्षस्कारे आठ हजार योजन संध्या ठे, मेरुथकी पूर्व पश्चिमे जमशालवने तथा मेरुपर्वते वे लाख पचीश हजार एकसो ने अहावन योजन रुंध्या ठे, वनमुखे अगीबार हजार ठसें ने अव्यासी योजन संध्या ठे, ए सर्व एकग करिएं तो वे लाख, वेतालीश हजार, त्रणसे ने वेता- लीश योजन थाय. ते धातकीखंडनो विस्तार चार लाख योजननो ठे, तेमांदेश्री काढीएं, तेवारे एक लाख, त्रेपन हजार उसे ने चोपन योजन वाकी रहे. तेने सोल विजय ते, माटे सोल नागे वेहेंचीएं तेवारे नव हजार उसे ने त्रण योजन उपर सो- लहीआ ठ नाग श्रावे. एटर्बु एकेका विजयतुं प्रमाण पहोलपणे वे. ॥ २३६ ॥ ॥ हवे ए विजयनो विस्तार गाथाए करी कहे ते. ॥ नवसहसा उसय तिहु ॥ त्तरा य पञ्चेव सोलनायाय॥ विज- यपिहत्त नईगिरि ॥ वणविजयसमास चनलरका ॥ १३ ॥ अर्थ- नव हजार, ठसे ने त्रण योजन उपर सोलहीया ठ नाग एटलुं विजयपि- हुत्त के एकेका विजयतुं पहोलपणुं जाणवू. ए नदी, गिरि, वन अने विजय ए सर्वनां प्रमाण जेवारे समास के एकगं करिएं, तेवारे चउलरका के चार लाख योजन धातकी खंडनो विस्तार पूर्ण थाय; अने विजयनां नाम प्रथम जरतदेवनां सरखां कठादिक जाएवा. हवे कंचन प्रमुख गिरिनी स्थिति संग्रहीए ठेएं. कंचए विचित्तचित्ता ॥ जमगनगा दीड वट्ट वेयट्ठा ॥ पुसमुस्सयवासा ॥ हियगारस यंतरा पढमा ॥१॥ मेरुप विदेह पिटुत्तमं कुरुविचरोसलकतिगं ॥ सगनवश्सहस्स- ज्य ॥ सयसगनवयाविणयंसा ॥२॥ तंचेव सत्तनश्यं ॥ पणवन्नसहस्सउसयगस- यरी ॥ तंजमगदहंतरयं ॥ गहियं गणिणाणुसारेण ॥ ३ ॥ २३७ ।। ॥ हवे नगरी थने वृक्ष वखाणे वे.॥ पुर्वव पुरी य तरू ।। परमुत्तरकुरुसु धाइ मधाई ।। रुरका तेसु सुदंसण ॥ पिरदसणनामया देवा ॥२३॥ थर्थ- ए धातकी खंगने विपे पुरी के नगरी अने तरु के वृक्ष ते पुवंव के पहेला जंबूछीपने विपे जे रीते कह्या ते रीते जाणवा. पर के० परंतु एटई विशेष के के, जे पूर्व अने पश्चिमना बेहुखंडने विपे मुनरकुनम के वे उत्तर कुरुक्षेत्र मांदे थर्थ- उंगणचालीश साख वत्रीश हजार एकसो ने उंगणीश एटसा धुवमंते के सधुक्षेत्रसमासप्रकरण. अर्थ- धुरि के प्रथम क्षेत्रना चजदलकासहस दोसगनव्या धुवं के० चउद लाख, वे हजार वसे ने सत्ताणुं एटला ध्रुवांक जाणवा. तहा के० तथा प्रकारे मझे के मध्यक्षेत्रना ध्रुवांक ग्वीश लाख सडसठ हजार बसो ने श्राव जाणवा. अहींयां प्रथम क्षेत्रना ध्रुवांक जे चौद लाख वे हजार बसें ने सत्ताणु ने अने के. बनो शांक एक वे. माटे एके गुणीएं तेबारे तेहिज श्रांक श्रावे. तेने वसे ने वार जागे वेहेंचतां ठ हजार उसो ने चोद योजन कारा, एटलो जरत तथा ऐवतनो आदिविस्तार जाणवो. अने वार हजार पाँचसें ने एक्याशी योजन मारो मध्य वि- स्तार वे, तथा अढार हजार पांचसे ने समतालीश योजन काफेरो अंत्यविस्तार . हेमवंत ने ऐरण्यवंतनो श्वादि विस्तार व्यीश हजार चारसे ने बहावन योजना- फेरो ठे, मध्यविस्तार पचाश हजार पसें ने चोवीश योजन कारो ठे, थने शंख विस्तार चमोत्तर हजार, एकसो ने नेवु योजन जाकेरो ठे. हरीवर्प श्रने रम्यक क्षेत्रनो आदिविस्तार एक लाख पांच हजार थाउसें ने तेत्रीश योजन मारो ठे, अने मध्सविस्तार वे लाख एक हजार बसें ने अजाएं योजन का. मेरो , तथा अंत्यविस्तार वे लाख, उन्नु हजार, सातसें ने प्रेस योजन फाफेरो दे. विदेहनो थादि विस्तार चार लाख, प्रेवीश हजार, त्रणसें ने चोत्रीश योजनाफेरो वे, अने मध्य विस्तार थाउ लाख, पांच हजार एकसो ने चोराणुं योजन काळेरो ठे, तथा यंत्यविस्तार अंगीयार लाख सत्याशी हजार ने चोपन योजन मारो . ए रीते ए चार स्थानकनो थादि, मध्य तथा अंत्यनो विस्तार कह्यो. यहींयां श्रादि ध्रुवांक चोद लाख, वे हजार, वसे ने सत्ताणुं योजन जाफरा रे. तेने एक, वार, सोसने चोस साथे गुणीएं, पठी वसे ने वार नागे वेहेंचतां यथाक्त मान लाने. थने मध्यधुवांक ग्वीश लाख सडसठ हजार वसे ने थाउ ते. तेने एक, चार, सोल ने चोसल साथै गुणीने पती वसे वार नागे वेहेचता पूर्वोक्त मध्य वि. स्तार लाने, तथा थंयनो विस्तार भागली गाथामा ३५३२११ए वे. तेने एक, चार, सोस, थने चोस साथे गुणीएं, पठी बसें ने वार नागे वेचतां पूर्वोक्त क्षेत्रनो श्रेय विस्तार थावे. अने उपर जे योजन रहे, तेनी कला करी वसे ने वार जागे वेहेंचीई, तेदयु उपर थावे. तेमाटे काफेरा खख्या ठे. ॥ २३५ ।। गुणवीस सयं वत्ती ॥ स सइस गुणयाल लक धुवमते ॥ नइ- गिरिवणमाण विसु ॥ खित्त सोलं सपिहुविजया ॥ २३६ ॥ यंत एटसे वेगाना धुवांक जाणवा. हवै विजयपरिमाण कहे . नइ के अंतर . A लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ३६५ नदी, गिरि के वास्कार पर्वत, वण के मेरुवन, वनमुख पनांजे माण के प्रमाण कलां . ते प्रमाण वित्त के क्षेत्रना विस्तारमादेवी विनु के शोधी पटले का- दी. बाकी जे उगरे ते सोलसं के सोल नागे वेदवतां जे यांक यावे, तेटला योजन पिछविजया के० विजयनुं पदोलपणं जाणवू. तेनी रीत देखाडे-यंतरनदीपं पन्नर योजन संध्या वे, वक्षस्कारे थाव हजार योजन संध्या ठे, मेरुयकी पूर्व पश्रिमे नमशालबने तथा मेरुपर्वते वे लाख पचीश हजार एकसो ने अहावन योजन संध्या ठे, वनमुखे अगीयार हजार ठसें ने अव्यासी योजन संध्या ठे, ए सर्व एकता करिएं तो वे लाख, वेतालीश हजार, त्रणसं ने वेता- लीश योजन वाय. ते धातकीखंडनो विस्तार चार लाख योजननो ठे, तेमांदेथी काढीएं, तेबारे एक लाख, त्रेपन बजार उसे ने चोपन योजन बाकी रहे. तेने सोल विजय ठे, माटे सोल जागे वेहेंचीएं तेवारे नव हजार ठसे नेत्रण योजन उपर सो- लहीआठ जाग थावे. एटडं एकेका विजयनुं प्रमाण पहोलपणे ठे. ॥ २३६ ॥ ॥ हवे ए विजयनो विस्तार गाथाए करी कहे . ॥ नवसहसा उसय तिहु ॥ त्तरा य उच्चेव सोलनायाय॥ विज- यपित्त नईगिरि ॥ वणविजयसमास चनलरका ॥ २३ ॥ अर्थ- नव हजार, उसें ने व्रण योजन उपर सोलहीया व नाग एटटुं विजयपि- हुत्त के एकेका विजयतुं पहोलपणुं जाणवू. ए नदी, गिरि, वन अने विजय ए सर्वनां प्रमाण जेवारे समास के एकां करिएं, तेवारे चजलरका के चार लाख योजन धातकी खंडनो विस्तार पूर्ण थाय; अने विजयनां नाम प्रथम जरतदेवनां सरखां कठादिक जाणवां. हवे कंचन प्रमुख गिरिनी स्थिति संग्रहीए एं. कंचण विचित्तचित्ता ॥ जमगनगा दीह वह वेयहा ॥ पुवसमुस्सयवासा ॥ हियगारस यंतरा पढमा ॥ १॥ मेरुण विदेह पिटुत्तरं कुरुविचरोसलरकतिगं ॥ सगनवासहस्स- ध्य ॥ सयसगनवयाविणयंसा ॥२॥ तंचेव सत्तनश्यं ॥ पणवन्नसहस्सऽसयास- यरी॥ तंजमगदहंतरयं ॥ गहियं गणिणाणुसारेण ॥३॥ २३७ ।। ॥ हवे नगरी थने वृक्ष वखाणे . ॥ पुर्वच पुरी य तरू ॥ परमुत्तरकुरुसु धाश् महधाई ॥ रुका तेसु सुदसण ॥ पियदंसणनामया देवा ॥२३॥ अर्थ- ए धातकी खंमने विपे पुरी के नगरी अने तरु के वृक्ष ते पुदंव के पहेला जंबूहीपने विपे जे रीते कह्या ते रीते जाणवा. पर के० परंतु एवं विशेष ठे के, जे पूर्व थने पश्चिमना वेहुखंडने विपे मुत्तरकुरुसु के वे उत्तर कुरुक्षेत्र ।
२६ मंत्र: जेटमा मनविणं तेटमा ममिरविदिया के० चंडमा लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. धाइ मधाई के० धातकी ने महापातकी एवे नामे वे रुका के वृक्ष वे, तेसु के ते चे वृक्षने विपे मुदसणपियदसण नामया देवा के सुदर्शन थने प्रियदर्शन एवे नाने ये देवता अनुक्रमे बसे ठे, अने वे देवकुरुक्षेत्रने विपे तो जंबूछीपनी पेरे गल्ल देव. ताने बसवायोग्य वे साल्मली वृक्ष ठे. ॥ २३० ॥ ॥ हवे धातकी खंगना त्रण परिधि कहे ते.॥ धुवरासीमु य मिलिया ॥ एगो लरको य अडसयरि सहसा ॥ असया वायाला ॥परिहितिगं धायईसंमे ॥२३॥ अधं- प्रथम कही जे ध्रुवांकनी त्रण राशी तेनी साथे एक लाख अष्टोत्तर हजार श्रावसें ने बैतालीस एटला योजन मिसिया के मेलवीएं, तेवारे अनुक्रमे परिहिति गंधायदेमंटे के० धातकी खंडना त्रणे परिधिनुं परिमाण थाय, ते यंत्रयी समजवू. हवे प भुषांय फेयी रीते नीपजे, तेनो विधि ग्रंथातरथी कहे . यमुक्तं ॥ इदवासहा संधु ॥ रोप्नपुगुणविछरायग्मुथारा ॥ कित्तंफुसं तिखको ॥ थासयरिसहसविपाशा ॥ १ ॥ नारायणपरिहि ॥ धायसंमस्सथाइधुवरासी ॥ गिरिपिरुणा तम्मा ॥ पगिट्टीममधुपरासी ॥२॥ अंतस्स विजापरिही ॥ गिरिविठररहिययंतधुवरासी । गिरिपिनानिमियं ॥ परिहितिगणुकमेणनवे ॥ ३ ॥ २३॥ ॥ इति श्रीसहेजरत्नविरः निम देसमास यानिके धातकीमाधिकारे तृतियः परिछेदः । ॥ दये कासोद समुनो चोयो यधिकार कहे ते.॥ कासीददि सबथि ।। सदमुंडो वेतविरदि तत ॥ मु. हि यसम कालमहा ॥ कालसुरा पुवपछिम ॥२४० ॥ थएं- कामोदपि नामे जे समुते धातकीखंगनी जगती पाहेर वसयने थाहार वे. ते केवो के ? साधवि के सर्वत्र सहमुमो के हजार योजन Gडो , एटो गोति पनीर नपी. वसी को है ? येस के जे पाणीनी हानी गृहिते थकी विरहित कर रहित ठे. नठ के ते कामाद समुपने विषे मुश्यिममकास महाकासमुगपुर प्रिम के सायममुना मुम्यिनदेव सरखा कास, अने महाकाय नामे जे ये देत तेने देशयोग्य पूर्व व पश्चिम दिशानेविप गौतमहीप सरन्या वे ही दे. ॥२४॥ सवमिव जहसनव ।। ससिरविदीया इदपिनायया ॥ नवरं ममतते ॥ कोसगुया जखम्मुवरि ॥ २४ ॥ -परनित के सब मनुनी परे हपि के श्रदीयां कासोद मनः लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. श्वर सूर्यना छीप ते नायबा के जाणवा. ते भावीरीते केः- धातकी खंगनी जगतीचंकी वार हजार योजन कालोद समुअमांहे पूर्व दिशानेविपे धातकीखंगना बार चंझमाना वार छीप ठे, अने पश्चिम दिशाने विपे वार सूर्यना वार श्रीपते, तथा कालोदनी जगती थकी कालोद समुझमाहे वार हजार योजने पूर्व दिशानेविपे कालोद धिना बे. तालीश चंडमाना बेतालीश बीप ठे, अने पश्चिम दिशाए वेतालीश सूर्यना वेतालीश जीप . नवरं के एटलुं विशेष जे समंतजे ते के ते सर्व छीप बाहेरनी दिशाए सर्वत्र जोतां जलस्सुवार के पाणी थकी उपरे कोसगुच्चा के वे कोश जंचा ; तथा एकाएं लाख सित्तोत्तेर हजार उसे ने पांच योजन कालोद समुज्नो परिधि जाणवो. अने वावीश लाख वाणु हजार उसे ने बेतालीश योजन अने उपर त्रण कोश एटर्बु जगतीहारांतर जाणवू. ॥ २४ ॥ इति श्रीक्षेत्रसमास वार्तिके कालोदाधिकार- श्वतुर्थः समाप्तः॥ ॥ हवे पांचमो पुष्करदल छीपनो थधिकार कहे . ॥ पुरकरदलबहिजगइ ॥ वसंवित माणुसुत्तरो सेलो ।। वेलं- धरगिरिमाणो ॥ सींद निसाई निसढवालो ॥ २४ ॥ अर्थ- कालोद समुनी जगतीथी वाहेर बलयने श्राकारे सोल लाख योजन प. होलो पुष्कर द्वीप ठे, पुरकर के० पुष्कर छीपन दल के थर्ड थाउ लाख योजन ते, त्यां यकी वाहेरनी दिशाए जगश्च के जगतीनी पेरे वलय सरखो माणुसुत्तरो- सेलो के मानुष्योत्तर एवे नामे पर्वत ते संचिढ़ के रह्यो ठे, पण ते केदवो वे? तो के-वेलंधरगिरिमाणो के वेलंधरगिरिने माने ते. एटले मूलनेविपे एक हजार बावी. श योजन अने शिखरनेविपे चारसे ने चोवीश योजन पहोलो , ने सत्तरसें एकवीश योजन उंचो . बली सीनिसा के सिंहनी पेरे निसादी , जेम सिंह वेशे तेवारे श्रागल उचो होय, अने पाठले नागे नीचो होए तेम मानुप्योत्तर पण मांदेनी दि. शाएं उंचो ठे, थने याद्देरनी दिशाएं नीचो टाल मांहे . वली केहो ? तो के- निसढवणो के० निषध पर्वतने वर्षे राता नुवर्णनो ठे. ॥ २४२ ।। ॥ हवे त्यां क्षेत्र थने पर्वतनां स्वरूप वखाणे ठे. ॥ जद खित्तनगाईणं । संगणो धायए तदेव इदं । उगु- णोय नहसालो ।। मेक मुयारा तहा चेव ॥ २४३॥ अर्थ- जद के जेम वित्त के क्षेत्र ते जरतादिक श्रने नगाणं के० पर्वत देम- यंत प्रमुख तेनां संगपो के संस्थान ने थाकार विदोप ते धायए के धातकीनने- विपे कहां ठे. एटले त्यां जेम चक्रना यारा बने विवर सरखा है, तद्देव के० तेमज ते .
२७६ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. खीश पर्वत जाणवा. श्य के० ए नरखितेसयसगिरिणो के मनुष्य क्षेत्रमादे सर्व प. वत जाणवा. ॥ २५३ ।। ॥ इथे सर्व पर्वतनी एकत्र संख्या कहे .॥ तेरद सय सगवरमा ॥ ते पणमेरूदि विरदिया सधे ॥ उस्से दपायकंदो ॥ माणुससेलो वि एमेव ॥ २४ ॥ अर्थ- तेरसो ने सत्तावन पर्वत सर्व मलीने मनुष्य क्षेत्रमाहे जाणवा, ते पण मे- रूहि विरहिया के ते पांच मेरुपर्वतविना सवे के सर्व पर्वतो उस्सेदपायकंदो के अंधपणाना चोथे जागे कंद एटले नूमीमांहे जाणवा, थने माणुससेलोवि के मा. नुप्योत्तर पर्वत, ते पण एमेव के एज रीते एटले उचपणाने चोथे जागे नूमीमांदे ने. ॥ पुष्कराई छीपना यादि, मध्य थने अंत्यना त्रण परिधि कहे ठे. ॥ धुवरासीमु तिलका ॥ पण पाम सहस्स उसय चुलसीया ॥ मिलिया दवंति कमसो॥ परिहितिगं पुरकर इस्स ॥श्यया थर्थ-प्रथम जे धुवरासीसु के ध्रुवांकनी श्रेणी कही , तेमाहे त्रण साख पंचा. पर एजार उसे ने पोराशी एटला योजन जेवारे त्रणे परिधिमांहे मिलिया के मेस- पीएं, तेवगरे फमसो के अनुक्रमे पुस्करहस्स के पुष्कराईनी परिहितिगं के० प्रण परिधि, इयंति के दोय, ते संख्या यंत्र थकी जाणवी. उक्तंच ॥ श्रवादीच उसमु. एकतापरिहिं जोयणिगकोमी ॥ यायालयकतीसं ॥ सहसा दोसयश्गुणयन्ना ॥१॥ सोपसकोमीक्षका नयको डिसयातिकोडिगला पणवीससहस्सासे ॥ गणिया पंमुपमुकररोहिं ॥ २५५ ॥ ॥ दवे मनुष्यक्षेत्र बाहेर जे पदार्थ न होय ते कहे वे ॥ नदघण घणियागणि ॥ जिणाइनरजम्ममरणकालाई॥ पणयाखवम्फजीयण ॥ नरखितं मुत्तु नो पुरजे ॥ २५६ ।। वर्ष- नदी, अद, घन के मेघ, घणिय के मेघनो गाँव, अगणि केश यादर •जि कार, जिपा के तिर्थकर, श्रादिशब्दयकी वनदेव, बासुदेव, चक्रवनि ने बीका जनर के मामान्य मनुष्य तेना जम्ममरण के जन्म थने मरण तया कामार रे मुहन, सदर, दिवम प्रमुख श्रादिशब्द यकी चं मूर्यना परियेप बिजली, गर, बाबर, बने डागग पटया पदार्थ वानासीम खाम योजन प्रमाण मनुष्यक्षेत्र मांद होय. ज नाति मुन के नरदेव मुकीने नोपरत के बादेर न होय, एवं ना लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. ज दोलना स्खलावन विशेष जाणयुं ॥ इति श्री सहेजरत्न विरचिने क्षेत्रसमासवार्तिके पं- चमोधिकारः ॥ २५६ ॥ ॥ दवे पुष्कराः पर्वत प्रमुखने विपे जिननवन ते ते कड़े ठे. ॥ चनसु वि सुयोरसु ॥ इकिकं नरनगंमि चत्तारि ।। कूडोवरि जिणनवणा | कुलगिरिजिणनवणपरिमाणा ॥ २५ ॥ अर्थ- प्रथम कहां जे धातकीखंडने विपे वे पुकार, श्रने वे इखुकार पुष्करा:- नेविपे ए चउसुवि के चारे पाण सुयारेसु के इखुकार पर्वतने विपे प्रत्येके चार कूट ठे, तेमांदे ठेल्ला सिन्द्धकूटने विपे चार पर्वने इकि के एकेक जिनजवन ठे, वधा मली चार जिननवन , थने नरनग के मानुष्योत्तर पर्वतना चतारिकुमोवरि के चार कूटना उपर जिणवणा के चार जिनलवन ठे, ते जिन नवन केहवां ठे? तो के कुलगिरिजिण लवणपरिमाया के कुलगिरिना जिननवनने परिमाणे ते जिन- जवन जाणवा. एटले पचाश योजन लांचां, पचीश योजन पहोलां थने त्रीश यो- जन उंचां एवां जिननवन जाणवां. ॥ २५ ॥ ॥ हवे नंदीश्वर, कुंडल श्रने रुचक छीपने विपे जिननवन कहे . ॥ तत्तो उगुण पमाणा ॥ चउदारा थुत्तवलियसुरूवा ॥ नंदि- सर वावमा ॥ चन कुंडलि रुयगिचत्तारि ॥ २५ ॥ थर्थ- तत्तो के ते मानुप्योत्तर तथा पुकार पर्वतना जिननवन यकी उगुणप- माणा केप, वमणुं ते प्रमाण जेमनु, अर्थात् एकसो योजन लांबां अने पचाश योजन पहोला तथा वहोत्तेर योजन उंचां एवां अने चउदारा के चार बारणे सहित थु- त्तवाणियसुरूवा के पूर्वसूरिकृत स्तोत्रने विपे वखाएयुं ते स्वरूप जेमनुं एवा, श्रापमा नंदीश्वर छीपनेविपे वावन्न जिननबन जाणवां, तथा कुंडल हीपनेविपे कुंमलने - कारे जे मध्यगिरि ठे तेने कुंडलगिरि कहे ते, तेनी चार दिशाने विपे एवाज प्रकार- नां चार जिननवन जाणवां. एम रुयगिचत्तारि के रूचकछीपने विपे पण चार जि- ननवन ठे, एम सात जिनन्नवन ते चार वारणांनां वे. वहुसंखविगप्पे रुय, गदीव उच्चत्ति सहस चुलसीई ॥ नर- नगसमरुयगो पुण ॥ विवरि सयगणसदसंको ॥ श्यए॥ अर्थ- बहुसंख के० घणी संख्याना विगप्पे के विकल्प एटले विचार ठे जेने विपे, एवो रुचक द्वीप ते ते विकल्प देखाडे वे. यथा ॥ दोकोडीसहस्साई । उच्चेवस- , ទុ១០ लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. याकीसा॥ चयालसयसहस्सा ॥ विकंजो कुंडलोदीवो ॥१॥ दसकोनीस इस्साई ॥ चत्तारिसयाई पंचसीयाई ॥ गवतरिचलका ॥ विकंजोयगदीवस्स ॥२॥ एम दीपपन्नतिनी नियुक्तिमाहे कुंमलद्वीप अने रुचकही पर्नु विष्कंन कयुं है, ते लाख योजन प्रमाण जंवूछीप यकी, वमणा छीपसमुख गणतां गायोक्त वे हजार उसे ने एकवीश कोमी चुमालीश लाख योजन एटएं दशमा कुंडसधीप, मान थावे. वीजी गाथाए रुचक छीपर्नु परिमाण दश हजार चारसे ने पंचासी कोमी ने बहोतेर लाख योजन कह्या ठे ते अगीधारमा छीपर्नु मान श्रावे ते. एटले ए एक विकटपः॥ तथा- जंबुधायईपुरकर ॥ वारुपीखीरघयखोयनंदीसरा ॥ अरुणरूपवायकुंडस ॥ संखरुयगजुयगकुसकुचा ॥१॥ ए संघयणीनी गाथाने अनुसारे श्रगीयारमो कुंमल- दीप थने तेरमो रुचकहीप. ए वीजो विकल्पः ॥ तथा तिपडोयारातहारुणाश्या ए रीते जोतां एक नामे त्रण नाम करतां पन्नरमो कुंगसहीप थावे ठे, अने एकवीशमो रुचकहीप थावे , ते एवी रीते के-आमो नंदीश्वर द्वीप ठे, त्यारपठी नवमो अरुण, दशमो अरुणवर, श्रगीधारमो अरुणवराव नास, वारमो अरुणोपपात, तेरमो अरुणोपपातवर, चउदमो अरुणोपपातवरावजास, प. नरमो कुंम्स, सोलमो कुंमलवर, सत्तरमोकुंमलवरावनास, अढारमो संख, बंगणीशमो संखवर, वीशमो संखवरावनास, एकवीशमो रुचक, ए रीते एकवीशमो रुचकमीप आवे . ए त्रीजो विकल्प जाणवो. जीवानिगमनेविपे पेहेला विकरूपनी संख्या कही है. यथा ॥ जंबूदीवेलवणे ॥ धायश्कासोयपुरकरेवरुणे ॥ खीरवयखोयनंदी । थरुणवरे कुमले रुयगे ॥ ए चोपो विकल्प ॥ एम चार विकल्प है. तथा ते रुचकद्वीपना बहुमध्यदेशनेवि वसयने थाकारे रुचकशेल . ते चोराशी हजार योजन उंचो , वली नरनगसम के मा. नुष्योत्तर पर्यंत सरखो विस्तार . पुण के वली एटलु विशेप जे ए विस्तारना शत थांकने स्थानके सहस्रनो थांक जाणवो. जेम मानुष्योत्तर पर्वतनो मूल विस्तार एक हजार ने वावीश योजन . तो रुचक पर्वतनो मूल विस्तार दश हजार योजन जाणवो. वली मानुप्योत्तर पर्वतनो शिखर विस्तार चारसे ने चोवीश योजन ठे, तो रुचक पर्वतनो शिखर विस्तार चार हजार ने चोवीश योजन . ॥ एए । तस्स सिमि चनदिसि ॥ वीयसदस्सिगिगु चनवि अध्छ । विदिसि चक श्य चत्ता ॥ दिसि कुमरिकूड सहस्सुच्चा ॥२६॥ थर्थ-तस्स के० ते रुचकशेखना सिहरमि के शिखरने विष चउदिसि के पूर्वा दिक चार दिशाने विप वीयसस्सिगियु के ये हजार योजन ज्यां थाय ठे, त्यां ए. ने वावीश लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. खए केक कूट ठे, अने चनधि के चोथा सहस्रनेविपे अ6 के पाठ श्राव कूट ठे. ते श्राप कूट दिशाकुमरीनां कह्यां , नहींका त्यां नवमुं सिडकूट पण . तथा वि- दिसि के विदिशिनेविपे जे चऊ के चार कूट ठे, ते सहस्रांक जाणवा. ते एक हजार योजन मूल विस्तार तथा एक हजार योजन ऊंचा अने पांचवें योजन शिखर- विस्तार एवां कूट . श्यचत्ता के ए सर्व मली चालीश कूटनेविपे रुचकवासीनी दिसिकुमरी के दिशिनेविपे जे कुमरी वसे ते ते दिशिकुमरीनां नाम लखीएं ठेएं. नंदोत्तरा, नंदा, सुनंदा, नंदवर्धनी, विजया, वैजयंती,जयंती,अपराजिता, ए आठ कुमरी पूर्व रुचकने विपे वसे ठे. समाचारा, सुप्रदत्ता, सुप्रबुद्धा, यशोधरा, लक्ष्मीवती, शेपवती, चित्रगुप्ता, वसुंधरा, ए श्राप दक्षिण रुचकनेविपे वसे . इलादेवी, सुरा- देवी, पृथ्वी, पद्मावती, एकनाशा, अनवमिका, ना, अशोका, ए आठ पश्चिम रु- चके वसे ते. अलंबुसा, मिश्रकेशी, पुंडरीका, वारुणी, हासा, सर्वप्रना, श्री, ही, ए आव उत्तर रुचके वसे ठे. चित्रा, चित्रनाशा, तेजा, सुदामिनी, ए चार विदि- शिना रुचके वसे ठे. रूपा, रूपांतिका, सुरूया, रूपवती, ए चार मध्य रुचके वसे वे. ए संख्या एकत्र गणतां चालीश थाय, अने प्रथम सोल वखाणी , ए सर्व मलीने ठप्पन्न दिकुमारिका जाणवी, ए सर्व दिशाकुमारी ते श्रीतीर्थकर देवना ज- न्मदिवसनेविपे आवीने सूतिकार्य करी पोतपोताने स्थानके जाय.॥ २६० ॥ ॥ हवे ग्रंथनी समाप्ति कहे ते.॥ श्य कयवयदीवोदहि ॥ वियारलेसो मए विमणावि ॥लि- दिर्ज जिणगणदरगुरु ॥ सुयसुयदेवीपसाएण ॥ २६१ ॥ अर्थ-श्य के था जे पूर्वे का ते कयवयदीवोदहि के कोक छीप समुजना वियार के० विचारनुं खेसो के वेश एटले परमाणुमात्र ते विमणावि के० विगत एटले जेनी बुद्धि गइ वे, एवो मूर्ख थको पण मए के हुँ रत्नशेखर नामा श्राचार्य तेणे जिण के० परम केवलज्ञान तेणे करी विराजमान सर्वज्ञ, सर्वदर्शी, संसारपारं- गत, जेणे समस्त श्रष्टकर्मरूप शत्रु जीत्या ते. जेमने देवोनी कोमाकोमी वंदे ते. अ- प्टमहाप्रातिहार्य, त्रय, चामर युग्म, समवसरण इत्यादिक शोना जेने विपे है, ने जे समस्त जीवनी गति श्रागति तथा सुख दुःख ते झानने वले जाणे ते. जे चनद राजना सर्व जीवादि पदार्थने करतलामलकनी पेरे देखे वे. तेने जिनराज देव क. हिए, श्रने गणहरगुरु केजे जिनेश्वरनी थाझाना प्रतिपालक एवा शिप्य जे गौतम, सौधर्मादिक तेने गुरु कहीएं, गुरु एटले जे धर्मनी तथा तत्वज्ञाननी वातो कहे, पोते ए. ए शान सोकने विपे पसिसी के विस्तार प्रत्ये पावेतं के० पामो. ए मंथन श लघुदेवसमासप्रकरण. धर्मना मार्गनेविपे प्रवर्ते, वीजाने प्रवर्तीवे, तेने गुरु कहीएं.अने सुय के सिद्धांत तीर्थकरनां वचन प्रमाणे प्रकाश्यां, ते प्रकाशना करनार गणधर चनद पूर्वधर एट श्रुतकेवली थने दशपूर्वधर तेमना करेला ते सिद्धांत कहीएं. श्रुतदेवी ते सरस्वट सिद्धांत प्रमुख सर्व शास्त्रनी जे अधिष्ठायिका तेने सरस्वती कहिए. तथा बीजा र्षाचार्य जे महंत जिनगणी क्षमाश्रमण, मलयगिरि, वनसेन, हेमतिक्षकसू प्रमुख गुरु तेमनो जे प्रसाद तेणे करी ए मनुष्यादिक जीवोना देवनो विचार में शमान लख्यो ठे. ॥ २६१ ॥ सेसाण दीवाण तहोदहीणं ॥ वियारविचारमणोरपारं ॥ स- या सुयाउँ परिनावयंतु ॥ सर्वपि सवन्नुयश्कचित्ता ॥२६॥ अर्थ- शेप वीजा थसंख्याता दीवाण के बीपनो तह के तथा उदहीणं के समुज्नो वियार के विचार तेनो जे वाठार के० विस्तार ते प्रत्ये सया के० सदार पैदा सुयाउं के सिद्धांत थकी सवन्नु के सर्वज्ञ जे तीर्थकर देव तेना - वचनने विपे किचित्ता के एक अद्वितीय चित्त जेमनुं ते एहवा थका सर्व के समस्त विचारने परिजावयंतु के जाणो, पण ए वीपसमुनो विचार के ठे ? तो के-अणोरपारं के थनंत अपार . तो तीर्थकरना धर्मने विपे एकचिचपण थकी अनुक्रमे केवल ज्ञान पामीने ए सर्व द्वीप समुनो विचार जाणवो, परमार्थ ॥ २६ ॥ सूरीदि जं रयणसेदर नाम एहिं ॥ अप्पश्वमेव रश्यं नरखित्तविकं ॥ ते सोहियं पयरणं सुयणादि लोए ॥ पावेजतं कुसलरंगमयप्पसिहि॥२६३॥ ॥ श्यखित्तसमासपकणस्सग्छोअदिगारोसम्मत्तो ॥ थर्थ--श्रीरत्नशेखर नामे जे सूरि के थाचार्य तेणे अप्पञ्चमैत्र के थारमा थर्थे पदिनरखित्तविर के ए नरक्षेत्रन खाण ते रश्य के रच्यु. ते केवू ठे ता के-सुयणा के सुजन जे राग द्वेप रहित एवा उत्तम जीव तेणे सम्यक् प्रका समासप्रकरण ते कुशल, थारोग्य, रंग, यानंद प्रमुख पणा नसा पदार्थ ठे जेने दिन थाशिर्वाद मंगल स्वरूप को ठे. ॥२६३।।
लघुदेवसमासप्रकरण. श्र संवउससाधयतस्कंदाननकुमुवांधवप्रमिते ॥ पसुदिविजयदशम्यामुदयपुरे नियत्त- सुविदिन्ने ॥ १॥ श्रीमत्खरतरगठे खछे श्रीसाधुधर्मगणीमुख्याः ॥ तठिष्यसहजरत्ना जयंतु शरदःशतं जगति ॥२॥ तस्याश्रवेपुमुख्योनाम्नोदयसागरः श्रुताधारात् ॥ क्षेत्र- समासप्रकरणवालविवोधंसुसंक्षिप्तं ॥ ३॥ गंगाजल निर्मलया सद्वृत्ताकारयातपखिन्या मंत्रिधनराजसुतयासुगंगयान्यर्थितो व्यदधत् ॥४॥ मतिमांद्यतः प्रमादात्समयविरु- लिखितमत्रमया ॥ संशोध्यं श्रुतवमिः प्रसादमाधायतत्सर्व ॥५॥ इति क्षेत्रसमासप्रक- रणं वालावबोधसहितं समाप्तमिदम् ॥ ॥ अथ श्रीसिद्धांतस्तवन प्रारंतः॥ नत्रा गुरुभ्यः श्रुतदेवताये सुधर्मणेच श्रुतनक्किनुन्नः ॥ निरुजनानाजिनागमानां जिनागमानां स्तवनं तनोमि ॥१॥ सामायिकादिकपडध्ययनस्वरूपमावश्यकंशिवरमाव- दनात्मदर्श ॥ नियुक्तिनाप्यवरचूर्णिविचित्रवृत्ति स्पष्टीकृतार्थ निवहं हृदये वहामि ॥२॥ युक्तिमुक्ताखातिनीरं प्रमेयोमिमहोदधिं ॥ विशेपावश्यकंस्तोमि महानाप्यापरानिधं ॥३॥ दशवेकालिकं मेरुमिवरोचिष्णुचूलिकं ॥ प्रीतित्रं सुमनसां सत्कल्याणमयं स्तुमः॥४॥ उद्घामुपोद्घातविकल्पकालनेदप्रनेदप्रतिनेदरूपां ॥ मितानिधानाममितानिधेयां नौ- भ्यायनियुक्किममोघयुक्तिं ॥५॥ पिंमविधिप्रतिपत्तावखंडपांडित्यदानफुललितां ॥ ल- लितपदश्रुतिमिष्टामनिष्टुमःपिंडनियुक्तिं ॥ ६॥ प्रवचननाटकनांदी प्रपंचितज्ञानपंच- कसतत्त्वा ॥ अस्माकममंदतमं कंदलयतुनंदिरानंदं ॥ ७ ॥ अनुयोगहाराणी झारणीवा- पुनर्नवपुरस्य ॥ जीयासुः श्रुति सौधाधिरोहसोपानरूपाणि ॥ ७॥ अनवमनवमरससु. धाइदिनी पशिउत्तराध्ययनी । अंचामिपंचचत्वा, रिंशतमृपिनापितानि तथा या उच्चस्तरोदंचितपंचचूममाचार माचार विचारचारूं ॥ महापरिज्ञानसुनोगविद्यमाद्यप्रपद्ये गमनंगजेत्रं ॥ १० ॥ त्रिपष्टिसंयुक्तशतत्रयीमितप्रवादिदलिविनेदहादिनी ।। उयश्रु- तस्कंधमयंशिवश्रियेकृतस्पृहःसूत्रकृतांगंमधिये ॥ ११ ॥ स्थानांगाय दशस्थान स्थापि- ताखिलवस्तुने ॥ नमामिकामितफलप्रदानसुरशाखिने ॥१२॥ तत्तत्संख्या विशिष्टार्थ प्र- रूपणपरायणं ॥ संस्तुमासमवायांगं समवायेःस्तुतं सतां ॥ १३॥ यापत्रिंशत्सहस्रान् प्रतिविधिसुजुपां विनती प्रश्नवाचां, चत्वारिंशष्ठतेपु प्रययतिपरितः श्रेणिमुद्देशकानां ॥ रंगभंगोत्तरंगानयगमगहना उर्विगाहा विवाहप्रज्ञप्तिःपंचमांग जयति नगवती सावि- चित्रार्थकोशः ॥ १४ ॥ कथानकानां यत्रार्ड चतस्रः कोटयःस्थिताः ॥ सोक्षिप्तादिशा- नहृद्याज्ञाताधर्मकथाःश्रिये ॥ १५ ॥ थानंदादिश्रमणोपासकदेपेतिवृत्तसुनगार्थाः॥ वि- शदामुपासकदशा जावदृशंममदिशंतुसदा ॥ २६ ॥ मदज्ञपिमहासतीनां गोतमपद्माव- तीपुरोगाणां ॥ अधिकृतशिवांतसुकृताः स्मरतोच्चेरंतकृद्दशा कृतिनः ॥ १७॥ गुणैर्यद- तान् परिचितुमः प्रकरणानिचिरं ॥४१॥ उमेयोजनसदमानविदितोषि शश लघुदेवसमासप्रकरण. ध्ययनकसापकीर्तिता अनुत्तराःप्रशमिपुजातिमुख्यकाः ॥ अनुत्तरंश्रियमनजन्ननुत्तरोप- पातिकोपपदृशाश्रयामिताः ॥१७॥ अंगुष्ठायवतरदिष्टदेवतानां विद्यानांजवनमुदात्तवेज- यानो । निर्षीताश्रवविधिसंवरस्वरूपाः प्रश्नव्याकरणदशादिशंतुशंनः॥ १५ ॥ ज्ञात - गापुत्रसुवागुवादिजिः शासहिपाकंसुखदुःखकर्मणां ॥ द्विपंक्तिसंख्याध्ययनोपशोनितं श्रीमहिपाकश्रुतमस्तुनःश्रिये ॥२॥प्रणिधाययत्प्रवृत्ता शास्त्रांतरवर्णनातिदेशततिः॥ नमतोपपातिकतत् प्रकटयमुपपातवे चित्रीं ॥२१॥ सूर्यानवैजयविनावनइष्टतीर्थ प्रभा दनंतरमिनानननिर्गतेन ॥ केशप्रदेशिचरितेन विराजिराजप्रश्नीयमिमुपपत्तिशतेहा- मि ॥ २२ ॥ जीवाजीयनिरूपिधाप्रतिपत्तिनवककमनीयं ॥ जीवानिगमाध्ययनं ध्याये. मामुगमगमगदनं ।। २३ ॥ पटत्रिंशतापदे वा जीवनाव विनाविनी ॥ प्रज्ञापायया. यामिश्यामापस्यामसंयशः ॥ २४ ॥ विस्ताय हीपस्थितिजिनजनमहचक्रिदिग्विजय विधये ॥ जगवतिजंबु छीपप्रज्ञासेतुज्यमस्तुनमः ॥ २५ ॥ प्रणमामिचंतसूर्यप्राप्ती य. मजातिकनव्ये ॥ प्रययपुपेवनयरंनातिनिदात्मनापिययोः ॥ ६ ॥ कासादिकुमा- रापी महादयारंनसंनृते रितेः॥ दर्शितनरकातिथ्यानिरयावलिका विजेपीरन् ॥१॥ पप्रादयःकरपयसननूयमुपेपियांसःसुटतेः शमीशाः ॥ यत्रोदिताःश्रेणिकराजश्या - पाग्मदेफरूपसंतिकास्ताः Tः ॥ २७ ॥ चंसूर्यबहुपुत्रिकादिनियंत्रसंयमविरोधनाफर्स ॥ शुन्यमानमगुणामणाधिपः पुष्पिताः शमनिपुष्पयतुताः ॥ २९ ॥ श्रीही प्रवृतिदेवीना परित्रं पत्र सूरितं ॥ ताः संतुमेप्रसादानुकूलिकाःपुष्पचूनीकाः ॥३०॥ तृष्णीनांनिषा- दीनां हादशानायशः मजः ॥ पुणतुनक्तिनिष्णातां दशांदृष्णिदशाःशुजां ॥३॥र्षदेम रपसमाधि प्रत्याग्यानेमदातुरोपपदे ॥ संस्तारचंडयेध्यकनक्तपरिक्षाचतुःशरण॥ ३५ ॥ वीरनपदोपंधनगमाचारमपिचगणिविद्यां ॥ द्वीपाब्धिप्राप्ति तंऽसवारिकंचनुमः ॥३३॥ शिवानदीपायोदनानुयातारोपणामने ॥ चित्रोत्सर्गापवादायनिशीयायनमो नमः ॥ ३४ ॥ संकटरव्यवदारेणाधुनातेनापिमुग्यता ॥ तंजीतापमापकरूपती- भिधिये ॥ ३५ ॥ चामिपंचानवप्रमाणाचामाम्यसायंकमतरवाध्यं ॥ महानिशी पंदि मोपचीननिशिदिनी:शिवी तिजनं ॥३६॥ नियुक्तिनाप्ययार्तिकसंपदणी विटिपनटीकाः । सर्वेषामप्येषां चेतसिनिमंतुनःसततं ॥ ३ ॥ परिकममूत्रमा गर्वगतचूचिकानेदं ॥ पायामिदृष्टिादकारिकमुत्काक्षिश्रुतंचान्यत् ।। ३० ॥ मानिया यायकोनोमादेशः सागवतीप्रसीदतुममांगविद्यालयात माया ४ ३२ : बदेविषयवती ममनिनयत्रकयातनायर्यान् ॥ ज्योतिः करंगनिद्र भारमायुदेवा ॥ शानिमुखायणविषयमगिरपिनानि ॥ समप्र लघुत्रसमासप्रकरण. श३ प्रत्सुवर्णात्मनां नव्यानंदननशासमधिमारोचिचूलांचितः ॥ अस्तुत्रीजिनगेहला. चारचिन्यानंतमनिर्जरः लोयंवःपरमेष्टिपंचकनमस्कार: नुमेमः श्रिये ॥ ४२ ॥ सर्वश्रु- तान्यनग्गांगनेनन्तिरकृतिपंचनमस्कृर्तिच ॥ नीप्रपने प्रयमंनिमिनमाचार्यमंत्रंचन- मस्करोमि ॥ ४३ ॥ व्याकरणलंदोलंकृतिनाटककाव्यनर्कगणितादि ॥ सम्यग्दृष्टियरि- प्रहपूतंजयतिश्रुतानं ॥ ४ ॥ इनिनगवनःसिकांनस्यप्रतिरूफलप्रथा, गुणगणकयां- कंठेकुडिनप्रनवस्ययः ॥ बितर नितरांतमतोपाळरंश्रुतदेवता स्मृड्यतिवसामुक्ति- श्रीमत्समागमनोत्सवं ॥ ४५ ॥ ॥अथ श्रीश्पनादिवर्कमानांतजिनस्तवन प्रारंनः॥ यानम्रना किपतिरन्नकिरीटरोचिनीरा जितकमसरोजनिवासलक्ष्मीः ॥ उत्तरपहेमप- रमाणुमयप्रनोवः ॥ श्रीनाभिनंदनजिनाधिपतिःपुनातु ॥ १ ॥ चाणूर जिचरण निर्गत- सिंधुवारिधारानिधोतगमनदधीतकांतिः ॥ कंदर्पपपवनाशननाशनेकवियंबजोवि- जयतामजितोजिनेंः ॥ २ ॥ वंदाऊसादरपुरंदरमाविमालि रत्नांशुमांसलितपादनख. प्रत्तोघः ॥ पुष्पेषुपन्नगपतिक्षयपक्षिगजः श्रीशंलयोनवतुलाग्य विनूतयेवः ॥३॥ ना- लीकसंश्रयनियहरसोमरालीसंसेवितोधितगतिःशुचिपक्षशाली ॥ नित्यमनःसर सिवीत- मलेमराललीलायितं कलयतादनिनंदनोवः ॥ ४ ॥ अर्तिनिवर्तयतु कार्तिकपूर्णिमें सं वावकवदनःसदनंगुणानां ॥ व्याकोशचंपकविरोचिशरीररोचिर्तव्यांमतिददतुवःसुम- तिर्मुनीशः ॥ ५॥ कल्याणवद्विवनपल्लववारिवादः प्रत्यूपपूपकिरणारुणकायकांतिः ॥ गीर्वाणमोलिमणिचुंवितपादपद्मः पद्मग्रनोदिशतुनःपदवीमपंकां ॥ ६॥ जव्येपुतोपम- तनुवितनोतुसेवादेवा किनाकिमुकुटोपलघहितांधिः ॥ देवेंअवाट्नकरेणुसलीलगामी चा- मीकरोज्वलरुचिर्नगवान्सुपार्श्वः ॥ ७॥ देवःशरजलधरोन्फितवारिधाराधोतत्रिलोच- नशिलोच्चयगोरमृतिः ॥ त्रैलोक्यलोककुमुदाकरपूर्णचंऽश्वंभप्रनोदिशतुवःशिवदानशामः ॥ ७ ॥ खन्नाखवलिमयूख शिखानुविझावासातपतुरितपंकजकांतिजेत्री ॥ कुंदावदात- गुणमौक्तिकताम्रपर्णि पादयीमममुदंमुविधेविधत्तां ॥ ए ॥ उद्दामकामकरटींप्रमृगाधि- राजस्त्रेलोक्यलोचनचकोरसुधामरीचिः ॥ योगी हृत्कमलवासविलासहंसः श्रीशीत- लःसफलयत्व निवांवितंवः ॥ १७ ॥ इक्ष्वाकुवंशसुरमंदिरहेमकुंनः कायप्रनापदसिता- द्भुतशातकुंजः । ज्ञानात्मदर्शतलविंचितविश्वविश्वः श्रेयांसतीर्थपतिरर्पयतुप्रियंवः ॥११॥ जीयाजगत्रयपतिःप्रतिपक्षपानक्षत्रमंमल निरस्तिगनस्तिमाली ॥ प्रौढप्रतावनवनंव- नेकवंर्वधूकवंधुररुचिःप्रवासुपूज्यः ॥ १२ ॥ त्रैलोक्यशेखरितशासनमोहाजमाद्यद्य शःशशधरग्रसनेकराहुः ॥ पोतःप्रमादजलधोकलधौतकांतिर्मचेतसोविमलतांविमलस्त- नोतु ॥ १३ ॥ थानंदमेपुरनमत्रिदशेशमौलिमंदारदामविगलन्मकरंदधीतं ॥ लक्षी.
सामाननुर्विमुनपानीशम्नीकाम्नवाग्वियासाः ॥ शीतांशुशीनाशुनदयशस्तुति संमंसमोमकानवेरायः ॥ मंगलममंगराजनाठमश्रिया सोनाग्यमोनाग्यनिधियो. मिंटनाग्मनीचराजीवगजीवनरनुपारं ॥ मय्यामुख्यासुविचना- GU लघुक्षेत्रसमासप्रकरण. निकेतनमनंतजिनेश्वरस्य पादारविंदमजिनंदतुमानसनः ॥ २४॥ श्रीजानुभूपकुसर पशीतनानुः संमोहसंतमससंचयचंडलानुः ॥ पुष्यत्कपाय दनुजान्वयचक्रपाणिः पाणि स्पमावहतुपःशिवशर्मधर्मः॥ १५ ॥ वाह्यांतरारिकुलकाननधूमकेतुः संकेतधामजिनन किरमारमप्योः ॥ सोवर्णपद्मदलकोमलकायकांतिः श्रीशांतिरंतयतुसंततिमेनसांनः॥ सिकांतसिस्तटिनीतुहिनाचलाय श्रीवहिवेलनकक्षामखयानिसाय ॥ निःशेषजंतुपरि- रदाणदीक्षिताप श्रीकुंथवेगुणगणेःपृथवेनमोस्तु ॥ १७॥ देवःसुदर्शननराधिपवंशवंश- मुक्ताफलंसफसितप्रणतानिखापः ॥ लोसाक्षपक्षिकुलसंयमनेकपाशः श्रीमान्नरस्फुरतु- मानसमंदिरेमे ॥१०॥चिंतामणित्रिदशपादपकामधेनुमाहात्म्यजेत्रचरणांबुरुहप्रणामः॥ मारप्रवीरजयमहमतखिकास्तुमधिर्मदीयहदिपल्लवितप्रमोदः ॥ २५ ॥ निर्वाणराज्यक मवादितारदारः संसारवारिनिधितारणकर्णधारः ॥ थंजोदसोदरवपुःस्वपदारविंदे श्री मुमतोदिशतुपट्नरयमतमे ॥ २० ॥ नम्रद्युसन्मणि किरीटघटप्रसारिज्योल्लाजसनपित. पादपपोरधीः । कीर्तिप्रतानधरलीकृतनूनुवःस्वाणिसांध्यतुवोनमितीर्थनाथः॥१ पापरापपनरायपचारुहारनप्रजापटलपाटसितांघिपीठः ॥ राजीमतीहृदयपंकजचंय. रीफः श्रीन मिरस्तुनयतांनयतांतिशांत्ये ॥ २२ ॥ फुलत्फणीफणराजिमणीमरीचियानि प्रपंपितराणीपतिकामुकधीः ॥ उपसर्गजसशोपविधीतपतुः खामीपिपर्तुनवतांरुपि. तानिपाः ॥ २३ ॥ नग्नेऽशेसरपरागपिशंगितांघिरुत्तुंगसंगमकग गिरीऽवसः ॥ सि. सागविधायकौस्तुगीयः श्रेयांसिमांससयतात् अनुवर्षमानः॥ २४ ॥ प्रहार बिलजिनप्रनमरियपंवारपारयतिविनयाविनवाधिकाराः ॥ यचंतयोगिपनापनार- पोरः श्रीमानयरमापरमार्थसियतत्वानितत्यानितृतेपुसिझनावारिता पारिविशेषधर्म ॥ योधयोंधमतंदरतमारंन मारंनजतादिदेयं ॥ १ ॥ नाजिना जितेनयेशाईनुकाईतुरर्थनयम्य ॥ माममामत्रतयापिकंददतावदंतायसचिन्ददीन ॥ २॥ दाहांवादांकविपकमाकर्षेप्रकर्यप्रवणकृपायाः ॥ तांशं नताशं नववर्मयंतीमका तमेशाताचीः ॥ ३ यंदशिशिधर्मशद्विवमर्णवणारच विगतुं ॥ विश्वस्यति अपनपतवाशरक्षामरक्षामनिनंदना मागमाराधितयासर्वमश्रीराजिनी जिनमोह जिते । घामामुघामामुमतमयित्वमीतिप्रमातिप्रणानयानि या संसक्तमः मदाहिबंदिरावयांतवमाननिगममाITTEकरतांकरणानांप्रनोपनानामा रादिनीस्तुमः पानगवानम्तितःमुपाश्र॥ कामा लघुदेवसमासप्रकरण. न्य. किरामासुरामासुतनासजत्ते॥णा संपन्नसंपन्नरनाथपूजितंसत्कीर्तिसत्कीर्तितचारुचेष्टितं । यनिय निर्नरमर्चयन्जवेन्नारसनारंसपुनातुशीतलः ॥ १०॥ जव्याननव्यानणुमोह कू- पांतःपाततःपातरिगमकांके। सश्रेयसायसिकस्यनास्तुरागःस्मरागःस्मय निद्यधीशे ॥११॥ वंधूकबंधूकरणप्रशक्तिगात्रानगात्रालववासुपूज्य ॥ सद्योगसद्योगरयप्रसादं जायेयजाये- ययथानभूयः ॥ १५ ॥ माधुर्यमाधुर्य गिरागुणचुरामणरामेण किरणलक्ष्मणा ॥ तेतेगतेते- गरिमाणमनुतनीताविनीता विमलेश्वरत्वया ॥ १३ ॥ जाजालनाजाललितामलांगुलीले- खेनलेखेननुतेननूपितं ॥ मानंतमानंतपदांबुजेनतेकंदर्पकंदर्पमुपैतुकिं मम ॥१॥ पद्मास्य पद्मास्यदतस्तमेतिविश्वेनविश्वेनरुजतिरोगाः॥ यःसन्नयःसन्नकुवासनाकोनाधर्मनाधर्मर- तस्तुतेत्वां ॥ १५ ॥ शांतेनिशांतेनिवसन्ननीता वन्यायवन्यायतिमद्दवाने ॥ हेमानहे. मानवनप्रसीदनीताननीतानमपाप्मनोनः॥१६॥ सत्यागसत्यागमचं पद्मदासत्वदासत्व- निकेतकूथ ॥ पायादपायादहितार्थपंक्ता वंतीनवंतीनवदाननश्रीः ॥१७॥ मंदेतमंदेतर- यानिरस्तगांगेयगांगेयगुणातवार ॥ योगायोगाधरितांतरारेरा निर्वरानिर्वरिवस्यतेऽसौ ॥ २७ ॥ नासावनासावनितें नीला सत्कायसत्कायशसस्तुतेऽग्रे ॥ नव्यापिनव्यापिहि- यानजातीकामविकामखिजिनाधिनाथ ॥ रए ॥ निर्मायनिर्मायगुणर्मितीर्थयोगेनयोगे- नदृढेनसिकः ॥ कल्याणकल्याणसुमेरुरस्तुदेवोमुदेवोमुनिसुव्रतःसः॥२०॥ विद्यातिविद्या- तिशयैककोशंलोकेशलोकेशरणंनमेवां। निष्कोपनिष्कोपमदेहदीधिते वप्राजवप्राजजग- अयस्य ॥२१॥ येनालयेनानरणीकृताशा चारित्रचारित्रतवखशीर्षे ॥ नेमेसनेमेसकलैः समुद्यदामोददामोदरवंद्यशः ॥ २२॥ विनंतुविनंतुलितामरेडाः पार्श्वस्यपार्श्वस्यसुरस्त्र- सेव्याः ॥ नाताननातानवपंकजानांपादास्त्रपादासतांशरण्याः॥ २३॥ निष्कामनिष्का- मलकायवीर सिद्धार्थ सिद्धार्थकुलप्रदीप ॥ सर्वज्ञसर्वज्ञनमस्कृतांघे पुण्यानिपुण्या निसतां- चिनुष्व ।। २४ ॥ धीरानिधारानिखिलागिरदा विज्ञान विज्ञानतकल्पवृक्षाः॥ देवाधिदे- वाधिनुतप्रणीतकल्याणकल्याणकपंचकानः ॥ २५ ॥ वारिंजवारिंजयहस्तिनोस्ताचारोप- चारोपरिशीलयस्त्वां ॥ नालीकनालीकविधौतजेनसिहांतसिद्धांतकनिग्रहः स्यात् ॥२६॥ शुत्रांशुकत्रांशुकलत्करस्थवीणाप्रवीणाप्रणतेष्टदाने ॥ दाहंसदाहंसरथा तिवात्सपद्मास्य पद्मास्यतुजारतीवः ॥ २७ ॥ एवं श्रीश्पनादयोजिनवराः श्रीवर्धमानांतिमाः सांडानंद- मखंगखमयमकेताश्चतुर्विंशतिः ॥ प्रझोरासलसङिनप्रनकविव्यावर्ण्यमानोदयानूया सुर्मथिसुप्रसन्नहृदयात्रैलोक्यलक्ष्मीश्वराः।।२७ ॥ इतियमकमयचतुर्विशतिजिनस्तुतिः ॥
०६ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१ ॥श्रीवईमान जिनाय नमः॥ ॥अथ श्री कर्मविपाक नामक प्रथम कर्मग्रंथ प्रारंजः ॥ . - ॥ टीकाकर्ता श्रीदेवेंजसूरि श्राद्यमा मंगल करे:-उपजातिवंद. ॥ दिनेशवद्यानवरप्रतापै, रनंतकालप्रचितं समंतात् ॥ योऽशोषयत्कर्मविपाकपंक, देवो मुदे वोऽस्तु स वईमानः ॥ १॥ अर्थ- अनंत कालनो संचय करेलो जे कर्मविपाकरूप पंक एटले कादव तेनुं च- पध्यान रूप तापवडे शोपण करवाने जे सूर्यना जेवा , एवा श्रीवर्कमान देव मने इपे करनारा था. ॥१॥ ॥श्रावृत्तम् ॥ ज्ञानादिगुणगुरूणां, धर्मगुरूणां प्रणम्य पदकमलं ॥ कर्मविपाके विवृत्तिं, स्मृतिबीजविक्ष्ये विदधे ॥२॥ थर्थ- ज्ञान, दर्शन थने चारित्ररूप जे सर्वोत्कृष्ट गुण तेए करीने महत्ताने पामेला अथवा तेजेनी प्राप्ति करावनारा एवा जे धर्मगुरु, तेमना पदकमलने प्रणाम करीने स्मरणरूप अंकुरनी वृद्धि करवाने अर्थे था कर्मविपाक नामना प्रथम कर्मग्रं- धनी वृत्ति हुं करुंतुं. ॥२॥ हवे कर्मग्रंथ ते शुं कहीए? तो के-जीवे मिथ्यात्वादिक हेतुए करीनेजे श्रात्मासाये पुमल यांधे तेने कर्म कहीएं,यथा क्रियते इति कर्म इति व्युत्पत्त्या.ते कर्म] मूलोत्तर प्रकृति दे करी, तथा प्रकृति, स्थिति, रस श्रने प्रदेशादि बंध जेदे करी, तथा बंधो. दयोदीरणासत्तादि भेदे करीने ग्रंथर्नु रच प्रतिपादन वे जेहने विपे; ते कर्मग्रंथ के हीएं. त्यां प्रथम कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ कहेते. ए वधी वात प्रसंगयी कही ठे. ॥ हवे वासावयोध कर्ता मंगलाचरण कहे . ॥ श्रेयोमार्गस्य वक्तारं ॥ वेतारंकर्मवत्रियां ॥ चेतारं विश्वतत्वानां ॥ वंदे वीरं जगत्प्रचुं॥१॥ गुणचं गुरुं नत्वा ॥ मतिचंशेण धीमता ॥ क्रियते कर्मग्रंथस्य ॥ व्याख्या चालाऽवबोधिनी ॥ २ ॥ ॥ दवे ग्रंथकर्ता श्रीदेवेंसूरि पहेली गाथाए करी थनिष्टदेवतानी स्तुत्यादिकनुं प्रतिपादन करे ते. मूल गाथा ॥ सिरिवीरजिणं वंदिय । कम्मविवागं समास वुद्धं ॥ कीर जिएण देनदिं॥जेपतो जन्नए कम्मं ॥१॥ 1 मरिसायनाने संबंध २०० mia यः दिनुवन जनना गनने गावार उरला नया परमाईल मदा म. मानसिारे पनीमा महाभानिहाय सदा मिनि ८ श्री पटले मोला. पचास मन्ममि. दिनानिमा मनमायनंग नामंडळ निगन. प, मानिहायोनि जिनगण महानिहाय शानिय यग चोत्रीग नियमोना नगे की विराजमान मा जे बीजि ० श्रीमान जिन पटले नगर नया मा प्रमुखमा पराजय कमानी जिन कवाय है. नेते वरीप धीर गट सुस्टन ने जीतानी बीजिन र नाम सायंकज है. पवा श्रीमान न्यामीन मने की, प्रनिधान एवं विशुरू मनमदिन के ३. चन योग ते बंद म्नुनि नया कायाप की प्रामप बंदिय के वंदना करीने,बड़ी चंदना शब्द तयना धने प्रमाण एवं कड़ी ना बंदिस्तुत्वन्निवादनयोनिनिव चनात पणे करी मंगलाचराणने या अनिष्ट देवनीमुनि करीने कानावराणादि कर्माना अनुनयने कम्मवियागं के० कर्मविपाक कहिये. नेने ममामई के संक्षेप करी श्रर्यात् वर्तमान अपमकालना लोकोनी युकितया वायु यस प्रमुख अनि अप होवाची घणा विस्तारवंत ग्रंथोमांप्रकृन वामांचित परवाना जयची तवीकृति तनीकरर नपकाररूप कदाच न वाय, माटे या टुंकामां बुधं के कहीश. एची प्रयोजन सूचव्यु: उपायो- पेय एटले कारण कार्य सक्षण, साध्य साधन लक्षण, तथा गुरुपर्यक्रमलदाण संबंध, अर्थात् सिम थाय ; सम्पष्टीजीय अधिकारी ने अनिघेय जे कर्मविपाक ते एमां विषय ते. दवे थागता चे पदे करी फर्म शब्दनो अर्थ करे . जे कराय ते कर्म कहीए. तेना पुमत अंजन चूर्णची नरेखा दायसानी पेठे सर्व लोकाकाशमा निरंतर च्यापी रहेला ठे; तेने क्षीर थने नीरनी पेरे तथा अग्नि अने सोहनी पेठे कर्मवर्गणा उच्य अने श्रात्मानो तादात्म्य संबंध जे कारणमाटे घई रहेलो ते; ते कारणमाटे ते कर्म कहेवाय ते. ए कर्म कोण करे? तो के-जिएण के जीवे करी कीर के कराय ते. ते जीव कोने कहीएं ? पांच इंजिय, प्रण योग ते प्रण बल, वासो- श्वास तथा श्रायु ए दश प्राणमुधी जे यथायोग्य धारण करी शके तेने जीव क- हिएं, ते जीव थावा लक्षणवालो ठे-मिथ्यात्वादिके करी मलीनस्वरूप यको सा- तादि वेदनीयादि कोनो कर्त्ता ठे, तथा तेउना फल जे साता असाता तेनो नोक्ता, तथा एवा एवा कर्मविपाकनो उदय तेने थनुसारे करी नरकादिक गतिनेवि सं. सा, श्रने सम्यक्दर्शन ज्ञान तथा चारित्र लक्षण जे रत्नत्रय तेना यच्यासनी या- हुल्यताना वशेकरी अशेष कर्म मलपटखनो परिनिर्वाता, ए चारे लक्षणे विराजमान ते जीव, सत्व, प्राणी तथा यात्मा इत्यादि पर्यायवडे उलखाय ते नक्तंच ॥ यः कः कर्मपः, फसंनिधानस्यमिवाव तिष्ठति ॥ तथा तथा तत्प्रतिपादनोद्यता, प्रदीपहस्तेव श्त कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ... कर्मनेदानां नोका कर्मफलस्यच संसर्ग परिनिर्वाता सह्यात्मा नान्यलक्षणः ॥ कया कारपनी योग्यता पामीने जीव कर्मने करे ? तो के-मिथ्यात्व, अविरति, के. पाय तथा योग ए चार लक्षणवाला सामान्यरूप देवहिं के हेतुए करी जीव क. मैने करे . यतः " पमिणी यत्तण निन्दव उवधायपनस्स अंतराएण ॥ अच्चासा य. याए थावरणगंजिऊजय” इत्यादि विशेष कारणनी योग्यता पामीने ते विशेष करी था ग्रंथनेविपेज पागल कहेवाशे. श्राद्धं कडं तेनो तात्पर्यार्थ श्रा:- जेण के जे कारणमाटे हेतुएं करी जीववडे कराय ने तो के ते कारणमाटे तेने कमनपए के कर्म कहेवाय ते. एटले जीव हेतु पामीने जेने करे तेने कर्म कहीएं; क्रियते तत् कर्म इत्यर्थात् एवं जे पुजलमय मूर्तिककर्म ते केवा प्रमाणे करी सिह , ते कहे ठे. संसारनेवि समस्त जीव वर्ने , तेने श्रात्मत्वपणुं समान वे. पण तेमांह कोश्क देव. ता ,कोक नारकी , कोइक तिर्यंच ठे, कोश्क मनुष्य ठे, एम नर नारक तिर्यच धने म- नुप्यरूप विचित्रता . एम वली मनुष्यत्वपणुं पण सर्व मनुष्यने विपे समान लेत थापि तेमाहे कोइक राजा ठे, कोक रंक , कोइक पंमित ,कोश्क मूर्ख ठे, कोक महर्डिक , कोक दरिद्धी ने, कोक स्वरूपवान , कोक कुरूपवान छे, इत्यादिकले विचित्रपणे ठे, ते विचित्रपणुं निहेंतुक नयी पण हेतुसहीतज . जो निर्हेतुक मानीएं तो नित्यं सत्र किंवा यसत्खनो प्रसंग थाय. नित्यंसत मसत्वंवा ॥ देतोरन्यानपेक्षणादितिव- चनात् ॥ते माटे ए विचित्रता सहेतुक मानवी. ते हेतुने श्रमे कर्म कहीएं एं, ए. तपृक्तश्रीदिनकृतटीकायां ॥ मानुककयार्मनीपिजडंयोः स पनीरूपयोः श्रीमदुर्गत योर्यवायसयतोर्नीरोगरोगायोः सोजाग्याऽसुजगत्वसंगमजुपोस्तुल्ये पिनृत्वंतरं यत्नत्कर्म निधनं तदपिनोजी विनायुक्तिमत् ॥ एनो थर्थ कदे . ए वात श्री दिनकृत टीकानेविपे जीवस्थापना अधिकारे श्रावी रीते कहेली रे फे, महद्धिवंत अने रंक, बुझियंत अने मूर्ख, सुरूप अने कुरूप, सन्ततिवान थने जुर्गतिवान, पखवान थने निर्वख, निरोग यने रोगान, तेमज सोजाग्य तथा ग्य, एवा इंश जगतमां दीवामां थावे ठे, तेमा यंतर जे ते ते कर्मनुं निबंध लेत पापि ते जीवविना संजवे नही. एपि वीजे काणे पण कधु के " श्रात्मत्वेना विशिष्टस्य, वैचित्र्यं तस्य यशात, नादिरूप तचित्र, महष्ट कर्मसंज्ञितं." वसी पो. राणिक पण कर्मसिदिनुं प्रतिपादन करे , ते था प्रकारे के "यथायथा पूर्वकृतस्य मतिः प्रयते ॥१॥ यद्यपुरातकर्म, नमरताह मानयाः तदिदंपांडवश्रेष्ठ, देवमित्यनि धीयते॥२॥मुदितान्यविमित्राणि, मुकुलाश्चैवशवानही मेतकरिष्यंति,यन्नपूर्वकृत कुना , . कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१ श्तए वया"॥३॥ चौक पण आम कहे ठे के," इतएकनवतौकट्पे शक्यामे पुरुपो हतः, तेन कर्म विपाकेन पादेविकोमिनिदावः” एवी रीते कर्मना अस्तित्वनो यद्यपि सर्व अंगी. कार करे ठे, तथापि ते अमूर्तिमंत माने , पण तेम नथी. कर्म पुजल स्वरूपी है; तेमाटे मूर्तिवंत ठे, अमूर्त नधी, तेम उतां जो कर्मने आकाशादिवत् अमूर्ति मानशुं; तो जेम अमूर्त श्राकाशथी कांश आत्माने अनुग्रह उपघात नथी, तेम कर्मना योगे पण श्रात्माने अनुग्रह तथा उपघातनो संचव थशे नही. यतः "अन्नेउअमुत्तंचिय, कम्ममंनंतिवासणारूवं; तंतुनजद्यश्तत्तो, उवाघयाणुग्गहालावा. नागासंउबघायं, अणुग्गरं वाविकुषसत्ताणं." हवे ते कर्म प्रवाहे करी अनादि ते. यतः “ अणाश्य तं पवाहेण" इति वचनात्. जो प्रवाहनी अपेक्षाथी पण कर्मने सादि मानियें, तो जीवोने पूर्व कर्मरहितपणानो संचव थशे. अने पाठलथी कर्म कस्खाथी जीवने क- मनो संयोग उत्पन्न बाय वे एम मान जोशे. एम अंगीकार कस्याथी मुक्त जी- वोने पण कर्मनो संयोग संचव थशे, केमके ते तो कर्मरहित वे. तेथी मुक्त जीवोने अमुक्तता थशे. एम मान तो इष्ट नथी. माटे जीवने कर्मनी साथे अनादि कालनो संयोग ठे एम मान, योग्य ठे, मात्र कर्मज श्रनादि वे एम नथी. श्राशंका-जीवनी साये कर्मनो यनादि संयोग उतां तेनो वियोग केम संनवे? उत्तर- अनादि संयोग उतां पण वियोग दीगमां श्रावे . जे कांचन अने उ- पल एटले पथरानो अनादि संयोग है, तोपण तथाविध सामग्रीना सलावधी एटले धमनादिकनी सहायतावडे कीटीनो वियोग दोगमां थावे ठे, तेमज जीवने पण स. म्यक् ज्ञान, सम्यक्दर्शन तथा चारित्रना ध्यानरूप अग्निए करी थनादि कर्ममलनी- साये वियोगनी सिजि थाय , ए विपे लाप्यसुधांनोनिधिर्नगवान पण श्राम कहे वे के, “जद्दश्य कंचणोवल संजोगोणा संत गजवि; वुद्धिजश्सोवाय, तहजोगो- जीवकम्माणं ॥१॥ इति प्रथम गाथार्थ ॥ ॥ हवे वीजी गाथाए कर्मना केटला जेद ठे? ते कहे ते. ॥ पय विश् रस पएसा ॥ तं चनदा मोअगस्स दिहंता ॥ मूल पगइ छ उत्तर ॥ पगई अडवन्न सयन्नेयं ॥ २ ॥ अर्थ- तंचउहा के० ते कर्मना चार प्रकार थाय ; ते या प्रमाणे- पयहिर रस पएसा के० प्रकृति, स्थिति, रस तथा प्रदेश, जेम प्रासाद प्रमुखना अाधारभूत स्तंन होय रे तेम कर्मना ए चार स्तंन ठे. तेची प्रकृतिबंध, स्थितिबंध, रसबंध तथा प्रदेशबंध कहा ठे. तेमां स्थिति, तथा रस जे अनुनाग, तथा प्रदेश ए प्राण , , , मैनी प्रकृति थानंदने देनारी होय थने कोइ कर्मनो खचाव सम्यक् दर्शनादिकनो विघात करवानो होय ठे, तेने कर्मप्रकृति कहीये. तेज कर्म को त्रीश कोटाकोटी कोश्मा प्रदेश थप होय, कोईमां बहु, कोईमां बहुतर तथा कोईमां बहुतमरूप प्रकृति विशेपरूप एकशो ने यहावन . एज एकसो ने यहावन कर्मप्रकृति कहेवाय के. ए कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ चंधोनो जे समुदाय तेने प्रकृतिबंध कहिये अध्यवसाय विशेषे करी ग्रहण करेला कर्मना दलिक, तेउनी स्थिति एटले जे कालनो नियम, तेने स्थितिबंध कहिय; कर्मन पुमलोना शुजाऽशुल अथवा घाती श्रघाती जे रस तेने अनुनागवंध अथवा रसबंध क हीयें: अने स्थिति तथा रसनी अपेक्षाविना कर्मपुजलोना दलिकोनुंजे ग्रहण करवू, ते प्रदेशबंध कहीये. उक्तंच "विश्वंध दलस्स गिई, पएसबंधो पएस गहणं जं; तायरस श्रणुज्ञागो, तस्समुदा पगश्वंधो. " वीजे ठेकाणे पण कयुं :- "प्रकृतिः समुदाय स्यात्, स्थितिः कालावधारणं; अनुनागो रसः प्रोक्तः प्रदेशो दलसंचयः” ए उक्त चा प्रकार ते मोअगस्स दिइंता के मोदकना दृष्टांतेकरी समजी लेवा, ते था प्रमाणे- जेम वातरोगने हरण करनारा अव्यथी वनावेतो जे मोदक होय , तेनी वातरोगन नाश करवानी प्रकृति अथवा स्वन्नाव होय ठे; पित्तरोगापहारक अव्ययी वनेला मो दकवमे पित्तनो उपशम थाय । श्रने कफरोगनाशक अव्ययी उत्पन्न भएमा मोद कथी कफनो ध्वंस थाय ने; एवो जे स्वनाव तेने प्रकृति कहियें; ते मोदक कोइएवं दिवस, कोई वे दिवस, एम यावत् कोइ एक माससुधी वगडी न जतां जेमनो ते मज रही शके ; पठी विनाश पामे , ए तेनो स्थितिकाल कहियें; ते मादकने विषे स्निग्ध तथा मधुरादिक रस एक गुणो, द्विगुणो तथा त्रिगुणो इत्यादिक ई होय , तेने रसबंध कहीयें; अने ते मोदकमांना कोइमा एक प्रकृति एटले एक पली, कोश्मां वे पली तथा कोश्मांत्र पली एम यावत् कणिकनुं प्रमाण होय तेने प्रदेशबंध कहीयें; एवीज रीते कर्मने विपे पण कोइ कर्मनी प्रकृति ज्ञानने थायाः दन करनारी होय, कोई कर्मनो स्वजाव दर्शनने आवरण करवानो होय, कोश क सागरोपमसुधी, अने कोई सित्तर कोटाकोटी सागरोपमसी इत्यादि टकी शके ने, तेने कर्मनी स्थिति कहीये; ते कर्मनेविपे कोईमा एक गणीये, कोईमां वे गणी, थने कोइकमां त्रण वाणी\ रस होय ठे, ते अनुनागवंध कहिये, थने तेज कर्मने विष इत्यादि प्रदेशोनो संचय होय , ते प्रदेशबंध कदेवाय ते. मूसपगइ श्रष्ट के कर्मनी मूस प्रकृति सामान्यरूप था, ने उत्तर पगई अडवन्नसय जेयं के उत्तर कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ, १ शएर ॥ हवे मूल प्रकृति आउनां नाम तथा ते एकेकना जेटला उत्तर नेद वे ते कहे ठे. ॥ इह नाण दंसणावर ॥ णवेश मोदान नाम गोआणी ॥ वि- ग्धं च पण नव अ॥ ध्वीस चल तिसय ७ पण विहं ॥२॥ अर्थ- इह के ए प्रवचनने विपे कर्म एटला प्रकारचें ठे. इहां कर्मपद गाथा- मांहे नथी, माटे उपचारथी सहीए. ज्ञानावरणीय, दर्शनावरणीय, वेदनीय, मोह- नीय, आयु, नाम, गोत्र तथा विग्धंच के अंतराय, ए आठ मूलप्रकृति ते. तेमां प्र- थम ज्ञानावरणीय कर्मनुं विवेचन श्रावी रीते - जेणे करी वस्तु जाण्यामां आवे अथवा जेणे करी वस्तुनी श्यत्ता एटले परिमाण थाय, तेने ज्ञान कहीएं; अथवा ज्ञप्तिने ज्ञान कहिएं; अथवा सामान्य विशेपात्मक वस्तुनेविपे विशेष ग्रहणात्मक जे वोध तेने ज्ञान कहियें; अने जेणे करीने देखाय तेने दर्शन कहीये; अथवा दृष्टीने दर्शन कहीयें अथवा सामान्य विशेपात्मकवस्तुने विपे सामान्य ग्रहणात्मक जे बोध तेने दर्शन कहीयें तथा जेणे करी आवरीएं, आठादिएं तेने आवरण कहीएं; अ- थवा आवरे, श्राबादे तेने थावरण कहियें. थावरणतुं रूप श्रावु - मिथ्या- त्वादिकना मेलापेकरी जीवने व्यापारे थाकर्पण करेली कर्मवर्गणा मांदेलो विशिष्ट पुजल समूह तेने श्रावरण कहीएं. तेमांहे जे ज्ञान- आठादन करे ठे, ते ज्ञानावर- रणीय कर्म कहेवाय . अने दर्शन- श्राबादन करे ठे, ते दर्शनावरणीय कर्म कहेवाय ठे, तथा वेद्यते एटले जेनो सुख तथा दुःखरूपपणे अनुनय कराय ठे, तेने वेदनीय कर्म कहीयें, यद्यपि सर्व कमोनो अनुलव करायज , तेत्री सर्व कर्म वेदनीय होवां जोश्य, तथापि पंकजादि शब्दनीपठे वेद्य शब्द रूढिविषयक ते; माटे साता तथा असाता कर्मज वेद्य होवाश्री एनेज वेदनीय कहीये. पण शेप कर्मने न कहीये; तथा जाणनारा प्राणीप्रत्ये मोह उपजावे सद्सद्विवेकथी जे विकल करी नाखे तेने मोह कहीये; अने एज मोहनीय कर्म कहेवाय ते. तथा जेथी गत्यंतरनेविपे जq थाय ठे तेने श्रायु कहे के श्रथवा पोते करेला कर्मना वशे प्राप्त थएली जे नरकादिक पुर्ग- ति तेमांधी निकलवानी श्वा करनारो प्राणी प्रतिबंधकताने पामे. अर्थात् जे त्यांची निकलवा न दिये ते थायु कदेवाय . श्रथवा जवांतरने विपे जीवोने जे निश्चये उदय थावे तेने आयु कहीयें. यद्यपि सर्व कर्म उदय थावे ठे, तथापि थायुप्यनी कांइएक विशेषता होय ते. केमके, वीजां वांधेला सर्व कर्म कोई तेज नवमां उदय थावे , कोश्क वली प्रदेशे उदये करी जुक्त कीधां ते जन्मांतरने विपे विपाकोदये करी उदय थावतां नयी, थने थायु कर्मनेविपे एम नबी. जे नवनुं थायु बांध्यु.
तेने सर्व कर्ममा प्रथम गण्युं ; थने झानोपयोगथी पतित जीपने दर्शनोपयोगविपे एकानावरण तया दर्शनावरण कर्म पोताना विपाकने उदय करता यका यया. योग्य अवश्य करी वेदनीय कर्मविपाकना उदयतुं निमित्चबूत थाय ठे, ते देसाई एएश कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ, १ होय तेज आवमा जोगवाय ते. एटले मनुष्य जब वेदता यका जो देवतार्नु आयुष्य बांध्यु होय तो कांश मनुष्यनवमां वेदाय नही, किंतु थवश्य जन्मांतरेज वेदाय- थायुप्यना उदयनी विवदा विशिष्ट थकी कही ते. पण प्रदेश थकी नयी कही. ते विशिष्टपणुं तो वे श्रायुष्यना सनाव वर्त्तन थकी होय , अथवा जेनो उदय थयाथी तन्नवयोग्य यावत् शेप कर्म उपजोगपणे थावी प्राप्त थाय तेने श्रायु कहीये. तथा जे जीवप्रत्ये गति जाति प्रमुख पर्यायना धनुनबने करे तेने नाम कर्म कहीये. तथा जेणे करी श्रात्माने उचनीच शब्दे करी बोलवाय ते तेने गोत्रकर्म कहीये. तथा जे- णे करी दानादिक लब्धिर्जनो नाश थाय वे, अथवा जे उक्त लब्धिर्जनो विशेपे करी नाश करे ते तेने अंतराय कर्म कहीयें. तेमा ज्ञानावरणीय, पण के पांच प्रकारच् , दर्शनावरणीय नव के नव प्रकारर्नु वे, वेदनीय 5 के वे प्रकारचं ने, मोहनीय थमवीस के अठावीस प्रकारचें वे, थायु चल के चार प्रकारनु , नामकर्म तिसय के एकसो ने त्रण प्रकार के गोत्र 5 के वे प्रकारनुं , श्रने अंतराय कर्म पणविहं के पांच प्रकारनुं . एवी रीते भूत था प्रकृतिनी उत्तर एकसो ने अहावन प्रकृति थाय वे. थाशंका-एवा अनुक्रमथी शानावरणादि कर्मोनो उपन्यास कस्यान का प्रयोजन वे के स्वानाविक एवो अनुक्रम थावी गयो ठे? उत्तर- थनुक्रम करवानुं प्रयोजन वे, ते श्रा प्रमाणेः- अही ज्ञान तथा दर्शन ए जीवनुं खतत्व नूत ; कैम के, ए विना जीवत्व कहेवाय नही. जीव चेतना वक्षण यंत ते. ते चेतना लक्षण झान तथा दर्शनना अनावे केम संभवे, तथा ज्ञान अने दर्शनमाहे पण ज्ञान प्रधान . जे झाने करी सकल शास्त्रार्थ विचारनी संतति प्रपत वे. ते माटे थथवा सर्व सब्धि साकारोपयोगे उपयुक्त जीवने उपजे . पण निराका रोपयोगे एटसे दर्शनोपयोगे उपयुक्त जीवने न उपजे. यतः "सवा सद्धीसागारो- पठ गोवउत्तरस नो थषागारोब उगोवउत्तस्स" इति वचनप्रामाण्याद धान वे. थथवा जे समय सकस कर्म विनिर्मुक्त जीव थाय वे, ते समय जीव हा नोपयोगोपयुक्त होय , अने दर्शनोपयोग तो तय समयमा थाय , तेमाडे ज्ञान प्रधान , तेनुं जे थापादन करना ते ज्ञानावरणीय कर्म , तेने सर्व कर्म दे, थरस्थान , तेमाटे ते झानानंतर द्वितीयस्थाने दर्शनावरण कर्म गप्युं ठे. - माटे झान प्र.
कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १
रा३
- कानावरणीय कर्मप्रत्ये उपचोपत्री, प्राप्त विपाकी अनुनवतो यको मुदा
तथा सुष्मानर बस्तुनो विचार करवामां पाताने असमर्थ जाणतो यको जीव खदने
पामे . नमज वली सकल लोको ज्ञानावराा कर्मना क्षयोपशमने लीधे पाटव गटले
चतुर बईने पोतानी चुहिधी मुभा तथा सुदन तर वस्तु विचार करवाने समर्थ होवाबी
मुखने बेदे . पवी रीत वेदनीय कर्मन निमिन काराण ज्ञानावरणीय कर्म दे. ते
प्रमाणेज प्रतिनिधिक दर्शनावरणीय कर्मना उदयत्री प्राणी जात्यंधादि बयो बको,
वचनने अगोचर गवा दुःखसंदोह एटले दुःखना समुदायने अनुनवे वे. तेमज द.
शनावरणीय कर्मना झायोपशमधी स्पष्ट चक्षुरादि युक्त बने यथाविध वस्तुसमूद
एटले निकुरंबने सम्यक् प्रकारे अवलोकन कल्याची प्राणी श्रमंद थानंदसंदोह प्रते
अनुनचे ते; तेमाटे वेदनीय कर्मनुं निमिन कारण दर्शनावरणीय कर्म पण वे, ज्ञान
दर्शनावरण कर्मनुं वेदनीय कर्म वेद्य ते. तेमाटे वेदनीय कर्म त्रीजु गप्यु ठे.
वेदनीय कर्मने विपे पण इष्ट यने अनीष्ट विषयना संबंधी सुख तथा पुःखनो
जे श्रनुनब थाय ते वेदनीयर्नु लक्षण है; अने विषयने विपे इष्ट थने अनिष्टतापाणु
ते राग श्रने पजनित ठे थने ते राग ऐप तो मोदना हेतु . तेमाटे वेदनीय क-
मंत्री अनंतर मोहनीय कर्म चोयुं कडं ठे.
मोहमूढ प्राणी बहु श्रारंनरूप परिग्रहथी कर्मादानमां थासक्त बने नरकादि-
कनुं वायुप्य बांधे ठे, माटे मोहनीय कर्मानंतर पंचमस्थाने थायु कर्म गएयु .
नरकादि श्रायुप्यनो उदय थाच्याथी अवश्यपणे नरक गत्यादिक नाम कर्मनो
उदय थाय ठे. माटे थायुप्यानंतर नामकर्म हुं गएयु ते.
नाम कर्मनो उदय ययाथी श्रवश्येकरी उंच अथवा नीच गोत्रनो उदय थाय के,
माटे नामकर्मानंतर गोत्रकर्म सातमुं गएयु ठे.
उंच गोत्रोत्पन्न जीवने प्रायें करी दान तथा लानांतरायादि कर्मनो क्षय होय
ठे, केमके, राजादिक जे उंच कुलवान कदेवाय , ते नेविपे दान तथा लानादिक
दीगमां थावे ठे, जो अंतराय कर्मनो क्षय न थयो होय तो दान तथा लानादिक-
नो संजव थाय नही. माटे घणुंकरी दान तथा लानांतरायादि कर्मों उत्तम कुलने-
विपे क्षयनेज पामेला होय . तेमज नीच गोत्रोत्पन्न प्राणीनेविपे प्रायेंकरी दानत-
था लानांतराय कर्मनो उदयज होय ते. केम के, नीच गोत्रोत्पन्न मनुप्य दरिखी
होवाथी त्यां दानादिक दीगमां थावतुं नथी. ए रीते गोत्र कर्मनो उदय थया पठी
अंतराय कर्मनो उदय होवाथी गोत्रकर्मानंतर श्राउमुं अंतराय कर्म गएयु ठे. एवी-
रीते कर्मानुक्रम वर्णन सप्रयोजन ठे. ॥३॥
घने घट शब्द वाचक ठ, पवा वाच्य वाचक संबंधे करी विकास साधारण समान शुए। कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१ हवे यथोद्देशं निर्देशः" ए न्यायें करी एटले प्रथम जेवो मना संकेत थाय वे, तेवु प्रसिझपणे कथन अथवा स्पष्टीकरण थाय वे; एवो न्याय . ते न्याये करी प्रथम पांच प्रकारचें ज्ञानावरणीय कर्म कहे . मइ सुय उही मण के ॥ वलाणि नाणाणि तव मश्नाणं ।। वंजण वग्गद चनदा ॥ मण नयण विणिंदिय चनका ॥४॥ अर्थ-- मूलसूत्रमा जेनां नाममात्र कह्यां वे, तेनीसाथे प्रत्येके ज्ञान शब्द जो- मीने श्रावीरीते गणना करवी-मई के मतिज्ञान, सुय के श्रुतज्ञान, उही के थ. वधिज्ञान, मण के मनःपर्यवज्ञान, तथा केवलाणि के. केवलानी एटले केवलज्ञान, ए पांच नाणाणि के ज्ञान ठे ते जाणवां. — पदेकदेशे पदसमुदायोपचारात्' एटखे पदनो एक देश होय तो पण याखा पदनो उपचार करी लेवो एवो न्याय . ए प्रमाणे मूलमा मन शब्द ते तेथी मनपर्यवझान जापी ले. तव के तत्र जाणे तेने मति कहीये, जेथी मनन थाय अथवा जे मनन करे ते. ने मति कहीयें; अथवा इंघिय तथा मनोछारे करी निश्चत वस्तुने जेणेकरी जथाय अथवा मनाय तेने मति कहीये. योग्य देशने विपे अवस्थित वस्तु विषयक इंप्रिय मनोनिमित्त जे थामाने अवगमविशेष एटले कोई काणे कोई वस्तु पनी होय, तेने विषय करनारा मन तथा इंडियो होय ठे, तेमा निमित्त कारण ज्ञान ठे, ते झान यथार्थ थात्माने थयु होय तेने मतिज्ञान कहीये. एनेज थागममा अजिनि- योधिक ज्ञान कहुं . ते विप नगवान देवर्किक्षमाश्रमण एमणे श्राम कपुं है:- "नाणं पंचविहं पन्नत्तं, तंजहा थानिणियोहिय नाणं, सुयनाणं, हिनाणं, मणपथ्यः वनाणं, केवलनाणं." यत्र थालिनियोधिक ज्ञाननो अर्थ श्राम करेलो - अनि उपसर्ग , तेनो अर्थ थनिमुख एटले सन्मुख एवो थाय ; नि शब्दनो नियत ए टसे निश्चित अर्थ थाय ने एबी यनिमुख नियत के वस्तु योग्य देशावस्थान अपे. झी इंजिय मनोनिमित्त स्वखविषयनी अपेक्षाए जे पोध थाय ने तेने अनिनि- योधक झान कहिये. श्रवणं श्रुतम् एटले जे संनसाय तेने श्रुत कहिये. थनिलापेल्लावित जे थर्थ तेने पदण करवानी ने उपसब्धि विशेष हेतु होय तेने श्रुत कहिये. कंचुनीवादिमान, प्युभोदरायाकार, जलधारणादिक धर्य क्रियाने समर्थ, एवी जे वस्तु ते घट शर करी योशाय ते. थहीं वस्तु वाच्य ने शब्द वाचक, माटे उक्त वस्तु वाच्य है, .. कर्मविपाकनामे कर्मग्रंत्र. 1 एय परिणाम शब्दार्थ पर्याय पालोचनानुसारी इंघिय मनोनिमिन जे यात्मानुं अवगम विशेष तेने श्रुनझान कादियः इजियादिकनी यापेक्षा विना यात्माने विपे जे साक्षात् श्रवधान एटले यर्थ ग्रहण थाय ठे, तेने अवधि कदीये. यने साक्षात् अर्थन ग्रहण होगाची एने प्रत्यक्ष ज्ञान पण कई ने. याक्तं नंबऽध्ययने- “ नोदियपचरक तिविहं पन्नत्तं, तंजहा, उदि- नाणपञ्चक, मनपजायनाण पञ्चकं, केवलनाणपचकमितिः अषया श्रव शब्दनो थर्थ श्रधः एवो समजवा. पटले जेणे करी यधो पटले नीचो विस्तृत जे वस्तु जाणीचे तेने अवधि कहिये. थयथा श्रवधि शब्दनो अर्घ मर्यादा वाचक पाय ठे एटले रुपी उच्यने विपेज जाणवानी प्रवृत्ति ठे जेनी, एवी मर्यादा, उपलक्षित जे झान तेने अवधिज्ञान कहिये. मनपर्यव झाननो अर्थ या प्रमाणे-परि झब्दनो अर्थ सर्वतोनाववाचक . श्रव शब्दनो श्रर्थ जाणवा वाचकते. कमके, अवन वेदन इत्यादिक शब्दो पर्याय वाचक वे. श्रहीं परियव तेनो पर्यव थाय ठे. तेघी मन- जे सर्व यकी जाणवू तेने मनपर्यव कहीयें, अथवा मनःपर्यव झान कहीयें, अथवा मनःपर्याय झान पण एनेज कहीये. त्यां एवो शब्दार्थ करीएं जे संझी जीवे काययोगे करी ग्रहण करेली जे मनःप्रायो- ग्य वर्गणाजव्य जेने चिंतनीय वस्तुने विपे चिंतनीयपणे व्यापारयो एवो जे मनोयोग, तेने मनपणे परिणमावीने जे पर्यायोगें श्रालंबन कमु ठे, तेने मन कहीये. तेना प- र्याय एटले समस्त प्रकारे जाणवू तेने मनपर्यच कहीएं, अथवा जे मन चिंतनानुगत परिणाम तेनुं जे झान तेने मनःपर्याय कहीये. थथवा आत्माए करी वस्तु चिंतनने. विपे व्यापास्या जे मन तेने पर्याय के जाणे; तेने मनःपर्याय कहीये. तत्संबंधी जे झान तेने मनःपर्याय झान कहीये. केवल एटले एक, थर्थात् जे मति श्रादिक ज्ञाननी अपेक्षाविनानुं होय तेने के- वलज्ञान कहीये. “ नमिठा मच्चिएनाणे” इति वचन प्रामाण्यात्. श्राशंका- मत्यादिक झान पोतपोताना थावरणना क्षयोपशम नावे पण प्रगट थाय ; तो निःशेप स्वस्व थावरणनो क्ष्य थवाने सीधे सर्व प्रकारे सारी रीते मत्या- दिक ज्ञान प्रगट थवानो संजव ठे. चारित्र परिणामनी पेरे जेम चारित्रावरणीय कर्म- ना क्षयोपशमे सामायकादि चारित्र प्रगट थाय ठे. अने चारित्रावरणीयनो निःशेपपणे क्ष्य थयाथी विशेषताथी यथाख्यात चारित्र प्रगट थाय ते. परंतु केवल ज्ञान उत्पन्न थयाथी कांच चारित्र जतुं रहेतुं नथी. तेमज केवल ज्ञान उत्पन्न ययाश्री मति तथा...- .
थी. जेम सूर्यनो उदय थया पठी पण नक्षत्रादिक होय है, तोपण ते निःप्रयोजक दोगयी विवक्षा करवायोग्य नथी. तेम थहीं पण जाणी लेवं. उक्तंच "थनेथानि. ययवा केयस शब्द शुद्ध वाचक ठे. एट थावरणमलकलंकपंक रहित तेने केवल रणकर्मनो निःशेषपणे नाश थयो ते. तेणे करी संपूर्ण उपनुं तेमाटे केवल ज्ञान श६ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ श्रुतादिकनो पण अनाव संचवे नही. उलटुं विशेपताथी संपूर्ण प्रगट थाय दे. कयु वे के, “थावरण देसविगमे, जाई विडांति मसुयाईणि श्रावरण सव्वविगमे, कद्द- ताश न हुँति जीवस्स. उत्तर-अहीं जेम घनाघन पटसांतरित एटले मेघने थाडे रहेलो जे सहखजानु पटले सूर्य तेनु अपरांतरालवर्ति जे कटकुट्यादि थावरण तेना विवरांतर गत जे प्र- काश ते घटपटादिक वस्तुने प्रकाशे ठे. एटले एक तो पूर्ण जलश्री जरेलो मेघ थाहे श्रावेलो तेथी पूर्ण प्रकाश पड़ी शके नहीं, तेमां वली कुव्यादिक वाटीनी भीतने थाडे जे पदार्थों होय तेनी ऊपर जेम यथार्थ प्रकाश पमी शकतो नथी. ते वस्तु केटलाएक शंशे देखाय थने केटलाएक अंशे न देखाय अथवा थोमी देखाय ने, तेम केवल ज्ञानावरणीय कर्मथी श्रावृत जे केवल ज्ञान, तेमां अपरांतरालवर्ती मति- ज्ञानावरणीय थादि, तेजना क्षयोपशमरूप जे विवर एटले सूक्ष्म विमो, तेडमांगी गएलो प्रकाश जीवाजीवादिक वस्तुने प्रकाशे ते. ते तेवी रीते प्रकाश करतो थको मतिझानादि लक्षण तेहर्बु तेहबु क्षयोपशमन रूप अनिधानप्रत्ये पामे ते. ते कारण- माटे जेम सकल घनपटल तथा कटकुट्यादिक थावरणनो नाश थया पठी तथाविध सूर्यनो प्रकाश तेवो अस्पष्ट नथी थतो. किंतु सर्वात्मपणे स्पष्टरूप अन्यरूपपणे जासे वे. तेम अहीं पण सकल केवल ज्ञानावरण तथा मतिज्ञानावरणादि श्रावरणोनो वि. सय घयाथी, तथाविध मतिज्ञानादिसंझिक केवल ज्ञाननो प्रकाश नथी होतो, किंतु सर्वात्मपणे यथावस्थित वस्तुनो परिच्छेदक स्पष्ट अन्यरूपज नासे , उक्तंच श्रीपूज्यः " कडविवरागय किरणा, मेहंतरियस जह दिणेसस; ते कममेहावगमे, न टुंति जद तह माइंपि.” थन्य थाचार्योएं पण कj d:- “मलविङमणेर्व्यक्ति, यथा नेक प्रकारतः ॥ कर्मविशात्मकज्ञप्ति, स्तथानेकप्रकारतः ॥१॥ यथाजात्यस्य रतस्य, निःशेपमतहानितः ॥ स्फुटै करूपा भिव्यक्ति, विझेप्ति स्तदात्मनः थाचार्य एर्नु थावी रीते समाधान करे ते कहे ठे-सयोगि केवलीने विपे पण, मति श्रुतादिक झान , पण ते केवल फलशून्य , तेमाटे तेनी विवक्षा करता नः णियोहिय, नाणाईणिजिणस्स विद्युतिः यफसाविणियसूरुदये, जहेव नरसत्तमाणि? झान कहीएं. यथवा केवल शब्द संपूर्ण श्रर्थ वाचक है. केमके, प्रथमोज तदा कहे ते. यया केवल शब्द यसाधारण वाचक यन्य कोने सदृश नथी. जे सामान्य , " ॥२॥थन्य कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१ एएस न होय तेने असाधारण कहीये, सामान्य पदार्थ ते सादृश होय , तेनो ज्यां अन्नाव होय तेने असामान्य अथवा असाधारण कहीयें. केवल ज्ञान जेवो वीजो कोई पदार्थ नथी, तेथी अनन्य सदृश ठे, माटे तेने केवलज्ञान कहीये अथवा अनंतार्थ वाचक केवल शब्द ; केमके, अनंतज्ञेय पदार्थोने जाणे माटे तेने केवलज्ञान कहीये. अथवा निर्व्याघातार्थ वाचक केवल शब्द , केमके, लोकालोकनेविपेक्यांएं पण एनो व्याघात थतो नथी तेथी केवलज्ञान कहीएं. एवी रीते ए पांच ज्ञाननो शब्दार्थ जाणवो. श्र- थवा केवलंच तत् ज्ञानंच केवलज्ञानं. यथावस्थित नूतनवनावि नाव स्वन्नाव नासि ज्ञानमिति नावना. एटले केवल एवं जे ज्ञान ते केवलज्ञान एटले नूत, नविष्य तथा वर्तमानकालनो यथावस्थित नाव जेथी प्रगट थाय तेने केवल ज्ञान कहीये. श्राशंका-- पांच ज्ञानोनो एवा अनुक्रमे करी उपन्यास करवानुं शुं कारण हतुं ? उत्तर- ए पांच ज्ञानमा मति अने श्रुत ए वन्न झान एकत्र नण्यां ते. केमके, ए- ऊना परस्पर स्वामी, काल, कारण, विषय तथा परोद ए पांच धर्म सरखा . जेम- के मतिझाननो स्वामी ठे, तेज भुत ज्ञाननो स्वामी ने अने जे श्रुतज्ञाननो स्वामी, तेज मतिज्ञाननो स्वामी. जठ मश्नाणं तव सुयनाणं, जसुयनाणं तमश्नाणं इ- त्यादि, वचन प्रमाएयात्. माटे स्वामी साधर्म्य वे. जेटलो मतिज्ञाननो स्थिति काल ते, तेटलोज श्रुतज्ञाननो स्थिति काल ठे. ते प्रवाहनी अपेक्षाए जो लेईएं तो अतीत अनागत तथा वर्तमानरूप सर्व काल ठे, थने अप्रतिपाती एक जीवनी अपेक्षाए लेयें तो साधिक वासठ सागरोपम प्रमाण काल वे. उक्तंच " दोवारे विजयाश्सु, गय- स्स तिन्ननुए अहव ताई अरेगं नर नवियं, नाणा जीवाण सवडा." एवीरीते काल साधर्म्य वे. तथा इंडियरूप निमित्त कारणवान मतिझान , तेम श्रुत झान पण इंजिय निमित्त ठे. एवीरीते कारण साधर्म्यपणुं ठे. तथा जेम मतिज्ञानना था- देशथी सर्व व्य विषय ते, तेमज श्रुत ज्ञानना थादेशथी पण सर्व अन्य विषय होवाथी विषय साधर्म्य ते. अने जेम मतिझान परोक्ष ठे, तेमज श्रुतझान पण परो. क्ष होवाथी परोक्ष साधर्म्य ठे. ते कारण माटे स्वाम्यादि साधर्म्य होवाथी मति त- या श्रुत नियमयी एकत्र कथन करवा योग्य ठे. तथा प्रथम ए वे झान होय तोज पश्चात् अवधि श्रादिक बीजां झानो उत्पन्न थाय ठे, माटे थवधि झानादिकथी प. हेला गरवा ठे. उक्तंच “जं सामि काल कारण, विसय परोस्कत्तणेहिं तुझा तनावे सेसाणिय, तेणाईए म सुयाई. अाशंका- मति यने श्रुत ए वे झानोमां मतिज्ञान प्रथम गएयु यने श्रुतझान पठी गएयुं तेनुं कारण शुं ? " " . एएन कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ उत्तर- श्रुतज्ञान मतिपूर्वक ते. प्रथम सर्वत्र अवमहादिरूप जो मतिज्ञान डर परमे तो पनी भुतहान होय बे; माटे मतिज्ञान प्रथम कयुं . ए विपे श्री जनन अगणि क्षमाप्रमण थाम कहे ठे- " म पुर्व सुयमुत्त, न मई सुयपुविया विसेसो- यं पुत्रं पायाण पुरण, नावाक जं मई तस्स. तथा नंदि थध्ययननी चूर्णिमा पर कयु -" मुश्चिम पुत्र सुयंति किच्या पुर्व मश्नाणं कयं तिप्पटवसुयंति." याशंका- स्वामित्वादिककरी ज्यारे ए बन्ने ज्ञानोनु थजेदपणुं ठे, त्यारे पो पवागतुं मरे ने. केमरे, जो कोई चीजो हेतु दोए तो चेकही माटे दनुं कोई का- गानी: यने नंदताना हेतु तो कहेला ते. तेथी नेद संजवे नहीं. उना-एमाशंका थगुकावे.केमके, स्वाम्यादि भेदना हेतुनो अनाव ठे. यद्यपि स्वा. पारिक ममान ले तपी थनेदता वे, तथापि सक्षणनो नेद होयाथी याने जा मानतोय मी. से था प्रमाणे-मन्यते योग्योोऽनयेतिमतिः पटसे जेपी पो. Amar ने मगि कहीये. यने श्रयणं श्रुतं पटले जेथी संगक्षाए तेने भूत परावे. नीमन राक्ष फरीद वे. तया हेतुफस नावेकरीद . केमने, मति भुनाने कालवे, थने श्रुनशान मतिज्ञानतुं कार्य ठे. जेना उस्कारको सीको पाप से रोनुं कारण दोय . जेम मृपिमना उत्कर्षापाले सीपनो टापार , माटे मृपिंग घटनुं कारण छे, तेम थोपा पण पी मंगलापना प्रिय मरण अथवा ईसापोहादिक थधिकतर प्रानि राय ने पटना निमागे . परंतु घीजा यो तेवीरीने स्पष्टपणे कामना नदी, नाल ने शुनदान कारण, ययया नेदेकरीने मति नया श्रुतको र मलिन वादी काग्नु , श्रने श्रुतझान चोद प्रकार थे, अश्या Fिirri द. शुलझान अवणे प्रिय प्रनय ते. श्रने शेषेत्रिय प्रजा मान सार. ने भगत मापाप करी कर्यु , यतः मोदिमादी, होर गु हार न मुद्रा समुपं, अमायनाय गंमु." अथवा मनिदान या मार देशी दे, यने तहान शुंब ममान ने, नयी कार्य . या नामा कम प्रदान ने अनदा होग पर FIR निसामान्मकरी की निर्विकार. यने उहादित AFT ने मादरम्यारप, अने १. रेनर बहाना या योगनपा उपनदी, माद मदिर श्रुतज्ञान रेगा. अपना मनिसान मूक ममान में कमर, नेपोताना सासरे नाल प्राममान है, कम, ने पोताने नम पाने पर .
कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ एए ल्य उत्पन्न करे के पटले ते परने दाधुं जाय . माटे ऐ बन्ने डानमा नेद , य- दाइ नान्यसुधांनोनिधिः "जक नेयादेऊ, फल नाय उनेय इदिय वित्नागा; बग्ग- करमूचेयर, मेया ने मन मुयाणं. : श्रयधिज्ञान श्रीजुं गायुं तेनो हेतु या वे- काल, विपर्यय, स्वामि तथा लाल पचार धर्मानुं तेनुनी साये सरग्वापाणु ठे. तेमाटे मति श्रुतज्ञानांतरे अवधिज्ञान कjठे. ते कड़े ठे. तेमां एक अप्रतिपाती एक जीवने मति नया श्रुतनी पेठे साधिक बासठ सागरोपम कालनधी अवधिज्ञान रही शके ठे तेथी काल साधर्म्य ठे. तथा मिथ्यात्वनो उदय ययार्थी जेम मति अने श्रुत विपर्यय नावने पामे , तेम अवधि- झान पण विपर्यय जावने पामे ते. तेथी मति अज्ञान, शुत अज्ञान तथा विनंगझान विनंगता पामे ठे. एवी रीते विपर्यय साधर्म्य ठे. उक्तंच “ श्राद्यत्रयम ज्ञानमपित्तर- ति मिथ्यात्वसंयुक्तमिति "जे मति तथा श्रुतज्ञाननो स्वामि तेज श्रवधिज्ञाननो स्वामि होवाची स्वामी साधर्म्य ते. तया देवतादिक जे विनंग ज्ञानवान होय वे, तेने ज्यारे सम्यक्त्वनी प्राप्ति थाय ; त्यारे युगपत् मति, श्रुत तथा अवधि ए त्र- णेनो लान पाय ठे, माटे लान साधर्म्य वे. मनःपर्यव ज्ञान चोधुं गएयु , तेनो देतु था वे-उद्मास्य, विषय नाव तथा प्रत्यक्ष ए चार धोनुं तेनी साये सरखापj ठे. जेम थवधिज्ञान उग्रस्थने थाय ठे, तेम मनःपर्यव झान पण उद्मस्यने चाय वे; माटे उद्मस्थ साधर्म्य ते. जेम अवधिज्ञान- रूपी अव्य विषयक ठे, तेम मनःपर्यव ज्ञान पण रूपीजव्यविषयक ठे, तेथी विषय साधर्म्य . जेम थवधिज्ञान क्षयोपशमिक नावे ठे. तेम मनःपर्यव पण योपश- मिक नावे माटे नाव साधर्म्य ठे, तथा जेम थवधिज्ञान प्रत्यक्ष ठे, तेम मनःप- यव ज्ञान पण प्रत्यद ठे, माटे प्रत्यक्षा साधर्म्य ठे. उक्तंच " कालविवङयसामि, लाल साहंम ऊवहीतत्तो; माणसमित्तो ठउम, ठविसय नावा साईमा” ॥ १ ॥ तथा मनपर्यव ज्ञानांतरे केवलज्ञान कन्यु वे. ते केवलज्ञान सर्वोत्तम ठे, माटे कद्यु वे अथवा अप्रमत्तयतिरूप स्वामि साधर्म्य ठे, मादे, अथवा सर्वने अवसाने लाज हो- य के. केमके मतिज्ञानादि चार छानो जे ठे ते वस्तुनो देशथी परिछेद केटलाएक अंशे परिमाण करनार वे, अने केवल ज्ञान जे ठे, ते सकल वस्तु स्तोमपरिवेदक ए. क समयने विपे विषयसमूहy परिमाण करनारो . सर्वनुं मस्तकरूप होवाथी स- वोत्तम ठे तेथी ठेवटे कवू ठे. जेम मनपर्यवज्ञान श्रप्रमत्तयतिने उत्पन्न थाय , तेम केवलज्ञान पण अप्रमत्तयतिने उत्पन्न थवाथी स्वामि साधर्म्य वे. तथा जेने वीजां चारे ज्ञान उत्पन्न थयां होय तेने नियमे करी सर्व ज्ञानना अवसान (अंत) मां , घरमा नानानि मंस्थित श्रोत्र, प्राण, चछ, रसना तया स्पशन सण जावी. परसंशन दीय. माटे व्यंजन उरकरणज्यिोती करी व्यंजन पटो शमा रेम, पाउन न्दना मोर या ठे. 'किमतीद' एट या , पो. ३०० कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ केवलहाननी प्राप्ति याय . माटे सर्वना अंतमां केवलज्ञान कडं ठे. उकंच "ले केबस मुत्तम, जश्सामित्तावसाण खाना इति." एची रीते नाममात्रे नाणापि के पांच ज्ञान कह्यां, हवे एजेनुं सविस्तर वर्णन क- रतां प्रथम मतिझानने प्रगट करे - कहेसां पांच छानोमा प्रथम मतिज्ञान श्रना- पीश प्रकारे ठे. एनो हवे पठीनी गाथानी साथे संबंध वे. तठमश्नाणं के तत्र म तिदान प्रयम चे नेदे थाय ठे- एक श्रुतनिश्रित, चीजो अश्रुतनिश्रित. तेमां प्राये करी श्रुत थन्यासविना सहज क्ष्योपमवशे करी जे उत्पन्न थाय तेने अश्रुतनिधित कटी. ते चार प्रकारचं वे-उत्पात्तिकी बुद्धि, वेनयिकीजि, पारिणामिकी बुद्धि घा कर्मजा चुनिए विपे श्री देवमिवाचक थाम कहे - "सेकितं मश्नाणं, पु. गि मश्नापान; तं जद्दा, सुयनिस्सियं च असुयनिस्सियंच सेकितं थसुप मि. सिपं यमुपनिसियं गमिदं पन्नतं तं जदा, उप्पत्तिया वेणश्या, कमिया परिण- मिपा, बुद्धि पविदाजुत्ता, पंचमानोयसन.” तथा विशेषावश्यकमां पण कधू - "मुप परिकम्मिप, मस जे संपर्य सुपाय तं निस्सिय मियरं पुण, थाणि- गि गर गटांन" सेमा जे सहेजे पोताना मेसे उपजे ते उत्पात्तिकी बुद्धि थने गुग्नो पिनप गुश्रुषा रोग करता यावे ते वेनपिकी बुझि, कर्म करतां उपजे ते का मिकी पुलि, यने परिपाम ते दीर्घकाशन पूर्वापर थर्थर्नु अवलोकन ते पारिथामिकी पुद्धि एवं विशेप मरूप नंदीसूम तथा थावश्यक गृहकृत्ति प्रमुख थकी जाण. पूर्वभुत परिमित मतिना उत्पाद कासनेवि शास्त्रार्य पर्यायलोचन करता है हतार पाप तेने श्रुतनिश्रित मतिदान कहीये. तेना चार प्रकार ठे-थयप्रद, ईट्टा, याए, नपा पागला. पपुर. " सेकिनं मुयनिस्मियं मनाणं चनविहं पन्नतं जहा, राहो, इंदा, थबाप, धारणा'. तेमां श्रवपद वै प्रकारचं वे-व्यंजनायपद तथा य पमह थि पर कचुं - मेकित बागडे, वगग बिहे पनते तं जवा, या हुगाई, दरयुग्णय मां जेम प्रदीपव घटने प्रगट करीएं, तेम जेणे करी थर्थ ने प्रपट काय तेने व्यंजन कहीये. कयुं वे " जिवाजेणी, घमुवदीयण यंता मंच संजन ते टारगेडियो जापायी ते इंद्रियों पणं कदय पुष्प, थतिमुक्त, चं पारद, पंध. रम, नया मी परिणामने पाम्यो जे पुन्वनो संघात तेन । 11 १ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ ३०१ व्यक्त (अप्रगट ) ज्ञानरूप जे अर्थावग्रह थाय ठे, तेनी पूर्वे अत्यंत अव्यक्ततर (अतिगतुं जे ज्ञान ) होय ते तेने व्यंजनावग्रह कहीये. ते चार प्रकारनुं -ते स पाठमांज कडं ठे के, 'बंजणवग्गद चउहा' एटले व्यंजनावग्रह चतुर्धा .ते श्रा प्रमाणे- 'मण नयम विणि दिय चनका 'मन तथा नयन ए वे विना वाकीनी चार इंजियोने श्राश्रयी चार नेदे . ए विपे श्री नंदीसूत्रमां कडं ठे- " सेकितं वंजणु- ग्गदे वंजणुग्गहे, चहुजविहे पन्नते तं जहा, सो इंदिय वंजणुग्गहे, घाणिं दियवंजणु- गहे, रसणि दिय वंजणुग्गहे, फासिदिय वंजणुग्गहे. आशंका- मन अने नयन ए वेनी वर्जना शा माटे करी? उत्तर-मन अने नयन ए वे प्राप्यकारी नथी, किंतु अप्राप्यकारी . कारण, जेनो विषय थकी अनुग्रह तथा उपघात न थाय, माटे तेने अप्राप्यकारी कहीये, प्राप्य- कारी कहीएं तो अनल (अग्नि) जल (पाणी) तथा शूली (शूलायुध ) इत्यादि- कनुं चिंतवन अवलोकन (देखq ) दहन ( वलq ) क्लेदन (नींजवू ) तथा पाटन (जोकीने फाडवू ) प्रमुख थाशे, ते कारणथी तेने श्रप्राप्यकारी कहीयें. तथा च- लुजिय जे ठे ते विषयदेशप्रते जाने देखती नथी, तेम प्राप्त अर्थर्नु अवलंवन पण करती नथी, एवो नियम ठे, तो पण मूर्तिमंत चं तथा सूर्यनां किरणोनी प्राप्ति थएथी कदाचित् तेने अनुग्रह उपघात थाय , माटे अत्र कोईक ए चकुने अनु- माने करी प्राप्यकारी पण कहे , ते श्रावी रीते अनुमान करे वे-लोचनं पढ़ी- कृत्य, प्राप्यकारित्वं साध्यते, व्यवहितार्थानुपलब्धेः इति हेतुः रसनावत् इति E- टांतः । एनो नावार्थ- लोचन प्राप्यकारी वे, व्यवहितार्थना अनाहक होवा माटे, रसनेंशियनी पेठे वे, ए अनुमान समीचिन नथी, केमके, व्यवहितार्थानुपलब्धिरूप जे हेतु ठे, ते अनेकांतिक ठे, एकांतिक नथी. केमके, काच, श्रज्रपटल तथा स्फ- टिक प्रमुखनी अंतरित वस्तुने पण नयन ग्रहण करी शके ठे. कोई कदेशे के, ने- त्रने विपे तेजस किरणा , ते काचादिकने नेदीने अंतरित वस्तुनुं ग्रहण करती वखते प्रकाश करे ठे, माटे नेत्र प्राप्यकारी होवायी व्यवहितार्थानुपलब्धिरूप हेतु साचो . तेजोऽव्य कोई ठेकाणे पण स्खलित यतुं नथी. एवी रीते अनेकांतिक दोफ्नो उद्धार करनाराने थाम उत्तर देयें-महाज्वाखादिकने विपे पण स्वखना दी. गमांथावे , तो वली नेत्रोनां किरणोनी स्वलना थाय तेमां शुं कहे? यही घणी चर्चा ते पण ग्रंथविस्तारना नयथी सखी नथी. व्यंजनावग्रहनो जघन्य काल एक थावखिकानो यसंख्यातमो नाग होय . उत्कृष्टयी पडुत्तश्वासोश्वास जेटलोहोय ठे, , सीने प्रोग्रेडियने फरश्या तेवार थत्यंत थव्यक्तपण जे शब्दझान ते ओनियनों पनो थर्थाश्मद, पत्री ए थमुका यमुकानो साद पदवी विचारणा ते ईहा कहीयें। संजनावमद, ते पती कोश्के मुजने साद कीयो पद जे अव्यक्तान ते श्रोग्रेडि- ३०२ 'कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ वे स्वासोश्वासथी मामीने नव पर्यंत पहुत्त संज्ञा ठे. उक्तंच " वंजणवग्गहकालो, थावसिय थसंखनाग तुहान; थोवो उकोसो पुण, थाणापाणप्पटुतंति " ॥४॥ ॥ एवी रीते चार प्रकारनो व्यंजनावग्रह करो; हवे अर्थावग्रहादिक कहे ते. ॥ अनुग्गद ईहावा, य धारणाकरण माणसेदि व्हा ॥ श्य अध्वीस नेयं, चनदसहा वीसहा चसुयं ॥ ५ ॥ व्याख्या- शब्दरूपादिक अथवा ते मांदेला अन्यतर नेदेकरी अनिर्धारित सा. मान्यरूप श्रर्थनुं जे ग्रहण तेने श्रबुग्गद के थर्थावग्रह कहीये. अर्थात् था कई पण ठे, एवं जे अव्यक्तान ते अर्थावग्रह जाणवू, ते पांच इंजियो ने उ मन ए. उए करी व प्रकारचें ठे- श्रोतेंप्रियार्थावग्रह, चतुर्णियार्थावग्रह, घाणेजियार्थावग्रह, रसनेंजियार्थावग्रह, स्पर्शनजियार्थावग्रह तथा मानसाविग्रह. दवे-ते थर्थावग्रहीत वस्तुने विपे जे धर्मनी गवेपणा करवी, एटले था स्थाणु ने किया पुरुप ? तेमां पण दमणां संध्याकाल अने माहा अरण्य ठे, तेमा सूर्य यस्त थया पठी संध्या समये पुरुप होवानो संनव थाय नहीं. इत्यादिक व्यतिरेक धर्मनुं निराकरण करवू थने एने पक्षी जे वे, तथा वक कोटरादि सहित , इ. त्यादिक यन्वय धर्मनो अंगीकार करवो. एवं जे ज्ञान विशेष तेने हा कहीये. ए पण पांच इंजियो तथा मने करी प्रकारनी . तया- इंदित वस्तुनेविपे, था निश्चये करी स्थाणुज ने, एवो जे वोध एटसे एक कोटीनो निश्चय तेने अपाय कहीये. एपण पांच इंजियो तथा मने करी प्रकारे ते. तपा निश्चित वस्तुने विपे थविच्युतिपणे, थथवा स्मृतिपणे अथवा वासना पणे जे धारण फरवु तेने धारणा कहीये. ते पण पांच इंजियो अने मने करी । कहेशा थर्यावग्रहादिनुं कासप्रमाण थावी रीते - जग्गह एक समय, ईहाग पामुहुत्त मनु; कासमसंखं संखं, वधारणा होइ नायवा. एवी रीते चारने उप पापी गौवीश याय, थने चार पूर्वे व्यंजनावग्रह कसा, ए सर्व मसी थायी भेद ध्रुननिश्रित मनिझानना जाणवा. ते वली प्रत्येक विवरीने सखीये ठेय. कोक पुरुपे यव्यक्त शब्द सानो ते नापाना पुल ते पुरुपना कर्णमाद में वे प्रकारे ते.
कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ ३०३ ए तो खर जेवो खर , माटे अमुकानोज साद , एहवो निश्चय करे ते अपाय, तेवार पठी तेहने घणाकाल सुधी धारी राखे ते धारणा. कोइक पुरुषे अव्यक्त रूप दीतुं, ते रूपना पुजल चतुइंडियने फरश्या नथी अप्रा- प्यकारी माटे एहनो व्यंजनावग्रह न होय. देखवाने पहेले समयेज श्रव्यक्त ज्ञानरूप चक्षुरिंजियनो अर्थावग्रह थाय. तेवार पनी ए स्थाणु ले के पुरुष ? जो स्थाणु होय तो स्थिर होय अने पुरुष होय तो दाले चाले एदवी विचारणा ते ईहा, पनी ए तो स्थिर वे. माटे निश्चेथकी स्थाणु वे एहवं ज्ञान ते अपाय, पठी तेने धारी राखे ते धारणा. कोश्क पुरुषे अव्यक्त गंध आघ्रायो, ते गंधना पुजल घ्राणे जिय साथे बद्ध स्पृष्ट थया तेवारे अति अव्यक्तपणे जे गंध ज्ञान ते घ्राणे जियनो व्यंजनावग्रह. तेवार पठी कांक सुगंध आवे ते एहवू जे अव्यक्त ज्ञान ते घ्राणेंशियनो अर्थावग्रह. पठी ए कपूर अथवा कूनो गंध एदवी विचारणा ते इहा, एतो शीतल ठे माटे कपूरनोज गंध ठे एह निश्चय ज्ञान ते अपाय; तेवारपठी तेइने धारी राखे ते धारणा. कोश्क पुरुपेशव्यक्तपणे रस आखाद्यो ते रसना पुशल रसने प्रिय साये वह स्पृ- प्ट थया ते समय अति अव्यक्तपणे जे रसनुं ज्ञान ते रसनेंजियनो व्यंजनावग्रह, ते- पठी ए कांक स्वाद जणाय ठे, एहबुं अव्यक्तान ते रसनेजियनो अर्थावग्रह, प- बी ए गोल के साकर दशे एहवी विचारणा ते ईहा, एतो अति मधुर माटे साकर- नोज रस एह निश्चय ज्ञान ते अपाय, तेवार पठी तेहने धारी राखे ते धारणा. कोश्क पुरुपे अव्यक्तपणे फरश वेध्यो ते फरशना पुजल स्पर्शनेंजिय साये वरू स्पृष्ट थया ते समय अति अव्यक्त स्पर्शनुं जे ज्ञान ते स्पर्शनेजियनो व्यंजनावग्रह. ते- वारपठी कांश्क महारे शरीरे स्पर्श ययो एह अव्यक्त झान ते स्पर्शनेजियनो श्रर्था- वग्रह, पठी ए रख के सर्प हशे ? एदवी विचारणा ते ईहा. ए तो सुकुमाल माटे निश्च सर्पनो स्पर्श एहवं झान ते अपाय. पठी तेदने धारी राखे ते धारणा. कोश्क पुरुप अव्यक्त स्वप्न देखीने जाग्यो ते स्वप्नमांदे कोश्क वस्तु संनवी पण तेदना पुशल मनने फरशता नथी तेमाटे मननुं व्यंजनावग्रह न होय. चिंतववाने प्र- यम समयेज थव्यक्त ज्ञानरूप ते मननो थर्यावग्रह थाय. ते पठी ए में स्वप्नमां शुं दीतुं ? एड्वी विचारणा ते ईदा. एतो में थमुकज स्वप्न दातुं एदवो निर्धार ते थ. पाय. पठी तेहने धारी राखे ते धारणा. ए मतिझानना थहावीश नेद नंदीसूत्रने अनुसारे विवरीने देखाव्या. एमां चार नेद थश्रुत निश्रितना एटले चार प्रकारनी बुद्धिना नेलीएं तो वत्रीश याय, तथा जातिस्मरण पण अतीत काखना संझी पंचेंजीयना संख्याता नव देखे. सं.
. ३०४ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१ ख्यात जवावगम स्वरूप मति ज्ञाननोज जेद . श्री श्राचारांगनी टीकामां जाती स्मरण इानने धारणानो नेद कह्यो वे-"जातिस्मरणं वानिनिबोधिक ज्ञानविशेष मितिः" तथा को एक समानेविपे वेठेला घणा श्रोता जनोए शंख तथा री प्रमुखको नाद थथवा शब्द समकाले एकठो सांजल्यो उतां, सर्वनी क्षयोपशमनी विचित्रताथी थधिक न्यून प्रमुख सांजव्यामां थावे वे, जेमके, कोईने ते शंख नेरी थादि तूरी नो नाद निन्नचिन्न सांजल्यामां श्रावे . तेना जाणवामां एवं थावे के, एटली मेरी थाटला संख इत्यादि वाजे ते. तेने बहु अवग्रह कहीयें कोश्ने शव्यक्तपणे मात्र पानित्र वाजे ठे एटझुंज सांजल्यामां श्रावे , तेने अबहु अवग्रह कहिएं. तथा ते शब्दमां पण कोश्कने मधुर मंअत्वादि बहु पर्यायोपेत जे शंखादिक नि पृथक् पृथक् घणा प्रकारे सांनस्यामां थावे तेने बहुविध अवग्रह कहीयें; कोइने एफ चे पर्यायोपेत ते ध्वनि सांजल्यामां श्रावे तेने अवहुविध श्रवग्रह कहीये. 'कोईकने तुरत ते नाद जाणयामा यावे ते तेने क्षिप्रथवग्रह कहीये, कोईकने पिचारि विचारीने घणीवार पावसथी जाणवामां श्रावे , ते थक्षिण अवग्रहः कोई जेम पजारुप सिंगे करी देवकुस खखाय . तेम लिंगसहित जाणे तेने निधितापमह कहीए. कोकप्रकारे सिंगरहित जाणे तेने थनिश्रितावग्रह कहीये. फोइने संशपरहित संनसाय , तेने थसंदिग्धायग्रह कहीये; कोईने संशयसहि- त संनसाय , तेने संदिग्धावग्रद कहीये. फोके एक पेशा सांगसी ग्रहण कर लीधेगुं ते सदा सर्वदा स्मरण रहे पण थी. सरे नदी तेने ध्रुव थपग्रह कहीय; थने कोकने एकवार ग्रहण करेगुं सर्पदा रदै नदी, तेने यध्रुवारपद कहीये. एषी रीते एक थवाहना यार नेद ठे. तेने पूर्वोक्त थाहावीश नेदोथी गुणतां - पसे ने उनीश नेद मतिझानना थाय. ए विप नाप्यपियूपपयोधिए पण कधू ठे. "जयदु यहुविद खिमा, निस्सियनिष्ठियधुवेयरविनता पुणरुगहादउँतो, त उनी- सनि सपनेयं ॥ १ ॥ नाणा सद समूह, बद्रविमुख निनजाइयं; यहुविद मणेगने एं, इति निझमहुगई. ॥२॥ सिप्पमचिरेण तंचिय, सरूवात याणिस्सिय मर्विर्ग: निहिपममम, धुमश्चत नयया ॥३॥ नया एमां अनुत निश्रितना चार ने १ नापीएं, नो प्रपसी ने चासीश नद मतिझानना थाय वै. श्रही थर्यावह एक समर मार दे. इदा थने थाय नमुंहून प्रमाण दे. धारणा संख्यात थसंस्थान काप्रमुभी दे. या काय तथा नापार न करी मतियान पार प्रकार . मनिदानी यादेशपकी सव्य जाणे, पण देसे नही देर थी कर्मग्रंथ. . कर्मविपाकनामे ३०॥ श्रादेशे सर्व क्षेत्र लोकालोक जाणे पण देखे नहीं. काल यकी यादेशे सर्वकाल जा. गे पाण देखे नही. नाव यकी यादेशे सर्व नाव जाणे पण देखे नही. एविये नि- दलिताऽज्ञान संचार प्रसर श्री देवरिवाचक वर कहे ते के " तं समास चनवि- दं पन्नतं, ते जड़ा, दव, खेत्तर्ज, कालजे, नावडे दवणं यानिणियोहिय नाणी था- एसेणं सहनावा जाणइ न पास खित्तणं याजिणिवोहियनाणी श्राएसेणं सर्व खित्तं जाण न पास कालठणं श्राजिणियोहियनाणी थाएसेणं सब कालं जाण न पा- सइ, नावणं आलिणिबो दियनाणी श्राएसेणं सर्व नावे जाण न पालश् इति मति झानना नेद कह्या. ॥ ५ ॥ ॥ हवे श्रुतडानना नेद कहे . चोदसहा वीलदा व सुयंति. श्रुतज्ञान चोद अने॥ ॥ वीश प्रकारचें ठे तेमांना प्रथम चोद प्रकार कहे ते ॥ अरकर सन्नी सम्म, साईयं खलु सपद्य वसियंच ॥ गमियं अंग पविठं, सत्तविए एस पडिवरका ॥६॥ अर्थ- अक्षरश्रुत, अनक्षरश्रुत, संज्ञीश्रुत, असंझीश्रुत, सम्यकश्रुत, थसम्यकश्रु- त, थादिश्रुत, अनादिश्रुत, पर्यवसितश्रुत, अपर्यवसितश्रुत, गमिकश्रुत, अगमिकश्रु- त, अंगप्रविष्टश्रुत तथा अंगवाह्यश्रुत, एवीरीते एस के ए सत्तविए के सात सूत्रो- क्त नेद ते पमिवरका के पोताना प्रतिपक्षी सहित कदेवा. एटले श्रुतज्ञानना चौद नेद याय ते जाणवा. इति गाया शब्दार्थ ॥६॥ अहीं श्रुत शब्दनो संबंध पूर्व गाथाथी जाणवो. हवे उक्त चोद नेदतुं विवरण लखिये ठेये, तेमांना प्रथम अक्षर श्रुतना त्रण नेद ठे. संज्ञादर, व्यंजनादर तथा लव्ध्यदर. उक्तंच- " तं संना वंजण लझि, संनियं तिविद मकरं नणियं, सुबहुलि- विनेय निययं संनकर मरकरागारो" तेमां प्रथम संज्ञाक्षर अढार प्रकारनी लीपी 'अदरना आकारे करी थढार प्रकारचें ठे,- तथाहि "हंसलिवी नूयलिवी, जरकातह रस्कसी य वोधवा; उड्डी जवणितुरुक्की कीरी दवमीय सिंधविया ॥१॥ मालविणीनडि नागरि, लाडलिवी पारसी य वोधवा; तह अनमित्ती य लिवी, चाणकी मूल देवीय ॥२॥ वीजो व्यंजनाहर प्रकार ते अकार आदि लश्ने हकारपर्यंत वावन्न श्रदर मु- खे उच्चारवारूप जाणवो. ए वन्ने प्रकारो यद्यपि यज्ञानात्मक ठे, तथापि श्रुतना का- रण होवाथी उपचारे करी एने श्रुतज्ञाननी संज्ञा थापी, वे, तथा बीजो प्रकार जे. लब्धि ते शब्दश्रवण तथा रूप दर्शनादिक यकी अर्थ परिज्ञान गनित जे श्र- करनी उपलब्धि ते लब्ध्यदर श्रुत जाणवू. यदाद- “जो अकरोवलंजो, सा लजी थदार पद सम्पर भुन, ते मम्य दृष्टिय करी,यद्यपीत थयथा मिग्याप्रति ३०६ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ तंच हो विन्नाणं; इंदिय मणो निमित्तं, जो थावरणक वसमो,"जे अक्षरोए क. शयनिताप्य नावाने प्रतिपादन करवाने प्रधान श्रुत ते अक्षरश्रुत कही। याशंका-जेणे करी श्रनिक्षाप्यजाव प्रतिपादन करवाने प्रधान श्रुत कहेवाय रे, तेमाटे श्रनजिलाप्यजाव पण होवा जोशए ? उत्तर- श्रननिप्लाप्यनाव पण लोकमां अनंता . यदाहुः श्रीपूज्याः- " पनवदि- जा नावा, अणंत नागोउ श्रण निक्षप्पाणं, पनवणिजाणं पुण, अणंत जागोसुयनिय- को ॥ १ ॥ जं चउदसपुवधरा, ठाणगया परुप्परं डंति; तेणउअयंत जागो, पन्ना खिलाण जंयुत्तं ॥ २ ॥ यस्कर संनेण समा, ऊणहिया हुँति माविसेसेणं, तेविहुम बिसेसा, मुयनाषांतरे जाण. इति अक्षरश्रुतं ॥३॥ पीजु थनदार श्रुत, ते वेमित शिरकंपन हस्तथासन प्रमुख, समस्याएकरी गम- नागमनादिक मनना अभिप्राय जे परिज्ञान तेने जाणवं. एटसे कोई माणस को- ने पूर्व के जाई, तमारे याहेर जचं वे के ? तेनो मुखथी जवाय न देतां मायूं हमा पीने थपया दाययती शान करीने पोतानी नामरजी जणाववी तेथी पूनारने तेना मनना थनिप्रापर्नु परिझान एटसे जाणपणुं थाय तेने थनदरभुत कहीएं. जी मंभुित, ते संहा प्रण प्रकारनी -दीर्घकासिकी, हेतुवादोपदेशिकी तथा टिगदोपदेशियी पदाह जाप्यसुधांनोनिधिः "दोहका लिंगी का, सिगित्ति से मा जपा मुदी हपि; संगर इनूप मिस्स, चितेश्य किडणुकायन ॥ १॥ जे पुण संचि सेट, झाविम विसय यामु, वहति नियत्तंतिय, सदेह परिचालणादेचं ॥ २ ॥ पार एप संपपिप, कासं मिनपावि दीदकासंता; ते देव्यायसनी, निधिका हुँति थरस ती.॥३॥ सम्यरिती मनी, संत नाणे समिति, मिरिति- वाटरएमे ॥ ४ ॥ तेमां ए कम करवं, केन यशे, इत्यादिक थतित अनागत पण कापन जे चिंता, ते दीप कापिकी संज्ञा. थने जे तात्कालिक इष्ट थनिष्ट धातु सादीने प्रनि निनि ते हेतु वादोपदेशिकी. यने दायोपशिम झानेकरी सम्पदृष्टी दोप, ते दृष्टिवादोपदेशिकी, पण मंडा, तमा विकप्रिय असंझीने हेतुगः दोपदेरिकी मंशा बने संझी पंचंडीने दोकाशिकी संहासे, ते माटे सर्वत्र या मममां दीपंकापिली मंडाए करी मंहिताकदीये. थने ते संदीविषयक जे पुन टेने मंझियुत कही, यांत समनस्क प्राणीने जे मन यनेडियोएं करीब परन देने मंदिश्रुत कट्टी. सोई यनशिथुन, ते मनविना मात्र प्रयोएं की उत्पन्न यणजे थमझी गुतः .
नथी. कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१ ३०७ वाक्यादिकनुं यथावस्थित जावना अवगम थकी, एटले पक्षपात विनानी बुझिए करी कोई विपयना स्वरूपने जे यथार्थ जाणवु तेने सम्यक्श्रुत कहीये. वहुं मिथ्याश्रुत, ते यथावस्थित वोधना अनाव यकी मिथ्यादृष्टीये करी थर्हत्प्र- पीत अथवा मिथ्यादृष्टी प्रणीत वाक्या दिकनुं जाणवू. एटले पक्षपात प्रमुख बुझिए करी को विषयना स्वरूपने जे यथार्थ न जाणवु तेने असम्यकश्रुत कहीयें आशंका- सम्यकदृष्टीनी पेठे मिथ्याष्टिने पण मतिज्ञानावरणीय तथा श्रुतझाना- वरणीय कर्मोनो क्षयोपशम नाव होवाली ते ज्ञानोए करी पृथुचुनोदरायाकार एवा घटादिकने जाणे ठे, तेथी तेनेविपे अज्ञान केम संजवे ? उत्तर- मिथ्यादृष्टि ते सर्व प्रकारने पण एकांत पुरःसर कहे ते. केमके, तेने विपे सदसद्विवेकना परिज्ञाननो अन्नाव . तेर्ड जगवउक्तस्याहाद नीति अनुसरता जेम के, 'घटएवायं' एटले थाज घट ठे एवं ज्यारे प्रतिपादन करे ,त्यारे ते घट- नेविपे घट पर्यायविना वीजा जे सत्व, ज्ञेयत्व तथा प्रमेयत्व प्रमुख व्यतिरेकपणे रडेला जे घटना पर्याय तेउनुं अपलपन (गोपन ) करे . अन्यथा (जो एम न कहीए तो) आज घट ठे' एम एकांते करी अवधारणा संजवे नही. वली मिथ्याष्टि, घटने सर्वथा अस्ति कहे ठे, पण तेने पररूपे करी नास्तिपणुंठे एवं ज्ञान नथी. तेथी तेने उलवे ठे. तेमज तेनुं ज्यारे नास्तिपणे प्रतिपादन करे ये सारे पण तेने सर्वथा नास्तिज कहे ते, तेवारे उव्यार्थिकनये सत्पणुं तेने उलवे ठे तेमाटे ते सदसद्विवेक शून्य ठे, थने मिथ्याटिउंने विपे जे मति श्रने श्रुत ए वे ज्ञानो होय ठे, ते नवहेतुक ठे तथा मतिश्रुत ज्ञानोए करी युक्त मित्राष्टि, पशुवध तथा मेथुनादिकनेविपे धर्म साधकता जाणे ठे, तेथी ते नी संसारमार्गनेवि दीर्घतर प्रवृत्ति थाय ते मादेशज्ञान कहीएं, तथा जेम उन्मत्त कवि यथेठा कल्पना करे ठे, तेमां किंचित् वस्तुने पण कहे ठे. तथापि विशेपे ते वस्तुनी थपेक्षा न करतां जे ते प्रकारे कल्पना करी दीये ठे; तेनी पेठे ते यद्यपि क्वचित् यथावस्थित वस्तुनुं प्रतिपादन करे ठे, तथापि सम्यक् यथावस्थित वस्तुतत्व पर्यायालोचनना विरहे करी थपरमार्थिको ठे,तथा मिठादृष्टिनां मति तथा श्रुत ए वे ज्ञानो ययावत् वस्तुनो विचार कस्याविना प्रवः ठे, तेथी यद्यपि तेले कचित् था रस ठे,थने था विरस इत्यादि यवधारणाना संवाद करनारांठे, तथापि स्याहादयुक्त परिनावनाए करी तेउनी प्रवृत्ति नधी. किंतु यथाकथंचित्पणे प्रवृत्ति ठे माटे ते अझानज ते. तथा ज्ञाननुं फल विरतिपणुं वे ते मिठादृष्टिने नहीं तेथी ते थ- झानज ते. तथाचाहजगवानुमाखातिवाचक:-'झानन्य फलं विरतिरिति साच मिया- दृष्टेनास्तीति कानफलानावादझानं मिथ्यादृष्टेमतिश्रुते यदाहलाप्यमुधांनोनिधिः सद- १ . -1 - देने करी भरत तथा ऐवतनविपे ज्यारे तीर्थकरतुं तीर्य बत्तं वे, त्यारे द्वारा गीपन होय ठे. भने ते तीनो विछेद ययायी ते श्रुतनो पण विछेद होप में कर्मविपाकनामः कर्मग्रंथ. सदबिसेसणार्ड,नवदेउजहिधिवक्षना नाणफलालावा मिछदिहिस्सथन्नार्थ इति हवे श्रादिश्रुत, अनादिश्रुत, सपर्यवसितश्रुत तथा थपर्यवसितश्रुतं ए. चार जेदन साये वर्णन करे ते. तथा सायं, सपावसियं श्रणाश्यं, 'अपसवसिय थे वालसंगंबुछित्तिनयध्या एसाईयं, सपावसियं, अबुछित्तिनयध्याए अणाई अपनावसियंत, समासन चलविहं पन्नतं तं जहा, दवर्ज, खेतन, कालर्ड, जावई. दवाणं संमसुयं, एग पुरिसं पमुच्चसायं, सपङावसियं, वहवे, पुरिसे, पमुच्च श्रप श्य, अपवसिय कित्ताणं पंचनरहाई पंचएरवयाई पमुच्चसाश्यं सपनवसिय पर महा विदेहाई पमुच्च श्रणाश्यं अपद्यवसिथं कालजणं जस्सप्पिणि श्रवसपिपि च । मुञ्चसायं सपङवसियं नो उस्सप्पिणिं नो अवस्सप्पिणिं पमुच श्रणाश्यं अपडावति नो उसप्पिणीनो श्रवसप्पिणी चेति कालो महा विदेदेषुझेयस्तत्रोत्सपिण्यवसपिए सक्षण कासानायात् । नावणं जे जिया, जिणपन्नत्ता, जावाथाघविडांति परुविज्ञा पण विहांति इंसिकांति निदंसिति ते तयापमुच्चसायं सपडायसियं खाउँबसहि पुणनायं पमुचथणायं थपढायसियं श्रवा जवसिजियस सुयं सायंसपल यहि वसहानोत्पत्तो तदनावात् नमिन वालमलिए नाणे इति वचनात् यजयसिडियर मुयं अषाश्यं थपञ्जयसियं हिच सामान्यतः श्रुतशब्देनश्रुतज्ञानं श्रुताज्ञानं चोच्य पदाह-थवसेसियं सुयं मुयनाणं मुयथनाणं च. एनो भावार्य थायी रीते ठे-श्रुतझान सादिसपर्यवसित ते तेमज अनादि अप सित पण . ए चारेनाव्य, क्षेत्र, काल तथा नाव ए चार प्रकार थई शके ठे तेमा अव्ययी एक पुरुष थाश्री सेये तो सादि सपर्यवसित . थने घणा पुरु थानी सये तो यनादि थपर्यवसित . ते याची रीते-एक जीवऽव्यने ज्यारे सम् पत्वनी प्राप्ति थाय ते सारेज श्रुतझान पामवायी ते श्रादि कहेवाय; थने ज्यारे । म्यक्त्व मटी जाय यथवा केवल झाननी प्राप्ति याय त्यारे तेनो थत थयो कहेय वे तेची अव्ये करी सादिसपर्यवसित ते. थने घणा जीवरूप अव्यविपे विचार कर तो थक जीवने सर्व करतां पहेखां श्रुत झाननी उत्पत्ति थश् यने श्रुतनो थंत ययो एम कद्देवाय नहीं; केमके, एथनादि अनंत कामपणे प्रवाह है. संधी व्यथा धनानिथपर्यवसित पण के. यो सुतनो विवेद पप नयाँ होतो, तेयो त्यं यनादि थपर्ययसित कहीये. यमुक जीव कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ ३०ए कालेकरी उत्सर्पिणी तथा श्रवसर्पिणीने विपे चोये तथा पांचमे थारे श्रुतज्ञान दोय, श्रने के थारे विद चाय ठे तेघी सादि सपर्यवसित ते; अने महाविदेह क्षेत्रनेविपे एवं कालचक्र नहीं होवाने लीधे त्यां श्रुतहान पण अनादि अपर्यवसित ठे. अने जावधी जव्य सिमिया जीवने ज्यारे सम्यक्त्वनी प्राप्ति थाय ठे, त्यारे श्रादि थने केवल छाननी प्राप्ति श्राय ठे त्यारे यंत होवाथी सादि सपर्यवसित वे; अने अत्तव्य सिमिश्रा जीव श्राश्रयी क्षयोपशमिक नावे श्रुतज्ञान अनादि थपर्यवसित ते. थग्यारमुं गमिक श्रुत, ते ज्यां सूचना सरखा थालावा एटले पाउ दीगमां श्रावे त्यां जाणवं. ते प्रायें करी दृष्टिवाद सूत्रने विपेठे. वार# अगमिक श्रुत, ते जेने विपं श्रण सरखा अक्षरोना श्रालावा होय ते जा- गवं. ते प्रायें कालिक श्रुतने विपे ते. तेरमुं अंगप्रविष्ट, ते छादशांगी रूप जाणवू. तथाहि-"यहारस पय सहसा, श्रआयारे गुण उगुण सेसेसुः सूयगम गण समवा, य नगवई नाय धम्मकहा ॥१॥ अंगंउवासगदसा, अंतगम अणुत्तरोवबाइ दसा, पन्हावागरणंवा विवाग सुयमिगदसं अंगं ॥ २ ॥ परिकम्म सुत्तपुवा, गुजंग पुरगयचूलिया एवं, पण दिहिवायनेया ॥ चउदस पुवाई पुवगयं ॥ ३ ॥ उप्पाए पयकोमी, अग्गाणी अंमि ठन्नवर लरका; वि. रियपवाए थलि, पवालकंसरिय सही ॥४॥ एग पजणी कोमी, पयाणनाणप्प- वायपुवंमि । सिन्चप्पवायपुवे एगापयकोडिच्चपया ॥ ५॥ व्वीसंपयकोमी, पुवेयश्रा यप्पवायनामंमि । कम्मप्पवायपुवे, पयकोमी असिश्लक जुया ॥६॥ पञ्चरकाणनि- हाणे, पुवेचुलसीपय सय सहस्सा ॥ दसपयसहस जुयापय, कोमीविजापवायं मि॥७॥ कहाणनामधिजो, पुर्व मिपयाणको डिठवीसा । ठप्पन्न लरक कोडी, पयाण पाणा उ पुवंमि ॥ ॥ किरियाविशालपुवे, नवपयकोमोनविंतिसमय विज । सिरिलोक विषु सारे, सट्टावाल सयपयलरका.॥ ए॥ चौदमुं अंगवाह्यश्रुत, ते यावश्यक तथा दश वैकालिकादिक जाणवू. अर्थात् श्र- ग्यार अंगथी जे बाह्य उपांग प्रमुख तेने अंगवाह्यश्रुत कहीये. ॥६॥ एवी रीते श्रुतज्ञानना चौद नेद कह्या. ॥ हवे वीजा जे वीश नेद थाय ते कहे ते. ॥ पद्यय अकर पय संघाया, पडिवत्ति तय अणुगो ॥ पाहुड पाहुम पाहुड, वथूपुवाय ससमासा ॥ ॥ ७ ॥ अर्थ-या गाथामा दश नेद कह्या वे, तेनी साये वीजा दश वेवा ससमासा - वहुं पद समामधुन, ते एवा एकयी वधारे एटो घणा पदोनुं जे हान तेने कहीपं. ३१० कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ के समाससहित एटले समास शब्दथी जोमी लेवा. ते भावी रीते-पर्याय श्रुत, पर्याय समासश्रुत थक्षरश्रुत, अक्षरसमासश्रुत, पदश्रुत, पदसमासश्रुत, संघातश्रुत, संघातसमासश्रुत, प्रतिपत्तिश्रुत, प्रतिपत्तिसमासश्रुत, अनुयोगश्रुत, अनुयोगसमा- सश्रुत, प्रामृतप्राभृतश्रुत, प्राभृतप्राभृतसमासश्रुत, प्राभृतश्रुत, प्राभृतसमासद्भुत वस्तुभुत, वस्तुसमासश्रुत, पूर्वश्रुत, . तथा पूर्वसमासश्रुत. इतिगाथाऽक्षरार्थ. थन पर्याय ते शाननो अंश कहीये, यावत् शन्दे विजाग तथा परिछेद तेने प. पाय कहीये. तेमां ज्ञानना एक अंशने पर्याय श्रुत कहीये अने ज्ञानना थनेक र्थ- शने पर्यायसमासश्रुत कहीये. प्रथम पर्यायश्रुत, ते सन्धिअपर्याप्त निगोदनो जे सू. दमजीव, तेने विपे सर्य जघन्य (उगमा ) रहेढं जे श्रुतमात्र, तेथकी थन्यत्र जीयनेविपे जे गफ श्रुत इाननो परिछेदरूप अंश अथवा विजाग जे पृझिने पामे वे ते पर्यापश्रुत जाणवू. पीजें पर्यायसमासश्रुत, ते जे श्रुत शानना वे प्रण प्रमुख विनाग परिठेद नाना जीयोनेपिपे पृझिने पामेसा दोगमां थावे , एवी जे जीवनेविपे श्रुतझानना थनेक शानी कि दोय , तेना समुदायने पर्यायसमासश्रुत कहीये. श्रीजु थारभुत, ते थकारादिक सन्ध्यक्षरोमांना जे एक थक्षरतुं जाणा तेने फही. पोपुं यदरसमासश्रुत, ते तेवा वे प्रण थक्षरोनुं जे जाणवू तेने कहीये. पांग, पदश्रुत, ते ज्यां यर्थनी परिसमाप्ति होय तेने पद कहे , तथा दिन सरपंतपद एयो उक्ति उता पण यत्रे ए सक्षण ग्रहण कर नहीं. किंतु जेणे करी श्री थापासंगादि प्रयोनुं मान बढार हजार पदनुं कदेवाय . ते एप करवं. कमरे तेनो हादशांगभुत परिमाणने विणे थंगीकार . थने यी यदी भुनना नेदोर्नु प्रस्नुनपाणु दे, तेथी ते पद से पण ते पदनी तथा विधिधा- गानो बजार ते. माटे तेनुं प्रमाण कवली जाणे. एवं जे एक पदनुं ज्ञान तेने पद मान, मंपातश्रुन, ते 'गदियकाए.' इत्यादिक गायाए करी प्रतिपादित जमा रमनुहार, मेनो गनादिक जे एक देश, तनो पण एक देश नरकगत्यादिक तन- दिशादिकनी में मागंया अथवा गवेषणा करीये ये तेने संघातश्रुत कहीय. बन्नुसंधानमनामश्रुन, ते वे प्रमगत्यादिक वा मार्गणानु हान ने कही. सक्षण यो प्र. युत कट्रीय .
MANITAL कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ ३१२ नवमुं प्रतिपत्तिश्रुत, ते गतिश्रादि धारोनी अन्यतर एक परिपूर्ण गत्यादि द्वारे करी जे जीवादिकनी मार्गणा करवी तेने प्रतिपत्ति श्रुत जाणवू. दशमुं प्रतिपत्तिसमासश्रुत, ते पूर्ववत् घार घ्यादिकनी मार्गणा करवी तेने जाणवं. अग्यारमुं अनुयोगहार श्रुत, ते संतपय परूवणया, दवपमाणं, इत्यादिक अनुयोग कहीये, ते घारमांना अन्यतर एक अनुयोगनुं ज्ञान ते अनुयोग द्वारश्रुत जाणवू. वारमुं अनुयोगद्वारसमास श्रुत, ते वे प्रमुख अनुयोगहारोनुं जे जाणपणुं तेने जाणवू. तेरमुं प्रानृतप्रातृतश्रुत, ते प्रावृतांतरवर्ती अधिकार विशेष जाणवो. चौदमुं प्रानृतप्राभृतसमासश्रुत, ते प्राभृतांतरवर्ती एकथी वधारे अधिकारोना समुदायतुं ज्ञान तेने जाणवू. पंदरमुं प्राभृतश्रुत, ते वस्तु अंतर्वती अधिकार विशेप तेने जाणवू. सोलमुं प्राभृतसमासश्रुत, ते वस्तु अंतर्वती एकथी वधारे वे त्रण अधिकारोनो जे समुदाय तेने जाणवू. सत्तरमुंवस्तुश्रुत, ते पूर्व मांहेलो अधिकार विशेष तेने जाणवु. श्रढारमुंवस्तुसमासश्रुत, ते पूर्व अंतर्वर्ती अधिकारनो समुदाय तेना ज्ञानने जाणवू. उगणीशमुं पूर्वश्रुत, ते उत्पात पूर्वादि एक पूर्वनुं जे ज्ञान तेने जाणवू. वीशमुंपूर्वसमासश्रुत, ते तेमांना एकथी वधारे वेत्रण पूर्वमुंजे ज्ञान तथा संपूर्ण च- उद पूर्वनुं जे ज्ञान तेने जाणवू. एवी रीते संदेपथी श्रुतज्ञानना वीश नेद कह्या . एनो विस्तार जोवो होय तेणे वृहत्कर्म प्रकृतिमां जोई लेवं. ए वीश जे श्रुत ज्ञानना नेद ते जेवी रीते उत्तरोत्तर तीवतीवतरादि क्षयोपशमथी प्राप्त थाय ते तेवाज अनुक्रमे कह्या वे. अथवा श्रुतहान वीजा चार प्रकारे ठे, ते श्रा प्रमाणे-अव्य, देत्र, काल तथा जाव. तेमां श्रुतज्ञानी अव्यथी उपयोगवंत थको सर्व अव्यने जाणे देखे । क्षेत्र थ- की उपयोगवंत थको सर्व क्षेत्र लोकालोकने जाणे देखे के काल यकी उपयोगी श्रुतज्ञानी सर्व कालने जाणे देखे ठे; तेमज नावथकी उपयोगी श्रुतझानी सर्व नावने जाणे देखे; ते माटे संपूर्ण श्रुतझानी ते केवली सरखो कहीये. एवी रीते श्रुतहान- नुं सविस्तर व्याख्यान कत्युं. ॥ ७॥ सांप्रत ( हवे ) अवधिज्ञाननी व्याख्या करीये ठेये; ते वे प्रकारनुं ते. एक नव- प्रत्यधिक, बीजू गुणप्रत्ययिक. तेमां नवप्रत्यरिक ते देव तथा नारकीउँने होय ठे; श्रने गुणप्रत्ययिक ते मनुष्य तथा तिर्यचने होय ते. ए गुणप्रत्ययिक ठ प्रकारलु ते.
घायुं, वे सुनवपरिणामने वसे घj उपजे थने पठी तयाविध सामग्रीनो अ. - जाप तेने वर्षमान थवधिज्ञान कहीये. थर्थात् प्रयम उपजती वखते थंगुमना असं. ख्यातमा भाग जेटझुं क्षेत्र जाणे देखे, पठी वधतां वधतां यावत् थसोकाकाशनेविष ३२२ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ अणुगामि वढमाणय, पडिवाईयर विदा ठदा उदी ॥ रि- जमश विनलमई मण, नाणं केवल मिगविहाणं ॥७॥ अर्थ- अणुगामि के अनुगामि, 'वट्ठमाणय के' वर्षमान, 'पमिवाई के' तिपाति, 'श्यर' के स्तर ते अनानुगामी, हीयमान तथा अप्रतिपाति; ए 'विद् के' (विधा एटले, ) प्रकार, 'वहा के' (पमधा) प्रकारे, 'उही के' ज्ञान जाणवं, अने 'रिउमर के' शजुमति विउलम के० ' विपुलमति, ए वे प्रका 'मणनाणं के' मनपर्यवज्ञान जाणवं, तथा केवलं के केवलज्ञान 'इग के एक 'विहाणं' के प्रकारे . ॥७॥ अनुगामि, वर्षमान, प्रतिपाति, अनानुगामि, हीयमान, तथा अप्रतिपाति ए प्रकार गुणप्रत्यय श्रवधिज्ञानना है. उक्तंच नंद्यध्ययने-“तं समास वविहं पन्नर तं जहा, थाणुगामियं, श्रणाणुगामियं, वठ्माणयं, हीयमाणयं, पडिवाई, अपमित्रा इ,"तेमां प्रथम जे काणे श्रवधिज्ञान उत्पन्न होय, ते ठेकाएं मूकीने वी देशांतर प्रमुखनेविपे ज्यां जाय त्यां सोचननी पेठे जे साये श्रावे, तेने श्रानुगामिक थयधि कहींय थर्थात् ज्यां पुरुष विचरे त्यां साये थावे ते. चीजें जे ठेकाणे रयां थवधि उत्पन्न थयुं होय ते स्थानके थावे तेयारेज होय प. ण अन्यत्र जाय तेबारे न होय. शृंखलाव प्रदीपनी पेठे ते क्षेत्र प्रत्ययि क्षयोपश मने सीघे माटे साये न श्रावे तेने थनानुगामि कहीय; यदाद जगवान् श्री देवर्कि- गणि क्षमाश्रमणः- " सेतिं थणाणुगामिय, महिनाणं, हिन्नाणतंजहा नामएगेर पुरिसे एगं मदं जोशाणं काठ तस्सेव जोशाणस परिपेरतेसु परिहिंडमाणे परि- हिंडमाणे परिधोखमाणे तमेव जोहाणं पास धनगए न पास एवमेव थषाण गामियं उहिनाणं जठेव समुपद्य तठेव संखिद्याणिवा थसंखिद्याणिवा जोयणार पासश्न थनष्ठ." नाप्यकारोप्याह- "थणुगामिउ थणुगठ, गछतं लोयणं जहा : रिस; श्यरोउनाणु गठ, मियप्पश्चवगतं." इति. त्रीजु जे वधे तेने वर्कमान कहीये. एटले शखगेली अग्निमा जेम जेम सरपण नाखता यावीएं तेम तेम वधती वधतीज्याता यती थावे.तेनी पेठे यथायोग प्रशस्त थति प्रशस्ततर यध्यवसायने सीधे, पूर्वावस्याथी जे उत्तरोत्तर समय समय वधत सोक जेवढा असंन्याता संगुक देखे.
फर्मविपाकनामे कर्मयंत्र. नाय ययाघी पमता परिणामे करी हानीने पामे ठे तेने डीयमान श्रय धिक्षान कड़ीये. उकंच नंदिगृणा- "हीयमाणं पुत्रायंचाई हो दोस्तमाणंति." पांचमुं. जे संख्याता असंग्याता योजन उत्कृष्टपणे यावत् समय लोक देखीने प- ग पढे पटले जे श्राव्यु जाय तेने प्रतिपाति कही. यदाह- "लेकितं पनिवाइ अप- उियाय तं जहन्नाणं अंगुलम्स असं विधानागंवा संविद्यानागंवा वासगंवा वालग्र- पुदत्तंबा एवं लिकंवा यंवा जवा जवपुदत्तंबा अंगुलंवा अंगुलपुइत्तंवा एवंएगणं अदि लावणं विनिंया इंछिया कुठिंबा (कुक्षिईम्त यमुच्यते ) धाएंवागावयंवा जोचाणंवा जोयणसयंया जोयाणसहस्संवा संविद्याणिवा असंखिद्याणिवा जोयण- सहस्साई उकोसेणं लोग पासित्ताणं परिवमिद्याने पमिवाय." ग्वं, जे उत्पन्न घया पठी क्षीणताने न पामे, ते लोकसमग्र देखीने श्रलोकना ए- क प्रदेशने देखे तेने थप्रतिपाति कदीये. ए अवधि थाव्यु जाय नहीं. श्राशंका-हीयमान श्रने प्रतिपाति ए पन्नेनां लक्षणो तो सरखां वे तेम उतां जुदां वताववानुं शुं कारण ठे ? उत्तर- जे पूर्वावस्थाधी हलवे हलवे घटतुं जाय एटले क्षीणताने पामे ते हीय- मान कहेवाय ठे; अने जे विध्यात प्रदीपनी पेठे एक कालने विपेज निर्मूल थाय ठे ते प्रतिपाति कदेवाय ठे, ए विशेप ठे. ए अवधिज्ञान जे ठे, ते अनंत अव्य तथा नावनो विपय ठे, तेथी तारतम्य वि. यदायें करी तेना अनंत नेद ठे. थने असंख्येय क्षेत्र तथा कालनो विषय होवाथी तेना तारतम्यतानी विवक्षाए करी थसंख्य नेद ठे. अथवा अवधिज्ञानना था चार प्रकार - अव्य, क्षेत्र, काल तथा नाव. तथा चाह. "तं समास चनविदं पन्नत्तं, तं जहा, दवर्ड खेत्त काल नाव दवणं हिन्नाणी जहन्नेणं श्रपंतारूबी दवा- ईजाण पास नकोसेणं सवंरूवि दवाई जाण पासई खित्तठणं उहिन्नाणी जह- नेणं अंगुलस्स असंखेद्यनागं उकोसेणं असंखिद्या अलोए लोय प्पमाण मित्ताई खंमाई जाण पास कालठणं उहिन्नाणी जहन्नेणं श्रावलियाए असं खिद्य नागं उ- कोसेणं असंखिद्या उस्सप्पिणी श्रवसप्पिणी थतीच अणागयंचकालं जाण पा. स नावणं उहिन्नाणी जहन्नणं विश्रणंते नावे जाप पास उकोसेणं वि अणंते लावे जाण पास सबजावाणं श्रणंत जागं" इत्युक्त भवधिज्ञानं. एनो नावार्थ श्रावे-ए यवधिज्ञानी अव्यथी जघन्यपणे अनंता रूपी अन्यने जा- णे देखे भने उत्कृष्टपणे सर्व रूपी अव्यने जाणे देखे. ते व्यावधि क्षेत्र की जघ. न्यपणे अंगुलनो असंख्यातमो जाग जाणे देखे, अने उत्कृष्टपणे काक ४० - . संग यषिक देग, थने विगुरु देख. काय यकी जयन्यपणे शजुमति पत्यागमनं. Freeो देगे. यदादृश्चतुर्दशप्रकरणानप्रासादत्रधारकाधीश समसारनी बननमो नाग जाग देख, यनं विपुलमति तेहिज यधिरोदनं सदानंदा "दादाकिक मामान, नियंग सांस्वनिनः मनोगतां सरोकार ३२४ कर्मविपांकनामें कर्मग्रंथ.२ लोकप्रमाण असंख्याता खंगने जाणे देखे ते क्षेत्रावधि; कालयकी, जघन्यत्री थावधि कानो संख्यातमो जाग जाणे देखे भने उत्कृष्टपणे असंख्यात उत्सपिछी थात बिपी लगे अतीत अनागतकालने जाणे देखे ते कालावधि; तथा नाव यकी उम न्यपणे थनंत नावने जाणे देखे भने उत्कृष्टयी पण अनंता नावने जाणे देखें नायायधि ज्ञान जाणवू. एवी रीते थवधिज्ञान कछु. विजंगझान ते मिथ्यारचीने हो य, ते माटे मशीन , अवयुं सबबु जाणे पण ते अवधि ज्ञाननीज जाती है. ते मा दे एकत्र जापवं. इति ॥ इये मनःपर्ययझान कहे ते. एना वे प्रकार - एक झजुमति, वीजु विपुसमति तमा परी घडो चिंतव्यो वे एटयं सामान्यपणे मननो अध्यवसाय ग्रहे तेने रुजुर्मा फरी . यदाद- रिउसामन्नं तंम्मत्त, गाहिणी रिउमई मणोनाणं; पायविसेस विमुः पटमिनं सिनियंमुपर, तथा एणे घट चिंतव्यो वे ते अव्यथी सुवर्णनो , क्षेत्र की पागलीपुरनो निप्पस, काय यकी शीतकासनो, थने जाव थकी पीतवर्ष ) मार गदि विशेष माहिणी मति ते विपुलमति कहीये. एटसे सामान्य प्रार्षि ममि में मनुमति कदीय; यने विशेष ग्राहिणी मति ते विपुलमति; पपरा मनःपयांपशान घार प्रकारचें - अव्य, क्षेत्र, काल तथा नाय; एचा में करी. उमन-"नं समास चमिदं पन्नत्तं तंजहा, दवउँ खेत्तई कास नार दारिम ते थाति पासिए मंधे जाण पासा तेचेत्र विसगई थपहि पनगए विगत नगए. जाप पास. पोला- इत्ययको अनुमती अनंतप्रदेशी अनंता स्कंध जाणे देसे थने नि सानि मंदिज मंध का थाधिका देखे. क्षयी जुमती नी राग मधीन शुधक प्रनसर्ग अने उँचुं ज्योतपीना उपरे तसगे; तिरनु था र गमु पार कर्मन मि, ग्रीश कर्मी ने पल अंतर जीपने यिष में सातायताना मनोगन नाव जाणे देव, बने विपुलमति तहिन हेम था धमन्यानो गायने टपणे तीन ना देख थने विपुमति दिनविला जाणाय नायकमान श्रनतानाद ज्ञाप दिनान वायोनिश्वसम्पारित तिरियं जार यंती मा " कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१ ३२५ ते अवाश्येसु दीवेसु दोसुयसमुद्देसु पन्नरससु कम्मजूमीसु तीसाए अकम्मजूमीसु ठप्पन्नाए अंतरदीवेसु सन्नीणं पंचेंदियाणं पद्यत्तगाणं मनोगए नावे जाण पास। तंव विजलमई अट्ठाइयोहिं अंगुलेहिं अपहियतरयं विसुद्धतरयं खेत्तं जाण पास।" हवे केवल ज्ञानतुं स्वरूप कहे ठे- केवलज्ञान उत्पन्न थतांज समकाले सर्व पदा- थोंना अव्य, क्षेत्र, काल तथा नाव समकाले जाण्यामां तथा दीगमां आवी जाय ; माटे केवलज्ञान मिगविहाणं के एकज प्रकारनुं कडं वे. ॥७॥ ॥ एवीरीते पांचे ज्ञानोनुं वर्णन करी; हवे पांचे ज्ञानोना आवरण कहे ते. ॥' .. एसिं जं आवरणं, पडुच्चचकुस्स तं तयावरणं ॥ दं- सण चउपण निद्दा, वित्ति समं दंसणावरणं ॥ ए ॥ व्याख्या-एर्सि के ए मति प्रमुख पांच ज्ञानोज जे आवरणं के आगदन करे तेने झानावरणीय कर्म कहीये. जेम चरकुस्स के नेत्रोनी आडे पमुच्च के पाटो वां- धवाथी दृष्टिना विपय पदार्थने जोवामां हरकत पडे ; तेम मति ज्ञानादिकना वि- पय पदार्थने जाणवाने जे हरकत करे तं के ते तया के तेनुं आवरणं के आवरणं कहेवाय ते. ते आवी रीते-जेम चनु अति निर्मल ठतां पण जो धन (साधारण घट्ट ) घनतर ( कांश्क वधारे घट्ट) तथा घनतम (अति घट्ट) एवं कपडं आई श्रावे तो मंद (थोड्) मंदतर (वधारेथोड़ें) मंदतम (अतिथोडे) दीगमां आवे तेमश्रा जीव ज्ञानावरणीय कमें करीघन, घनतर तथा घनतमपणे आवरायो उतां शरद ऋतुना निर्मल चंजमानां स्वठ किरणोनुं पण मंद, मंदतर तथा मंदतम ज्ञान थाय ; माटे पटनी उपमाए ज्ञानावरणी कर्म कहेवाय ते. ते आवरणर्नु सामान्यपणे एक रूप वें. पण पूर्वे मतिज्ञानना जे अनेक नेद कह्या तेथी मति आवरणी कर्मना पण तेटला नेद जाणवा. अने जेटला श्रुतज्ञाननानेद कह्या ठे, तेटलाजन्नेद श्रुतज्ञानावरणीय कर्मना था- य ठे. तथा पूर्वे जे अवधिज्ञानना नेदनोसमूह कह्यो तेर्डने प्रावरण करवाना खनाववायूँ जे कर्म ते अवधिज्ञानावरणीय कदेवाय वे. तथा वे नेदोए करीपूर्वे मनःपर्यव झान कद्यु तेने थावरण करवाना खजाववायूँ जे कर्म ते मनपर्यव ज्ञानावरणीय कहेवाय ते. तथा पूर्व प्ररूपित स्वरूपवायुं जे केवलज्ञान तेने श्रावरण करवानो जेनो स्वनाव होय तेने केवलझानावरणीय कहेवु. नक्तंच वृहत्कर्मविपाके–“सरजग्गय ससिनिम्म- ल, तरस्स जीवस्स ठायणं जमिह; नाणावरणं कम्म, पमोवमं होइ एवंतु.॥१॥ जह निम्मलावि चरकु, पडेण केणावि गश्यासंति; मंद मंदतरागं, पिसा निम्मला- जवि. ॥२॥ तह मइ सुय नाणावरण, यवाहि मण केवलाण थावरण; जीवं नि- म्मल रूवं, थावर इमेहिं नेएहिं. ॥३॥ पांच मानना नेदे करी पांच उत्तर प्रकृ- ३१६ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ तिरूप जे ज्ञानावरणीय कर्म, तेणे करी निष्पन्न ते सामान्य ज्ञानावरण मूल प्रकृति कद्देवाय . जेम पांच थांगलीए करी एक मुष्टी निष्पन्न थाय के मूल, वाय, पत्र तथा शाखाथादि समुदायधी जेम एक वृक्ष निप्पन्न थाय थने घृत, गोस तथा कणिकाए करी जेम लामु निष्पन्न थाय ठे, तेम मूल पांच प्रकृतिए करी सामान्य झानावरणीय कर्म प्रकृति निष्पन्न थाय ; तेमज एक एक ज्ञानावरणनी उत्तर प्र. कृतिए करी ते ते ज्ञानावरण विशेप निष्पन्न थाय . एवी रीते पांच प्रकार ज्ञानावरणीय कर्म कह्यु. हवे नव प्रकारचं दर्शनावरणीय कर्म कहे .-गाथामां दर्शनावरणी पदने ठेकाणे काव्य रचनानेलीधे मात्र देसण शब्द . तेथी थाखं पद जाणी ले. जेमके, जीम शब्दना उचारथी नीमसेन जाणी सेवाय ; तेम ए पण जाणी सेवं. ते वास्ते शा. स्रोमा फधू ठे के पदना एक देशथी श्राखा पदनो उपचार थाय ते. ए रीते दसध. घर ए शब्दे फरी दर्शनावरणी चतुष्क जाणी सेवं. दृष्टिने दर्शन कहे . थथवा जेणे करी पस्तुनु सामान्यरूप देखाय थथवा परिमाण थाय तेने दर्शन कहिये. तेने थागदन करवाना स्वजायवाला जे कर्म ते दर्शनावरणीय कर्म कहेवाय ठे. तेठेर्नु जे चतुष्क ते दर्शनावरणचतुष्क कहीये. तया 'पण निदा' एटले पांच मिला. तेने- विपे चैतन्य कुरिसत एटसे थविस्पष्टपणाने पामे वे तेने निघा कहे . तेना पांच प्रकार था ठे-निशा, निशा निमा, प्रसा, प्रचसा प्रचला, तथा स्त्यानार्ड (पी. पड़ी) ए तप पांच निभाने निझा पंचक कहे . एवी रीते चार दर्शनावरणी थने पांच निमा ए नय प्रकारनु दर्शनावरणीय कर्म . ए दर्शनावरणीय कर्म के ठे, ते कहे वितिसम' येत्री पटले पोखीया समान . एने प्रतिहार पण कहे ते. जैम कोई माएसने राजानी पासे कामे जर्बु होय, ३१७ कर्मविपाकनामा कर्मग्रंत्र. १ ॥ श्री परमगुगन्यो नमः ॥ ॥ यय ॥ ॥श्री यशालोमकृत बालावबोधसदिन श्री देवेंज- सृरिचिरचित कर्मग्रंत्र प्रारंन्नः ॥ ॥ तत्र । ॥ प्रथम कर्मविपाकनामा कर्मग्रंवः प्रारच्यते ॥ ॥ श्रादी घालावयोधकार विदितं मंगलाचरणम् ॥ धनुष्टुप वृत्तम् ॥ ऐंदवीयकलां शादी, सहसोंदर्यशालिनी ॥ सञ्चित्कलाम विकलां, न्मरामांतस्तमोपदाम् ॥ १ ॥ ॥ थार्यावृत्तम् ।। कर्मविपाका विकृत, स्वसं विदे विश्वयंद्यमनिवंद्य ॥ वीरं कर्मविपाक, टवार्थसिखनश्रमं कुयें ॥२॥ ते संतु संतु संतः, संततमतयोऽपरात्महितनिरताः॥ विमलीकुरते कुवलय, मुदितत्रीयद्यशस्तोमः ॥३॥ केचित्परात्मसंवि; हिफसाविकलाः कलो खसायंते॥ तेच्यो न कापिनीतिः, संतः संतोपनाजश्चेत् ॥४॥ ॥ श्रीमत्परमगुरुभ्यो नमः ॥ श्री सरखत्ये नमः ॥ हवे प्रथम गाथायें ग्रंथकर्ता, थनीष्ट देवतानी स्तुत्यादिक प्रतिपादन करे . ॥ मूल गाथा ॥ सिरि वीरजिणं वंदिय, कम्मविवागं समास वुद्धं ॥ कीर जिएण देनदि, जेणं तो नणए कम्मं ॥१॥ अर्थ-(सिरि के०) अष्ट महाप्रातिहार्यरूप वाह्यलक्ष्मी तथा केवलज्ञानादिक अंतरंग सक्ष्मी,तेणे करी सहित अथवा चोत्रीश अतिशयरूप लक्ष्मीये करीने वाह्य शोलायमान ते अने श्रन्यंतर, केवल तीर्थकर प्रतिज्ञानरूपिणी लक्ष्मी करी शोजायमान ठे, एवा वीरजिणं के श्रीमहावीर जिन. वीर एटले कर्मशत्रुने विदारे तथा तपे करीने वि. राजे तेजपी श्रीवीर कदेतां चरम तीर्थकर, ते प्रत्ये वंदिय के वांदीने मन, वचन, कायायें नम्र थश्ने. एटले ग्रंथारंजे समुचितेष्टदेवतास्तुतिरूपमंगलाचरण कद्यु. -
,
.
तुना थना कर्मसंबंध न याय, थनंतकाल मुधी ते शुद्धात्मरूप रहे, निःकर्मने
३१७
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १
कम्म के कर्मनो विवाग के अनुजव तेनु जणावनारं जे शास्त्र ते कर्मविपाक के
हीयें, तेने समास के संदेपें करी एटले थोडे शब्दें अर्थ घणो जणाय, ते परें
वुठं के कहीश, एटले संक्षेपरुचि जे जीव, ते महाटांशास्त्र जणवाने श्रालसु, थोडा
अदरें घणु ज्ञान वांछे तेने निमित्तें कहीश. एटले थहीं अधिकारी तथा प्रयोजन,
आठ कर्म स्वरूप ते विषय, अने संबंध. ए चारे देखाड्यां.
नहीं जे कर्मनो विचार, ते अनिधेय श्रने अनिधायक, ए वचनरूप ग्रंथ तिहां
वाच्य वाचक ए संबंध जाणवो. संदेपरुचि एना अधिकारी जाणवा. संदेपें व्युत्पत्ति
ए सादात्प्रयोजन श्रने परंपरा प्रयोजन मोक्ष.ए चार वानां ग्रंथ नणावा सांजलवानी
प्रवृत्तिनां हेतु देखाड्या. एम निःप्रयोजनादिक शंका टालीने, हवे कर्म एशब्दर्नु
व्युत्पत्तिलक्षण कहे .
व्यवहारनये जेणं के जे कारण माटे जिएण के जीवें पांच मिथ्यात्व, वार थविरति,
पच्चीश कपाय, अने पंदर योग, ए सत्तावन वंधना हेनहिं के हेतुयें करी तथा
"पडिणीयत्तणनिन्हव” इत्यादिक विशेष हेतुयें करी कीर के करीयें नीपजावीयें, तो
के ते कारण माटे एनुं नाम कम्मं के कर्म जम्मए के कहेवाय. एटले अंजनकुंप.
लीनी पेरें धनंतानंत कर्मपुजलें जया जीवलोकमांडे ए जीवनी कपायादि चीकण
तायें, जेम तेल चोपडेले शरीरें रजोमल लागे, तेम अनंतानंतकर्मवर्गपाथी थसं-
ख्याता श्रात्मप्रदेश वीटाय, तेणे करी ज्ञानादिक यात्मगुण अवराय तेथी जीव,
मसिनरूप कहेवाय. जेम दूधमांहे पाणी मले तथा लोहमा अग्नि मले, तेम सर्वा-
स्मप्रदेशे कर्मदलनु मलq होय. ते कर्मवंधD नाम, सत्तावन्न बंध हेतुयें करी क
रीयें, वांधीये. जीवें, तेजणी एनुं कर्म एवं नाम कहीये. ए जावार्थ . ए कर्म, पु.
जसरूपी , ते जणि मूर्तिमान् जाण तथा प्रवाहरूपें अनादि जाणवू; कैमके जो
कर्मनो संबंध जीवने प्रथम थयो, एम मानीय तो कर्मरहित जीवने पण कर्म सं.
बंध मानवो जोय. एम मानता थका पुष्करतपश्चरणादिक करी सकल कर्म सिद्ध
करी सिझ थया; तेने पण कालांतरे वली कर्मसंबंध यातो कम निधाय ? तेवार
ते कर्म क्षयनिमित्त पुष्करक्रिया करीये ते पण व्यर्थ याय. ते माटे ए सूपण टास.
वाने अथे प्रवाहरूपं जीवनी साथै कर्मसंबंध अनादि मानीयें:
तथा सुवर्णादिक धातुने पापाणनो श्रनादिपणे मलसंबंध, तीप्रथग्निसंयोगें बने,
सुवर्ण निन्न थाय. तेम जीवने पण नादिकमलसवंध, शुक्लध्यानरूप तीत्र अनि
संयोगें टसे, थने सहजस्वरूप शुझामरूप प्रगट थाय. ते परमात्माने पठी यंधद्दे
"
कर्म न सागे॥ इति प्रथम गाथार्थः ॥१॥
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३२ए ॥ हवे ते कर्म, केटला प्रकारे ठे, ते कहे . ॥ पय विज्ञ रस पएसा, तं चनदा मोअगस्स दिता ॥ मूलपगइ उत्तर, पगई अडवन्न सयन्नेअं ॥ ३ ॥ अर्थ- पय के प्रकृतिबंध एटले स्वनावबंध हिश के स्थितिबंध ते कालमान रस के रसबंध पएसा के प्रदेशबंध, ते कर्मदलगें मान तं चउदा के ते कर्म, च- तुर्धा एटले चार ने मोअगस्सदिता के मोदक एटले लामवाने दृष्टांत नाववो मूलपगइड के ए कर्मनीमूलप्रकृति ज्ञानावर्णादि श्राव होय. उत्तरपग के एना विशेषन्नेद ते उत्तरप्रकृति, ते मतिज्ञानावर्णादिक ए सर्व आवे कर्मनी मलीने अमवन्नसयनेयं के एकसो ने अगवन नेदें होय ॥ इत्यदरार्थः ॥॥ ते कर्म, जेनो व्युत्पतिलक्षण अर्थ, प्रथम गाथामध्ये कह्यो ते, चउहा के चार नेदे जाणवो, ते चार नेद कहे . त्यां जे स्थिति, रस, प्रदेश अने बंधनो समुदाय ते प्रथम प्रकृतिबंध जाणवो. अने ते प्रकृति, वांधी यकी एटला काल सुधी रहे, एम कालनु मान, ते वीजो स्थितिबंध जाणवो. तथा जे कपायिक अध्यवसाय विशेपे गृह्या जे कर्मदल, तेनो देशघातीयो रस अने सर्व घातीयो रस, अघातियोरस तथा अशुन प्रकृतिनो रस, लीवमानी पेरे कमवो अने शुनप्रकृतिनो रस धनी पेरें मीठो. ते त्रीजो रसबंध जाणवो. तथा स्थितिरस ते निरपेक्ष जे कर्मदलनुं ग्रहवं योगनैमि- तिक, ते चोयो प्रदेशवंध जाणवो. ए चार प्रकारे कर्मबंध जाणवो. तेमज प्रथम उदय, वीजी उदीरणा, त्रीजो संक्रम, चोथो निछत्त, पांचमो निकाचना, ठहो उद्ध- तना, सातमी अपवर्तना, अने थाउमी उपशमनादिकरण पण चार प्रकारे जाणवां. ए कर्मस्वरूप पण विवदायें करी चार प्रकारे होय. अहीं वालने समजाववा निमित्तें लामवानुं दृष्टांत देखाडवू. जेम कोइएक लामवो त्रिकटुनो वनावेलो होय एटले शुंग, पीपर अने मरी, एने त्रिकटु कहीये. कटुप्रमुख चीज, वायुने टाले एवा अ. व्यथकी नीपनो जे लाकु, तेमां वायु हरवानो स्वजाव होय. तेमज शीतल अव्ये नीपन्यो लासु, तेमां पित्तहरण करवानो स्वजाव होय, एने प्रथम प्रकृतिबंध कहीये. तथा कोइएक मोदक एक दीवस सुधी, कोई पढ़ सुधी विणसे नहीं; एवं काल- मान, ते बीजो स्थितिबंध कहीये. वली तेहीज लामवानो रस, कोनो मीठो, को- इनो थत्यंत मधुर, कोश्नो कमवो, कोश्नो कपायेलो, इत्यादिक रस होय ते बीजो रसबंध कहीये. तथा कोइ लामवो शेर प्रमाण, कोड थर्डशेर प्रमाण, कोई पाशेर प्र- माणे सलमान, ते चोयो प्रदेशबंध कहीये. एम दृष्टांत देखाडी दाष्टीतिक कर्मने विपे जोडिये.
गुण, क्रियादिक विशेपयोजनासहित वस्तुखरूप जाणीय, तेमाटे एने ज्ञान कही. कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ जे कर्मदलमो ान श्रावरवानो स्वनाव, ते प्रथम हातावरणीयकर्म. दर्शन थावर- वानो स्वनाव, ते वीजु दर्शनावरणीय कर्म. शुनाशुज वेदवानो खजाव ते त्रीचं वेदनीयकर्म हिताहित विकल करवानो स्वनाय, ते चोधु मोहनीयकर्मः हमनी जेबो स्वनाव, ते पांचमुंश्रायुःकर्म. इत्यादिक वधां को विपे जाणी ले. एम मूल प्रकृति थान, ने उत्तर प्रकृति एकसो ने थहावन होय ए प्रकृतिबंध जाणवो. तथा कोश्यक प्रकृतिघांधी थकी धीश कोमाकोमी सागरोपम सुधी रहे, कोइएक त्रीश कोडाकोसी सागर सुधी रहे, ए स्थितिबंध जाणवो. तथा कोइएक कर्मनो रस कडवो तथा धातिन, कोइएकनो अघाति तथा मीठो, एक वाणीन, वे वाणी, इत्यादिक रसबंध जाणवो. तथा कोइएक कर्म मंद, मन वचन कायायोगयोगें करी थल्पप्रदेशिक होय, पातला होय अने कोइएक उत्कटयोगें करी बहुप्रदेशिक स्थूल होय, ए प्रदेशबंध ॥२॥ ॥ए चार नेद मध्ये पण प्रथम प्रकृतिबंध कह्यो, तेमाटे ते प्रकृतिना मूख नेद श्राप , तेनां नाम अनुक्रमें त्रीजी गाथायें कहे ते ॥ श्द नाण दसणावर, ण वेअ मोहान नाम गोआणी॥ विग्धं च पण नव 5 अ,वीस चल तिसय ऽ पण विहं ॥३॥ अर्थ-श्ह के० श्रहीं नाण के ज्ञान ते गुणपर्यायें करी वस्तुनो निर्णय, दसणावरण के चीजु दर्शनसामान्यावयोधन श्रावरण . वेथ के घी वेदनीयकर्म; मोहाउ के चोj मोहनीयकर्म थने पांचमुं श्रायुःकर्म नाम के नामकर्म; गोधाणी के सातसं गोत्रकर्म; विग्धंच के श्राप अंतरायकर्म. त्या प्रथम झानावरणीय कर्मना मतिज्ञा- नावरणादिक पण के पांच नेद वे. वीजा दर्शनावरणीय कर्मना चार दर्शना- धरण तथा पांच निझा मलीने नव नदीजा वेदनीय कर्मना शाता ने अशाता मली के वे नेद . चोथा मोहनीय कर्मना दर्शनमोहनीय प्रण, धने चारित्र मोहनीय पञ्चीश मलीने अहवीस के अमावश जेद थाय. एम चारे .. मना चुम्मालीश नेद यया. पांचमा श्रायुःकर्मना देवायुःप्रमुखचड के चारनेद थाप. ऐवं अडतातीश का नामकर्मना गत्यादिक पंचोत्तर तथा पिंप्रकृति हावीश मलीने तिसय के एकशो ने अपनेद थायसातमा गोत्रकर्मनाच नीच जे करी पु के ये नेद याय. पाठमा अंतरायकर्मना पण विहं के पांच भेद एम सर्प म. लीने थाउ मूसप्रकृतिना जेदना एकशो ने थमान उत्तरप्रकृतिनेद थाय ॥ ३ त्यदारार्थः॥३॥ जापवं ते झान थथवा जाणीये. सामान्य विशेषात्मक वस्तुमांहे नाम, जाति, कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३३२ जेम पुरुप, नामें चैत्र, जाति ब्राह्मण, गुणें कालो, परिमाणे दीर्घ, संख्यायें एक, एम जण जण विशे वस्तु निर्धारीये, ते ज्ञान कही. तथा देख अथवा देखीयें जेणे करी, ते दर्शन. सामान्य विशेषात्मक वस्तुने विपे सामान्यांशें नाम, जाति, गुण, क्रियादिक विशेपयोजनारहित कोइएक वस्तु धर्मी वे एवो अव्यक्तबोध, ते वीजो दर्शन निराकारजपयोग जाणवो. ए वन्ने आगल श्रावरण शब्द जोमीयें, एटले ज्ञानने आवरे, ते प्रथम ज्ञानावरणीय कर्म; अने जे दर्शनने श्रावरे, ते वीजु दर्श- नावरणीय कर्म. जेणे करी नवं, जुई,सुख, दुःख वेदिये. तेमाटे तेनुं नाम वेदनीय कर्म त्रीजें कहीये. जे मोहें मुंजावे, जे ए कार्य कीधे मुजने हित किंवा अहित थशे ? इत्यादिक सम्यक् विचारणारहित श्रात्माने पण जेणे करी करे, एटले हितना हेतु जे पच्चरकाणादिक ते मुःखदायक जाणीने तेनो त्याग कस्खो जाय अने अहितना हेतु जे विपयादिक ते हितबुझिये ग्रह्या जाय, ते मोहनीय कर्म चोथु जाणवू. तथा जे था जवथी वीजा नवने विपे उदय श्रावे, तेने आयुःकर्म कहीयें. यद्यपि वीजा पण कर्म नवांतरें उदय यावे वे अने ते नवमां पण उदय आवे ते अने ए आयुःक- म तो ते नवमां उदय न श्रावे, परंतु अवश्यपणे वीजे नवेज उदय आवे, ए निय- म जणाव्यो. ए पांचमुं आयुःकर्म. तथा गतिजात्यादिक उदयिक पर्यायें करी जीव- ने नमावे, शुरुवरूपने पण नारकी तिर्यच एकेंजिय इत्यादिक हीन नामें करी स- हित जणावे ते लणी ए नामकर्म हुं जाणवू. तथा उच्च एटले गुणाश्रयपणे अने तेथकी विपरीत ते नीच जाणवू. एवे शब्हें करी बोलावीयें, तेनुं नाम गोत्रकर्म सा- तमुं जाणवू. तथा जेणे करी विशेप दान, लाल, नोग, उपनोग, विर्यादिक जे श्रा- मानी लब्धि ठे तेने हणीये, ते नणी ए विघ्नकर्म आठमुं कहीये. ॥ हवे ए थावे कर्मनी संगति कहीयें वैयें. ॥ १ अहीं ज्ञान, दर्शन, ते जीवन स्त्ररूप वे. जे लणी उपयोगलक्षण थात्मा कह्यो तेने श्राश्रयें कर्मविचार तेमां पण सकल शास्त्रविचार ज्ञानयी प्रवत्त, सब्धि पण स- घली ज्ञानोपयोगें उपजे, मोदगमन पण केवलझानोपयोगयुक्तने होय, तेमादे झा- ननी प्रधानता कही, ते कारणे तेनुं आवरण पण पहेलु कद्यु. २ ते पठी ज्ञानोपयोगयकी दर्शनोपयोगे रहे, ते माटे तेनुं यावरण वीजु कयु. ३ ए बेहु थावरणनो तीनविपाक वेदतां थजाणपणादिके करी अशाता थाय अने एनाज तीजक्षयोपशमें सूक्ष्म अर्थ जाणता, देखतां, शाता वेदे, ते जणी ए पठी वेदनीयकर्म त्रीशुं कडं.
२ तथा एवा थाकारे जे वस्तु होय घट ते नामें, जल आणे. ए पूर्वापर पर्ण- ३३२ कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ४ तथा ए ए यावरणदयोपशमें इंडियना अनुकूल तथा प्रतिकूल विषय पामी रागो जीव मुंकाय, ते नणी मोहनीय कर्म चोधुं . ५ तथा मोहें मुंझ्या जीव, श्रारंजादिके करी नरकादिकनु श्रायुप्य वांधे, हे नणी पांचमुं श्रायुःकम कर्दा. ६ तथा ते थायुप्य अवश्य गतिजात्यादिक नामें करीने निधत्त ते स्थापीजें नि धत्त करीये, ते नणी पछी नामकर्म नई कयुं. ७ तथा ते पठी नरकादिक गतिने उदयें नीचपणुं अने देवादिक गतिने उदय उंचपणुं जीव वेदे, ते नणी ते पठी सातमुं गोत्रकर्म कथु. तथा जचगोत्रने उदय राजा तथा शेव प्रमुखने दान, लान, जोगादिक लाभ होय अने नीचगोत्रने उदय पामरादिकने दानादिकलब्धि हाय. ते जणो गो- कर्म, पठी ते श्रावमुं अंतरायकर्म कह्यु, एम था कर्मने अनुक्रमे कहेवाना हेतु कह्या. ॥३॥ ॥ हवे ए श्राप कर्मनी अनुक्रमें उत्तर प्रकृति कहीये ठेयें ॥ मसुअ उदीमण के, वलाणि नाणाणि तव मश्नाणं ॥ वंजणवग्गह चनहा, मण नयण विणिंदिय चनका ॥४॥ थर्थ- मइ के० पहेलु मतिज्ञान, सुश्च के वीजु श्रुतझान, उही के श्रीजु भव- विज्ञान, मण के० चोयुं मनःपर्यवज्ञान, केवलाणि के पाचमुं केवलज्ञान. ए पांच ना णाणि के ज्ञान तठ के त्या प्रथम मनाणं के मतिज्ञानना, अहावीश जेद दे.ते कहे ते. बंजणवग्गह के वंजनावग्रह चउहा के चार ने मणनयणविणिदियवसका के मन बने नयन एटले लोचन, ए वे विना शेष जयना चतुष्कं करी चार जे जाएवा. श्यक्षरार्थः ॥ ४॥ स्यां प्रथम ज्ञानावरणीय कर्मना उत्तर नेद पांच दे, ते कहे . ते पावरखा योग्य ज्ञानगुणनेदें करी तेना यावरणना नेद सुखें समजाय, तमाटे प्रथम ज्ञान पांच कहेते. थहीं इंसमासांतने प्रांत नएयो ज्ञानशब्द, ते प्रत्येके जोडीये तेथी एक तिहान,वीजु श्रुतज्ञान, त्रीजुश्रवधिज्ञान,चोथु मनापर्यवज्ञान अने पांचम केवलज्ञान १ त्यां जे पांच इंजय ने नोजियजेमन, ना व्यापार करी जे वस्तुनु विशेष जाणवू ते मतियान, , कर्मविपाकनामा कर्मग्रंत्र. १ ३३३ श्रात्मा ते प्रफी प पर जे पांच इजिय, ते निमिने होय, ते लगी परमार्थ परोद फहीये, अने लोकव्यवहारे प्रत्यक्षा कहीये, ३ तथा अव्य, क्षेत्र, काल, अने नाव, ए चार मर्यादाय जे नियनिरपेक्षरूपी अच्यविषयक प्रत्यक्षा, ते श्रवधिज्ञान. त्यांच्यत्री जघन्य तो अनंत प्रदेशीयानो एक खंध एवा अनंता खंध जाणे, अने उत्कृष्ट तो परमाणुमात्र जाणे, ते अध्यावधि. तेमज क्षेत्री जघन्य तो चादर निगोदना जीवनुं शरीर जे थनंता नीत, फूल, जीवनी एक काया ठे एवा सूक्ष्म पनक शरीर प्रमाण लगें जाणे, अने उत्कृष्टत्री तो सर्वलोक प्रमाणे असंख्याता खंग अलोक मध्ये स्थापियें, तेदवू जाणे. ए देवावधि बने कालथी जघन्य तो थावलिकानो असंख्यातमो नाग पूर्वापर जाणे, अने उत्कृष्टश्री तो असंख्यात कालचक्रमध्ये थयो भने थशे, ते जाणे, ए कालावधि. तथा नावश्री जघन्य सर्व पर्यायनो अनंतमो नाग जाणे, उत्कृष्टथी तो एक व्यना असंख्याता पर्याय एम अनंत अव्यना असंख्याता संख्याता पर्याय जाणतां सर्व व्यना यह अनंत पर्याय जाणे,ए लावावधि. एम चारमर्यादायें परिमितमानोपेत थवधिज्ञानजाणवू. ४ मनुष्यलोकने विपे सन्नीया पंचंजियना मनोगत जावनुं जाणवू, ते मनःपर्यव- ज्ञान. ए वेहु विकल प्रत्यक्ष एटले देशप्रत्यक्ष ठे, ५ तथा केवल संपूर्ण सर्व अव्यपर्यायने विपे अनंत ज्ञान ते केवलज्ञान. ए स- कल प्रत्यक्ष केवलज्ञान जाणवू. एम ए पांच ज्ञान कह्यां, ते मध्ये प्रथम कडं जे म- तिज्ञान, तेना उत्तरनेद अहावीश ठे, ते विवरण करीने कहे ते. त्यां घटादिक श्रर्थ, व्यंजीयें प्रकाशीयें जेणे करी. जेम दीवे करी पदार्थ प्रका- शीये ते. व्यंजन कहेता स्पर्शनादिक अव्ये जिय तथा जिहां स्पर्शादिक व्यक्त थाय ते घटपटादिक पण व्यंजन कही.तेणे व्यंजन कहेतांजव्येजिय ते अव्येडिये करी व्यंजन एटले घटादिक व्यक्तिनुं यवग्रह एटले समस्तपणे ग्रहवं, मलवं, ते व्यंजनावग्रह कहीये. ते स्पर्श, रस, प्राण श्रने श्रोत्र, ए चार इंजियथी होय; परंतु मन अने लो. चन ए वेहु अणमल्यां वस्तुने यथायोग्यतायें प्रकाशे, तेथी एनो व्यंजनावग्रह न पामीये, जे जणी जो एने वस्तु पामीने प्रकाशे एम मानीय तो अग्नि, तीक्ष्ण श- नादिक, केम प्रकाशे ? जे नणी तेनी साथे मलतां दाह, ठेद, इंडियनो थाय. तथा काचकूपा मांदेलु तेलादिक ग्रहतां केम तेलथी संबंध थाय ? जो लोचन जर त्यां म- ले, एम मानी तो कूपें विजय जोश्य ? अने जो विष ययुं तो पाणी, तेल, के- म रहे ? इत्यादिक घणां पण लागे, ते जणी मन तथा नयनना व्यंजननो व्यंज- नावग्रह, परमपुर न मान्यो. ए वे थप्राप्यकारी कह्या अने शेप चार इंजिय प्राप्य- , +.. ---- ३२४ कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ कारी ठे, तेना चार व्यंजनावग्रहें करी चार जेद जाणवा, एनी जघन्यस्थिति थार. सिना असंख्यात नाग प्रमाण ते अने उत्कृष्ट श्वासोश्वास पृथक् जेटलो मिश्रगुण- गणानो काल, तेटलो काल एनो पण जाणवो. ॥४॥ ॥ ए रीते चार प्रकारनो व्यंजनावग्रह कह्यो. हवे श्रर्थावग्रहादिक कहे ते. ॥ अनुग्गह ईदावा ॥ य धारणा करण माणसेहिं व्हा ॥ श्अ अध्वीस नेअं॥ चनदसहा वीसहा चसु॥५॥ थर्थ-अतुग्गह, के एक अर्थावग्रह ईहा के वीजी हा एटले अर्थ विचारणा, शवाय के बीजो अपाय, धारणा के चोथी धारणा, करण के चतु, कान, जीज, नासिका अने त्वचा. ए पांच इंजियो थने माणसेहिं के मनयी उपजे व्हा केय ए उनेदें करी व प्रकारने अर्थावग्रहादिक चारें गुणतां चोवीश नेद थाय. तेनी सार्थे पूर्वोक्त व्यंजनावग्रहना चार नेद मेखवता इथ के एम अहवीस नेणं के झावीश जैद जिन्न, मतिज्ञान होय. अने चउदसहा के चउद नेदनिन्न श्रुत, वीसहाचसुधे के० अथवा वीश जेदें श्रुतझान होय ॥ इत्यदरार्थः ॥ ५॥ १ श्रर्थ कहेता स्पर्शनादिकना व्यंजनावग्रह थया पठी तथा लोचनादिके प्रथम जे कोई एक धर्मी ते एवं नाम, वर्ण, गंध, परिमाणादिक योजनाहीन अव्यक्तझान, तेनैश्चयिकथावग्रह एक समयकाल प्रमाण वे. तथा जेम कोइएक शब्दना अर्थात ग्रह पठी ईहापूर्वक ए शब्द सांजल्यो, एवो अपाय थयो, ते पठी ए केनो शब्द ? एवी ईहा उपजावी, ते जणी ते अपाय- नाम, व्यावहारिक अर्थावग्रह कहीये. ए. म वली वली जे अपाय विशेष हा उपजावे, ते व्यावहारिक अर्थावग्रह अंतर मुह प्रमाण होय. २ ते श्रवग्रहित अर्थनी वर्ण, गंध, रस, स्पर्शादिक धर्मविपयिणी विचारणा ते ईदा जे, ए अव्यनुं नाम घट, किंवा पट, वर्षे रातो, किंवा नीलो, गंधे सुगंध, किंवा उगंध, परिमाणे लघु, किंवा महोटो, क्रियायें चालतो, किंवा वेगे. एम जाति, गु. प, क्रियानु विचार, ते ईहा, ते अंतर मुहूर्तप्रमाण जाणवी. ३ ते पठी इहित अर्थ- एक अंतरधर्मसहितपणे निर्धार जे, ए अर्थतुं नाम घट, वणे रातो, परिमाणे मोरीयाथी महोटो, वेगे. ए रीत जो ते धर्मे निझारे, तो ते सम्यक् झान थने अवते धर्म निर्धारे, तो मिथ्याझान. ते अपाय अंतरमुहूः प्रमाण जाणवो. । ४ तेवार पठी ते निर्णीत अर्थ, वासनासंस्कारपूर्वक चित्तमांहे धरे तेणे करी का सांतर ते सरखी वस्तु देखी थथवा विचारतो साजरे ते धारणा जाणवी. एनो काम कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३श्य असंख्यातो पण होय. जे माटे सागरोपमादिकने आंतरें पूर्वबुं कर्त्तव्य सांजरे . जातिस्मरण ज्ञानने पण आचारांगवृत्तिमध्ये धारणानो नेद कह्यो . ते करण के स्पर्श पियादिक पांच वायें जिय अने मानस के ठहुं नोषिय जे मन, ए ठथकी उपना ठ अर्थावग्रह, ते पठी एज ठ इंडियनी अपेक्षायें ईहा, ते पठी ते उना अपाय, ते पठी उनी धारणा. ए चोवीश नेद थया. अने नयन तथा म- न बिना शेप चार इंजियोना चार व्यंजनावग्रह जे पूर्वली गाथामां कह्या, ते मेलव- तां श्रुतनिःसृतमतिज्ञानना असावीश नेद कह्या. तथा कार्यसमये ते कार्यने पार पमामवानी अक्कल, रोहानी पेरें उपजे, ते पहेली श्रोत्पातिकी मति जाणवी. तथा जे गुरुनो विनय करता मतिनी वृद्धि थाय, ते वी- जी वैन यिकी मति जाणवी. जे कार्य करता करतां अन्यास विशेपें विशेपमति उत्प- न्न थाय, ते त्रीजी कार्मिकी मति जाणवी. तथा जे वयना परिपक्वत्वथी वृछने पक्क- ल उपजे, ते चोथी पारिणा मिकी मति जाणवी. ए चार अश्रुतनिःसृत मतिना नेद वे, ते पूर्वोक्त असावीश साथै मेलवतां वत्रीश नेद पण मतिज्ञानना थाय. अथवा अवग्रहादिक अहावीश मतिझानना नेद, पूर्वे कह्या, ते एकेकना बहु, श्रवदु, बहुविध, अवहुविधादिक वार वार नेद ठे, ते कहे ते. त्यां अनेक जीवो, घणा वाजिबना शब्द सांजले ते ते मध्ये क्षयोपशमनी विचि- बतायें करी कोइएक जीव, घणा शब्द आहे, ते पहेढुं बहु. अने कोशएक जीव, यो- मा शब्द आहे, ते वीजु अबदु. कोइएक जीव, एक शब्दना तार, मंड, तार कहेतां गाढो अने मंज कहेतां मंद हलको. इत्यादिक घणा विशेप जाणे, ते त्रीजुं बहुविध. कोइएक थोडा विशेष जाणे, ते चोथु अवहुविध. कोइएक तुरत ग्रहे, ते पांच, क्षिप्र. कोइएक हलके शांसते आहे, ते व्हुं अतिप्र. कोइएक धूमादिक लिंगें करी अग्न्यादिक जाणे, ते सातमुं सलिंग. कोइएक लिंगविना जाणे, ते थाग्भु थलिंग. कोइएक संदेहसहित जाणे, ते नवमुं संदिग्ध. कोइएक संदेहरहित जाणे, ते दशमुं थसंदिग्ध. कोइएक एक वेला कडं, ते चीजी वेला यण कहेतां जाणे, ते थगीथा. रमुं ध्रुव. कोइएक वारंवार जणाव्याथी जाणे ते वारमुं अध्रुव. ते थर्थावग्रहादिक, अहावीश नेदने वार गुणा करतांत्रणसें ने उनीश नेद याय. तेमां थोत्पातिकी प्र- मुख चार प्रकारनी बुद्धि नेलतां त्रणसेने चालीश नेद मतिज्ञानना चाय. एम अने- क प्रकारे मतिज्ञानना नेद कहीयें. हवे श्रुतझानना नेद कहे ते. त्यां प्रथम मतिज्ञानयकी श्रुतझान जिन्न केवी सते जापीयें ? ते कहीयें ये. मति ते श्रुतनुं कारण ते श्रने नावश्रुत ते मतितुं .......
, D ४ ग्रह. १ श्राव ६ ग्रह.२ ग्रह.२ ग्रह. २ ग्रह. १ ६ अपाय.४ थपाय.४ अपाय.४ अपाय.३ अपाय.३ धारणा.ए ६ ३२६ कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ कार्य है. तथा मति ते निरक्षर अने श्रुत ते साक्षरविचारणा वर्णरूप से; तथा महि झान तो ए वे कोश्ने पोतानु खरूप कही न शके श्रने श्रुतज्ञान अक्षर रूप तेणे करी परने दीधु जाय , तेथी वोलतुं. ए रीते श्रुतज्ञान, मतिज्ञानयकी शिन वे. तेथी मति पठी श्रुत होय. ते जणी खामी, विषय, प्रमाण, परोदता श्रने सा धर्म्य लपी मति, पठी श्रुत कडुं , ते श्रुत चोद नेदें थथवा वीश गेंदें होय. ॥३॥ ॥ श्रुतनिःसृतमतिज्ञानना थाहावीश नेदर्नु यंत्र. ॥ स्पर्शनजिय. घाणेजिय. रसनेंजिय. श्रवणेंजिय. चिकुरिजिय. मन नोनिय २० व्यंजनाव व्यंजनाव / व्यंजनाव व्यंजनाव ग्रह. १ ग्रह. अर्थाच अर्थाव अर्याव अर्थाव अर्थाव ग्रह. २ ग्रह. १ ईहा. ईहा. ३ ईहा. ३ इहा.३ ईहा. २ ईहा.२ अपाय.४ धारणा. ५/ धारणा. ५/धारणा. ५ धारणा.४/धारणा. ४ ॥ हवे प्रथम चौद नेद, श्रुतज्ञानना देखाडे ठे.॥ अस्कर सन्नी सम्म, साईझं खलु सपञ्जवसिअं च ॥ गमिअं अंगपविठं, सत्तविए ए सपडिवरका ॥६॥ थर्थ-(श्रकर के० ) अक्षरश्रुत, ( सन्नी के0) संझिश्रुत (सम्मं के०) सम्य कश्रुत ( साईचं के० ) सादिश्रुत (खनु के०) निश्चें (सपळवसिथंच के) सपर्य वसितश्रुत श्रयवा सांतश्रुत (गमिषं के०) गमिकश्रुत ते पार, उंद, पालावा, स. रखा होय. (अंगपविकं के) अंगप्रविष्टश्रुत, ते थाचारांगादिक (ए के) : (सत्तविए के) साते श्रुतना नेद ते (सपडिवरका के० ) सप्रतिपक्ष करीयें एट ए सातेने पोताना प्रतिपक्ष सहित करीएं. जेम थक्षरश्रुत, त्यां घी अनदर श्रुत संझिश्रुत त्यां वीजें श्रसंझिश्रुत. एवी सतें प्रतिपक्षी सात नेद मेमयतां चोद ने श्रुतज्ञानना थाय ॥ इत्यक्षरार्थः ॥६॥ ॥ हवे चोद दनुं विवरण सखीये तीये. ॥ त्यां अक्षर प्रण नेदें . एक संज्ञादर, वीजा व्यंजनाक्षर, त्रीजा सध्यावर त्या जे पत्रादिके सख्या ते संज्ञाक्षर, मुखें करी उचार करीय जेथकार ककारादिक, ते व्यंजनाक्षर ए वन्नेयको नावश्रुत होय, तेमाटे ते श्रुतना कारणपणाने सीधे पने अव्यश्रुत कहीये. तया शब्द सांजले थके तया रूपादिक ग्रहे थके "अमुको ए कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३३० अर्थ" एवं जे अनिधेयपणे अर्थझाननो हेतु, इंडियावरणक्षयोपशमलब्धि जघन्य झान, ते श्रुत एटले अननिधेय पदार्थने अनंतमे जागे अनिधेय पदार्थ वे तेनुं जा. प, ते लब्ध्यदार ए नावादर. एनुं नाम अक्षरश्रुत जाणवू. २ अने एनुं प्रतिपक्षी वीजें अनदर श्रुत ते कहीं जे श्वासे, उनकारें, अने वीके, खांसीयें करी पुरुपादिकनुं ज्ञान, ते अनदारशब्दश्रुत. ए बीजो नेद जाणवो. त्रीजु संझाश्रुत. ते संज्ञा त्रण ठे. एक हेतूपदे शिकी, वीजी देर्घकालिकी, त्रीजी दृष्टिवादोपदेशिकी, ए त्रण मांदे श्रही देर्घकालिकी संज्ञायें करी जे सन्नीया पंचेंजिय मनोज्ञानवंत जीव तेनुं श्रुत, ते संझिश्रुत, ए बीजो नेद जाणवो. ४ चोथु तेनुं प्रतिपक्ष जे देर्घकालिकी संज्ञा रहित जे जीवने मन विना इंजिय- थी थयुं, ते असंज्ञिश्रुत, ए चोथो नेद जाणवो. ५ पांचमुं सम्यकदृष्टिजीवनुं श्रुत. ते असम्यक् श्रुत. ग्रहण करे, तो पण सम्यक् श्रुत थाय. कारण के ते खोटाने खोटुं जाणे तेथी ए पांचमुं सम्यक् श्रुत. ६ वहुं मिथ्यादृष्टि जीवने जे परिणमे ते मिथ्याश्रुत. जे जणी मिथ्यात्वदृष्टि जीव, खोटाने खरुं श्रने खराने खोटुं जाणे, तेथी ते मिथ्यात्वश्रुत व्इं जाणवू. उ सातमु आदिसहित ते सादिश्रुत. ते आदि अव्य,दोत्र, काल अने लावनी अपे- दायें चार प्रकारे ठे. तेमज सपर्यवसान कदेतां अंत तेणे सहित ते सपर्यवसित श्रुत- ते पण तेमज चार नेदें . त्यांजव्यथी एक जीवनी अपेदायें श्रुतज्ञान, ते सादि अने सपर्यवसित . केम के नव्यजीव सम्यक्त्व पामे, तेवारें श्रुत पामे. ते सादिश्रुत. अने वली सम्यक्त्व वमे तिहां, अथवा केवलज्ञान पामे तेवारें नावश्रुत टली जाय, एटले श्रुतनो अंत थाय, तेथी सपर्यवसित, एटले सादि अने सपर्यवसति, ए वेनेद अव्यथी कह्या. अने सर्वजीवनी अपेक्षायें श्रुत,अनादि तथा अपर्यवसित . जेजणी एम कडं न जाय जे था संसारमा सर्वथी पहेलु श्रमुकने श्रुतझान प्राप्त थयुं अथवा अमुकथी श्रुतज्ञाननो अंत यशे, एम अनादि अनंत कालनणी प्रवाहरू श्रुत पण अनादि अनंत वे. एटले अनादि अने अपर्यवसित ए वे नेद, अव्यथी कह्या. ए रीतें चारे प्रकार श्रुतना व्यथी कदेवाणा. हवे क्षेत्रयी कहे ठे. त्यां जरत ऐरवतें जेवारें प्र. थम तीर्थ प्रवर्ते तेवारें छादशांगरूप श्रुत होय, ते दीवसथी सादि कहेवाय. तेवार पठी जे वारे तीर्थ विठेद थाय, तेवारें श्रुतविछेद होय, तेमाटे सांत कहेवाय. तथा महाविदेहमांहे तीर्थविछेद न थाय तेथी श्रुतनो पण विछेद न याय तेथी अनादि अनंत. तथा कालनी अपेक्षायें उत्सर्पिणी अवसप्पिणीकालें त्रीजा श्राराने प्रांते, चोथे अने पांचमे होय. अने हा आरामा विछेद थाय, तेथी सादि, सांत कहीये. .
. के संघातश्रुत, पमिवत्ति के प्रतिपत्तिश्रुतः तदय के तेमज वली अणुगो के थ. कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ तथा उत्सप्पिणी श्रवसपिणी काले महाविदेहें अनादि थने अनंत जाणवं. श्रने जावधी जव्यनी अपेक्षायें सम्यक्त्व पामे तेवार सादि अने केवलज्ञान पामे तेवारें सांत. तथा अनव्यनी अपेदाये कुश्रुत अनादि अनंत ठे. ए रीतं सादिश्रुत, थना. दिश्रुत तथा सपर्यवसितभुत धने अपर्यवसितश्रुत. ए चार नेद पूर्वोक्त 8 जे साथै मेलवतां वझा मली दश नेद श्रुतझाननो थया. ११ तथा भगीश्रारमुं गमिक एटले सरखा पाठ, थालावा, तेणे करी बांध्यु जे श्रुत दृष्टिवाद प्रमुख, ते गमिक श्रुत. १५ वार{ एर्नु प्रतिपक्षी अगमिक श्रुत. ते जिहां पाठ सरखा न होय काधिक श्रुतनी पेरें, ते वारमुं श्रगमिक श्रुत जाणवू. १३ तेरमुं अंगप्रविष्टश्रुत. ते पाचारांगादिक द्वादशांगीतुं ज्ञान, ते तेरमो नेद.. . . १५ चोदमुं ते अंगथी बाहेर उपांग, दशवकालिक, उत्तराध्ययनादिक तथा प्र# रणादिकनुं ज्ञान, ते अंगवाह्यश्रुत. ए चौदमो नेद जाणवो. ए रीते अक्षरश्रुत, संझी श्रुत, सम्यक् श्रुत, सादि श्रुत, सपर्यवसितश्रुत, गमिक श्रुत, अंगप्रविष्ट श्रुत, ए सात श्रुतना प्रातिपाक्षिक विरोधी सात नेद. जे अनदार श्रुत, असंझि श्रुत, मिथ्या श्रुत, अनादि श्रुत, अपर्यवसित श्रुत, अगमिक श्रुत, अंगवाह्य श्रुत. ए सात नेद मेलवतां चौद नेद श्रुतना कह्या. तथा अव्य, क्षेत्र, काल, श्रने नाय. ए चार प्रकारे श्रुतना भेद कहे दे. त्या व्यथी पूर्ण श्रुतानी, थादेशे जिनवचनयी सर्वव्य जाणे. क्षेत्रथी सर्वक्षेत्र थाई शे जाणे. कालथी श्रादेशे सर्वकाल जाणे, नावथी श्रुतज्ञानी आदेशे सर्वअत्यना अन्निधय पर्याय जाणे. एम चार प्रकारें श्रुतज्ञान , अने प्रावरणक्षयोपशम विधि- व्रतायें थनेक नेद थाय. जे जणी चोद पूर्वधरमा एक एकथा अनंतगुण वृद्धि हानीयें करी, चढता पडता वगण वलिया होय. ॥६॥ ॥ हवे वीश नेद, श्रुतना कहे ते.॥ पऊय अस्कर पय सं, घाय पडिवत्ति तहय अणुउँगो ॥ पाहुडपाहुड पाहुम, वनु पुवाय ससमासा ॥ ७ ॥ अर्थ-पऊय के पर्याय श्रुत, थरकर के अक्षर श्रुत, पय के० पद श्रुत, संघाप श्रुत, पुवाय के पूर्वश्रुत, ए दशने वली पागल समासा के समास सहित करी ये एटो पर्यायसमासश्रुत, अक्षरसमासश्रुत, पदसमासश्रुत,संघातसमासश्रुत, . , प्रतिप- कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३२ए त्तिसमासश्रुत, अनुयोगसमासश्रुत, पाभृतप्राभूतसमासश्रुत, प्राभृतसमासश्रुत, व- स्तुसमासश्रुत, ए रीतें ए दश साथै पूर्वोक्त दश मेलवतां श्रुतज्ञानना वीश नेद था- य ॥ इत्यदरार्थः ॥ ७ ॥ त्यां सूक्ष्म निगोदि लब्धिथपर्याप्तो जीव, तेहने लव प्रथम समये जेटलो अघ- न्य कुश्रुत तेथी बीजे समय जेटलो छाननो एक अविनाग परिवेद अंश वधे, ते प्रथम प्रर्यायश्रुत जाणवू, तेवा चे चार पर्याय. ते चीजें पर्यायसमासश्रुत जाणवू. अकारादि लब्ध्यवर अनेक व्यंजन पर्याय सहित जाणवो, ते त्रीजु अदर श्रुत. एवा चे चार लब्ध्यक्षरतुं ज्ञान, ते अदरसमासश्रुत चोथु जाणवू. तिहां अकारादिक ककारादिक जे ते ते निन्न निन्न अदर संयोगे निन्न निन्न अर्थना वाचक थाय, ते व्यंजनपर्याय. जिहां अर्थ पूर्ण थाय तेटला अदरसमूह नाम पद कहीये. तेनुं ज्ञान पदश्रुत पांचमुं जाणवू. एवा घणा पदनुं ज्ञान, ते पदस- मासश्रुत हुं जाणवू. तथा गत्यादिक अन्यतर मार्गणा बारमध्ये एक मनुष्यादिक गतिना जीवनेदतुं ज्ञान, ते संघातश्रुत सातमु जाणवू. अने मनुष्य, तिर्यंच, देवतादिक, एम वे त्रण गत्यादिकना जीवनेदन झान, ते संघातसमासश्रुत आठमुं जाणवू. गत्यादिक मार्गणा बारमध्ये एक गत्यादिक हारमांदे सर्व संसारी जीवना नेद श्रवतारवानुं ज्ञान, ते प्रतिपत्तिश्रुत नवमुं जाणवू. एवो वे चार मार्गणा द्वारे जीव- नेद विवरे, ते प्रतिपत्तिसमासश्रुत दशमुं जाणवू. तेमज गत्यादिक मार्गणा कार श्रवलंबीने जीवादिक पदार्थनुं सत्पदप्ररूपणादिक श्रर्थ कहेवाता घार ते मध्ये एक अनुयोग द्वारे निरूपण करवू. जेम देव पद, एक नेद जणी उता अर्थनो वाचक वे जे अति वस्तुनो वाचक ते पद न होय. जेम खर. श्रृंग, देव. ए वे पद नत्री, ते नणी ए श्रति वस्तु न होय. एम उता पदनी प्ररूपणा करवी तथा देवना असंख्याता श्रने मनुष्य संख्याता सुव्य प्रमाण ठे एम श्रणु के सूत्रनो अर्थ साथें जोडवो, ते श्रगीआरमुं अनुयोगश्रुत जाणवू. एम घणी नातियें अनुयोग कहेवो, ते चारमुं अनुयोगसमासश्रुत जाणवू. प्राभृतपाभूत एवे नामे, दृष्टिबादमध्ये अधिकार विशेप ठे. जेम अंगमांदे अध्य- यनना उद्देशा होय ठे. तेम पूर्वमांहे कपायपाहुड, कर्मपाहुड, ते मध्ये अधिकार विशेपें पूर्ण पूर्ण थये पाहुम पादुड पूर्ण थाय, तेवा एकनुं ज्ञान, तें तेरमुं प्राभृतप्राभू- तश्रुत जाणवू. श्रने एवां वे चार प्राभृत प्राभृतनुं ज्ञान, ते चौदमुं प्राभृतप्रा. भृतसमासश्रुत. जाणवू. ४२ . पातुं जाय, ते प्रतिपाति अवधिझान कहीये. ए प्रणथकी श्यर विहा के स्तरविधा मेसवतां ठहाउँही के नेदें अवधिशान होय. हवे गाथाना उत्तराईवमे मनःप. येव तथा केवल ज्ञान कहे , रिउमर के शजु सामान्यपणे जाणे, ते शजुमति. थने - १ त्यां जे जीवने, जे स्थानकें अवधिझान उपर्नु त्यांची जेटट्यं क्षेत्र, पारे दिशार्ड- २थने जे दाटना दीपकनी पेरें अथवा श्रृंखलावद्ध दीवाना प्रकाशनी पेरें ज्यां ३३.० कर्मविपाकनामा. कर्मग्रंथ. २६ • तथा घणे पाहुडे पाहुडे,एक पाहुन होय. जेम धणे उद्देशे एक अध्ययन होय हैं, एवं एक पाहुडर्नु ज्ञान, ते पंदरमुं.प्राभृतभुत जाणवू. तेवा वे चार प्रामृत ज्ञान, ते शोलमुं प्राभृतसमासश्रुत जाणवू. तेम घणे पाहुडे एक वस्तु, एवे नामें अधिकार थाय ते. जेम अध्ययनना समु- दायें सुयकंध थाय ठे, एवो एक पूर्वाधिकार ते सत्तरमुं वस्तुश्रुत जाण. थने एवी वे चार वस्तुनुं ज्ञान, ते अढारमुं वस्तुसमासश्रुत जाणवू. तथा घणी वस्तुयें एक पूर्व होय, एवा एक उत्पादादिक पूर्वनुं जे ज्ञान, ते लंग- पीशर्मु पूर्वश्रुत जाणवू. - तेमज एक उत्पादपूर्व, घीजुं श्रग्रायणीय, त्रीजु वीर्यप्रवाद, चोथु थस्तिप्रचार पांचमुं ज्ञानप्रवाद, हुं सत्यप्रवाद, सातमु यात्मप्रवाद, आग, कर्मप्रवाद, नपर्नु प्रत्याख्यानप्रवाद, दशभु विद्याप्रवाद, अगीयारमुं कल्याण, वारमुं प्राणवाद, तेर क्रियाविशाल, चौदमुं लोकविंसार. ए चोद पूनुं ज्ञान, ते बीशमुं पूर्वसमासश्रुत जाणवू. एम श्रुतना वीश नेद थाय ॥७॥ ॥ हवे अज्ञान अविरत्यादि स्वामिसाधर्म्यजणी श्रुतझान, पनी अवधिज्ञान कझुं. तेना नेद कहे . ॥ अणुगामि वठ्माणय, पडिवाईयर विदा ग्दा उदी। रिजम विनलमई मण, नाणं केवल मिगविदाणं ॥७॥ थर्थ-श्रणुगामि के लोचननी पेरें साथे चाले, ते अनुगामि अवधि ज्ञान वकृमाणय के० तथा निरंतर वधे, ते वर्धमान अवधिज्ञान. पमिवाई केश्रावीने एटसे प्रतिपक्षीपणे भेद. जेम के अननुगामि, हीयमान थने अप्रतिपाति, ए अप विजसमई के विस्तारे जाणे, ते विपुलमति. ए रीते मणनाणं के मनःपर्यव ज्ञान वे नेदे ने भने केवलमिगविहा के विज्ञान त एक विधान एटो मे जाणवू. ए घसा मसी पांचे ज्ञानना एकावन नेद कह्या ॥ इत्यक्षरार्थः ॥७॥ टसुंज देखे, ए सोचननी पेरें अनुगामिक अवधिज्ञाननो प्रथम भेद जाणवो.
minimumabai कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ.र ३३.२ अवधिज्ञान उपतुं त्यांची चारे दिशायें तेटबुंज देखें, परंतु ते क्षेत्र अतिक्रम्या पंठी श्रागल न देखे, ते अननुगामि अवधिज्ञाननो बीजोत्नेद जाणवो. ३ तथा जे जीवने जेटलु अवधिज्ञान उपनुं वे, ते थकी दिवस दिवस प्रत्ये अध्य- वसाय विशुद्धे करी अव्य, क्षेत्र, काल अने नावापेक्षा अवधिज्ञान वधतुं जाय, विपय पण बघतो जाय, विशुद्ध पाय. ते त्रीशुं बईमान अवधिज्ञान जाणवू. ४ अने जे संदेश करी मलिन बाय, निरंतर हलवे इलवे घटतुं जाय, ते हीय. मान चोथु अवधिज्ञान जाणवू. ५ तथा जे अवधिज्ञान थाव्युं, नवदायें देवता तथा नारकीने जाय. अने गुण- क्षयें जेम चेलाने कानो उझरतां जावविशुद्धियें थवधिज्ञान उपर्नु तेटलामां सनी साथै इंशाणी रीशावी इती, ते इंझे इंशाणी मनावतां देखी ते चेलाने हास्य थाव्यु; ते संक्लेशे करी अवधिज्ञान गयु. ए पांचमुं प्रतिपाति अवधिज्ञान जाण. ए दीपक दबायानी पेठे एक कालने विपेज निर्मूल थाय. ६तथा जे परमावधिज्ञान, केवलज्ञानघी पहेछ अंतरमूह अति विशुद्ध श्रावे, ते पठी यंतर मुदुर्चने थांतरे केवलज्ञान उपजे, तेमांहे ते अवधि समाश जाय. जेम तारादिकनां तेज, सूर्यना प्रकाशमांहे समाइ जाय अने प्रकाश एकवा सूर्यनो कहे- वाय, तेम अहीं पण गद्मस्थिक ज्ञान नावां कडेवाय. एकलो केवलालोक कवाय. पण जेय विपय जाणवानो विरह न होय तेत्री ते व्हुंअवधिज्ञान प्रतिपाति जाणवू. ए रीतें अनुगामि, वर्षमान, प्रतिपाति. ए ऋण नेदना इतर एटले उपरांग वीजा विरोधिनेद अननुगामि, दीयमान, अने अप्रतिपाति. ए वप नेद एकग मेलबतां वनेद याय. १ श्रवधिज्ञानी अन्यत्री जघन्यपणे अनंत रूपी अव्यने जाणे तथा देखे थने उत्कृष्टवी सर्वरूपी अव्यने जाणे, देखे. एम अव्यविपयनेदे अनंता नेद थाय. २ तथा क्षेत्रवी अंगुलनो थसंख्यातमो नाग, विपश्श्राधी मानीने प्रदेशाधिक प्रदेशाधिक क्षेत्र विपश्या वधतां वधता असंख्यात लोकाकाशदेव विपश्या उत्कृष्ट क्षेत्रावधि लगे थसंग्ख्यात नेद होय. ३ तथा कालथी जघन्यपणे श्रावविना असंख्यनागपरिमाण, अतीत अनागत- काल उत्कृष्टपणे तो असंख्यात कालचक्र समय प्रमाणावधियी मामीने समय समय प्रमाण थतीत अनागत रूपी अव्य विषयिक जाणे, देखे, एम थसंग्थ्य नेद थाय. ४ तथा जावयती जघन्यपणे अनंत नावने जाणे, देखे, थने उत्कृष्टयी पण अनं. तनावने जाणे, देखे, ते नावावविज्ञान जागवं. विनंगझान ते मिथ्यात्वीने होय, ते .
-- वेश थाय एवो, अव्ये प्रांचानो, अमुकनो घडेलो, इत्यादिक घणा विशेपें सहित पारका मनमां चिंतवेलो घट, तेने जाणे, ते विपुलमतिनामें मनःपर्यवज्ञाननो वीनो २ वीजुं देवथी जुमतिवालो मनुष्य, क्षेत्रमांहे तीतुं श्रढी छीपसगें तथा उचुंज्यो- क्षक प्रतर लगें एम अढारसे योजनमा रह्या जे संझी पंचेंजियजीव तेना मनने जाये. ३ कासथकी-राजुमतियालो पस्योपमनो श्रसंख्यानमो नाग अतीत थनागत वि. ४ नावथी शजुमति, चिंतवेला अव्यना थसंख्याता पर्याय जाणे थने विपु- दवे जेम मनःपर्यवज्ञान सर्व विरति उते होय, तेम केवलज्ञान पण सर्व विरतिको होय. ए संगते मनःपर्यवझानो कस्या पति केवस झानकहे . तिहांजव्यश्रीरूपी तथा यरूपी सर्व अव्य जाणे,थने क्षेत्री सोक थलोक क्षेत्र अनंतो जाणे. कासयीस- चांशा विषय जाणे, जावथी सर्वगुणतर्याय विपळ एकरूप शुष निरुपाधि प्रतिपादित कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ माटे मलिन ठे, श्रवलु सवर्डं जाणे, पण ते श्रवधि छाननीज जाति से ते माटे एकत्र जाणवू. एम श्रवधिज्ञान, नेदसहित कयु. " हवे जे अवधिज्ञान विकल प्रत्यक्ष, तेम मनःपर्यवज्ञान पण विकसप्रत्यक्ष ते. जेन अवधि उद्मस्यने होय तेम मनःपर्यव पण वनस्थने होय, एवी सरखाइपणे करी, ड्वे अवधिज्ञान पठी मनःपर्यव ज्ञान कहे ते. ते मनःपर्यवज्ञान, वे नेर्दै ने. प्रथम झजु के सामान्यपणे स्थूलपणे ए पुरु घट सावु, मुकुं ? एम चिंतव्युं, एवं जे पारका मननुं जाणवू, ते मनापर्यवज्ञाननो २७ मतिनामे प्रथमन्नेद जाणवो. तथा विपुल के विस्तीर्णपणे घणा पर्याय सहित जाणवू, ते श्रावी शैत के परों चिंतवेसो घट अमुक नगरमा थयेलो, वर्षे रातो, परिमाणे एक, मण पाणीनो समा नेद जाणवो. ए वे ने मनःपर्यवज्ञान कथु. ॥ हवे ए एकेकना वली चार चार नेदविशेष कहे .॥ १ प्रथम अव्ययकी झनुमति, मनोवर्गणाप्रव्य अनंतानंतप्रदेशीया जाणे. तेथी विपुलमति बहु प्रदेशीया अति सूक्ष्म मनोव्य जाणे. तिपीना उपरना तला सगै अने नीचे डिविजय त्यां लगें. एटले रत्नप्रजापृथ्वीना यने तेथकी थढी अंगुल क्षेत्र अधिक विपुलमति विषय, विशुद्धपणे जाणे वे. तव्यु तया चिंतबर्टी, तेने जाणे अने विपुलमति तेथकी कांइक अधिकेलं आहे. मति तेथी थधिक जाणे. एम मनःपर्यवज्ञान कथु. सकसझानावरणक्ये प्रगट थयो जे शुद्धारमगुण, सर्व विशेपें प्रकाशरूप, ते केवलज्ञान कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३३३ कही, तेदने सर्वपदार्यप्रकाश करी यावरणरुप उपाधिने अत्ना शेयवस्तुने अवि- शे करी गविदाणं कदेतां एक सरखो ते तेथी ए शाननो बीजो नेद कोइ नयी. परीते मतिना अहावीश, श्रुतना चोद अथवा वीश, अधिना, मनःपर्यवना चे तथा केवलाननो एक, एम सर्व मली पांचे ज्ञानना एकावन नेद अथवा सत्ता- वन नेद कहा ॥७॥ ॥ इवे ए पांचे ज्ञाननां श्रावरण कहे ते. ॥ एसिं जं आवरणं, पडुच्च चकुस्स तं तयावरणं ॥ दसण चन पण निद्दा, वित्तिसमं दसणावरणं ॥ए॥ अर्थ- एसिंजं के ए मतिप्रमुख पांच छाननुं जे श्रावरणं के रोधक थाछादन करनारं तेने दानावरणीय कर्म कहीये. जेम पमुच्चचस्कुस्स के० आंखनो पाटो, थांख प्रकाशनुं थावरण, तेम मतिझानादिकना जाणवाना विपय पदार्थने जे हर- कत करे, तं के० ते तयावरणं केते ज्ञाननु थावरण जाणवू. दंसणचन के दर्शन चारना थावरण चार पण निद्दा के पांच ने निझा वित्तिसमं के पोलीथा सरखं दसणावरणं के दर्शनावरणीय कर्म जाणवू ।। इत्यक्षरार्थः । ए॥ झान पांच प्रकारे ते तेथी तेना यावरणना पण पांच नेद वे. तेमां जेम पाटो वांधे थके श्राखुनुं तेजश्रवराय, तेम जे कम्में करी मतिज्ञान अवराय, ते मतिज्ञानावरणीय कर्म कहिये. एवीज़ रीते जे कम्में करी श्रुतज्ञान अवराय, ते श्रुनझानावरणीयकर्म कही.तेमज जे श्रवधिज्ञानने यावरे, ते अवधिज्ञानावरणीय कर्म कहीयें तथा म- नःपर्यव झानने थावरे,ते मनःपर्यवज्ञानावरणीय कर्म कहीयें केवल संपूर्ण ज्ञान बावरे जेम मेघ सर्व सूर्यनी प्रनाने थावरे एवं जे कर्म, ते केवलज्ञानावरणीय कर्म कहीये. थहीं जीव चेतनप्रकाशस्वरूप, जीवरूप सूर्य ते केवलज्ञानावरणरूप वादले करी सर्व ढंकाय तो पण थक्षग्नो थनंतमो नाग सर्व जीवने उघामो रहे. अहीं श्रुत केवलज्ञान साधारण पर्यवादर लेवु. जे नणी थनिधेयवस्तुधर्म, ते स्वपर्याय वे अने अननिधेयवस्तुधर्म ते परपर्याय ठे अने केवलज्ञानना तो ते अनिधेय, श्रननिधेय वेहु स्वपर्याय ठे. एम वेदु, ज्ञानना पर्याय सरखा होय, ते पर्यवादर. तेहनो अनंतमो नाग उत्कृष्टो श्रुतकेवलीने होय अने जघन्य नाग निगोदिया जीवने थाहार सं- झादि चेतनारूप होय. कदापि ते पण ढंकाय तो जीव चैतन्यपणाने अनावें श्र- जीव कडेवाय. तेथी ते वादलें करी पण ढांकी न शकायो एवो जे रात्री दिवस वि- नागकारी सूर्य तेज सरखो चेतनारूप जीव गुण करड्या कांवला सरखो सविन - मार्गदीधारिना सोक, राजाने मसी शके नदी थने राजा पण कशुं लोकनुं सप देस जाण नदी, झुंजाणे के खोकमांदे सुखी कोण तथा उ:खी कोण ? तथा नारे कोपगो कोण ? एवं कां जाणी शके नहीं; तेवी रीते चपमुष दर्श. मापार दरवान र यया विना जीवरूप राजा ते घटादिक लोकनुं सरूप देने दिप : सविना दीवांशिययकी ययेहूं दर्शन, श्रीजुदि के यधिक पद-दादादिल के चतुदर्शन, थीहुँ थचक के० थान, हे रोगिर पुरेरदेदिय : केवपदर्शन, सामिह सामनं के०ए दर्शन एट सामान्य मारई के दनां चार दशनावरण पप तन्हा के तेज नाम पर र सादरवहा के कोर एक पम कद्दे जे धार ने दर्शना ३३, कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ.र देशवाति मतिज्ञानाबरणादिक चार प्रकृतियें श्रावरीये, तेथी तेने क्षयोपशमविश न्दाने महोटे थईठि प्रसरता रविप्रकाशनी पेरें ज्ञान- तरतमपणुं होप. तुमी पण एक मनःपर्यवज्ञान, वीजु अवधिज्ञान, ए बेहु ज्ञानना थावरथना केटयार रसस्पतिक, सर्वघातिया, शेप देशवातियापणे ए वह क्षयोपशमयी अविरोधजी रे शधाति कमांअने केवलज्ञानावरण सर्वघाती होय. ज्ञानावरणीय, दर्शनावरणीय, मे. हनीय, थंतराय, ए चार धातिकर्म कहीये. एम झानावरणीयना पांच और कला- एवे नय नेदसहित दर्शनावरणीय नामें धीजं कर्म विवरे है. देखी सामान्य प्रकारे रुपें निर्विशेषपणे वस्तुनें जेणे करीश्रथवा देखवो सामान्यरूपें वस्तुनो हा पोध ते दर्शन कदीये. ते एक चादर्शन, बाजु अचादर्शन, बीजं अवधिदर्शन भने पोमु फेयसदर्शन र चार नेद अने एक निडा, बीजी निजानिझा, श्रीजी प्रगधा, गोयो प्रसासा,पांचमी पीडीयावयोधने रुंधे दे,तेशी पचने पत दर्शनावरणीय डी. एम चार दर्शनना थायरप थने पति नामसी नय मेद दर्शनावरणीय कर्मना थाय. रो दर्शनावरणीय कर्मनो सनाय (पत्री के) पोलीथा सरखो . जेम पोसी पाने नदी भने त्यो घटादिक लोक दर्शनपर्शन विषय याय. ते जणी पोनीया श मान नासर काम कां ॥ ए॥ पादिहि अचस, सेसिदिय उदि केवोदि च ॥दसण मिद मान, नम्मावगण नयं चन्दा ॥ पागंतर " दवा चनदा " ॥१७॥ मदः१ Pघन से घटादिक पदापर्नु सामान्य देम, ते पहई ।
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ... दर्शन. श्रही लोकमाहे देखवानो व्यवहार, अांखने विषे प्रसिद्ध है. तेथी तेनुं दर्श- न जिन्न कयुं. तथा ते चगुरिंजिय विना शेपेंजिय जे श्रवण, नासिका, जील, स्पशेषिय, त- था नोजिय जे मन एणे करी जे शब्दादिक अर्थनो सामान्याववोध थाय, तथा प- रंजवथी श्रावतां रस्तामांहे अव्ये जिय विना पण जे, जीवने सामान्यावबोध होय, ते अचकुदर्शन कहीये. एणे अव्यजियें करीज लोकमांदे देखे . एवो व्यवहार न होय, तेथी ते सर्व- एकज, दर्शन वीजुं कद्यु. • ३ अवधि के अव्य, क्षेत्र, काल अने नाव. ए चार मर्यादामाहे रह्यां जे रूपि- अव्य, तेना सामान्यांशनो अववोध, ते अवधिदर्शन त्रीशुं जाणवू. केवल के सर्वजन्यनो सामान्यांशनो अववोध ते केवलदर्शन, निरावर्ष, अप्रति- पाति चोथु जाणवू. हवे दर्शनपदनो अर्थ कहेते. सामान्य, विशेष. ए वेहु रूप, पदार्थनां वे तेमांहे सामान्यपणे निराकारोपयोगरूप वस्तुनो अवबोध जाति, गुण, क्रियादिक विशेषपणे रहित धर्मी मात्रविषय करे, ते निर्विकल्परूप अवबोध, ते दर्शन कहीये. ते दर्शन- ने जे थावरे, रोके, ते दर्शनावरणीय कर्म कहिये. जेम पोती आमो होय त्यां लगे लोकने रोकी राखे तेथी ते लोकोतुं स्वरूप राजा पामे नहीं; तेम ए कर्म ज्यां लगे विवर न थापे, त्यां लगें अर्थनो सामान्यपणे अववोध न थाय. ए चार दर्शन मध्ये जे कर्मदलें करी जे दर्शन अवराय, ते नामें आवरण चार जाणवां. त्यां प्रथम जे चक्षुदर्शनने रुंधे, ते चक्षुदर्शनावरण. वीमुंजे श्रचकुदर्शनने रुंधे, ते अचादर्शना- वरण. त्रीजु अवधिदर्शनने रंधे, ते अवधिदर्शनावरण. चोथु केवलदर्शनने रुंधे, ते केवलदर्शनावरण जाणवु. एम ए चार थावरण कह्यां अने मनने विपे चिंतव्यो अर्थ, विशेषरूपज होय पण थव्यक्तबोध सामान्यरूप न होय, तेथी तेने विपे करे एवं मनःपर्यवज्ञान ते प. ण तेनुं दर्शन न कडं. शेप ज्ञाननां चार दर्शन कह्यां, तेमांदे पण श्रुतहान, मति. पूर्वक होय तेथी मतिज्ञाननां चक्कु ने अचछु ए वे दर्शन कह्यां ॥१०॥ ॥ हवे पांच निखानुं स्वरूप कदे . ॥ सुद पडिवोदा निद्दा, निद्दानिदाय उग्कपडिवोदा ॥ पयला चिवविहस्स पयल पयवाय चंकमां ॥११॥ अर्थ-सुहपमियोहा के प्रथम मुखें प्रतियोध एटसे जागq वे ज्यां ते निदा कर . रमसी तरवारनी धारा सरखी धाराने सिहएंव के० चाटवा सरखी शाता थने थसाना एवा उदान के० येनेद वैयपीयं के वेदनीय कर्म कर्वा ॥ इत्या देना यानानी शनि. भ्यां ते स्न्यानादि कढ़ीयं तया कि कहेना ज्यां मननी शा एस्ती पक्ष ने म्दानदिपा कट्टीयें एवी यत्यंत यशुननिझा जे कम्मंग्रहातना ३३६ कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ... निशा कहीये. वीजी निहानिहाय के निशानिशा ते कहीये ज्या पुरूपडिबोहा के दोहिखो प्रतिबोध एटले जागवू ठे, त्रीजी पयला के प्रचला नामें निमा ते निउँन- विहस्स के० उत्नाने, वेगने यावे, पयल पयसायचंकम के प्रचला प्रचसा ते क. दिये जे चालतां थकां श्रावे ॥ इत्यदरार्थः ॥ ११ ॥ निमायें करी इंजियना विषय रंधाय, तेधी समस्त दर्शननो घात थाय, ते नसी सर्व धातिनी प्रकृति कड़ी तथापि मे थावरित सूर्यनी पेरें अंशमात्र थनात दि वे. तो शब्दादिक सांजले . तेमा जे सुखें सादमा करी जागे; ते निझा, जे कर्म- प्रकृतिना उदयची होय, ते कर्मप्रकृतिनुं नाम पण निझा कहीय कारणे कार्यनो उ- पचार जाणवो. तया दुःखे करी धूधणावीने घणा घणा श्राकरा शब्दें करी दोदिको जगायीय पदवी निडा, जे कर्मप्रकृतिना उदयथी जीवने श्रावे, ते कर्मप्रकृति नान निशानिशा कदीये. प्रचसायें घुमे प्राणी जेणे, एवी मिश्रा यावे, ते निशानुं नाम प्रचसा, ते स्थित एटखे उनाने तथा उपविष्ट एटले वेगने पण श्रावे एवी निका, जे फर्मप्रकृतिना उदययी होय ते कर्मप्रकृतिनुं नाम प्रचना कहीये. प्रचसाप्रपा निशा से कही जे इस्तीनी पेरें चालता दासता पण श्रावे, तो सुतां येगे थने उना थकां थावे, तेनुं तो कहेज शु? एका पणी नि जे कर्मप्रकृतिना उदयपी थाये, ते प्रकृतिनुं नाम प्रचनाप्रचसा कहीये. तथा अश्वनी परें जेवार थश्वने दाणो परतां कांकरो दाढ यचे थावे, ते यार निमामाहे जागे, तथा रणमाहे जागे, ते पण प्रचडाप्रयता निडा कहियें ॥ ११॥ दिण चिंतिथच करणी, थाणी अश्चकि अध्यला ॥ महुवित्त खग्गधारा, खिदणं वउदान वेअणिअं॥ १२ ॥ थ-पांचमी दिणचिंतितकरणी के० दिवसें चिंतव्या श्रर्थनी करनारी निका, ते पीपजी कदीये, यचकि के० थचक्रवर्ति जे वासुदेव तेना यसथी श्रमपणा थप होय जेमा. मनुवित्तवगधा के मधुखिप्त खड्गधारा गटसे मधुपै । राः ':॥ १२ ॥ जेनिश याये यके ते पदेखां दिवममध्य तथा रात्रिमध्ये पण जागता जे कार विनायु वे ने कार्य करे, ते चीनदी. नया स्त्यान को एकनी यइ एयी कि कर्मविपाकनामा कर्मग्रंवं. १ ३३० उदयर्थी याये, ते कर्मप्रकृतिनुं नाम पाग स्त्यानल स्त्यानकि कहीये. श्री- चक्री कहेतां चक्रवर्तिनु बल, अने शनि तेथकी यह बल तया यही शकि जेनी पटले निग्डनोक्ता वासुदेव, तेना बलयकी यह बल वज्रपननाराव संघयण वा- लाने ए निजामांदे यावे तथा ठेवहा संघयावालाने पण ए निमामाई वमाएं त्रमाणु जोर बंध. ए नव दर्शनावरणीय कर्मना नेद कह्या. एटले बीजु कर्म, दर्शनावरण कन्यु. वे त्रीजा वेदनीयकर्मनुं स्वरूप, नेद, संख्या, कहे . त्यां मधुलिप्त एवी ख- अनी भारा तेने विहण कद्देतां जीनं करी चादq ते सरखं वे प्रकारे वेदनीयकर्म कडं ते. एटले जेम मधुलिप्त खड्गधारा चाटतां प्रथम मीशनो रस वेदतो यको जीव, सुख माने पण खड्गधारार्थी जीन ठेवाय तेथी दुःख पामे. तेम पंचेंजियना रूप शब्दादिक अनुकूल पामी शाता वेदे ते मधु सरखो अने तेनी अप्राप्त विरह ःख वेदे, ते जीन ठेदन सरखं जाणवू. एम वेदनीयकर्म त्रीजुं वे नेदे कद्यु. उसन्नं सुरमणुए, सायमसायं तु तिरित्र निरएसु ॥ मजांव मोदणीअं, उविदं दसण चरणमोहा ।। अर्थ-उसन्नं के प्राये सुरमणुएसाय के देवताने अने मनुष्यने शातावेदनीयनो उदय होय अने मसायंतु के अशातानो उदय होय. ते क्या होय ? तोके-तिरिय- निरएसु के तिर्यंचगति अने नरकगतिमांहे प्रायें घणो होय. अने मऊंव के मदि- रानी पेरें मोहणीयं के मोहनीय कर्म जीवने विकल करे, ते ऽविहं के वे नेदें चे, एक दंसण के दर्शनमोहनीय अने वीजुं चरणमोहा के चारित्र मोह- ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ १३॥ .. ए देशीय शब्द प्रायिकवाची ते तेथी उसन्नं एटले प्रायें सुर के देवता अने मणुए के मनुष्य ए वे गतिमांहे शातानो उदय होय ते जणी ए वेहु गति पुण्यनी प्रकृति ते माटे एमांहे शातानी बहुलता ठे अने क्यारेक स्त्रीवियोगादिके अशाता पण वेदे तेथी प्राये कडं थने तिर्यचगति तथा नरकगति ए वेहु पापप्रकृति ते तेथी अशातावेदनीनो त्यां घणो उदय वे अने तिर्यंचमां कोइएक हस्ती रत्न- प्रमुख श्रादर महत्व पामे, तथा नारकी पण श्रीजिनकल्याणिक समयें कां एक फुःख- मंदतायें शाता पण वेदे, तेथी प्रायें शब्द कह्यो. ए रीतें त्रीजु वेदनीयकर्म वे ने कह्यु. हवे चोथा मोहनीय कर्मनुं स्वरूप तथा नेद कहे . ए कर्मनो मदिरा जेवो स्वनाव ठे. जेम मद्यपान कस्या पठी जीव विकल थाय तेम मोहनीयना उदय जीव Moholla matian w १ जेम मदनकोया, जेने म्याये मीणो चढे, तेने खांमी, तुश उतारी, गणपा एवजमिप्यारवनां दम, त पण प्रण करण प्रयोगं एटो करणना प्रण प्रकार-4 जीरावनीपरीहाविप मुंहाय नहीं, पर यामम्वनावरूप उपगमिकदायिकमम्मर है। इद न होय. दया दराने विष देगकार्य सम्यगावें मे ता. कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ पोता हित न समजे, कदापि समजे तो पण मोहें करी न शके, ते मोहनीयक वे प्रकारे कहे . एक दर्शन एटखे सदहणारुचिरूप त्यां जीव मुंजाय. जेम तापना जोरों पर रुचे नहीं, तेम मिथ्यात्वना उदयथी शुद्धदेव, शुक्रगुरु, शुधर्म, जे धात्महित कारी ले ते रुचे नहीं. कुगुरु, कुदेव ने कुधर्म पुर्गतिना दायक वे ते रुचे, एवी का जेना उदययी होय, ते दर्शनमोहनीयकर्म कहीयें. तया जे कर्मना उदयथी पोतानां हितकारी जे धर्मध्यानादिक तेने थायरी शके, जेम परयश पड्यो मनुष्य, पोतानुं हित करी न शके; एयो क्रियाविपर्यास जे फरी दोय, ते चारित्रमोहनीय कर्म वीजुं जाणवू. ॥ १३ ॥ दसणमोहं तिविहं, समं मोसं तहेव मित्तं ॥ मुई अ६ विमुई, अविसुई तं हव कमसो ॥ १४ ॥ वर्ष-दंसपमोदं के० ते मांहे दर्शनमोदनीय तिविहं के प्रण नेदें कहे वे. ए सम्म फे० सम्यक्रवमोदनीय, वीजें मीसं के मिश्रमोहनीय तहेव के तेमज श्री निरानं फे० मिथ्यात्यमोहनीय ते मुझ के शोध्यु पुंज ते सम्यक्त्व, थाइविशुद्धं के थ विगुरू पुंज ते मिश्र थने थपिमुझं के० श्रणशोध्यु पुंज ते मिथ्यात्य, तं के० ते ह के दोप, कनसो के० यनुक्रमें ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ १४ ॥ सपा जेवी यग्नु जेया धर्मे करी सहित ये तेयीज विश्वासपूर्वक जाणे, तेने दर काहीये. निहां मुंगावे विकास करे तणे संदेह, विपर्यय, मूढतायें तत्य परखी न श ने दर्शनमांदनीय कर्म प्रण ने ठे, ते कहीये व्यं. दे शोधाय ने कोयायी विशेष प्रकारे मादकना न होय, तैम जीवने विकस पानिकरण तेदन दिये जे मनना परिणाम उजा यया, तथी घणेग जुन पार ते याकरण तेथी परा पक्षा परिणाम नसा याय, ते अनियनिकरणः काय. न मनना परिणाम विशेषता करी शोध्यां तेनी घोबाधि बीवनमामी एका मरममहित गया, से एक - . . पद मुनपर्नु नाम मम्यग्दमोहनीय कपुं.
पसावपातनामा २ अने जे मिथ्यात्वदल, अणड्या मदनकोडवानी पेरें अविशुद्ध दल जे जिहांथी वेगणी मात्र रस रह्यो, ते वीजें मिश्रमोहनीयकर्म. ३ तेम जेहवो वांध्यो हतो, तेहवोज जे चोगणी, त्रिगणी, वेगणीश्रा रस सहित अनुपहत सर्व घाति रस तत्वसदहणाविपर्यासतुं करनार, तुप सहित अण- खांड्या मदनकोजवानी पेरें उन्मादजन्य कर्मदल, ते त्रीजुं मिथ्यात्वमोहनीयकर्म. १ तथा शोध्यु दल ते जेम चसमा दृष्टितेजने आवरतां पण सूक्ष्म अर्थे दृष्टिगह- रावे, तेम जीवने तत्वरुचि ठहरावे, ते सम्यक्त्वमोहनीयकर्म. २. तथा अविशुरु एटले अर्कखांब्या अर्कठड्या एवा मदनकोऽवानी पेरें विका- रजन्य. काश्क कार्य करे, काश्क कार्य न करे जेधी तत्वरुचि न होय अने थतत्व- रुचि पण न होय, एवी मिश्ररुचि उपजावे, ते वीजु मिश्रमोहनीयकर्म. ३ तथा अशुझपुंज, मदनकोजवानी पेरें तथा धतुरानी पेरें दृष्टिने फेरवे, तेणे करी तेहने दृष्टियें अठतो वस्तुधर्म प्रतिजासे. जेम धोला शंखने पीलो जाणीय, तेम उज्ज्वल जिनमत तेने मलिन देखे अने मलिन एवा जे कुमार्ग, तेने उज्ज्वल देखे, ते त्रीजु मिथ्यात्वमोहनीयकर्म. ए मिथ्यात्वमोहनीयादि त्रण ठे. अहीं जे सम्यक्त्वमोहनीयादिक प्रकृति ते कारण. तेणे करी तत्वविषयिणी शुद्ध- मिश्र, अने अशुहरुचि जीवनी होय ते कार्य. एम कारण ते अव्य, अने कार्य ते नाव. ए विवदायें एक सम्यक्त्व, वीजें मिश्र, त्रीचं मिथ्यात्व. ए त्रण मोहनीय, अव्य नावथी जाणवी. कारण ते अव्यकर्म, कार्य ते जावकर्म, अव्यकर्म केवली जाणे अने अव्यकर्मथी चेष्टादिक थाय ते जावकर्म, ते थापणे पण जाणीयें ॥ १५ ॥ ॥ हवे तत्वार्थसदहणा ते सम्यक्त्व कहीये, ते माटे तत्व कहे ते. ॥ जिअ अजिअ पुरम पावा, सव संवर बंध मुरक ॥ निजरणा जेणं सदहश तयं, सम्म खगाई वहुनेअं॥१५॥ यर्थ- जिथ के जीवतत्वना चौद नेद, थजिय के अजीव तत्वना चोद नेद, पुल के पुण्यतत्वना वेतालीश नेद, पाव के पापतत्वना व्याशी नेद, यासर के याश्रवतत्वना वेतालीश नेद, संवर के संवरतत्वना सत्तावन नेद,बंध के बंधतत्वना चार नेद, मुरू के० मोक्षातत्वना नव नेद, निकरणा के० निर्जरातत्यना वार नेद, जेणं के जेहने उपष्टंने सद्ददर के सद्दहे तयं के तेनुं नाम सम्म के० सम्यक्त्व ते सगाई के दायकादिकें करी यदुन्नेथं के० पदु जेदें । प्रत्यक्षारार्थः ॥ १५ ॥ १ त्यां प्रथम जीवतत्व कहे ते. पांच इंडिया प्राण बस, एक वासोवास ने श्रायु. .
पापार्थिफन थनित्य, निश्चयनयें यनिग्न, व्यवहारमय जिन्न, सामान्पनयें एक, . नाय निहरा तेणे करी जे जे कर्मप्रदेश- यात्मप्रदेशथी खेरचे; ते अव्य निरा. जेफरी प.पूर्वोक्त नव पदार्थ जेन श्रीजिनदेखें नांग्या अव्यार्थिकनये निल, ३४० कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ए दश जन्यप्राण तथा उपयोगरूप भावप्राणधारी लोकाकाशप्रदेश प्रमाण, प्रदेश स्मक, ज्ञानदर्शनखनाव. जव्यार्थिकनये नित्य, थने पर्यायार्थिकनय अनित्यपरिणाम अव्य. व्यवहारनय कर्मनो कर्त्ता, नोक्ता, अने निश्चयनयें शुचित्पर्यायनो का निजस्वरूपनो नोक्का. ओदयिक, थोपशमिक, क्षायिक, मिश्र, पारिणामिकादिजाद मेलापकरूप, व्यस्थने चेष्टादिसिंगगम्य, केवलीने प्रत्यक्ष शरीरप्रमाण, थरूपी जीव अव्य, जिनवचनें सदह, ए जीवतत्य, अने एथी विपरीत निजमतिकल्पनायें जाचे ते यतत्व कहीये. ते एक, जीव तत्वना चौद नेद . जे जीव थने यजीवने उपचोग्य चेतनारहित गति, स्थिति, वर्तना, अं अवकाश दानसमर्थ, एवा धर्मास्तिकाय, अधर्मास्तिकाय, काल, थाकाश, थने पुजन रूप थजीवने तयाप्रकारे सद्दह, ते चीजें अजीवतत्व. ते थजीवतत्वना पर चोद नेद . ३ ते जीवनुं दान, दयालुता, सरागसंयमादिक शुनपरिणाम, ते भावपुण्य; थने शातावेदनीयादिक शुनकर्मप्रकृति ते अव्य पुण्य. ए पुण्यप्रकृतिनावेंतालीश नेद वे. ४ तथा मिथ्यात्वादि उदये उपहत जीवने मलिन परिणाम, ते जावपाप धने मिथ्यावादिक कर्मप्रकृति, ते अव्यपाप. ए पापतत्वना व्याशी नेद . ५ तथा मिथ्यात्वाऽविरसादिक योदायिकलायपरिणत जीव ते जायाश्रव. तन्नि मित फर्मदलनुं थावq, ते अव्याव. ए थाश्रवतत्वना घेतालीश नेद ते. ६ कर्म रुंधवा समर्थ क्षायिकक्षयोपशमिकादिकानावें करी जे जे अंश, निरुपा धिक थया. निरुपाधिक कहेतां खानाविक ते जावसंवर थने तेणे करी जे जे थान धनुं रुंध, ते व्यसंवर. ते पांच समिति, त्रण गुप्ति, यावीश परीसदनो जय, दश यतिधर्म, चार नावना, ने पांच चारित्र. ए वक्षा मली सत्तावन जेदें ठे. तथा शुझात्मने प्रतिकूल कपायादि संबंधजन्य कर्मबंधहेतुचीकणता, ते भाग बंध. थने तेणे करी यात्मप्रदेशे कर्मदस बंधाय ते अव्यवंध चार नेदें. कर्म निर्मूलवा समर्थ शुभात्मानो थनुनव, तेजाबमोक्ष तेणे करी जे जीव प्रदेश- सर्वाशें कम्मंप्रदेशथी मुकाव, ते ऽव्यमोक्ष, नय नेदें वे. ए कर्मशक्तिने हीन करे, एवा तपसंयमसंबरनानाजन्य शुशोपयोग शक्ति, ते ते यार दें तप, ते निरा.
------ - . कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ ૨૪૨ विशेपनये अनेक, ज्ञाननयें शेय, क्रियानवे हेयोपादेय, एम नयनिदेपासहित परस्पर सापेक्षा, अनंतधर्मात्मक, कथंचित् उत्पन्न, कथंचिछिनष्ट, कथंचिद्धव. एम त्रिरूप एकसमयें सबहे, ए जिनवाणी रुचे, ते एक दायिकसम्यक्त्व. वीजें थोपशमिकस. म्यक्त्व, त्रीजु झायोपशमिकसम्यस्त्व इत्यादिक बहु नेद वे, ते देखामीयें ये. तत्वार्थनी सहहणाएं एकविधसम्यक्त्व तथा यात्मानो शुक्रज्ञानादिक परिणाम अथवा शुद्धपरिणति श्रात्मा, ते निश्चे सम्यक्त्व, अथवा वीतराग सम्यक्त्व, ते नि- श्वयसम्यक्त्व श्रने सरागसम्यक्त्व ते व्यवहारसम्यक्त्व, अथवा कुगुरु, कुदेव ने कुमा- गंनो त्याग अने सुगुरु, सुदेव अने सुमार्गनुं श्रादरवू, एम व्यवहार सम्यक्त्व वे ने ठे. तथा अनंतानुबंधीया चार कपाय अने दर्शनमोहनीय त्रण. ए सात प्रकृ. तिना क्ष्यथी प्रगटी जे तत्वरुचि ते दायिकसम्यक्त्व अने ए सात प्रकृतिने उपश- मावे, ते श्रीपशमिकसम्यक्त्व 'अने ए सात प्रकृतिनो रसोदय श्राव्यो ते खपाव्यो शेप उदय नथी श्राव्यो, ते दायोपश मिक. एने अांतरे सम्यक्त्वमोहनीयोदय उपष्टंनजन्य तत्वरुचि ते वेदकसम्यक्त्व. एम त्रिविध सम्यक्त्व जाणवं. तथा जि- नोक्त करे, ते कारकत्सम्यक्त्व. तेइने रुचीये करी रोचकसम्यक्त्व. प्ररूप करी दीपावे, ते दीपकसम्यक्त्व. एम अनेक प्रकारे सम्यक्त्व जाणवू ॥ १५ ॥ मीसा न रागदोसो, जिणधम्मे अंतमुहु जहा अन्ने । नाविअर दीवमणुणो, मिचं जिणधम्म विवरीअं ॥२६॥ अर्थ- मीसा के मिश्रमोहनीयना उदयथी जिणधम्मे के जिनधर्मने विपे नरा- गदोसो के राग हेप न होय. अंतमुदु के अंतरमुहर्त्तसुधीनो काल जहा के जेम नालियरदीवमणुणो के नालिकेरछीपना मनुष्यने अन्ने के अन्नने विपे राग रेप न होय तेनी पेरें जाणवू. अने मिठं के मिथ्यात्व ते जिणधम्म विवरीथं के श्री जिनधर्मथकी विपरीत जाणवू ॥ इत्यदरार्थः ॥ ६ ।। मिश्रमोहनीयना उदयथी जीवने श्रीसर्वज्ञनापित धर्म उपरें अत्यंतरराग ने होय एटले श्रीवीतराग देवं कां, ते तेमज. पण अन्यथा नहीं. ए सरखं वीजें कोई जीवने हितकारी नथी, एवो थत्यंतर चित्तप्रतिबंध ते पण न होय तथा ए धर्म खोटो ठे एम निंदारूप थन्यंतर थरुचिरूप उपपण न होय. जिनधर्मने विपे मिश्र- जाव होय तेनो काल अंतरमुहूर्त प्रमाण . जेटलो व्यंजनावग्रहनो कालं श्वासो- श्वास पृथक्त्व प्रमाण तेटलो जाणवो. ते उपरांत मिथ्याय तथा सम्यक्त्व पामे. यही दृष्टांत देखाडे ठे. जेम अन्न के धान्यरसवती उपरें रुचि जे अत्यंत श्री. , पचार यानंतानुबंधादिक प्रत्येक चार चार नेते. पम चार चौक शोलनेद.एग करी ३४२ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. दर एटले ते विना नज चाखे एवो राग पण न होय तथा अरुचि एटल्ले दी। सुहाय, एवो वेप पण न होय. ते कोने न होय ? तो के ज्यो घणां नाखियेरना पूर हे एवो जे द्वीप त्यानां लोक, सदा नावियेरादिक फलथी उदरवृद्धि करे पर ते हीपनिवासीय अन्न, केवारे पण दातुं नथी, तेथी तेनो खाद सह्याविना थन्न । परे राग पण नथी उपजतो तेम उप पण नथी उपजतो. तेम मिश्र मोहनीयसे तिकमतें मिथ्यात्वथी मिधे श्रावे पण सम्यक्त्वथी मिश्रे नावे, तेथी तेणे सम्यक्त रस लह्या विना जिन धर्मने विपे रुचि तथा थरुचि न होय, ए नाव. मिथ्यात्व तेने कहीये, जेने उदये जिनोक्त पदार्थथी विपरीत पदार्थ सइहे. जे. धतुरो खाधायकी जीव, विकल थाय, तेथी सुवर्ण न होय, पण सुवर्ण करी सह माने तथा तापना जोरथकी जीवने अन्न न जावे, अपथ्य रुचे, तेम ए मिथ्यार जीवने राग, द्वेप, मोहादिक दोपवंतने विपे देवरु नि थाय थने श्रारंन तथा पर ग्रहवंतने गुरु करी सदहे. स्वमतिकल्पितधर्म सहहे. त्यां ? साधुने असाधु करी मान रथसाधुने साधु करी माने, पूजे, ३ क्षात्यादिक धर्मने अधर्म माने, ४ मानहोम दिक धर्मने धर्म करी माने, ५ अजीवने जीव करी माने, ६ जीवने श्रजीव का माने, ७ गतानुगतिकउन्मागने मार्ग करी सदहे, सम्यक ज्ञानादिक मोक्षमार्गने र न्मार्ग करी सहदे, ए कर्मरहितने कर्मसहीत करी माने, १०सकी कृप्लादिक परमेश्वर करी माने, ए दश मिथ्यात्व ते विपरीतकान ते मिथ्यात्वमति, तेने दर नमोदनीय कहीये. ॥ हवे पच्चीश चारित्र मोहनीयनी प्रकृति कहे . ॥ सोलस कसाय नवनो, कसाय विदं चरित्त मोहणियं ॥ अण अप्पच्चरकाणा, पच्चरकाणाय संजलणा ॥१७॥ अर्थ- सोससकसाय के शोल कपाय मोहनीय, नवनोकसाय के नव नोकप यमोहनीय, विहंचरित्तमोहणीयं के ए ये नेर्दै चारित्र मोहनीयना पञ्चीश से यण के थनंतानुबंधीया चार, थप्पचकाणा के अप्रत्याख्यानावरणीयना चार, पत्यकाणाय के प्रत्याख्यानावरणीयचार, संजलणा के संज्वलनकाय चार. ए दोध कपापमोदनीय ।। यदरार्थः॥ १७ ॥ त्यां प्रयम शोख कपापमोहनीय कहे . कप के० संसार तेना थाय के पार होय जेना उदयया जीवन, ते नाणी गर्नु नाम काय ते क्रोध, मान, माया थने सोन, , .
. कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१. ३४३ जीव संसारमांडे रहे तथा हास्यादिक उ अने त्रण वेद, ए नवने नोकपाय एबुं नाम कहीये. जे जणी एथी कपाय उपजे हास्यथी क्रोध तथा राग उपजे तथा रागा- दिकधी हास्यादिक होय; एम कपायने समीपे कार्यताये तथा कारणतायें होय. ते जणी एने नोकपाय कहीये. एम जीवने यहिताचरण प्रवृत्तिहेतु थने हिताचरण- रोधक, ए वेहु क्रियाविपर्यास करे, ते माटे ए चारित्रमोहनीवना उत्तरलेद पञ्चीश होय. ॥ वे ए पञ्चीश नेदनां स्वरूप कहे . ।। तिहां सूत्र ते सूचनमात्र होय तेथी एक पदांश कहे यके पण श्राद्म पद लेवु. जेम नीम कहेवा थकी नीमतेन समजाय ठे.तेम श्रण एवं पद कह्या थकां अनंतानु- बंधीया कपाय लीजें, जे मारे जेनो अंत नहीं तेने थनंत कहीं। एटले अनंत संसार तेहना अनुबंधी कहेतां वृद्धि करनारा जे कपाय, ते अनंतानुबंधीया कपाय जाणवाः कदाग्रहप युक्तियें बुद्धिशून्यपणे एकांतवादिनी रुचि टले नहीं. ए अनंतानुबंध। रागयुक्तियुक्तपणे जिनमत उपरे अरुचिरूप खेप, ते अनंतानुबंधी. तेणे वाह्यवृत्तिये जो पण कपायोदय मंद देखाय ठे तो पण युक्तिहीन स्वमतपक्षपातिने नियमा अनं तानुबंधीयानो उदय जाणवो. अहीं श्रीशीलंगाचार्य ए चार अनंतानुबंधी अनेत्रण मिथ्यात्वमोहनीयादिक, एवं सात प्रकृति सद्दहणा फेरवे ठे एम कडं वे, ते माटे ए सातने दर्शनमोहनीयमां गणी ते अने शेप एकवीश प्रकृति चारित्र मोह- नीयनी कहीये. विशेषार्थीयें श्री आचारांगनी टीका जोवी. ए अनंतानुबंधी चार कपाय कह्या. । जेना उदयची अप्पञ्चरकाणा के अप्रत्याख्यान एटले देशविरतिपणुं तेने पण आवरे, रोके, तो सर्वविरतिपणुं होयज केम ? एवी क्रोधादिक प्रकृतिनुं नाम अप्रत्याख्याना- वरणीय कपाय चार जाणवा. आत्माने प्रवृतिमार्गथी प्रतिकूल करवो ते प्रत्याख्यान सर्व विरतियात्मगुणरूप जाणवू. तेना उदयने जे आवरे, आववा न दिये, ते प्रत्या- ख्यानावरण क्रोधादिक चार कपाय जाणवा. सं केथोडंशुं परीसहादिके करी यतिने ज्वले के दीपे, पठी तरत विसराल थाय ते संज्वलन, क्रोध,. मान, माया श्रने लोज जाणवो. एम चार कपायना शोल नेद कह्या. ॥ हवे मुग्धजनने एनो नेद जणाववाने गाथा कहे ते.॥ जाजीव वरिस चनमास, परकग्गा निरय तिरिय नर अमरा।। सम्माणु सबविरई, अदखाय चरित्त घायकरा ॥ १७ ॥ अर्थ-जाजीव के प्रथम जावजीव सुधी रहे, ते अनंतानुबंधी कपाय कहीयें ..
N
यनो उदय, अणुव्रतनो घात करे. प्रत्याख्यानावरण कपायनो उदय, सर्वविरतिनो
घात करे. संज्वलनाकपाय चारनो उदय, यथाख्यातचारित्रनो घात करे. एना उदयश्री
यथाख्यातचारित्र नावे, केम के उपशांतमोहगुणगणुं श्राव्युं ते पण संज्वलनाने
सर्वविरतिने विपे थतिचार, ते संज्वलनाने उदय होय. थने शेप वार कपायने
दिकगतिप्रायोग्यबंध कह्यो, ते सर्व मुग्धजन समजावयाने प्रायिक जाणवू. अन्यथा
पाहुयलीने एक वर्षसुधी मान रह्यं पण ते थकी चारित्रनो सर्वधात न थयो ते
नपी संज्यसनो मान तथा प्रसन्नचंड राजर्पिनी पेरें अंतरमुहुर्तमान पण थनंतः-
३४४
'कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.
धीजो अप्रत्याख्यानी कपाय ते वरिस के एक वर्ष सुधी रहे, त्रीजो प्रत्याख्यानी
कपाय, चउमास के० चार मास सुधी रहे, चोथो संज्वलनकपाय ते पकग्गा के
पंदर दिवस सुधी रहे, पहेलो निरय के नरकगतिहेतु, चीजो तिरिय के तिर्वच
गतिहेतु, त्रीजो नर के मनुष्यगतिहेतु, चोथो थमरा के देवगतिहेतु, पहेलो सम्म
के सम्यक्त्वनो घात करे, वीजो अणु के देशविरतिनो घात करे, बीजो सचिरई
के सर्वविरतिनो घात करे, चोथो अहसायचरित्त के० यथाख्यात चारित्रनो घात
करे. ए रीते चार पूर्वोक्त पदार्थना घायकरा के० घातना करनारा जाणवा.
जावजीव सुधी जे क्रोधादिक चारे कोइ सते निवृत्ते नहीं, एवा फुःसाध्य, ते
अनंतानुबंधीया क्रोधादिक चारे अनुक्रमें लेवा. जे कपाय, एक वर्ष सुधी घशा उपाय
कोर पण रीते निवृत्ते नहीं ते अप्रत्याख्यानावरण क्रोधादिक चार कपाय साध्य
जाणवा. जे चार महीना सुधी निवृत्ते नहीं, ते प्रत्याख्यानावरण क्रोधादिक चार
कपाय जाणवा, जे पंदर दिवस सुधी उत्कृष्टा रहे, ते सुसाध्य क्रोधादिक चार कपाय
संज्वलना कहीये. हवे संक्लेशतारतम्य कहे ते.
थनंतानुबंधीयाने उदय जीवने नरकप्रायोग्यकर्म बंधाय, अप्रत्याख्यानावर
कपाय चारने उदये जीवने तियंचप्रायोग्यकर्म बंधाय, प्रत्याख्यानावरणकपाय चारने
उदये जीवने मनुष्यगतिप्रायोग्य कर्म बंधाय,संज्वलनाकपाय चारने उदये जीवने देव-
गति प्रायोग्य कर्म बंधाय. हवे एना घातगुण कहे ते.
अनंतानुबंधीया कपायनो उदय, सम्यक्त्वनो घात करे. अप्रत्याख्यानावरण कपा
उदये जाय. तथा सरागसंयमने विपे पण देशनंगरूप अतिचार उपजावे, जे जणी
उदये थनाचाररूप मूलनंग थाय.
तथा थंही जावजीय, वर्ष, चारमास, पक्ष, इत्यादिक कालमान कथु तथा नरका
नुबंधी रहे, तेथी थनियम जाणवो ॥ १७ ॥
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंय.? ३४ ॥ इये घामष्टांन देवामयापूर्वक कपायस्वरुपनेद कड़े ने.॥ जल रेणु पुढवि पचय, राईसरिसो चनविदो कोदो॥ तिसतया कहहिअ, सेलचनोवमीमाणो ॥१५॥ अर्थ- जल के जलरेखासरखो, रेणु के भूतिरेखासरखो, पुढवि के माटीनी रेग्वासरग्यो, पदय के पापाणुनी राईम रिसो के राश्सरखो, चनविदो के चार ने कोदो के क्रोध होय. तिणसखया के नेत्रनी उडीनी पेरें नमे, ते संज्वलनो कहीये. कह के० काप्टनी पेरें प्रत्याख्यानी, हिय के दामनी पेरें पुनम अप्रत्याख्यानी, सेलमंजोवमो के० पापापस्तंननी पेरें नमे नहीं, ते अनंतानुबंधी माणो के० मान जाणवो ॥ इत्यक्षरार्थ ॥ १५ ॥ जेम पाणीमां लीक करतां पाउलथी मलती जाय, एम जे क्रोधं करी मनादिक विघट्यो ते तरत मले, ते संज्वलनो कोध. जेम धूलिमांदे लीक कीघे जे धूल जूदी थाय, ते केटलाएक कालें वायुविशे पाठी मले, ए रीतें जांगु मन, उपायें मले, ते चीजो प्रत्याख्यानक्रोध जाणवो. सका तलावमा माटी फाटी, ते मेघ बरसवायी मले तेम जे मन नांगु होय ते घणे उपायें काले काले मले, ते त्रीजो अप्रत्याख्यानि कोध. तथा पर्वत फाट्यो ते को रीत न मले, तेम जेहतुं मन नांगु ते कोई उपाय न मिले, ते चोयो अनंतानुबंधीठ क्रोध. एम चार प्रकारे क्रोध कयो, जे माटे विघटनस्वजाव क्रोध वे. तेणे सरखाश्य, चार रेखाने दृष्टांतें करी चार नेदें क्रोध समजाव्यो. अहीं कपाय- मोदनीयप्रकृति ते अव्यक्रोधादिक ते पांच वर्ण, पांच रस, वे गंध, चार स्पर्श, तेना शोल नेद. थने तेदना उदयथी यया जे जीवना मलिन अध्यवसायरूप नावक्रोधा- दिक ते थवर्ण, अगंध, अरस ने श्रस्पर्श. तेना असंख्याता नेद थाय जे माटे रस- बंधहेतु अध्यवसायस्थानक थसंख्याता कह्या . एम क्रोध चार कह्या. हवे मानना चार नेद कहे ते. तिणसलया के नेत्रनी मी ते जेम सुखें नमें, तेम जे मानने उदयें जन्यहनिर्गुण पक्षपातरूप सुखें सशु- रूपदेशमात्रे नमे, वाल्यो वले, ते माननुं नाम संज्वलनो मान जाणवो. जेम सूकां काटने तैलादिक चोपमी दुःखे नमावीये तेम जे मानना उदयवंत जीवने घणा प्रयासें वालीये, मार्गसन्मुख श्राणीये, ते बीजो प्रत्याख्यानी मान जाणवो. जे अत्यंत घणे कप्टें हानडी पेरें नमावीयें, मार्गसन्मुख करीये तेवो पुःसाध्य, ते त्रीजो अप्रत्याख्यानी मान जाणवो. जेम पचरनो स्तंन कोइरीतें नमे नहीं तेम जे कदा- ग्रह, कोइपण उपायें न गंडे, ते चोथो अनंतानुबंधी मान जाणवो. एम मानमि- ३४६ ॥ टले, तेम जे लोजना उदययी थयो जे धनादिकनो रंग, तेने उपायें टाली शकाय, ते प्रत्याख्यानी खोज जापवो. तथा कादव जे गामानो पश्मानो कचरो वो सागो, ते घणा सा प्रमुख व्ये करी पुःखें उतरें, तेम जे खोजना उदयथी एवो पुस साध्य परीमद उपर रंग होय, ते त्रीजोअप्रत्याख्यानी सोल जाणवो. तथा किरमजी पाटनो रंग, फोर पण ते उताखो न जाय, ते जेम खोजना उदयवीथयो जे धना- कर्मविपाकनामा कर्मग्रंय. १ ध्याजिनिवेशरूप अनमनस्वजाव, तेथी ए तिणसलयादिकशुनाम्य पुनर्नाम्य ने यह विधमान कहो. नावथी एना असंख्य नेद कहीयें. ॥ इवे माया तथा खोजना नेद कहे वे. मायावलेदि गोमु,त्ति मिढसिंग घणवंसमूलसमा ॥ लोदो दलिद खंजण, कद्दम किमिराग सारिनो ॥२०॥ अर्थ-- माया के माया ते अवलेह के वंशनी गोति सरखी, गोमुत्ति के घर मुतरे ते सरखी, मिंढसिंग के मेंढाना शिंगमा सरखी वांकाइ, घणवंसमूलसमा के कठिन वांसना मूल सरखी वांकी माया के लोहो के संज्वलना सोचनो रंग इशित के हलदर सरखो जाणवो, खंजण के सरावलानो मेल कदम के कईमपात सरखो, किमिराग के करमजीपाटनो रंग ते सारियो के समानरंग अनंतानुबंध लोजनो जाणवो. इत्यक्षरार्थ ॥२०॥ मायावकतास्वन्नाव आपणा अभिप्रायथीं जिन वचन कायचेष्टा देखाडवी, माया जाणवी; त्यां का सुसाध्य दुःसाध्यपणाने विपे दृष्टांत कहे . जेम श्रवमेह के वंशादिक बोलता बोती नीकले, तेनुं वांकाशपणुं जेम करग्रहण मानें टली जाय तेम जेनी माया सुखे टसे, ते संज्वलनी माया जाणवी. तथा जेम गो के घर चालतो मूतरे, तेनी वक्रता धूल माहे सूकाया पठी टली जाय, तेम जे उपायें कर जे माया तुटे, ते प्रत्याख्यानी माया जाणवी. तथा मेंढाना शिंगमानी वक्रता थत्यंत घणा करें कोइएक टाले, तेम जेना मननी वांकाइ दोहली टले, ते त्रीजी थप्रत्या ख्यानी माया जाणवी. तथा वांसजें मूल तेनी वकता कोश पण उपायथी टसे नहीं तेम अनंतानुवंधिनी मायाने उदय करी जे जीवने वक्रता होय, ते घणे उपदेशे तथा घणा उपायें टले नहीं. ते अनंतानुबंधी माया जाणवी. एटले दृष्टांतपूर्वक चाय प्रकारनी माया कही. हवे खोजना चार नेद कहे ते. जे लोनना उदयथी जीवने धनादिक परिग्रह उपरें ममत्वनो रंग होय, परंतु हसदरना रंगनी परें सुखे उतायो जाय, ते खोजर्नु नाम संज्वलनमोल जाणवो. तथा खंजन के सानो चाकणो मेल जेम उपा
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १
३४७
दिक नवविध परिग्रहनो रंग,जे कोइरीतें उताख्यो न जाय, ते अनंतानुवधी लोन-
ए लोचनो स्वन्नाव रंजन ठे. जे जणी परडव्यसाथै तन्मय थावे करीने आत्माने रंगे.
एम शोल कपायमोहनीयना नेद, दृष्टांतपूर्वक कह्या ॥ २० ॥
॥ दवे नव नोकपायमोहनी, नेदस्वरूप कहे ठे. ॥
जस्सुदया दो जिए दास रइ अरश् सोग नय कुचा ॥
सनिमित्त मन्नदा वा, तं इद दासाइ मोदणिअं॥१॥
अर्थ-जस्सुदयाहोजिए के जेना उदयथी जीवने होय दास के हांसी, रश्के
रति वेदे, अरश के अरति उठेग, सोग के शोक जूरवादिक, जय के जय वीक, कुठा
के जुगुप्सा ते उगंठा ते सनिमित्त के सकारण, निमित्तसहित वा के० तथा अथवा
अन्नहा के अन्यथा एटले कारण विना होय तं के ते श्द के अहीं हासाश्मोह-
णिशं के हास्यादिक व मोहनीयकर्म जाणवु ॥ इत्यदारार्थः ॥ २१ ॥
तेमां पण जे कर्मना उदयथी तथाविध मांडचेष्टादिक देखवे करी सकारण तथा
कारणविना सहेजे हांसी श्रावे, ते प्रथम हास्यमोहनीय. तथा जे प्रकृतिना उदयश्री
सकारण तथा कारण विना इंजियानुकूल विषय पामे, ते रति एटले ते वस्तुने विपे
अंतरचित्तप्रतिबंध होय, ते वीजु रतिमोहनीय. तथा इंजियना प्रतिकूल विपयसाधक
अर्थ मल्यायकी जे चित्तोडेग उपजे ते सकारण, ते विना सहेजें उठेग, उपांपलो
उपजे ते निष्कारण, ए बीजं अरतिमोहनीय जाणवू. तथा जे प्रकृतिना उदयत्री
श्टवियोगादिक कारण मले थके तथा कारण मल्या विना पण रुदनादिक होय, ते
चोधुं शोकमोहनीय जाणवू. तथा जे प्रकृतिना उदयश्री था लोकने विपे उष्ट मनु-
प्यादिक देखीने चीहे, ते श्लोकलय. तथा पुष्ट सर्प व्याघ्रादिक तथा भूत प्रेता-
दिकयी बीहे, ते चीजो परलोकलय. तथा नयना हेतु जे चोरादिक, ते ऽव्य ले
जशे ? एम वीहे, ते त्रीजो थादानजय. तथा जे वीजली तथा पंकना शब्दश्री
श्रणचिंतव्यो जय थाय, ते चोखो यकस्मात् नय. पांचमो दरिडीने थाजीविकानो
जय. हो मरवानो नय. सातमो थपयश धवानो नय. ए लात जय तथा बीजा
पण जय सकारण तथा निःकारण उपजे, ते पांचमुं नयमोहनीय जाण. तथा जे
कर्मना उदयधी गंध, करूप पदार्थ देखी सकारण यन्यथा निःकारण मृग उपजे,
तेघी नाक मचकोडे, , इत्यादिक चिन्द करे, ते उठं गंठाजुगुप्सामोदनीयकर्म
जाणयु. एम दान्य, रति, थरति, शोक, नय ने पुगंधा. ए 7 नाकपायमोहनीयना
नेद कसा ॥ २१ ॥
३४६ ३ - टले, तेम जे लोजना उदयथी थयो जे धनादिकनो रंग, तेने उपायें टाली शकाय, ते प्रत्याख्यानी सोन जाणवो. तथा कादव जे गामानी पश्मानो कचरो वस्ने सागो, ते घणा सायू प्रमुख अन्य करी कुःखें उतरें, तेम जे लोजना उदयधी एवो उस साध्य परीपद उपर रंग होय, ते त्रीजोयप्रत्याख्यानी खोल जाणवो. तथा किरमजी पाटनो रंग, फोइ पण रीतें उतारखो न जाय, ते जेम लोचना उदयथीथयो जे धना कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ थ्यानिनिवेशरूप अनमनस्वजाव, तेथी ए तिषसलयादिकशुनाम्य पुर्नाम्य ने चतु. विधमान करो. नावथी एना असंख्य नेद कहीये. ॥ इवे माया तथा खोजना नेद कहे .॥ मायावलेदि गोमु, त्ति मिंढसिंग घणवंसमूलसमा ॥ लोदो दलिद्द खंजण, कद्दम किमिराग सारितो ॥२०॥ अर्थ- माया के माया ते अवलेह के वंशनी गेति सरखी, गोमुत्ति के पक्ष मुतरे ते सरखी, मिंदसिंग के मेंढाना शिंगमा सरखी वांकाइ, घणसमूलसमा के कछिन वांसना मूल सरखी वांकी माया ; लोहो के संज्वलना खोजनो रंग हनि के हलदर सरखो जाणवो, खंजण के सरावलानो मेस कदम के कईमपा सरखो, किमिराग के करमजीपाटनो रंग ते सारियो के समानरंग अनंतानुबंध लोजनो जाणवो. इत्यदरार्थ ॥ २० ॥ मायावक्रतास्वनाव थापणा अभिप्रायथी जिन्न वचन कायचेष्टा देखाडवी, माया जाणवी; त्यां का सुसाध्य दुःसाध्यपणाने विपे दृष्टांत कहे ते. जेम थवले के वंशादिक बोलतां होती नीकले, तेतुं वांकाशपणुं जेम करग्रहण मात्रै टली जार तेम जेनी माया सुखे टसे, ते संज्वलनी माया जाणवी. तथा जेम गो के पक्ष चालतो मूतरे, तेनी वक्रता धूल मांदे सूकाया पठी टली जाय, तेम जे उपाय के जे माया तुटे, ते प्रत्याख्यानी माया जाणवी. तथा मेंढाना शिंगमानी वक्रता श्रत्य घणा कप्टें कोइएक टाले, तेम जेना मननी वांकाश दोहली टले, ते त्रीजी अप्रत्य ख्यानी माया जाणवी. तथा वांस मूल तेनी वक्रता कोश पण उपायथी टसे नई तेम अनंतानुबंधिनी मायाने उदय करी जे जीवन कता होय, ते घणे उपदे तथा घणा उपायें टले नहीं. ते अनंतानुबंधी माया जाणवी. एटले दृष्टांतपूर्वक च प्रकारनी माया कही. हवे खोजना चार नेद कहे . जे लोजना उदयथी जीवने धनादिक परिन उपरें ममत्वनो रंग होय, परंतु हलदरना रंगनी परें सुखे जतायो जाय, ते योग नाम संज्वलनलोज जाणवो. तथा खंजन के सरावसानो चीकणो मेल जेम उपार 111." कि नाविध परिसहनो रंग से कोने माग्यो न जाय. ते अनंतानुबधी सोन. गलोचनो मनाय रंजन नाणी परत्र्यसायं तन्मय पाये करीने यात्माने रंगे. एम शोस कापायमोदनीयना नेद, दृष्टांतपूर्वक काम्या ॥ २० ॥ ॥ इवे नव नोकपायमोहनी, नंदस्वरूप कड़े ते. ॥ जस्मुदया दो जिए दास र अरइ सोग नय कुचा ।। सनिमित्त मन्नदा वा, तं इद वासाश् मोणिनं ॥२१॥ अर्थ-जमनुदयाहो जिए के जेना उच्यत्री जीवने होय हास के हांली, र के रति वेदे, अर के अरति उद्वेग, लोग के शोक जवादिक,जय के जय वीक, कुडा के जुगुप्सा ते उगंछा ते सनिमित्त के सकारण, निमित्तसहित वा के० तथा अथवा अन्नदा के अन्यथा एटले कारण विना होय तं के० ते श्द के यही हासाश्मोह. पियं के हास्यादिक व मोहनीयकर्म जाण ॥ प्रत्यक्षरार्थः ॥ २१ ॥ तेमां पण जे कर्मना उदयची तयाविध लांडचेष्टादिक देखवे करी सकारण तथा कारणविना सहेजें हांसी आवे, ते प्रथम दास्यमोदनीय. तथा जे प्रकृतिना उदयधी सकारण तथा कारणविना इंजियानुकूल विषय पामे, ते रति एटले ते वस्तुने विपे यंतरचित्तप्रतिबंध होय, ते वीजु रतिमोदनीय. तया इंजियना प्रतिकूल विपयसाधक अर्थ मल्यायकी जे चित्तोडेग उपजे ते सकारण, ते विना सहेजें उठेग, उपांपतो उपजे ते निष्कारण, ए श्रीजु अरतिमोहनीय जाणवू तथा जे प्रकृतिना उदयत्री श्टवियोगादिक कारण मले थके तथा कारण मल्या विना पण रुदनादिक दोय, दे चोथु शोकमोहनीय जाणवू. तथा जे प्रकृतिना उदयपी था लोकने विपेन- प्यादिक देखीने वीहे, ते श्लोकजय. तथा इष्ट सर्प व्याघ्रादिक तथा दृढ दिकयी वीहे, ते वीजो परलोकलय. तथा नयना हेतु जे चोरादिक, ने 5 जशे ? एम वीहे, ते त्रीजो थादाननय. तथा जे वीजली तथा पंकना मन्दी अणचिंतव्यो नय थाय, ते चोथो अकस्मात् नय. पांचमो दरिडीन की नय. हो मरवानो जय. सातमो अपयश अवानो नय. पमान र को पण लय सकारण तथा निःकारण उपजे, ते पांचमुं नयमोदी . या कर्मना उदयथी उगंध, करूप पदार्थ देखी सकारण अन्य निकाह तेथी नाक मचकोडे, धुंके, इत्यादिक चिन्द करे, ते वाहन जाणवू. एम हास्य, रति, अरति, शोक, नय ने पुगंधा नेद कहा ॥२१॥ -
॥
विपयाग्नि वधतो जाय, ए प्रथम स्त्रीवेद. तथा पुरुषवेदने उदयें तृपखसाना थामिनी
जाय, तेम पुरुष पण स्त्रीसेवन करवाने जतावसो थाय, पण सेव्या पठी तरत समार
पपा दिवस मुधी वझे, तेम नपुंसकवेदोदयें थयो जे विषय, ते कोइ रीते निवे
नदी, ते प्रोजो नपुंसकवेद. एम वेदने कइये नव, नोकपाय कह्या, तेथी थहाधीश
३४त
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १
॥ हवे त्रण वेदनो कपाय कहे ते.
पुरिसिवि तनयं पश्, यहिलासो जवसा दवइ सो उ ॥
थी नर नपुं वेदर्ज, फुफुम तण नगर दाहसमो ॥ २२ ॥
श्रर्थ-पुरिसि के पुरुषनी झा, छि के स्त्रीनी ठा, तनयं के पुरुष तथा स्त्री
बेहु पश् के प्रत्ये श्रहितासो के अनिलाप मैथुनसंझारूप जवसा के जे कर्मने
वर्श जीवने हवइ के हाय सो के० ते न के तु शब्द परस्परनी अपेक्षायें करी
पुनःशब्दनो वाचक . थी के स्त्रीवेद, नर के पुरुषवेद, नपुं के० नपुंसकवेद, ए
वेद के वेदना उदययी विषयनो ताप, फुफुम के० कोउदाह, तण के तृपदाइ
थने नगरदाहसमो के नगरदाह सरखो, एम अनुक्रमे लेवा ॥ इत्यदरार्थः ॥ २२॥
वेद एटले जे कर्मना उदयथी जीवने पुरुष, दर्शन, स्पर्शन, थालिंगनादिक
विप थनिखाप उपजे, जेम पित्तना जोरया मान जावे. तेम पुरुप सोहामणे
खागे, ते प्रथम स्त्रीवेदनोकपायमोहनीयकर्म. तथा जे कर्मप्रकृतिना उदयथी जीवने
स्त्रीनुं दर्शन, थालिंगन, मैथुनादिकनी श्छा थाय, जेम श्लेप्मना जोरे करी खटारा
जावे, ते पुरुषवेदनोकपायमोहनीय वीजु जाणवं. तथा जे कर्मना उदयथी जीवने
स्त्री थने पुरुप, ए पन्ने वेदनो श्रमिलाप उपजे; जेम पित्तश्लेप्मने जोर करी खाटा,
खारा उपर थजिलाप उपजे, तेम जे उन्नयवेदविषयिणी चारूप, ते त्रीजु नपुंसकवे-
दनोकपायमोहनीय जाणवू.
हवे ए वेदमाहे कया वेदनो विषय, केवो तीव, मंद होय ? ते दृष्टांतपूर्वक कहे
वे. स्त्री, पुरुष, थने नपुंसक. एत्रण वेदना उदयने विपे अनुक्रमें कोडनो थामि,
तृणनो श्रमि, श्रने नगर दाह, ते सरखा जाणवा. एटले स्त्रीवेदना उदयथी जीवने
विषय, फुफम एटले गणानो गोर तेनो अनि एटले कोड. ते जेम जेम खोरीयें,
तेम तेम वसतो जाय. तेम, जेम जैम पुरुषना करस्पादिक होय, तेम तेम श्रीने
परे अनिता पायजेमतानिनी ज्वाला, एकवार ते पण पठी तरत समार
जाय, ए बीजो पुरुपवेद जाणयो. तया जेमनगर सता रडादिक साग्या है
मोदनीपनी प्रति कड़ी ॥ २२ ॥
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३४ाए ॥ हवे पांचमुं श्रायुःकर्म तथा उहुं नामकर्म कहे ठे. ॥ सुर नर तिरि निरया, दडिसरिसं नामकम्मचित्तिसम।। वायाल तिनवविहं, तिउत्तरसयं च सत्त॥२३॥ अर्थ-एक सुर के देवायु, वीजुं नर के मनुष्यायु, त्रीजु तिरि के तिर्यंचायु, चोधुं निरया के नरकायु ते श्रायुःकर्मनो इमिसरिसं के इडिनासरखो स्वन्नाव जाणवो.अने नामकम्मचित्तिसमं के नामकर्मनो स्वनाव, चितारा सरिखो, ते घायाल के तालीश नेदे तथा तिनवशविहं के त्राएं नेद पण नामकर्मना जाणवा, अने तिउत्तरसयंच के त्रण अधिक एकसो नेद पण होय. वली सत्तही के शमशव नेद पण नामकर्मना . ॥ इत्यदरार्थः ॥ २३ ॥ तेमध्ये जे नामकर्मना उदयथी सुर कदेतां देव प्रायोग्यगत्यादिक हेतु जे सुरनो- गर्नु नाजननूत, ते प्रथम सुरायु. नर कहेतां मनुष्यगति प्रायोग्यन्नोगर्नु नाजननूत, ते चीजें मनुष्यायु. तिरि कहेता तिर्यंचगति प्रायोग्यसोगर्नु नाजननूत, ते त्रीजें तिर्यंचायु. नरकगतिप्रायोग्यजोगर्नु नाजननूत, ते चोयुं नरकायु. जेम हडि के काप्टनो खोडो, तेमांहे रोक्यो जीव ते निकली शके नहीं. हमि नांगे तेवार निकले; तेम गतिनो थायुप्योदय श्राव्यो ते जोगव्या विना त्यांथी जीव निकली शके नहीं परंतु श्रायु पूर्ण लोगवी रह्या पठी सुखें निकले. ए आयुःकर्मनो स्वन्नाव ठे. एम श्रायुःकर्मना चार नेद कह्या. हवे नामकर्मना नेद कहे ठे. नामकर्मनो स्वनाव, चिताराना सरखो . जेम चितारो विचित्र वाने करी विविध श्राकारना हस्ती, घोडा, मनुष्यादिकनां नलां तथा लूंमां रूप आलेखे, तेम नामकर्म पण देव, मनुष्य, तिथंचादिक अनेकरूप, ना- ना संस्थान, नानावर्ण घडे. ते नामकर्मनी एक अपेक्षायें वेतालीश प्रकृति पण कहीये. तथा अवांतर स्वजावनी थपेक्षायें त्राएं पण नामकर्मना नेद कहीये. एकसो अंड-. तालीश सर्व प्रकृति सत्तायें लेतां, तथा कर्मस्तवसित्तरीने मतें तथा कर्मप्रकृतिने मतें पांच बंधनना पन्नर नेद लेखवतां एकसो त्रण प्रकृति नामकर्मनी, एकसो ने थहावन प्रकृति सत्तानी थपेक्षायें थाय. तथा बंध, उदय, अने उदीरणानी अपेक्षायें नाम- कर्मनी प्रकृति शमशह ने जाणवी ॥ २३ ॥ ॥ हवे प्रथम बेतालीश नेद कहेवाने पिंडप्रकृति चोद कहे ते. ॥ गइ जाइ तणु उवंगा, वंधण संघायणाणि संघयणा ॥ संगण वाम गंध रस, फास अणुपुवि विदगगई॥२४॥ थर्थ-एक गश् के गतिनाम, चीजें जा के जातिनाम, त्रीजु तणु के शरीर- अर्थ-पिंडपयडित्तिचन्दस केए पूर्वोक्त पिंडप्रकृति चौद कहीये. परघा के पराघातनामकर्म, उस्सास के० २ उवासनामकर्म, आयव के ३ श्रातपनामकर्म, उजोथ के० ४ नद्योतनामकर्म, अगुरुखहु के० ५ थगुरुलघुनामकर्म, तिठ के०६तीर्थ- करनामकर्म, निमिण के निर्माणनामकर्म, उवधाय के उपघातनामकर्म, मिश्र ३५० कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ नाम, चोथु जवंगा के उपांगनाम, पांचमुं बंध के चंधणनाम, ठं संघायणाधि के संघातननाम, सातमु संघयणा के संघयण नाम, श्रावमुं संगण के संस्थान नाम, नवमुं वण के वर्णनाम, दशमुं गंध के गंधनाम, अगीथारमुं रस के रस नाम, पारमुं फास के स्पर्शनाम, तेरमुं श्राणुपुदि के थानुपूर्वीनाम, चोदमुं विहग- ग़ाई के० विदायोगतिनाम, नाम कहेवां ॥ इत्यदरार्थः ॥ २४ ॥ १ देवता मनुष्यादिक पर्यायर्नु कारण, ते गतिनामकर्म. २ एकेडियादिक जी. यितुं कारण, ते जातिनामकर्म. ३ श्रोदारिक शरीर पामवाना तथा परिणामवाना हेतु, ते शरीरनामकर्म. ४ हस्तादिकपणे पुमत परिणामवाना हेतु, ते उपांगनान कर्म. ५ औदारिकादिक पुजलनुं परिणामवानुं मांदोमांदे जोमवानुं हेतु जे कर्म, ते बंधननामकर्म. ६ पांच शरीरना पुजलनो निचय करवानी हेतु जे कर्मप्रकृति, ते संघातननामकर्म. तेणे करी थापणा शरीरयोग्य कर्मपुलस्कंधनो राशि एकत्रो करीये. जेम खीलादिके करी कमाडादिकना संधि दृढ करीये, तेम शरीरने विष हाल संधि, दृढ करवानुं हेतु, ते संघयणनामकर्म. ७ शरीरनो शुन तथा पशुज थाकार, ते संस्थान तेनु हेतुनूत जे कर्म, ते संस्थाननामकर्म. ए शरीर पुगो कृप्त, गोर वर्णादि थवानुं हेतुभूत जे कर्म, ते वर्णनामकर्म. १० शरीर सुगंध पुगंधपएं धावा हेतुनूत जे कर्म, ते गंधनामकर्म. ११ शरीरे तिक्तादिक रस थवानी हेतुजूत कर्मप्रकृति, ते रसनामकर्म. जे कर्मयो शरीरमा शीत, जमादिक स्पर्श होय, ते स्पर्शनामकर्म. १३ जे कर्मना उदयथी वक्रगतिथी राशें ताएया घसदनी पेरें उत्पछि स्थानकरूप गमाणे जीव थावे, ते थाणुपूर्वी नाम कर्म. १४ जे कर्मथी जीवने शून तथा अशुन चाल होय ते विहायोगति नाम कर्म. पूर्वे गतिनाम कडं तेथी भिन्न- पणुं जपाववाने एनुं विहायोगति नाम कहीयें. पिंडपयमित्ति चनदस, परघा उस्सास आय वुजोअं॥ अगुरुलहु तिव निमिणो, वघाय मिअ अहपत्तेआ॥२५॥ थपत्तेथा के० एम ए थाउ प्रत्येक प्रकृति जाणवी ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ २५ ॥ जे कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३५१ गतिमांहे चार नेद, जातिमांहे पांच नेद. एम प्रकृतिनो पिंम एटले समुदाय, ते सामान्य विवक्षायें चौद वे अने विशेपापेक्षायें पंचोतेर तथा पांस टे. १ जे कर्मथी परनी शक्ति हणीयें एटले पर गंज्यो न जाय, ते पराघातनामकर्म. २ जे कर्मथी श्वासोवास पूर्ण करे, एवो लब्धिवंत जीव होय, ते उवासनामकर्मः ३ जे कर्मने उदय जीवनुं शरीर, उपणप्रकाशवान् होय, ते आतपनामकर्म. ४ जे कर्मने उदयें अनुषणप्रकाशवंत जीवनुं शरीर होय, ते उद्योतनामकर्म, ५ जे कर्मनाजदयथी जीवनुं शरीर, अत्यंत स्थूल पण न होय तथा अत्यंत कृश पण न होय, ते अगुरुल- धुनामकर्म. ६ जे कर्मना उदयथी श्राप प्रातिदादिक चतुर्विध संघस्थापनादिक- तीर्थंकर पदवी लहे, ते तीर्थकरनामकर्म, ७ जे कर्मना उदय जीवना अंगोपांग वगमना गम आवे, पण फेरफार न थाय, ते निर्माणनामकर्म. जे कर्मना उदय थकी जीव, पोतानां अधिके तथा जैठे अंगें करी पीडा पामे, ते उपघातनामकर्म. ए श्राव प्रत्येक प्रकृति कहीये. कारण के ए मांहे वीजा विशेष नेद कोइ न पामीयें, ए प्रकृति एकलीज होय ॥ २५॥ तस वायर पजातं, पत्तेय थिरं सुन्नं च सुन्नगं च ।। सुसरा इजा जसं तस, दसगं थावर दसं तु श्मं ॥ २६॥ अर्थ- १ तस के सनामकर्म, २ वायर के वादरनामकर्म, ३ पजातं के पर्या- तनामकर्म, ४ पत्तेय के प्रत्येकनामकर्म, ५ थिरं के स्थिरनामकर्म, ६ सुनंच के शुजनामकर्म, सुनगंच के सौजाग्यनामकर्म, ७ सुसर के सुखरनामकर्म. ए श्रश्ना के श्रादेयनामकर्म. १० जसं के० यशःकीर्तिनामकर्म. ए तसदसगं के० सदशक जाणवो थने यावरदसंतुश्मं के स्थावरदशक, एमज, ए श्रागली गाथामां कदेशे । इत्यक्षरार्थः ॥२६॥ १ जे कर्मना उद्यथी जीव, स्थावर फीटीने त्रस थाय; हाले, चाले, ते त्रसनाम- कर्म. २ जे कर्मने उदय जीव, सूक्ष्मशरीर मूकी बादर चाह्य शरीरने पामे, ते वादरनामकर्म. ३ जे कर्मना उदयथी जीव, श्रारंजेली पर्याप्ति सर्व पूर्ण करे, ते कर्म- प्रकृतिनुं नाम पर्याप्तनामकर्म. जे कर्मने उदय जीव, साधारण शरीरने मूकी पोताना एक शरीरनो स्वामी थाय, ते कर्मर्नु नाम प्रत्येकनामकर्म. ५ जे कर्मने उदय जीवना दांत, हाड प्रमुख दृढबंध होय, ते स्थिरनामकर्म. ६ जे कर्मना जदये जीवनी नानी उपरलो नाग जे मस्तकादिक भंग ते शुञ्ज होय, परने लागे तोपण ते दुःख न माने, ते शुननामकर्म. जे कर्मने उदय जीव, उपकारादिक कस्या विना तथा संबंध विना पए लोकने वक्षन होय, ते सोजान्चनालकनं. ७. जे कर्मने नदरें जीवनो झोलीला; -
सर्वत्र विस्तरे, ते थपयश अपकीर्तिनामकर्म. ए रीतें नामकर्मने विपे स्थावरदरारु
हेयी स्तर केदेतां एनी प्रतिपक्षीभूत प्रसादिक दशप्रकृति सहित करता त्रसविंश-
३५२
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १
दिकनी पेरें मधुर स्वर होय, ते सुस्वरनामकर्म. ए जे कर्मने उदय जीव, वचन
सर्वने मानवा थादरवा योग्य होय, ते श्रादेयनामकर्म. जे कर्मना उदयी जीवनी
यश, कीर्ति, सर्वत्र प्रसरी जाय, ते यशःकीर्तिनामकर्म. ए प्रसादिक दश प्रकृतिर्नु
नाम, सदशक कहीयें, ए संज्ञा . हवे स्थावरादिक दश प्रकृतिनो समुदाय
स्थावरदशक कहीयें, ते श्म कहेतां ए हवे श्रागल कहेशु, ते जाणवू. ॥ २६ ॥
थावर सुहुम अपऊ, साहारण अथिर असुन उनगाणि ॥
उस्सर अणाजा जस, मिअनामे सेअरा वीसं ॥ ३ ॥
अर्थ-१ थावर के० स्थावरनामकर्म,२ सुहुम के सूक्ष्मनामकर्म,३अपङ केश
र्याप्तनामकर्म, ४ साहारण के साधारणनामकर्म, ५ अथिर के अस्थिरनामकर्म, ६
श्रशुल के अशुजनामकर्म, ७ उजगाणि के दो ग्यनामकर्म, पुसर के पुत्र
रनामकर्म, ए श्रणा के अनादेयनामकर्म, १० जस के अपयश अपकीर्ति
नामकर्म, मिश्रनामे के ए नामे स्थावरदशक से के ते इथरावीस के स्तर से
प्रसदशक, ते साये मेलवतां वीश प्रकृति थाय. ए रीते नामकर्मनी वेंतालीश प्रकृति
थर एटले पिंडप्रकृति चौद, प्रत्येक प्रकृति श्राव तथा प्रसदशक अने स्थावरदशक
एवं वेंतालीश नेद थया ॥ इत्यदरार्थः ॥ २७ ॥
जे कर्मना उदयथी जीव, त्रस फीटी स्थावर थाय, हाली चाली न
स्थावरनामकर्म. जे कर्मना उदयची घणां शरीर मध्यां थकां पण चहुरा न
थाय, एवं सूक्ष्म शरीर जीव पामे, ते सूक्ष्मनामकर्म: ३ जे कर्मने उदये जीव थार
नेली पर्याप्ति पूरी कस्याविना मरण पामे, ते पर्याप्त नामकर्म. जे कर्मने उदय
अनंत जीवनुं साधारण एक शरीर होय, निगोदिया जीवमा प्रत्येक शरीर न पाने,
ते साधारणनामकर्म. ५ जे कर्मने उदय जीव लोहीलाले इत्यादिक शिथिल अवयव
होय, ते स्थिरनामकर्म. जर्मन उदय जीवनाप्रमुख श्रशुल अंग होय
जे वीजाने सागे थके ते श्रप्रीति पामे, ते अशुजनामकर्म. जे कर्मने उदये जीव,
थवगुण कस्याविना तथा वेरादिक संबंध विना पण परन पुर्खन लागे, ते दो ग्यः
नामकर्म. जे कर्मने उदय जीवनो स्वर, खर, मार्जार अनेट सरखो जूंनो होय,
ते पुःस्वरनामकर्म. ए जे कर्मने उदय जीवन वचन नहुँ होय तो पण कोर चादर
कर माने नहीं, ते थनादेयनाम, जर्मन उदय जीव अपयश निंदा,
शके, ते
तिक कहीये. ए थहावीश प्रत्येक प्रकृति कहीये ॥ २७ ॥
, कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३५३ ॥ हवे ग्रंथलाघव करवाने चतुष्कत्रिकादिक संज्ञा जाणवानो वीजो प्रकार कहे .॥ तसचज थिरकं अथि, रगक सुहमतिग थावरचनकं ॥ सुन्नगतिगाइ विनासा, तयाश् संखादि पयडीदिं ॥ ७ ॥ अर्थ-तसचज के त्रस चतुष्क, थिरठ के० स्थिरादिक प्रकृति, अथिरवक bu अस्थिरपट्क, सुहमतिग के सूक्ष्म त्रिक, थावरचजकं के स्थावरचतुष्क, सुन- तिगाइ के सौजाग्य त्रिक. इत्यादिक विनासा के विकल्पविनापा संज्ञा, तयार hu ते ते प्रकृतिथी आदे दे जेटली संखाहि के संख्या कहीयें, तेटली पयमीहिं hu प्रकृति लक्ष्ये ॥ ७ ॥ त्रस, वादर, पर्याप्त ने प्रत्येक. ए चार प्रकृतिनी संज्ञा सचतुष्क कहीये. स्थरनाम, शुजनाम, सोनाग्यनाम, सुखरनाम, श्रादेयनाम, यशःकीर्तिनाम, ए प्रकृतिनो समुदाय, तेनी संज्ञा स्थिरपटूक कहीये. अस्थिरनाम, अशुलनाम, दो - ग्यनाम, फुःखरनाम, अनादेयनाम, अयशःकीर्तिनाम, ए ठ प्रकृतिना समुदायनी संझा अस्थिरपट्क कहीये. सूदमनाम,थपर्यातनाम, साधारणनाम, ए त्रण प्रकृतिनो समुदाय, तेनी संज्ञा सूक्ष्म त्रिक कहीये. स्थावरनाम,सूक्ष्मनाम, अपर्याप्तनाम, साधा- रण नाम, ए चार प्रकृतिनी संज्ञा स्थावरचतुष्क कहीये. सोजाग्यनाम, सुस्वरनाम, ने आदेयनाम, ए त्रण प्रकृतिनी संज्ञा, सौजाग्यत्रिक कहीये. इत्यादिक ए शास्त्रमाहे विनासा के० विशिष्टप्ररूपण संज्ञा जाणवी. तेथी संकेत पामे थके शास्त्रज्ञान सुगम थाय. जे प्रकृतिथी जेटली संख्यावाची शब्द कह्यो, ते प्रकृतिथी तेटली प्रकृति गुणतां ते ते विनापा होय, जेम सथी मामी चार प्रकृति लेतां सचतुष्क कहीयें, एम सर्वत्र समजी लेवू. ए शास्त्रनुं रहस्य जाणवू ।। २७ ।। वाचन अगुरुलहु चन, तसा ति चउर उक्क मिच्चाइ।। श्य अन्नावि विनासा, तयाश् संखादि पयडीदि ॥ श्ए॥ अर्थ-वलचल के वर्णचतुष्क, श्रगुरुलहुचज केप गुरुलघुचतुष्क, तसा के प्रसादिछिक, ति के० वसत्रिक, त्रसचतुप्क, ठक के० सपट्रक, के इत्यादिक श्य के एह, अन्नावि के अनेरी पण विनासा के संज्ञा जाणवी. श्रागल सूत्रमांदे जे प्रकृतिनुं नाम कहेशे, तयाइसंखाहिपयमीहिं के० त्यांथकी मांडीने तेटली संख्यायें प्रकृतिनी विज्ञापा जाणवी.॥. यंदरार्थः ॥ श्ए ॥ चनर के मिचाइ २ - N विशेप नेद गुणतां सामान्य न दिसे, ए रीते उत्तर नेद पांश थाय ॥ इति स. ३५४ कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. ज्यां वर्णचतुष्क सामान्य कयुं होय, त्यां १ वर्णनाम, २ गंधनाम, ३ रसनाम, ४ स्पर्शनाम, ए चार प्रकृति लीजें. गुरुलघुचतुपक क होय, त्यां १ थगुरुवयुनाम, २ उपघातनाम, ३ पराघातनाम, ५ उधासनाम, ए चार प्रकृति लीजें. १ वसनाम, २ वादरनाम, ए बेने त्रसहिक कहीये. प्रस, वादर थने पर्याप्त, ए त्रण प्रकृतिर्नु नाम, सत्रिक कहीये. प्रस, वादर, पर्याप्त, प्रत्येक, ए चार प्रकृतिनु नाम, असत्र तुक कहीये. प्रस, चादर, पर्याप्त, प्रत्येक, स्थिर श्रने शुन, ए प्रसपटक कहीये एम जेटली प्रकृति प्रसादिकथी जोश्ये, तेटली संख्या लैतां तेहवो संकेत, पंक्ति जाणवो. श्रीणहीत्रिक ज्यां कडं होय, त्यां थीणजी, निशानिशा थने प्रचसापचया, त्रण प्रकृति लेवी, ए विशेप रे. पाउलो अर्थ अक्षरार्थमां खखायो ॥ ९ ॥ हवे वेतालीश नामकर्मप्रकृति कही. ते मां गत्यादिक चौद पिंडप्रकृति कही श्रने थहावीश प्रत्येक प्रकृति कही. एम एका वेतालीश, तेमध्ये चोद पिंड तिना उत्तर नेद पांशव श्राणवाने अनुक्रमें एकेक प्रकृतिनी उत्तरनेदसंख्या कड़े ते. एम सर्व चौद पिंडप्रकृतिना सर्व उत्तर नेद मली विशेषापेक्षायें पांशव नेद होय, विशेष नेद गुणतां सामान्य नेद चोद न लेवा. जेणी विशेषनये सामान्य न दे. खाय श्रने सामान्य विशेष न देखाय. ॥ हवे चौद पिंमप्रकृतिनी उत्तर प्रकृति कहे ते. ॥ गश्आईण उक्कमसो, चल पण पण ति पण पंच व वकं ॥ पण उग पण चन उग, श्अ उत्तर ने पणसही ॥३०॥ अर्थ- गश्थाईणउकमसो के० गत्यादिक चौद पिंडप्रकृतिना अनुक्रमे उत्तरजेद कहे . प्रथम गति चट के चार दे . जाति पण के पांच दे दे. शरीर पण के पांच नेदे दे. उपांग ति के त्रण दे . बंधन पण के पांच नेदे . संघा. तन पंच के पांच नेदे . संघयण दे . संस्थान के उ नेदे है वर्ण पण के पांच नेदे . गंध पुगवे नेदे के रस पण के पांच भेदे ते. स्पर्श था के थाह दे . श्रानुपूर्वी चउ के चार दे . विहायोगति उप के वे नदे . उत्तरपण सचोद पिंडप्रकृतिना सर्य मी मुश्चयार्थः ॥ ३० ॥ अडवीस जुआ तिनव, संते वा पनरबंधणे तिसयं ॥ वंधण संघाय गहो, तणूसु सामस वम चक ।। ३१ ॥
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३५५ अर्थ-ए पूर्वोक्त पांशठ प्रकृतिने आठ पराघातादिक,दश त्रसादिक अने दश थाव- रादिक, एवं अडवीसजुआ के अहावीश प्रत्येक एटले तूटी प्रकृति जेमांदे उत्तर नेद न होय, एवी प्रकृति तेणे करी युक्त करीयें, तेवारे सर्व मलीने नामकर्मनी सत्ताये तिनव के त्राणुं प्रकृति थाय, ए एकसो ने अमतालीश प्रकृतिनी सत्तानी अपे- क्षायें थाय. संते के संति ए प्राकृत शब्द होवाथी सत्ता वाचक वे एथी सत्कर्मनी प्रतीतिनो वोध थाय ठे. वा शब्द, विकल्पना अर्थवालो ने एटले एनायी व्यवहित संबंधनी योजना याय ठे एटले अथवा पनरवंधणे के एनी साथे पांच बंधनने स्थानके विशेष अपेदाये पंदर वंधण लेखवतां मेलवीयें, तेवारे पिंडप्रकृतिना पां- शव उत्तर नेदने स्थानके पंच्चोतेर याय, एटले दश वधे. तेमा वली अहावीश प्र- त्येक प्रकृति मेलवीयें तेबारे सिद्धांतने मते, कम्मपयमीने मते, सर्व मली तिसयं के एकसो ने त्रण प्रकृति नामकर्मनी थाय, तेवारे सर्व कर्मनी मली एकसो ने य- छावन प्रकृति सत्ताये होय. हवे नामकर्मनी शडशन प्रकृति एवी रीते थाय, ते कहे ते. जेवारे औदारिकादिक पंदर बंधण के बंधन तथा औदारिकादिक पांच संघाय के संघातन, ए वीश प्रकृति, तेनुं गहो के० ग्रहण ते तणूसु के केवल पांच शरीरसायेज विवदिये ग्रहण करीयें, एटले ए वीशन्नेद जूदा न गणीयें, केवल पांच शरीरमांदे पोत पोतानां बंधन, संघातन नेलवीयें, जे माटे प्रदेशवंधन करतां पिंडप्रकृतिनाग, ते वंधन संघातनो जूदो न होय, शरीर नामकर्ममांहे श्रावे, ते कारणमाटे ए वीश प्रकृति शरीरमांदेज श्रावी, ते उठी करवी. तथा सामसवमचऊ के सामान्यपणे वर्ण, गंध, रस श्रने स्पर्श, ए चार गणतां एटले वर्ण, गंध, रस, स्पर्शना उत्तर नेद वीश थाय . तेनी त्यां सामान्यपणे चार प्रकृति देवी, वाकीनी वर्णादिक शोल प्रकृति उठी करवी, थने वीश पूर्वली, ए रीते वजी मली स्त्रीश प्रकृति, ते पूर्वोक्त एकसो ने त्रण प्रकृतिमांदेथी कहाढीये,तेवारे शेप शडश प्रकृति नामकर्मनी रहे ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३१ ॥ ॥ वली तेहीज कहे .॥ श्अ सत्तही बंधो, दएअनय सम्म मीसया वंधे ॥ वंधुदए सत्ताए, वीस ध्वीसऽहवामसयं ॥ ३ ॥ अर्थ-श्थसत्तही के एम शमश: नामकर्मनी प्रकृति ते बंधोदएथ के बंधनी अपेक्षायें तथा उदयनी अपेक्षायें श्रने उदीरणानी अपेक्षायें होय. वली सम्म के सम्यक्त्वमोहनीय थने मीसयावंधे के मिश्रमोहनीयनो वंध, नय के न होय. माटे बंध के वंधे वीश के० एकसो ने वीश प्रकृति थने उदए के उदये ऽवीस के
फसोने यीश प्रति बंधयोग्य जाणवी.थने ए पूर्वोक्त प्रकृतिमा मोहनीयनी धमा
पीशप्रकृति गपतां सर्व कर्मनी एकसो ने चावीश प्रकृति उदय उदीरणायें जायरी:
तथा उपरामनायें पप सोपशमनायें मोहनीयनी थहावीश संक्रमे, माई एकसो में
पावीश जापवी. तया मोदनीयनी थकावीश,नामकर्मनी एकसान प्रण, शेष.
मनी मनावीरा; एम सर्व मडी सत्तायें एकसो ने थहावन्न प्रकृति होय. यने जो
पंदर यंधनने स्थान पांच यंधन गीय, तेवार नामकर्मनी प्राणु प्रति सेवा
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १
एकसो वावीश प्रकृति तथा सत्ताए के सत्तायें अहवासयं के एकसो ने थकान
प्रकृति होय. इति ॥ ३ ॥
एम एज शडश नामकर्मनी प्रकृतिनो ज्यां बंध तथा उदय तथा उदीरणा
तथा चशब्दयकी वीजा पण कारणे त्यां शडशव लेवी, तथा वीजां सात कर्ममांई
मोदनीयकर्मनी श्रहावीश प्रकृति , तेमाहे सम्यक्त्वमोहनीय तथा मिश्रमोहनीक
ए चे प्रकृतिनो बंध नथी. कारण के ए वेहु प्रकृति, दल मिथ्यात्वमोहनीयर्नु के जे
जणी उपशमसम्यक्त्वे करी शुद्ध कस्यो विपर्यासजनक स्वजाव जेथी टायो, ते स.
म्यक्त्रमोहनीय कहीये. जे थकी अविरोधस्वनाव टल्यो, ते मिश्रमोहनीय. ठेवी
ए यन्ने प्रतिबंधा न लेखवीय थने एनो उदय जिन्न होय जेमाटे सम्यक्त्तमो
हनीयनो देशघाति रसोदय देशपातिक कहेतां समकितने कांक हणे ते देशधानिक
काहीये, मिश्रमोदनीयना नावी काइक अधिक सम्यक्त्वने हणे, ते देशवातित रस
दया थने मिश्रमोदनीयनो वेगणी रसोदय तथा मिथ्यात्वमोहनीयनो चउवाणी
सर्यपाति रसोदय तमाटे सर्व कर्मना प्रकृति, विचार एकसो ने वीश अखवीय. शाके
उदय तथा दीरणाविचार सम्पत्यमोहनीय ने मिश्रमोहनीयनो उदय अधि
सेपयतां एकसो ने पायोश प्रकृति खवा. या कर्मना सता विचारतां नामार्मनी
मा तथा एकसो ने प्रण प्रकृति गुणतां सर्वथात कर्मनी एकसो ने अडतासीश तथा
एकसो ने यज्ञायन प्रकृति दोय, ते जूदी जूदी सखी देखाडीये ये.
ज्ञानापरपीयनी पांच, दर्शनावरणायनी नव, वेदनीयनी चे, मोदनीयनी नाम,
थायुनी चार, नामकर्मनी शडशा, गोग्रकर्मनी वे, यंतरायनी पांच, ए सर्प यह ए
एकसो ने थमतासीश प्रकृति सतायें होय. ॥ ३२ ॥
॥ हवे प्रतिना उत्तर नेद, नाम थने ययं कई . ॥
नरय निरि नर मुरगई, इग विथ तिथ चन पणिदि जाइट।
देगा विन्या दा, र तेथ कम्मण पण सरीरा (पाठांतरे )
वंग विथ येउंविध, दारगे तेय कम्मश्गा ॥ ३३ ॥
- कर्मविपाकनामा कर्मग्रंव. १ ૨૫s अर्थ-जे कर्मप्रकृतिना उदयधी जीवने नारकी एवे नामें बोलावीय, ते कर्मर्नु नाम निरय के० नरकगति कहीये. जे थकी तिथंच नाम कहेवाय, ते कर्मनुं नाम तिरि के तिर्यंचगति. जे कर्मना उदयत्री जीव, मनुष्य कहेवाय, ते कर्मनुं नाम नर के मनुष्यगति. जे कर्मना उदयश्री जीव, देवता कहेवाय, ते कर्मनु नाम सुर के देवगति एम चार योदयिक पर्याय मांदेला एक पर्यायथी बीजे पर्यायें जीव जाय, ते माटे एने गइ के गति कहीये. ए गतिनाम कर्म चार कह्यां. जे कर्मप्रकृतिना उदयथी जीव, एकेंख्यि कवाय, ते कर्मनुं नाम ग के एकंधिय जाति. जे कर्मप्रकृतिना उदयथी जीव, वेजिय कद्देवाय, ते कर्मनुं नाम विश्व के वेजिय- जाति. जे कर्मना उदयश्री जीव, चरिंजिय कहेवाय, ते कर्मनुं नाम चल के चन- रिंजियजाति. जे कर्मना उदयथी जीव, पंचंडिय कहेवाय ते कर्मप्रकृतिनुं नाम प- किंदिजा के पंचेंजियजातिनामकर्म कहीये. ए जातिनामकर्म पांच कह्यां. जो पण नावें जिय इंजियावरणक्षयोपशमधी होय अने अव्ये प्रिय इंख्यिपर्यातिनामक- मना उदयथी होय पण एज जीव, एकेंजिय ठे. एवं नाम जातिनाम उदयथी होय. हवे शरीरनामकर्म, पांच कहे ते. नेराल के योदारिकनामकर्म, विजय के वैकि- यनामकर्म, आहार के श्राहारकनामकर्म, तेय के तेजसनामकर्म, कम्मण के काम- नामकर्म, पण शरीरा के ए पांच, शरीरनामकर्म कह्यां. तथा पागंतरें वीजा पदोनो श्रर्थ तो मलतोज ते परंतु कम्मश्गा के एक कार्मिक कार्मण शरीर, पांचमुं लख्युं . १ जे उदार एटले सर्व शरीरमांदे प्रधान, जे कारण माटे ए शरीरें करी मोद साधीयें, तीर्थंकर गणधरादिक पदवी नोगवियें, ते जणी मनुष्य, तिथंचनुं श्रीदारि- कशरीर, जे कर्मना उदयथी लहीयें तथा औदारिकपणे पुजल परिणमावियें, ते श्रीदारिक शरीर. २ तथा जेणे करी नूचरथी खेचर थाय, खेचरथी नूचर थाय, न्हा, टाली महोटं करे अने महोटं टाली न्हार्नु करे, सुरूप कुरूप करे. इत्यादिक विविधक्रिया- वंत ज्यां होय, ते वैक्रिय वे नेदे वे. एक औपपातिक ते देवता तथा नारकीनां श- रीर नवप्रत्ययी जाणवां. चीजें तिथंच तथा मनुष्यने लब्धिप्रत्यय ते वैक्रियपणे पु- शल परिणमावीये, ते जे कर्मना उदयथी सहीये, ते वीजें वैक्रियशरीर कहीये. ३ तथा लब्धिवंत चौद पूर्वधर तीर्थकरनी शक्ति देखवा निमित्तें तथा संशय जां- जवा निमित्त मुंम हस्त प्रमाण आकाश स्फटिक सरखं खठ अतिसूक्ष्म आहारक- वर्गणाना स्कंधे करी शरीर नीपजावीने जिनेश्वर पासें मूके, ते श्राहारकशरीर जाणवू, ते जे कर्मना उदयथी थाय तथा आहारकपणे पुशल परिणमावे, ते कर्मप्रकृतिनुं नाम त्रीजु थाहारकशरीरनामकर्म जाणवू. LAM
मया कामा पदमीर जीवदेशनी सायं हीर नीरनी परें मीरा
गथने पीना थंगोपांग.प. पण प्रण कदीय. पढमतणु पटसं जे कमंना उपची
दाधिकादिक शरीरको परिणम्या पण ते पुत्र पदये यंगोपांगने थाकार परि
एम, ददादिर थाकार नापजे, ते यंगांगंगकर्म यथवा प प्रा शरीहोर
ប០
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ, र
४ तथा जमेला श्राहारने पचाववानुं हेतु तथा तेजोलेश्यानिर्गमहेतु, ते तेजस
शरीर जाणवं, ते जे कर्मना उदयथीलहीये, ते कर्मप्रकृतिनुं नाम तेजसशरीर जायचे.
५ जे कर्मदल, जीव प्रदेशसाये क्षीर नीरनी पेरे मली रह्यां ते कार्मण शरीर
सर्व शरीरनुं वीजनुत, जे कर्मना उदयथी कर्मवर्गणादल ले कर्मपणे परिणमावे,
ते पांचमु कार्मण शरीर जाणवू. तथा (पागंतरे ) टीकाकारे कहेडं ते जे कर्म ।
रमाणुने विपे निष्पन्न थयु होय तेने कार्मिक एक कार्मण शरीर कहीये. कर्म परमाः
गुज थात्मप्रदेश सहित कीर नीरनी पेठे अन्योऽन्य अनुगत थाय ते कार्मर
शरीर कदेवाय ते. कर्मनो विकार, तेज कार्मण एवी व्युत्पत्ति ते ॥ इति समुच
यायः ॥ ३३॥
। ये प. पूर्वोक थोदारिकादिक शरीरे थंगोपांग होय, ते माटे
थंगोपांग कहे . ॥
बाहु रु पिति सिर उर, उअरंग जवंग अंगुलीपमुदा ॥
सेसा अंगावंगा, पढम तागुतिगस्सुवंगाणि ॥ ३४॥
अप-तेगां प्रथम यात अंगनां नाम कहे . वाहू के० पाहु वे एटसे शुजा ये, ऊ
पं.० ये जपा सायस, एवं चार, पिति के पुंलि वासो, एवं पांच, सिर के मस्तक, पूर्व
स, उर के हदय देयं, एवं सात, ग्यरंग के उदर एटले पेट, एवं थान, ए यात
या काहीये. व्यंगगुप्सीपमुद्दा के उपांग ते थंगुली प्रमुख जाणयां. पटसे ए गिने
साया जग हाय, नम दायने सागीयंगुली, जंघाने लाग्या ढीयण प्रमुख तेने उपाग,
एवी मंशा पट्टीय सायंगोवंगारकी यातायाजे थांगसीना पर्ष,
रेरा प्रमुख ने अंगोपांग जाणगा. ए अंगोपांग पढमाणुतिस्मुवंगाणि के० पदेशात्रा
सीर मौदारिक, वक्रिय थन याहारका, एने होय. त्या बौदारिक शरीर प्रोशित
m, A यगोपांग, थाहारशरी थाहारक अंगोगंग,
एम प्रा जाए. ए यंग यने उपांग यकी शेष रखा जे भंगुखीना विमुथा, हर
गानी रेग्दा, नम्ब, केश, रोमादिक, तने अंगोपांग कहीय. गम एक अंग, योनो न
देह र म्यान नदी, देशी तना यगोपांग न होय ॥ इति ममुगयायः ॥ ३१ ॥
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३थए ॥ हवे ए अंगोपांगना पुजल बंधन, नामकर्मविना न बंधाय, ते जणी पठी बंधन नाम कदे ॥ उरलाइ पुग्गलाणं, निव६ वशं तयाण संबंधं ॥ जं कुणइ जन समं तं, वंधण मुरलाई तणु नामा ॥ ३५॥ अर्थ-उरलाइपुग्गलाणं के औदारिकादिक शरीरना पुजलने निवद्ध के पूर्वे वांधेला अने वऊं के हमणां बंधाता, तयाण के० तेनी साथे संबंधं के संबंध करे, जोडे अने जं के जे कुण के करे, जसमं केलाख, राल सरखं तं के ते वंधण के वंधननामकर्म, मुरलाश्तणुनामा के ओदारिकादिक पांच शरीरने नामें जाणवू ॥ इत्यदरार्थः ॥ ३५ ॥ औदारिकशरीरें तथा श्रादिशब्द यकी वैक्रियें,थाहारकें तथा तेजसें अने कामणे, ए पांच शरीरनामकर्म उदयें शरीरपणे परिणम्या पण पुजल माहोमांहे पूर्वे वांध्या वे श्रने वली वांधतो जोडतो जाय ठे, ते पुजवनो मांहोमांहे बंध पडे ते. तेणे करी जूदा विखरता नथी, जे कर्मनाउदयघी ते कर्मनुं नाम बंधननाम ए मान्यु जोश्ये.अन्यथा मांदोमांहे पुशल मली न रहे, जेम राल, लाख अने गुंदरादिकें करी जे जिन्न वस्तु जोमीये ते केटलोएक काल सुधी मली रहे, निन्न न थाय, तेम जे कर्मने उदये जे पूर्व : ग्रयां ते एवां श्रोदारिक पुशल तेणे करी नवां ग्रही ते योदारिक पुशल मेलबी मेलवी - जोडी शरीर वधारे ते जे कर्मने उदय, ते योदारिक बंधन. एम जे कर्मनेउदये पूर्व वांध्यां वेफ्रिय पुजल साथै बंधातानवा वेक्रिय पुमल वांधी शरीर वधारे, ते वीजुं वेक्रियबंधनां ते- मज जे कर्मने उदय थाहारक पुलसाये थाहारकपुनसनो बंध करी करी शरीर वांधे, - वधारे, ते थाहारकबंधननाम. ए त्रण शरीरनाथारंजने समये सर्व बंध जाणवो. पठी - ज्यांसुधी ते शरीर धारण करे, त्यांसुधी देशबंध जाणवो अने तेजस तथा कार्मण, ए ये शरीरनो सर्वथा देशबंधज होय, पण सर्वबंध न होय, जे जणी ए वे शरीरनो केयारें अबंधक होय ने बंधक नथी होतो तेथी ए शरीरनो प्रथम थारंल समय न पा. मी, तेथी सर्पबंध न होय. जे कर्मने उदयें तेजस शरीरना पुगसने पूर्व पांघेला : तेजसपुखनी साथें बंध पाडे, ते तेजसवंधननाम. तेमन जे कर्मना उदययी पूर्व प्रशां कर्मदससाये नवा कर्म पुझसनो संबंध करे, ते कार्मणवंधननाम. पम पुमसन पंधन तो याय, जो पूर्व मल्या होय तो चाय, ते माटे बंधननाम कहीयें ॥ ३५ ॥ ॥ दवे संघातननाम कहेते. ॥ जं संघाय उरखा, इ पुग्गले तणगणं वदंताली॥ तं संघायं बंधण, मिव तणु नामेण पंचविहं ॥३६॥ : . . - यंपन वाय. तया पण मायं नजम गरीर-जोइता पण प्रण पंधन याय नमः पगंधानन. जे कर्मने उदय जीव, थाहारकना पुजस मेसवे, ते त्रीजु थाहारकसंघा. तन. जे कर्मने उदय जीय, तेजस शरीरना पुगत मेखवे, ते चोथु तेजससंघातन में थर्प-राम के योदारिक, विन्द के वेक्रिय तथा थाहारयाणं के थाहारः मेनेजम बने कानण, एइके बनी माय मदियाणि के० सहित करतां निमितगिव यः प्रा मा धन जम कार्मनां. ए पंदर पंधन याय ॥ इत्यदरायः॥३॥ यौदानिक, वकिय यने थाहारक, ए प्रणने पोतपोतानी सायं. जोमा ३६० कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ अर्थ-जं के जे कर्म संघाय के एकगं करवां, उरलाइ के थोदारिकादिक पांच शरीरना जे पुग्गले के पुजल, ते प्रत्ये तणगणंवदंताली के जेम तृणसवाना समूह प्रत्ये दंताली एकगे करे, तेनी पेरें करवा तं के ते संघायं के० संघातननामक कहीय. बंधणमिव के बंधननी पेरें तेना पण तणुनामे के पांच शरीरने नामे पंच- विहं के पांच नेद . इत्यदरार्थः ।। ३५ ॥ जे कर्मना उदयथी औदारिकादिक योग्य पुजसने संघातयति कहेता एकला करे, ते संघातन. हवे जीव, प्रथम संघातननामने जदयें करी औदारिकादिक पुरानो राशि करे, ते बंधननामें करी बांधे श्रने अंगोपांगनामथी हाथ, पगना श्राकार घो. यही दृष्टांत देखा . जेम दंताली कहेतां मारवाडमां प्रसिक काट उपकरण विशेष रोणे करी जेम विखरेसां तृणखसाने वृद्दारीने एकवा करीये पनी तेनो सुखें मारो पंधाय, तेम संघातननामकर्म करी एका कस्यां एवा जे दस तेनो बंधननामे बंध होर, ते संघातननामकर्म; ते पण जेम पांच शरीरनां पांच बंधन कह्यां, तेम ए संघातन पy पांच ने , ते सूत्रधी कहीये ठेय. जे कर्मने उदय जीव, श्रोदारिकपुल मेशवे, ते पदेवं यौदारिक संघातन. जे कर्मने जदये जीव, वैफिय पुस मेसवे, ते वीजें वैकि: कर्मने उदयें जीय, कार्मणना पुस मेसवे, ते पांचमें कामणसंघातन. एम पांच संग तननाम कमां. ते पठी संघयण कद्देशे. ॥ ३६ ।। । नया प्रकारांतरें सत्तायें पन्नर वंधन थाणवाने गाथा कहे . ॥ . उराप्त विद्या हा, र याणं सग तेज कम्मजुत्ताणं ॥ नव बंधणाणि इअर, सदिआणि तिन्नि तेसिं च ॥ ३० ॥ एमएने मग के पोनपोनानी साय जोमनां प्रण बंधन थाय, तेघ के नेजममायें यने कम्म के कामण सायें, जुनाणं के युक्त करतां पण प्रा प्रय पाय. नवयंधणाशि के एम प्रण शरीरमानव बंधन याय. तथा इयर फेस यने पण शारीनं मार मा काम जोमा धनायन यंधन देयागीय वथे.
३६१ कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ. १ १ जे कर्मना उदयपी योदारिक साथै यौदारिक पुजल बंधाय, ते श्रोदारिक ओदारिकबंधन. २ जे कर्मना उदयश्री वेक्रिय साथे वेक्रिय दलनो बंध घाय, ते वे- क्रिय वैक्रियबंधन. ३ जे कर्मना उदयश्री श्रादारक साथे थाहारकदलनो बंध थाय, ते थाहारक आहारकवंधन. ४ जे कर्मना उदयश्री श्रोदारिकदल साथ तेजस दलनो बंध थाय, ते औदारिकतेजसबंधन. ५ जे कर्मना उदय वेक्रिय साये तेजस दलनु बंधन होय, ते वे क्रियतेजसंबंधन. ६ जे कर्मना उदय श्राहारकनुं तेजसदल साथै बंधन होय, ते आहारकतेजसबंधन. एम एज त्रण साथै कार्मण पण लेवु. जेना उदय औदारिक सायें कार्मण दलनो बंध थाय, ते श्रीदारिककार्मणबंधन. ७ जेना उदयें वैक्रियदल साथै कार्मण दलनो बंध थाय, ते वेक्रियकार्मणबंधन. ए जेहना उदये थाहारक साथ कार्मणदलनुं बंधन होय, ते श्राहारककार्मण बंधन. ए रीते नव वंधन कह्यां. ए मिश्रयोगने विपे जावां तथा वीजे पण नाववां. १० तेमज औदारिकादिक त्रणनी साथ इतर कहेतां जूदां जे तेजस अने का- मण तेना मिश्रस्कंध साथे एटले ए वन्नेनी साथै औदारिकनो जेने उदयें बंध होय, ते दशमुं औदारिकतेजसकार्मण बंधन. २१ जेना उदय वेक्रिय साथ तेजसकार्मणदल मले, ते वैक्रियतैजसकामणवंधन. १२ जेना उदये आहारक साथै तेजसकामणबंधन होय, ते श्राहारकतेजसकार्मणवंधन. हवे त्रण तेजस कार्मणनांज वंधन कहे वे. ए- टले-२३ जेना उदयें तेजसदल साथें तैजसनो बंध होय, ते तैजसतैजसनुं बंधन. १४ जेना उदय कार्मण सायें तैजसनो बंध होय, ते तैजसकार्मणवंधन. १५ जेना उदय कार्मण साथै कार्मणकर्मदलनो माहोमांहे बंध होय, ते पंदरमुं कार्मणकार्मणवंधन. ए पंदर पंधन कह्यां ॥३७॥ हवे ए पन्नर बंधनने गुणवाने प्रकारांतरें पागंतर गाथा कहे ते. "उरलाईणसग ते, अकम्म सहिआण पण चउ ति बंधा ॥ पढमाण तेच कम्महिं, तिन्नि इश पनर बंधणया" ॥ १॥ हवे ए गायानो अर्थ कहे ते. उरलाईण के ओदारिकादिक पांच शरीरनां पुजलनां सग के श्राप श्राप साथे मलवानां देतुनुत प्रथम पांच बंधन, ते अकम्मसहियाणपणचउतिबंधा के० ते तैजसव्यतिरिक्त शेप चार शरीरना दखने तेजससा मलवानां हेतुभूत चार बंधन तथा तेजसकामेण विना अनेरां जेत्रण शरी: रदल, तेने कार्मण साथै मेलववानां त्रण बंधन तथा तेने तेजसकामणसंबंधे त्रण वंधन. एवं पंदर बंधननां नाम लखीयें ठेयें.प्रथम औदारिकोदारिकवंधन,वीजेंवे क्रियवै क्रिय. बंधन,त्रीजु थाहारकथाहारकवंधन,चोधुं तेजसतेजसवंधन,पांचमुं कार्मणकार्मणवंधन, ए पांच पोतपोताथी तथा हुँ ओदारिकतेजसवंधन, सातमुं वैक्रियतेजसवंधन, श्रा---- इंधन शाद. तापमा मायनेजमगर जोहना पण प्रणयंधन याय ना। बार जोगतां प्रायंधन वाय. पर्व नवयंधन देगामीय. . पर्मपानन. जे कर्मने उदय जीय, थादारकना पुमा मेलवे, ते श्रीजु थाहारकमध थ-वेग के योदारिक, विश्व के क्रिय तथा थाहारयाणं केव याहार एप्रने मग के पोनसतानी माय जोगतां प्राण बंधन याय, थने पण शरीर सेनेजमथने कानंग, ए के वेनी माय मदिथाणिय सहित करतां मिनिर्मि प्रा प्रायंचन नजम कामंपनां. एपंदर बंधन याय ॥ इत्यारार्थः ॥ 332 सदाग्रि.३किय यन याहारक, प प्राणने पोतपातानी माय जोमा ३६० कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ अर्ध-जं के जे कर्म संघाय के एकगं करवां, उरलाई के योदारिकारिक पांच शरीरना जे पुग्गले के पुरुस, ते प्रत्ये तणगणंवदंताली के जेम तृपखवान समूद प्रत्ये दंताली एको करे, तेनी पेरें करवा तं के ते संघायं के संघातननामक कद्दी. यंधणमिव के बंधननी पेरें तेना पण तणुनामे के पांच शरीरने माने पंच विहं के पांच नेद ठे. इत्यक्षरार्थः ॥ ३५ ॥ जे कर्मना उदयथी भोदारिकादिक योग्य पुजसने संघातयति कहेता एकळा करे ते संघातन. दचे जीव, प्रथम संघातननामने उदयें करी औदारिकादिक पुन राशि करे, ते बंधननामें करी बांधे श्रने अंगोपांगनामथी हाथ, पगना श्राकार को श्री दृष्टांत देयामे . जेम दंताली कहेतां मारवाडमां प्रसिद्ध काष्ठ उपकरण विरे रोगे करी जेम बिसरेखां तृणखसाने बहारीने एकां करीये पछी तेनो सुखें मा पंचाय, सेम संघानननामकमे करी एकता कस्यां एवा जे दस तेनो बंधननामे बंध हो त मंधानननामकर्म; ते पण जेम पांच शरीरनां पांच बंधन कह्यां, तेम ए संघातन प पांग में ने, रो मुत्रथी कहीये नेये. जे कर्मने उदय जीव, औदारिकपुनम मेनके पटे योदारिय मैपान. जे कर्मने उदय जीव, वेकिय पुनस मेखवे, ते घी वेत्रि गन. जे कर्मने उदय जीव, तेजस शरीरना पुस मेसये, ते चोथु तैजससंघातनः पान उदय जीय, कामणना पुस मेसये, ते पांचभु कार्मणसंघातन. एम पांच संग नगनाम कपां. ते पनी संघयण कदेशे ॥ ३६ ॥ ॥ नया प्रकारांतर सत्तायें पन्नर बंधन थाणयाने गाया कहे . ॥ . उंगल विनया दा, र याणं सग तेश्र कम्मजुत्ताणं ॥ नव बंधणाणि इअर, सदिश्राणि तिन्नि तेसिं च ॥ ३० ॥ रोध के नजममायें अने काम के कामण मायें, जुत्ताणं के युक्त करता पात्र प्रयाय. नवजाति के मारना बंधन थाय. तया इयर के .
कर्मविपाकनामे कर्मग्रंथ.१ ३६२ १ जे कर्मना उदयधी श्रोदारिक साथै श्रोदारिक पुजल बंधाय, ते श्रोदारिक श्रोदारिकबंधन. २ जे कर्मना उदयधी वेक्रिय साथै वेक्रिय दलनो वंध थाय, ते वे. क्रिय क्रियबंधन. ३ जे कर्मना उदयश्री आहारक सायें श्राहारकदलनो बंध थाय, ते श्राहारक आहारकवंधन. ४ जे कर्मना उदयश्री श्रोदारिकदल सायें तेजस दलनो बंध थाय, ते श्रोदारिकतेजसबंधन. ५ जे कर्मना उदयें वेक्रिय साथे तेजस दल बंधन होय, ते वेक्रियतेजसंबंधन. ६ जे कर्मना उदये श्राहारकनुं तेजसदल साथ वंधन होय, ते थाहारकतेजसबंधन. एम एज त्रण साथ कार्मण पण ले. ७ जेना उदयें औदारिक साथ कार्मण दलनो बंध थाय, ते थोदारिककार्मणवंधन. ७ जेना उदये क्रियदल साथै कार्मण दलनो वंध थाय, ते वेक्रियकार्मणवंधन. ए जेदना उदये थाहारक साथै कार्मणदलनुं बंधन होय, ते श्राहारककार्मण बंधन. ए रीते नव वंधन कहां. ए मिश्रयोगने विपे नाचवां तथा वीजे पण नाववां. १० तेमज ओदारिकादिक त्रणनी साथे इतर कदेतां जूदां जे तेजस अने का- मण तेना मिश्रस्कंध सायें एटले ए वन्नेनी साथै श्रोदारिकनो जेने उदयें बंध होय, ते दशमुं औदारिकतेजसकार्मण बंधन. ११ जेना उदयें वेक्रिय साथे तेजसकार्मणदल मले, ते वैक्रियतेजसकामणवंधन. १२ जेना उदये आहारक साथ तेजसकार्मणबंधन होय, ते आहारकतेजसकामणवंधन. हवे त्रण तेजस कार्मणनांज बंधन कहे ते. ए- टले-२३ जेना उदयें तेजसदल साथें तेजसनो वैध होय, ते तेजसतेजसनुं बंधन. १३ जेना उदय कार्मण साथें तैजसनो बंध होय, ते तैजसकार्मणवंधन. १५ जेना उदय कार्मण साथै कार्मणकर्मदलनो मांदोमांहे बंध होय, ते पंदरमुं कार्मणकार्मणवंधन. ए पंदर पंधन कह्यां ॥ ३ ॥ हवे ए पन्नर वंधनने गुणवाने प्रकारांतरें पाठांतर गाथा कहे . "उरसाईणसग ते, अकम्म सहिश्राण पण चळ ति बंधा ॥ पढमाण तेथ कम्मेदि, तिन्नि अ पनर बंधणया" ॥१॥ हवे ए गाथानो अर्थ कहे वे. उरलाईप के औदारिकादिक पांच शरीरनां पुजलनां सग के श्राप थाप साथे मलवानां देतुन्नुत प्रथम पांच बंधन, ते अकम्मसहिथाणपणचतिवंधा के ते तैजसव्यतिरिक शेप चार शरीरना दखने तेजससाथै मलवानां हेतुभूत चार बंधन तथा तेजसकार्मण विना अनेरा जेत्रण शरी- रदल, तेने कार्मण साथै मेलववानां त्रण वंधन तथा तेने तेजसकामणसंबंधे त्रण बंधन. एवं पंदर बंधननां नाम लखीये ठेये.प्रथम श्रोदारिकोदारिकवंधन,वीजें वेक्रियवेक्रिय- बंधन,त्रीजु थाहारकथाहारकवंधन,चोथु तेजसतेजसवंधन,पांचमुकामणकार्मणवंधन, ए पांच पोतपोताथी तथा उर्छ श्रोदारिकतेजसवंधन, सातमुं वैक्रियतेजसबंधन, श्रा- ५ मां दाप यने पग, हीन होय थने वीजा थंग उत्तम होय, वामनमम्यान, मात्र, निरंच, मनुष्यने । मंग्यान होय थने शेष सर्व जीवने हुंगमस्थान हाद रविशेष, ठेर्नु हेतुन जे नामकर्मप्रकृति, ते संस्थाननामकर्म कही. पिशरीरने विष व्यवहारे जे वांदिक होय तेना हेतुन पाहत ३६४ कर्मविपाकनामे प्रथम कर्मग्रंथ. र थर्थ-समचउरंसं के १ समचतुरस्रसंस्थान, निग्गोह के २ न्यग्रोधसंस्थान, साइ के० ३ सादिसंस्थान, खुजार के ४ कुनसंस्थान, वामणं के० ५ वामन स्थान, ढुंडं के० ६ ढुंमसंस्थान, ए संगणा के० संस्थाननां नाम कह्यां. वकिाह के० १ कृलवर्णनामकर्म, नील के०२ नीलवर्णनामकर्म, लोहिय के० ३ लोहितार्थ नामकर्म, दखिद्द के० ४ हरिजकपीतवर्णनामकर्म, सिधा के० ५ श्वेतवर्णनामकर्म । इत्यदरायः॥४०॥ १ सम एटले समा सरखा चतुः एटले चार अस्र एटले खूणा ज्यां होय, पर पसोती पाली येणं अकां दोरी साथे, मवीय ज्यां बन्ने जानुनुं अंतर, श्रने डाग जानुनो जमणो संनो तथा जमणा जानुनो डायो खंजो पलोंठी पीउ साथै ससाटम सता ए पारे दोरी सरखी थाय, ते समचतुरस्रसंस्थान. अथवा समस्त आंग सान जिक शास्रोतसदापसहित शुज होय, ते समचतुरससंस्थान कहीये. ते जे फर्मम पसिना उदययी दोय, ते समचतुरस्रसंस्थाननामकर्म जाणवू. ते देवता सर्वने सम- पतुरस्त्र संस्थान दोप. २ जेम पटक्षनो उपरसो जाग पूर्ण दोय, तेम जे संस्थाने करी नानी उपरनो माग विसदापोपंत पूर्ण प्रमाण होये थने नीचलो नाग हीन होय, ए म्पमोध गरपान, जे कर्मना उदयश्री पामीयें, ते कर्मप्रकृति, नाम, न्यग्रोधसंस्थान जापा, ३ ज्यां नानी यकी नीनां अंग, उत्तममानोपेत होय श्रने पेट उपरना यंग टीन होय, से सादिसंस्थान, जे कर्मना उदयश्री थाय, ते कर्मनु नाम पर ४दया हाय, पग, मुम्न थने प्रीयादिक उत्तम होय अने हृदय, पेट, पंच, पम दीन दोप, ते कृन्जमध्यान, जे कर्मना उदयों पामीय, ते कर्मतुं नाम तेज जार. डे बर्मना उदयपी पामी, ते कर्मनुं नाम तेज जाणवू. या समन्न अंगनां श्रवयव सदण हीन डा होय, ते टुंगमस्थान, जे कर्मना दरवाजा याय, ते कर्मन नाम पण होज जाण. संस्थान ते शरीरको * दान कई . देनां प्रयन पांच वनां नाम कद ठे. हेज जाप.
- कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३६५ १ जे कर्मना उदयथा जीवनुं शरीर, मशीनी पेरें तथा गुलीनी पेरें नीदूं, कालु, होय, ते कर्मप्रकृतिनुं नाम कृष्णवर्ण कहीये. जे कर्मना उदयथकी जीवनुं शरीर, शुकपिछ सर तथा जंगाल सरखं नील होय, ते कर्मप्रकृतिनुं नाम नीलवर्ण कदीये. ३ जे कर्मना उदयथी जीवनुं शरीर हलदर तथा हरियाल तथा चंपाना फूल सर पीले वणे होय, ते हरिजकपीतवर्णनामकर्म जाणवू. ४ जे कर्मना उदयथी जीवन शरीर, हिंगलो तथा सिंदूर तथा जासूसनां फूल जेवू लोहित के रातुं होय, ते कर्मनुं नाम लोहितनामकर्म जाणवू. ५ जे कर्मना उदयथी जीवनु शरीर शंख, कुंद, चंडकिरण सरखं तथा गौरवर्ण होय, ते श्वेतवर्णनामकर्म जाणवू. ॥ एस वर्णनाम कही, ते पुशलगुणसादृश्ये गंधनाम कहे.॥ सुरदी उरही रस पण, तित्त कड्ड कसाय अंबिला महुरा फासा गुरु लहु मिन खर, सी जएद सिणि रुकहा ॥४१॥ अर्थ- सुरही के सुरनिगंधनामकर्म, अरही के पुरनिगंधनामकर्म, रसपण के रस पांच कहे ते. तित्त के तिकरसनामकर्म, ते तिक्तरस; का के० कटुकरसनाम- कर्म, ते कटुरस, ३ कसाय के कपायलरसनामकर्म, ते कपायेलो रस; अंविला के श्रा- म्लरसनामकर्म, ते खाटो रस, यांवलीनो रस; ५ महुरा के मधुररसनामकर्म ते मीठ रस. फासा के हवे आउ फरस कहे वे. १ गुरु के गुरुस्पर्शनामकर्म, ५ बहु के लघुस्पर्शनामकर्म, ३ मिल केभृस्पर्शनामकर्म, ४ खर के खरस्पर्शनामकर्म, ५ सी के शीतस्पर्शनामकर्म, ६ उपद के जपणस्पर्शनामकर्म, सिणिक केव स्निग्धस्पर्शनामकर्म, ७ रुक के रूदस्पर्शनामकर्म, ए अह के श्राव स्पर्श जाणवा ॥ इत्सदारार्थः ॥ ४॥ ते गंधना वे नेद . १ जे कर्मने उदय कपर, कस्तुरी, अने फूलना सुगंध स- रखो शरीरनो गंध होय, ते कर्मनुं नाम सुरनिगंधनामकर्म कहीये. ए शरीर श्री तीर्थकर तथा पद्मिनी स्त्रीनेज होय. २ जे कर्मने उदये जीवनुं शरीर, लशणादिकनी पेरे मृतकनी पेरे सुगंधवा होय, ते कर्मनुं नाम, उरनिगंधनामकर्म कहीयें. ए वे गंधनां नाम कह्यां. इवे रसनां नाम कहे . ते रसना पांच नेद वे. जो पण दारादिक रस ग्रंथां- तरे मान्या ठे ते पण एमांहे अंतर्नावे . १ जे कर्मना उदय जीवनुं शरीर, लीव क- रियाताना सरखं तिक कडq होय, ते तिक्तरसनामकर्म. १ जे कर्मना उदय जीवन कनी कदी, जेजपी एनो विपाक एटले रसोदय ते जीवाश्रित औदारिक शरीर था. गुरुं के० गुरुस्पर्श, खरं के खरस्पर्श, रुवं ने रूक्षस्पर्श, सीधेच के शीतस्पर्श, ए थोदारिकशरीरथी मांगीने शहां सुधी जे कर्मप्रकृति कही, ते सर्वपुभयविशाल, कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ शरीर, शुंठशने मरी सरखं का कदेतां तीखा रस जेयूँ होय, ते कर्म नाम' कटुः रसनामकर्म: ३ जे कर्मना उदयथी जीवनुं शरीर, हरडे थने वहेमा सरखं कपायेगा रस जे होय, ते कर्मनुं नाम पण तेज जाण. जे कर्मना उदय जीव शरीर, सीब थने आंवलीना रस जेवु थाम्ल एटले खार्ट होय, ते कर्मर्नु नाम तेज जा एबुं. ५ जे फर्मने उदयें जीवने शरीरें शेखडी, इध, अने साकर जेबो मीठी रस सहीयें, ते कर्मनुं नाम, मधुररसनामकर्म. ए पांच रसनां नाम कह्यां. इवे श्राव स्पर्शनां नाम कहे . जे कर्मने उदयें जीवशरीर, सोहना गोलानी पेरें जारी होय,सहेजें नीची गति होय, ते कर्मनु नाम गुरुस्पर्श जाणवू. ५ जे कर्मने उदये जीवनुं शरीर, अर्कतूलनी पेरें हल होय, ते लघुस्पर्शनामकर्म.३ जे कर्मने उ- दये जीवना शरीरनो स्पर्श, वेतस तथा माखणनी पेरें सुकुमाल मृड होय, ते मूड नामकर्म, ४ जे कर्मने उदय जीवना शरीरनो स्पर्श, गायनी जीननी पेरें यरतन होय, ते वरसग्नामकर्म. ५ जे कर्मना जदये जीवना शरीरनो स्पर्श, हीमनी पेरे अत्यंत शीतल होय, ते शीतनामकर्म. ६ जे कर्मना 'उदय जीवना शरीरनो स्पर्श, अग्मिनीपेरें उस होय, ते जसनामकर्म. जे कर्मना उदय जीवना शरीरनो स्पर्श, घृत तैलनी पेरें चीकट स्नेहवंत होय, ते कर्मप्रकृतिनुं नाम स्निग्ध जाणवू. ७ जे कर्मना उदये जीवना शरीरनो स्पर्श, राखनी पेरें .सूक्ष निस्नेह होय, तेनुं नाम रूक्ष जाणवू. ॥४१॥ ॥ए वर्णादिक वीश प्रकृतिमाहे शुन केटली ? अने अशुज केटली ? ते कहे ते. ॥ नील कसिणं उगंध, तित्तं कमुअं गुरुं खरं रुकं ॥ सीअं च असुद नवगं, कारसगं सुन सेसं ॥४२॥ अर्थ-- नील के नीलवर्ण, कसिणं के० कृप्लवर्ण, ए वे वर्ण अने पुगंध, के० ३ गंध, ए एक गंध, तथा तित्तं के० तिकरस, कमुझं के कटुकरस.ए के शेष रही जे कारसगं के अंगीबार प्रकृति, ते शुन जाणवी ॥ इत्यः, दारार्थः ॥ ४२ ॥ चे रस, थन:
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३६० श्रयीने होय. शरीर, अंगोपांग, बंधन, संघातन, संघयण, संस्थान, वर्ण, गंध, रस अने स्पर्श. ए समस्त विशेप जे कयां, ते शरीरपुजलने विपे होय. तेथी एनां हेतु- चूत कर्म, ते पुशल विपाकी कहीये. तथा श्रहीं शरीरना वर्णादिक, लोकव्यवद्दारन- यघी लेवा, अन्यथा निश्चयनयमतें तो थोदारिकादिकशरीर पुजलें पांच वर्ण, वे गंध, पांच रस, श्राप स्पर्श, एवं वीश गुण होय. पण यही जे वर्णादिक लोकव्यवहारें कद्देवाय ते उत्कट वर्णादिक पर्याय हेतुभूत नामकर्म, तेनी प्रकृति कही, तेमांदे एक नीलो, वीजो कालो, ए वे वर्ण; तथा एक पुगंध, एवं त्रण तथा तिक्त अने कटु ए वे रस, एवं पांच; तथा गुरु, खर, रूक्ष यने शीत, ए चार स्पर्श; ए नव प्रकृति लोकने विपे अनिष्ट होय. ते माटे अशुन ते तेथी एना देतनूत कर्मनुं नाम पण अशुल जाणवू, जे कारण माटे संकशे एनो कटुरस वधे, अने विशोधं घटे, तेथी ए नव, पापप्रकृतिमध्ये लेखवीय, तेथी ए अशुजनवक कद्यु. पाप प्रकृतिमाहे सामान्य वर्णादि चार अशुन कह्यां ते. अने श्रही विशेपें नव कह्यां. ए नव नेदयी शेप रह्या अगीयार नेद, ते शुन्न , सर्व लोकने इष्ट होय, ते नणी तेनुं निमित्तन्नूत जे कर्म, ते पण विशुळं तेनो मिष्टरस वधे, ते माटे शुन पु- एयप्रकृति कही. ते अगीारनां नाम कहे ते. श्वेत, पीत ने रक्त, ए त्रण वर्ण. एक सुरनिगंध. कपायल, थाम्ल ने मधुर, ए त्रण रस. लघु, मृङ, स्निग्ध अने उल, ए चार स्पर्श. एवं अगीधारने विशेपनमें पुण्यप्रकृति कहीये. ए वर्णादिक वीश ना- मनी प्रकृति कही ॥ ४ ॥ ॥ हवे आनुपूर्वी नामकर्म कहे ते. ॥ चउदगश्वणुपुबी, गई पुविगं तिगं निआउजुझं ॥ पुवीजद वक्के, सुद असुद वसुदृ विदग गइ ॥४३ ॥ अर्थ-चउद्गश्च के चार नेद गतिनी पेरें, अणुपुत्री के० नुपूर्वी नाम ठे. गपुवीयुगं के गति ने श्रानुपूर्वी, ए वेहु लेतां कि कहेवाय. अने तिगंनिश्राज- जुझं के जे वारें एने पोताना थायुसहित लहियें, तेबारे श्रानुपूर्वीनुं त्रिक थाय. पुवीजदउँवक्के के० श्रानुपूर्वीनो उदय ते विग्रहगतियें, सुह के शुन चाल, असुह के अशुल चाल, वस के वलदनी पेरें, उह के ऊंटनी पेरें, ए वे प्रकारे विहगगई के० विहायोगतिनामकर्म ॥ इत्यदरार्थः ॥ ३ ॥ चार ने गतिनी परें आनुपूर्वीनामकर्म ठे. एक नरकानुपूर्वी, वीजी मनुष्यानुपूर्दी त्रीजी देवानुपूर्वी, चोत्री तिर्यंचानुपूर्वी. ए चार आनुपूर्वीनाम ठे. श्हांथी स र, परम के पोतायत्री दीजा सिपि के० यात जोवने पर हो , गति, देशानुपूर्ति, देवायु.ए थानुपूर्वी नामकर्मनो उदय,जीवने जेवारें वे समयादिकनी टसे पसदनी परें, तेमज दायीनी पेरें, इंसादिकनी पेरें, नली रीते चासे, ते कमंत्र तीहनी परें, पासता यने पग घसाय,एवी माठी चालने जीव पामे, ते यशुन विहा- तिर्नु नाम गुनविदायोगति कदीये. तथा जे फर्म उदय उटनी पेरें, खरनी ते, योगति कट्टीयं. पूर्व गतिनाम कयु, तेयी एने जिन्नपणुं जणावयाने विहाय के था. काशनाम पूर्व जोप्यु, तेथी खगति पण कहीये. यवकाश चाख, ते शिदायोमनि यदीप, एपण जीवने दोय. एम चोद पिंडप्रकृतिना पांश तथा पंचोतरे भाई यद-दापाटदपा के परायाननामकर्मना उदपयो पापी कर प्राची पाई ३६७ कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ श्रेणिव्यतिरिक्त नरकमांदे अवतरता एक समय त्यां लगे समश्रेणिये जाये, त्यांची जेम वलदने नाथे काली गमाणे बांधियें, तेम नरकानुपूर्वीनी उदय, उत्पत्तिदेव ने रके थाणे. तेम तिर्यंचाहेपण हिसमय, त्रीसमय, चतुःसमय, एक वक्रादिक गर्डि थवतरता तिर्यगानुपुर्वीनो उदय होय, तेम मनुष्यगतिमध्ये उपजता वक्रगति मनुष्यानुपूर्वीनो उदय नाववो, तेम देवतामा अवतरता क्रगतिक्षेत्र देवानुपूर्णिन उदय. ए चारे श्रानुपूर्वी, क्षेत्रविपाकनी दे, तेथी ज्यां श्रमश्रेणियी बसे, ते क्षेत्र थानुपूर्वी उदय थावे. तया ज्यां थागल नरकटिक कयुं, त्यां नरकगति भने नरकानुपूर्वी. ज्या लिप हिक कडूं, त्यां तियंचगति तियंचानुपूर्वी. ज्यां मनुष्यधिक त्यां मनुष्यगति, मनुष्याः नुपूर्वी. ज्या सुरक्षिक त्यां देवगति ने देवानुपूर्वी. ए वे वे प्रकृति किशब्दें खेवी. ए संशा पूर्व नथी कदी, ते माटे थहीं कही. ज्यां निक कहे, त्यां थायु सहित त्रण लेवी. नरकत्रिक ते नरकगति, मरकानु पूी, नरफायु. नियंचत्रिक ते तिचगति, तिर्यगानुपी, तिर्यगायु, ए प्रिकसंज्ञा . पिं. एम मनुप्पत्रिक ते मनुष्यगति, मनुष्यापूर्वी, मनुष्यायु. देवत्रिक ते है विपदगति फरे, तिहां याय. एम थानुपूर्वीनाम कछु. दये बिहायोगति नाम कहे वे. जे कर्मना उदयया प्राणी चाखतो थको पन र स्वरूप कषु ॥४३॥ ॥ दवे यान प्रत्येक प्रकृतिनुं सरूप कदे .॥ परया उदया पाणी, परसिं बलिणंपि होइ रिसो॥ नमामिण सजुित्तो, देवेश नसासनामवसा ॥ १४॥ mmmun . कर्मविपाकनामा कर्मग्रंय. , ३६ए -0 पुःखें जीपवा योग्य अंग होय. अने उससिणलशिजुत्तो के० श्वासोठासन लब्धि क एटले पाम, ते हवेश्ऊसासनामवसा के उश्वासनामकर्मने वश एटले उदय री होय ॥ इत्यदारार्थः ॥ ४ ॥ पराघात नामकर्मना उदयथी जीव, अव्यप्राण जे पांचंजिय, प्रणवल, श्वासोवास मने आयु. ए दश अव्य प्राणने धरे तथा नावप्राण ते ज्ञान, दर्शन श्रने चारित्ररू- ने धरे, तेने प्राणिशब्दें जीव कहीये. ते परेसिं के श्राप विना वीजा जीवने तथा रीने पण पुर्डप एटले दुःखें, घणे उपायें करी एद पराजव्यो जाशे ? एवी बुद्धि, लवंतने पण उपजावे, तो निर्वल वेरीथी केवी रीतें प्रासंग्यो जाय ? एटले जे कर्मना उदयथी सबल राजसनामां पण बोलतो थको वीक न राखे, परंतु उलटा नाथी वीजा घणा जण बीहे, तेना दर्शनमात्रथी पण वेरी कंपायमान थाय. एवो पतापवान् जे जीव होय, ते पराघात नामकर्म. ए प्रथम प्रत्येक प्रकृति जाणवी. जश्वास के चंचो श्वास शरीराच्यंतरचारि वायुविशेप, थानप्राण एवे नामे, एना कहेवाथकी निःश्वास पण लेवो,जे नीचो नश्वास मूकबो, ते निःश्वास जाणवो. ए वेडु जे कर्मना उदयथी सुखें लही शके, ते कर्मनुं नाम, श्वासोवासनामकर्म जाणवू. ए ल- ब्धिD नाम श्वासोवासलब्धि, ए वेहु कर्मना उदयथी होय ते जणी औदायिकी प्र- कृति कहीये. तेणे लब्धियुक्त एटले सहित जीव होय अने श्वासोवास पण पर्याप्तिने उदयें तद्योग्य पुजल ग्रही श्वासोश्वासपणे परिणमावी अवलं वि मूकीयें एवी शक्ति होय, अने श्वासोश्वास व्यापारव्यय करी श्वासोश्वास प्राण ए त्रणनो नेद तथा सर्व लब्धि दायोपशमिकी शास्त्र कहीये ठेथे पण ते प्रायिक वचन ते जे जणी वेक्रिय- लब्धि, आहारकलब्धि इत्यादिक ओदयिकी पण होय. तथा वीयांतराय क्षयोपशम पण एनो निमित्त होय. ते माटे श्रोदयिकी थकां दायोपशमिकी केहेतांथकां पण विरोध नथी. ॥ हवे आतपनामकर्मनुं खरूप कहे .॥ रवीविवेज जिअंगं, तावजुअं आयवान नउजलणे ॥ जमुसिण फासस्स तदि, लोदियवस्मस्स उदत्ति ॥४५॥ अर्थ-रविविवेउजिअंग के सूर्यमंडलने विपे रत्नना जीवनुं अंग, तावजुआं केव ताप उष्ण प्रकाश सहित ते थायवाज के आतपनामंकर्मना उदयथी होय, पण नज- जलणे के ते थातपनामकर्म अग्नि शरीरे न होय. जमुसिएफासस्सतहिं के जे जणी उष्णस्पर्शनो उदय ते यग्निना शरीरे ठे तथा लोहियवसस्सउदनत्ति के राता.
करे. जेम जेम नजीक होय, तेम तेम ताप करे अने सूर्यमंगल तो घर थकी तपेले. के ज्योतिपीमंगलें विमान खगोथमाश्व के खद्योतादिकनी पेरें शरीरे उद्योततानो उप्णप्रकाशथी जिन्न जे शीत प्रकाशरूप थजवाडं करे, जे उष्णस्पर्शप्रकाश याग्नि फरे तेथी जिन्न प्रकाश करे, तेना उदयथी जीवर्नु थंग कहेतां शरीर, शीना. कादा थनवाझुं करे. ते कर्मप्रकृतिनुं नाम उद्योत कही थहीं उद्योतना उदय यति एटसे साधु, ये किय सब्धिय करी उत्तर क्रियरूप करे तथा देवता पर कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ वर्णनो उदय ठे तेथी उष्ण थको पण रातो प्रकाश करे वे ॥श्त्यदरार्थः ॥ ४५ ॥ सूर्यने विमाने जे रत्नना चादर एकैपिय पर्याप्ता पृथिवीकायिया जीव ले तेना शरीर, शीतस्पर्शवंत , तेम वतां पण तेजप्रकाशनपता करे, तावमादिक ताप नीर- जावे उष्णप्रकाश श्रजवाडं करे सूर्यमंडलने विपे रत्नना जीवन अंग ते घातपनाम: कर्मना उदयची एवो शरीरको तेजःप्रकाश पामे ए कर्म, बादर पृथिवीकायिथा पर्य साने प्रायोग्य होय, ते भणी वीजाने एनो उदय न होय कोइ कहेशे के ए कर्मटी उदय अग्निना जीवने पण हशे, जे माटे ते पण उष्णप्रकाश करे ठे? ते निषेधे के ज्वलन एटले अमिना जीवने ते कर्मनो उदयनी, तेवकायिथा जीवने शरीरया- श्रयी उष्णस्पर्शनो उदय । तेषी निमम को होय, तेम तेम ते थनि मांडेयी वीउडेला केटलाएक अग्निकायिथा जीव तेना शरीरनो उप्णस्पर्श थापया शरीरे लागे . पण ते प्रकाश उष्ण जाणवो नहीं. ते जणी अत्यंत पूरथको ताप । तथा थग्निना शरीरे व्यवहारें करी राता वर्णनो उदय ने तेथी करी तेनो प्रकाश रातो थाय ते माटे रक्तवर्ण जे प्रजा ते तेलकायियजीवनां शरीर जाणवां पए थातर नथी. ए नाव ठे.॥४५॥ ॥ हवे उद्योतनुं स्वरूप कठे.॥ अणुसिण पयासरूवं, जिअंगमुजो एइ नजोआ॥ जश् देवुत्तर विक्किा, जोइस खजोधमाश्च ॥ ४६॥ अर्थ-श्रणुसिण के० जे अनुष्ण एटले उप्ण नहीं, परंतु शीत होय श्रने पयात रुयं के प्रकाशरूप एटले प्रकाश सहित जे जिअंगमुजोथएशह के जे जीव शरीर, उद्योत करे ते इहां जजोया के उद्योतनामना उदयी जाणवो. ज के यति थने देव के देवताने उत्तरविकिय यरूप करता होय जोइन उदय होय. ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ ६ ॥ मामी देसाहे.
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १
३०२
मूलगा नवधारणीय शरीरश्री वीजुं जावा श्राववा सारु उत्तरवैक्रियरूप करे, तेनो
प्रकाश शीत होय, ते उद्योतनामना उदयथी जीवने जाणवो. तथा ज्योतिषी ने
चंडमा, ग्रह, नक्षत्र, तारा, ए चारे जातिना ज्योतिपीना विमाने जे पृथिवीकायिथा
रत्नना जीव, तेनां शरीर ; तेने उद्योतनो उदय जाणवो. तेम खजुआने पण जाणवो.
आदि शब्दथकी रत्न औषधि प्रमुख रात्रं दीपक सरखी देखाय , ए रीते ज्यांशीत:
प्रकाश देखाय, त्यां उद्योतनामकर्म उदय जाणवो. ॥ ४६॥
॥ हवे अगुरु लघु तथा तीर्थकरनामनुं स्वरूप कहे . ॥
अंगं न गुरु न बहुअं, जायश् जीवस्स अगुरु लहु उदया ।।
तिवेण तिहुअणस्सवि, पुजो से उदउँ केवलिणो॥४॥
अर्थ-अंगं के शरीर, नगुरुनलवे के नारी पण न थाय अने हलवू पण न
थाय, जायजीवस्सयगुरुलहुउदया के जीवने अगुरु लघुनामकर्मना उदयथी होय
अने तिछेण के तीर्थकरनामकर्मना उदयथी तिथणस्तवि के० विनुवनने एटले
स्वर्ग मृत्यु पातालवासी जीवोने पण पुजो के पूजनीय होय. उदउँकेवलिषो के
तेनो उदय केवलीने होय ॥ इसरार्थः॥४॥
अंग के जीवनुं श्रीदारिकादिक शरीर, ते गुरु एटले जारी अत्यंत स्थूल निर्वगुं
न जाय एवं पण न होय तथा लघु एटले हलवू अत्यंत उर्वल पण न होय, जो श्र-
त्यंत लघु होय तो वायरे उमाडतां रास्युं न जाय, तेश्री थत्यंत स्थूल पण नहीं थने
अत्यंत कृश पण नहीं. एवं समधारण शरीर, जे कर्मना उदयथी लहीये, ते कर्मनुं
नाम थगुरुलघुनामकर्म जाणवू.
हवे तीर्थकरनामकर्म कहे ते. तीर्थकरनामकर्मना प्रदेशोदयथी पण थाहाऐश्वर्य
अन्य प्राणीनी थपेक्षायें विशेष होय तथा जे नवें तीर्थकर पदवी पामशे, ते जवने
विपे कल्याणक महोत्सवें इंसादिक पूजे, स्तवे तथा एक थाहारनिहार करतां को
देखे नहीं, वीजें रोगरहित सुगंधिसहित प्रस्वेद, मन रहित शरीर होय. त्रीजु सुगं.
धिमान् श्वासोश्वास होय. चोधु लोही, मांस उज्वल. ए चार यतिशय जन्मयी
प्रदेशोदय होय तथा चार पातीयां कर्म, क्षय कस्वा पठी केवलझान पामे थके तीयं.
करनामकर्मने उदय समवसरणादि विनति होय, पांत्रीश गुण सहित वाणी करी
नव्यजनने प्रतियोधि तीर्थकर कहेतां साधु, साधवी, श्रावक, श्राविकारूप चतुर्विध
संपनी स्थापना.करे तथा प्रथम गणधरनी स्थापना करे तथा देशना थफल न पाय
तथा कर्मक्षायची यगीधार थतिशय घाय. देवताना कस्वा उंगणीश यतिशय
होय, ए सर्व तीर्थकरनामकर्मना रसोदयची चाय ॥ ४ ॥
१जे त्रास पामे तापादिकं करी दुःखथकी पीक पामतो वायायें आये तथा था. जिय जीव, ते तस्सा के प्रथम त्रस नामकर्म. वीजें घायर के वादरनामकर्मन उदयथी थायराजियाथूला के० जीव वादर, स्थूल कहेवाय, सूक्ष्म फीटी वादर थाय त्रीजु नियनिथपङतिजुया के पोतपोतानी जेटली पर्याप्ति होय तेटली पर्याप्ति स ए ये ने करी पर्याप्ता तेमज थपर्याप्ता पण वे न्नेदें जाणवा ॥ इत्यक्षरार्थः॥४॥ ३७७ कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ ॥ हवे निर्माण नामकर्मनुं स्वरूप कही ये ठेये. ॥ अंगोवंग नियमिणं, निम्माणं कुणइ सुत्तहारसमं ॥ जवघाया उव हम्मर, सतणु अवयवलंबि गाईहिं ॥ ४ ॥ अर्थ-अंगोवंग के अंगोपांग नियमिणं के गम मम श्राणवं, ते निम्माणकुषा के निर्माणनातकर्म करे, सुत्तहारसमं के० ते सूत्रधार सरगुं जाणवू. उवधाया के। उपघातनामकर्मथी उवहम्म के हणाय, पीडाय, सतणु के पोताना शरीरना,यत्र- यव के अवयवें करी लंबिगाहिं के पडजीली चोरदंतादिके करी ॥इत्यक्षरायः॥ श्रोदारिकादिक त्रण शरीरनां अंगोपांग हाथ, पग, पेट, पुत्र,मस्तकादिक जे ज्या जोश्ये, ते त्यां थापे, पण फेरफार न होय. हायने में पग न होय,अने पगनेटाने हाथ न होय, परंतु पगने स्थानके पग अने हाथने स्थानके हाथ होय, एम पंचेंद्रि यपणुं जे ज्यां ते त्यां होय, एम अंगोपांगनो नियम निरि, जे कर्मना उदयर्थ जीव करे, ते निर्माणनामकर्म. ए कर्मे करी अंगोपांगना करी नीपजाव्यां जे अंगो पांग तेनां वगम, व्यवस्था होय. अहीं दृष्टांत देखाडे . जेम सूत्रधार, पुतलीनो करनार पूतलीने घडतो जूदा जूदां हाथ पगना आकारना काठखम ते ज्य जेवा जोश्ये त्यां तेवा मेलीने पूतली करे, ते निर्माणनामकर्म. हवे उपघात नामकर्मनुं स्वरूप कहे ते. अपघात नामकर्मधी जीव हणाय, पीना य, स्खखना पामे. शेणे करी स्खलना पामे? ते कहे . सतणुअवयव के पोतान अंग, पडजीनी, चोरदंत, तथा अधिक अंगुप्ति होय. तथा रसोली प्रमुख अंगें करी तथा अंगें करी जीवपुःख पामे, उपपातनामकनो उदय जाणवी ॥ हवे त्रसादिक दश प्रकृतिनुं स्वरूप कहे. ॥ बिति चन पणिंद तस्सा, वायर वायराजिआ थूला ॥ निअ निअ पति जुआ, पजता लक्षि करणेहिं ॥४॥ श्रर्थ-वि के वे इंजिय, ति के प्रिय, चड के चौरिप्रिय, पर्षिदि के पत्र काटपापापन अधिर्व ते सूक्ष्मनामकर्म. सू. कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १ ३७३ हारादिकने श्रय स्थानातरें जाय ते त्रस. जे कर्मने उदयं जीव स्थावरपणुं नमी वे इंजियादिक त्रसपणुं पामे, उस नाम धरावे जे कर्मना उदयथी ते प्रसनामकर्म. तथा जे कर्मयी जीव, जसपणुं मूकी थावरपणुं पामे ते स्थावरनामकर्म. वीजो वादर एटले इंजिये ग्रहवा योग्य, जो पण एकंजिय पृथिव्यादिक चारनां शरीर, एक, वे तथा सं- ख्यातां मल्यां थकां पण इंजियें ग्रहवाय नहीं, केवल असंख्याता शरीरनो पिंम ई- जिये ग्रहवाय, ते पण वादर कदेवाय. अने जो असंख्याता असंख्याता ने मले, तो पण जे इंजिये न ग्रहवाय, ते सूक्ष्मशरीर कहीयें. ए वे प्रकृति पण पुजल विपाकीनी वे. तेथी थापणुं विपाकशरीर, पुजल देखावे, ते नणी वादरपर्यायतुं निमित्त, ते वा- दरनामकर्म अने जे सूदमपर्यायतुं निमित्त, एम वादरनाकर्म ने क्ष्मनामकर्म वे साथे कह्यां. ३ हवे त्रीशुं पर्याप्तिनामकर्म कहे ठे. जे कर्मना उदथी जीव, श्रारंजेली पर्याप्ति पूर्ण कत्या विना मरे नहीं,ते पर्याप्तिनामकर्म जाणवू. त्यां एकंडियने धूरनी चार प- प्ति तथा विकलेंजियने अने असन्निया पंचंडियने नापा होय, ते जणी पांच पर्या- प्ति होय, तथा सन्निया पंचंजियने मन होय, ते नणी ठ पर्याप्ति उत्पत्तिना प्रथम समयपी आरंने. ते आप आपणी आरंलेली पर्याप्ति पूर्ण कख्या पठी मरे, पण अधु- रिये न मरे, ते लब्धिपर्याप्तो तथा करण एटले थाहार, शरीर अने इंपिय पर्याप्ति पूर्ण नयी थर, त्यां सुधी तेने करण अपर्याप्तो कहीये. अने पूर्ण थाय पठी करणप- र्यातो कहीये. अथवा जे जे पर्याप्ति पूरी करी नथी ते तेनी अपेदायें करण अपर्या- तो. अने पूरी करी तेनी अपेक्षायें करणपर्याप्तो अने जे कर्मना उदयथी आरंजेली पर्याप्ति, पूर्ण कस्या विना मरे, ते लब्धिअपर्यातो होय. ते अपर्याप्तनाम कर्म. त्यां पर्याप्ति कहेतां पुजलना उपचयथी ययुं जे पुजलपरिणमनहेतुशक्ति विशेप, ते विपय ने ठ प्रकारे ठे. १ आहार, २ शरीर, ३ इंजिय, ४ स्वासोश्वास, ५ नापा, ६ मन. ए ठ पर्याप्ति ठे. ते मध्ये १ जे शक्तिविशेपें जीव, पुशल ग्रही खल रस जूदा करे, ते थाहारपर्याप्ति. २ जे शक्तिविशे रस थयो तेने सात धातुपणे प- रिणमावे, ते वीजी शरीरपर्याप्ति. ते धातुने अव्यजियपणे परिणमाववानी शक्ति, ते त्रीजी इंजियपर्याप्ति. ४ श्वासोश्वास वर्गणादल लश् श्वासपणे परिणमावी अवलंवी मूकवानी, ते चोथी श्वासोश्वासपर्याप्ति ५ नापाडव्य लइ नापपणे परिणमावी अ- वलंबी मूकवानी शक्ति, ते पांचमी नापापर्याप्ति.६ मनोजव्य लेइ मनपणे परिणमावी अवलंवी मूकवानी शक्ति, ते ठही मनःपर्याप्ति. ए आए पर्याप्तिनो श्रारंज समकालें होय, ते पठी एक समय थाहार पर्याप्ति पूर्ण करे, ते पठी अंतरमुहृत्त शरीरपर्याप्ति .....
.
हवे सोजाग्यनामकर्म कहे ते. सुनगाउँसबजणाश्को के सोजाग्यनामकर्मना
३४
कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १
पूर्ण करे, ते पती श्रोदारिक शरीरबालो अंतरमुहूर्त मुहूर्त्तने थांतरे शेष चार पर्य-
प्ति पूर्ण करे अने वेक्रिय तथा थाहारक शरीरवालो समयने थंतर पूर्ण करे. शान
ली चे पर्याप्ति सूक्ष्म , तेथी कासनो फेर थाय. जेम ठजणी कातनारी, साथ कं
या वेळी तेमा जे स्थुल कांते, ते वहेर्यु कोकमु पुरु करे थने सूक्ष्म कांत ते, कोई
कोकहुं नरे, एम पर्याप्तिने पण नाववी ॥ ४ए ॥
॥ दवे प्रत्येक नामकर्म कहे ते. ॥
पत्ते अतणू पत्ते, उदएणं दंतअहिमाइ थिरं ॥
नानुवरि सिराइ सुई, मुन्नगाउँ सवजणश्छो ॥ ५ ॥
अर्थः-पत्तेयतण के श्रीदारिक तथा वेक्रिय शरीर, प्रत्येक एटसे जीव जी-
प्रत्ये जू जूडं निरालु श्राप थापणी निष्टानु शरीर होय. उदएणं के जे कर्मका
दयथी ते पत्ते के प्रत्येक नामकर्म, एटले साधारण अनंता जीवनुं एक शरीर ति:
गोद ते. ते मूकीने प्रत्येक शरीरपणुं पामे जे कर्मथी; ते प्रत्येकनामकर्म. तथा प्रत्य-
कपणुं मूकी साधारणमा अवतरे, साधारण नाम परावे जे कर्मना उदययी ते का
धारणनामकर्म. तथा ५ दंतमहिमाथिर के दंत अस्थि प्रमुख अवयवनो दृढ बंध
होय स्थिर निश्चल होय, जे कर्मना उदयथी ते स्थिरनामकर्म तथा कान, पापण.
जीन प्रमुख शरीरावयव, जे कर्मना उदययी थस्थिर एटले चपल होय, ते स्थिर
नामकर्म. ए वे प्रकृतिनो उदय थविरोधी ठे, ध्रुवोदय जणी साथे होय.
६ हवे शुजनामकर्म कहे ते. नानिवरिसिराइसुई के नाजी उपरक्षा यंग इस
प्रमुख मस्तकादिक अवयव शुजनामकर्मना उदयथा शुज होय, तेने स्पर्श कोइ
प्रीति न पामे तथा नाजानी नीचेनां अंग जे पग प्रमुख,ते जने लागे तेथी ते कधी
ति पामे, ते अशुभनाम कर्मथी होय. एये प्रकृति पण धुवोदयी उदये थविरोधिनी ।
उदयी जीव तथाविध उपकार कया विना तथा स्वजनादिक संबंध विना पर
सर्वजनने इष्ट, वजन होय, सुबाहुनी पेरें. तथा दो ग्यनामकर्मना उदयथी जान
कोने घणा उपकार करे तो पण तथा स्वजनादिकन पण वसुदेवना पूर्वजवनो जीव,
नंदीपेणनी पेरें अनिष्ट लागे, ते दो ग्यनामकर्म ॥ ५ ॥
॥ हवे सुस्वरनामकर्म कहे . ॥
सुसरा मदुर सुह कुणी, आइझा सवलोअगिझवउँ ॥
जस जसकित्ती, यावरदसगं विवढं ॥ ५ ॥
अर्थ-सुसरा
,
कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. १
३०
केन सुस्वरनामकर्मना उदयथी
महुर
के० मधुर मीगे, सुह के सुख-
थि, कुणी के ध्वनि एटले स्वर होय. थाइजा के श्रादेयनामकर्मथी ते पुरुपर्नु
बसोय के सर्व लोकने गित के ग्रहवायोग्य एवं वर्ड के वचन होय, जसजस-
कैती के यशकीर्तिनामकर्मथी जीवनी यश,कीर्ति सर्वत्र होय. थावरदसगं विवजालं
० स्थावरदशको ए थकी विपरीतार्थ जाणवो ॥ इत्यदरार्थः ॥५१॥
७ कोकीलानी पेरें जीणो, मीगे, शुक, शुक सालही कहेतां मेना तथा मयूरनी पेरें
गुज सुखदाथि पुःखवारक स्वर लहीये, ते सुस्वरनामकर्मना उदयथी जाणवो. तथा
वर, उंट, फेतकारी, बुंकमी, मारि, चूडना शब्दनी पेरें करुवो, कागना स्वरनी पेरें
अनिष्ट, घोघरो विरूप स्वर पामीये, ते पुःस्वरनामकर्मनो उदय, ए जापापर्याप्ति
भी कस्या पठी होय, ते जणी वचनप्रतिबंध वे अने श्रोजियने सुखदायी तथा
खदायि होय.
ए आदेयनामकर्मना उदयथी जीवन वचन, शुज शकुनना वचननी पेरें श्ष्ट मानवा
योग्य सुखें समजवा योग्य होय, तेमज अनादेयनामकर्मना उदयथी जीव जो पण
माद्यं हितकारक वचन कहे, तोपण तेनुं वचन कोश्ने सुहाय नहीं, अशुन शकुननी
पेरें अनिष्टपणे माने, सुस्वर थका पण अपशकुननी पेरें सुहाय नहीं.अही आदेयथी
मान्य वचन होय अने सुस्वरनामकर्मथी सुकंठ होय एटलो नेद जाणवो.
१० जे एकदिशें नाम विस्तरे, ते कीर्ति; अने जे चारे दिशायें शोला वोलाय, ते
यश, श्रथवा दान शीलादिक गुणें करी शोना वधे, ते कीर्ति अने पोताना पराक्रमें
अव्यनाव शत्रुजयादिक गुण विस्तरें, तेने यश कहीये. ए वे वानां जे कर्मना उदययी
जीव लहे, ते यशःकीर्तिनामकर्म. तथा जेना उदयथी यशःकीर्ति न लहे, ते अयशः-
कीर्तिनामकर्म. ए बस दशको कह्यो.
श्रने ए थकी विपरीत उलटो अर्थ स्थावरादिक दश नामकर्मनो जे जेद, जे नणी
त्रस फीटी स्थावर याय, ते स्थावर नाम कर्म, तेमज वादरपणुं फीटी सूक्ष्मपणुं पामे,
एम अनुक्रमें स्थावर दशक जाणवू. एटले त्रसविंशतिनुं स्वरूप कद्यु. ए रीतें नाम-
कर्मना शमशह तथा त्राणु तथा एकसो ने त्रण नेदतुं स्वरूप कडु. ॥५१॥
॥ हवे गोत्र तथा अंतराय ए वे कर्म कहे .॥
गोअं उडुच्च नीअं, कुलाल इव सुधम सुनलाईनं ॥
विग्घं दाणे लाने, नोगुवनोगेसु विरिएअ॥ ५ ॥
उदपथी मिथ्या क्रियाने समर्थ थको पण जीव, ते क्रिया करीन शके, ते यानी- यांतरायकर्म. तथा जे सम्यक्ष्टि साधु मोक्षार्थ क्रिया करवाने हीडे, एटो प्रवते, तो पण करीन शके, ते पंमितवीर्यातरायकर्म तथा जेणे करी देशविरशिप पांदनी न शके, ते पासपंमितवीयांतरायकर्म. ए पांचमुं वीयांतरायकर्म जाप.॥५२॥ ३७६ कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ अर्थ- गांध के गोत्रकर्म, उह के नेदं . एक उच्च के उचगांत्र, बी नीथं के नीचर्गोत्र, त्यां कुसालश्वसुघड के कुंजारनी पेरें घडेला जसा घमा सानु उच्चेर्गोत्र, अने जुनसाई के० कुंजार अशुल सुजल एटले मदिरा प्रमुखनो धो पर घडे, तेना सरखं नीचेर्गोत्र, तथा विग्धं के अंतरायकर्म पांच ने एक दाणे के० दाना- तरायकर्म, लाने के लानांतरायकर्म, जोग के जोगांतरायकर्म, उबनोगेसु के उन जोगांतरायकर्म, विरिएथ के वीयांतरायकर्म ॥ श्यक्षरार्थः ॥ ५ ॥ ते गोत्रकर्मना वे नेद. एक उच्चेोत्र, चीजें नीचर्गोत्र, ते वै दृष्टांत करी समजान वे. विशिष्टजाति क्षत्रियकाश्यपादिक, उग्रादिककुल, उत्तम वलविशिष्टरूप ऐश्वर्य, उने गुण, विद्यारण सहित होय ते उच्चुर्गोत्र तथा जिझुकादिक, कुलहीन जात्यादिक उद्दे ते नीचेगोत्र. जेम कुलाल एटखे कुनार ते नला घमा नीपजावे, ते सोकमा कुमुन. चंदन, श्राखा एटसे थक्षतY पूजा पामे, मंगलकायें कलश स्थापे, तेम उन्चेगांत्रता उदयथी जीव विशिष्ट जात्यादिक गुणें करी जो पण बुध्यादिक हीन होय तोपद उत्तम जातिकुलादिक गुणे करी मनाय. तथा नीचेगोत्रना उदयथी जीव जुनमा एटखे मदिरानुं नाम जे घमो ते जोपण मदिराहीन होय तोपण मान न पामे, तेम जो बुध्यादिक गुणवंत होय, तो पण नीचकुल वे माटे ते जीव पांति न पामे. ६ रीतं गोत्रकर्म का. हवे आठमुं अंतरायकर्म कहे . एना पांच नेद , जे कर्मना उदयथी जी. शुद्धाव्य उते, शुद्ध पान मसे थके दान देवाने पावतो पण दान थापी न शके, ते पहेतुं दानांतरायकर्म. जे कर्मने वशे देवावालो उता इष्ट वस्तु वांगतो याचे तय व्यापार माटो थको पण इष्ट वस्तु न पामे, तेनु नाम बोजु साजातरायकर्म. तथा ने एक वेला जोगवाय, ते फूल श्रादारादिक जोग अव्य ते भोगववा वांडतो, विरति विना जोगवी न शके, ते चीजें जोगातरायम. तथा जेपणा वखत भोगवाय, ते उपभोग, एषा स्त्री तथा थानरणादिकना अपनी बातो, याचरणादिक उत हुँते थे कर्मना उदयथा पहेरी जोगवी न शक, ते चोथं अपनोगातरायकर्म. तथा से कर्मना , - ३७७ ५ आयुः कर्म. कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ. G कर्मनी मूलप्रकृति 5. ३ मिथ्यात्वमोहनीय. १ ज्ञानावरणीय कर्म. ४ अनंतानुबंधकोध. २ दर्शनावरणीय कर्म. ५थप्रत्याख्यान क्रोध. ३ वेदनीय कर्म. ६ प्रत्याख्यान क्रोध. ४ मोहनीय कर्म. ७ संज्वलन क्रोध. ७ अनंतानुबंधीमान. ६ नाम कर्म. एअप्रत्याख्यानमान. s 'गोत्र कर्म. २० प्रत्याख्यानमान. 0 अंतराय कर्म. २१ संज्वलनमान, ५ ज्ञानावरणीयनी प्रकृति . १२ अनंतानुबंधीमाया. १ मतिड़ानावरणीय. १३ अप्रत्याख्यानमाया. २ श्रुतज्ञानावरणीय. १४ प्रत्याख्यानमाया. ३ अवधिकानावरणीय. १५/संज्वलनमाया ४ मनःपर्यवज्ञानावरणीय. १६ अनंतानुबंधी लोन. ५ केवलज्ञानावरणीय. १७ थप्रत्याख्यान लोन. ए दर्शनावरणीयनी प्रकृति ए. २० प्रत्याख्यान लोज. १ चक्षुदर्शनावरणीय. १९ संज्वलन लोल. २ थचादर्शनावरणीय. २० हास्यनोकपाय. २१ रतिनोकपाय. ३ अवधिदर्शनावरणीय. केवलदर्शनावरणीय. २२ थरतिनोकपाय. २३ शोकनोकपाय. ५ निडा. २४ जयनोकपाय. ६ निमानिका. २५ जुगुप्सानोकपाय. प्रचसा. २६ पुरुरूपवंदनोकपाय. G प्रचसाप्रचला. २० वीवेदनांकपाय. । धीणखी. वेदनीय कर्मनी प्रकृति . २० नपुंसकवेदनोकपाय. १शातावेदनीय. ४ आयुःकर्मनी प्रकृति १ देवायु. २ यशातावेदनीय. राज मोट्नीयनी प्रकृति त. ' सम्पत्यमोदनीय. २ मिश्रमांदनीय. ४. २ मनुस्यायु. ३ निर्वगायु. ४ नरकायु. मन 16 ३४ कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ १०३ नामकर्मनी प्रकृति १०३. ३१ तेजसकार्मण बंधन- १ नरकगति नामकर्म. ३२ कार्मणकार्मण बंधन. २ तिर्यग्गति नामकर्म ३३ थोदारिकसंघातन. ३ मनुप्यगति नामकर्म. ३४ क्रियसंघातन. ४ देवगति नामकर्म. ३५ थाहारकसंघातन. ५ एकेंजिय जातिनाम. ३६ तेजसुसंघातननाम- ६ डिय जातिनाम. ३७ कार्मणसंघातननाम- तेजिय जातिनाम. ३७ वचपननाराचसंघयण. ७ चतुरिंजिय जातिनाम. ३ए रुपजनाराचसंघयण. ए पंचंजिय जातिनाम. ४० नाराचसंघयण. १० थोदारिक शरीरनाम. ४१ अर्धनाराचसंघयण. २१ वक्रिय शरीरनाम. घर कीलिकासंहनन. २२ थाहारकशरीरनाम. ४३ वहुसंहनन. १३ तेजसशरीरनाम. ४४ समचतुरस्त्रसंस्थान. १४ कार्मणशरीरनाम. ४५ न्यग्रोधसंस्थान. २५ यौदारिक अंगोपांग. ४६ सादिसंस्थान. १६ वकिय अंगोपांग. ४, वामनसंस्थान. १७ थाहारक अंगोपांग. ४ कुब्जसंस्थान. २७ 'यौदारिकयौदारिक बंधन, ४५ हूंमसंस्थान रए'थोदारिक तेजसूवंधन. ५० कृप्सवर्णनाम. २० थीदारिक कार्मणवंधन. ५१ नीलवर्णनाम. २१ थोदारिकतेजस् कार्मणवंधन. | ५२ लोहितवर्णनाम. २२ वक्रिय क्रिय बंधन. ५३ हारिजवर्णनाम. २३ क्रियतेजस बंधन. ५४ श्वेतवर्णनाम. २० क्रियकामणबंधन. ५५ सुरनिगंध. २५ क्रियतेजस्कार्मणवंधन. ५६ रनिगंध. २६ थाहारक थादारक बंधन. ५७ तिक्तरस. २७ थाहारक तेजस बंधन. जथाहारक कार्मण वंधन. पए कपायरसनामकर्म. २५ थाहारक तेजस् कार्मण बंधन. ६० याम्खरसनामकर्म. ३० तेजस्तैजस पंधन. ६१ मधुररसनामकर्म. - एत कटुकरस. -- कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ..१ ३७ए ६२ कर्कशस्पर्शनामकर्म. GO स्थिरनामकर्म. ६३ मृस्पर्शनामकर्म. गए शुननामकर्म. ६५ गुरुस्पर्शनामकर्म. ए सोनाग्यनामकर्म. ६५ लघुस्पर्शनामकर्म. एर सुखरनामकर्म. ६६ शीतस्पर्शनामकर्म. ए श्रादेयनामकर्म. ६७ उसस्पर्शनामकर्म. ए३ यश-कीर्तिनामकर्म. ६७ स्निग्धस्पर्शनामकर्म. ए४ स्थावरनामकर्म. ६ए रुक्षस्पर्शनामकर्म. ए५ सूदमनामकर्म. ७० नरकानुपूर्वी. ए६ अपर्याप्तनामकर्म. ७१ तिर्यगानुपूर्वी. ए साधारणनामकर्म. ३२ मनुष्यानुपूर्वी. ए अस्थिरनामकर्म. ७३ देवानुपूर्वी. एएए अशुननामकर्म. १४ शुनविहायोगति. १०० उर्जगनामकर्म. उए अशुनविदायोगति. १०१ उःस्वरनामकर्म. ७६ पराघातनामकर्म. १०२ अनादेयनामकर्म. 59 उम्वासनामकर्म. १०३ अयशःश्रकीर्तिनामकर्म. श्रातपनामकर्म. २ गोत्रकर्मनी प्रकृति . Jए उद्योतनामकर्म. १ उच्चेगात्र. G० गुरुलघुनामकर्म. २ नीचेगांत्र. तर तीर्थकरनामकर्म. ५ अंतरायनी प्रकृति ७. ७२ निर्माणनामकर्म. १ दानांतराय. ३ उपघातनामकर्म. २ सानांतराय. ज्वसनामकर्म. ३ नोगांतराय. ५ पादरनामकर्म ४ उपनोगांतराय. ६ पर्यासनामकर्म. ५वीर्यातराय. प्रत्येकनामकर्म. एवं कर्मनी १५० कर्म प्रति जागवी. झा. द. वे. मो. श्रायु. नाम. पंधप्रति. २६ ४ ६० १२० उदय. १२२. उदीरणा. ५ ६० ॥ -- फर्मनाम. गो. ० सम्म. ५ २ २ CCTO ५ ६० प 2 ४ 2 122 सजा. ५ 25 ४ ~ होय, तेबारे ते यछायें देश, देश, जोगवे, वल वीर्य फोरवे. एटले अंतरायकर्मनी पांच प्रकृति कही. ए रीतं थावे कर्मनी मूल उत्तर एकसो ने बहावन प्रहातिनां सक्षश हवे ए थाठ कर्म बांधवाना मुख्यहेतु तो मिथ्यात्व, अविरति, कपाय अने कप ए चार ठे. ते तो थागल चोथा कर्मग्रंथने विपे सविस्तरपणे कहेशे, परंतु हास्यूड थर्व-पमिपीअक्षण के गुर्यादिकर्नु प्रत्यनीक एटले अनिष्ट थाचरणनो करता: निन्दव के उसयवे करी, उबघाय के उपधाय एटले हणवे विनाशवे करी, पर्डम शानदर्शननी थत्यंत थाशातना करवे करी, थावरणगं के० ज्ञानाचरण थने दर्श- नावरण एवे यावरणने जिर्नु के जीव, जयई के० नपाङ ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ २४॥ १ मतिश्रुत प्रमुख पांच छाननी तथा झानवंतनी तथा झालोपकरण पुस्तकादिकनी 5 प्रत्पनीकना एटपे थनिष्ठपणु, प्रतिक्षपाणु करवं, जेम ज्ञान, ज्ञानवंतने माई पार ३७० कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ सिरि दरिअसम एअं, जद पडिकूलेण तेण रायाई ॥ नकुण दाणाईश्र, एवं बिग्घेण जीवोवि ॥ ५३॥ अर्थ- सिरिहरिश्र के लक्ष्मीन घर पटले श्रीगृह ते मार, तेनो अधिकारी से पण श्रीग्रही एटले मारी समंएश्यं के ते सरगुं, ए अंतरायकर्म कथुठे आह । जेम ते भंडारी पमिकूक्षण के प्रतिकूल थके, तेणरायाई के ते राजादिक दानादित करवा वांवे, पण उते योगें नकुणदाणाई के दान लान जोगादिक न करी शं एवं विग्धेषजीयोवि के एम अंतरायकम करी जीव राजापण जाणवरे ॥ इत्यक्षा मारीनुं दी , जेम राजा दीये, लाने, लोगवे, तेम अंतरायकर्मनो जैवो दो- पशम तो जीव दीये, माने, जोगवे, जेम SA मा देवराववा नहि है. ता, न खोले तो राजा मानो धणी वे तो पण दरलेश, जोगवी न शके. एम शादिः शब्दथकी मंत्रीश्वर, श्रेष्ठी, सार्थवाहादिक पण नंडारी रूधि वस्तुनुं दान, धार, लोग न पामे, तेम जीवरूप राजा पण अंतरायकर्मरूपजंडारीने वश थको दान, लान, नोग, उपभोग, वीर्य, वांटतो पण दs, ब, जोगवी, उपजोगवी तथा वीर्यपत्र फोरवी न शके, जेवार तेने क्षयोपशमें तथा क्षय करी तथा श्रात्माने आयत बत स्वरूप कहां तेनो यंत्र लख्यो ॥५३ ॥ हेतु कहे ते. त्यां प्रथम इानावरणीय दर्शनावरणीयना हेतु कहे रे. पमिणीअत्तण निन्दव, जयघाय पर्डस अंतराएणं ॥ अत्रासायण याए, आवरण उगं जिजे जयई ॥ ५४॥ के प्रोप राखवे करी, अंतराएणं के अंतराय करवे करी, थचासायपया TETTERNE कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ.१ ३६१ म करे; २ तथा निन्हव एटले जेनी पासेश्री लण्यो होय ते गुरुने उलवतां, तथा पाण्याने अजाएयु कहेता; ३ तथा ज्ञानवंत तथा ज्ञानोपकरणनो उपधात एटले अग्नि- स्त्रिादिकं करी विनाश करतां; ४ तथा ज्ञानवंत उपर तथा ज्ञानोपकरण उपर प्रक्षेप रता, अंतरंग अरुचि, मत्सर धरता; ५ लणताने अंतराय एटले अन्न, पाणी, वस्त्र, स्ति, निपेधता, कार्यातरें जोडता, वाततिरे लगावतां, पठनविशेद करतां; ६ ज्ञानवं- निी अत्याशातना करतां, ए हीनजाति ठे, इत्यादिक मर्म वेदवे करी, थाल देवेकरी, गणांत कष्ट देवे करी तथा आचार्य उपाध्यायने मत्सर करतां, अकाले सजाय करतां, गोगोपधान हीन जणता, असजायें सजाय करता, ज्ञानोपकरण पासे उते त्यां लघुनीति, वडीनीति, मेथुन करतां, पग लगाडतां,थूक लगाडता, ज्ञानव्य विनाशतां, विणसतो नवेखतां, ज्ञानावरणकर्म बंधाय. तेम दर्शनावरण पण दर्शनप्रत्यनीकतादिक दोपं करी बंधाय. पण एटलुं विशेष जे दर्शन एटले चतु, अचप्रमुखदर्शनी साधु, तेना पांचे इजिय तेना उपर विरूज चिंतवतां, तथा सम्मति तत्वार्थ नयचक्रवालादिक दर्शनप्रना- वक शास्त्र, तेनां पुस्तक ते उपर प्रत्यनीकतादि समाचरतां थकां, दर्शनावरणकर्म बंधाय, एम श्रावरण बंध हेतु वेना कह्या ॥ ५४ ॥ ॥ हवे शाता तथा अशातावेदनीय बंधहेतु कहे ते. ॥ गुरुनत्ति खंति करुणा, वय जोग कसाय विजय दाण जुर्ड दढ धम्माई अजइ, सायमसायं विवजय ॥ ५५ ॥ अर्थ-- गुरुत्तत्ति के गुरुनक्तियें करी, खंति के क्षमायें करी, करुणा के० करुणा- जावें करी, वय के व्रत पालतां, जोग के संयमयोगं करी, कसाय विजय के कपाय जीपतां, दाणजु के दानशीलादिक गुणं करी सहित होय. दढधम्माई के० दृढ- धर्मी प्रियधर्मी इत्यादिक शुलकारणे करी, अश् के उपार्जी, सायं के शातावेद- नीयने अने असायं विवजाय के० यशातावेदनीय एयी विपरीतपणे वांधे।इत्यक्षरार्थः५५ १ गुरु एटले पोतानां माता, पिता, धर्माचार्य, तेनी नक्ति एटले सेवा करतां; २ दमा एटले समर्थाय ते पारका अपराधने सहन करतां; ३ परजीवने मुखीया देखी तेनां पुःख टालवानी वांठा धरता; ४ पांच महावत तथा अणुव्रत निईपण पालता; ५ योग एटले दाविध चक्रवाल समाचारीरूप संयमयोग साचवता; क्रोध, मान, माया अने सोलरूप कपाय तथा हास्यादिकनोकपाय, तेनो विजय पटले जीपवे करी, उदय याव्याने निःफल करता; सुपात्र दान तथा यजय दान देता, सर्व जीवने उपकार करतां, हित चिंतवतां: ७ धर्मने विपे स्थिरपरिणाम राखतां, एटले मरणांत कष्ट यावे अके. पण धर्मने न मृकतां, एवो धर्मरागसहित जीव तयायादिशब्दयकी --- भ - थर्थ- उमग्गदेसणा के उन्मार्गनी देशनायें, मग्गनासणा के ज्ञानादिक सन्मा. गनो विनाश करतां, देवदवहरणेहिं के देवनुं अव्य हरण करतो जीव, दसणमोई चैत्य, ते जिनप्रतिमा, संघा के० संघ प्रमुखना पमिणी के प्रत्पनीकपणे दर्शनमा १ उन्मार्ग एटले संसारहेतु जे हिंसादिक थाश्रव तेने मोक्षहेतुपणे देखारता. एकांतनयें एकली क्रिया अथवा एकखा झानथी मोक्ष एमज विनय दयादिक एकी उपदेशता; २ तथा मार्ग एटले विशिष्ट क्षयोपशमजन्य विशिष्टगुणज्ञान, दर्शन, चारित्र, समुदायरूप मोदप्राप्तिहेतुस्वरूप फलशुद्ध, तेने नसामवे करी एटले सन्मार्गे रहा जे परजीव, तेने एकांतनयनी देशनायें करी मार्गथकी चूकवतो; ३ देवाव्य, ज्ञान व्यादिक. त्यां देराशरने उपयोगी एटले काम थावे, एवां काट, पापाण मृत्तिकादिकता तनिमित्त हीरप्य, धनादिक तथा देराशरनी नूमिप्रमुख तेने हरतो तथा देवाच्य करी घरकार्य करतो, व्यापार करतो, परने देवव्य विणाशतो देखी, वती शटिय उवेखी मुकतो यको पण जीव, थहीं दर्शनमोदनीय कहेतां मिथ्यात्वमोहनीयाने पांचे.जे जणी पटक्षा कार्य मिथ्यात्वने नदयें होय. त्या बंध, मिथ्यासनोज हार पसी धीजा पण देतु कहे ठे. जिन के केवली तथा तीर्थकरनी प्रत्यनीकता एट यवर्पवाद यो, जेए सर्वज्ञ ठे तो यशुचिरस खाद सहे? तथा समवसरणादिक इति जोगवे वे तो यीतराग शाना? इत्यादिक निंदा करतो, तथा मुनि पट मुभा. ३७२ कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ चास, वृक्ष, ग्लानादिकनुं वैयावच करतो, धर्मवंतने धर्म कर्तव्यमां वर्ततां सहाय इंनो, चेत्यनक्ति रुडी पेरें करतो, सरागसंयमें देशविरति पालतो, तथा थकामनिर्जरा, चालतप, शोच, सत्यादिक शुजपरिणामें वर्ततो जीव, शातावेदनीय कर्म उपा. बांधे. ए शातावेदनीयना बंधहेतु कह्या. तेथी विपरीत चालतो अशातावेदनीय बांध, एटले गुरुने विराधतो, थक्षमायें वर्ततो, निःकरुणाय प्रवर्ततो, व्रत सइ विराधनी, समाचारी खोपतो, घणो कपाय उदीरतो, कृपणतायें धर्मने अस्थिरपणे चैत्यादिकनी थाशातनायें, तथा शील सोपतां, हाथी, घोमा, बदल, उंट, प्रमुखने दमतां, नायट अंकता, पीमा देता, परने शोक संतापलपजावतां, थविरति, श्रहित परिणामें जीव, अशातावेदनीय वांधे ॥ ५५ ॥ ॥ हवे मिथ्यात्वमोहनीयना बंध हेतु कहे. ॥ जमग्ग देसणामग्ग, नासणा देव दव हरणेदि । दंसणमोदं जिण मुणि, चेअ संघाइ पमिणी ।। ५६॥ हनीय कर्म वांधे.॥
- कर्मविपाकनामा कर्मग्रंथ, ? २०३ माल पटले जिनप्रतिमा देवादिक नया संघ जे साधु, माधवी, श्रावक यने श्रावि- कानो समुदाय. श्रादिशब्दयकी सिम श्रुनादिक, तेनी प्रत्यनीकता प्रतिकृतपाणु श्रा. चना, प्रप धरता, प्राणवाद बोलतां, एमना गुणवान श्रणकरती, जिनप्रवचननु मा देयामतो, उहाद वधारतो, ययश करतो, घाणा जीवना बोधवीजदाणे, तेणे करी मिथ्यात्व मोदनीय बांध, अने पूर्व यांध्यु दोय, तेने निकाचित करे ॥ ५६ ॥ ॥ वे चारित्र मोदनीयना बंध हेतु कड़े द.॥ अविदपि चरणमोई, कसाय दासाइ विसय विव समणो ॥ बंध निरयाज मद्रा, रंन परिगह र रुदो ॥ ५ ॥ अर्थ-वि पिचरणमाई के० पद्दळ कपायमोहनीय, ने बीउँ नोकपायमोहनीय, पप्रकारनु चारित्रमोहनीय बांधे,ते कसाय के कपाय हासा के हान्यादिक तथा वि- सयविवसमणो के विषयने विप तत्पर लोलुपी परवश चित्त यको बांधे अने जे बंध: निरयाउ के नरकायु बांध, ते जीव, मदारंज के महारं वर्नतो, परिग्गहर के परीग्रहमा रातो यको रुद्दो के रोऽध्याने वर्त्ततो, एटले महाकपायवंत, जीवघातनी करनार, इष्ट परिणामी होय ।। ५ ।। १ एक कपायमोहनीय, बीउँ नोकपायमोदनीय, एम वे ने चारित्र मोहनीय कर्म बांधे. तेमांहे जे कपायने उदय जीव वर्ते, ते कपायनी चोकडी बांधे, जेम थनं- तानुबंधीचा क्रोधादिकने उदय सबला कपाय वांधे, अप्रत्याख्यानीयाने उदयं वार कपाय बांधे, प्रत्याख्यानीयाने उदय प्रत्याख्यानीया चार कपाय, तथा संज्वसनाचार कपाय, ए. रीते आठ कपाय बांधे, संज्वलनाकपायने उदय संचलना चार कपाय वांधे तथा हास्य करतो, नाम कुचेष्टा करतो तथा बहु बोलतो यको जीव, हास्यमो- हनीयकर्म बांधे. २ देश देखवाने रसे, विचित्र क्रीमारसे, मुखरीपणे एटले लबानीपणे, कामण, मोहन करतो, परने कुतुहल देखाडतो जीव, रतिमोहनीयकर्म बांधे. ३ राज- वेध करतो, नवो राजा स्थापतो, परस्परें संजेडा लगाडतो, परने अरति, उच्चाट उप- जावतो, अशुनकर्म कराववाने उत्साह वधारतो, शुज कार्य उत्साह जाजतो, निष्का- रण थार्तध्यानं वर्ततो जीव, अरतिमोहनीयकर्म वांधे. ४ परजीवने त्रास पमाडतो, निर्दय परणामी थको, नयमोहनीयकर्म वांधे. ५ परने शोक, चिंता, संताप, उपजा- वतो, तपावतो को जीव,नोकमोदनीयकर्म वांधे.६ धर्मावतंससाधुजननी निंदा करतो, तेनां मलमलिन गात्र देखी सूग करतो जीव, जुगुप्सामोहनीयकर्म बांधे. १ शब्द, रूप, रस, गंध, स्पर्श, ए अनुकूल विषयने विपे थत्यंत थासक्त थको परनी श्रादे- खाश, मत्सर धरतो, माया मृपा सेवतो, कुटिल परिणाम परदारा सेवतो जी . , APNA रेखा समान पायें वर्ततो, सहेज मुपान, कुपात्र परीक्षा कस्या विना विशेष यर जियनी हत्या निःशंकपणे करतो, मद्य, मांसादिक साते कुव्यसन सेवतो, कृतप्ततापा, अर्थ-तिरिचार्ड के तिर्यंचनुं श्रायु वांधे. गूढहिशर्ड के मूड हृदयनो पर सढो के० मूर्ख, धूर्त, ससलो के मिथ्यात्वादिक शख्यसहित, तहा के तेमज हो मणुस्साई के मनुप्यनु थायु वांधे, ते पयश्य के प्रकृति एटले स्वजारे तणुकसा के थप कपायवंत होय. दाणरु के दान देवाने रुचिवंत होय. मधिमगुषोश की चानी परें गूढानिप्राय होय, तथा शव एटले मायावी, कपटी कहे तेम कर तर गूढ हृदय एटले जेना थनिप्रायनी कोइने खवर न पड़े, उदायिन राजाने मार. वाणीयं मधुर, परिणामें दारुण होय, जुई उवट प्रकाशे, थार्तध्यानी, था सोकें मान जयें करी जेवां पापकर्म याचस्यां होय, तेवा पूर्ण थालोचे नहीं, शक्ष्य राखे, इत्यादि तेमज मनुप्यायु बांधवाना पण विशेप हेतु कहे ते. त्या देवता तथा नारकी सम्यस्व कर्तव्यतायें शुननावें करी मनुष्यर्नु थायु वांधे, ते नणी जवप्रत्यये तेह देवायु न पंधाय तथा मनुप्य, तियंच, जेद प्रकृति कहेतां सहेजें उपाय कस्यानि मिप्पावने मंदरसोदयें करी कपायनो पण मंदरसोदय होय. तेथी त एटझे पुर्व पच्या एका कपाय, जैम धान्य न मखबाथी उचलता थाय, एवो प्रकृतियनका ३क्त कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मग्रंथ. १ स्त्रीवेद बांधे. २ सरलपणे खदारा संतोपें ईयरहित मंदकपाय जीव, पुरुपये कार, ३ तीनकपायें दर्शवीन शील जावतो, तीनविषयी, पशुपातक, मिथ्यारवी जीव, ना सकवेद वांधे. चारित्रियानो दोप देखामतो, असाधुना गुण ग्रहण करतो, कपाय उदी रतो जीव, चारित्रमोहनीयकर्म धांधे. हवे श्रायुःकर्मना बंधहेतु कहे . महाश्रारंन चक्रवर्ति प्रमुख कमि भोगतो धणी मूर्धा परिग्रह सहित, अविरतिपरिणामी, अनंतानुबंधिया कपायने उदय पं. विश्वासमोहादिक महोटां पाप पाचरतो, उत्सूत्र जाखतो, मिथ्यात्वनो महिमा वत्र रतो, अशुजपरिणाम कृक्षादिक जण यायें वर्ततो जीव, अशुभ परिणाम करी नारकीन श्रायु वांधे. ॥ ५ ॥ ॥ हवे तिर्यंचना थायुबंध हेतु कहे. ॥ तिरिआऊ गूढहिअर्ज, सढो ससल्लो तहा मणुस्साले ।। पयईय तणु कसा, दाणरुई मनिमगुणोअ ॥ ५ ॥ मध्यम गुणवंत दोय. इत्यक्षरार्थः ॥१७॥ माया थज्ञानना तीन मोदादिके जीव, तीर्यगायु बांधे. १ +S . कर्मविपाकनाम कर्मग्रंत्र. । ३न्य हानि, प्रमुग्य वाणवांग्रतो पण स्वनावं दान देवानी नचि तीव्र होय जेने एवो, क्षमा, था- आय, माय, सत्य, शोचादिक,मध्यम गुणे वर्नतो. पटले यनागाढ मियाबी, गुणहीन म्यति उत्कृष्टगुणना ते नणी अनागाढ, मिथ्यात्वी, मध्यम गुण गुंसंबोध्य एटसे काव्यो, देव. गुरुपूजा प्रीय कापोतलेल्या परिणामें जीव, मनुयायु बांधे. ॥ ७ ॥ ॥वे देवायुना बंधहेतु कहे ते. ॥ अविरय माश् मुरा, वासतवोऽकाम निजरोजाय॥ सरलो अगार विल्लो, सुदनाम अन्नदा असुदं ॥ ए । अर्थ-याविरयमाश्मुराउँ के याविरतिसम्यकदृष्टयादिक देवायु पांघे, वालतवोऽका. मनिहारोजाय के पालन करी, तथा ब्रह्मचर्य करी, थकामनिर्जरा उपाऊँ, थने सरसो के निष्कपटी, यगारविल्हो के गारवरहित यको सुदनाम के शुलनामक- मनी प्रकृति बांधे, तथा थन्नदायसुदं के अन्यया कपट गारवसहित अशुज ना. मकर्मनी प्रकृति बांधे. ॥ एए । यविरतिसम्यक्दृष्टि, मनुप्य, तिर्यच, देवायु वांधे, घोलना परिणामें सुमित्र सं. योगें, धर्मरुचिपणे, देशविरतिगुणे, सरागसंयमें देवायु वांधे. वालतप एटले पुःखग- नित, मोदगनित वैरागं करी पुष्कर कष्ट पंचाग्निसाधन रसपरित्यागादिक अनेक मिथ्यात्वानें तप करतो, सनिदान उत्कट एटले अत्यंत थाकरो, रोप गारवें तप करतो, असुरादिकयोग्य थायु वांधे. तथा थकामनिर्जरायें, अज्ञानपणे भूख, तृपा, टाढ, ताप, रोगादिक कष्ट सहेतो, स्त्री अणमिलते शील धारण करतो, विषयसंप- त्तिने अनावें विपय अणसेवतो. इत्यादिक कामनिर्जरायें तथा वालमरण एटले कांदिंएक तत्प्रायोग्य शुजपरिणामें वर्ततो, रत्नत्र यि विराधनायें व्यंतरादि योग्य थायु वांधे, तथा थाचार्यप्रत्यनीकतायें किल्विपिकायु वांधे, तथा मुग्धजन मिथ्यात्वीना गुण प्रशंसतो, महिमा वधारतो, परमाधामीन वायु वांधे. एम थायुःकर्मना वंधहेतु कह्या. तथा अकर्मनूमिना मनुप्यने अणुव्रत, महावत, वालतप, अकामनिहुरादिक देवायुना बंधहेतु विशेप कोइ नथी, तथा अहीं केटलाएक मिथ्यात्वी ते तेथी तेने देवायु केम संचवे? परंतु तेने शीलवतत्वपणे देवायुनो बंधहेतु कहेवो. एम तत्वा- Wटीकामांदे कडं ठे. हवे नामकर्मना बंधहेतु कहे ते. सुरगत्यादिकने त्रीश शुजनामकर्मप्रकृतिना बं- धहेतु होय ते कदे . सरल एटले कपटरहित जेवो हृदयमांहे होय तेवो श्राचार वोले, कोश्ने पण कूमां तोल, मापें करी ठगे नहीं, परवंचनयुधिरहित, शद्धिगारव, रसगारव, शातागारव रहित, पापनीरु, परोपकारी, सर्वजनप्रिय, कमादिगुणयुक्त, । NTS . मंद न होय जेने एवो जीव, अध्ययन एटले सूत्रसिझांत सूत्रथी, अर्थथी, जपा मजावे, हेतुदृष्टांत देखामी, सुमति पमाडे, कुमति टाखे. इत्यादिक परहित करतो, नित्य एटसे सदाकाल पकुण एटले प्रकर्प करे. एटले वाने करी जीव, उचगाँव कर्म बांधे, जिन एटले तीर्थकर देव, थादिशब्दथकी सिद्ध तथा प्रवचन संधारित फनो अंतरंगप्रतिबंधवंत एवो जीव, उचेगोत्र उच्चजाति, कुखादिकगम्प कर्म यधि, थने एयकी विपरीतगुणवालो एटले मत्सरी, जात्यादिक थाउ मदसहित अहंकार करी कोश्ने नणे जपावे नदी, जिनसिहप्रवचन चेत्यादिकनो थनत एवो जीद, ३६ कर्मविपाकनामा प्रथम कर्मयंथ. १ एवो पुरुष, शुजनामकर्मनी प्रकृति त्रीश बांधे तथा अप्रमत्तपणे चारित्र पासतो हारहिक वांधे, थरिहतादिक धीश स्थानक थाराधतो, गुणवंतनु वेयाश्च कर- जिननामकर्म बांधे. तथा ए थकी विपरीत एटले घणो कपटी, कूड़ा तोला, मात्र माप करतो, परने वचतो, परोही, हिंसादिक पांच थानवें रातो, चेत्यादिकनी ।। राधक, व्रत खइ विराधतो, त्रण गारवें मातो, हीनाचारी, एवो जीव, नरकगत्यादि चोत्रीश अशुननामकर्मनी प्रकृति वांधे. ए शमशन प्रकृतिना बंधहेतु कह्या. ॥ ५ए ॥ हवे उच्चैगोत्रकर्मना बंधहेतु कहे.॥ गुणपेही भय रहिर्ज, अप्नयणनावणा रुई निचं ॥ पकुण जिणाइ नत्तो, उच्चं नि ईअरदा ॥ ६ ॥ श्रर्थ-गुणपेही के० गुणप्रेक्षी पारका गुणनो देखनार, मयरहि के थाउ मदर हित, अप्पयणलावणा रुनिच्च के नवाजणावा उपर रुचि नित्य निरंतर हो- पकुण के० प्रकर्षे करी करे, जिवाजतो के जिन अरिहंतादिकनो जक्क, उच्च के उधेर्गोत्र उपार्जे श्रने नियंअरहाउँ के० ते थकी इतर अन्यथा विपरीत गुण द्वेष- मदत होय, ते नीचेगोत्र बांधे ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ ६ ॥ झान, दर्शन, चारित्रादिकगुण ज्या जेटलो जाणे, त्यां तेटलो प्रकाशे, थवगुणवे खीने निदे नहीं, ते गुणप्रेक्षा कहीये. १ जातिमद, ५ कुलमद,३ वसमद, ४ रूपमा ५ धुतमद, ६ ऐश्वर्यमद, सामद, तपोमद, ए थान मद रहित संपदा उना . दीनजात्यादिगम्य नीचगोत्रकर्म बांधे. ॥ ६ ॥ ॥ दवे यंतरायकर्मना बंधहेतु कईवे ॥ जिणपूा विग्धकरो, हिंसा परायणोऽजय विग्धं ॥ श्य कम्मविवागोकं, लिदिड देविंदसूरीदिं ॥ ६ ॥ इति कर्मविपाकनामा प्रथमः कर्मग्रंथः॥
.. कर्मविपाकनामे कर्मग्रंत्र, យៗ स- जिया ये जिनपजादिकनी विग्यको के० विन करनार, पूजा निषे. धतो. हिंसाइपरायणो के० हिंसादिक यात्रवने विष नस्पर यको, अजय विग्धं के धेनरायकर्म उपा.. झ्याम्म विवागोयं के गणी परें कर्मविपाक पवे नामें ग्रंथ, ते निहिदिपिंदनदि के तपागनाधिराज श्री देवेंशनरीश्वरं लख्या.॥ इलाकारार्थः।।६।। श्रीजिनप्रतिमानी पूजानो निधनार, पूजायें पुप्प, फल, जलादिकना अनेक जीवनी घात घाय, तेलगी मलिनारंजी, ते गृहन्यने पाग देय ते. जेम कोएक मुख, कहकोपय पान साजा मनुप्यनी परें मांदाने पण निपथे, तेनी शातानो अंत- गय करे, तेम कुमति जीव, अनारंजी साधुनी परें मदीनारंनरोगक्षयकारी थोपध- प्राय पूजादिक प्रतिमारंज निषेधतो, परना हितनुं विघ्न करतो, अंतरायकर्म वांधे. तथा पोतानी मत्तियें करी जिनमत विपरीतार्य प्ररूपतो, अनंत संसार वधारे, तेवारें थनंत जीवनो घातक धाय तथा वीजाने पाणु उन्माग प्रवावी अनंत जीवघात करे, तेत्री अनुबंधहिंसावंत तथा अनुबंध मृपानापी तीर्थकर श्रदत्नमार्गप्रवर्तक इत्यादिक अनुबंधे अढार पापस्थानकनो सेवनार जीव, अंतरायकर्म वांधे. तया साधुने दान- लानादिकनो अंतराय करतो, मोक्षमार्ग हणतो, एवो जीव, पण तेमज जाणवो. पणी पेरें कर्मप्रकृति, पंचसंग्रहादिक प्राचीनकर्मग्रंथ, सविस्तर जोइ मुग्धबुद्धि, सं. क्षेपरुचि जीवने समजाववा सारं तथा यात्माने पण परहितकरणरूप करुणाजन्य निर्जरा यथ योडे अक्षरें करी, जेम विशेषज्ञान पामे, तेम लख्यो, पुस्तकें चढाव्यो, ते कहे. परम गुरुगठाधिराज शिथिलाचार निवारक, तपाविरुदधारक, जट्टारक श्री १००७ श्रीजगचं सूरीश्वर, पप्रनावक, श्रीदेवेंअसूरिश्वरें तपगठनायकें लख्यो, पुस्तकें चढाव्यो. ॥ अथ प्रशस्तिः ॥ इति कर्मव्ययोन्माथिकर्मग्रंथार्थसंविदे ॥ गुरूपास्तिरताः संतो, नवंतु नव निस्पृहाः ॥१॥ अनाद्य विद्या विठित्ये, साद्यनंतपदाप्तये ॥ श्राद्यः कर्मविपाकाऽर्थो, नाव्यो ना. यविशारदेः ॥ २ ॥ श्ठं कर्मविपाकपाकहतयोपाका हितायंतवेः, पाकप्तापरनामसूरिसु- गुरुगीयूपगूढं ततः ॥ एतत्कर्मविपाकसञ्चिदशनि, सात्मीकुरुध्वं जनाः ! इमेध्याझान गि- रिनिदेकवियशः, सोमोक्तया सद्दिशा ॥३॥ कर्मविपाकटवार्थो,ऽन्वर्थः प्रायोथितिः खगुरुजक्ताः ॥ प्रथमादर्श लिखिता, मुनिना कल्याणसोमेन ॥४॥ प्रत्यढ़गणनया ग्रंथमानं ससूत्रं ॥ इति श्रीबालाववोधः प्रथमकर्मग्रंथसहितः संपूर्णः ॥
अथ वार्तिकं लिख्यते ॥ जेम कर्म खपाववारूप थपायापगम गुण वर्षवशे, कर्म पावनीथा एटले पगथियां सरखा जीवनी शुरू, शुद्धतर, शुरुतम अध्यवसायति शत्रु विदारवे करी धीर कहीये. जेम मिथ्यादृष्ट्यादिक गुणगाणा, शिवमंदिर चढवाने विपे ज्ञानावरणीयादिक थाप मूलप्रकृति, मतिज्ञानावरणीयादिक उत्तरप्रकृतिय शेप. यद्यपि ते थध्यवसाय असंख्याता ठे, तो पण स्थूलव्यवहारें चोद कहीं. तेने योग्य एकसो ने वीश उदय उदीरणायें योग्य, एकसो ने चावीश, सत्तायें एकसी ने थडतालीश, ते जिहां जेटली सही, तया जिहां जेटसीनो विछेद करी जे कर्मवर्गया दरसायें मिथ्यात्वादिक यायें करी जीवप्रदेशने खूध पाणीनी पेरें तथा सोद यानि ते यांच्या कर्मर्नु सहेजें थवाधा कास पीते यके थपवर्तनादिकः करण विशे ३GG कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. ॥ ॐ नमोऽर्दते ॥ ॥अथ ॥ ॥श्री वालाववोधसहित कर्मस्तवनामा द्वितीयकर्मग्रंथः प्रारज्यते ॥ ॥ तत्र॥ ॥ श्रादौ वालाववोधकृत मंगलाचरणम् ॥ ॥अनुष्टुप वृत्तम् ॥ निजगत्सृष्टिसंतान, स्थितिनाशव्यवस्थिति ॥ दिशत्ये सममाईत्ये त्रिपये हय. हछिये ॥ १॥ कर्म बंधोदयावस्था, त्रिपुर धृक् दृशा ध्रुवम् ॥ तस्यै यस्याप्रशः ‘स्याझा, वरिवस्य शिवोलवेत् ॥ २॥ ध्यान धानि निधायोचे, स्वगुरु गुरुगोर- पान । श्रीमत्कर्मस्तवे कुर्वे, टवार्थ लिखनक्रमम् ॥३॥ ॥ मूल गाथा ॥ तद थुणिमो वीरजिणं, जद गुणगणेसु सयस कमाई॥ वंधुदयोदीरणया, सत्तापत्ताणि खविआणि ॥१॥ अर्थ-तह के० तेम युणिमो के स्तवीश. वीरजिणं के० श्रीमहावीरदेवप्रत्ये, जद के जेम गुणवाणेसु के गुणपणाने विप सयसम्माई के सघनायें कर्म प्रकृति- प्रत्ये यंधुदयोदोरणया के बंध, उदय, दीरणायें करी सत्तापत्ताणि के सत्तायें था- मीने खविथाणि के० क्षपितानि एटले खपाव्यां, निर्जयां ॥ इत्यक्षरार्थः ॥१॥ ,मसे, तेवी रीने एकमेक थावं, ते वंध कहीये. , Pawan कर्मस्तवनामा दितीय कर्मग्रंथ. ३७ए करी स्थितिघात यश यकी मिष्ट तथा कटुक, घातीया तथा अघातीया रसनुं वे. द, ते उदय कहीये. ३ तेहज कर्मनो उदयावलि, प्राप्तरसथी उपरला रसनुं जीववीय विशेपे करी खेंची उदयावलिमांदे आणी वेदवू, ते उदीरणा. ते पण उदयविशेषज जाणवो. ४ ते कर्मर्नु बांधवू तथा संक्रमणकरणे करी आपणा स्वरूपने पामी जे कर्म प्र- कृति, तेनुं जीवप्रदेश साथे मली रहे, खरवू नहीं, निधाननी पेरें रहे, ते सत्ता कहीये. ए चार मध्ये बंधन तथा उदीरणा, ए वेहु जीवनां करण, वीर्य विशेप डे अने उदय, तथा सत्ता, ए वेहु करण नहीं, एटले ए नावार्थ . जेम श्रीवीर जिने जे जे गुणगणे जेटली प्रकृति कर्मनी वांधी, उदय पामी, उदीरी तथा सत्तायें धरी तथा जिहां जिहां जेटली प्रकृतिनो बंध, उदय, उदीरणा, सत्ता, विछेद लही जे जे गुण- गणे जेटली प्रकृति खपावीने अनुक्रमें शुखरूपी यया, ए अपायापगमातिशय गुण प्रगटवारूप असाधारण गुणस्तवन करशे. ॥१॥ ॥ हवे प्रथम गुणगणानां नाम तथा स्वरूप कहे ठे. ॥ मिठे सासण मीसे, अविरय देसे पमत्त अपमत्ते ॥ निहि अनिअघि सुहुमु, वसम खीण सजोगि अजोगि गुणा ॥२॥ अर्थ-पहेलु मिठे के मिश्यादृष्टिगुणस्थानक, चीजें सासण के सास्वादनसम्यक्- दृष्टिगुणस्थानक, त्रीशुं मीसे के मिश्रगुणस्थानक, चोथु अविरय के० श्रविरतिस- म्यक् प्टिगुणस्थानक, पांचमुं देसे के देशविरतिगुणस्थानक, वहुं पमत्त के प्रमत्त- गुणस्थानक, सातमुं अपमत्ते के अप्रमत्तगुणस्थानक, श्रापमुं नियहि के निवृत्तिगु- णस्थानक, नवमुंथनियहि के अनिवृत्तिगुणस्थानक, के० सूदमसंप- रायगुणस्थानक, थगीथारमुं उवसम के उपशांतमोगुणस्थानक, वारमुं खीण के क्षीणमोहवीतरागगुणस्थानक, तेरमुं सजोगी के सयोगीकेवलीगुणस्थानक, चोदमुं अजोगीगुणा के अयोगीगुणस्थानक. ए चौद गुणगणानां नाम ठे. इत्यदरार्थः ॥२॥ त्यां जीवना गुण, झान दर्शन, चारित्ररूप जीवस्वनाव, तेनो तरतमविशेषकृतनेदें करी गुणठाणानां स्थानक ठे ते जीवना पण नेद जाणवा. १ प्रथम मिथ्यात्व कदेतां जिनवचनथी विपरीतदृष्टि एटले जीवादिक तत्वनी प्र- तिपत्ति जेम धत्तुराना वीज खाधे थके श्वेत वस्तुने पण पीली वस्तु करी पडिवो, अंगीकार करे तैम मिथ्यात्वमोहनीयना जोरथी राग, केप मोहादिकनां चिन्हसहित जे देवपणाना गुणें करी हीन होय, तेने देव करी माने, थारंन दशमुं सुहुम ते रखो जाव, मिथ्यात्वगुणस्थानक पाम्या पहेला, जे होय, ते सास्वादनसम्पटि- श्रता होय, एवा जे अध्यवसाय ते मिश्रदृष्टिगुणगj, त्रीशुं जाण. मिथ्यास धने ४ तथा विरतिगुण जाणतो, नवप्रत्ययें तथा अप्रत्याख्यानावरणकपायोदयें करी थादरी न शके एटले एक जाणी न श्रादरे, न पासे ते श्रेणिकराजानी पेठें तथा जाणी, न बादरे, पाले, ते थनुत्तर विमानना देवता, तथा जाएी शादरे न पाडे, ते संविन, पाक्षिक ए नण नांगे वर्ततो १ क्षायिक २ थोपशमिक श्रने ३ वेदकाए मांडेसो एक तत्वरुचिरूप सम्यक्त्व पामी जे जे अध्यवसायें जिनवचन यथावस्थित ५ तथा सावद्ययोगनी एकदेशे विरति करे, जेम निरपराध, निरपेक्ष, संकली थादरे, गो, ए नांगें वत्ततां देशविरतिगुणगणुं पांचमुं जाणवू. थहीं सम्यकसम- ३० कर्मस्तवनामा दितीय कर्मग्रंथ. गुरुनां लक्षणे हीन होय, तेने गुरु करी पडिवऊ, हिंसादिकने धर्म करी माने, यश नयवचनें प्रमाण करी माने, नित्यता, अनित्यता, जिन्नता, अजिन्नता, सत्ता असता, खघुता, दीर्घता, एम वस्तुनी एकांतता माने पण सापेक्षपणे न माने तया संपूर्ण जिनवचन सदहतो पण जे एक थक्षर मात्रनो अविश्वास आणे, ते पण जमाटीनी पेरें मिथ्यादृष्टि जाणवो. श्रहीं कोई कहे जे मिथ्यात्वदो पुष्टने शुषलाणी देन कहीयें ? तेनो उत्तर. के जो पण मिथ्यात्वमोहनीय प्रकृति, सर्वधातीनी ठे ही ते स्वप्रतिपत्ति दणाय, तोपण ते मेघवटा भावरित सूर्यप्रनानी पर रात्री दिवस वि. जागनी करनार, एवी प्रना, अनावृति होय, तेम जीवने पण एकांशे घटादिक प्रतिपत्ति अविरुक होय. तथा अरनो मोना Gघाडो सदा सर्वदा सर्व जीवने रहे, ते परम निकृष्ट गुणनी अपेक्षायें मिथ्यात्वीने पण गुणस्थानक क तथा कोइएक कहे ते के जेवारें मिथ्यावा पण मतिक्रिया करे, त्यां गुणा होय अन्यथा मिथ्यात्वन मिस्थ कही. तथा ए सम्यक्त्वादिक गुण पामशे, ते माटे गुणगणुं कहीयें. २ तथा श्रोपशमिक सम्यक्त्व पामी एक समयें तथा ठावति शेष सम्यक्त्व का होये थके अनंतानुवंधियाना उदयथी भोपशमिक सम्यक्त्व वमता, क्षीरना स्वाद स. गुणगणुं वीजुं जाणवं. ३ तथा मिश्रमोहनीयना उदययी जिनवचन उपर रुचि थरुचि बेहु न होय, नि मिश्र ए वे गुणगणा श्रौदयिकना होय. पणे परिणमे, तेनुं नाम थविरतिसम्यकदृष्टिगुणवाणु चोथं जाणवू. दित नोकारसी करे, ते पण एमां जाणवी.
कर्मन्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. ३५ ६ तथा मद, विषय, कपाय, निडा, अने विकया. ए पांच प्रमादें करी चारित्र, मलिनाध्यवसाय होय अप्रमत्तना अध्यवसायनी अपेक्षायें अनंतगुणहीनमलिन जा. एवो. देशविरतिनी यपेक्षायें अनंत गुग्ण विशुरू होय. एवी माया परिणामें वर्ततां, प्रमत्तसंयत गुणगणुं हुं जाणवू. तथा ते पांच प्रमाद रहित थनंत गुण विगुफ, निश्चयचारित्रं स्थिरतारूप ते स. हित जे अध्यवसाय, ते अप्रमत्तसंयतगुणगणुं सातमु जाणवू. G तथा चारित्रमोहनीयनी प्रकृति एकवीश उपशमाववा तथा खपाववाने यर्थ जेणे अत्यंत विशुम अध्यवसायं करी वीर्य विशेप उससे थके तेनो रसघात, स्थिति- घात, गुणश्रेणि, गुणसंक्रम, अपूर्व स्थितिबंध. ए पांच वानां धुरसमयथी अपूर्व करणे कहीयें. तथा एक समये अनेक जीव गुणगणे चढ्या, ते शुरू शुद्धतरादिक अध्य- वसायने करी निवृत्ति कदेतां फेरफार होय, त्यां एनुं नाम निवृत्तिगुणगणुं पण कहीयें, ए थाउमुं जाणवू. थहीं समय समय, अनंतगुण विशुझि होय. ए तथा नवमे गुणगाणे अनेक जीव एक समय चढे, तेने अध्यवसाय फेरफार न होय, तेथी एर्नु नाम अनिवृत्ति कडुं. तया चादर के महोटा खंम संपसय के कपा- यना यहीं करे, एटले ए गुणगणे कपायना महोटा खंड करे, तेथी एनुं वीजुं नाम यादरसंपराय पण कहीयें. १० सूक्ष्म कीहीकर्मकृत लोन वेदतां शेप मोहनीयने क्षयें तथा उपशमें थया जे विशुझाध्यवसाय ते सूक्ष्मसंपरायगुणगणुं दशमुं जाणवू ११ जलने तलीये मल, नीचो वेसे तेची पाणी निर्मल थाय, तेम मोहनीयना उपशमें अध्यवसाय निर्मल थाय. वली कपाय सत्तामाहे रह्या ठे, ते माटे कपाय उदय पामे, तेबारें मोहला नीरनी पेरें फरी मेला यवानो संजव , जे नणी एनुं नाम उपशांतमोदनीय. ए ठद्मस्थ वीतरागगुणगणुं अगीधारमुं जाणवू. हांथी थवश्य पडे घने जो मरण पामे, तो अनुत्तरवासी देवता थाय. तेवारे त्यां चोये गुण- गणे थावीने रहे, अन्यथा पडे तो दशमे श्रावे. १२ तथा सर्व मोहनीयप्रकृति खपावे थके, मोहसत्ता टाले यके, जे अत्यंत वि- शुभ अध्यवसायस्थानक, ते दीणमोहवीतरागठद्मस्थगुणगणुं वारमुं जाणवू. १३ केवलज्ञान पाम्या पठी ज्यां सुधी वादर योग मन, वचन, काया प्रवर्ते, हाले, चाले, वोखे, त्यांसुधी सयोगीकेवलीगुणगणुं तेरमुं जाणवं. १४ वादरयोग बंधे थके मन वचन, कायाना व्यापारने अनावें करण वीर्यरहित मे- रुनी पेरें निःप्रकंप जणी शैलेसीकरण करतां, योगीकेवनीगुणगणुं चौदमुं जाणवू.
, . जविहायोगति, वित्ति के स्त्रीवेदमोहनीय. इति एटले ए पणवीसंतो के ए पी प्रकृतिनो अंत बंधविछेद सास्वादने थाय. तेथी मीसे के मिश्र गुणगणे चउमर तथा देवायु, ए वे श्रायुनो श्रवंध माटे चम्मोतेरनो बंध थाय.॥ इत्यदरायः ।। जोडीये, तेवारें त्रणचक थाय. एटले अनंतानुबंधी क्रोध, मान, माया थने सोग ए चारने थनंतानुबंधी चउक कहीये. अने न्यग्रोध, सादि, वामन भने कुन. एचा ते संस्थानरूप तन्निमित्तक कर्म प्रकृति पण थाकृतिनाम जाणवी, तथा शपजनारा मध्य एटले वचलां संस्थान, ए मध्यमसंस्थानचउक. अहीं श्राकृति एटसे शरीराका । चसंघयण, नारायसंघपण, अर्धनाराचसंघयण भने कीलिकासंघयण, ए चार बा संघयण वे एने मध्यसंघयणचउक कहीये. एटसे त्रण चोक पार प्रकृति कही प्रण निक नव प्रकृति पूर्वखी गाथामां कही, एवं एकवीश प्रकृति य. पाश नीचगोत्र, नेवीशमु ग्योतनामकर्म, चोवीशमुंशुनविहायोगति, पञ्चीशमुंग्रीह एवं पश्चीश प्रकृतिमध्ये एक उद्योतनाम अने चीजें तिर्यगायु. ए वे प्रकृति पिता और नेवीश पापप्रति, तीसंशे बंधाय थने ते तीनसंकेश थनंतानुबंधीपाने उदय होर ३०४ कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. एकसो ने सत्तर प्रकृतिमो बंध हतो तेमांयी ए शोल प्रकृतिनो घंध टल्यो दोष इन नावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय वे, मोहनीयनी चोधीश, श्रायुनी प्रध. नामकर्मनी एकावन, गोत्रनी वे, अंतरायनी पांच, एम सर्व मली एकसो ने एक क. मप्रकृतिनो बंध सास्वादनगुणगणे सर्वजीवनी थपेदाय होय. हवे सास्वादने जेटली प्रकृतिनो वैधविछेद होय, ते कहे . तिथंचादिक ग्रा वागल त्रिक शब्द जोडिये, तेवारे तिर्यचत्रिक, घीणजी त्रिक, दोनोग्यत्रिक, एक त्रिक कहिये. तिथंचगति, तिथंचानुपूर्वी, अने तिर्यंचायु, ए तियंचत्रिक, बीयर्ड निशानिशा अने प्रचनाप्रचला. ए पीपडी त्रिक, दो ग्यनाम, पुःस्वरनामा अनादेयनाम, ए दोनोग्यत्रिक एवं नव प्रकृति यः॥४॥ अण मजागिर संघय, ए चननि जजो कुखग - वित्ति ॥ पणवीसंतो मीसे, चउसयरि उदाउअ अबंधा ॥५॥ अर्थ-श्रण के अनंतानुबंधी चतुष्क, मनागिइ के मध्याकृति एटले मध्यसंस्थ नचतुष्क, संघयणचउ के मध्य संघयणचतुष्क, चल के ए त्रण चतुष्कनी घार: कृति थ. नि के नीचे!त्रकर्म, नोश्र के उद्यातनामकर्म, कुखगर के के चम्मोतेर प्रकृतिनो बंध होय. जेणी ए गुणवाणे उहाउभश्रबंधा के० मनुष्या अही अण कहेतां अनंतानुबंधीया प्रमुख व्रण शब्द वे ते श्रागस चम " कर्मस्तवनामा वितीय कर्मग्रंथ. ३ए अने ए मिश्र प्रमुख श्रागले गुणगणे अनंतानुबंधीयानो उदय न. होय, तेवार ए गुणगणे एनो पण वंध न होय अने उद्योतनाम, तथा तिर्यगायु. ए वे पुण्यप्रकृति के पण तिर्यप्रायोग्य प्रकृतिबंध टलेथी एनो पण बंध न होय. ए पच्चीशमध्ये थीण- झीत्रिक, दर्शनावरणकर्मनी अने अनंतानुबंधीया चार तथा स्त्रीवेद ए पांच प्रकृति, मोहनीयकर्मनी एक गोत्रप्रकृति, एक तिर्यगायुप्रकृति एवं दश थर अने शेप पंदर प्रकृति नामकर्मनी एवं पञ्चीश प्रकृतिनो बंध प्रांतसास्वादने होय, तेवार ज्ञानावर- पीय पांच, दर्शनावरणीय त, वेदनीय वे, मोहनीयनी उंगणीश, नामकर्मनी वत्रीश, गोचनी एक अने अंतरायनी पांच. एवं चम्मोतेर प्रकृति मिश्रगुणगणे सर्व जीवनी अपेक्षायें बंधाय. जे माटे सास्वादनगुणवाणे एकसो ने एक प्रकृतिनो बंध हतो, तेमां- देवी अनंतानुबंधीयाना उदयने अनावें तन्निमित्तक पच्चीश प्रकृतिनो बंध टल्यो तेवार ठहोंतेर प्रकृतिनो बंध रह्यो, ते मध्ये पण मिश्रगुणगणे श्रायुबंध योग्य अध्य- वसाय नथी, तेथी यां देवायु; मनुष्यायु, ए वे थायु पण न बंधाय. जे जणी शास्त्रे कडं ठे के "समामिदिहिआग बंधपि न करे" पण थोगले चोये गुणगणे बंध करशे तेथी ए वे श्रायुनो बंध विछेद न कह्यो, पण अबंध कह्यो तेथी चम्मोतेर प्रकृ. तिनो वंध, मिश्र गुणगणे होय, श्हां कोई प्रकृतिनो वंधविछेद नश्री. ॥ ५ ॥ सम्मे सग सपरि जिणा, उबंधि वर नरतिष विष कसा- या ॥ उरल गंतो देसे, सत्तही तिय कसायं तो ॥६॥ ते वहि पमत्ते सो, ग अरइ अथिर उग अजस अ- स्सायं ॥ वुविज उच्च सत्तव, नेइ सुराजिया निळं ॥७॥ अर्थ-सम्मे के थविरतिसम्यक्दृष्टिगुणगणे सगसयरि के सत्त्योतेर प्रकृतिनो बंध होय. जिणाउ के जिननाम अने मनुप्यायु तथा देवायु, ए वे थायु. एवं प्रण प्रकृति वंधि के० वांधे तेमाटे. अने वर के वनश्पननाराचसंघयण, नरतिथ के० मनुप्वत्रिक, विथकसाया के० वीजा अप्रत्याख्यानीथा चार कपाय अने उरखपुगंतो के योदारिकठिक. ए दश प्रकृतिना बंधनो अंत करे, तेवारे देसे के देशविरति- गुणगणे सत्तही के शमलव प्रकृतिनो बंध करे थने त्यां तियकसायंतो के० त्रीजा प्रत्याग्ल्यानावरण चार कपायनो अंत करे ॥६॥ तेबारे तेवहिपमत केशव प्रकृतिनो घंध, प्रमत्तगुणगणे होय बने एक सोग के शोकमोहनीय, वोजी घर के यर- तिमोदनीय, थपिरहुग के० थस्थिरहिक, एवं चार. पांचमुं यजल के अयशःकी. निनामकर्म, उहुँ यस्सायं के० यशातावेदनीय उच्च के० एन प्रकृति बुनित एक साक, अने धीजी घरति. वे मोदनीयनी प्रकृति. एक थस्थिरनाम , , प्रकृतिनो बंध चोथे गुणगणे देवता श्रने नारकीने होय. मनुष्यगति प्रायोग्य वांधे, मीथे, तेथी विछेद तथा अप्रत्याख्यानी चार कपायनो बंध पण थागले गुणगोन तिनो बंध विछेद चोथे गुणगणे. ते मध्ये थप्रत्याख्यानीथा चार ते मोहनीपनी प्रकृति, मनुप्यायु ते श्रायुनी प्रकृति, शेप पांच नामकर्मनी प्रकृति, एवं दश प्रति टसी. शेप ज्ञानावरणीयनी पांच,दर्शनावरणीयनी ठ, वेदनीयनी चे, मोहनीपनी पंदर थायुनी एक, नामनी वत्रीश, गोत्रनी एक अने अंतरायनी पांच, ए शमशव प्रह तिनो बंध, देशविरतिगुणगणे उ होय, तिहां बंधविछेद त्रीजो कपाय जे प्रत्या प्रथम चार कपायनो बंध थापणे उदय होते थके थागत उदय नथी तेथीयं पाकी झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय , वेदनीय वे, मोहनीय थगीधार त्यां तथा सात कर्मप्रकृतिनो बंधविछेद थने अंधप्रांत होय, ते दवे कड़े ३०६ कर्मस्तवनामा वित्तीय कर्मग्रंथ, बंधश्री विछेद पामे, सत्तव के अथवा सात प्रकृति विशेद पामे. नेइमुराउजधानि के जो कोश प्रमत्त साधु देवायु बांधवा मांडे, अने संपूर्ण करी नेष्टा पमाडे पो. चाडे, तो सात प्रकृतिनो यंत करे ॥७॥ • अविरतिसम्यकदृष्टिगुणवाणे ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय उ, वेदनीय वे, मोहनीय उंगणीश, वायुनी चे, नामकर्मनी साडनीश, गोत्रकर्मनी एक, थने अंतरा- यकर्मनी पांच, ए रीतें सत्योतेर प्रकृतिनो बंध , ते मध्ये चम्मोतेर प्रकृतिनी या जे मिश्रगुणाणे कह्यो तेज श्राहिं लेवो भने अहीं सम्यकदृष्टि से तेथी तन्निभिन्न जिननामकर्मनो पण बंध लाने तथा सम्यकदृष्टि देवता, तथा नारकी, ए वेडु म नुप्यायुज बांधे अने सम्यकदृष्टि मनुष्य, ते तिथंच अने देवायुज बांधे, तेथी सर्व जीवनी अपेक्षायें चोये गुणगणे सत्योतेर प्रकृतिनो बंध पामे, हवे अहीं विचर कहे ते. वज्रपननाराचसंघयण, मनुष्यगति, मनुष्यानुपूर्वी, मनुप्यायु, ए मनुः प्यत्रिक, औदारिकशरीर अने श्रोदारिक अंगोपांग ए औदारिकठिक एवं थागवा गुणगणां देवता श्रने नारकीने न होय. तेथी । उ प्रकृतिनो बंध न पी. साने. आपणा उदयने अनावें कपायनो वंध पण न होय, तेथी ए दश प्राः ख्यानावरण, तेनी चोकडी ए चार कपायनी प्रकृतिना बंधनो अंत थाप, पण न होय. तेबारें शमशा प्रकृतिमाहेथी मोहनीयनी चार टासवी ॥६॥ तिनो घंध, प्रमत्तगुणगणे मनुप्यने होय. जेज " कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. ३ए वीजु अशुजनामकर्म, ए अस्थिरहिक त्रीशुं अयशःकीर्तिनामकर्म, ए त्रण नामक- मनी प्रकृति अने एक अशातावेदनीयनी प्रकृति. एत्रण कर्मनी व प्रकृतिनो नि- मित्तप्रमाद वे ते प्रमाद ठते ए अशुजप्रकृति बंधाय. आगले गुणगणे विशुझा- ध्यवसायनणी कुष्टयोगजन्य जे प्रकृति, ते प्रमादने अन्नावें न बंधाय, तेथी त्यां अशुजयोग निवर्ते, त्यां ए प्रकृतिनो बंध पण निवर्ते, तेथी उनो वंधविछेद अने आयुःकर्मनो बंध अतिविशुद्धपरिणामें न होय तिहां घोलना परिणामें प्रमत्तगुण- गणे देवायु वांध्या पठी सातमे गुणगणे चढतो सात प्रकृतिनो वंध विछेद जे लणी अतिविशुरू अध्यवसायनणी आयुबंध पण आगले गुणगाणे नथी, तेवारें उ प्रकृति प्र. थम कही ते अने सातमुं सुरायु. ए सात प्रकृतिवंधनी अपेक्षायें प्रमत्तगुणगणे वि- छेद पामे अने जो प्रमत्तें देवायुनो बंध करतो ते बंध पूर्ण कख्या विना अप्रमत्तें चढे तो केवल देवायुनोज ज्यांसुधी बंध पूर्ण करे, त्यांसुधी अप्रमत्तें पण आयुवंध पामीयें, तो ठ प्रकृतिना बंधनोविछेद होय ते वारे ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय ठ, वेदनीय एक, मोहनीय नव, आयुनी एक, नामनी एकत्रीश, गोत्रनी एक अने अं- तरायनी पांच ॥७॥ गुणसहि अप्पमत्ते, सुरान वई तु जश् इदा गवे ॥ अन्नद अहावन्ना, जं आहारग उगं बंधे ॥ ७ ॥ अर्थ- ए सर्व मली गुणसहिअप्पमत्ते के जंगणशाउ प्रकृतिनो बंध अप्रमत्तगुण- ठाणे होय. सुराउबझंतु के देवायु वांधतो यको जश् के यदि एटले जो इहागठे के अप्रमत्तगुणगणे श्रावे तो अने अन्नद के अन्यथा देवायु विना तो अहावन्ना के अहावनप्रकृतिबंध होय. जंयाहारगपुगंबंधे के जे नणी थाहारकठिक वांधे, तेवारें अमावन्न अथवा जंगणशा प्रकृतिनो वंध थाय. ॥ इत्यक्षरार्थः ॥७॥ ए जंगणशाउ प्रकृति अप्रमत्त संयतगुणगणे प्रवर्त्ततो वांधे. अहीं शिप्य पूढे ठे के हे नगवन् ! श्रायुबंध घोलना परिणामे होय , ते यहीं घोलना परिणाम नथी तो कम आयुवंध होय ? तत्रोत्तरं. हे शिष्य ! जो प्रमत्त यको घोलना परिणामे करी देवायुबंध करतो प्रमत्तनो काल पूर्ण थये देवायुवंध थपूर्ण हुवे थके अप्रमत्त- गुणगणे पण यावे, तिहां कुंवारना चक्रमणन्यायें करी पूर्वखे घोलना परिणामें श्रारंखो थायुबंध ज्यांसुधी पूर्ण करे, त्यांसुधी श्रप्रमत्तगुणगणे पण देवायु बंध पामीय, तेथी उंगणशाव प्रकृतिनो बंध ठे पण थप्रमत्त ठते थायुबंध थारंने... .
1 नागने विपे निदगंतो के० त्यां निसाहिकनो अंत थाय, तेबारें उत्पन्न पपनाने के उप्पन्न प्रकृतिनो वंध, द्वितीयादिकथी मांडीहासुधीना पांच नांगें होय, पांचे ज्ञाने सत्तातो उप्पन्ननीज पण स्थितिघात, रसघात, गुणसेढी, गुणसंक्रम, अपूर्वबंध, ए पांच वानां करे. सुरग के सुरहिक, पर्णिदि के पंचेंजियजाति, सुखग के शुचविझाया- शरीर अने वेकियोपांग तथा श्राहारकोपांग, ए वे उपांग. एवं जंगणीश प्रकृति तेहज थपूर्वकरण एवे नामे थाउमुं गुणगणुं अंतरमुहूर्त्तकाल प्रमाणd, सेना थने प्रचला, ए ये दर्शनावरणीयनी प्रकृति तेना बंधनो अंत थावे, ते थाग थतिविशुरूपणे करीए वे प्रकृति न पंधाय, शेप झानावरणीय पांच, दर्शना- वरणीय चार, वेदनीय एक, मोहनीय नव, नामनी एकत्रीश, गोवनी एक थने यंतरायनी पांच, एवं वप्पन्न प्रकृति, वीजे, नोजे, चोये, पांचमे थने व ६ पांच जागें बंधाय, ए रीते थपूर्व करपना नागने विपे बंध करो. दवे ठहे भाग जे प्रकृतिनो वंधविछेद होय, ते कहेवे. यहीं देवगतिप्रायोग्य एकत्रीश नामकर्मना ३एत कर्मस्तवनामा वितीय कर्मग्रंथ. नहिं. अन्यथा एटखे जो प्रमत्तगुणगणे सुरायुबंध श्रारंजी पूर्ण करतो, वधतो अप्रमत्तगुणगणे थावे, तो श्रायु विना सात कर्ममांदेली हानावरणीय पांच, दर्शना- वरणीय , वेदनीय एक, मोहनीय नव, नामनी एकत्रीश, गोवनी एक, थने श्री रायनी पांच, ए हावन्न प्रकृति वांधे. तिहां शिष्य प्रवे से के, ए केम होय जे भणी प्रमत्तबंध, वेशव प्रकृतिनो से तेमांथी व प्रकृतिनो बंधविवेद ययो, करे सत्तावन प्रकृति होय अने सात प्रकृतिबंधविछेद करतां उप्पन्न प्रकृति होय, पण उगणशात अने असावन्न प्रकृति केवी सत होय ? तिहां गुरु उत्तर कहे ते के श्रहीं अतिविशुद्ध चारित्रने सम्भावें तन्नेमित्तिक थाहारकशरीर धने थाहार कथंगोपांग, ए वे प्रकृति अधिक बंधाय, ते लेलतां श्रोगपशाव श्रने श्रमाक्न थार. ए रीते सुरायु विना शेप अहावन प्रकृतिनो बंध श्रप्रमत्तसंयतने करो. ॥७॥ अमवन्न अपुवा शमि, निदगंतो उपन्न पण लागे॥ सुर उग पणिदि सुखगइ, तस नव उरल विणु तणु वंगा॥॥ श्रर्थ-श्रमवन्न के अछावन प्रकृतिनो वंध श्रपुवाइमि के अपूर्वकरणना प्रथम गति, तसनव के वसनवक, उरलविणुतणुवंगा के एक श्रोदारिक विना शेष चार इत्यक्षरार्थः ॥ ए॥ ". -- कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. ३पाए बंधमांदेला त्रीश प्रकृतिनो बंध बिछेद याय, ते कड़े ठे. देवगति अने देवानुपूर्वी, प. सुरहिक. त्री पंचंजियजातिनाम, चोथु शुजविहायोगति तथा एक वसनाम, वीजुं चादरनाम, श्रीजें पर्याप्तनाम, चोधुं प्रत्येकनाम, पांचमुं स्थिरनाम, नई शुलनाम, सातमुं सोनाग्यनाम, बाग्मुं मुस्वर नाम, नवमुं श्रादेयनाम, एस- नवक कहीये. एवं तेर. तथा योदारिकशरीर थने श्रीदारिक अंगोपांग, ए वेनो घंधविच्छेद चोचे गुणगाणे थयो तेथी ते वे विना शेप वैक्रियशरीर, थाहारकशरीर, तेजसशरीर अने कार्मणशरीर ए चार शरीरनाम थने वैक्रिय अंगोपांग तथा थाहा- रकांगोपांग, ए वे अंगोपांग एवं ठ प्रकृति. ए रीत धुरथी सर्व मली जंगणीश प्रकृति य॥ ए॥ समचनर निमिण जिण व, न्न अगुरु वह चन ग्लंसि तीसंतो चरमे व्वीस बंधो, दास रई कुवनय ने ॥ २० ॥ अर्थ- वीशमुं समचउर के० नमचतुरस्त्रसंस्थान, एकवीशमुं निमिण के निर्मा- पनाम, वावीशमुं जिण के जिननाम, तथा वन्न के वर्ण चतुष्क चउ के अगुरुलघुचतुष्क, उलंसितीसंतो के के नागे ए त्रीश प्रकृतिना बंधनो अंत याय, एटले विछेद थाय, तेवारें चरमे के ठेलें, सातमे नागे बीस बंधो के व्वीस प्रकृतिनो वंध होय, त्यां हाल के हास्यमोहनीय, रई के रतिमोहनीय, कुछ के जुगुप्सामोहनीय, नयने के जयमोहनीय. ए चार प्रकृतिनं वंधत्री टाले ॥ इ- त्यक्षरार्थः ॥ १०॥ वीशमुं समचतुरस्रसंस्थान, एकवीशमुं निर्माणनाम, वावीशमुं तीर्थकरनाम तथा वर्ण, गंध, रस, अने स्पर्श, ए वर्णचतुष्क एटले ए चार नाम कर्मनी प्रकृति, एवं ठ- वीश. तथा श्रगुरुलधुनाम, उपघातनाम, उवासनाम, पराघातनाम, ए अगुरुलधुच- तुष्क. एवं सर्व मली नामकर्मनी त्रीश प्रकृतिनो बंध विठेद थाय, जे लणी चारित्र- मोहनीयने खपावतो तथा उपशमावतो अपूर्वकरण करे, तिहां विशुद्धाध्यवस्तायें करी संसारमणहेतुगतिप्रायोग्य नामकर्मनो बंध विठोडे. श्रहीं शेष सुरगतिप्रायोग्यना- मकर्मप्रकृति एकत्रीशनो बंध रह्यो हतो, तेमांदेली एक यशः कीर्ति विना शेप त्रीश प्रकृतिनो बंध दे, तेथी नवज्रमणनुं वीज न करे, थतिविगु ते माटे न करे. एरीतें के नागें त्रीश प्रकृतिनो वंधविठेद करे, तेवारें अपूर्व करणने रोहले सातमे नागें झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय. चार, शातावेदनीय एक, तथा संसnt : श्रने अगुरुलहु- .
पापोदस टसे, तेथी तेनो यंध पण टसे, तेबारे सूक्ष्म संपरायनामें दशमे गुरुवार है , हुमे के सत्तर प्रकृतिनो बंध सूक्ष्म संपरायनामा दशमे गुणगमे जाणवो ॥६ थनित्तिकरण एवे नामे नवमुं गुणगणुंठे तेनो काल अंतर मूहूर्त प्रमाण. तेना वीशनो बंध ठे, तिहां पुरुषवेदनो घंध विछेद थाय, तेवार वीजे नागे एकवीश पर तिनो बंध तिहां संज्वलना क्रोधनो बंध विशेद थये थके जीजे नागें वीश प्रतिनी घंध, तिहां संज्वलना माननो वंधविछेद थाय, तेबारे चोये नागें जंगणीश प्रकृतिना यंध, त्यां संज्वखननीमायानो बंध विछेद पामे, तेबारे पछी ए थनितिकरण गुपना 1 थंतराय. एवं थदार प्रकृतिनो बंध होय. नवमा गुणगाने वेडे संज्वाना मानना पाना पांचमां जागे झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय चार, वेदनीय एक, मोदनीय मांइसोसंबसनो खोज एक, थने यश-कीति नाम, एवं वार. उगाँत्र थने पात्र यंच पप विछेद पामे, जे कारण माटे एनो बंध वादरकपायोदय प्रत्य ,ते यादर ४00- कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. चार, हास्य, रति, जय, जुगुप्सा, पुरुषवेद. एवं मोहनीनी नव, यश कीर्तिनाम, चैर्गोत्र अने पांच अंतराय, एवं सात मनी प्रतिवीश घांधे, सां धरि- छेद कहेते. अपूर्वकरणना सातमा नागने प्रति थतिविशुद्धअध्यवसाय थया माटे एक हास्यमोहनी, वीजु रतिमोहनी, बीजं जुगुप्सामोहनी, चोयुं जगमोहनी ए चार प्रकृतिना बंधयोग्य अध्यवसायस्थानक टली जाय. तेवारे शेप यावीश प्रह तिनो बंध रहे ॥ १०॥ अनिअहि नाग पणगे, गेगहीणो वासविद बंधो ॥ पुम संजवण चनएदं, कमेण ठेजे सतर सुहुमे॥२१॥ अर्थ-अनियहिनागपषगे के अनियत्तिकरण नामे नवमा गुणवाणाना पोर जागने विषे गेगहीणो के जागना एकेक प्रकृति हीन, पुचीसविड्बंधी के चावीश प्रकृतिनो बंध होय, ते केम ? तोके पहेले जाने वाधीशनो बंध हो, वीजे नागें पुम के पुरुपवेद जो करता एकवीशनो वंध तथा तेवार पठी तृतीया दिक नागने विपे संजलणचाएदं के संज्वलन कपायनी चोकमीमांदेली र केक प्रकृतिनो वंध, कमेण के अनुक्रमें बंधी ते के दाय, तैवारे सतर त्यदरार्थः ॥११॥ पांच नाग कल्पीयें; तेमध्ये प्रथम नागे झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय चार दनीय एक, मोहनीय पांच, यशःकीतिनाम, उचैर्गोत्र अने अंतराय पांच. एवं था ? .
कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ.
४०१
झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय चार, वेदनीय एक, यशकीर्ति एक, गोत्र एक,
श्रने अंतराय पांच, ए सत्तर प्रकृतिनो वंध होय, ते कह्यो. ॥ ११ ॥
॥ हवे दशमा गुणगाणे सोल प्रकृतिनो अंत करे, ते कठे.॥
चन दसणुच जस ना, ण विग्घ दसगंति सोलसुचउँ ॥
तिसु साय बंध ठे, सजोगि बंधंत अणं तोअ॥ वंधो
सम्मत्तो ॥ २३ ॥
अर्थ- चउदसणुञ्च के चार दर्शनावरणीय, अने पांचमुं उच्चैर्गोत्र, हुं जस के
यशःकीर्त्तिनामकर्म, नाण के० पांच ज्ञानावरणीय, विग्ध के पांच अंतराय, दसगंति
के ए दश प्रकृति. एवं सर्व मली सोलस के सोल प्रकृतिना बंधनो जोर्ड के
विठेद होय अने तिसु के त्रण गुणगणे सायबंध ठेन के एक शातावेदनीय वंध
वे, ते पण वेदाय. एटले सजोगीवंधंत के सयोगी गुणगणाने अंतें शातावेदनीयना
बंधनो पण अंत अणंतोष के अनंतो करे ॥ वंधोसम्मत्तो के बंधाधिकार संपूर्ण
थयो ॥श्त्यक्षरार्थः ॥ १५ ॥
पांच निझा विना चारादिक दर्शनावरणीय चार प्रकृति, पांचमुं उच्चेर्गोत्र, उर्छ
यशःकीर्तिनाम, तथा पांच झानावरण अने पांच अंतराय, ए दश प्रकृतिने ज्ञानवि-
घ्नदशक कहीये. एवं सोल प्रकृतिनो बंधकपाय प्रत्यायिक दे, तो पागले गुणगणे
वीतराग दशायें कपायोदय न होय, ते जणी बंधाय नहीं, तेश्री अहींयां वंधविछेद
थाय. तेवारें शेप एक शातावेदनीयज एक उपशांतमोह, वीजो क्षीणमोद, थने
त्रीजो सयोगी केवली, ए त्रण गुणगणे योग वे तेश्री योगप्रत्ययें करी बंधाय, श्रने
योगनिरोधे एनो पण बंध विछेद होय. जिहां जेना कारणभूत मिथ्यात्व अविरत्यादिक
बंध हेतु तथा विशिष्टबंधाध्यवसाय तत्प्रायोग्य टले, तिहां तिहां ते ते प्रकृतिनो बंध
विछेद याय. ज्यां सुधी कारणनो अंत न होय, त्यां सुधी कार्यनो पण अंत न होय,
तथा सयोगीगुणगणे जे बंधनो अंत होय, ते थंत अनंत जाणवो. एट ए बंधन
धेत एवो करे के तेना अंतनो अंत नावे, एवो करे, माटे यनंतो कहो. जे जणी
वलतो को वारे ते जीवने बंध करवो न थाय. एरीतें त्रीवीरजिनेश्वर चनद गुण
गणे कर्मनो बंधविछेद कस्यो तेने अर्थे नमस्कार होय. इति श्रेयः ॥ एम चोद गुण-
गया थाश्रयीने कर्मप्रकृतिनो बंधाधिकार पूर्ण थयो. ॥ १५ ॥
४०३ कर्मविपाकनामा वितीय कर्मग्रंथ. ॥ बंध यंत्रकम् ॥ भूलप्रकृति. उत्तरप्रकृति. शानावरणीय. दर्शनावरणीय. पेदनीय. मोहनीय. श्रायुःकर्म. नामकर्म. गोत्रफर्म यसरायकर्म. १४ गुणस्थानकर्मप्रकृति. २ D २६४ ६७/२५ २६४ ६४२ २४३५१४२५ १ २ २ २ २ ૨ 6 (१२० ५ ०११७) ७१०१ ५ 9 91 ए ज 9 ६७५ मिथ्यावे. सास्वादने. मिश्र थविरते. देशविरते. प्रमत्तसंयतें. थप्रमत्तसंयते. 지지지지지지지 ३ GIG ३७/१५ १५१ ३२१ ए ६ ५ ए ए ejururururururससम १ १ ज . ए ५६ एनए ५६ ५ ५६ ५ ५६ ५ ए ए २६ ए A/MBA0A 80 . alNE2/8/02/2wrrM ३१ N ६ 9 DPDD |P. १ १ थ नि २२५ २२५ २००५ ४ ४ ४ ४ । १ ग. १ . ४ १० ६ १ १७' ५ १ G . D १ ० . D सूक्ष्मसंपराये. उपशांतमोद. होगमोहें. सयोगी कवलीय. अयोगीकवसीय. D १ . १२ ज . o ० १ . १ . . . . १४ ए चन्द गुणगणे बंधयंत्र जाणवो.
कर्मस्तवनामा वितीय कर्मग्रंथ. ४०३ हवे वांधेली प्रकृति, पोतपोतानो अवाधाकालदायें विपाक देखाडे, जेमाटे बंध पठी उदय करे, तिहां प्रथम उदयलक्षण तथा ते सरखा नणी उदीरणा करण विशेप तेनु पण लक्षण कहेवापूर्वक चौद गुणगणा आश्रयीने उदय स्वामित्व विवरे ते. जद विवाग वेत्रण, मुदीरण मपत्ति इद उवीस सयं ॥ सतर सयं मिठे मी, ससम्म आदार जिणणुदया ॥१३॥ अर्थ- उदविवागवेक्षण के कर्मरसतुं विपाककालें वेदवं, ते उदय. श्रने मुदी. रणमपत्ति के उदय काल अणपहोंचे खेंचीने वेदवू, ते उदीरणा जाणवी. इहवी- तसयं के एवी ए एकसो ने वावीश कर्मप्रकृति उ होय अने सतरसयंमिठे के० एकसो ने सत्तर प्रकृतिनो उदय, मिथ्यात्वगुणगणे होय, केमके ए गुणगणे मीस के मिश्रमोहनीय, सम्म के सम्यक्त्वमोहनीय, आहार के आहारकछिक, अने जिण के जिननामकर्म. ए पांच प्रकृतिनो अणुदया के उदय न होय ॥श्त्यदरार्थः॥१३॥ त्यां उदय एटले वांधेलां जे कर्म, तेना जे विपाक एटक्षे तीव्र, मंद, घाती, अघाती, कटुक, मिश्र, इत्यादिक रस, सहेजें उदयकाल आवे यके चेदे, नोगवे, ते उदय कहीये. अने जे कर्मदलने उदयकाल श्रण आवे थके जीव पोतार्नु करण- वीर्य विशेप तेणे करी उदयावलिकामांहे आणी अप्राप्तकालें लोगवे, ते उदीरणा कहीयें तेथी उदयना वे नेद वे. एक उदयोदय श्रने वीजो उदीरणोदय. त्यां अहीं सामा- न्यपणे गुणगणां जीव नेदादिक विवदा कस्या विना सर्व जीवनी अपेदायें एकसो वावीश प्रकृति होय, जे नणी सम्यक्त्वमोहनीय, अने मिश्रमोहनीय, ए वे प्रकृति वंधे न लेखवी अने उदय उदीरणायें विशेपत्तणी जिन्न लेखववी, तेथी ज्ञानावरणा- दिक एकसो ने वावीश प्रकृति लेवी. हवे गुणगणादिक विशेषापेक्षायें उदय प्रकृतिविचार पूढे, त्यां प्रथम मिथ्यात्व- गुणगणे सर्व मिथ्यात्वी जीवनी अपेदायें एकसो ने सत्तरप्रकृतिनो उदय लाने. तेम उदीरणायें पण एकसो सत्तर लाने, केमके मिश्रमोहनीयनो उदय, मिश्रगुणगणेज होय श्रने सम्यक्त्वमोहनीयनो उदय, चोथा गुणगणाथी ले ते सातमा गुणगणा सुधी होय अने श्राहारकशरीर, तथा श्राहारक अंगोपांग, ए वे प्रकृतिनो उदय, चौद पूर्वधरने ते ते प्रमत्तगुणगणे लाने. तीर्थकरनामकर्मना दलनो उदय, चोथा गुणगणाधी मामीने वारमा गुणगणा लगे होय. पण उपशांत मोहपणुं तीर्थंकरने नज होय. तीर्थकरनामकर्मनो रसोदय तो तेरमे अने चउदमे गुणगणे होय. तीर्थकरने मिथ्यात्व, साखादन, मिश्र धने उपशांतमोह, ए चार गुणगणां न होय. ते तीर्थक-- .
या निनो उदय, साम्पादन दोय ए केम घटे ? यी गुरु उनर कई एभो तो नियमा, मिथ्यात्वीज होय. तथा थातपनामनो उदय, यादरएरिने पायां यानपनो उदय न होय. मिथ्यारवमोदनीयने रसोदयें तो मिथ्यातयुधनाती पांगासम्पायें होय. ते मिथ्यात्वीज दोय, यने थपर्याप्तावस्थायें सासादनगुण होग, दाप पर योजां तेर गुणगयां न दोय. यादरथपर्याप्ता पृथ्वीकायस्फटिकने थानाना पर एकमो ने सनर प्रकृतिमांडेयी ए पांचना उदयनो धनप्रांत मिघ्यावेत दोन तषी माम्बादनशवाणे एकमो ने यगीयार प्रकृतिनो उदय रस्त्रो. थही शिया रेवे, हे एकमो ने मनर महानिनो उदय, मिथ्याचे हतो तेमांगी पांच पाटि टदर , देवाशप एकमो ने बार प्रकृतिनो उदय रयों जोश्य, तोपकमां नेसन.. एइम बारादिना टदद ग्यो माहे पण नरकानुपूर्नुि उदय सामान છેos कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. रनामकर्मनो उदय तेरमे चौदमे गुणगणे माने, पण वीजा वार गुणगणे न सा तेघी ए पांच प्रकृतिनो उदय, मिथ्यात्व गुणवाणे न लाने. ते पांच अनुदय ईप एकको बाबीशमांची काढतां शेप एकसो सत्तर प्रकृतिनो उदय, आगले गुणगाणे जायके, पण ए पांचनो उदय यथावस्थान साजशे ते नणी उदय विछेद न कह्यो. ॥ १३ ॥ ॥ इवे जे प्रकृतिनो उदय, मिथ्यात्वेज ठे, पण आगल नथी ते कहेते.॥ मुहम तिगायव मिळ, मित्रतं सासणे गारसयं ।। निरयाणुपुषिणुदया, अण थावर ग विगल अंतो॥१४॥ अर्थ- मुदुमतिग के० सूक्ष्म त्रिक, थायव के पातपनामकर्म, मि, के० मिघ्यायको दनीय, पपांचनो मिठतं के मध्यात्वगुणवाणाने अंत उदयविछेद थाय, तेथी साको ० सास्वादनगुणगाणे गारस के एकसाने गीर प्रकृतिनो उदय घाते. गेमके निरयाणपुमिणुदया के नरकानुपूर्वीनो इहां अनुदय ते ते माटे. अने पा मे० यनंतानुबंधीया चार, यावर के स्थावरनाम, ग के० एप्रियजाति, विगत पिसप्तप्रिकजाति, एवं नव प्रकृतिना उदयनो अंतो के अंत सास्वादने होर ॥सदारायः॥१४॥ मृदयनाम, यपर्यातनाम, साधारणनाम, ए सूक्ष्म त्रिक. एनो उदयविछेद प्रथम : गयाप, जे पी मूक्ष्म नामनो उदय,सूक्ष्म एकछियजीवने होय,अपर्याप्तनामनी गा पद्रियादिक सब्धिथपासाने होय. साधारणनामनो उदय, निगोदिया जीवने होर मरमनो उदय न होय. ते पेक्षायें सास्वादन गुणगाणं होय, पण मिथ्यारा वन होय.
कर्मस्तवनामाछितीय कर्मग्रंथ.
४०८
होय. जे लणी नरकानुपूर्वीनो उदय, वक्रगतिये नरकगतिमांदे जातां वचले समय
होय अने श्रोपशमिक सम्यक्त्व वमतां नरकगतिमाहे न जाय. परंतु मिथ्यात्वी
थकोज नरकगतिमाहे जाय. सास्वादनगुणगणानो धणी मनुष्य अथवा तियंचजेबारे
वक्र नरकें जाय, तेवार पहेले समय, सास्वादननो उदय ते तेबारें मनुष्य होय ता
मनुप्यायु अने तिर्यंच होय तो तिर्यंचायुनो उदय होय एम जाणवू, अने तेवार पठी
सम्यक्त्व वमतां नरकानुपूर्वीनो उदय होय थने वम्या पठी नरकायुनो उदय होय.
जेमाटे मिथ्यात्वीय नरके जाय पठी त्यां नरके उपन्या थका त्यां पर्याप्ता या पठी
उपशमसम्यक्त्व श्रावे. वली तेने वमे; ते वम्या पठी सास्वादनगुणगणुं होय, तेवारें
नरकायुनो पण उदय ते अने क्षायिकसम्यक्त्वनो धणी तो श्रेणिकराजानी पेरें सम्य-
क्त्व सहितज नरके जाय, अने सास्वादन ओपशमिक अने दायोपशमिक सम्य-
क्वनो धणी, सम्यक्त्व वमीने नरकें जाय. तेथी एनो पण अनुदय जाणवो. तेथी
शेप ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय वे, मोहनीय पञ्चीश, आयुनी
चार, नामनी उंगणसाउ, गोत्रनी वे अने अंतरायनी पांच, एवं एकसो ने अगीश्रार
प्रकृतिनो उदय, सास्वादने होय. अहीं उदयविठेद नव प्रकृतिनो होय, ते केवी रीते ?
तो के अनंतानुवंधीया कपायने उदयें, आगला गुणगाणां न होय तथा स्थावरनाम,
एकेंजियजाति, ए वे प्रकृतिनो उदय, एकेंजियने होय तथा वेजियजातिनो उदय, वेई-
जियने होय. तेंजियजातिनो उदय, जियने होय अने चौरिंजियजातिनो उदय,
चौरिंजिय जीवने होय. अने ए एप्रिय तथा विकलेंजियने मिथ्यात्व अने सास्वा-
दन ए वे गुणवगणां विना शेप मिश्रादिक बार गुणगणां न होय, तेत्री ए पांच प्रकृति
तथा अनंतानुबंधीया चार, एवं नव प्रकृतिनो उदय विछेद, सास्वादने होय ॥ १४ ॥
मीसे सय मणुपुत्री, णुदया मोसो दएण मीसंतो॥
चउसय मजए सम्मा, णु पुछि खेवा विअ कसाया ॥ १५ ॥
अर्थ- मीसेसय के मिश्रगुणगणे एकसो प्रकृतिनो उदय होय, मणुपुरीणुदया
के व्रण थानुपूर्वीनो उदय, अहीं होय नहीं श्रने मीसोदएण के मिश्रमोहनीयनो
उदय होय, तेत्री. तथा मीसंतो के मिश्रनो अंत होय, तेवारें चउसय मजए के
एकसो ने चारनो उदय अविरतिसम्यदृष्टिगुणवाणे होय. सम्माणुपुविखेवा के एक
सम्यक्त्वमोहनीय श्रने चार थानुपूर्वी, ए पांच उदयप्रकृति पविये तेवारे एकलो ने
चार थाय. थहीं विथकसाया के वीजा अप्रत्याख्यानावरणीय कपायनी चोकमी
॥ इत्यदारार्थः ॥ १५॥
उत्पत्ति लाने. तेथी वक्रगति करतां चार थानुपूर्वीनो उदय लानेथने झायोपयामिक
सम्यकदृष्टिने सम्यक्त्वमोहनीयनो उदय होय, माटे ए पांच प्रकृतिको उदय ना
एकसो चार प्रकृतिनो उदय चोये गुणगणे खाने. यहीं सत्तर प्रकृतिनो उदय विक
ठेठ के ए सत्तर प्रकृतिनो उदयविछेद थाय, तथा बाकी सगसी के सत्याशी
थर्थ- तथा मणुतिरिऽणुपुति के मनुष्यानुपूर्वी अने तियंचानुपूर्वी, विवाह के
क्रियाष्टक, उदग के दो ग्यनामकर्म, अपाश्कग के धनादेयहिक, ए सतर
प्रकृतिनो उदय, देसि के० देशविरति पांचमे गुणगणे होय. अहींयां तिरिगर के
तिपंचगति, थाउ के० तिर्यवायु, नि के नीचेगात्र, उकोथ के उद्योतनाम, तिह
प्रगति जीवने होय. त्यां विरति न होय, केमके विरति सहित जीव परज श्रवतो
मनुप्यानुपूर्वी, तियंचानुपूर्वी, ए वेनो उदय, मनुष्य, तियंचगतिमांहे थवतरता
एनो उदय देवता तथा नारकीने दोय, तेने चोथा गुणगणाथी उपरता गुणगान
नदी तथा वैफियशरीर, वैक्रियथंगोपांग, देवत्रिक भने नरकत्रिक ए किया
दोष, तेथी ए थाउ प्रकृतिनो उदय, थहीं विछेद पामे. तथा क्रियशरीरथने वरि
य थंगोपांग, ए ये प्रकृतिनो उदय, मनुप्य, तिर्यचने सब्धिप्रत्ययवेक्रिय शरीर कर
कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ.
तेवारें एकसो गीधारमाथी नव काढि, शेष एकसो ने वे रही तेमांडेयी पक्ष
देवानुपूर्वी, मनुष्यानुपूर्वी अने तिर्यंचानुपूर्वी ए त्रण श्रानुपूर्वीनो उदय, मिश्रपटाचे
न होय, जे जणी मिश्रगुणगणे वर्ततो जीव, भरे नहीं. जैथी करीअंतराले बकगति
न पामी तेथी आनुपूर्वीनो उदय यहीं न लाने, तेवारें शेप नवाणुं प्रकृतिनो उस
रह्यो भने मिश्रमोहनीयनो उदय ही पानी केमके एना उदययोज ए गुणकार्य
होय , तेधी हानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय वे, मोहनीय बाबीन,
आयुनी चार, नामनी एकावन, गोत्रनी अनेअंतरायनी पांच, एवं सो प्रकृतिको
उदय, मिनगुणवाणे होय. त्या एक मिश्रमोहनीयनो उदय विछेद. जे भणी मिश्र
एवाणा विना वीजे कोई गुणाणे मिश्रमोहनीयनो उदय न होय. ॥
हवे थविरतिसम्यकदृष्टि नामे चोथे गुणगणे उदयप्रकृति कहे ते. एकसो चार
मांदेची नवाणु महता पण चार गतिमाहे जीवन
द थाय, ते कहे . वीजा अप्रत्याख्यानावरणीय कपाय चार ॥ १५ ॥
मणुतिरिऽणु पुधि विनव, ऽदग अणाकडग सतर ठेजे ।।
सगसीइ देसि तिरि गइ, आननि जजोअति कसाया ॥ १६॥
साया के वीजा प्रयाख्यानावरण कपायनी चोकमी ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ १६ ॥
yog . " कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. होय, तेथी देशविरति तथा प्रमत्त गुणगणे एनो उदय लाने, केमके विष्णुकुमारा- दिकने करतां सांजटयो ठे, तो पण ते उदय स्वाजाविक नहीं, तथा थल्पकाल होय तेमाटे. अथवा वीजे कोइ कारणे अहीं कह्यो नहीं. ते वात, ज्ञानवंत जाणे, तथा देशविरति, सर्वविरति, गुण उतां जीवने दो ग्य, अनादेय वचन अने अयशःकीर्ति, ए प्रणनो उदय न होय. ए सत्तर प्रकृतिनो उदय, चोथा गुणगणा सुधी लाने, पण आगले न लाने. ए रीतें मोहनीयनी प्रकृति अप्रत्याख्यानीथा चार कपाय अने देवायु, नरकायु, ए वे श्रायुनी प्रकृति, शेप अगीश्रार नामकर्मनी. एवं सत्तर प्रकृतिनो उद- यविछेद चोये गुणगणे जाणवो. शेप सत्याशी प्रकृतिनो उदय, देशविर तिनामें पांचमे गुणगणे लाने. त्यां नीचे!त्र तो ध्रुवोदय तिर्यचगतिमाहे होय, तेथी तिर्यंचने देशविरतिनी अपे- कायें लेवो भने मनुष्यने चोये गुणगणे विछेद होय. १ तिर्यंचगति, २ तिर्यंचायु, ३ उद्योतनाम, ४ नीचैर्गोत्र, ए चार प्रकृतिनो उदय स्वामी तिर्यंच, तेने देशविर तिथी उपरलां गुणगणां न होय. नवप्रत्ययें तेने सर्व विरतिनो निपेध कह्यो, जो पण निंद- मणीआरनो जीव, देमको हतो तेणे अनशनने समय " सबपाणाश्चायं पञ्चकामी इत्यादिक उच्चार श्रीज्ञातासूत्रमध्ये कह्यो , पण ते देशविर तिने रूपें जाणवो, जो सर्वविरतिपणुं तिर्यचने होय, तो केवलज्ञान केम निर्धाय ? तथा उद्योतनामकर्मना उदय, जोपण प्रमत्तगुणगणे वैक्रिय शरीर करतां साधुने होय, तोपण ते लब्धिप्र- त्यय जणी विवयु नहीं. तथा प्रत्याख्यानावरणीय कपाय चारने उदयें सर्वविरति- पणुं न होय. ॥ १६ ॥ अन्ने गसी, पमत्ति आहार जुअल पकेवा ॥ थीण तिगादारग उग, ये उ सयरि अपमत्ते ॥१७॥ अर्थ-अच्छे के एवं श्राव प्रकृतिनो उदय विछेद थाय, तेवारे शेप गसी के० एकाशी प्रकृतिनो उदय पमत्ति के प्रमत्तगुणगणे होय. आहारजुअलपकेवा के थाहारकशरीर अने आहारकयंगोपांग, ए वे प्रकृति उंगणाएंशी मांदे प्रदेपीयें, तेवारे एकाशी थाय. अने त्यां थीणतिग के० थीणजीत्रिक आहारगॉगठेठ के आहा. रकछिक, ए पांच प्रकृतिनो उदय विछेद थाय, तेवारें शेप ठसयरिश्रपमत्ते के ठहों- तेर प्रकृतिनो उदय, सातमे थप्रमत्तगुणगणे होय ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ १७ ॥ तेथी ए श्राप प्रकृतिनो उदयविठेद देशविरतिगुणगणे होय, एटले मोहनीयनी चार कपायप्रकृति, तथा तीर्यगायु एक, नामकर्मनी वे, गोत्रनी एक. एवं श्राप प्रकृत
स्वकृत टीकामां ए विपे श्राम सखे । के,
रकवंत यकोज अप्रमत्त गुणगणा प्रत्ये पामे , ते कांइ पण स्वल्पकालादि कारणे
करी पूर्वाचायें विवदयुं नथी.” एम ऋण दर्शनावरणीय तथा वे नामकर्मनी महीने
पांच प्रकृतिनो उदय, एकाशीमांदेथी टाले थके शेप ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावर
पीय ठ, वेदनीय वे, मोहनीय चौद, श्रायुनी एक, नामनी वेतालीश, उच्चैगोत्रने
एक अनेअंतरायनी पांच. एवं ठहोंतेर प्रकृतिनो उदय, अप्रमत्तसाधुने सातमे गुण
1 संघयण, ए चार प्रकृतिनो उदय, ठेठ के विछेद होय, तेवारें विसत्तरिश्रपुचे ।
दिक व प्रकृतिना उदयनो थंत एटले विछेद होय, तेवार सहिधनियहि
वहोतेर प्रकृतिनो उदय, अपूर्वकरणगुणगणे होय, त्यां हासाश्कयंतो के हास्या
गरा प्रकृतिनो उदय अनिवृत्तिकरण गुणगणे होय. तेमांथी वेअतिगं के वेदविक
8 ថ្មី
कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ.
तिनो उदयविछेद सत्याशीमांधी थाय, तेवार जंगणाएंशी प्रकृतिनो उदय रह्यो तेमांडू
वली आहारक शरीर अने थाहारक अंगोपांग, ए ये प्रकृतिनो उदय चौद पूर्व
मुनिने श्रीतीर्थकरनी शझि देखवा निमित्त, तथा सूदमार्थ संदेह टासवा निमिन,
आहारक शरीर श्रारंजतां, लब्धि प्रयुंजतां होय. तेथी ते उंगणाएंशी मांडू ए वे
प्रकृति नेलता एकाशी प्रकृतिनो उदय, प्रमत्तगुणगणे साने; एटो ज्ञानावरणीव
पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय थे, मोहनीय चोद, मनुप्यायु एक, नामनी चुम्ना
लीश, उचैर्गोत्रनी एक, श्रने अंतरायनी पांच, एवं एकाशीनो उदय , ते मांडेयी
पांच प्रकृतिनो उदय, थहीं विछेद पामे, जेणी एक थोकी, वीजी निशानिश
अने त्रीजी प्रचलाप्रचला, ए त्रण निडा स्थूलप्रमाद वे तेमाटे अप्रमत्तें न होप.
तथा थाहारकशरीर अने थाहारकअंगोपांग, ए बेनो उदय सब्धिप्रत्यय थाहार
'शरीर उतां विशुधपणे, अप्रमत्तपणे होय, ते अपेक्षायें थाहारकड़िकनो उदय ध
'मत्तगुणगणे पामीय, पण ही कारण नाणवामा श्रावतुं नथी.
तथा अल्प नणी विवद्युं नहीं; तथा
आहारकटिक करनारो यति, औत्सुके करी अवश्य प्रमादवश थाय दे, माटे ए पर
अप्रमत्तने विपे उदयनो श्राश्रय घट नहीं. ए विपे श्राम पण सांजलवामां पाचुंद
के प्रमत्त यतिज श्राहारकने विकृत करीने पठी विशुद्ध परिणामना वशथी थाहा
गणे होयः ॥ १७ ॥
सम्मत्तंतिम संघयण, तिअग ने विसत्तरि अपुवे ॥
हासा उक अंतो, सहि अनियहि वेअतिगं॥१७॥
अर्थ- त्यां सम्मत्त के० सम्यक्त्वमोहनीय, अंतिमसंघयणतिथग के ठेक्षां ऋत
॥श्त्यदारार्थः ॥१७॥
Moholla Marolian Ward Bikanir. कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. ४०ए त्यां चार प्रकृतिनो उदयविछेद थाय, तेनां नाम कहे ते. एक सम्यक्त्वमोहनी- चना जदयें क्षायोपशमिक सम्यक्त्व पुलिक होय, ते तो सातमा गुणगाणा सुधी होय, अने याउमाथी लेश यागले गुणगणे क्षायिक तथा ओपशमिक सम्यक्त्वजीव स्वजावरुचिरूप अपुज्ञलिक होय. त्यां सम्यक्त्वमोहनीयनो उदय, न लाने तथाप्रथ- मसंघयणे क्षपकश्रेणि करे अने प्रथमना त्रण संघयणे योपशमणि थारने, शेप अईश्रागले गुणगणे ए त्रण संघयणनो उदय न लाने, तेवारें व्होंतेरमांदेथी ए चार प्रकृतिनो उदय काढता, नाराच, कीलिका श्रने ठेवठा संघयणना धणी श्रेणि पारने नहीं. तेथी शेप वहोंतेर प्रकृतिनो उदय श्राग्मे गुणगणे लाने. तेमांथी हास्य, रति, अरति, लय, शोक, जुगुप्सा, ए मोहनीय पापप्रकृति बन्ने श्रेणिना विशुरूपरिणामें आरंजना उदयश्री श्रापमा गुणगणाने प्रांत ठेदें, तेवारे पूर्वोक्त वहोंतेरमांथी व प्रकृतिनो उदय विछेदे, तेवारे शेप वाश प्रकृतिनो उदय, अनिवृत्ति वादर संपरायनामा नवमा गुणगणे लाने. त्यां वली व प्रकृतिनो उदय विठेदे, तेनां नाम कहे ते. स्त्रीवेदोदयें श्रेणि श्रारंले ते, प्रथम स्त्रीवेदोदय दे. पठी पुरुपवेदोदय ठेदे, पठी नपुंसकवेदोदय ठेदे. पठी संज्वलना क्रोधादिक चारनो उदयविछेद होय; पुरुप वेदें श्रेणि मांडे ते, प्रथम पुरुपवेदोदय विदे, पठी स्त्री वेदोदय विदे, पठी नपुंसक वेदोदय विछेदे; त्रण पठी संज्वलना कपायनो उदय विदे. नपुंसकवेदे श्रेणी मांडे ते, प्रथम नपुंसक वेदोदय ठेदे, पठी स्त्रीवेदोदय वेदे, पठी पुरुपवेदोदय ठेदे.१७ संजलण तिगं उठे, सही सुहुमंमि तुरिअ लोनंतो॥ नवसंत गुणे गुण स, 6 रिसद नाराय जग अंतो ॥ १५ ॥ अर्थ-श्रने संजलणतिगं के संज्वलनत्रिक, ठठेठ के ए ठ प्रकृतिनो उदय- विछेद थाय तेवारें सहीसुदुमंमि के सूदमसंपराय दशमे गुणगाणे शाठ प्रकृतिनो उदय होय, तिहां तुरिअलोनंतो के संज्वलननी चोकडीमांदेला चोथा लोचना उदयनो अंत थाय, तेवारें उवसंतगुणे के उपशांतमोहगुणवाणे गुणसहि के० जंग- पशाव प्रकृतिनो उदय होय, त्यां रिसहनारायग अंतो के० रुपत्ननाराचसंघयण, थने नाराचसंघयण, ए वे प्रकृतिनो उदय, विछेद पामे ॥ इत्यक्षरार्थः॥ १५ ॥ पठी संज्वलनक्रोध, मान, माया, ए त्रपनो उदयविछेद थाय, केमके एने जदयें, सूदमसंपराय चारित्र न होय तेमाटे ए व प्रकृतिनो उदयविठेद थाय तेवारें शेप झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय त, वेदनीय वे, मोहनीय एक, आयुनी एक थनिपाययी निशानी उदय, दपकने मान्यो ? ते जपातुं नथीते थपे - . . अर्थ-सगवन्न के तेवारें सत्तावन प्रकृतिनो उदय ते खीणचरिमि क्षीणमोहगुणगणाना वेला हिचरमसमययी अर्वांग वीजा समयलगे होय. निउगती ठेले समय पणवन्ना के० पंचावन प्रकृतिनो उदय होय, त्यां नाण केप ज्ञानावरी पांच, आंतराय के अंतराय पांच, दसएचज के दर्शनावरणीय चार, एवं चौद पर तिनो उदय, ठेउं के दाय, तेवारें सजोगि के० सयोगीगुणगणे वायाला के त्रीस, गोननी एक, अंतरायनी पांच, एवं सत्तावन्न प्रकृतिनो उदय वीतरागनम शेप झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय ठ, वेदनीय वे, आयु एक, नामनी सा दीपमोह गुणवणाना उचरिम एटले ए गुणगणानो काल अंतर मुहर्त प्रमाण थति विशुद्ध जणी निशानो उदय, निपेध्यो ते. पण था ठेकाणे शुंजापीयें। ४१० कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. नामनी अंगणचालीश, गोवनी एक, थने अंतरायनी पांच, एवं शान प्रकृतिनो उप सूक्ष्मसंपरायनामा दशमे गुणगाणे लाने. त्यां चोथा संज्वलनना सोजनो अप वेदाय, केमके संचलनने उदयें यथाख्यातचारित्र हणाय ने, थने श्रागले चार युग- गणे यथाख्यातचारित्र होय तेथी त्यां संज्वलननोलोज न होय, तेबारें शेष ठेगर शान प्रकृतिनो उदय उपशांतमोह वीतरागास्थनामा गीधारमे गुणकारी आहे, त्यां झपचनाराचसंघयण, वीजें नाराचसंघयण, ए वे नामकर्मनी प्रकृतिनो उदय विच्छेद चाय, केमके वचपननाराचसंधयण विना बोजा संघयणमा धणी, हा श्रेणि श्रारंने नहीं, अने श्रागला त्रण गुणगणानी प्राप्ति कपकणि बिना थाय नहीं तेथी ए ये संघयणनो उदय न होय माटे पूर्वोक्त जगणशा प्रकृतिना उदय मांदिया वे संघयणनो उदय टाले थके ॥ १ ॥ सगवन्न खीण उचरिमि, निद उगतो अचरिमि पणवन्ना ॥ नाणंतराय दंसण, चन वेज सजोगि वायाला ॥२०॥ अचरिमि के त्या वली निशाने प्रचना एवं प्रकृतिनो उदयविछेद थाय, ते लिश प्रकृतिनो उदय होय ॥ श्यदारार्थः ॥ २० ॥ } त्यां निशा अने प्रचला, ए चे दर्शनावरणीयनी प्रतिनो उदय विछेद पामे केटखाएक थाचार्य कहे के उपशांत मोहेंज वे निशानो उदय होय पण मोढ़े न होय तथा सत्तरिनामे वा कर्मथना थनिमायें तो आपकोणिना 1- F- ME ----Imrand. Paneruin+2-Mine कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मयंय. वारमा गुणगणाने वेहेले समय पंचावन प्रकृतिनो उदय लाने, त्यां चोद प्रकृतिनो उदय विछेद याय, तेनां नाम कहे ठे. ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय चार, अंत- राय पांच, ए चोद प्रकृति यात्मगुणघातीनी ते ते विशुरूपरिणामें करी उदय तथा सत्तायें सायंज टले तेवारें केवलज्ञानादिक श्रात्मगुण निश्चयनयानिमायें चारमा गुण- गणाना अंत समये अने व्यवहारनयश्री तेरमा गुणगणाने पहेले समयें, प्रगट थाय. त्यां केवलज्ञान, केवलदर्शन, तथा दान, लाल, लोग, उपजोग, वीर्य, ए पांच क्षायिक लब्धि गुण प्रगटे तेवारे पूर्वोक्त पंचावन प्रकृतिमांदेथी चोद प्रकृतिनो उदय विछेद थये थके शेप एकतालीश प्रकृतिनो उदय रहे अने मूलपावें वेतालीशनो उदय कह्यो ते केवी रीत ? तेनुं आगली गाथायें समाधान करेठे. तितुदया उरलाविर, खगइ उग परित्त तिग व संगणा ॥ अगुरु लहु वन्न चज निमि, ण तेअ कम्माग संघयण ॥१॥ अर्थ-तिबुदया केप त्यां तीर्थकरनामकर्मनो उदय होय माटे वेतालीश कही. श्रही उरल के औदारिकछिक, अथिर के अथिरहिक, खगश्ग के खगतिहिक, परित्ततिग के प्रत्येकत्रिक, संगणा के संस्थान, अगुरुलदु के थगुरुलघुचतुष्क, वन्नचज के वर्णचतुष्क, निमिण के निर्माणनाम, तेल के तेजसशरीर, कम्मा के कार्मणशरीर, गसंघयण के एक वज्रपननाराचसंघयण, एवं सत्तावीश प्रकृति ॥ इत्यदरार्थः ॥२१॥ जेमाटे रसोदयनी अपेक्षायें करीने जिननामकर्मनो उदय अहीं लाने ले तेणे करीने पोतानी देशनायें चतुर्विधसंघ स्थापे. वीजो जिननामनो अवाधाकाल, अंतर- मुहूर्त्तनो कह्यो, ते प्रदेशोदयनी अपेक्षायें जाणवो. जिननामने प्रदेशोदय थये यके पण वीजा जीवनी अपेक्षायें तेनी याज्ञा ऐश्वर्यादिक बधे पण ते अहीं विवदयु नथी. श्रहीं सघले स्थानकें रसोदय विवदयो ते तेथी ते एकतालीश प्रकृतिमाहे जिनना- मोदय नेलतां नामकर्मनी थामनीश तथा मनुप्यायुनी एक, वेदनीयनी वे अने उच्चे- गोत्रनी एक. एवं वेतालीश प्रकृतिनो उदय, सयोगी गुणगणे लाने, त्यां त्रीश प्रकृ- तिनो उदय विछेद होय, ते कहे . थोदारिक शरीर श्रने श्रीदारिक अंगोपांग, ए औदारिकटिक; अस्थिर अने यशुन ए थस्थिरहिक; शुजविहायोगति अने श्रशु- जविहायोगति, ए खगतिहिक; प्रत्येकनाम, स्थिरनाम, शुजनाम, ए प्रत्येकत्रिक; समचतुरस्र, न्यग्रोध, सादि, वामन, कुज, अने हुँम. ए संस्थान; अगुरुलघु, उ,
.
वचनयोग रुंध्या पठी चौदमे गुणगणे स्वर निरोघे सुस्वरें फुःस्वरनामनो उदय मिर
ए पुजल विपाकनी प्रकृति जीवने कायसंबंध टले थके शहां प्रदेश घन करे. अने
पामे, ए जंगणत्रीश थइ तथा शातावेदनीय उदय प्राप्त होय तो थशातावेदनीयनों
उदय छेद थाय अने अशातावेदनीयनो उदय प्राप्त होय तो शातावेदनीयनो उदय
छेद थाय. एम वेहु प्रकृतिमाहेथी एक प्रकृतिनो उदय वेदे, पण नानाजीवनी थपे.
दायें वेहुनो उदय अयोगी गुणगाणे लाने तथापि एक जीवने स्तोककाल भणी एक
नोज उदय पामीय, ते अपेक्षायें त्रीश प्रकृतिनो उदय विछेद सयोगी गुणमणे का
माटे वेंतालीशमाथी नीश प्रकृतिनो उदय टटयो, तेवारे शेप वेदनीय एक, वायु
एक, नामनी नव, गोत्रनी एक, ए वार प्रकृतिनो उदय चोदमा अयोगी गुणगणाना
चरम समयसुधी लाने थने ठेले समय ए वार प्रकृतिनो उदयविछेद थाय, ते कहे.
सोजाग्यनामकर्मजीवविपाकी, थादेयनामकर्मजीवविपाकी, यशनामकर्मजीवविपाही,
जेनो उदय विछेद सयोगी गुणगणाने प्रांतें नयी तथा शाता शशातामांइडो एक
४१२
कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ.
घात, पराघात ने उहास, ए थगुरुलधुचतुष्क, वर्ण, गंध, रस ने स्पर्श, ए वर्णचतुष्कः
एवं त्रेवीश प्रकृति यश निर्माण नाम, तेजसशरीरनाम, कार्मणशरीरनाम, बजामः-
नाराचसंघयण, ए सत्तावीश प्रकृति काययोग रुंधे थके काययोगने अनावें करी श्रया-
गीगुणगणे एनो उदय न होय. ॥२२॥
सूसर दूसर साया, ऽसाए गयरं च तीस वुवे ॥ वारस
अजोगि सुनगा, इजा जसऽन्नयर वेअणिअं ॥ २२॥
अर्थ-सूसर के० सुस्वरनामकर्म, इसर के पुःस्वरनामकर्म, तथा सायासाएर
यरंच के शातावेदनी अने आशाता वेदनी एमांदेली एक प्रकृति ए रीत तीसचुठे
के त्रीश प्रकृतिनो उदय विदे, तेवारे वारसबाजोगि के वार प्रकृतिनो उदय -
योगीगुणगणे होय. तेनां नाम कहे. सुनग के सोनाग्यनामकर्म, थाइझा के .
देयनाम, जस के यशकीर्ति नाम, नगरवाणि माहेडं धनेलं एक वे?
नीय, एवं चार प्रकृति यः॥ २२ ॥
) वेदनीयकर्मजीवविपाकी. ए चार प्रकृति जीवविपाकीनी जाणवी ॥ २२ ॥
तस तिग पणिदि मणुआ, उगई जिणु चंति चरिम सम-
यंतो ॥ उदर्ज सम्मत्तो ॥ जदनवदीरणया, परमपमत्ता
सग गुणेसु ॥ (पागंतरे) पमत्ताई सगतिगुणा ॥२३॥
पर-न . 4hemauvan.rai Halim कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. ४१३ पागंतर गाथा ॥ जवेअणि आदार जग, थीणतिग नराज अम पमत्तता गुणयालस जोगिनदी, रणंतु अणुदीरगु अजोगी॥५॥ अर्थ-तसतिग के वसत्रिक, पणिदि के पंचेंजिय जाति, मणुथाउगइ केस मनुष्यायु ने मनुष्यगति, जिणुचंति के जिननाम अने उचेर्गोत्र. ए वार प्रकृतिना उदयनो अयोगी गुणगणाने चरिमसमयंतो के अंतसमये अंत याय. एटले उदउँसा- म्मत्तो के उदयाधिकार संपूर्ण थयो. उदवुदीरणयापरमपमत्ताइसगगुणेसु के उद- यनी पेरें उदीरणा जाणवी. पण एटलुं विशेष जे, अप्रमत्तादिक सात गुणगणे उदी- रणात्रिक न्यून जाणवो. पागंतरें पमत्ताईसगतिगुणा के अप्रमतादिक सात गुणगणे उदयनी प्रकृति कही , ते यकी नदीरणात्रिक जणुं कहे. ॥ ३ ॥ ॥हवे पागंतर गाथानो अक्षरार्थ कहेठे.॥ जंवेअणि के जे वेदनीय वे तथा आहारडग के आहारकटिक, बीणतिग के० थीणहीत्रिक, नराउ के मनुप्यायु, ए थड के आठ प्रकृतिनो उदीरणानो विछेद पमत्तता के प्रमत्तगुणगणे थाय. तेथी अप्रमत्तादिक गुणगणे उदयथी उदीरणात्रण त्रण प्रकृतिनी उठी करीये, तेवारें यावत् गुणयालसजोगिनदीरणंतु के जंगणचालीश प्रकृतिनी उदीरणा सयोगी गुणगणे होय. अणुदोरगुअजोगी के अने अयोगीगुण- गणे अनुदीरक होय ॥ इत्यदारार्थः ॥ २४ ॥ असनाम, वादरनाम, पर्याप्तिनाम. ए त्रसत्रिक ए जीवविपाकीनी, एवं सात. पंचें- जियजातिनामकर्म, पंचेंजिय एवा उदयिकपर्यायहेतु नवचरमसमय सुधी होय, एवं थाउ, मनुष्यायुप्रकृति ते मनुष्य नवविपाकीनी नणी जवचरमसमयसुधी एनो उदय होय, एवं नव. मनुप्यगतिनामकर्म पण मनुष्य एवा उदयिकपर्याय हेतु एवं दश, जिननामकर्म पण तीर्थंकरपर्यायहेतु चरमसमयसुधी होय. एवं अगीधार प्रकृति यश थने उचैर्गोत्र पण जीव विपाकी नणी चरमसमयसुधी लाने. एवार प्रकृतिना उदयनो तथा एनी सत्तानो विछेद थयोगीगुणगणाने ठेहेले समय होय, जेमाटे तेवार पठी कर्मकलंकरहित मनुष्यत्वादिक उदयिक पर्याय अननिधेय सहजानंदस्वरूपी, शुकोपयोगी, ध्येयसिझदशा अनुनवे, तेथी ए उदय विछेद धनंत होय ॥ इति श्री. कर्मस्तवटवार्थे उदयाधिकारः समाप्तः ॥
४१४ कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मयंथ.. ॥ उदय यंत्रकम् ॥ गुणगाणे उदयप्रकृति. मूसप्रकृति. उत्तरप्रकृति. ज्ञानावरणीय. दर्शनावरणीय. वेदनीय. मोहनीय. थायुःकर्म. नामकर्म. गोत्रकर्म. चंतरायकर्म. प. D १२२ २० ४६७ मिप्यावे. G ए २६ ४ ६४ २ सास्वादन. ए २५ ४ एए मि. - G २२ ४ २ ४ थपिरते. ।१०४ ए २ २२ ४ | ५५ देशाविरते. 000 ५ ४२ प्रमतगयने. १ ए २ १ કરે स थामसर्मयतें. १६ ए २ १४ ४२ ८ थागते. - ८ १२ ५ ६ २ १। ३९ ए अनियनिकरणे. ६६ ५ ६ १ २ ग्राममंग. U G ६ २ ३० टरटमाद. ए 3 បប प मो. . ए । १२ ३ २ . १ मयंगवती. ८ ८२ १ १८ . 2 . । यादी. ४१२ . . १ . ।
कर्मस्तवनामा दितीय कर्मग्रंथ. ४२५ हवे उदय सहचारिणी नणी उदीरणा कहींये ठेय. उदयोदय तथा उदीरणोदय, मध्ये नदीरणोदय उदीरणानामकरणजीव विशेष तेणे करी जे सहज उदया लि उपरांत दलिया तथा रस श्राकी उदयावलिमांदे श्राणी जोगवे तेना उदययकी जे शेपवामित्वपणुं तेने उदीरणा कहीयें ये. ते उ तथा मिथ्यात्वादिक ठ गुणगणे जेम उदयस्वामित्व का, तेम त्यां तेटदूंज उदीरणा स्वामित्वपणुं जाणवू. इहां उदय उदीरणानो विशेष नथी, पण एटलुं विशेप जे प्रमत्त गुणगणाने अंतें श्रीपहीत्रिक अने श्राहारकटिक, ए पांच प्रकृतिनो उदयविछेद कह्यो अने उदीरणा विछेद तो यीणजीनिमा एक, निसानिझा वे, प्रचला प्रचला त्रण, आहारकछिक, शाता अशाता- वेदनीय वे, अने मनुष्यायु. ए था प्रकृतिनी उदीरणा विछेद होय, तेवारें अप्रमत्त- गुणगणे शेप तहातेर प्रकृतिनी उदीरणा होय. जेमाटे मनुष्यायु प्रमर्तना योगें करी उदीये तेथी बहु काल वेदवा योग्य ते थोडा कालमां वेदी, अपवर्तन करणविशे करी वेदे तेथी सोपक्रम श्रायु होय, अकाल मरण पामे अने अप्रमत्तादिक गुणगणे अकाल मरण न होय तथा शाता अशातानी उदीरणा पण प्रमत्तपणे होय अने उदय सर्वगुणगणे लाने, तेथी ए त्रण प्रकृतिनो उदय, उदीरणाविना अप्रमत्तें लाने॥३॥ हवे पागंतरें चोवीशमी गाथानो अर्थ कहे ठे. जे जणी शाता अशाता ए वे? वेदनीय प्रमुख प्रमत्तगुणगणे पण उदोरी वेदे पण अप्रमत्तपणे उदीरणा नथी. तेथी अप्रमत्तादिक श्राव गुणगणे ए प्रकृतिनो उदय होय पण उदारणा न होय. तथा आहारकशरीर श्रने श्राहारक अंगोपांग, ए प्रकृति नामकर्मनी ठे. तेनो उदय तथा उदीरणा प्रमत्तगुणगणे होय पण अप्रमत्तें न होय अने थीणची, निसानिमा तथा प्रचला प्रचला, एत्रण दर्शनावरणीयप्रकृतिनो उदय अने उदीरणा पण प्रमत्तपणे होय पण अप्रमत्तगुणठाणे न होय, एवं सोत. तथा मनुष्यायु पण अप्रमत्तपणे उदीरे नहीं, तेथी अकालमरण न होय. तेमाटे ए श्राव प्रकृतिनो उदीरणाविछेद प्रमत्तगु- णगणे होय, तेवारे शेप ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय ठ, मोहनीय चौद, नामनी वेंतालीश, गोवनी एक, अंतरायनी पांच, ए तहोंतेर प्रकृतिनी उदीरणा अप्रमत्तगु- गाणे होय. एम अपूर्वकरणादिक गुणगाणे पण उदयथी त्रण प्रकृति फेर उदीरणायें उठी जाणवी. एम यावत् सयोगीगुणगणे उदय वेतालीश प्रकृति अने उदीरणा जंग. णचालीश प्रकृतिनी होय, अने थजोगी गुणगणे उदीरणा नथी,योगने अनावें समस्त योगरहित होय अने उदीरणा तो त्रिकरण विशेषकरणवीर्ययोगवल एकार्थपर्यायनाम वे तेथी करणवीर्यने अनावें अयोगी जगवंतने यद्यपि अनंतवल हतो पण कोई कर्म उदेरी न शके, ते जणी अनुदीरक कह्यु, तेमज ? बंधन, ५ संक्रम, ३ उतना, ४ , मानवीमायने गोयनी एक. एवं थाम्नीश प्रतिनी उदीरणा साने. मी फम. ए सर्वगुणगणे मूलनी प्रकृतिनी उदीरणा होय. एटसे वेदनीयनी थे, ने तेनी, उत्तरप्रकृति तहोंतेरनी उदीरणा सेयी, तेथी थप्रमत्तयणगणे व्होंतेर प्रालिंग मनुप्यायु, ए प्रण प्रकृतिनो उदय होय पण उदीरणा न होय, तेथी मूस प्रहति । नाराय, कीसिका थने ठेवहुं, ए प्रण संघयण, एवं चार प्रकृतिनी उदारणागि सदप थने तहातेर प्रकृतिनी उदीरणा तेमांहेथी एक सम्यक्त्यमोहनीय थने धई निजप, शोक, जुगुप्सा, ए प्रकृतिनी उदीरणा विदे, नवमे गुणगणे प्रेशन प्रालिनी पये पके यारमे गुणाणे उंगणोतेर प्रकृतिनी उदीरणादोय, तेर्माथी हास्य, रति, था. टदारपाजापवी. तेमांयी प्रण वेद,संज्यसनोक्रोध, संज्यसनो मान,थने संम्मानीमा पा,पप संग्वनी प्रकृती मलीन प्रकृतिनी उदीरणा विछेद घये थके दशमे उपा मोदनीपनी उदीरपा विछेद य२, तेवारें शेप पांच कर्मनी प्रकृति एटो हानावरीपनी सनापन प्रकृनिनी उदीरणा जाणवी.तिहा सूक्ष्मसोननी उदीरणा विशेद परेको पांच, दानावरपीयनी, नामनी लंगणचाक्षीश, गोननी एक थने थनरायनी पांचर एतिनी उदीरणा विमोप चोपन प्रकृनिनी उदीरणा ही मोहणकाजे दोर उसन प्रहनिनी उदीरणा थगीथारमे गुपगणे होय. तिहां रूपननाराय यने नागत टेना पर बांगा करनां समयाधिक थावविशेष निता थने प्रचमानी दोग्णातिर बने थालिगा दानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय चार यने थंतराप पांच, चौदातिनी दीरमाविदे, तेबारें पारमा गुणगणानी यंत थावसीय नामार ४१६ कर्मस्तवनामा वितीय कर्मग्रंथ. अपवर्तना,५ उपशमना, ६ निधत्त, निकाचनादिकरण पण अयोगी गुणगाणे न देत. जो पण धार उदयवती प्रकृतिमाहे अनुदयवती तहोतेर प्रकृति स्तिवुक संक्रमे संघः मावती कही, पण संक्रमणकरण न होय, ए तत्व ते ॥ २४ ॥ एसा पयडी तिगुणा, वेअणि आहार जुअल थीण तिगं ॥ मणु आन पमत्ता, अजोगिअणुदीरगो जयवं॥श्यानदीरणा सम्मत्ता॥ अर्थ-एसापयमी के० एउदीरणाप्रकृति ते उदयथकी तिगुणा के प्रण ऊपी जागर, वेथणि वेदनीयवे, थाहारजुथल के द्वारकाधक, धीमतिमं के बीणीति मणुथाउ के मनुष्यायु, ए थान प्रकृतिनी उदीरणा, पमतता के प्रमत्तगुणतावाना अंतसगेंज होय. थजोगिथणुदीरगोजय के अयोगी भगवान् सर्वकर्मनो अनुदी जाणयो. ॥२५॥ उदीरणासम्मत्ता के ए उदीरणाधिकार संपूर्ण धयो.॥ ए उदीरणा थप्रमत्तादिक सात गुणगाणे उदयपी प्रण प्रकृति उनी उपर जायरी , ......---- Re- फर्मस्तवनामा दितीय कर्मग्रंथ. ४१७ (वरणादिक अंतयावलियं उदीरवा योग्य अधिक दल नधी रह्यां, तेमाटे झुंजदीरे? या सयोगीगुणगाणे जिननामकर्मनो उदय होय, तेथी उदीरणा पण लाने. ते नेलतां डत्रीश नामकर्म अने एक उचैर्गोत्र, एवं उंगणचालीशनी उदीरणा होय. तिहां ते एक जिननाम, श्रोदारिकहिक, अस्थिर, अशुनखगतिविक, प्रेत्यकत्रिक, संस्थान , अगुरुलघु, उपघात, पराघात, उखास, वर्णचतुष्क, तेजसनाम, कार्मणनाम, निर्मा- नाम, प्रथमसंघयण, स्वरहिक, सोलाग्यनाम, श्रादेयनाम, यशःकीर्तिनाम, सत्रिक, रगति, पंचंजियजाति, उचेगोत्र. ए उंगणचालीश प्रकृतिनी उदीरणा विछेद यये यके दमे गुणगाणे अनुदीरक नगवंत होय ॥ उदीरणाधिकार संपूर्ण ययोः ॥ २५ ॥ ॥ उदीरणा यंत्रकम् ॥ गुणगाणे उदीरणा प्रकृति. मूलप्रकृति उत्तरप्रकृति. ज्ञानावरणीय. दर्शनावरणीय. वेदनीय. मोहनीय. आयुःकर्म. नामकर्म. गोत्रकर्म. अंतरायकर्म. . १ १ ५ ३ २ २ २ २०४६७२ ४ ६४ २ २५ ४ एए २ ४ २२१४ ए५.२ ४ 00000000rupur ६ उधे G१२५५ मिय्यावे. ११७ ५ सास्वादने. मिङ. ए अविरतें. १०४५ देशविरते. प्रमत्तसंयते. अप्रमत्तसंयते. ૩ ૨ अपूर्वकरणे. अनिवृत्तिकरण. ६३.५ सूदमसंपराये. उपशांतमोहे. क्षीणमोहें. सयोगी केवलीय. ३५० अयोगी केवली. १ P/22//23/rururijwrjurpio 0 G १ ए ५१२ ४४ २ २ 8 १ ५ १४ ४२ । ५ ३५ ५ ३ए। १ १ ३ए। १ ए ३ए। १ ५ ३०१ १ ० ए६ ५ . १२ U . . . १३ D G D ० . 0 0 , कर्मनां दस, जीव प्रदेशथी खरे नहीं, तथा अन्यप्रकृतिपणे संक्रमे नहीं, त्यांसुधी ते तिप उत्तर प्रकृतिमांदे निजस्थितिरसदलनु परिकृमाव. जेम देवगति, मनुष्यगा दिकांदे संक्रमावीने सत्तायें रहेयु, ते कर्मप्रकृति सत्तायें उचे एकसो ने अमनाम शनी वियदा करवी. यही बंधननाम, शरीरनी पेरें पांच सीधा तेथी एकसो ने था नापी तथा मिथ्यात्व थविरति, देशविरति, प्रमत्त, थप्रमत्त, निति, थानानि करनाम फर्मनी सत्ता होय. ते जीव, चीजे, प्रोजे, गुणगणे न थावे तेमाटे जिनना मूटनमंपराय, उपशांतमोह सगें ऊंचे एकसोने थमतासीश प्रकृति सत्तायें होय. ती मनी मचा, ए.ये गुपवाये न साने थने मिथ्यात्व गुणगणे जिननामनी सना अने रमुर्न संनये, जम कोश्यक क्षायोपशमिक सम्यष्टि जीव पूर्व मियाराम नरकायु यांधी पनी सम्यक्त्व पामी जिननाम घांधी ते मरण समय सम्पमा नाम सनाय दोय, पप सास्वादन थने मित्रं न होय, तेथीए यंने गुणगणे एकमो। धवाश्य चम्के, यण तिरि निरयान विणु वियावसयं ॥ थ-याश्यरटर के पूर्वकगणादिक चार गुपनाणे या के धनं दिनारंप, विधाम के एकमां ने ताबीन प्रकृतिनी सत्ता हाय थरे समर ४२७ कर्मस्तवनामा वितीय कर्मग्रंथ, ॥ हवे अनुक्रमे उदयउदीरणा प्रकृति विचारीने चौद गुणवाणे सत्ता विचारे । सत्ता कम्माण हिश, बंधाश्य लइ अत्त लानाणं ।। सतै अमयात सयं, जा जवसमु विजिणु विथ तइए ॥२६॥ थर्थ-- सत्ताकम्माणशि के सत्ता समावकमनी स्थिती अवस्थान, बंधाश्य के बंधन संक्रमणादिककरणे करी (ला) लाधु अत्तमालाणं के यात्माननी पाएं जेणे, एवी संते के सत्तायें होय. घडयालसयं के एकसो ने श्रद्धताक्षीस मद ति ते जाववसमुवि के यात उपशांत मोहना गीधारभु गुणगाणु ठे त्यां कुर जाणवी, परंतु जिणुविधतए के जिननाम विना बाजे सास्वादनगुणताणे तथा ग्री मिश्रगुणगणे एकसो ने समतालीश प्रकृतिनी सत्ता होय. सत्ता एटले कर्मदसनुं जीवसाय संबंधपणुं कर्मस्वरूपं रहे, ज्यांसुधी या सत्ता जाणवी. ते कर्म केयां के जेने पांध करी तथा संक्रमणे करी सा पायो । जे थारमशान मनिशानावरणादि अात्मस्वनाय जेणे, एवा कर्म एटये सब मिप्यारवें जाय, पप साबादने न जाय, नयी मिथ्यात्वे अंतरमुर्न मन्नाइ चन्मुसनग, ग्वयंमि ग चत्तसय मढवा ॥२७॥ मात्र नि मनापीसनी सना होय।। २६ ॥
कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ.
४रए
चमु के थविरतिसम्यक् ष्टि चार गुणगणा प्रमुखें दायिक सम्यदृष्टिने सत्तग-
खयंमि के सात प्रकृति क्षय ग ते नणी गचत्तसय के० एकसो एकतालीश
प्रकृति सत्तायें होय.थइवा के० अथवा पक्षांतरेंएयर्थ,थागली गायामां लखाशे ॥२७॥
ए दवे विशे कहे ते. थहीं पंच संग्रहने मते अनंतानुबंधीया कपाय चारनी
विसंयोजना तथा क्षपणा कस्या विना उपशमश्रेणीय तथा क्षपकोणीय श्रावमुं, नवमुं,
दशमुं, थने अंगीथारमुं ए चार गुणाणां स्पर्श नहीं. विसंयोजना एटले विशेष जे
खपाव्यां इतां पण मिथ्यात्वादिक प्रत्यये वली बंधाय, ते खपणानुं नाम विसंयोजना
कही अने वट्या बीजनी पेरें फरी पल्लवे नहीं, ते खपणा कहीं. वेहुपरि सत्ता न
होय. तथा नरकायु, तिर्यगायु वांध्या पठी उपशमश्रेणि न करे तेयी ते वे श्रायुनी
सत्ता हुँते थके ए चार गुणगणां न होय, तेथी अनंतानुबंधी कपायनी चोकनी, तया
नरकायु, ने तिर्यंचायु, ए व प्रकृतिनी सत्ता विना शेप एकसो ने तालीश प्रकृतिनी
सत्ता होय. तथा देवायु वांधे थके उपशमश्रेणि करवानुं संनवे तेत्री देवायुनी सत्ता
थने मनुप्यायु वर्ते तेथी तेनी पण सत्ता हुँते ए चार गुणगणां होय, तथा पूर्व
थगीथारमा गुणगणा मुधी एकसो ने अडतालीशनी सत्ता कही ते संनव, सत्तानी
अपेक्षायें जाणवो, जेन्नणी उपशमश्रेणिना धणी पण तिहांत्री पाठा पनी मिथ्यात्वा-
दिक प्रत्यये वली ते ठ प्रकृति वांधशे, ए सत्तानो संजव . योग्यतापणे अपेक्षायें
एकसो ने श्रमतालीशनी सत्ता कही, हां का विरोध नश्री.
१ अविरतिसन्य प्टि, २ देशविरति, ३ प्रमत्त, ४ अप्रमत्त, ए चार गुणगणे
वर्त्तता झायिक सन्यदृष्टि जीवने अनंतानुबंधिया चार कपाय, मिथ्यात्वमोहनीय,
मिश्रमोहनीय, अने सम्यक्त्वमोहनीय, ए सात प्रकृति खपावी ते जणी ते सातनी
सत्ता टली, तेवारे शेप एकसो ने एकतालीशनी सत्ता होय ए यचरम शरीर दायिक
सम्यक्ष्टिनी अपेक्षायें चरम शरीरदायिक सम्यदृष्टिनो विशेप. ए अर्थ वली
पांतरें यागली गाथामां कदेशे ॥ ७ ॥
खवगंतु पप्प चनमुवि, पणयालं निरय तिरि सुरान विणा ॥
सत्तगविणु अडतीसं, जा अनिअट्टी पढम नागो ॥ ७ ॥
अर्थ- पक्षांतरें खवगंतुपप्पचनमुवि के तथा आपक केवली, चरम शरीरीने ए
चार गुणगणे निरयतिरिसुराजविणा के नरकायु, तिर्यंचांयु, श्रने देवायु, ए त्रण
थाउखां विना पणयालं के एकसो पीस्तालीश प्रकृति कही.यने सत्तगविणुअडतीसं
के सतक क्ष्य हाधिकसम्यक्ष्टिने एकसो ने थामत्रीशनी सचा जायनिग्रहीपढ-
मत्तागो के चोथा गुणगणाधी लश्ने यावत् थनिवृत्ति नवमा गुणगणाना प्रथम
नाग लगें होय ॥ इत्यक्षार्थः ॥ २७ ॥
. , पार नही, तथा दायिकसम्यक्दृष्टिने चरम शरीरें चोथा गुणगणेधी मामीने पांचमे, उई नाग करीयें, सेना प्रथमनाग सुधी एकसो ने थोडतीश प्रकृतिनी सत्ता होय, ते यारी रीत के परम शरीरीनपी पूर्वोक्त प्रकार देवायु, नरकायु, तिर्यगायु, ए मानी मनः टखी थने दायिक सम्यक्त्व के माटे अनंतानुबंधीया कपाय चार तथा मिग्यात, सोने यमनासीशमांदेथी ए दश प्रकृतिनी सत्ता विना शेप एकसो ने थानीय पठी सेर नामकर्मनी थने प्रण दर्शनावरणीयनी, एवं शोख प्रकृतिनी सत्ता यावर तिरि निरया यव, उग थीण तिगे ग विगल सादारं ॥ सोल खविस सयं, वियसि विथ तिथ कसायंतो ॥१॥ वर्ष-यावर के० स्यावरहिक, तिरि केतियंचहिक, निरय केनरकविक,थारा के थानाक्षिक, पचार उग केहिक यने यीणतिग के० श्रीणनीनिक, एग एसिजानि, विगत के० विकनियनिक, सादारं के साधारणनाम, एयं सोचना शोध निनो क्षय होय, तेबारे विससयं के० पकसी यात्रीश प्रतिनी मा. स्थिति के नवना गावापाना यीने यंदो एटो वीजे नागं होय, निद्रा विनिम- हमारतो कमीजा बने पीना कमायनी चोकडीनो यंन यायः॥ इत्यारा कर्म, एवं ये प्रनिनी सत्ता विशुद्ध परिणामी थने विदानि नया नियंगानुपूर्वी, पतियंचहिक टये, नरकगनि, नरना, नरनिकट, थानानान, ठयातनाम, प सातपकि.पवेद पनि पुरा ४० कर्मस्तवनामा वितीय कर्मग्रंथ. थथवा एटले पक्षांतरें 'पक एटले तेहीज जवमां सर्व प्रकृतिनो सशवनार पर एवो जे मनुप्य, चरमशरीरी तेने चोथे, पांचमे, के, अने सातमे, ए चार युगको झायोपशमिक, अने दायिक ए चेहु सम्यक्त्व वतां तथा मिथ्यात्वादिकं पण चरन शरीरी ने, ते जणी देवायु, नरकायु ने तिर्यगायु, ए व्रण पोतपोताना चरमनने विपे जोगवीने खपाव्यां ते तेथी तेने सत्तायें एकसो ने थमतालीशमाथी प्रण काद दतां शेष एकसो पीस्तालीश प्रकृति सत्तायें होय. ए स्वरूप, सत्तानी थपेक्षा जाण, तेथी शतकनामे कर्मग्रंथमध्ये सात प्रकृति खपाव्या पठी ए त्रण थायुनी पणा, संनय सत्तापेक्षायें कही. तेहY विरोध न होय जे जणी तिहाँ सपणा के प प्रण थायुना बंधयोग्य टाली तेणे जीव करे नहीं. एटले वली ए प्रण थायु सातमे, श्राइम, ए पांच गुणगणे तथा नवमा गुणवाणाना अंतर मुहूर्त फाइना ना मिश्र ने सम्पत्य, ए प्रण मोहनी एवं सात प्रकृतिनी पण सत्ता टली एटप्से पर पाप, ते कद्दे है. ॥ २०॥ दादरनामस्मयने कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. ४१ तथापि सहेजें तिर्यग्गति प्रायोग्य ते ते नणी विशुद्ध अध्यवसायें एनी सत्ता पण टले, वीणकी, निजानिमा अने प्रचला प्रचला, ए थीणजीत्रिक दर्शनावरणीय कर्मनी के तेनी सत्ता टले. एकेंजिय, वेंजिय, तेंजिय, अने चौरिंजियजातिनामकर्म तथा साधा- रणनामकर्म. एवं शोल प्रकृतिमध्ये श्रीणकीत्रिक दर्शनावरणीय ठे. शेप तेर प्रकृति, नामकर्मनी . ए शोल प्रकृतिनो उदय नवमाने प्रथमन्नागें करे तथा एक आचार्यने मतें अनंतानुबंध्या दिक सात प्रकृति खपावी अने वीजा चार तथा त्रीजा चार कपाय खपाववा मांडे, तेनी क्षपणाविचालें ए शोल प्रकृति खपावे, तेवारे एकसो ने आमत्री शमांदेथी शोल खपावे थके शेप एकसो ने वावीश प्रकृतिनी सत्ता वीजे नागें रहे, तिहां वीजा अप्रत्याख्यानावरणीय कपाय चार, तथा त्रीजा प्रत्याख्यानावरणीय कपाय चार, ए श्राव कपायनी प्रकृति खपावे, तेवारे एकसो ने वावीश प्रकृतिमांदेधी आठ कपाय क्ष्य गये थके शेष एकसो ने चोद प्रकृतिनी सत्ता, नवमाना बीजे नागें रहे॥ए । तश्श्सु चन्दस ते, र वार व पण चन तिदिअ सय कम- सो॥ नपु इति दासग पुस, तुरिअ कोदो मय माय खउँ ॥ ३० ॥ अर्थ- तश्याइसु के० तृतीयादिकलागने विपे एटले नवमाना जीजा नागने विपे चउदस के एकसो ने चोद प्रकृतिनी सत्ता होय,चोये नागें तेर के एकसो तेर,पांचमे नागें वार के एकसो वार,उछे नागें ठ के एकशोर, सातमे नागें पण के० एकसो पांच, थाम्मे नागेंचल के एक सो चार, नवमे नागे तिहिथसय के एकसो नेत्रण,ए कमसो के अनुक्रमें सत्ताप्रकृति जाणवी. त्यां नपु के नपुंसकवेद, इछि के० स्त्रीवेद, हासठग के हास्यादिक ठ, पुस के पुरुषवेद, तुरियकोदो के चोथो संज्वलनोक्रोध, मय के० मद एटले संज्वलनमान,माय के संज्वलन माया, तेनो खर्च के दाय,यनुक्रमें थाय ३० झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय ठ, वेदनीय वे, मोहनीय तेर, यायुनी एक, नामनी एंशी, गोत्रनी वे थने यंतरायनी पांच, एवं एकसो ने चोद प्रकृतिनी सत्ता रही, ते अनुक्रमें तश्याश्म के प्रोजो नाग था देश अनिवृत्तिकरणना नवमा नाग खगें अनुक्रमें एकसो तेर, एकलो वार, यावत् नवमे नागें एफसीने त्रण प्रकृतिनी संख्या : जोमवी, ते यावी रीतें के वीजे नागे एकसो ने चाँद प्रकृतिनी सना रही,तेमांदधी नपुंसकवेद क्षय करे. तेवारें चोये नागे एकसो ने तेरनी सना रहे, त्यां नीवेद दाय * फरे, तेवारें पांचमे जानें एकसो ने चार प्रकृतिनी सत्ता रहे, त्यां दान्यादिक व प्रति - क्षय करे, तेवारें ठ नागें एकसो ठ प्रकृतिनी सत्ता रहे, त्यां पुरुपवेदना क्षय करे, . तेपारें सातमे जागें एकसो पांच प्रतिनी सना रहे, न्यां संबखन शोधनो श्य करें, तेवार याम्मे जागे एकत्तो चारनी सत्ता रहे, लां संज्यसन माननी दाय करे, तेबारे
.
ख के वे निशानो क्षय याय, तेबारे नवनवश्च रिमसमए के नवाएं प्रकृतिक
वरणीय थने विग्यतो के पाचथंतराय. एवं चौदप्रकृतिनो क्षय थाय ॥श्वक्षारार्थी
सो ने ये प्रकृतिनी सत्ता रही. पठी त्यां रह्यो थको अध्यवसाय विशुद्धे करी सूरत
सोन पण खपावे, तेथी तेनी सत्ता विछेद याय. तेवार एकसो ने एक प्रकृति सना
पशमाये धके उपशांतमोह कद्देवाय , थने थहींयांतो मोहने खपावतो गयो है तब
रही, आपकणिमांहे उपशांतमोह थगीथारमुं गुणगणुं न होय. केमके मोहन र
तेनी सत्ता पप टासतो गयो रे तेणे करी ते क्षीणमोदवीतराग उमस्थ गुणगणी करें
वाप. यदीतो तेने समय ऊन निजगुणस्थानकाल सगें एकसो एक प्रतिनी सन
दोय. त्या वेदखा समयथी पदेखो समय ते उचरिम समय कहीये. त्यां निशा, प्र
ए वे प्रकृति खपावे, तेवारें यारमा गुणगणाने वेदले समयं नवाणुं प्रतिनी सन
रहे. थहींथां मतांतरे वारमा गुणगणाना हो समय चतुदर्शनावरणीय, चना
सनावरतीय, थव घिदर्शनावरणीय, केवलदर्शनावरणीय, ए चार दर्शनावरणीय
पांच झानावरणीय तथा पांच थंतराय, एवं चोद प्रकृतिना दायें वेनीसनागिंदल
य-पपसीइसजोगिक तेयारें पंचाशी प्रकृतिनी सत्ता सयोगीगुणवाल,
४३
कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ.
नवमे नागें एकशो ने व्रण प्रकृतिनी सत्ता रहे, त्यां संज्वलनी मायानो क्षय करे, सला
विछेदे, एटले नवमा गुणगणानो प्रांत होय. सूमसंपराय चारित्र पाम ते पाचन
यथाख्यातचारित्रथी कांइक जणुं केमके सूक्ष्मलोचना निदान कांक दे तेथी दान
गुणगणे एकसो वे प्रकृतिनी सत्ता होय अने यथाख्यात ते सर्वथा वीतराग होय.
सुहुमि उसय लोहंतो, खीण चरिमेगसय ७ निद्द खउँ ।
नवनवश् चरिम समए, चन देसण नाण विग्धंतो॥ ३ ॥
अर्थ- सुदुमि के० सुक्ष्म संपरायगुणगणे उसय के एकसो ने वे प्रकृतिनी सट
होय, त्ां लोहंतो के संज्वलना सोननो क्षय होय, तेवारें खीणचरिंमंगसर के
क्षीणमोहगुणगणे हिचरम समय एकसो ने एक प्रकृति सत्तायें होय, त्यां मुनि
सत्ता, रेझे समय होय. त्यां चनस के चार दर्शनावरणीय,नाण के पांच ज्ञात
सूदमसंपराय दशमे गुणगणे ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय ठ, वेदनीय थे
मोदनीय एक, मनुष्यायु एक, नामनी एंशी, गोनी चे, अंतरायनी पांच, एवं एक
तेवारें केवध ज्ञान उपजे. ए. नवाणुमादेयी चोदनी सना टली ॥ ३१ ॥
पणसीइ सजोगी अजो, गिचरिम देव खगइ गंध गं ।
घासत बम्स् रस ताणु, बंधण संघाय पण निमिणं ॥ ३२॥
कर्मस्तवनामा ब्तिीय कर्मग्रंथ. ४२३ अने जोगिचरिमे के योगीगुणगणे पण उचरमसमयलगे पंचाशीनी सत्ता होय, त्यां देव के देवहिक, खगर के खगतिहिक, गंध के गंधछिक, उगं के०ए श्रणहिक, फास, के स्पर्श थान, वए के पांच वर्ण, रस के पांच रस, तणु के शरीर पांच, वंधण के बंधन पांच, संघाय के संघातन पांच, पण के ए सो पांच पांच, कद्देवां. निमिणं के निर्माणनाम. एवं बालीश प्रकृति यह ॥ इत्यदरार्थः।।३२ ।। तेवार तेरमे सयोगीगुणगणे तथा चीदमा श्रयोगीकेवलीगुणवाणाना ठेला सम- चना उपरला समय लगे वेदनीय चे, नामनी एंशी, थायुनी एक श्रने गोत्रनी वे, ए पंचाशी प्रकृतिनी सत्ता रहे; त्यां योगीगुणगणाना अंतना समयत्री पहेलो जे समय तिहां अनुदयवती, बहोतेर प्रकृति खपावे, ते प्रकृतिनां नाम कहेठे. देवगति, देवा- नुपूर्वी, ए देवधिक. शुलविहायोगति अने श्रशुलविहायोगति, ए खगतिहिक, सुर- जिगंध अने हरनिगंध, ए गंधहिक, ए त्रण थागल छिक शब्द जोमीये, तेवारें प्रकृति याय, श्राव स्पर्श, पांच वर्ण, पांच रस, पांच शरीर नाम प्रकृति, तेमज ते नामे औदारिकादिक पांच, वंधननी प्रकृति, तथा श्रीदारिकादिक पांच संघातननी प्रकृति, वर्णादिक पांचथी श्रागल जेटला शब्द कह्या, ते सर्वनी श्रागल पण शब्द जोडी तथा निर्माणनाम, ए चालीश प्रकृति थ ॥ ३२ ॥ संघयण अधिर संग, ए ठक्क अगुरुलहु चन अपजत्तं ।। सायं च असायं वा, परित्तुवंगातिग सुसर निअं॥ ३३ ॥ अर्थ- संघयण के संघयण ठ, अभिर के अस्थिरपट्रक, संगण के संस्थान ठ, ठक के ए त्रण ठक जाणवां. गुरुलदुचल के अगुरुलघुचतुपक, अपजातं के अप- तिनाम, सायंच के शातावेदनीय, असायंवा के अथवा अशातावेदनीय, ए वे प्रकृतिमाहेश्री एक लेवी. परित्त के प्रत्येकत्रिक, उचंगातिग के उपांगत्रिक, सुसर के सुखरनाम, नियं के नीचेगात्र, एवं वहातेर प्रकृति यज्ञ ॥ इत्यदरार्थः ॥ ३३ ॥ पूर्वली गाथामां कहेली चालीश प्रकृति तथा ठ संघयण, अस्थिरनाम, श्रशुल- नाम, दो ग्यनाम, दुःखरनाम, अनादेयनाम, श्रयशःकीर्तिनाम. ए अस्थिरपट्क, व संस्थान, ए त्रण पद वागल तक जोमीये. गुरुलघु, उपघात, पराघात, अने उवास ए श्रगुरुलघुचतुक कहीये. अपर्याप्तनाम, शाता अथवा अशाता, ए वे वेदनीयनी प्रकृतिमांदेली जे उदय होय, ते विना वीजी एक प्रकृति अनुदयवती होय, ते खपा- वे. प्रत्येकनाम, स्थिरनाम, शुजनाम, ए प्रत्येकत्रिक योदारिक, वेकिय ने थाहारक, ए लपांग त्रण, सुस्वरनाम, नीचैात्र, एवं वहांतेर प्रकृति थइ तेमांहे सीचेर नाम है - तेमां एक वेदनीपनी, एक थायुनी, एक उधेगांनी यने शेप दश प्रति नामक तेमा पसे ममय नहोंनर प्रति खपाये थने वह समय पार प्रति मा. घड़ींचा सरदारनय संयो. यने निशयनयें तो सिगमन समयंन तदिन मन २४ कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथ. कर्मनी, एक वेदनीय, एक नीचेगोत्री जाणवी. ए वहोंतेर प्रकृतिनो पण त्यां उदय नहीं, तेथी वहातेर प्रकृतिनी सत्ताविछेद थाय ॥ ३३ ॥ विसयरि खर्ड अ चरिमे, तेरस मणुअ तसतिग जसाज ॥ सुन्नग जिणुच्च पणिंदिअ, सायासा एगयर टेन ॥ ३४ ॥ थर्थ- विसयरिखउथ के ए वहातेर प्रकृतिनो क्षय होय. चरिमे के वपी हले समयें तेरस के तेर प्रकृतिनी सत्ता विछेद थाय, ते कहे. मणुथ के मनु- व्यत्रिक, तस के वसत्रिक, ए वे तिग के त्रिक जाणवां. जस के यशःकीर्तिनाम, याज्ञां के थादेयनाम, सुजग के सोनाग्यनाम, जिण के जिननाम, उच के उगांत्र, पर्णि दिय के पंचंजियजाति, थने सायासाएगयरठे के शाता अशाता. मदिखी एक उदयवती प्रकृतिनो विछेद होय. ॥ ३४ ॥ से पहोंतेर प्रति थापणुं दस थन्यसजातिय उदयवती प्रकृतिमांदे स्तियुक सं. कमे, संक्रमायी सपाये, जेम मनुष्यगति उदयवती , तेमध्ये शेष त्रण गतिनुं दक्षिक संक्रमाची सपाये, तेम बीजी पण यथायोग्य जाणवी. स्तियुकसम ते कहीयें जेम पाणीनो पोटो सहेजें पाणीमांदे संक्रमे, तेम जे सहेजें स्व स्तोकदसिक परप्रति- मदि संक्रमे, पण जीययीय न संक्रमे तेथी पस्तियुकसंक्रमण करणमादे गएयो, तेश्री ते अयोगीगुपगणाने वेदसे समय मनुष्यगति, मनुष्यानुपूर्वी थने मनुष्यायु. ए मनुः प्पप्रिय, प्रसनाम, यादरनाम थने पर्याप्तनाम, ए सत्रिक. यशःकीर्तिनाम, नाम, सोनापनाम, तीर्थकरनाम, एगोत्र, पंजियजाति नाम, थशाता ने शाता, ए ये वेदनीयमादयी जेनो उदय होय, ते एक वी. एवं र प्रतिनी सना होय. मनी रहे. ए सनरी प्रमुग्य साम्रने विकत जे नणी यां यादर नामकर्मनी प्रा. निनां सनास्यानक कहां, ते मध्ये या प्रकृति तथा जिननाम सहित होय, तेया मन प्रनिरुप सना म्यानक कयु, पण दश प्रतिरूप सत्तास्थानक न कर अपेक्षा घट्टीयां ते कम मन तथा यार उदयात स्तियुक मक्रम विना साचे थने मनुष्यानुपूर्वीन उदय गति होय ते पण थट्टयां नहीं होय तो निपुकमंझम विना कम पाये ? तण यहीया को थाचार्य मनुष्यानुप्रीनो नि गद पर चरिममन माने तेन भने अयोगी गुणगणाना वेदसा ये समय तरंथामनी गाया दग्नाई है. ॥ ३४ ॥ . थादेय -- कर्मस्तवनामा दितीय कर्मग्रंथ. ४श्य ॥ सत्ता यंत्रकम् ॥ गुणगाणे सत्ता. वेदनीव . घे. ज १४ २ २८ ४ ए३ १ मिथ्यात्वे. १४ २ ४ ए३ ५ ५ २ / सास्वादने. १४ ४ ३ ५ २८ १० ३ मि. १४७ re २ ४ ए २ ए ४ अविरते. १४० १४१३४ ए३ २ ए ५ । देशविरतें. ४ ए २ ३१ ए३ २ ५ १४० १४१ १४५ १४० १४१ १४:५। ए ६ | प्रमत्तसंयतें. २८ ४ પુરૂ २ अप्रमत्तमंयतें. १४० १४१/१८ १४५ ૨૮ २१ २ ७ ए३ ५ २ G अपूर्वकरणे. G १४८ १४२ ए Mard- ए३ २ ए १ १३५१३८ ५ १४६ १३ए १३६ ५ १२२ ५ ०२१४५ ११३, ५ १ १ . See B ३ 2/ururur २ २ १ Go अनिवृत्तिकरणना नाग नव. DD DD ५ ६ Go १०६ ५ Go ६ ច ० १०४ ५ ० २०३, ५ ४२ १३५ १०२ ए १४२ १३०१०१५ GO ซ ศ ศ ศ ศ ศ ศ ศ ศศศศ (r, १४८ ur Gurjar ९३ १४८ २४२० |२८ ४ १० | सूक्ष्मसंपरायं. उपशांतमोहें. २२क्षीणमोह. १३ सयोगीकवलीय. १४ अयोगीकेवलीये. . 101 ९० ५ २ १ ५ रद ४ । ८९ . . plo ४ kr . . म ख्याता समय खागे, तेजपी सिझनी थस्पृशजति मानवी. एवा श्रीमहावीर वईमान चरम तीर्थकर थनेक देवेंड कहेतां चोशठ इंडे पूजित अथवा ग्रंथकर्ता तपागमाधि ४२६ कर्मस्तवनामा वितीय कर्मग्रंथ, नर अणुपुधि विणा वा, वारस चरिम समयंमि जोखविन ॥ पत्तोसिद्धिं देविं, द वंदिरं नमह तं वीरं ॥ ३५ ॥ सत्ता सम्मत्ता ॥ इति कर्मस्तवाख्यो हितीयः कर्मग्रंथः संपूर्णः ॥३॥ अर्थ-नरथणुपुविविणावा के० मनुष्यानुपूर्वीनो उदय नथी, तेथी ते बिना मतां- तर वारसचरिमसमयंमि के चार प्रकृति, ले समय जोखविल के जे खपात्री ने पत्तो के प्राप्तो एटले पाम्यो, सिर्कि के सिद्धगति एटले मोक्षगति, ते प्रत्ये देवि दवंदिथं के देवें वंदित तथा देवें सूरिये बंदित, नमहतंवीर के एवा श्रीमहा- वीरदेवनां चरणकमल , तेने नमस्कार करो ॥ ३५ ॥ पूर्वोक्त कारणजणी मनुष्यानुपूर्वीनो उदय नथी ते विना मनुष्यगति, मनुष्यायु, प्रस, पादर, पर्याप्ति, यशःकीर्ति, आदेय, सोजाग्य, तीर्थकरनाम, उच्चैर्गोत्र, पंचड़ि- यजाति, एक वेदनीय, ए बार प्रकृति चरमसमयें उदयवती ते ते जणी ए स्तियुक- संक्रम विना खजावें स्थितिक्ष्य थाय, ते माटे ए वार प्रकृति शुक्नध्याननो चोयो पायो समुछिन्न क्रियायनिवृत्ति एवे नामे . तेणे करी खपापीने साकारोपयोगें वर्चतो सकस कर्म टाली शुद्ध सहजरूप निरुपाधिक शुझोपयोगी एक समय समश्रेणि ज्यां श्रीथपापानगरीय हस्तिपालराजानी राजसजायें देशना देतां थकां त्यां जे श्राकार प्रदेश अवगाया इता, तेहनी ऊयसमश्रेणिये जे सिक्षेत्रमा श्राकाशप्रदेश, ते आकाशप्रदेश श्रवगाहि, अचलपरा, पण ते अणिनावला श्राकाशप्रदेश स्पा नहीं, ए अचिंत्यशक्तिना धणी जो श्रात्मप्रदेशना दम विना स्पर्श हुँतें जाय तो शस , राज जट्टारक श्रीदेवेंषसूरिये वंदित, तेह प्रत्ये वांदो तेने उक्तिपूर्वक नमस्कार करो ॥ ३५ ॥ इतिश्री तिीयकर्मस्तवाख्यस्य यासावयोधः संपूर्णः ॥२॥ इति श्री यालावबोधसहित कर्मस्तवनामा द्वितीय कर्मग्रंथः संपूर्णः ॥२॥ 603 ।
बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४ ॥ अथ ॥ ॥ वालावबोध सहित बंधस्वामित्वाख्य तृतीयकर्मग्रंथः प्रारच्यते ॥ ॥ आदौ वालावबोधकृत मंगलाचरणम् ।। ऐंडचांडपदवी न स्यविष्टा, विश्वविश्वगुरुता न गरिष्टा ॥ चेतसि स्फुरति चेदल घिष्टा, जेनगीगमनयोधपविष्टा ॥१॥ ॥श्रावृत्तम् ॥ किंचिशुरूपदेशादवचूर्णं किंचिदन्यशास्त्रेच्यः ।। वंधस्वामित्वेऽस्मिन् लिखामि सारं समधिगम्य ॥२॥ ॥ मूल गाथा ॥ वंधविदाण विमुकं, चंदिअ सिरिवक्ष्माण जिणचं- दं ॥ गई आईसुबुलं, समास बंधसामित्तं ॥१॥ अर्थ-बंध के कर्मना वंध तेनुं विधान के करवं, तेथी विमुकं के विशे मुकाणा एवा सिरिवछमाण के श्रीवर्डमान एवे नामे जिणचंदं के सामान्य केव- लीमांहे चंद्रमा सरखो, ते प्रत्ये बंदिश के वांदीने गईआईसु के गत्यादिक चौद मार्गणास्थानकने विपे समास के संक्षेपथी बंधसामित्तं के बंधस्वामित्वपणुं कुछ के कहीशुं ॥ इत्यदरार्थः ॥ १॥ ज्ञानावरणीयादिक आठ कर्म, तेनु विधान के करवू, तेणे करी विमुक्त एटले रहित एटले वघ्या चीजथी अंकूर न होय, तेम जे नावकर्मरहित थया एवा श्री के श्रष्ट महाप्रातिहार्यादिक वाह्यलक्ष्मी भने केवलझानादिक अध्यंतर लक्ष्मी, तेणे करी वर्षमान एटले वधतो तथा तेणे सहित श्रीवर्धमान एवे नामे जिन के केवलीमाढ़े चजमानी पेरें अधिक, ते प्रत्ये मन, वचन अने काया, ए त्रिकरणशुळें वांदी नम- स्कार करी ध्यायीने गति थादे देश्ने चौद मूल मार्गणा स्थानक, तेना वासर उत्तर नेद, ते मार्गणाधारनेदें गुणगणे हुं चोलीश, एम शिप्यने सावधान करवाने प्रतिज्ञा करी संपें करी एटले पूर्वाचार्यकृत ग्रंथ सविस्तर ठे, त्यां संदेपरुचि जीव, अनधि- कारी ठे तो तेने निमित्तें ए बंधप्रकृतिनुं स्वामित्वपणुं कयोजीव, कया गुणगणे केटली प्रकृतिनो बंधाधिकारी होय ? ते कहीशुं ॥१॥ १ , . वेदापेक्षायें स्त्री, पुरुप ने नपुंसक, एम प्रण नेदे जाणवा. कपायापेक्षायें क्रोधी, मानी, 'मायी ने खोजी, एम चार ने सर्व जीव जाणवा. ज्ञानापेक्षायें मतिझानी, श्रुतानी, दायें सात ने जाणवा. दर्शनापेक्षायें चतुदर्शनीय, अचकुदर्शनीय, थवधिदर्शनीय पद्म ने शुक्रवेश्यावंत, ए ने जाणवा. नव्य एटले मुक्तिगमन योग्यायोग्यनी थप दायें विविध जीव, जव्य थने थजव्य, ए ये ने₹ जाणवा. सम्यकदृटिश्रझानापनी थपेक्षायें मिथ्यात्वी, सास्वादनीय, मिश्र, दायोपशमिक, ओपशमिक, थने क्षायिक, निथा जीव, एम वे ने जीव जाणवा. थाहारनी थपेक्षायें थाहारक थने थना. हारक, एम वे ने सर्व जीव जाणवा. ए रीतं मार्गणाना मूल नेद चोद थने उत्तर អ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ॥ हवे चौद मार्गणानां नाम कहेते. ॥ गइ इंदीए काए, जोए वेए कसाय नाणेय ॥ संजम दंसण लेसा, नवसम्मे सन्नि आदारे ॥२॥ अर्थ-प्रथम गइ के गतिमार्गणा, वीजी इंदीए के इंजियमार्गणा, श्रीजी काए के कायमार्गणा, चोथी जोए के योगमार्गणा, पांचमी वेए के० वेदमार्गणा, वही कसाए के कपायमार्गणा, सातमी नाणेय के ज्ञानमार्गणा,पाठमी संजम के चारि- त्रमार्गणा, नवमी दसण के दर्शनमार्गणा, दशमी लेसा के लेश्यामार्गणा, श्रगीथाः । रमी नव के नव्यमार्गणा, वारमी सम्मे के सम्यक्त्वमार्गणा, तेरमी सन्नि के० संशि. मार्गणा, चोदमी थाहारे के श्रहारकमार्गणा ॥ इत्यक्षरार्थः॥५॥ गति श्राश्री सर्व जीव विचारीयें तो देव, मनुष्य, नारकी अने तिर्यंच, एम चार नेदें जाणवा. इंजियापेक्षायें एजिय, वेंजिय, जिय, चौरिप्रिय, अने पंचेप्रिय, एम पांच ने जाणवा. कायापेक्षायें पृथिवी, अप, तेज, वायु, वनस्पति अने त्रस, एम नेदे जाणवा. योगापेक्षायें मनोयोग, वचनयोग भने काययोग, एम त्रण नेदें जाणवा. थवधिज्ञानी, मनःपर्यवज्ञानी, केवलज्ञानी,मति अज्ञानी, श्रुत अज्ञानी ने विनंगज्ञानी, ए थान ने जाणवा. चारित्रापेक्षायें सामायकचारित्र, वेदोपस्थापनीय, परिहार विशुद्धि, सूदमसंपराय, यथाख्यात, देशविरति भने अविरति, एम विरतिनी अंपे- थने केवलदर्शनीय, एम चार ने जाणवा. बेश्यापेक्षायें कृत, नास, कापोत, तेज, एम ठ नेदें जाणवा. मनोहाननी अपेक्षायें सन्निथा जीव, तेथी विपरीत ते ध. नेद याशठ जाएवा ॥२॥ जिण सुर विनया दार, देवान अ निरय सुहुम तिगं । एगिदि यावरा यव, नपु मिठं हुंम व्वठं ॥३॥ विगल , बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४ए थर्थ-जिण के जिननाम, सुर के सुरछिक, विजय के० व क्रियटिक, थाहार के श्राहारकछिक, 5 के० ए त्रण छिक, एवं सात प्रकृति थइ. देवालय के देवायु, निरय के नरकत्रिक, सुहुम केसूक्ष्म त्रिक, विगल के विकल त्रिक, तिगं के एत्रण त्रिक जाणवां. एगिदि के एक जियजाति, थावर के स्थावरनाम- कर्म, श्रायव के० आतपनामकर्म, नपु के नपुंसकवेद, मिठं के मिश्यात्वमोहनीय, हुँम के ढुंमसंस्थान, वहं के ठेवहुं संघयण ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ ३ ॥ हवे ग्रंथ गोरव टालवा लणी कर्मप्रकृति न्यूनाधिक करवा निमित्त जेम व्याकरणा- दिकमां वर्ण संख्या पादरें जाणवा निमित्त श्राद्यक्षारयंत्यादर सायं कहेतां प्रत्याहार संडा करी . तेम अहींयां पण जे प्रकृति पागले संख्यापद होय, ते प्रकृतिश्री तेटली प्रकृति लेवी, एवी संज्ञा करे ठे. जेम जिननामथी पागली प्रकृति र जिननाम, २ देवगति, ३ देवानुपूर्वी, ४ वैकि- यशरीर, ५ वैक्रियांगोपांग, ६ आहारकशरीर, आहारकअंगोपांग, v देवायु, ए नरकगति, १० नरकानुपूर्वी, ११ नरकायु. ए जिनेकादश कहीये. ए एप्रिय अने विकलेंजियने नवप्रत्ययें न बंधाय. सूक्ष्मथी लेइ तेर प्रकृति कहेवी, ते सूदमत्रयोदशक. १ समनाम, ५ अपर्याप्त- नाम, ३ साधारणनाम, ४ वेजियजाति, ५ तेंजियजाति, ६ चलरिंजियजाति, एके- जियजाति, ७ स्थावरनाम, ए श्रातपनाम, १० नपुंसकवेद, ११ मिथ्यात्वमोहनीय, १५ हुँमसंस्थान, १३ ठेवहुं संघयण, ए सूदमत्रयोदशक; ए मिथ्यात्वप्रत्ययिक मिथ्यात्वें बंधाय तथा सुरछिक, वैक्रियटिक, श्राहारकठिक, सुरायु, एवं सात. नरकत्रिक, सूक्ष्म- त्रिक, विकलजातित्रिक, एवं शोल. एकेंजियजाति, स्थावरनाम, श्रातपनाम, ए जंग- णीश प्रकृतिनुं नाम सुरएकोनविंशतिक कहीये. १ नपुंसक,२ मिथ्यात्व, ३ ढुंडसंस्थान,४ ठेवकुं संघयण, ए नपुंसकचतुष्क कहीये. ए रीते ज्या ज्यां जेटली प्रकृतिर्नु काम होय, त्यां त्यां ते ते प्रकृति धुर देश तेटली तेटली संख्या जोमीये, ते संज्ञा होय. ए गाथामां चोवीश प्रकृति कही, ते मध्ये एक मिथ्यात्व, वीजी नपुंसकवेद, ए वे प्रकृति मोहनीयनी. अने देवायु, नरकायु, ए वे थायुनी. शेप वीश प्रकृति, नामकर्मनी के ॥३॥ अण मकागिइ सँघयण, कुखग निअ इति उदग थीणतिगं ॥ नजोअतिरिगं तिरि, नराज नर उरल उग रिसहं ॥४॥ अर्थ- पूर्वोक्त चोवीश थने अण के अनंतानुबंधीकपाय चार, मकागिर के मध्याकृति एटले मध्यसंस्थान चार, सँघयण के० मध्यसंघयण चार, एवं उत्रीश. कुखः . . . .
, , हिक, अने वनश्पजनाराचसंघयण, एम ए वीजी गाथामध्ये अनंतानुबंध्यात्रिय श्रर्य-सुरश्गुणवीसवड के सुरादिक उंगणीश प्रकृति, एकसो वीशमांदर्य 'वीयें, तेवार गस के० एकसो ने एक प्रकृति, उदेण के० उ एटसे सामान्या पंधर्दिनिरया के नरकगतिना जीव वांधे. थने तिमषिणामिछिसयं के सीकरनाम फर्म विना तेद मिथ्यात्व गुणगणे सो प्रकृति यांघेथने सासणि केसास्वादनयुधमा नपुरविणा के नपुंसकादिक चतुक विना ठनु के० ठन्वें प्रकृति यांचे ॥३०॥५॥ १ मुरधिकादिक उंगणीश प्रकृतिमध्ये मुरहिक, क्रियधिक, देवायु, नरकगनि, ४३० वंधस्वामित्वनाम तृतीय कर्मग्रंथ. गई के० अशुजखगति, निश्च के नीच्चैर्गोत्र, शशि के स्त्रीवेद, एवं उगाचावीश उदग के दौर्जाग्यत्रिक, घीणतिगं के थीमीनिक, एवं पीस्तालीश. उजोश के उद्योतनाम. तिरिगं के तिर्यंचहिक, तिरि के तियंचायु, नरान के मनुण्याई नर के मनुप्यधिक, उरलयुग के औदारिकछिक, रिसहं के वनपत्तनारायस घयण. एवं पंचावन्न प्रकृति थ ॥ इत्यदरार्थः ॥४॥ अनंतानुबंधीनी चोकमी थने मध्य एटले पहेला श्रने तेहला ए वे विना वचः श्राकृति कहेता थाकार विशेष एटले संस्थान चार, तेमज अचखां संघयण चार एवं वार प्रकृति थइ कु एटले अशुल खगति, एटले हिमवानी गति जेथकी था होय, ते नामप्रकृति, नीचैर्गोत्र, स्त्रीवेदनोकपाय, मोहनीय, दो ग्य, पुःस्वर, अन देय, ए दो ग्यत्रिक. एवं श्रढार प्रकृति थ थीणजी, निजानिशा ने प्रचक्षा प्रचसा, ए श्रीणद्धी त्रिका उद्योतनामकर्म, तिर्यंचगति, तिर्यंचानुपूर्वी, ए तिर्यचटिन एवं चोवीश प्रकृति अनंतानुबंधीयाने उदयें बंधाय, ते जणी मिश्रादिक गुणगणे । बंधाय. ए अनंतानुबंधी चतुर्विंशतिक कहेवाय. ते मध्ये तिर्यंचायु अने मनुष्यायु,' वे प्रकृति सहित करता अनंतानुबंध्यादिक पडविंशतिक कहीये. तथा मनुष्यगति, मन प्यानुपूर्वी, एवं श्रहावीश. थने ओदारिकशरीर, श्रोदारिकअंगोपांग, ए श्रोदारिक एकत्रीश प्रकृति कही. तथा पूर्वली गाथामां चोवीश प्रकृति कही, ए चेहु मनी पंचा वन्न प्रकृति कही, तेमां दर्शनावरणीयनी त्रण, मोहनीयनी सात, श्रायुनी चार, गोबर्न एक, शेप नामकर्मनी चासीश प्रकृति कही, एम संज्ञासंग्रहगाया वे कही ॥४॥ ॥ हवे प्रथम गतिमार्गणामध्ये नरकगतिनेविपे बंधस्वामित्वपणुं विचारे ठे ॥ सुरगुण वीस वडी, गस देण बंधहिं निरया ॥ तिचविणा मिचि सयं, सासणि नपु चनविणा उनु ॥ ५ ॥ नरकानुपूर्वी, नरकायु, ए थाट प्रतिनो बंध, नारकीन न होय, जमाटे ए शान .
बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ.
४३१
प्रकृति देवता अने नारकी प्रायोग्यत्वे ठे अने नारकी तो मरीने फरी देवगति तथा
नरकगतिमांहे उपजे नहीं, तेथी ए आठ प्रकृति न वांधे.
तथा सूदमनाम, अपर्याप्तनाम अने साधारणनाम, ए त्रण प्रकृति पण न वांधे,
केमके सूक्ष्म एकेजियमध्ये तथा अपर्याप्तातिर्यच अने मनुष्यमध्ये तथा साधारण वन-
स्पतिमध्ये पण नारकी अवतरे नहीं. एवं अगीर प्रकृति थइ तथा एकेंजियजाति,
स्थावरनाम, श्रातपनाम, ए त्रण प्रकृति एकैप्रिय प्रायोग्य ठे, तथा विकलजातित्रिक,
ते विकलेंजिय प्रायोग्य ते. ते पण नारकीने एकैडिय तथा विकलेंजियमांहे अवत-
र नथी, तेमाटे ए उ प्रकृति पण नारकी न वांधे तथा आहारकछिक पण चारित्रने
अनावें न वांधे. ए रीते नरकगतिना जीव, नवप्रत्ययें ए जंगणीश प्रकृति न वांधे,
तेमाटे ए उंगणीश वर्जीने शेष ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय वे, मोह-
नीय ग्वीश, श्रायुनी वे, नामनी पचाश, गोत्रनी वे, अंतरायनी पांच, ए रीते एक-
सो ने एक प्रकृतिनो वंध, उधे के सामान्य होय. एटले अमुक नरकगतिमां तथा अमुक
गुणगणे इत्यादिक विशेषपणुं कस्याविना वांधे. नारे नरकगतिमा कर्मप्रकृतिनो बंध
होय, ते कह्यो.
हवे गुणगणादिक विशेपापेक्षायें नरकगतिमाहे वंधस्वामित्व कहेवे. ते एकसो ने
एक प्रकृतिमध्ये पण तीर्थकरनामकर्म, मिथ्यात्वगुणगाणे न वांधे. जेमाटे तीर्थकरना-
मकर्म, सम्यक्त्व विना न बंधाय. थने मिथ्यात्व गुणगणे सम्यक्त्व नथी तेमाटे जिन-
नाम पण न वांधे. शेप एकसो प्रकृतिज वांधे.
त्यां नपुंसकादिक चार प्रकृतिनो विछेद होय जे नणी नरकत्रिक, जातिचतुक,
थावरचतुष्क, हुंमसंस्थान, यातपनाम, ठेवहुं संघयण, नपुंसकवेद, मिथ्यात्वमोहनीय,
ए शोल प्रकृति मिथ्यात्वप्रत्ययिकी वे ते मांहे नरकत्रिक, सूक्ष्म निक, विकलत्रिक,
एकेंजियजाति, स्थावरनाम, यातपनाम, ए वार प्रकृतिनो तो नारकीने जवप्रत्यय
श्रबंध ठे, तेथी ते श्रहीयां सीधी नथी. शेप नपुंसकवेद, मिथ्यात्वमोदनीय, ढुंमसं.
स्थान थने ठेवहुं संघयण. ए चार प्रकृति मिथ्यात्वधी बंधाय अने सास्वादनगुण.
वाणे मिथ्यात्व नथी, पण थविरति ते तेथी पूर्वोक्त सो प्रकृतिमांदेयी ए. चार प्रकृति
टालीये, ते वारें उन्नु प्रकृतिनो बंध नरकगतिमांहे सास्वादनगुणगणे होय ॥ ५ ॥
त्यां सास्वादनगुणगणे मिथ्यात्व अविरति प्रत्ययिकी पञ्चीश प्रकृतिनो बंधविछंद
याय ते यागले गुणगणे न बंधाय, ते कद्देठे.
विणु अण व्वीस मीसे, विसयरि सम्ममि जिण नराउ जुआ ॥
श्य रयणामु नंगो, पंकाइमु तिहयर दीणो ॥६॥
. , नविशेपें जेहवं पूर्वे वंधस्वामित्व करघु, तेहबुंज घम्मानामे रत्नप्रनागोत्रे प्रथम नरक- नरक पृथ्वीमा नारकीने उ एकसो ने वीश प्रकृतिमाहेथी सुर एकोनविंशनिक विना शेप एकसो ने एक प्रकृतिनो घंध होय. तेमांथी जिननामहीन सो प्रकृतिना बंध मिथ्यात्वगुणगणे होच ते वली नपुंसकादिक चतुष्कविना वन्नु प्रकृतिनो बंध- सास्वादनगुणगणे होय. ते मध्ये अनंतानुबंध्यादिक व्दीश प्रकृति हीन करी, तेश सीत्तर प्रकृतिनो बंध मिश्रगुणगणे होय. ते सीत्तेरने जिननाम, मनुष्यायु सहित करतां बहोतेर प्रकृतिनो बंध चोये गुणगणे पहेली, धीजी तथा श्रीजी, नरकना ४३२ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ, अर्थ-विणुशणवीस के अनंतानुबंध्यादिक यीश प्रकृति बिना,मीसे केय मित्र गुणवाणे शेष सीत्तेर प्रकृति वांधे, ते जिण के जिननाम अने नराम के मनुष्य युयें करी, जुश्रा के युक्त करतां विसरि के बहोतेर प्रकृति सम्ममि के अत्रि- तिसम्यक्हटिगुणगणे वांधे. इयरयणासुनंगो के० एम रत्नप्रजादिक त्रण नरके उंच चार गुणवाणा सुधी पाहिज जांगो जाणयो, अने पंकाइसु के पंकप्रनादिक का नरकपृथवीये तिवयरहीणो के तीर्थकरनामकर्मनो बंधन साने, तेश्री ते प्रकृति हीन करीये ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ ६ ॥ अनंतानुबंधिया कपाय चार, मध्यसंस्थान चार,मध्यसंघयण चार, कुखगति, निवे र्गोत्र, स्त्रीवेद, दो ग्य, उःस्वर, थनादेय, पीणजीविक, उद्योतनाम, तिर्यचत्रिक, पच्चीश प्रकृति अनंतानुबंधीयाने उदयें बंधाय, ते अनंतानुबंधीया मिश्रगुणताणे न ते माटे ए पच्चीशना बंधनो अंत, वीजे गुणवाणे होय.अने मिश्रगुणाणे वर्त्ततो जी= कोइ थायुबंध न करे तेथी श्रही मनुष्यायुनो वंध पण न थाय. ए रीत उबुं प्रकृति माहेथी ए वीश प्रकृति विना मिश्रगुणगणे सीर प्रकृतिनो बंध नारकीने जाणव तथा नारकी थविरतिसम्यकदृष्टि चोथे गुणगणे वर्ततो कोइ एक सम्यक्त्व गुणे की जिननामकर्म पण अहीं वांधे तथा सम्यकदृष्टि नारकी, कोशएक मनुष्यायु बांधे. तेथी ते सोत्तर प्रकृतिमाहे ए वे प्रकृति नेलीय, तवार बहोतेर प्रकृति थोप गुणगणे बांधे, एम नारकीने प्रथमना गुणगणां चार होय, जे जणी देवता तथा नारकीने नवप्रत्यय विरतिपणु न होय तेथी ए श्रागला दश गुणगणे न होपः । नरकगतिने विपे उ तथा गुणस्थानविशे प्रतिबंधस्वामित्व विजाग कही, ह- रलप्रनादिक पृथिवीने करी चिन्न नारकी विशेषने उ तथा मिथ्यात्वादिक गुण स्थानकविशे प्रकृतिबंधस्वामित्व विनाग कहे. ए रीते एटले नरकगतिमध्ये उ एटले सामान्यपणे तथा मिथ्यात्वादिक गुणस्था पृथ्वी, वीजी वंशानामें शर्करप्रनागोत्र, त्रीजी शैखानामें वाबुकप्रतागोत्रे, पत्र नारकी वांधे, बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४३३ तथा अंजनानामें पंकप्रनागोत्रं चोश्री नरकपृथिवी, रिप्टानामें धूमप्रनागो। पां- चमी नरकपृथिवी, मघानामें तमप्रनागोत्रं ठही नरकपृथिवी, ए त्रण नरकना नार- कीने तीर्थकरनामकर्मनो बंध न होय. जेमाटे ए त्रण नरकपृथिवीधी आव्यो जीव, तीर्थकरपदवी न पामे. केमके शास्त्रमा कडं वे के प्रथम नरकनो श्राव्यो चक्रवर्ति थाय. वीजीनो आव्यो वासुदेव थाय, त्रीजी सुधीनो श्राव्यो तीर्थंकर थाय, चोथी सुधीनो श्राव्यो केवली थाय, पांचमी सुधीनो श्राव्यो यति थाय, ठही सुधीनो आव्यो देशविरति थाय, सातमी सुधीनो आव्यो मत्सादिक सम्यक्त्व पामे, पण देशविरति- पणुं न पामे, तेमाटें पंकप्रनादिकधी श्राव्यो तीर्थंकर न होय, तेजणी सामान्ये ए नरकगतिना जीवनो बंध जिननामकर्मश्री हीन कीजें, तेथी पंकप्रनादित्रण नरकें एको- तेर प्रकृतिनो बंध, सम्यक्त्वगुणगणे लाने ॥६॥ ॥ ए ठ पृथिवीनुं बंधवामित्वपणुं विचारी, हवे सात- मीनू वंधस्वामित्वपणुं विचारे . ॥ अ जिण मणु आज उंदे, सत्तमिणए नरगुच्च विणु मिठे ॥ झंग नवई सासाणे, तिरिआन नपुंस चनवऊं ॥ ७॥ अर्थ-श्रजिणमणुथाउ के जिननाम तथा मनुष्यायु ए वे प्रकृतियें हीन उदे के उजे नवाणुं प्रकृति सत्तमिए के सातमी नरकें बंधाय. अने नरगुच्चविणु के मनुप्यधिक अने उच्चैर्गोत्र, एत्रण प्रकृति विनामी के मिथ्यात्वगुणगणे ठन्वें प्रकृति बंधायाश्रने तिरिउ के तिर्यंचायु तथा नपुंसचउबऊं के नपुंसकादिक चार प्रकृति वर्जीने गनवईसासाणे के एकाएं प्रकृति सास्वादनगुणगणे बंधाय॥इत्यदरार्थः॥॥ जिननामकर्म तथा मनुष्यायु ए वे प्रकृति तथाविध विशुखताने अनावें माघ- वतीनामें तमतमप्रंतागोत्रे जे सातमी नरकपृथिवी ठे, तेना नारकीने न बंधाय, तेश्री सामान्यनारकोघ एकसो एक प्रकृतिरूप वंधमांदेश्री ए वे प्रकृति हीन करीये. जे जणी सातमीनो थाव्यो कोश् मनुष्य, न थाय. तेवारे तीर्थकर पण न थाय, तेथी तत्प्रायोग्य मनुष्यना नवने योग्य ए वे प्रकृति पण न बंधाय. शेप नवाणुं प्रकृति उचे बंधाय, अने जेवार ते नरकने विपे गुणस्थानकविशेपें बंध विचारीयें, तेवारें : सातमी नरकना मिथ्यात्वी, नारकी, एक मनुष्यगति, मनुष्यानुपूर्वी, उच्चे!त्र, एत्रण : प्रकृति न वांधे. जे जणी सातमी नरकना नारकीने उत्कृष्ट पुण्यप्रकृति एहिज छेते तो ': उत्कृष्ट विशुझाध्यवसायें बंधाय थने उत्कृष्ट विशुझाध्यवसायस्थानक तो तेने चोयुं गुण- गणुं , तेथी ए त्रण प्रकृति निहां चाँधे पण मिथ्यात्वगुणगणे न बंधाय. तेथी नवा. [मांडेथी ए त्रण प्रकृति हीन करीयें, तेवार शेप ठ@ प्रकृति मिथ्यात्वगुणगणे या 4 ४३४ वंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ते ठवें प्रकृतिमांदेली ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय ये, मोह नीय चोवीश, नामनी पीस्तालीश, गोत्रनी एक, अने अंतरायनी पांच, ए एक प्रकृति, सास्वादनगुणगणे सातमी पृथिवीना नारकी वांधे. शेष पांच प्रकृति न यांध. कमके, प गुणगणे रखा थका मिथ्यात्वोदय विना श्रायु न बांधे, माटे दि गायुनो बंध सास्वादनं न होय तथा नपुंसकवेद, मिथ्यात्यमोहनीय, हुँइसंस्थान अने व संघयप, ए चार प्रकृति मिथ्यात्योदयी ने. ते जणी ते इहां न यो नेत्री ए पांच प्रकृति, उमाहेथी काढीयें, तेवारें शेष एकाणुं प्रकृति यांधे ॥३॥ नग्गी बंधस्वामित्वयंत्रकं तथा रत्नना, शर्करप्रना, यामुकप्रना, नारोवार पंकज ना. शमप्रना,तमःप्रना, नारकाणां उधे तथा चतुर्थ गुणस्थानके जिनहीनयंत्रकम् । नारमा म. जिनदीन बंधननया themamta पंधविभेदप्रकृतयः झानावरणीय. | दर्शनावरणीय. वेदनीयप्रकृतयः मोहनीय प्रकृतयः श्रायुप्रकृतयः नामप्रकृतयः गोत्रमकृतयः * | নযঃ मृतकृतयः : 150 . ए २ २३ . ६ २ / १० 0 ३२ ५ । . २॥ 11 ५ V २ २ CR २ २० ५ : ५ 0 २ २६ २ २ ११ 0 2 २६ Uo २ ترنم" . . २ पाय 9 पंचता अपंधातयः दिमतयः मानावरणीय.. दर्शनावरणीय.२ वेदनीय. ३ श्रायुकर्म.५ •| गोत्रकर्म. धनराय.. ... मोहनीय. ५ 5. नामकर्म. ६ । ८ ६ ८ . ३ ४ १ FE . व 8 A . " .
- वंधवामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४३५ अण चन वीस विरदिआ, सनर उगुच्चाय सयरि मीसगे। सतरस उहि मिले, पज तिरिया विणु जिणादारं ॥ ७ ॥ अर्थ-श्रणचवीस के अनंतानुवंध्यादिकत्री तिरिग लगे चोवीश प्रकृति. विरहिया के विरहित करीये, अने नरगुच्चाय के मनुष्यधिक तथा उच्चेात्र, ए त्राण प्रकृतियें स के सहित करीये, तेवार सयरि के सीतेर प्रकृतिनो बंध, मीस- उगे के मिश्र भने अविरति, ए वे गुणगणे होय यने पजतिरिया के पर्याप्ता पंचजियतिर्यंच ने विणुजिणादारं के तीर्थकरनामकर्म अने श्राहारकहिक विना सतरसमहिमि के एकशो सत्तर प्रकृतिनो बंध उ सामान्य मिथ्यात्वगुणगणे होय ॥ श्यदारार्थः ॥७॥ अनंतानुबंधीया कपाय चार, मध्यसंस्थान चार, मध्यसंघयण चार, कुखगति, नीचेगोत्र, स्त्रीवेद, दो ग्यत्रिक, श्रीणजीत्रिक, उद्योतनाम, तिथंचगति, तिर्यगानु- पूर्वी, ए चोवीश प्रकृति अनंतानुबंधीना उदय विना न बंधाय, तेथी ते कपायोदय हीन ठे. माटे मिश्र अने अविरतिगुणगणे पूर्वोक्त एका[मांहेथी चोवीश हीन करीये, तेवारें शेप शमशन प्रकृति रहे, तेमांहे मनुष्यगति, मनुष्यानुपूर्वी, अने उच्च- गोत्र, ए त्रण प्रकृति एजने अतिविशुम अध्यवसायें बंधाय, जे जणी ए थकी अ. धिक पुण्यप्रकृतिबंध सातमी पृथिवीना नारकीने नथी, तेथी अहींयां विशुझाध्य- वसायें ए त्रण प्रकृति बंधाय, तेणे सहित करता ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय ठ, वेदनीय वे, मोहनीय उंगणीश, नामनी चत्रीश, गोत्रनी एक अने अंतरायनी पांच, एम सीत्तर प्रकृतिनो बंध त्रीजे, चोथे, गुणगणे जाणवो. एम नरकगतिमध्ये उ एटले सामान्य तथा विशेपें बंधखामित्व कही, हवे तिर्यंचने उ तथा विशे वंधस्वामित्व कहेd. २ एकसो वीश प्रकृतिमांडेथी त्रण प्रकृतिनो वंध, तियंचगतिमध्ये न लाने, तेथी तिर्यंच विशेप पर्याप्ता लब्धियें करीने पंचंडिय तिथंचने उधे तथा मिथ्यात्वगुणस्था- नकविशेपें एकसो ने सत्तर प्रकृतिनो वंध होय, अने नामकर्मनीत्रण प्रकृति न बंधाय, जे जणी तिर्यंचने जवप्रत्ययें तीर्थकरनामकर्म सत्तायें पण न होय,तो बंधे केम होय ? तथा थाहारकशरीर, थाहारकयंगोपांग, ए. चे कर्मप्रकृति विशिष्टचारित्र विना न वंधाय, अने तिर्यंचने तो सर्वविरति न होय, तेथी ए त्रण नामकर्मनी प्रकृति लब्धि- पर्याप्ता तिर्यच न बांधे, शेप एकसो ने सत्तर वांधे. ॥७॥ १ ३ . पिना शेप एकसो ने एक प्रकृति सब्धिपर्याता पंचेंजिय, तिथंच धीजे सास्वादनपुर ते एकसो ने एक प्रकृतिमाहेथी सुरायु थने अनंतानुबंध्या दिक एकत्रीश. पत्रीय प्रति विना शेष हानायरणीय पांच, दर्शनावरणीय उ, वेदनीय थे, मोती वेगपीया, नामनी एकत्रीश, गोवनी एक, यंतरायनी पांच, एवं उगाती मित्रगुण्गणे सन्धिपाता पंचेंजिय तियंच यांधे. केमके त्यां मिश्रगुणगाणे धंध न होय, ते माटे मुरायुनो थबंध कह्यो थने अनंतानुबंधीथा चार, माग स्थान पार, मध्यमसंघयण चार, कुखगति, नीचेत्रि, स्त्रीवेद, दोनोग्यधिक, जीवित, उद्योतनाम, तियंवत्रिक, ए पञ्चीश प्रकृति अनंतानुबंधीयानो उर। दीयां नथी, ते माटे न पंधाय. थने नरकत्रिक, शोदारिकदिक थने प्रथम मंशा विशुद्धि नियंच थने मनुष्यने देवप्रायोग्य बंधाय तेथी एव प्रशति न धार एवं प्रति मनुष्यप्रायोग्य देवता थने नारकी जेदयी विशुद्धिय बांध, . एटेगोटेर प्रनिर्माद वसी चाये गुणवाणे थायु यंधाय तेरी मुरागु र सीनरनिनी थंध, थविरतिसम्यधिगुपये सब्धिपाता पंडिया विद होय, माटेप कपाय तोपोतानो उदय यांमधीवतो होय त्यामधी गाने ४३६ वंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ॥ ते हवे मिथ्यात्वं शोल प्रकृतिनो बंधविछेद करे, ते कहे जे.॥ विणु निरय सोल सासणि, सुराज अण एग तीस विणु मी. से ॥ ससुराज सयरि सम्मे, वी कसाए विणा देसे ॥ ५॥ थर्थ-- विणुनिरयसोल के नरकत्रिकादिक शोल प्रकृति विना सासणि के सस स्वादनगुणगणे एकसो ने एक प्रकृति वांधे, सुराज के देवायु अने अपएगतीस है। अनंतानुवंध्यादिक एकत्रीश प्रकृति, एवं वत्रीश प्रकृति, विणु के० विना मीस के मिश्रणाणे उगणोतेर प्रकृति बांध, तेने ससुराल के देवायुयें सहित करता सपर के सीर प्रकृति सम्मे के विरतिसम्यगणेघा तथा बीअकसाfir के वीजा थप्रत्याख्यानावरण चार कपाय विना देसे के देशविरतियुपताणे तामा प्रकृति पांघे. ॥ ए॥ तबारे सास्यादनगुणाणे नरकनिक, चार जाति, थावरचतुष्क, ढुसंस्थान, यह संधयण, यातनाम, ए चोद प्रकृतिमा र नामकर्मनी ने एक नरमा तथा मिप्यास्य थने नपुंसक, ए ये मोहनायनी, एवं शोल प्रकृतिनो धंध शिश, पने उदय करी होय, ते मिथ्यात्नो उदय श्रींयां नी ते माटे ए शोध प्रति ठाणे यांधे, मीनेर प्रतिमांद मोहनीपनी प्रनित थप्रत्याभ्यानावरणकवाय चार बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४३० प्रत्याख्यानावरणकपायनो उदय, देशविर तिगुणगणे रसस्थान अप्रत्याख्यानीया चार कपायनां दल, प्रत्याख्यानीया कपाय चार, लेश जीत्या माटे तेथी त्यां न बंधाय, तेघी सीत्तेरमांडेयी चार काढतां शेप गशव प्रकृति देश विरति पांचमे गुणगणे लब्धि पर्याप्ता पंचेंजिय गज तिथंच वांधे. यागला गुणगणां जवप्रत्यये तिर्यचने न होय, तेषी तेनुं बंधखामित्व न कछु. ॥ ए ॥ ॥ गजसंझिपर्याप्ता पंजिय तिर्यंचगति बंधयंत्रकम् ॥ तियचगती बंध स्वामित्व. ३ . ए ए २ २ २ २ २ २ २६४ ६४२ ५ OSG २६४ ६४ २ ए OSO २४३ ૨૨ २ ५ ISO ३१ ५ ISG ३११ । ISG १०१।१।३३। ५ ६एए१ ५ ५०४ ए ६६ ए४ . १ ६ . , उघ. मिथ्याचे सास्वादने. मिङ. अविरत. देशविरते. ॥ एम तिर्यंचमध्ये सामान्य तथा विशेपें बंधवामित्व कयु, हवे मनुष्यमध्ये कहे.॥ इअ चनगुणेसु वि नरा, परमजया सजिण उहु देसाई ।। जिण कारस दीणं, नव सय अपजत्त तिरिअ नरा॥ १० ॥ अर्थ- श्रचउगुणेसुवि के० एमज चार गुणगणाने विपे तिर्यंचनी पेरें नरा के मनुप्यने पण एमज कहे. परमजयासजिण केपण एटलुं विशेष जे अविर- तिसम्यक्त्व गुणगणे जिननाम सहित एकोतेर प्रकृति वांधे. उँहुदेसाई के० देश- । विरति प्रमुख गुणगणे उंच एटले कर्मस्तवोक्तनी परें कहेवू थने जिणकारसहीणं के जिनएकादश हीन एटले जिनादिकथी नरकत्रिक लगें थगीर प्रकृति हीन कीधे, नवसय के० एकसो ने नव प्रकृतिनो बंध, थपजत्ततिरियनरा के अपर्याप्ता - पंचेंजिय तिर्यंच तथा मनुप्य वांधे. ३ एम पर्याता गज तिर्यचनी पेरें गर्भज मनुप्यने पण मिथ्यात्वादिक प्रथमनां चार गुणगणाने विपे प्रकृतिनो बंध जाणवो. तेथी उ मनुप्यने एकसो वीस प्रकृ- तिनो वंध कदेवो, जे माटे थाहारकठिक बंधहेतुविशिष्टचारित्र ते ते तथा न .
दिकगुणगणे मनुष्यने लेवो. जे नणी ए नव गुणगणां मनुप्य विना बीजाने न हो. . गुणगणां न संजवे, तेथी तेनो बंधस्वामी मनुष्य ठे एटले प्रमत्तेत्रीजा कपारी थी निझाहिक दीन करतां आम्माना वीजाथी मांडीने हा सुधीना पांच सर्व पंदर. तथा देवहिक, थारुखघुचतुष्क. वर्णचतुष्क, पंचेंजिय, शुजविहायोगति, प्र. मसंस्थान, निर्माण, जिननाम, एवं त्रीश प्रकृति हीन करतां (२६) नो बंध. ते थी दास्यचतुष्क हीन करतां नवमा गुणगणाना प्रथम नागें (२२)नो बंध. पुरुष दहीन करतां वीजे नागें (१) नो बंध. संज्वलनकोध हीन करतां त्रीजे में (२०)नो बंध. संज्वलनमान दीन करतां चोये नागें (१ए) नो बंध. संज्यसनमा दीन करतां पांचमे नागे (१७) नो बंध. संज्वलनो लोज हीन करतां दशम गुरुवार (१७)नो वंध.तेमाथी झानावरणीय पांच,दर्शनावरणीय चार, नामनी एक,गोवनी र थने यंतरायनी पांच, ए शोख प्रकृति हीन करतां श्रगीथारमा प्रमुख नप उपारे एक शातानो बंध जाणवो.थने अयोगी थबंधक के.एम उ कर्मस्तयोक्त बंधप्रमा ५३० बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंय. म बंधहेतु एने संजवे, तेथी उ ए त्रण प्रकृति सहित गजमनुष्यने उंच एकम में वीश प्रकृतिनो बंध जाणवो, तेमध्ये जिननाम थने थाहारकर्तिक, ए अध प्रा. ति मिथ्यात्वें न बांधे, तेथी प्रथमगुणगणे एकसो ने सत्तरनो बंध जाणवो, तेमध्ये रकादिक शोल प्रकृति हीन करतां सास्वादने ( १०१) नो बंध, तेमाथी सुरायु त अनंतानुबंध्यादिक एकत्रीश, एवं वत्रीश हीन करतां शेप (६५) मो....ved बंध, तेमध्ये सुरायु तथा जिननाम ए वे प्रकृति, चोथे गुणगणे मनुष्य वांधे, तेवढे उंगणोतेर मांही वे मेलवता (१) प्रकृतिनो चोथे गुणगणे बंध. एटो वीजा र्मग्रंथमा चोथे गुणगणे सत्त्योतेर प्रकृतिनो वंध कह्यो , तेमांथी व प्रकृति हत करीये तेनां नाम कहे. मनुष्यत्रिक, औदारिक शरीर, संस्थान, थने हुँ । घयण, ए व टालीये, तेवारें एकोतेर प्रकृति रहे ते, अहींयां चोथे गुणगाणे मनुष्य ने बंध कद्देवी. तेमांधी वीजा कपायनी चोकमोनो बंध टाले, तेवारे पांचमे (६३) नो बंध. तेथी उचें त्रीजे, चोथे अने पांचमे ए त्रण गुणगणे श्रागसा तिथंचना भर नो बंध जिननाम सहित करीयें, एटलुं विशेप वे. अने प्रमत्तादिकगुणगणे कर्मस्तवोक्त बंध ठे, जे जणी मनुष्य बिना वीजाने चोकडी द्दीन करतां (६३) नो बंध. तेमाथी शोक, अरति, अस्थिरहिक, . थने अशाता, ए व प्रकृति हीन करतां अने आहारहिक नेलतां श्रप्रमत्ते उगपश नो बंध. तेमाथी सुरायुहीन करता माना प्रथम नागें () नो बंध. तेमा (५६) नो बंध. सातमे नागे प्रसनवक, तथा श्रोदारिकाविना शेष अंगोपांगठक, ए.
बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ, ४३ए जिनादिक अगीआर प्रकृति एटले जिननाम, देवधिक, वैक्रियटिक, आहारक ईक, देवायु अने नरकत्रिक,ए अगीश्रार प्रकृति एकसो ने वीशमांधी हीन करीयें, वारें शेप एकसो ने नव प्रकृतिनो बंध, उ तथा मिथ्यात्वगुणगणे लब्धि अपर्याप्ता नुष्य तथा तिर्यचने होय. एने वीजां तेर गुणगणां न संचवे. ए मिथ्यात्वीज होय, [ नणी जिननाम तथा थाहारकटिक न वांधे. तथा ते मरीने देवगतिमां पण न साय, तेथी देवत्रिक तथा वैक्रियहिक न वांधे, तथा नरकगतिमाहे पण न उपजे साटे नरकत्रिक पण न वांधे, तेथी ए अगीभार प्रकृति हीन कीजें, तेवारें एकसो ने वि प्रकृतिनो वंध, उचे तथा मिथ्यात्वें होय, ए लब्धि अपर्याप्ता सेवा अने करण अपर्याप्ता तिर्यंच तथा मनुप्यने अपर्याप्तावस्थायें पण देवधिकादिकनो वंध थातो कह्यो ? तेथी ते न कह्या, करणपर्याप्ता देव तथा मनुष्य तथा तीर्थकरनाम कर्म वांधे, ते जब्धिपर्याप्तो चोये गुणगणे जाणवो. ॥ १० ॥ ॥ मनुष्य मार्गणा यंत्रकम् ॥ मोहनीय. श्रागुष्कर्म नामकमे. गोत्रकर्म. : 'यंतरायकर्मः मूसप्रकृति. a ३ २ ६ ६४ ५ ISG ५ 35G ३ २ बंधप्रकृति. | श्रबंधप्रकृति. | विशेदप्रकृति. ele| दर्शनावरणीय वेदनीय. ८ ..... FC ज्ञानावरणीय. Mm.m!.m.me २६.४ २४ ३ ए २ ५ डन २ ४ए । २ १ ५ १५ 150 350 ए 10 १ U ६७ ६३ ५३ ५3 " २ २ ३२ ३२. ६ 3 १ घ. मिध्यावे. सास्वादने. मि. अधिरते. देवाधिरते. प्रमत्तमंयते. श्रममनमंचते. निवृतं. अनिवृत्त नागे. अनिवृत्त नागें. मूक्ष्मपरायें. उपांतमो. हीमोदें. नयोगी कयासी. अयोगीकारतीय. ५ 750 C --- ए १८ ए ५ . - १.3 ५ ४ ० . . . C E C C . . C C C १ -- . C C ग ---- t C . : C .
ते मादयीयनंतानुबंच्यादिक प्रत्ययिकी थनंतानुबंध्यादिक यीश प्रकृते नाही जुवनपतिने अने वणे के व्यंतर ए त्रणेने उधे एकसो त्रण, मिथ्यात्वे एकसो. जेम नारकीने नरकगति तथा देवगतिमाहे उपजवू नथी, तेम देवताने पण ची। ४ जेम नरकगतिमध्ये वंधस्वामित्व कयु, तेमज देवगतिमध्ये पण जाणवं. कनां ये गतिमाहे उपजवू नथी. तेथी तत्प्रायोग्य देवत्रिक, नरकत्रिक, वैक्रियाबिक, एधर प्रकृति न बंधाय, अने विरति न होय, तेथी थाहारकठिकान बंधाय. सूक्ष्व एकति यमप्ये तथा विकषियमध्ये पण देवता न उपजे, तेथी सूक्ष्म त्रिकथने विधि एउ प्रकृति पण न बंधाय. एम विंशोत्तरशत प्रकृतिमांदेथी ए शोस प्रति तेवारें एकसो ने चार प्रकृति उचे बंधाय, तेमाथी मिथ्याख गुणगाणे जिननाम र पंधाय. तेथी ते दीन करीये, तेबारे एकसो त्रण प्रकृतिनो बंध मिथ्या होय, नारकीने गुं विशेप? जे नारकी एकेडियमध्ये न जाय थने देवता सूक्ष्म एवं जाति,स्थावरनाम, थातपनाम, ए व्रण प्रकृति नारकीथी देवता अधिकी यांप,तर उ एकसो चार थने मिथ्यात्वें एकसो व्रण बंधाय. त्यां मिथ्यात्व प्रत्यायिकी एकति जाति, थायर, यातप, नपुंसकयेद,मिथ्यात्वमोहनीय, टुंडसंस्थान, गहुं संघया । सात प्रकृतिनो संपविभेद होय तेबारें, सास्वादनगुणवाणे शेष प्रतिनो वह ४४० बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंय. एम मनुष्य तथा तिर्यंचगतिये, वे तया गुणस्थानादिकविशेपें बंधस्या मित्र कही ॥ हवे देवगतिने विपे उ तथा विशेषे बंधस्वामित्व कहेते.॥ निरयव सुरा नवरं, उदे मि इगिदि तिग सहिआ ॥ कप्पगे विअ एवं, जीपदीणो जोइनवण वणे ।। ११ ।। थर्थ-निरयवसुरा के नरकगतिना बंधनी पेरें देवतानो पण बंध जायचो. परंतु नवरं के एटलु विशेष जे उदे के एकसो चार प्रकृति श्रने मिठे के० मिया त्वगुणवाणे एकसो ने त्रण प्रकृति ते गिदितिगसहिया के० एप्रियादिक : प्रकृति सहित वांधे, एटले एकैडियादिक प्रण प्रकृति नारकीथी थधिक कप्पागेविथएवं के वे देवलोकें पण सुरधनी पेरें उ एकसो चार, एकसो त्रण, सास्वादने वन्नु, मिों सोत्तर, अविरतियें वहोंतेर, श्रने जिणही जिननाम विना शेष एकसौत्रण प्रकृति में जो के ज्योतिषी तथा जवप के सास्वादने तQ, मिों सीत्तेर, अने अविरतिये एकोतेरनो बंध जाणवो. ॥ इस रार्थः ॥ ११॥ है।
बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४४ र प्रकृतिनो बंध त्रीजे मिश्रगुणगणे होय. तेमध्ये जिननाम अने नरायु, ए वे जीयं तेबारे चोये गुणगणे बहोंतेर प्रकृतिनो बंध जाणवो.. एम देवताना उघबंध शेपबंध सरखो सोधर्म अने ईशान, ए वे देवलोकना देवोनो पण बंध जाणवो. जे पी ए देव, पृथ्वी, श्रप् अने वनस्पति एकैछियमांहे पण अवतरे तेथी, एकंडि- दिक त्रिकनो पाण बंध करे, तेथी तेमज जाणवू. हवे ते एकसो ने चार प्रकृतिरूप देवताना उचे बंध तेने जिननामयी हीन क- ये, तेबारे एकसो ने त्रण प्रकृतिनो वंध में तथा मिथ्यात्वे जे जणी श्रहींयां जि- नाम ते कर्म पूर्वे काढ्यु ने तेश्री श्रही मिथ्यात्वगुणगणे हीन नथी करवू. माटे चंड सूर्यादिक ज्योतिपी तथा जुवनपति अने व्यंतर ए त्रण निकायना देवताने ध प्रकृति उ एकसो ऋण, अने मिथ्यात्वे पण एकसो त्रण, सास्वादने उन्नु, मिथै तेर, अने चोये गुणगणे नरायुनो बंध वधे, तेवारें एकोतेर प्रकृतिनो बंध थाय, अ- ए त्रण निकायना देवतामांहेलो श्राव्यो तीर्थंकर न थाय. जे माटे एहने जे अ- विज्ञान वे ते जीवने परनवे श्रावी न शके अने श्रीतीर्थकर तो त्रण ज्ञान सहित पजे, तेश्री ए देवोने जिननाम न बंधाय एटबुं विशेप वे. शेप पूर्ववत् ॥ ११ ॥ ॥ उ तथा १ सौधर्म, २ ईशान, बिहुँ देवलोकें बंधवामित्वयंत्रकमिदम् ॥ देवगती. घ १०४ १६ १ १ ५ ए ५ OSO मिथ्यात्वें. १०३।११ EM मोहनीय प्रकृतयः ५ २ २ ए བ བྱ २६ | ५२ ISU सास्वादने. ए६ २४ २ ४७२ ए OSG मि. so yo ६ D ए अविरतें. ४ . ५ ६ ३३ १ ५) 950 M वंधप्रकृतयः मूखमकृतयः श्रवंधप्रकृतयः 0 | बंधविच्छेदप्रकृतयः दर्शनावरणीय.२ वेदनीय. ३ श्रायुःकर्म. ५ मोहनीय. नामकर्म.६ गोत्रकर्म. 3- ज्ञानावरणीय. १ आंतराय.. SSC 350 ए Pur 30 ६ २ ५ ५० ए २ थर्थ- रयणुव के रत्नप्रनानारकीनी पेरें सणंकमारा के० सनत्कुमारारिक , देवलोकने विपे उ एकसो एक, मिथ्यात्वे सो, सास्वादने पहुं, मिश्रे सीर, थने . याविरतियें पदोंतेरनो बंध जाणवो. श्राणया के० आणतादिक चार देवलोक तश नव ग्रेवेयकें उलोथचउरहिथा के० उद्योतादिक चार प्रकृति रहित करी, तकार उ सनाणु, मिथ्यात्वे उन्नु, सास्वादनं घाणु, मिङसीत्तेर थने अविरतियें यहोताना बंध होय तथा थपङतिरिथव के अपर्याप्ता पंचेंजिय तियंचनी पेरें नवसय को एकसो ने नव प्रकृतिनो वंध मिगिदि के० एकेंजिय, पुढवि के०पृथिवीकाय, जो थपकाय, तरु के वनस्पतिकाय, विगले के वेडियादिक, प्रण विकक्रिया सनत्कुमार, मदिंड, ब्रह्म, सांतक, शुक्र, थने सहस्त्रार, पर देवसोकना देवमा रजप्रतापप्पीना नारकी जेटली प्रकृति, उ तथा गुणस्थानका विशे यांधे, तेदशी. पांचे. जेजषी ए देवता पण चवीने एकेंशियमांहे न उपजे, तेथी एनित ४४३ वंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ॥ ज्योतिपी, जुवनपति, वानमंतरव्यंतरेषु वंधस्वामित्वयंत्रकमिदम् ।। ज्योतिषी नुवनप! तिव्यंतरादिकेषु. घे. १०३१७ २।२६ २१२/२ मिथ्यात्वे. १०३ २ २६२ २२२ सास्वादने. ए६२४२६ ५ ए २२४ २ s २ मि. ए थविरते. ६ ३२१ रयणुव सणं कुमारा, आणयाइ उजोअ चनरहिआ ॥ अप. जा तिरिअव नव सय, मिगिदि पुढवि जल तरु विगले ॥ २२॥ सातेने बंध होय. ए 356 पए . २ होय, ता जानि, पावरनाम यने यातप, ए अपनो बंध उ तया मिथ्यात्ये न , बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४४३ एकसो ने एक ऊँचे बांधे तेने जिननाम हीन करीये, तेवारे मिथ्यात्वे सो स्कृति वांधे. तेमांधी नपुंसकादिक चतुष्क हीन करतां सास्वादनं प्रकृति राधे. तेमांदेथी थनंतानुबंध्यादिक उदीश प्रकृति टले, तेवारें शेप सीत्तेर प्रकृति मेश्रगुणगाणे बांधे, तेने जिननाम तथा नरायु सहित करी, तेवारें वहांतेर प्रकृति, बोये गुणगणे वांधे. एना हेतु पूर्वनी परें लेवा. थाणत, प्राणत, थारण थने श्र- व्युत, ए चार देवलोक तथा जड, सुनन, सुजात, सोमनस्य, प्रियदर्शन, सुदर्शन, अमोघ, सुप्रतिवद्ध, श्रने यशोधर, ए नव ग्रेवेयक तथा पांच अनुत्तर विमान, एवं वोद स्थानकें तथा अढार स्थानकें उद्योतनाम तिर्यंचत्रिक, ए चार प्रकृति न वांधे, जे जणी त्यांनी यावेलो जीव, मनुष्यज थाय, पण तिथंच न थाय, तेमाटे तत्प्रा- योग्य ए चार प्रकृति न बंधाय तेमाटे मूलोधमांदेथी सुरछिकाहिक जंगणीश प्रकृति अने ए चार प्रकृति, एवं त्रेवीश प्रकृति टले, तेवारें शेप ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय वे, मोहनीय ठवीश, श्रायुनी एक, नामनी समतालीश, गोत्रनी वे अने अंतरायनी पांच, एवं सत्ताएं प्रकृतिनो बंध उ होय तेने जिननाम हीन करतां मिथ्यात्वे उन्हुँ प्रकृतिनो बंध शेप पूर्वली पेरें जाणवो. तथा अनुत्तरविमा- नवासी देवोने एकज चोधुं गुणगणु होय, शेप गुणगणां न होय तेश्री तेने उधे एटले सामान्ये तथा विशेपं वहोंतेर प्रकृतिनोज बंध जाणवो. एम देवगतियें बंध- स्वामित्व का. श्रहीं सुधी गतिमार्गणाना चार नेदं बंधस्वामित्व कडं. हवे इंजियमार्गणायें तथा कायामार्गणायें बंधस्वामित्व कहे ठे. त्यां इंजियमार्गणा- मध्ये एकेंजिय, वेजिय, तेंजिय, अने चोरिंजिय, ए चार मार्गणा अने काय मार्गणा- मध्ये पृथवी, अप् थने वनस्पतिकाय, ए त्रण मार्गणा, ए वेहु मली सात घारे उघ- बंध लब्धिथपर्याप्ता, पंचेंजिय तिर्यंचनी पेरें एकसो ने नव प्रकृतिनो वंध होय, केम- के ते जीवोने सम्यक्त्व चारित्र नथी तथा ते देवगति अने नरकगतिमाहे न उपजे, तेथी जिननाम, सुरत्रिक, नरकत्रिक, वेक्रियहिक, आहारकटिक, ए अगीबार प्रकृ- ति विना शेष एकसो ने नव प्रकृति वें तथा मिथ्यात्वें वांधे. पण लब्धि अपर्याप्ता पंचेशियतिर्यंचने एकज मिथ्यात्वगुणगणुं होय, अने ए सातने तो मिथ्यात्व अने सास्वादन ए वे गुणगणां संनवे, जे माटे ए मध्ये सम्यक्त्त वमतो जीव, अवतरे ते कारणे अपर्याप्तावस्थायें सास्वादनपणुं संजवे, ए विशेप . ॥ १२ ॥ .
उघे. - अने मनुप्यायु, ए वे प्रकृति विना चउनव के चोराणुं प्रकृति, सास्वादने बांधे, जे माटे तणुपहर्षि के शरीरपर्याप्ति नतिजर्ड के० सास्वादनपणे पूरीन करतेमादे. ता मिथ्यात्वप्रत्ये एप्रिय प्रायोग्य आयु वांधी, पठी वली श्रध्यवसायविशु सय पत्त पामी मरणसमयें सम्यक्त्व वमतो, पृथिवी, थप, वनस्पती, ए एकेजियमांई प्रकृतिनो बंध होय. जे जणी सूदम त्रिक, विकसजातित्रिक, एकेंजियजाति, थार, अवतरे, तेने शरीरपर्याप्ति पूर्ण करी न होय तेथी पहेखां सास्वादन होय, तेने नहुँ थातप, नपुंसकवेद, मिथ्यात्वमोहनीय, हुंमसंस्थान, सेवार्तसंघयण, ए तेर प्रहति प्रकृति सास्वादने बंधाय. अहींयां कोइएक श्राचार्य श्रीचंप्रसूरि प्रमुख एकेंधिया दिक साते मार्गणाधारे झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय वे, मोहनीय ची. वीश, नामनी सडतातीश, गोत्रनी वे, अंतरायनी पांच, एवं चोराएं प्रकृति बंधाय पहुं ४४४ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ, ॥ थाणतादिचतुष्टये तथा अवेयकनवके घंधस्वामित्वयंत्रकमिदम् ॥ धावतादिचतुष्टये तथा ग्रेयेयकनवके. मिथ्यात्य सास्वादनें. मि. यविरते. १।३३१ उनव सासणि विणु सुहु, म तेर केश पुण विति चलनवा ॥ तिरिअ नरामदि विणा, तणु पजत्तिं न जंति जर्ज ॥ १३ ॥ थर्थ-विणुसुहुमतेर कैग सूक्ष्मादिक तेर प्रकृतिना बंध विना उनवश्सासषि के तन्तुं प्रकृति सास्वादन गुणगणे वांधे, केश के० कोइएक श्राचार्य पुण के वजी ची रीतें विंति के कहे ते के, तिरिश्रनरामहि विणा के अपर्याप्ता तिर्यच धान जवनपति, व्यंतर, थने ज्योतिषी, एत्रण; सौधर्म, ईशान, ए ये वैमानिक, देव पए २३ १ ५ ए ६२४/४ ५ ए२ २०३१] ५ 30 ५० ५ ४७ ५ २।२६ २।२४ २ १ए २ ४७/२: IST ४६.२ ५/555 ४४२ .50 D ६ D ० ur ५.950 -- , . बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. पण पर्याप्तावस्थायें सम्यक्त्व नथी, तो तेथी वमतां सास्वादने जावपणे केम होय? तेणे ते सास्वादन गुणगणे वर्त्ततां शरीरपर्याप्ति पूरी न करे अने शरीरइंजियपर्याप्ति पूरी कस्याविना करणअपर्याप्ता, परनवायु न वांधे तेथी सुरायु अने नरकायु, ए वे प्रकृति नवप्रत्ययें नथी, अने तिर्यगायु तथा मनुष्यायु ए वे पण करण अपर्याप्ता न वांधे, तेथी श्रायु विना मूलप्रकृति सात अने उत्तर प्रकृति चोराणुं वांधे, जे जणी तनुअपर्याप्तिकाल ए ठ श्रावलि अधिक अंतर मुहूर्त प्रमाण सास्वादन कालस्तोक, ते नणी विकलेंजियमध्ये मनुष्य अने तिर्यंच सम्यक्त्व वमतो श्रावे. कोइएक श्रा- चार्य कहे ते के सास्वादनगुणगणुं शरीरपर्याप्ति पूर्ण थया पठी रहे, तेवारें बे श्रायु वांधे, वीजा श्राचार्य वली एम कहे ते के शरीरपर्याप्ति पूरी थया पठी रहे, तेवारें वे श्रायु वांधे, वीजा आचार्य वली एम कहे ते के शरीरपर्याप्ति पूरी थया पती सास्वादनगुणगणुं रहे, तेवारें वे श्रायु न वांधे. कर्मग्रंथना टवाकार श्रीजीववीजयजी माहाराजे एम लख्यं ते के सास्वादन गुणगणे सूक्ष्म निकादिकधी तेवहा सुधी तेर प्रकृति, एकसो नवमांडेथी उठी कीधे यके उन्नु बांधे, एने वेज गुणवाणां होय. थने केटलाएक श्राचार्य कहे के तियंचायु अने म- नुप्यायु विना चोराणु वांधे, जे जणी, एकेजियादिक सास्वादनयंत थको शरीरपर्याप्ति पण पूरी न करी शके तो श्रायु केम वांधे? तेवारे त्यां पहेले मतें शरीरपर्याप्ति पूरी थाय पी पण सास्वादन रहे, त्यां थायु वांधे, तेवार ते उन्नुं प्रकृति वांधे अने वीजे मतें तो शरीरपर्याप्तिथी यागलज सास्वादन जाय तो थायु क्यांची वांधे, तेवारे ते चोराएंज वांधे, ए वे मत जाणवा. एमांहे चोराणुंनो मत खरो नासे ठे, जे जणी एकेंजियादिकनुं जघन्यायु पण वसो उपन्न थावलिकानो शुखक नव होय, ते वायुना वे जाग गये थके एकसो ने एकोतेरमी थावलिकाये थायु बंधाय,थने सास्वादनपाएं तो उत्कृष्टुं पण त यावलिकानुं होय, तेटलामांदे परजवतुं थायु केम बंधाय ? ते माटे चोराएंज बांधे. ए मत शुङ जणाय ते यने ग्रंथकारें वन्नु कही तेतो कोण जाणे शे थाशय की दशे ? तथा थागलें थीदारिक मिश्रने पण सास्वादने यायुबंध नि- वाग्यो वे "सास णिचनवविणा, नरतिरियाज मुहुमतेर" ए गाथायें निवाग्यो ता ते यदींयां पण एमज जोयें, केमके ते थने ए सास्वादन, एकज . ॥ एटले इंजिय अने काय मार्गणा मांदेखा सातहारे बंधस्वामित्व कj. एवं यगीयार मार्गणा हार घयां.
पंधणामकृति. श्रबंधप्रकृति. विशेदप्रकृति. ज्ञानावरणीय. दर्शनावरणीय. चेदनीय. मोहनीय. श्रायुःकर्म. नामकर्म. गोत्रकर्म. अंतरायकर्म. मूलमति. 21955 । २२६/२ ५० १ ५/956 ए ए २२६/२.८३ २/५/950 । २४ २६ २ ए D अर्थ-जंदु के उघबंध, पर्णिदि के० पंचंजियमार्गणाये, तसे के उसकायमारपाई उघं, मिथ्यात्वे शने सास्वादनादिकें एम मूल बंधस्वामित्व जाणवु तथा गश्तों की गतित्रस ते तेनकाय मागणायें जिणिकार नरतिगुञ्चविणा के० जिनादिक भगीका प्रकृति तथा मनुष्य त्रिक, उच्चैर्गोत्र, ए पंदर प्रकृति विना एकसो पांच प्रकृतिनो जाणवो. मणवयजोगे हो के चार मनोयोगमार्गधाये, चार वचनपोगमार्गणा,. लेवो. उरले केन्थोदारिक औदारिककाययोगें नरजंग के भनुप्यना वंधनी परे १ नांगो खेवो, तम्मिस्से के तेमज थागल श्रोदारिकमिश्रयोगें पण खेवो. इसक्षार्थः रिकमिश्र होय, तेने एकसो ने चौद प्रकृतिनो बंध होय, पनी उघ के जे वीजे के स्त सर्व जीवनी अपेक्षायें जे गुणगणे बंध करो, तेहिज जापो. एटसे सोने यीश, मिथ्यात्वे एकसोने सत्तर, इत्यादिक चौदगुणगां पर्यंत बंधवामिल प्रमाणे सर्व जीवनी थपेक्षायें कर्मस्तवमां कडं ठे ते प्रमाणे पंचंत्रिय मार्गमा दवे गति स एटले जोपण स्थावरनामकर्मना उदयथी सब्धिस्थावर , तो चालवाने साधम उस होय एटले तेल, अने वान, ए वे काय अर्वगमन तिर्य- मन करे, ते माटे एने गतित्रस कदीये, ते गतित्रसने विपे जिनादिक श्रगी 8 बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रयं. ॥अपर्याप्ता एकेजिय, पृथ्वी, था, वनस्पति, विकसत्रय वंधस्वामित्व यंत्रकम् ॥ अपर्याप्ताएडिया दिक बंधस्वामित्व यंत्रकमिदम् मिथ्यात्वे. १०५ ११५. २४२ सास्वादने. बहु पर्णिदि तसेगइ, तसे जिणिकार नरतिगुन्च विणा ॥ मणवय जोगे उहो, उरले नरनंगु तम्मिस्से ॥ १४ ॥ थने प्रसकायमार्गणाकार वंधवामित्व जाधी ले. एवं तेर.
, बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंत्र. ४४ कृति तथा मनुष्यत्रिक, उचगांत्र, एवं पंदर प्रकृति न बंधाय. जे नणी तेउ थने युमध्येधी देवता,नारकी तथा मनुष्य न उपजे, तेथी तत्प्रायोग्य देवत्रिक, नरकत्रिक, केयहिक, जिननाम, थाहारकछिक, मनुष्यत्रिक, अने उच्चेात्र, एवं पंदर प्रकृति घांधे, तेवारें शेप झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय वे, मोहनीय ठ- श, श्रायुनी एक, नामनी उप्पन्न, गोत्रनी एक श्रने अंतरायनी पांच, एवं एकसो ने च प्रकृति वांधे, ए तेज थने वाउ ए वे एकज तिर्यंचगतिमा अवतरे, तेथी तिर्यंच- ये तो नवप्रत्ययें एक नीचेगात्रज उदय होय, तेथी उच्चे!त्र पण न वांधे, ए वे- हे सास्वादन गुणगणुं न होय जे नणी सम्यक्त्व वमतो पण ए वेमांदे को अ- तरे नहीं. एम इंजियमार्गणा तथा कायमार्गणा कही; एटले पूर्व गतिमार्गणानां र कार कहेला ते अने इंजिय तथा कायनां अगीयार झार, एम वधां मली पंदर गिणाझारें बंधस्वामित्वपणुं कयु. हवे योगमार्गणायें बंधस्वामित्व कहेते. त्यां एक सत्यमनोयोग, चीजो असत्यमनो- ग,त्रीजो सत्यामृपामनोयोग, चोथो असत्यामृपामनोयोग, ए चार मनोयोग ,अने त्यवचनयोग, असत्यवचनयोग, सत्यमृपावचनयोग, असत्यमृपावचनयोग, ए चार व- नियोग , ए थाठे योग पहेला गुणगणाधी मामीने वारमा क्षीणमोह गुणगणां लगें 1. तेथी चीजे कर्मग्रंथे जे गुणगणाश्रयि मूलबंध कह्यो एटले उचे एकसो ने वीश कृतिनो बंध तथा जिननाम अने श्राहारगपुगे हीन, मिथ्यात्वें एकसो सत्तर प्रल- तेनो बंध, सास्वादने एकसो ने एकनो वंध, मि2 चमोत्तेरनो बंध,अविरतियें सत्यो- रनो बंध, देशविर तियें शमशनो बंध, प्रमत्तें त्रेशनो बंध, एम वारमा गुणगणालमें पूर्वोक्त रीते बंधस्वामित्व जाणवू. ए पाठ योगें वार गुणगणां होय. वे मनना, अने वे वचनना योग, तेरमे गुणगणे होय. ए रीते मन तथा वचनना था योगने वेपे वध करो. एटले सचर मार्गणाहार थयां. हवे सात काययोगें बंध कहेते. ते सात काययोगमध्ये औदारिककाययोगें तो म. नुप्यनी पेरें बंधस्वामित्व जाणवू. जे जणी औदारिक शरीर मनुष्य अने तिर्यंच विना न होय तेमांहे पण अधिक गुणस्थानके अधिक प्रकृतिना बंधस्वामी मनुष्य वे, तेथी अहींयां मनुष्यनो नांगोज कह्यो एटले उ एकसो वीश प्रकृतिनो बंध, मिथ्यात्वे एकसोसत्तर,सास्वादने एकसो ने एक, तेमांथी सुरायु तथा अनंतानुवंध्यादिक एकत्रीश, एवं वत्रीश प्रकृति हीन करतां मिों जंगणोतेर, ते वली सुरायु तथा जि- ननाम सहित अविरतिये एकोतेर बांधे अने देशविरतिय शडशन, प्रमत्तें त्रेशन, ' एकझियजाति, यावर, थातप, नपुंसक, मिथ्यात्व, ढुंमसंस्थान, वेबई. संघपर प्रकृति अप्रमत्तगुणस्थानकने अनावें न बंधाय, तथा सुरायु थने नरकत्रिक एवार ते ओदारिकमिश्रयोगी जीवने थाहारकशरीर, बने थाहारकअंगोपांग,ए। प्रकृति सर्व पर्याप्ति पूर्ण कस्याविना न बंधाय, माटे एव प्रकृति अपर्याप्तावस्यायन घंधाय, तेथी ज्ञान पांच, दर्शन नव, वेदनीय वे, मोहनीय ग्वीश, श्रायु थे, नाम वेशठ, गोवनी वे अने अंतरायनी पांच, एवं एकसो ने चौद प्रकृति वें थोदारिक कार्मण मिश्रकाययोगें वर्ततो मनुष्य तथा तिर्यच वांधे. थहीं जे शरीरपालि पूरी कस्याविना थोदारिकयोग माने तेने मतें औदारिक मिश्रयोगीने नरायु तथा तिर्यगायुनो बंध पण न घटे ? शरीरपर्याति पूरी यया पठी मनुष्यने अने तिव थायुं बंधाय तेमाटे तेना मते एकसो ने वार प्रकृतिनो घंध में होय, तेमाडेसी जिननाम, सुरगति, सुरानुपूर्वी, क्रियशरीर, वैक्रीयअंगोपांग, ए पांच प्रति मिथ्यात्वी मनुष्य तथा तिर्यचने अपर्याप्तावस्थायें तथाविध विशुक्रिने थजावे न पाय, तेथी योदारिक मिश्रयोगी मिथ्यात्वीने ए पांच प्रकृतिनो बंधन पामीय, शेष तेने सास्वादनगुणगणे नरायु, तिर्यगायु, ए वे प्रकृति शरीरपर्याप्ति पूरी कग्याति ना न बंधाय. केमके सास्वादननावें वर्ततो अपर्याप्तावस्थायें शरीरपर्याति पूरी न करे, तेथी ए वे प्रकृति न चंधाय, तया मिथ्यात्वनो उदय नधी तेथी सूक्ष्म निक,विकसकि. ४४G: बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ, एम पूर्वती पेरें तेर गुणगणे बंधस्वामित्व लेखवयु. एम योदारिक काययोगे वैर- स्वामित्व कह्यु. ॥ १४ ॥ ॥ हवे ते थौदारिककार्मसाथ मिश्र काययोगी अपर्याप्तावस्थायें जे मनुष्य तथा तिथंच होय, त्यां बंधस्वामित्व कहेठे.॥ आहारग विणोदे, चनदससन मिति जिण पणग होणं ॥ सासणि चज नव विणा, तिरिअ नराम सुदुम तेर ॥ १५॥ श्रर्थ-थाहारगविण के श्राहारक विना उडे के ऊँचें चउदसत में एकसोने चौद प्रकृति वाय, अने मिमिथ्यात्वं जिणपणग के जिनपंचकर पांच प्रकृति, हीणं के हीन करीयें, तेवारें एकसो नव वांधे. तथा सासणि के साथ, दनगुणगणे तो चउनवा के चोराएं प्रकृति बंधाय, तिरिथ के तिर्यंचायु, नारा के मनुप्यायु, सुहुमतेर के सूक्ष्मादिक र प्रकृति, विणा के विना चोरार्छ कृति बंधाय ॥ १५ ॥ एकसो नव प्रकृतिनो वंध मिथ्यावे होय.
१ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४४ाए : प्रकृतिन वधि एवं पंदर प्रकृति पूर्वोक्त एकसी ने नव मांडेथी हीन करीये तेबारें 7 कानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नत्र, वेदनीय वे, मोहनीय चोवीश, नामनी मनालीश, गोत्रनी चे अने अंतरायनी पांच, एवं चोराएं प्रकृतिनो बंध श्रीदारि- मिश्रकाययोगीने वीजे गुणगाणे होय. तथा मिश्रगुणवाणे वर्त्ततो जीव, मरण न पामे तेधी उपजे पण नहीं तेषी अप- तावस्यायें नावी औदारिक मिश्रयोगें मिश्रगुणगणुं न कछु ॥ १५ ॥ ॥ हवे चोथा गुणगणानां वंधस्वामित्व कदेठे. ॥ अण चवीसाइ विणा, जिणपण जुअ सम्मि जोगिणो सा- यं ॥ विणुतिर नरान कम्मे, वि एवमादारगि उदो ॥१६॥ अर्थ-अणचवीसाइविणा के अनंतानुबंध्यादिक चोवीश प्रकृति विना जिणपण 50 जिनपंचक, जुन के० युक्त, पंचोतेर प्रकृति सम्मी के अविरति सम्यकदृष्टिगुण- गणे वांधे, अने जोगिणोसायं के० सयोगी गुणगणे एक शातानो बंध तथा तिरिनराज 50 तिर्यंच श्रने मनुप्यायु, ए वे प्रकृति विणु के बिना शेप कम्मे वि के कार्मणकाय गीने पण औदारिक मिश्रयोगीनी पेरें एवमादारगिठहो के एमज थाहारक- काययोगें श्रने आहारकमिश्रकाययोगें पण उघ एटले कर्मस्तवमां कह्या मुजब बंध हेवो. ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ १६ ॥ ते चोराणुं प्रकृतिमांदेयी अनंतानुबंधीया चार, मध्यसंस्थान चार, मध्यसंघयण चार, कुखगति, नीचैर्गोत्र, स्त्रीवेद, दो ग्यनाम, उःस्वर, अनादेय, श्रीणकी त्रिक, उद्योत, तेर्यग्गति,तिर्यगानुपूर्वी, ए चोवीश प्रकृति अनंतानुबंधीयाकपायने उदये बंधाय ते उदय वोये गुणगणे न होय, तेथी न बंधाय, तेथी शेप सीत्तेर प्रकृति रही तेमध्ये विशु- काध्यवसायें करी पांच प्रकृतिनो वंध होय, तेवा, ज्ञाननी पांच, दर्शननी ठ, वेद- नीयनी वे, मोहनीयनी जंगणीश, नामनी सामंत्रीश, गोवनी एक, अंतरायनी पांच, ए पंचोतेर प्रकृति बंधाय. हवे ते पांच प्रकृतिनां नाम कहे. जिननाम, देवगति, देवानुपूर्वी, वैक्रियशरीर, वैक्रियरंगोपांग, ए पांच प्रकृति, सम्यक्त्वप्रत्यये वांधे. ते- माटे ते नेलता थविरतिसम्यकदृष्टि गुणगणे पंच्चोतेरनो वंध होय. अहींयां सिझां- तमतें वे क्रियलब्धि तथा श्राहारकलब्धि वेक्रियादिक शरीर करतां औदारिक मि- श्रयोग मान्यो, पण ते अहींयां विवयो नहीं, तेथी प्रमत्त तथा देशविरतिगुणग- पानो बंध न कह्यो. तथा श्रोदारिक मिश्रकाययोगना स्वामी मनुष्य श्रने तिर्यच वे तेने चोथे गुण- गणे सीत्तेर तथा एकोतेर प्रकृतिनो बंध कह्यो. नरहिक, थोदारिकटिक, प्रथमसं- , थयवा ठंगषशा प्रकृति यांचे, प्रेसर प्रकृतिनो बंधकयो ते सेको "सगरमा तो , त्रण समयें औदारिकमिश्रयोग होय तेने योग प्रत्य यिर्ड एक शातावेदनीय : कृतिबंध होय, मिथ्यात्व अविरतिय तथा कपायने अजावें शेष प्रकृति न बंधार. करतां श्रीजे, चोथे श्रने पांचमे, ए नण समय आत्मप्रदेशे करी सर्व लोक तेवारें कार्मणकाययोग त्यां होय. थायुबंध न होय, एने गुपनाएं, वीजें, चोथु अने तेरमुं होय तेथी त्यां तिर्यगायु, नरायु, ए वे प्रकृति दासी: थोदारिक मिश्रयोगीनी पेरें लेबु, एटले मूलोघ एकसोने वीश तेमांदेयी wi तक तथा ए बे थायु, एवं श्राप प्रकृति हीन करतां शेष एकसो ने चार प्रा. उघे बंध ते जिनपंचकविना शेष एकसो ने सात मिथ्यात्वें वांधे ने सूक्ष्मादिक तेरो कृति हीन चोराणुं साखादने वांधे, ते अनंतानुबंध्यादिक चोवीश प्रकृति हीन जिनपंचक युक्त करतां पंचोतेर प्रकृति चोथे गुणगाणे बांधे, अने तेरमे गुपनाका कहेतां वीजा कर्मस्तवमध्ये जे प्रमत्त गुणगणे शठ प्रकृतिनो बंध कयो ते एवी रीते एक थाहारककाययोग, वीजो थाहारकमिश्रकाययोग, ए वे योग प्रमन होय. तथा थाहारकयोगें थप्रमत्त गुणधाएं मानतां थकां शामांईपीका नपीए योग चौद पूर्वधर जेबारे थाहारकशरीर करे, त्यां होप.त्या अधिक काठी थने एक मुरायु नेलीये तेवार अहावन्न प्रकृतिनो वंध होय, मा दन मत थाहारक शरीर करीने चाटे तेवारेंप्रेशर यथवा सत्तावन थपवा या ४५० बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ, घयण, ए पांच प्रकृतिनो वंधस्वामी, चोये गुणगणे वनतो कोण श्रोदारिक योगी न पामे ? तथा अनंतानुबंधि चोवीश श्रादें देश, अहीश्रां चोवीश श्रादि शब्द को वे तेणे श्रादिशब्दथी धीजी के प्रति शेप खेबी, तेथी का ये, जे ए पांच प्रकृति, श्रादिशब्दथकी लेवी तेश्री मनुष्य तियंचने प्रोजे चौथे पाणे पण एकत्रीश विना शेप सीत्तेर प्रकृति कही, तेम अहीश्रा नरायु तिर्यगायु ए वे पूर्वे टाली ते तेथी शेष जगणत्रीश प्रकृति चौराणुंमांडेयी १६ श्रने जिनपंचक घासतां सीत्तेर प्रकृतिनो बंध होय एम संजवे ठे. पळी जेन । श्रुत कहे, ते प्रमाण वे. तथा सयोगी गुणवाणे केवली केबलसमुद्घात करे, त्यां बीजे, के भने सात एम योदारिक मिश्रयोगीनी पेरें कार्मणयोगीनुं बंधस्वामिवत्व पण जाण्ड एटलुं विशेप जे कार्मणकाययोग परनवथी श्रावतां एक, तथा वे तथा बण " समें विमगतियें होय तथा तेरमे गुणगणे आठ समयनो केवली सजा . १ शातानो बंध कार्मणकाययोगें होय.
------- बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंध्र. ४७२ धंति याहार उत्तणसु " ए पंचसंग्रहमध्ये कन्यो ठे तेत्री बन्ने गुणगाणे थाहारका- रने सनावन्न प्रकृतिनो बंध होय. यस्थिरठिक, अयश, श्रयश अशाता, अरनि पने शोक, प ठ प्रकृति विशुझ जणी न बंधाय. अने श्राहारकमिश्रयोगे त्रेशठ प्र- इति बंधाय. ए प्रारं नवेलायें थीदारिकसाथ मिश्र होय. ॥ २६ ॥ मुरउदो वेनचे, तिरिअ नरान रदिर्जअ तम्मिस्से ॥ वेअ तिगा श्म विअ तिअ, कसाय नव उचन पंचगुणा ॥१७॥ अर्थ-वेउवे के वेफ्रियकाययोगने सुरउदो के देवतानी पेरें बंध कदेवो. उ रकसो चार, मिथ्यात्वे एकसो ने त्रण. इत्यादिक, तम्मिस्से के तेमज वेक्रिय मिश्र- काययोगीने तिरियनराउरहित के तियंचायु अने मनुष्यायु ए वे प्रकृतिथी रहित क्रियनी पेरें कहे. ड्वे वेदादिकमार्गणायें बंध कहे. वेथतिग के वेद त्रणेने प्र- यम नव के नव गुणगणां होय, थाइम के० श्रादिम कपाय ते अनंतानुबंधी चार क- वायवंतने 5 के धुरलां वे, गुणगणां होय. विथ के वीजा अप्रत्याख्यानीथा चार कपायवंतने चल के धुरलां चार गुणगणां होय. तिथ के० त्रीजा प्रत्याख्यानीथा कपायवंतने पंचगुणा के पांच गुणगणां होय ॥ इत्यदरार्थः ॥ १७ ॥ देवगतिनी पेरें बंधस्वामित्व वेक्रिय काययोगें लेबु. अहीयां सहेजतो वेक्रिययो- ग देवता तथा नारकीनी अपेक्षायें लीधो, तेणे मनुष्य अने तियंचने उत्तरवे क्रिय करतां वे क्रिययोग होय, त्यां अधिक गुणगणां होय. तथा अधिक प्रकृति वांधे ते इप- ण न लेखवq, तेणे मूलोघ एकसो ने वीश प्रकृतिमांदेथी सुरादिक शोल प्रकृति वि- ना उ एकसो ने चार प्रकृतिनो बंध जाणवो. तेमांथी जिननाम हीन करतां मि. थ्यात्वे एकसोने तणनो बंध, तेमांथी नपुंसकादिक चार, एकेंजिय, थावर, आतप, ए सात प्रकृति विना सास्वादने ठन्नो बंध. तेमांथी अनंतानुवंध्यादिक व्हीश प्रकृति हीन करतां मिों सीत्तेरनो वंध, तेने जिननाम तथा मनुप्यायु सहित करतां अविर- तिगुणगणे वहोंतेर प्रकृति बंधाय. एम वेक्रिययोगनी पेरें वेक्रिय मिश्रयोगे पण बंधस्वामित्व जाणवू,पण एटलुं विशेष जे अहींयां मिश्रगुणगाणुं न संजवे, तेथी जेजणी देवता नारकीने अपर्याप्तावस्थायें कार्मणलायें मिश्रवेक्रिययोग ते लीधो. त्यां मिश्रगुणगणुं न होय. शेप त्रण गुणगणे पण तिर्यगायु अने मनुप्यायु ए वे श्रायु, न वांधे. लब्धि अपर्याप्तो देवता तथा ना. रकी न होय तेथी थपर्याप्तावस्यायें थायु न वांधे. तेबारे ए वे श्रायु, सुरछिक, वे. क्रियहिक, सुरायु, थाहारकठिक, नरकत्रिक, सूक्ष्म त्रिक, विकल त्रिक, ए अढार प्रकृति विना शेप झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नव, वेदनीय वे, मोहनीय व्चीश, ना; - का ठरें एकसान यदार, मिथ्यात्ने एकमसिनर,सास्वादने एकमा एक, मिचम्नांडी, यविरनियें सत्यानर, देशवितिय शाइन, यहींयां प्रकृतिनी संख्या कमनी ४५ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ, मनी पन, गोत्रनी के अंतरायनी पांच, गवं एकसान वे प्रकृतिनो बंध जायची, तेने जिननाम हीन करतां मिथ्यावं एकसी एक बंधाय. तेमार्चएजियजाति या- बर, थातप, नपुंसक, मिथ्यात्तमोहनीय, झुंडसंस्थान, ठेवई संघयण, म सात प्रय तिहीन करतां सास्वादन चोराएं प्रकृति बंधाय. तमांची अनंतानुबंच्यादिक बीवी प्रकृति हीन करी जिननाम सहित करता एकांतरनो बंध चोय गुपचाप नापोए- ने शेप गुणवाणां न संचवे. तया यहींयां सब्धिप्रत्यपि ए पर्याप्ती वक्रिय मित्र न देखg. तेथी दाविरति श्रने प्रमत्त पंव गुपवायां न कया. पटले पूर्वखा सनर मागधा छारमा ए कायमार्गणा नेसवतां थढार मागणाबारे बंधस्वामित्व कद्यु.. वे ग्रंथगौरव दाखवा लणी शेप चुम्मालीश मार्गणाहारे गुणवाणानी संख्या कट्टीन जिहां जेटखां गुणगणां होय, निहां तेटवां गुणभ्यानकनो बंध कर्मस्तब जोड़ कबी. सां श्रीवेद, पुरुषवेद, नपुंसकवेद,ग. त्रण वेदमार्गणाद्वारे मिथ्यात्वादिक नव गुपत्रा पां दोय. तिहां उ एकसो ने बीशनो बंध, मिथ्यावे एकसो ने सतर, सान्दाइने एकसो एक, मि चम्मोतेर, यविरतिसम्यग्दृष्टिय सत्यांतर, देशविरतियें दरान, प्रमने प्रेशन, अप्रमतें लंगपशाउ, बहावन्न, पूर्वगुणगणं अज्ञापन्न, उपन्न, यादरसंपरायें यात्रीश, एकवीश, तेवार पनी वेदोदय टवे. श्रींयां वेदादिक कड़े- नां वेदोदयवंत जीव व्यपर्यायनी थानेदविवक्षायें सीयां. एवं एकवीश मार्गपाल पंधस्वामित्व कयु. ड्वे कपायमार्गपायें बंधस्वामित्व कहे वे. प्रथम कपाप अनंतानुबंधीयाचार, यां मिथ्यास्त्र अने सास्वादन, एबे गुपका होय ते मध्ये ये एकमो ने सत्तर प्रकृतिना बंध. अनंतानुबंधीयाने उदय सम्यन्त अने चारित्र पवे न होय तया नव्यायोग्य जिननाम नया याद्दारकधिक प प्रपत्र कृति न बंधाय. मारे एकसाने सनर प्रति घंधाय. तया बीना कपाय अप्रत्यास्यानावरणनी प्रकृति चार, त्यां मिथ्यात्वादिक चार वाण होय. त्यांचं एकसी ने थटार प्रतिबंधाय नपाएवार, गुपचापाने टा चारित्र न होय. तेयो बाहारकादिक न घायन मिया जिननाम हीन एकना सनर बंधाय, सास्वादने एक्सो एक, मि चम्मानेर, बने विरनिय सत्योतर पंधार श्रीजा प्रत्याग्यानावर कपाय चार. त्यां मिथ्यासादिक पांच गुपगण होय उनन्य की याहियां कपाय शन्दें कपायोदयात जीव या. त्यां गुपस्यानक संजये. वी, .
. बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ४५३ संजलण तिगे नव दस, लोहे चन अजइ इति अनाणतिगे। वारस अचरकु चरकुसु, पढमा अदखाश् चरिम चक ॥२७॥ श्रर्थ-संजलण तिगे के संज्वलनत्रिक, नव के नवमा गुणगणा सुधी इसलोहे के संज्वलनो लोन, दशमा गुणगणा सुधी चल के चार गुणगणां अजन के अविरतिमार्गणायें होय, उतिअनाणतिगे के वीजुं अथवा त्रीजुं गुणगणु, श्रज्ञान- त्रिकने होय. बारसअवस्कुचस्कुसुपडमा के अचकुदर्शन, चकुदर्शन मार्गणाने वि- पे पदेलां बार गुणवाणां होय. अने अड्खाश्चरिमचक्र के .यथाख्यातचारित्रमार्ग- पा झारें, हेलां चार गुणगणां होय ॥ इत्यतरार्थः॥ १७ ॥ श्रद्दीयां जीवनव्ये कपाय पर्यायनो उपचार. संज्वलना क्रोध, मान ने माया, एत्र- ण संचलना कपायोदयवंतने मिथ्यावादिक नर गुणगणां होय, त्यां वे एकसो वीश, मिथ्यात्वे एकसो ने सत्तर, सास्वादने एकसो एक, मिटे चम्मोतेर, अविरत्ति- ये सत्योतेर, देशविरति शडशन, प्रमत्तं त्रेशन, अप्रमत्तें गणशान, तया श्रावमा निवृत्तिये श्रावन, उपन्न श्रने ठवीश, अनिवृत्ति को बाबीश, एकवीस, वीश; यने माने बावीश, एकवीश, वीश ने लंगणीश; मायायें बाबीश, एकवीश, वीश, उंगणीश ने अढार. प्रकृतिनो बंध जाणवो. संचलनलोने मिथ्यात्वयीमांनीने मुझसंपराय लगें दश गुणगाणां होय, जे जणी दशमा गुणवाणा लगे संज्वलनना लोचनो उदय होय, तेथी श्रोदयिकनिप्पन्ननामें सं- ज्वलनलोनोदयवंत जीव, तेने ये एकसो अढार, मिथ्याते एकसो सत्चर, इत्यादि- क यावत् मूदमसंपरायें सचर प्रकृतिनो बंध जाणवो. एवं पञ्चीश. संयममार्गणामध्ये एक अविरतिमार्गणायें प्रथम चार गुणवायां होय, त्यां थाहार- कछिक द्दीन उ एकसो अढार, मिथ्यात्वे एकलो सत्चर, सास्वादने एकसो एक, मि चम्मोतेर, यने थविरतियें सत्त्योतेरनो बंध जाणवो. थहींयां सम्यक्त्वप्रत्ययें जिननामवंधाय माटे. एवं दीश मार्गणाद्वारे बंधस्वामित्व कयु. झानमार्गणामध्ये त्रण अज्ञानमार्गणाद्वारे जे जीव मिथ्यात्वयकी मित्र गुणगाणे जाय तेने मिथ्यात्वनो अंश अधिक होय, तेथी मित्रं श्रवान बनवतां अज्ञान प्रण गुणगाणां होय, श्रने जे जीव सन्यस्त्वत्री मिश्रगुणगाणे यावे तेने सम्यम्यांश अधिक होय, ते लणी मिों झान लेखवतां थानने पहेल्लां वे गुणगाणां होय. एम को श्राचार्य कवे के, तण थझाने प्रण गुणगणां होय अन कोई कई के प्रण अज्ञानने ये गुणवाणां होय, त्यांचे एकला सनर. मियाव एकसान सनर. सास्वादने एकसा एक घने मि बन्नांतर प्रतिनो बंध होय. एवं उंगपत्रीश.
रममग मना, टपगांतमा पर, दीपमाह पक, सात पुत्र , माधी नवमा मुधी चार गुणवायां होय थने परिदारो के० परिदार निशुक्षि गान प्रने शिकवथने मातमुं, प ये गुणगणां होय, केयसऽगि के० फवज्ञानी कदा दोय. संबंध, टयें पांशन प्रतिनो दोय, जे नगी प्रेगन, प्रमननीति २ छदारगम नपुत्रांट पांराम,प्रमन प्रेशन, यमन गतसाल, यहायता नियमापन, काम, सीमा, अनिन्दियं यावीग, पकरीना, यीश, गनीम ने 8ԱՑ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. दर्शनमार्गणामध्ये चहुदर्शन अने अचकुदर्शन, ए वे मार्गणा झारें मिथ्यागादि- कथी कीपमोहात वार गुणगणां होय. श्रहींयां दर्शन शब्दें थानेदोपचारे दर्शन जीव लेवा. ए छायोपशमिकनाम तेने वार गुणगणां होय. त्यां एकसो धीर मिध्यावं एकसो सत्तर, सास्वादने एकशो एक, मिझें चम्मोतेर, अविरतिय सत्यो तेर, देशविरतिये शमशव, प्रमतें त्रेशन, थप्रमत्त गणशाव, अगवन, निलिये थगवन्न, उपन्न, ग्वीश. थनिवृतियें एकवीश, बावीश, वीश, उंगणीश, बढार, सूरम- संपरायें सत्तर, उपशांतमोहें एक, क्षीणमोहें एक, प्रकृतिनो बंध जाणवो. झानारर णीय दर्शनावरणीयना क्षयोपशमयी चादर्शन, थचतुदर्शन वार गुणवगणां पते होय. जेनणी थागले गुणगाणे इंजियजन्य ज्ञान दर्शन न होय, अतीप्रिय होय. एवं गफनीश मार्गणा हार बंधस्वामित्व कj. संयममार्गणामध्ये एक यथास्यात चारित्रे एटले यथाख्यातचारित्रयंत जीरने परमर के देहेसा उपशांतमोद, क्षीणमोह, सयोगी थने अयोगी, ए चार घर गां दोप, तेमप्य पहेसां प्रण गुणगणे एक शातावेदनीयनो यंध होय, थने : पोगी गुपनगगे ययंधक होय, जेमाटे यां योगाश्रय नथी तेजणी थगीधारमा थोपामिर नाम ठे, शेपर्नु दायक नाम . एवं वत्रीश मार्गणाधार थयां ॥ १७ ॥ मणनाणी सग जयाइ, समश्य अ चन उन्नि परिदारो ॥ फेयस अगि दो चरिमा, अजयाइ नवमसु उदि उगे ॥१०॥ थ-मपनापी के मनःपर्यवहानीने सगजयाप्रमत्तादिकथीमांझी सान पावापां होप, समश्याथ के सामायिक यने दोपस्थानीय चारिनने पत्र के हानी श्रुतहानीने विपे तया हिगे के यवधज्ञाना वधिदर्शनी प धारने विपे यजयाश्नवम के० विरतिसम्याष्टियी दीपमोह सगें नव पुषवाणा होप । इलागः॥१२॥ दानमाशामध्ये मनःपर्यवहानर्याने संपादिक सर्वपिरतिप्रमनादिक सन . F
-
-RhraimastaraikiaNARY
-
बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंय.
सण्य
पक्षायोपशमिकनाम चारित्रमार्गणामध्ये सामायिक चारित्रे तथा ठेदोपस्थापनीय
चारित्रे संयतादिक प्रमत्तादिक चार गुणगणां होय, त्यां थाहारकछिक, सहित उ
वंध पांशठ, प्रमतें त्रेसर, अप्रमत्ते उंगणशार, अधावन्न, निवृत्तियें यहावन्न, उपन्न,
बीश, अनिवृत्तिये वावीश, एकवीश, वीश, उंगणीश ने अढार.
ए क्षायोपशमिक जावें अनेदें चारित्रवंत परिहार विशुकि चारित्रं वर्त्ततां जीवने
प्रमत्त, अप्रमत्त, ए गुणगणां होय. त्यां उचें बंध पांशप, आहारकधिक वांधे, पण वेदे
नहीं. जे लणी एने चोद पूर्व, संपूर्ण न होय, तेथी श्राहारक शरीर न करे, माटे
प्रमत्तें त्रेशर, अप्रमत्तें श्रहावन्ननो बंध. ए दायोपशमिकनाम ए ठत्रीशमुंमार्गणा द्वार.
केवलज्ञान अने केवलदर्शन ए वे मार्गणाधारें एटले एतरदायिकनिष्पन्न केवल-
झानी केवलदर्शनी जीवने चरम कदेतां देवां वे गुणगणां होय, त्यां सयोगी
गुणगणे योगप्रत्यये एक शातावेदनीय वांधे. अने थयोगी श्रबंधक वे. एवं ३७.
ज्ञानमार्गणामध्ये मतिज्ञान अने श्रुतज्ञान तथा अवधिग के अवधिज्ञान अने
अवधिदर्शन, ए चार, दायोपशमिक निप्पन्न अनेदे जीवनाम यां असंयतादिक अ-
विरतिसम्यक् टिथी मामीने क्षीणमोहलगें नव गुणमणां होय त्यां उचे बंध जंगणा-
एंशी, केमके अविरतियें सत्त्योतेर ते ते मांहे थाहारक शरीर, थाहारक अंगोपांग, एं
वे प्रकृति घालिये तेवारे उ उंगणाएंशी होय, अविरतियें सत्त्योतेर, देशविरतियें
शमशन, प्रमत्तें वेशठ, अप्रमत्तें उंगणशाउ, अछावन्न, निवृत्तियें अधावन्न, उपन्न अने
उनीश,अनिवृत्तिये वावीश, एकवीश, वीश, उंगणीश अने श्रढार; सूदमसंपरायें सत्तर,
उपशांतमोहें एक, क्षीणमोहे एक, ए नव गुणगणां होय तेनो बंध कह्यो ॥ १५ ॥
एवं वेतालीश मार्गणाहार वंध कह्यो.
अम उपसमि चज वेअगि, खइए इक्कार मित्र तिगि देसे ॥
सुहुमि सगणं तेरस, आहारग निअ निअ गुणोहो ॥ २० ॥
अर्थ-अमलवसमिकेचोथा यकी अगीारमा सुधी थाप गुणगणा उपशमसम्य-
क्वीने होय. चमवेअगी के चोथाथी सातमा सुधी चार गुणगणां वेदक दायोपश-
मिक सम्यक्त्वीने होय.खशएश्कार के दायिकसम्यक्त्वीने चोथाथीचोदमा लगेथगी.
श्रार गुणगणां होय. मिठतिगि के मिथ्यात्व, सास्वादन अने मिश्र, देसे के देशवि-
रति,सुदुमि के सूक्ष्मसंपराय चारित्र एटलाने सवाणं के० पोतपोताने नामे एकक गु.
पाणुं होय. तेरसथाहारग
के०
थाहार करे ते थाहारकमार्गणा तेने सयोगी लगें तेर
गुणगाणां होय, ए सर्व पूर्वं कह्या. तेने निश्रनिश्रगुण के० थापथापणे गुणगणे प्र
कृतिनो बंध उदो के उचे एटले कर्मस्त कह्यो ते लेवो. ॥श्य दारार्थः ॥२०॥
तिचारित्र थने सूक्ष्नसंपराय ए वे चारित्रमार्गणा, एवं पांच मार्गणाबारे पातपातानं नो, मि बंध चमोतेरनो, देशविरतिय बंध शदशहनो यने मूक्ष्मसंपरायमागणारे दारिकादिक नामकर्मने उदय जीव थाहारी होय. तेथी थाहारकमार्गणाही मिथ्यात्वयी मामीने तेरमा सयोगी गुणवाणा खगें थाहारपर्याप्ति, गट नजम की मुपताप कर्मम्न जे बंध को, ते सेवो. गटसे उ पकसी बीश, मिपावं परमा सनर, साम्बादने एकमो एक यन मि चमोतर, इत्यादिक एवं पचास. यम: मार्गमाहा जेजे गुपवायां जेनी सार्य कयां, तंटलां गुणवाणांर्नु तेमज कर्मग्नान येते जेम यंध कसो तमज ते गृणनाणे बंधम्बाभित्य खेच्. एमां अंडी ४५६ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. चोथु, पांचमुं, हुं श्रने सातमुं, ए चार गुणगणां ग्रंथिनेद करतां देशविरनि सर्वविरति सहित उपशमिक सम्यक्त्व पामे, तेथी नाना जीवनी श्रपेक्षायें होय. तथा थाउमुं, नवमुं, दशमं अने अगीयारमुं, ए चार गुणाणां उपशमश्रेणिय होय. वजी वेदक एटसे क्षायोपशमिकसम्यक्त्व जाणवू. परंतु अहीं सम्यक्त्व मोहनीय वेदे से माटे वेदक नाम कद्यु. त्यां चोथु, पांचमु, हुं श्रने सातमुं, ए चार गुणाषा होग, त्यांचे बंध लंगणाएंशी प्रकृतिनो, अविरतिये , देशविरतिय ६७, प्रमतें ६३ थप्रमत्तं गणशार, अहावन, एवं तेतालीश मार्गणा द्वार थयां. दायिकसम्यक्त्व मार्गणायें चोथाथी मामीने अयोगी गुणवाणासुधी थगीथार गुग- गणायें यें बंध जंगणाएंशीनो, अविरतियें 99, देशविरतियें शडशन, प्रमते ६३,५ प्रमत्ते पए,-५७-,निवृत्ते ५०-५६,-२६ शनिवृत्तिये २२, इत्यादिक थहींथां विचारणा योग्य ; जे क्षणी पूर्यवसायुमनुष्य, क्षायक सम्यक्त्व आहे, तेने तो श्रायु घांधवू नधी, पूर्व गांधी मुक्युं ते तेमाटे. श्रने अवज्ञायु मनुष्य दायिकसम्यक्त्व आहे. ते तो चाम: शरीरी दोय तेने पण थायुबंध न होय तो पांचमेथने के गुणगणे सुरायुबंधनो सामी कोण? तथा कोइ कहे जे " पगोडमणसो, निस्वगोचउसुविगइसु" ए थपेक्षायें । निक्षायिक निष्ठापक मनुष्य अन तियच देशविरति गुणाण सुरायु बांधे, ते सो वे. जे नषी ते तो असंख्याता वर्षायुवासा मनुष्य तिर्यंच होय तेने देशविरति गुग्गुना न होय पण श्रदीयां संजवियें ये जे “ तिव्यरत्तंसमत्तखईनसत्तमाश्तस्थाए श्यादिकनी पेरें साथ संनवियें यें. एवं ४३. मिप्यात्व, सास्वादन, मिश्र, सम्यक्त्वमार्गणामध्ये तया चारित्रमध्ये देशविर नामे एकेक, गुणवाणु होय, त्यां बंध जेप्रमाणे मस्तमय हो , ते सेवो. मिथ्यात्वमार्गणायें प्रथम गुणवाणे बंध एकसो सतरनो, सास्वादने यंध एकसो ए. बंध सनर प्रकृतिनो सेवा. प्रकृतिनी संख्या कर्मस्तवश्री सेवी एवं ए. ठे कड़वे.
४थ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ३ परमुवसमि वदंता, आउ न बंधति तेण अजयगुणे ॥ देवमणुन हीणो, देसासु पुण सुराजविणा ॥१॥ . अर्थ- परम के० एटदुं विशेष के जे जवसमि के श्रीपशमिक सम्यक्त्वें वहता के वर्तता जीव, श्राज के परलवायु नवंधति के न वांधे, तेण के तेनणी अज- यगुणे के अविर तिसम्यकदृष्टि गुणगणे देवमणुथाउहीणो के देवायु, थने मनुष्या- यु, ए वे प्रकृति हीन करवी, श्रने देसासु के देशविरति प्रमत्त अप्रमत्त गुणग- णानेविषे पुण के वली सुराविणा के एकज देवायु विना बंध कडेवो ॥ श्त्यदरार्थः ॥१॥ ओपशमिक सम्यदृष्टि जीव, एक परलवायुबंध, वीजो मरण, बीजो अनंतानुबंधीया कपायनो बंध तथा उदय, ए चार वानां न करे, सास्वादने करे, तेणे आयुबंधहेतुनू- त अध्यवसायना अनावे थोपशमसम्यक्त्वे सुरायु अने मनुप्यायु, ए वे श्रायु न वांधे, अने नरकायु तथा तियंचायु, ए वे आयु तो पूर्वेज निपेध्यां ते. वाकी ए वेनो अहींयां संजव होय ते पण निपेध्यो वे तेवारें उचें ज्ञान पांच, दर्शन , वेदनीय वे, मोहनीय जंगणीश, नामनी उंगणचालीश, गोत्रनी एक अने अंतरायनी पांच, ए सत्योतेर प्रकृतिनो वंध जाणवो. तेमध्ये चारित्र प्रत्ययि श्राहारकछिक, अविरतिस- म्यकदृष्टिगुणगणे न बंधाय, तेथी शेप पंचोतेर प्रकृति वांधे, तेमांथी वीजा अप्रत्या- ख्यानावरण कपाय चार, औदारिकछिक,प्रथमसंघयण, मनुष्यछिक, ए नव प्रकृतिनो वंधविच्छेद थये थके पांचमे गुंणठाणे वाश प्रकृतिनो वंध. अहींयां सुरायुबंध उघधी टले, तेथी अहींयां लीधो नहीं, तथा प्रमत्तगुणगणे त्रीजा प्रत्याख्यानावरण कपाय चार, न वांधे, तेथी वाशठ प्रकृतिनो वंध अप्रमत्तें जाणवो, श्रने प्रमत्तें पूर्वली परें उंगणशावनो तथा थवावननो वंध, निवृत्तिगुणगणे अवावन्न, उप्पन ने बीश; अनिवृत्ति गुणगणे वावीश, एकवीश, वीश, जंगणीश श्रने अढार; सूक्षसंपरायें सत्तर अने उपशांतमोहे एक, शातावेदनीयनो बंध जाणवो. एम श्राप गुणगणे औपशमी- कसम्यकदृष्टिनो बंध कह्यो. अहींयां श्रीपशमिक अने दायोपशमिक सम्यक्त्वमाहे एटर्बु विशेप जे अनंतानुवंधीया चार, मिथ्यात्व मोहनीय अने मिश्रमोदनीय एनो रसोदय टले भने प्रदेशोदय हुँते थके जे तत्वरुचि होय, ते दायोपशमीक संम्यक्त्व कहीये अने सात प्रकृतिना वेहु उदय टले थके ओपशमिक सम्यक्त्व होय ॥२१॥ एवं सर्व मली एकावन्न मार्गणा छारें बंधस्वामीत्व कह्यो.
ही एकमो ने मनर प्रकृतिनो यंध मिव्यालं जाएवो यने सासादनाकिनी प्रतिनो यंध नथी. थहींथां कोइएक देवता तया नारकीने व्यक्षेश्या शरीरवर्णन के तेथी एम जापीयें जे अव्यलेश्या शरीररूपेंज जाणवी थने थायरमार विदीप पावपेश्या ते नावपराव व सेश्या होय, तेथी तेने शुनक्षेश्या नाश्ता होप, एवं कद्दे ले ते थयुक्त के.जे नणी जो शरीरवर्ण रूप अव्यलेश्या होप होकी भगवती मूग्रमध्ये प्रयम शतके "नेरश्थाणंनंते सो ससमवणा गोयमानीश समह नेरस्थानंतेसवे समस्सा. " ए. चे सूत्र निन्न करी कइत नहीं संत्री शाही संश्या ते कापायिक दस संबंधजन्य जीबना यगुरु बनाय जाणवो थने नाम पनि व संश्या कही, तेनो एथर्थ के जेम वेमुर्यमणि रात मु परीयों को श्यादिक उयमं करी तेजायझ्यापणे परिणमे नदी पण थाकार जारमा द्रा प्रतिविम् तेजोमेश्या सरवी देवाय, तेथी सम्यस्य प्राप्ति सातमी नरनि नहीं पर परमायें ते कृाझ्याज जाणवी. पम यनव्यने गुमसेश्या पाना बापती देने व्यवी जावी, तेम अशुन रियायें, मिथ्यायें, जिननाम थाप नही 8 ԱԺ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ३ ॥ हवे श्यामार्गणा झारें बंधस्वामित्व कहे .॥ उहे अधारसयं, आदार उगूणमा लेस तिगे॥ तं तितोणं मिते, साणासु सबहिं उदो ॥ २२ ॥ श्रर्थ-3हे के सामान्य थाहारगृणं के थाहारकिणो करता घर के० एफसो ने अढार प्रकृतिनो बंध थाइलेसतिगे के श्रादिनी त्रण सेश्याने कि होय. तं के ते तिटोणं के तीर्थकरनामकमें हीन करीये, तेवार मिों के मिध्यात्व गुणगणे एकसो ने सत्तर प्रकृति वांधे, श्रने सापासुसबहिं के सारण दनादिक यागसे सर्व गुणगणे उहो के कर्मस्तवनी पेरें सामान्य बंध जाणो. इत्यदारार्थः ॥ २२ ॥ प्रथम फूल, नील अने कापोत, ए त्रण अशुज वेश्यावंत जीवने उसे एट सामान्य जीयस्थानादिक नेद विवक्षा कस्या विना एकसो बढार प्रकृतिनो व जाणयो. जे जणी थाहारकशरीर तथा थाहारकअंगोपांग, ए वे प्रकृतिनो में। थान सेश्या प्रण मध्ये न होय, ए ये प्रकृतिनो बंध तो अप्रमत्तगुणवाणे हो, या यशुन मेश्या न होय. शुनलेश्या तो प्रमत्तगुणवाणा सुधी होय, त्या ए माने जेनी सामी नरकवाय सम्यक्त्व प्राप्ति कही भने फलसेरया व्यथी कही थने श्री थावश्यकमध्ये शुनश्याय सम्यक्त्व प्राप्ति की प बंधग्यापिचनामा नृतीय कमंत्र: ងបរ Farm मा मानो या नहीं पायो. rana . नि नमानेर प्रविवि मयोंगर. विनिय मानने प्रमों का प्रतिनी बंध जागयो, राष्ट्रीय कोड प्रने जे चांचा Pranागत, गगनुबंध कम छाय? जगन मा सेन्यामांहि सम्य- कामिनया निर्यच. एक दयाय न बांध. पम श्रीजगवीनचना एकत्रीजमंगन पानयानी मित्र नम्वधानी ना पाप मनलेल्या माद देवता न ययों पर मनुष्य यो गम का . नया जे लश्या यायु बांधने लध्यायंत्र मग पाम बने तेज लेयावत देवी- मांद प्रयन तो मानिक दयामध्ये अश्या नी. नो यां यात्री उजे? ते. ची चात्र गुणगाण बहानेर, पांचमेवात के बागन प्रकृति यांच. सुगयुबंधस्वा. मि निह न पामिये, नन ए बान पशुनने विचारया योग्य ते. ॥२२॥ तेन निरय नवृणा, उडीअ चन निरय बार विष्णु सुका ॥ विण निरय बार पम्हा, अजिणादारा इमा मिहे ॥ १३ ॥ अर्थ- तेजनिरयनवृणा के जालस्यायें नरकादिक नव प्रतिय ऊणो. में ए. कसो ने अंगीयार प्रतिनी बंध कर, उनकोयल क.० उद्योतादिक चार अने निर. यवारविण के० नरवानिकादिक बार, गवं शोख प्रति विना शेप पकसो ने चार प्र. ऋतिनो घंध में सुना ० शुरुलेझ्यायंतने जाणयो. विराणु निरययार के नरकत्रिका. दिक घार प्रति विना शेप गरूसो ने या प्रकृति पम्दा के० पनवेश्यामार्गणायें वां. धे श्रने यजिणादाराश्मा के जिननाम तथा याहारकाहिक, पप्राण प्रति वर्जीने शेप घंधप्रकृति, मिछे के० मिथ्यात्वं फदेवी. तेजोलेश्यामार्गणायें तेजोलेश्यावंत जीवने सात गुणगणां दोय, ते त्यां ऊंचे एकसो अगीयार प्रकृतिनो बंध होय, जेनणी एकसो वीशमांदेयी नरकत्रिक, सूक्ष्मनाम, श्र. पर्याप्तनाम, साधारणनाम, जियजाति, तंडियजाति, चरिंजियजाति, ए नव प्रकृ. ति न घंधाय. जेनणी नारकी अने सूक्ष्म एशिय तथा विकलेंजियमध्ये तेजोलेश्या- वंत देवता पण ए पांचमध्ये न उपजे, श्रहीं नारकीमा नारकीत्रिक, तथा सूक्ष्म एके- जियमा सूक्ष्म त्रिक, तथा विकलेजियमां विकलें प्रियत्रिक, एवं नव प्रकृति विना शेष एकसो ने अंगीथार प्रकृति उचे बंधाय. शुक्ल लेश्यावंत जीवने उ एकसो ने चार प्रकृतिनो बंध होय,जे जणी एकसो वीश प्रकृति मांदेथी उद्योतनाम, तिर्यंचगति, तिर्यंचानुपूर्वी, तिर्यंचायु, ए उद्योतचतुष्क तथा नरकगति, नरकानुपूर्वी, नरकायु, सूक्ष्म, थपर्याप्त, साधारण, विकलजातित्रिक, . . तत्यापाग्य एयार प्रकृति थहीं न बंधाय तथा पद्मश्यादाला सनकुमाराle सम्परय पारिन प्रत्ययिक नणी मिथ्यात्य गुणगणे न बंधाय, तेथी एकसो ने धाम प्रनिमांदेपी प्रए प्रति टने, तेयारे एकसो ने पांच प्रति पद्मश्यावंतने मिपा. गंपपर, ए चार प्रानि न यंधाय, तेवारें शेष एकसा ने एक प्रकृति, सास्वादन धार नेमदिया मिप्यार प्रत्ययिक नपुंसकवेद, तिथ्याखमोदनीय, दुमर्मस्थान, वेग शन मिधे चम्मतिर, थविरनिय सत्योतेर, देशविरनिय शमराउ, प्रमनें ग्रंशन यो गुरेश्यायें जिननाम यने थाहारकर्तिक बिना शेष एकमो ने एक प्रात मिथ्याचे बंधाय. ते नपुंसकादिक नन कट्टीने शेष सनाएं प्रकृति, मामाने पीने कर्मय सान्दादन गुपना एकमा ने एक प्रकृतिनो बंध कमी नहर टीनादिक, चार प्रानि शुदयावासाने वेज न यंघाय माटते यदी नी तेपी ने काटी. नेवारें हर मना प्रकृति मुनस्यायें माम्पादन गुणगो कर टेल, थनिनिय यहारन,नात,बीग निनिय पानीमा ४६० बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ३ एप्रियजाति, थावरनाम, घातपनाम, ए नरकादिक चार प्रकृति एवं शोध प्रति न बंधाय. जे जणी प्रायें सहस्रार देवलोकथी उपरला घणा शुक्लश्यावत देवताई प शोल प्रकृति न वैधाय, ग्रहीं देवहिक तथा वैक्रियतिको बंध मनुष्य विना अपेक्षाये लेबो. तथा सांतक, शुत अने सहस्रारना देवता शुक्र लेश्यावंत पण तिर्यचमाई अवतरे, तेथी तेमने उद्योत चतुष्कनो बंध पण पामीयें, परंतु अहींयां विवक्षो नही तेची जाणीय ठेय के श्रानंतादिकना देवनेज शुक्लेश्या लेखरची. तेबारे हामा वरणीय पांच, दर्शनावरणीय नय, वेदनीय वे, मोहनीय बीश, श्रायुनी थे, नामनी प्रेपन, गोपनी ये अने अंतरायनी पांच, एवं एकसोने चार प्रकृतिनो यंध ऊँ होर- नरकत्रिक, सूक्ष्म, अपर्याप्त अने साधारण एसूक्ष्मत्रिक, विकसजातित्रिक,एडिन जाति, स्यावर थने यातप, ए वार प्रतिनो बंध पनवेश्यावंतने न होय जे माती नारकी तथा सुदमधिक एकमियजाति भने विकलेजियमध्ये पनवेश्या न होय. तेरी देयमोकना देवता चीन, पडियमध्ये न उपजे, तेथी शेष हानायरणीप पांच दर्शनापरणीय नर, वेदनीय वे, मोहनीय वीश, थायुनी प्रण, नामनी उपर, मनी ये यने यंतरायनी पांच, एवं एकसो ने या प्रकृति उ यांधे. समां निनाम, बासरन श्राहारगोपांग, प प्रा प्रति सपना पंधाय. सामने टंगपशान, थकावन्न. ज्यादिक पूर्वसी परें यंधवामित्व से. निय धम्मोने, अविरनिय मान्योता, देशविरनिय शमान, प्रमने पर, गो 1. । वंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ३ ४६२ वीश, उंगणीश, अढार; सूक्ष्मसंपरायें सत्तर; उपशांत मोहें एकनो बंध जाणवो. एवं सत्तावन मार्गणा छारें बंधस्वामित्व का. ॥२३॥ सब गुण नवसन्निसु, उहु अन्नवा असन्नि मिछिसमा ॥ सासणि असन्नि सन्निव, कम्मणनंगो अणहारे ॥२४॥ अर्थ- जबसन्निसु के नव्य अने संझी, ए वे मार्गणाने विपे सवगुण के सर्वे गुणगणां होय. त्यां प्रकृतिनो बंध, उंहु के० उघनी पेरें कद्देवो, अने अजवायसन्नि के अनव्यमार्गणायें अने असंझिमार्गणायें तो मिठिसमा के मिथ्यात्वगुणगणा सरखा बंध कद्देवा, अने सासणि के सास्वादने असन्नि के असंझी ने सन्निव केव संझीनी पेरें बंध कहेवो, तथा अणाहारे के अणादारीने विपे कम्मणनंगो के कार्मणकाययोगीनो नांगो कहेवो. ॥ इत्य दरार्थः ॥ २४ ॥ हवे पारिणामिकनावन्निष्पन्न नव्यानव्य मार्गणामध्ये नव्यमार्गणायें तथा दायो- पशमिकलाव निष्पन्न मनोविज्ञानवंत ते संझी जीव, तेनुं वंधस्वामित्व कहे . जव्य- जीवमध्ये तथा संझीया जीवमध्ये सर्वे चौदे गुणगणां पामीये. त्यां वंधस्वामित्व उधे के वीजा कर्मग्रंथे जेम कडं तेमज ले. एटले उ एकसो विश, मिथ्यात्वे एकसो सत्तर, सास्वादने एकसो ने एक, मिधे चम्मोतेर, थविरतियें सत्त्योतेर, देशविरतियें शडशव, प्रमत्तें त्रेशन, अप्रमत्ते जंगणशाव, अहावन; निवृत्ति असावन्न, उपन्न, वीश, अनिवृत्तिये वावीश, एकवीश, वीश, जंगणीश ने अढार; सूदमसंपरायें सत्तर, उपशांतमोहें एक, दीपमोहें एक, सयोगीये एक अने अयोगी अवंधक, श्रहीयां अव्यमनने संबंधे संझी लेवो, अन्यथा वार गुणगणां लाने. सिद्धांतमाहे केवलीने जावमन नथी तेमाटे नोसंझी, नोश्रसंझी, कह्या ठे, ते अनिप्रायें तो संझीने वार गुणगणां घटे, पण अहिंयां केवलीने अन्यमन वे ते विवदायें संझी कह्यो. अनव्यजीवने तथा मनोविज्ञानरहित असंझीश्रा जीवने सम्यक्त्व चारित्र न होय. तेथी तत्प्रत्ययिक जिननाम तथा थाहारकछिक, ए त्रण प्रकृति न बंधाय. वाकी एकसो सत्तर प्रकृतिनो बंध, उ तथा मिथ्यात्वे होय. ते मांदे अन्नव्यने एकज मिथ्यात्व गुणगएं होय, वीजां गुणगणां न होय, अने असन्निया एकेंजियथी मांगी पंचेंजियतिर्यंच पर्यंत तियंचमध्ये सम्यक्त्व वमतां थकां एवा पण कोइ जीव अवतरे, तेथी ते मां अपर्याप्तावस्थायें सास्वादनपणुं पण पामीये, तेथी श्रसन्नीश्राने सास्वाद- नगुणगणे सन्नीआनी पेरें सास्वादननो वंध कहेवो. एटले एकसो ने एक प्रकृतिनो वंध कहेवो, पण अहींयां विचारवा योग्य . जे जणी असन्नीथाने अपर्याप्तावस्थायें कार्मण तथा औदारिक मिश्रयोग होय, ते योगमध्ये तो सास्वादनगुणगणे ठळ ४६४ बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रथं. ३ मार्गणा. गुण उघ १४ बंध २ ३४ नरकगती. रसप्रनादि.३ पंकजादि.३ तमतममजा. ४१०१,१०० ए६/०७२ ४१०११०० ए०७१, ४१००१०० ए६/७०/७१ ४ एएए६] ए9090 तिर्यचपर्याप्त. तियचथपर्याप्त. ५११७११७१०१६ए०६६ ११०१०ए मनुप्यपयार्स. मनुष्यथपर्याप्त. १५१२०११७१०१६ए७१/६७६३/एए ५०२२१७ ११ ११०ए०ए देवगति. ४१०४१०३ ए६७०/७२ जयनम्यंतरग्योतिप्य. ४१०३/१०३ ए६७०/७१ साधर्म ईशान. ४१०४१०३ ए६७०७२ सनरतुमारादि.६ ४१०११०० ए६७०७२ धानंतादिनप्रवयक ४ एम ए६ ए२०७२ धनुतरयिमान एक चोयु गुणगणुं. १ ७२ 32 एक्षिय. पंख्यि. नमिय. धान्यि. पबिंदिय. -- २१०ए०ए २१०ए०ए २१०ए०ए. इस २१०९१०ए १४१२०१९७१०१ १४४६०६३५ए ५०२२१७ १ । पृथ्वीकाय. चपाय. देशकाप. वाटचाय. वनस्सविधाय. इमार. २१५१.ए. २१०एस०ए० ११०५१०५ ११०५१०५ १४१२० १११११177६०६३/एए ए० २२,११ १ १ । मनोरोग-४ सर १३१२०११११०१3877६०६३,५०५८२२११ . १३१२०१११११1877६६३,५०५०२२११ १११ बंधवामिन्यनामा तृतीय कर्मग्रंथ. : ४६५ मा. . - श्रीटाकाय योग. प्रमादिमिश्रकाय योग. अमियकाय चांग. यविधिमाय चांग. प्राकारककाय चांग. श्रादापमिश्रकाय योग, कामागकाय योग. १३१२0११११.०१.787771060717, 3 !!! ; s7 F3 U:08.16703 3:२१०१ १६३ 11.10 :४११०१078 70 स्त्रीवद. पुगपचंद नपुंमकवा. 12.201१1१0278218780000२० १२0११११०१7877783 01020 १.२.०१.११.११४१६४६३ २२ m अनंनानुबंधी. प्रत्याथ्यानावराण. प्रत्याग्यानावराण. मंज्यसन३. मंज्यलनलोन. २.११.१११११.०५ ४१.१.११११.०१3877 १.१८११११.११४१६१ १२०११११०११४६१६३७ ५७२२ १०१२०१११११४६०६३७५८२२११ U I -- मतिज्ञानी. श्रुतझानी. शवधिज्ञानी. मनःपर्यवसानी. केयखानी. मतियाज्ञानी. श्रुतथझान. विनंगयझान. [ ] Jw ए गए २ ६५ १७६०६३ ५। ५७ २२:२७ ११, 357६३ ५५०.२२१ १६७६३५ए,५७२२१७ ? ६३ एए५७२२,१०१ १ ३१११११०१०११४ ३१९०११०१०११४ । ३१११११११०१४ सामायिकचारित्र. वेदोपस्थापनीयचारित्र. परिहारविशन्द्रिचारित्र. सूक्ष्मसंपरायचारित्र. ययाख्यातचारित्र. देशविरतिचारित्र. ४, ६५ ४ ६५ २६५ ६३,५७५७२२) ६३,५५,५०२२ ६३५ए ४, बंधस्वामित्वनामा तृतीय कर्मग्रंथ. ३ मार्गणा गुण उघ २४ घंध २३/४/५/६/30ए १०१११२,१३,१४ संजत. ४११०११०१०१/०४५ चक्षुदर्शन: थचक्षुदर्शन. अवधिदर्शन. केवलदर्शन. १२१२० ११०१०१/७४७६७/६३ ५ए/ए/२२१७ १२१२० ११०१०१/७४७७६७६३एएएन२२१७ एए ७७.६७,६३ एएएन२२१७ कृसवेश्या. नीललेश्या. कापोतलेश्या. तेजोलेश्या. पालेश्या. शुनलेश्या. ४११०११७१०१/७४.७७ ४११११७१०१/७४७७) ४११०११७१०१/७४/७५) ७११११००१०१/७४/७४/६७६३एए ७१११११००१०१/४७७६७६३५ए १३१०४१०१ ए5/01/७/६७६३/एएएन२२१७) जव्य. अजव्य. (१४१२०११७१०१/७४/७/६०६३/एएए०२२१७२ १५/६६६२५०,५०२२१७ १ उपशमिक. सास्वादन. क्षायोपशमिक. क्षायिक. मिश्र. मिथ्यात्व. G39 ११०११०१॥ ४ गए ११ ए १७४ १११७११० ७७६७६३५ए ७७/६७६३५५५०२२१७ १ ७४ संज्ञी. असंही. १४१२०११७१०११४७७६७६३,५ए ५०२२१० २११७११७१०१ थाहारी. श्रणादारी. १३ १२०११७१०१,१४७६०६३ ५६/५७२२१०, ११ ५११२१०४ एप बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ४६० ॥ अथ ॥ वालावबोधसदित पडशीतिकाख्य चतुर्थकर्मग्रंथः प्रारच्यते ॥ ॥ तत्र ॥ ॥ आदौ वालाववोधकारप्रणीत मंगलाचरणम् ॥ ॥ आर्यावृत्तम् ॥ प्रणिधाय परं तेजो, जीव गुणमार्गणाचलितरूपम्॥ पडशीतिके टवार्थ, लिखाम्यहं मुग्धवोधाय ॥१॥ ॥ मूल गाथा॥ नमिअ जिणं जिअ मरगण, गुणगणु वढंग जोग ले- सा ॥ वंध प्पवहु नावे, संखिजा किमवि वुलं ॥१॥ अर्थ-नमिअजिणं के नमिने जिन प्रत्ये एक जिअ के जीवस्थानक, वीजु मग्गण के मार्गणा घार, त्रीजुं गुणगण के० गुणस्थानक, चोथु जवर्जग के उपयोग, पांच- मुंजोग के योग हार, हुं लेसा के लेश्या धार, सातमुं बंध के वंध झार, श्रा- मुं अप्पबहू के अल्पवहुत्व छार, नवमुं नावे के नाव छार, दशमुं संखिजाइ के संख्यातादिक एटले संख्याता ११ असंख्याता १२ अनंतानो विचार, किम विवुठं के कांश्क कहीश.॥ जिन श्रीवीतराग देवप्रत्ये नमस्कार करीने १ चौद जीवस्थानके विचार, २ मार्ग- णास्थान विचार, ३ गुणगणानो विचार, ४ उपयोग एटले जीवलक्षणनेद, तेनो वि- चार, ५ योग एटले करणवीर्य ते मनवचनादिक जाणवा, तेनो विचार, ६ लेश्या ए- टले अव्यकपायसाथै जीवनो परिणाम विशेप, जेम नीला पीलादिक अव्यसंबंधे स्फटि- कनुं रूपं नीलु पीलु कहेवाय, तेम कपायादिक संबंधे जीवनो जे अशुभ शुख नाव, ते कृमलेश्यादिक कहेवाय, तेनो विचार, ७ बंधहेतु जे मिथ्यात्वादिक सत्तावन, तेनो वि- चार, ७ अल्पवहुत्व एटले कोण कोणथी थप अने घणा, तेनो विचार, ए नाव एटले उपशमादिक पांच तथा ठ, तेनो विचार, १० संख्यातादिक एटले संख्याता नव श्रादि शब्दथकी संख्याता नव थने अनंता नव, तेनो विचार, ए दश घार. ए दश छारें कांश्क थोमोएक अर्थविचार कहीशुं. एटले मंदमति जीवने वोध थवा माटे कहीशु. ॥१॥ ,
घंध के पांचमो मूलप्रकृतिनो बंध,उदर्ड के ठहो उदय, दीरणा के सातमी उसी
हवे पागंतर गाथानो अर्थ कहेठे. चउदस जियगणेसु के दश अव्यप्राण ।
झानादिक नावप्राणने धरे, तेने जीव कहीयें, ते जीवना चोद नेदने विपे गुणना
चउदसगुणगणगाणि के० मिथ्यात्वादिक चौद गुणगणां मांखां कयां गुणकार
कया जीवस्थानकें होय ? ए प्रथम प्रतिद्वार. वीजो यर्थ, गुण जे ज्ञानादिक ते
शुधि अविशुझिनां गम, अध्यवसाय विशेष ते कहीशु. चीजो जोगाय के मन
वचन अने काया संबंध जन्य जीव, एटले जे प्रदेशनुं चलाचलकरणवीर्य ते को
कहीये, ते कया जीव स्थानकें केटला योग होय ? ते कहीशु. ए पीयें प्रति
त्रीजु उपग के उपयोग जे जीवनुं बोधस्वरूप, ते कया जीयस्थानकें केटसा हो
ए त्रीजु प्रतिकार. चोधु लेस के कृक्षादिक लेश्या मांहेली कया जीवस्थानकें और
होय? ते चोथु प्रतिकार. पांचमुं घंध के कया जीवने केटला बंधस्थानक हो!
पांच, प्रतिहार. हुं उदउँ के कयां जीवस्थानकें केटखां उदयस्थानक होय?
प्रतिकार. सात, दीरण के कया जीवस्थानकें कयां कयां उदीरणास्थानक होगा।
सातमुं प्रतिहार. श्याग, संत के कया जीवने कया मूल था कर्ममाहेशा कंटा
४६७ बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४
हवे उक्तमार्गणादिक, सहु जीवने होयते, ते जणी त्यां प्रथम जीवजे
प्रतिकार कहेयाने थर्थ गाथा कहे .
नमिअ जिणं वत्तघा, चनदस जिअगणएसु गुणगा.
णा ॥ जोगुवउंगो लेसा, वंधोदई दीरणा सत्ता ॥२॥
पागंतरं॥ चनदस जिअगणेसु, चनदस गुणगणगाणि
जोगाय ॥ जवर्जग लेस बंधो, दउंदीरण संत अपए ॥२॥
अर्थ-नमिश्रजिणं के जिनने नमस्कार करीने वत्तवा के वक्तव्या एटसे एक
स कहेवा. चलदसजिश्रगणएमु के चौद जीवस्थानकनेविषे गुणगणा के
गुणगाणां, जोग के वीजा योग, उवगो के जीजा उपयोग, बेसा के चोषी मा.
रणा, सत्ता के श्राठमी सत्ता, ए श्राउ छार कहीशुं ॥इति समुच्चयार्थः ॥२॥
णादि थाउ प्रतिद्वारनो विचार कहीशु. ते श्राप प्रतिहारना नाम कहे . ।
,
.
बन
অবিচার
फेटला कर्मनी सत्ता होय ? ते थाउमुं प्रतिद्वार. अपण के० ए थान
जीव नेदहा विवरशु.॥इति समुच्चयार्थः ॥२॥
बंधस्वामिलनामा चतुर्थ कर्मग्रंत्र. ४ ४दए
एमज प जीवनदगति इंजियादिक नंदें करी निन्न करतां चतुर्विध पंचविधादिक
होय, तेनी मार्गणा विचारणानां मृत हार चोद ठे, तेने विपत प्रतिहार कड़े ठे. ॥
नद मृल चनद मग्गण, गणेसु वासहि उत्तरेमु च ॥
जिअ गुणजोगु बउँगा, लेस प्पवहुं च व्हाणा ॥३॥
पागंतरं ॥ चनदन मग्गणगणेसु, मूलयएमु बिसहि इ-
अरेसु ॥ जिअगुणजोगुवऊंगा, लेसप्पवदुत्तउत्तहाणा ॥ ३ ॥
अर्थ-तद् के तेमज वली मूलचनदमग्गणगणेसु के० मूल चीद मार्गणास्थान-
कने विपे अने बासहिउत्तरेसुच के नुत्तर वाशन मार्गणा स्थानने विपे जिय के
एक जीवजेद, गुण के बीजां गुणगाणां, जोग के वीजा योग, उवर्षगा के चोथा
उपयोग, लेस के पांचमी बंड्या, अप्पबढुंच के ठहुं श्रदपबहुत्व, वहाणा के ए.
ठ स्थानक कहीशु. ॥ ३ ॥
वे पाठांतर गायानो अर्थ कदेठे. मृलपरसु के० मूलपदें, चउदसमग्गणवाणेसु
के गति, इंडियादिक मूल चोद मागणानां स्थान तेने विपे तथा विसहिश्यरेसु
के गत्यादिक मृलमार्गणाना अवांतर नेद बाशव, जेम गतिचार, इंजिय पांच, इत्या-
दिकनां नाम श्रागल ग्रंथकर्ता पोतंज कदेशे. तेत्री श्रहींां नश्री लख्यां, ते कर
कश् मार्गणायें कंटला केटला जिथ के जीवनेद होय ? ते कहेवार्नु प्रथम छार,
तथा गुण के कार का मार्गणायें केटलां केटलां गुणगणां होय ? ते कहेवानुं वीजें
धार, तथा जोग के कश क मार्गणायें केटला योग होय ? ते कहेवानुं त्रीजु धार,
तथा उबगा के कर कर मार्गणायें केटला केटला उपयोग होय ? ते कहेवार्नु
चोथु द्वार, तथा लेस के कइ का मार्गणायें केटली केटली लेश्या होय ? ते कहे-
वानुं पांचमु झार, तथा अप्पबहुत्त के सहु मार्गणायें कोण थप, कोण बहु ? ए
कहेवानुं हुं द्वार, वहाणा के ए व विचारस्थानक वाशव मार्गणायें विवरी कही|॥
इति समुञ्चयार्थः ॥ ३ ॥
॥हवे ए मार्गणाझार स्थितजीव गुणगाणी होय, तेथी गुणगणाझारें
प्रति दश हार कहेशे, ते कहे . ॥
चउदस गुणेमु जिअजो, गु वढंग लेसाय बंधदेऊय ॥
बंधाश्त्र चन अप्पा, बहुं च तो नाव संखाई ॥४॥
पागंतरं ॥ चनदस गुणगणेसु, जिअ जोगुवर्जग लेस्स वं-
धाय ॥ बंधुदयु दीरणार्ड, संतप्प बहुत्त दसहाणा॥४॥
ठाणे केटला जीवनेद पामीयें ? ते कहेवा- प्रथम हार, जोग के कया कया गुणलाई
पामीय ? ते कहेवार्नु बाजु घार, तथा सेस्स के कया गुणगणे केटली लेश्या पानी!
ते कहेवार्नु चोथु हार, बंधाय के कया गुणगणे केटला मिथ्यात्वादि बंधहेतु पामि!
ते कहेवार्नु पांच, हार, तथा बंध के कया गुणगणे केटला कर्मना बंधस्थाना
पामीये? ते कद्देवार्नु हुं हार, तथा उदय के कया गुणगणे केटसा कर्मनां जा
स्थानक पामीये? ते कदेवानुं सातमुंहार, तथा उदीरणा के कया गुणगणे केटसा
कर्मनी उदीरणानां स्थानक पामीयें ? ते कहेवार्नु थाप, कार, तथा संत के करा
गुपठाणे केटसा कर्मनी सत्ता पामी ? ते कहेवानुं नवमुं हार, तथा थप्पबहुत्त कर
चौदें गुणगणे वर्त्तता जीवोनुं अल्पवहुत्व कहेवार्नु दशभु कार, दसहाणा के एस
दवे प्रथम जीवना चौद नेद जाएया विना मार्गणास्थान गुणस्थानादिक और
थर्थ-श्द के० था जगत्माहे थावी रीते विचारतां जीवना चोद नेद पाय. ।
सुहम के सूदमनामकर्मना उदयची सूदनशरीरधारी, सर्वलोकमांद व्यापी रया एवं
पत्री, पाणी, तेल, वायु थने वनस्पति. ए पांच जातिना जीत्र व्यवहार प्रयोग
४०
बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
अर्थ-चउदसगुणेसु के बली चोद गुणवाणाने विपे जिथ के० १ जीवना ने
जोग के०२ योग, उवढंग के ३ उपयोग, खेसाय के० ४ लेश्या, बंधहेकय ३० ५
वंधहेतु,बंधाश्चचन के बंधादि चार,एटले बंध, उदय, उदीरणा थने सचा,एवं कर
अप्पावहुंच के० १० एर्नु अल्पबदुत्व तो के तेवार पठी जावसंखाई के० ११ जाव ने
१२ संख्यातादिकनो विचार कहाँy, एत्रण छारें करी तथा त्रण प्रक्षेप गाया थने
पागंतर गाथायें करी जे कार कलां, ते अनुक्रमें कद्देशे. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥५॥
हवे पागंतर गाथानो अर्थ कहे . चउदसगुणगणेसु के जो पण जीवक
असंख्याता अध्यवसायस्थानकनेदें असंख्य गुणस्थानक होय ठे, तो पप स्थ
व्यवहारें चौद गुणगणां कहां ते चौद गुणगणाने विये जिथ के कया कया इस
केटला योग पामीये? ते कडेवा, वीज पार जग के कया गुणाणे केटसा उपदोन
स्थानक एटले दश बोलनो विचार चौद गुणगणे विवरीशु.॥४॥
जाएया न जाय, जे जणी मार्गणादिक नेदें जीवतत्व- विचारवं, तेजणी
स्थूलव्यवहारनयें जीवना चोद भेद , ते कहे ठे.
दार गादा ॥ अथ जीवस्थानान्याह ॥ इह सुहुम वाय-
रेगि, दि विति चन असन्नि सन्नि पंचिंदी ॥ अपजत्ता पा.
त्ता, कम्मेण चन्दस जिहाणा ॥५॥
बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ४७र रांच थावर ते प्रथम सूक्ष्म एकैडिय कहीयें, थने वायरेगिदि के० चादरनामना उदयथी वादर व्यवहारयोग्यशरीरधारी पांच थावर, ते वीजा वादर एकेजिय कहीये. वि के त्रीजा जे स्पर्शन अने रसन ए वेजियने धारे, ते वेजियसंख्यादिकने कहीयें, ति के चोथा स्पर्शन, रसन अने घ्राण, ए त्रण इजिय ते जेने ते तेंघिय कहीयें, चन के पांचमा स्पर्शन, रसन, घ्राण अने चकु, ए चार इंडियने जेधारे, तेने चौरिंजिय कहीये. असन्नि केरा छा पांचेंजिय पूर्ण होय, पण हुं मन न होय,तेने असन्निा पंचेंघिय संमुठिम, मनुष्य, तिर्यंच जीव कहीये, अने सातमा सन्निपंचिंदी के जेने मन सहित पंचेंजिय होय, ते सन्निश्रा पंचेंजिय गर्नज मनुष्य, तिथंच तथा उपपातिक देव, नारकी जीव जाणवा. ए सात नेद अपजत्ता के अपर्याप्ता. तेमज सात नेद पजात्ता के पर्याप्ता. एवा कम्मेण के अनुक्रमें ए पर्याप्ताऽपर्याप्ता थश्ने चउदसजिन- घाणा के चौद जीवनां स्थानक एटले नेद, सर्व संसारी जीवना होय. ॥इति॥५॥ त्यां एकेंजियने १ श्रादार, २ शरीर, ३ इंजिय, ४ श्वासोश्वास, ए चार पर्याप्ति पहेले समयें करवा भांडे. ते ज्यां सुधी पूरी न थाय, त्यां सुधी अपर्याप्ता कहीयें, अने ते चारे पूरी कख्या पठी पाता कहीये. एम वेंजिय, तेंजिय, चौरिंजिय अने अस. न्नि पंचेंजिय, ए चार जातिना जीव, आहार, शरीर, इंजिय, श्वासोश्वास अने जापा, ए पांच पर्याप्ति साथै आरंने, ते ज्यां सुधी पूरी न करे त्यां सुधी ते चारने अपर्याप्ता कहीयें, अने पांचे पर्याति पूरी कस्या पठी पर्याप्ता कहीये. तेमज ए पांच पर्याप्ति श्रारंजी, पूरी नथी करता त्यां सुधी सन्निया पंचेंजिय अपर्याप्ता कहीये, अने ए ठ पर्याप्ति पूरी कस्या पठी पर्याप्ता कहीये. हवे ते अपर्याप्ता वली वे नेदें ते. एक तो आरंजी पर्याप्ति पूरी कस्या विना मरे ते लब्धिअपर्याप्ता कहीये. अने ज्यां सुधी पर्याप्ति पूरी नथी करी, त्यां सुधी तेने करण अपर्याप्ता कहीये. तेमांहे पण प्रथमनी त्रण पर्याप्ति पूरी कस्या बिना कोई जीव मरे नहीं. कारणके थाहारपर्याप्ति, शरीरपर्याप्ति अने इंजियपर्याप्ति पूरी कस्या विना तो परनव- नुं श्रायु पण न बंधाय, तो ते श्रायु वांध्या विना क्यां जश् उपजे ? तेमाटे ए प्रण नि- यतपर्याप्ति श्रहींयां अपर्याप्तकरण विवदायें जाणवी. एम चोद नेद जीवना करा. श्रने ए जे चौद नेद जीवना कह्या ते गुणगणा विना न होय, जे जणी झानादिक गुणना वृझिहानीने गुणगणानेद कहेवाय, यने झानादिक गुणशून्य थात्मा होय तो अव्य न कहेवाय, तेमाटे जे गुणनो थाश्रय ते अव्य कहीयें ॥ इति समुच्चयार्थः ते झानादिगुण ज्यां परम एटले उत्कृष्ट हीणा पामीयं ते मिथ्यात्व गुणगणुं जाणवू. ' एम चढते चढते गुणगणे चोद गुणगणावति सर्वजीवनेदें गुणगणां कहीयें व्ये.॥
४२ - यांश जीपने पहेमु मिथ्यात्व थने वीजु सास्वादन ए बे गुणगणा होय तेहिए उहा संझी पंचक्रिय थपर्यामा जीवनेदमध्ये तो एक मिथ्यात्य, धीजें सामान थनेत्री थविरतिसम्यकदृष्टि, एप्रण गुणवायां संनवे, केमके परनवी कोरजी मम्यश्व महित ए सही पंचनियमांदे यावी यवतरे, तेने थपर्यागायम्यायें थी रनिचोर्यु गुणवाा होय. नया जे जीव सम्यकर यमनो एमांडे यानर, तो निष्पादयुपा होय, सब्धि थपर्याता सनिया पंचेंक्रिय जीवने एकज मि. मपियामि पूष कन्या पद्देश्यु साम्बादनगुणगणं होय, ए ये विना शेष जीने म वादे गुमान मंनो, केम के मनुष्य पण मनिथा पंगेडियसेन गाई मानमा मनिथामियपयांना पनीरने मिथ्यायग्री मांगीने थांगी गर्ने पादोर नया कधी पण ऽव्य मनमंयं सशिन कयो, नेमीमा यस एपिर पर्दा नया शााना प्रियपयांना, तंडियापयांना, मति बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ॥ श्रथ जीवस्थानेषु गुणस्थानान्याह् ॥ वायर असन्नि विगले, अपजि पढम विस सन्नि अ- पजत्ते ॥ अजय जुअ सन्निपो, सवगुणा मित्रसेसेसु ॥६॥ श्रय-बायर के वादरएकजिय, श्रसन्नि के संक्षिपंजिय, विगले के विक जिप त्राण, श्रपति के० ए पांच अपर्याप्ताने पढमविध के पहेसुं श्रने चीजें गुगना होय, अने सन्निथपजत्ते के सन्निया पंचयि अपर्याप्ताने अजयजुध के थरिदिः गुपणा सहित प्रण गुणगणां होय, थने सन्निपऊ के सन्निपंजियपर्याप्ताने का गुणा के सर्वगुणगणां होय, तथा सेसेसु के शेष सर्व जीवने मिठ के मिष्यार गागणुं जाएवं ॥ इति समुच्चयार्थः॥६॥ यादर, एप्रिय, पृथ्वी, अप यने प्रत्येक वनस्पतिमाहे तथा वीजा थत्तासिन पप्रिय तिर्यन तथा विकलेंजिय, ते वेजिय, तेंजिय, अने चौरिंजिय, ए पांच था सास्वादन गुणगाणु करणथपर्याप्तानेज होय, थने पहेयु गुणाणु सन्धित पर्याप्ता तथा करपथपर्याता ए येहुने होय. जे जणी सम्यक्त्ययमतो जीत प्रशंग ए पांच करण थपर्याप्तामांडेज यवतरे पण विपर्याप्ता पाचमध्ये : ययनर, तेथी तेमांदे मास्वादनपाणु न नयीये. तया यादर अपर्याप्त तेउ, यापुम धने पाच मुलगष्य तो सम्यक्त्व वमतो पण को जीव यावी उपजे नहीं, तेच तेने मिष्यारवगुणाएंज होय, ए पांच ने गुणगणां कह्यां. गुपना दोय. एमयमा मन एकादीप मा मात्र बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ४३ यसग्निपंडिचपर्याप्ता, बादरग प्रियपर्याप्ता, ए सात जीवनेदें मिथ्यात्वगुणवाएं होय. एरीतं चोद जीवनेदने विपे चोद गुणगणां कयां. ते पठी तेहीज जीव ए गुणगणे रखा उता मन, वचन, अने कायाना व्यापाररूप योगें करी कर्म बांधे, तेनणी योगमार जीवनेदं विवरीय व्यं. ॥६॥ हवे जीवनेदें योग संख्या कडेठे. अथ योगानाढ् ॥ अपजत्त पक्कि कम्मुर, लमीस जोगा अ- पङ सन्नीसु ॥ ते सविनवमीसएसु, तणु पोसु उरलमन्ने ॥ ७ ॥ अर्थ-अपजत्तकि के अपर्याप्ता व जीव नेदने विपे कम्मुरलमीसजोगा के योदारिक कार्मण अने ओदारिकमिश्र, ए वे योग होय, श्रने अपजसन्नीसु के अपर्याप्ता, सन्निया पंचेंजियने विपे ते के० ते पूर्वला वे योगने विउविमीस के वे क्रियमिों स के सहित करतां त्रण योग होय. एसुतणुपङोसु के एमां वली शरीर पर्याप्तानेविपे उरलमन्ने के औदारिक योग कोइएक थाचार्य माने ॥ इत्यक्षरार्थः ॥७॥ सन्निया अपर्याप्ता विना वीजा जे एकेंजियादिक अपर्याप्ता जीव नेद ठे, तेने एक कार्मण श्रने वीजु श्रौदारिक कार्मण साथै मिश्र, ए वे योग संनवियें; केमके औदारिक शरीरी एकेंजिय होय, तेथी तेने परजवथी श्रावतां विचालें कार्मण शरीर होय, तेमाटे त्यां कार्मणयोग होय अने अवतस्या पठी ज्यांसुधी पर्याप्ति पूरी न करे, त्यांसुधी कार्मणपुजलें करी थीदारिक पुजल मिश्र होय, तेथी मिों पुजलने उपष्टंने जीवनुं जे करणवीर्य, ते श्रौदारिकमिश्रयोग जाणवो. ए 8 अपर्याप्तालब्धि तथा करण ए वेढु प्रकारना लेवा. ए ठ जीवन्नेदें योग कया. अपर्याप्ता, सन्नीथा, पंचेंजियने विपे वे योग पूर्वली परें लेवा, श्रने त्रीजो वैक्रिय- मिश्रयोग पण होय, जे जणी सन्नीश्रा पंचेंजियमांहे देवता तथा नारकी पण श्रावी गया, तेमने तो वे क्रियशरीर पण करवू ठे. तेथी ते कार्मणपुजल वैक्रिय साथै मिश्र करे, तेथी तेने परजवथी श्रावतां रस्तामांहे कार्मणयोग होय श्रने ठ पर्याप्ति आरंच्या पठी ज्यांसुधी पूरी न करे त्यांसुधी वेक्रिय मिश्रयोग होय. ए वे योग थाय अने मनुष्य तथा तिर्यचनी अपेक्षायें त्रीजो औदारिकमिश्रयोग : पण सेवो. ए रीतें त्रण योग होय. अहींयां मतांतर देखाडे . कोइएक श्राचार्य, शरीरपर्याप्ति पूरी कख्या पठी शेप पर्याप्तायें करी अपर्याप्ताने औदारिकयोग माने . तेथी तेना मते देवता श्रने नारकीने पण शरीरपर्याप्ति कस्या पठी वैक्रिय- योग होय. तेमाहे वेकिय छिक देवता नारकी अपेक्षायें तथा उत्तरवे क्रियशरीर करत प्रारंजवेलायें मनुष्य तथा तिर्यचने पण वैक्रिय औदारिकसाथें मिश्र होय. पनी कि ययोग होय तथा थाहारकशरीर चोद पूर्वधर मनुष्य जिनाधि देखवानिमित्त करे. श्रयोग होय. पठी थाहारकयोग होय, तथा केवलीने थार समयनो केवलसमुहमान तेवारेंथारंनती वेलायेंते थोदारिकसाथै थाहारक पुजस मिश्र करे, त्यां श्राद्दारकनि बोये श्रने पांचमे, ए त्रण समय कामणकाययोग लेवा. पण अपर्याप्तावस्थायें काम्मकाययोग होय ते न सेवा, केमके ते अपर्याप्तामांहेज गया . ए सौ योग करवानी शक्ति नश्री, तेम मन थने वचन पण नथी, औदारिकमिश्र कार्मर सूक्ष्मएशिय पर्याप्ताने एकज श्रीदारिकयोग होय. जे जणी तेने बेमियादित तो थपर्याप्तावस्थायें होय पण पर्याप्तावस्थायें नहिं होय. दवे औदारिक योग भने ja बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ योग मानवो जोइये, तो तेना मते सन्निया अपर्याप्ताने विप १ शोदारिक, र श्रौदारिकमिश्र, ३ वैक्रिय, ४ क्रियमिश्र,५ कार्मणयोग, ए पांच योग संभवे. तथा श्रीशीखांकाचार्यने मतें चार योग होय, जे जणी ए व नेद, अपर्याप्ता जे कला ते सब्धिधी अपर्याप्ता पण लेवा, थने देवता तथा नारकी तो सब्धि थपर्याप्ता न होन, तेथी चार योग सन्निथा अपर्याप्ताने होय.॥७॥ सधे सन्निपजत्ते, उरलं सुदुमे सन्नासु तं चनसु ॥ वायरि स. विनवि गं, (अथोपयोगानाद)॥ पजसन्निसु वार जवर्जगा॥5॥ अर्थ-सवेसन्निपजत्ते के संझी पंचेंजिपर्याप्ताने सर्व पंदर योग होय, थने मुझे के सूक्ष्म एकैछिय पर्याप्ताने उरलं के एक योदारिककाययोग होय, समानु चउसु के तेहिज जापा सहित विकलत्रिक भने असंही पंचेंजिय, ए चार वर्षका जीवनेर्दै एक श्रोदारिकयोग अने वीजो सनासु एटले जापासहित एटले सत्यान वचनयोग, एवे योग होय, अने वायरि के वादर एकप्रियपाताने विपेसविजधि के औदारिकसाथै वैक्रिय भने वैयमिश्र सहित करता ए ये योग तथा और रिक, एवं त्रण योग होय. हवे उपयोग कहे . पजसन्निसुवारउवउँगा केस पांजा संज्ञी पंचेंजियमांदे वार उपयोग होय. संझी पंचेंहिय पर्याप्ताने विप मनना योग चार, वचनना योग चार, श्रोदारिक थाहारक, आहारकमिश्र, वैक्रिय, वैक्रियमिश्र, बौदारिकमिश्र अने कार्मण, ए पंदर करतां बीजे, हे श्रने सातमे, एत्रण समय औदारिकमिश्न योग होय, तथा त्री पंदर योग होय.
बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ.४ वजय सत्यामृपावचनयोग, ए वे योग, चसु के वे इंजियपर्याप्ता, तेंजियपर्याप्ता, चौरि- प्रयपर्याप्ता अने असंझिपंचेंजियपर्याप्ता, ए चार जीवनेदे होय, जे जणी एने मोहोडं । तेथी व्यवहार नापा वोले. घादर एकेंजियपर्याप्ताने एक औदारिक, वीजो वैक्रिय अने बीजो वैक्रिय मिश्र, इत्रण योग संनवीयें, जे जणी चादरएकेजियपर्याप्ता वायुकाय जीवने वैक्रियलब्धि । तेथी ध्वजाने आकार वेक्रियरूप करें तेबारें आरंजतां वैक्रिय मिश्र होय, अने शरीर पूर्ण कख्या पठी वैक्रिय होय; माटे ए वे योग अने सहेज शरीरें औदारिक होय. पर्याप्ता शेप चार स्थावरने एक औदारिक योग होय. ए रीतें पंदर योग कह्या. ए योगें करी जीवना शुनाशुल उपयोग होय ते जणी हवे पठी उपयोग कहीयें ये. पर्याप्ता संझीया पंचेंजियने विपे वार उपयोग पामीयें, जे जणी मनुष्यमांहे वार उपयोग लाने ते त्यां एक समयें जीवने एक उपयोग होय, ते उपयोग उद्मस्थने अंतर- मुहूर्त काल अने केवलीने सामायिक के एक समये त्यां ज्ञान पांच, अज्ञान त्रण, एवं आप उपयोग जाणवा. साकार अने चार दर्शन ते निराकारोपयोग. एम वार उपयोग जाणवा. एवं वार उपयोग होय, निराकारं साकारं दर्शनं. ॥ इति ॥ ७ ॥ पज चनरिंदि असन्निसु, उदंस अनाण दससु चस्कुविणा ॥ सनिअपजे मण ना, ण चरकुकेवल उगविहुणा ॥ ५ ॥ अर्थ-पजचरिदिश्रसन्निसु के० पर्याता चोरिजियने तथा असंझीपंचेंजियपर्या- साने उदंस के वे दर्शन थने अनाण के वे अज्ञान, एवं चार उपयोग होय. अने शेप दससु के दश जीवनेदने विपे चरकुविणा के चकुदर्शन विना त्रण उपयोग होय, थने सन्निपो के संझी अपर्याप्ताने मणनाण के एक मनःपर्यवज्ञान, चरकु के वीजुं चकुदर्शन अने केवलग के केवलटिक, ए चार विद्वणा के विना शेप याउ उपयोग होय. ॥ ए॥ पर्याप्ता चोरिजिय तथा असंझीया पंचेंजिय, ए वे जीवनेदें एक चक्षु अने चीजें श्रचा, ए चे दर्शन तथा मतियझान, थने श्रुतयज्ञान, ए वे श्रज्ञान. एवं उपयोग होय. केमके ए मिथ्यात्वगुणगणे होय. माटे वे अज्ञान कह्यां, शेप सूदम एकजिय पर्याप्ता तथा अपर्याप्ता, चादर एप्रिय पर्याप्ता तथा अपर्याप्ता, जिय पर्यासा तथा अपर्याप्ता, तजिय पर्याप्ता तथा अपर्याप्ता, चारिजिय थपर्याप्ता थने असन्निया पंच- पिच अपर्याप्ता, ए दश जीवनेदें पूर्वोक्त चार उपयोगमांदेथी एक बहुदर्शन न होय तेथी मतियवान, श्रुतथज्ञान थने श्रदर्शन, ए त्रण उपयोग होय. प को थपजायापरे के० थपर्याप्ता घादर एकजियमांहे पढ़मचन के प्रथमनी चार घेरा श्यकत्ताप्ये जेम पारो, स्त्री, रूप देखीने दोडे तथा वकुलादिक फूले. ए मेलें एकषि- जिनादिक पुरुषो ज्ञानसहित उपजे ठे ते अपेक्षायें होय. ए रीतें त्रण ज्ञान, प्रय थकान थने वे दर्शन, ए थाउ सन्निथाने अपर्याप्तावस्थायें पामीये. ए सो करण सन्नि उगि उलेस अप, का वाययरे पढम चन तिसेसेसु ॥ (अथ धादि चन द्वाराणि) सत्तठ बंधुदीरण, संतुदया अह तेरससु ॥ २७॥ थर्थ- सन्निपुगि के सन्निथाना बेहु ने ग्लेस के लेश्या पामी, तशा ४५६ बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ थनो मत करो, थने सिद्धांतने मतं डियादिक चारने अपर्याप्तावस्थायें साम्बाइन- पणुं संजवीय, तो त्यां मिथ्यात्वने अजाचे मतिज्ञान अने श्रुतझान, ए थे ज्ञान कह्यां तो ते अपेक्षायें जियादिक चार अपर्याप्ताने पांच जपयोग संचवे . तथा एकेंजियादिक दश जीव नेदने विपे श्रोत्रज्ञान, सब्धिान बिना पण श्रुत धज्ञान कधु ते थाहारादिक संहानी अपेक्षायें क. जे जणी ठुधावेदनीयना उदयी श्रा पुगलग्रहण कस्याथी महारी सुधा निवत्ते, पुष्टि होय, एयो शब्दार्थ पर्याचोर रूप वस्तु पामवानो अशुरू अध्यवसाय, ए श्रुतजेदने थाहारसंशा कहीये. ते अन वसाय अव्यक्तपणे एकेजियने पण ठे तो आहार लेवाने प्रवर्त ठे, तथा एक स्प नेशिय तो ए जीवोने के थने ते विना वीजा चक्षुरादि अव्ये प्रिय लब्धि शून्य एकैप्रिय कह्या दे, तो पण तेउने सूक्ष्म जावेंजिय पांचवें ज्ञान सिद्धांतें मान्यं, यत : “जसुहुमं जावें दिय, नाणं दविंदियाण विरदेवि ॥ दवसुश्रानावमि, विज्ञान अंपहिवाईणं ॥ १॥ पंचिंदियव वजलो, नरुबसबवि सउवलंनाउं" यने श्रुत कडूं. संझी पंचेंजिय थपर्याप्ताने विपे वार उपयोग मांडेला चार उपयोग न होय टेक नाम कहे ते. एक मनःपर्यवज्ञान अपर्याप्तावस्थायें विरति न होय ते जणी ए ज्ञान पण न होय. तथा चरिंजियनो व्यापार नथी, ते माटें वीजो चतुदर्शन पण होय, वली केवलज्ञान थने केवलदर्शन, एपण कर्मक्षयने अजावें त्यां न हो शेप त्रण ज्ञान, त्रण अज्ञान अने व दर्शन, ए श्रा उपयोग होय, केम अपर्याप्ता सेवा, एटले बीजें उपयोगधार जीवस्थानने विपे कडुं ॥५॥ हवे शुनागुन उपयोगें प्रवत्र्ते, ते लेश्या कहीयें, तेथी उपयोगहार कह्या पठी चोथु लेश्याहार कहे. इति विशेषार- ܚ ܚ .. बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ४ २. अतिमु शेष नीबार जीयने प्रण देल्या दोय. खेदवायें करी । कर्मबंध का ते जणी इवे बंध उदय उदीरणाने सत्ता कहेठे. मना के सात तथा पाठ कर्मनो बंधुदीगण के बंध तया उदीरणा होय, ने संत के सत्ता तथा उदयाय के उदय बाउ कर्मनो तेरस के प्रथम तेर वनंदने विषे जाणयो. ॥ इत्यागः ॥ १० ॥ ॥ श्रथ जीवनदेए संख्यामाद ॥ सन्निया पंचेंजिय पर्याप्ता तथा अपर्याप्ता, ए वे वते. कृमादिक नए लेझ्या संनये. एमां करणयपर्याप्सा लेवा. वाकी लब्धि अप- प्तिान प्रयमनी त्रण लेण्या होय. चादर पजिय अपर्याप्तामांडे प्रथमनी चार लेझ्या पामी, केमके नवनपति, योतिपी, व्यंतर अने ईशानदेवलोक मुधीना बेमानीक देवो पण चवीने रत्नादिक- ध्वी, अप. प्रत्येक वनस्पति, गवा प्रत्येक वादरमांडे श्रावी उपजे ठे. ते देवता तो ताना जवनी लेश्यायें चवीने एवण मांडे यावी यवतरे, त्यां ज्योतिषी तथा नोधर्म थने इंशान देवलोकना देवोने तेजोलेश्या होय, तेथी अपर्याप्तावस्थायें ए पणने ते चोधी लेझ्या पण पामीये. बाकीना जीवने शेप त्रण लेश्या होय. पत्रण जीवनेदयी शेप रखा जे अगीयार जीवन्नेद, तेने विपे कृत, नील थने कापोत, ए प्रण लेश्या होय पटले जीवना चोद नेदं लेझ्या हार कडं. । हवे लेश्यायें करी जीव, कर्मबंध करे ते नणी बंध, उदय, उदीरणा अने सत्ता कहे .॥ ॥ श्रथ बंधादि द्वाराणि ॥ एक संझी पंचेंघिय पर्याप्ता विना शेप तेर जीवन्ने सात तथा श्राप ए वे वंध- स्थानक तथा उदीरणास्थानक जाणवां. त्यां तथा पोताना नवने त्रीजे, नवमे तथा सत्तावीशमे इत्यादिक नागशे परनवायु वांधे ते कालें त्यां थाठ कर्मनो बंध जा- एवो. श्रने शेप कालें सात कर्मनो बंध जाणवो. तथा आयुःकर्म उदय प्राप्त एक श्रावलीमात्र शेप रहे, त्यां सुधी था कर्मनी उदीरणा जाणवी. अने उदयप्राप्सनी एक उदयावलिका थाके तेवारे उदयावलिका उपरांत कर्मदल रह्यं नथी, तेथी शानी उदीरणा करे ? जे लणी जीवयोगकरणे करी उदयावलिथी उपरखुं कर्मदल उदयावलिमांहे खेंची लाबी थाणीने वेदे, तेने उदीरणा कहीये. तेमाटे ते श्रावली शेप श्रायुप्य रहे थके सात कर्मनी उदीरणा होय, ए लब्धि अपर्याप्ता लेवा. केमके करणथपर्याप्ताने सातमी उदीरणा न होय. तथा एहिज तेर जीवस्थानके श्राप कर्मनो उदय निश्चे होय, अने सत्ता पण श्राव कर्मनी होय, जे जणी सातमुं, अने अगीश्रारमुं गुणगणुं, एमां पण मनो वंध होय अने परजवर्नु आयु वांधे, तिहां श्राप कर्मनो बंध होय, अने दराने गुणगणे चढ्यो मोहनीय तथा थायु ए वे न वांधे, त्यांठ कर्मनो बंध होय, धने गणा सुधी होय, त्यां वली मोहनीय क्षय कस्या पठी वारमे गुणगाणे सात कर्मनी सत्ता होय. तिहां वली झानावरणीय, दर्शनावरणीय बने थंतराय, ए ऋण कहा कत्या पठी तेरमै थने चोदमे गुणगणे चार कर्मनी सत्ता होय, एत्रण सत्तास्थानक. : एज रीतें दशमा गुणगणा सुधी थाप कर्मनो उदय होय, अने श्रगीथारमे तशा घारमे, ए वे गुणगाणे मोहनीय विना सात कर्मनो उदय होय, थने सयोगी तथा अयोगी ए वे गुणगणे चार श्रघातीया कर्मनो उदय होय. ए मनुष्यने संनवे तय कर्मनी उदीरणा होय, ए प्रथम स्थानक, श्रने थायुनी हेली उदया जिसमें हवे उदीरणास्थानक कहे ते. थावलिका शेष निजलवायु रहे, त्यांसुधी थान उदीरणा टसी जाय, तेबारें सात कर्मनी उदीरणा जाणवी. ए वीजुं स्थानक उमा गुणगणायी थागलें वेदनी थने थायु, ए वे कर्मनी उदीरणा न हार माटे तिहांठ कर्मनी उदीरणा होय. ए श्रीजु स्थानक; तथा दशमे गुणगणे वेदनीय. थायु थने मोहनीय, ए त्रण कर्मना पांच कर्म विना उदीरणा उपशांत मोह तुम भाषा सुधी पामोयें, कमके, थावलीमान रहे, त्यां मोहनीयनी उदारणा न हार, VIG बंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ श्राव कर्मनी लाने, थने सात कर्मनी सत्ता तो वारमे गुणगणे खाने. ते तेने न होत्र, एम तेर जीव स्थानकें बंध, उदय, उदीरणा बने सत्तानां स्थानक कह्यां. ॥ १७ ॥ ॥ हवे सन्निया पंचेंजिय पर्याप्ताने विपे बंधादि स्थानक कहेते. ॥ सत्त: वेग बंधा, संतु दया सत्त अठचत्तारि ॥ सत्तह व पंचगं, उदारणा सन्निपजत्ते ॥११॥ अर्थ-सत्तह के सातनो तथा थानो ठेग के वनो तथा एकनो बंधा के ! चार वंधस्थानक संझी पंचेंजियने होय, अने सत्तथचत्तारि के सातन, थान्न श्रने चार, ए त्रण संतुदया के सत्तास्थानक तथा उदयस्थानक होय. धने सः पंचगं के० सात, थार, ठ, पांच अने वे, ए पांच उदीरणा के उदारणात्या नक सन्निपजत्ते के संझीपंचेंजिय पर्याप्ताने विपे होय. ॥ इत्यदरार्थः ॥ ११॥ सन्नीथा पंचंधिय पर्याप्ताने विपे ज्यां सुधी श्रायु न बांधे त्यां सुधी सान है तथा तेने सत्तास्थानक त्रण होय, तिहां पाठ कर्मनी सत्ता अगीधारमा गुण मनुप्यनी थपेक्षायें संझीया पंचेंजियने त्रण उदय स्थानक कह्यां.
वंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
४ाए
साटे ए चो) स्थानक तथा झानावरणीय अने अंतराय, ए त्रण कर्म श्रावलिका
मात्र थाकतां होय, तेवारे वारमे गुणगणे एनी उदीरणा नहीं जाणवी. तेथी त्यां
रठी नाम अने गोत्र, ए वे कर्मनीज उदीरणा होय, एम सयोगी पण वेनी उदी
रणा अने अयोगी अनुदीरक होय, ए पांचमुं स्थानक. एम ए सर्व मनुष्यने विपे
संजवे . ते जणी सन्नियो पंचेंडिय पर्यासाने विपे ए पांच उदीरणास्थानक कह्यां
एटले मूल जीव नेद मारे गुणगणादिक श्राप वोल कह्या, ए जे जीवना नेद कह्या ते
जीवना लेद गत्यादिक ने करी विचारतां चतुर्विध पंचविधादिक थाय, तेथी चौद
नेदतुं अनियतपणुं देखाड्यु.॥ ११ ॥ उक्तानि जीवस्थानेषु गुणस्थानादीन्यष्टौ द्वाराणि.
॥ अथ मार्गणास्थानान्याह ॥
ग इंदि एअ काए, जोए वेए कसाय नाणेसु ॥
संजम दंसण लेसा, लव सम्मे सन्नि आदारे ॥ १२ ॥
अर्थ-गर के गति चार, इंदिए के पांच एप्रियादिक इंजिय, एवं नव.काए
के पृथ्वीकायादिक व जीवनिकाय, जीवसमूह ते निकाय कहीयें, एवं पंदर. जोए
के वोलवू, चालवू, इत्यादिक चेष्टायें जोवे ते योग त्रण, एवं अढार. वेए के इंजिये
करी सुख वेदीयें, ते लणी वेद त्रण, एवं एकवीश. कसाय के कय एटले संसार
तेनो श्राय एटले लान होय ते नणी कपाय कहीये, तेनी चार मार्गणा, एवं पञ्चीश.
नाणेसु के जाणी वस्तुपर्यायशुंणे, ते जपी ज्ञान कहीये. तेनी मार्गणा श्राव
एवं तेत्रीश थ. संजम के सावधयोगथकी निवर्तवं तेने संयम कहीये. तेनी
मार्गणा सात, एवं चालीश. दंसण के दर्शन सामान्याववोध तेना नेद चार, एवं
चुम्मालीश. लेसा के कपायोदयें श्रशुभाध्यवसाय थाय तथा योगप्रवृत्ति ते लेश्या
तेनी व मार्गणा, एवं पञ्चाश. नव के नव्यानव्यमार्गणा, एवं वावन्न. सम्मे के
सम्यक्त्व मिथ्यात्वादि नेदें तत्त्वज्ञानवंत जीव नेद ठ, एवं अहावन. सन्नि के
मनसहित ते संज्ञीया चाकी असन्निया,एम वे ने जीव,एवं शाव. श्राहारे के उजा-
हारादिक करे ते थाहारी अने थाहार न करे, ते अणाहारी, एम वे नेदें जीव. एवं
वाश नेद उत्तर जाणवा. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १५ ॥
हवे चौद मूल मार्गणाधारनां उत्तर वाशठ मार्गणाधार कहे.
सुर नर तिरि निरय गइ, ग विअ तिअ चन पणिदि उक्काया ।।
नू जल जलणा ऽनिल वण, तसाय मण वयण तणु जोगा ॥ १३ ॥
, त्यांजे दाटी, मुंठ सहित मुखपुरुषाकारवंत, ते अव्यपुरुप जाणवो,थने जे श्रीति 8q០ वंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंय. ४ अर्थ- जवनपति, व्यंतर, ज्योतिषी अने वैमानिक, ए चार. सुर के देवगति म, नर के मनुष्यगतिनाम, एकैछिय, विकलेंजिय, पंचेंजिय, जलचर, स्थान खेचर, ए सर्व, तिरि के तियंचगतिनाम. साते नरकना नारकीने निरय के न गत्तिनाम. एम गतिनी अपेक्षायें सर्व संसारी जीव विचारतां चार जड़े होय. ए थम चार, ग के गतिमार्गणा जाणवी. ग के एकेंजिय ते पृथिव्यादिक पांच स्थावर , विथ के जिय, ते शंखा तिथ के० तेंजिय, ते कीमीप्रमुख, चन के चारिप्रिय ते नमरादिक, पर्षिदि देवता, नारकी, असंझीश्रा, संझीथा, मनुष्य तथा तिर्यच, एम विचारतां -. जीवनी अपेक्षायें सर्व संसारी जीव, पांच प्रकारे होय. ए पीजी इंझियमार्गणा प्रकारे जाणवी. काया के प्रकारना जीव कायमार्गणायें विचारतां होय, त्यां के मा पापाण, धातुना नेद तथा मीतुं, पारो, जोमल, रत्ननी जाति, एसर्व वादर पृथ्वीकार था सूक्ष्म पृथ्वीकाय जीव चौदराजलोके जाणवा तथा जल के पाणी, हीम, का इत्यादिक अप्काय जीव जाणवा. जलण के अग्नि, वीजली, इत्यादिक ते काय जाणवा. अनिल के वायुकाय ते गुंजवायु, विटोली इत्यादिक जाणवा, वण के धनियादिक, ते प्रत्येक वनस्पति तथा अनंतकाय निगोद सूक्ष्म वादर ए थे और नस्पतिकाय. तसाय के विकलेंघिय श्रने पंचेंजिय, ए उसकाय जाणवा. एम . पेक्षायें ठ जेदें जीव जाणवा. ए कायमार्गणा त्रीजी जाणवी. मणवयणतणुजोगा के काययोगें करी मनोवर्गणायें अव्य लेइ मनपणे ... तेनी साथे संबंधजन्य जीवन करणवीर्य, ते मनोयोग. एम नापापणे परिणमे अन्य वंधजन्य जीववीर्य ते वचनयोग, ज्यां थारमाप्रदेश विस्तारे, ते काया, तेह जे जीववीर्य , ते काययोग. ए त्रणे योगें करी सयोगी जीव, प्रण ने जाणवाः सर्व जीव, योगमार्गणायें विचारता मनयोगी, वचनयोगी थने कायपोगी, ए प्रकारे जाण्या. ए चौथी योगमार्गणा. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १३ ॥ ॥वे नरि वि नपुंसग, कसाय कोद मय माय लोभित्ति ।। मइ सुअऽवदि मण केवल, विनंग मइ सुअ नाण सागारा ॥ १४ ॥ थर्थ-वेथ के वेदमार्गणायें वेदनी थपेक्षायें विचारतांत्रण नैर्दै सर्व संसारी .. पिणी थनियापारप मैथुनसंझा सहित जे जीव यत्ते, ते जावपुरुष जाणवी.एम - . - , पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ४जर वेद कहो तथा स्तन, योनि प्रमुख अवयव सहित श्रने दाढी मुठ रहित एवा ने जे धारण करे, ते अव्यस्त्री जाणवी. अने पुरुषविपयिणी यानिलापारूप मेश्रु- झा सहित जे जीव ते नावनी जाणवी, ए बीजो इठि के० स्त्रीवेद तथा स्त्रीना यव स्तनादिक तथा पुरुपना अंग, दाढी, मृठ प्रमुख ए बेहु जेने न होय ते अव्यनपुं- जाणवा तथा स्त्री थने पुरुप, ए बेहु विपरिणी अनिलापायें जे जीव वत्तं ते वनपुंसक जाणवा. ए बीजो नपुंसग के नपुंसक वेद. एम वेद यात्री इव्य अने बन्नेदें करी जीव वण प्रकारे जाणवा. ए पांचमी वेदमार्गणा त्रण प्रकारे जाणवी. कसाय के कपायोदयाने विचारतां कोहमयमायलोनित्ति के क्रोधी, मानी, पी श्रने लोजी, ए चार ने सर्व संसारी जीव होय, त्यां वीजानी सायं चित्तनुं चन परिणत ते क्रोधी. पोताने विपे अधिकता बुझिये अनमन विनावपरिण- ते मानी. परनें चंचवा हेतु कुटिलता परिणति, ते माची. परभव्य सायं अन्नेदता- परिणति, ते लोजी. ए चारे कपाय, उदय विरोधी ठे. जे नणी क्रोधादिकने ये मानादिकनो उदय न होय, अने मानने उदय कोधनो उदय न होय, ए रीतें कपायमार्गणा चार प्रकारे जाणवी. ज्ञान, अज्ञाननेदें करी जीवनेद विचारतां आठ प्रकारमाहे सर्व जीव श्रावे, क्षायोपशमिक क्षायिकपर्यायें जाणवा. त्यांइंजिय पांच, श्रने नोजिय, ए निमित्त र्तमान विपय ज्ञान विशेष, ते प्रथम म के मतिज्ञान, शब्द संबंध अर्थविषयक [काल विपयवस्तुपर्यालोचन ज्ञान विशेप, ते वीजें सुश्र के श्रुतज्ञान. अवधि एटले दिायें रूपिलव्य विषयप्रत्यदा, ते त्रीजु श्रवहि के श्रवधिज्ञान. मनुष्य क्षेत्र- हे जे सन्नीया पंचेंजिय जीवना मनोगत नाव नेदर्नु जाणवू, ते चोथु मण केव नःपर्यायझान. सकल आवरणरहित संपूर्ण सर्ववस्तु विपयि अनंतऽव्यवीपश्चं न, ते पांचभु केवल के केवलज्ञान जाणवू. मिथ्यात्वे करी विरुकनंगे विपरीतपणे स्तुनो परिछेद, ते ठहुं विनंग के विजंगज्ञान कहीये. जेम शिवराजर्षि सात छीप ने समुड देखी जाणवा लाग्यो, जे में सर्व हिप, समुज, दीग; एम मिथ्यात्वनें दये जे अवधिज्ञान ते व्हुँ विनंगझान कहीयें, तथा मिथ्यात्वीने एक मति, वीजें हुत, ते पण अज्ञान कहीये. जे नणी अनंतधर्मात्मक वस्तुने एकरूपे पूर्ण करी जाणे, ने संसारहेतु तेने मो- हेतुरूप जाणे, एकज विधिरूप जाणे, अथवा निषेधरूप जाणे, एम एकांत जाणे 'ण जनयरूपें न जाणे तेथी थानी मिथ्यात्वी कह्या. सम्यकदृष्टिमां एक । ज्वली; अने वे ज्ञानी, ते मतिज्ञानी अने श्रुतज्ञानी; तथा त्रण ज्ञानी , meme- ដូច០ वंधस्वामित्वनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ अर्थ- नवनपति, व्यंतर, ज्योतिपी अने वैमानिक, ए चार, सुर के देवगतिन म, नर के० मनुष्यगतिनाम, एप्रिय, विकलेंजिय, पंचेंजिय, जलचर, स्थलचर खेचर, ए सर्व, तिरि केतियंचगतिनाम. साते नरकना नारकीने निरय केनर गतिनाम. एम गतिनी अपेक्षायें सर्व संसारी जीव विचारतां चार नेदें होय. ए! धम चार, गइ के गतिमार्गणा जाणवी. ग के एकेजिय ते पृथिव्यादिक पांच स्थावर , विथ के प्रिय, ते शंखादिन तिथ के तेंजिय, ते कीमीप्रमुख, चउ के चरिंघिय ते नमरादिक, पर्णिदि के देवता, नारकी, असंझीथा, संझीथा, मनुष्य तथा तिर्यंच, एम विचारतां इंजियवं जीवनी अपेक्षायें सर्व संसारी जीव, पांच प्रकारे होय. ए वीजी इंजियमार्गणा पां प्रकारे जाणवी. उकाया के प्रकारना जीव कायमार्गणायें विचारतां होय, त्यांनू के० मार्ट पापाण, धातुना नेद तथा मीतुं, पारो, जोमल, रत्ननी जाति, एसर्व चादर पृथ्वीकायर था सूक्ष्म पृथ्वीकाय जीव चौदराजलोकें जाणवा तथा जल के पाणी, हीम, करद इत्यादिक अप्काय जीव जाणवा. जलण के अग्नि, वीजली, इत्यादिक तेउकाय जी जाणवा. अनिल के वायुकाय ते गुंजवायु, विटोली इत्यादिक जाणवा, वण के० यां घ निंपादिक, ते प्रत्येक वनस्पति तथा अनंतकाय निगोद सूक्ष्म वादर ए वे नेद व नस्पतिकाय. तसाय के विकलेंजिय अने पंचेंजिय, ए त्रसकाय जाणवा. एम काय पेक्षायें व नेदें जीव जाणवा. ए कायमार्गणा त्रीजी जाणवी. मणवयणतणुजोगा के काययोगें करी मनोवर्गणायें अन्य लेइ मनपणे परिणमा तेनी साथे संबंधजन्य जीवन करणवीर्य, ते मनोयोग. एम जापापणे परिणमे अव्यस बंधजन्य जीववीर्य ते वचनयोग, ज्यां धामाप्रदेश विस्तारे, ते काया, तेह संबंधजन्य जे जीववीर्य , ते काययोग. ए त्रणे योगें करी सयोगी जीव, त्रण ने जाणवा. एम सर्व जीव, योगमार्गणायें विचारतां मनयोगी, वचनयोगी श्रने काययोगी, ए नए प्रकारे जाणवा. ए चोथी योगमार्गणा. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १३ ॥ ॥वेअ नरि ति नपुंसग, कसाय कोद मय माय लोनित्ति ॥ म सुअवदि मण केवल, विनंग मसुअ नाण सागारा ॥१४॥ अर्थ-वेथ के० वेदमार्गणायें वेदनी अपेक्षायें विचारतांत्रण भेर्दै सर्व संसारी जी ठे त्यां जे दाढी, मुंठ सहित मुखपुरुषाकारवंत, ते अव्यपुरुष जाणवो,अने जे स्त्री विष- मेथुनसंज्ञा सहित जे जीव वत्ते, ते जावपुरुप जाणवो. एनर के - - पडशीतिनामा चतुर्व कर्मयंय. । ४ पुष्प वेद कहो तथा स्तन, योनि प्रमुख अवयव सहित श्रने दाढी मुठ रहित मुखने जे धारण करे. ते अव्यत्री जाणवी. यने पुरुषविषयिणी शनिलापारूप: नसंझा सहित जे जीव ते लावनी जाणवी, ए बीजो इति के त्रीवेद. तया स्त्री अवयव स्तनादिक तथा पुल्पना अंग, दाढी, मृन प्रमुख ए वेदुजेने न होय ते अध्यन तक जाणवा तथा स्त्री थने पुम्प, ए वेहु विपरिणी यनितापायें ले जीव वत्त नावनपुंसक जाणवा. ए बीजो नपुंसग के नपुंसक वेद. एम वेद यात्री अन्य श्र जावने। करी जीव त्राण प्रकारे जाणवा. ए पांचमी वेदमार्गणा त्रण प्रकार ..५२ कसाय के कपायोदयन्ने विचारतां कोहमयमायलोनित्ति के क्रोधी, मानं. मायी अने लोनी, ए चार ने सर्व संसारी जीव होय, वां वीजानी साथै पत्त विघटन परिणत ते क्रोधी. पोताने विपे थधिकता बुझिये अनमन विनावपरिण ति, ते मानी. परने वंचवा हेतु कुटिलता परिणति, ते मावी. परमव्य सायें अन्नेदता बुझिपरिणति, ते लोजी. ए चारे कपाय, उदय विरोधी ते. जे जणी क्रोधादिकने उदय मानादिकनो उदय न होय, श्रने मानने उदय कोधनो उदय न होय, ए रीतें ठही कपायमार्गणा चार प्रकार जाणवी. ज्ञान, श्रझानने करी जीवनेद विचारतां श्राव प्रकारमांहे सर्व जीव आये, ए दायोपशमिक दायिकपर्याय जाणवा. त्यांइंघिय पांच, अने नोजिय, ए निमित्त वर्तमान विपय ज्ञान विशेप, ते प्रथम मई के मतिज्ञान. शब्द संबंध अर्थविषयक त्रिकाल विषयवस्तुपर्यालोचन ज्ञान विशेप, ते वीजु सुथ के श्रुतज्ञान. अवधि एटले मर्यादायें रूपिजव्यविषयप्रत्यक्ष, ते त्रीजु श्रवहि के श्रवधिज्ञान. मनुष्य देव- माहे जे सन्नीश्रा पंचंडिय जीवना मनोगत जाव जेदनुं जाणवू, ते चोथु मण केव मनःपर्यायान. सकल वरणरहित संपूर्ण सर्ववस्तु विषयि अनंतऽव्यवीपलं ज्ञान, ते पांचमुं केवल के केवलज्ञान जाणवं. मिथ्यात्वे करी विरुझनंगे विपरीतपणे वस्तुनो परिवेद, ते वहुं विनंग के विनंगझान कहीये. जेम शिवराजर्पि सात द्वीप थने समुल देखी जाणवा लाग्यो, जे में सर्व छिप, समुप, दीग; एम मिथ्यात्वने उदये जे अवधिज्ञान ते पहुं विनंगज्ञान कहीये, तथा मिथ्यात्वीने एक मति, बीजु श्रुत, ते पण अज्ञान कहीये. जे जणी अनंतधर्मात्मक वस्तुने एकरूपे पूर्ण करी जाणे, ने संसारहेतु तेने मो- कहेतुरूप जाणे, एकज विधिरूप जाणे, अथवा निषेधरूप जाणे, एम एकांत जाणे पण उनयरूपें न जाणे तेत्री थज्ञानी मिश्चात्वी कह्या. सम्यकदृष्टिमां एक ज्ञानी ते केवली; अने वे ज्ञानी, ते मतिज्ञानी अने श्रुतज्ञानी; तथा ऋण झानी, ते मति, श्रुत धन्य पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ थने अवधिज्ञानी; तथा चार झानी, ते मति, श्रुत, श्रवधि थने मनःपर्यवहानी; ए . ज्ञानी कह्या. ए बाउ नाण के ज्ञान, ते साकारोपयोग सामान्य विशेपात्मक विपे जाति, गुण क्रियाविशिष्ट वस्तुनु जाप. ते सागारा के० साकारोपयोग ... ए सातमी ज्ञानमार्गणा श्राव ने जाणवी. ॥ १४ ॥ ॥ हवे विरति थविरति मार्गणा वे मली सात ने कहे ते. ॥ सामाश्य वेध परिहा, र सुहुम अदखाय देस जय अजया ॥ चरकु अचस्कु उदी, केवलदसण अणागारा ॥२५॥ अर्थ-सामाश्य के सामायिकचारित्र, वेश्च के वेदोपस्थापनीयचारित्र, परिर के परिहार विशुछिचारित्र, श्रने सुहुम के सूक्ष्मसंपरायचारित्र, अहखाय के यथा ख्यातचारित्र, देसजयश्रजया के देशविरतिचारित्र, अने थविरतिचारित्र, ए सात चा रित्र, थने चरकु के चकुदर्शन थने श्रचरकु के अचकुदर्शन, उही के शवधिदर्शन, वस के केवलदर्शन,ए चार दसण के दर्शन,ते अणागारा केअनाकारोपयोगजाणवा.१५ इवे सातमी चारित्रमार्गणा कहे . सर्वविरति, देशविरति अने अविरति, एवी रीतं विचारतां सात भेदे सर्व संसारी जीव होय. तिहां सम के ज्ञान, दर्शन भने चारित्रनो ज्यां श्राय के० लान होय ते जणी सामायकचारित्र सर्व सावध विरतिरूप प्रथम जाणवू, श्रने जे पूर्वपर्याय वेदीने वीजा विशुद्ध पर्याय उपस्थापन करवू, ते पीजु दोपस्थापनीय चारित्र, ते एक सात्तिचार श्रने बीजो निरतिचार, एवा वे ने जाण. त्यां श्रीवीर तीर्थकरना साधुने दूषण लागे थके जे व्रत पर्याय वेदे, जेम विषधर जे सर्प तेणे डंशेली यांगतीने शरीर रास्त्रवाने हेते ठेदे. एम प्रत राखवा निमित्ते सदूषण नत पर्याय दी उगमणी करीये, ते सातिचार वेदोपस्थापनीय क- हीये, थने बीजो निरतिचार ते श्रीपार्श्वनाथना शिष्य श्रीवीर जिनपासें फरीग्री व्रत उचरे, ते निरतिचार वेदोपस्थापनीय चारित्र बोजु जाणवू. एटसे तीर्थथकी अन्य तीर्थ संक्रमण करे, जैम श्रीपार्श्वनाथना साधु केशी गांगेय प्रमुख श्रीधीरना शासनमा भावी पंच महानत उच्चरी पूर्व पर्याय वेदी नवो पर्याय ग्रह्यो, ए निरतिचार कही. श्रीजु परिदार तपोविशेष, त्यां सामानव पूर्वधर तो गणत्रीश वर्ष उपरांत वहे, ते. "हने नवनो गठ होय. तेमध्ये एक वाचनाचार्य श्रने चार साधु परिहार तपोनिविष्ट तथा चार साधु तेनुं वैयावच्च करे, ते उ मास, तप पूर्ण करे, तेवार ते चार वेयावच्ची साधु तप थादरे थने तप करी रह्या जे चार साधु, ते तेहनु उ मास सुधी वैयावञ्च करे, वसतुंठ मास सुधी वाचनाचार्य तप करे, बीजा साधु तेनु वेयावच करे, एम अ. दार मासद् तप करे, ते तपनी विगत थावी रीत ते के, नपण कालें जघन्य चोय .. पडशीतिनामा चतुर्य कर्मग्रंत्र. ४ ४७३ स. मध्यम वह अने उत्कृष्ट अहम नप करे. शीनकालें जघन्य नह. मध्यम अहम बने उत्कृष्ट दशम तप करे. वर्षाकालं जयन्य यहम, मध्यम दाम अने उत्त- वाला तप करे. पारणं श्रायंबील करे. एम तप पूर्ण करी जिनकल्प पडिवजे तथा गठमांडे यावे, ते परिहार विशुविचारित्र बीउँ जाणवू. मुझसंपराय गुणग- णे सुथ्यसंपराय चारित्र चोथु होय. यगीथारमा गुणगणायी मानीने चाग गुणवाणे श्रीवीतरागर्नु निरतिचारचारित्र ते पांच, यवाण्यातचारित्र जाणवू. देशविरति निरपराध निरपेक्ष संकल्पी उस जीव न हणं, ते ठहुं देशविरति चारित्र, इत्यादिक सर्व विरति, देशविरति चारित्र जाणवां. अने ए वे मांडेयी एके न होय ते सातमुं अविरतिवारित्र जाणवू. ए यामी चारित्रमार्गणा सात ने जाणवी. हवे नवमी दर्शनमार्गणा कड़े ते. जे यांग्वें करी देख,ते चकुदर्शन. श्रवा क. हेतां अांख विना शेप इंजिय चार तथा मन तेणं करी जे वस्तुनु सामान्यांश ग्रहण ते वीजु अचनुदर्शन. श्रवधि एटले अव्य, क्षेत्र, कालादिक मर्यादाय सामान्यपणे रूपी अन्यनुं ग्रहण, ते त्रीजु श्रवधिदर्शन अने संपूर्ण व्यविषय सामान्यांशनुं ग्रहण विपयक केवलदर्शन ते चोथु जाणवू. ए चारे अनाकार ठे. जे जणी जाति, गुण, क्रियादिक विशेषण रहित वस्तु श्राकार रहित कांशएक एवं देखीये, ते नणी अ- नाकारोपयोग कहीये, ए नवमी दर्शनमार्गणा जाणवी. ॥ १५ ॥ ॥ हवे दशमुं लेश्यामार्गणातुं धार कहे. ॥ किएका नीला काऊ, ते पम्हाय सुक नविअरा ।। वेअग खश्गुवसममित मीस सासाण सन्निअरे ॥ १६ ॥ अर्थ-किएडा के कृल लेझ्या, नीला के नील लेश्या, काज के० कापोत लेझ्या, ते के तेजोलेश्या, पम्हाय के० पद्मवेश्या, सुक के शुक्लेश्या, जन के नव्य, श्वरा के इतर एटले अनव्य, वेथग के वेदक सम्यक्त्व, खग के क्षायिकस- म्यक्त्व, उवसम के औपशमिक सम्यक्त्व, मित्र के मिथ्यात्वसम्यक्त्व, मीस के. मिश्रसमकित, सासाण के साखादनसमकित, सन्निथरे के सन्निश्रा अने इतर वीजा असन्निथा, ए तेरमी संझी मार्गणा जाणवी ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ १६ ॥ लेझ्या ओदायिक पर्याय ने करी जीवन्नेद विचारतां ने सर्व जीव जाणवा. कृलादिक अव्यसंबंधे जीवनो कर्मरस परिणमनहेतु अशुधनाव ते लेश्या कहीये. तेनुं स्वरूप जंबूफल खावा निमित्त ठे, ते पुरुपना अध्यवसाय ने जाणवू. जेम व पुरु जंक्ष फल्यो देखी एके चिंतव्यु के, ए वृक्ष मूलथकी वेदीयें, ए कृष्ल लेश्या- pm-
88
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
वंत. चीजे कयु के, शाखा दीये, ए नीललेश्या. नीजे कयु, लघु शाखा वेदो, ए
कापोत लेश्या. चोथे कयु, गुछ वेदो, ए तेजो वेश्या. पांचमे कहा, फल तोमी
लियो, ए पद्मलेश्या. हे कयुं, नीचे पड़यां फल लश्य, ए शुक्र खेश्या. एम व ने
जीव होय. ए दशमी लेश्यामार्गणा जाणवी.
हवे जव्यमार्गणायें पारिणामिक नावें जीवन्नेद विचारतां ये नेदं सर्व संसारी
जीव ठे. त्या मुक्ति जावा योग्य जे जीव अव्य ते लव्य जीव श्रने जे केवारे पण
मुक्तिये न जाय ते अजव्य जीव. ए श्रगीधारमी जव्य मार्गणा वे नेदें जाणवी.
हवे नवतत्वश्रकानगुंण मुख्यतायें दायोपशमिक, दायिक, थोपशमिक अने
औदयिक, ए चार पर्याय नेदें विचारतां उन्नेद सर्व जीवना थाय. त्यां प्रथम वेदक
कहेतां सम्यक्त्व मोहनीयना प्रदेश तथा रस वेदे . एनुं नाम दायोपशमिक
कहीये. जे जणी मिथ्यात्व मोहनीयनो रस सर्व घाती उदय श्राव्यो थको नोगवी
क्षय कीधो अने उदय नथी आव्यो, एवो जे अनुदय रूप ते उपशम्यो । एने
शांतरे जे श्रात्मानी तत्वरुचि ज्यां लगे जागे, ते पहेलु क्षायोपशम सम्यक्त्व कहीयें.
उक्तंच “मिळतं जमुन्नं, तं खीणं अणुश्यं च उवसंतं ॥ मीसी जावंपरिणय, वे-
अंतं खवसम" ॥ १॥ तथा श्रीजिनकालें प्रथम संघयणी मनुष्य क्षपक श्रेणि
करतो पहेला धनंतानुबंधीया चार कपाय तथा त्रण दर्शन मोहनीय, ए सात प्रकृति
खपावे, तेवारे जे प्रथम कह्यो श्रात्मानो शुरू झान स्वन्नाव, ते वीजु दायिक
सम्यक्त्व. ए वझायु पामे, तेनी अपेक्षायें तो चारे गति मध्ये पामीये. तथा ए
साते प्रकृति रसथी तथा प्रदेशथी उपशमावे थके जे शुम श्रझान गुण प्रगट्यो ते
त्रीजु औपशमिक सम्यक्त्व जाणवू. मिथ्यात्वने उदयें विपरीतरुचि ते चोधु मिथ्यात्व.
तथा मिश्रने उदय मिश्ररुचि ते पांच, मिश्र तथा सम्यक्त्व वमतो, मिथ्यात्वे नथी
पहोतो, एनी वच्चं जे शुधरुचि ते व्इं सास्वादन सम्यक्त्व जाणवू. ए चारमी सम.
कित मार्गणा बजेदें जाणवी.
हवे संज्ञा क्षायोपशमजन्य जीवनुं ज्ञान विशेष ते पण थहींयां दीर्घकासिकी
संझा तेणे सहित ते सन्नीथा जीव मन सहित जाणवा. तथा ते संझायें रहित जेने
मन न होय ते श्रसन्नीया जीव. एम संझामार्गणायें विचारतां सर्व जीव वे प्रकारे
जायका ए संझिमार्गणा तेरमी वे नेदें जाणवी. ॥ १६ ॥
आदारेअर नेत्रा, सुर निरय विनंग मासु उदि उगे।
सम्मत्त तिगे झपा, सुका सन्नीसु सन्निजगं ॥१७॥
पडशीतिनामा चतुर्व कर्मग्रंथ. ४ 8g अर्थ- श्राद्वारे अरनेत्रा के श्राहारक अने तर ते श्रागाहारक ए वे नेद श्राहा. रक मागणाना. ग. चन्दम। मार्गणा. हवे वाश: मार्गणायें चोद जीवनंद कड़े . सुर० के० देवगति, निरय के नरकगति, त्रीउँ विनंग के० विनंग ज्ञान, चोयुं मर के मतियान, पांचमुंमु के० श्रुतज्ञान, हिगे के० थवधिदान अने शवधिद- शन, एवं सात. सम्मन्नतिगे के सम्यक्त्वनुं त्रिक, एवं दश. अने पह्मा के अगी- धारमी पद्मलेश्या, चारमी मुकला के शुद्ध वेश्या, तेरमी सन्निमु के० सन्नीया, ए तेर मार्गणायें सन्निगं के संज्ञी पंचंजिय पर्याप्ता थने अपर्याप्ता, ए वेद जीवना होय. ॥ इत्यदरायः ॥ १७ ॥ चोदमी श्राहारकमार्गणा, त्यां प्रथम श्राहार त्रण प्रकारना . एक उंजार, अप- र्याप्तावस्यायें होय तया बीजो लोमाहार अने बीजो प्रदेपाहार, ए वे थाहार पर्याप्ता- वस्थायें होय, ए जाणे श्राद्वारे करी कुधोपशम देतु शरीरादिक पुजल थाहारे, तेने थाहारक कहीये. तेत्री इतर के वीजा अनाहारक जाणवा. जे कार्मणकाययोगी विग्रदगति समापन्न जीव तथा योगी केवली इत्यादिक श्रणाहारक जीव जाणवा. एम विचारतां ये नेदें सर्व जीव जाणवा, ए चोदमी श्रादारकमार्गणा कही. ए रीते मार्गणाना उत्तर नेद बाश करा. हवे वाशम मार्गणाधारे चोद जीवन्नेद विचारे वे. देवगति अने नरकगति, ए वे गतिमार्गणामध्ये संझी पंचजिय अने पर्याप्तो करण अपर्याप्तो लेवो केमके लब्धि अपर्याप्तो देव थने नारकी न होय माटें. बीजा विनंग ज्ञाने अपर्याप्तावस्थायें विनंग ज्ञानी होय. ते अपेक्षायें लेबु तथा पंचसंग्रहमांडे विनंग एकज जीवनेद मात्र सन्निपर्याप्तोनोज कह्यो वे ते असंज्ञीया मांडेश्री श्राव्यो जे देवता, अने नारकी तेने अपर्याप्तावस्थायें विनंगझान न होय. तेषी ते अपेक्षायें एकज नेद लीधो वे. ए विशेष वे. मतिान, श्रुतज्ञान, अवधिज्ञान, ए त्रण झान थने दर्शनमार्गणामांहे एक अब- धिदर्शन ए चार मार्गणाधारें संझी पंचेंघिय करण थपार्याप्तो जीव त्रण ज्ञान सहित सम्यकदृष्टि अवतरे, ते अपेक्षायें थपर्याप्ता दीधा, तथा वीजा संझी पर्याप्ता सम्यक्- दृष्टि जीवने पण होय, एटले वे जीवनेद होय. त्रण सम्यक्त्वे पण ए वे जीवनेद जाणवा. त्यां वझायु सात प्रकृति मोहनी खपावी, चार गतिमांदे उपजे, त्यां अपर्याप्तावस्थायें दायिक सम्यक्त्व होय. ते अपे- क्षायें एक संझीया अपर्याप्ता लेवा तथा उपशमश्रेणियें उपशम सम्यकुदृष्टि पण। Param អច पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ मरण पामीने अनुत्तरवासी देवता थाय. ते अपेक्षायें धीजा संझी अपर्याप्ता पण खेवा. अहींयां कोइ कहे जे संज्ञी अपर्याप्ताने उपशम सम्यक्त्व केम होय ? तेनो उत्तर जे थहीं करण थपर्याप्सा सेवा पण लब्धि अपर्याप्ता न लेवा. वेदक सम्यक्त्वे, पद्मखेश्यायें, शुक्लेश्याय तथा संझी मार्गणायें, ए चार मार्ग. पायें तथा पूर्वली नव, एवं तेर मार्गणास्थानें सन्निपुगं के० संझीयाना बे नेद होय, एटले पर्याप्तो भने अपर्याप्तो ए वे नेद होय, त्यां अपर्याप्ता उपजती वेसायें करणथी लेवा जे नणी सब्धिअपर्याप्ता तो तथाविध विशुद्धिने अनावें ए तेर मार्ग- पाहार न पामीये. ए तेर मार्गणायें जीव नेद कह्या. अहीं वेदक अने दायोपश- मिक सम्यक्त्व एकज . ए तेर मार्गणा य. ॥ १७ ॥ तमसन्नि अपझाजुअं, नरे सबायर अपऊ तेकए ॥ थावर गिदि पढमा, चन वार असन्नि उछ विगले ॥२७॥ यर्थ-तं के० ते वे द यसन्निथपऊजुथं के श्रसंझीया लब्धि अपर्याप्ता सहित ए प्रण नेद, नरे के मनुष्यगतिने विपे होय, सवायरथपङतेऊए के ते घे यादर अपर्याप्ता सहित त्रण नेद तेजोलेश्यामांहे होय. थने थावरगिदि के पांच स्थावरकाय अने इंजियमार्गणामांहेली एजिय, ए व बोसने विपे पढमाचल फे० प्रथमना चार नेद जीयोना होय. तथा वारसन्नि के प्रथमना चार नेद यसंझीमा दोय, थने उहविगले के० वे वे जीवनेद प्रत्येक विकलेंजियमांहे होय. ॥ इत्यदारार्थः ॥ १७॥ ते संझीपर्याप्तो यने संझी थपर्याप्तो, ए वे नेद थने असंही लब्धि अपर्याप्तो, ए प्रपद मनुष्यगतिमांदे पामीय, जे जणी मनुष्यना मल मूत्रादिक चोद स्था- न संमूर्छिम मनुष्य, थसंग्य उपजे, ते थपर्याप्ताज मरण पामे. पण पूरी पर्याप्ति न करे. गज वे नेदे होय, ते गर्भज मनुष्य सन्नीयाना ये नेद तथा चादर एकेंजिय अपर्याप्ता सहित प्रण जीव नेद ते तेजोसेश्याय होय. जे जणी चादर एकछियमां- देखा एवी, थप थने वनस्पतिमध्ये देवता सेश्या सहित अवतरे वे. तेनी थपर्या. सारस्पा होय तेबारें तथा सनिथाने पर्याता थपर्याप्ता ए वेहु यवस्थायें तेजोसेश्या होय. यहां पर करपथपर्याप्ता सेवा, वे उ कापमार्गपा द्वारने विपे एक प्रसकाय मार्गणा रहेवा दीजें, ते मूकीने पाशीनी पांच स्यावर कायमार्गषा थने इंडिय हारने विपे वंधिय, तेंघिय, चोरि- डिप भने पक्रिय रहेका दीने, याकी एशियनी एकज मार्गमा सहीये, तेयारें पडशीनिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ 8១ च बायरने विपे पण जीवना चार नेद लाने अने इजिय हारमांदेला एकजिय ध्ये पण जीवना चार लेद लाने, ते चार वेदनां नाम कड़े ठे. एक सूक्ष्माएडिय- याप्तो, बीजो सूक्ष्म एक जियपर्याप्तो, तथा त्रीजो बादरणजियपर्याप्तो, चोयो या- रगजियध्यपर्याप्तो, परीते पांच स्थावरकायमार्गणा तथा उही एकेंजियमार्गणा, ठ मार्गणाधारे पूर्वोक्त चार जीवनेद होय. परीतं पूर्वली गाथामां तेर मार्गणा छारे जीवनेद कन्या अने था गाथामां ग्रहीं सुधी मनुष्यगतिमार्गणा तथा तेजोलेश्यामार्गणा, पांच स्थावरकायमार्गणा अने एक एकेजियमार्गणा, एम सर्व मली एकवीश मार्गणायें जीव नेद कह्या. वावीशमी असंही मार्गणायें चार जीवनेद होय. तेनां नाम कहे वे. सूक्ष्मएके- अय पर्याप्ता अने अपर्याप्ता, बादरपके प्रिय पर्याप्ता अने थपर्याप्ता, जिय पर्याप्ता अने अपर्याप्ता, तजिय पर्याप्ता थने अपर्याप्ता, चौरिप्रिय पर्याप्ता अने अपर्याप्ता, असंज्ञी चिडिय पर्याप्ता श्रने अपर्याप्ता, ए बार जेद असंही मार्गणायें होय, जे जणी एऊने व्यमन न होय अने नावमन होय. ते जणी थसंझी कहीये. ए वावीश मार्गणा कारें जीवनेद कह्या. त्रेवीशमी वेजिय मार्गणाय प्रिय पर्याप्ता भने अपर्याप्ता, ए वे जीवजेद पामी. पं. चोवीशमी तजियमार्गणायें तंडिय पर्याप्ता अने अपर्याप्ता, ए वे जीवजेद पामीयें, पच्चीशमी चोरिंजिय मार्गणायें चोरिंजिय पर्याप्ता श्रने चोरिजिय अपर्याप्ता, ए वे जीवनेद पामीये. ॥ १७ ॥ दसचरिम तसे अजया, हारग तिरि तणु कसाय ॐ अनाणे ॥ पढम तिलेसा नविअर, अचस्कु, नपु मिचि सधेवि ॥ १५ ॥ अर्थ-दसचरिम के दश नेद ठेला, तसे के प्रसकायमार्गणायें पामीयें तथा अजयाहारग के अविरतिमार्गणा, आहारकमार्गणा, तिरि के तिर्यंचगति, तणु के काययोगमार्गणा, कसाय के चार कपायमार्गणा, अनाणे के वे अज्ञानमा- गणा, पढमतिलेसा के प्रथमनीत्रण लेश्या मार्गणा, नविअर के० नव्यमार्गणा अने इतर ते अजव्यमार्गणा, अचकु के श्रचकुदर्शनमार्गणा, नपु के नपुंसकवे- दमार्गणा, मिछि के मिथ्यात्वमार्गणा, एटली मार्गणायें सवेवि के सर्व चौदे जीव- नेद पामीये. ॥ इत्यदरार्थः ॥ १५ ॥ सूक्ष्मएकेजिय पर्याप्ता अने अपर्याप्ता तथा चादरएकेंजिय पर्याप्ता अने अपर्याप्ता, एवं चार नेद विना बाकी चौदमांथी चरम एटले ठेवा वे इंजियादिक दश , १ , ច 'पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ जीवनेद उसकाय मार्गणायें पामीये. जे भणी जिय, तेंजिय, चोरिप्रिय थने पंच- जिय जीवने उस नामकर्मनो उदय ठे, तेथी पोताने वलें हाले चाले ते. अने एक संयम मार्गणामध्ये अविरतिमार्गणायें, वीजी श्राहारकमार्गणामध्ये थाहारकमार्गणाये, त्रीजी गतिमार्गणामध्ये तिर्यंचगतिमार्गणायें, चोधी योगमार्गणा- मध्ये काययोगमार्गणायें तथा चार कपाय मार्गपायें एवं आठ मार्गणा. तथा मति श्रने श्रुत ए वे थज्ञानमार्गणायें, एवं दश. लेश्यामार्गणामध्ये कृत, नील अने का- पोत, ए त्रण लेश्यामार्गणायें, एवं तेर, तथा जव्य अने इतर के अजव्य ए वे मार्ग- णायें, एवं पंदर तथा दर्शनमार्गणामध्ये श्रचक्षुदर्शनमार्गणायें, एवं शोल, वेदमार्गणा- मध्ये नपुंसकवेद मार्गणायें, एवं सत्तर, सम्यक्त्व मार्गणामध्ये मिथ्यात्वमार्गणाये, एवं श्रढार मार्गणामध्ये १ सूक्ष्मएकैप्रिय, २ चादरएकैडिय, ३ वेजिय, ४ तजिय, ५ चोरिजिय, ६ असंझीपंचेंजिय, ७ संझीपंचेंजिय, ए सात पर्याप्ता तेमज ए सात थपर्याप्ता, एम चौद नेद जीवना होय. जे जणी १ अविरतिपणुं, २ श्राहारकपणुं, ३ तियंचपएं, ४ काययोगीपणुं, चार कपायनो उदय, वे अज्ञान, कृक्ष, नील अने कापोत एत्रण लेश्या, नव्यप', अजव्यपएं, अचकुदर्शन, नपुंसकवेद, मिथ्यात्व, ए थढारे वोस चौद जीवनेदमांदे संनवे, त्यां मिथ्याव तो एकेंजियादिक वार जीयजेदने विपे एक थनाजोग मिथ्यात्वज होय, जे भणी तेने श्रव्यक्तपणे तत्व. रुचि नथी तेथी तेने तत्परुचि विना मिथ्यात्व कहीये, तथा पंच संग्रहमध्ये ए वार- जीवनेदने थननिग्रहित मिथ्यात्व कडं वे, जे जणी एणे को देव गुरुने ग्रहण कस्यो नथी ते अपेक्षायें कडं वे तथा ए सब्धियी तथा करणथी अपर्याप्ता चेदु यही क्षेवा. थदीश्रां इंजियपर्याप्ति पूरी कस्या विना अव्येजियने थला पण श्रचदुदर्शन कयु ते एटसा वास्ते जे यांख चिना वीजा इघिय तथा नोडिय तथा व्यजियने श. नावे जे ईप्रियविपयि सामान्यावरोध ते थचक्षुदर्शन जाणवू. जे जणी विग्रहग तिने विपे तथा कार्मणयोगें पण अनाकारोपयोग सिद्धांतमा कडं ठे. त्यां वाटें- वहेता जीवमा जे यवधिदर्शनी जीव नयी, तेने वीजें कयु दर्शन होय ? ते नणी रयां पण थचतुदर्शन मान्युं . एटले मूलथी चुम्मालीश मार्गणाबारे जीवनेद कया.॥२९॥ पडासन्नि केवल दुग, संजम मणनाण देस मण मासे ।। पण चरिम पजा वयणे, तिय रवि पडिअर चकुंमि ॥२०॥ थर्य-पशासन्नि के० पर्याता संझी पंचशियनो एक लेद, ते थगीयार मार्गणा- , पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ४नए छारें पामी, तेनां नाम कहे . केवलग के केवलज्ञान ने केवलदर्शन, संयम के संयम मार्गणा मांहेली पांच मार्गणायें, एवं सात. मणनाण के मनःपर्यवज्ञान, देस के देशविरति, मण के मनोयोग, मीसे के मिश्रष्टिमार्गणायें. एवं अगीआर मार्गणानेविपे पूर्वोक्त एकज जीवजेद होय. तथा पणचरिम के पांच ठेवा जीवनेद पऊ के पर्याप्ताना ते वयणे के एक वचनयोगमार्गणानं विपे होय, अने तिय के त्रण अथवा एज अपने पजियर के पर्याप्ता तथा अपर्याप्ता ए वे ने करतां ववि के जीवनेद वरकुंमि के एक चकुदर्शनमार्गणाने विपे होय. ॥ इत्यदा- रार्थः ॥ २० ॥ हवे करणपर्याप्तो संझी पंचंडियनो एक जीवनेद अगीबार मार्गणाधारं पामी, ते अगीश्रारनां नाम कहे ते. १ केवलज्ञान, २ केवलदर्शन, ३ सामायिकचारित्र, ४ वेदोपस्थापनीयचरित्र, ५ परिहारविशुद्धिचारित्र, ६ सूक्ष्मसंपरायचारित्र, यथा- ख्यातचारित्र, ७ मनःपर्यवज्ञान, ए देशविर ति, १० योगमार्गणामांहे एक मनोयोग, ११ मिश्रदर्शन, ए अगीबार मार्गणा संज्ञी पंचेंजियपर्याताने होय, अहीं केवल- ज्ञानी अने केवलदर्शनी पण, अव्यमन संबंधे संझी केवली होय, ते अपेक्षायें संझी लेवो. वीजें केवलीने मतिज्ञानावरणीय क्षायोपशमजन्य ज्ञान विशेष नाबमन न होय. जे लणी केवलीनुं ज्ञान दायिकनावें वे पण दायोपशम नावे नश्री. ए पर्याप्तो लब्धिधी तथा करणश्री उजयप्रकारे लेवो. वीजा तेर जीवन्ने ए अगीबार बोल न पामीये. देशविर तिचारित्र अने सर्व विर तिचारित्र पण संझी पर्याप्तानेज होय. पणचरिम के पांच जीवनेद वेसा पर्याप्ताना लेवा, एटले १ वेजिय, २ तजिय, ३ चोरिंजिय, ४ असंझी पंचंजिय, ए पांच पर्याप्ता करणधी तथा लब्धियी जनय प्रकारें लेवा. ए पांच नेद वचनयोगमार्गणायें होय. केमके ए पांव जीव लेदने जापा होय, शेप नव जीवनेदन लापा न होय माटें. त्रण तथा वनेद एटले १ चारिजियपर्याप्तो, २ असंझीपंचेंजियपर्याती, ३ संदी- पंचंजियपर्याप्तो, ए त्रण जीवना नेद चादर्शनमार्गणायें होय. तथा कोइएक थाचार्य इंजियपर्याति पूरी कस्वा पठी इतर एटो शेप पर्याप्तियं करी थपर्याप्ता एवा एज व्रण जीवनेद, एवं व नेद होय. एटले एज त्रण नंद पर्याताना श्रने एज त्रण नंद अपर्याप्ताना, एवं व जीवस्यानकें चादर्शन होय, एम कडे ठे. एटले सना- वन मार्गणाबारे जीवनंद काया. ॥ २० ॥ ..
ए पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ थी नर पणिदि चरमा, चन अणदारे उसन्नि उ अपजा ।। ते सुहुम अपजा विणा, सासणि इत्तो गुणे बुवं ॥२२॥ अर्थ-थीनरपणिदि के स्त्रीवेद थने पुरुषवेद तथा पंचेंजिय, ए त्रण मार्गणायें घरमाचन के ठेला चार जीवनेद जाणा, अने अणहारे के श्रणादारक मार्गपायें उसन्नि के वे संझीथा, उअपजा के व अपर्याप्ता, ए थाउ जीवनेद होय. ते के ते थाउ नेदमांधी सुहुमअपजाविणा के सूक्ष्म अपर्याप्ता विना वाकीना सात जीवनेद, सासणि के साखादनमार्गणायें जाणवा. इत्तोगुणेवुन के दवे श्रदीश्रांथी थागले चाश मार्गणाद्वारे गुणगणां कहीशु.॥ इत्यक्षरार्थः ॥२१॥ वेदमध्ये स्त्रीवेद भने पुरुषवेद तया इंजियमध्ये पंचेंद्रिय, ए ऋण मार्गणाबारे वेखा चार जीवनेद होय, एटले असंही पंचेंजियपर्याप्तो अने अपर्यातो तथा संज्ञी. पंचजियपर्याप्तो थने थपर्याप्तो ए मेला चार जीवनेद होय, ग्रहीयां स्त्री पुरुप चि. न्हरूप वेद असन्निथाने लेवा पण नायवेद तो नपुंसक वेदेज वे. शेष वे नेद न दोय तथा सन्नि पण करणअपर्याप्तो लेवो. केम के लब्धि अपर्याताने तो नपुं- सक वेद होय. थनाहारक मार्गणासार केवली समुद्घातनी वेखा । संझी पंचंडिय पर्याप्तो लेयो, २ अपर्याप्तो, ३ सूक्ष्म एप्रिय अपर्याप्तो, ४ चादर एप्रिय थपर्याप्तो, ५३डिय अपर्यासो, ६ तडिय अपर्याप्तो, चौरि जिय श्लपर्याप्तो, असंझीपंचेंक्रिय अर्याप्ती, ए थाउ जीवनेद होय. तिहां अपर्याप्त वक्रगतिये वे, त्रण समय खगें होय, प्रण समय थनाहारी रहे. ए थपेक्षायें ए साते थपर्याप्ता अनाहारक मार्ग- पायें पामीयें तथा कंवली समुद्घात करतो त्रोजे, चोथे थने पांचमे, ए जण समय कामपयोगी नाणी श्रणाहारी होय. ते माटें संझी पंचंत्रियपर्याता पण लेवा. जे जणी अव्य मनसंबंधे केवसीने सन्नि कहीय. १ चादर एकेंद्रिय, २३जिय, ३ तेंद्रिय, ५ चरिंजिय, ५ असंझी पंचंत्रिय, ६ संझी पंचडिय. ए जीव नेद थपयांताना थने सातमो संझी पंजियपर्यासो, ए सात जीव नंद सास्वादन मार्गणायें खाने, केम के कोई जीव सम्यक्त्व वमतो सूक्ष्म एकेजियमांद न उपजे, तेथी थपर्याप्तावस्यायें सास्वादनपणु सूक्ष्मएकैप्रियने न होय, ते नणी वाकीना उ जीवनंद थपर्याप्ताना सीधा, केमके ए ए करण थ. पातामांद सम्यक्त्व वमतो जीव थवतरे, ते अपेक्षाय सीधा, तथा सन्निथा थप याताने पंधित उपशम सम्यक्त्व सही एक समय जघन्य थने उत्कृष्ट व श्रावलि शपसम्यक प्रथम कषायोदयं पता तथा उपशमणीथी पमतां सास्वादन थावे , pata , पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ.४ ४ए मा कायो, एम बासह मार्गणाधारं जीवनेद कया. गुण वाहिरा पटले ए सई मार्गणास्थित जीव गुणगणा विना न होय, ते जणी गुणगणां श्रनुक्रम मार्ग पाहा जिहां जेटलां संलवे, तिदां तेटलां कहीये ठेये. ॥ २१ ॥ पण तिरि चन सुर निरए, नर सन्नि पणिदि नब तसि सबे॥ ग विगल जूदगवणे, ऽ ऽ एगं गश् तस अनये ॥२२॥ अर्थ-- पणतिरि के पांच गुणगणां तिर्यंच गतिय होय. चनसुरनिरए के चार गुणगणां देवगति भने नरकतिय जाणवां, तथा नरसन्निपणि दिलवतसि के र मनु प्यगति, २ संज्ञी, ३ पंचंजिय, ४ नव्य श्रने ५ त्रस, ए पांच मार्गणायें सवे के सर्व गुणवाणां होय, तथा इगविगल के एकेंजिय, विकलेंजिय, जूदगवणे के पृथ्वी, अप् अने वनस्पति. ए सात मार्गणायें पुछ के वे वे गुणगणां होय, अने एगंग तसअनचे के गतिग्रस तथा अनव्यने विपे एगं एटले एक मिथ्यात्व गुणगगुंज होय. ॥ इत्यदरार्थः ॥ २२ ॥ गतिमार्गणामांहे तिर्यंचगतियें मिथ्यात्वश्री मामीने देशविरति लगें पांच गुण- गणां पामीये. शेप नव गुणगणां नवप्रत्ययेंज तेने न होय. अने मिथ्यात्वथी मांडीने अविर तिसम्यकदृष्टि लगें चार गुणाणां देवगति तथा नरकगतिमध्ये लाने. शेप दश गुणगणां नव प्रत्ययेंज विरतिने अनावें तेजने न होय. एवं त्रण गतिमार्गणा थई. गतिमध्ये मनुष्यगतिमार्गणा,वीजी सन्निमध्ये संज्ञी मार्गणा, त्रीजी इंजियमार्गणा- मध्ये पंचंजिय मार्गणा, चोथी जव्यमध्ये नव्यमार्गणा, पांचमी कायमार्गणामध्ये त्रसकायमार्गणा, ए पांच मार्गणाधारें मिथ्यावधी मांडीने अयोगी केवली पर्यंत चौदे गुणगणां लाने. जे जणी मनुष्य, संन्नि, पंचेंजिय, नव्य अने त्रस, तेने सर्व गुणवाणां संजवे. एवं श्राप मार्गणायें गुणगणां कह्यां. इंजियमार्गणामध्ये एकेजिय, वेंजिय, तेंजिय श्रने चौरिंजिय, एवं चार श्रने का. यमार्गणामध्ये पृथ्वी, अप अने वनस्पति. ए त्रण मार्गणा. एवं सात मार्गणामध्ये मिश्याव ने सास्वादन, ए वे गुणगणां लाने. केमके जे सम्यक्त्व वमतो पूर्ववझायु ए सातमध्ये यवतरे, तेने अपर्याप्तावस्थायें सास्वादन गुणगणुं होय. चीजु सर्वदा मिथ्यात्व गुणगणुंज होय, जे लणी ए सर्वने श्रनानोगपणे तत्वज्ञान एवं प्रद्यु नयी, तेश्री ए अननिग्रहीतपणे कहीये. एवं पंदर मार्गणा थई. गतित्रस ते यात्मशक्तियें हालवे चालवे करी त्रस जाणवा, पण जसपणे त्रसना- मकर्मना उदयश्री त्रस नहीं, एटले तेउकाय, अने वायुकाय, ए वे मार्गणाना जीव ल- ४ए पड़शीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ब्धि प्रसगतियें उस कहेवाय तेने, तथा थनव्यमार्गणायें, एत्रणे मागणायें, मिथ्या- स्वगुणगएं होय, जे जणी ए मध्ये को जीव, सम्यक्त्व वमतो पण न उपजे, तथा अजव्यनें तो सम्यक्त्व स्पर्शेज नहीं, तेथी अजव्यने सास्वादन गुणगणुं न होय. एवं अढार मार्गणाबारे गुणगणां कह्यां ॥ २२ ॥ वेप्रति कसाय नव दस, लोने चन अजय ति अनाण तिगे ॥ वारस अचस्कु चरकुसु, पढमा अदखाइ चरिम चऊ ॥ २३ ॥ अर्थ-बेथतिकसाय के चणे वेद,थने कोध,मान, माया, एनणे कपाय, नव के नव गुणगणां होय, अने दसलोने के० खोलमार्गणायें दश गुणगणां होय. चमनजर के चार गुणगणां थविरतिमार्गणायें होय. उतिथनाणतिगे के० चे तथा त्रण गुण- वार्ण हानत्रिक होय. तथा वारसथचरकुचकुसुपढमा के० श्रचक्षुदर्शनीय थने चादर्शनीय जीवने पढमा एटले प्रथमनां वार गुणगणां होय, अने शहखाश्च. रिमचक के यथाख्यातचारित्रे हल्ला चार गुणगणां होय. ॥२३॥ स्त्री, पुरुप थने नपुंसक, एवण नाववेद तथा क्रोध, मान थने माया, ए त्रण कपाप, एवं प्रकृतिना उदयवंत जीवने प्रथमनां नव गुणगणां होय, केम के नर गुणवाणां पर्यंत प्रण कपायनो उदय ते, तेथी एणे योदयिक पर्यायने नब गुणगणां साने, एवं चोयीश मार्गणा यई. सोनफपायमार्गणायें सूक्ष्मसंपरायगुणगणं होय, जे जणी मिथ्यात्वथी मांगीने दरामा गुणगणा सुधी सोननो उदय ठे, तेथी लोनी जीवने दश गुणगणां होय, पोजा गुषवाणां वेद भने कपायने विपेन संचवे. पहेले गुणगणे अनंताधीश्राने सरसों संन्यसनी क्रोध,बीजे मिश्रगुणगणे थविरति थपञ्चरकाणियाने सरखो संज्व- सनो मोध, देशविरतियुगवाणे पच्चरकापीयाने सरखो संज्वलनो क्रोध तथा प्रमत्त. गुपाणाधी मांगीने संबसनाने सरखो संज्वलन होय. एवं पञ्चीश. यसंयति एटस विरति रहित जे जीव, तेने विपे मिथ्यात्ययी मामीने अविरति सम्यक मधीनां चार गुणवाणां साने, जे जणी पोचमे गुणगणे देशविरति होप, थने उपरसा नव गुणगणे सर्वविरति होय पण त्यां थविरति नहीं होय माटे. बीश. मनिथहान, श्रुनथझान थने विनंगझान, पत्रण मार्गणायें जो सम्यक्त्यांश निप्रापापे थधिक होय तो तेबारे प्रण थकानन घे गुणवाणां होय, अने मिश्रणु एग मिप्यारवांश अधिक दोय तो अशान घणु दोय, तेवा, मिथ्यात्य अधिक - पडशीतिनामा चतुर्य कर्मग्रंथ. ४ भए३ होय अने एकाणीमु मिथ्यात्व वेदे, तेवार सम्यक्त्व अधिक होय तथा जे मतं सम्यक्त्वविना सर्व यानी जीव काया, ते मत पत्रण थडानने त्रण गुणगणां लाने, जे लणी मिश्रदृष्टि पण थकानी ठे, मिश्रगुणगाणे पण अर्धं मतिझान श्रने अधुं मतियज्ञान तथा अधुं श्रुतदान, अने अधुं श्रुतअज्ञान होय. तथा अर्ध विनंगझान अने अधु अवधिदान होय तथा पूर्ण मतिअज्ञान अने पूर्ण विनंग झान, तेबारे पहेले, वीजे गुणगणे त्रण अज्ञान होय. वली कोक श्राचार्य कहे वे के मिश्रगुणगणे मिथ्यात्व घणुं होय तेवार मिश्रगुणगणे त्रणे अज्ञान होय, ए वे मत ते. पठी साचं खोटुं तो ज्ञानी जाणे. एवं जंगणोश मार्गणा यई. प्रथमनां वार गुणवाणां एटले मिथ्यात्वयी मामीने वारमा क्षीणमोह गुणगणा सुधीनां चार गुणवाणां, चकुदर्शन तथा अचकुदर्शन, ए वे मार्गणा द्वारे होय. जे नणी ए चे दर्शन, दायोपशनिकत्तावें होय अने आगलं वे गुणगणे दायोपशमिक नाव नथी. तिहां क्षायिकत्ताव होय श्रने श्रागले वे गुणगणे केवलीने केवलदर्शन श्रने केवलझान वे पण केवलीने इंजियजन्य ज्ञान तथा दर्शन, ए वेहु न होय. केवलीन पारमार्थिक प्रत्यक्ष सकल ज्ञान ठे, ते नणी ए वेदु दर्शनं बार गुणगणां पहेलां संचवे. अहींयां श्रन्नेदनये जीवदर्शन जाणवू. एवं एकत्रीश. यथाख्यातचारित्र मार्गणायें ठेहबां चार गुणगणां होय एटले उपशांत मोह, क्षीणमोह, सयोगी श्रने अयोगी, ए चार गुणगणां होय, तिहां अगीआरमे गुण- गणे कपायोपशमयी यथाख्यातचारित्र श्रीपशमिकना होय, अने शेप त्रण गुण- गणे कपायक्षय श्रयाथी दायिकनावें यथाख्यातचारित्र वीतरागचारित्र होय. श्र- ही पण चारित्रवंतने अन्नेद विवदायें लीधा. एवं वत्रीश मार्गणा छारें गुण- गणां कह्यां. ॥ २३ ॥ मणनाणि सग जयाई, समश्अअ चल उन्नि परिहारे ॥ केवल ऽगि दोचरिमा, जयाइ नव मासु दि उगे ॥ २४ ॥ अर्थ- मणनाणिसगजयाई के मनःपर्यवज्ञानमार्गणायें प्रमत्तादिक सात गुण- . गणां होय, समश्यअचल के० सामायिक अने वेदोपस्थापनीय चारित्रे चार गुण- गणां होय. परिहारेऽन्नि के परिहारविशुद्धिचारित्रे वे गुणगणां होय. केवला- गिदोचरिमा के केवलज्ञान थने केवलदर्शन, ए वे मार्गणायें वे ठेवां गुणगणां होय, तथा अजयाश्नव के यविरत्यादिक नव गुणगणां मश्सु के मतिज्ञानमार्ग- णाने विपे तथा उहिगे के० थवधिज्ञान अने अवधिदर्शनने विपे जाणवां ॥३. त्यक्षरार्थः ॥ २४ ॥ - .
- ४ाए४ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ मनःपर्यवज्ञानमार्गणायें जया के यलावंतसाधु तेनां गुणगणां प्रमत्तादिकमी मामीने क्षीणमोह लगें सात गुणगणां होय. एटले चारित्रियाने थप्रमत गुणगाणे मनःपर्यवज्ञान उपजे, ते वली प्रमतें यावे, ते अपेक्षायें प्रमत्त गुणगणुं पाण कहां अने वीजा गुणगणायें ते साधु उपशमश्रेणि तथा दपक श्रेणि करे, ते अपेक्षायें सात गुणवगणां लाने, अहींथां पण ज्ञानवंतने यनेद विवक्षायें गुणगयां का. एवं तेत्रीश. संयममार्गणामध्ये सामायिक अने वेदोपस्थापनीय, ए बेहु चारित्र एटले ए वे चारित्रवत जीवने प्रमत्त, अप्रमत्त, निवृत्ति थने थनिवृत्ति, ए चार गुणगां लाने. ए बेहु चारिन क्षायोपशमिकनावें तथा उपशम श्रेणिये नवमे गुणगाणे थोपशमिक चारित्र होय, तेने मते श्रीपशमिकनावे तथा क्षपकश्रेणिये नवमे गुणगणे दायिक- नावें, एमत्रण जावे होय. एवं पांत्रीश मार्गणा यई. परिहारविशुकिंचारित्रं प्रमत्त अने अप्रमत्त, ए चे गुणगणां होय. ए चारित्रं उपशमश्रेणी तथा दपकश्रेणी, ए वेहु श्रेणी न होय, तेथी श्रागसां गुणगणां ए चा- रित्रं न होय. ए चारित्र दायोपशमिकना होय, एवं उनीश. केवलज्ञान श्रने केवलदर्शन, ए वे मार्गणाकारें चरमा कण्ठेशा ये गुणगणां होय, एटले एक सयोगी ने वीजें अयोगी, ए वे गुणगणां होय, त्यांज केवलज्ञान अने केवसदर्शन होय. ए बेहु दायिकनावें शानदानवंतने अजेदनयें पर्यायार्थिकनये मु- ख्यतायें ज्ञानमार्गणायें गुणगणां कहां. एवं श्राडनीश. थविरति सम्यकदृष्टिगुणगणाथी मांडीने धारमा क्षीणमोह पर्यंतनां नव गुण- गणां १ मतिज्ञान, २ श्रुतझान, ३ शवधिज्ञान, ४ अवधिदर्शन, ए चार मार्गणायें होय. केम के सम्यक्त्वने अन्नावें मिथ्यात्वादिक प्रण गुणगणे ज्ञान न होय, तथा अवधिदर्शन मिथ्यात्वादिक त्रण गुणगणे सिकांत मान्यु , पण कर्मग्रंधने मते न मान्यु, तेथी त्यां पण नव गुणगणां कह्यां, तथा सयोगी श्रने अयोगी, ए वे गुण- गणे केवलज्ञान अने केवलदर्शन, ए वे होय. तेमाहे वाद्मस्थिक सर्व झान दर्शन थाव्यां. एवं तालीश मार्गणाधारें गुणवाणां कह्यां ॥ २४ ॥ अड जवसमि चन वेअगि, खइए इकार मिठ तिगि देसे ॥ ..) सुहमे स्सहाण तेर, स जोग आहार सुकाए ॥२५॥ अर्थ- थमउवसमि के० थान गुणगणां थोपशमिक सम्यक्त्वे होय. चळवेवगि के चार गुणगणा, वेदकसम्यक् प्टिने होय. सरकार के क्षायिकसम्यक्त्वे श्रगी- यार गुणगणां होय. मितिगि के मिथ्यात्व, सास्वादन ने मिश्र, एत्रण तथा .
आहारमार्गणा श्रने , षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ नए देसे के देश विरति, सुहुमे के सूक्ष्मसंपराय, एवं पांच मार्गणा स्तहाण के० पोतपो. ताने गुणस्थानकें होय. अने तेरस के तेर गुणगणां, जोग के योगनी त्रण मा. गणा तथा आहार के० सुकाए के शुक्लेश्यामार्गणा, एवं पांच मार्गणायें होय. श्रविरतिथी मांडीने अगीथारमा गुणगणां लगें आठ गुणगणा सुधीमां ओप- शमिक सम्यक्त्व मार्गणा होय. तेमांहे अविरति, देशविरति, प्रमत्त अने अप्र- मत्त, ए चार गुणगणां ग्रंथिन्नेद करतां देशविरति तथा सर्वविरति लहे, ते अपेक्षायें लेवा. तथा श्रागलां चार गुणगणां उपशमश्रेणीय होय. एवं तैतालीश. अविरति, देश विरति, प्रमत्त, अने अप्रमत्त, ए चार गुणगणां वेदक के दायो- पशमिक सम्यक्त्वं होय, अने श्रागले गुणगणे श्रेणी करतां ओपशमिक तथा क्षा- यिक सम्यक्त्व होय, पण तिहां सम्यकत्व मोहनीय वेदवाने अनावें वेदक सम्य- क्व न होय. एवं चुम्मालीश मार्गणायें गुणवाणां कह्यां. क्षायिक सम्यक्त्वमार्गणायें अविरतिगुणगणाधी मांडीने अयोगी लगें अगीयार गुणगणां होय, यहीं प्रथमनां त्रण गुणगणां न होय, जे लणी चोथे, पांचमे, के श्रने सातमे, ए चार गुणगणे तो जेणे मोदनीयनी सात प्रकृत्ति खपावी ने पूर्व पर- नवश्रायु वांध्यु होय ते रहे. तथा जो अबकायु कपकश्रेणी करे तो तेनी अपेक्षायें श्रगीपार गुणवाणां होय. अहींयां को पूढे जे सम्यक्त्व मोहनीयना क्षययी थयुं जे तत्वज्ञान, तेने सम्यक्त्व केम कहीयें ? तत्रोत्तरं. जे मिथ्यात्वना पुल, मादक शक्तिरहित शोध्या तंझूलनी पेरें कस्या तेने सम्ययक्त्व मोहनीय कहीये. तेनी पेरें क- यथी प्रगट्यो जे श्रात्मानो शुझ श्रज्ञानगुण, जेम थाठां पडल उतारे श्रांखनां पडल मटे, तेज प्रगट याय, तेनी परें जे शुभारमगुण प्रगटे तेने सम्यक्त्व कहीये. ते पाम्या पठी त्रण नव करे, जो पूर्व देवायु तथा नरकायु वांध्यु होय तो प्रण लब करे, थने मनुष्यायु तथा तिर्यंचायु वांध्या पठी ए सम्यक्त्व आहे, तो जाणं थसंख्याता वर्षायु युगलीयानुं वांध्यु होय तेज जीव, सम्यक्त्व सहे. पण जेणे संख्यात वर्पायुनो बंध कस्यो होय तो ते जीव पठी दायिक सम्यक्त्व न खदे, तो ते थपेक्षायें चार नब करे, यतः " तंमियतझ्यचनळं, नवंमि सिप्रति खझ्यसम्मत्ते ॥ सुर निरय जुगलि सुगई; इमं नुजिणकालियनराणं ॥१॥ एवं पीत्तालीश. मिघ्यावमार्गणायें पहेलु मिथ्यात्व गुणगाणं होय, साम्बादनमार्गणाय सास्वादन.. ..
, धए६ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ गुणवाणुं होय, मिश्रमार्गणायें मिश्रगुणाएं होय, ए मिथ्यात्वादिक त्रिकने विपे श्राप थापणा नामनुं गुणगणुं एकेक होय तथा देशविरतिमार्गणायें पांचमुं गुपगणुं होय, तथा सूक्ष्मसंपरायचारित्रमार्गणायें एक सूक्ष्मसंपराय नामे दशभु गुपग होय. एम ए पांच मार्गणाधारस्सहाण के० पोतपोतानां नाम सरखं एकेक गुणगएं जाणवू. ग्रहीयां पण अनेदनये जीवऽव्यने मिथ्यात्वादिक पर्याय अचिन्न विवक्षिने गुणनाएं जाप, एवं पञ्चाश मार्गणाधारे गुणगाणां कह्यां. मनोयोग, वचनयोग भने काययोग, ए त्रण योगें सामान्यनये मिथ्यात्वीथी ले तेर गुणगणां साने, श्रने विशेषापेक्षायें तो एक सत्य, बीजं असत्यामृपा, ए ये मनोयोगें थने एज वे वचनयोगें तेर गुणगणां होय, अने वीजा मनोयोगें तथा वचनयोगें जे चार योग थाय, ते चार योगें चार गुणगणां जाणवां. श्रोदारिकमिश्र काययोगे १ मिथ्यात्व, २ सास्वादन, ३ थविरति थने ४ सयोगी, ए चार गुणाणां जाणवां तथा क्रियकाययोगें प्रथमथी मांडीने सातमा खगें सात गुणगणां जाणवां, तया फियमिश्रकाययोगें १ मिथ्यात्व, २ सास्वादन, ३ अविरति, ४ देशविरति अने ५ प्रमत्त, ए पांच गुणगणां जाणवां. थाहारककाययोगें प्रमत्त थने अप्रमत्त, ए वे गुणगणां जाणयां. थाहारकमिश्रकाययोगें एकज प्रमत्त गुणगणुं जाणवू, तथा कार्मकाययोगे एक मिथ्यात्व, वीजें सास्वादन, त्रीजु थविरति, चोथु सयोगी, ए चार गुणगणां होय. एवं ओपन मार्गणा थई. थादारीनी मार्गणायें पहेसां तेर गुणगणां जाणवां. तया शुक्लेश्यामार्गणायें पण ए तेर गुणगणां जापयां तथा चोदमे अयोगी गुणगणे श्रणाहारीअलेशी होय. एवं पंचावन मार्गपाहार गुणगणां कह्यां ॥२५॥ असनिमु पदम उग, पदम तिलेसासु ग्च उसु सत्त॥ पढमंतिम उग अजया, अणदारे मग्गणासु गुणा ॥ २६ ॥ थर्थ- असग्निमुपदमउगं के थसंझौमार्गणायें प्रथमनां वे गुणगणां होय, पढ़ मति सामुग्ध के पहेली कृष्णादिक व्रण सेश्या मार्गणायें 7 गुणाणां जाणयां. थने उमुमत के तेजो थने पद्म ए वे सेश्यायें सात गुणगाणां जाणवां. मंतिमयुग के प्रथमनां वे गुणवाणां, थने यंतनां चे गुणगाणां, एवं चार तथा श्रजया के यविरनिगुणनाणं, एवं पांच गुणगणां, अणहारे के अथाहारकमार्ग: पायें जापांए मग्गयामु केर वाराह मार्गणाधारने विपे गुणा के गुणगणां शिवरीने कमां.॥ इत्यादरायः ॥ २६ ॥ पढ क १ पडशीनिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ साए दीर्घकालिकी मंडारहित एवो असंही जीव, तेमांदे मिथ्यात्व थने सास्वा- दन, ए प्रयमनां वे गुणगाणां लाने, ते मध्ये सास्वादन तो एकेडियादिक असं- ज्ञीया जीवमध्ये सम्यक्त्व वमतो देवतादिक श्रवतरे, तेने करण अपर्याप्तावस्थायें सास्वादन होय. शेप सर्व मिथ्यात्वी जीव जाणवा. एवं ठप्पन्न. कृल, नील ने कापोत, ए प्रथमनी त्रण लेझ्यावंत जीवने मिथ्यात्वश्री प्रमत्त- सुधी प्रश्रमनां ठ गुणगणां होय, ए गुणगणे ए त्रण लेझ्या पामीये. वीजु वली देश- विरतिय तथा सर्वविरतियें ए त्रण अशुरू लेझ्या न पामीये. ते मत लेड्ने बंधस्वा- मित्वमांहें ए त्रण लेश्यायें चार गुणगणां कह्यां ते. श्रहींयां तो पूर्व देश विरति तथा सर्व विरति गुण पामीने ए लेश्यायें वत्तें तो पण ए बेहु गुणगणां न जाय, माटे ए वे गुणगणे कृप्लादिक त्रण अशुद्ध लेश्या पण आवे. एम पूर्व प्रतिपन्ननी अपेक्षायें यहीं ठ गुणगणां कह्यां. पण तेषी उपरांत गुणगणां ए लेश्यावंतने न होय, तेथी यहींयां को विरोध न जाणवो. " सम्मत्तसुयं सवा, सु लहर सुझासु तिसुवचारित्तं ॥ पुत्रपडिवन्नपुण, श्रणयरी ए लेसाए." एवं जंगणशाव. तेजोलेश्या तथा पद्मलेश्या, ए बेहु लेश्यायें पहेला मिथ्यात्वथी मांनी सातमा अप्रमत्त गुणलगें साते गुणगणां पूर्व प्रतिपन्नने तथा पडिवजताने पण होय. एवं एकशठ. हवे अनाहारकमार्गणायें गुणगणां कहे . मिथ्यात्व अने सास्वादन, ए पहेला वे गुणगणां तथा अविरति, सम्यकदृष्टि, ए त्रण गुणगणां अहींयां वक्रगति पांच समयनी करतां वचला त्रण समय अथवा चार समय, अणादारी होय. तेनी अपे- क्षायें पहेलां वे तथा चोथु, ए व्रण गुणगणां वाटें वहेतां जीवमध्ये पामी. जे जणी यतः "जोएणकस्सएणं, श्राहारेई अतरं जीवो ॥ तेण परं मीसेणं, जीवस- रीरनिपत्ती ॥१॥” ते नणी विग्रहगतियें श्रणाहारीनां ए त्रण गुणगणां जाणवां, तथा केवली केवलसमुद्धात पा समयनो करे तेमध्ये त्रीजे, चोथे अने पांचमे, ए त्रण समयें कार्मणयोगी जणी अणाहारी होय, तथा अयोगीगुणगणुं चौदमुं"थ उल" एवा पांच हस्त्र अक्षर उच्चारतां होय तेटलो काल श्रणाहारी होय अथवा अनादि अनंत सिझ जीव तेने पण योगने अनावें अणाहा- रकपणुं होय. वीजा जीव एक समयमात्र पण अणाहारी न होय. ए रीते श्रणाहा- रकमार्गणायें एक मिथ्यात्व, वीजु सावादन, त्रीजु अविरति, चोथु सयोगी अने पांचमुं थयोगी, ए पांच गुणगणां संनवे. अहीयां को कदेशे के जीव वारमे, तेरमे, थने त्रीजे, ए त्रण गुणगणे केम मरे नहीं अने वीजा अगीथार गुणगणे मरण पामे तो त्यां विग्रहगति करे, तो ते गुणगणे अणाहारी न होय ? तत्रोत्तरं. ए १ .. ស पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथः । यगीयार गुणगणे मरण पामे एम जे कडु के, ते व्यवहारमतें कडं वे, बीई मरण. सगये जीव थविरति होय जे जणी ते समय, परनवायुनो . चिरत्ति तो श्रा नयना श्रायु लगे. एम वाशहे मार्गणाद्वारे प्रत्येकें प्रत्येके गुणगणां विवरी ने कह्यां॥२६॥ हवे ते मार्गणास्थित जीवना गुण- तरतमपणुं योगजन्य . जे जणी पाठ करण करी कर्मने विचित्रपणे जीवने गुणवाणानो नेद . तिहां करण के योगवीर्य जाणवु सुगम थाय, ते नणी गुणगणां कह्यां. पती पन्नर योग वाशठ मार्गणाधारें जिहां जेटला संनवे, तिहां तेटला देखाडे के. ॥ श्रथ मार्गणासु योगानाह ॥ सचेअर मीस असच्च, मोस मण वय विधि आहारा ।। नरलं मीसा कम्मण, श्अजोगा कम्म अणदारे ॥२॥ अर्थ- त्यां प्रथम सचे के सत् एटले साधुने हेतु ते सत्य. यथा जीवादिक पदार्थ प्रच्या नित्य, पर्यायर थनित्य, ए जेम अनेकांतपणे चितववं, ते सत्यमनोयोग पने तेथी इयर के विपरीत पणे एकांतपणे नित्यविश्वव्यादि इत्यादिक चितवं, ने यसत्यमनोयोग. तेमज साचा वचननु थारमाने जोमवं, ते सत्यवचनयोग. तपा प्रसरसननसाथे थारमार्नु जोमवं, ते थसत्यवचनयोग, थने ते थसत्ययोगें करी मीर के० मिश्र एटसे काइएक सत्य अने कांइएक थसत्यपणे, जेम था गाममध्ये दश जाया तथा दश मुया, यहीयां कां साधु कांइ जूवं चिंतय, ते सत्यामृपा मनोयोगः थने तेम योस, ते सत्यामृपावचनयोग. तथा थामंत्रणा याचना, जेम के है देवदन ! था यमुक वस्तु साव्य, था ले, इत्यादिक जेचिंतवतेथी जिनयचन विरो भाय नही. माटें जुत्र पण नहीं, अने थाराधक पण नही, एटले साच पण नहीं, ते लणी समास के थसत्यामृपामनोयोग.थने एरीत बोले,ते असत्यामृपावचनयोग. ए व्याहारनयमने चार मनना तथा चार वचनना योग होय. अने निश्चयनयमतें जे शुद्ध परिणाम विवक्षापूर्वक ते प्रथम सत्य मण के मनोयोग. बीजो मिथ्यात्वादिक सहित जचिनवे. ते असत्यमनोयोग. एमज वय के ए वै प्रकारे जे वोसते एक सत्य रनरोग भने यीनो थसत्यवचनयोग, त्रीजा सत्यामृपावधनयोग, चोयो थसत्याः पाचनयोग एवं चार मनना तथा घार वचनना मती या योग यया. विधि के क्रिया की धारमानी वायव्यापार ते क्रिययोग. ते ये जेई के एक वन्धिान्य मनुष्य नया तिथंचन होय, अने नवधारणीय देवता तया नारकीनां शरीर जापा. नेनी मायें यात्मशामिन जोडवू ते बीजो यक्रिययोग.
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
भएर
थाहारा के चोद पूर्वधरमुनि पोताना मनना संशय टालवाने तया जिनशद्धि
देखवाने या स्फटिक सरग्युं मुंढ हाथ प्रमाण शरीर करे, ते थाहारक शरीर. तेनी
सार्थ श्रात्मानुं जोमयु, थाहारकशरीरजन्य व्यापार, ते याहारकयोग.
जरलं के योदारिक शरीरने योगे जे जीवव्यापार ते योदारिकयोग जाणवो.
इवे ए त्रणे योगने मीसा के० मिश्र . करवा एटले अपर्याप्तावस्थायें मनुष्य
अने तिर्यंचने कार्मण साथ मिश्र जे श्रीदारिकपुजलजन्यव्यापार ते प्रथम
श्रीदारिक मिश्रयोग जाणवो.
तथा देवता अने नारकीने अपर्याप्तावस्थायें कार्मणसाथ मिश्र जे वेक्रियपुशल
अथवा मनुष्यादिकने उत्तरवेक्रिय करतां ज्यांसुधी तेनी पर्याप्ति पूर्ण श्रइ नश्री,
त्यांसुधी श्रोदारिक पुजलसा| वे क्रियपुजल मिश्र होय तेथी अयो जे जीववीर्य विशेष
ते बीजो वेक्रिय मिश्रयोग जाणवो.
तथा आहारक शरीर करतां ज्यांसुधी तेनी पर्याप्ति पूरी करी नयी त्यांसुधी
आहारक पुजल श्रोदा रिकसायें मिश्र होय तजन्य जीववीर्य विशेष ते बीजो थाहा-
रकमिश्रयोग जाणवो. तेम आहारकशरीरने संहरता पण श्राहारकमिश्रयोग होय.
कम्मण के कर्मदलसायं आत्मप्रदेशनुं मलवं, ते कार्मणशरीर कहीये. तेणे
करी परनवादिकथा श्रागमनशक्ति ते चोथो कार्मणयोग. ए चार योग मिश्रना
तथा त्रण पूर्व कह्या जे त्रण शरीरना, एवं सर्व मली सात कायाना योग श्रया, तथा
चार मनना अने चार वचनना, एवं पंदर योग कह्या.
अहींयां कोई पूठशे जे तेजस पण शरीर , तेणे करी पण जीवने तेजोलेश्या
मूकवा लेवादिक, करवं तथा जोजन पाचनादिक व्यापार प्रवर्त्ततो तो तेजसपणे
योग केम न कह्यो ? तिहां उत्तर कहेके, जीवने तेजसशरीर, अने कामणशरीर
सर्वदा होय. तेथी कार्मणयोगमांहेज ए लीधुं, ए नाव ठे. अजोगा के० एम ना-
मथी तथा स्वरूपथी ए पंदर योग कह्या.
॥ हवे वाशह मार्गणा हारें ए पंदर योग विवरे वे.॥
कम्मश्रणहारे के० अणाहारीमार्गणायें एकज कार्मणयोग होय. वीजा चौद योगें
वर्ततो जीव, थाहारी होय अने कार्मणयोगें वर्ततो जीव अणाहारी होय, तेम
थाहारी पण होय, जे जणी प्रथम समयें कार्मणयोगें थाहारी होय ॥ इति समु.
च्चयार्थः ॥२७॥
नर ग पणिदि तस तणु, अचरकु नर नपु कसाय सम्मङगे।
सन्नि ग्लेसा हारग, नव म सुअ उहि उगि सवे ॥ ७ ॥
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ अगीमार गुणगणे मरण पामे एम जे कयुं वे, ते व्यवहारमते कमु वे, वीजु मरण- समय जीव अविरति होय जे जणी ते समय, परजवायुनो बे. विरति तो श्रा नवना आयु लगें है. एम वाशके मार्गणाबारे प्रत्येक प्रत्येक गुणवाणां शिवरीने कन्यां॥२६॥ हवे ते मार्गणास्थित जीवना गुणर्नु तरतमपणु योगजन्य वै. जे जणी याव करण करी कर्मने विचित्रपणे जीवने गुणगणानो नेद . तिहां करण के० योगवीर्य जाणवू सुगम थाय, ते नणी गुणगणां कह्यां. पठी पन्नर योग याशव मार्गणाधार जिहां जेटला संजवे, तिहां तेटखा देखाडे . ॥ श्रथ मार्गणासु योगानाद ॥ सच्चेअर मीस असच्च, मोस मण वय विनधि आहारा ॥ जरलं मीसा कम्मण, श्अजोगा कम्म अणदारे ॥२॥ अर्थ-त्यां प्रथम सचे के० सत् एटले साधुने हेतु ते सत्य, यया जीवादिक पदार्थ अव्यरूपें नित्य, पर्यायरूपें अनित्य. ए जेम थनेकांतपणे चितवयु, ते सत्यमनोयोग अने तेथी इयर के विपरीत पणे एकांतपणे नित्यविश्वव्यापि इत्यादिक चितववं, ते थसत्यमनोयोग. तेमज साचा वचननु थारमाने जोमवं, ते सत्यवचनयोग. तथा असत्यवचनसाथे श्रात्मानुं जोमवं, ते असत्यवचनयोग, अने ते थसत्ययोगें करी मीस के मिश्र एटले कांइएक सत्य अने कांइएक असत्यपणे, जेम था गाममध्ये दश जाया तथा दश मुवा, अहींयां कांश साधु कांइ जू चिंतनवू, ते सत्यामृपा- मनोयोग; श्रने तेम बोलवं, ते सत्याभूपावचनयोग तथा श्रामंत्रणा याचना, जेम के, हे देवदत्त ! था थमुक वस्तु लाव्य, आले, इत्यादिक जेचिंतव तेथी जिनवचन विरो- धाय नहीं. माटें जूठ पण नहीं, अने श्राराधक पण नही, एटले साच पण नहीं, ते जणी असचमोस के असत्यामृपासनोयोग. अने एरीते बोले, ते असत्यामृपावचनयोग. ए व्यवहारनयमते चार मनना तथा चार वचनना योग होय. श्रने निश्चयनयमते जे शुद्ध परिणाम विवक्षापूर्वक ते प्रथम सत्य मण के मनोयोग. बीजो मिथ्यात्वादिकं सहित जे चिंतवे, ते असत्यमनोयोग. एमज वय के ए वे प्रकारे जे वोलवू ते एक सत्यवः चनयोग भने चीजो थसत्यवचनयोग, त्रीजा सत्याभूषावयनयोग, चोथो असला पावचनयोग. एवं चार मनना तथा चार वचनना मली श्राप योग थया. विधि के क्रियशरीरकरी श्रात्मानो वायव्यापार ते क्रिययोग. ते वे ने दे एक लब्धिजन्य मनुष्य तथा तिर्यंचने होय, अने जवधारणीय देवता तथा नारकीनां शरीर जाणवा. तेनी साथै थात्मशक्ति जोडq ते वीजो वैक्रिययोग. । --- पडशीतिनामा चतुर्व कर्मग्रंत्र. ४ ୫୯୯ श्राहारा के चौद पूर्वधरमुनि पोताना मनना संशय टालवाने तथा जिनशद्धि देखवाने आतुं स्फटिक सरां मुंड हाथ प्रमाण शरीर करे, थाहारक शरीर. तेनी सायं श्रात्मानुं जोनg, आहारकशरीरजन्य व्यापार, ते याहारकयोग. उरलं के औदारिक शरीरने योग जे जीवव्यापार ते औदारिकयोग जावो. इवे ए त्रणे योगने मीसा के मिश्र . करवा एटले अपर्याप्तावस्थायें मनुष्य यने तिर्यचने कार्मण साथ मिश्र जे औदारिकपुजलजन्यव्यापार ते प्रश्रम यौदारिक मिश्रयोग जाणवो. तथा देवता थने नारकीने अपर्याप्तावस्यायें कार्मणसाचे मिश्र ने वक्रिय पुजन श्रथवा मनुप्यादिकने उत्तर क्रिय करतां ज्यांमुधी तेनी पर्याति पूर्ण य३ नत्री, त्यांनधी श्रोदारिक पुलसा व क्रियपुजल मिश्र होय तेत्री अयो जे जीववीय विशेष ते बीजो वक्रिय मिश्रयोग जाणवो. तथा थाहारक शरीर करतां ज्यांसुधी तेनी पर्याप्ति पूरी करी नयी त्यांनधी श्राहारक पुल योदारिकतायें मित्र होय तजन्य जीववीय विशेप ते बीजों यावा. रकमिश्रयोग जाणवो. तेम थाहारकशरीरने संदरता पण थाहारकमिश्रयोग होय. कम्मण के कर्मदलसाथै श्रात्मप्रदेशनुं मल, ते कार्मणशरीर कहीये. तेगे करी परत्नवादिकवी श्रागमनशक्ति ते बोयो कार्मणयोग. ए चार योग मिश्रना तथा त्रण पूर्व कह्या जे त्रण शरीरना, एवं सर्व मली सात कायाना योग बया, तथा चार मनना थने चार वचनना, एवं पंदर योग कन्या. नहींयां कोई पूवशे जे तेजल पण शरीर ठे, तेणे करी पण जीवने तेजोश्या मृकया लेवादिकनुं कर तथा जोजन पाचनादिक व्यापार प्रवर्ततो तो नजनपग योग कम न कयो ? निवां जनर कडे के, जीवने तेजसशरीर, व्यने कामगार सर्वदा होय. तेथी कार्मणयोगमांडेज प लीg. ए नाव ठे. इथजोगा के एम ना. मी तथा स्वरूपथी ए पंदर योग कया. ॥ दवे वाराह मानणा का ए पंदर योग वियर.॥ कम्मश्राणदारे के घपादारीमार्गणा एका कार्मणयोंग होय. वीजा नाद वोन वर्ततो जीव, याहारी दाय अने कामपयोगे पन्नो जीव घाणादारी दोप, नम थाहारी पण होय, जे जाली प्रथम समय कानयानं याहारी छोय ॥ इति म. प्रायः नर गइ पणिदि तल नाण, अचन्नु नर नपु कमाय नमत्री ।। सन्नि उखेला दारग. नव नइ नुअदि मिला ।। ७ ॥ .. :॥ २३ ॥ 2 , . 200 पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ, ४ थर्थ-गतिमांदे भरग के० १ मनुप्यनी गति, इंजियमध्ये पणिदि के०५ पंचे. झिय, कायमध्ये तस के० ३ त्रसकाय, योगमध्ये तणु के काययोग, दर्शनमध्ये थ- चरा के० ५ अचकुदर्शन, वेदमध्ये नर के० ६ पुरुषवेद, तथा नपु के० ७ नपुंसकवेद, फसाय कै कषायमध्ये क्रोधादिक चारे कपाय लेवा, एवं श्रगीथार मार्गणा थई थने सम्मागे के० सम्यक्त्वमार्गणामध्ये क्षायिक अने झायोपशमिक, ए वे सम्यक्त्यमा- गणा, एवं तेर, सन्नि के० १४ संझीमार्गणा, लेसा के कृष्णादिक उए लेश्या, एवं वीश. थाहारग के० २१ श्राहारीमार्गणा, जय के० २२ नव्यमार्गणा, ज्ञानमार्गणा. मध्ये मसुथहिगि के मतिज्ञान, श्रुतज्ञान अने अवधिज्ञान, ए त्रण मार्गणा, श्रने दर्शनमार्गणामध्ये उगशब्दं अवधिदर्शन, साथे ले. तेथी अवधिदर्शन मा. गणा. एवं वीश मार्गणाकार सवे के० सर्व पंदरे योग संनवे, जे जणी मनुष्य पं.. अपने सर्य योगनो संजय ते माटे. यहीथायादारीमार्गणायें कोइएक प्राचार्य कार्मणयोग मानता नयी, जे जणी ते " थकम्मगा थाहारगेसु " एम पद कहे . तो तेना मते थाहारक मार्गणायें पक कार्गपयोग न होय, शेप चोद योगज होय पण ते केम घटे ? जे जणी राजु गनिये थायीन जीय, उपजयाने समय कार्मणयोगे श्राहार लीये ते. वीजो कोश योग निदा नघी, ते थपेक्षायें कार्मणयोग श्रादारी जीवने पण होय तथा निश्चय- नये जे पक्ष्या माध्यं ते मयुं तेथे औदारिक पुलथाहारणसमये थोदारिकपुजन- दिन फार्मगपुनससाय होय. तकन्यशक्तिविशेष ते औदारिकमिश्र कहीये. तेथी प्रथम समय यौदारिकमिश्नयोगी थाहारक होय, पण कार्मण योगी न होय, एवू पण न पटे. जेनी प्रथम समय उपनतुं कार्यज, श्रापणुं कारण कम होय ? जेम धमो रजनो पोनाज कारण न होय, तेम थोदारिकमिश्र उपजतोज पोतानुं कारण कम होप ? ने जी जीव, प्रथम समय कार्मणयोगें श्रादार ले ते श्रीदारिकपणे परिणमा, संवारें धीज समय नौदारिका मिश्रयोगी होय. ए वचन विरोध नथी सा. गतो. पनी तत्वं केवसीगम्य. नया थीथां पर मनुयादिक योदयिक पर्यायमुख्यतायें हानादिक दायोपश- ... थने दायिकसम्यक्त्वं दायिकपर्याय तथा मनुष्य नयादिक पारिणामिक मुपत्रायें थनंदनये जीवऽव्य विवक्षायोग, निहां संनये. ए गाथामां मीश मलाका पोग कया, थने एक कारें पूर्वली गायामां योग करा. ए सर्य सना बाहर पयां ॥ इनि सनुभयात्रः २० ।।
१ . पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ Ut तिरि शति अजय सासण, अनाण जवसम अन्नव मिठेसु ॥ तेरादार उगृणा, तें जरलगूण सुर निरए ॥ ए॥ अर्थ- तिरि के० १ तिर्यंचगतिमार्गणा, इवि के० ५ स्त्रीवेदमार्गणा, अजय के०३ अविरतिमार्गणा, सासण के ४ सास्वादनमार्गणा, अनाण के त्रण अज्ञाननी त्रण मार्गणा, एवं सात; उक्सम के0 ओपशमिक सम्यक्त्वमार्गणा, अनव के ए अन्न- व्यमार्गणा, मिठेसु के० १० मिथ्यात्वमार्गणा,एवं दश मार्गणाद्वारे वर्त्ततां जीवोनं विपे तेराहारगृणा के पंदर योग, मांदेथी थाहारकठिक हीन करतां तेर योग होय. तिहां कार्मणयोग, वाटें वदेतां वे नवने वच्चं जीवने होय, तथा स्त्रीने केवल समु- द्घातमा पहेले त्रण समयें होय, तथा औदारिक मिश्रयोग अपर्याप्तावस्थायें होय. तथा औदारिकादिक अगीयार योग पर्याप्तावस्थायें होय. तिहां वेक्रिय अने वैकि- यमिश्र, ए वेहु योग तिर्यंच उत्तरवैक्रिय करे, ते अपेदायें कह्या वे. शेप थाहारक अने आहारकमिश्र, ए वे योग चारित्रने अनावें चउद पूर्वी विना न होय. केमके ते विना श्राहारकलब्धि पण न उपजे, तेथी ए वे योग न होय. तथा अहींां स्त्री. वेद कह्यो ते अव्यथी लेवो. जे जणी अहीं सर्वस्थानकें अव्यथीज वेदनी विवदा ठे, जो नाववेद कहीयें तो वार उपयोग जे कह्या वे, ते मांदेला केवलज्ञान अने केवलदर्शन ए वे योग, नाववेदें केम संनवे ? जे जणी केवली अवेदी वे माटें केम संनवे ? ते नणी अहीश्रां सर्वस्थानकें अव्यवेद कह्या ठे, तथा स्त्रीने चारित्र होय, पण तुम्ता गारवबहुलतादिक दोप जाणवा. तेथी स्त्रीने चौद पूर्व जण निपेध्यु तेथी ते विना ए आहारक अने आहारकमिश्र, ए वे योग, आहारकलब्धि विना न होय, शेप तेर योग होय. तथा उपशमसम्यक्त्वे पण शुद्ध परिणाम वे, ते नणी थाहारकलब्धिनुं प्रयुंजवु नश्रीमानता, तेथी तेने आहारकयोग बेहु न होय,तथा वेक्रि- ययोग तो देवता तथा नारकी गंठीनेद करतो उपशम सम्यक्त्व लहे, ते वैक्रिययोगी होय.ए अपेक्षायें नहीं लीधुं तथा कार्मण अने वैक्रिय मिश्र, ए वे योग उपशमश्रेणी- मांहें काल करे, ते अनुत्तर विमानवासी देव हाय तो तेने मतमतांतरें अपर्याप्तावस्थायें उपशमसम्यक्त्व होय. एम मानतां ए वे योग संचवे. पण श्रोदा रिकमिश्रयोग क्याही पण संजवतो नथी, जे नणी उपशम श्रेणीनु उपशमसम्यक्त्व होय, तिहां मनुप्य अने तिर्यंचनुं थपर्याप्तपणुं न संनवे. अने मनुप्य तथा तिर्यंचने ग्रंथिनेद पण थपर्याप्तावस्थायें न संनवे. तथा ते उपशमसम्यक्त्वें मरे पण नहीं के जेथी जे परनवनुं कहीयें, अने केवली विना थोदारिक मिश्रयोग अपर्याप्तावस्थायेंज होय तो उपशमसम्यक्त्वे थोदा रिकमिश्रयोग केम लाने? ते बहुश्रुतें विचारवू तथा ते ग्रंथिने បុ០ឮ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेवारे कोई एकने वेक्रियलब्धि होय तेथी - क्रियशरीर करतां श्रीदारिक मिश्र योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिद्धांत. मतं कडं ते, परंतु कर्मग्रंधने मते नथी मानता. माटें ए वात केवसीगम्य ते. श्रने पूवान ए दश मार्गणामांची शेप सात मार्गणायें चारित्र नथी, तेथी त्यां तो स्वना थाहारकयोग बन्ने नथी. शेप तेर योग होय. तेवरसगूणसुरनिरए के ते पूर्व कह्या जे तेर योग तेमांदेला थोदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नथी होतां, ते मात्रै श्रोदारिक तथा थोदारिकमिश्र,ए वे योग नारकीनं न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, वेक्रिय ने वे क्रियमिश्र तथा कामग, पथगाथार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परजवयीश्रावतां देवता तथा नार. कामांई उपजतां प्रथम समयलगेंहोय, तेवार पछी ज्या खगें सर्व पर्याप्ति पूरी न करे, त्यां समें क्रियमित्र होय, श्रने पर्याता थया पली शेप नव योग संजये. श्राहारकना घे पोग तो नेउने पारिन नथी, ते जणी न होय. एम ए बेतु गतिमार्गणाय श्रगी. पार योग मद्या. एवं सर्य मली उंगणचालीश मार्गणाहारे योग कह्या ॥ इति समु. प्रपाः ॥ २० ॥ कम्मरसगं थायरि, ते सविनधि उग पंच रंग पवणे ॥अ- मामि चरिम ययजुश्र, ते विनवि उगृण चन विगले ॥ ३० ॥ य- कामुरखपुगंयायरि के० यावर, पटसे गतियावर, थहींयां तेउकाय पण मनिषायामध्ये गणी जे जणी इंधनादिक संयोग विना तेनकाय, स्थानांतरे न आप ने वायुकाय तो म्पशनिय योजनना शतया जाय, माटें ते गति प्रस क. हा. पटो ए वायुकाय गनित्रम विना शेप पृथ्वी, श्रप, ते थने वनस्पति, ए पार पाशकापने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, यती एने थपर्याप्ताव- म्याप टायगं एटा श्रादारिकमिश्रयोग होय, यने पर्याप्ता यया पनी एक यो. रापि होय. एम चार मार्गणासारें एक योदारिक, योजो थौदारिकमिभ थने चीजो कामं, प. प्रप योग होय. न : ने पुति प्रा योगन सविनविद्युग के एक क्रिय अने यीचं क्रिय मित्र, योगमदिन करीय वारें पंच के० पांच योग रहे, ते गपणे के.." दिर बने वायुकापनेविष होय, नेमध्ये काम्म श्रने श्रीदारिकमिश्न, गये योग पारने यानावस्यायें टोय, नया नौदाम्कियोग नो मृतशीनी यपदायें नया दादबायकाय, पनाने याका उन क्रियाप करें, तिहां एक क्रिय - , पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५०३ अने वीजो वैक्रियमिश्र, ए वे योग होय. एवं वायुनें पांच योग होय. ते वायरो एकेंजिय ठे, तेथी ए एकेंजियमार्गणाय पण एहिज पांच योग संचवे. असन्नि के असंझीमार्गणा एटले मनरहित जीवने विपे ठ योग होय. ते श्रावी रीत के, पूर्व कहेला पांच योगनी साथै चरिम के हो वयजुश्र के वचः नयोग एटले असत्यामृपावचनयोगें युक्त करीये, ते वारे व योग वायुकायसहित श्र- संझी वे माटें होय. केमके असत्यामृपा ए योग वेजियादिक जीव पण असंझी के तेने पण होय ते अपेक्षायें लीधुं, तथा कार्मण अने औदारिकमिश्र, ए वे अपर्याप्ताव- स्थायें होय. अने औदारिकपर्याप्तावस्थायें होय. तथा वैक्रियना वे योग वायुकायने होय. एम व योग, मनरहित जीवनें होय. ते के ते पूर्वोक्त उ योगमाहेथी विजविगण के वैक्रिय अने वैक्रिय मिश्र, ए.वे योग जणा करतां वाकीना चल के चार योग, विगले के विकलेंजियनें होय, एटले वेजिय, तेंजिय ने चौरिंजिय, ए वणने विकलेंजिय कहीयें, जेने पूर्ण इंघिय तथा योग न होय, तेने विकले प्रिय कहीये. तेने वैक्रियलब्धि न होय तेथी वे वैक्रिययोग न होय, शेष चार योग होय, तेमध्ये कार्मण अने औदारिकमिश्र, ए वे योग अपर्याप्ताव स्थाये होय. अने औदारिक तथा असत्यामृपावचन, ए वे योग पर्याप्तावस्थायें होय. एम चारे योग वेइंडिया दिक त्रण मार्गणाद्वारे होय. एवं गणपञ्चाश मार्गणाने विपे योग कह्या. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥ कम्मुरलमीस विणु मण, वय समश्अअ चरकु मण नाणे।। नरल डग कम्म पढम, तिम मण वय केवल उगंमि ।। ३१॥. अर्थ- कम्म के एक कार्मण अने वीजो उरलमीसविणु के औदारिकमिश्र, ए वे योग विना शेष तेर योग व मार्गणाना द्वारने विपे होय. ते 7 मार्गणानां नाम कहे . मण के एक मनयोगी, वय के बीजो बचनयोगी, समय के बीजो सा. मायिकचारित्री, वेत्र के चोथो वेदोपस्थापनीयचारित्री, चरकु के पांचमो चक्षुदर्शनी, मणनाणे के हो मनःपर्यवज्ञानी, ए ठ मार्गणाधारने विपे कार्मण- योग न होय. जे नणी कार्मण योग परनवथी आवतां वाटें होय. तिहां तो जीवने ए मनोयोगादिक व न होय, अने केवलसमुद्घात करतां वच्चे ऋण समय कार्मण- योग होय, तिहां पण मन अने वचन ए वे योग न होय, तथा तिहां चारित्र तो यथाख्यात होय पण सामायक श्रने ठेदोपस्थापनीय ए वे न होय; अने दर्शन पण तिहां केवलदर्शन होय पण चतुदर्शन न होय. अने मनःपर्यवज्ञान पण न होय ៤០ឮ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रयं. ४ करीने मनुप्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेवार को एकने कियलब्धि होय तेश्री के. क्रियशरीर करतां श्रीदारिकमिश्र योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिझांत मतें कडं ठे, परंतु कर्मग्रंथने मतं नयी मानता. मात्रै ए वात कंवलीगम्य ते. थने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेष सात मार्गणायें चारित्र नथी, तेश्री त्यां तो स्वचा थाहारकयोग वन्ने नयी. शेप तेर योग होय. - तेउरलगूणसुरनिरए केप ते पूर्व कह्या जे तेर योग तेमाहेला श्योदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नथी होता, ते माटें थोदारिक तथा थोदारिकमिश्र,एये योग नारकीन न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, वेकिय ने वे क्रियमित्र तथा कार्मण, एगीयार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परनवयी श्रावतां देवता तथा नार कीमाहे उपजतां प्रथम समयलगेंदोय, तेवार पठी ज्यां लगें सर्व पर्याप्ति पूरी न करे, त्यां लगें वैक्रियमित्र होय, श्रने पर्याप्ता थया पठी शेप नव योग संचवे. थाहारकना वे योग तो तेउँने चारित्र नथी, ते नणी न होय. एम ए वेड गतिमार्गणायें श्रगी. यार योग कह्या. एवं सर्व मली उंगणचालीश मार्गणाधारे योग कह्या ॥ इति समु. चयार्थः ॥ २॥ कम्मुरलगं थावरि,ते सविनवि ग पंच ग पत्रणे ॥ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विनवि गूण चन विगले ॥ ३० ॥ श्रर्थ- कम्मुरखपुगंथावरि के थावर, एटले गतियावर, श्रही तेउकाय पण गतिथावरमध्ये गषीय जे जणी इंधनादिक संयोग बिना तेलकाय, स्थानांतरे न जाय थने वायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतव जाय, माटें ते गति प्रस के हीये. एटले ए वायुकाय गतित्रस बिना-शेप पृथ्वी, थप, तेउ अने बनस्पति, ए चार थावरकायने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने अपर्याप्ताव- स्थायें उरसागं एटले औदारिकमिश्रयोग होय, श्रने पर्याप्ता थया पठी एक थी. दारिकयोग होय. एम चार मार्गणाबारे एक योदारिक, वौजो श्रोदारिकमिश्र अने प्रीजो कार्मण, एत्रण योग होय. ते का ते पूर्वोक त्रण योगने सविनवियुग के एक वैक्रिय अने वीजु वैक्रिय मिश्र, ए ये योगेसहित करीये तेवारें पंच के पांच योग रहे, ते गपवणे के ए. कैंडिप अने वायुकायनेविपे होय, तेमध्ये कार्मण ने श्रीदारिकमिश्र, ए थे योग वायुकायने थपर्याप्तावस्यायें होय, तया थादारिकयोग तो मृलशरीरनी अपेक्षायें होय, तथा बादरवायुकाय, पजाने थाकारें उत्तरक्रियरूप करें, तिहां एक क्रिय
No text on this page.
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेवारें कोई एकने क्रियसब्धि होय तेनी वे. क्रियशरीर करतां श्रीदारिकमिश्र योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिद्धांत- मतें कडं ठे, परंतु कर्मग्रंथने मतें नथी मानता. माटें ए वात केवलीगम्य ते. थने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामाथी शेप सात मार्गणायें चारित्र नथी, तेथी त्यां तो स्वना श्राहारकयोग बन्ने नयी. शेप तेर योग होय. तेजरलफुगूणसुरनिरए के ते पूर्व कह्या जे तेर योग तेमांदेला श्रोदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नथी होता, ते माटें थोदारिक तथा थोदारिकमिश्र,एये योग नारकीने न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, वेकिय ने ये क्रियमिश्र तथा कार्मण, एअगीथारयोग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परनवयथावतां देवता तथा नार- कीमाहे उपजतां प्रथम समयलगें होय, तेवार पठी ज्यां लगें सर्व पर्याप्ति पूरी न करे, स्या लगें वे क्रियमिथ होय, अने पर्याप्ता थया पली शेप नव योग संनये. श्राहारकना ये योग तो तेउँने चारित्र नथी, ते जणी न होय. एम ए वेहु गतिमार्गणार्य अगी- यार योग कह्या. एवं सर्व मली जंगणचालीश मार्गणाधारे योग कह्या ॥ इति समु. चयार्थः कम्मुरसगं थावरि, ते सविनधि उग पंच ग पवणे ॥ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विनवि गूण चन विगले ॥ ३० ॥ अर्थ- कम्मुरखपुगंथावरि के० थावर, एटले गतिथावर, अहींना तेउकाय पण गतिथावरमध्ये गषीय जे जणी इंधनादिक संयोग विना तेनकाय, स्थानांतरे न जाय अने वायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतवक जाय, माटें ते गति प्रस क हीये. एटले ए वायुकाय गतित्रस बिना शेप पृथ्वी, अप, तेन अने वनस्पति, प चार थावरकायने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने अपर्याप्ताव स्थायें उरसगं एटले औदारिक मिश्रयोग होय, अने पर्याता श्रया पठी एक श्री दारिकयोग होय. एम चार मार्गणाधारें एक श्रोदारिक, वीजो औदारिकमिश्र थने नीजो काभण, पत्रण योग होय. ते के ते पूर्वोक्त त्रण योगने सबिउवियुग के एक येक्रिय भने घी वेक्रिय- मिश्र, ए वे योगॅसहित करीये तेवारें पंच के० पांच योग रहे, ते गपवणे के ए. केंयि थने वायुकायनेविषे होय, तेमध्ये काम ने बौदारिकमिश्न, ए वे योग वायुकायने थपर्याप्तावस्यायें होय, तथा थोदारिकयोग तो मुसशरीरनी अपेक्षायें होय, तथा बादरवायुकाय, घजाने थाकार उत्तरक्रियरूप करे, तिहां एक वैक्रिय r: ॥ए॥ , imam पडशीतिनामा चतुर्य कर्मग्रंत्र. ४ ०३ अने बीजो क्रियमिश्र, ए वे योग होय. एवं वायुनें पांच योग होय. ते वायरो एजिय , तेत्री ए एडियमार्गणा पण एहिज पांच योग संचवे. उथसन्नि के संज्ञीमार्गणा एटले मनरहित जीवने विपे योग होय. ते यात्री रीत के पूर्व कडेला पांच योगनी सायं चरिम के देखो वयजुथ के वचः नयोग एटले असत्वामृपावचनयोंगे युक्त करी, ते बारें व योग वायुकायसहित श्र- संज्ञी ते मात्रै होय. कमक असत्यामृपा ए योग वेजियादिक जीव पण असंत्री ते तेने पण होय ते अपेक्षायें लीधुं, तथा कार्मण अने योढ़ारिक मिश्र, ए वे थपर्याताव- स्यायें होय. श्रने बादारिकपर्याप्तावस्यायें होय. तथा वक्रियना वे योग वायुकायने होय. एम व योग, मनरहित जीवनें होय. ते के ते पूर्वोक्त व योगमांत्री विनविण के वक्रिय अने वैक्रियमिश्र, ए ये योग जण करतां वाकीना चन के चार योग, विग के विकलेंडियन होय, पटले वेजिय, तजिय ने चारिप्रिय, ए वणने विकजिय कहीं, जेने पूर्ण प्रिय तथा योग न होय, तेने विकधिच कली. तेने वैक्रियक्षब्धि न होय तेथी के क्रिययोग न होय, शेष चार योग होय, तेमध्ये कार्मण यने थाहारिकमित्र, एवं योग अपर्याप्ताव- स्याये होय. अने याबारिक तथा यसलामृपावचन, ए वे योग पर्याप्तावस्यायें होय. एम चारे योग वेजियादिक त्रण मार्गणाहारे होय. एवं जंगणपञ्चाश मार्गणाने विष योग कह्या. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥ कम्मुरखमीस विणु मण, वय समय अचकु मण नाणे॥ उरख उग कम्म पढम, तिम मण वय केवल गंमि ॥३१॥ श्रर्थ- कम्म के एक कार्मण अने दीजो ...
दारिफयोग होय. पम चार मार्गणाझारें एक थोदारिक, बीजो थोदारिकमिश्र धनं ते ते पूर्वान प्राण योगने सविनवियुग के एक क्रिय थने चीजें क्रिय मिश्र, पये योगसहित करीये तेवारें पंच के पांच योग रहे, ते ऽगपरणे के डिएसने वायुकायनेविपे होय, तमध्ये काम्मण थने थोदारिकमिश्र, पये योग वापुकारने थपानावम्यायें होय, तथा यौदारिकयोग तो मुसशरीरनी थपेक्षा दोप. नया यादवायुकाय, घजान थाकारें उत्तर क्रियरूप करे, तिहां एक क्रिय ५२ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मप्रयं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेवार को एकने क्रियलब्धि होय तेथी - क्रियशरीर करतां श्रौदारिकमिश्र योग होय वे तेथी मनाय खरं पण ते सिद्धांत- मतें कमु दे, परंतु कर्मग्रंथने मते नथी मानता. मात्रै ए वात केवलीगम्य ते. थने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेप सात मार्गणाय चारित्र नथी, तेथी यां तो सारे श्रादारकयोग वन्ने नथी. शेप तेर योग होय. : तेजरलगूणसुरनिरए के० ते पूर्व कह्या जे तेर योग तेमाइला थोदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नथी होता, ते माटें थोदारिक तथा थोदारिकमिश्र,ए वे योग नारकीन न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, वेक्रिय ने ये क्रियमिश्र तथा फार्मणाम अगीथारयोग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परजवयी यावतां देवता तथा ना कीमांहे उपजतां प्रथम समयलगेंहोय, तेवार पठी ज्या लगें सर्व पर्याप्ति पूरी न करे, रस समें यक्रियमिश्र होय, थने पर्याप्ता या पठी शेप न योग संजवे. थाहारकना ये योग तो तेने चारित्र नथी, तीन होय. एमए वेतु गतिमार्गणायें थमी. पार योग करना. एवं सर्व मली जंगणचालीश मार्गणाकारे योग कह्या ।। इति समु. फम्मुरलगं थावरि, ते सविनधि उग पंच ग पवणे ॥ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विधि उगूण चन विगले ॥ ३० ॥ थर्थ- कम्मुरखपुगंयावरि के थावर, पटले गतियावर, श्रहीयां तेउकाप पर गनिपावरमध्ये गणी जे जणी इंधनादिक संयोग विना तेवकाय, स्थानांतरे न जाप थने यायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतक जाय, माटें ते गति प्रस क हाये. गटस ए वायुकाय गतित्रस विना शेष पृथ्वी, थप, तेन भने बनस्पति, ए. पार थावरकापने उपजता एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने अपर्यासाव: म्या रसगं एटसे चोदारिकमिश्रयोग होय, अन पर्याप्ता थया पठी एक थी. श्रीजी काम्मण, पण योग होय. शयार्थः॥ २५॥ प षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ अने वीजो वैक्रियमिश्र, ए वे योग होय. एवं वायुनें पांच योग होय. ते ५ एप्रिय ठे, तेथी ए एकेजियमार्गणायें पण एहिज पांच योग संचवे. श्रसन्नि के० असंज्ञीमार्गणा एटले मनरहित जीवने विपे उ योग होय. ते श्रावी रीत के, पूर्वे कहेला पांच योगनी साथै चरिम के ठेखो वयजुश्र के वच- नयोग एटले असत्यामृपावचनयोगें युक्त करीयें, ते वारे व योग वायुकायसहित श्र- संझी ले मात्रै होय. केमके असत्यामृपा ए योग वेजियादिक जीव पण असंझी ने तेने पण होय ते अपेक्षायें लीधुं, तथा कार्मण अने औदारिकमिश्र, ए वे अपर्याप्ताव- स्थायें होय. अने औदारिकपर्याप्तावस्थायें होय. तथा वैक्रियना चे योग वायुकायने होय. एम व योग, मनरहित जीवनें होय. ते के ते पूर्वोक्त व योगमाहेथी विजविगूण के वैक्रिय अने वैक्रिय मिश्र, ए.वे योग ऊणा करतां वाकीना चउ के चार योग, विगले के विकलेंडियनें होय, एटले वेजिय, तेंजिय ने चौरिंजिय, ए त्रणने विकलेंजिय कहीये, जेने पूर्ण इजिय तथा योग न होय, तेने विकलेंड्रिय कहीये. तेने वैक्रियलब्धि न होय तेथी वे वैक्रिययोग न होय, शेष चार योग होय, तेमध्ये कार्मण अने औदारिक मिश्र, ए वे योग अपर्याप्ताव- स्थाये होय. श्रने औदारिक तथा असत्यामृपावचन, ए वे योग पर्याप्तावस्थायें होय. एम चारे योग वेजियादिक त्रण मार्गणाद्वारे होय. एवं जंगणपञ्चाश मार्गणाने विपे योग कह्या. ।। इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥ कम्मुरलमीस विणु मण, वय समश्अअ चरकु मण नाणे॥ जरल उग कम्म पढम, तिम मण वय केवल गंमि ॥ ३१ ॥ अर्थ- कम्म के एक कार्मण अने बीजो उरलमीसविणु के औदारिकमिश्र, ए वे योग विना शेप तेर योग व मार्गणाना द्वारने विपे होय. ते मार्गणानां नाम कहे वे. मण के एक मनयोगी, वय के वीजो वचनयोगी, मायिकचारित्री, देश के होय, तथा चादरवायुकाय, ध्वजाने श्राकारें उत्तरवै क्रियरूप करे, तिहां एक वैक्रिय कपिय थने वायुकायनेविषे होय, तेमध्ये कार्मण थने थोदारिकमिश्न, ए वे योग वायुकायने अपर्याप्तावस्यायें होय, तथा थोदारिकयोग तो मुलशरीरनी अपेक्षायें ឬឮ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मयचं. । फरीने मनुष्य, उपशमसम्यक् पामे तेवा को एक प्रक्रियासचिोय तेली में क्रियशरीर करतां थीदारिकमिश्र योग दोय तेया मनाग मा पण ते सिद्धांत मतें कडं ठे, परंतु कर्मग्रंथने मत नश्री मानना. माटें एवान कवसीगम्य ने, थने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेय सात मार्गणाय चारित्र नयी, रोची त्यां तो सगाई श्राहारकयोग बग्ने नथी. शेप तेर योग होय. तेजरलगूणसुरनिरण के ते पूर्व काया ज तेर योग तेमांदेशा श्रोदारिकारीर देवता तथा नारकीने नयी होता, ते माटें प्रौदारिक तया श्रीदारिकमित्र,एवं योग नारकीने न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, यक्रिय ने यक्रियमित्र तथा कार्मण, एगीयार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परनययी यावतां देवता तथा ना- कीमांहे उपजता प्रथम समयलगेंहोय, तेयार पनी ज्या लगेंस पर्याप्ति पूरी न करे, त्य लगें वैक्रियमिश्र होय, श्रने पर्याप्ता या पठी शेषन योग संनये. थाहारकना में योग तो तेने चारित्र नथी, ते जणी न होय. म यह गतिमार्गणा श्रयी- यार योग कह्या. एवं सर्व मली जंगणचातीश मार्गणाबारे योग कया ॥ इति समुः ञ्चयार्थः । ए॥ कम्मुरसगं थावरि, ते सविनधि युग पंच ग पवणे ॥ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विधि उगृण चन विगले ॥ ३० ॥ अर्थ- कम्मुरलगंथावरि के थावर, एटले गतियावर, थहींयां तेउकार पर गतिथावरमध्ये गणीय जे लणी इंधनादिक संयोग बिना तेउकाय, स्थानांतरे न जाय अने वायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतबजाय, माटें ते गति प्रस के हीये. एटले ए वायुकाय गतित्रस विना शेप पृथ्वी, थए, तेउ अने वनस्पति, ए. चार थावरकायने उपजता एक कम्म एटले कामणयोग होय, वली एने अपर्याप्ताव: स्यायें उरखपुगं एटसे औदारिकमिश्रयोग होय, अने पर्याता थया पठी एक श्री दारिकयोग होय. एम चार मार्गणाबारे एक योदारिक, वीजो औदारिकमिश्र भने बीजो कार्मण, ए प्रण योग होय. ते के ते पूर्वोक्त व्रण योगने सविनवियुग के एक वैकिय भने वीजें बैंक्रिया मिश्न, ए ये योगेंसहित करीये तेवार पंच के पांच योग रहे, ते गपवणे के Rom पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५०३ अने वीजो वैक्रिय मिश्र, ए वे योग होय. एवं वायुनें पांच योग होय. ते वायरो एकेंजिय ठे, तेथी ए एकेजियमार्गणायें पण एहिज पांच योग संचवे. श्रसन्नि के असंझीमार्गणा एटले मनरहित जीवने विपे योग होय. ते श्रावी रीते के, पूर्व कहेला पांच योगनी साथै चरिम के ठेलो वयजुश्र के वचः नयोग एटले असत्यामृपावचनयोगें युक्त करीयें, ते वारे व योग वायुकायसहित श्र- संज्ञी ठे माटें होय. केमके असत्यामृपा ए योग वेंजियादिक जीव पण असंझी के तेने पण होय ते अपेक्षायें लीधुं, तथा कार्मण अने औदारिकमिश्र, ए वे अपर्याप्तार- स्थायें होय. अने औदारिकपर्याप्तावस्थायें होय. तथा क्रियना चे योग वायुकायने होय. एम ठ योग, मनरहित जीवनें होय. ते के ते पूर्वोक्त व योगमांदेथी विजविगूण के वैक्रिय थने वेक्रियमिश्र, ए वे योग जणा करतां वाकीना चउ के चार योग, विगले के० विकलंजियने होय, एटले पंजिय, तंजिय ने चोरिजिय, ए त्रणने विकलेंजिय कदी, जेने पूर्ण इजिय तथा योग न होय, तेने विकलेंजिय कहीये. तेने वैक्रियलब्धि न होय तेत्री के वेक्रिययोग न होय, शेय चार योग होय, तेमध्ये कार्मण अने योदा रिकमिश्र, ए वे योग अपर्याप्ता स्थाये होय. अने योदारिक तथा श्रसलामृपावचन, ए वे योग पर्याप्तावस्थायें होय एम चारे योग वेइंजियादिक त्रण मार्गणाद्वारे होय. एवं जंगणपञ्चाश मार्गणाने : योग कह्या. ॥ इति समुञ्चयार्थः ।। ३० ॥ कम्मुरलमीस विणु मण, वय समश्अअ चस्कु मण नाणे॥ तिम मण वय केवल गंमि ।। ३१॥
០ , , गतियावरमध्ये गपीये जे लणी इंधनादिक संयोग विना तेनकाय, स्थानांतरे न हीये. एटसे ए वायुकाय गतित्रस विना शेप पृथ्वी, थप, तेन अने वनस्पति, ए घार यावरकापने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने थपर्याप्ताव दारिकपोग दोय. एम चार मार्गणाकारें एक थोदारिक, बीजो थीदारिकमिश्न थने स्थाय उरसगं एटो थोदारिकमिश्रयोग होय, थने पर्याप्ता यया पठी एक थी. ते ते पूर्वोक्त प्रण योगने सविनविजुग के एक वेक्रिय बने पीठे येक्रिया मिश्र, ए ये योगसहित करीये तेवारें पंच के पांच योग रहे, ते इगपरणे के ए. केंदिप थने वायुकायनेविप होय, तेमध्ये काम थने श्रीदारिकमिश्र, मधे योग वायुकायन थपयांनावस्यायें होय, तया थोदारिकयोग तो मुखशरीरनी थपेक्षायें हाय, नया वादग्वायुकाय, घजान थाकारें उत्तरक्रियरूप करे, तिहां एक पंक्रिय पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्रन पाम तेबारे कोइ एकने बेक्रियलब्धि होय तेयी ३. क्रियशरीर करतां थीदारिक मिश्र योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिद्धांत मतें कछु ने, परंतु कर्मग्रंथने मतें नश्री मानता. माटें ए वात केवलीगम्य दे. थने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेप सात मार्गणाय चारित्र नयी, तेथी त्यां तो व थाहारकयोग बन्ने नथी. शेप तेर योग होय. तेउरलफुगूणसुरनिरए के ते पूर्व कह्या जे तेर योग तेमांडेला थोदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नथी होता, ते माटें श्रोदारिक तथा बौदारिकमिश्र,एवे योग नारकीनं न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, वेक्रिय ने वैक्रियमित्र तथा कार्मण, ए श्रगीधार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परजवी थावतां देवता तथा नार कीमांदे उपजतां प्रथम समयलगें होय, तेवार पठी ज्या लगें सर्व पर्याति पूरी न करे, त्यस सगं क्रियमिश्र होय, थने पर्याप्ता या पठी शेषनव योग संनवे. थाहारकमा ये योग तो तेने चारित्र नघी, ते जणी न होय. एम ए वेहु गतिमार्गणायें थगी- यार योग कल्या. एवं सर्व मली जंगणचालीश मार्गणाबारे योग कह्या ॥ इति समुः कम्मुरसगं थावरि, ते सविधि उग पंच ग पवणे ॥ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विधि उगूण चन विगले ॥ ३० ॥ थार्थ- कम्मुरखपुगंयावरि के० यावर, एटले गतियावर, थहींना ते काय पण जाय थने वायुकाय तो स्वशक्तिय योजनना शतब जाय, माटें ते गति प्रस पीजो कार्मण, ए. प्रण योग होय. शयार्थः ॥ २ ॥ 11
No text on this page.
लगें क्रियमिश्र होय, थने पर्याप्ता थया पठी शेप नत्र योग संजवे. थाहारकनावे अर्थ- कम्मुरलगंथावरि के० थावर, एटले गतियावर, थही तेउकाय पण गतियावरमध्ये गणी जे जणी इंधनादिक संयोग विना तेउकाय, स्थानांतरे में जाय थने वायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतवक जाय, माडे ते गति प्रस हीये. एटले ए वायुकाय गतित्रस विना शेप पृथ्वी, थप, तेन अने वनस्पति, ॥ चार थावरकायने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वसी एने थपर्याशात स्थायें जरखडगं एटले ओदारिकमिश्रयोग होय, अने पर्याप्ता यया पठी एक श्रो. दारिकयोग होय, एम चार मार्गणाझारे एक थोदारिक, धीजो थोदारिकमिन भने ते के ते पूर्वोक्त प्रण योगने सविनविडग के एक वेक्रिय थने बीज किया मिश्र, ए वे योगॅसहित करीये तेवारे पंच के पांच योग रहे, ते गपवणे के ए. केंद्रिय अने वायुकायनेविषे होय, तेमध्ये कार्मण थने श्रोदारिकमिश्न, एबे योग वायुकायने थपर्याप्तावस्थायें होय, तथा चौदारिफयोग तो मुलशरीरनी थपेक्षायें होय, तथा वादरवायुकाय, ध्वजाने थाकारें उत्तरवैक्रियरूप करे, तिहां एक वैक्रिय ឬ២ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रयं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेवार को एक क्रियसचिट्रीय संयी . कियशरीर करतां श्रीदारिकमिध योग होय ते रोथी मनाय म पाग ते सिकांत. मत कयुं वे, परंतु धर्मग्रंथने मतं नथी मानना. माटें । वात कंवलीगम्य थे. थने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामाथी शेष सात मार्गणाय चारित्र नयी, तेथी त्यां तो स्वजा आहारकयोग वन्ने नथी. शेप तेर योग होय. तेवरसगूणसुरनिरए के ते पूर्व कमा जे तेर योग तेमाडेसां योदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नयी होता, ते मार्ट श्रोदारिक तथा श्रोदारिकमिश्र,एवे योग नारकीनें न होय, शेष मनोयोग चार तथा क्यानयोग चार, वैक्रिय ने क्रियमित्र तथा कार्मण, ए अगीवार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परनवयी श्रावतां देवता तथा नार कीमांहे उपजतां प्रथम समयसमें होय, तेवार यांसस पर्याप्ति पूरी न करे, सा योग तो तेडने चारित्र नथी, तेलीन होय. म बेतु गतिमार्गणाये थगी. यार योग कह्या. एवं सर्व मली उंगणचालीश मार्गणाबारे योग कसा ॥ इति समु. ञ्चयार्थः ॥ २॥ कम्मुरलगं थावरि, ते सविनधि जग पंच ग परणे ॥ अ. सन्नि चरिम वयजुअ, ते विधि उगूण चन विगले ॥ ३० ॥ घीजो कार्मथ, ए त्रण योग होय. + --- --
خلط
شش اتش نی یه
امام مسلم
جیت چت - چا چی نے
' ' '
| 1
من جنية
چ
پی سی بی
====
دشنت غششنشششن
تت ت ت ت ت غ ی نتیش
شی
تت تشت شش تن تنش
} = rت = |
مپ
بد دیا
=
ت : : : : : : : : : : . جی پی
= = = = = = = = =
مي
हाय, तथा बादरवायुकाय, घजाने श्राकार उत्तरवेक्रियरूप करे, तिहां एक क्रिय , , गतिथावरमध्ये गणीये जे जणी इंधनादिक संयोग विना तेनकाय, स्थानांतरे न हीये. पटले ए वायुकाय गतित्रस विना शेप पृथ्वी, थप, तेन अने वनस्पति, ए चार थावरकायने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने अपर्याप्ताव स्थाय उरखगं एटले औदारिकमिश्रयोग होय, अने पर्याप्ता थया पठी एक यो- दारिकयोग होय. एम चार मार्गणाधारें एक श्रीदारिक, बीजो श्रोदारिकमिश्र श्रने ते का ते पूर्वोक्त त्रण योगने सविनविडुग के एक वैक्रिय भने वीजें किया मिश्र, ए ये योगसहित करीये तेवारें पंच के पांच योग रहे, ते गपवणे के ए. केंप्रिय थने वायुकायनेविपे होय, तेमध्ये कार्मण थने श्रोदारिक मिश्र, ए थे योग वायुकापने थपर्याप्तावस्थायें दोय, तथा थोदारिकयोग तो मृतशरीरनी अपेक्षा ५०२ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रनं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेबारें कोई एकने क्रियसब्धि होय तेत्री - क्रियशरीर करतां श्रौदारिकमिश्न योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिद्धांत- मतें कमु , परंतु कर्मग्रंथने मत नथी मानता. माटें प वात कंवलीगम्य ते. थने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेप सात मार्गणायें चारित्र नयी, तेथी त्यां तो खजाने श्राहारकयोग बन्ने नथी. शेप तेर योग होय. : तेजरलागूणसुरनिरए के ते पूर्व कला जे तेर योग तेमांडेलां श्रोहारिकशरीर देवता तथा नारकीने नथी होता, ते माटे श्रोदारिक तथा श्रोदारिकमिश्र,एवे घोग नारकीने न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, बेक्रिय ने क्रियमिश्र तथर कार्मण, ए श्रगीपार योग होय.ते मध्ये कार्मण्योग परजवयी श्रावतां देवता तथा नार कीमांदे उपजता प्रथम समयलगें होय, तेवार पठी ज्यां लगें सर्व पर्याप्ति पूरी न करे, या समें वैक्रियमिश्र होय, अने पर्याप्त या पता शेषनव योग संभवे. श्राहारकना ये योग तो तेउने चारित्र नथी, ते नणी न होय. एम ए वेहु गतिमार्गणायें अगी- यार योग कह्या. एवं सर्व मली उंगणचालीश मार्गणाबारे योग कह्या ॥ इति समु- कम्मुरलगं थावरि, ते सविधि उग पंच ग पवणे ॥ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विनवि उगूण चन विगले ॥ ३० ॥ अर्थ- कम्मुरसगंथावरि के थावर, एटले गतिथावर, अहीशां तेउकाय पर जाय थने वायुकाय तो स्वशक्तिय योजनना शतव जाय, माटें ते गति प्रस. धयार्थः ॥ २॥ पीजो काम्मेण, ए प्रण योग होय.
याग बायकापने मग मनोगमांदनी विविध गवत्रिय अन क्रियमित्र. ये गोगा मरना यानीमा नमार गंग. गिटे ने विकगिन होय, पटन घडियानेडियने नामिप्रिय. प. वन विकच्चि कटीयंजन पूर्णइडिय नया योग न माय ने विधिय बालीवं. नेने क्रियान ब्धि न होय नेत्री क्रिययोग न होय, र चार चांगायतमध्यं कामण वन बीटारिकमिश्र. प योग अपानाव- न्याय छोय. अने प्रोदारिक तथा अमन्यापावचन, प वे चांग पर्याप्तावस्यायें हाय. एम चार योग बेडियादिक वाण मार्गणाझा होय. एवं गणपचाश मार्गणाने विष योग का. ॥ इति समुयायः ॥ ३० ॥ कम्मुग्लमीन विष्णु मण, वय समश्यव्य चम्कु मण नाणे॥ उरख जग कम्म पढम, निम मण वय केवल गंमि ॥३१॥ अर्थ- कम्म के एक कार्मण अने बीजो उरलमीसविणु केयौदा रिकमिश्र, पचे योग विना शेप तेर योग 7 मार्गणाना हारने विपे होय. ते 7 मार्गणानां नाम कडे वे. मण के० एक मनयोगी, वय के बीजो वचनयोगी, समय के जीजो सा- माविकचारित्रीन, व्य के चोयो दोपस्थापनीयचारित्री, चरकु के पांचमो चकुदर्शनी, मणनाणे के ठहो मनःपर्यवज्ञानी, ए ठ मार्गणाधारने विप कार्मण- योग न होय. जे नणी कार्मण योग परनवधी आवतां वाटें होय. तिहां तो जीवने ए मनोयोगादिक उ न होय, अने केवलसमुद्घात करतां बच्चें त्रण सम कार्मण- योग होय, तिहां पण मन थने वचन ए वे योग न होय, तथा विहां चारित्र तो यथाख्यात होय पण सामायक श्रने ठेदोपस्थापनीय ए वे न होय; अने दर्शन पण तिहां केवलदर्शन होय पण चनुदर्शन न होय. अने मनःपर्यवज्ञान पण न होय andy लगें वैक्रियमिश्र होय, अने पर्याप्ता थया पठी शेप नव योग संचवे. थाहारकलाई गतिथावरमध्ये गणी जे जणी इंधनादिक संयोग बिना तेनकाय, स्थानांतरे में जाय अन वायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतमझ जाय, माटे ते गति प्रस के दी. एट ए वायुकाय गतित्रस विना शेष पृथ्वी, अप, तेज थने वनस्पति ए चार यावरकायने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने अपर्यासार- स्थाय उरलागं एटले भोदारिकमिश्रयोग होय, श्रने पर्याप्ता धया पठी एक थो. दारिकयोग होय. एम चार मार्गणाघारें एक औदारिक, बीजो औदारिकमिश्न भने ते के ते पूयोंक्त प्रण योगने सविउविपुग के एक घेक्रिय बने धीजें यक्रिया मिश्र, ए ये योगेंसहित करीये तेवार पंच के पांच योग रहे, ते गपवणे के ए. कपिय अने वायुकायनेविपे होय, तेमध्ये कामण थने योदा रिकमिश्र, ए ये योग वायुकायने थपर्याप्तावस्यायें होय, तथा थोदारिफयोग तो मुलशरीरनी थपेक्षा होय, तथा बादरवायकाय, ध्वजाने थाकारें उत्तरवैशियरूप करे, तिहां एक क्रिय ५०२ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रयं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे सेवारे कोई एकने क्रियब्धि होय तेत्री वे. क्रियशरीर करतां श्रौदारिक मिथ योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिझांद मते कयुं , परंतु कर्मग्रंयने मतं मथी मानता. माटें ए बात कंवलीगम्य ते. श्रने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेप सात मार्गणायें चारित्र नथी, तेथी यां तो वजावे थाहारकयोग बन्ने नथी. शेप तेर योग होय. तेजरसगूणसुरनिरए के ते पूर्व कह्या जे तेर योग तेमांदेला सोदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नयी होता, ते मा योदारिक तथा श्रोदारिकमिश्न,एचे पीछ नारकीने न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, वेक्रिय ने क्रियमिन तथा कार्मण, ए अगीवार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परजी श्रावतां देवता तथा मार कीमाहे उपजतां प्रथम समयलगें होय, तेवार पती ज्या लगें सर्व पर्याप्ति पूरी न करे, त्या योग तो तेढ़ने चारित्र नथी, ते नणी न होय. एम ए बेहु गतिमार्गणाय श्रगी- यार योग कह्या. एवं सर्व मली उगणचालीश मार्गणाबारे योग कह्या ॥ इति समु कम्मुरलगं थावरि, ते सचिनधि जुग पंच ग पवणे ॥ अ. सन्नि चरिम वयजुअ, ते विनवि गूण चन विगले ॥ ३० ॥ अर्थ- कम्मुरखपुगंथावरि के थावर, एटले गतिथावर, अहीश्रां तेउकाय पर चयार्थः ॥ २५॥ श्रीजो काम्मण, ए त्रण योग होय. .
.. षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ए अने वीजो वे क्रियमिश्र, ए वे योग होय. एवं वायुने पांच योग होय. ते 44 एकजिय , तेथी ए एकछियमार्गणायें पण एहिज पांच योग संचवे. असन्नि के असंझीमार्गणा एटले मनरहित जीवने विपे ठ योग होय. श्रावी रीते के, पूर्व कहेला पांच योगनी साथ चरिम के वेतो वयजुश्र के पच नयोग एटले असत्यामृपावचनयोगें युक्त करीयें, ते वारे व योग वायुकायसहित संज्ञी ते माटें होय. केमके असत्यामृपा ए योग वेजियादिक जीव पण असंझी वेतन पण होय ते अपेक्षायें लीधुं, तथा कार्मण अने औदारिक मिश्र, ए वे अपर्याप्ताव स्थायें होय. अने औदारिकपर्याप्तावस्थायें होय. तथा वैक्रियना वे योग वायुकायने होय. एम ठ योग, मनरहित जीवनें होय. ते के ते पूर्वोक्त ठ योगमाहेथी विउविरुण के वैक्रिय अने वैक्रियमिश्र, ए वे योग कणा करतां वाकीना चन के चार योग, विगले के विकलेंडियनें होय, एटले वेजिय, तंजिय ने चौरिप्रिय, ए त्रणने विकलेंडिय कही, जेने पूर्ण इडिय तथा योग न होय, तेने विकलें प्रिय कहीये. तेने वैक्रियलब्धि न होय तेथी वे वेक्रिययोग न होय, शेप चार योग होय, तेमध्ये कार्मण अने औदारिक मिश्र, ए वे योग अपर्याप्ताव- स्थाये होय. श्रने औदारिक तथा असत्यामृपावचन, ए वे योग पर्याप्तावस्थायें होय. एम चारे योग वेडियादिक व्रण मार्गणाछारें होय. एवं जगणपञ्चाश मार्गणाने विपे योग कह्या. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥ कम्मुरलमीस विणु मण, वय समयअ चस्कु मण नाणे॥ जरत उग कम्म पढम, तिम मण वय केवल उगंमि ॥३१॥ थर्थ- कम्म के० एक कार्मण अने वीजो उरलमीसविणु के० श्रौदारिकमिश्र, ए वे योग विना शेप तेर योग मार्गणाना छारने विपे होय. ते ठ मार्गणानां नाम कहे ते. मण के एक मनयोगी, वय के वीजो वचनयोगी, समय के त्रीजो सा- मायिकचारित्री, देय के चोथो वेदोपस्थापनीयचारित्री, चरकु के० पांचमो चकुदर्शनी, मणनाणे के० ठहो मनःपर्यवसानी, ए मार्गणाधारने विपे कार्मण- योग न होय. जे लणी कार्मण योग परनवधी आवतां वाटें होय. तिहां तो जीवने ए मनोयोगादिक व न होय, थने केवलसमुद्घात करतां बचे व्रण समय कार्मण- योग होय, तिहां पण मन थने वचन ए वे योग न होय, तथा तिहां चारित्र तो यथाख्यात होय पण सामायक थने वेदोपस्थापनीय ए वे न होय; अने दर्शन पण तिहां केवसदर्शन होय पण चकुदर्शन न होय. अने मनःपर्यवहान पण न होय .
योग तो तेने चारित्र नथी, ते नणी न होय. एम ए बेहु गतिमार्गपायें शमी- थर्थ- कम्मुरखपुगंथावरि के थावर, एटले गतिथावर, यहीं तेउकाय पण गतिथावरमध्ये गणी जे जणी इंधनादिक संयोग विना तेनकाय, स्थानांतरे न जाय यने वायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतव जाय, माटे ते गति प्रस हीये. एटले ए वायुकाय गतित्रस विना शेप पृथ्वी, यप, तेन श्रने वनस्पति, प चार यावरकायने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने अपर्याप्ताव दारिकयोग होय. एम चार मार्गणाहारे एक योदारिक, वीजो औदारिकमिश्न बने ते के ते पूर्वोक्त त्रण योगने सविनवियुग के एक वैक्रिय श्रने बी किया मिश्र, ए वे योगेंसहित करीये तेवारें पंच के पांच योग रहे, ते शश्व के ए. पंछिय थने वायुकायनेत्रिपे होय, तेमध्ये कार्मण थने श्रोदारिकमिश्र, ए योग वायुकायने थपर्याप्तावस्यायें होय, तथा श्रोदारिकयोग तो मुखशरीरनी अपेक्षा होय, तथा सादरवायुकाय, घजाने याकारें उत्तरक्रियरूप करे, तिहां एक किर ५०२ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रयं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेवारे कोइ एकने क्रियशब्धि होय तेथी के. क्रियशरीर करतां श्रीदारिकमिश्र योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिद्धांत मते कडुं ने, परंतु कर्मग्रंथने मते नथी मानता. माटें ए वात केवळीगम्य उ. श्रने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेप सात मार्गणाय चारित्र नथी, तेत्री त्यां तो सत्ता थाहारकयोग धन्ने नथी. शेप तेर योग होय. तेउरलगूणसुरनिरए के ते पूर्व कह्या जे तेर योग तेमाइलो यौदारिकश देवता तथा नारकीने नथी होता, ते माटें श्रोदारिक तथा श्रोदारिकमिश्र,एवे योग नारकीने न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, वेकिय ने क्रियमित्र तथा कार्मण, ए श्रगीश्रार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परजवयी थावतां देवता तथा ना कीमांहे उपजतां प्रथम समयलगेंहोय, तेवार पठी ज्या लगें सर्व पर्याप्ति पूरी न करे, त्व खगें क्रियमिथ होय, श्रने पर्याता थया पठी शेप नव योग संजवे. थाहारकना व यार योग कह्या. एवं सर्व मली जंगणचालीश मार्गणाबारे योग कहा ॥ इति ससुर कम्मुरसगं थावरि, ते सचिनवि अग पंच ग पवणे ॥ठ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विनवि गूण चन विगले ॥ ३० ॥ श्रीजो कार्मण, ए त्रण योग होय. च्वयार्थः ॥ ए॥ -- , - पडशीलिनामा चतुर्व कर्मग्रंत्र.। U०३ अने बीजो यक्रियमिश्र, पबे योग होय. एवं वायुनं पांच योग होय. ते वायरो एकजिय न, तेत्री ए एजियमार्गणा पाणु ए हिज पांच योग संनवे. वग्रसन्नि के श्रसंझीमार्गणा पटले मनरहित जीवने विपेठ योग होय, ते श्राची रीत के पूर्व कहेला पांच योगनी सार्थ चरिम के तेल्लो बयजुश्र के वर- नयोग एटले असत्यामृपाववनयोंगे युक्त करीये, ते वारं ठ योग वायुकायसहित श्र- संझी वे मात्रै होय. केमके असत्यामृपा ए योग केंछियादिक जीव पण थसंही ते तेने पण होय ते अपेक्षायें लीधुं, तथा कार्मण अने थोदारिकमिश्र, ए वे अपर्याप्ताव- स्थायें होय. अने श्रोदारिकपर्याप्तावस्थायें होय. तथा वैक्रियना वे योग वायुकायने होय. एम व योग, मनरहित जीवने होय. ते के० ते पूर्वोक्त व योगमाहेश्री विजविगण के वैक्रिय थने वे क्रियमिश्र, ए वे योग जणा करतां बाकीना चन के चार योग, विगले के विकलंजियन होय, एटले जिय, तंजिय ने चारिजिय, ए वणने विकलेंघिय कीय, जेने पूर्ण इंजिय तथा योग न होय, तेने विकलंप्रिय कहीये. तेने व क्रियलब्धि न होय तेश्री वे वेक्रिययोग न होय, शेष चार योग होय, तेमध्ये कार्मण अने योदारिकमिश्र, ए वे योग अपर्याप्ताव- स्थाये होय. श्रने योदारिक तथा असत्यामृपावचन, ए वे योग पर्याप्तावस्थायें होय. एम चारे योग वेजियादिक त्रण मार्गणाधार होय. एवं जंगणपञ्चाश मार्गणाने विपे योग कया. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥ कम्मुरलमीस विणु मण, वय समयअ चस्कु मण नाणे॥ तरल उग कम्म पढम, तिम मण वय केवल उगंमि ॥३१॥ अर्थ- कम्म के एक कार्मण अने वीजो उरलमीसविणु के औदारिकमिश्र, ए वे योग विना शेष तेर योग ठ मार्गणाना हारने विपे होय. ते 7 मार्गणानां नाम कहे ते. मण के एक मनयोगी, वय के वीजो वचनयोगी, समय के त्रीजो सा- मायिकचारित्री, ठेस के चोथो दोपस्थापनीयचारित्रीज, चरकु के पांचमो चक्कुदर्शनी, मणनाणे के० को मनःपर्यवज्ञानी, ए मार्गणाधारने विपे कार्मण- योग न होय. जे जणी कार्मण योग परनवधी आवतां वाटें होय. तिहां तो जीवने ए मनोयोगादिक ठ न होय, अने केवलसमुद्घात करतां बच्चे त्रण समयें कार्मण- योग होय, तिहां पण मन अने वचन ए वे योग न होय, तथा, तिहां चारित्र तो यथाख्यात होय पण सामायक अने वेदोपस्थापनीय ए वे न होय; अने दर्शन पण तिहां केवलदर्शन होय पण चनुदर्शन न होय. अने मनःपर्यवज्ञान पण न होय ५७२ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेवारे कोई एकने क्रियलब्धि होय तेश्री ये क्रियशरीर करतां औदारिकमिश्र योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिद्धांत- मतें कयुं , परंतु कर्मग्रंथने मते नथी मानता. माटें ए वात केवलीगम्य . धने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेप सात मार्गणायें चारित्र नयी, तेथी यां तो स्वजावे थाहारकयोग बन्ने नथी. शेप तेर योग होय. तेनरक्षगूणसुरनिरए के० ते पूर्वे कह्या जे तेर योग तेमाहेला औदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नथी होता, ते माटें श्रौदारिक तथा श्रोदारिकमिश्र,एवे योग नारकीने न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, बेक्रिय ने वे क्रियमिश्र तथा कार्मण, एगीधार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परजवयी यावतां देवता तथा नार- कीमांदे उपजतां प्रथम समयलगें होय, तेवार पठी ज्यां लगें सर्व पर्याप्ति पूरी न करे, त्या समें क्रियमित्र होय, थने पर्याप्ता थया पठी शेप नव योग संनवे. श्राहारकना वे योग तो तेने चारित्र नथी, ते लणी न होय. एम ए वेहु गतिमार्गणाय श्रगी यार योग कह्या. एवं सर्व मली उंगणचालीश मार्गणाधारे योग कह्या ॥ इति समु- चयार्थः ॥२॥ कम्मुरलगं थावरि, ते सविनवि जुग पंच ग परणे ॥ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विधि उगूण चन विगले ॥ ३० ॥ अर्थ- कम्मुरसागंथावरि के थावर, एटले गतिथावर, यहीं तेजकाय पण गतियारमध्ये गणी जे जणी इंधनादिक संयोग विना तेउकाय, स्थानांतरे न जाय अने वायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतवा जाय, माडे ते गति प्रस क ही. एटो ए वायुकाय गतित्रस विना शेष पृथ्वी, थए, तेज थने वनस्पति, ए चार थावरकायने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने अपर्याप्ताव स्थायें उरखपुगं एटसे औदारिकमिश्रयोग होय, अने पर्याप्ता यया पनी एक श्री. ) दारिकयोग होय. एम चार मार्गणासारे एक योदारिक, बीजो औदारिकमिश्र भने तीजो कामण, पत्रण योग होय. ते का ते पूर्वोक्त त्रण योगने सबिउबिग के एक वैक्रिय श्रने घी वेक्रिय मिश्र, ए वे योगेंसहित करीये तेवारें पंच के पांच योग रहे, ते गपवणे के ए. झिय अने वायुकापनेविप होय, तेमध्ये कार्मणने योदारिकमिश्र, ए ये योग यायुकापने अपर्याप्तावस्थायें होय, तथा थोदारिकयोग तो मुसशरीरनी थपेक्षा होय, तया यादरवायुकाय, घजाने श्राकारें उत्तरक्रियरूप करें, तिहां एक वैक्रिय षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ०.३ अने बीजो वेक्रिय मिश्र, ए वे योग होय. एवं वायुनें पांच योग होय. ते वायरो एकेंजिय , तेश्री ए एकेंजियमार्गणाय पण ए हिज पांच योग संचवे. वयसन्नि के असंज्ञीमार्गणा एटले मनरहित जीवने विपेठ योग होय. ते श्रावी रीत के, पूर्व कहेला पांच योगनी साथ चरिम के ठेलो वयजुथ के वचः नयोग एटले असत्यामृपावचनयोगें युक्त करीये, ते वारे व योग वायुकायसहित श्र- संज्ञी ते माडे होय. केमके असत्यामृपा ए योग वेजियादिक जीव पण असंही ते तेने पण होय ते अपेक्षायें लीधुं, तथा कार्मण अने श्रीदारिकमिश्र, ए वे अपर्याप्ताव- स्थायें होय. अने औदारिकपर्याप्तावस्थायें होय. तथा वैक्रियना वे योग वायुकायने होय. एम ठ योग, मनरहित जीवनें होय. ते के ते पूर्वोक्त ठ योगमांहेथी विनविगूण के वैक्रिय अने वेक्रिय मिश्र, ए वे • योग ऊणा करतां वाकीना चल के चार योग, विगले के० विकलेंजियने होय, एटले जिय, तजिय ने चोरिंजिय, ए त्रणने विकलेंजिय कहीये, जेने पूर्ण इंघिय तथा योग न होय, तेने विकलेंजिय कहीये. तेने वैक्रियलब्धि न होय तेथी वे वेक्रिययोग न होय, शेष चार योग होय, तेमध्ये कार्मण अने ओदारिकमिश्र, ए वे योग अपर्याप्ताव- स्थाये होय. श्रने औदारिक तथा असत्यामृपावचन, ए वे योग पर्याप्तावस्थायें होय. एम चारे योग वेइंडियादिक त्रण मार्गणाघार होय. एवं उगणपञ्चाश मार्गणाने विपे योग कह्या. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥ कम्मुरलमीस विणु मण, वय समश्अअ चस्कु मण नाणे॥ उरत जग कम्म पढम, तिम मण वय केवल गंमि ॥ ३१ ॥ श्रर्थ- कम्म के एक कार्मण अने बीजो उरलमीसविणु के थोदारिकमिश्र, ए वे योग विना शेप तेर योग व मार्गणाना कारने विपे होय. ते ठ मार्गणानां नाम कहे ते. मण के० एक मनयोगी, वय के बीजो वचनयोगी, समय के बीजो सा. माथिकचारित्री, व्य के चोयो दोपस्थापनीयचारित्री, चरकु के पांचमो चकुदर्शनी, मणनाणे के हो मनःपर्यवझानी, ए मार्गणाधारने विपे कार्मण- योग न होय. जे नणी कार्मण योग परनवश्री श्रावतां वाटें होय. तिहां तो जीवने ए मनोयोगादिक उ न होय, अने केवलसमुद्घात करतां बचे त्राण समय कार्मण- योग होय, तिहां पण मन थने वचन ए वे योग न होय, तथा, तिहां चारित्र तो यथाख्यात होय पण सामायक थने वेदोपस्थापनीय ए वे न होय; अने दर्शन पण तिहां केवखदर्शन होय पण चतुदर्शन न होय. अने मनःपर्यवहान पण न होय , ५५ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ करीने मनुष्य, उपशमसम्यक्त्व पामे तेवारें कोई एकने बेझियसब्धि होय तेथी ये क्रियशरीर करतां श्रौदारिकमिश्र योग होय ते तेथी मनाय खरं पण ते सिमांत- मते कमु ठे, परंतु कर्मग्रंथने मते नथी मानता. माटें ए बात केवलीगम्य वे. थने पूर्वोक्त ए दश मार्गणामांथी शेप सात मार्गणायें चारित्र नथी, तेथी त्यां तो स्वना थाहारकयोग बन्ने नथी. शेप तेर योग होय. तेनरखगूणसुरनिरए के ते पूर्व कह्या जे तेर योग तेमांदेला श्रीदारिकशरीर देवता तथा नारकीने नथी होता, ते माटें थोदारिक तथा थोदारिकमिश्र,ए वे योग नारकीन न होय, शेप मनोयोग चार तथा वचनयोग चार, बेक्रिय ने वे क्रियमित्र तथा कार्मण, ए श्रगीधार योग होय.ते मध्ये कार्मणयोग परनवयी श्रावतां देवता तथा नार: कीमाहे नपजतां प्रथम समयलगें होय, तेवार पठी ज्यां लगें सर्व पर्याप्ति पूरीन करे, त्यां खगें क्रियमित्र होय, अने पर्याप्ता थया पठी शेष नव योग संभवे. आहारकना ये योग तो तेने चारित्र नथी, ते जणी न होय. एम ए वेहु गतिमार्गणायें श्रगी- यार योग कह्या. एवं सर्व मली जंगणचालीश मार्गणाधारे योग कह्या ॥ इति समु. चयार्थः ॥ २ ॥ कम्मुरलगं थावरि, ते सविनधि उग पंच इग पवणे ॥ अ- सन्नि चरिम वयजुअ, ते विनवि गूण चन विगले ॥ ३० ॥ अर्थ- कम्मुरखपुगंथावरि के थावर, एटले गतिथावर, श्रहीयां तेउकाय पण गतिथावरमध्ये गणी जे जणी इंधनादिक संयोग बिना तेल काय, स्थानांतरे न जाय थने वायुकाय तो स्वशक्तिये योजनना शतवझ जाय, माटें ते गति प्रस के हीये. एटले ए वायुकाय गतित्रस विना शेप पृथ्वी, अप, तेन अने वनस्पति, ए चार यावरकायने उपजतां एक कम्म एटले कार्मणयोग होय, वली एने अपर्याप्ताव स्यायें उरसगं एटले प्रोदारिकमिश्रयोग होय, थने पर्याप्ता थया पठी एक श्री. दारिकयोग होय. एम चार मार्गणाधारें एक योदारिक, बीजो थोदारिकमिश्न अने धीजो कार्मण, ए प्रण योग होय. ते के ते पूर्वोक्त त्रण योगने सविनवियुग के एक वैक्रिय श्रने चीजें क्रिय- मिश्र, ए ये योगसहित करीये तेबारें पंच के पांच योग रहे, ते गपवणे के ए. कप्रिय थने घायुकायनेविपे होय, तेमध्ये कार्मण थने योदारिकमिश्न, ए चे योग वायुकायने अपर्याप्तावस्थायें होय, तथा थोदारिकयोग तो मुसशरीरनी अपेक्षा होय, तथा यादरवायुकाय, घजाने थाकारें उत्तर क्रियरूप करे, तिहां एक बैंक्रिय " " पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५०३ थने बीजो वे क्रियमिश्र, ए वे योग होय. एवं वायुने पांच योग होय. ते वायरो एकेजिय ते, तेषी ए एकेजियमार्गणायें पण एहिज पांच योग संजवे. श्रसन्नि के असंझीमार्गणा एटले मनरहित जीवने विपे व योग होय. ते थावी रीते के, पूर्वे कहेला पांच योगनी साथै चरिम के ठेखो वयजुश्र के वच नयोग एटले असत्यामृपावचनयोगें युक्त करीये, ते वारे व योग वायुकायसहित श्र- संझी ले मात्रै होय. केमके असत्यामृपाए योग वेजियादिक जीव पण असंझी ले तेने पण होय ते अपेक्षायें लीधुं, तथा कार्मण अने औदारिक मिश्र, ए वे अपर्याप्ताव- स्थायें होय. अने औदारिकपर्याप्तावस्थायें होय. तथा वैक्रियना वे योग वायुकायने होय. एम ठ योग, मनरहित जीवनें होय. ते केते पूर्वोक्त ठ योगमाहेथी विजविगूण के वैक्रिय अने वैक्रिय मिश्र, ए वे योग जणा करतां चाकीना चन के चार योग, विगले के विकलेंजियनें होय, एटले बैंजिय, तेंजिय ने चौरिंजिय, ए त्रणने विकलेंजिय कहीयें,जेने पूर्ण इंडिय तथा योग न होय, तेने विकलेंजिय कहीये. तेने वैक्रियलब्धि न होय तेथी वे वैक्रिययोग न होय, शेप चार योग होय, तेमध्ये कार्मण अने औदारिकमिश्र, ए वे योग अपर्याप्ताव- स्थाये होय. अने औदारिक तथा असत्यामृपावचन, ए वे योग पर्याप्तावस्थायें होय. एम चारे योग वेइंजियादिक त्रण मार्गणाद्वारे होय. एवं उंगणपञ्चाश मार्गणाने विपे योग कया. ॥ इति समुच्चयार्थः ।। ३० ।। कम्मुरलमीस विणु मण, वय समश्अ अचस्कु मण नाणे॥ जरत उग कम्म पढम, तिम मण वय केवल गंमि ॥ ३१ ॥. अर्थ- कम्म के एक कार्मण अने वीजो उरलमीसविणु के औदारिकमिश्र, ए वे योग विना शेष तेर योग 3 मार्गणाना छारने विपे होय. ते मार्गणानां नाम कहे . मण के एक मनयोगी, वय के बीजो वचनयोगी, समश्य के बीजो सा- मायिकचारित्री, ठेल के चोयो दोपस्थापनीयचारित्री, चरकु के पांचमो चक्षुदर्शनी, मणनाणे के हो मनःपर्यवज्ञानी, ए मार्गणाधारने विपे कार्मण- योग न होय. जे नणी कार्मण योग परजवथी आवतां वाटें होय. तिहां तो जीवने ए मनोयोगादिक ट न होय, अने केवलसमुद्घात करतां वचे त्रण समयें कार्मण- योग होय, तिहां पण मन अने वचन ए वे योग न होय, तथा तिहां चारित्र तो यथाख्यात होय पण सामायक अने वेदोपस्थापनीय ए वे न होय; अने दर्शन पण तिहां केवलदर्शन होय पण चक्षुदर्शन न होय. अने मनःपर्यवज्ञान पण न होय होय. ए रीतें सात योग केवलझानी अने केवलदर्शनीने होय, एवं सत्तावन मार्ग- ५०४ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ तेथी ए व मार्गणाधारे वर्तता जीव, कार्मणयोगी न होय, तेमज दाकि मिश्रयोगी पण न होय, शेष मनोयोग चार, वचनयोग चार, वक्रिय, वैक्रिय- मिश्र, थाहारक, श्राहारकमिश्र अने थोदारिक, ए तेर योग होय. एवं पंचावन मार्गणा यई. उरखडग के श्रोदारिक अने यौदारिकमिश्र, ए वे योग तथा श्रीजो कम्म र कार्मणयोग, ए त्रण काययोग अने पढमंतिममणवय के पहेलो अने देखा, ए वे मनयोग तथा एज चे वचनयोग एटले सत्यमनोयोग, थसत्यामृषामना- योग, सत्यवचनयोग,असल्यामृपावचनयोग.एवं ए चार योग तथा पूर्वक्षा प्रण मडीने सात योग ते केवलघुगंमि के केवलज्ञान अने केवल दर्शन, ए वे मार्गणाबारे होय, तिहां वेदनीयादिक कर्मथी श्रायुःकर्म थोडं होय, तेबारे तेने सरगुं का वाने अर्थ केवली केवलसमुद्घात करे, त्या प्रथम समयें शरीर प्रमाण जामो एसे उंचों, नीचो, लोकप्रमाणे मं करे, त्यां गोदारिक योगी होय. वीजे समरे बन्ने पासे पसरे, तिहां लोकार्डवचे कपाटप्राय होय. तिला एक श्रोदारिक श्रने चीजो मिश्र ए वे योगी होय, त्रीजे समय ये योग लब्धि प्रयुजे तेथी मंथाणानी पेरे चार श्रेणी करे. चोथे समय प्रांतरा पूरे, पांचमे समय मंथांतर संहरे, ए अण समय कार्मण्योगी होय, हे समय मंथ संहरे, सातमे समये कपाट संहरे, ए के समय प्रोदारिकमिश्श्रयोग होय. श्रावमे में संहरे तहा औदारिकयोगी होय. ए रीत प्रण काययोग नायबा, तथा अनुत्तरविमानवासी देवता संदेह पूछे, तेनो प्रत्युत्तररूप अव्यरूप मन परिणमे तेबारे ते देवताने सूक्ष्म मनोभव्य विषय करे. एवं श्रवधिज्ञान दे, तेणे करी ते मनोऽव्य जाणे, संदेह टले, एम व्यमनोयोग केवलीने होय. श्वने जाबमन केयतीने न होय थने वचनयोग तो उपदेशादिकापता प्रश्नोत्तर कहेता पामार थयां ॥३॥ मणवय उरला परिहा, र सुदुमि नव तेन मीसि सविनवा ।। देसे सविनविगा, सकम्मुरत मीस अदखाए ॥ ३२ ॥ थर्थ- मणक्य के मनोयोग चार, अने वचनयोग चार, उरला के श्रोदारिक : काययोग एक, एवं नव के नव योग ते परिहार के परिहारविशुकिंचारित्र थन मुटुमि के सूक्ष्मसंपरायचारित्रनेपि मा. शेष योग न होय जे जणी ५. चारित्रने विषयर्तमान साधु होय ते सन्धि प्रयुंजे नही, तेथी येभियना ये योग - दश घाय, षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ԱԾ Ա अने थाहारकनां वे योग, ए चार योग न लाने. केम के परिहार विशुद्धिचारित्रवा- लाने उत्कृष्टुं श्रुत नव पूर्व पर्यंत होय, धने आहारक शरीर तो चोद पूर्वविना न होय. वसी वेक्रियलब्धि प्रयुंजवानी ए चारित्रे आज्ञा नधी तथा अपर्याप्तावस्थायें कार्मण अने श्रौदारिकमिश्रयोग होय, तिहां चारित्र न होय, अने केवलसमुद्घातमध्ये तो यथा- ख्यात चारित्र होय, तेथी समुद्घात मिश्र तो यघाख्यात चारित्रे होय, तेथी ते स. मुद्घातनी अपेक्षायें पण ए ये योग ए चारित्रं न संजवे, शेप नव योग लाने. एवं उगणशा मार्गणाबारे योग करा. तेउमीसिसविउवा के० तेहीज पूर्वोक्त नव योगने वैक्रिययोगसहित करीये तेवारें योग ते सम्यक्त्व मार्गणामध्ये एक मिश्रसमकितमार्गणायें होय, तिहां वैक्रिययोग देवता तथा नारकीने मिश्रगुणगणुं होय तेने क्रिययोग होय तथा मिों काल न करे, तेथी अपर्याप्तावस्थायें मिश्र न होय, तेथी वेकिय मिश्रयोग न करो तथा वैक्रिय करवा समय मिश्रलब्धि न होय अथवा वीजे कशे कारणे वेकि- यमिश्रयोग नधी कहो, थने वेहु थाहारकयोग तो वे चारित्र नथी ते जणी न होय, तथा मिश्रगुणगणे जीव अपर्याप्ता न होय, तेथी यौदारिक मिश्रकामण योग पण न होय. एवं शाप मार्गणाधारें योग कया. देसेसविज विपुगा के० देशविरतिमार्गणायें प्रथम कहेला नव योगने यकिय तथा वैशियमिन, ए वे योगेंसहित करिये तेवारेंथगीथार योग होय, तिहां वे क्रियमिश्र ए ये योगें सब्धि प्रयुंजे ठे, ए अपेक्षायें लीधा, केमके देशविरति अंबनादिकं सब्धि प्र. युंजी ते, मा. अगोधार योग होय, शेष चार योग न होय. एवं एकराठ मागाणा. छारें योग करा. सकम्मरसमीसघदखाए के ते पूर्वोक्त चार मनना थने चार वचनना, एवं व्यान योग तथा नवमो योदारिककाययोग, तेने कार्मए घने चोदारिक.मिन ए ये योग सहित करतां घगीधार योग पघाख्यातचारित्रमार्गणायें ट्रोय. जे जती ने नारि- विसन्धि प्रयुंजे नही. तेषी तेने घादारकना थे तथा व क्रियना ये, एवं गार योग न दोप, धने धौदारिवामिन तथा कानप. ए वे योग केबसगन्यानमांद होय, फेमके सनुपातनी पसते ए चारित्र दे. एवं या मार्गपायें योग करा. इति समुदाः ॥ ३२ ॥ रवे पारामार्गाकारे पार उपयोग कहे दे. दोगने गुन गुन गुनागुन उपयोग होप ते योग नियनें. देगरें शानदेशानी नजान नंद देवा शुरन्तयोगी जीव रोय. माटे हवे मार्गशने विपे उपांग करे ! २५ नागवायोगानार . ५०६ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ति अनाण नाण पण चन, दंसण वार जिअलखणुवर्षगा। विणु मण नाण 5 केवल, नव सुर तिरि निरय अजएसु॥३३॥ अर्थ-तिहां प्रथम बार उपयोगनां नाम कहे . तिथनाण के मतियज्ञान, श्रुतश्रज्ञान अने विजंगज्ञान, ए त्रण अज्ञान मिथ्यात्वीने होय, श्रने नाणपण के. २ मतिज्ञान, २ श्रुतझान, ३ अवधिज्ञान, ४ मनःपर्यवहान, ५ केवलज्ञान, ए पांच ज्ञान, सम्यकदृष्टिने होय. ए श्राप साकारोपयोग श्रने चनदंसण के थनाकारोप-. योग ते दर्शन कहीये; ते चार प्रकारे ठे. १ चकुदर्शन, २ थचकुदर्शन, ३ अवधिद- र्शन, ४ केवलदर्शन, ए चार सामान्याववोध, एवं पारजिअवकणुवढंगा के धार. उपयोग यया. उपयोग एटले वस्तुनुं परिछेदक प्रकाश, ते प्रत्ये जे उपयोगी होय ते जणी एने उपयोग कहीये. ए जीवनुं सक्षण जीवस्वजाव चेतनारूप जाणवू. ते. उपयोग बेनेदें वे. एक साकार, वीजो अनाकार, त्यां पांच झान थने त्रण अज्ञान, ए थाग्ने साकार कहीयें, तथा चार दर्शनने अनाकार कहीये. ए धार उपयोगनां: नाम कह्यां. हवे ए बार उपयोग वाशह मार्गणाद्वारे विवरे वे. ए धार उपयोगमादयी विणुमणनाणकेवल के मनःपर्यवहान थने केवलज्ञान अने केवलदर्शन, ए त्रण उपयोग विना शेष नव के० नव उपयोग ते सुरतिरिनिरय के सुरगति, तिथंचगति अने नरकगति, ए प्रण गतिमार्गणा तथा अजएसु के. असंयत एटले अविरति सम्यकदृष्टिमार्गणा, ए चार मार्गणाधार होय, जे जणी. ए चार मार्गणायें चारित्र न होय. तेथी मनःपर्यवादिक त्रण उपयोग पण न होय. शेप नव उपयोग होय. त्यां मिथ्यात्वीमांदे व्रण अझान, श्रने अचकु तथा चा ए चे दर्शन, एवं पंच उपयोग लाने. अने. सम्यक्ष्टि देवादिक चार मार्गणामध्ये प्रणं झान, प्रण दर्शन, एवं उ साने. एक समयें जीवने एक उपयोग होय. पण एघमात्र. कह्या ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३३ ॥ तस जोअ वेअसुका, दार नर पणिदि सन्नि नवि सद्ये ॥ नयणे अरपण लेसा, कसाय दस केवल उगूणा ॥ ३४ ॥ अर्थ-तम के १ सकाय, जोश्र के व्रण योग, एवं चार. वेथ के व्रण वेद, एवं मात, सुक के० शुक्ल लेश्या, थाहार के ए श्राहारी मार्गणा, नर के १० मनुष्यगति, पणिदि के० ११ पंछियजाति, सन्नि के १२ संझीमार्गणा, नवि के १३ नव्यमार्गणा, ए तेर मार्गणाधारे सवे के सर्वे वारे उपयोग पामीये. जे जणी ए तेर बोल तेरमा गुणगणा सुधी होय. अहींथांत्रण वेद जे कह्या , ते अव्यरूप षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ԱԵ Ց लेखववा. जे जणी अजिलापारूप जाववेद वे ते तो नवमा गुणगणा सुधी . तिहां तो केवलज्ञान अने केवलदर्शन केम होय ? जे जणी ते केवलछिक अवेदीने होय ते जणी स्त्री पुरुषाकाररूप अव्यवेदें वार उपयोग संनवे. नयणेयर के चतुदर्शन अने इतर एटले अचकुदर्शन, पणलेसा के शुक्ल वेश्या तो प्रथम कही है. बाकी कृप्लादिक पांच लेश्या, कसाय के चार कषाय, एवं अगी- आर मार्गणाधारें दसकेवलगूणा के केवलज्ञान अने केवलदर्शन हीन करतां बाकी दश उपयोग पामीयें, जे लणी ए अगीआर वोलें केवलझान अने केवलदर्शन न होय. अहीं प्रथमनी लेश्या त्रण मंठा गुणगणा सुधी होय, अने पाठली वे लेश्या सातमा गुणगणा लगें होय, अने कपाय दशमा गुणगणा लगें होय, तथा चक्कु अने अचा, ए वे चारमा गुणवाणा लगें होय. पण तेरमे गुणगणे ए अगीआर मार्गणामांहेलो कोश् नथी अने केवल ठिक तो तेरमे गुणगणेज होय ते नणी ए बे उपयोग न होय ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३४ ॥ चनरिंदि असन्नि उअ ना, उदंस ग विति थावरि अचरकु ।। ति. अनाण दंसण गं, अनाण तिगि अन्नवमित्र उगे ॥ ३५॥ अर्थ- चरिदि के १ चौरिजियमार्गणा, असन्नि के २ असंझीमार्गणा, ए वे मार्गणाद्वारे अनाण के मतिअज्ञान श्रने श्रुतअज्ञान तथा उदंस के चकुदर्शन, 'थने अचकुदर्शन, एवं चार उपयोग होय केम के एने चक्कु ने तेथी चनुदर्शन होय. तथा गवितिथावरि के इंजियमार्गणामध्ये एकेजिय, जिय, तेंजिय, ए त्रण तथा कार्य- मार्गणामध्ये पृथिव्यादिक पांचे थावर, एवं श्राव मार्गणाद्वारे वे प्रथमनां श्रज्ञान अने एक अचरकु के अचनुदर्शन, एवं त्रण उपयोग होय. केम के एमने चनुनथी माटें. तिअनाणदसणगं के त्रण अज्ञान तथा चद्दर्शन अने अचलुदर्शन, एवं पांच उपयोग ठ मार्गणाद्वारे होय ते मार्गणानां नाम कहे . अन्नाणतिगि के त्रण अंज्ञानमार्गणा बनाव के चोथी अनव्यमार्गणा श्रने मिठपुगे के पांचमी मिथ्याव तथा वही सास्वादन, एवं मार्गणारें पांच उपयोग पामीयें, जे जणी श्रहींथां सम्यक्त्व न पामीये, तेथी शेष सात उपयोग न होय ॥ इति स- मुच्चयार्थः ॥ ३५ ॥ केवल गं निअगं, नव ति अनाणविणु खअ अदखाए। दसण नाण तिगंदे, सि मीसि अन्नाण मीसंतं ।। ३६ ।। १ एG पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ अर्थ- केवलगं के० केवलज्ञान आने केवसदर्शन, ए वे मार्गणाधार निधगं के एहिज वे उपयोग पामीये. तेथी निज विक कथु, जे जणी शेष ठास्थिक जे दश उपयोग , ते केवलीने न होय. हवे ते पार उपयोगमांडेयी तिथनाणविणु केत्रण थडान विना शेप नव के नव उपयोग, खश्शश्रदखाए के क्षायिक सम्यक्त्व भने यथाख्यातचारित्र, ए चे मार्गणाधारने विपे पामीये. त्या मतियान, श्रुतज्ञान, अवधिहान, मनःपर्यवहान, चकुदर्शन, थचकुदर्शन श्रने अवधिदर्शन, एवं सात उपयोग श्रगीथारमे श्रने बारमे गुणगणे यथाख्यातचारित्र होय ते अपेक्षायें सेवा. अने केवलज्ञान, 'तया केवलदर्शन, ए ये उपयोग केवलीनी अपेक्षायें यथाख्यातचारित्र ते मात्रै सेवा. 'एवं नव उपयोग होय. विरति जणी श्रझान त्रण न होय. 'दसणनाणतिगंदेसि के एक केवलदर्शन विना त्रण दर्शन श्रने मति, श्रुत अने अवधि, एत्रण झान, एवं उपयोग, देशविरतिमार्गणाये पामीये. विरति जणीत्रण ब- झान न होय. तिहां श्राएंदादिक श्रावकनी पेरें अवधिहिक संचवे. मिसि के तेहीज उ उपयोग मिश्रमार्गणायें पामीये, पण एटटुं विशेप जे त्रप झान ते अन्नाणमीसंतं के थझाने करी मिश्र लेखववां. तिहां मतिझान, मति- झाने मिश्र अने श्रुतज्ञान, श्रुतवाने मिश्र, विजंगथवधिज्ञाने मिश्र होय. एमज त्रण दर्शन पण मिश्र लेवां, एवं उपयोग मिश्रमार्गणायें पामी ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३६॥ मण नाण चरक वजा, अणदारे तिन्नि दस चउनाण ॥ चन नाण संजमो वस, म वेअगे उहि दसे ॥३७॥ थर्थ-भणनाणचस्कुबजा के० मनःपर्यवज्ञान अने चक्कुदर्शन, ए वे वर्जीने शेष दश उपयोग, अपहार के अनाहारकमार्गणायें पामी, जे जणी अणादारकपणं " विग्रहगति तथा केवलसमुद्घातमांदे तथा सिझने होय. तिहां मनःपर्यवज्ञान श्रने चतुदर्शन ए वे न होय. श्रहींचा त्रण ज्ञान अने त्रण दर्शन सहित तीर्थ- करादिक अवतरे, तेमने थंतरालगते अनाहारकपणुं होय तथा प्रण अज्ञान तो, मिध्यात्वी विग्रहगतियें उपजे तेने होय, ते अपेक्षायें जाणवा. एटले सिझनां तथा केवससमुद्घातनां केवलज्ञान भने केवसदर्शन ए वे उपयोग तथा समकेतधारीने थंतरासगते मतिझान, श्रुतान, श्रने अवधिज्ञान, एत्रण उपयोग अने मिथ्या- स्वीने मतियज्ञान, श्रुतयज्ञान अने विनंगज्ञान, ए व्रण, एवं व अने सम्यक्त्व ..४ षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ.. ५०ए धारीने तथा मिथ्यात्वीने वाटे जातां श्रचक्षुदर्शन अने अवधिदर्शन, ए वे होय. एवं सर्व मली दश उपयोग पामी. तिन्निदंसचउनाण के० १ चतुदर्शन, २ अचकुदर्शन, ३ अवधिदर्शन, ४ मतिज्ञान, ५ श्रुतज्ञान, ६ अवधिज्ञान, ७ मनःपर्यवज्ञान, एवं सात उपयोग, ते अग्यारमार्ग- णाद्वारे होय तेनां नाम कहे ते. चलनाण के केवलज्ञान विना चार ज्ञान मार्गणा छार तथा संजम के चार संयममार्गणा एटले एक सामायकचारित्र, वीजें वेदोप- स्थापनीयचारित्र, त्रीजु परिहार विशुद्धिचारित्र, श्रने चोयुं सूक्ष्मसंपरायचारित्र, ए चार मार्गणा, एवं श्राप मार्गणाधार तथा उवसम के0 नवमी उपशमसम्यक्त्व मार्गणा, वेआगे के दशमुं वेदक एटले क्षायोपशमिक सम्यक्त्व, ए वे सम्यक्त्वमार्गणा उहिदंतेश्र के अगीधारमी श्रवधिदर्शन मार्गणा. एवं अगीआर मार्गणाधारने विपे चार ज्ञान अने प्रण दर्शन, ए सात उपयोग पामीये. अहींयां अवधिदर्शन मार्गणाने विपे मति अज्ञानादिक प्रण थान सिद्धांत सम्मत ठे, पण कशा कारण पूर्वाचार्य निषेध्यां ते नघी जणातां ? अन्यथा दश उपयोग होय. अहींयां योगमा- नपा द्वारे मतांतर देखाडे ठे ।। इति समुच्चयार्थः ।। ॥हवे त्रण योग मार्गणा विपेजीवस्थान, गुणस्थान, योग श्रने उपयोग श्राश्रयीने मतांतर कहे .॥ पूर्व योग विवक्ष्या ते अन्ययोग सहित अथवा उपयोग रहित एम सामान्य कहा. इदां अन्य योगांतरनाविनी नृतवत् उपचारनान्येन मुख्यतारहित योगें स्वमु- ख्यता र जीवस्थान, २ गुणस्थान. ३ योग, ४ उपयोग, ए चार वोड विवरी कड़े . दो तेर तेर वारस, मणे कमा अहह चन चन वयणे ॥ चन पण तिन्नि काए, जिअगुण जोगोवर्जगन्ने ॥ ३० ॥ अर्प-लां वचनयोग थने कारयोग रहित केवल एकल मनपांगने विपे संही पंछिय पर्याप्तो. धने अपर्याप्तो, र दो २० वे जीवनेद होय, थने पने चादमा गुणगणा वगर वीजा तेर के तेर गुणवाणां होय, नया एने कार्मा बने चोदारिक निध, ए ये योग बिना वीजातेर के. तेर योग दोप, जे नती केरसममुदपातायम्यायें प्रपोजनने बजावां मनायोग न होय.नपा उपजतां अपनारम्पायें परा मनायांगन दोप, बने फार्मए नपा औदारिक.मिश्र तो तिलांज दोप. प.माटे पवे यांग मनाची. गोने न दोप. बने एमनोपोनीने विपे उपयोग यारस के यार कमा के अनुकमें म मनोयोगीने पिपामी.
.५२०
.
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
वचनयोगीने एटले मनोयोग रहित काययोगरहित केवल एकज ,वचनयोगने
विपे वेजिय, २ तेंजिय,३चौरिंजिय, असंझी पंचेंजिय,ए चार अपर्याप्ता ने ए चार
अपर्याप्ता, एवं श्रह के श्राव जीव नेद होय, अहींना योग्यतारूचे वचनयोग
लेवो अन्यथा प्रिय अपर्याप्तावस्थायें नापापर्याप्ति पूरी कस्याविना वचनयोगी केम
होय ? तथा तिहां एक मिथ्यात्व अने वीजें सास्वादन, ए 5 के० चे गुणगणां
पामीय. केम के ए श्राप जीवन्नेदें वे गुणगणांज होय. तेथी चे गुणगणां
कयां, तथा एने विषे १ ओदारिक, औदारिकमिश्र, ३ कार्मण, ४ असत्यामृपा,
एवं च के चार योग पामीये. अने १ मतिअहान, २ श्रुनश्रज्ञान, ३ चतुदर्शन,
अचछुदर्शन, ए चल के चार उपयोग धयणे के वचनयोगीने विपे पामीय.
तथा मनोयोग अने वचनयोग ए वे योगें रहित केवल एकज काययोगीने विपे
एकेंशिय सूक्ष्म अने वादर ते वली पर्याप्ता अने. अपर्याप्ताना नेदें करी चल के
चार जीवन्नेद. पामीये. केम के केवल काययोग एनेज होय, अने मिथ्यात्व तथा
सास्वादन, ए 3 के वे गुणगणां पृथिव्यादिकमांहे सम्यक्त्व वमतो देवादिक
अवतरे, ते अपेक्षायें होय. तथा १ थौदारिक, २ श्रौदारिकमिश्र, ३ वैक्रिय, ४ वैकि.
यमिश्र, ५ कार्मण, एवं पण के पांच योग पामीयें, थहींयां वैक्रियशरीर वायु-
फायनी थपेक्षायें सीधुं. तथा १ मतिश्वज्ञान, २ श्रुतश्शज्ञान, ३ अचछुदर्शन, ए
तिन्नि केत्रण उपयोग काए के एकज काययोगने विपे पामीये.
परीते मतांतर योगमार्गणायें जीवनेद, गुणगणां, योग, श्रने उपयोग, ए चार
योत अन्य श्राचार्य कहे ते. ते कह्या. एटले पूर्वे जे योग कहा तिहां काययोग
सर्व जीवने कह्यो. अने बचनयोग चेंजियादिक सर्वने कह्यो, अने मनोयोग संझी
पंच प्रियने कह्यो. अने अहींयां मतांतरें अनेरा याचार्य कहे , जे एक योग होय
तेने बीजो योग न कहीये, संझी पंचेंजियने मनयोग ठे, तेने वचनयोग काययोग
नदी. विकजिय थने असंझी पंचेंजियने वचनयोगज कद्देवो. थने एकेंषियने काय.
योग कहीये. तेने मते ए वात कही ते ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥
दवे मार्गणाधारे व सेश्या कहे. जे जणी मार्गणास्थित जीवनी उपयोगशुद्धि
सेश्याशुद्धियें करी जणाय तथा शुजयोग प्रवृत्ति पण शुन उपयोगें जणाय. श्रशुज-
योग प्रवृत्ति अशुल उपयोगें होय, ते जणी उपयोग कसा पठी सेझ्या द्वार कहे वे.
उसु खेसासु सगणं, एगिदि असन्नि नूदगवणेसु ॥
पढमा चनरो तिन्निज, नारय विगलग्गि पवणेसु ॥ ३॥
षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ एर वर्थ-उसुलेसासु के उ लेश्यामार्गणाहारे सगणं के स्वस्थान ते आप श्रापणी एकेकी लेश्या होय एटले कृललेश्यामार्गणायें कृललेश्या अने नीललेश्यामार्गणायें नीललेश्या होय, एम खख मार्गणायें स्वस्व लेश्या एकेकी होय. एगिदि के एक एकेंजियमार्गणा, असन्नि के वीजी असंज्ञीमार्गणा, नूदगवणेसु के त्रीजी पृथवी- कायमार्गणा, चोधी अपकायमार्गणा, पांचमी वनस्पतिकायमार्गणा, ए पांच मार्गणा- द्वारने विषे पढमाचजरो के प्रधमनी चार लेश्या होय, एटले कृल, नील, कापोत श्रने तेजो, ए चार लेश्या पामीये. त्यांत्रण लेश्या सहेजें होय अने चोथी तेजोलेश्या तो पृथिवी, अम् अने वनस्पतिमाहे सौधर्म, इर्शान देवलोकना देवता चवीने अवतरे, जे जणी ते देवता पोताना जवनी लेश्या शेष होय, तेनी साथै चवे तेथी एजियादिक मध्ये तेजोलेश्या पामीये. तिन्निन के कृत, नील अने कापोत, ए त्रण लेश्या अशुज परिणामें होय. ते नारय के नरकगतिमार्गणा तथा विगलग्गिः के विकलेंजियनी त्रण मार्गणा अने पांचमी अग्निकायमार्गणा तथा पवणेसु के बही वायुकायमार्गणा, ए मार्गणाद्वारे ए प्रथमनी त्रण लेश्या होय. ए. ए. मार्गणास्थित जीव अशुल अध्यवसाय स्थानकें वर्ते ते ते जणी एने ए.अशुजलेश्या त्रण होय, शेष त्रण शुज लेश्या न होय ॥ ३ ॥ अहखाय सुहुम केवल, अगि सुक्का गवि सेस गणेसु ॥ नर निरय देव तिरिआ, थोवा दु असंखणंत गुणा ॥ ४० ॥ अर्थ- अहखाय के ययाख्यातचारित्र अने सुहुम के सूक्ष्मसंपरायचारित्र, केवलऽगि के केवसझान भने केवलदर्शन, एवं चार मार्गणाधारें सुका के शुक्ल- लेश्या होय, जे जणी अतिविशुद्ध अध्यवसायस्थानकें ए वत्त, ते जणी एने शेप पांच बेश्या न होय, श्रने गवितेसगणेसु के शेष एकतालीश मार्गणाधार ठ लेश्या पामीये. ते एकतालीश मार्गणानां नाम कहे . देव, मनुष्य अने तिर्यंच, ए त्रण गतिमार्गणा तया एक पंचेंजियमार्गणा तथा त्रण योगनी त्रण मार्गणा, एक त्रसकाय मागणा, त्रण वेदनी त्रण मार्गणा, चार कपायनी चार मार्गणा, एवं पंदर, सात ज्ञाननी सात मार्गणा, पांच संयमनी पांच मार्गणा, त्रण दर्शननी त्रए मार्गपा, एवं त्रीश: जव्य तथा अजव्यमार्गणा, ठ सम्यक्त्वनी व मार्गणा, संज्ञीमार्गणा, हारकमार्गणा श्रने अनाहारकमार्गणाः एवं एकतालीश मार्गणायें ठए लेश्या दोय. श्रहींयां जो पण अजव्यादिकने গন্ত परिणाम नणि अशुद्ध लेश्या कहीये, तो पण व्यवहारें शुभयोग प्रवृत्तियें करी जैनशुलव्य क्रियायें करी नवमा वेयक सुधी पहोंचे ते जपी एने पर शुकवेश्या कहीये. .. .
१४ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ, ४ जेटमा प्रदेश होय, तेटला वैमानिक देवता . एम सर्व जवनपति, व्यंतर, ज्यो. तिषी, अने वैमानिक देवता मलीने नारकीयकी थसंख्यातगुणा ठे, एरीत हुश- संखा का मनुष्ययकी नारकी थने नारकीथकी देवता, ए चे असंख्यात्तगुणा अनु- में एक वीजाधी जायात्रा. ते देवताथकी तिरिथा के तिथंच थर्णतगुणा के अनंतगुणा . केमके ते तिर्य- चमाह बनस्पतिनाजीव, निगोदिया ते धनंता वे. थनुक्रमें थहीं थसंख्याताना यसंख्याता जेद , यने थनंता नेद ले माटे उक्तविरोध जाणवा नहीं. ए गतिर्नु थपपहुल कयु. इति समुथयार्थः ॥ ४ ॥ पण चननि एनिंदी, योवा तिन्नि अदिआ अणंत गुणा ।। तम बोव असंखग्गी, न जलानिल अहिअ अणंता॥४॥ वर्ष-पीजी ईजियमार्गामध्ये सर्वयी योगा के योमा पण के पंच प्रिय जीय, जे नानी सातगज प्रमाण पनीत सोकनी एक प्रदेशनी सूची श्रेधीना थसंख्येय पानन फोटाकामी प्रमाण तैना जेटला आकाश प्रदेशराशि तेटला पंचनिय जीय गे घर काएक थधिका जिहांधी यमणा न होय त्यांसुधी विशेषाधिक फाड़ी पं. सेटसा पाठ के० नारिप्रिय जीव, ते थकी विशेषाधिक ति के तजिय जीप, में पकी विशेषाधिक के शिय जीय, ए रीते चारिजिय, तजिय श्रने बैंजिय, पतित प्राजीयगशिअहिथा के० थनुक्रमें एक बीजाथी थधिका थधिका माया,पने मे जियजीय यकी एगिंदी गाजिय जीव,यणतगुणा के थनंतगुणा आपती एक नियमांहे बनस्पतिकाय याये, ते मध्ये निगोदीया जीय पण थापी गपा.मार्ट से सर्व प्रमयीथनंतपादोय.एबीजी इंत्रियमार्गणायें अपयदुत्व विधायं. ट्य पीजी कायावामध्ये नमोर 2.0 सर्यग्री योगास कापिया जी जे पनीरज शाकनी मंग्य योजन कोटा कोटी प्रमाणनी प्रदेशराशिणमा परस जी.ते पीयमंमागी के अमिना जीव श्रमग्यात गुणा , कम थमंग्य प्रोतसा प्रदेशमार, ते माटे, नया तेथी नजमानिनथरिथ के पृथयी- दिया जी विवाधिक दे. ते पड़ी थपकापिया जीव, विशेषाधिक वे. ते थकी धन एट वायुशापिया जी विशेषाधिक . प. चार कायना जीवन प्रमाण, गभने विप थमंगलात सोकाकासप्रदेश प्रमाण यविधी का ते. पण यमल्या. भाना सन्मानाने ने. नेमाटे अबदुख घट . तयकी वी बनस्पति कायना धनंजा निगादीश्रा जीप यनना है, माट. भी मारव का ॥ इनि गनुयायः ॥ ४ ॥ - , षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५१५ मण वयण काय जोगी, थोवा असंखगुणा अणंतगुणा ।। पुरिसा थोवा श्ची, संखगुणा अणंतगुणा कीवा ॥४॥ अर्थ-हवे चोथी योगमार्गणामध्ये सर्व थकी मण के मनोयोगी जीव थोवा के थामा जाणवा. जे नणी संज्ञी पंचेंजिय जीव मनोयोगी होय, ते सर्वथी स्तोक वे. ते थकी वयण के वचनयोगी जीव, असंखगुणा के असंख्यातगुणा जाणवा. जे जणी वेंजिय, तेंजिय, चौरिंजिय, असंझीपंचेंजिय श्रने संझीपंचेंजिय, ए पांच जीवराशि सहु वचनयोगी ठे, तेथी असंख्याता वे. ते माटें ते नेलतां असंख्यातगुणा होय. ते थकी कायजोगी के काययोगी जीव, अपंतगुणा के अनंतगुणा,जे जणी एकेजिय निगोदादिकना अनंताजीव पण काययोगी वे. ए चोथी योगमार्गणायें अल्पबहुत्व कडुं. इवे पांचमी वेदमार्गणामध्ये पुरिसाथोवा के सर्व थकी पुरुषवेदी जीव थोमा जाणवा, ते थकी श्वी के स्त्रीवेदी जीव, संखगुणा के संख्यातगुणाधिक जाणवा. जे जणी देवता यकी देवी वत्रीशरूपें अधिक वत्रीश गुणी अधिकी होय, अने मनुष्यथकी मनुष्यणी सत्तावीशरूपें अधिक सत्तावीश गुणी जाणवी. अने तिर्यंच पुरुपथकी तिर्यंचणी स्त्री त्रिगुणी त्रणरूपें अधिक होय. ए रीतें स्त्री पुरुष थकी संख्यात गुणी अधिक जाणवी. ते थकी कीवा के क्लीव एटले नपुंसकवेदी जीव, अणंतगुणा के अनंतगुणा जाणवा. जेजणी एकेजिय, विकलें जिय, तथा संमूर्बिम मनुष्य अने तिर्यंच तथा नारकी, ए सर्व नपुंसकवेदी वे. तेमांहे एकेंजियमां पण वनस्पतिना जीव अनंता . माटें अनंतगुणा कह्या. ए पांचमी वेदमार्गणायें अल्पवहुत्व कडं ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ४२ ॥ माणी कोही माई, लोनी अहिअ मणनाणिणो थोवा ।। उहि असंखा म सुअ, अहिअ सम असंख विनंगा ॥४३॥ अर्थ-वही कषायमार्गणामध्ये सर्वथकी स्तोक माणी के० मानी जीव जाणवा. जे जणी क्रोधादिक परिणमन कालथकी मानपरिणमन काल स्तोक ठे. ते जणी मानी जीव स्तोक जाणवा. तेथकी कोही के क्रोधी जीव अहिश्र के विशेषाधिक ठे, जे जणी मानपरिणमन कालथकी क्रोधपरिणमन काल विशेषाधिक ठे, माटें. तेथकी वली माई के मायी जीव विशेषाधिक ठे, जे नणी घणा कालपर्यंत माया बहुल होय, माटें. तेथकी लोनी के लोजी जीव विशेषाधिक, जे जणी दशमा गुणगणा- सुधी पण लोन होय, ते माटें. ए ही कपायमार्गणायें अपवहुत्व कल्यु. सातमी ज्ञानमार्गणामध्ये मणनाणिणोथोवा के सर्वस्तोक मनःपर्यवझानी जाणवा. -
५२६
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
जे नणी सर्वघकी योगा गर्मज मनुष्य, तेमाहे पण चारित्रिया थोमा, वली चारित्रियामाहे
पण थप्रमत्त थोमा, तेमाहे पण क्षिप्राप्त मनःपर्यवज्ञानी स्तोक जाणवा. तेथकी वली
उहि के अवधिज्ञानी जीव असंख्यगुणा, जे जणी मनुष्ययकी पण सम्यक्हष्टि
देवता नारकी असंख्यात गुणा . तेने तो अवधिज्ञान ले. ते अवधिज्ञानीश्री एक
मर के मतिझानी, वीजा सुथ के० श्रुतज्ञानी, ए वेहु अविश्व के विशेषाधिक
जाणवा. जे जणी देवता, नारकी, सम्यक्दृष्टिने मत्सादिक त्रण ज्ञान होय, अने
मनुष्य तथा तिर्यच सम्यकूदृष्टिने मति तथा श्रुत, ए वे ज्ञान होय, अने अवधि-
शाननी नजना होय, तेथी विशेषाधिक कला; अने मति तथा श्रुत, ए वेहु मांदो-
माहे सम के सरखा जाणवा. केम के, ए वेहु सार्थेज होय मा तेथकी असंखवि-
गंगा के० विनंगहानी जीव, असंख्यातगुणा जाणवा. जे जणी सम्यक्दृष्टि देवता
तथा नारकीची मिथ्यात्वी देवता तथा नारकी असंख्यातगुणा . ते सर्वने विजंग-
दान दोय, ते जणी मति, श्रुत, ए वेहुथी विनंगहानी असंख्यातगुणा जाणवा.॥इति
समुघयार्थः ॥ ४३॥
फेवातीणोणंतगुणा, मसुअ अन्नाणिणंतगुण तुला ॥
मुदुमा थोवा परिहा, र संख अदखाय संखगुणा ॥४४॥
अर्थ-ने विनंगझानीयकी केयसीणोणंतगुणा के केवलज्ञानी जीव अनंतगुणा
जाणा. जे मागी सिद्धना जीव, केयसझानी ते. ते देव तथा नारकीथी अनंतगुणा
. ने फेयसहानीधी बसी मश्मुथ थमाणितगुणा के मतिथहानी अने श्रुतथशानी
जीप नगुणा ठे, जे जणी सिख्यकी पण निगोदिया जीय थनंतगुणा ठे, ते
गहुने मतिथडान नया श्रुनथज्ञान टे. तेथी थने ए वेदु माहोमांहे तुला के वरा
पर सरावे. फेम के जैन मतियदान हे तेने श्रुतयझान पण , तेथी ए वेड
मांदोमांद मरमा ने. जिहां श्रुत होय, तिहां मतिपूर्वक श्रुत , मिथ्यात्वी जी
थान कही. ए सातमी ज्ञानमार्गणायें अपबद्दुत्व कयु.
हो थातमी संयममार्गणामध्ये मुटुमायोवा के सूक्ष्मसंपरायचारित्रिया जीय
पसी पोगा तेज नगी ते उत्कृष्ट तो एक समय शतपयक्त्व पामीयें, पृथक्त्व
एटस बंधी मामीने नव पर्यन संझा जाणवी नयी परिहारसंख के परिहारविशुरुचारि-
प्रिया मम्दानगुणा होय. जे जली ने उत्कृष्ट एक समयं सहन पृथक्त्य होय, माटें
मोपकी मदग ने दशा यया, न यकी यी यम्वायर्मयगुणा के० ययाल्यातना
रिधिमा मंगपातमुषा होय, जेणी ने कोटी पृथक्व उत्कृष्टा होय माटें सहस्रयी
कोटी दश सहन गुनी दाय ॥ इति ममुचयायः ॥ ४ ॥
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ ५१७ ठेआ समश्अ संखा, देस असंखगुणऽणंतगुण अजया॥ थोव असंख उणंता, दि नयण केवल अचस्कु ॥ ४५ ॥ अर्थ-तेथकी दया के दोपस्थापनीयचारित्रिया संख्यातगुणा जाणवा. जे जणी ते शतकोटी पृथक्त्व लाने, माटे. तेथकी वली समश्य के सामायिकचारित्रिया संखा के संख्यातगुणा जाणवा. केम के ते सहस्रकोटी पृथक्त्व उत्कृष्टा होय, ते वास्ते तथा ते सामायिकचारित्रियाधी वली देस के देशविरति जीव, असंखगुण के० असंख्यातगुणा जाणवा. जेनणी असंख्याता तिर्यंचने देशविरतिपणुं होय, तेजणी असंख्यगुणा कह्या. तेथकी वली अजया के अविरतिजीव, अणंतगुण के अनंत- गुणा जाणवा. जे जणी प्रथमना चार गुणगणे वर्त्तता जीव सर्व अविरति वे. तेमध्ये निगोदी जीव अनंता मिथ्यात्वी ते सर्व अविरति . ते नणी अनंता कह्या. ए बाठमी संयममार्गणायें अल्पवहुत्व कडं. हवे नवमी दर्शनमार्गणायें चार दर्शनमांहे उहि के अवधिदर्शनी जीव थोव के सर्वधी स्तोक, जे जणी देवतादिक अवधिज्ञानीने अवधिदर्शन होय, माटें. तेथकी वती नयण के चक्षुदर्शनी जीव, असंख के असंख्यातगुणा होय. जे जणी चौरिं- जियादिकने तथा मनुष्य, तिर्यच पंचेंजियने अने मिथ्यात्वी देवादिकने पण चकुद- र्शन होय ते माटें, तथा तेथकी पुणंता के वे अनंता कडेवा. एटले तेथकी केवल के केवलदर्शनी जीव अनंतगुणा जाणवा. जे नणी सिद्धना जीवोने केवलदर्शन ठे, थने ते जीवो वसथकी अनंतगुणा ठे. तेथकी अचस्कू के अचकुदर्शनी जीव, अनं- तगुणा जाणवा, जेलणी एकेंजियादिकने पण अचकुदर्शन , ते अपेक्षायें लेवा. ए नवमी दर्शनमार्गणायें अल्पबदुत्व कां ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ४५ ॥ पचाणु पुविलेसा, थोवा दोऽसंखणंत दोअदिआ॥ अन्नवि अर थोवऽणंता, सासण थोवोवसमसंखा ॥ ४६॥ अर्थ- हवे पहाणुपुरिलेसा के दशमी लेश्यामार्गणायें पश्चानुपूर्वी एटले शुक्ल- लेश्याथी मामीने कृतलेश्या लगें अल्पवदुत्व ले. ते देखाडे . थोवा के सर्व स्तोक शुक्ललेश्याना जीव, केम के लांतकथकी मामीने अनुत्तर विमानवासी देवता तथा अकर्मनूमिना मनुष्य अने तिर्यंच तथा कोइ संख्यातायुवाला मनुष्य तथा तिर्य- चने शुक्ललेश्या होय, तेमाटें सर्व थकी योमा कह्या. तेथकी पद्मलेश्यायें वर्तता जीव, असंख्यातगुणा जाणवा. जे नणी लांतकादिक देवोथी सनत्कुमार, माहेंड, ब्रह्मदेव- लोकना देवता, असंख्यातगुणा ठे, तेने पद्मवेश्या होय, तेनणी. तेथकी तेजोले- श्याना जीव, असंख्यात गुणा जाणवा. जे जणी सौधर्म, ईशानना देवता तेथकी--- . ५१७ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ असंख्यातगुणा ठे, माटें. ए दोऽसंखगुणा के वे स्थानके असंख्यात गुणा खेवा. थने केटलीएक प्रतिमाहे ए वे राशिना जीव संख्यातगुणा अधिक सखेला वे ते सुझायें विचारी जोवं, तेथी कापोतलेश्याना जीव, श्रणंत के अनंतगुणा जाणवा. जेनपी निगोदीथा जीवने पण कापोतलेश्या होय, तेथको दोपहिया के वे स्थानकें विशे. पाधिक कहेवा. एटले कापोतलेश्या थकी नीललेझ्याना जीव, विशेषाधिक जाणवा. जेजणी नीललेश्यावंत नारकी प्रमुख तेमाडे घालीये, तेवारें विशेषाधिक घाय. तेथकी कृलेश्याना जीव, विशेषाधिक कम के पणाजीवनेतलेश्या , यद्यपि निगोदीश्रा जीवमा त्रणे लेश्या वे, तथापि त्यां कृष्ललेझ्याना जीव अधिक, ते माटें.ए दशमी लेश्यामार्गणायें यल्पबहुत्व कडुं. हवे थनविथरथोवर्णता के अगीयारमी नव्यमार्गणामध्ये अजव्य स्तोक, जे. जणी अजव्यजीव जघन्य युक्त चोथे अनंते ते. तेनणी तेथकी इतर जे जव्य जीव ते धनंतगुणा जाणवा. जेजणी अनंतकाले पण तेनो अंत नहीं थावे एटला नव्य जीयो , जोपण सदा मुक्तिमार्ग पहेज वे तोपण कोश्वारें जव्यजीवथकी शून्य सोफ थशे नदी. ए जव्यमार्गणायें अल्पवदुत्व क. इये पारमी सम्यक्त्वमार्गणामध्ये सोसणथोत्रा के सास्वादनी जीव, सर्व थकी स्तोक, फेम के ग गुणगाणे उपशमसम्यक्त्वथी पडता कोइएक जीव होय, ते भणी. संघको अबसमसंसा के योपशमिक सम्पदृष्टि जीव, संख्यात गुणा जाणवा. जे पाली केटसाएक न पण पहे, तेनी थपेक्षायें जाणवा ॥४६॥ मीसा संस्खा वेग, असंख गुण खश्य मिठ अपंता ।। सन्नि अर योवणंता, अणदार थोवेअर असंखा ॥ ४ ॥ थर्व-ते यापशनिक सम्पदृष्टियी मीसासंखा के मिश्रष्टि जीव संख्यातगुणा जापवा. कम के सम्यस्त्वयकी पण जीव, मिों थावे थने मिथ्याहष्टि जीव पण मिथाये, ते यान्ते. हवे ते मिश्रष्टियकी वेथग के क्षायोपशमिक सम्यकदृष्टि जीप, थमंखपुष के श्रमंग्यातगुणा वे. जे नणी तेनो स्थितिकाश थसंख्यातगुणो ठे, कैम के उत्कृष्ट गराध सागरोपम जाजेरा वैदकसम्यक्त्वं जीव रहे वे. ते अपे. क्षा कसा, ते यकी सश्यमिश्रणंता कै एक दायकसम्यक्त्वी तथा वीजा निपारष्टि, एये नुको एक बाजायी थनंतगुणा कडेवा, पटले क्षयोपशमिकयकी दारिकमम्पाधि जीव, थनंतगुणा . जेनी सिकना जीव थनंता . तेने ॥ सम्पर तेथपेक्षा कमा, ते यकी मिथ्यावी जीव थनंतगुणा वे. जेनपी , अणाहारी पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मयंघ. ४ एसए निगोदीया जीव सिद्धयी पण अनंतगुणा . ते सर्व मिथ्यात्वी ठे. ए वारमी सम्य- क्त्वमार्गणायें अल्पवहुत्व कj. हवे सन्निअरथोवर्णता के संज्ञी असंझीमार्गणामांहे संज्ञीश्रा जीव थोमा, जे- जणी गर्मज मनुष्य, तिर्यंच, देवता अने नारकी, ए जीव सन्निया वे, ते थकी इतर जे असन्निा एकेंजियादिक जीव ठे, ते अनंतगुणा निगोदीया जीवनी अपेक्षायें वे. ए तेरमी सन्निमार्गणायें अल्पवहुत्व कडं. हवे अणहारथोवेयरअसंखा के० आहारक मार्गणायें आहारी अने जीवमांहे अणाहारी जीव स्तोक, जेलणी विग्रहगतियें वर्तता त्रण समय लगें जीव अणाहारी होय, तथा सिझना जीव अणाहारी के. ते अपेक्षायें कह्या. तया ते थकी आहारी जीव असंख्यातगुणा जाणवा. जेनणी जो पण अनंता जीव ठे, तो पण आयुःस्थिति असंख्यात समयनी होय, तिहां एकेक समयोत्पन्न जीव अनंता होय, तथापि असंख्यसमयोत्पन्न जणी असंख्यातगुणा कह्या. जो पण सिझना जीव अनंता अणाहारी ठे तो पण निगोदीथाना अनंता आगल सिझनुं अनंतु कोइ लेखामां नधी तेथी असंख्यातगुणा होय. ए चौद मार्गणायें अल्पवहुत्व कडं ॥ ४ ॥ हवे चौद गुणस्थानकें जीवस्थानादिक दश वोल विचारे ठे. जेजणी मार्गणा- स्थितजीव गुणस्थानकशून्य न होय तेथी विशेषादेशे मार्गणाने गुणगणे जीव नेदादिक दश वोल कहे . तिहांप्रथम गुणगणाने विषेजीवनेद कहे . ॥अथ गुणस्थानेषु जीवनेदानाद । सब जिअगण मिते, सग सासणि पण अपज सन्नि उगं ॥ सम्मे सन्नी विहो, सेसेसु सन्नि पजत्तो ॥४७॥ अर्थ- सबजियगण मिठे के तिहां प्रथम मिथ्यात्वगुण्गणे एकेंजियादिक चौदे जीवनेद सर्व पामीये. केम के सर्व जीवन्नेदें मिथ्यात्वीपणुं अवश्य होय, तेजणी. अने सासणि के० वीजे साखादनगुणगणे सग के सात जीवस्थानक पामीये. तेनां नाम कहे . एकेंजिय वादर, वेंजिय, तजिय, चौरिजिय, श्रने असंज्ञीपंचेंजिय. ए पणअपज के पांच करणथपर्याप्ता श्रने सन्नि पंचेंजिय पर्याप्तो तथा अपर्याप्तो, ए सन्निपुगं के वे भेद सन्निाना. एवं सात होय. एटले एकेंजियादिकमध्ये सम्यक्त्व वमतो जीव अवतरे, तेथी अपर्याप्तावस्थायें साखादनगुणगणुं होय, अने संझी पर्याप्ताने ग्रंथिनेदधी पमतां सास्वादन होय. तथा सम्मेसन्नीविहो के चोये अविरति सम्यक्दृष्टि गुणगणे सन्निउँ पर्याप्तो तथा अपर्याप्तो ए वे नेद होय, केम के सम्यक्त्व सहित आवी अवतरे. ते संज्ञि करणपर्याप्तो होय, ए पूर्वोक्त त्रण गुण-
एश्न
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
गणाथी सेसेसु के शेप रयां जे श्रगीपार गुणगणां तेने विपे सन्निपात्तो के
सन्निपर्याप्तानो एकज नेद होय. ॥ ४ ॥
॥ हवे चोद गुणगणे योग कहे .॥
॥ अथ गुणगणेषु योगानाद ।।
मिच उगि अजश् जोगा, हार गूणा अपुच पणगेन ॥
मण वय जरल सविधि, मीसी सविनवि जग देसे ॥४॥
अर्थ- मिऽगि के० मिथ्यात्व श्रने सास्वादन, ए वे गुणगणा थने त्रीजुश्रज
के अविरतिसम्यकदृष्टि, ए त्रण गुणवाणे जोगाहारगणा के थाहारक श्रने
थाहारकमिश्र ए ये योग न होय. वीजा तेर योग होय. तिहां कार्मण थने थोदा-
रिकमिश्र ए वे योग, अपर्याप्तावस्थायें मनुष्य तथा तिथंचने होय, ने वे क्रियमिश्र
ए एक योग, देवता नारकीने अपर्याप्तावस्थायें होय, शेप मनना चार, वचनना
चार, औदारिक अने वैक्रिय, ए दश योग, पर्याप्तावस्थायें होय, थने चारित्र, ए
त्रण गुणगणे नथी तेचणी श्राहारहिक न होय.
तथा अपुवपणगेल के थपूर्वादिक पांच गुणगणां एटले अपूर्वकरण, चादरसंप•
राय, सूक्ष्मसंपराय, उपशांतमोह थने क्षीणमोह, ए पांच गुणगणे मण के० मनना
चार योग, तथा वय के वचनना चार योग थने उरल के० श्रोदारिक, ए नव योग
पामीये. ए अपूर्वादिक पांच गुणगणे अतिविशुरू चारित्रजणी वेक्रिय तथा थाहा-
रक शरीर न करे, तेथी तेना चार योग एने न होय. वहींथां अपर्याप्तो न होय
माटे श्रीदारिकमिश्र अने कार्मण, ए वे योग पण न होय. शेप नव योग होय.
भने मीसी के बीजे मिश्रगुणगणे सविउवि के० ते पूर्वोक्त नव योगने वैक्रिय
सहित करीये, तेवार दश योग होय. जेजणी देवता तथा नारकीने पण मिश्रगुण-
गणुं होय तेथी तेने वेक्रिययोग पण होय.
तथा देसे के देशविरति नामें पांच में गुणगणे सविनवियुग के पूर्वोत नव
योगने वैक्रियटिक सहित करीयें, तेवारें थगीयार योग होय, तिहां एक वैक्रिय
श्रने चीजो वैक्रिय मिश्र, ए चे योग लब्धिप्रत्यय होय, तेनणी मनोयोग चार, वच.
नयोग चार, थौदारिकयोग एक, धने पे क्रिययोग घे, एवं अगीयार योग होय
॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ४ ॥
सादारजग पमत्ते, ते विनवादार मीस विषु इअरे ।। कम्मर
लगंताश्म, मण वयण सजोगिन अजोगि ॥५०॥
१ - षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ U२ श्रर्थ-ए पूर्वोक्त श्रगीधार योगने साहारसुग के० थाहारक अने आहारकमिश्र ए वे योग सहित करीयें, तेवारें पमत्ते के प्रमत्तसंयतनामे के गुणगणे होय, केम के वहींयां आहारकना वे अने वैक्रियना वे, एवं चार योग लब्धिप्रत्ययें होय. तिहां लब्धि प्रयुंजतां प्रमत्त होय, तेलणी. तेविजवाहारमीसविणु के तेहीज तेर योगमांधी एक थाहारकमिश्र ने वीजो वैक्रिय मिश्र, ए वे योग अप्रमत्तगुणगणे न होय. जे जणी ए वे योग वैक्रिय तथा थाहारक श्रारंजतां होय, तिहां तो लब्धि प्रयुंजे तेवारें प्रमत्तें होय, पण अप्रमत्तें सब्धिनुं प्रयुंजवू नथी तेधी प्रमत्तें होय, पण ए बेहु शरीर उतां श्रप्रमचपणुं श्रावे ते अपेक्षायें वैक्रिय अने श्राहारक ए वे योग कह्या, अने एना मिश्र न होय. माटें ए वे विना श्श्ररे के प्रमत्तत्री इतर जे अप्रमत्त गुणगणुं तेने विपे अगीयार योग होय, कम्मुरलॉग के एक कार्मण वीजो औदारीकमिश्र, एहिक तथा अंताश्ममणवयण के अंतादिम एटले धुरला अने व्हा ए वे मन योग श्रने एज वे वचनयोग, एटले सत्यमनोयोग अने अस- त्यामृपामनोयोग, वली एज वे वचनना योग, एवं सात योग, सजोगि के सयो- गिनामा तेरमे गुणगणे होय. तिहां मनोयोग अनुत्तरविमानना देवता जेवारें संदेह प्रश्न पूढे, तेवारें उत्तर आपवा निमित्तें तेहीज रूपें मनोव्य परिणमावे तिहां मनोयोग कार्य पडे अने वचन योगधर्मदेशना कार्य कालें होय, अने औदा- रिकमिश्र तथा कार्मण ए वे योग केवलसमुद्घातमाहे होय अने औदारिकयोग मूल होय. श्रजोगि के अयोगीगुणगणे चपलता टली ते माटें एके योग न होय. ॥५॥ हवे चौद गुणगणे वार उपयोग विवरे , जे नणी गुणस्थानक विशुळं वर्त्ततो जीव, विशुद्धयोगें करी उपयोग शुद्धिपामे.ते जणी योग कह्या पठी उपयोग कहे ठे. ॥ अथ गुणगणेपुपयोगानाह ॥ ति अनाण उ दंसाश्म, उगे अजय देसि नाण दंस तिगं । ते मीसि मीस समणा, जयाइ केवल ७ अंत उगे ॥५१॥ अर्ध-तिथनाण केत्रण अज्ञान अने उउंस के चक्षुदर्शन अने अचकुदर्शन, ए वेदर्शन. एवं पांच उपयोग,अमगे के श्रादिम वे गुणगणे होय, एटले मिथ्यात्व अने ‘सास्वादन ए वे गुणगणे पूर्वोक्त पांच उपयाग होय, अने अजय के अविरतिनामे चोये गुणगाणे तथा देसि के देशविरतिनामें पाचमें गुणगणे नाणदंसतिगं के मति, श्रुत अने श्रवधि, ए त्रण झान, अने चतु,थचनु, अने अवधि, ए त्रण दर्शन, एवं व उपयोग होय. देश विरतिमा मनःपर्यवज्ञान, केवलज्ञान अने केवलदर्शन, ए ऋण , ५२२ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ उपयोग न होय, तथा ए गुणगणे रहेला जीव, मिथ्यात्वी न होय, माटें एने त्रण अज्ञान पण न होय. एवी रीतें ठ उपयोग न होय. ते मीसिमीस के तेज त्रण अज्ञान साथै मिश्र यएला एवा त्रण झान तथा तेमज त्रण दर्शन, एवं व उपयोग मिश्रगुणगणे साने. केम के जेने सम्यक्त्वांश वहुल होय तेने ज्ञानांशवाहुल्य होय, श्रने जेने मिथ्यात्वांश बहुल होय तेने श्रद्धा नवाहुख्य होय. अहींया मिश्रगुणगणे जे थवधिदर्शन कछु ते सिकांतने अभिप्रायें जाणवं, पण कार्मग्रंथिकना अभिप्रायें न जाणवं. समणा के० ते पूर्वोक्त उपयोगने मनःपर्यवहान सहित करीये. एटले चार ज्ञान श्रने त्रण दर्शन, एवं सात उपयोग जया के प्रमत्तादिक एटले प्रमत्तगुणगणाथी मांमीने वारमा क्षीणमोहगुणगणा सुधीनां सात गुणगाणे वर्तता जीव, सर्वविरति होय तेथी एने मनःपर्यवज्ञान पण लाने, माटें सात उपयोग होय श्रने अंतयुगे के सयोगी थने अयोगी, ए अंतना वे गुणगणे केवल के० केवलज्ञान थने केवल- दर्शन, ए वे उपयोग होय, शेष दश उपयोगी गद्मस्थिक वे ते शहां न होय. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥५१॥ हवे सूत्रसम्मतपणे केटलाएक बोल नहींयां कर्मग्रंथे नथी मान्या, ते देखाडे . सासण नावे नाणं, विजय गाहारगे जरस मिस्सं ॥ नेगिंदिसु सासाणो, नेहादि गयं सुअ मयंपि ॥ ५ ॥ अर्थ-सासणनावेनापं के सास्व दननावे सास्वादनगुणगणे सास्वादनसम्यकदृष्टि जणी सिकांतमाहे मति थने श्रुतझानी पण कह्या ठे. एटले छियादिक विकजियमा उपजता जीव सास्वादनपणे झानी कह्या ठे.तेज कर्मग्रंथालिप्रायें ज्ञान नथी कडं. तेनो ए अभिप्राय जे सास्वादनपणुं सम्यक्त्वथी पडतां होय ते, ते मिथ्यात्वने सन्मुख ठे माटें मलीनसम्यक्त्व ते. तेथी त्यां ज्ञान पण मलीन हे माटें थज्ञानज कझुं. तथा पन्नवणा थने नगवती प्रमुख सूत्रने विपे विनवगाहारगे के वेकिय श्रने आहा- 'रकशरीरवालाने एटले लब्धिप्रत्ययिक क्रिय शरीर थने थाहारकशरीरने प्रथम प्रारंनकालें उरलमिस्सं के वे क्रियपुजल योदारिक सायें मिश्राव मानें ओदारिक साथै मिश्र होय, तेथी ते योगर्नु नाम औदारिकमिश्र श्रीसिद्धांतने विपे कयु . ते कर्मग्रंय अंगीकार न क, अने कर्मग्रंथने अनिप्रायें तो लब्धिजन्य शरी: रने मुख्यताजणी वैक्रिय क्रियमित्रं कद्यु, तथा थाहारक थाहारकमिश्र कछु पण थोदारिकमिश्र न कछु, तेनो हेतु श्राम ते के जे गुणप्रत्यायिक सब्धिने वलय. --- AIN LIBRARY, षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५२३ त्तरपणे करीने जे शरीर करवा मांडे ते शरीरनुं वलवत्तरपणुं होय. ते माटें एने प्रारंजकालें तथा परित्यागकालें पण वैक्रिय मिश्र अने श्राहारक मिश्र कह्यां. तथा नेगिंदिसुसासाणो के सिझांतने विपे एकेजियमांहे सास्वादनपणुं नथी क. सास्वादनी जीव एकेंजियमांहे न उपजे, अने कर्मग्रंथवाले एकेजियमाहे सास्वादनपणुं कयुंठे एनो हेतु कांश जणातो नथी; जे सिद्धांतें स्पष्ट ना कही है, ते कर्मग्रंथवाले श्राद ए तत्व, केवली जाणे. नेहा हिगयंसुअमयंपि के ए त्रण वोल सर्व सूत्रे मान्या ठे पण एर्नु अहींयां ग्रहण नथी कलुं. इत्यर्थः ॥ तथा वली अहीं गाथामां तो नधी का पण एवी रीतेंज सिद्धांतमाहे मिथ्यात्वादिक त्रण गुणगणे अवधिदर्शन अनिश्चयपणे कडं ठे, केम के विनंगें मिध्यात्वज्ञानजणी वस्तुनो निश्चय न कह्यो. अवधिदर्शन नधी सामान्याववोधनणी वस्तुनो निश्चय न होय तेथी ए वन्ने जूदा खरा, पण एकरूप जणी पूर्वोक्त त्रण गुणगणे ए बे उपयोग होय, एम कडं अने कर्मग्रंथने मतें चोथे गुणगणे सम्यक्- दृष्टिने अवधिदर्शन होय, पण प्रथमना त्रण गुणगणे अवधिदर्शन न होय एम कर्दा, अने श्रीनगवती, पन्नवणा तथा जीवानिगमप्रमुख सूत्रमांहे पहेला. गुणगणाधी मामीने वारमा गुणगणा सुधी अवधिदर्शन होय, एम कयुं . अने अहीं कर्मग्रंथनें मतें विनंगज्ञानीने अवधिदर्शन न होय, एम मानीने चोथा गुणगणाधी वारमा पर्यंत अवधिदर्शन होय एम कर्दा. तेमज वली सिद्धांतने मतें ग्रंथिनेद करतां, प्रथम दायोपशमिक सम्यक्त्व पामे भने कर्मग्रंथना मतें प्रथम श्रौपशमिक सम्यक्त्व पामे. एम मतनेद . पण अहीं सिद्धांतमत आश्रयो नथी, अने कार्मग्रंथिक मत आश्रयो ते. माटें एमां कांश विरोध न जाणवो ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ॥ हवे चौद गुणगणे लेश्या कहे . जे जणी उपयोग सुधी लेश्या सुधीय होय ते जणी उपयोग कह्या; पठी लेश्या कहे ते. ॥श्रय गुणस्थानेषु लेश्यामाह ॥ उसु सघा तेन तिगं, इगि उसु सुक्का अजोगि अल्लेसा ॥ बंधस्स मिठ अविरश्, कसाय जोगत्ति चज देक॥ ५३ ॥ अर्थ- के मिध्यावधी मानीने प्रमत्तलगें उगुणगणाने विपे सवा के सर्व कृलादिक गए लेश्या होय, तेजतिगं के तेजोवेश्या, पद्मलेश्या अने शुक्बालेश्या, ए त्रण लेश्या. इगि के एक अप्रमत्तनामें सातमुं गुणगणं, तिहां एक पूर्वप्रतिपन्न Moholla liidrotian Ward ५२४ पउशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ तथा बीजो प्रतिपद्यमानक तेने होय, नहींयां प्रथमनी कृक्षादिक प्रण लेश्या न होय, केम के अहीं श्रार्च थने रोग, पचे ध्यान न होय, श्रही विशुद्धपरिणाम धर्मध्यान तथा शुक्लध्याननो पहेलो पायो होय, अने उसु के० थाउमा गुणगणायी मामीने तेरमा पर्यंतनां व गुणगणां विपे सुका के एक शुक्रोश्याज होय, केमके अहीं अतिविशुरू परिणाम होय, ते नणी तथा श्रही प्रत्येक एकेकी वेश्याना तीवमंदपणे श्रध्यवसायनां स्थानक पण थसंख्यातां तीवमंदपणे होय, तेथी शुक्से- श्या मंदपणे पहेले गुणगणे होय, अने तीत्रपणे तेरमे गुणगणे होय, तेमज कृत. लेश्या तीव्रपणे पहेले गुणगणे होय, श्रने मंदपरिणामें उके गुणगणे होय, माटें ए वातमा विरोध नथी; तथा थजोगियोसा के अयोगी गुणगणे योगने अनावें लेश्या न होय जेजणी योगप्रवृत्ति ते लेश्या कहीये. ते माटें योगने थजायें ए पण प्रचिपणे न होय. एम चोद गुणगणे लेश्या कही. ते वेश्या कपायोदय सहित योगप्रवृत्ति तेथी बंधनो हेतु होय, तेथी कपाय अने योग, ते मध्ये योगें करी प्रकृतिबंध तथा प्रदेशबंध करे अने कपायें करी स्थितिबंध तथा रसबंध करे, ते नणी लेश्या कहीने हवे बंधहेतुसंख्या कहे. बंधस्स के ज्ञानावरणीयादिक कर्म बांधवानां मूल चार कारण ठे. तेनां नाम कहे . मिठ के एक मिथ्यात्व एटले विपरीतरुचि, तत्वार्थनी अरुचि, कदामहरूप ते मिथ्यात्व. चीजो मन, वचन, अने कायाना मलीनयोगथी जे निवृत्तिनो अनाव, ते श्रविर के० थविरतिपणुं कहीये. त्रीजो कसाय के कपाय चारित्रमोहनीय, चोथो जोग के योग त्रण पूर्व कह्या ते तिचउहेज के० इति ए चार मूख बंधहेतु कह्या. थहीं कोई कदेशे के प्रमादपणुं पांचमुंथाश्रव, सिद्धांतें कडं ठे, ते अही केम न कर्वा ? तेने उत्तर कहे ते के, मद विपयादिकरूप जे प्रमाद ठे, ते पण अविरतिनामा थाश्रवमांदे शंतनवे . भने कपाय तो अहीं पण जूदा कहीने नामज कया तथा विकथादिक सहु योगमांदे श्रावी गया.एम त्रण बंधहेतुमाहे यंतर्जवे तेथी प्रमाद जूदो न कहो. एम कर्मबंधनामूसहेतु सामान्य बंधनां कारण चार कह्यां.५३ ॥ हवे ए मूल चार बंधहेतुना उत्तर भेद सत्तायन कहे . अनिगदिअ मणजिगदिया, निनिवेसिभ संसश्अ मणानोगा ॥ पण मित्र वार अविरश, मण करणाऽनिअमु उजिअवहो ॥ ५४ ॥ अर्थ-यनिगहिथ के प्रथम थनिग्रहित एटसे गुण अवगुण विचात्याविना जे मत महण कहुं तेहीज नखं जाणे थने पीजानी निंदा करे, कहे के अमारा घडेरा " षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५३५ रता हता ते अमे पण करीशु. इत्यादिक परीक्षा कस्याविना जे पोताना धर्मनो दाग्रह होय ते प्रथम अनिग्रहीतमिथ्यात्व जाणवू. अने वीजु मणजिगहिय के० णे करी सर्व दर्शन जलां वे एम कहे पण को विशेषपणुं जाणे नहीं एवो कोइ- क मध्यस्थ परिणामे गुण अवगुणनी परीक्षा करे नहीं ते वीजें अननिग्रहीत मथ्यात्व जाणवू. त्रीजु अनिनिवेसिश्र के अनिनिवेश एटले पोतानो बोल थाप- ने अर्थे सूत्र अर्थ मरडे, कुयुक्ति मांडे, जेम गोप्टामा हिल निन्दव कर्मजीवनो बंध कंचुकनी पेरें कहेतां थकां तेने उर्वलिकापुष्प मिनें अनेक प्रकारे समजाव्यो रुत्तर कस्यो, तो पण तेणे पोतानो हठ मूक्यो नहीं, ए त्रीजु अजिनिवेशिकमि- पात्व जाणवू. चोथु संसश्श्र के सांशयिक मिथ्यात्व एटले जिनोक्त तत्वने विपे संशय रतो रहे एटले गुरुगीतार्थनी सामग्री उतां पण मनमां विचारे जे हुं जो पूठीश । रखे मुजने गुरु अज्ञानी जाणशे? एम जाणीने गीतार्थ गुरुने पूठे नहीं, संशयवंत कां, तथा अविश्वासी थको रहे, तेने चोधुं सांशयिक मिथ्यात्व कहीये. अने चमुं मणानोगा के श्रनानोग मिथ्यात्व एटले जेथकी कोइ पण दर्शन मुंडे नवं जाणे, जेम मूर्ग पामेलो मनुष्य कडुनो रस तथा शाकरनो रस विशेप न जाणे, नी पेरें जे एकेंजियादिक जीवो वे ते तत्वातत्व न जाणे, माटें ए सहु थनानोगिक ध्यात्ववंत . ए पांचमुं मिथ्यात्व कझुं. पण मिठ के ए पांचप्रकारनां मिथ्यात्व कहां. हवे पार के वार ने थविर के० थविरति कहे ते. प्रथम मण के० मननी विरति ते थावी रीते के मननेविपे हिंसादिकनो संकल्प करवो, ते कर्मबंधनो तु . एवं जाणीने पण मनने न संवरे. ते मननी थविरति. तेमज करण के० पांच जियना विषयने संसारहेतु जाणीने पण पोतपोताना विषययी इंजियने यनियम 10 निवविवानो परिणाम न करे, ते पंचेंजियनी थविरति पांच प्रकारे जाणवी, या जिधवहो के पांच प्रकारना स्थावर जीवोनी पांच निकाय तथा ठही प्रस नेकाय, ए जीवनिकाय, तेनी हिंसा संसारहेतु वे. एम जाणीने पण ते हिंसायकी बेरमवानो परिणाम नहीं ते कायनी थविरति. एवं वार थपिरति घई. ते मध्ये म्यदृष्टि अविरति जीव जाणे पण विरमे नहीं, वीजा तो जाणे नाद जेनणी तेने जनवचनने अनुसार विपपने निवारवार्नु तथा व्यायवंधनुं सम्प झान नश्री ते गटे ते जाण्याविना तेने फेम विरने. यहीं मृपावादादिक विरमण ते पए प. पार कारनी अरितिमध्ये चंतनवे ठे जेनपी ज्यां इजिवना विपयधी विरम्या बारे त्यां मृपावादादिक घकी अयाय विरम्या जाणवा. ते विना सर्वची वरमी न शके. ॥ इति समुशपायः ॥ ५४॥ . .
एश्६ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ नव सोल कसाया पन, रि जोग अनत्तरा उसगवणा ॥ ग चन पण ति गुणेसु, चन ति उइग पञ्च बंधो ॥ ५ ॥ अर्थ-नव के नव नोकपाय एटले हास्य पट्क तथा त्रण वेद, एवं नव तथा सोलकसाया के अनंतानुबंधीयादिक शोल कपाय. ए शोल कपाय सर्व कर्म प्रकृ. तिना रसबंधना हेतु , केम के कपायविशे– रसविशेष होय. ते जणी ए विशेष वंधहेतु जाणवा. ए पञ्चीश कपाय कह्या. तथा पनरिजोग के मनना चार, वचनना चार थने कायाना सात, एवं सर्व मली पंदर योग जे ठे, ते प्रदेशबंधना हेतु वे. एवं मिथ्यात्व पांच, अविरति वार, कपाय पञ्चीश, तथा योग पंदर, श्व के ए सर्व मती चार मूल हेतुना उत्तराक के उत्तरनेद, सगवणा के सत्तावन होय. एणे करी जीवने कर्म बंधाय. जेम घमना करी तलावांहे पाणी थावे, तेम ए पण कर्म भाववानां वारणां जाणवां, तेजणी ए सत्तावननुं नाम, थाश्रव पण कहीये. हवे चौद गुणगाणे मूलवंधहेतु कहे ते. अहींयांत्रीजा पदनी संख्या, चोथा पनी संख्या, अनुक्रमें जोडीये, तेवारे श्ग के एक मिथ्यात्वगुणगणे एनी साथै चन केव चउपद जोमीये, तेवारें एक मिथ्यात्वगुणगणे कर्मबंध चतुःप्रत्ययिर्ड होय, एटले एक मिथ्यात्व, बीजो अविरति, बीजो कपाय अने चोथो योग. ए चार मूल कारणे करी वंध होय, हवे चल के एक सास्वादन, वीर्जु मिश्र, त्रीजु अविरति, चोथु देशविरति, ए चार गुणगणे ति के त्रिप्रत्ययिर्ड कर्मबंध होय. अहींयां मिथ्यात्व टत्यु माटें एक मिथ्यात्वविना अविरति, कपाय अने योग, ए त्रण हेतुयें करी बंध होय. तथा पण के एक प्रमत्त, वीजुं अप्रमत्त, त्रीशुं श्रपूर्वकरण, चोथु वादर संपराय, श्रने पांच, सूक्ष्मसंपराय, ए पांच गुणवणे एक कपाय अने वीजायोग, एचे मूलबंध हेतुयें करी कर्मबंध होय, ते जणी 5 के हिकप्रत्ययि बंध जाणवो. वहीं थविरतिपणं पण टयु, भने तिगुणेसु के एक उपशांतमोह, पीजु क्षीणमोह, अने नीजुं सयोगी, ए प्रण गुणगणे ग के० एक योग पञ्चम्बंधो के प्रत्ययिज बंध जाणयो. केम के अहींयां कपाय टख्यो, माटें मात्र एक योगें करीज कर्म बंधाय दे. थने चोदमे गुणगणे ए पूर्वोक्त चार हेतुमांहेलो एक पण हेतु नथी, माटें हेतुने अनावें बंध पण न होय. इति समुच्चयार्थः ॥ ५५ ॥ ॥ हवे एकसो ने वीश उत्तर कर्मप्रकृति श्राश्रीने मूस बंधहेतु विचारे . ॥ चन मिच मिल अधिरइ, पञ्चश्मा साय सोल पणतीसा॥ जोग विणु ति पञ्चश्मा, दारग जिण वजा सेसा॥५६॥ .
१ . पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ए अर्थ-ग्रहींचा वीजा पदना त्रण पद साथें प्रथमनां त्रण पद जोनीयें, एटले साय के एक शाता वेदनीय, चउ के चारे बंध हेतुयें करीने बंधाय, तिहां मित्र के मिध्यात्वगुणगणे मिथ्यात्वप्रत्ययिकी बंधाय, केम के ए वेदनीयनी प्रकृति मिध्यावधी मामीने सयोगी गुणगणा लगें बंधाय , ते माटें. एक मिथ्यात्वें मिथ्या- लप्रत्यचिकी बंधाय, अने वीजुं सास्वादन, त्रीजु मिश्र, चोथु अविरति, पांचमुं देश- विरति, ए चार गुणगणां सुधी अविरति प्रत्ययिकी बंधाय, अने प्रमत्तादिक पांच गुणगणे कपायप्रत्ययिकी बंधाय. अने उपशांतमोहादिक त्रण गुणगणे योगप्रत्य- यिकी बंधाय. एम शातावेदनीयना बंधमांहे चार हेतुमाहेलो एक हेतु होय, त्यां खगें पण बंधाय. ते जणी चतुःप्रत्ययिकी बंधाय. नरकत्रिक, एकेंजियादिक चार जाति, थावरनाम, सूक्ष्मनाम, अपर्याप्तनाम, श्रने साधारणनाम, ए स्थावरचतुष्क तथा डंसंस्थान, आतपनाम, नपुंसकवेद, ठेवहुं संघयण श्रने मिथ्यात्वमोहनीय, ए सोल के शोल प्रकृति मिथ्यात्वने उदय बंधाय, ते विना न बंधाय. ते जणी मिठ के मिथ्यात्वप्रत्ययिकी कहीये. अनंतानुबंधीया चार, मध्यसंस्थान चार, मध्यसंघयण चार, कुखगति, दौग्यि- निक; एवं शोल तिर्यंचत्रिक, मनुष्यत्रिक, औदारिकठिक, स्त्रीवेद, नीचैर्गोत्र, थीण- जीत्रिक, एवं गणत्रीश; उद्योतनामकर्म, वजझपजनाराचसंघयण श्रने अप्रत्याख्या- नावरण चार कपाय, ए पणतीसा के पांत्रीश प्रकृति मिथ्यात्व गुणगणे मिथ्यात्व- प्रत्ययिकी बंधाय. अने मिध्यावधी आगले गुणगणे अविरति प्रत्ययिकी बंधाय. एम मिथ्यात्व तथा अविरति, ए वे मांहेलो एक हेतु होय तो पण बंधाय, परंतु ए बिना वीजा हेतुयें न बंधाय, तेनणी ए पांत्रीश प्रकृति मिथ्यात्व तथा अविर के अविरति पञ्चश्या के प्रत्ययिकी बंधाय. तथा आहारगजिणवालेसाले के थाहारकछिक अने जिननामकर्म वर्जीने शेष ज्ञानावरणीयनी पांच, दर्शनावरणीयनी ठ, अशातावेदनीयनी एक, मोहनीयनी पंदर, नामनी वत्रीश, उचैर्गोत्रनी एक अने अंतरायनी पांच, ए पांश प्रकृति तथा देशविरतिगुणाणे जे शमशह प्रकृतिनो बंध ठे, तेमांहेथी जिननाम तथा शातावेद- नीय, ए चे प्रकृति विना शेप पांशह प्रकृति, जेवारें मिथ्यात्व गुणगणे बंधाय, तेवारें मिध्यात्वप्रत्ययिकी कवाय. अने जेवारे सास्वादनादिक चार गुणाणा लगें बंधाय, तेवारें थविरति प्रत्यचिकी बंधाय, थने तेथी आगल कपाय प्रत्यचिकी बंधाय. ए रीतें जोगविणुतिपञ्चश्या के एक योग बंधहेतु विना शेप एक मिध्यात्व, वी - បុទុច पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ अविरति, श्रीजो कपाय, त्रण बंध हेतु प्रत्ययिकी, ए पांशह प्रकृति बंधाय, परंतु ए प्र बंधहेतु विना केवल एकज योग बंधहेतुयें करीन घंधाय. थाहारकशरीर, थाहारकअंगोपांग, ए चे प्रकृति, निरवय योगरूप सराग संय- मप्रत्ययें करी बंधाय, तथा जिननाम कर्म तो अरिहंतादिकनी नक्तिरुप सम्यक्त्व कर्तव्य करी बंधाय. परंतु प्रशस्तरागें करी बंधाय, तेथी ए पण परमार्थ कशयपत्र यिकी होय, एम सर्व प्रकृति एकसो ने वीश बंधयोग्य वे, तेना मूल घंधदेतु विचास्या. जीवविजयजीयें तो ए प्रण प्रकृति चार हेतुमाहेला कोइ हेतुयें न बंधाय, मात्र एक सम्यक्त्वगुणे करीनेज बंधाय, एम लख्यु . " सम्मत्तगुणनिमित्तं तिठयरं संजमेण आहारं " इति वचनात् ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ २६ ॥ ॥ हवे चौद गुणगणे उत्तर बंधहेतु कहे . ॥ पणपन्न पन्न तिनदि, अचत्त गुणचत्त वचन जगवीसा ॥ सोलस दस नव नव स, त देनणो नन अजोगंमि ॥ ५ ॥ श्रर्थ-मिथ्यात्वगुणगणे पणपन्न के पंचावन बंधहेतु होय तथा सास्वादने पन्न के पचास बंधहेतु होय थने मिथें तिथ के तेतालीश बंधहेतु होय, तथा थविरतियें वहिथचत के तालीश बंधहेतु होय, तथा देशविरतिगुणगणे गुणचत्त के जंगण- चालीश बंधहेतु होय, अने प्रमत्ते, अप्रमत्तें तथा अपूर्वकरणे, ए त्रण गुणगाणे अनुक्रमें ग्वउगवीसा के ठवीश, चोवीश अने वावीश, बंधहेतु जाणवा. अने अनिवृत्तिवादरें सोलस के० सोल वंधहेतु जाणवा. सूनसंपरायें दस के० दश बंध. हेतु जाणवा. उपशांतमोहें नव के नव बंधहेतु जाणवा. क्षीणमोहें नव के नव वंध- हेतु जाणवा. सयोगीय सत्त के सात बंधहेतु जाणवा. अने हेजणोनलबजोगंमि के अयोगीमुणगणे बंधना अनावमाटें बंध हेतु पण नश्री. ॥५॥ पणपन्न मिचि हारग, उगूण सासाणि पन्न मिचविणा ॥ मी- सजग कम्म अण विणु, तिचत्त मीसे अदउ चत्ता ॥ ५ ॥ थर्थ- मिछि के मिथ्याश्वगुणगणे चे सर्व जीवनी अपेक्षायें आहारगनण के हार .के हीन पणपन्न के पंचावन कर्मबंधना हेतु होय. जेजणी तेने विशिष्ट ननथी तेथी थाहारक सब्धि न होय, माटें आहारक शरीर बने थाहा रकमिश्र, ए वे योग न होय. शेष मिथ्यात्व पांच, अविरति वार अने कपाय पच्चीश तथा योग तेर, एवं पंचावन कर्मबंधना हेतु पामीयें, अने विशेषादेशे एक जीवप्रत्ये एक समय जघन्यपदें दश बंध हेतु होय. अने उत्कृष्ट अढार कर्मबंधना हेतु होय. N andream .. पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ एशए एम १०-११-२२-२३-२४-२५-२६-१७-२७ ए नव स्थानक होय, अने सासाणि के वीजे साखादन गुणगणे मिळविणा के पांच मिथ्यात्व न होय. माटे पंचावन- मांदेथी पांच मिथ्यात्व काढीयें, तेबारें अविरति वार, कपाय पञ्चीश अने योग तेर, एवं पन्न के पञ्चाश बंधहेतु उ होय, तथा विशेपादेशें एक जीवप्रत्ये एक समयें जघन्यपदें दश हेतु होय. एम एकेक वधतो होय, तेवारें उत्कृष्ट सत्तर बंधहेतु होय. एम दशथी मांगीने सत्तर लगे आर बंधहेतुना स्थानक होय, अने मीसग के० मिश्रधिक एटले ओदारिकमिश्न अने वैक्रियमिश्र, त्रीजो कम्म के कार्मणयोग, ए त्रण योग अने श्रण के अनंतानुबंधीया कपाय चार, एवं सात कर्मबंधना हेतु विणु के विना शेप अविरति वार, कपाय एकवीश श्रने योग दश, एवं तिचत्त के ततालीश बंधहेतु उ मीते के मिश्रगुणगाणे होय, अने विशेपादेशे एक जीवप्रत्ये एक समय पंचें- जियमध्ये एक इंडियनी थविरति, कायना बंधमध्ये एक कायनो बंध, वे युगलमध्ये एक युगस, तथा त्रण वेदमध्ये एक वेद, तथा चार कपायमध्येंना त्रण नेद होय; तथा दश योगमध्ये एक योग, एवं नव बंधहेतु जघन्यथी होय, थने उत्कृष्टथी तो ठकायनो बंध, एक इंजियनी अविरति, एक युगल, एक वेद, कपायना प्रण नेद, लय, जुगुप्सा अने एक योग, ए शोल बंधहेतु सान्ने, ए मिश्रगुणगणे जीव काल न करे, तेथी अपर्याप्तावस्यायें जावी त्रण योग न होय, थने बंधहेतुस्थानक नवधी मांडीने सोल लगें थाव होय. यद के थथ एटले हवे अविरति, सम्यक्त्वदृष्टिनामा चोये गुणगाणे ग्यता के उतालीश बंधहेतु दोय, तेमध्ये तेंतालीश मिश्रमां काया, ते लेवा. हवे था गापामां मिप्यात्व, साखादन धने मिश्र, ए त्रण गुणवाणे कर्मबंधना देतु कया. तेना जेटसा जांगा थाय, ते अनुक्रमें ए जाणे गुणताणाना सखीयं उयें. पंशावन पंधतेतु. मिथ्यात्वगुणगाणे उघे होय. घने विद्रोपादेश तो एक समय एक जीवने मिथ्यात्वे जघन्यचकी दश वंधतेनु दोय, थने उकृष्टा ऋदार चंचहनु होय. फेम 2. पांच मिप्यात्वमादेवं एक. मिप्यात्व होय. तया मायमध्ये एक कायनो बंध होय. म . कायमध्ये कोई एक जीप, कंवारं कायनीज वध करे, पल पृथ्वीकापनोज वध करे घरवा चपकायनोज वध करे. पीने सायना जांगा पाप. तेमज पसी कोइ एम. जी. एक समय ये कापनो पायकोनेना डिकलपोनीया दरांगा पाय. नया का एक जीव. प्रकापनी प करे नना विकसंपोनीया दी गापास. नया नोट एज जीव. भरावनी वध करे. नेना तुळपोगी पंदर मंगा पाप काम पर नीव. र सापनी वय २. नना ... " ते ५३० पडशीतिनामा चतुर्व कर्मग्रंथ. ४ पंचसंयोगी नांगा याय, अने कोई एक जी. गायनो या करे, तनी पट्मयोगी गक नांगो घाय, पांच इंजियमांदेला एक इंजियनो विषय दोग. रोनी यविरनि होय, पण वेदमध्ये एक वेद होय. दाम्य श्रने रति तया शाक थने थरति, पये गुगलमांदेडं गक युगस दोय. पयंत थया, नया चार कपायमांदेसा गक कायना अप्रत्याख्यानी एक, प्रत्याग्यानी धीजो, संज्यसनो श्रीजी, . प्रण वैदे, जेवणी क्रोधादिक उदय विरोधी . तेश्री क्रोधादिकने उदयं मानादिकनो उदय न होय, तथा उपशमश्रेणीय थनंतानुबंधीयानी विसंयोजना करे, तेयार तेनी सत्ता टचे. ते श्रेणीधी कासक्ष्य करी पम्तो अनुक्रमें पदेखे गुणगणे आवे. स्यां पक्षी मिप्यारवने उदय अनंतानुबंधीया वांधे, अने बीजी श्रावसीयं तेने संक्रमावे, ते एक बंधावली थने बीजी संक्रमावसी, ए ये थावती सगें अनंतानुबंधीयानो उदय न पामीय, तेत्री ए अप्रत्याख्यानादिक कपाय प्रणनोज बंध पामीय एट एक कपायना प्रणज जेद पामीय, एवं नव थया. तथा मिथ्यात्वगुणगाणे अनंतानुबंधीयाना उदय बिना मरे नहीं, तेथी अपर्याप्तावस्यानावी एक कार्मण, वीजो थोदा रिकमिश्र, बीजो वेक्रिय. मिश्र, ए त्रण योग पण न लाने. थने थाहारकना ये योग तो पूर्वज काढी नाख्या वे. शेप दश योगमांहेलो एक योग होय. एम जघन्यथी दश हेतु एक समय मिथ्यात्वी जीवन होय. त्यां नांगा उत्रीश हजार होय. जे जणी पांच मिथ्यात्वने कायना पंध साथै गुणतां त्रीश याय. तेने पांच इंजिय सायें गुणतां दोढसो थाय. तेने हास्य थने रति तथा शोक अने घरति, ए चे युगससायं गुणतां त्रयसो थाय, तेने त्रण वेद साथै गुणतां नवसें थाय. तेने चार कपाय सायें गुणतां त्रीशसें थाय. तेने दश योग साथै गुणतां त्रीश हजार थाय. ए दश हेतुना नांगा थया. ते मध्ये जय तथा जुगुप्सा तथा वेकायनो बंध तथा अनंतानुबंधी एक खतां चार प्रकारे थगीयार हेतु होय. त्यां नांगा ( २ ) थाय. एमांहे वे नेसतां पार पंधहेतु होय त्यां ( ५४६६०० ) नांगा होय अने व्रण नेसतां तेर बंधहेतुयें (RGDU )नांगा होय थने चार नेसतां चोद बंधहेतुयें (२०) नांगा होय, पांच नेसतां पंदर बंधहेतु, त्यां जांगा ( ६०) होय, थने उ नेसतां सोल बंधहेतु, त्यां जांगा (२६६४०० ) थाय, तथा सात नेसतां सत्तर बंधहेतु, त्यां जांगा (६७४00) याय यने एक नय, वीजी जुगुप्सा, भीजो अनंतानुबंधी तथा बकायनो बंध, एवं नव. दशभु मिथ्यात्व एक युगस, एवं वार. त्रण वेद, एवं पंदर: ये कपाय अने अढारमो योग ए उत्कृष्ट एक समय बढार बंधहेतु होय. अहीं नांगा ( 3600) एम सर्व मसी मिथ्यात्वे ( ३६००) नांगा होय.
नेलीयें, षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५३२ तथा झायमां एक कायवंधना नांगाठ, वे काय बंधना नांगा पंदर, त्रण बंधना नांगा वीश, चार वंधना नांगा पंदर, पांच बंधना नांगा , अने ठ बंधनो नांगो एक, तेथी ज्या जेटला बंध होय, त्यां तेटला नांगा साथें पांच मिथ्यात्व गुणी, तेने पांच इंजिय सायें गुपीयें. एम गुणतां नांगा नीपजे, तथा जिहां अनंतानुबंधी- यासहित गुणी तिहां तेर योग साथै गुणीयें, अहीं मननी अविरति इंजियमांहे श्रावी ग. जेनणी प्रायें वायेजियनी विरति, मनोविरतिपूर्वक ते. तेजणी अहीयां विशेपार्थे पंचसंग्रह जोवो. हवे ते नांगा विवरीने देखाडे ठे. दश बंधहेतुना प्रथम (३६००० ) जांगानी रीत उपर कही ते. तेनी साथें नय प्रोपीयें तेवारें अगीधार हेतु धाय. त्यां पण एमज ( ३६००) नांगा थाय, तथा कुठा तेवार पण ठत्रीश हजार नांगा थाय, तथा अनंतानुबंधीयो कपाय नेलवी तेवार पण चार कपायें श्रगीपार बंधहेतु घाय. परंतु पूर्वोक्त रीते (३६०७०) ना श्रांकने दश योगें गुएयो , तेने ठेकाणे तेर योग साथै गुणीये, तेवार (४६) जांगा धाय, तथा उकायमांहेधी वे कायनो बंध विवक्षायें, तेवारें हिकसंयोगी पंदर जांगा थाय. तेनी साथे पूर्वोक्त सतें गुणीने एटले पंदरने पांच मिथ्यात्व साथें गुणतां (१५) थाय. तेने पांचेंजिय साथै गुणतां (३५) थाय. तेने वे युगल साथै गुणतां ( ७५०) थाय, तेने त्रण वेद साथै गुणतां (२२५०) थाय, तेने चार कपाय साथें गुणतां (ए) थाय, तेने दश योग साथै गुणतां (ए0000 ) घाय, ए अगीआर हेतुना चार विकल्प नेलो करीयें, तेबारें शरवाले (२०००) जंग थाय. हवे पूर्वोक्त दशमध्ये जय श्रने कुठा नेलीयें, तेवारंवार हेतु थाय. तिहां (३६०००) नंग थाय, तथा जय अने वे काय लेखवीयें, तेबारें वे कायना पंदर नंग साधे गुणतां (ए) जंग थाय, तथा कुठा थने वे काय साथै गुणतां (एdu ) जंग याय, तथा त्रण कायनो वध लेखवीये, तेवारें वीश नांगा साधे गुणतां (१२०००) थाय, तथा अनंतानुबंधीनो उदय होय, तेवारें अनंतानुबंधी अने जय नेलवीयें, तिहां योग तेरहोय. तेबारें (४६७००)जंग थाय, तेमज अनंतानुबंधी थने कुठा (४६०००) नंग थाय, तथा अनंतानुबंधी अने वे काय लेखवतां ( १९७००० ) नंग घाय. ए वार हेतुना सात विकल्पं थश्ने (५४६६००) जंग घाय. हवे पूर्वोक्त दश मध्ये जय श्रने कुठा नेलीयें अने वे काय लेखवी, तेबारे तेर हेतु घाय. तिहां (ए0000) नंग थाय, तथा नय थने त्रण काय लेखवी, तेबारें (१२०००)नंग थाय, तथा कुठा थने त्रण काय लेखबीयें तेबारे पण (१२०००) जंग थाय, तथा अनंतानुबंधीने उदय जय अने कुठा नेलीये तेवारें तेर योग सायें. . नेलवतां पण - Marat ५३४ पडशोतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ, ४ तिहां बेकायना हिकसंयोगी पंदर नंग साथै गुणाकार करतां (२२०००) जंग थाय. एम व्रण विकल्पं यश् श्रगीबार हेतुना नांगा (४१००) थाय, इवे पूर्वोक्त दश हेतुमध्ये नय अने कुछा बेनेलीये, तेवारें धार देतु थाय, तिहां (ए१२०)जंग थाय तथा एक नय थने वे कायनो वध लश्ये,तेवारे (२२०००) थाय. ते. मज एक कुठा अने वे कायनो वध लेतां पण (१२७) याय, तथा त्रण कायनो वध सश्ये, तेवारें त्रण कायना त्रिकसंयोगी धीश जंग सायें गुणाकार करतां (३०) नांगा थाय. ए चार विकल्प चार हेतुना (५१२०) नांगा थाय. हवे पूर्वोक्त दश हेतुमाहे जय, कुछा जैलीये अने वे कायनो वध लश्ये, तेवार तेर देतु थाय, तिहां (२२०००) थाय. तथा एक नय अने व्रण काय लय तेवा (३०००) थाय. तथा एक कुछा अने त्रण काय लश्ये, तेवारे (३०४०० ) थापः अने मात्र चार कायनोज वध लश्ये, तेवारें (२२) थाय. ए चार विकल्पं तेर हेतुना (१०६४०० ) नांगा थाय. हवे पूर्वोक्त दश मध्ये जय, कुछा अने त्रण कायनो वध वश्य, तेवारें चौद हेतु घाय. तिहां (३०००) नांगा थाय. तथा एक जय अने चार काय लय, तेवारें (२२०००) थाय. कुछा थने चार काय लीजें तेवारें (२२०००) थाय. पांच काय सीधे (ए१२०) थाय. ए चार विकल्पं चोद हेतुना (५१२०) जांगा याय. दवे पूर्वोक्त दशमध्ये जय, कुछा थने काय चार नेलीये, तेवारें पंदर हेतु थाय. तिहां नांगा (२७) थाय. जय श्रने पांच काय लीधे (१२) थाय. कुछ अने पांच काय सीधे (ए१२०) याय. तथा उकाय सीधे ( १५०) नांगा याय, एवं पार विकल्पं पंदर हेतुना(४२५६०) नांगा थाय. पूर्वोक्त दशमध्ये जय , कुशा अने पांच काय नेलीये, तेवारें शोख हेतु थाय. ति. दां जांगा (ए१२० ) याय. जय अने उफाय नेखे तेवार ( २५२०) थाय. कुछा थने कापसे ( २५२०) थाय. एम प्रण विकल्प यश्ने ( १२१६० ) नांगा थाय. दवे काय, एक इंघिय, चार कपाय, युगल वे मांहेलो एक, वेद एक, जय एक, मुछा एक, योग एक, ए सत्तर हेतुना जांगा (१५२०) याय.ए रीते सास्वादन गुणगणे था विकल्प यश्ने (३०३०४० जंग थाय. ट्ये मित्रगुणगणे (३०२४००) नांगा होय. ते केयी रीते? तोके मित्रै उत्कृष्टा त. तामोश हेतु कसा थने जघन्ययी थनंतानुबंधी न होय माटें एक जीयने एक सम नव, दया, यगीयार, यार, तेर, चौद, पंदर यने उत्कृष्ट शोख हेतु होय. तिहां जपन्ययी काप एक, इंडिय एक, कपाय अप, दास्यादि युगस एक, वैद एक, अने दश पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मयंध.४ ५३५ योगमांहेलो एक योग, ए नव हेतु होय. तिहां एक कायना नांगा ठ, ते पांच इंजिय सा गुणतां त्रीश थाय. तेने चार कपाय साथें गुणतां ( १२०) थाय. ते युगल साथें गुणतां (५४०) थाय.ते त्रण वेद साथै गुणतां (०२०) थाय. तेने दश योग साये गुणतां (७२००) थाय. ए नव हेतुना जांगा कह्या. ए पूर्वोक्त नव मध्ये लय नेलतां, दश बंधहेतुना (२००) नांगा थाय. तथा कुछा नेलता (२०) नांगा थाय. तथा वे कायनो वध लेतां ( १७००) थाय. एम त्रण विकल्पें घर दश हेतुना (३२४०० ) नांगा थाय. पूर्वोक्त नवमध्ये कुछा श्रने नय, वे नेलतां अगीपार बंधहेतुना (१२००), कुठा ने वे काय साथै ( २०००), लय अने वे काय साथे लीधे ( १७०००), त्रण काय लेता (२०००), एम चार विकल्पं अगीआर हेतुना (६७२००) नांगा थाय. पूर्वोक्त नवमध्ये जय, कुठा अने वे काय लीधे तेर हेतुना ( 2000 ), जय अने त्रण काय लीधे (२४०००), कुछा अने त्रण काय लीधे (२४), तथा चार काय लीधे (१०००), ए चार विकटपें वार हेतुना (G8000) नांगा होय. पूर्वोक्त नवमध्ये नय, कुठा अने त्रण काय लेतां तेर हेतुना (280), जय अने चार काय लीधे ( १७०००), जुगुप्सा अने चार काय लीधे ( १७०००), अने पांच कायज लीधे (१२०० ), ए चार विकट तेर हेतुना (६७२७) नांगा थाय. हवे पूर्वोक्त नवमध्ये नय, कुठा अने चार काय नेले, चौद हेतुना ( 2000 ), जय श्रने पांच काय लीधे ( ७२५० ), जुगुप्सा अने पांच काय लीधे ( ७२०), का- यज लीधे (१५००), ए चार विकल् (३३६०) नंग घाय. पूर्वोक्त नवमध्ये जय, कुठा अने पांच काय नेलवतां पंदर बंधहेतुना नांगा (200), नय अने उक्काय लीधे (१२०० ), जुगुप्सा ने उकाय लीधे ( १२०० ), ए त्रण विकल्पं पंदर हेतुना (ए६५०)नंग थाय. बकाय, एक इंजिय, त्रण कपाय, हास्यादि युगल एक, वेद एक, योग एक, जय एक, कुला एक, एवं शोल हेतुना (१२०० ) नांगा थाय. ए श्राठे विकल्पं घश्ने मिश्रगुणगाणे ( ३०२४००) नंग थाय ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ७ ॥ सप्तमीस कम्म अजए, अविर कम्मुरल मीस विकसाए ॥ मुत्तु गुण चत्त देसे, व्वीस सादार उ पमत्ते ॥ ५॥ अर्घ- ते पूर्वोक्त तेंतालीश हेतु, मिश्रगुणाणे कह्या. तेने सऽमीसकम्म केव एक वैक्रियमिश्र, बीजो औदारिकमिश्र, अने बीजो कार्मण, ए त्रण योग सहित करीयें, एटले एत्रण योग, अहींयां होय. जेनणी अपर्याप्तावस्थायें पण ए गुण- ५३६ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ गणुं होय. ते जणी तालीश बंधहेतु, अजए के० थविरति गुणगणे श्रहीयां उघे होय भने विशेषादेशे जघन्यत्री तो तेमज मिश्रनी पेरें नव बंधहेतु होय, थहीयां उत्कृष्टा शोल बंधहेतु अने धंधस्थानक मिश्रनी परें था होय. हवे अविर के अविरतिमध्ये एक उसकायनी थविरति तथा योगमध्ये कम्मु- रलमीस के एक कार्मणयोग, वीजो श्रोदारिक मिश्रयोग, एवं वे योग तथा कपा- यमध्ये विकसाए के वीजा अप्रत्याख्यानावरण कपाय चार, एवं सात हेतु, देशवि- रतिगुणगणे न होय. माटें ते मुतु के टालीये, तेवारें गुणवत्तदेसे के० देशविरति गुणगणे जंगणचालीश बंधहेतु होय, एटले अविरति थगीधार, कपाय सत्तर, योग अगीथार, एवं उंगणचालीश हेतु, उचें होय, अने विशेषादेश जघन्यपदें, पांच कायना वंधमध्ये एक कायनो वंध, इंडियनी अविरतिमध्ये एकडियनी थविरति, एक युगल, एक वेद, चार कपायमध्ये एक कपायना वे नेद, अगीवार योगमध्ये . एक योग, एवं श्राव हेतु लाजे. व्वीससाहारऽपमत्ते के प्रमत्त गुणगणे ठवीश बंधहेतु लाने, जेजणी थाहार- कयोग अने श्राहारकमिश्र, ए वे योग, त्यां संनवे ठे. जेवारें चोद पूर्वधर शरीर करे, तेवारें थारंजती वेलायें श्राहारकमिश्रयोग होय, तेनी व पर्याप्ति पूरी कस्या पठी श्राहारकयोग होय. अहींयां मिश्रता श्रोदारिक सायें लेवी. अहीं देशविरतिगुण- गणाना उंगणचालीश बंधहेतुसाथे ए थाहारकना वे योग नेलीये, तेवार एकतालीश बंधहेतु थाय. तेमाथी पंदर बंधहेतु कहामी नाखवा, ते आगली गायायें कहे ते. हवे ए था गाथामां अविरति अने देशविरति, ए वे गुणगणाना बंधहेतु कह्या, तेना नांगा कदे ठे. तिहां प्रथम चोथे गुणगणे घझा मली ( ३५२०००) जंग थाय. ए गुणगणे जघन्य नव अने उत्कृष्ट शोल पंधहेतु होय. ए चोये गुंणगणे स्त्रीवेदें एक ओदारिकमिश्र, वीजो वैक्रिय मिश्र, बीजो कार्मण, एत्रण योग, प्रायें न होय तथा नपुंसकवेदे यौदारिकमिश्रन होय, जेजणी स्त्रीवेदीने प्रायें थपर्याप्तावस्थायें चोथे गुणगणुं न होय, परंतु ब्राह्मी, सुंदरी, महीनाथ तथा जानता. अनुत्तर विमानयी थाव्यां, तेने सम्यक्त्व पण होय ते नणी प्रायें कधु थने नपुंसकवेदी सम्यक्दृष्टि जीव, मनुष्य तया तिर्यंचाहे न श्रावे. तेश्री तेने श्रोदारिकमिश्र निश्चे न होय, तेथी तेर योग, त्रण वेद साथै गुणतां गणचा. लीश थाय. ते मांदेथी चार रूप काढी, तेवारें पांत्रीश रहे, तेने कायना बंध साथै गुणतां (१०) याय. तेनें पांच इंजिय सायं गुणतां ( १०५०) थाय. तेने युगल. सायें यमणा करतां (२१०) थाय. तेने चार कपाय सायें गुणतां (100) नांगा, पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५३० नव वंधहेतुना थाय. ते मध्ये लय, जुगुप्सा तथा एक कायनो बंध नेलतां दश हेतुयें नंग (900) थाय. तथा वे कायनो वंध नेलतां अगीधार हेतुयें (100), त्रण कायनो वंध नेलतां चार हेतुयें ( एGov), चार कायनो बंध जेलतां तेर हेतुयें (उHUD), पांच कायनो चंध नेलतां चौद हेतुयें (३ए२००), कायनो वंध नेलता पंदर हेतुयें ( ११२०० ), नय, जुगुप्सा अने उकाय साथै शोल हेतुयें ( १४०० ) थाय. एम सर्व मली चोथे गुणगणे ( ३५२००) नंग थाय. हवे पांचमे देशविरतिगुणगणे ( १६३६७०), नांगा उपजे. केम के ए जीव त्रस कायथी विरम्या माटें पांच कायना एक संयोगी नांगा पांच, हिकसंयोगी नांगा दश थने त्रिकसंयोगी जांगा दश तथा चतुःसंयोगी नांगा पांच अने पंचसंयोगी नांगो एक. अहींयां एक जीव आश्री जघन्यथी आठ, नव, दश, अगीआर, वार, तेर, उत्कृष्टा चौद हेतु होय. ए रीतें सात विकल्प थया. तिहां जघन्यथी काय एक, इंडिय एक, कपाय वे, हास्यादियुगल, वेद एक, योग अगीआरमांहेलो एक, ए श्राव हेतु होय. तिहां पांच कायना नांगा पांच होय. अहींयां पांच कायना बंधने पंचेंशिय साथै गुणतां पञ्चीश थाय. तेने युगल साथे गुणतां पञ्चाश थाय, तेने वेद साथै गुणतां दोढसो थाय, तेने चार क- पाय साथें गुणतां ठसें थाय, तेने अगीथार योग साथै गुणतां गशहसें नंग श्राव हेतुना थाय. तेमध्ये जय तथा जुगुप्सा तथा वे कायना बंध साथै नव हेतु करीयें, तेवारें जयथी गशसे अने तेमज जुगुप्सा साथै वाशहसें अने वे कायना बंध साथै ( १३२०० ) थाय. एम त्रण विकल्पं नव वंधहेतुना नांगा (२६४००) थाय. तथा नय, जुगुप्सा लीधे दश वंधहेतुना नांगा (६६०० ), जय, तथा वे काय बंधैं नांगा ( २३२०० ), कुछा अने वे काय बंधे नांगा (१३२००), तथा त्रण काय- बंधे पण (१३२०० ) नांगा थाय. एवं दश हेतुना चार विकल्पें थई (४६२००) लांगा थाय, एम जय, जुगुप्सा अने वे काय बंधे अगीधार हेतुना नंग ( १३२०० ), जय अने त्रण काय लीधे ( १३५००), कुठा थने त्रण काय लीधे ( १३२००), चार काय नेले (६६०० ), ए चार विकल्पं अगीबार हेतुना (४६२०० ) थाय. जय श्रने चतुष्कायवंधे वार हेतुयें जांगा (६६७०), जुगुप्सा थने चतुष्काय बंधे नांगा (६६००), लय, जुगुप्सा अने त्रण कायवंधे नांगा ( १३२०० ), पांच काय. वंधे नांगा ( १३५०), एम सर्व मली वार हेतुना चार विकल्पं नांगा (२०). त्रण .
, ५३६ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ गए होय. ते नणी उतालीश धंधहेतु, थजए के अविरति गुणगणे थहीं घे होय श्रने विशेषादेशे जघन्यत्री तो तेमज मिश्रनी पेरें नव बंधहेतु होय, थहाथों उत्कृष्टा शोल वंधहेतु श्रने बंधस्थानक मिश्रनी परें था दोय. हवे अविर के अविरतिमध्ये एक त्रसकायनी थविरति तथा योगमध्ये कम्मु- रलमीस के एक कार्मणयोग, वीजो श्रोदारिक मिश्रयोग, एवं वे योग तथा कपा. यमध्ये विकसाए के वीजा अप्रत्याख्यानावरण कपाय चार, एवं सात हेतु, देशवि- रतिगुणगणे न होय. माटे ते मुत्तु के टालीयें, तेयारे गुणवत्तदेसे के देशविरति गुणगणे उंगणचालीश वंधहेतु होय, एटले थविरति श्रगीयार, कपाय सत्तर, योग श्रगीथार, एवं उंगणचालीश हेतु, न होय, थने विशेषादेश जघन्यपदें, पांच कायना धंधमध्ये एक कायनो बंध, इंडियनी थपिरतिमध्ये एकेडियनी थविरति, एक युगस, एक वेद, चार कपायमध्ये एक कपायना चे नेद, अगीथार योगमध्ये एक योग, एवं श्राव हेतु लाने. पीससाहारउपमत्ते के प्रमत्त गुणगणे ठवीश बंधहेतु साने, जेनणी श्राहार- कयोग अने थाहारकमिश्र, ए वे योग, त्यां संनवे . जेवारें चोद पूर्वधर शरीर करे, तेवारे श्रारंजती वेलायें श्राहारकमिश्रयोग होय, तेनी व पर्याप्ति पूरी कस्या पठी थाहारकयोग होय. श्रहींयां मिश्रता थौदारिक सायें लेवी. थही देशविरतिगुण- गणाना जंगणचालीश बंधहेतुसाथै ए थाहारकना चे योग नेखीये, तेवार एकताप्लीश बंधहेतु थाय. तेमांधी पंदर बंधहेतु कहामी नाखवा, ते श्रागली गाथायें कहे ते. हवे ए था गाथामां अविरति अने देशविरति, ए वे गुणगणाना बंधहेतु कह्या, तेना नांगा कहे ते. तिहां प्रथम चोथे गुणगणे वझा मली ( ३५२०००) जंग थायः ए गुणगणे जघन्य नव श्रने उत्कृष्ट शोल पंधहेतु होय. ए चोये गुणगणे स्त्रीवेदें एक औदारिकमिश्र, बीजो वेक्रिय मिश्र धीजो कार्मण, ए पूण योग, प्रायें न होय तथानपुंसकवेदें थोदारिकमिश्रन होय, जे नणी स्त्रीवेदीने प्रायें थपर्याप्तावस्थायें चोथे गुणगणुं न होय, परंतु ब्राह्मी, सुंदरी, मझीनाथ तथा राजीमत्यादिक अनुत्तर विमानथी श्राव्या, तेने सम्यक्त्व पण होय ते जणी प्रायें } कधू थने नपुंसकवेदी सम्यकदृष्टि जीव, मनुष्य तथा तिचाहे न श्रावे. तेश्री तेने श्रीदारिकमिश्र निश्च न होय, तेथी तेर योग, व्रण वेद साथै गुणतां उंगणचा. सीश थाय. ते मांडेथी चार रूप काढीये, तेवारें पांत्रीश रहे, तेने उकायना बंध साथै गुणतां ( २१०) याय. तेने पांच इंजिय साथै गुणतां (२०५०) थाय. तेने युगल साथै घमणा करतां (२१०० ) थाय. तेने चार कपाय साथ गुणतां (100) नांगा, , षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५३० नव वंधहेतुना थाय. ते मध्ये जय, जुगुप्सा तथा एक कायनो वंध नेलतां दश हेतुयें नंग (1900) घाय. तथा वे कायनो वंध नेलतां अगीवार हेतु (s४००), त्रण कायनो वंध नेलतां चार हेतुयें (एज0), चार कायनो वंध नेलतां तेर हेतुयें ( suJ10), पांच कायनो बंध नेलतां चौद हेतुयें (३ए२००), ठकायनो बंध नेलतां पंदर हेतुयें ( ११२०० ), जय, जुगुप्सा अने काय साथै शोल हेतुयें ( १४०० ) थाय. एम सर्व मली चोये गुणगणे ( ३५२७००) नंग थाय. इवे पांचमे देशविर तिगुणगाणे ( १६३६०), नांगा उपजे. केम के ए जीव त्रस कायधी विरम्या माटे पांच कायना एक संयोगी जांगा पांच, छिकसंयोगी नांगा दश अने त्रिकसंयोगी नांगा दश तथा चतुःसंयोगी नांगा पांच अने पंचसंयोगी नांगो एक. श्रहीं एक जीव श्राश्री जघन्यथी श्राव, नव, दश, अगीआर, वार, तेर, उत्कृष्टा चौद हेतु होय. ए रीतें सात विकल्प थया. तिहां जघन्यथी काय एक, इंजिय एक, कपाय वे, हास्या दियुगल, वेद एक, योग अगीआरमांहेलो एक, ए श्राव हेतु होय. तिहां पांच कायना नांगा पांच होय. यहींयां पांच कायना वंधने पंचेंजिय साथै गुणतां पच्चीश घाय. तेने युगल साथें गुणतां पञ्चाश थाय, तेने त्रण वेद साथै गुणतां दोढसो घाय, तेने चार क- पाय साथें गुणतां उसे थाय, तेने अगीशार योग साथै गुणतां गशहसे जंग श्राव हेतुना थाय, तेमध्ये नय तथा जुगुप्सा तथा वे कायना बंध साथै नव हेतु करीयें, तेवारें यची गशसे थने तेमज जुगुप्सा साथै ठाशइसे बने वे कायना बंध साथें ( १३५०० ) थाय. एम त्रण विकल्पं नव बंधहेतुना नांगा (२६४०० ) थाय. तथा जय, जुगुप्सा लीधे दश वंधहेतुना जांगा (६६००), लय, तथा वे काय वंधे नांगा (१३२०० ), कुठा अने वे काय बंधे नांगा ( १३२००), तथा त्रण काय- वंधे पण (१३२०० ) नांगा घाय. एवं दश हेतुना चार विकल्पं घई (४६२००) . नांगा थाय. एम लय, जुगुप्सा अने वे काय बंधे अगीवार हेतुना नंग ( १३२०० ), जय श्रने त्रण काय लीधे ( १३२००), कुठा अने त्रण काय लीधे ( १३२००), चार काय नेले (६६००), ए चार विकल्पं अगीवार हेतुना (४६२०० ) थाय. जय अने चतुष्कायबंधे वार हेतुयें नांगा (६६०० ), जुगुप्सा थने चतुष्काय बंधे नांगा (६६०० ), जय, जुगुप्सा अने त्रण कायवंधे नांगा ( १३२००), पांच काय. वंधे नांगा ( १३२०), एम सर्व मली बार हेतुना चार विकल्पं नांगा (२७७२०).
U३७ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ..४ पूर्वोक्त श्राव मध्ये जय, कुछा अने चार काय लीधे (६६०० ), जय अंने पांच काय लीये ( १३० ), कुठा अने पांच काय लीघे ( १३५०), ए व्रण विकल्प थने तेर हेतुना (ए२०) नांगा थाय. पूर्वोक्त यावमा नय, कुठा अने पांच काय सीधे चोद हेतुना (१३२०) नांगा थाय. एम पांचमे गुणगणे ए साते विकल्प यश्ने ( २६३६००) आंगा घाय ।।पए ॥ - अविरगार तिकसा, य वजा अपमत्ति मीस उग रहिआ॥ चनवीस अपुचे पुण, ज्वीस अविनधि आदारा ॥६० ॥ श्रयं- पांच इंघिय अने हुं मन, ए व अविरति तथा पांच थावरनी थविरति, एवं भविरमगार के गीधार अविरति तथा तिक सायवजा के० त्रीजा प्रत्याख्या नावरण कपाय चार. एवं पंदर बंधहेतु वर्जवा तेबारे शेप वीश बंधहेतु, प्रमत्तगुण- नाग में ट्रोय श्रने विशेषादेशे प्रण वेदमध्ये एक वेद, संज्वलनना चार कपाय- मप्पं पासो अथया चीजो एक कपाय, हास्यादिक युगसमध्ये एक युगस, तेर योग- मा एक योग, ए पांच देतु जघन्यपदें एक जीवने एक समय होय, थने उत्कृष्टा मात दोय. निहां मीय भादारक थने थाहारकमिश्र, ए चे योग न होय, तेथी प्रायद मेर योग सायें गुणतां उंगणचालीश याय, ते मदिथी वे रूप काढीप, मंशा गायीका रद्दे. तेने युगक्ष सायं गुणतां चम्मोतेर थाय. तेने चार कपाय साथ गुदमा (२०६) नांगा, ए पांच यंधतुना थाय. तेमध्ये जय नेलतां पण (एक) पाप नपा था नयनां पण ( २९६), एवं (एएए) व हेतुना नांगा थाय. थने जय नपारला.ये नेसे मान हेतुना नांगा (६) थाय. एम सर्व मसी प्रण विकल्पं थइने ( २१८) नांगा, प्रमनगुषवाणे साने. पंधस्थानक पांच, थने सात, ए. प्रण होप. पानि ये थामनगुणगाणे मीमगरहिया के श्राहारकमिश्र ने क्रिया मिश्र. ए ये योग न होय. जगणी याहारक तया वैक्रियशरीर करया मांडतां तेनी मिशांतान प योग होय, तिहां तो सब्धि प्रयुजवा नणी प्रमत्त होप, सावी यासमनगुगवाणे यावे, निहां ए वे मिश्रयोग न लाने. ती कषाय तर अने पोचवा, पर्व चवीम के चोवीस यधनु, होय, थने विशेषादेश एक भएर ममय जान्या मानो एक काय, एक वेद, एक युगक्ष अने चार योगममें एक योग, एवं पांच होय. त्यां थीयार योग प्रणा येद सार्य पुनीत याय, नेमांची मात्र थाहारक न होय, ते नणी एक रूप कहाढी, सारे सीन , नेने युगय माय गुणतां चौरा याय. तेने संम्बसन चार कपाय . , पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५३ए साथै गुणतां बसें ने उपन्न नांगा पांच बंधहेतुना थाय, तथा जय नेलतां (२५६) अने जुगुप्सा नेलतां (२५६ ), एम (५१२) नांगा, 3 बंध हेतुना थाय अने जय तथा कुछा, वे नेलवाथी सात हेतुना (२५६) थाय, एम ऋण बंधहेतुस्थानकें (१०२४) जंग, सातमे थप्रमत्तगुणगणे थाय. अपुवे के अपूर्वकरणनामै थाउमे गुणगणे पुण के वली अविविआहारा के० वैक्रिय अने आहारक, ए वे योग न होय, जेजणी श्रेणी, औदारिक शरीरी पडि- वजे, पण वैक्रिय अने थाहारक शरीरी पडिवजे नहीं, मात्रै ए वे कहाढी नाखतां शेष संज्वलन चार कपाय, वेद त्रण, हास्यादिक उ तथा योग नव, एवं सर्व मती उवीस के वावीश बंधहेतु उचे होय. तिहां पूर्वली पेरें जघन्य हेतु पांच होय.तेमां हास्यादि युगलने त्रण वेदसाथै गुणतां जंग थाय, ते चार कपाय साथै गुणतां चोवीश थाय. ते नव योग साये गुणतां वसे ने शोल थाय, तेमां जय नाखतां (२१६) तथा जुगुप्सा नाखतां पण (१६) थाय. एवं (-४३२) बंधहेतुना नांगाजाणवा. जय तथा कुछा, ए वे साथे नेलतां सात बंधहेतु थाय. तिहां नांगा ( ११६ ) एम सर्व मती श्रावसे ने चोश जांगा होय. तिहां बंधहेतुनां स्थानक, त्रण जाणवां ॥ इति समुच्चयार्थ ॥६० ॥ अव दास सोल वायरि, सुहुमे दस वेअ संजलण ति विणा ॥ खीणु वसंति अलोना, सजोगी पुवुत्त सग जोगा ॥६॥ अर्थ-ते वावीश वंधहेतुमाहेथी अठहास के हास्य एटले हास्यादिक ठ नोकपाय, वांदरसंपरायनामा नवमे गुणगणे न होय. तेथी शेप कपाय सात अने योग नव, एवं सोल के शोख बंधहेतु, वायरि के बादरसंपरायनामा नवमे गुणगणे उपें होय, अने जघन्यपदें एक जीवने वे वे वंध हेतुनां स्थानक होय. संज्वलनो कपाय एक- तथा योग एक, एवं वे होय अने उत्कृष्ट एक वेद सहित त्रण होय. एम चे बंधस्था- नक होय. तिहां कपाय चारने योग नव साथै गुणतां वे बंधहेतुना त्रीश जंग थाय, तथा वली कपाय चार, त्रण वेद साथै गुणतां वार नांगा थाय. ते नव योग . सार्थे गुणतां (१७)नंग थाय.ए वे विकल्पना मलीनेशरवाले एकसो चुम्मालीश नांगा. होय. सुहुमे के सूक्ष्मसंपराय नामा दशमे गुणगणे वेअसंजलणतिविणा के संज्वलनो क्रोध, मान अने माया, तथा त्रण वेद, एवं वंधस्थानक विना शेष संज्वलनो सोज एक श्रने योग नव. एवं दस के दश बंधहेतु होय. अने जघन्यपदें तो एक जीवने एक समये वे वे बंधहेतु होय अने उत्कृष्टधी पण एक संज्वलन लोन
.
५४०
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
थने एक योग, एवं वे, बंधहेतुज होय. अहींां नव योग होय, ते जणी नव जंग
थाय. अहीं उत्कृष्ट जघन्यपणुं नयी.
। खीणुवसंति के क्षीणमोह बारमे गुणगणे अने उपशांतमोह श्रगीश्रारमे गुण-
गणे ते पूर्वोक्त दश हेतुमाहेथी अलोजा के वीतराग नणी एक खोज न होय,
तेथी नव योगज बंधहेतु ऊँचे होय. थने एक जीवने एक समय जघन्यपदें एक
योग होय, तेथी नव नव जंग, चन्ने गुणगणे होय.
अने सजोगि के तेरमे सयोगि गुणगणे पुत्त के० पूर्वोक्त एटले पूर्व कह्या
ते प्रमाणे वे मनना, वे वचनना अने त्रण कायाना. एवं संगजोगा के सात योग-
रूप सात बंधहेतु सामान्य होय, अने विशेषादेशे एक जीवने एक समये एक योग
होय, ते माटें सात योगना सात जंग होय, एम सर्व गुणगणे मली तालीश खाख,
च्याशी हजार, सातसें ने सीतेर बंधहेतुना नांगा होय. ॥ इति समुच्चयार्थः॥ ६ ॥
ए सत्तावन्न बंधहेतुयें करी श्राव कर्मनो बंध होय. तेवारे पठी ते बांध्या कर्मनो
विपाककालें उदय होय. ते उदीरणाकरणे करी उदयावलीमांह प्रवेशीय, तेने उदी.
रणोदय कहीयें, अने ते सर्व कर्म, सत्तायें होय, ते जणी चौद गुणगणे ज्या जेटला
बंधादिकां स्थानक संजवे, ते कहे , ए वात विस्तारें पंचसंग्रहनी टीकामध्ये के.
अपमत्तंता सत्त, हम्मीस अपुच्च वायरा सत्त ॥
बंधश् उस्सुहुमो ए, ग मुवरिमाऽबंधगा जोगी॥६॥
अर्थ-अपमत्तता के अप्रमत्त गुणगणा सगें एटले एक मिश्रगुणाणा विना
मिथ्यात्वथी मामीने हा गुणगणापर्यंत सतह के आयुःकर्म बांधे, तेवारें आप
कर्मनो वंध दोय, अने थायु न घांधे, तेवारें सात कर्मनो बंध होय. म्मीस केप
श्रीजु मिश्रगुणगएं, अपुव के श्रापमुं अपूर्वकरण गुणगणुं, वायरा के नवमुंबादर
संपराय गुणगएं, ए त्रण गुणगणे थायुबंध न होय, तेथी सत्तबंध के सात
कर्मनो बंध होय. अने उस्सुदुमो के सूक्ष्मसंपरायनामा दशमे गुणगणे एक थायु
अने वीजें मोदनीय, ए वे कर्म, अतिविशुद्धाध्यवसाय नणी न बंधाय, तेथी शेष
व कर्म पांधे,अने एगमुवरिम के उपरसा उपशांतमोह, क्षीणमोह अने सयोगी,
ए प्रण गुणवणे एक वेदनीय कर्म वांधे, तथा थबंधगाजोगी के अयोगी गुणगणे
कोइ न यांधे, तेमाटें श्रबंधक होय. इति समुच्चयार्थः ॥ ६ ॥
दवे गुणगणे उदय अने सत्तानां स्थानक कहे .
आसुहुमं संतुदए, अवि मोह विणु सत्त खोपंति ॥
चन चरिम उगे अहन, संते जबसंति संतुदए ॥६३ ॥
. षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ.४ ५४२ श्रर्थ-श्रासुदुमं के मिथ्यात्व गुणगणाथी मामीने दशमा सूक्ष्मसंपराय गुणगणा समें संतुदएशकवि के ज्ञानावरणीयादिक आठ कर्मनो उदय तथा आठ कर्मनी सत्ता पण होय, अने मोहविणुसत्तखीणंति के एक मोहनीय विना क्षीणमोहनामा वारमे गुणगणे सात कर्मनो उदय तथा सात कर्मनी सत्ता होय, तिहां वीतराग ठे, ते जणी मोहनीयनो उदय न होय, सत्ता पण न होय. अने चरिमऊगे के तेरमुं सयोगी श्रने चौदमुं अयोगी, ए ठेवां वे गुणगणे चउ के नाम, आयु, गोत्र अने वेदनी, ए चार कर्मनो उदय तथा एज चार कर्मनी सत्ता पण होय, अने बहसं. तेउवसंतिसंतुदए के० उपशांतमोइनामें श्रगीरमे गुणगणे मोहनीयकर्मनो उदय नधी. तेघी मोहनीयविना सात कर्मनो उदय श्रने सत्ता आठ कर्मनी होय, कैम के अहीं मोहनीय उपशम्युं ठे, तेथी एनो उदय नथी, परंतु सत्तायें . एम गुणाणे उदयस्थानक तथा सत्तास्थानक कह्यां. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३३ ॥. ॥ हवे गुणगणे उदीरणा स्थानक कहे .॥ जति पमत्तता, सगह मीसह वेअ आज विणा ।। ग अपमत्ताइ तजे, व पंच सुहुमो पणु वसंतो ॥६४ ॥ अर्ध-पमत्ता के मिथ्यात्वगुणगणाधी मामीने प्रमत्तगुणगणा लगें एक मिश्र गुणगणा विना शेप पांच गुणगणे सगजरंति के श्राप कर्मनी उदीरणा होय. तेमां वेहेली थावलीये श्रायुःकर्मनी उदीरणा न होय, तेवारें शेप सात कर्मनी उदीरणा होय तथा मीसह के मिश्रगुणगणे काल न करे, तेधी थायुनी थंत्याव- सिका पण तिहां न होय, तेथी तिहां आठ कर्मनोज उदीरक होय. यदीयां उदी. रणास्थानक धाउनुं जाणवू, अने अपमत्ताश्त के० थप्रमत्त, अपूर्वकरण, थने अनिवृत्ति, ए प्रण गुणगणे वेअचानविणा के० एक वेदनीय अने वीर्छ थायु, पचे कर्मनी उदीरणा न होय.ते विना शेप वग के कर्मनो उदीरक ठ कर्मनी उदीर- पायें दोय. यदी वेदनीय भने आयु, ए वेनी उदीरणा न होय, केवल उदयेंज दोप. तथा पंचमुहुनो के सूक्ष्नसंपराप दशमे गुणगणे आरक्षीमात्र रहे, तिहां सरों पण व कर्मनी उदीरणा होय, थने तेइसी धावसीये मोदनीपनी पण उदीरणा टले, तेवारें मोदनीय विना शेप पांच कर्मनी उदीरणा होय, माटें ये उदीरणानां स्थानक होप, अने पणुवसंतो के उपशांतमोदनामा धनीधारने गुनाणे मोदनी उदय नधी, माटें एनी उदीरपा पण न होय. शेप झानावरतीय, दर्शनावरणीय, नाम, गोत्र अने अंतराय, ए पांच कर्मनी वदीरणानुं स्थानक होय ॥ इति समुनयायः ॥" ..
, . ५४२ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ पण दो खीण उ जोगी, ऽणुदीरगु अजोगि थोव उवसंता ॥ संख गुण खीण सुहुमा, निअहि अपुष सम अदिआ ॥६५॥ अर्थ- पणदोखीण के० एहीज पांच कर्मनी उदीरणा, क्षीणमोहनामा पारमा गुणवाणानी अंत्यावलिका थाकता सगे होय, थने वेहली थावली कामावरणीय, दर्शनावरणीय, श्रने अंतराय, ए त्रण कर्मनी उदीरणा टले तेवारें शेप नामकर्म, श्रने गोत्रकर्म, ए वे कर्मनी उदीरणा होय. एटले वे उदीरणानां स्थानक होय. श्रने उजोगी के० एहिज वे कर्मनी उदीरणा सयोगी गुणगणे पण होय, तथा गुदीरयुथजोगी के अयोगी चौदमे गुणगणे कोई कर्मनी नदीरणा न होय, जे जणी उदीरणा ते करण ठे, ते योगथी थाय. ते योग तिहां नधी ते मात्रै उदीरणा पण न होय, जे तणी योग ते करणवीर्य कहीये. ते जणी योग करण नहीं तेथी अयोगी अनुदीरक करा. हवे चौद गुणगणे वर्तता जीवमध्ये कया गुणवाणे घणा पामीयें ? श्रने कया गुणगणे योमा पामीयें ? तथा कया गुणवाणे सरखा पामीयें ? एम अल्पवदुत्व कहे वे. ते मध्ये मिथ्यात्व, थविरति, देशविरति, प्रमच, अप्रमत्त अने सयोगी, एउगुणाणे वर्त्तता जीव, लोकमध्ये सर्वदा पामीयें, तेथी ए उ गुणगणा अशून्य ठे, अने शेप श्राव गुणगणाना जीव, केवारेंक लोकमध्ये पामीये अने केबारेंक शून्यपणुं पण पामी, तेथी तेउनु शल्पवहुत्व थनियतपणे होय, ते अपेदायें विचाखु के. तिहां थोवउवसंता के सर्व थकी थोमा उपशांतमोद नामे अंगीभारमे गुणगणे वर्तता जीव होय, जे जणी उपशमश्रेणीना आरंजक उत्कृष्टपदें चोपन्न जीव पामीये, ते थकी संखगुण- खीण के० संख्यातगुणा अधिक जीव क्षीणमोहनामा बारमे गुणगणे वर्तता पामी, जे जणी क्षपकश्रेणी पडिवजता जीव, एकसो ने थान पामीये, ते अपेक्षायें उथ एपणे सेवा. अन्यथा विपरीतपणे होय, तथा सुदुमा के सूक्षणसंपरायगुणगर्छ दशम नियहि के निवृत्ति यादर गुणगणुं नवमुं, अपुत्र के थपूर्वकरण गुणगाएं आम्मुं. एमण गुणगणाना जीव, मांदोमांदे सम के सरखा जाणवा, थने क्षीणमोद गुप- गणायकी थहिआ के विशेषाधिक जाणवा. जे जणी यहींयां चोपन उपशम श्रेणीना तथा एकसो ने थान पकश्रेणीना एवं एकसो ने वाश उत्कृष्टपर्दै ए वणं गुणवाणे वर्चता जीव पामीयें, माटें क्षीणमोहना एकसो ने थाउधकी विशेषाधिक कहा. थने सर्व जीवने श्रेषीय एत्रण गुपगणां होय, माटें परस्पर सरखां जाणवां ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ६५ ।। , .
षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५४३ जोगि अपमत्त श्यरे, संखगुणा देस सासणा मीसा ॥ अविर अजोगि मिवा, असंख चनरो ऽवेणंता ॥६६॥ अर्थ-तेथकी जोगि के सयोगी गुणगणे वर्तता योगसहित केवली जीव, संख्या- तगुणा जाणवा. जे जणी कोटी पृथक्त्व उत्कृष्टा पामीयें, माटें संख्यातगुणा कह्या, तेथकी अपमत्त के अप्रमत्तगुणगणे वर्तता जीव, संख्यातगुणा जाणवा. जे जणी ए कोटीसहत पृथक्त्व प्रमाण लाने, तेथकी श्यरे के० इतर जे प्रमत्त गुणगणुं तेने विपे वर्तता जीव, संखगुणा के संख्यातगुणा जाणवो. जे नणी अप्रमादकालथी प्रमादनो काल संख्यातगुणो होय, ते अपेक्षायें केवारेंक अधिका पण होय, तेथकी देत के देशविरतिगुणगणाना जीव, असंख्यात गुणा होय. जेजणी गर्मज पंचेंजिय तिर्यचने पण देशविरतिगुणगएं होय, ते तो असंख्याता ठे, ते माटें कह्या, तेधकी सासणा के साखादनगुणगणे वर्त्तता जीव, जो होय तो, उत्कृष्ट पदें असंख्यातगुणा होय, अन्यथा केवारेंक उत्कृष्टपदें न पण होय, अने जघन्ये केवारेंक चे, त्रण एम पण होय, तेथकी वली मीसा के मिश्रगुणवाणे वर्तता जीव, असंख्यातगुणा होय, केम के सास्वादनना व श्रावलिकाप्रमाण कालयकी मिश्रनो काल अंतरमुहूर्त ठे, ते असंख्यात गुणोते ते माटें कह्या. ते धकी अविर के अविरतिनामा चोथा गुणगा- णाना जीव, असंख्यातगुणा , केमके सर्वदा ए गुणगणुं चारे गतिमध्ये पामीयें, तथा काल पण घणो , ते माटें कह्या. ते थकी अजोगी के अयोगी जीव, अनंतगुणा वे, जेजणी सिझना जीव पण योगरहित ठे, तेधी तेने पण अयोगी कहीये. ते अनंता दे, माटें अनंतगुणा कह्या. ते धकी मिठा के० मिच्यादृष्टि जीव, अनंतगुणा वे. केम के सिझयकी निगोदीश्रा जीव, अनंतगुणा , ते सर्व मिथ्यात्वी ठे, तेमाटें तिज्यकी अनंतगुणा कह्या. अहींयां देशविरतिथी मामीने चउरो के चार पदें असंख के असंख्यातगुणा कहीये. श्रने ऽवेणंता के एक अयोगी अने वीजा मि- ध्यात्वी, ए वे पढ़े अनंतगुणा कहीये. एम चौद गुणगणे दश वोल जीवनेदादिक विचास्या. अहींयां एक ताखादन, वीजें मिश्र, त्रीजु अपूर्वकरण, चोयुं अनिवृत्ति, पांच, सूदनसंपराय, उई उपशांतमोह, सातमुं क्षीणमोह अने थाउमुं अयोगी, ए आठ गुणगणे जीव केवारेंक पामीयें श्रने केबारेंक न पामीयें, अने केबारेंक एक गुणगणे पामीयें, केबारेंक पांशग्से ने शाप जांगा पामीयें, केवारंक अनेक पामीयें, माटें ए आठ गुणगणे एक साधे व अने अनेक साथै शार, एवं शोल नांगा तथा हिकसंयोगी नांगा असावीश, ते गुणगणाना त्रिकसंयोगी नांगा उप्पन्न, , Me ४६ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रथं. ४ देशघाती होय, ते उदयावली प्रविष्टरसने क्षयें श्रप्रविष्टरसने अनुदयरूप उपशम थने केटलाएक पकने उदये उदयानुविक दायोपशमिक होय, तथा थवधि अने मनःपर्यव, ए वे झानावरण तथा अचकुदर्शनावरण श्रने अवधिदर्शनावरणना सर्व घाती रस पकने जदये केवल बौदायिक नाव होय. अने जेवारें विशुम्हाध्यवसाय- विदो ते देशघातीपणे परिणमावी मंदरस करी उदयावली प्रविष्ट अंशनेक्षायें तथा श्रप्रविष्टने उपशमे थने वर्तमानने उदये जे अवधि, मनःपर्यव, चक्षुदर्शनादिक गुण प्रगटे, ते दायोपशमिक उदयानुविक होय. तथा मोहनीयनी प्रकृति जे प्रथमना पार कपाय थने तेरभु मिथ्यात्वमोदनीय, ए तेर प्रकृति सर्वघातिनी , तेनो रसो. दय उतां दायोपशम न होय श्रने प्रदेशोदय उता होय, जे जणी ते प्रदेश वेदता देशघातीरसमांहे थाणीने वेदे, तेथी ते सर्वघातीया न होय. शेप मोहप्रकृतिने रसोदय तथा प्रदेशोदय इंते पण देशघातीथा नणीक्षायोपशम श्रविरोधिपणे होय. एम यंतरापनी प्रतिनो पण रसोदय तथा प्रदेशोदय हुँते पण क्षायोपशमिक थर- रोधिपणे दोप. तेथी सर्य जीवने पांच लब्धि झायोपशमिकना होय तथा प्रण अ. दान पप मति, श्रुत थने ययधिशानायरणना क्षयोपशमविशे करी होय. तथा श्य- नंगानुपंपिया चार मिध्यात्यमोहनीयना क्षयोपशमें होय. थने सम्यक्त्वमोहनीपना उपपने येदै तिदां वेदकसम्यक्त्व होय. देशविरतिचारित्रपणं अप्रत्याख्यानीयाने दापोपशमें दोप, थने सामायिकादिक प्रण चारित्र प्रत्याख्यानीथादिकने दायोपशमें पोय. सेपी ए यहार मिश्रनायना नेद जाणवा. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ६ ॥ ॥दव भोदयिक नायना नेद कहे. ॥ अन्नाण मसित्ता, संजम खेसा कसाय गइवेआ ॥ मि तुरिए नवा, उनवत्त जिअत्त परिणामे ॥ ६ ॥ च-यार के. मिप्यारवमोदनीयना उदयथी मिथ्यास्त्री ज्ञान, ते श्रझान पट्टी. एमपम प्रदान नामें श्रादयिक नाव जाणवो. जेम पुर्वचनने थवचन क- हीये, मानाशीयन थीय कदीये, तम थसदध्यवसाय झानने पण अज्ञान हड़ी. नपा था कर्मना उदयी जीवन थसिपा संसारीपर्यायपणं ययु, से मनिना के मिसनामें योदयकनाव वीजा जापा, तया यप्रत्याख्याना: वर पार कापने ददये जीवन यजम के असंयमपाणु, अविरतिषj थयु, ते श्रीददिकदार जायचा, नशाने शादार, थान कर्मपरिणनिम्प संख्या माने, तेन मतं था कर्मने ।
पड़शीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ UUN उदय श्रोदपिकनाव जाणवो. तथा जे कपायोदयजन्य अशुद्धस्वनावने लेश्या माने , तेने मते मोइने उदयें ओदविकनाव जाणवो. तथा जे श्राचार्य,योग प्रवृत्तिरूप लेश्या माने ते तेना मतें नामकर्मना उदयघी ओदयिकनाव जाणवो. एम त्रण मतें औदधि- कत्ला लेसा के प्रकारनी लेश्याना ने करी औदायिकत्ताव पण ठ प्रकारें कहीयें, धने कसाय के चार कपाय पण मोहनीयना उदयधी होय , ते जणी कपाय चार पण औदचिकना होय. एटले एक अज्ञान,वीजोअसिताबीजो असंयम अने उलेश्या तथा चार कपाय,एवं तेर नेद श्रोदयिकलावना घया:श्रने गइके चार गति पण नाम- कर्मना उदयधी जीव, देवता, नारकी, मनुष्य तथा तिर्यच कहेवाय, माटें ए चार गति पण औदचिकना जाणवी. एवं सत्तर नेद धया. तथा वेश्रा के वेद त्रण स्त्री, पुरुष, नपुंसकनी श्शजिलापारूप जाववेद पण मोहनीय कर्मना उदयची होय. तथा स्त्रीश्रा. दिक चिन्हरूप अन्य वेद, ते अंगोपांग नामकर्मना उदयधी होय, ए अव्यजाव वेहुने पण प्रौद चिकनावमा लेवा. एवं वीश थया. मिठे के मिथ्यात्वमोहनीयना उदयची विपरीत घसानरूप मिध्यात्व होय. ए पण औदयिक जाव जाणवो. एम पूर्वाचायें एकवीश श्रौद विकलाव कह्या, तेधी अमें पण कह्या. वीजा पण जे जे कर्मप्रकृतिना उदयची जे जे जीवना पर्याय उठे, ते ते सर्व औदायिकनाव कहीये, तेवा औदायिक- नावना असंख्याता नेद चाय, ए तुरिए के चोथा औदायिक जावना नेद कह्या. हवे पारिणामिकनावना नेद कहे ते. जे मुक्ति जावा योग्य जीवस्वजाव ते नवा के नव्यपणुं ए सहज सिद्ध ठे. तेथी प्रथम पारिणामिकजीव जाणवो, वीजो मुक्ति जावाने अयोग्य जे पर्याय ते अनबत्त के बजव्यल नामे अनादि अनंत पारिणा- मिक नाव, बीजो जाणवो. जिअत्त के अव्यप्रमाण तथा जावप्रमाण धारणस्वनाव जे जीवपर्याय, ते त्रीजो जीवन कहीये. ए पण अनादि अनंत सिद्ध ठे, परंतु कोश्नो करयो नथी. एम ए त्रण नेद जीवना परिणमे के पारिणामिकनावे जाणवा. एसर्व घश्ने त्रेपन उत्तरनाव घया. तथा नथी जीव एवो जे पर्यायते अजीवत्वपारिणामिक अनादि अनंत धर्मास्ति- कायादिकने विपेहोय. वीजा पण प्रयोगला, बिनता अने मिश्रसा, प्रयोगथी कपमुं, रोटी, विनसा ते इंसधनुप, मिनसा ते खीचमी, ए त्रण ने मिश्रनावें ज्ञानादिक, पारिणामिक नावें जीववादिक, औदायिकना देवगत्यादिक.॥इति समुच्चयार्थः॥णा ॥ हवे ए उपशमादिकनावना जांगा कहे. ॥ चन चन गईसु मीसग, परिणामुदएदि चनुसु खाएहिं ॥ जवसम जुएहि वा चन, केवलि परिणामुदय खइए ॥ ७ ॥ ?
U8G पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ श्रध-दवे ए श्रीपशमादिक पांच नावना हिकसंयोगें दश जंग थने त्रिकसं. योगें दश जंग तथा चतुःसंयोगें पांच नंग थने पंचसंयोगें एक जंग, मलीने वीश नांगा घाय. ए वीश सान्निपातकना नेद थाय. ते मांडेला नेद जीवने विप होय, तेमांत्रण नेद तो चार गति पाश्री तेना चार त्रिक वार नेद थाय. थने प्रण वीजा होय. एम मूलनंग व होय. बाकी सन्निशतना वीश नंगनो तो संजय न होय, शेप नो संजय होय, ते नंगना वली उत्तर नेद, गति धाश्री पंदर याय, ते कही देखाडे वे. ते मांडे एक प्रिकसंयोगी दशमो नंग, तेना चनगईसु के चार गति यात्री पर के चार नेद थाय. ते कही देखाडे वे. जे जणी मनुष्यनी गतिमां मनुष्यने मीसग के मिश्रनायें शान, थहान अने दर्शनसब्धि एक श्रने परिणामुदपहि म. पारिमामिरुनायें जीयपणुं तथा जव्यपा, श्रने थोदयिकनावें मनुष्यनी गति, संध्या, येद अने कपाय होय. ए. प्रथम जंग जाणयो. गंगन देवताने पण मिश्रजायें झानादिक थने पारिणामिकतावें जीवत्यादिक सपा यादपिफनायें देवगत्यादिक देवप्रायोग्य, ए चीजो जंग जाणवो. गंगा सिपंगमध्ये पण मिश्रनायें ज्ञानादिक थने पारिणामिकनायें जीवत्यादिक मपा बादपिकना तिर्यचगस्यादिक, एपीजो जंग जाणयो. समत नरकगनिम पण मिश्रनायें इानादिक ने पारिणामिफनायें जीय. सादिक नया भादपिकना नरकगत्यादिक, ए चोयो नंग जाणयो. एम प्रण माग एप नापने मसे, तेत्री ए निकसयोगीथा मांगा चार, मूल नंग एक, दशमो राएको. नपा पहिज चगु के० घार गतिना सग्निया पंजिय जीवने पूर्वाक प्रथा दी गाय पायो महादि के कायिकनाव मेयीये, तेवार चतुःसंयोगी जांगो पाए. एट हादिक मध्यकदृष्टि जीवने दायिकता छापिकसम्यक्त्व थने मित्र मारे दानादिक नया यादयिकनायें मनुष्यगत्यादिक ने पारिणामिकनायें जीव- सादिक भार नाम, नयी ए चतुःसंयोगीमा चार गतिनी थपेक्षायें साग्निपा- दिना मार मंगा होय. देनट दर्डा वा दः अथवा उपसमजुएदियन के उपशम सम्यक्रवसहित हरी, टेबारे योगामिक मम्याटिन योपशामिकताव थोपशामिकसम्यक्रम थने FA नादिर नया श्रादविकता मनुष्यगत्यादिक तमा पारिणामिकमाये जीशन दिर. ८ नार मतिना जीवन होय. ती एना पण पारनंग याय:
.. .. षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंघ. ४ एलए एम चार गतिना ने करी त्रण नावना वार जांगा थया, तथा केव विपरिणामु. दयखए के केवलीने तेरमे अने चौदमे गुणगाणे नायिकन्नावें केवलज्ञानादिक नव होय, अने औदायिकन्नावें मनुष्यगलादिक त्रण होय, तथा पारिणामिकन्ना एक जीवत्व होय, एम त्रिकसंयोगी नांगो एक होय. अहीं केवलीने घातीयां कर्म न होय, तेथी मिश्रन्नाव तथा औदारिकत्नाव, ए वे नाव न होय. ए विकसंयोगीनो एकज नवमो नांगो होय. वहीं केवली मनुप्यज होय, परंतु शेप त्रण गतिमध्ये न होय. तेघी एकज नांगो होय. एवं तेर नांगा थया. इवे हिसंयोगादिकना लांगा कही देखाडे ठे. एक औपशमिक ने दायिक, वीजो चौपशमिक ने मिश्र, बीजो श्रीपशमिक ने औदायिक, चोथो श्रीपशमिक ने पारिणामिक, पांचमो क्षायिक ने मिश्र, हो दायिक ने श्रोदयिक, सातमो झा- पिक ने पारिणामिक, ए नांगो, सिजमा होय. श्रापमो मिश्र ने श्रीदबिक, नवमो मिश्र ने पारिणामिक, दशमो चौदधिक ने पारिणामिक, ए दश हिसंयोगी यया. ते मध्ये सातमो जांगो तिनो वसतो जाणवो. शेष नव जंगन्य वे. हवे त्रिकतंयोगी नांगा कहेते. एक चौपशनिक, दायिक ने मिश्रः बीजो श्राप- शम, झाविक ने चोदाधिक त्रीजो उपशम, झायिक ने पारिणामिक; चोयो उप- शम, मिघ्र ने सीदयिकः पांचमो श्रीपशमिक, मिश्र ने पारिणामिक; हो योपश- मिक, औदपिक ने पारिवानिरः सातमो झापिक. मिश्र ने थोदयिका थाठमो झायिक, मिश्र ने पारिवानिक नवनो क्षायिक, श्रोदयिक ने पारिणामिक, ए केव- लीने होय. दशमो निश्र, चोद पिक ने पारिणमिक, ए नांगो, चार गतिना जीवन होय. ए त्रिकसंयोगी दश जांगा थया. तेमध्ये नवमो नांगो केयसीनो, अने दामो जांगो. चार गतिना जीवनो, ए वे जांगा वसता ते विना दोपचारनंग शून्य ने. वे चतुःसंयोगी मांगा हे दे. एक मोपदानिक, क्षायिक, मित्र ने श्रोदपिक. ए शून्य ते. बीजो भोपामिर.. क्षाविक, मिल धने पारिवामिक. ए. पण शून्य . चीजो सौपशामिक, हाधिक. झोददिक बने पारिपानिक, एपण अन्य के. चोयो औपदामिक, मिन. सौददिक ने पारिवानिक, ५ नंगी चार गतिना राम सभ्य. इष्टि जीवन होय. पांचो हादिर. नि. बोदपिर बने पारिशानिक, प नंगी चार गतिना शादिक सन्यदहि जीने दोय. खोपशन, झापिक. मि. सोददिक बने पारिवानिर., एपंच संयोगी सान्निपा- तिकमा, उपदान बनतामनुप्पन नबने. दाने धने बनीवारने. Pा मुरारे दोदः ॥ इति सच्चयाय } एय पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ.४ अर्थ-सम्माश्चसु के सम्यक्त्वादिक चार गुणगणे एटले चोये, पांचमे, के थने सातमे ए चार गुणगाणे तिगचलनाया केत्रण थथवा चार नाव होय. एटखे जो कायो- पश मिकसम्यक्त्व होय, तो एक दायोपशमिकना सम्यक्त्व, ज्ञान, दर्शन भने विरनि पणुं होय, वीजुं श्रीदयिकत्तावें गत्यादिक होय, त्रीजुंपारिणामिकजावें जीवत्व, जव्यत्व होय, ए त्रिकसंयोगी नांगो एक होय. अने दायिकसम्यकदृष्टिने एक दायिकजावे सम्यक्त्त्व होय, वीजो छायोपशमिकनायें ज्ञानादिक होय, त्रीजो श्रोदयिकलावं गत्यादिक होय, अने चोश्रो पारिणामिकनावे जीवत्व, जव्यत्व होय. एचार जाव होय. थने तेमज थोपशमिक सम्यकदृष्टिने पण दायिकसम्यक्ष्टिनी परंत्रण सानिपातिक होय, श्रने चोथो श्रीपशमिकसम्यक्त्व होय. एम क्षायोपशमिक सम्पदृष्टिने वर्ष नाव होय, तथा दायिक बने थोपशमिक सम्यक्दृष्टिने चार नाव होय. श्रने सर्व जीव थाश्रयी तो पांच नाव होय. तथा चपणुवसामगुवसंते के श्रहींना योपशमिक ते नवमुं श्रने दशमुं गुणगाएं जाणवू. तथा उपशांत ते थगीयारमुं गुणगणुं जाणवू. ए त्रण गुणवाणे एक जीवने उपशमश्रेणी करतां नवमे, दशमे अने श्रगीधारमे, ए प्रण गुणगणे चन पण एटले चार तथा पांच नाव होय, ते यावी रीते के, एक दायोपशमिकजायें ज्ञानादिक होय, वीजु थोदयिकनायें गत्यादिक, त्रीचं पारिणामिकनायें जीवत्व, भव्यत्वादिक अने चो) ओपशमिकनायें सम्यक्त्वचारित्र होय. ए चार सान्निपातिकन्नाव होय. तथा जे जीव, क्षायिकसम्यक्त्वें श्रोपशमश्रेणी पभिवड़ो, तेने एक दायिकता सम्यक्त्व होय, बीजो थोपशमिकनावे चारित्र होय, त्रीजो छायोपशमिक जाये झानादिक होय, चोथो थोदयिकनावे गत्यादिक होय, थने पांचमो पारिणामिकनावे जीयत्व, नव्यत्वादिक होय. ए पांच नाव एकवा होय माटें पंचकसंयोगी नांगो होय. तथा चउखीणा के पकश्रेणीय क्षीणमोदनाम वारमे गुणगणे एक दायिक- नायें चारित्र होय, तथा दायिकनायें सम्यक्त्व पण होय, बीजो मिश्रनावे ज्ञानादिक होय, त्रीजो घौदायिकनावे गत्यादिक होय, चोधी पारिणामिकनायें जीवत्व, जव्यत्वादिक होय.ए चार नाय नेला होय. - तथा श्रपुवे के थपूर्यकरणनामा थाम्मे गुणगणे पण क्षायिकसम्यक्त्तीने झापि- ।' कना शायिकसम्यक्त्व होय, वीजो मिश्रनायें जानादिक अने विरतिपणुं दोप, चीजो थोदयिकनावें गत्यादिक होय, अने चोथो पारिणामिक जायें जीवत्वादिक होय, तथा योपशामिक सम्यक्त्वीने एक थोपशमिकना थोपशमिकसम्यक्त्व होय, योजो मिथनायें ज्ञानादिक दोय, बीजो याद किनावें गत्यादिक होय, अने चौथो । पारिणामिकनावें जीयत्वादिक एटो जीवपणुं होय. एरीतं वे प्रकारे चार नाव कहा।
पडशीतिनामा चतुर्व कर्मग्रंघ. ४ ५३ तथा तिन्नित्तसगुणगणगेगजिए के तेत्री शेप रह्यां जे पांच गुणगणां तेमध्ये मिध्यात्वादिक त्रण गुणगणे एटले पहेले, वीजे, त्रीजे, ए त्रण गुणगणे तो पूर्व कयो जे त्रिकसंयोगीश्रानो दशमो नांगो एटले एक श्रोदयिक, वीजो पारिणामिक अने श्रीजो क्षायोपशमिक, ए तण नाव होय, अने तेरमे तथा चोदमे, ए वे गुणगणे एक दाधिकन्ना सम्परत्वादिक नव होय, तथा बीजो श्रोदयिकन्नावें गत्यादिक होय, अने त्रीजो पारिणामिकना जीवत्वादिक होय. ए पूर्वोक्त त्रिकसंयोगी नवमो नांगो होय. एम एगलिए एटले एक जीवने एक समय एटला नाव होय. हवे श्रोपशमिकनावना उत्तरनेदनी संख्या गुणगणे कहेते. तिहां ओपशमिक सम्यक्त्व, चोथा गुणगणाधी मामीने श्रगिनारमा गुणगणा पर्यंत लाने ते. अने नवमे, दशमे तथा अगीश्रारमे, ए त्रण गुणगणे उपशमचारित्र पण होय, तेथी ए वे श्रीपशमिक नाव, उपर कहेला गुणगणे होय. दायिकलावना उत्तर नेदनी संख्या गुणगणे कहे ते. एटले चोथा गुणगणाधी अगीधारमा लगें दायिकन्नावें एक क्षायिकसम्यक्त्व होय, अने वारमे गुणगणे दायिकसम्यक्त्व तथा दायिकचारित्र, ए वे दायिकन्ना होय. तेरमे श्रने चौदमे गुणगणे सम्यक्त्व, चारित्र, केवलज्ञान अने केवलदर्शन, ए चार क्षायिकनावें होय, तथा दानादिक पांच लब्धि हायिकन्नावें होय. ए रीतें ए अंतनां वे गुणगणे एनव दायिकन्नाव लाने. एटले दायिकन्नाव कह्यो. हवे दायोपशमिक जावना उत्तर नेदनी संख्या गुणगणा श्राश्री कहे . मिश्र- जावें त्रण अज्ञान तथा चक्षु श्रने अचा, ए वे दर्शन, अने दानादिक पांच मिश्र- लब्धि, ए दश नाव प्रथमनां वे गुणगणे होय. त्रीजे गुणगणे मिश्रज्ञान त्रण, तथा दर्शन त्रण भने दानादिक सब्धि पांच तया मिश्रमोहनीय एक, ए वार नाव होय. तथा चोये गुणगणे मिश्रमोहनीय टालीयें, अने दायोपशमिक सम्यक्त्व नेसीयें, तेवारें वार नाव होय. पांचमे गुणगणे, देशविरति सहित तेर जाव होय. तघा उठे श्रने सातमे गुणगणे, मनःपर्यवज्ञानसहित चौद नाव होय. तथा श्रारमे, नवमे श्रने दशमे, ए त्रण गुणगणे, दायोपशमिक सम्यक्त्व न होय, तेषी शेष तेर नाव होय. तथा अगीयारमे अने वारमे गुणगणे, क्षायोपशमिक चारित्र न होय, तेधी शेष वार जाव मिश्रना होय, अने तेरमे तथा चौदमे गुणगणे, घातीयां कर्म क्षयें गयां, तेमाटें मिश्रुनाव नज होय. हवे श्रौदयिकजावना उत्तर भेदनी संख्या गुणगणे कठे. तिहां प्रथम मिध्या- त्वगुणगणे गति चार, कपाय चार, वेद त्रण, लेश्या उ, एवं सत्तर, तथा अज्ञान एक, १ , , ए पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ । असिमत्व एक, थविरति एक थने मिथ्याख, " एकवीश श्रीदयिकनाय होय. चीजे गुणगणे, मिथ्यात्व विना शेप वीश लाव होय; तथा जीजे,श्रने चोये गुणगणे, एक शान न होय, शेष अंगणीश होय. पांचमे गुणगणे, नरकगति, तथा. देवमति, एं वे विना शेष सत्तर योदयिकनाव होय, के गुणवाणे तिर्यंचग़ति तथा असंयम, ए वे विमा शेष पंदर नेद होय. सातमे गुणवाणे, प्रथमनीष लेयायें हीन करी, तेवारे वार नेद होय. श्रावमे तथा नवमे गुणगाणे, पद्म थने तेजोलेश्या विना शेप दश नेद होय. दशमे गुणगणे त्रण वेद अने त्रण कपाय विना, चार नेद थोदयि- कनावना होय. तथा श्रगीबारमे,वारमे थने तेरमे एत्रण गुणगणे एक मनुष्यगति, बीजो शुक्लेश्या, त्रीजो थसिद्धत्व, ए प्रण थोदयिकनावना नेद होय, तथा चोदमे गुष: वाणे एक शुक्रवेश्या विना असिद्धत्व भने मनुष्यगति, एचे योदयिकनावना नेद होय. हवे पारिणामिक नावना उत्तर भेदनी संख्या, गुणगणे कदेवे. तिहां मिथ्यात्व गुणगणे नव्यत्व, अलव्यत्व अने जीवत्व, ए त्रण पारिणामिकनावनाद होय. श्रने सास्वादनयी मामीने घारमा गुणवाणा सुधी एक धनव्यत्वविना शेष वे पारिवामिक जावना नेद होय, अने तेरमे तथा चौदमे, ए वे गुणगाणे श्रासन्नसिझावस्था भणी तथा घातीयां कर्म खपाव्यां, तेनणी तथा वीजा को कारणने सीधे पूर्वाचायें जव्य स्वपणु विवक्ष्यु नश्री, तेश्री एकज जीवत्वपणुं पारिणामिकनावे होय. एम जे गुणगाणे जेटमा उत्तरनावना नेद होय, तेने संबंधे अनेक सान्निपातिकनेद यथासंचवें विवा- रीने कदेवा. ए उत्तरजावनेद, गुणगणे कह्या ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३ ॥ एम सविस्तरपणे नाव- स्वरूपसंख्याविजागनिरूपण कयु. हवे ते थोपशमिका- दिक नावें वर्तता जीव अन्य परिमाण तथा तेउने माहोमांहे अल्पवहुत्व विधा रबारनिरूपण, संख्यात, असंख्यात अने अनंताने झाने करी सुगम थाय, ते जणी संख्यातादिकना विचारनु कार दशमुं कहे. ॥ हवे संख्याता, असंख्याता श्रने अनंताना नेद कहे. ॥ संखिळेग मसंखं, परित्त जुत्त निअ पय जुअंतिविदं ॥ एव मणंतपि तिहा, जहन्न म कसा सधे ॥ १४ ॥ अर्थ-संखिोग के संख्यातो काल एक जाणवो थने मसंख के असंख्यातो काल पण नेदें ले. ते कहेते. एक परित्त के प्रत्येकासंख्यातुं, वीजें जुत्त के युक्ता संख्यातुं, त्रीशुं निथपयजुअंतिविहं के० पोताना पदसंयुक्त करीये, तेबारेंथसंख्याता संख्यातुं, थाय. ए वण नेद यया. एवं के० ए रीत मणंतपितिहा के प्रण अनंता पण एहिज नामें जाणवा. तद्यथा ते कद्दे वे. एक प्रत्येकानंतु, वौजु युक्तानंतु, श्रीजु . षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ एए अनंतानंतुं.एम सर्व घरसात नेदं यया. ते पण वली एकैकना जहन्नमडाकसासवे के एक जघन्य वीजो मध्यम, त्रीजों उत्कृष्ट, एवात्रण त्रण नेद होय, तेवारे एकवीश जैद थाय तेन नामकहे ते. एक जघन्यसंख्यातुं वीजुंमध्यमसंख्यातुं,त्री उत्कृष्टसंख्यातुं, ऐंत्रण संख्यातानां नाम कयां. तेमज एक जघन्येप्रत्येकासंख्यातु, वीजें मध्यमप्रत्येकासंख्यातुं त्रीतुं उत्कृष्टप्रत्येकासंख्यातुं, चोथु जघन्ययुक्तासंख्यातुं पांचमुं मध्यमयुक्तासंत्यातु, नई उत्कृष्टयुक्तासंख्यातुं, सातमु जघन्यथसंख्यातासंख्यातुं. श्रापमुं मध्यसअसंख्या- तासंख्यातुं, नवमुं उत्कृष्टयसंख्यातासंख्यातुं, ए नव असंख्याताना नाम कह्यां तेमज असंख्यातानी.पेरे नवः अनंतानां नाम पण कहेबां. : एटले एक जघन्यप्रत्येकानंत, वीj सध्यमप्रत्येकानंतु, त्रीतुं उत्कृष्टप्रत्येकानंतुं चोयु जघन्ययुक्तानंतुं, पांचसुं मध्य: मयुक्तानंतु बहुं उत्कृष्टयुक्तानंतुं. सातमुं जंघन्यअनंतानंतुं, आग्मुं:मध्यमअनंतानंतुं; अने नत्र, उत्कृष्टानंतानं ए नव अनंतानां नाम कह्यां ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ४ ॥ हवे ए एकवीश:जेद. विवरी देखाडे . तिहा: प्रथम त्रण.. संख्याताना जेल, देखाडे ते. तेमां- एकनी, संख्या नहि. जे जणी एक घडो दी ए. धनो.., एम कहेः वाच, पण श्रा एटला.घडा ठे. एम संख्या.न होय. लहु संखिडॉ इञ्चिा, अपरं मन्जिमंतु जागुरुवे ।। 'जंवूदीव पमाणय, चनपक्ष परूवणार इमं ॥ ७॥ .. वर्ष-तेमाटें दुञ्चिध के चेधी संख्या मांनी तेणे लहुर्सखिजां के जघन्य संख्यातुं वेनें कही धने चर्नेपर के ए वेधी पनी उपरांत त्रण, चार, पांच, उ, एम जागुरुवं के चावत् उत्कृष्टा संख्यातामा एक रूपहीन होय, ला. खगें मजिमंतु के मध्यम संख्यातुं कही. हवे उत्कृष्ट संख्यातानी प्ररूपणा कहे . जंबूदीपमाण- पचपहपरवपाश्मं के जंछीप प्रमाण चार पालानी प्ररूपणायें : करीने उत्कृष्ट- संख्यातुं जाणवू. तयथा ते कई है. जंबुद्धीप जेवंडो एक लाख योजन लांबों, पड़ोसो अने वाटतो तो त्रण सास, शोस हजार, बसें ने सचावीश योजन; त्रय कोश एक्सो अडावीश धनुप्य, तेर वंश, एक जव, एक जू, एक लीव, यासा सात जसरे. पांच परमाए, एटली परिधि जाणकी. बने एक हजार चोजन लंडो तथा धार योजननी जगति, ते पर वे गालनी वेदिका, एबडो उन्ने पालो, ते जेम धान मापवानी पाली होप, तेवो सरल करी जरी. ते पासो कहीये.. ते पालो लिग सुधोसर्व जरी, तेमां एक तरसवमात्र ते उपरे रे नदि, एवो जी. पत्री ते पालाने पानी ते नांदेशा एकर सररूव एकेक हीप, नमुन दीव मृकता जाये, पडी जे ही यथवा जे समु ते पाजो नाजो यार तंबडीज वी बीजो पासो .
, ບບຣູ पढशीतिनामा चतुर्य कर्मग्रंथ. ४ कश्यीये ठेनुं नाम थनवस्थित पासी कड़ी. जे नपीए पात्रो उलगैनर, बळमान खदायने जो, पर पटक नदी रई, नेमाप पाखानु अनन्यित एवं नान कहीयें, पम अनुरों घार पाटा मोसनां नाम अहे ॥ ५ ॥ पल्लाण वस्थितिया, ग एटि सिखामा मद्रामिटागका ॥ जोयण सहसो गाना, सइ अंता समिद नरिया ॥ ६॥ अर्य--पाद्वापदहिय के० पद्देली सनपस्थित पाटो कही. जेनरी ने ही तया जे समुने पाटो हाटी यार, संदटो सांदी, पहाया धन इजार योजन टंटी, मामायान योजन टी, खतां, रस्तां अपनी जान नेली नायित पात्रो माम जाली, बने दिन पाटानी गपनीने यशाव योजन मांत्री, पट्रोटी नपाएर टार पोगन सो जगतिपने रेदिका उपर पेमदित की, अनम्पिन गामा पसार नदी प्रदेणे की राय है, ऐपी पीना पायानुं ना erm के० प्रसादा पाटी छदी, नया त मा पानीटामीनी मंग्या निवितीदेवटीज नीजी पानी की ते मध्ये एक प्रवियामा मत, ने मृतां गाय, नदी तमीजाटुं नाम, पनिनिधागा है: यादा पाटीदार दीशियनी गंडा निमिन, नोया महानि नाटिकाना पानी यालीय, प. पार पाडाना नाम यां. मिट्टी गंगाटा एक वार यांदा पानी उंगो, पट इजार योजनई गररा प्तीनं प्रपन मान गोजमा काम देदीन पीई प्रकार के २४ मोबाईलमा रोया पजनांची, पार गाटनी, मात्र गाठ मज्य, पाबाट पहाडी, पी सयम जगतापवी. ४ टपर, पट्टी में गाट टेलीनो पनु, दिसा आदी. मटा क त देदिका गरिदिनात मुरी मसिहरिया केनिग मुलां माम करी जरिये मोटो एप मापन मनाय, देवी मं पदमी अति पा रही है अनादिल खाना सरवन | कवि बागी माया निगमुगा: In नोदी ददिन कि, कमरिमवं विवित्र निहिप पढने । पटनं बदईन नत्र, पुण नपिनम्मिन बी 1351 -पान कामदेव या दानर टानीन पादाना गात माटरप्रान अनन्दित न म्यारीन टेमदिया एंड मामा -- षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ जमणा हाथी लेश्ने दीवुदंहिसुकिक के दीप श्रने समुपने विपे एकेको सरि- सर्वसिविण के सरिसव मूकतो जाय, ते जे छीपें तथा जे समुछे पढमे के पहेला पालाना सरसव निडिए के नि एटले खाली थायः पढसंवतदंतचित्र के वली जे.बी,अथवा जे समु, ते प्रथम श्रनवस्थित पालो गलो थाय, तेटलोज लांवो, पहोलो एटले वचमांना छीप अने समुख सर्व तेमध्ये समावे एटलो लांबो, पहोलो तेमज एक हजार योजन ऊंडो, सामाधान रोजन उंचो, चीजो पालो कल्पीने तेने पुणनरिए के वली पण शिखासहित सरसवें करीने जरीयें, तंम्मितहखीणे के वली ते पालाने पण तेमज उपाडीने कोई देवता तेसज वली श्रागला एकेक ही अने समुडें एकेक सरसव मूकतो जाय. एस करतां जे.बी तथा जे समुझं ते पालाना सरसव खाली थाय तेवारें | करी, ते कदे.॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ७ ॥ खिप्पा सिलाग पल्ले, गु सरिसवो श्य सिलाग खिवणेणं ॥ पुरमो वीउ अतर्ग, पुवंपिव तम्मि उहरिए ॥ 3 ॥ अर्थ- तेवार तेनी संख्यानिमित्त खिप्पइसिलागपल्लेगुसरिसवो के शिलाकनामा पीजा पासाने विषे अनेरो एक सरसव नाखीयें; अहिंशा कोइएक आचार्य कहेठे के ते सरसव अनर स्थित पालामांदेथीज लीजीयें, थने अन्य कोश् श्राचार्य वली एम कहे ते ते ते सरसव वीजो नवो लीजीयें, अने शसाका पालामध्ये नाखीये परंतु धनवस्थित पालामांदेथी न लीजीयें, यहीं तत्व केवली जाणे. अत्रे कार कदेशे के प्रथम जेवारें थनवस्थित पत्य खाली कयुं तेवार एक सरसर ससाक एल्यने लिपे केम नाख्युं नहीं ? बने था वीजी वार थनवस्थित पल्य खाखी यये यके एक सरसव शलाक पल्यने विपे नान्यु कयुं तेनुं कारण शुं? यत्र गुरु कडे ठे के, अंनवस्थित पल्प नरीने उलवीय रोवारें एक शखाका पल्यने विपे स्थापीयें, एम तिदा प्रथम पल्य तो यूछीप प्रमाण सक्ष योजन विस्तारवासो हतो तो तेने श्रनवस्थित न कही; केम के तेनुं प्रमाण हे तेमाडे तेने थवस्थित कही. यने वीजा पल्यने धनवस्थित कही. ते थनवस्थित पल्यनी शसाकायें करीने शसाका नामें चीजो पख्य जरी व्यं. ते कारणे प्रथम पश्य वर्जीने वीजा पल्यनुं प्रदप कीg . यसिसागसवणेथूपुलोवीउथ के० ए प्रकारें जिहां ते थनवस्थित पासाना सरसव जे छीप, समुफ उपर मूश्या धका खात्री यया ते छीप समुल प्रमाण वसी योजो धनवस्थित पालो की, तेने वजी शिखा पर्यंत सरसवें करीने जरी ने खाली . ԱԱԾ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथः । पूर्वती पेरें छीप समु उपर एकेक सरसय मूकीने खाली करीये तेवारें वली चीजें सरसव ते शलाका पल्यमांदे घालीयें. वली पण जे छोप, समुह उपरें पूर्व सरसवनो वेह थाव्योते कींप, समुभ प्रमाण श्रीजो श्रनवस्थित पक्ष्य कल्पीये, तेने वसी सरस करी जरीयें। वली. ते पालाना सरसव पण तेमज पूर्वती पेरें छीप, समुअ उपर एकेक मूकता लेवारें खासी थाय तेवारेंत्रीजेंसरसव शलाका पल्यनेविपे नाखीये, एम नवा नवा नवस्थित पल्प जरतां जरतां तथा तेने फरी खाली करता करता एकेक सरसत्र शलाकामांहे नाखतां. थका जेवारे शलाका संझिक वीजो पल्य शिखापर्यंत संपूर्ण जराय' त के तेवार पठी ते शलाकापल्यने पण पुर्व पिवतमिम्मउहरिए के पूर्वशी पेरें इस्ततल उपर लेख्ने कोइ देव, दानव ते पल्यमांदेलो एकेक सरसव जे बीप समु. अनवस्थित पल्यनो प्रांत थाव्यो । तिहांधी आगलादीप, समुद्र उपरें, एकेक सरसव मूकतो जाय, एम करतां जे छीप, समुझे ते शलाका पक्ष्य थाय, तेवारें शुं करीयें ? ते कहेते. ॥3॥ खीणे सिलागि तइए, एवं पढमेदि बीअयं जरंसु ॥ तेदि- . : अ तश्यं तेहिअ, तुरिअंजा किरफुडा चनरो ॥ se iff अर्थ-खीणेसिलाग के एम करतां ते शलाका पालो वालो थये तइए के बीजा. प्रतिशलाकापालामाहे अनेरो एक सरसव मूकीयें, वली तिहां अनवस्थित कल्पीयें. एवं के ए रीतें पढमेहि के पहेले श्रनवस्थित पाले करीने वीश्रयंजरसु. के बीजो शसाकापालो जरीयें, अने तेहिथतश्श्यं के 'तें शलाकायें करीने त्रीजो प्रतिश- लोका पाखो जरीये, तेहिश्रतुरिअं के ते त्रीजा प्रतिशलाकाय करीने. चोथो महाशलाका पालो जरिये, ते चोथो महाशक्षाका जस्या पठी वली पूर्वी पर बीजो. प्रतिशलाका जरीयें, ते प्रतिशलाका नराई रह्या पंठी वली पूर्वली परे पड़ेला अनवः । स्थित पाले करी बीजो शलाका पालो जरीये, ते शलाको जराइ रह्या पठी ते णे पाला जे द्वीप समुजना अनवस्थित पालायें करी जरा रयां ते ते छीप, समुझपर्यंत नमी खणीने तेटलो वली थनवस्थित पालो कल्पीने सरसवें करी जरीये. जाकिर फुडाचउरो के जे एटले निश्चं चारे पासा फुडा एटले शीखा सहित संपूर्ण नराणा. इत्यक्षरार्थः ॥ ७ ॥ वे नावार्थ कवे. जेवार ते शक्षाका पक्ष्य खाली थाय, तेबारें तेना जरता गणवा निमित्त तइए केत्रीजाप्रतिशखाकासंझिक पख्यने विपे अनेरो एक सरसब नाखीय तेवार पठी सी ते शलाकापस्यमांदेला सरसवनो जे ही श्रथया समुळे अंत आव्यो .
षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ նա होय ते छीप, समुंज प्रमाण वली अनव स्थित पत्य कल्पीयें, ते सरसवें करी जरीने वली पूर्वली, पढ़ें उपाडी आगला एकेक छीप, ससुझे एकेक सरसबनो दाणो मूकता जश्य; ते जेबारें खाली. थाय, तेवारें एक सरसव वली शलाक पदयमांहे नाखीये. एमज वली पण जे छीप, समुळे ते अनव स्थित पक्ष्य गलो थाय, ते छीप, समुझपर्यंत फरी अनवस्थित पख्य कल्पीयें, ते पण पूर्वली पढें खाली करीये तेवारें बीजो सरसव वली शलाक पख्य माहें नाखीयें; एज: -रीतें नवा नवा प्रमाणे श्रनवस्थित पल्यने जरवे खाली करवे करीने एकेक सरसव.शलाका पत्यमध्ये नाखतां थकां ते शलाका पट्य जेवारे वीजी वार संपूर्ण. शिखासहित नराय तेवारें वली ते शलाका पल्यना सरसवनो एकेक दाणो एकेक छीप, समुळे मूकतां जेवार ते खाली थाय, तेवारें वीजा सरसवनो एक दाणो त्रीजा प्रतिशलाका संज्ञिक पच्यने विषे नाखीये. एज रीतें वली वधतो वधतो पहेलो धनवस्थित पालो जरी नरीने तेना सरसव आगले श्रागले छीप, समुझें मूकतां मूकतां ते अनवस्थितनी संख्या आणवा. निसित्तें एकेक सरसवनो दाणो शलाकानामें वीजा पख्यमांहे मूकतां मूकतां एवी रीते ते शलाकानामें वीजो पख्य शिखासहिंत जरतां जरतां ते शलाकानी संख्या वाणवा निमित्त ते शंलाकापल्यनो एकेक सरसव श्रीजा प्रतिशलाका पल्यने विषे नाखतां थकां जेबारे ते प्रतिशलाका पल्य पण संपूर्ण शिखासहित नराय, तेबारे ते वीजा शलाका पल्यना सरसंव खाली कस्या ठे ते सरसवनो प्रांत जे छीप, समुळे श्राव्यो । ते यकी वली श्रागला छीप, समुज्ने विपे त्रीजा प्रतिशलाका पत्यने जपाडी तेनो एकेक सरसव एकेक छीप, समुझे नाखीये. एम करतां जेबारे ते प्रतिशलाक पक्ष्य खाली चाय, तेबारे अनेरो एक सरसब महाशलाक नामें चोथा पत्यने विपे नाखीयें अने ते प्रतिशलाक पल्यना सरसवनो जिहां प्रांत श्राव्यो ठे ते छीप, समुजप्रमाण वली श्रनवस्थित पालो कल्पीयें, ते वली पूर्वली रीतें जेटली वार नरीने खाली करीयें तेटला सरसव वीजा शलाका पल्यमाहे नाखीये. एम करता करतां शलाकापल्यने जरीये ते नराया पठी ते शलाका पल्य उपाडी जिहां श्रनवस्थित पल्यना सरसवनों प्रांत जे छीप, समुळे श्राव्यो ठे तेथी श्रागला छीप, समुद्र उपरे एकेको सरसव मूकतां जे छीप, समुझ उपरे सरसवनो प्रांत श्रावे शलाका पख्य खाली थाय, तेबारे एक सरसव प्रतिशलाकानामा त्रीजा पल्यने विषे नाखीये. ए रीतें फरी पण पूर्वती पेरें पहेला अनवस्थित पालायें करी वीजा शलाकापल्यने नरवे खाली करवे करी. एकेक सरसव त्रीजा प्रतिशलाकाने विपे प्रक्षेप करतां यकां जेवारें प्रतिशलाक पल्य पूर्ण जरोय, तेवारे ते उपाडीयें, थने जिहां शलाका पल्यना सरसबनो प्रांत जे छीप, ५६० पडशीतिनामा चतुर्य कर्मग्रंथ. ४ समुने विपेशाव्यो वे तेथीभागला एकेक लीप,समुपने विपे तेमांदेलो एकेको सरसर मूकतां जयें.एम करतांजेवारतेप्रतिशलाकापल्य खाली चाय तेवारें वीजोसरसव चोथा महाशलाक पक्ष्यने विषे नाखीयें, एवीज रीते फरी श्रनवस्थित करी शसाका जरीय,थने शलाकायें करी प्रतिशलाका जरी खाली करता एकेक सरसब,महाशलाकामांहे प्रक्षेप करतां थकां महाशलाका नामे चोथु पल्य पण संपूर्ण शिखापर्यंत जरिये, वही पण अनवस्थितनी संख्यायें करी, शिलाका पूर्ण चरिये, तेम वली शलाकाने उलवी बबी- ने एकेक प्रतिशलाका सरसवे करी प्रतिशलाका पल्प पण पूर्ण जरियें, अने पक्षी पण श्रनवस्थितनी संख्यायें करी शलाका पूर्ण परिये. तेवार पली वली जिहां जेनो हो सरसव भूक्यो, ते छीप अथवा समुह जेटलो सांबो, पहोलो, हजार योजन जंडो, साडााउ योजन ऊंचो, एवो अनवस्थित पालो पण सरसवें करी जरिये. एम जाकिरफुडाचउरो के० एम चारे पाला सरसवें करी फुडा एटसे शिखापर्यंत संपूर्ण राय. इवे श्रागल को पांचमो पासो नथी कल्प्यो के जे पाखामाहे महाशिक्षाका गलववानी संख्या अथें दाणो मूकीय, तेथी ते चोथो पालो जस्यो रह्यो तथा प्रतिशिलाकाने गलववानी संख्याने काजे दाणो मुकाय, ते पण महाशिलाकामध्ये समावतुं नथी तेथी ते पण नस्यो रह्यो, एम शिलाकासंख्यानो दाणो पण प्रतिशि- लाकामांहे न समावे, तेथी ते पण नस्यो रह्यो तथा अनवस्थितनी संख्या सरसव पण शलाकामध्ये न समावे. तेथी ते पण जस्यो रह्यो । ए॥ पढमति पल्लुद्धरिआ, दीवुददी पल्ल चन सरिस वाय ॥ सघोवि एस रासी, रूखुणो परमसंखिऊं ॥ ७० ॥ अर्थ-इवे पढमतिपझुरिया के पहेला त्रण पाले करी उमस्या जे दीवुदही के छीप, समुख, तेना सरसव एटले धुरथी सरसव जे छोपें, समुझें मूक्या . तेना सरसवनी संख्या भने पक्षचसरिसवाय के जे चार पाला जख्या रह्या दे. तेमांदेला सरसवनी संख्या एकवी कीजें. सबोविएसरासी के सर्व ए राशि जे सर- सवना समूह तेमाथी रूवुषो के एक रूप काढी नाखीये. एटले एक सरसव संधी करीयें, तेवारें परमसंखिऊ के उत्कृष्ट संख्या थाय,तेमादेथी पथ एकादिर प हीन करतां अने वषयी मांडीने उपरांत मध्यम संख्यातुं थाय. अने बेनी संख्या जघन्य संख्यातो जाणवो. एम प्रण संख्याताना नेद कहा. ॥ ॥ .
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ.४ ५६२ ॥ हवे नव असंख्याताना नेद कहे ते ॥ रूव जुअंतु परित्ता, संखं लहु अस्सरासि अन्नासे ॥ जुत्तासंखि लहु, आवलिया समय परिमाणं ॥ १ ॥ अर्थ-पूर्वोक्त उत्कृष्ट संख्याता मध्ये रूबजुअंतु के एक रूप नेलतां लहु के जघन्य परित्ता के प्रत्येक ऽसंखं के० असंख्यातुं होय. अस्स के० ए जघन्य प्रत्येक असंख्याताना जेटलां रूप ते, ते एक उलं मांमीये, नीचे तेनो श्रांक मामीने तेटली चार तेटला गुणा करता जयें, एटले तेने रासिअलासे के राशि अभ्यास कहीये. जेम असकल्पनायें प्रत्येक असंख्याताना रूप पांच कल्पीये, ते उपरें पांच एकडा मांमीयें, तेनी हेवल पांच पांचडा माडीयें, गुणतां जश्ये तिहा पांचने पांच साथे गुणतां पच्चीस थाय. ते वली पांच साये गुणतां एकसो ने पञ्चीश थाय, तेने वली चोथा पांचमा साथै गुणतां उसे ने पच्चीस थाय. तेने वली पांचमा पांचमा साथें गुणतां त्रण हजार एकसो ने पच्चीश घाय. एम प्रत्येक असंख्याताना जेटलां रूप थाय, तेने वली तेटलीवार तेटला गुणा करतां जुत्तासंखिडलहु के जघन्ययुक्त असंख्यातुं होय. एटले प्रत्येक असंख्या- ताना जेटलां रूप ते, तेटला सरसवनो फरी राशि अभ्यास करीयें, अर्थात् तेटला सरसवने तेटलाज वखत तेटला सरसवें करी गुणी, तेवारें चोथु जघन्ययुक्त असं- ख्यातुं थाय; तेणे आवलियासमयपरिमाणं के एक श्रावलिना समयनुं प्रमाण थाय. एटले एक श्रावलिकामा एटला असंख्याता समय होय, तेमांडेथी वली एक रूप हीन करीयें, तेवारें उत्कृष्ट प्रत्येक असंख्यातुं त्रीजु थाय, तथा जघन्य प्रत्येक असंख्याताथी मांडीने एक रूपें हीन उत्कृष्ट प्रत्येक असंख्याता लगें सर्व मध्यम प्रत्येक असंख्याता जाणवा. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥१॥ वित्ति चन पंचम गुणणे, कम्मा सग संख पढम चल सत्त ॥ ता ते रूवजुआ, मजारुवुण गुरुपचा ॥२॥. अर्थ-वहीं वि के असंख्याताना त्रण नेदनी अपेक्षायें वीर्छ अने नव जेदनी अपेदाये चोधुं, एवं जघन्य युक्त असंख्यातुं तेनो राशि अभ्यास करतां, सगसंख के असंख्याताना नव नेदनी अपेक्षायें सातमुं जघन्य असंख्यातासंख्यातुं होय. त्ति के असंख्याताना त्रण जेदनी अपेक्षायें चीजें जघन्य असंख्यातासंख्यातुं, तेनो वली राशि अभ्यास करतां पढम के पहेलु अनंत होय, एटले नव अनंतानी अपेक्षायें प्रथम जघन्य प्रत्येकानंतुं थाय, चन , . , ५६२ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ के मूखन्नेदनी अपेक्षायें चोथु प्रत्येकानंतुं , तेनो राशि अग्यास करतां नव थनंता मांहेलु चन के चोथु जघन्ययुक्तानंतुं होय, पंचम के मूल मेदनी थपेक्षाये पांच, मध्यम युक्तानंतुं ठे, तेने गुणणे के राशि थन्यास करतां सत्तणंता के सातमु जघन्य अनंतानंतुं होय. ए रीते प्रथम पद साय वीजें पद कम्मा के थनु- में जोम. ते के ते जघन्य युक्तासंख्याताने वली रूवजुश्रा के एकादि रूप नेलीयें, एटले एकादरूपें युक्त करीये तेवार मद्या के मध्यमयुक्त असंख्यातुं होय, अने स्वुण के एक रूप हीन करीये, तो तेवारे गुरुपमा के पाठ्यु प्रत्येकासंख्यातुं उत्कृष्टुं होय. तेम जघन्य असंख्याता असंख्यातामांहे पण एक रूप नेलीये, तो मध्यम असं- ख्यातो असंख्यातो थाय, तथा एक रूप काढीये, तो उत्कृष्ट युक्तासंख्यातुं होय, एम जघन्य प्रत्येकानंतामांहेथी पण एक रूप काढे थके उत्कृष्ट असंख्याता अस- ख्यातुं होय, अने एक रूप नेलतां मध्यम प्रत्येकानं] होय. ए रीते थागत पष सर्वत्र जाणवू. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ २ ॥ श्य सुत्तुत्तं अन्ने, वग्गिअमिकसि चनचय मसंखं ॥ दोइ असंखासखं, बहु रूवजुअंतु तं मतं ॥ १३ ॥ अर्थ- इयसुत्तुत्तं के ए रीते सूत्रोक्त एटले श्री श्रनुयोगद्वारादि सूत्रमध्ये नत्र असंख्यातानां तथा नव धनंतानां स्वरूप ए रीतें कह्यां ते. एटले सूत्रोक्त विधि कह्यो. हवे मतांतरें वली श्रन्ने के अन्य कोइएक श्राचार्य बीजी रीते पण एनुं स्वरूप कहें , ते रीतें कहीये ठेये. वग्गिश्रमिकसिचन्वयमसंखं के जे चोथु जघन्य युक्त थसंख्यातुं ते तेनो वर्ग करीए, वर्ग एटलें तणो करीयें, जेम नवनो वर्ग एक्याशी थाय, तेम जघन्य युक्त असंख्यातुं ते जघन्ययुक्त असंख्याता साथै तमुणो करीये, तेवारे होइअसंखासखंलहु के सातमु जघन्य असंख्याता असंख्यातुं थाय. तेमांदे रूवजुअंतु के एकादि रूप नेलीयें, तेवारे तंमचं के मध्यम असंख्याता थसंख्यातुं श्रापमुं थाय. ॥ ३ ॥ रूबूण माश्मं गुरु, तिवग्गिउँ तरिमे दसवे ॥ लोगागासपएसा, धम्माधम्मगजिअ देसा ॥ ४ ॥ थार्थ- रूवूणमाश्मंगुरु के वली तेहीज सातमा जघन्य असंख्याता असंख्याता- मांदेथी एक रूप काढीये, तेयारे पहुं उत्कृष्ट युक्त संस्थातुं थाय, तेमांदेथी बली एकादि रूप हीन करतां यावत् एक रूपें अधिक ज्यांसुधी चो) युकासंख्यातुं होय, , षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ.४ ५६३ तेने पांचमुं मध्यम युक्त असंख्यातुं कहीये. हवे ते सातमुं जघन्य असंख्याता असंख्यातुं तेनो जे अंक तेने तिवग्गिजे के त्रण वेला वर्ग करीयें, जेम चगडाने त्रण वेला वर्ग करे उते वसे ने उप्पन्न थाय. एटले वे चार, ए प्रथम वर्ग, चार चोक शोल, ए वीजो वर्ग, श्रने शोल शोलां वे ठप्पन्नां, ए बीजो वर्ग, ए रीतें सातमा असंख्यातानो त्रण वेला वर्ग करीयें, पठी तलिमेदसरकेवे के० तेमांहे इमे एटले था दश असंख्यातानी राशि नेलीयें, तेनां नाम कहीये ठेये. एक लोगागासपएसा के लोकाकाशना प्रदेश एटले अंगुल प्रमाण थाकाशखंड मांडेथी समय समय एकेक प्रदेश अपहरीयें, तो पण असंख्याती उत्सर्पिणी काल व्यतिक्रमे थके, एक अंगुल प्रमाण आकाश खंग निर्लेप थाय, तेहवा सर्व लोका- काशना प्रदेश लेवा, तथा धम्माधम्मेगजिथदेसा के वीजा तेटलाज धर्मास्ति- कायना प्रदेश, त्रीजा तेटलाज श्रधर्मास्तिकायना प्रदेश, चोथा तेटलाज एक जीवना प्रदेश, ए चार परस्पर तुल्य ठे. तिहां प्रदेश एटले जे केवलीनी प्रारूप शस्त्रे करी वेदतां जे नागना वीजा नाग कल्पाये नहीं, तेने प्रदेश कहीयें. अथवा जेटवू क्षेत्र पुजल परमाणुये रुंध्यु तेने प्रदेश कहीये. एम ए चार राशि असंख्यातानी सरखी जाणवी. ए चार ते पूर्वोकमांहे नेलीयें, तथा वली चीजी व राशि नेलीये, ते भागली गाथायें कहे . ॥ इति समुच्चयार्थः ।। ४ ।। विश्वंधनवसाया, अणुनागा जोग अ पडिन्नागा ॥ एहय समाण समया, पत्तेअ निगोअए खिवसु ॥ ५ ॥ अर्थ-विश्बंधद्यवसाया केप तथा वली पांचमा कर्मनी स्थितिबंधनायध्यवसाय. स्थानक पण असंख्याता ठे. ते केम तो के; मोहनीय कर्मनो जघन्य स्थितिबंध, अंतर्मुहूर्त्तनो के. ए हो संज्वलना लोचनी स्थितिबंधनी अपेक्षायें लेवो. ते यंतर- मुहूर्त्तने एक, वे. पण, ए रीते समय वधारता थधिक करतां यावत् सीत्तर कोमा- कोमी सागरोपमनी उत्कृष्टी स्थिति पर्यंतना जेटला समय होय, तेटला मोदनीय फर्मना स्थितिस्थानक दोप, तिहां एकेक स्थिति स्थानके वली कपायनी तीवमंद- तादित भेदें एवा सोकाकाश प्रमाण असंख्याता अध्यवसाय स्थानक होय. यध्य. पसार एटले कपायोदयने तरतम भेजे जीवनो अशुभवनावविदोप, ते अध्यवसाय पदीये. ते असंन्याता होय. जे जणी मोट्नीचनी स्थिति को जघन्य, कोई तीव, व्यायवसाय यांधे. कोइ तीव्रतर अध्यवसाय तया मंद, नंदतर थभ्यवसायें पण पांधे, तेथी एकेक स्थितिस्थानक. दी। यसंन्यातां अप्यवसायस्थानक. होय. ए पांचमी राशि पण तेना नेली.
, ५६४ पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ तथा शो कर्मनो अणुजागा के अनुनाग एटले रसविशेप, जेम शुज प्रकृतिनो मिष्ट, मिष्टतर अने मिष्टतम, तथा यशुनप्रकृतिनो कटुक, कटुकतर अने कटुकतम, इत्यादिक रसनां स्थानक असंख्याता लोकाकाश प्रदेशप्रमाण वे. तेना बंधना हेतु, असंख्याता अध्यवसाय स्थानक ठे, ते पण नेलीये. सातमुं जोग के मन, वचन अने कायार्नु वल करणवीर्य, तेना थपडिजागा के वेद पमिनाग एटले केवलीनी प्रारूप शस्त्रं करी छेदतां जे वीयांशनो नाग न देवाय, ते वीयांशनी वर्गणा स्पर्ध- कादिकनो विचार कर्मप्रकृतियी जाणवो. ते वीयांश विजागर्नु जघन्य स्थानक निगोदीया अपर्याप्ता जीवने उत्पत्तिने प्रथम समय होय. वीजेसमय बीजु स्थानक होय. एमथसंख्याता पीशिविशेप जणी थसंख्याता वीर्य विनागस्थानक होय ते पण नेली. थाउमा पुण्हयसमाणसमया के० उत्सर्पिणी, श्रवसर्पिणी, ए वेना समान समय वे एटसे वीश कोमाकोडी सागरोपमनुं कालचक्र, तेना जेटला समय थाय. अत्यंत सूक्ष्मजीर्ण वस्त्र, फांडतां जेटलामा एक तंतु त्रुटे तेटली वारमा असंख्याता समय व्यतिकमि जाय. एवो अथवा एक परमाणु एक आकाशप्रदेश थकी वीजा थाकाशप्रदेशे जाय, एटलामां एक समय थाय. तेवा एक कालचक्रना जेटला समय थाय, ते पण नेलीये. नवमा पत्तेत्र के प्रत्येक जीवना शरीर एटले एक अनंतकाय वर्जीने शेष पृथिवी, थप, तेज, वायु अने वनस्पति तथा त्रस जीव पण असंख्याता ठे, ते पण साथे लेवा. ए नव असंख्याता थया. दशमुं निगोथए के सूक्ष्म थने बादर निगोदनुं एक साधारण शरीर तेवा निगोदीया जीवना, असंख्यातां शरीर ते. ते जे असंख्याते ते ते असंख्यातुं ले. ए दश बोस असंख्याताना ते पूर्वला राशिमाहे खिवसु के० नेलीये, ते जेलतां जे संख्या थाय, ते संख्याने शुं करीयें ? ते कहे ते ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ५ ॥ पुण तंमि तिवग्गिए, परित्तणंत लहु तस्स रासीणं ॥ अन्नासे सहुजुत्ता, अपंतं अनब जिअमाणं ॥६॥ थर्थ-पुण के० वली तंमि के० ते राशिने तिबग्गियए के प्रण वार वर्गीय, तेवारें परितणंतलहु के जघन्य प्रत्येकानंतो होय. वली तस्सरासीणंथप्नासे के० तेनी राशिनो थन्यास करीये तेयारें चोथो सहुजुत्ताश्रणंत के जघन्य युक्तानंतो होय, तेटसे जघन्य युक्तानंते यावजिथमाणं के श्रव्य जीवनुं मान होय. ए जघन्य युक्तानंतो चोथो . तेटसा थनव्य जीव होय. ते मध्ये एक रूप हीन राय, तेवारें उत्कृष्ट प्रत्येकानंतो चीजो यायः॥न्द ॥ - पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५६५ तबग्गे पुण जाय, ताणंत लहु तंच तिरकुत्तो॥ वग्गसु तदवि न तं हो, इणंत खेवे खिवसु उ श्मे ॥ ७ ॥ अर्थ-हवे तबग्गे केते चोथा अनंताना वर्ग करीयें, तेबारे पुण के बली ताणंतलहु के सातमो जघन्य अनंतानंतो जायश् केथाय. वली तंचतिरकुत्तो के ते जघन्य अनंतानंतने त्रण वेला वग्गसु के वर्गीयें एटले ए राशिने एज राशि साथै गुणीयें, तेबारे जे राशि आवे, तेने वली तेज राशिसाथें गुणी, ते गुणतां जे राशि आवे, तेने वली तेहीज राशि साथै गुणी. एम त्रण वेला वर्ग करी, तहवि के तोपण नतंहो के उत्कृष्टुं अनंतानंतुं न थाय, तेबारे पंतखे- वेखवसुश्मे के तेमांहे था ठ अनंता नेलीय, तेनां नाम आगली गाथायें कहे. इति समुच्चयार्थः ॥ ७ ॥ सिहा निगोअजीवा, वणस्सई काल पुग्गला चेव ॥ सब मलोग नहं पुण, तिवग्गिजं केवल उगंमि ॥७॥ अर्थ-सिझा के एक सिझना जीव, ते अजव्यथी अनंता तथा वीजा निगोअ- जीवा के सूक्ष्म अने वादरनिगोदना जीव, साधारण वनस्पतिनाजीव, पण अनंत वे ते पण नेलीयें तथा त्रीजा वणस्सई के० प्रत्येक साधारणवनस्पतिना जीव पण अनंता ठे, ते पण नेलीयें, अहीं वनस्पतिमाहे पण निगोद नेली लश्य. चोथा काल के अतीतकाल थने धनागतकालना सर्व समय जे अनंते ते ते पण नेलीये. पांचमुं पुग्गलाचेव के सघला पुजलस्कंधना परमाणु एकेक जीवनी निश्रायें अनंता- नंत परमाणु अनिष्ट ठे, ते पण नेलीये. हा सबमलोगनहं के सर्व लोकाकाश अने थलोकाकाशना प्रदेश जे अनंते ते, ते अनंतो पण ए मध्ये नेलीयें, ते सर्वनो एक राशि करीने पुण के वली तिवग्गिजं के तेनो पण त्रण वेला वर्ग करीयें, ते वर्ग करीने ते मध्ये केवलगं के० केवलज्ञान अने केवलदर्शनना अनंता पर्याय वे, ते नेलीयें, जे जणी सर्व ज्ञेयवस्तुना पर्याय अनंता ते ते विषय पण केवलज्ञाननो ते. ॥७॥ खित्ते ताणंतं, दवे जिहंतु ववदर मसं ॥श्य सु- हमत विआरो, लिदिर्ज देविंद सूरीहिं॥ नए॥ ॥इति षमशीतिकाख्य चतुर्थ कर्मग्रंथः समाप्तः॥ अर्थ-खित्तेणंताणंतंहवेजितु के ते क्षेपवे धके नवमुं उत्कृष्ट अनंतानंतुं होय, परंतु एंजस्कृष्टं अनंते कोई वस्तु लोकालोकमां नधी. माटें ववहरश्मा के लोकालो-
,
-
५६४
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंय.४
तथा को कर्मनो थाणुनागा के० श्यनुनाग पटो रसविशेष, जेम शुन प्रतिनो
मिष्ट, मिष्टतर नने मिष्टतम, तया अशुनप्रतिनो कटुक, कटकनर अने ककतम,
इत्यादिक रसनां स्थानक असंख्याता सोकाकाश प्रदेशप्रमाण वे. तेना बंधना हेतु,
असंख्याता अध्यवसाय स्थानक ठे, ते पण नेलीयं. मातमुं जोग के मन, वचन
थने कायार्नु बल करणवीर्य, तेना तेश्रपडिनागा के द पमिनाग एटसे केवचीनी
प्रझारूप शस्त्रे करी ठेदतां जे धीयांशनो नाग न देवाय, ते वीयोशनी वर्गणा स्पर्क-
कादिकनो विचार कर्मप्रकृतिथी जाणयो. ते धीयांश विनागर्नु जघन्य स्थानक
निगोदीधा थपर्याप्ता जीवने उत्पत्तिने प्रथम समय होय. वीजे समय चीजेंस्थानक होय.
एमसंख्याता वीयांशविशेष नणी असंख्याता वीर्य विनागस्यानक होय. ते पण जेसी
बाउमा पुण्यसमाणसमया के० उत्सपिणी, अवसर्पिणी, ए चेना समान
समय ठे एटले चीश कोमाकोडी सागरोपमनु कासव, तेना जेटसा समय थाय,
अत्यंत सूक्ष्मजीर्ण वस्त्र, फांडतां जेटलामां एक तंतु त्रुटे तेटली बारमा थसंन्याता
समय व्यतिक्रमि जाय. एवो अथवा एक परमाणु एक थाकाशप्रदेश यकी वीजा
श्राकाशप्रदेशे जाय, एटलामां एक समय थाय. तेवा एक कालचक्रना जेटला
समय थाय,
ते पण नेलीये.
नवमा पत्तेय के प्रत्येक जीवना शरीर एटसे एक अनंतकाय वर्जीने शेष
पृथिवी, अप, तेज, वायु थने वनस्पति तथा उस जीव पण असंख्याता ठे,
ते पण सायें लेवा. ए नव असंख्याता थया.
दशमुं निगोथए के सूक्ष्म अने वादर निगोदनु एक साधारण शरीर तेका
निगोदीया जीवना, असंख्यातां शरीर वे. ते जे असंख्याते ते ते असंख्यातुं ले. ए
दश बोस असंख्याताना ते पूर्वला राशिमाहे खिवसु के० नेतीये, ते नेलतां जे
संख्या थाय, ते संख्याने शुं करीयें ? ते कहे ते ॥ ति समुच्चयार्थः ॥ ५ ॥
पुण मि तिवग्गिए, परित्तणंत सहु तस्स रासीणं ॥
अनासे लहुजुत्ता, अणंतं अन्नध जिप्रमाणं ॥१६॥
थर्थ-पुण के वली तंमि केते राशिने तिवग्गियए के व्रण चार वर्गीयें,
तेवारें परित्तपतलहु के जघन्य प्रत्येकानंतो होय. वली तस्सरासीणं अप्लासे के
तेनी राशिनो श्रन्यास करीये तेघारे चोथो लहुजुत्ताश्रणंत के जघन्य युक्तानंतो
होय, तेटो जघन्य युक्तानंतें श्रपवजियमाणं के अजव्य जीवन मान होय. ए
जघन्य युक्तानंतो चोथो ते. तेटसा अजव्य जीव होय. ते मध्ये एक रूप हीन
करीये, तेवारें उत्कृष्ट प्रत्येकानंतो त्रीजो थायः ॥ ६ ॥
. षडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४ ५६५ तबग्गे पुण जाय, एंताणंत लहु तंच तिस्कुत्तो ॥ वग्गसु तदवि न तं हो, इणंत खेवे खिवसु उ श्मे ॥ ७ ॥ अर्थ-दवे तबग्गे केते चोथा अनंताना वर्ग करीयें, तेवारे पुण के वली पंताणंतलहु के सातमो जघन्य अनंतानंतो जायश् के घाय. वली तंत्रतिरकुत्तो के ते जघन्य अनंतानंतने प्रण वेला बरगसु के वर्गीयें एटले ए राशिने एज राशि साथै गुणी, तेवारे जे राशि आवे, तेने वली तेज राशिसाथै गुणी, ते गुणतां जे राशि आवे, तेने वली तेहीज राशि सा. गुणीयें. एम त्रण वेला वर्ग करी, तहवि के तोपण नतंहो के उत्कृष्टुं अनंतानंतुं न घाय, तेबारे पंतखे- बेखवसुरश्मे के तेमांहे आठ अनंता नेलीयें, तेनां नाम श्रागली गाथायें कहे. इति समुच्चयार्थः ॥ ७ ॥ सिझा निगोअजीवा, वणस्सई काल पुग्गला चेव ॥ सब मलोग नहं पुण, तिवग्गिलं केवल गंमि ॥७॥ अर्थ-तिक्षा के एक सिडना जीव, ते अजव्यथी अनंता तथा वीजा निगोत्र- जीवा के सूक्ष्म अने वादरनिगोदना जीव, साधारण वनस्पतिना जीव, पण अनंत ठे ते पण नेलीयें तथा त्रीजा वणस्सई के० प्रत्येक साधारणवनस्पतिना जीव पण अनंता , ते पण नेलीये, अहींआं वनस्पतिमाहे पण निगोद नेली लश्ये. चोथा काल के अतीतकाल अने धनागतकालना सर्व समय जे अनंते ते ते पण नेलीये. पांचमुं पुग्गलाचेव के0 सघला पुजलस्कंधना परमाणु एकेक जीवनी निश्रायें अनंता- नंत परमाणु अनिष्ट ते, ते पण नेलीयें. हा सबमलोगनहं के सर्व लोकाकाश अने थलोकाकाशना प्रदेश जे अनंते , ते अनंतो पण ए मध्ये नेलीयें, ते सर्वनो एक राशि करीने पुण के वली तिवग्गि के तेनो पण त्रण वेला वर्ग करीये, ते वर्ग करीने ते मध्ये केवलगं के केवलज्ञान अने केवलदर्शनना अनंता पर्याय वे, ते नेलीये, जे जणी सर्व ज्ञेयवस्तुना पर्याय अनंता वे ते विषय पण केवलज्ञाननो ते.॥ ७॥ खित्ते णंताणंतं, हवेश जितु ववदर मसं ॥श्य सु- हम विआरो, लिदिर्ज देविंद सूरीहिं॥जए॥ ॥इति षमशीतिकाख्य चतुर्थ कर्मग्रंथः समाप्तः॥ अर्ध-खित्तेणंताणतंहवेजितु के ते केपवे के नवमुं उत्कृष्ट अनंतानंतुं दोय, परंतु ए उत्कृष्टं अनंते कोई वस्तु लोकालोकमां नथी. माटें वहरश्मा के लोकालो
५६६
पडशीतिनामा चतुर्थ कर्मग्रंथ. ४
कमां जेटला पदार्थ ने, तेनो व्यवहार सर्व मध्यम श्राठमो अनंतानंतोज प्रवत्त ।
पण उत्कृष्टें अनंते को वस्तु नथी. अहींयां मतांतरें उत्कृष्टानंतो कह्यो. श्यसुहमः
विधारो के० ए सूक्ष्मार्थ विचार एटले संतिने थगम्य जे जीवादिक पदार्थ तेनं
विचार शब्दानिधेय श्रीपंचसंग्रहादिक जोइने अक्षरविन्यास कस्यो. देविंदसूरी
के तपागठाधिराज श्री देवेंजसूरिये लिहि के सख्यो. ए पडशीतिकानामें चोयं
कर्मग्रंथ समाप्त थयो. ॥ नए ॥
॥श्रत प्रशस्तिः॥
श्रीमच्चाजकुलांनोधिविधुः सूरीश्वरोऽजवत् ॥ श्रीमदानंदविमलो, वैराग्यामृतपूरित
॥१॥ तष्ठिप्यमुख्यसंख्यान, संख्याव्याप्तगुणोत्कराः॥श्रीसोमनिर्मलनामानः वन्नूवुर्मुनि
विश्रुताः ॥२॥श्रीहर्षसोमतधिष्य, प्रज्ञाविज्ञाननार्गवाः॥ श्रीयशस्सोमनामानस्तहिने
याविशारदाः ॥३॥ तत्पदांनोज गेण, लेखो दृल्लेखनो नृशं ॥ मुग्धानामवबोधार्थ टयार्थ
पडशीतिकाख्ये ॥४॥ इति प्रशस्तिः॥
45
JOOOOOOOOSOLE
olicewal00
॥ इति पडशीतिनामा चतुर्थः कर्मग्रंथः
वालावबोधसहितः संपूर्णः॥
Goycoyed
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ឬq9 ॥अथ ॥ ॥शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ प्रारज्यते॥ , ॥ श्रावृत्तम् ॥ ऐं श्रीकरपीडन, विधिसिहं ध्वस्तकर्मशल नजरं ॥ कल्याण सिद्धिकरणं, जैनं ज्योतिर्जयतु नित्यं ॥ १ ॥ नवशतमथनं शतशो, नत्वा शतमखनतांम्हिशतपत्रम् ॥ श्रीवीर जिनं धी रं, लिखामि शतके टवार्थमहं ॥२॥ ध्रुवबंधोदय सत्ता, नाशकृते कर्मणांसकृन्नगवान् ॥ त्रिपदीमदीशयां, सा मम मतिमांद्यमपहरतु ॥३॥ नमित्र जिणं धुवबंधो, दय सत्ता घाइ पुस परिअत्ता॥ सेअर चनद विवागा, बुलं बंधविद सामी ॥१॥ अर्थ-नमिश्रजिणं के नमस्कार करीने जिन प्रत्ये धुववंध के एक ध्रुवबंधिनी प्रकृति, उदय के वीजी ध्रुवोदयी प्रकृति, सत्ता के त्रीजी ध्रुवसत्ता प्रकृति, घाइ के चोधी घातिनी प्रकृति, पुल के पांचमी पुण्यप्रकृति, परिअत्ता के ही परा. वर्तमान प्रकृति, सेयर के वली एना इत्तर उन्नेद लेवा; एवं वार छार थयां. चउहविवागा के चार लेदें विपाकिनी प्रकृति, वुद्धं के कहेशे. तथा बंधविह के चार बंधविधि. सामी के वली चार प्रकारें बंधना खामी कहेशे. एवं चोवीश छार थयां. च एटले वली ॥१॥ तिहां ग्रंथकर्ता श्रीदेवेंप्रसूरि लघुशतकनामा ग्रंथने आरंने प्रथम समुचितेष्ट देवता नमस्काररूप नाव मंगल निर्विघ्नपणे ग्रंथसमाप्तिने हेतुयें करे . नमिश्र के नमस्कार करीने, कोण प्रत्ये नमस्कार करीने ते कहे . जिण एटले राग द्वेषादिक अंतरंग वैरी जेणे जीत्या एवा जे श्रीजिन जगवंत तीर्थंकरप्रत्ये सर्व थकी अधिक गुणवंत जाणी तेने नमीने थाटला छारें करी शतकनामा ग्रंथ कहेशे. हवे ते ग्रंथना अनिधेयजूत ठवीश कारनां नाम कहे . त्यां प्रथम जे कर्मप्रकृति आपणा निजहेतु मटयां अवश्य बंधाय पण तेहने स्थानकें बीजी प्रकृति न बंधाय, ते प्रथम ध्रुवबंधिनी प्रकृति जाणवी. अने वीजी जे कर्मप्रकृति आपणा वंधहेतु सामग्री हुँते उते पण केवारेंक बंधाय अने केवारेंक तेने स्थानके तेनी विरोधिनी वीजी प्रकृति बंधाय, ते अध्रुववंधिनी प्रकृति जाणवी. त्रीजी जे प्रकृतिनो उदय विवेद कालपर्यंत निरंतर होय, पण तेनो उदय तेनो विद थया विना त्रुटे नहीं, ते त्रीजी ध्रुवोदय प्रकृति जाणवी. चोथी जे प्रकृतिनो उदय केवारेंक होय
,
५६७
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.
वली केवारेंक न होय, वली होय, एम श्रांतरें उदय होय, ते चोथी अध्रुवोदयी
प्रकृति जाणवी. पांचमी जे प्रकृतिनी सत्ता सर्व जीवने एटले मिथ्यास्त्रीने पण
सर्वदा पामियें परंतु नवप्रत्ययादिक कारणीक न होय, ते पांचमी ध्रुवसत्ता प्रकृति
जाणवी. तथा वही जे प्रकृतिनी सत्ता नवप्रत्यये तथा गुणप्रत्ययज होय पण
अन्यथा न होय, ते ठही श्रध्रुवसत्ता प्रकृति जाणवी. सातमी जे प्रकृति श्रापणा
ज्ञानादिक घात करी थारमाना गुणने थावरे, ते सातमी घातिनी प्रकृति जाणवी.
श्रामी जे प्रकृतिना उदयधी श्रात्मानो कशो पण गुण अवराय नहीं, ते थाउमी
श्रघातिनी प्रकृति जाणवी, नवमी जे प्रकृतिनो विशुद्ध परिणामें उत्कृष्ट मिनी
रस बंधाय तथा जेने उदये जीव, अनुकूलपणे वेदे, ते नवमी पुण्यप्रकृति जाणवी,
दशमी जे प्रकृतिनो संकेश परिणामे उत्कृष्ट कटक रस बंधाय, ते दशमी
पापप्रकृति जाणवी. अगीश्रारमी जे कर्मप्रकृति श्रापणी विरोधिनी प्रकृतिनो बंध
तथा उदयने निवारीने, पोतानो बंध तथा उदय देखाडे, ते थगीथारमी परावर्त-
मान प्रकृति जाणवी, वारमी जे कर्मप्रकृतिनो बंध तथा उदय, अन्य प्रकृति साथै
विरोधिनी नहीं तेना कारण उते पण होय, ते वारमी अपरावर्तमान श्रविरोधिनी
प्रकृति जाणवी. एम ए एक ध्रुवबंधिनी, वीजी ध्रुवोदयी, धीजी ध्रुवसत्ता, चौथी
घातिनी, पांचमी पुण्य, उही परावर्त्तमान, एथी इतर एटले उपरांठी एक अध्रुवबंधि-
नी, वीजी अध्रुवोदयी, बीजी श्रध्रुवसत्ता, चोथी अघातिनी, पांचमी पाप, उही
थपरावर्त्तमान, एम व नेद साये मेखवतां वार छार थयां.
तथा चार विपाक एटले उदय कालना गम, तेनां नाम कहे . एक क्षेत्रविषा-
किनी, वीजी नवविपाकिनी, त्रीजी जीववीपाकीनी, चोथी पुजल विपाकिनी, एम
जे जे कर्मप्रकृति, जे जे विपाकिनी होय, ते कहीशं. एटले शोल धार कह्यां.
तथा चार वंधविधि, एटले बंधना प्रकार तेमां एक प्रकृतिवंध, चीजो स्थिति
बंध, घीजो रसबंध, चोथो प्रदेशबंध, ए चार प्रकारना बंधने उत्कृष्ट तथा जघन्य जे
करीने कहीशु. एवं वीश घार थयां.
तथा एक नूयस्कारवंध, बीजो अल्पतरबंध, बीजो अवस्थितबंध, चोथो श्रव्य
तबंध, एनुं स्वरूप तथा प्रकृति बंधादिक जे उत्कृष्ट जघन्यपणे तेना स्वामी एटले
थधिकारी ए चार वानां कहेशे. एम चोवीश झार, शतकनामा ग्रंथनां कह्यां.
तथा गायाने यंतें यकार ते ते चकारने थर्थे । ते च शब्द की उपशमश्रेणी
तथा चीजी क्षपकोणी ए वे श्रेणीनुं स्वरूप कहेगुं. एम ग्वीश छारनां नाम शतक
नामा कर्मग्रंथमां कद्देवानां कन्यां ॥ १ ॥
. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ५६ए ॥ तिहां प्रथम छारें सुडतालीश ध्रुववंधिनी प्रकृति कहे ते ॥ वम चल तेज कम्मा, गुरु लहु निमिणो बघाय जय कुचा । मित कसाया वरणा, विग्धं धुवबंधि सगचत्ता ॥२॥ अर्थ-वपचड के वर्णचतुष्क, तेश्र के पांचमुं तैजस नाम, कम्मा के- हुं कार्मणनामकर्म, श्रगुरुलहु के सातमुं अगुरुलघुनामकर्म, निमिणं के आठमुं निर्माणनामकर्म, उवघाय के नवमुं उपघातनामकर्म, नय के दशमुंजयमोहनीय, कुछा के अगीआरमुं जुगुप्सामोहनीय, मिठ . के वारमुं मिथ्यात्वमोहनीय, कसाया के शोल कपाय, एवं अहावीश थश्. तथा वरणा के ज्ञानावरण पांच अने दर्शनावरण नत्र, ए चौद प्रकृति. एवं सर्व मली वेतालीश प्रकृति यश तथा विग्धं के अंतराय पांच, एवं सगचत्ता के ए सुमतालीश ध्रुवबंधिनी प्रकृति जाणवी ॥२॥ वर्ण, गंध, रस अने स्पर्श, ए चार प्रकृतिनुं नाम वर्णचतुष्क कहीये. एक तेजसशरीर, वीj कार्मणशरीर, त्रोजु श्रगुरुलघुनामकर्म, चोथु निर्माणनामकर्म, अने पांच, उपघातनामकर्म. ए पांच अने पूर्वोक्त वर्णचतुष्क, ए नव नामकर्मनी प्रकृति ध्रुववंधिनी कहीये. जे लणी चार गतिना जीवने तेजस कार्मणशरीर होय, तथा वर्ण, गंध, रस अने स्पर्श, ते औदारिक अने वैक्रियशरीरना बंधे दोय, तथा निर्माणनामकर्म पण अंगोपांग श्राश्रयी होय, वली गुरुलघु तथा उपघात नामकर्म पण, शरीरबंधे होय, तेथी स्व स्व गति प्रायोग्य ए नामकर्मनी नय प्रकृति थापणा थविरति कपायादिक हेतु उते बंधाय. तेथी ए नव प्रकृतिने ध्रुवचंधिनी प्रकृति कहीये. जयमोहनीय थने जुगुप्सामोदनीय, ए वे प्रकृतिनी बंधविरोधिनी प्रकृति नधी, तेथी ध्रुवयंधिनी कद्रीय तथा मिध्यात्वमोहनीय पण निज हेतु मिथ्यात्वोदय सन्ना यवक्ष्य बंधाय ते. ते जणी एने पण ध्रुवचंधिनी प्रकृति कहीये. एवं प्राग था तथा अनंतानुवंधिया कपायोदय हेतु सन्नावें थनंतानुबंधी फ्रोध, मान, माया अने सोन, ए चार, अवश्य बंधाप. तेमज धप्रत्यान्यानोदयसमा अप्रत्याग्यानीया चार पंचाय, थने प्रत्याख्यानोदयरूप निज हेतु ते चार प्रत्याख्यानीया बंधाय. संन्यसनकपा. योदयरूप निज देतु उतां संज्यसना चार कपाय यंधाय. एवं शोल कपाय बंधाय. ए सर्प मली उंगणीश प्रति मोदनीयनी यश. तथा ज्ञानावरणीपनी प्रति पांच बने दर्शनावणीवनी प्रकृति नय, , चांद सावरए पए सर्व जीवन पातपाताना बंध दि न्यानक. सायद बंधाय, तन ឬ១៥ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ स्थानकें बीजी विरोधिनी प्रकृतिनो बंध न थाय. ते जपी ए पण ध्रुवबंधिनी प्रकृति जाणवी. एम अंतरायकर्मनी पांच प्रकृति पण दशमा गुणगणा लगें सर्व जीवने श्रवश्य बंधाय. तेथी एने पण ध्रुवयं धिनी प्रकृति कहीये. एवं ए सुमतालीश कर्म- प्रकृति थापणा मिथ्यात्व, अविरति श्रने कपायादिक हेतुना समावें सर्व जीवने अवश्य बंधाय. ते जणी एने धुवबंधिनी कहीये. तेमध्ये ज्ञानावरणीयनी पांच, दर्श नावरणीयनी नव, मोहनीयनी जंगणीश, नामकर्मनी नव श्रने अंतराय कर्मनी पांच, एम मूल पांच कर्मनी यश्ने उत्तर प्रकृति सुमतालीश यायः ॥ थने वेदनीय तथा गोत्र, ए चे कर्मनी मूल प्रकृतिनी अपेक्षायें ध्रुवबंधिनी जाणवी. परंतु उत्तर प्रकृतिनी थपेक्षायें अभुवयं धिनी जाणवी. ॥ इवे श्रध्रुवबंधिनी प्रकृति कहेते. ॥ ॥ अथा ध्रुवबंधिन्यः॥ तणु वंगा गि संघय, ण जाइ गइ खगई पुधि जिणुसा- सं॥ जजो आयव परघा, तसवीसा गोअ वेयणियं ॥३॥ वर्ष-तापुयंग के तनुत्रिक थने अपांगनिक, थागिथ के श्राकृति एटसे मेरपान उ, संपया के संघयण उ, जाइ के० जाति पांच, गइ के गति चार, खगई फे० विदायोगति थे, पुधि के थानुपुर्वीचतुष्क, जिणुसास के जिननामकर्म थने मागनामकर्म, उझोथायर के ग्योतनाम तथा थातपनाम, परघा के पराघाः सनाम, नसीसा के प्रस दशक थने स्थावर दशक, ए मलीने वीश प्रकृति जापपी. गोथ के० गोग्रहिक, वेयपिथ के घेदनीयहिक, एवं वाश प्राति पर मनु पट दारीरनामकर्म, ते मध्ये नेजस थने कार्मण, ए वे शरीर तो पूर्व सभुश्यंधी कया , थने शेष योदारिक, वेक्रिय थने थाहारक, एप्रण शरीर तथा एज प्रभारीग्नां अंगोपांग, ते मध्ये मनुष्य तथा तियंचने प्रोदारिक होय अने देव मया नारकी प्रायोग्य वक्रिय होय, ते यधुवयंधिनी प्रकृति कहीये, भने थाति पटसे मंग्यान मंधयानवे, मध्ये एक समय एकज यंधाय. ते नणी एने पण याधी कहीय. नया मंययाण व पण मनुष्य, तियंच प्रायोग्य यांधतां एक समय एक चाय भने देवता नया नारकी प्रायोग्य बांधता संघयणनी बंध न होय, मार्ट पाक्तिी कड़ीय. तया एप्रिय, प्रिय, प्रिय, चोरिप्रिय यने पंजिय, .. पच जानिमः एडियादिकम्पबायोग्य एक जातिजधाय, ते माटें श्रध्रुवपिन २. नराचार गनिमय एक ममर्ये एक देवादिकनी गनियंधाय, से माटे एपण .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ए एजर अध्रुववंधिनी प्रकृति कही तथा शुनविहायोगति,अने अशुज विहायोगति, ए वे प्रकृति पण बंधविरोधिनी ठे. तेघी शुनविहायोगति बंधाय,तेवारें अगुलविहायोगति न बंधाय, तेधी ध्रुवबंधिनी कहीयें तथा देवानुपूर्वी, मनुष्यानुपूर्वी, तिर्यंचानुपूर्वी अने नरकानुपूर्वी, ए चार प्रकृति पण बंधविरोधिनी ठे, माटें अभुवबंधिनी कहीये. एवं ए तेत्रीश प्रकृति परावर्तमान नणी अध्रुवबंधिनी कहीयें, जिननामकर्म सम्यक्त्व ठतां पण कोश् एकने बंधाय, अने कोइएकने न बंधाय, ते नणीअध्रुवबंधिनी कहीयें, तथा उन्यासनामकर्म पण पर्याप्त प्रायोग्य वांधतां बंधाय. परंतु अपर्याप्त प्रायोग्य चांधतां न बंधाय, तेथी अध्रुवबंधिनी कहीयें, तथा उद्योतनामकर्म पण तिर्यंच प्रायोग्य वांधतां को एकने बंधाय अने वीजानें न बंधाय, तेथी अध्रुववंधिनी कहीयें, तथा यातपनामकर्म पण पृथ्वीकाय एकेंजिय प्रायोग्य वांधता कोश्एकने बंधाय अने कोइ एकने न बंधाय, तेथी अध्रुवबंधिनी कहीये, तथा पराघातनामकर्म पण पर्याप्त प्रायोग्य वांधता को एकने केवारक बंधाय अने को एकने अपर्याप्त प्रायोग्य बांधतां न बंधाय, तेथी अध्रुववंधिनी कहीयें; तथा सदशक अने स्थावरदशक एटले त्रस, बादर, पर्याप्त अने प्रत्येकादिक, तेमज स्थावर, सूक्ष्म, अपर्याप्त अने साधार- पादिक प्रायोग्य वांधतां वंधाय, परंतु तेथी विपरीत वांधतां न वंधाय, तेथी ए वीश प्रकृति पण अध्रुवबंधिनी कहीयें, तथा उच्चैर्गोत्र वांधतां नीचर्गोत्र न बंधाय, श्रने नीचै- गोत्र बांधतां उच्चैर्गोत्र न बंधाय, माटे ए वे प्रकृति, वंधविरोधिनी नणी एने अध्रुव- बंधिनी कहीयें, तथा शाता, अशातावेदनीय पण परावर्त्तमान बंधाय पण वेहु साथै न बंधाय, तेथी ए वे प्रकृति पण अध्रुवबंधिनी कहीये. एवं उंगणनीश प्रकृति य. तथा तेत्रीश बागलनी मेलवतां चाशन प्रकृति थ॥३॥ हासाइ जुअल उग वे, अ आन तेउत्तरी अधुवबंधो॥ नंगा अणा साई, अणतं संतुत्तरा चनरो ॥ ४ ॥ अर्थ- हासाश्जुश्रल के० हास्य श्रने रति तथा शोक अने अरति, ए मुग के युगल, वेष के त्रण वेद, पान के चार आयु, तेउत्तरी के ए तहोंत्तेर कर्मप्र. कृति, अधुवबंधो के अध्रुवबंधिनी जाणवी. एना नंगा के चार जांगा, अणांसा- ईयणतं के अनादि अने सादि, ए वे पदने अनंत अने संतुत्तराचउरो के सांत, ए वे पद, प्रत्येके आगल जोमतां चार नांगा होय, एटले अनादि अनंत, अनादि सांत, सादि अनंत अने सादि सांत, ए वे जोमतां चार थाय. ॥ इत्यक्षरार्थः॥४॥ वे . ए शतकनामा पंचम कर्मग्रयं, हास्य अने रति, ए युगल बांधतां शोक भने अरति, ए युगल न बंधाय, अने शोक अने थरति वांधतां, हास्य अने रति न बंधाय. तेथी ए चार प्रकृतिनो बंध सांतरपणे बंधाय. तेथी ए अध्रुवबंधिनी हा गुणगणा लगें जाणवी, अने तेथी श्रागले निरंतरपणे बंधाय माटें पठी ध्रुवबंधी कहेवाय. एमज अशातावेदनीय पण जाणी लेबी, तथा एमज नीचेोत्र पण वीजा गुणगणा खगें अध्रुवबंधी ने पछी ध्रुवबंधी जाणवो. ग्रीवेद, पुरुपवेद श्रने नपुंसकवेद, ए त्रण प्रकृतिमध्ये पण एक समय एकत्र घंधाय. तेमां नपुंसकवेद मिथ्यात्व लगें थाने स्त्रीवेद साखादन लगें बंधाय, तेथी श्रागस निरंतर पुरुषवेद बंधाय; तथा एक देवायु, वीजु नरकायु, श्रीजु तिपंचायु, अने चोथु मनुष्यायु, ए चार थायुमाहेसो एक नवमां एकजवार एक गतितुं थायु यधाप; माटें भुवयंधिनी जाणवी. ए रीते ए तहोंत्तेर प्रकृति श्रध्रुवबंधिनी कहीये. कम के केयारेक बंधाय, केवारक न बंधाय, केवारेंक तेने स्थानके विरोधिनी पीजी प्रति यंधाय, तेथी एनो बंध, निश्चल न होय तेथी एने अध्रुवबंधिनी कहीये. थीयां भुयाभुवने विपे चार नांगा अवतारियें, अनादि ने सादि, ए वे पद थागस प्रत्यय यनंत ने सांत, ए. वे पद जोमिये, तेवारें एक अनादि अनंत, बीजो थनादि सांत, श्रीजो सादि थनंत अने चोथो सादि सांत, ए चार जंग थाप. जे फर्मप्रतिनी प्रादरूपें यधनी यादि न पामीय. एटसे (१) जे ए था कर्मनी प्रशनि पूर्ये ग हती थने अमुक दिवसथी नवी थइ, एम कोई वारे पण न कहेबाप, से अनादि. (२) थने जे प्रकृति, अनुबंधकपणुं यया पठी वली पदेखा यांधी, ते सादि. (३) प्रशतिनो यदि न होय, या समें अनंत. (५) तथा जेयारे पंधनी यंन करे, तेबारें सांत. ए जेम यंधमा नांगा कया, तेम उदय थने उदीर. सा पर मादि, अनादि, सांन यने यनंत, ए चार नांगा जाणया. ॥४॥ पटम विधा धुव उदश्म, धुवबंधिसु तश्च वजा नंगतिगं॥ मिम्मि निन्निनंगा, उद्दावि अधुवा तुरिअनंगा ॥ ५॥ अर्य-पदम के पदेशो यने विश्रा के० बीनो, ए चे नांगा, धुवनदश्म मुमोदर प्रातिने विप होय, यने धुवबंधिमुतश्ययज्ञानंगनिर्ग के० धुययंधी प्रह तिने रिपत्रीको नांगो वर्जीन शेष प्रा नांगा होय तया मिम्मिलिग्निनंगा कं० मिलापमोहनीयने दिप प्रा नांगा यान. यजी उदाविश्रधुषा के वै प्रकारली .. कर शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ५३ अभुवबंधी प्रकृति एटले एक अध्रुवबंधिनी, वीजी अध्रुवोदयी, ए वेने विपे तुरिध- नंगा के एक सादि सांत नामें चोथो नांगो होय. ॥ ५॥ तेमांदे पहेलो अनादि अनंत तथा बीजो अनादि सांत, ए वे नांगा एक मिथ्या- त्वमोहनीय विना शेप वीश ध्रुवोदयी प्रकृति आश्री लाने. जे नणी अनव्यने निर्माणादिक बीस प्रकृतिना उदयनी आदि न पामीयें; तेम आगला गुणगणाने अन्नावें जदय विछेद पण न पामीये, तेथी अनंत एटले अनादिअनंत नांगो जाणवो, तथा जव्यनी अपेक्षायें ए ग्वीशनी आदि नधी पण वारमे, तेरमे अने चौदमे गुणगणे उदयनो अंत थशे, तेथी सांत माटे अनादि सांत, ए. वीजो नांगो पामीये. तथा ध्रुवबंधिनी वर्णचतुष्कादिक सुमतालीश प्रकृतिना बंधनी अपेक्षायें त्रणं नांगा होय, ते श्रावी रीते जे अन्नव्य जीव अनादिकालनो ए ध्रुवबंधिनी प्रकृति सर्वदा वांधे ठे, तेधी अनादि तथा श्रागखां गुणगणाने अंगावें बंधव्यवछेद पण पामशे नहीं, तेथी अनंत. ए अनादिश्रनंत नामा प्रथम नांगो अनव्य श्राश्रयी कह्यो; तथा जव्य जीव जे अनादि मिथ्यात्वी ठे, तेने अनादिसांत लांगो जाणवो, अने जे नव्य जीव अगीधारमे गुणगणे ए प्रकृतिनो अबंधक थश्ने वली तिहां थकी पमतो वंध श्रारंने, तिहां सादि, ते वली अवश्य श्रबंधक यशे, तेघी सांत, ए चोयो सादिसांत नामा नांगो कह्यो. ए रीतें त्रण जंग कह्या. हवे मिध्यात्वमोहनीयनो वंध तथा उदय त्रण नॉगे लाने, तिहां अजव्यने मिथ्या: स्वनो बंध तथा उदय अनादिश्रनंत नांगो तथा अनादि मिथ्यात्वी नव्य जीवने अनादिसांत नांगो जाणवो. केम के ते सम्यक्त्व पामशे तेवारें मिथ्यात्वनो यंत घशे. तथा जे सम्यक्त्व वमीने मियासू जाय ते सादि मिथ्यात्वी तेनी अपेक्षायें ए चोथो सादिसांत जंग जाणवो. अने बीजो थादिश्रध्रुव नांगो शून्य जाणवो. जे जणी लादि तो नव्यनेंज होय थने ते तो अवश्यमेव मुक्तियें जाय. तेबारें तिहां बंध तथा उदयनो अंत करे, तेथी सादि अध्रुव नांगो खोटो जाणवो. वहीं ध्रुवबंधिनी तथा ध्रुवोदयी प्रकृतिमध्ये मिथ्यात्वमोहनीय कपुंठे, पण श्रींयां ते वेदुधी जूड एटला वान्ते कथु ठे के, जो पण ध्रुवबंधिनी थपेक्षायें वण नांगा कह्या, ते बंधे थावे पण उदयें त्रण नांगा न यावे, यने मियात्वमोद- नीयना तो उदयना पण व्रण जांगा वे ते विदोष जापवाने थय निन्न क. तथा जे प्रकृति मंधे थने उदयें पए थभूव ते अध्रुवपणा नगीज एक चोये सादिसांत जांगे फवाय परंतु एने विष दोपत्रण नांगा न दोय. ॥ ५ ॥. . ।
" 4 . ५४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५ ॥श्रय ध्रुवोद यिन्यः निरूप्यते ॥ हवे सत्तावीश ध्रुवोदयी प्रकृति कहे.॥ निमिण थिर अधिर अगुरुज, सुद असुदं तेअ कम्म चनवन्ना ॥ नाणंतराय दंसण, मिदं धुव उदय सगवीसा ॥ ६ ॥ अर्थ-निमिण के निर्माणनामकर्म, थिर के स्थिरनामकर्म, श्अथिर के अस्थि- रनामकर्म, श्रगुरुथ के अगुरुलधुनामकर्म, सुदथसुहं के शुलनामकर्म थने थशुञ्जनामकर्म, तेथ के तेजसनामकर्म, कम्म के कार्मणनामकर्म, चवन्ना के वर्णादिक चार, नापतराय के ज्ञानावरणीय पांच, तथा थंतराय पांच, दसण के दर्शनावरणीय चार, मिठ के मिथ्यात्वमोहनीय, धुवउदयसगवीसा के० ए सत्ता- वीश फर्मप्रकृतिने ध्रुवोदयी कहीयें ॥६॥ एक निर्माण, पीजुं स्थिर, श्रीजु अस्थिर, चोथुथगुरुखधु, पांचमुं शुज, उर्छ थशुग, सात, तेजप्स, थाइम कार्मण तथा चार वर्ण, एवं वार नामकर्मनी ध्रुवोदयी प्रकृति. पनो उदय, घारे गतिना जीयने सर्वदा होय. एना उदयनो व्यवछेद कास, तेरमा एपगपाना प्रति . परंतु तिहां सगे तो सर्व जीवने विपे ए वार प्रकृतिनो उदय पानिये, ते पाणी भयोदयी कहीये. ए मांहे थिर, थथिर, तथा शुज भने अशुज, ए पार प्रति विरोधिनी कही है. पण ते यंधनी थपेक्षायें विरोधिनी देवी, परंतु पनो उदप विरोधी नथी, जे जणी सोदी, सास, मूत्रादिक पुजसनो थस्थिर बंध थम्पिर कोदयची होय, तया दाड, दांतादिकनो स्थिर बंध स्थिरकर्मना उदययी स्पिर दोप. एम पारे प्रति उदय अविरोधिनी ठे, तेमज शुजनामोदये मस्तकानि क गुम थंग छोप, थने शगुन नामोदय पादादिक थंग श्रगुल होप, ए रीते उदय धविरोधी, ते माटें भुवोदयी कही. एवं चार प्रकृति यश. पांच छानावरपनो उदय पण वारमा गुणगणा सुधी निरंतर सर्व जीवने होप, तेमज दानादिक पांच यंतरायनी प्रकृति तथा चतुरादिक चार, दर्शनावरणीयकर्म नी मानि, पनो उदय पण यारमा गुणताणा खगें होय, तेथी ए चोद प्रति प भुरोदसी कही, तथा मियाखमोदनीयनो उदयविद प्रथम गुणवाये , ही प्रथम गुपवारो वर्नना जीवन मिष्यासमोहनीयनो उदय ध्रय कहीये, अने rce मारवादनादिक गुण मिथ्यात्व मोहनीयनो उदय न सान्न, तो पण ते पर न झापगे. जे । प्रवोदयीनू एज लक्षण जे थापणा उदय पवाद स्थानक मा निरंतर जेनी टदय माने,ते धुवोदयी कद्देवाय.एम सचायीश प्रकृत कृतिक शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ॥ हवे एनी विपरीत अध्रुवोदयी प्रकृति कहेठे.॥ थिर सुन्न अर विणु अधुव, बंधी मिठ विणु मोह धुवबंधी ।। निदोव घाय मीसं, सम्मं पण नवश् अधुवुदया॥७॥ अर्थ-थिर के स्थिरनामकर्म, सुन के० शुजनामकर्म, इअर के एधी इतर ते अस्थिरनामकर्म अने अशुजनामकर्म, विणु के० ए चार प्रकृतिविना शेष शरीर त्रण, उपांग त्रण, संस्थानठक, संघयणठक, जाति पांच, गति चार. एवं सत्तावीश तथा खगतिहिक, श्रानुपीचतुष्क. एवं तेत्रीश प्रकृति तथा जिननाम, उवास, उद्योत, श्रातप, पराघात, सचतुष्क, शुजगचतुष्क, एवं उतालीश. स्थावरचतुष्क, दो ग्यचतुष्क, गोत्रहिक, वेदनीयधिक, हास्य अने रति तथा शोक अने अरति, त्रण वेद श्रने आयुश्चतुष्क. ए जंगणोतेर प्रकृति बंधविरोधिनी जपी अधुवबंधि के अध्रुवबंधिनी कही. एने जेम अध्रुवबंधीनी कही, तेम उदयविरोधिनी नणी कोक श्रध्रुवोदयी पण जाणवी, केम के जिननामधी पराघातपर्यतिनी पांच प्रकृति के तेनो उदय कोइएक जीवने होय ते जणी श्रध्रुवोदयी कहीये. जो पए ए अविरोधिनी तो पण ए वात विचारीने थविरोधिनी न कहेवी. तथा शोल कपाय, सत्तरमुं नय, अढारमी जुगुप्ता, ए थदार मोहनीयनीप्रकृति ,ते ध्रुवबंधिनी प्रकृतिमध्ये गणवी, केमके ए मध्ये क्रोधादिकने उदयें मानादिकनो उदय न होय, तेघी ए उदय विरोधी ते पण बंधविरोधी नथी, तेणे करी बंधमां तो ध्रुवयं- धिनी कही पण उदयमा श्रध्रुवोदयी कहीये. तथा जय श्रने जुगुप्सानो उदय सांतर दे, फेमके कोने कोई वारें होय, कोश्ने कोश् वारे न होय ते नणी ए पण श्रध्रु. वोदयी कही. तथा मिठविणुमोहधुवयंधी के० मिथ्यात्व ध्रुवबंधी ठतुं पण धुवोद- चीमध्ये गएयु. तेघी ते वज्र्यु शेप वढार प्रकृति, अध्रुवोदयी जाणवी. एम सत्याशी प्रकृति धध्रुवोदयी जाएवी. निदोवघायमीशं के तथा दर्शनावरणीय फर्ममध्ये पांच निशानो उदय, केवारेंक होय आने केवारेंक न होय. तथा ए पांच निझा पण परस्परें उदयविरोपित नी दे. ते जणी एने पण अध्रुवोदयी कही, तथा उपयातनामनो पण कोइएक जीवने कोइएक वारें उदय होय तेथी भुवोदयी कहीयें, तथा मिअमोहनीयनुं उदय पण विरोधी दे. जे जणी मिथ्यात्व तथा सम्यक्त्वनोदनीयने उदयें एनो उदप न दोप, तेम वजी सम्मं के० सम्यक्त्वमोहनीयनो उदय पण वेदक सम्यक्- दृष्टिने होय, ते जपी अवधिनी कदी. एन ए जघन्य तो यंतर मुहर्त श्रने उत्कृटची तो नाश सागरोपन उपर त्रण पूर्वकोटी अधिक सगे होय पर तेयी No- . '५७६ शतकनामा पंचम कर्मग्रयं. ५ पधारे न होय, ते नणी अध्रुवोदयी जाणवी. तथा जो पण सम्यक्त्वनी पेरें सादि सांत नांगे मिथ्यात्व पण , तो पण ते श्रध्रुवोदय। न जाणवू. जे नणी मिथ्यात्रो- दय नूमि प्रथम गुणगणुं तिहां तो अवश्य मिथ्यात्वनोज उदय होय. ते जणी ए ध्रुवोदयी होय. जो तेनी पोतानी नूमिमध्ये पण केवारेंक एनो उदय न होय, तो अध्रुवोदयी कहेवाय. पणनवश्यधुवुदया के ए पंञ्चाणु प्रकृति, अध्रुवोदयी कद्दी ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ७॥ ॥ श्रय ध्रुवसत्ताप्रकृतिराह ॥ हवे ध्रुवसत्ता प्रकृति कहे ते. ॥ तस बाम वीस सगते, अ कम्म धुव वंधि सेस वेय तिगं॥ आगि तिग वेअणिअं, ७ जुअल सग जरल सास चक्र ॥॥ अर्थ-तस के प्रसदशक तथा थावरदशक, एवं वीश प्रकृति तथा वणवीस के० पादिक यीश प्रकृतिनी सत्ता सर्व शरीरधारीने होय, ते वणी वर्णादिक वीश प्रकृति पार भुवसत्ता फही, तया सगतेथकम्म के तेजस सप्तकमध्ये तेजसशरीरनाम, फार्मपशरीरनाम, तेजससंघातन, कार्मणसंघातन, तेजसतेजसबंधन, कार्मणकार्मणव धन, जसकार्मणयंधन, ए सात प्रकृतिनी सत्ता, सर्व जीवने होय, केम के तेजग थने कामगशरीर पण सर्व जीवने होय, ते माटें तेनी भुयसत्ता जापी, थने धुययंघिसेस के० ए वर्णचतुष्क, तेजस तथा कार्मण, एउ प्रशमिन मूपी शेष भुवयंधिनी एकताप्लीश प्रकृति रही तेना नाम कहे . शोस प.पाप, १७ नप, १७ जुगुम्सा, १ए मिथ्यात्व, पांच ज्ञानावरणीय, नव दर्शनावरणीय, पांप शनाय, एवं थाम्नीश. ३ निर्माण, अपघात, गुरुलघु, ए एकतालीश प्रति पा भुश्यंधानी नणी ध्रुवसत्तापणे होय, एनो बंध, सर्वदा होय तो सत्ता पेग न होय? एवं काशी प्रकृति ध्रुवसत्तायें कही. पनिग के वेद प्राणनी यंध तया उदय जो पण यध्रुव कह्यो ठे, तो पण एनी मना धूप कही ने, नणी एक वेदमध्ये पण वेदना संक्रांतदप्त धामी, ने गती पमना कहीय. एवं एकाएं प्रकृति यह यागितिग के थाकृति हिर, एटमे मंन्यानयी ग्रिक संयं. निहां "नाणुवंगागि" ए गायानी मेरे प्रथम मम्यान. व संशया भने जाति पांच, ए सनर प्रतिनी सत्ता पण पूर्यसी पा भूत झाली. पटो एकमां ने थान च. थने वेथाणियं के वेदनीयहिकनी माग पर संक्रांतीकनी थपेक्षायें ध्रुवमनाये जाणवी. एयं एकमो दस अनि पानमा जुधव के ये युग पटी दाम्प ने रति तथा शोक भने पाति. .भार मानिनी मनापीय नवमा गुणम्यानकनगें सब शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.y ឬ១ឆ្នាំ जीवने होय, तथा तगउरल के औदारिकसप्तक एटले औदारिकशरीर, नोदारिक अं- गोपांग, औदारिकसंघातन,औदारिकऔदारिकबंधन, औदारिकतैजसवंधन,औदारिक- तेजसकार्मणबंधन अने औदारिककार्मणबंधन,ए सात प्रकृतिनी सत्ता पण सर्वदा पा- मियें, जे जणी मनुष्य, तिर्यचने ए उदयें होय तथा देवता अने नारकीने बंधे होय, ते माटे चारे गतिमाहे एनी सत्ता, ध्रुव होय. तथा सासचक के एक उश्वास, वीमुं उद्योत.त्रीजुं आतप, चोथु पराघात, ए जश्वासचतुष्कनी सत्ता, सर्वदा होय, ते नणी एने पण ध्रुवसत्ता कही. एवं एकतो ने पञ्चीश प्रकृति यः ॥ इति समुच्चयार्थः ॥जा खगतिरि उग नीअं, धुवसत्ता (॥ अधाधुवसत्ता निरूप्यते॥) सम्म मीस मणुअ उगं॥ विनविकार जिणा, हारस गुच्चा अधुवसत्ता॥ ए॥ अर्थ-खगर के शुजविहायोगति अने अशुजविहायोगति. ए वेहु प्रकृतिनी सत्ता, जीवने सर्वदा होय, तेत्री ध्रुवसत्ता जाणवी. तिरिग के तिर्यंचनी गति अने तिर्यंचानुपूर्वी, ए वेहु नाम कर्मनी प्रकृतिनी तत्ता एण सर्व जीवने सर्वदा होय, जे जणी जीवने घणी स्थिति तिर्यंचगतिमध्ये होय ते तथा वीजी गतिमध्ये पण एनो बंध होय, ते जणी एनी ध्रुवसत्ता जाणवी. नि के० निचैगोवनी ध्रुवसत्ता, तिर्यंचगतिमध्ये नियमा नीचैर्गोत्रनो उदय होय, तेघी ए एकसो ने त्रीश प्रकृतिनी सत्ता, मिथ्यात्वगुणस्थानकें वर्त्तता सर्व जीवने होय, जो पण अनंतानुबंधियानी सत्तानूमि, सातमा गुणगणा लगे ठे, थने तेमध्ये पण विसंयोजना कीधे सत्ता टले तोपण मिध्यात्वंध्रुवसत्ता जाणवी. ध्रुवसत्ता के सत्ता एटले ध्रुवसत्ता प्रकृति एकतो ने त्रीश कही, शेष अठावीश प्रकृति रही, ते एपी विपरीत अध्रुवसत्तायें ठे, ते कहे ठे. जे प्रकृति नवेदये थके तथा अवधे मिध्यात्व गुणगणे पण कोई एक जीवने केबारें एक सत्तायें न लाने अने कोई एकने लाने, एम नजनायें सत्ता होय, तेने श्रध्रुवसत्ता कहीये. ते कहे वे. सम्म के एक सम्यक्त्वमोहनीय, वीजी मीस के० मिश्रमोहनीय, ए वे प्रकृति- नी सत्ता, अनादि मिथ्यात्वी जीवने होय, तथा मिथ्यात्वगुणगणे सम्यक्त्व कमी श्राव्या होय तेने मिथ्यात्वप्रत्ययें ए वे पुंज उबेली बीश प्रकृति सत्कर्मा होय, तेने न होय, वीजा जीवने होय, तेथी अध्रुवसत्ता प्रकृति कहीये. तथा मणुअगं के मनुष्यगति अने मनुप्यानुपूर्वी, एवे प्रकृति ते ते काय अने वानकायमध्ये जे घणो काल रहे, तो ते उबेले तेने सत्तायें न होय, बीजाने होय. एम ए प्रकृति पण अध्रुवसत्तावाली कहीये. .
. ១៥ शतत्तनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ तथा विनविकार के एक क्रियशरीर, बीजें वे क्रियअंगोपांग, त्रीजें वैक्रियसं- घातन, चोधुं वैक्रियवंधन, पांच, क्रियतेजसबंधन, हुं वेक्रियकार्मणबंधन, सातमुं वैक्रियतैजसकामणवंधन, आग्मी देवगति, नवमी देवानुपूर्वी, दशमी नरकगति, अगीधारमी नरकानुपूर्वी, ए अंगीथार प्रकृतिनी सत्ता, थानादि निगोदिया जीवने न होय, बंधने अनावे न होय, तथा उवेले पण टले, तेधी ए अंगीभार प्रकृतिनी अध्रुवसत्ता जाणवी. जिणा के जिननामकर्मनी सत्ता, जे सम्यक्त्वप्रत्ययें जिननामकर्म यांधी बसी मिथ्यात्व पामे, तेने अंतरमुहर्त खगें होय, धीजाने न होय, तेथी अध्रुवसत्ता कही. एमज मनुप्यायु, देवायु, तिथंचायु अने नरकायु, ए चारमध्ये कोइ जीवने एकनी सत्ता, कोइ जीवने वेनी सत्ता, एम ए पण अध्रुवसत्ता कही. थाहारसगुञ्चायधुवसत्ता के एक श्राहारकशरीर, चीजें श्राहारकअंगोपांग, त्रीजु थाहारकसंघातन, चो, थाहारकबंधन, पांचमं श्राहारकतेजसबंधन, उहुं थाहारककार्मणवंधन, सातमु आहारककार्मणतेजसबंधन, ए श्राहारकसतक, एनी सत्ता जे अप्रमत्तगुणस्थानकें विशुरू चारित्रप्रत्यये थाहारकशरीर वांधी पनी संक्लेश विशे मिथ्यावे जाय, तेने सत्तायें होय, परंतु वीजाने न होय माटें अधू- वसत्ता कहीये. उच्चेर्गोवनी सत्ता पण अध्रुव, जे जणी तेउ अने वाउमध्ये रहेतो जीव, उचैर्गोत्र उवेले, तेने उर्गोत्रनी सत्ता टले वीजाने होय. एम जे प्रकृति मिथ्यात्व गुणगणे वर्त्तता पण कोइ जीवने होय, कोइ जीवने न होय, ते अध्रुवस तानी प्रकृति कहीये. ए यहावीश प्रकृति कही, एटले सम्यक्त्व, मिश्र, मनुष्यहि क, वेफ्रिय एकादशक, जिननाम, चार थायु, श्राहारकसप्तक श्रने उचैर्गोत्र, एवं यहावीश थ॥ ए॥ ॥ हवे गुणगणानी अपेक्षायें प्रकृतिनी सत्तानुं ध्रुवाध्रुवपणुं विचारे ठे.॥ पढम तिगुणेसु मित्रं, निअमा अजयाइ अगे नऊ ॥ . सासाणे खलु सम्मं, सत्तं मिठाइ दसगेवा ॥ १० ॥ थर्थ-पढमतिगुणेसु के मिथ्यात्व, सास्वादन अने मिश्र, ए प्रथमनां प्रप गुणगणाने विप मिनिथमा के मिथ्यात्वमोहनीयनी सत्ता निश्चयपणे एटले भुवपणे होय. जे जणी मिथ्यात्वमोहनीयता उदय विना प्रयम गुणगाएं नज होय. तो ज्या उदय होय, त्यां सत्ता तो ध्रुव होय, थने मिश्रगुणगणे पण मोहनीयना चोवीश, सत्तावीश थने यक्षाचीश, पत्रण सत्तास्थानक होय, त्यां पण मिथ्यावर नी सत्ता सबसे स्थान होय तेणे ध्रुवसत्ता होय. .
एजए शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ शेप अजयाश्यहगेल के अजय एटले अविरति सम्यकदृष्टि गुणगणाथी मांमीने अगीधारमा उपशांतमोहगुणगणासुधीना श्राप गुणगणे नजनायें होय. जे जणी झायोपशमिक सम्यकूदृष्टिने मिध्यात्वमोहनीय उवेले थके मोहनीयनी त्रेवीश तथा चावीश प्रकृतिनी सत्तायें वर्त्तताने मिथ्यात्वनी सत्ता न होय, तथा क्षायिकने पण न होय, अने जेणे मिथ्यात्व उपशमाव्यु होय तेने सत्ता होय, तेथी ए श्राप गुणगणे मिथ्यात्वमोहनीयनी अध्रुवसत्ता होय. तथा सासाणेखबुसम्मं के सास्वादन गुणवणें वर्ततो नियमा मोहनीयर्नु एकज अहावीश प्रकृतिनुं सत्तास्थानक होय, परंतु मोहनीयना वे, त्रण सत्तास्थानक न होय. जे जणी उपशमसम्यक्त्वे करी त्रिपुंज करी त्यांची पडतो सास्वादनगुणगणे आवे, त्या सर्व मोहनीय प्रकृतिनी सत्ता होय, तेथी सम्यक्त्वमोहनीयनी साखादने ध्रुव सत्तं के सत्ता जाणवी. श्रने मिठाइदसगेवा के शेष मिथ्यात्व, मिश्र, थविरति, देश विरति, प्रमत्त, अप्रमत्त, निवृत्ति, अनिवृती, सूक्ष्मसंपराय थने उपशांतमोह, ए दश गुणगणे सम्यक्त्वमोह- नीयनी सत्तानी नजना जाणवी, जे जणी सम्यक्त्व पामी पठी मिध्यावें थाव्यु होय ते ज्यांसुधी सम्यक्त्वपुंज उवेले नहीं, त्यां सगे सम्यक्त्वमोदनीयनी सत्ता होय, श्रने सम्यक्त्वपुंज उवेल्या पठी तथा अनादि मियादृष्टि जीवने सम्यक्त्वमोह- नीयनी सत्ता न होय, तेमज बीजे मिश्रगुणगाणे पण जो सम्यक्त्वपुंज उवेली थाव्यो होय तेने सम्यक्त्वमोहनीयनी सत्ता न होय, बीजाने होय, तया यविर- त्यादिक श्राव गुणगणे क्षायिक सम्पदृष्टिने सम्वक्त्यमोहनीय खपावी तेथी तेने सम्यक्त्वमोहनीयनी सत्ता न होय, तथा झायोपामिक थने श्रीपशामिक सम्याद- हिने भुवसत्ता टोप, एम पाठ गुपताणे सम्यक्त्वनोदनीयनी अध्रुवसचा कही ॥ इति समुचयापः ॥ १०॥ सासण मीलेसु धुवं, मीसं मिठाइ नवनु जयणाए । आइजा प्रण नियमा, ना मीसाइनव गम्मि ॥११॥ सर्व-सासलमीनेनु दे. सास्वादन थने मित्र. ए वे गुणकारे मी . मित्र. मोदनीपनी सना. धुर्व के ध्रुव जाएबी. केन पं. मास्वादने मर्य याची नोदप्रतिनी सना ध्रुव टोप. अने मिश्रमोदनीयना उदयविना मित्रगुणवाj दोपज नहीं, तेची लां पर निभनी सना ध्रुव दोप. एन एवं गुमना मिश्रमोद नीपनी भुक्सना जाएबी.
यत शकतनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ श्रने मिश्र तथा सास्वादन, ए वे गुणगणाविना शेप मिछानवसुजयणाए के एक मिथ्यात्व, वीजु अविरति, त्रीजु देशविरति, चोयुं प्रमत्त, पांचमुं अप्रमत्त, पहुं निवृत्ति, सातमुं शनिवृत्ति, श्रावमुं सूक्ष्मसंपराय, नयमु उपशांतमोह, ए ना गुणगाणे मिश्रमोहनीयनी सत्तानी नजना जाणवी, एटले कोइएकने होय थने कोश्एकने न होय, जे नणी मिश्रपुंज उवेक्ष्या पठी मिथ्या मिश्रमोहनीयनी स. ता न होय अने जेणे मिश्रपुंज उवेख्यो नश्री तेने मिनमोहनीयनी सत्ता होय, अथवा अनादि मिथ्यात्वीने तो नज होय. तथा अविरत्यादिक था गुणगणे क्षायिक सम्यकदृष्टिने मिश्रमोहनीयनी सत्ता न होय, जे जणी सात प्रकृति खपावीने क्षायिक सम्यक्त्वी याय, तेथी मिनमोह- नीयनी सत्ता टले दायिक सम्यक्त्व होय तेमाटें. तथा वीजा क्षायोपशमिक तथा श्रो पशमिक सम्यकूदृष्टिने मिनमोहनीयनी सत्ता होय, तेथी नजना कही, एटले कोइ- एकने केवारेंक होय अने कोइएकने केवारेक न होय. एम नव गुणवाणे मिश्रमोह- नीयनी श्रध्रुवसत्ता होय. श्राश्गथणनियमा के आदिदिक एटले पहेले तथा वीजे, ए वे गुणवाणे थनंतानुवंधिया काधादिक चारे कपायनी सत्ता निश्चय होय, जे जी मिथ्यात्व तथा सास्वादन, ए वे गुणगणे नियमा अनंतानुबंधीया बंधाय तेथी ध्रुवसत्ता जापती. शेप पश्थामीसाश्नवगम्मि के मिश्रगुणगणाथी मामीने उपशांतमोह अर्गन नव गुणगणने विपे अनंतानुवंधिया कपायनी सत्ता संबंधी नजना जाणवी, जे जपी जेणे अनंतानुवंधिया विसंयोज्या तथा उवेल्या एटले खपाव्या तेने एनी सत्ता न होप, अने वीजाने होय, माटें नजना जाणवी. ए स्वमतें कडं तथा कर्मप्रकृति भने पंचसंग्रहादिकने मनें तो अनंतानुवंधियानी सत्ता टल्याविना श्रेणी श्रारंने नहीं तेथी ते कहे. जे थनंतानुवंधियानी विसंयोजना करीने, उपशमश्रेणी धारने तेथी तेने सातमा गुणगणाथी उपरले गुणगणे अनंतानुवंधियानी सत्ता न होय, तथा मिथादिक पांच गुणाणे तो कोइएकने अनंतानुधियानी सत्ता होय, अने को एकने न होय, एम नजना जाणवी, माटें अधुवसत्ता जाणवी, अने मिथ्यात्व तथा सास्वादन, ए वे गुणगणे अनंतानुबंधियानी ध्रुव सत्ता होय. एम वेदु मते अनंतानु पंधिया कपायनी गुणस्थानकनी अपेक्षायें ध्रुवाध्रुव सत्ता कही ॥ इति समुच्चयार्थः ॥११॥ ॥ दवे थाहारकसप्तकनी सत्ता कहे . ॥ आदार सत्तगं वा, सब गुणे विति गुणे विणा तिवं ॥ नो जय संतेमिठो, अंत मुहत्तं नवे तिते ॥ १२ ॥ .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५
पर
अर्थ-याहारसत्तगंवासवगुणे के एक आहारक शरीर, वीजु आहारकउपांग,
त्रीजु आहारकसंघातन, चोथु आहारकथाहारकबंधन, पांचमु आहारकतैजसबंधन,
वहुं आहारककार्मणवंधन अने सातमु आहारकतैजसकार्मणवंधन, ए सात प्रकृति
जे जीवें तथाविध विशुरुचारित्र प्रत्ययें अप्रमत्तगुणगणे वांधीने तथा विध संक्लेश
अध्यवसायें मिथ्यात्व गुणगणा लगें आवे, तथा कोशएक विशुझाध्यवसायें केवल-
ज्ञान पण पामे तेथी सर्व गुणगणे एनी सत्ता होय अने कोइएक जीव, ए सात
प्रकृति वांध्या विनाज सर्व गुणस्थानक स्पर्श, तेने ए सात प्रकृतिनी सत्ता सर्व गुण-
गणे न होय. ए रीते नजना जाणवी.
तथा जिननामकर्मनी पण ए रीज जजना जाणवी. जे जणी चोथा गुणग-
णाधी लश्ने अपूर्वकरणना वहा पाया लगें जिननामनी बंधनूमि ते त्यां विशुद्धा-
ध्यवसायें जिननाम वांधी पठी संक्वेशे मिथ्यात्वें जाय तेथी मिध्यावं पण एनी
सत्ता होय पण वितिगुणेविणाति के वीजे अने त्रीजे गुणगणे तीर्थकरनामकर्मनी
सत्तावालो न आवे तेथी ए वे गुणगणाविना शेष वार गुणगणे जिननामनी सत्ता
पामीये. उपरलें गुणगणे पण चढतां जिननामनी सत्ता होय अने जे जीव जिन-
नाम बांध्याविना सर्व गुणगणां स्पर्शे तेनी अपेक्षायें सर्व गुणगणे जिननामनी
सत्ता न होय एटले वीजे, त्रीजे गुणगणे जिननामनी सत्ता नज होय अने वीजा
गुणगणाने विपे नजना जाणवी.
नोनयसंतेमिठो के तथा आहारकशरीरादिक सात प्रकृतिनी सत्ता उतां अने
जिननामनी सत्ता उतां, ए उन्नयनी सत्ता साथै उतां तेने मिथ्यात्व गुणगणुं न
होय, जे जणी नामकर्मनुं एकसो नणर्नु तथा व्याएं प्रकृतिनुं सत्तास्थानक मिथ्यात्व-
गुणगणे न पामियें, मात्रै थाहारकसप्तक तथा जिननाम, ए वेहुमांहेथी एकनी
सत्ता उतां मिथ्यात्व होय, तेमध्ये अंतमुहुत्तंनवेतिठे के अंतर मुहूर्त लगें जिनना-
मनी सत्ता मिध्यात्वें सहीये पण अधिक न पामीयें, जे जणी कोइएक सम्यदृष्टि
जी पूर्व नरकायु वांध्यु ठे थने ते जीव श्रायु वांध्या पठी क्षायोपशमिक सम्यक्त्व
पामीने तथाविध अध्यवसायें जिननाम वांधे, ते मरण समय सम्यक्त्व वमतो नरकें
जाय, त्यां वली अंतर्मुहूर्त पठी वली सम्यक्त्व पामे तो जिननामकर्मनी सत्ता होय;
भने जो नरके गया पठी पतितपरिणामे रहे तो अंतर्मुहूर्त पनी जिननामकर्म उवेले
तेथी जिननामकर्मनी तत्ता टली जाय. एटले एक ध्रुवसत्ता अने बीजुंध्रुवसत्तारूप,
एम पांच, अने हुं ए वे छार सायें कह्यां ॥ १२ ॥
ឬច शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ दवे घातिनी प्रकृतिरूप सातमु छार तथा थघातिनी प्रकृतिरूप आग्मुंहार, ए वे द्वार सायें कहेते. हवे सर्वघातिनी प्रकृति तथा श्रघातिनी प्रकृति कहेठे. ॥ अथ सर्व घातिन्यः प्रकृतयः॥ केवल जुअला वरणा, पणनिदा वारसाश्म कसाया ॥ मिति सब घाई, चन नाण ति दसणा वरणा ॥ १३ ॥ थर्य-तिहां जे कर्मप्रकृति, श्रात्माना गुणने थावरे, ते घातिनीप्रकृति जापर्व तमा सर्वघातिनी प्रकृतिना रसस्पर्डक तो ताम्रपत्रनी पेरें निश्वित, तथा स्फटि प्रदनी परे निर्मस, सादानी पेरें सूक्ष्म सारप्रदेशे बहुसरस होय, तेथी ते सर्वघ तिनी प्रकृति प्रदेश थरूप होय तो पण ची अधिक जाणवी. हवे तेनां नाम का वे. वसजुथशायरणा के० केवसझानावरणीय थने केवसदर्शनावरणीय, ए प्रानि, पोतानो याचार जे ज्ञान, दर्शन गुण, तेने सर्वाशें थावरे, जेम सूर्यप्रना मे करी गर्य थापरी कहेयाय तथापि कांइएक प्रजानो अंश श्रावस्याविनानो पा र रोगी करी रात्री दिवसनो विजाग जणाय , तेम जीवनो पण ज्ञानादिक युग सपानिनी प्ररनियं करी सर्य थायरयो वे तो पण जेणे करी जम चैतन्यनो विना होप, पटासी नन्यांश उपामो रयो : पण निदा के तेणे पांच निझायें करी पा पारसनारणीयं अाण थायग्यो पयो जे दर्शनांश ते पण सर्वाश थावरिये । निशाचर पास इंडियना यययोधने थावरे माटें सर्यघाति कहीये. यही पांत नाग. जेमाटें जो निजामाहे पण शब्दादिक सोनक्षी जागे । नपानिए निशा पा सर्पमानिनी जाणवी, तया कवसझान थने केयसदर्शनन हा सर्वया टाइया विना केयवहान उपजे नहीं माटें सर्वघाति कही एट ए गान मर्यपानिनी प्रनि कड़ी. पारमामामाया के एमन यादिना धार कपाय जाणवा. तेमां अनंतानुयंधीर शोध, मान, मासा यने सोन, प. चार नो सम्यक्त्यगुणने सर्वथा थावरे ते सपनी कसा यने यमयाम्यानावरण क्रोधादिक चार पण देशविरतिगुणने सर्व सारे दे. नपा प्रत्यास्यानावरण क्रोधादिक चार सर्यविरनिगुणने सर्यया यावरे मरेशनिहालवा. यहीया पण मेघनो दृष्टांत नसाव्यों तत्री मियारयीने र यादिकनी प्रनिनि जिनायनयी अधिक होय तथा अपिरति महारादिनी निनि होय नया देशविरनिने पानावचारित्र होय, र राति मानिनी है.
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ए३ मितिसबघाई के० मिध्यात्वमोहनीय पण श्रीजिनजापित जीवाजीवादिक अनंतधर्मात्मक तत्वश्रझानरूप सम्यक्त्व गुणने सर्वधा हणे , ते नणी ए पण सर्वघाति प्रकृति कहीये. जो पण एना केटलाएक वे गणीआ तथा एक वाणीया रसस्पर्कक देशघातिया ठे, तो पण अहींआं शुनाशुन परिणामें बंधनी अपेक्षायें नथी लीधा. एटले एक केवलज्ञानावरणीय, एक केवलदर्शनावरणीय, पांच निजा, चार कपाय अने एक मिध्यात्वमोहनीय, एवं वीश प्रकृति सर्वघातिनी थई. हवे पञ्चीश प्रकृति देशघाति कहे . तिहां देशघातिनी प्रकृतिना रसस्पर्धक स्थूल विड़ कमानी पेरें, मध्यमविक कांवलानी पेरें अने सूक्ष्म विज पटवस्त्रनी पेरें, स्थूल प्रदेश नीरस, असार, वहुप्रदेश अल्पवीर्य, चनाणतिदसणावरणा के एक मतिज्ञानावरणीय, वीजु श्रुतज्ञानावरणीय, त्रीजुंअवधिज्ञानावरणीय,चोथु मनःपर्यवज्ञा- नावरणीय, ए चार ज्ञानावरणीयनी प्रकृति तथा चक्षु, अचतु, अने अवधि, ए त्रण दर्शनावरणीयनी प्रकृति, एवं सात प्रकृति देशघातिनी जाणवी. जे जणी केवलज्ञा- केवलदर्शनावरण, ए वे प्रकृतियें अण आवखं एवं जे ज्ञान अने दर्शननो अनंतमो अंश तेने देशथी हणे, ते जणी देशघातिनी कहीये. जो पण अवधिज्ञा- नावरणीय, अवधिदर्शनावरणीय अने मनःपर्यवज्ञानावरणीयना केटलाएक रस स्पर्धक सर्वघातिया पण वे जेणे करी पोताना अवधिज्ञानादिकनो अंश मात्र नथी देखातो तो पण एनो रसोदय क्षयोपशम अविरोधि तेथी देशघातिनी कही. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १३॥ संजलणनोकसाया, विग्घं अ देस घाइअ (अथ घातिन्यः प्रकृतयः)अघाइ॥ पत्ते तणुछाक, तस वीसा गोअ उगवला ॥ १४ ॥ अर्थ-संजलण के संज्वलना क्रोधादिक चार कपाय देशघातिया ठे, जे जणी ए सर्व विरतिरूप जीवना गुणने देशयकी हणे ते. केम के एना उदयवी साधुने साति- चार व्रत घाय. वीजा कपायना उदयथी मूलनंगे अतिचार होय माटें एने देशघाति कही है. नोकसाया के हात्यपट्क तथा त्रण वेद, ए नव नोकपायमोहनीय प्रकृति पण देशघातिनी दे, जे जणी ए प्रकृति चारित्रने विपे पण अतिचार मात्र उपजावे, पण एकली अनाचारजनक न होय, माटें देशघातिनी कही. विग्घश्यदेसघाश्य के अंतरायकर्मनी पांच प्रकृति, ए पण देशघातिनी होय, जे नणी पुशलपयनो अनंतमो जाग दान, लान, नोगादिकने विपे होय.
--- . --- । UGU शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ वे. जे. जणी ग्रहण धारण योग्य जे पुस वे ते पुनस, इत्यने अनंतम भागे ये तेमां पण सर्वन दान, लाल, जोग थने उपनोगादिक करी न शके, केम के श्रकर्म नोकर्मादिक तथा थाहारादिकनुं दान, लाल, जोगादिक सर्व जीपने हो तेथी देशधातिनी कही. सर्व जीवने एनो क्षयोपशम होयज. तथा वीर्यातरा यन पण जो सर्वघाती रस होय तो जीवनुं सर्व वीर्य थावरे थके जीव काटनी पे निश्चेष्टावंत थाय, तेथी थाहारादिकने ग्रही परिणमावी पण न शके; ते जणी ए प्रकृति पण देशघातिनी जाणवी, तेथी सर्व जीवने वीर्यातराय क्षयोपशम तारतम्ये, वीर्य- तारताम्य होयज . केवली नगवानने वीर्यातरायनो क्षय होय तेथी तेने अनंत वीर्य होय. एम पच्चीश प्रकृति देशघातिनी कही. अने जो उदयापेक्षायें लेखवीय तो मिश्रमोहनीय थने सम्यक्त्वमोहनीय, ए वे प्रकृति पण देशघातिनी गणतां सत्तावीस प्रकृति थाय. तेनी साथ पूर्वोक्त सर्वधा- तिनी वीश प्रकृति मेलवीये तेवार सुडतालीश प्रकृति घातिनी थाय. तेथी शेष रही जे पंचोत्तेर प्रकृति ते अघाइ के अघातिनी कही . जे प्रकृति जीवना ज्ञाना दिक गुणने तो कांइ पण हणे नहीं तथापि जेम चोरनी संगत करतां साधु पण चोर कद्देवाय, तेम ए प्रकृति पण घातिनी प्रकृति साथै वेदतां घातिनी कडेवाय, ते श्रघातीनी प्रकृतिनां नाम कहे ते. पतेश्रतणुता के एक पराघात, चीजी नश्वास, त्रीजी श्रातप, चोथी उद्योत, पांचमी गुरुलघु, ही जिननाम, सातमी निर्माण, अने ग्रामी उपघात, ए आव प्रत्येक प्रकृति श्रघातिनी जाणवी, ए प्रकृति को थामाना गुणने न हणे. तनुअष्टक एटले "तणुवंगागि" ए गाथाने अनुक्रमें एक योदारिक, वीजें वे क्रिय, त्री श्वाहारक, एत्रण शरीर तथा ए त्रण शरीरना त्रण उपांग तयाएनी साथै कार्मण अने तेजस मेखवीयें, तेवार तनुश्रष्टक थाय, तथा संस्थान, वसंघयण, जाति पांच, गति चार, खगतिहिक, आनुपूर्वी चार, एवं पत्रिीश प्रकृति लेवी तथा आउ के आयुः नी चार प्रकृति, एवं उंगणचालीश अने आव पूर्व प्रत्येक प्रकृति कही है, एवं सुडतालीस अघातिनी थ. तथा तसवीसा के प्रस, घादर, पर्याप्त, प्रत्येक, स्थिर, शुभ: शुग, सुस्वर, श्रादेय, यशःकीर्ति, स्थावर, सूक्ष्म, थपर्याप्त, साधारण, अथिर, अंशुज, पुर्जग, उस्वर, गोत्राहक धन वेदनीयाक, ए उन्नय बिकनी चार प्रकृति तथा वसा के वर्ण, अनादेय, अयश, ए वीश प्रकृतिने प्रसविंशति प्रकृति कहीये. गोशाग के गंध, रस थने स्पर्श, एवं सर्व मला पंञ्चोत्तर प्रकृति, धातिनी कही; एटले घाति- ति छार संपूर्ण ययुः ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १४ ॥ .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ԱԵՍ हवे ए कर्मप्रकृतिनुं घाति, अघातिपणुं रसनी अपेदायें होय, ते रस, मिष्ट तथा कटुकना नेदें करी चे प्रकारे वे. तिहां जे प्रकृतिनो रस मीठो आनंददायक होय ते पुण्यप्रकृति जाणवी, अने जे प्रकृतिनुं रस मनी पेरें नीवनी पेरें कडवू सुःखदायक होय, ते पापप्रकृति जाणवी. त्यां प्रथम पुण्यप्रकृति वेंतालीश कहे ते. ॥ अथ पुण्यप्रकृतयः ।। सुर नर तिगुच्च सायं, तस दस तणु वंग वश्र चजरंसं ॥ परघासग तिरि आऊ, वण चन पणिदि सुजखगइ॥२५॥ अर्थ-ते मध्ये प्रथम सुरनरतिगुच्च के० सुरत्रिक एटले देवगति, देवानुपूर्वी, अने देवायु, ए त्रण प्रकृति शुनना बंधाय, ते जणी तथा एमां वहुल घणीज शाता होय, ते जणी पुण्यप्रकृति कहीयें अने नर एंटले मनुष्यगति, मनुष्यानुपूर्वी अने मनुप्यायु, ए मनुष्यत्रिक, ए त्रण नेद पण शुजन्नावें करी बंधाय. तथा उचैर्गोत्र पण पूज्यजणी पूजनीय योग्यता नणी, ए पण पुण्यप्रकृति जाणवी. तथा सायं के शाता- वेदनीय पण शुनश्रध्यवसायें करी बंधाय, अनुकूलपणे वेदे ते माटें ए पुण्यप्रकृति जाणवी. तथा तसदस के सदशक ए नामकर्मनी पुण्यप्रति शुजपरिणामें बंधाय . तणुवंग के० तणु एटले औदारिकादिक पांच शरीर तथा औदारिक, वैक्रिय अने . आहारक, ए त्रण उपांग, ए आव प्रकृति पण शुन जाणवी, वर के 7 संघयणम- ध्ये एक वनझपननाराच संघयण ए पण शुज जाणवं. चउरंसं के ठ संस्थानमध्ये समचतुरस्रसंस्थान ए पण शुन्न . परघासग के पराघात, उश्वास, आतप, उद्यो- त, अगुरुलघु, जिननाम अने निर्माण, ए पराघातसप्तक पण शुल जाणवू. तिरियाज के तिर्यंचनुं श्रायु, ते पण पुण्यप्रकृति के. जे जणी तिर्यंच पण जीवq वां वे. तथा वलचल के वर्णमध्ये श्वेत, पीत, अने रक्त तथा गंधमध्ये गुजगंध, रसमध्ये कपायल, श्राम्ल अने मिष्ट, तथा स्पर्शमध्ये लघु, कोमल, चीकट, अने जपण, ए रीतें वर्णादिचतुष्क शुन्ज लेवू. पणिंदि के जाति पांच मध्ये एक पांचंजिय जाति, शुन्न परिणामें बंधाय, ते पुण्यप्रकृति जाणवी. अने सुनखग के० विहायोग तिमध्ये गज तथा हंसनी पेरें जे चाले, ते शुनविहायोगति जाणवी. ए पण शुनपरिणामे बंधाय माटें पुण्यप्रकृति जाणवी. एवेंतालीश पुण्यप्रकृति जाणवी॥ इतिसमुच्चयार्थः॥१५॥ ॥ अथ पापप्रकृतयः ॥ हवे व्याशी पापप्रकृति कहे. ॥ वायाल पुल पगइ, अपढम संगण खगइ संघयणा॥ तिरिग असाय नी, बघाय ग विगल निरय तिगं॥ १६ ॥ .
ए६ शतकनामा पंचम कर्मग्रंय. । अर्थ-बायालपुणपग के वेतालीश पुण्यप्रकृति कही. जे जणी बंधयोग्यस्थान- कमध्ये ए शुभपरिणामें बंधाय तथा संक्शपरिणाम मंदरस बंधाय थने विशुरूपरि- पामें तीबरस बंधाय. ते नणी ए शुज उत्तम पुण्यप्रकृति जाणवी. हवे पुण्य थकी विरोधी पापप्रकृति व्याशी कहे . ए पापप्रकृतिनो संक्लेश परिणाम तीबरस बंधाय अने विशुष्परिणामें मंदरस बंधाय, ते नणी पापप्रकृति कहीये. थपढमसंगणखगसंघयणा के प्रथम समचतुस्रसंस्थान विना शेष पांच संस्था- न तथा प्रथम शुजविहायोगति विना बीजी अशुनविहायोगति, अहीं खेबी, तथा प्रथम संघयण विना शेप पांच संघयण एमां लेबां. ए थगीथार प्रकृति, प्रथमना वे गुणगणां लगें बंधाय. त्यां संक्लेश परिणामें उत्कृष्ट रस बंधाय थने विशुद्धपरिणा- में मंदरस बंधाय, ते जणी ए पापप्रकृति कहीये. तिरिग के तिर्यंचनी गति, तथा तिर्यंचानुपूर्वी, ए वे प्रति अशुन जणी ए गतिमध्ये अनंतो काल पण जीव रहे, ए अत्यंत मोहोदय थकी बंधाय,मार्ट पापप्रकृति जाणवी. तथा असाय के अशाता वेदनीय पण उदय श्रावे, तेबारे जीवन प्रतिकूलपणुं देखाडे, ते जणी पापप्रकृति कहीये, तथा नीवधाय के नीचेगोत्रने उदय पण नीच कुलप्रत्ये पामवे करी जीव हेलनीय होय, तेथी ए पण श्रशुन पापप्रकृति जाणवी, उपयात नामनें उदये पण पडजीज, चोरदातादिकें करीःख पामे, तेथी अशुज जाणत्री. गविगल के0 एकैडियजाति तथा विकल एटले जेने पूर्ण पंचप्रिय नहीं होय, ते विकलें जिय, जिय, तेंजिय थने चोरिजियने कहीये. ए जातिनाम पण मिथ्याचे संकेश बंधाय, ते माटें श्रशुज जाणवी. निरयतिगं के नरकगति, नरकानुपूर्वी अने नरकायु, ए त्रण प्रकृति पण मिथ्यात्वविना न बंधाय, ते जणी अशुज पापप्रकृ. ति जाणवी. ए त्रेवीश पापप्रकृति कही. ॥ १६ ॥ थावर दस वरम् चन, क घाय पणयाल सदिय वासी॥ पाव पयडित्ति दोसुवि, वमा गदा सुदा असुदा ॥ १७ ॥ थर्थ-थावरदस के० स्थावरदशकने पण अशुजपरिणामें वर्ततो थको जीव पामे, वणचउका के० वर्णमध्ये नीस भने कृष्ल तथा गंधमध्ये पुरनिगंध तथा रसमध्ये तीखो थने कडयो तथा स्पर्शमध्ये गुरु, खर, खून अने शीत, ए चारे श्रशुज क्षेत्रा, एने संकरों वांधे, तेजणी पापप्रकृति कहीये. एवं सामनीश थ. तथा पायपणयास के घाती पीस्तालीश प्रकृति एटले ज्ञानावरणीय पांच, द. शनावरणीय नव यने मोदनीयनी व्दीश तथा अंतरायनी पांच, ए पीस्तालीश घा - ।
.. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ԵՋ तिनी प्रकृति आत्माना शुरू गुणने हणे, प्रतिकूलपणुं करे. तेथी ए पीस्तालीस घातिनी पापप्रकृति तेने श्रागली सामंत्रीश प्रकृतियें सहिश्र के सहित करीयें, तेवारें वासीई के व्याशी पावपयमित्ति के पापप्रकृति थाय. एना विपाक जीव प्रतिकूलपणे वेदे, संवेशनी वृद्धियें एना रसनी वृद्धि होय, ते जणी एने पापप्रकृति कहीये. ए बंधनी अपेक्षायें लेवी. अन्यथा तो सम्यक्त्वमोहनीय तथा मिश्रमोहनीय पण लेवाय, परंतु ते एटला माटें न लीधी के, तेनो बंध नयी. श्रहीं शिप्य प्रश्न करे ने के, हे जगवन् ! श्राप कर्मनी मली बंधापेक्षायें, एकसो ने वीश प्रकृति कही ठे, अने अहींयां तो पुण्यप्रकृति वेंतालीश तथा पापप्र- कृति व्याशी, ए वेहु मेलवतां एकसो ने चोवीश प्रकृति थाय ठे, ते केम घदे ? अहीं गुरु उत्तर कहे ते के. हे शिप्य ! एकसो ने विंशोत्तर बंध प्रकृतिमध्ये सामान्यपणे वर्ण, गंध, रस अने स्पर्श, ए चार प्रकृति लेखवी ते अने नहीं तो मृल चार प्रकृतिना शुनाशुल विनाग करतां श्वेतादिक शुन अगीबार पुण्यप्र- कृतिमाहे गणी वे अने नीलादिक अशुन नव पापप्रकृतिमाहे गणी के. एम दोसुवि के पन्ने स्थानकें वलाश्गहासुहाथसुदा के वर्णादिक चार प्रतिने विशे शुन थने अशुनपणे दी जूदी ग्रहण करी ते तेमाटें एकसो चोवीश थायठे थने सा- मान्य शुन्नाशुन्नने एक गमे गणतां एकसो ने वीश बंधप्रकृति याय. श्रींयां कांड दोप नधी. एम पुण्यप्रकृति तथा पापप्रकृतिनां हार कयां ।। इति पुण्यपापहार ।। इति समुथयार्थः ॥ १७ ॥ एम पुण्य धने पापने परिणामें करी बंधन विनापा होय तेमाटे पुण्यप्रकृति नया पापप्रकृति कदीने दवे बंधे तथा उदयें विरोधिनी प्रकृति कहे दे. तेमध्ये पण सूची फटाद न्यायें थल्प संख्यांक प्रकृति जणी प्रथम अपरावर्तमान प्रकृनिनुं हार कदवे. ॥ अथाऽपरावर्तमानाः प्रकृतयः ॥ दवे थपरावर्तमान प्रकृतियां कडेवे. ॥ नाम धुव बंधि नवर्ग, दसण पण नाण विन्य परघायं ।। नय कुठ मिह सासं, जिणगुण तीमा अपरिचत्ता ॥ १७ ॥ अर्घ-एक वर्ण. दीजो गंध, नीजी म. चोयो पा. पांगमा नेजर. i ता. मण, सातमो निर्माण थामो उपचात. नवनो अगुगलपु. ८ नामधुबंधिनवगं रे. नामभुवयं धिनुं नवर.. ए नामवबंधिनी नव प्रति नया बंधाय. गना बंधन स्थान को शुजाशुन परिपामविकांनी प्रतिबंधार नहीं बस एना . पंधमादे मायनी मंदना करे. ते नाही अपमान कही. - LGG शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ दसणपणनाणविग्धपरघार्य के चादर्शनादिक चार दर्शनावरणीय तथा म- विज्ञानादिक पांच हानावरणीय, ए नव प्रकृति पण ध्रुवबंधिणी जणी अपरावर्तमान जाणवी तथा दानांतरायादिक पांच अंतरायनी प्रकृत्ति पण भुवयंधिनी जापत्री तथा पराघात नामकर्म पण ध्रुवबंधी ठे. ए अन्य प्रकृतिनो बंध तथा उदय रुंघ्या विना पोतानो बंधोदय दीपावे. एनी विजागनी प्रकृति नश्री ते जी अविरोधिनी . जयकुछ मिठसासं के जयमोहनीय तथा जुगुप्सामोहनीय पण पूर्वसी युक्तिये अपरावर्तमान प्रकृति ने तथा मिथ्यात्वमोहनीय पण ध्रुवबंधि तथा ध्रुवोदयीपणे जणी बंध उदय अपरावर्तमान होय. धने अश्वासनामकर्म पण बंधे तथा उदय को प्रकृति साथ विरोधि नथी, तेथी थपरावर्तमान. जिणगुणतीसाथप रियत्ता के तीर्थकरनामकर्म पण तेमज वधं तथा उदयं अविरोधिनी , तेज अपरावर्तमान कहीये. ए सर्व गणत्रीश प्रकृति बंध तथा उदयें बीजी प्रकृति साथै विरोधिनी नश्री, तेशी अपरावर्तमान प्रकृति कहीये. हीथों को पूरे जे सम्यक्त्वमोहनीय तथा मिश्रमोहनीयने उदय मिथ्यात्वमोहनोयनो उदय न होय, तेथी ए तो उदयविरोधिनी तो अपरावर्तमानमांदे केम गयी ? बहीथां उत्तर कहे जे, मिथ्यात्वमोहनीयनी बंधोदय नूमि प्रथम गुणाएं ठे, तिहां सम्य क्त्वमोहनीय भने मिश्रमोहनीय नथी. जो ए मिथ्यात्वनी पोतानी नूमिमाहे एनो बंध उदय रंधीने पोतानो बंध उदय देखामत तो विरोधिनी कहेवात, परंतु तेम विरोधिनी नथी माटें अपरावर्तमान जाणवी. ए प्रकृतिनो बंध उदय, अनेरी प्रकृ- तिनो बंध, उदय निवारे नही, माटें अपरावर्त्तमान जाणवी. ॥ इति सम् ॥ १७ ॥ ॥ हवे पहथी विपरीत भणी परावर्तमान प्रकृति कहे. ॥ ॥अथ परावर्तमानाः प्रकृतयो निरूप्यंते ॥ तणु अवेअ उजुअल, कसाय उद्योअ गोय उगनिदा ।। तस वीसान परित्ता, खित्तविवागा ऽणुपुवी ॥१५॥ अर्थ-जे एकेकी प्रत्येक प्रत्येक प्रकृतिनो बंध तथा उदय कोश्एक समय होय, जेम थोदारिक, वेक्रिय थने थाहारक, एत्रण शरीरमध्ये एकनोज धंध एकबारें होय. एम उपांग, संघयण, संस्थान, जाति, गति, खगति श्रने थानुपूर्वी मध्ये पण जाव, तेथी एने परावर्तमान प्रकृति कहीयें, ते कहे वे. तणुग्रह के० तनुप्रमुख श्रावनी, उत्तरप्रकृति तेत्रीश जाणवी, तेनां नाम कहे. तनुत्रिक, उपांगत्रिक, सं. संघयणठक, जाति पांच, गति चार, खगतिहिक, थानुपूर्वी चार, ए तेत्रीश . .
गनस्तामा पंचम कर्मयंत्र. UGH प्रनिप. नेत्रा पिकनिमय ने. बंध के दत्रिक, " पण बंध तया उदय जिगधी ने नी पगवनमान कड़ीय. नया उजुबल के दान्य बने रनि नया शोक ने रनि. प. व युगलमांद पण एक नमय एक युगसनोज बंध तथा उदय एक जीवन छोय. नेत्री ए. पण पगवनमान प्रानि कड़ीयं. कमाय . मोध, मान. माया ने सोन. ए चार कपायमध्ये एक जीवने एक नमयें परीकनी उदय टोय. पट जेघा क्रोधना उदय होय, तेबारें मानादिक त्र- गनी उदयन दाय, एम ए कपारनी शोल प्रकृति पण उदयविरोधिनी वे. ते जणी परावर्तमान जागी. उन क.0 माननामकर्म पण प्रानपनामकर्म साथ विरोधी ने. जने जे समय यानग्नामकर्मनो बंध नया उदय होग, तेने उद्योतनामकर्मनो बंध नया उपय ते समय न होय. तेघी पायरीमान प्रकृति कहीये. गोयग के० गोत्रमिक नपा वंदनीयझिया. ए वे कि. पण बंधोदय विरोधी .शाताने बंधे तथा उदये अशाताना पंध नथा उदय न होय, नीचगांत्रने चंय तथा उदये उत्रिनो बंध तथा उदय न दोय, तेथी परावर्तमान पदीये. निदा के पांच निडा पण उद- यविरोधिनी वे. जे नणी एक निजानं उदय शेप चार निशानो उदय न होय, माटें परावर्त्तमान कहीये. तसवीसाठ के प्रसादिक दश प्रति तेनी साथै प्रत्येक थनुक्रमें स्थावरादिक दश प्रकृति चंधे तथा उदयें विरोधिनी ठे केमके प्रसने बंध तथा उदयें स्थावरनो घंध तथा उदय न होय. तेमज पादर साथे सूक्ष्मनुं विरोधिपणुं वे अने पर्याप्त सायें थपर्याप्तनुं विरोधिपएं ते. एमज प्रत्येक साथे साधारणतुं विरोधिपणुं ठे, एम सर्वत्र मेख वq. माटें ए वीश प्रकृति पण परावर्तमान जाणवी तथा थायुःकर्मनी चार प्रकृति जे ते, ते चारे बंधं तथा उदय विरोधी ठे, जे जणी एक समयें एक थायुनो बंध तथा उदय होय तेथी एने पण परित्ता के परावर्तमान कहीये. ए रीते तनुश्यष्टकनी तेत्रीश, वेद त्रण, वे युगल, शोल कपाय, उद्योत, आतप, गोत्र बे, वेदनीय चे, पांच निडा, त्रस विंशति अने चार श्रायु, एवं एकाणु प्रकृतिमां कोई बंधे को उदयें, कोई विडं गमे परावर्ति एटले फेरफार होय, ते जणी परावर्त्तमान एवं नाम विरोधिनीपणें कहीये. इति परावर्त्तमानाऽपरावर्त्तमानधारध्यं संपूर्ण ॥ ए रीते बार छार संपूर्ण वखाएयां. हवे तेर# झार विवरे ठे. त्यां जे विपाकना रसोदय तेनां असाधागा काम अथवा स्थानक, ते चार प्रकारे ते. एक क्षेत्र, बीजो जीव, त्रीजो हद ने पुनस, तेमध्ये प्रथम क्षेत्र विपाकीनी प्रकृति कहे . तिहां कंत्र एका .
- पर्याप्त तथा स्थावर, सूक्ष्म अने अपर्याप्त, पण कदेवाय. एम एना उदयधी जीवनो एए शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ श विशेष तेनी मुख्यता पामीने जेनो उदय होय, जो पण सर्वप्रकृतिनो उदय अव्य, देोत्र, काल श्रने नावनी सापेक्षतायें होय . पण थहीनां एनीज मुख्यता सेवी. जे जणी जीवने द्विवक त्रीवक श्रेणीयें परजब जातां थानुपूर्वीने बदवे करी, जेम बलदने नाथ साही फेरवीये, तेम थानुपूर्वी उदय उत्पत्ति सन्मुख करे. तेचणी खित्तविवागाऽणुपुवीन के क्षेत्र विपाकिनी प्रकृति चारे श्रानुपूर्वीने कहीये. जो पण वक्रगति विना पण संक्रमण करणे देवगति, मनुष्यगति, तिर्यंचगति यने नरकगति, ए चारमध्ये पोतपोतानी श्रानुपूर्वी संक्रमावी उदय थाणे वे पण श्रहींथो केट आनुपूर्वीना उदयनी मुख्यतानी थपेक्षायें वक्रगतिज सीधी ॥ इति समुच्चयार्थः ॥१९॥ हवे सर्व प्रकृति पोतानो विपाक जीवने देखाडे ते. तो पण केटलीएक क्षेत्रमुल्य- तायें विपाक देखामे, ते क्षेत्रविपाकिनी, नवनी मुख्यतायें विपाक देखाडे, ते जनः विपाकिनी, जे वाह्य शरीर पुनलने विपे पोतानो विपाक देखाडे, ते पुजलविपाकिनी जाणवो. ए त्रण निरपेक्ष जे श्रात्माने विपे साक्षात् विपाक देखाडे, ते जीवविषा- कीनी प्रकृति जाणवी. ते जीवविपाकिनी प्रकृति, हवे कहे . घण घाउगोअ जिणा, तसिअर तिग सुन्नग उमग चउसासं ॥ जाइतिग जिअ विवागा,आक चनरो नवविवागा॥२०॥ थर्थ-घण के मेघ ते जेम सूर्यनी प्रजानो घाइ के घात करे, थावरे, तेम जे थारमानां ज्ञान, दर्शन, अज्ञान, चारित्र, दानादिकध, इत्यादिकने थावरे, ते जणी घनघातिनी प्रकृति कहीये. तेना नाम कहे . ज्ञानावरणीयनी पांच, दर्शना वरणीयनी नव, मोदनीयनी यहाधीश थने अंतरायनी पांच, ए सुमतालीश प्र. ति, शरीर पुजलादिक निरपेक्ष विपाक जीवने देखा माटेप प्रकृति जीवविपाकि- नी कहीये. उगोथ के एक गोत्रदिक थने वीजें वेदनीतिक, ए ये युगल पण पोतानो विपाक जीवने विप दीपावे, एपी च नीच तथा सुखी उःखी, जीव कहेवाय, माटें जीवविपाकिनी कहीये, तथा जिणा के तीर्थंकर नामकर्मने उदय एक परमऐश्वर्य पूजातिशय, बीजो वचनातिशय, त्रीजोशानातिशय थने थोथी थपायापगमातिशय, ए चार अतिशय जीवने होय, जे थकी जीव, तीर्थकर परमात्मा फदेवाय. ते जणी ए प्रकृति पण जीवविपाकीनी जाणवी. तसिथरतिग के एक प्रस, वीजो वादर थने त्रीजो पर्याप्त, ए वसत्रिक भने एथी इतर स्थायर, सूक्ष्म श्रने थपर्याप्त, ए स्थावरत्रिक, एने उदय जीव, बस, पादर थने क !
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५
याएर
पर्याय फरे, ते जणी एने जीव विपाकीनी प्रकृति कहीये. सुनग के एक सौजाग्य,
चीजें सुखर, त्रीजु आदेय, अने चोधुं यशःकीर्ति, ए चार प्रकृतिने उदये जीव
सौजागी, सुखरवान्, आदेय वचनवालो तथा यशखी कहेवाय, ते नणी ए प्रकृति
पण जीवविपाकीनी ने, अने कुलगचउसासं के एक दौर्भाग्य, बीजुं उःस्वर,
त्रीजें अनादेयवचन, चोथु अयशःकीर्ति, एने उदये जीव उर्नागी, दुःखरवान्,
अनादेयवचनवालो तथा यशोहीन मागे कहेवाय, तेजणी ए प्रकृति पण जीववि-
पाकिनी ने. श्रने श्वासोश्वासनामकर्म पण जीव विपाकीनी प्रकृति है, जो पण ए
श्वासोश्वास पुजलरूप , तो पण एनी लब्धि जीवने होय, माटें जीवविपाकी कहे-
वाय. एवं शडश प्रकृति थ.
जातिग के एकेंजियादिक जाति पांच, देवादिकनी गति चार, अने खगति
वे, एगीश्रार प्रकृतिमां जातिनामकर्मने उदयें जीव, एकेंजिय, वेंजिय, तेंजिय, चौरि-
जिय, अने पंचेंजिय कहेवाय. गतिनामकर्मना उदयथी जीव देवता, मनुष्य, तीर्य-
च अने नारकी कवाय. खगतिनामकर्मना उदयथी जीवनी सुचाल कुचाल कहेवा-
य, ते जणी ए जीवविपाकीनी प्रकृति जाणवी. एवं अहोत्तेर प्रकृति जीअविवागा के
जीवविपाकीनी कही. जो पण सर्वे प्रकृति निश्चेनयत्री जीव विपाकीनीज , जे नणी
अजीव घटादिक पदार्थने विपे कोइ प्रकृति पोतानी शक्ति देखामती नथी तोपण
व्यवहारनयें चिहुं प्रकारे विपाक विचारतां ए अठोत्तेर प्रकृति जीवविपाकीनी कही.
हवे आजचउरोनवविवागा के देवतादिकनो नव पामीने ते नवना प्रथम समय-
थी मामीने चरम समय लगें निरंतरपणे जे कर्मप्रकृति जीवने विपे स्वशक्ति देखावे,
श्रात्माने हेडनी पेरें रोकी राखे, परनवे जावा न दीये अने जेवारे ते प्रकृति खपावें,
तेवारें परनव, आयु उदय आवे थके परनवे जीव जाय, एटले वीजी गतिमां जाय,
तेमाटें ए आयु ते नवने विपेज उदय श्रावे , ते कारणे जवनी मुख्यतायें करी
देवायु, मनुष्यायु, तिर्यंचायु अने नरकायु, ए चार प्रकृति जवविपाकीनी कहेवाय.
जो पण चारे गति पण नामकर्मपणे पोतपोताने नवें मुख्यवृत्तियें उदय आवेज
वे, तथापि ए प्रकृति नवविपाकिनी कहेवाय. कारण के चरमशरीरी जीव पूर्ववक
शेष त्रण गतिना दलीकने मनुष्यगतिना एक श्रायुमा संक्रमावी उदयावलीमा श्राणी
वेदीने खपावें, जे जणी प्रदेशधी कर्म वेद्या विनातूटे नहीं, अने श्रायुप्य संक्रमाव्या
विना मोदे न जाय तेथी आयु संक्रमाव्या पठी तेने कोइ प्रकारे परजवायुनो उ.
दय न होय, खनवनोज उदय होय, तेथी ए चार प्रकृति नवविपाकीनी कहीये.
॥ इति समुच्चयार्थः ॥ २० ॥
एएस शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ हवे पुजल विपाकीनी प्रकृति कहे, जे पोतानी शक्ति शरीरादिक पुराने विषे देखाडे ए प्रकृतिनो करेलो गुण तथा अवगुण, अनुग्रह, उपघात, शरीरादिकनो- कर्मपुजलने विपे होय, तेथी ए पुजल विपाकीनी प्रकृति कहिये. जो पण यहीं कंटका. दिक अशुन पुमल पामी अशातावेदनीयज पोतानो विपाक देखाडे ने. तया चंदन, कपूर, कस्तुरी प्रमुख शुन्न पुस लश्ने शातवेदनीयज पोतानो विपाक देखाडे ठे. तोपण ए शाता तथा अशातावेदनीयने पुखविपाकीनी प्रकृति न कही. परंतु ए प्रकृतिनो कस्यो अनुग्रह, उपघात, जीवने होय. माटें ते कहीये ये. नाम धुवोदय चन तणु, बघाय साहारणिय जोअतिगं ॥ पुग्गल विवागि वंधो, पय हि रस पएसत्ति ॥२॥ अर्थ- नामधुवोदय के एक निर्माण, पीजी स्थिर, त्रीजी अस्थिर, चौथी शुन, पांचमी थान, वही तेजस, सातमी कार्मण, श्रावमी वर्ण, नवमी गंध, दशमी रस, गीधारमी स्पर्श अने चारमी अगुरुसघु, ए वार प्रकृति नामध्रुवोदयी कहे. वाय. ए चारने अनुक्रमें अंगोपांग नोकर्मपुजलनु गमनु वाम जोम, हाड दांतनुं कर्मपुजनो स्थिरबंध तथा लोही लालनो थस्थिर वंध, तेमज मस्तकादिक शुन, पगप्रमुख अशुज, शरीर पुजसनो वर्ण, गंध, रस, स्पर्शादिक पुशखने विपे होय, ते जणी ए वार प्रकृति पुशल विपाकीनी कही, अने चउतणु के तनुचतुष्कनी श्रद्वार प्रकृति, तेनां नाम कहे. एक तो श्रोदारिक, वैक्रिय बने थाहारक, ए व्रण शरीर तथा वीजा एज प्रण शरीरनां उपांग त्रण, त्रीजा संघयण श्रने चोथा संस्थान त, एवं तनुचतुष्कनी श्रढार प्रकृति पण पुजलविपाकीनी . जे जणी ए शरीरनामकर्मना उदयथकी श्रोदारिकादिक शरीरपणे पुल परिणामे वे. तथा अंगोपांगपणे तथा थाकारपणे तथा हामसंधिपणे पुल परिणमे ले. एकमपुलने विपे पोतानी शक्ति दीपावे . ते जणी पुलविपाकीनी प्रकृति कहीये. एवं त्रीश प्रकृति कही. उबघाय के उपघात नामकर्मने उदये जीवने अंगुली प्रमुख अधिक अंग होय, ते पण पोतानी शक्ति पुजलने विपे देखाडे , ते जणी तथा साहारणिय के साधा रण नामकर्मनो उदय पण शरीरपर्याप्ति पूरी कस्या पठी उदय थावे तेथी घणा व एक साधारण शरीर होय, तेथी ए पण पुशखविपाकीनी प्रकृति है, तथा ए थकी इतर प्रत्येक नामकर्म पण शरीराश्रित में, ते माटें पुल विपाकीनी प्रकृति है, भने उजोथतिगं के उपोत, यातप ने परायात, पोतत्रिक पण शरीरपुनाने पोतानी शक्ति दीपावे, तेथी करी जीवनां शरीर, शीतप्रकाशवान् तथा उल. - जी.
.. शनकनामा पंचम कर्मग्रंय. य पए प्रमागवान परने हम्मदनीय दोय. ते माप पा पुगत विपाकिनी प्रकृति जा. बी. एवं त्रीश प्रनि. पुन्गल विवागि के० पुगत विपाकिनी कही. एम अनुक्रमें चार निमंत्रविपाकिनी, अडानेर जीवविषाकिनी. चार जब विपाकिनी थने त्रीश पुशत विकिनी. प. सर्व मली एकलो ने बाबीश प्रकृति उदयनी अपक्षायें होय. जे जणी विपाकिनी कड़ता रसोदय कहीये. एम चार विपाक हार कायां. दवे बंधो के चार बंधनां द्वार कहेते. त्यां जे स्थिति. रस थने प्रदेशबंधनो स- मुदाय ते पय केप्रनिबंध जाणवो, तया योग प्रत्ययें गयां एवां जे कर्मपुजत, त्यां अध्ययनाय विशेषे कर्मपणे रडेवानी स्थितिनुं मान ते बीजो डि के स्थिति- पंध जाणवो. तथा शुभाशुज अध्यवसाय विशेष करी जे मीठो रस ते अनुकूलपणे वेदीये, श्रने फगवो रस ते प्रतिकूलपणे वेदी. तेमध्ये पण वली एकगणीन, बेग- पीउ, विवाणी, चाणी तथा घातिन, अघाति, एवा विपाकरसनुं वांधवू, ते प्रोजो रस के० रसबंध जाणवो. यने जे योगनी उत्कटतायें घणा दल मले भने योगनी मंदतायें योगां दल मसे, एम योगनी तारतम्य करी कर्मदलगें तारतम्य- पणुं दोयः ते चोयो पएसत्ति के प्रदेशबंध जाणवो. इति के० एम विवक्षायें चार बंध ते एक धितां चारे बंधाय. अहींयां लामवाना दृष्टांत पूर्व कसो ठे ते नाववो. ॥ इति समुच्चयाधः ॥ २१॥ ते मध्ये प्रथम प्रकृतिबंध विचारे . तिहां एक, वे, त्रण इत्यादिक संख्यायें प्र. कृतिनुं वांधवं. तेने प्रकृतिबंधस्थानक कही. ते बंधस्थानक मूल प्रकृतिश्राश्री तथा उत्तर प्रकृतियात्री, एम वे नेदें होय. ते मध्ये पण अल्पसंख्याथी घणी संख्याने बंधस्थानकें जाय, ते प्रथम नूयस्कार बंध जाणवो, अने जे घणी संख्याथी थोनी संख्याने वंधस्थानके श्रावे, ते वीजो अस्पतर बंध जाणवो. एकज संख्याने स्थानके रहेतां बीजो श्रवस्थितवधं जाणवो, श्रने अधक घश्ने फरी प्रथम एकादि प्रकृति चांधे, तिहां चोथो श्रवक्तव्य बंध जाणवो. एम प्रसंगपणे चार बंध कहेवाय. तिहांप्र. घम मूलप्रकृतिना बंध स्थानक कहे धके नूयस्कारादिक सुखें कहेवाय ते जणी ते मूलप्र- कृतिनां बंधस्थानक, प्रथम कहीयें ये. तेमज उत्तरप्रकृतिने विपे पण बंधस्थानक कहेवापूर्वक नूयस्कारादिक चार बंध कहेशे. मूल पयडीण अड स, त वेग बंधेसु तिन्नि नूगारा ॥ अप्पत्तरा तिअ चउरो, अवहिआ नहु अवत्तबो ॥२२॥ श्रर्थ- मूलपयनीएन के मूलप्रति ज्ञानावरणादिकधी मांडीने अंतरायकर्म- सात फर्म बंध करे, तो पण बंधस्थानक सातवें एकज , ते जणी जूदो न सेसम्यो. एएन शतकनामा पंचम कर्मग्रथं. ५ पर्यंत ए थाउ कर्म, जेवार जीव बांधे, तेबारे एक आउनुं बंधस्थानक कहेवाय, ते अंतरमुहर्त सुधी रहे, जे जणी श्रायुःकर्मनो बंध श्राखा जब मध्ये एकजवार यंतर- मुहर्त सुधी होय. ए बंध प्रथम गुणगणाथी लश्ने सातमा गुणगणा सुधी पामीय, तेमाहे पण मिश्रगुणगणे थायु न बंधाय, तेथी त्यां सत्त के सात कर्मन बंधस्था- नक होय. ए सात कर्मनुं बंधस्थानक पण प्रथम.गुणगणाथी लेने नवमा गुणवा- पासुधी होय. एनो काल जघन्य तो अंतरमुहूर्त अने उत्कृष्टथी तो पूर्वकोडीने त्रीने मागे थधिक मास हीन तेत्रीश सागरोपम लगें जाणयो. केमके पूर्वकोमीने चीजे नागें देवायु वांधे, तेनी अपेक्षायें लेवो. ए श्रापर्नु तथा सातवें वे बंध. स्थानक घयां. वेगवंधेमुतिन्निनूगारा केदशमे गुणवाणे श्रायु तथा मोहनीय, ए वे कर्म हीन व कर्मनो बंध, ए पण अंतर मुहर्त सुधी होय श्रने उपशांत मोहादिक घण गुण गणे एक वेदनीयनो यंध जाणवी. एनो काल जघन्य अंतर मुहूर्त, उत्कृष्टो तो दै शोन पूर्वकोनी प्रमाण केवलीनी अपेक्षायें जाणवो. ए चार बंधस्थानक कयां. तेने विपे प्रण न्यस्कारबंध कहे . तिहां एक यांधी पी कर्म बांधतां प्रथम समय प्रथम मयस्कारबंध, ए अगीथारमे गुणगणे उपश्रमश्रेणीथी पमतां होय, तथा । चामे गुणगणे व कर्म यांधी नयमे गुणवाणे मोहसहित सात कर्म बांधता प्रथम समय योजो नूयस्कारयंध, तेने वसी थायु सहित थार कर्म बांधतां प्रथम समय बीजो जयस्कार यंध, एम प्रण नूयस्कारयंध कया. श्रहींथां को पूढे जे उपशम धनी थगीयारमे गुणगाणे थायुक्षयं मरण पामीने, अनुत्तर विमाने देवतापणे उपने, ते प्रथम समय चोये गुणगणे सात कर्म वधि, तेने प्रथम समय नूपरकार होप, तो ए चोयो भ्यम्कार कम न कयो ? तेनो उत्तर कहे के, जो पण एक घंधयी पंचम्यानको नेद होय तो जूदो न्यस्कार देखवाय. थापनगतिथ के दवे यानरबंध कहे . श्रायुबंध करया पठी सात कम पांधनां प्रथम समय थकातरध पदेखो जाणयो तथा नवमा गुणगाणाने प्रांत गान कर्म यंध करी दशमा गुणवाणाने प्रथम समय मोहनीय दीन करीर कम यांधना, बीजो अपना जाणवा. तया व कर्मयी उपशांतमा तया दीणमोहैं ९. कर्म यांचना, प्रीजी यसतरबंध जाणवो. एमज पटगेश्वतिया के चार विंध कहे वे. जे नणी मूमप्रतिमा बचाना , ने चार या समय यस्थितयंध कदयाप. जेम शतकनामा पंचम कर्मग्रंत्र. ५ पाए घाउ पर्मना बंधची लाननी बंध करनां प्रथम समय अल्पतरबंध पठी ज्यांसुधी तेज बंधयानवे जीव रहे. त्यांनी प्रथम श्रयस्थितबंध कडेवाय. एम सात पठी बांधता प्रथम समय वल्पनरबंधः थने पत्री वीजो यवस्थितबंध जाणवी. अने व्धी एक बांधतां प्रथम समये अल्पतरबंध, पनी त्रीजो अबस्थिनबंध जाणवो. सातवी यानो बंध करतां प्रथम समयें नूयस्कार- पंधः श्रने पही चोचो अवस्थित बंध जाणवो. एम चार अवस्थित बंध कया. नदुप्रयत्नयो मृलप्रकृनिनो प्रबंधक अयोगी गुणगणे होय अने त्यांथी प- त्वं नयी अने अव्यक्तायंध तो अबंधक यने बली वांधे, तेने अव्यक्तबंध कहीं अने अयोगी गुणगणा पठी कर्मबंधपापे नवी माटें मृलप्रकृतिनो श्रव्यक्तबंध नथी. ॥ इति समुन्धयार्थः ॥ २२ ॥ ॥ दवे यस्कारादिक बंधनां लक्षण कहे ते. ॥ एगाददिगे लूज़, एगाई कण गम्मि अप्पतरो ॥ तम्मतो अवहियर्ड, पढमे समए अवत्तयो॥ १३ ॥ अर्थ-एगादहिगेनू के० एक, वे इत्यादिक पूर्वसा बंधयकी श्रागलें अधिकी प्रकृति वांधे, ते नूयस्कार बंध जाणवो, एटले पूर्व थोडी प्राति बांधतो होय, अने पठी एकादि थधिक प्रकृति वांधे, ते नूयस्कारवंध प्रथम समये जाणवो, श्रने एग्गाजणगम्मिथप्पतरो केपूर्वबंधी एकादि प्रकृति उठी वांधे, एटले पूर्वे घणी प्रकृति बांधतो होय भने पठी एकादि जणी प्रकृति वांधे, ते प्रथम समयें अल्पतरबंध जाणवो. तम्मत्तोश्रवहिय के प्रथम समयें जेटलोज वंध होय, एटले पूर्व वांधतो होय तेटलीज प्रकृति ज्यांसुधी निरंतर वांधे, त्यांसुधी अवस्थित बंध क- हीये. थने पढमेसमएथवत्तहो के० सर्वथा श्रबंधक थश्ने फरी पहेला वंध करे, ते- वारें प्रथम समयने विपे श्रवक्तव्य बंध कहीये. ए चार बंधनां लक्षण कयां. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ २३ ॥ हवे सामान्ये उत्तरप्रकृतिनां वंधस्थानक उंगणत्रीश ठे, तेनां नाम कहे. एक, सत्तर, अढार, ओगणीश, वीश, एकवीश, वावीश, नीश, त्रेपन्न, चोपन्न, पंचा- वन्न, उप्पन्न, सत्तावन, अहावन्न, उंगणशाउ, साउ, एकशठ, त्रेशठ, चोराव, पांशठ, ठाशव, शडशव, श्रमशठ, जंगणोत्तेर, सीत्तेर, एकोत्तेर, वहोंत्तेर, तहोंत्तेर अने चम्मोतेर, ए जंगणत्रीश बंध स्थानक ठे, त्यां नूयस्कारवंध अहावीश होय, ते कहे. , - शीश, गोननी एक, अंतरायनी पांच, ए शडश प्ररुति वांधतां एकरीशमोनूयस्कार; एए६ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ उपशांतमोहगुणगणे एक चेदनीय वांधीने पडतो दशमे गुणगणे झान पांच, द. शंन चार, अंतराय पांच, उच्चगोत्र अने यशःकीर्ति साथं वेदनीय वांधतां सत्तर प्रकृ. तिने बंधे प्रथम समये प्रथम नूयस्कार बंध; तिहाथी पमतो नवमे गुणगाणे संज्व. लना लोन साथै अढार प्रकृति बांधतां वीजो नूयस्कार; ते मध्ये संज्वलनी माया साथै जंगणीश बांधतो श्रीजो भूयस्कार; तेमध्ये संज्वलना मान साधे धीश यांधत चोथो नूयस्कार; ते संज्वलना क्रोध सायें एकवीश वांधतां पांचमो नूयस्कार, ते मध्ये पुरुषवेद साथै वावीशनो बंधवांधता व नूयकार; ते मध्ये हास्य, रति, जय श्रने जुगुप्सा, ए चार प्रकृतिनो अधिक बंध करतां श्रपूर्वकरणने सातमे जाने ठवीशनो बंध करतां सातमो नूयस्कार; ते मध्ये श्राउमाने के जागे देवप्रायोग्य नामकर्मनी श्रहावीश प्रकृति वांधतां त्रेपननो वंध, अहींयां यशःकीर्ति पूर्व दबीश प्रकृति मध्ये श्रावी, तेथी देवप्रायोग्य सत्तावीशने धंधं त्रेपन प्रकृति होय, ए श्रा उमो नूयस्कार; तेमध्ये जिननाम वांधतां चोपनना 4 नवमो भूयस्कार; ते प्रेपन थाहारकटिक सार्थे बांधता पंचावन्नना बंधे दशमो यस्कार; ते पंचावन्न जिनता मसहित बांधतां ठप्पन्नना बंधै श्रगीश्रारमो भूयस्कार; अपूर्वकरणना प्रथम जाने उपनने जिननाम हीन तथा निशा, प्रचला साथै बांधता सत्तावन्नना बंधे वाग्मो नूयस्कार; ते वली जिननाम सहित श्रावन्नना बंधे तेरमो नूयस्कार; ते देवायु साथै अप्रमत्ते उगणशा बांधतां चौदमो भूयस्कार; देशविरति गुणगणे देवप्रायो- ग्यनी श्रधावीश प्रकृति वांधता ज्ञान पांच, दर्शन, वेदनीय एक, मोहनीय तेर घायु एक, नामनी असावीश, गोवनी एक, अंतरायनी पांच, एवं शा प्रकृति यां- धतां पंदरमो नूयस्कार; ते जिननामसहित एकशग्ने बंधे शोलमो जूयस्कारः थः हीथां को प्रकारे एक जीवने एक समय वाश प्रकृतिनो बंध संचवे नहीं, तेथी तेनो भूयस्कार पण न कह्यो. चोथे गुणगणे आयुथबंध काले देवप्रायोग्य नामनी श्रावीश प्रकृति वांधतां, ज्ञान पांच, दर्शन, वेदनीय एक, मोहनीय सत्तर, गो. धनी एक, नामनी हावीश, अंतरायनी पांच, ए शव प्रकृति वांधतां सतरमो नूपस्कार; देवायुबंध सहित चोश प्रकृति वांधता बढारमो यस्कार; जिननाम सहित पांशव वांधतां उगणीशमो नूयस्कार; चोये गुणगणे देवता होय, तेने मनु प्यायोग्य त्रीश प्रकृति वांधतां शहना बंधे वीशमो भूयस्कार; मिथ्यात्वगुणठाणे शान पांच, दर्शन नव, वेदनीय एक, मोहनीय वावीश, आयुनी एक, नामनी त्यां नामकर्मनी पच्चीश बने थायुरहित थडश वांधता, यावीशमो यस्कार, तेश्रायुस- .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५ एएस हित गणोतेर वांधतांत्रेवीशमोनूयस्कार; ते वली नामकर्मनी वीश प्रकृति साथै सीत्तर वांधतां चोवीशमो नूयस्कार; ते आयुरहित अने नामकर्मनी अहावीश साथ एकोत्तेर वांधतां पञ्चीशमो नूयस्कार; ते अंगणवीश नामकर्मनी साथै वहोंतेरना बंधे उबीशमो लूयस्कार; ते आयुसहित तहोंत्तेर वांधतां सत्तावीशमो नूयस्कार; ते वली नाम क- मनी त्रीश वांधतां झान पांच, दर्शन नव, वेदनीय एक, मोहनीय वावीश, आयु एक, नामनी त्रीश, गोत्रनी एक, अंतरायनी पांच, एम चम्मोत्तेर वांधतां अहावीशमो भूयस्कार; अहीं प्रकारांतरें अनेक बंधस्थानक संन्नवे, ते आपणी बुद्धिथी विचारी लेवा. एम अहावीश अल्पत्तर बंध पण विपरीतपणे लेवा अने जंगणत्रीश बंधस्था- नक नणी अवस्थित बंध पण गणत्रीश लेवा. अहीं अवक्तव्यवंध न संनवीयें, जे जणी सर्वत्र उत्तरप्रकृतिनो अबंधक अयोगीगुणगणे जीव होय, त्यांची पम नथी माटें अवक्तव्यबंध न होय. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ २३ ॥ ॥ ए रीतें उत्तरप्रकृतिना बंध, सामान्य कही, हवे विशेपें कहे. ॥ नव व चऊदसे , ति मोहे 5 इंगवीस सत्तरस ॥ तेरस नव पण चन ति , इको नव अ दस उन्नि ॥२४॥ अर्थ-प्रथम ज्ञानावरणीय कर्मर्नु एकज बंधस्थानक , ते जणी त्यां नूयस्कारा- दिक न संचवे. अने नवचऊदसे के० दर्शनावरणीयमांहे एक नवनो वंध, वीजो उनो बंध, अने त्रीजो चारनो बंध, ए त्रण बंधस्थानक ते. तेमध्ये सर्व दर्शनावर- णीयनी नवे प्रकृति वांधतां प्रथमनां वे गुणगणे नव प्रकृतिनुं बंधस्थानक जाणवू. एनी जघन्य स्थिति अंतरमुहूर्तनी अने उत्कृष्ट तो अनव्यनी अपेक्षायें अनादि अनंत अने नव्यनी अपेक्षायें अनादि सांत, तथा सादि सांत, तामधी थीणजी, निशानिशा अने प्रचसाप्रचला, एत्रण प्रकृतिनो बंध विछेद यये थके मिश्रादिक गुणगणे प्रकृतिनो बंध जाणवो.ते पण जघन्यथी तो अंतरमुहूर्त अने उत्कृष्टथी तो तेत्रीश साग- रोपम पूर्वकोडी पृथक्त्वे जामेरा जाणवा. तेमांथी निशा अने प्रचसा ए चे प्रकृतिना अपूर्वकरणना प्रथम नागें बंध विछेद थये धके थाउमाना शेप नागें तथा नवमे बने दशमे गुणवाणे चार प्रकृतिनो बंध जाणवो. ते जघन्य तो एक समय श्रेणी मध्ये मरण पामे तेनीश्रपेदायें जाणवो बने उत्कृष्टपणे अंतरमुहर्त प्रमाण होय, अहीं नूयस्कार तथा श्रदरतरना बंध, उऽ के० वे वे होय, अने अवस्थितबंध, ति के व्रण होय तथा श्रवक्तव्यबंध, 5 के वे होय, ते कही देखाडे ठे. तिहां उपशमश्रेणीधी पडतां थाउमा गुणगणाना वीजा जागे थावतांनुधी दर्शनावरणी यनी चार प्रकृति वांधतो वली थहीं बंधविछेद कन्या हतो ते फरीयावतां निशा श्रने - एएन शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ प्रचला, ए वे प्रकृतिनो बंध करे, ते तेनी साथै मेलवतां व प्रकृतिनो बंध करवाना प्रथम समय नूयस्कार बंध पहेलो जाणवो. तथा नवनो बंध करतां वीजो जूयस्कार बंध जाणयो तथा नवनोबंध करी फरी नो बंध करतां प्रथम ममये प्रथम श्रल्पतर पंध, तथा अपूर्वकरण गुणवाणाना प्रथम नागें प्रकृतिनो बंध करी बली निशा अने पत्र सानो बंध विदीचारनोबंध करतां प्रथम समय चीजोशपत्तरबंध जाणयो. ए प्रणे यंध. स्थानक वीजा समयची मांडीने ते ते बंधस्थानकना चरम समय लगें त्रण अवस्थित तबंध जाणवा, तथा अगीधारमे गुणगणे दर्शनावरणीयनो थबंधक होय श्रने तिदायी पडतां दशमे गुणगणे दर्शनावरणीयनी चार प्रकृति वांधतांप्रथम समयें प्रथम / अयनव्यबंध. तया जे जीव उपशांतमोद गुणगणे श्रायुःक्षयें मरण पामीने अनुत्तर विमान देय याय, तिहां प्रकृति वांधे तेने प्रथम समये चीजो श्रवक्तव्यबंध होय, पटसे दर्शनावरणीयना पंधस्थान, नूयस्कारवंध, अल्पतरबंध, श्रवस्थितबंध तपा अवकल्पगंध कस्या. ॥दये मोदनीयनां दश बंधस्थानक ठे, ते कहे.॥ मोद पे० मोदनीयनी हावीश प्रतिमध्ये सम्यक्त्यमोहनीय तथा मिश्रमोह- नीप पांध नाही. याकी बचीश प्रति घंध योग्य तेमां पण प्रण वेदमध्ये एक समय एकज घेद यधि, तया दास्य यने रति तथा शोक थने अरति, ए वे युगल मध्ये पाप एपाज गुगल यंधाय. केमके ए प्रकृति वंधोदय विरोधिनी ते ते जणी मिथ्यार गुगवारी के पायीका यंधस्थानक होय. एनी स्थिति थजव्यनी थपेक्षाये तो धनानियत थने पम्पनी अपेक्षायें अनादि सांत तथा सादिसांत जाणवी. हग. पंप मागदन गुणवाणे मिथ्यात्यमोदनीय न बंधाय, तेबारे गयीस के० एकयीश अनि- थंध स्थानक होय. यहीयां तथा इग, ए ये शब्दने यीश शब्द जोडयो, एनी घिमि जपन्य एक समय यने उत्कृष्टयी तो यावती प्रमाण जाणयी. तेमध्ये दशी मिय बने थविरनि, एये गुणवाणे पार अनंतानुबंधीया न बंधाय, सेपारे मनाग यमना प्रकृतिनुं ग्रंधम्यानक होय. पनी स्थिति जघन्य तो अंतरमुद्रः सं मने टट नो नेप्रीत मागरोपम का पूर्वकोही पृथकत्व यधिक होय, जे प्राणी अनुनावामी देव चीन ग्यांमुधी विरनिन सहे, सांसधी तने ए पंधरपानक रोप. ने मदेवी देशविरनि वा अन्यान्यानी या काय पार, न यंधाय, संत्री होम के ना निर्नु म्यानक होय. ए. पण जघन्ययी तो अंतरमुहूनं अने राशी भी देगान को प्रमाण जायी, नेमध्ये यमी प्रमान ने यमनगुणाः मास्यानाकर नार कसायन बंधाय, मार्ट लान ना प्रतिनो यंत्र .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. एएए होय. एनो काल जघन्य एक समय जे जणी को एक जीव एक समये मात्र सर्व विरतिपणुं सस्ने चीजे समवें मरण पामे, तेनी अपेक्षाये जाणवू, अन्यथा जघन्य अंतरमुहूर्त अने उत्कृष्टो तो देशोन पूर्वकोमी प्रमाण जाणवो. तेमध्ये हास्य, रति, जय अने जुगुप्सा, ए चार प्रकृतिनो वंधविछेद थये थके नवमे गुणगणे पण केस पांच प्रकृति- नुं चंधस्थानक होय, तेमांडेथी वली पुरुपवेदनो वंधविछेद थये थके चल के चारनुं बंधस्थानक होय. तेमांदेथी संज्वलना क्रोधनो बंधविठेद थये थके ति के त्रण प्रकृतिनुं बंधस्थानक होय. तेमांदेथी संज्वलनो मान विछेद थये थके 5 के वे प्रकृतिनुं बंधस्थानक होय. तेमध्येंथी संज्वलनी मायानो वंधविश्छेद थये थके इको के एक प्रकृतिनुं बंधस्थानक होय. ए दश, बंधस्थानक कह्यां. ए श्रेणीमध्येंना बंधस्थानकनी जघन्य तो एक समयनी स्थिति अने उत्कृष्ट तो अंतरमुहूर्त स्थिति जाणवी. केमके, को एक जीव तो श्रेणीमध्ये ए बंधस्थानक एक समयमात्र स्पर्शि- ने पण मरण पामे, तेनी अपेक्षायें समयमान जाणवू. ए दश वंधस्थानकें नव के नव नूयस्कारवंध, अ6 के श्राप अस्पतरवंध, दस के दश अवस्थितबंध अने सुन्नि के वे अवक्तव्यवंध जाणवा, ते कहे ठे. ते मध्ये प्रथम नव भूयस्कारवंध नावियें वैयें. त्यां जे जीव, उपशम श्रेणीयें चढी, अगीआरमुं गुणगणुं अंतरमुहूर्त्तनुं ठे, तिहां अंतरमुहूर्त रहीने आगल चडवान स्थानक नथी, केमके मोहनीयनी प्रकृति उपशमावी , तेनी सत्ता टली नथी, ते सत्ता टल्या विना श्रागला गुणगणां प्राप्त थाय नहीं, ते नणी त्यांथी पमतां दशमे गुणगणे आवे, तिहां पण मोहनीयनो श्रवंधक होय, तिहाथी पडतां नवमा गुणग- णाने पांचमे जागें एक संज्वलना लोचनो बंध करतां प्रथम समयें प्रथम अवक्तव्यवंध तथा आयुःक्ष्यें अगीथारमे गुणगणे मरण पामीने अनुत्तर विमाने सुर थाय ते प्रथम सत्तर प्रकृतिनो बंध करे, तेने प्रथम समये वीजो श्रवक्तव्यबंध. एम वे अवक्तव्यबंध कह्या. तथा नवमाना पांचमा नागथी पडतां चोथे नागें संज्वलनी माया साथें वे प्रकृतिनो बंध करतां तिहां प्रथम समयें प्रथम नूयस्कार. बीजे नागें संज्वलनी माया साथें त्रण प्रकृति वांधतां प्रथम समये बीजो नूयस्कार. वीजे नागे संज्वलना क्रोध साथें चार प्रकृति वांधतां त्रीजो भूयस्कार. प्रथम नागें पुरुषवेद सहित पांच प्रकृति बांधतां चोथो नूयस्कार. तिहाथी थाउमाने वेढे जागे हास्य, रति, जय अने जुगुप्सा सहित नव प्रकृति वांधतां पांचमो नूयस्कार. तिहांधी देशविरति गुणगणे प्रत्याख्या- नावरण कपाय चार सहित तेर प्रकृति वांधतां ठहो भूयस्कार. तिहाथी चौथे गुण , शतकनामा पंचम कर्मग्रथं ॥ गणे अप्रत्याख्यानावरण कपाय चार सहित सत्तर प्रकृति बांधतां सातमो नूयस्का. र. ते वली अनंतानुवंधिया चार कपाय सहित एकवीश प्रकृति वांधतां थाउमो नूयस्कार. ते वली मिथ्यात्वमोहनीय सहित वावीश प्रकृति मिथ्यात्यगुणगणे यांध- तां नवमो नूयस्कार. ए नव नूयस्कार करा. हवे श्राउ थपतर कहींय ये. तिहां मिथ्यात्वगुणगणे वावीशनो बंध करी चोथे गुणगणे सत्तर प्रकृतिनो बंध करता, प्रथम समये प्रथम अल्पतर जाणवो. वली सत्तरथी तेरनो बंध करतां, चीजो अल्पतर. एम विपरीतपणे लेवा. पण एटलुं विशेप जे एकवीशना बंधनुं एक अल्प तर न होय, जे नणी मिथ्यात्वथी सास्वादने न थावे, त्यां सास्वादन गुणगएं तो सम्यक्त्वथी पडतांज होय, ते माटें वावीशना बंधथी एकवीशना बंधे न थावे, एम श्रा अस्पतरबंध होय, अने दश बंधस्थानके वीजा समययी मांडीने चरम चरम समय लगें दश अवस्थित बंध होय. एम मोदनीय कर्मना नूयस्कारादिक बंधस्था- नक कां. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ २४ ॥ ॥ हवे नामकर्मने विपे नूयस्कारादिक कद्देवाने श्रर्थे प्रथम बंधस्थानक कहेठे. ॥ ति पण व अह नवदिया, वीसा तीसे गतीस ग नामे ॥ हस्सग अहतिबंधो, सेसेसु हाण मिकिकं ॥ २५॥ श्रर्थ-हवे नामकर्मनी जेटखी प्रकृति एक समय जे प्रायोग्य बंधाय तेवा बंधस्थानक थाव,ते कहे . तिपणवहनवहियावीसा के त्रण, पांच,उ, श्राव, नव, अधिक वीश एटले वीश शब्द, प्रत्येकनी साथें जोमीयें, तेवारें एक नेवीशनो बंध, चीजो पच्चीश- नो, त्रीजो धनीशनो, चोथो श्रहावीशनो, पांचमो गणत्रीशनो, तीसेगतीसगनामे के हो त्रीशनो, सातमो एकत्रीशनो, थने श्राठमो एकनो बंधस्थानक. ए थाउमध्ये मिथ्यात्वी जीव, मनुष्य, तिर्यंच, मिथ्यात्वगुणगणे अपर्याप्ता एकेंजिय प्रायोग्य एक वर्ण, वीजो गंध, बीजो रस, चोयो स्पर्श, पांचमो तेजस, हो कार्मण, सातमो गुरुलघु, श्रामो निर्माण, नवमो उपघात, दशमी तियंच- गति, अगीमारमी तिर्यंचानुपूर्वी, वारमी एकेंजियजाति, तेरखें औदारिक शरीर, चोदमुं हुंगसंस्थान, पंदरमुं स्थावरनाम, शोलमुं चादरनाम अथवा सूक्ष्मनाम, सत्त रमुं अपर्याप्तनाम, अढार, प्रत्येकनाम अथवा साधारण नाम, गणीशमुं अस्थिर नाम, वीशमु अशुजनाम, एकवीशमुं दो ग्यनाम, यावीशम अनादेयनाम, प्रेवीशमुं श्रयशनाम, प त्रैवीशने बं अहींआं प्रत्येक साधारण साथै अने सूक्ष्मवादर सायें सांगा चार थाय. ए प्रथम नामकर्मनुं बंधस्थानक फझुं. .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६०२ तेमध्ये पराघात अने उच्चास, ए वे प्रकृति वधारीये अने अपर्याप्ताने स्थानकें पर्या- स नामकर्म कही तेवारें पच्चीश प्रकृति; पर्याप्त एकेंजिय प्रायोग्य मिथ्यात्वीदेव, मनुष्य तथा तिर्यंच वांधे. अहीं जांगा वीश ते सत्तरीना टवाथी जाणवा. ए चीजें स्थानक, ते पच्चीश प्रकृतिने आतप अथवा उद्योतसहित करी तेबारें वीश प्रकृ- तिनो वंध. ए पण पर्याप्ता एकेजिय प्रायोग्य त्रण गतिना मिथ्यात्वी जीव वांधे, यहीं नांगा शोल थाय. ए त्रीजुं बंध स्थानक. तथा देवधिक, पंचेंजियजाति, वैक्रियशरीर, वैक्रियांगोपांग, समचतुरस्रसंस्थान, पराघात, उष्ट्वास, शुनखगति, प्रस, वादर, पर्याप्त, प्रत्येक, स्थिर अथवा अस्थिर, शुल अथवा अशुन, यश अथवा अयश, सुनग, सुस्वर, श्रादेय, वर्णचतुष्क, तेजस, कार्मण, अगुरुलघु, निर्माण, उपघात, ए अहावीश प्रकृति, देवगति प्रायोग्य मि. ध्यात्वी तथा सम्यक्ष्टि मनुष्य अने तिर्यंच वांधे. तिहां स्थिरास्थिरादिक साथ जांगा आठ घाय, तथा तेमज नरकगति प्रायोग्य पण अहावीश प्रकृति बंधाय; पण एटर्बु विशेप जे, देवछिकने स्थानकें नरकछिक तथा समचतुरनसंस्थानने स्थानके टुंडसंस्थान अने अपरावर्त्तमान प्रकृति श्रशुल लेवी. यहींयां यहावीशनो जांगो एकज लेवाय. ए हावीश प्रकृतिनुं बंधस्थानक चोथु. तथा सम्यक्दृष्टि जीव, जिननामसहित देवप्रायोग्य थहावीश बांधतां उंगण- त्रीश प्रकृतिनो बंध. श्रही नांगो एक, जे नणी ए शुनज बंधाय तथा मनुष्य छिक, पंचेंजिय जाति, श्रीदारिकहिक, ठ संघयणमांहेलु एक संघयण, उ संस्थान मांदेखें एक संस्थान, स, वादर. पर्याप्त, प्रत्येक, स्थिर थथवा थस्थिर, शुन अथवा य. शुन, सोलान्य अथवा दोर्जाग्य, सुखर अथवा अन्वर, थादेय श्रथवा अनादेय, यश अधा यश, शुजखगति अथवा थगुजखगति, पराघात, उवास, वर्गचतुष्या, तेजस, कार्मण, थगुरुलघु, निर्माण, उपघात, ए मनुप्य प्रायोग्य उंगणत्रीश प्रकृतिना बंध स्थानकना जांगा. तालीशने नेवार चाय, तेमज पंचयि तिर्यच प्रायोग्य अंगणी बंधप्रतिना पण नांगा एटसाज जाणवा. ए पांचमुंबंधन्धानक. तथा देवगति प्रायोग्य अहावीश प्रकृति ते थाहारकशरीर तथा थाहारकायंगोपांगसहिन बांधतां श्रीर प्रतिनो बंध, अप्रमत्त साधुने दोय. श्रींयां नांगो एक चाय तथा मनुष्य प्रा- योग्य उंगणत्रीश बंध प्रतिने जिननाम सहित बांधतां सम्यग्दष्टि देवनाने श्री. रानो बंध. ए बहुं बंधन्यानक. तथा जिननाम दिनदेयप्रायान्य त्रीश प्रानियांधनां, एकत्री प्रकृति वनमन अपूर्वकरण्यकाणाला साधु बांध. अदींयां पण नांगों एक थाय. ए सान बंधन्यानर.. - ..
4 ते ६०२ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ तथा थाउमा गुणगणाने हे नांगें नामकर्मनी त्रीश प्रकृतिनो बंध विद करी आगले एक यशःकीर्ति बांधे, त्यां आपमुं नामकर्म बंधस्यानक जाण. एम पान बंधस्थानके एकैप्रिय, विकलेंजिय, देवता, मनुष्य, तिथंच, नारकी, प्रायोग्य बंधने करी तेर हजार नवस ने पीस्तालीश जांगा थाय. ते सचरीमा टयामाहे सविस्तर कही. तिहाथी जोइ लेवा. ए आठ वंधस्थानकने विपे नूयस्कारवंध व के०, ते जायें वे. त्रेवीशनो बंध करी तथाविध विशुसें पञ्चीश वांधतां प्रथम समये प्रथम नूयस्कार मिथ्यात्वीने होय. ते पच्चीश आतप अथवा उद्योत सहित क्वीशने बंधे वीजो नूयस्कार अथवा विशुद्धे तथा संक्लेशे देवप्रायोग्य अथवा नरकप्रायोग्य अहावीश बांधतां बीजो नूप- स्कार. ते देवप्रायोग्य अधाचीशने जिननाम सहित गणत्रीश बांधतां चोथो यस्कार. ते वली त्रीश प्रकृति मनुष्यप्रायोग्य अथवा देवप्रायोग्य वांधतां पांचमो नूयस्कार. देवप्रायोग्य त्रीशने जिननामसहित एकत्रीश बांधतां, हो नूयस्कार. एमज एक प्रकृति वांधी वली श्रेणीथी पमतो त्रीश तथा एकत्रीश वांधे खरो पण ते बंधस्थानकर्नु नेद नहीं, तेथी तेनो जूदो नूयस्कार न लेखक्वो. ए व नूयस्कार कसा. हवे स्सग के सात अल्पतर कहे . अपूर्वकरण देवगति प्रायोग्य अधावीश, गणत्रीश, त्रीश अने एकत्रीश, वांधीने श्रेणी चढतांजे बंधने व्युठेदी एक यशः की तिज बांधे, ते प्रथम श्रद्धपतर बंध; तथा कोशएक मनुष्य थाहारकष्टिक अने जिन- नाम सहित देवप्रायोग्य एकत्रीश प्रकृति वांधतो मरीने देवलोकें जाय त्यां प्रथम समय मनुष्यप्रायोग्य त्रीश प्रकृति वांधे, त्यां बीजो अल्पतर वंध; तेहज देवलोक थकी ची मनुष्य थयो थको जिननाम सहित देवगतिप्रायोग्य उगणत्रीश बांधे, तेने श्राद्यसमयें श्रीजो अस्पतर श्रने जेवारें कोई मनुष्य देवगति प्रायोग्य उंगपत्रीश बांधतो, विशुपरिणामें देवगतिप्रायोग्य प्रकाश चांधे, तेबारे श्राद्य समये चोथो प्रपतर; ते थहावीश बांधतो संक्लिष्ट परिणामने वशे एकेंजियप्रायोग्य व्वीश बांधे, तिहां पांचमो थल्पतर; तेहिज व्वीशवालो पञ्चीश बांधे, तेवारें उछो अल्पतर; गचीशवालो त्रेवीश घांघे, तेवारें सातमो अल्पतरवंध जाणवो. तया थावे बंधस्थानके वीजा समयधी मामीने चरम समय लगें श्रह के थोप थवस्थितबंध होय. तया तिबंधो के बण अव्यक्तबंध कहे . श्रेणीपी पमता नामकर्मनो सर्वथा शबंधक यश्ने फरी यशःकीर्ति नामकर्म बांधे, तिहां प्रथम समये पहेलो श्रव्यक्त पंध; तथा उपशांतमोगुणगणे मरण पामी काल करीने अनुत्तर विमाने. देवता , ते , शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ ६०३ घाय, तिहांधुर समयथी मनुष्यथी मनुष्य प्रायोग्य जंगणत्रीश प्रकृति वांधे, ते वीजो अव्यक्तवंध; तथा तिहां कोर एक जिननाम सहित त्रीश प्रकृति वांधे, तेवा, तेनी अपेक्षायें प्रथम समयें त्रीजो अव्यक्तबंध जाणवो. ए त्रए अव्यक्तबंध कह्या एम नामक- मनी उत्तरप्रकृतिनां बंधस्थानक, नूयस्कारवंध, अल्पतरवंध,अवस्थितबंध, अने अव्य- तवंध, ए चारे कया. सेसेसुशाणमिकिकं के हवे शेप एक ज्ञानावरणीय, वीजुं वेदनीय, त्रीजु आयु, चोथु गोत्र, अने पांचमु अंतराय, ए पांच कर्मर्नु एक एक बंधस्थानक होय. केम के ज्ञानावरणीय अने अंतराय, ए वे कर्म ध्रुवबंधी ते. तेमाटें दशमा गुणगणा सुधी एनी सर्व पांचे प्रकृति नेलीज बंधाय. त्यां नूयस्कार अने अल्पतर बंध न होय अने एक अवस्थितबंध सदाय होय, अने शेष वेदनीय, आयु ने गोत्र, ए त्रण कर्मनी प्रकृति वंधविरोधिनी ठे, तेथी ते एक समय एकज वंधाय तेथी तेनुं वंध- स्थानक पण एकज होय. अहींयां नूयस्कार तथा अल्पतरबंध न होय श्रने वेद- नीय तो तेरमा गुणगणा सुधी बंधाय ठे, माटें ते विना शेष चार कर्मनो श्रव्य- कवंध एक होय, केम के अगीश्रारमे गुणगणे अवंधक होने फरी बांधतां प्रथम समयें श्रव्यक्तवंध श्रने तेवार पनी द्वितीयादिक समयें अवस्थितबंध जाणवो. ए. टसे सविस्तर प्रकृतिबंध कह्यो. अहींयां मूलप्रकृतिनो तो जघन्य एक, उत्कृष्टो आउनो बंध ते अने उत्तरप्रकृ- तिनो जघन्य एक, उत्कृष्टो चम्मोतेरनो वंध ठे, अहींयां अनादि, सादि, अनंत अने सांत, ए चार जांगा पोतानी मतियें विचारी कहेवा. तिहां मूलप्रकृतिना बंध- स्थानकें, उचे सादि सांत नांगो होय.जे नणी नवनवने विपे एकज वार आयु वांधे, तिहां श्रावनो वंध अने शेप कालें सात प्रकृतिनुं बंधस्थानक होय. तथा उत्तरप्रकृतिमध्ये ज्ञानावरणीय तथा दर्शनावरणीय, एकेक बंधस्थानक, अने वेदनीयनो एकनो बंध, तथा मोहनीयनो वावीशनो बंध, गोगनो एकनो वंध, अंतरायनो पांचनो वंध, ए- टले बंधे अन्नव्यनी अपेदायें अनादि अनंत अने नव्यनी अपेक्षायें अनादि सांत तथा सादि सांत, एत्रण जांगा होय, अने शेष वंधस्थानकें सादि सांत नांगो एकज होय. ए सादि सांतपणुं ते स्थितिमान जाणवू. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ २५ ॥ एम नूयस्कारादिक प्रकारे करी कर्मप्रकृतिनो बंध कह्यो. ॥हवे मूलप्रकृति तथा उत्तरप्रकृतिनो स्थितिबंध स्वामित्वद्वारे करी सविस्तरपणे कहे .॥ वीसयर कोडि कोडि, नामे गोए य सत्तरी मोदे ॥ तीसयर चनसु उददी, निरय सुरामि तित्तीसा ॥२६॥ . -AAmain."
६०४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ अर्थ-बीसयर के संख्याये वीश श्रने अयर एटले तरी शकाय नहीं, ते माए अतर कहेतां सागर तेनी उपमायें करीमन्यु जे कालमान, तेने सागरोपम कहीयें, तिहां पस्यनी उपमायें पल्योपम कहीये, ते योजन प्रमाणे कवो थसंख्ययाला जरी सो सो वर्षे एकेक केशखंग काहाडतां कूप निर्सेप थाय, तेनो काल, तेने असापड्योपम कहीं- तेवा दश कोकाकोडी कूपमान क्षेत्र ते सागरोपम, तेने निपनो काल, तेने अज्ञासा- गरोपम कहीये. ते अजासागरोपमनी कोडिकोडी के वीश कोडाकोडी नामेगोएय के नामकर्म श्रने गोत्रकर्मनी उत्कृष्टी स्थिति होय, एटले बांध कर्मदल विणदो नहीं तो एटलो काल रहे तथा परिणाम विशे स्थितिघात करतो अपवर्तनकरणे करी स्थिति घटावतां घटी पण जाय, तेम उद्वर्तनीकरणे करी स्थितिने वधारे पथ खरी थने जो निकाचित्तबंध कस्यो होय, तो वंधे घटे नहीं. एनो अबाधाकाब, वे हजार वर्षनो जाणवो. तथा सत्तरीमोहे के मोहनीयकर्मनो उत्कृष्ट स्थितिबंध सीतेर कोडाकोडी सागरोपम प्रमाण कयो . ए बंध जत्कृष्ट संक्शे मिथ्यात्व गुणवाणे होय भने अबाधा काल सात हजार वर्षहीन कर्मदलनो निपेक कहेता ए कर्मनीरसोदय काय जाणवो. एटले त्रण कर्म कह्या अने ए थकी इतर एटले अन्य जे चार कर्म, एटले एक ज्ञानावरणीय, वीजु दर्शनावरणीय, त्रीजु वेदनीय अने चोधुं अंतराय, चनसु के ए चार कर्मनी उत्कृष्टी स्थिति तीसयर के त्रीश कोडाकोडी सागरोपमनी उत्कृष्ट संका मिथ्यात्वगुणगणे होय. ए चार कर्मनो अवाधाकाल त्रण हजार वर्षनो, तेत्रण हजार वर्ष हीन त्रीश कोडाफोडी सागरोपम रसोदय काल जाणवो. उदही के समुफ एटले परमार्थे सागरोपम जाणवू. तेवा तित्तीसा के तेत्रीश सागरोपम कालनी स्थिति श्रायुःकर्मनी निरयसराजमि के मारकी ने देवायुनी अपेक्षायें कहीये. एटले थत्यंत संक्लिष्टपरिणामें मिथ्यात्वीने नरकायुनो बंध तेत्रीश सागरोपम कालप्रमाण होय अने अत्यंत विशुष्परिणामें प्रमत्त तथा अप्रमत्तने तेत्रीश सागरोपम सुरायुनो बंध होय. अहींचा अबाधाकास उस्कृष्ट तो पूर्व कोडीनो चीजो भाग भने जघन्यथी तो अंतरमुहकास होयाग्रहीया उत्कृष्ट आयुर्वधैं नियत उत्कृप्टो अवाधाकाल न होय, ते जणी निन्न लेखव्यो. एनो रसोदय काल, तेत्रीश सागरोपम जाणवो, परंतु पूर्वकोडीने श्रीजे नागें हीन न जाणवो. थही आयुक मनी मूलप्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध कद्देवाने अबसरे नरकायु तथा देवायु, ए वे उत्तरप्रतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध काल करो, ते ग्रंथगोरव टासवा जणी कहो, यथवा ए बनेनुं किंचित् अनेदपणुं जणारयाने अर्थ कायो. ॥२६॥ . ।
, शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ . ६०५ ॥ हवे मूलप्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध कवे.॥ मुत्तूअ कसाय हिश, बार मुहुत्ता जहन्न वेयणिए । अ नाम गोए, सु सेसएसु मुहुत्तं तो ॥१७॥ अर्थ-मुत्तूअकसाय के अकपाय एटले कपायोदय रहित एवं अगीश्रारमुं, वारमुं अने तेरमुं, ए त्रण गुणगणा मूकीने शेष सरागी गुणस्थानके वेयणिए के वेदनीय कर्मनो अत्यंत जहन्न के जघन्य हिश्के स्थितिबंध, वारमुहुत्ता केप वार मुहूर्त प्रमाण होय, तथा ग्रंथांतरें एक मुहूर्त्तनुं पण कडं जे. अहीं एटबुं विशेष जे कपायोदय रहित जे अगीश्रारमुं, वारk, अने तेरमुं गुणगणुं , तिहां कपायने बनावें स्थितिबंध, तथा रसबंध न होय. परंतु केवल योग प्रत्यर्ख प्रकृतिबंध तथा प्रदेशवं- ध होय, ते प्रथम समयें वांधे तथा वीजे समय वेदे अने त्रीजे समयें विणशे पण कपाय प्रत्ययिक स्थितिबंध न होय. ते जणी ते गुणगणां अहीं वर्जित कस्यां बे. अहीं जघन्य वेदनीय स्थितिवंधे अवाधाकाल पण जघन्य अंतर मुहूर्त्तनो होय, तेथी हीन शेप रसोदय काल समजवो अने एक आयुविना शेष सात कर्मनो जघन्य स्थितिबंधकालें अवाधाकाल पण जघन्य जाणवो. अहानामगोएसु के अने नामकर्म तथा गोत्रकर्म, ए वे कर्मनो जघन्य स्थिति- वंधकाल अत्यंत विशुद्धपणे सूक्ष्मसंपरायने प्रांतें आठ मुहूर्त प्रमाण होय, तिहां अवाधाकाल, अंतरमुहूर्त्तनो होय, ए त्रण कमनो स्थितिबंध कह्यो. सेसएसुमुदुत्तंतो के० तेथी शेष रह्यां जे एक ज्ञानावरणीय, वीजु दर्शनावरणीय अने त्रीजुंअंतराय, एत्रण कर्मनोसूदमसंपराय नामा दशमा गुणगणाने प्रांते अने एक मोह- नीयकर्मनुं वादरसंपराय नामा नवमा गुणगणाने प्रांते तथा आयुःकर्मनुं प्रथमनां वे गुणगणे अंतरमुहूर्त प्रमाण जघन्य स्थितिबंध होय. ॥ २७ ॥ ए रीते सामान्यप्रकारें मूलप्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध तथा जघन्य स्थितिबंध कही- ने, हवे विशेष प्रकारे एकसो ने वीश उत्तरप्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध कहीयें वैयें. तथा वांधेदुं कर्म ज्यां लगें पोतानो विपाक देखाडे नहीं, तेने अवाधा कहीयें, तथा अबाधा काल पठी कर्मने वेदवाने प्रथम समय वहु अने तेथी वली द्वितीय समयें हीन, तृतीय समयें घणुं हीन, एम कर्मदल वेदवा सन्मुख दलरचना विशेप तेने निपेक कहीये. एनी स्थापना कहेशे. विग्धा वरण असाए, तीसं अधार सुदुम विगल तिगे॥ पढमा गिर संघयणे, दस उसु चरिमेसु उग वुढी ॥ राज ॥ जे
,
.
सागरोपम स्थिति तथा शोलसें वर्प श्रवाधाकालें हीन निषेक काल तथा कुजसंस्थाने
0
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.
अर्थ-विग्धा के एक दानांतराय, चीजो हालांतराय, त्रीजो जोगांतराय, चोयो
उपभोगांतराय, पांचमो वीर्यातराय, ए पांच अंतराय कर्मनी प्रकृति तथा वरण के
एक मतिज्ञानावरणीय, बीजो श्रुतज्ञानावरणीय, त्रीजो थवधिज्ञानावरणीय, चोयो
मनःपर्यवज्ञानावरणीय, पांचमो केवलझानावरणीय, ए पांच ज्ञानावरणीय कर्मनी
प्रकृति, तथा एक चादर्शनावरणीय, चीजें थचक्षुदर्शनावरणीय, त्रीजु अवधिदर्शना
वरणीय, चोथु केवलज्ञानावरणीय, थने पांच निघा, तथा बसाए के अशातावेदनीय,
एवं वीश उत्तरप्रकृतिनो तीस के श्रीश कोमाकोडी सागरोपमनो उत्कृष्ट स्थितिबंध,
मिथ्यात्वीने होय. तिहां अवाधा त्रण हजार वर्पनी जाणवी. प्रण हजार वर्ष हीन
कर्म स्थितिनो रसोदयकाल जाणवो.
अने अधारसुहुमविगलतिगे के श्रढार कोडाकोडी सागरोपमनी उत्कृष्ट स्थिति-
वंधकाल, एक सूक्ष्म, बीजो अपर्याप्त, श्रीजो साधारण, ए सूक्ष्मत्रिक तया विकस
त्रिक, एटले वेजियजाति थने चौरिजियजाति, एवं प्रकृतिनो अढार कोमाकोनी
सागरोपम प्रमाण उस्कृष्ट स्थितिकाल जाणवो, श्वहींना अढारसे वर्पनो थयाधाकास
जाणवो. एवं वीश प्रकृति थ.
तथा पढमागिसंधयणे के प्रथमाकृति एटले पहेतुं समचतुरस्रसंस्थान तथा
प्रथम वज्रपाननाराचसंघयण, ए वे प्रकृतिनी उत्कृष्ट स्थिति दस के दश कोडा.
कोडी सागरोपमनी जाणवी. अहींयां एक हजार वर्ष अवाधाकाल जाणवो. अने
सुचरिमेसुमुगवुहि के थागला एकेक संस्थाने तथा एकेक संघयणे, एम वे वे प्रष्ट
तिने विपे अनुक्रमें वे वे कोडाकोमी सागरोपमनी स्थितिबंधमा किरीयें, एटले
ए नाव जे न्यग्रोधसंस्थाने तथा रुपननाराचसंघयणे वार कोमाकोसी सागरोपमनी
स्थिति श्रने धारसे वर्ष श्रवाधाकास तथा सादि संस्थान भने नारासंघयणे चौद
कोडाकोडीनी स्थिति बने चोदसें वर्ष अवाधाकालें डीन निषेक काल जाणवो. तथा
वामनसंस्थाने मतांतरे कुजसंस्थाने अने अर्धनाराचसंघयणे शोल कोडाकोमी
मतांतरें वामनसंस्थाने थने कीलिकासंघयणे ढार कोडाकोडी सागरोपमनी
स्थिति थने अढारसे वर्षनो अवाधायें होन निक काल तथा ढुसंस्थान भने ठेव
संघयणे वीश कोमाकोमी सागरोपमनी उत्कृष्ट स्थिति अने वे हजार वर्ष अवाधाका
हीन वीश कोडाफोडी सागरोपम रसोदय कास जाणवो. एम संघयण तथा :
संस्थाननो उत्कृष्ट स्थितिकाल हो. एवं बाडनीश प्रकृतिनो स्थितिबंध करो.
इति समुच्चयार्थः ॥ २० ॥
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ ६०० चालीस कसाएसु, मिज लहु निझुण्द सुरहि सिय महुरे ॥ दसदो सह समदिया, तेहालिदं विलाईणं ॥ ए॥ अर्थ- चालीसकसाएसु के अनंतानुवंधीश्रा चार, अप्रत्याख्यानावरण चार, प्र- त्याख्यानावरण चार, संज्वलना चार, ए शोल कपायनो वंध, चालीश कोमाकोमी सागरोपमनी उत्कृष्ट स्थिति बंध उत्कृष्ट संक्लेश मिथ्यात्व गुणगणे, संन्निया मिथ्यात्वीने होय, अने चार हजार वर्ष अवाधाकालें हीन निपेककाल जाणवो. एटले चोपन्न प्रकृति कही. तथा एक मिउ के मृड एटले सुकमाल स्पर्श, वीजो लहु के लघुस्पर्श,त्रीजो निजह के स्निग्ध एटले चीकटस्पर्श, अने चोथो उस स्पर्श, पांचमो सुरहि के सुरनि गंध, होसिय के श्वेत पटले उज्ज्वल वर्ण, सातमो महुरे के मधुर रस, ए सात नाम- कर्मनी प्रकृतिनी उत्कृष्ट स्थिति, दस के दश कोमाकोमी सागरोपमनी जाणवी. तेनो अवाधाकाल एक हजार वर्ष एटले कालें हीन कर्मदल निपेक रसोदय- काल जाणवो. तेवार पठी नामकर्मनी प्रकृतिना एकेका वर्ण तथा एकेका रसें प्रत्येक दोसदस- महिया के अढी कोमाकोमी सागरोपमनी स्थिति वधारीये. तेहातिदं विलाईणं के० ते केम हालिजवर्ण अने थाम्ल रस, ए वे नामकर्मनी प्रकृतिनी उत्कृष्ट स्थिति सा- मावार कोडाकोमी सागरोपमनी ते सामावारसे वर्षअबाधा कालेंहीणी स्थिति रसोदय काल जाणवो. तथा रक्तवर्ण श्रने कपायेलो रस, ए वे नामकर्मनी प्रकृतिनी पंदर कोमाकोमी सागरोपम उत्कृष्ट स्थिति, ते पंदरसे वर्प अवाधाकालें दीणी कर्मदलनी स्थितिनो रसोदय काल जाणवो. तथा पीतवर्ण अने कटुक रस, ए चे नामकर्मनी प्रकृतिनी सामासत्तर कोमाकोडी सागरोपमनी उत्कृष्ट स्थिति अने साडासत्तरसे वर्ष अबाधा कालें दीन स्थिति कर्मदखिकनो निपेककास जाणवो. श्यामवर्ण यने तीक्ष्ण रस, ए वे नामकर्मनी प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थिति बंध वीश कोमाकोनी सागरोपम, वे हजार वर्ष अवाधाकालें दीन कर्म स्थिति कर्म निपेककाल जाणवो. ॥ इति समुच्च. चार्घः ॥२॥ दस सुद विदगइ उच्चे, सुर उग घिर तक पुरिस रइ दासे ॥ मिचे सत्तरि मणु जग, इची साएनु परपरस ॥ ३० ॥ वर्ष-दस के दश कोमाकोनी सागरोपमनो उत्कृष्टस्थितिबंध, पटानी प्रतिनो टोय, तेनां नाम कहे ते. सुविदगए एक शुनविदायोगनि. उसे के बीजी नगगीत्र थने सुरग फैत्रीजी देवगति, चोची देवानुपूदी तथा वितक के एक स्थिरनाम, .
ច” शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ धीजी शुजनाम, त्रीजी सोजाग्यनाम, चोथी सुखरनाम, पांचमीश्रादेयनाम, की पश- कीर्तिनाम, एवं दश प्रकृति य तथा अगीधारमी पुरिस के-पुरुपवेद मोहनीयनी प्रकृति, चारमी र के रतिमोहनीय, तेरमी हासे के हास्यमोहनीय, ए तेर प्रा. तिनी उत्कृष्टी स्थिति होय. तिहां अवाधाकाल एक हजार वर्षनो होय, तेटक्षा वर्षे हीन दश कोडाकोडी सागर ए तेर प्रकृतिनुं कर्मदख निपेककाल नहर्चना थपवर्तना- विना स्वाभाविक वेदनकाल जाणवो. तेमध्ये अपवर्तनायें घटे, उदवर्तनायें तथा संक्रमणादिकं करी अधिक स्थिति पण होय. एवं व्याशी प्रकृतिनी स्थितिनुं कासमान कडं. थने मिसत्तरि के मिथ्यात्वमोहनीयनी उत्कृष्टी स्थिति सीतेर कोकाकोही सागरोपम सात हजार वर्ष,श्रयाधाका हीन उत्कृष्ट स्थिति कर्म निषेककाल जाणवो, यने सम्यक्त्यमोदनीयनो स्थितिबंध नधी तेथी स्थितिबंध तथा अबाधाकासन कम्बो. अने उदयकास ठाशE सागरोपम पूर्वकोमी पृथक्वें अधिक जाणवु तथा मिश्रमोदनीयनो निपेककास अंतर मुहूत्र्तनो, एटले पंचाशी प्रकृति थर. सपा मणुग के० मनुष्यगति, मनुष्यानुपूर्वी, इबीसाएस के स्त्रीवेद श्रने शातायेदनीय, ए चार प्रतिनी उत्कृष्टी स्थिति पयरस के पंदर कोडाकोडी सागरोन्म प्रमाण पंदर में वर्ष थवाधाकास ते पंदरसे वर्ष हीन कर्मस्थिति कर्मनिपेक फार जागयो. थट्टीयां जो पण मनुष्यानुपूर्वीनो उदय तो वक्रगतियें ये प्रण समय सगे लप, सो पटसो निषक कास कैम संजचीय? तथापि एनो उदय मनुष्यगतिम- ये मंत्रमप करणे फरी संक्रमाची नोगये, तेथी दतिक रचना विशेष निषेकका जापो. एवं व्याशी प्रकृति कई। ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥ जय कुछ प्ररइसोए, बिनवितिरि उरख निरय उगनीए । तेथपए अधिर उके, तसचन थावर ग पपिदि ॥ ३१ ॥ थई-अप के सयमोहनीय, कुछ के जुगुप्सा मोहनीय, थरइसाए के परति मोहनीय, मोकमोहनीय, विधिक शिरीरक्रियगोपांग तया मनात विपातन, वक्रिय क्रिययंधन, क्रियतेजसबंधन, क्रियकामणधन, क्रियते शमसाबंधन, पवत्रिय मतक कहाय जनाणी वैक्रिय शरीर यांधतां ए साने रेजी भार एवं गीयार यह, नया वाग्मी निरि के नियंगति, तेरमी निय एडा. विकि. बाप के बाद श्रीदारिक शरीर, पंदर, बोदारिक दमदारिकरि तामांतर योदारिकमयातन, गोदारिकत्रोदारिकबंधन, .
Bikanir. " शतकनामा पंचम कर्मग्रंघ, । ६०ए औदारिकतैजसबंधन, औदारिककार्मणवंधन, औदारिकतैजसकार्मणबंधन, ए औदा- रिक सप्तक लीजें, केम के ए औदारिकशरीर वांधतां साते साथें बंधाय. एवं वीश प्रकृति घइ. निरयाग के नरकठिक, नीए के नीचैर्गोत्र, तेवपण के एक तेजस, वीजु कार्मण, त्रीजु अगुरुलघु, चोयुं निर्माण अने पांचमुं उपघात, ए तैजस पंचक, मतांतरें तैजससंघातन, कार्मणसंघातन, तैजसतैजसबंधन, कार्मणकार्मणवंधन, तेजस- कार्मणबंधन, ए नेलतां तैजस दशक थाय. एवं तेत्रीश प्रकृति यश, तथा अथिरके के अधिरनाम, अशुन्ननाम, दौ ग्यनाम, फुःखरनाम, अनादेयनाम भने अयशअ- कीर्ति नाम ए अधिरपट्क. एवं उंगणचालीश प्रकृति घश्. तसच के सनाम, बादर- नाम, पर्याप्तनाम अने प्रत्येकनाम, ए त्रसचतुष्क. एवं तालीश प्रकृति थश्. थावर । स्थावरनाम, ग के एजियजाति, पणिदि के पंचेंजियजाति, ए तालीश प्रकृति श्रा गाथामां कही. ॥ इति ॥ ३१ ॥ नपु कुखगइ सासचन, गुरु करकड रुक सीय जुग्गंधे ॥ वीस कोडा कोडी, एवश्आ बाद वास सया ॥३॥ अर्थ- नपु के नपुसकवेदमोहनीय, कुखग के अशुनविहायोगति, सासचल के जश्वासनाम, उपघातनाम, थातपनाम अने पराघातनाम, ए उश्वासचतुष्क, गुरु के गुरुस्पर्शनाम, करकड के कगेरस्पर्शनाम, रुरक के रूदस्पर्शनाम,सीय के शीतस्प- र्शनाम, जुग्गंधे के पुगंधनाम. एवं अगीआर प्रकृति अने पूर्वलो गाथामध्ये उता- सीश प्रकृति कही ते. एम सर्व मली सत्तावन प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंधकाल बीसंकोडाकोडी के वीश कोडाकोडी सागरोपम प्रमाण जाणवो. ए उत्कृष्ट संक्शे वर्त्ततो मिथ्यात्वी जीव वांधे, ते मध्ये पांच प्रकृति मोहनीयनी, एक गोत्रनी अने शेष एकावन प्रकृति नामकर्मनी जाणवी. तिहां अवाधाकाल वे हजार वर्षनो होय. त्यांलगें ते कर्म रसधी तथा प्रदेशथी उदय न श्रावे अने जो संक्रमकरणे करी तुल्यप्रकृति समजातिय मध्ये संकमावी उदय थाणे, तो एक बंधावलिका, वीजी संक्रमावलिका व्यतित थचे थके उदय आवे. जेम अनंतानुबंधीवानी विसंयोजना करी उपशांत मोहयी अज्ञाक्षये पडे तो कोइएक प्रथम गुणगणे श्रावे. त्यां मिथ्यात्व प्रत्ययें अनंतानुबंधीया चार वांधे, तेनी बंधावली गये थके अप्रत्याख्यानादिक जे पूर्वेबांधे- ठे तेमांहे संक्रमाची वेदे, तथा अपवर्त्तनादिक करणे करी, अल्पकालकरी पण वेदे, तथा अबाधा अतिक्रमे थके गायना पूनी पेरें प्रथम वहु विस्तीर्णदल रचना, वीजे समयें विशेष हीन, एम समय समय विशेष हीन हीन करतां ए रीते भीमा- . ANSUP.!! Pure.
थ-गुम्कोमिकोनीयंती के उत्कृष्ट स्थिनिबंध यंतःकोमाकोमी सागरोपम कानी विवादागा के तीयंकर नामकर्म तथा थाहारकशरीर, याहारकथंगोपांग, ६१० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५ . प्रस्थिति, प्रांत श्रर्बदल होय. ए रीते जे उदयावविकार्नु रच, ते निपेक कही. तेनो काल ते निपेककाल जाणवो. ते जे कर्मनी जेटली स्थिति, ते मध्येधी अवाधा. कास काढतां शेप रहे, ते निपेककाल कहीये. एवश्यावाहवाससया के जे कर्मनी जेटसा कोमाकोमी सागरोपमनी स्थिति, एटला सश्कडावर्ष, ते कर्मनी श्रयाधा जाणवी ते जघन्य अवाधाकासनी स्थिति अंतरमुहूर्त्तनी ठे, तिहां कमक एटले अंगुलीनो थसं- यातमोजाग तेना जेटलाथाकाशप्रदेशतेटलासमय प्रमाण जे कर्मस्थिति विशेप,तेटली स्थितिविशेष अतिक्रमे थके प्रथम जे उत्कृष्ट श्रवाधाकालनुं स्थानक इतुं, ते थवा. भाकासना स्थानकमांधी एक समय हीन श्रवाधाकालनुं चीजें स्थानक थाप. एम घशी पण कंटक मात्र हीन कर्मस्थिति होय थके समय हीन श्रवाधाकासमुं बीजु स्थानक घाय, एम कंझक कंडक मात्र स्थितिनी हाणीय समय समय हीन अवाधा- फालतुं पण स्थानक थाय. एम अवाधाकालनी उत्कृष्ट स्थिति थकी उतरतां जघन्य स्थितिपयंत कंकसंख्या थने थवाधाकालनां स्थानक यावत् तुल्य थाय. जे मूसप्रतिनी तथा उत्तरप्रकृतिनी जेटली कोडाकोमो सागरोपमनी स्थिति होय ते प्रतिने तेटसा शत वर्पनो थवाधाकाल होय. एटले वांध्या पठी पण एटसा फास मग ते कर्म उदय न थावे, तेने अवाधाकाल कहीये. तथा पोतपोताने श्रया भाफास दीन जे फर्मस्थिती, ते कर्मनो निपेक कहेता जोग्यकास होय.निषेक ते कर्म उदय फासें प्रथम या प्रदेशाप सामटो उदय थावे थने पठी समय समय हीन हीनतर पाप, पाय फर्मनी स्थिति ते वेदले समय थत्यंतम उदय होय, एने निषेक कदीये. घ समापन प्रनि तपा थागस नेव्याशी प्रकृतिनुं उत्कृष्ट स्थितिबंध कयुं, अने देवायु नपा नरकायु, ए ये प्रतिर्नु उत्कृष्ट स्थितिबंध तेत्रीश सागरोपम प्रमाण मुसप्रति मध्ये कधू ते. तेही थाही पण से. एम सर्व मसी एकसो ने यडतासीश प्रमा नितुं वय स्थितिबंध कायु. ॥ इति नावार्थः ॥ ३२ ॥ गुरु कोहि कोडी अंनो, तिवादाराण निन्नमुद बादा ।। ॥अथ जघन्य स्थितिबंधः ॥ लहु विसंख गुणूणा, नर सिरियाणान पल्क्षतिगं॥ ३३ ॥ याहाररमंदावन, याहारकथाहारकयंधन,थाहारकर्न सर्वधन, थाहारककामधन घने शाहारमधमकाम:बंधन, ५ थाहारक समक. एवं नामकमनी या प्रतिनी, शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६११ नत्कृष्टी स्थिति कोडाकोडी सागरोपम होय. अहीं शिष्य पूढे ते के, हे जगवन् कोमाकोमी सागरोपम जिननामनो काल कह्यो एटलो काल तो, जीव तिर्यंचगतिमा गया विना न रहे. अने तिर्यंचगतिना जीवमध्ये तो जिननामनी सत्ता पण निषेधि ठे, तो एटलो काल क्या पूर्ण करे ? तथा तीर्थकरनामकर्म तीर्थंकरजव थकी अर्वाक त्रीजे नवे बांधे ने एम पण कयु , ते पण केम घटे ? यहीं गुरु उत्तर कठे के “जं मिह निकाश तिवं, निरय नवे तंनिसेहिशं संतं ॥ श्यरंमि नलिदोसो, उब- दृणा वणामजा ॥१॥" ए गायानो अर्थ कहेठे के, तिर्यंचमध्ये जे जिननामनी सत्ता निषेधि तथा त्रीजें जवें बंधाय, ते तो निकाचित जिननामनी अपेक्षायें जाणवो. तीर्थकरनव पहेलो, श्रीजा नवें निकाचे, ते कर्म सकल करणने असाध्य होय, श्रने जे निकाचित न होय, ते कर्मनी तो अपवर्त्तना कहेतां स्थितिरसतुं घटाव, अने उद्वर्तना एटले स्थि- तिरसनु वधारदुं तथा संक्रम एटले पर प्रकृति मांदे संक्रमाव, तथा उवेलबुं इत्यादि- क करण साध्य होय. ते जिननाम घणा जव पहेलो पण बंधाय. तथा अंतःकोमाकोसी सागरापमे स्थिति पण अपवर्तनायें घटावे,तथा पर प्रकृतिमाहे संक्रमावतां का दूषण नधी तथाए थाउ कर्म प्रकृतिनो निन्नमुहवाहा के अवाधाकाल अंतर मुहूर्त ठे. ते नणी जिननाम जेणे बांध्यु होय, तेने अंतर मुहूर्त पठी जिनादिकनो प्रदेशोदय थाय, तेथी करी तेनो अन्य जीवनी अपेक्षायें महीमा विशेष होय, पूजा महत्वनी वृद्धि होय.एम एकसोने उपन्न प्रकृतिनी उत्कृष्ट स्थिति कही. हवे ग्रंथगौरव टालवा नणी ए बाउ प्रकृतिनी जघन्य स्थिति अहींज कहे ते. जिननाम अने श्राहारक सप्तक, एवं आठ प्रकृतिनी लहुरिश्संखगुणूणा के लघु एटले जघन्य स्थिति, उत्कृष्ट स्थिति थकी संख्यात गुणी हीणी जाणवी; जे जणी अंतर मुहूर्तनी पेरें अंतःकोडाकोडीना पण असंख्याता नेद होय, जे नणी संझीया पंचेंजिय पर्याप्तानी स्थितिबंधथी अधिक उत्कृष्टी स्थिति साधु वध · लगें जेटला स्थितिबंध, ते सर्व अंतःकोडाकोडी सागरोपम प्रमाण कहीये. हवे शेप वे आयुनो उत्कृष्ट स्थितिबंध कहे ते. नरतिरियाणाजपक्षतिगं के एक मनुष्य, आयु अने वीउँ तिर्यंचनुं श्रायु, ए वेनो उत्कृष्ट स्थितिबंध, त्रण पट्योपम जाणवो. जे नणी प्रथम बारे तथा देवकुरु श्रने उत्तरकुरुना मनुप्यतुं त्रण. पल्योप- मायु दे. तेनो अवाधाकाल उत्कृष्टधी तो पूर्वकोमीना जीजा जाग प्रमाण. जे जणी संख्यातावर्षायुना मनुष्य विना अन्य गतिथी चवी युगलीयुं मनुष्य न थाय ते जणी तेत्रीश लाख, तेत्रीश हजार, त्रणसे ने तेत्रीश पूर्व श्रने एक पूर्वनो. त्रीजो नाग wer वे निरमायुना धणी मनुष्य यने तियंच मुकीने ते बिना ययादर्ममाणन दनमो दोष शाकना ३ मापक्रमायुना घी मनुष्य तया तिथंच ते परनवायुः २ ने पट बनवायुनं नरम नागें ययवा तन पण प्रीने नागें पटो सनाशी. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५ उपर, एटलो उत्कृष्ट अवाधाकाल, ते त्रण पक्ष्योपमयी अधिक थवाधाकाल जाणवो. ए एकसो धावन प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध कहो, अने श्राव प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध काल कह्योः ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३३ ॥ ॥ दवे लाघवें श्रायुर्वध एकेंजियादिकनु कहे . ॥ झंग विगल पुछ कोमी, पलियाऽसंखंसान चन अमणा ।। निरुवकमण उमासो, अबाद सेसाण नवंतंसो॥ ३४ ॥ थर्थ-गविगलपुवकोडी के एकत्रिय जीवने तथा विकलेंजिय कहेता वैजिप, तजिय, चोरी श्रिय, जीवने परजवायु उत्कृष्ट पूर्वकोमी प्रमाण बंधाय, पण पक्ष्योपम सागरोपम मान थायु न बांधे, केमके एकेजियादिक जीव जे , ते देव नारकी मध्ये तथा असंख्यात वर्षायुवासा मनुष्य तिर्यचनी गति मध्ये पण अवतरे नहीं, तेथी त प्रायोग्य श्रायु न बांधे, तथा पलिया संखसाउचमणा के पट्योपमना थसंग्यातमा नाग प्रमाण देवायु, तिर्यगायु, नरकायु श्रने मनुष्यायु, ए चार श्रायुप्य थसंझीया पंचेंजिय तिर्यच बांधे, केमके असंडीया पंचजिय तिर्यच चारे गति महेि थयतरे तो खरा तथापि देवो मध्ये तो जवनापति तथा व्यंतर मपेज जाप, परंतु ज्योतषी तथा येमानिकमध्ये न जाय, अने नरकगतिमध्ये पथ प्रथम नरफना प्रा पायमा लगे जाय, परंतु थागलें न जाय; ते माटें पल्योपमना थर्स स्पाशवी अधिक थायु न बांधे. ती तेने वाधाकास पूर्वकोमी विजाग उत्कृष्टो जापयो, तेदसा कायें दीन पठ्यासंख्यांश प्रमाण निपेककाल जाणवो. तपा नियामण व मासो के निरुपक्रमायुना धणी एवा देव, नारकी तथा : गतीया मनुष्य थने तियंच, जर्नु थायु अध्यवसाय प्रमुख श्रावलीय करी घटे नहीं संग थायुना भणी जे देवतादिक , ते परजवायुनो बंध निजलवायु सम्माप्त न पांघे, तेपी तेने परनवायुनो छ महीना थापाकास जाणयो. तया मतांतरे युग: लिया पर पोपमनो थमन्यातमो नाग शेप निज नवायु यके परनवायु गांध तेपी नेने पामग्यांश का प्रमाण जायो, तथा लगयतीनी गृति- मायें नारकी अंतरमुहर्नायु शेष परनवायु बांध, एम कघु . तेथी नारकीने ज. पन्य साधान होय. . संध कोताना इतना यानी प्रीतो नागरीष दुने तथा श्रीना नागना बीनी गा.
कर्मग्रंथ. - शतकनामा पंचम ບ. ६२३ शमें नागें अथवा तेने पण त्रीजे नागें एटले एक्याशीमे जागे परनवायु वांधे, तेथी तेनी अवाधा पण तेटलीज होय. एम उत्कृष्ट अवाधासहित उत्तरप्रकृतिनी उत्कृष्ट स्थिति कही. ॥ इति ॥ ३४ ॥ ॥ हवे उत्तरप्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध कहे ते. ॥ लहु विइ बधो संजलण, लोद पण विग्घ नाण दंसेसु ॥ निन्न मुहुत्तंतेअछ, जसुच्चे वारसय साए ॥ ३५ ॥ अर्ध-सहुविश्वंधो के लघु एटले जघन्य स्थितिबंध ते संजलणलोह के एक संज्वलनलोजनुं नवमा गुणगणाने पांचमें नागें चरमबंधे होय, तथा पण विग्ध के पांच अंतरायकर्मनी प्रकृति अने नाण के पांच ज्ञानावरणीयनी प्रकृति तथा दंसेसु के चार दर्शनावरणीयनी प्रकृति, एवं चोद प्रकृतिनुं जघन्य बंध सूक्ष्मसंपराय गुण- गणाने प्रांत समय होय. जे लणी ए पंदर प्रकृतिना बंधकमांडू एहिज अत्यंत- विशुद्धिवे. श्रने ए पंदरनी थतिविशुद्धपणे जघन्य स्थिति बंधाय, ते नणी निन- मुद्दत्तंते के चरम बंध अंतरमुर्त्तनो होय. अने एनो थवाधाकाल पण अंतरमु- इतनो जाणवो, जे जणी अंतर्मुहूर्त स्थितिबंध कालनो अंतरमुहूर्त्तयी संख्यातगुण हीन एवो अंतरमुहर्त्तनो थवाधाकाल होय, श्रठ के थान यंतरमुर्त प्रमाण जघ- न्य स्थितिबंध ते जाँच्चे के० एक यशःकीर्तिनाम अने बीजो उचात्र, ए ये प्र. तिनो पण जघन्य स्थितिबंध पाठ मुहर्त प्रमाण ते सूक्ष्मसंपराय नामे दशमा गुण- गणाने प्रांत एनो चरमबंध होय, एनो थवाधाकाल पण जघन्य जाणवो. थने वारसयसाए के सातावेदनीचनो जघन्यस्थितिबंध बार मुहर्ननो तथा सि. झांतमध्ये एक मुहर्त्तनो पण कहेलो ते. तथा थवाधाकात अंतरमुहर्ननो जाणयो, घने ए सातानो तथा उगोत्रनो उदय चौदमा गुरुवाणा सने दोय. ॥ ३५ ॥ दो इन मासो पन्को, संजलण तिने पुमठ वरिमाणि ॥ सेसाणु कोसाऊं, मित्त हिइए जल ॥३६॥ घर्ष-दोगमालोपरको प. चे मास, एक मास बने पक्षनी जपन्यचिनिबंध, अनुममें संजसएनिगे के संयनमिकनो जाएलो. पटसे मंजसना कोपनो जय- पस्थितिबंध. नवमा गुल्लापने वीजे जा चग्मय ये माल प्रमाण ट्राय, नया संयना माननो एप माननो जपन्यप नवमा पकाने त्रीने ना नाम यं दोप, तपा संवानी मापानी जपन्पनियनियंय. एल. परवागानो नरमा गुगवाणाने चोपं जानें परम व दोप, पने पानांनाना बंधनां पदिजनिविधिन राय तपा प्रसचतुष्क, यस्थिर पटक, थोदा रिकहिक, तियंचहिक, एकिपजाति, स, टपथात, उवास, इंडसंम्यान, ठेगहुं संघयण, कृलवर्ण, तीक्ष्णरस, यशुनस्पर्श ६२४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ वसाय स्थानक ते ते जपी. तथा एनी अवाधा पण अंतरमुहूर्त प्रमाण दे, ते श्रत्रा- धायें हीन जघन्यस्थितिनो निपेक काल जाणवो. एरीते संज्वलना क्रोध, मान, माया, ए अपनी जघन्य स्थिति अनुक्रमें कही. अने पुमवरिसाणि के० पुरुषवेदनो जघन्य स्थितिबंध नवमा गुणगणाने प्रथः म नागें चरमबंध था। वर्पनो होय, एना बंधकमाइ एहिज अतिविशुद्धि ते. एनी जघन्य अवाधा अंतरमुहूर्त्तकाल प्रमाण वे. ए वावीश प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध करो, तथा श्रायु चार, वेक्रिय पटक, जिननाम, अने थाहारकछिक, ए तेर प्रक तिनो जघन्य स्थितिबंध, स्वामीत्व प्रस्तावे जूदो कहेशे. एवं पत्रिीश प्रकृति विना शेष पंचाशी प्रकृतिनो जघन्यस्थितिबंध कड़वाने करण कहे . पंञ्चाशी प्रकृतिनी जघन्य स्थिति एकेजिय जीवने विपे प्राप्यमाण ठे, ते कहे . सेसाणुकोसा के शेष प्रकृतिउँनो जे उत्कृष्ट स्थितिबंध ले ते मित्तहिएज- ख के मिथ्यात्यमोहनीयनी उत्कृष्ट स्थिति साथ बेंचता जे लाजे, ते जघन्य स्थिति फदेवी; एटझे झानावरणीयादिकनी उत्कृष्टी स्थिति नाश कोमाकोडी सागरोपमनी , ते मिथ्यात्वमोदनीयनी उलटी स्थिति सीतारोपमनी दे, तेथे जाग देतां, पूर्ण सागरोपम नावे तेथी एक सागरोपमना सात जाग करीय, प्राश कोमाकोमी सागरोपमना वसे ने दश सातामा भाग थाय. ते सीतेर कोमा फोमी सार्थ चतां प्रण भाग थावे थने धीश कोमाकोमीना सातीथा एकसो घा. सीश भाग पाय, तेने सीत्तर कोमाकोमी साथ वेंचता सातीया ये जाग यावे, ए. टसे एजियने हानायरण पांच, दर्शनावरण नव, अंतराय पांच, थने : शातार्यदनीय एक, एवं यीश प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध, सागरोपमना सातस्था प्रभाग जापया, तया शोस कपायना सातश्या चार नाग, श्रने मिथ्यारबमोह नीपनों एक सागरोपम संपूर्ण जाणवो. एवं सामंत्रीश प्रकृति यश एचनिपजाति, करगति, निर्माण, थातप, ज्योत, स्थावर, तेजस, कार्मण, था मनुष्क, गंध, थरति, शोक, जय, जुगुप्सा, पराघात, अने नपुंसकयेद, ए एकता हो तिनी उत्कृष्ट स्थिति वीश कोमाकोमोना , तन मध्यावनी स्थिति साथै देचा मानश्या वे गागनी बंध होय. एवं यहांतर प्रकृति यक्ष, मुरमविक नया विकमज्ञानि प्रिक, ए व प्रकृतिनी उत्कृष्ट स्थिति थद्वार कोडरा- तेवारें - , शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५ ६२५ कोमी सागरोपमनी , तेने मिथ्यात्व स्थिति साथे वेंचतां एक सागरोपमना पांत्रीश जाग करीये. एवा नव नागनो बंध होय. एवं चोराशी प्रकृति थश्. स्त्रीवेद, मनुष्यछिक, शातावेदनीय, ए चार प्रकृतिनो बंध एक सागरना चौद जाग करीयें, एवा प्रण नाग, अथवा सात दोढ नाग, एवं श्रहासी प्रकृति यश. स्थिर, शुन, सुजग, पुंवेद, सुस्वर, श्रादेय, यशःकीर्ति, हास्य, रति, शुनखगति, प्रथमसंघयण, प्रथमसंस्थान, सुगंध, शुक्लवर्ण, मिष्टरस, शुजस्पर्श चतुष्क, एउंगणीश प्रकृतिनी दश कोमाकोमी सागरोपमनी स्थिति दे, तेने मिथ्यात्वमोहनीयें वेंचतां बंध सातळ एकनाग होय. पीतवर्ण, आम्लरस, ए वे प्रकृतिनो वंध, अहावीशीश्रा पांच नाग, तेवार पठी एकेका वणे अने एकेका रसे, अहावीशी एकेक नाग वधारता जबु. एटले रक्त वर्ण अने कपायला रसें अहावीशी व नाग, एम शेष वर्ण तथा शेप रसनें विपे अनुक्रमें कहेवो, एवं ॥ ११५ ॥ तथा वीजे संघयणे अने वीजे संस्थाने पांत्रीशीशा ठ नाग, तथा त्रीजे संघयणे श्रने त्रीजे संस्थाने पांत्रीशीथा सात नाग, तथा चोथे संघयणे अने चोथे संस्थाने, पांत्रीशीथा आउ नाग, तथा पांचमे संघयणे अने पांचमे संस्थाने, पांत्रीशीश्रा नव नाग, ए एकेंजियने उत्तरप्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध सामान्य कयो; केम के एके- जियने एकसो ने नव प्रकृतिनो बंध ठे ते मध्ये नरायु तथा तिर्यगायुनो उत्कृष्टस्थि- तिबंध पूर्व कोडीनो अने शेप एकसो ने सात प्रकृतिनो उत्कृष्टस्थितिबंध थहीं करो. ए एकसो ने सात प्रकृति मध्ये पण पूर्वे चावीश प्रकृतिनो जघन्यस्थितिबंध सामान्य- पणे कह्यो ठे, अने शेप पंचाशी प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध कहे ते. एवं एकसो नेत्रेवीश प्रकृति थ. अहींयां वर्णादिक सविस्तर वीश प्रकृतिनो बंध करो, तेथी एकसो ने वीश प्रकृति घर, परंतु ए वर्णादिक सामान्य चार लेतां एकसो ने सात प्रकृति याय, तेमांदेली झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय चार, यंतराय पांच, संज्वलना चार. पुंवेद एक, शातावेदनीय, उच्चैगोत्र, यने यशःकीर्ति, ए यावीश प्रकृतिनो जघन्यस्थि- तिबंध मूकीने तेघी शेप रदी जे पंचाशी प्रकृति तेनो जघन्य स्थितिबंध स्वामी एकेंजिय ते. ते पञ्चाशी प्रकृतिनो एजियने विपे उत्कृष्ट स्थितिबंध जे कायो तेने श्रझापल्योपमने असंख्यातमें नागें हीन करतां, एजियने विपे जघन्य स्थितिबंध थाय ते कहे . निझा पांच, तथा यशातावेदनीय, ए प्रकृतिनो जघन्यस्थितिबंध सातीथा ये नाग,पख्योपमने असंख्यातमे नागेंदीणा जाणवा,तथा मिथ्यात्वमोदनीयनो एक कोमाकोमी सागरोपम पख्योपमने यसंख्यातमनागेंहीन जाणवोपम जे कर्म प्रक- १ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ तिनी वीश कोमाकोडी सागरोपमनी उत्कृष्टी स्थिति के, तेनी जघन्यस्थिति, सा. तीक्षा वे जाग, जेनी दश कोडाकोडीनी नकृष्टी स्थिति तेनी जघन्य स्थिति साती एक नाग अने जेनी पंदर कोडाकोडी सागरोपमनी उत्कृष्ट स्थिति तेनी जघन्य- स्थिति चोदीश्रा त्रण नाग, ते सर्व पथ्योपमने असंख्यातमें नागे ऊणा जाणवा; तेमज जेनी अढार कोडाकोडी सागरोपमनी उत्कृष्टी स्थिति, तेने सागरोपमना पांत्रीशीश्रा नव नाग पट्योपमना असंख्यातमें नागें कणा जाणवा. ए रीतं पंचाशी प्रकृतिको एजियने विपे जघन्य स्थितिबंध जाणवो. ॥३६॥ अय मुक्कोसो गिंदिसु, पलियासंखंस दोण बहु बंधो ॥ कमसो पणवीसाए, पन्ना सय सदस संगुणि ॥ ३॥ अर्थ-अयमुक्कोसोगिदिसु के ए अनंतरोक्त एकेजियने एकसो ने सात प्र. तिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध, ते पलियाऽसंखंसहीणबहुवंधो के पल्योपमने असंख्या- तमे जागे हीणो करता एकैषियने एकसो सात प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध घाय. हवे प्रसंगागत एकेजियना स्थितिबंध कह्या, पठीण विकलेंद्रिय तथा असंशि- पंचंडियने उत्कृष्ट तथा जघन्यस्थितिबंध, कदे . कमसो के अनुक्रमें पणवीसाए के पचवीश गुणो वेजियने एटले एजियने जे एकसो ने सात प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध कझो, तेथी पच्चीश गुणो वेजियने उत्कृष्ट स्थितिबंध होय, एटले झाना परणीयादिक वीश प्रकृतिनो सागरोपमना सातश्या पंचोत्तेर नाग. एम दश साग रोपमस्थितिवाला कर्मना सातश्या पचीश नाग, एम शोल कपायना सातश्या सो माग, मिथ्यात्वमोहनीयनो बंध पञ्चीश सागरोपम, एम जेनी उत्कृष्ट स्थिति वीश कोमाकोडी सागरोपमनी तेने सात सागरोपम ने सातळ एक जाग उपर, दर कोडाकोडी सागरोपमनी उत्कृष्टी स्थिति तेने सागरोपमना चोदिया पंचोतेर जाग एटसे पांच सागरोपमने चोदिया पांच जाग उपर, जर्मनी यढार कोमा कोमी सागरोपमनी स्तनपानासायास न पचीश नाग एटले व सागरी पम ने पांत्रीशीथा पंदर नाग उपर जाणवा. ए रीते वेंजियने एकसो ने सात प्रह तिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध जाएयो. दुवे तेंजियनो उत्कृष्ट स्थितिबंध कदे दे. जेटलो एप्रियने एकसो ने सात प्रष्ट मिनी उत्कृष्ट स्थितिबंध करो, तेथी पन्ना के पचाशगुणो ने वेजियना स्थिति बंध यकी यमणो जाणयो, पट झानावरणादिकोश प्रकृतिनो उत्कृष्टस्थितिबंध एकवीश सागरोपम ने सातश्या प्रण नाग उपर, तथा मिथ्यात्वमोहनीपनो पनाश सागरोपम, एम सर्व प्रकृतिने विपे तजियनो उत्कृष्ट स्थितिबंध जाणवो. जेनी पं.
. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ हवे चौरिजियनो उत्कृष्टस्थितिबंध ते जेटलो एकेजियने एकसो ने सात प्रकृतिनो स्थतिबंध कह्यो ते थकी सय के सो गुणो अने प्रियना स्थितिबंध थकी चार गुणो था तेंडियना स्थितिबंध थकी चमणो जाणवो; एटले मिथ्यात्वमोहनीयनो एकसो गरोपम, तथा ज्ञानावरणादिक वीश प्रकृतिनो वेंतालीश सागरोपम ने सातश्या नाग नपर, शोल कपायना सत्तावन सागरोपम ने साता एक नाग, एम जे मनी वीश कोमाकोमी सागरोपमनी स्थिति होय तेनुं अहावीश सागरोपम ने सा- श्या चार नाग उपर स्थितिबंध होय, एम सर्वत्र लेवू. भने असन्नीआ पंचेंजियनो उत्कृष्टस्थितिबंध एकेजियना बंध थकी सहससंगु. ऐजे के० हजार गुणो जाणवो, अने चौरिंजियना बंध थकी दश गुणो जाणवो. एटले मेथ्यात्वमोहनीयना हजार सागरोपम, शोल कपायना सागरोपमना सातश्या चार इजार नाग एटले पांचसे एकोत्तेर सागरोपम ने सातश्या त्रण नाग उपर तथा कानावरणादिक वीश प्रकृतिना सातश्श्रा त्रण हजार नाग, तेना चारसे अहावीश लागरोपम ने सातश्या चार नाग उपर, एम जे कर्मनी वीश कोडाकोमी सागरो- रमनी स्थिति तेना वे हजार नाग एटले वसे पंञ्चाशी सागरोपम ने सातश्या पांच नाग उपर जाणवा. जे प्रकृतिनी दश कोमाकोमी सागरोपमनी स्थिति, तेना हजार नाग एटले एकसो वेतालीश सागरोपम ने सातश्या ठ नाग उपर, तथा जे कर्मनी पंदर कोमाकोडी सागरोपमनी स्थिति, तेना बसे चौद सागरोपम ने सातश्या वे उपर जाणवा. एम उत्कृष्ट स्थिति श्रसन्नी पंचेंजिय बांधे वेकिय शरीर, वैक्रिय थंगोपांग, देवगति, देवानुपूर्वी, नरकगति, नरकानुपूर्वी, एवं व प्रकृति, एनी जघन्य स्थितिवं. धनो स्वामी पण असन्नी पंचंपिय जाणवो. जे नणी एप्रिय तथा विकलेजियने एनो बंध नथी, तेथी देवडिकनो बंध मूल दश कोमाकोमी सागरोपमनो ते. ते मि- ध्यात्वनी स्थितिये वेंचतां सात एक नाग थावे, तेने हजार गुणो करतां सात- श्या हजार जाग थाय. तेना एकसो तालीश सागरोपम उपर सातश्या ठ नाग यावे, तेमज वैक्रियहिक श्रने नरकहिकना सातश्या वे हजार नाग याय, तेना वसे पंञ्चाशी सागरोपम ने सातझ्या पांच नाग उपर स्थिति जाणवी. ते वली पट्यो. पमने थसंख्यातमें नागें जणी करीयें तेबारे ए उ प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध होय, अने चार थायुनो पख्योपमना असंख्यातमा नाग प्रमाण बंध जाणवी, पटले एकसो ने शोल प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध करो. ॥ ३ ॥ नाग -
६२७
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५
॥ हवे विकलेजिय तया थसंन्नीया पंचनियनो जघन्य
स्थितिबंध कहे .॥
विगल असन्निसु जिलो, कणिजे पक्षऽसंख लागुणो ॥
सुर निरयाज समादस, सहस्स सेसान खुद नवं ॥ ३ ॥
अर्थ- विगलनसन्निसुजिको के विकलें प्रिय थने श्रसंझी पंचं प्रियनो जे उत्कृ.
टस्थितिबंध के ते थकी कणिक के जघन्य स्थितिबंध पलसंखजागुणो के प.
ध्योपमने असंख्यातमे नागें ऊणो एक थायु वर्जीने शेप प्रकृतिनो बंध जाधयो.
एटले वेंडियने ज्ञानावरणादिक वीश प्रकृतिना सातश्या पंचोतेर नाग ने तेमांधी
पक्ष्योपमने असंख्यातमें जागे कणो जघन्यस्थितिबंध जाणवो; तप्रियने सातीचा
दोढसो नाग ते ते पक्ष्योपमने असंख्यातमे जागे को करता जघन्य स्थितिबंध
थाय, चौरिजियने सातीआत्रणसो नाग ते तेमाथी पट्योपमने असंख्यातमें जागे
जणो जघन्य स्थितियंध जाणवो. एम जे प्रकृतिनो जेटलो उत्कृष्ट स्थितिबंध कह्यो ।
तेथी पक्ष्योपमने असंख्यातमे जागे कणो जघन्य स्थितिबंध जाणवो.
हवे थायुनो जघन्य स्थितिबंध कहे , तेमध्ये सुरनिरयासमादससहस्स के०
देवायु तथा नरकायु, ए वे आयुनो जघन्यस्थितिबंध समान ठे केम के देवता तथा
नारकी दश वर्षपर्यंत मरण न पामे माटें दश हजार वर्ष जाणवू तथा दश हजार
वर्ष थकी समय समय अधिक करता यावत् तेत्रीश सागरोपम एक समय हीन
सुधीना जे स्थितिना थानक ते मध्यमायु जाणवो; ते मध्ये परमायु एकेकास्थिति
स्थानके असंख्यात देवायु होय, एमनारकीने विपणजाणयो. परतुं पटवू विशेष
जे नेवु हजार वर्षथी यावत् दश लाख वर्ष एटली स्थिति ते नरकायु नथी, बीजा
सर्व स्थानक वस्ता ठे. ए वे श्रायुथी सेसाउखुट्टन के शेप याकतां रह्यां जे मनुः
प्यायु तथा तिर्यगायु ए वे आयुनो जघन्य स्थितिबंध सुझकनव पटले सर्वना
अपेक्षायें न्हानो नत्र ते वसे ने उपन्न श्रावलिका प्रमाण होय. अहींयां श्रागम
मध्ये मनुष्य तिर्यंच जघन्यायु अंतरमुहर्त प्रमाण कयु दे. पण जाणीयें ये जे ए
अंतरमुहूर्त छलक जब प्रमाण सेवो, जे भणी अंतर मुहूर्त्तना पण असंख्याता भेद
ते, ते माट. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥
॥ हवे सर्व प्रकृतिना जघन्य स्थितिबंधे जघन्य अवाधाकाल कहेवे.
सबाणवि लहु बंधे, जिन्न हु अवाह आन जिवि ॥
के मुराज समजिण, मंत मुहु विति आहारं ॥ ३५॥
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६२ए अर्थ-सवाण विलदुबंधे के स्वमते सर्व बंधयोग्य एकसो ने वीश प्रकृतिना जघन्य स्थितिबंधने विपे अवाह के जघन्य अवाधाकाल जिन्नमुहु के अंतर मुहूर्त्तनो जाणवो, एटले जघन्यस्थितियें वांध्यु जे कर्म, ते अंतर मुहूर्त्तसुधी पोतानो विपाक देखाडे नहीं, ते अवाधाकालें हीन निपेककाल कहीये. हवे अहीं जे विशेष ठे ते देखाडे है. आजजिवि के उत्कृष्ट श्रायुनी स्थितिने विपे जघन्य अवाधाकाल पण होय, श्रने जघन्य स्थितिना आयुमा उत्कृष्ट अवाधाकाल पण होय. तथा उत्कृष्ट आवखें उत्कृष्ट अवाधाकाल होय, तथा जघन्य आयुष्ये जघन्य अवाधाकाल होय. एम आयुःकर्मने विपे अवाधाकालनी चननंगी थाय, केम के अंतर मुहूर्त शेष आयुयें पण मनुष्य तथा तिर्यंच परनवायु, तेत्रीश सागरोपमर्नु वांधे वे. अने पूर्व कोमीना त्रीजा नाग शेष आयुयें पण परनवायु जघन्य वांधे . तथा पूर्व कोटीनो त्रीजो जाग शेप रहे थके तेत्रीश सागरोपमायु वांधे ; तथा अंतरमुहूर्त शेपें खुलक जवायु पण वांधे. एम स्वमतें सर्व प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध कह्यो. हवे मतांतरें कहे ते. केश्सुराउसमजिण के कोर एक आचार्य जिननामकर्मनो जघन्य स्थितिबंध जघन्य देवायु जेटलो होय एम कहे . एटले दश हजार वर्षनो जघन्यस्थितिबंध आठमा गुणगणाना ठहा जागने प्रांत चरमबंध एटलो होय, तथा दश हजार वर्प नरकायु जोगवी पण जिन थाय, तेनी अपेक्षायें पण ए जघन्यवंध माने दे. अहींयां तत्व केवलिंगम्य ते. तथा मंतमुहुर्वितियाहारं के आहारक शरीर अने आहारक अंगोपांग, ए वे , ए वे प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध आठमा गुणगणाने प्रांतें चरमबंधे अंतरमुहर्त प्रमाण होय, एम माने ते. ते जाणीयें यें के, आगमिक मतें अप्रमत्त गुणगणे अंतरमुहूर्त्तनो बंध पंचाशक मध्ये प्रायश्चित्तविधि पंचाशकनी वेतालीशमी गाथायें कडु ठे, ते अपेदायें कहेता हशे, पण तेउने उत्कृष्ट बंधमान पण हशे ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३५ ॥ ॥ हवे तुझकलवर्नु मान कहीयें यें ॥ सत्तरस समहिआ किर, ३ गाणु पाणं मिहंति खुड्डु नवा ॥ सगतीस सय तिहुत्तर, पाणु पुण इंग्ग मुहुत्तमि ॥ ४० ॥ अर्थ-सत्तरससमहिशाकिर के सत्तर जब जाजेरा तेरसें पंचाणु अंश, अढारमा जावना अधिक निश्चे गाणुपाणं मिटुंतिखड्डु नवा के० एक श्वासोश्वासमाहे होय, कुक्षक जब एटले निगोदिवाना न्हाना जव जाणवा. एवा सगतीससयतिहुत्तर के साडत्रीशसे ने तहोंत्तेर पाणू के0 श्वासोश्वास पुण के वली गमुहृत्तंमि के एक ६३० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ मुहूर्त्तमां होय, जे जणी रोग रहित वलिष्ट निश्चिंत एवा तरुण पुरुपना सात् श्वासो श्वासें एक थोव थाय. एवा सात थोवें एक लव एटले गणपञ्चाश श्वासोश्वासे एक सव थाय. एवा सत्तोतेर सवें एक मुहूर्त थाय, तेने गणपञ्चाश गुणा करतां त्रण हजार सातसे ने तहोत्तर श्वासोश्वास अंतर मुहूर्तमां थाय. कोश्क श्राचार्य नाडीना जलालाने पण श्वासोश्वास कहे . अने घसें उपन्न आवली प्रमाण एक तुझक भव होय. एवा पांशठ हजार पांचसे ने ग्वीश कुक्षक जवे एक अंतरमुहूर्त थाय तेथी बसे उपन्नने पांशठ हजार पांचसे ने व्वीस साथै गुणतां एक क्रोम, शदशन लाख, सीत्तोतेर हजार, बसें ने शोल, एटली थावली थाय, तेने साडत्रीशसें ने तहों र श्वासोश्वासें वहचीये, तेवारें चुम्मालीशसें ने तालीश श्रावली एक श्वासोश्वास माहे होय, अने शेष वे हजार चारसे ने अहावन धावली रहे, तेने साइत्रीश ने तहोंत्तेरनो जाग नावे,तेमाटें एक श्रावलीना साडत्रीशसें ने तहत्तर जाग करीय तेवा चोवीशसें ने श्रधावन्न अंश चुम्मालीशसे ने समतालीसमीपावलीना उपर साजे. एटले एक श्वासोश्वासना शुक्षक नव सत्तर, ते एकेका कुक्षक जवनी बसें वह श्रावलीने सत्तर गुणा करता तेंतालीशसें ने वावन्न थाय. शेप चोराणुं श्रावसी पूर्ण अने पंञ्चाणुमी श्रावलीना साडत्रीशसें तहोतेरीया चोवीशसें ने अमावन जाग उपर एटसो अढारमा नवनो काल गये थके एक श्वास पूर्ण थाय. ॥ 4 ॥ पण सहि सहस पण सय, उत्तीसा ग मुहुत्त खुड्ड नवा ॥ आवतियाणंदोसय, उप्पन्ना एग खुड्ड नवे ॥४१॥ थर्थ-इवे पणसहिसहसपणसयपत्तीसा के पांशव हजार, पांचसें ने उनीश एटला गमुद्दत्तखुडुनवा के एक मुहूर्त्तना कुल्लक नव थाय, तेने साडत्रीशसे तदोंतेर श्वासोश्वासे वहेंचीयें, तेवारें एक श्वासोश्वासमा सत्तर जव पूर्ण थने उप सामंत्रीशसें तहोतेरीया तेरसें ने पंचाणु नाग वधे, अने अढारमा नवमां ( ३१३३. भाग पूर्ण होय तेबारें नव पूर्ण थाय, माटें शेष अढारमा नवमां ( २३७७) भाग श्वासोश्वासना अंश मांदे थावे तेवारे नव पुरो थाय, अने वे श्वासोश्वासमाहे चो धीश जब पूर्ण थाय. थने पांत्रीशमा नवना (३७३ ) तेरीया () थंद पांत्रीशमा नवना वधे, तथा प्रण श्वासोश्वासमा वावन जब पूरा थाय, अने प्रेपनम नवमां (३७३३ ) तेरीया घारसें ने वार अंश पूराय थथया वे श्वासोश्वासमा पांत्री प्रय गीय, तो शेप (ए७३ ) अंश घटे, एम खमतें विचारी कहेवा. एम निगोदित जीव एक वामोश्वासमांदे सत्तर जब जाजेरा करे. . .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ ६३ तथा एक योवमाहे एकसो ने एकवीश दासक जब अने एक नवना पांचसे ने मोगणचालीश अंश करीयें, एवा (३१७ ) अंश (१२५) मा नवना होय, तथा एक लबमध्ये आठसो एकावन चालक जब पूर्ण होय, अने उपर वली वावनमा नवना सत्तोतेरीथा नव जाग होय. एक लवनी श्रावली वे लाख, सत्तर हजार, पावसे ने पंञ्चाशी, ते उपर वली एक श्रावतीना सत्तोतेरीया एकोत्तेर नाग; तथा एक योव मांदे श्रावली एकत्रीश हजार, एकसो ने वीश उपर वली एक लवना पांच- से जंगणचालीश नाग करीयें, तेवा त्रणसें ने वे जाग आवे. ॥४१॥ ॥ हवे उत्तरप्रकृति श्राश्रयीने उत्कृष्टस्थितिवंधना स्वामि कहे ते. ॥ अविरय सम्मो ति, आदार उगा मराज अपमत्तो ॥ मिठा दिहीबंधश, जिस हि सेस पयमीणं ॥४३॥ अर्थ-विरयसम्मोतिष्ठं के अविरति सम्यक्ष्टि मनुष्य पूर्वे मिथ्यात्व प्रत्ययें नरकायु बांध्यु वे जेणे एवो मनुष्य क्षायोपशमिक सम्यक्त्व लहीने, तेणे करी तीर्थ- करनामकर्म पठी ते नरकगतिमाहे जातो सम्यक्त्व वमतो ते सम्यक्त्व वमताने हेले समयें जिननामनी उत्कृष्ट स्थिति वांधे. जे जणी ए जिननामना बंधक मांहे एहिज अति संक्लिष्टपणुं वे, अति संवेशे उत्कृष्ट स्थितिबंध घाय वे तथा आहारगाम- राज्यपमत्तो के थाहारकछिक अने अमरायु एटले देवायु, ए त्रण प्रकृतिनी उत्कृष्ट- स्थितिबंधनो स्वामी, अप्रमत्त साधु जाणवो. जे जणी आहारकशरीर तथा थाहा- रक अंगोपांग, ए वे प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध प्रमत्तगुणगणाने सन्मुख थयेलो एवो अप्रमत्त यति ते अप्रमत्तगुणगणाने चरमबंधे वांधे एना बंधकमांहे एहिज अति संक्लिष्ट ठे, तथा देवताना श्रायुनो उत्कृष्ट स्थितिबंध स्वामी अप्रमत्तगुणस्थानक वर्ति साधु जाणवो; पण एटg विशेष जे प्रमत्त गुणस्थानकें श्रायुबंध श्रारंजीने अप्रमत्तें चढतो साधु वांधे. श्रायुबंध स्थानक माहे एहिज अतिविशुजस्थानक ठे, केमके शुनायुनो बंध उत्कृष्ट विशुद्धियें करी होय . ए चार प्रकृतिथी तेसपयमीणं के शेप थाकती जे एकसो ने शोल प्रकृति तेनो जिहडिश के उत्कृष्ट स्थितिबंधनो स्वामि मिठादिहिवंधई के० मिथ्याष्टि जीव जाणवो, एटले संझी पंचेंजिय सर्व पर्याप्तिचे करी पर्याप्तों मिथ्यादृष्टि जीव वांधे जे जणी ए एकसो ने शोल प्रकृतिमध्ये मनुष्यायु अने तिर्यगायु, ए वे आयु विना शेष एकसोने चौद प्रकृति, उत्कृष्ट स्थितिबंध उत्कृष्ट संकेश परिणामे थाय, तेनणी मि- ध्यात्वथी अधिक कोइअन्य संक्श स्थानक नथी. वहींआं पण असंख्याता श्रध्यवसाय स्थानक , पण ते मध्ये स्वस्वबंध प्रायोग्य संवेशस्थानक लेवां, तथा तेमां पण - . ते मिथ्यावीज ए स्थितिना उत्कृष्ट बंधाधिकारी जाणवायने सास्वादन गुणगाणे पडतां जपी तेवी विशुहिन दोय, तेथी ते सास्वादनी पण एनो घंधाधिकारी शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ मनुप्यायु तो विशुक्रिये उत्कृष्ट स्थितिक बंधाय अने तेना बंधक महे अतिविशुद्धि अविरति सम्पदृष्टि देवता होय, एटले सम्यग्दृष्टि देवता अतिविशुक्रिय मनुष्य- गतिनो बंधक होय, पण ते देवता एय पढ्योपमायु न बांधे, केम के देव तथा नारकीमादे श्री श्रावेला जीव संख्याता वर्षायुवाला मनुष्य, तिथंच थाय, पण थसं. ख्याता वर्षायुवाला मनुष्य तिर्यंच न थाय तथा मिथ्यात्वगुणगणानी अपेक्षायें सास्वादन विशुद्ध , केम के जे जीवें सास्वादन गुणगणुं स्पयुं ते नियमा जव्य होय थने श्रईपुजलपरावर्त्तमाहे मोक्ष जाय तथापि सम्यक्त्व वमता सास्वादन होय, तेत्री संक्लिष्ट जाणवो. तेथी तिहां मनुष्यायु श्रने तिर्यंचायुनो बंधक संक्लिष्ट परिणा जाणवु.॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ४२ ॥ ॥ एम गुणस्थानके स्वामित्व कहीने, हवे जीवन्नेदें कहे. ॥ विगल सुहुमाग तिगं, तिरिमणुयासुर विजवि निरयड्गं । एगिदि थावरा यव, आईसाणा सुरु कोसं ॥४३॥ अर्थ-विगलसुदुम के विकल जातित्रिक तथा सूक्ष्म, अपर्याप्ता थने साधारय, ए सूक्ष्मत्रिक तथा श्राजग तिगं के नरकायु, तियंचायु, अने मनुष्यायु, ए अप निकनी नव प्रकृति तथा सुर के देवहिक पटले देवगति ने देवानुपूर्वी तथा विधि के क्रियटिक तथा निरय पुगं के नरककि एटले नरकगति श्रने नरकानुपूर्वी, एवं पंदर प्रकृतिनुं उत्कृष्ट स्थितिबंधनस्वामी तिरिमणुया के पूर्वकोनी मध्यवर्ति श्रायुष्यवाला मिथ्यादृष्टि संझीमा गर्भज मनुष्य तथा तिर्यंच पंचेत्रिय होय, जे भणी ए पंदरमाहेथी मनुप्पायु तियंचायुविना शेप र प्रतिनो बंध जत्र प्रत्ययें देवता नारकीने नथी, तथा विकलत्रिक ने सूक्ष्मत्रिकनो बंध, एकैडिय बैंप्रियादिकने होय पण तेने उत्कृष्ट स्थितिये न बंधाय तया मनुष्यायु थने तियंचायु पण देवता तथा नारकी बांधे हैं, तो पण ते ण ल्योपमनी उत्कृष्टोस्थितिवालो आयु न बांधे, केम के देवता तथा नारकी चवीने पूर्वकोटी वर्षथी अधिक आयुष्यवाला मनुष्य तथा तियंचमाहे जयप्रत्ययेज अवतरे नहीं, ते माटें पूर्वकोटी श्रायुना भी मनुष्य तया तिर्यंच पूर्वकोटीना त्रीजा नागना प्रथम समय परजवायु पूर्वकोटी विनागाधिक एय पढ्योपमनुं उत्कृष्टस्थितिक मनुष्यायु तथा तिर्यंचायु बांधे, तेयी नपी, यदीयां स्वस्वबंधयोग संदेश लेयो.
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ एगिदिथावरायव के एकेजियजाति, स्थावरनाम, आतपनाम, ए त्रण प्रकृतिको उत्कृष्टस्थितिबंध, वीश कोडाकोडी सागरोपमरूप तेना बंधाधिकारी आईसाणासुरु- कोसं के जवनपति, व्यंतर, ज्योतिपी, ए त्रण तथा सौधर्म अने ईशान, ए आदिना वे देवलोक, एटला स्थानकना मिथ्यात्वी देवता पृथवी, अप अने वनस्पति, ए त्रण- मांहे शुजस्थानमध्ये अवतरे, तेधी तेने तत्प्रायोग्य ए त्रण प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थिति- बंध बंधाय, अने मनुप्य तथा तिर्यंच, ए वे तो संक्लेशें करी अढार कोडाकोडीनी स्थिति वांधे, तेथी ए एना अधिकारी न कह्या; अने सनत्कुमारादिक देवलोकना उपरला वैमानिक देवताने पृथवीकायादिक मध्ये अवतरवू नथी तेथी ते एत्रण प्रकृति न वांधे. तथा एकेंजिय अने विकलें जिय, ए व्रण प्रकृति वांधे खरा, परंतु तेने उत्कृष्टस्थितिबंध नयी अने असंख्याता वर्षायुवाला मनुष्य तथा तिर्यच, ए त्रण प्रकृति न वांधे, जे लणी तेने देवता विना अन्य स्थानकें अब- तरवु नयी. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥४३॥ तिरि जरत उगुजोअं, विवह सुर निरय सेस चजग- ॥ अथ जघन्यस्थितिबंध स्वामीनाद ॥ आदा- र जिणमपुबो, नियहि संजलण पुरिसलहू ॥४४॥ अर्थ-तिरिजरलगुजोअं के तिर्यंचगति, तिर्यंचानुपूर्वी तथा औदारिक शरीर अने औदारिक अंगोपांग, पांचमुं उद्योतनाम अने हुं ठिव के वेवहुं संघयण, एउ प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिवंध,वीश कोमाकोमी सागरोपम , तेना बंधाधिकारी स्वस्वप्रायो- ग्य अति संतशे वर्त्तता सुरनिरय के० मिथ्यात्वी देवता तथा मिथ्यात्वी नारकी होय, केम के मनुष्य तथा तिर्यंच गर्मज पंचेंजिय ए ठ प्रकृतिने संक्तशे वर्त्ततां अढार कोमाकोमी सागरोपमनी स्थिति वांधे अने तेथी अति संक्लिष्ट होय तो नरक प्रायोग्य प्रकृतिनो बंध करे. अने देवता नारकीने तो नरक प्रायोग्य वांधQज नथी,ते माटें ते अति संक्लिप्टे ए उ प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध करे. तेमध्ये पण औदारिक. अंगोपांग अने ठेवहुं संघयण, ए वे प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध चोथा, पांचमा, हा, सातमा अने श्रापमा देवलोकना देवताने होय पण नीचला देवताने न होय, जे नणी नीचेना देवता तो अतिसंक्शे एकेंजिय प्रायोग्य वांधे तेथी तेने ए वे प्रकृतिनो श्रढार कोमाकोमी सागरोपमनो बंध होय, एम चोवीश प्रकृतिना जस्कृष्टा- स्थितिबंध स्वामी कह्या तथा आहारकठिक अने देवायुनो उत्कृष्टस्थितिबंध स्वामी अप्रमत्त साधु कह्यो, अने जिननामकर्मनो उत्कृष्ट स्थितिबंध स्वामी नरकाभिमुख सम्यक्त्व वमतो मनुष्य कह्यो. एम अहावीश प्रकृति थ.
, , शरीर ६श्च शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ तेथी सेसचगइया के शेप ज्ञानावरणीय पांच,दर्शनावरणीयनी नव,अंतरायनी पांच, शोल कपाय, एवं पात्रीश तथा जय, जुगुप्सा, वर्णचतुष्क, तेजस, कार्मण, श्रगुरुलघु, उपघात, निर्माण, मिथ्याव, ए सुमतालीश प्रकृति ध्रुवबंधिनी तथा थशाता, अरति, शोक, नपुंसकवेद, पंचंधियजाति, हुंमसंस्थान, पराघात, उश्वास, कुखगति, प्रसचतुष्क, अथिरवक, नीचेर्गोत्र, ए वीश श्रध्रुवयंधिनी प्रकृति, एवं शमशव प्रकृतिना उत्कृष्टस्थितिबंध स्वामी श्रतिसक्लेशे वर्तता चतुर्गतिक मिथ्याती जीव जाणवा. तथा शाता, हास्य, रति, स्त्रीवेद, पुरुपवेद, नरकटिक, श्रादिनां पात्र संस्थान, तथा श्राद्य संघयणपंचक, शुनखगति, स्थिरपटक, उच्चैगोत्र, ए पञ्चीश प्रकृति अध्रुवबंधिनी तेना उत्कृष्टस्थितिबंधक स्वस्वबंध प्रायोग्य अति संलशे वर्तता एवा चातुर्गतिक मिथ्यात्वी जीव होय. एरीत वाणुं प्रकृतिना उत्कृष्टस्थितिबंध स्वामी मिथ्यात्वी जीव कह्या. हवे सर्व प्रकृतिना जघन्य स्थितिबंध स्वामी कहे ते. थाहार के आहारक थने थाहारक अंगोपांग, ए थाहारकटिकनी जघन्य स्थिति अंतःकोडाकोमी थथवा आंतरमुहूर्त प्रमाण अने जिण के० जिननाम कर्मनी जघन्य स्थिति अंतःकोटीकोटी अथवा देश सहस्र वर्ष प्रमाण तेना बंधक पकश्रेणीय चढतां मपुत्रो के अपूर्व- करण नामा थान, गुणवाणुं तेना वह भागने चरमबंधं वर्तता एवां मनुष्य होय, जे जणी ए त्रण प्रकृतिना बंधकमाहे एहिज अतिविशुस्ता , एथी अधिक विशुद्धि वीजे स्थानकें नयी थने आधुस्थिति पण ण श्रायुविना शेष एकसो सत्तर प्रकृतिनी मननी विशुझियेंज होय छे. नियघिसंजलणपुरिससह के अनिवृत्ति करणनामा नवमा गुणस्थानकें झपकत्रे- पीये चढतां श्राप श्रापणा बंधव्यवछेदने चरम समयें पुरुषवेदनो श्राव वर्षनो, संव सना क्रोधनो वे मासनो, संज्वलनमाननो एक मासनो, संज्वलनमायानो वईमा- सनो, संज्वसन सोलनो अंतर मुहूर्त्तनो, जघन्य स्थितिबंध अनुक्रमें पहेला, वीजा, जीजा, चोया धने पांचमा जागर्ने प्रति वांधे. पाच प्रकृतिना बंधस्थानकमांडे एदिज अति विशुद्धि , जो पण उपशमश्रेणीय नवमा गुणस्थान पांचमा जागने प्रति वयं व्यवछेद संजवे, तथापित यशु नहीं तेषी ते न सीधा. ए आठ प्रकृतिना जघन्य स्थितिबंध स्वामी कहा. ॥४॥ साय जसु चा वरणा, विग्धं सुहुमो विधि - असन्नि । सन्नीवि आज वायर, पङो गिदिन सेसाणं ॥ ४५ ॥ " , -- । शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ए ६२५ अर्थ-साय के शातावेदनीय, जसुच्चावरणा के० यशःकीर्तिनाम, उच्चैर्गोत्र, तथा श्रावरण एटले पांच ज्ञानावरण, चार दर्शनावरण, एवं वार तथा विग्घं के पांच अंतराय, ए सत्तर प्रकृतिनो जघन्यस्थितिवंध स्वामी सुहुमो के सूक्ष्मसंपरायनामा दशमा गुणस्थानकना चरम समयवर्ति जीव होय, जे जणी ए सत्तर प्रकृतिना बंध माहे एहिज विशुद्धि , जो पण शातावेदनीयनो वंध एथी विशुद्ध वारमे गुणगणे ठे पण ते एक सामाधिक योग्यप्रत्ययीस्थितिबंध ठे, पण कपाय प्रत्ययी स्थिति- वंध नथी, तेधी ते विवक्यो नयी. ए पञ्चीश प्रकृति य. विजवि के वैक्रिय शरीर,वैक्रिय अंगोपांग, देवगति, देवानुपूर्वी, नरकगति अने . नरकानुपूर्वी,ए वैक्रियपट्क, एठ प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध स्वामी असन्नि के असंझी पंचेंजिय तिर्यच होय, केम के एकेंजिय अने विकलेंजियने तो देव तथा नरकगतिमाहे अवतरवू नथी, तेथी तेने तत्प्रायोग्य ए व प्रकृतिनो बंध न होय, श्रने सन्नियाने तो उत्कृष्टस्थितिबंध वीश कोडाकोडी सागरोपमनो होय तेमज सन्नीबाने ए व प्रकृतिनो जघन्य स्थितिवंध पण अंतःकोडाकोमी सागरोपमनो होय, तेथी ते अहींयां न सीधा, केम के एक प्रकृति नामकर्मनी वे. ते नणी मिथ्यात्व साथें नाग देतां सागरोपमना सातश्या वे नाग श्रावे, तेनो हजार गुणो असन्निया पंचेंजियनो बंध वे, ते जणी वैक्रियधिक, नरकछिक, ए चार प्रकृतिनो बंध तो सातश्या वे हजार नागना वसे ने पंञ्चाशी सागरोपम थने उपर सातश्या पांच नाग जाणवा, तथा देवछिकना सातश्था हजार नागना एकसो तालीश सागरोपम उपर सातस्था व नाग ते वली पल्योपमने असंख्यातमे नागें हीन एटलो ए प्रकृतिनो असन्निथा पंचजिय तिर्यंच सर्व पर्याप्तियें करी पर्याप्ताने जघन्य स्थितिबंध सामीत्वपणुं होय. सन्नीवि के संझीपंचेंजिय गर्नज, तिर्यंच अने मनुप्यने तथा थपि शब्दथकी असंही पण लेवा, तेमाटें संझी अथवा थसंझी ए थाउ के० चारे प्रकारनु जघन्य स्थितिक यायु बांधे. ते मध्ये एक मनुप्यायु, वीर्छ तिर्यंचायु, ए ये यायुना जघन्य स्थितिबंध स्वामी एजियादिकधी मांडीने पंचेंजियपर्यंत सर्व जीव होय अने चारे वायुना जघन्य स्थितिबंध खामी सन्निथा थने थसन्निया.ए वे होय. एवं पांत्रीश प्रकृति च सेताएं के तेथी शेप रही जे निझापंचक, कपाय यार, खीवेद, नपुंसकवेद, दात्यपटूक, मिथ्यात्वमोदनीय, मनुप्यहिका, तिर्यचहिक, जातिपंचक, योदारिक क, तेजत, कार्मण, घातप, उद्योत: उपचात, अशातावेदनीय, अगुल्लघु, निर्माण, संन्यानवक संघयएटक, वर्णचतुम्न, प्रसनवफ, स्यावरदशक, परायात, नवास, खग- . -- 4 तिबंध कहीयें थने ते थकी एक समय हीन, वे समय हीन करता करतां यावत् अंतरस्थि- यावत् उत्कृष्ट स्थितिपयंत जे असंख्यातां स्थानक थाय, ते सर्व अजघन्य स्थितिवं.. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ तिहिक, नीचे!त्र, एपंचाशी प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध स्वामी थायरपझोमिंदी के खब्धिपर्याप्तो पादर एकेंघियपर्याप्तो स्वस्व प्रायोग्य विशुद्धिस्थानकें वर्चतो मिय्यादी जीव होय, जे जणी दशमा तथा नवमा गुणस्थानकवर्ति साधु पण जघन्यबंधनो अधिकारी होय वे, परंतु तेने ए पंचाशी प्रकृतिनो घंध नथी तेथी ते धीजी प्रकृति- ना थधिकारी ; तेथी असंख्यातगुणो चादरपर्याता एकेंजियने जघन्यबंध स्वामीत्व जाणवो. ए तथाविध विशुद्धिमाटें वांधे थने अनेरा एकें जिय तो तेवी विशुधियी रहित वे माटें श्रधिकी वांधे, श्रने विकलेंशिय तथा पंचयि तो स्वनाज अधिकी चांधे ते माटे ते न लेवा. एथी वीजा सर्व बंध थधिक वे. एम जघन्य स्थितिबंध स्वामी कह्या. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ४५ ॥ ॥ हवे जलप्टादि स्थितिबंधने विपेज चार नांगा स्थितिवंधना कहे .॥ नकोस जद मीयर, नंगासाइ अणाधुव अधुवा ॥ चउदा सग अजहन्ना, सेसतिगे आन चनसु ज्दा ।। ४६ ॥ अर्थ-उकोसजहणीयरनंगा के एक उत्कृष्टस्थितिबंध, वीजो जघन्यस्थितिबंध, ते वे थकी इतर एटले वीजा विरोधिनांगा वे कहेवे. एक अनुत्कृष्ट बीजो श्रजघन्य स्थितिबंध, एवं चार जंग थया. ए चारमाहे सर्व स्थितिबंध संग्रह्या. तिहाँ जे सर्व प्रकृतिनो थापयापणा स्थितिबंधांडे अधिक स्थितिबंध ते उत्कृष्टस्थितिबंध जाणवो. जेम ज्ञानावरणीय कर्मनो त्रीश कोडाकोडी सागरोपमनो संपूर्ण बंध, ते उत्कृष्टस्थि- तिखगें जेटलां स्थितिवंधनां स्थानक बंधाय, ते सर्व अनुत्कृष्टस्थितिबंधनां स्थानक जाणवां. ते स्थानक असंख्याता होय एटले एक उत्कृष्ट थकी जिन्न ते सर्व अनुकृष्ट स्थितिवंधनां स्थानक जाणवां. एम ए वे बंधमाद सर्व स्थितिबंधनां स्थानक संम या; तथा जे स्थितिबंध स्थानकी जेतुं वीजें कोई स्थितिबंधन स्थानक न होय ते जघन्यस्थितिबंध स्थानक जाणवु, थने तथा समयाधिक समयाधिक स्थानक घेता धनां स्थानक जाणवां. एम ए वे बंधमाहे पण सर्व स्थितिबंधनां स्थानक संग्रहां, ए रीतें जेबारें उत्कृष्ट स्थिति जिन्न विवक्षायें, तेवार तेथी वीजां सर्व अनुत्कृष्ट स्थानक होय, थने जेबारें जघन्यस्थितिबंध एक निन्न लेखवाय तेवातेथी बीजा सर्व यजघन्य स्थितिबंधनां स्थानक होय. ए रीते ए चार बंध कह्या. हवे तिहां वली सादि थनादि प्रकारें चार नांगा कहे . जे बंधव्यवछेद अया पठी फरी यंधाय, ते प्रथम सा के सादिवंध अनेने बंधना प्रवाहनी श्रादि न घंध- N -- . . शतकनामा पंचम कर्मग्रंच.ए ६२ पानी ते चीजो अपार के अनादिबंध अने जे बंधनो प्रवाह केबारे पण विछेद नहीं पामशे, ते बीजो धुव के ध्रुवबंध, एटले अनंत, ए श्रनव्यनी अपेक्षायें जा- एवो, तथा जे प्रकृतिनो वंध प्रवाह विछेद पामशे ते अधुवा के० श्रध्रुव एटले सांत, ते नव्यनी अदायें जाणवो. एम ए चार नांगा ते जघन्य अजघन्यादिक स्थिति- बंधनेविपे विचारे ने. चपदासगश्रजहन्ना के त्यां एक श्रायु विना वीजा सात कर्मना अजघन्य स्थि- तिबंध चार नांगे होय, ते कदेवे. एक मोहनीयकर्मर्नु जघन्य नश्मा गुणगणाने चरम समय होय, तथा ज्ञानावरणीय, दर्शनावरणीय, वेदनीय, नामकर्म, गोत्रकर्म, अने अंतराय, ए कर्मनो जघन्यबंध दशमा गुणगणाने व्हेले समय होय. माटें ते स्थानक जे जीवें लयुं नधी तेने सघला अजघन्य स्थितिबंध जाणवा, जे जणी तेणे जघन्य स्थितिबंध लयो नथी तेने तेथी अजघन्य अनादि नांगो पहेलो जाणवो. अने जे जीवें उपशम श्रेणीये ते स्थानकें जघन्य स्थितिबंध करी अथवा श्रबंधक थश्ने पठी फरी अजघन्य स्थितिबंध करे ते सादि नामें वीजो नांगो जाणवो, अने जे जव्य हशे ते अवश्य मोदें जाशे, तेवार ते पकश्रेणीय अजघन्यबंध करशे तिहां अजघन्य स्थितिवंधनुं सांतपणुं थशे, ते सांत नामा त्रीजो नांगो जाणवो, तथा अ. जव्य केवारें पण श्रेणी करशे नहीं, ते माटें ते जघन्यस्थितिबंध करशेज नहीं, तेथी तेने अजघन्य स्थितिबंध अनंत नामे चोये नांगे जाणवो. एम सात कर्मनो अजघ- न्य स्थितिबंध, चार नेदें कह्यो. तथा ए सात कर्मना अजघन्यवंधथी सेसतिगे के शेष रह्या जे जघन्य, उत्कृष्ट थने अनुत्कृष्ट, ए त्रण वंध तथा उचलसु के० आयुःकर्मना चार बंध तिहां सादि थने सांत, ए उदा के वे वे नांगा होय, ते कहे . ते मध्ये सात कर्मनो उत्कृष्ट वंध तो अति संक्लिप्ट मिध्यादृष्टि संज्ञी पंचेंजिय पर्याप्ताने होय, ते उत्कृष्टबंध सादि जाणवो. तथा ते उत्कृष्टबंध तो वे समय लगें होय, अने त्रीजे समय ते उत्कृष्टबंध- थकी समयादिक हीन अनुत्कृष्टवंध करे ते जणी उत्कृष्टवंध सांत जाणवो, अने वली अनुत्कृष्टबंधथकी समयादिक हीन बंध करतां उत्कृष्टबंधनी सादि अने वली पण अनुस्कृष्टबंध करे. तथा श्रबंधक होय तेवारें अनुत्कृष्टवंधनुं सांतपणुं तथा जघन्य- बंध एक समयमात्रनो ते नवमा, दशमा गुणगणाने प्रांतसमयें होय, ते एक समय मात्र जणी सादि सांत जाणवो. एम सात कर्मनात्रण स्थितिबंधे सादिश्रने सांत ए वे सांगा कहा. तथा श्रायुःकर्म नव मध्ये एक वार बंधाय, तेथी तेना उत्कृष्ट, अनुत्कृष्ट, ज. घन्य अने अजघन्य, ए चारे स्थितिबंध सादि अने सांत, ए वे नांगे होय. केम थटार मानिमा पार प्रानिनो उत्कृष्ट स्थिनिबंध चालीश कोमाकोडी सागरोपमनो , भने गांद प्रकृनिनो त्रीश कोडाकोडी सागरीपमनो उत्कृष्टयंध . ए सर्य समिद ६एन शतकनामा पंचम कर्मग्रंथः ५ श्रायु बांधवा मांडे, तेवार सादि अने आंतरमुहूर्ते वांधी रह्या पठी सांत, ए वे नांगा होय ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ४६ ॥ ॥ एम मूलप्रकृतिना चार स्थितिबंधना सादि, चीजो अनादि, सांत थने थनंत, ए चार नांगा विचारीने हवे ते चार नांगा उत्तर प्रकृतिने विपे विचारीये ठेयें ॥ चन मे अजहन्नो, संजलणा वरण नवग विग्घाणं ॥ सेस तिगिसाइ अधुवो, तह चनहा सेस पयडीणं ॥४॥ थर्य-संजक्षण के० संज्वलनो क्रोध, संज्वलनो मान, संज्वलनी माया थने संज्न सनो खोज, ए चार कपायनो जघन्यस्थितिबंध, वे मास, एक मास, अईमास थने अंतरमुहूर्तरुप अनुक्रमें जाणतो. ते नवमा गुणगणे स्वस्व बंधविछेदने प्रथम समय दोय, तथा यावरणनवगविग्घाणं के पांच ज्ञानावरण, चार दर्शनावरण, पांच अंत- राय, प चोद प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध, आंतरमुहत्त मान दशमा गुणगणाने घर मध होय, ते बिना वीजा सर्व स्थितिबंध अजघन्य जाणवा. ए अढार प्रकृतिनो चर मेमनदलो के अजघन्य स्थितिबंध चार नेदें होय, ते कहे . के जीवे मार्द यने दगमुं गुणगणु कथु नथी, तो तेणे जघन्य स्थितिबंध नथी कस्यो. अजन्यवर प्रनारिजापयो. प्रथम नंग. तथा जेणे जघन्यवंध करी वली श्रेणीधी पड़ता समयाधिक यितिबंध यजयन्य करे, तिहां सादि. एपीजो जंग जाणयो. तथा जे मध्य दशे ते यश्य श्रेणी करशे, तेवार तेने थजधन्यस्थितिबंधन सांतपणुं थशे, ए बीजो ग जापयो, यने थव्य जीव ए यहार प्रकृतिनो जघन्य स्थितिबंध केगरे पानही फाशे, ती तने ए थदार प्रतिनो अजयस्थितिबंध अनंत, ए चोयो ग जागयो. एम ए श्रहार प्रतिनो यजघन्य स्थितिबंध चार नांगे होय. गगतिगि के द्वार प्रतिना शेष Tre, अनुष्ट अने जघन्य, ए प्रण स्थिति पंथ माश्यधुवो के सादि भने यधुव गटर्स सांत, ए वे जांगे होय. जे जणी ए एचपि पोतो जीव यांध, ए एक समय, समय बांध, वसतो समयादिक हीन दिति याद, ते धनुकट जाणवी. बसी यनुत्कृष्टया उत्कृष्ट करे, तेथी " ये यो मादियन मात्र, एवं नागाजावा, याजन्यवध पण एनो नयम थने दशमे एक एक गमय मात्र होय ते नाणी सादि सांत होय. सद के मज मनी एटार प्रतियको शेष रही जे एकसो ने ये रवि देना रटदा जयादिक चार प्रकारमा स्थानिय ते पण सादि बने --- १ शतंकनामा पंचम कर्मग्रंथः । ६एए सांत, एवे नांगे चारे बंध होय, तेमध्ये निसापंचक, प्रथम कपाय बार, मिथ्यात्व, जय, जुगुप्सा, तैजस, कार्मण, वर्णचतुष्क, अगुरुलघु, उपघात, निर्माण, ए जंगणत्रीश प्रकृतिनो जघन्य स्थितिवंध, स्वप्रायोग्यविशुद्धियें करी एकेडिय पर्याप्ताने होय.ते वली कथंचित् हीनाध्यवसायें समयादिक अधिक अजघन्य बंध करे, वली विशुद्धियें जघन्यवंध करे, तेथी जघन्य अने अजघन्यपणे वेहु खख प्रकृतिना स्थितिबंध सादि श्रने सांतपणे जाणवा. तथा एहिज उंगणत्रीश प्रकृतिना उत्कृष्टवंध संझी पंचेंजियपर्याप्ता मिथ्यात्वीने संक्लिष्ट परिणामें होय, ते वे समय लगें होय तेवार पठी अध्यवसाय परावर्तिये समयादिक हीन अनुत्कृष्ट बंध करे, एम उत्कृष्ट अने अनुत्कृष्टवंध संक्वेश तथा विशुधिनी परावर्तियें होय तेथी सादि अने सांत ए वे नांगा होय. अने ए गणत्रीश प्रकृतिथी शेष रही जे तहोंतेर अध्रुवबंधिनी प्रकृति तेनो वंध केवारेंक होय, अने केवारेंक न होय तेथी तेना उत्कृष्ट, अनुत्कृष्ट, जघन्य अने अजघन्य, ए चारे स्थितिवंधे सादिश्रने सांत, ए वे नांगा होय. केम के जेवारें बंध होय तेवारें सादि अने जेवारें बंध न होय तेवारे सांत, एम चे नांगा होय. एम उत्तरप्रकृतिना चार स्थितिबंधने विपे सादि, अनाद्यादि नांगा विचास्या ॥ ४ ॥ ॥ हवे गुणगणा श्राश्रयीने उत्कृष्ट तथा जघन्य स्थितिबंध विचारे ते. ॥ साणा अपुवंतो, अयरंतो कोडि कोडिङ नहिगो । बंधो नहु हीणो नय, मिचे नवियर सन्निमि ॥ ४ ॥ अर्थ-प्रथम जिन्नग्रंथिने अंतःकोटाकोटी सागरोपमयी थधिको स्थितिबंध न होय, ते कहे वे. साणाश्यपुवंतो के साखादन गुणगणाश्री मांडीने थपूर्वकरण- नामा आठमा गुणगणासुधी श्रयरंतोकोडिकोडि के० अंतःकोमाकोमी सागरोपम प्रमाण स्थितिबंध संझी पंचेंघिय पर्याप्ताने होय, पण तेथकी नहिगोबंधो के अधिक बंध न होय; तेमज अंतःकोसाकोमी सागरोपमथी हीन एटले उचो बंध पण नहु के न होय. थहींथां को पूरे जे सास्वादनथी थाउमा गुणगणा सुधी जो बंधनुं हीनाधिकपणुं नथी, तो जिहां स्थितिबंधन अल्प बहुत्व कद्देशे, तिहां साधुनी उत्कृष्ट स्थितिबंधयी देशविरतिनो जघन्य स्थितिबंध संख्यातगुणो दोय, ते यकी देशविर- तिनो उत्कृष्टस्थितिबंध संख्यातगुणो होय, ते थकी अविरति सम्यकदृष्टि पर्याप्ता थपर्याप्ताना जघन्य उत्कृष्ट स्थितिबंध थसंख्यात गुणा होय, तो ए श्रम पहुवपणु हीनाधिकने थनावें केम घटे ? अहीं था गुन उत्तर कहे ते के, जेम यंतरमुहर्न नब समयथी मांगीने एक समय जण मुहूर्त पर्यंत होय ठे, तेना असंन्याता नेद वाय.
६३० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ तेम साघुना उत्कृष्ट स्थितिबंधथी खस्ने अपर्याप्त संझी पंचेंजियना उत्कृष्ट स्थितिबंध पर्यंत समयाधिक समयाधिक करतां वचलां असंख्याता स्थितिबंधस्थानक जे होर, ते सर्व अंतःकोमाकोमी प्रमाण स्थितिबंध कहीयें, एने अंतःकोमाकोडी सागर एवी संझा कहीये. एम थसंख्याता नेद अंतःकोमाकोमीमां होय, तेथी संख्यातगुणा तथा असंख्यात गुणा कदेतां यकां का विघटे नहीं. एम डमरुकमणि न्यायें करी . हिणो. नयमिछे के तेमज हीनो बंध एटले अंतःकोमाकोमी सागरोपमथी उठो बंध मिथ्यात्वीने पण न होय. तया सिद्धांतने मते जेणे ग्रंथिनेद कीधो होय अने ते वली सम्यक्त्व वमीने मिध्यावे जाय तोपण अंतःकोमाकोडी सागरोपमधी स्थितिबंध घोले नहीं, तेथी तेने थपूर्यबंधक कहीये. थने कर्मग्रंथनें मते प्रथिनेद कस्या पठी पण मिथ्यात्वे सीचेर कोटाकोमी सागरोपमनो उत्कृष्ट स्थितिबंध करे पण एटयु विशेष जे ते स्थितिबंध, सीमरसेन यधि, एनधियरसन्निमि के जव्य संझी पंजियनी अपेक्षायें से. बीतुं सो पडियने मिथ्यात्वगुणाणे मिथ्यात्वमोहनीय, एक सागरोपम, बैंजियने पची- श सागरोपम, संघियने पचाश सागरोपम, चौरिंजियने सो सागरोपम, थने असं दीपा पंगेनिपने एजार सागरोपमनी स्थिति के, एम सास्वादने पण अपर्याप्ता एके द्विपादिकनो उमटस्थितियंध सरखो सेवो. एव्य, अन्नव्य, सन्निमा पंचेंजिपने पनि कसो. ॥४०॥ ॥ ये एप्रियादिकने विषे हीनाधिक स्थितिबंधन अप घदुत्व कहेवे. ॥ जा पदु पंधो वायर, पङ्ग असंख गुण सुहुम पड़ादिगो ॥ एगि अपाण पहू, मुदुमे अरअपका पऊ गुरु ॥ ४ ॥ घई-जर के० (१) यति पटले साधुनो पहुबंधो के सर्व थकी हीन स्थिति यंध महामंधराप नामा दशमे गुणगणे वर्तता साधुना दोय, जे मणी ज्ञानावरणादि उपमनो विक्षिपणे अंतरमुट्ठन प्रमाण जपन्यस्थितिबंध चरम समय होप, तेपी हीदी मिनिबंध को जीवन नयी. जो पण यागझे गुणवाणे एक समपिफवंध टे, नो ए पायी नगी निहां स्थिनिबंध विवश्यो नहीं. (१) माथुनो जयन्यम्यिनिबंध यंतरमुहूर्त प्रमाण अने यादर पर्याप्ता एक नियनो अनियनिर्दध, माग पमनो मानना एक नाग पदयोपमने यसंख्यातमे नागे होय, हे माय तो यमपाता मंत्रामुट्टन याय,नेयी माधुना जयन्यस्यिनियंधी यापरपलाय गाय के वार एप्रिय पानानो जघन्ययिनिबंध प यमभ्यानगुणो जागतो. (३) पादर पाटा एडिययकी मूल पयांना एकनियनां योगम्यानरु मंद , शतकनामा पंचम कर्मग्रंय. ५ ६३२ तेथी अध्यवसाय स्थानक पण घोमां होय, तेथी स्थितिस्थानक पण चादरनी अपे- दायें घोमां होय, तेणे जघन्य स्थिति वादरनी जघन्य स्थिति यकी उत्कृष्टी उठी होय तो स्थिति विशेप पण जेठा होय, यातलं योई ते नणी वादर पर्याप्ता एकेंजियना जघन्य स्थितिबंध थकी सुहुमपाहिगो के सूक्ष्म एकेंजिय पर्याप्ताना जघन्य स्थिति- बंध विशेपाधिक कमा. एटले कांक जाजेरा जाणवा. (१) एसिथपजाणलहु के० ते घकी चन्ने अपर्याप्तानो लघु एटझे जघन्य स्थिति- बंध श्रावी रीतें होय, ते कहे ठे. सूक एकजिय पर्याप्ताना जघन्य योगयी वादर एप्रिय थपर्याप्ताना योगस्थानक योमा होय, तेघी अध्यवसायस्थानक तथा स्थिति- स्थानक पण थोडां होय, केम के जघन्य अने उत्कृष्ट स्थितिनी बचालें आंतरूं थोडं तेथी सूक्ष्म एप्रिय पर्याप्ताना जघन्य स्थितिबंधथकी चादर एकेंजिय अपर्याप्तानो जघन्य स्थितिबंध विशेषाधिक जाणवो. (५) तेथकी सूक्ष्म एप्रिय अपर्याप्तानो जघन्य स्थितिबंध विशेषाधिक होय जे जणी चादर अपर्याप्तानी स्थितिविशेषथो सूक्ष्म अपर्याप्तानी स्थिति विशेप थोडी वे.(६)सुदुमेश्रर अपऊ के० सूदन अपर्याप्ताना जघन्य- स्थितिबंधकी उत्कृष्टस्थितिबंध विशेषाधिक होय. (७) ते धकी इतर ते वादरअपर्याप्तांनो उत्कृष्ट स्थितिबंध विशेषाधिक जाणवो. जेनणी वादर पर्याप्तानी जयन्य स्थिति साग- रोपमनो सात एक नाग पत्योपमने असंख्यातमे नागें जणो होय, ते थकी समयाधिक समयाधिक पस्योपमना असंख्यातमा नागना असंख्य समय नाग प्रमाण स्थितिविशेष ते सर्व स्तोक, तेहने गर्ने सूक्ष्म अपर्याप्तानो स्थिति. विशेष, तेहने गरे वादर थपर्याप्तानो स्थिति विशेष, तेहने गर्ने सूक्ष्म पर्यातानो स्थिति विशेष, ते सर्व स्तोक ते जणी सूक्ष्म अपर्याप्ताना उत्कृष्टस्थितिबंधधकी वादर अपर्याप्तानो उत्कृष्टस्थितिबंध विशेषाधिक. (७) तेथकी पजागुरु के० सूदन पप्तिानो उत्कृष्ट- स्थितिबंध विशेषाधिक होय. (ए) तेघकी वादर पर्याप्तानो उत्कृष्टस्थितिबंध विशेषाधिक. ॥ भए॥ लहु विष पज अपजो, अपजि अर विअ गुरु अदिगो एवं ।। ति चन असन्निसु नवरं, संखगुणा विअ अमणपजे ॥५०॥ श्रर्थ- (१०) वादर एकेंजिय पर्याताने मिथ्यात्वमोहनीयनो उत्कृष्टस्थितिबंध सागरोपम प्रमाण ते थकी विश्रपज के वेंजिय पर्यासानो खहु के० जघन्यस्थि- तिबंध पुरुप वेदादिकनो पण सातश्या पञ्चीश नाग एटले त्रण सागरोपम उपर सातवा चार जाग पक्ष्योपमने असंख्यातमे जागें जणा होय तेमाटें संख्यात गुणो जाणवो. जे नणी एकथी त्रिगुणो जाजेरो थयो. , लिन पर्याप्तानो उत्कृष्टस्थितिबंध विशेषाधिक. थहींथां विशेषाधिकने स्थान शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ (१) बेंझिय पर्याप्ताना जघन्य स्थितिबंध थकी थापझो के प्रिय थपर्याताना जघन्यस्थितिबंध विशेपाधिक होय.जे जपीजिय पर्याप्ताना जयन्यस्थितिबंध विशेष पल्योपमना संख्यातनागना समय जेटला असंख्याता स्थिति विशेष तेने गर्ने चिय थपर्यासाना स्थिति विशेष स्तोक होय तेणे जघन्यस्थिति उत्कृष्ठस्थितिनो बंध थांतर स्तोक होय, एटले थगीबार स्थानक यया. (१५) अपजिविगुरुयहिगो के ते थकी जिय अपर्याप्तानो उत्कृष्टस्थिति- चंध विशेपाधिक होय. (२३) ते थकी इयर के इतर एटले वीजा जे जियपर्याप्ताजी ने तेनो उत्कृष्ट स्थितिबंध विशेषाधिक एटले कांइएक जाजेलं होय. (२५) एवंतिचतश्रसन्निसु के० एम तजिय, चरिंजिय, अने असंझी पंचेंजियने विपेपण चार चार बोल कहेवा, परंतु एमां नवरं के० एटलुं विशेप वे जे विश्व के क्रिय पर्याप्तानेविपेशने श्रमणपऊ के असंझीपंचेंघिय पर्याताने विपे पड़ेसे बोलें संखगुषणो के० संख्यातगुणों बंध कहेवो. एटले वेत्रिय पर्याप्तानो उत्कृष्टस्थितिबंध पच्चीस सागरोपम प्रमाण वे तेथकी तप्रिय पर्याप्तानोजघन्य स्थितिबंध विशेषाधिक होय, जे भणी वेजियथी वमणो बंध तंजियने , अने जो त्रिगुणो होय तो संख्यात गुणो कहीये. परंतु तेथी हीन , माविशेषाधिक कमु. अहीश्रां जो पण तजिपने पुरुष वेदादिकनो जघन्य स्थितिवंध सागरोपमना सातश्या पञ्चाश नाग पट्योपमने असंख्यातमे जागें ऊणा ते ते बंध वेजियना मिथ्यात्वमोहनीयना वंधयी हीन होय, तथापि ते श्रहीयां विवक्ष्यो नदी; परंतु अहींयां तो खस्ख प्रकृतिनी श्रपे दायें उत्कृष्टी तथा जघन्य स्थिति देवी एटले प्रत्येक एकेकी प्रकृतिनी स्थितिमा एक वीजा जीयोना बंधने विपे उत्कृष्टी तथा जघन्य स्थिति लेवी तणे करीने स्थितिबंध थप बहुत्व जाणवू. एवं चोद स्थानक कह्यां. (१५) तेंहिय पर्याप्ताना जघन्य स्थितिबंधकी यि अपर्याप्तानो जघन्य स्थितिबंध विशेषाधिक होय, जे जणी जियना जपन्य उत्कृष्टस्थिति विशेषने गर्ने पर्याशाना सर्व स्थिति विशेष ठे, (१६) तेथको तजिय अपर्याप्तानो स्थितिबंध विशेषाधिक (१७) तेथकी वली तपिय पर्याप्तानो उत्कृष्टस्थितिबंध विशेषाधिक ठे. (२) ते थकी चौरियानो अन्य विशेषाधिक धमणा . ते भणी, (१९) ते थकी चोरिजिय अपर्याप्तानो जघन्यस्थितिबंध कांइएक अधिक के. (२०) ते थकी चोरिप्रिय अपर्याप्तामो उत्कृत विशेषाधिक. (२१) ते धकी चोर- -- शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६३३ कोइएक स्थलें संख्यात नागाधिक लेवा. कोइएक स्थलें असंख्याता जागाधिक खेवा. (२२) तेथकी चौरिंजिय पर्याप्तानो उत्कृष्टस्थितिबंध एकसो सागरोपमनो विशेषा- धिक ते. ते थकी असन्नि के असन्निा पंचेंजिय पर्याप्तानो जघन्यस्थितिबंध संख्यात गुणो, जे जणी चौरिजियथी एनो दश गुणो वैध कहो . तेमाटे (२३) ते घकी असन्निश्रा पंचेंजिय अपर्याप्तानो जघन्य स्थितिबंध विशेषाधिक एटले संख्यात नाग अधिक ठे, जे जणी हजार सागरोपमनी स्थितिना पण संख्याता पक्ष्योपम होय; ते पण वली पत्योपमने संख्यातमे नागें ऊपो जघन्यवंध . तो पण संख्यातमे नागें अधिक होय. (२४) ते थकी वली असन्निश्रा अपर्याप्तानो उत्कृष्टस्थितिबंध विशेषा- धिक वे एटले संख्यात नागाधिक वे. (२५) ते थकी शसन्निा पंचेंजिय पर्याप्तानो उत्कृष्ट स्थितिबंध संख्यात नागाधिक होय. इति समुच्चयार्थः ॥ ५० ॥ तो जश जिहो बंधो, संखगुणो देस विरय दस्सिअरो॥ सम्म चन सन्नि चनरो, हिश बंधाऽणु कम संखगुणा ॥ १ ॥ अर्थ-(२६) तो के ते असन्नीया पर्याप्ताना उत्कृष्ट स्थितिबंधथकीज के यति एटले प्रमत्तसंयत एटले साधु स्वप्रायोग्य संक्तेशपरिणामें वर्ततो तेनो जिहोबंधो के० उत्कृष्ट स्थितिबंध संखगुणो के संख्यातगुणो जाणवो. जे जणी असन्नीश्राने ज्ञानावरणनो स्थितिबंध, चारसे अहावीश सागरोपम उपर सातीश्रा चार नाग प्रमाण वे, अने प्रमत्तने अंतःकोडाकोमी सागरोपम प्रमाण वे ते माटे संख्यातगुणो अधिको स्थितिबंध होय. (२३) ते साधुना उत्कृष्ट स्थितिबंधथकी देसविरय केप देशविर तिनो हस्स के इस एटले जघन्य स्थितिबंध संख्यातगुणो जाणवो. (२७) श्वरो के तेथकी इतर एटले देश विरतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध संख्यातगुणो जाणवो. देशविरति जीवने पर्याप्तावस्थायेंज बंध होय, पण अपर्याप्तावस्थायें देशविर- तिपणे न होय, तेमाटें अपर्याप्तावस्थानो बंध न कह्यो. (२ए) तेथकी सम्म के० अविरति सम्यकदृष्टि पर्याप्तानो जघन्य स्थितिबंध, संरण्यातगुणो. (३०) तेथकी थविरति अपर्याप्तानो जघन्य स्थितिबंध संख्यातगुणो. (३१) तेथकी अविरति अपर्याप्तानो उत्कृष्ट स्थितिबंध संख्यातगुणो. (३२) तेथकी थविरति पर्याप्तानो उत्कृष्ट स्थितिबंध संख्यातगुणो, केम के सम्यन्दृष्टिपणु थपर्याप्तावस्थायें पण होय ठे, तेत्री एना च के चार बंध कह्या. तेमज सन्निवरो के सन्नीथा पंचेंजिय मिथ्यात्वीना पण चार बंध जाणवा, एटले तेथकी (३३) सन्नीया पंचेंजिय पर्याप्ता मिथ्यात्वीनो जघन्य स्थितिबंध संख्यातगुणो. (३५) तेथकी सन्नीथा पंचंजिय थपर्याप्तानो जघन्य स्थिति मखीन यध्यवसाय स्थानकें बंधाय, तेथी ए एकसो ने सत्तर प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध, ते अशुज कहीये, थने ए उत्कृष्टी स्थितियकी इशरा के० इतर एटले ६३४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ संख्यातगुणो. (३५) तेथकी सन्नीथा पंचंजिय अपर्याप्तानो उत्कृष्टस्थितिबंध संख्या तगुणो. (३६) तेथकी सन्निथा पंचंडिय पर्याप्ता मिथ्यात्वीनो उत्कृष्स्थितिबंध, संख्यात- गुणो. विंधाऽणुकमसंखगुणा के० इहां साधुना उत्कृष्ट स्थतिबंध थकी खेश्ने नव बंधना स्थानकपर्यंत अनुक्रमे संख्यातगुणा करतां पण कोमाकोडी सागरोपममांहे होय. तेथी ए सर्व बंध अंतःकोमाकोमीना कहीय.ए परिनापा जाणवी. एक सन्निया पर्याप्ता मिथ्यात्वीनो उत्कृष्ट स्थितिबंध यंतःकोडकोडी सागरोपमयी अधिक होय. एम साधुना उत्कृष्ट स्थितिबंधथी लेइसनिया पंचप्रिय पर्याता मिथ्या- स्वीना स्थितिबंध लगें सघला स्थितिबंध संख्यातगुणा लेवा. ए स्थितिबंधनां श्रा वदुख कहेवे करी उत्कृष्ट तथा जघन्य स्थितिबंधना स्वामी पण कहा.॥ ५५ ॥ हवे कोइएक कहेशे के स्थितिबंध श्रने रसबंध तो कपाय प्रत्यपिया ठे, तेथी शुन्न प्रकृतिनो रस, कपायनी मंदतायें उत्कृष्ट होय अने कपायनी तीव्रतायें जघन्य होय तथा अशुन प्रकृतिनो रस कपायनी तीव्रतायें उत्कृष्ट होय थने कपायनी मंदतायें जघन्य होय, तेवीज रीते शुक्ल प्रकृतिनी स्थति पण कपायनी मंदताये उत्कृष्ट होय अने कपायनी तीव्रतायें मंद होय, तथा श्रशुन प्रकृतिनी स्थिति पण कपायनी मंदतायें उत्कृष्टी होय अने कपायनी तीवतायें मंद होय, एम न कहे जोश्ये, माटें अहींथां जे विशेष फेर ठे, ते कहे ठे. ॥ सवाणवि जिहहिर, असुहा जं सा संकिलेसेणं ॥ अ- रा विसोदि पुण, मुत्तं नर अमर तिरि आज ॥५॥ अर्थ- सवाणवि जिहाहर के सर्व कर्मप्रकृतिनी उत्कृष्टी स्थिति खखबंध प्रा. योग्य संक्लेश परिणाम बंधाय, ते नणी सुहा के शुज एटले मेलें परिणामें बंधायः जंसासंकिलेसेएं के जे कारणे उत्कृष्ट स्थिति अतिसंकेश तीनकपायोदयें बंधार वे, तेमाटें शुन तथा श्रशुन प्रकृतिनी जे उत्कृष्ट स्थिति बंधाय, ते सर्व अशुद्ध जाणवी. जे जणी स्थितिबंध, सर्व प्रकृतिनो सक्लेशमा द्धिय धाय ने, अने जेम जेम विशुद्धि होय, तेम तेम स्थितिबंध हीन थातो जाय, पण रसबंधनी पेरें स्थितिबंध शुजाशुन न लेवो, जे उत्कृष्ट स्थितिबंध ते ते सक्लेशन कार्य ठे, ते मार्ट एकसो ने सत्तर प्रकृतिनो उत्कृष्ट स्थितिबंध, पोतपोताना बंधाध्यवसायस्थानकमध्ये , .
कहे . शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६३५ जेम उज्ज्वल परिणामनी वृद्धि थाय, तेम तेम हीन हीन स्थिति बंधाय, तेधी पोताना यंधास्थानक मांहे जे अत्यंत विशुरू बंधाध्यवसायस्थानक होय, तिहां जघन्य स्थितिबंध होय तेघी एने शुन कहीये. पुण के० वली नर के मनुष्यायु तथा श्रमर के देवायु अने तिरिवाज के तिर्यंचायु, ए त्रण श्रायुने मुत्तं के मूकीने शेष एकसो सत्तर प्रकृतिनी अपेक्षायें ए लेवू. हवे शेप त्रण आयुनी स्थितिबंधनो विशेष मनुष्यायु. देवायु, अने तिर्यगायु, ए त्रण श्रायुनी स्थिति श्रापणा बंधाध्यवसाय स्थानकमध्ये विशुद्धाध्यव- सायें बंधाय अने मतीन परिणामें जघन्य स्थिति बंधाय, ए विशेष जाणवू. ॥ ५५ ॥ हवे बंधनुं विषमतापणुं योगनी विषमतापणे थाय . तेथी योगस्थानक निरूप- वाने योगनो अर्थ कहेवाने, अंतर गाथा लखीये ठेये. " परिणामा लंवण गहण, साहणं तेण लझनामतिगं ॥ अपश्सान्नुन्नसा, पवे सवि समीकयपएसं ॥१॥" हवे ए गाधानो अर्थ कहे ते. जे वीर्य विशे करी औदारिकादिक पुजल ग्रहण करे तथा तेने श्वासोश्वासादिकपणे परिणमावीने निःसर्ग एटले खानाविक हेतुक शक्ति विशेपनी सिकिने अर्धे अवलंवे; जेम को एक आजारी माणस, नगरमां नमवा निमित्तें लाकडी कालीने उठे, पठी जेवारे सामर्थ्य थाय तेबारें लाकडीने मूकी आपे, तेम जीव नापादिक पुजल अवलंवी तजन्य करणवीर्य थये थके तेने मूकी आपे तेधी परिणाम अवलंबन ग्रहण हेतु जे वीर्य, तेने योग कहीये. ते योगना मन, वचन अने कायाने नेदें करी त्रण नाम होय . तिहां योग, बल, वीर्य, उत्साह, शक्ति, चेष्टा, करण, ए सर्व एना पर्याय नाम जाणवां, श्रने ते जीवने वीयांत. रायने क्षयोपशमें करी सर्व प्रदेशे सर ने पण जे प्रदेश कार्यने ढूंकडा होय तिहां घणुं वीर्य जणाय, अने बीजा प्रदेशें थोडं जणाय; जेम हाथे करी घमो उपाडतां हाथ मानना प्रदेश ढूंकड़ा ले तिहां घणुं चलाचलपणुं होय अने खंजाने प्रदेशे तो वली घणुंज थोडं होय तेथी वीर्यतुं विषमपणुं होय. संसारी जीवने वीयांतराय देश घातीने विचित्र क्षयोपशमें करीने अनेक जातर्नु दायोपशमिक वीर्य, उद्मस्थy होय ने तेमध्ये मन चिंतना पूर्वक आहार विहारादिक जे करण व्यापार ते अनि- संधिजवीर्य कहीयें, श्रने जे मन चिंतना विना केवल वचन अने कायाना व्यापार एके- जियादिकने वे तथा पंचेंजियने पण जुक्त आहारनुं धरतुं धातु मतपणे परिणमा- ववं, ते अननिसंधिज वीर्य कहीयें. तथा क्षायिक जावें जे करणवीर्य केवलीन ते पण वे नेदें . एक सलेश्य वीर्य ते सयोगीनुं ग्रहण परिणमन अवलंवन रूप ते त्रण योगना ने त्रिवि ने तथा वीजें अयोगी, श्रलेश्य वर्य जाणवू. तथा उद्मस्थy मध्यम योगस्थान जीव, थार समय सुधा रहे, थने उत्कृष्ट योगस्थानके जीव, वे स्पर्ड पहेढुं जघन्य योगस्थानक होय, ते थकी अंगुलना असंख्यातमा जागना प्रमाण स्पर्धक वधता वधतां एवा घनीकृत लोकनी सूची श्रेणीना असंख्यात जाम प्रदेश प्रमाण योगस्थानक गये थके नेबु जे योगस्थानक श्रावे, तेवारें प्रथम योगस्थान- 'यमणा स्पर्धक होय. एम वमणा वमणा स्पर्डक होय. ते पण योगस्थानक सुख बझापस्योपमने असंख्यातमे जागे जेटला समय होय तेटला वमणा स्पर्बकवास पण योगस्यानक होय. प्रथम योगस्थानक घणा अल्पवीर्य प्रदेशे होय. वीजें योगस्या- नक तेथी थोडे थक्ष्पवीर्य प्रदेशे होय. एम स्पर्कक बंधे, कोई एक थाचार्य कहे है. जघन्ययोग जीवथी जे वीर्याधिक जीव तेनुं बीजें योगस्थानक, एम वीर्य वधतां वधतां योगस्यानक नीपले तेमध्ये जघन्य योगस्यान जीव, चार समय सुधी रहे, शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ शुजलेश्यावंतने विशुद्धिये वीर्य वधे, अने अशुन लेश्यावंतने संकेशें वीर्य वधे अन्यया मंदता होय. ए रीते योगनी उत्कृष्ट मंदता होय. तिहां जघन्यवीर्य जे जीवनो प्रदेश ते वली केवलीना तीक्ष्ण बुद्धिरूप शस्त्रे करी वेदता जे वीयांश निरंश होय नहीं एटले जे वीयांशनो अंश केवली पण कमी न शके ते वीर्यविनाग तथा नावाणु पण तेने कहीये. तेवा लोकाकाशश्री असंख्यात गुणा जे वीर्याणु, तेणे करी सहित जे प्रदेश, तेनो समुदाय एटले जीव प्रदेश श्रेणी, ते प्रथम वर्गणा. तेथी एक वीर्य विना अधिक एवी जीव प्रदेशनी भेद ते बीजी वर्गणा. वे वीर्य विनागें अधिक वीर्य एवी जे जीव प्रदेशनी श्रेणी, ते श्री वर्गणा. एम एकेक वीर्य विजागें अधिक वीर्यवंत जे जीव प्रदेशनी श्रेणी, ते धनी कृत लोकनी एक प्रादेशिक सूची श्रेणीने असंख्यातमे नागें जेटला आकाश प्रदेश होय, तेटली वर्गणायें एक स्पर्कक होय, ते प्रथम स्पर्ककनी उत्कृष्ट वीर्याश वर्गा- थी एटवे ठेवी वर्गणाथी एक, वे अथवा संख्यात बीविना अधिका कोइ जीर श्रेणी वा प्रणाली एक एक वीर्य विज्ञान प्रदेश नथी, परंतु असंख्य लोकाकाश प्रमाण वांश अधिक जे जीव प्रदेशनी चढता चढता जीव प्रदेशनी श्रेणीनी वर्गणा करीबीजो पर्बक थाय, तेथी बड़ी असंख्य लोकाकाश प्रदेश नाग प्रमाण वार्या अधिक वावत जीव प्रदेशनी श्रेणी, ते त्रीजा पर्बकनी प्रथम वर्गणा. एणी पेरें श्रेणी प्रदेश असंख्येय जाग प्रमाण स्पर्धके वधतुं वसी प्रिजें योगस्थानक होय. एम गुलने असंख्यात नाग प्रदेश --- कधी मापक होय, याATRE गये थके तेथी की ... - शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६३७ । समय सुधी रहे. इत्यादिक जघन्य मध्यम प्ररूपणा सर्व कर्म प्रकृतिथी जाणवी ॥ इति ॥ ॥ हवे योगस्थानकना खामी कहे . ॥ सुहुम निगोआश् खण, प्पजोग वायरप विगल अमण मणा ।। अपऊ लहु पढम 5 गुरु, पजहस्सि अरोअसंख गुणो ॥ ५३ ॥ अर्थ-योग ते वीर्यस्थान व्यापार पराक्रम कहीये. वीर्यातरायना व्यापारधी उपर्नु : जे कायादिकनुं परिस्पंद, ते योग कहीये. सुहुम निगोआइखणप्पजोग के० ( १ ) सूक्ष्म : निगोदिया, लब्धि अपर्याप्ताने श्रादिक्षणे एटले नव प्रथम समये अल्प जघन्ययो- : ग ते स्तोक. (२) तेथकी वायरप के वादर निगोदि लब्धि अपर्याप्तो तेने नव प्रथम समय जे योग ते असंख्यात गुणो जाणवो. (३) तेथकी विगल के वें जिय, तेंजिय श्रने चौरिंजिय एटले अनुक्रमें वेजिय अपर्याप्ताने जब प्रथम समये योग असंख्यात गुणो जाणवो. (४) तेथकी तेंघिय अपर्याप्तानो जघन्ययोग, थसंख्या- त गुणो जाणवो. (५) तेथकी लब्धि अपर्याप्ता चौरिंजिय जीवने नव प्रथम समय जघन्ययोग असंख्यात गुणो. (६) तेथकी श्रमण के० जेने मन नथी एवा अस- न्नीया पंचेंजिय लब्धि थपर्याप्ताने जव प्रथम समयें जघन्ययोग, असंख्यात गुणो. (३) तेथकी मणा के मनःपर्याप्तिना थारंनक एवा सन्नीथा पंचेंशिय लब्धि अपर्याप्ताने जब प्रथम समयें जघन्ययोग असंख्यात गुणो. ए सात थपऊ के लब्धि अपर्याताना नव प्रथम समय लहु के जघन्ययोग लेवा, तेथकी पढम के प्रथम- ना चे एटले अपर्याप्ता, सूदन श्रने बादर निगोदीथानो गुरु के उत्कृष्ट योग कहेवो. एटले (७) सूक्ष्म निगोदीश्रा लब्धि अपर्याप्तानो उत्कृष्ट योग, असंग्ख्यात गुणो. (ए) तेथकी चादर निगोदीया एकेंशियलब्धि अपर्याप्तानो उत्कृष्ट योग, असंख्यात गुणो. पजस्सिरो के तेधकी एज वे पर्याप्तानो न्हस्व एटले जघन्ययोग सेवो. पटले (१०) तेथकी सूक्ष्म निगोदीथा पर्यातानो जघन्ययोग असंख्यात गुणो. (११) तेथ- की वादर एप्रिय पर्याप्तानो जघन्ययोग असंख्यात गुणो. तेथकी इतर एटले एज चे सूदन पर्याप्तानो उत्कृष्ट योग कहेवो. एटले (१२) सूक्ष्म निगोदीया पर्यातानो उत्कृष्ट योग पसंख्यात गुणो. (१३) तेथकी चादर पर्याता एजियनो उत्कृष्ट योग असं. ख्यात गुणो. एट ए तेर योगस्थानक कायां. तेमध्ये एजियना नंद चार ते, ते जघन्य तथा उत्कृष्ट ने करी मार नेद चया, तया विकलेंजिवना त्रण थने असतीला तथा सन्नीमा अपर्याता, एवं पांचना जघन्ययोग कया. एवं तेर योगल्यानक्तुं अल्प बदुत्व धनुक्रमे असंन्वगुणो के असंन्यात गुणं जाणवं.
प्रदेश प्रमाण योगस्थानक गये थके ठेछ जे योगस्थानक थावे, तेबारें प्रथम योगस्थान असापल्योपमने असंख्यातमे लागें जेटला समय होय तेटसा बमणा स्पर्धका पण योगस्थानक होय. प्रथम योगस्थानक घणाघल्पधीर्य प्रदेश होय. वीजुं योगस्था नक तेथी थोडे अल्पवीर्य प्रदेश दोय. एम स्पर्धक बंधे, कोश् एक थाचार्य कहे है. जघन्ययोग जीवथी जे वीर्याधिक जीव तेनुं वीजें योगस्थानक, एम वीर्य वधतां वधतां योगस्यानक नीपजे तेमध्ये जघन्य योगस्थानकें जीव, चार समय सुधी रहे, मध्यम योगस्थानकें जीव, थाउ समय सुधी रहे, अने उत्कृष्ट योगस्थानके जीव, शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. । शुजलेश्यावंतने विशुख्यि वीर्य पधे, श्रने गुन लेश्यावंतने सोशे वीर्य को अन्यत्र मंदता होय. एरीत योगनी उत्कृष्ट मंदता होय. तिहाँ जघन्यवीर्य जे जीवनो प्रदेश ते घसी केयसीना तीक्ष्ण बुद्धिरप गन्ने का वेदतां जे वीयांश निरंश छोय नहीं एटो जे चीयांशनो अंश कैवी पण कमी शके ते वीर्यविनाग तथा जावाणु पण तेने कहीये. तेवा सोकाकाशत्री प्रसंस्कान गुणा जे वीर्याणु, तेणे करी सहित जे प्रदेश, तेनो समुदाय पटले जीव प्रदेशनी श्रेणी, ते प्रथम वर्गणा. तेथी एक वीर्य विना अधिक एपीजे जीव प्रदेशनी अंई ते बीजी वर्गणा. ये पीय विजारों श्रधिकीय एवी जे जीव प्रदेशनी श्रेणी, ते ग्रीकी वर्गणा. एम एकेक वीर्य विनागें अधिक घायवंत जे जीव प्रदेशनी श्रेणी, ते धनी कृत लोकनी एक प्रादेशिक सूची श्रेणीने असंख्यातमना जेटला थाकाश प्रदेश होय, तेटली वर्गणायें एक स्पर्कक होय, ते प्रथम स्पर्ककनी उत्कृष्ट वीयांश वर्गधा- थी एटले ठेक्षी वर्गणाथी एक, वे अथवा संख्याते वीर्यविनागें श्रधिका कोइ जीव प्रदेश नथी, परंतु असंख्य लोकाकाश प्रमाण बीयांश थधिक जे जीव प्रदशनी श्रेणी, ते वीजा पनी प्रथम वर्गणा जाणवीसी तथा एक एक वीर्य विना चढता चढता जीव प्रदेशनी श्रेणीनी वर्गणा करीबीजो स्पर्धक थाय, तेथी वडी असंख्य लोकाकाश प्रदेश नाग प्रमाण वार्याश यधिक वीर्यवंत जीव प्रदेशनी श्रेणी, ते त्रीजा स्पर्ककनी प्रथम वर्गणा. एणी पेरें श्रेणी प्रदेश असंख्येय जाग प्रमाण स्पर्ड के पहेलु जघन्य योगस्थानक होय, ते यकी अंगुलना असंख्यातमा लागना श्राकाशप्रदेश प्रमाण स्पर्श के वधतुं वीजें योगस्थानक होय, तेथी वली तेटसेज स्पर्डके वधतुं वली त्रिजु योगस्थानक होय. एमगुलने संख्यात ज्ञाग प्रदेश प्रमाण स्पर्धक वधता वधता एवा घनीकृत खोकनी सूची श्रेणीना असंख्यात जाग चमणा स्पर्धक होय. एम वमणा वमणा स्पर्धक होय. ते पण योगस्थानक सूत्र शतकनामा पंचम कर्मग्रंय. । ६३७ समय सुधीरहे. इत्यादिक जघन्य मध्यम प्ररूपणा सर्व कर्म प्रकृतिथी जाणवी ॥इति ॥ ॥ वे योगन्यानकना स्वामी कहे .॥ सुदुम निगोआप खण. पजोग वायरप विगल अमण मणा ॥ अपज सदु पदम गुरु, पजहम्सि अरोअसंख गुणो ॥ २३ ॥ अर्थ-योग ते वीर्यस्यान व्यापार पराक्रम कही. वीर्यातरायना व्यापारधी उपर्नु जे कायादिकन परिम्पंद. ते योग कही. मुदुमनिगोनावणप्पजोग के० ( १) सूक्ष्म निगोदिया. लब्धि अपर्याप्ताने यादिक्षणे पटले नव प्रथम समय थप जघन्ययो- ग ते लोक. (२) यकी वायरप के बादर निगोदिन लब्धि अपर्यातो तेने जब प्रथम समय जे योग ते असंख्यात गुणो जाणवो. (३) तेयकी विगल के जिय, तेजिय श्यने नौरिजिय एटले अनुक्रमें जिय अपर्याप्ताने जब प्रथम सममें योग असंख्यात गुणो जाणवो. (४) तेवकी तेंजिय थपर्याप्तानो जघन्ययोग, असंख्या- त गुणो जाणवो. (५) तेघकी लब्धि अपर्याप्ता चौरिंजिय जीवने जब प्रथम समयें जघन्ययोग असंख्यात गुणो. (६) तेथकी श्रमण के जेने मन नथी एवा अस- नीश्रा पंचेंजिय लब्धि अपर्याप्ताने जब प्रथम समयें जघन्ययोग, असंख्यात गुणो. (७) तेघकी मणा के मनःपर्यातिना थारंजक एवा सन्नीआ पंचेंजिय लब्धि अपर्याप्ताने नव प्रथम समयें जघन्ययोग असंख्यात गुणो. ए सात अपज के लब्धि अपर्यातना जब प्रथम समय सहु के० जयन्ययोग लेवा, तेथकी पढमड के० ना वे एटले अपर्याप्ता, सूक्ष्म थने यादर निगोदीश्रानो गुरु के उत्कृष्ट योग कहेवो. एटले (७) सूक्ष्म निगोदीया लब्धि अपर्याप्तानो उत्कृष्ट योग, असंख्यात गुणो. (ए) तेघकी चादर निगोदीश्रा एकेजिय लब्धि अपर्याप्तानो उत्कृष्ट योग, असंख्यात गुणो. पजद्दस्सिरो के तेघकी एज वे पर्याप्तानो हस्त्र एटले जघन्ययोग लेवो. एटले (१०) तेघकी सूक्ष्म निगोदीक्षा पर्याप्तानो जघन्ययोग असंख्यात गुणो. ( ११ ) तेघ- की वादर एप्रिय पर्याप्तानो जघन्ययोग असंख्यात गुणो. तेथकी इतर एटले एज वे पर्याप्तानो उत्कृष्ट योग कहेवो. एटले (१२) सूक्ष्म निगोदी पर्याप्तानो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. (१३) तेघकी बादर पर्याप्ता एकेजियनो उत्कृष्ट योग असं. ख्यात गुणो. एटले ए तेर योगस्थानक कह्यां. तेमध्ये एकेजियना नेद चार ते. ते जघन्य तथा उत्कृष्ट ने करी आव नेद थया, तथा विकजियना त्रण भने असन्नीमा तथा सन्नीआ अपर्याप्ता, एवं पांचना जघन्ययोग कह्या. एवं तेर योगत्थानकनुं अल्प बहुत अनुक्रमे असंखगुणो के असंख्यात गुणुं जाणवू. प्रथम- शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ अहीं सघले गुणाकार, सूक्ष्म दोन पदयोपमना असंख्यातमा नागें वर्तता समर प्रमाण जाणवो.एम पागले योगस्थान पण एहिज गुणाकार लेवो. ॥ ३ ॥ असमत्त तमुकोसो, पक जदनिअर एव विश् गणा॥ अपजेयर संखगुणा, परमऽपज विए असंख गुणा ॥ ५४॥ अर्थ-असमत्ततमुक्कोसो के० असमाप्त एटले अपर्याप्ता ते पांच प्रस सेवा, एटले विक वेजिय प्रण तथा श्रसन्नीश्रा, सन्नीथा, ए पांच अपर्याप्ता एटले जेणे श्रारंजी पर्याप्ती पूरी नथी करी, ते जीव अपर्याप्ता जाणवा. ते पांचेना उत्कृष्ट योग अनुक्रमे असंख्यात गुणा . ते कहेते. (१४) ते थकी प्रिय अपर्याप्तानो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. (१५) तेथकी तजिय थपर्याप्तानो उत्कृष्ट योग थसंख्यात गुणो. (२६) तेथकी चोरि- जिय अपर्याप्तानो नत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. (१७) तेथकी श्रसन्नीया पंचजिय अपर्याप्तानो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. (१०) तेथकी सन्नीया पंचेंजिय अपर्या- तानो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. एम वली पळा के ए पांच पर्याताना जन्निभर के० जघन्य योगस्थानक अनुक्रमे लेवां. एटले (१५) तेथकी बैंजिय पर्यातानो जघन्य योग असंख्यात गुणो. (२०) तेथकी तेंडियने पर्याप्तानो जघन्य योग असंख्यात गुणो. (२१) तेथकी चौरिंजिय पर्याप्तानो जघन्य योग असंख्यात गुणो. (२२) तेयकी श्रसन्नीया पंचेंजिय पर्याप्तानो जघन्य योग असंख्यात गुणो. (२३) तेथकी सन्नीथा पंचेंजिय पर्याप्तानो जघन्य योग असंख्यात गुणो. हवे ए थकी इथर के इतर एटले ए पांचे पर्याप्ताना उत्कृष्ट योग अनुक्रमें कडेवा. (२) तेथकी वेजिय पर्याप्तानो उत्कृष्ट योग थसंख्यात गुणो. (२५) तेथकी तजिय पर्याप्तानो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. (२६) तेथकी चौरिजिय पर्याप्तानो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. (२७) तेथकी प्रसन्नीया पंचजिया पर्याप्तानो उत्कृष्ट योग, असंख्यात गुणो. (२७) तेथकी सन्नीथा पंचेंजिय पर्याप्सानो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. (ए)ते की अनुत्तरसुरनो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो, (३०) तेथकी अवेयक सुरनो उत्कृष्ट ग असंख्यात गुणो. (३१ ) तेथकी युगलियानो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. (३२) तेथको थाहारक शरीरनो उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणो. तेथको शेष देव, नारक, तिर्यच थने मनुष्यनो ययोत्तर उत्कृष्ट योग असंख्यात गुणोजाणवो. एम योगस्यानक कह्या. एव के एमज ए सात पर्याप्त अने अपर्याताना ने करी चोद जातिना जीव, तेना कर्मबंधना जघन्य अने उत्कृष्ट स्थितिमा वमना अंतरें जेटला समय तेटला विश्गणा के० स्थितिबंधनां स्थानक, तेनुं अल्पवहुत्व कहे ठे.
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६३ए अपजेयरमखगुणा के० (१) तिहां सूक्ष्म एकेंजिय अपर्याप्तान स्थितिस्थानक न्तोक. (२) ते धकी बादर एकेंजिय अपर्याप्तानां स्थितिस्यानक संन्यातगुणां. (३) ते धकी मुदम एकेंजिय पर्याप्तानां स्थितिन्यानक संख्यातगुणां. (४) तेथकी यादर एकेजिय पर्याप्तानां यितित्यानक संख्यातगुणां. (५) ते थकी जिय अपर्या- सानां स्थितिस्थानक असंख्यातगुणां. जे जणी वेजियनी उत्कृष्ट स्थितिथी पढ्योपमने संन्यातमे जानें कपी जघन्यस्थिति होय, तेची पल्योपमना संख्यातमा नागना जेटला समय एटला जिय अपर्याप्तानां स्थितिन्यानक होय, अने चार एकेजियनां स्थिति- स्थानक पल्योपमना असंख्यातमा नागना समयमात्र ते. असंख्या एटले पढ्योपम असंख्यांशें एक पल्योपमना संन्यातांश होय ते मारें बादर एकप्रिय पर्याताना उत्कृष्ट स्थितिस्थानकधी जिय अपर्याप्तानां स्थितित्यानक असंख्यात गुणां जाणवां. (६) ते धकी वली तेहीज वेजिय पर्याप्तानां उत्कृष्ट स्थितिस्थानक संख्यात गुणां जाणवां. () तेथकी तप्रिय अपर्याप्तानां स्थिति स्थानक संन्यातगुणां. () ते थकी तेंजिय पर्याप्तानां स्थितिस्थानक संख्यातगुणां. (ए) ते यकी चोरिजिय अपर्याप्तानां स्थि- तिस्थानक संख्यातगुणां. (१०) ते थकी चोरिजिय पर्याप्तानां स्थितिस्थानक संख्या- तगुणां. (११) ते यकी श्रसन्नीथा अपर्याप्तानां स्थितिस्थानक संख्यात गुणां. (१२) ते धकी श्रसन्नीथा पर्याप्तानां स्थितिस्थानक संख्यातगुणां, (१३) ते यकी सन्नीथा पंचेंजिय अपर्याप्तानां स्थितिस्थानक संख्यातगुणां. (१४) ते थकी सन्नीथा पंचेंजिय पर्याप्तानां स्थितिस्थानक संख्यातगुणां. अहींयां सीत्तेर कोनाकोमी सागरोपममध्ये पण पल्योपमना संख्यातांश संख्याता होय, तेथी संख्यातगुणा क- हीये. ए सर्व पदने विपे संख्यातगुणा कडेवा. किंवा कोक पदने विपे विशेष ठे, ते कहे. परमपजविएशसंखगुणा के० परं केवलं पर्याप्त नीजिय पदने विषे असंख्यातगुणां स्थितिस्थानक कहेवां ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ५४ ॥ ॥ हवे जेटली पर्याप्तावस्थायें योग वृद्धि होय, ते कहे ते. ॥ पाखिण मसंखगुण विरि, य अपज हि असंख लोग समा ॥ अद्यवसाया अदिया, सत्तसु आजसु असंखगुणा ॥ ५५ ॥ अर्थ-पत्रिणं के प्रतिक्षण एटले समय समय प्रत्ये अपर्याप्तावस्थायें जे योग- स्थानक होय, तेधी बीजे समये असंखगुणविरिय के असंख्यात गुण वृद्धि योग- स्थानक होय, तेधी त्रीजे समये वली असंख्यात गुंण वृद्धि योगस्थानक होय. एम अपज के थपर्याप्ताने चरम समय लगें संख्यात गुण वृद्धि योगस्थानकनी होय, श्रने पर्याप्ति पूर्ण कया पठी पर्याताने संख्यात गुण वृद्धि असंख्यात गुण वृद्धि, संख्या- ~ एम पायोदय ने करी थारमानो जे थगुरू सनाव विशेय, ते यध्ययसायस्था- न जानवां. तेथभ्यवसायस्थानक, रस बीशपना हेतु जाणवां. जव्य, क्षेत्र, काय, चार प्रतिबंध, रस, विशक, नियामक, ते सात कर्मनी जघन्य स्थितियं अम ४० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ त गुण हीन; थसंख्यात गुण हीन, कोश तुल्य योग स्थानके पण होय. एम अनियम होय, तो कोश् जीव वधते, कोई घटते, कोई तुल्य योग स्थान पण वर्ते पण नि और न होय. " सदो विश्रपजातो, पश्खण मसंखगुणाए जोगबुडीए " इति वृहतकचूर्णी. एम योगवृद्धियें करी कर्मना प्रदेशनी तथा हिश के स्थि- तिनी वृद्धि होय. हवे जीवने प्रत्येक एकेक स्थितिस्थानक विशे अध्यवसायस्थानके बंधाय, ते कहे ते. स्थिति, स्थानक स्थानक प्रत्ये तीव, तीव्रतर, मंद, मंदतर, मंदतमादिक, असंख्याते श्रध्यवसाय स्थानकें बंधाय, तिहां जघन्यस्थिति असंखलोगतमा के० ध संग्थ्यसोकाकाशप्रदेशप्रमाणे कापायिक अध्यवसाय स्थानकें बंधाय. ते थकी वर्ड समयाधिक स्थिति बंधाय, ते वली विशेषाधिक अध्यवसाय स्थानकें बंधायः ए हिसमयाधिक, त्रिसमयाधिक स्थितिस्थान विशेषाधिक विशेषाधिक स्थितिस्था नक वधारता, पधारतां एक पक्ष्योपमनी असंख्यात नाग मात्र स्थितिस्थानक थति ममे थक, जघन्य स्थितिना अध्यवसाय स्थानकथी चमणां थध्यवसाय स्थान घाय. एम वली पण तेटसांज स्थितिस्थानक अतिक्रमे थके, यमणां वमणां थध्यवसार स्थानफ याय, ते पग्छ एक पल्योपम मात्र स्थिति वृद्धियें थसंख्याता हिरण ५ हिना म्पितिस्यानक पण थाय. एम एक श्रायुःकर्म विना शेप सत्तसु के सा याना नपन्य स्थितिस्थानक की मानाने अद्यवसायाहिया के विशेषाधिक विशेषाधिक, थव्यवसाय म्यानक वधता होय. माउस के थायुःकर्मनी जघन्यस्थितिय जे सर्वस्तोक अध्यवसाय स्थानक हो मेची हिनीपम्पितिय प्रसंग्यगुणा के थसंग्यातगुणा होय. तृतीयस्थिति प्रसंग्या नगुमा थप्यवसाय स्थान होय. एम असंख्यात गुणा अध्यवसाय स्थानके करीने सायाधिक स्थिति यधारतां उत्कृष्टस्थिति मुधी जइये। - म्याना थव्यवसाय, ते यकी ममयाधिक समयाधिक स्थितिय विशेषाधिक विशेषा भिक समापम्यानक वथनां होय. ते उत्कृष्ट स्थिति पर्यंत विशेषाधिक, विशेषा धिर, पता देवाय. यने थायुःकर्मनां स्थिनिम्यानके स्थानक पपि थापा मार म्यानक थमम्यान गुणां वय , नयापित सर्व कर्मयी थोमां जाणयां. बने नामम नया गोकमना मंग्यातां नया यमंन्यातां पण स्थितिम्यान *Pathamtarv/- , , शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६४१ होय, तोपण आयुःकर्मनी जघन्य स्थिति अल्प ठे माटे अध्यवसाय स्थानक थोडां होय, ते माटें आयुष्यना अध्यवसाय स्थानकथी नामकर्म अने गोत्रकर्मनां स्थिति- बंधाध्यवसायस्थानक, असंख्यात गुणां जाणवां, तेथकी ज्ञानावरणीय, दर्शनावरणीय, वेदनीय, अने अंतराय, ए चार कर्मनां स्थितिबंधाध्यवसायस्थानक, असंख्यात गुणां जाणवां. जे नणी नामकर्म अने. गोत्र- कर्म थकी दश कोडाकोडी सागरोपमनी स्थिति एनी अधिक वे अने पत्योपमना असंख्यांश मात्र स्थिति वृझियें अध्यवसाय स्थानक, वमणां वधे, अने दश कोमा- कोमी सागरोपममध्ये तो असंख्याता पदयोपमना असंख्यांश होय, तेथी असंख्या- त गमें अध्यवसायस्थानकनी द्विगुण वृद्धि करतां नामकर्म अने गोत्रकर्म थकी ए चार कर्मनां असंख्यात गुणां अध्यवसाय स्थानक होय. श्रने ए चारे कर्मनां मांहोमांहे अरसपरस अध्यवसायस्थानक तुल्य वरावर होय. तेथकी वली चारित्रमोहनीयनी स्थितिनां अध्यवसाय स्थानक असंख्यात गुणां जाणवां, जे नणी ज्ञानावरणीयनी स्थितिथकी कपाय चारित्रमोहनीयनी स्थिति, दश कोडाकोडी सागरोपमनी वधती . तिहां असंख्याता पल्यासंख्यांशं थसंख्याती द्विगुण वृद्धि होय, ते माटें असंख्यात गुणां अध्यवसायस्थानक जाणवां. ते थकी दर्शनमोहनीयनां असंख्यात गुणां थध्यवसाय स्थानक, स्थितिबंधना हेतु जाणवा. जे जणी चारित्रमोहनीयनी स्थितिथकी त्रीश कोडाकोमी सागरो. पमनी स्थिति, दर्शनमोहनीयनी वधती . तेमाटें तेना पण पूर्वोक्त युक्तियें करी असंख्यात गुणां थध्यवसायस्थानक होय. ए रीते श्राप कर्मनां स्थितिना अध्यवसाय स्थानकनां अल्पवहुत्व पण प्रसंगें कह्यां. तथा एकेक अध्यवसाय स्थानकें वर्तता त्रस जीव, जघन्य पदे एक, वे, व्रण यने उत्कृष्टा तो थावलीना असंख्यांश समय प्रमाण जाणवा, यने स्थावर जीव अनंता जाणवा. तथा उस जीवयुक्त निरंतरपणे जघन्यपढ़े चे थध्यवसाय स्थानक यने उत्कृष्ट पदें यावतीना थसंख्याता समय मात्र प्रमाण होय, तेथी उपरांत यवश्य शून्य होय, उत्कृष्टपदें थसंख्य लोकाकाश प्रदेश प्रमाण होय, अने स्थावर शून्य अध्यवसायस्थानक न होच, जे जणी अनंतानंत निगोदीया जीव, ते सहु स्यावर ठे. एम थध्यवसायस्थानके जीव प्रापणा कही. तथा जघन्य स्थितिने जयन्य अध्यवसाय स्थान थनंता रसविनाग जावा. ते थकी वसी एज प्रघम स्थितिने उत्कृष्ट अध्यवसाय स्थान यनंतगुणा रसविनाग जाएवा, तेषकी वली द्वितीयस्थितिने जघन्य अव्यवसाय स्थान अनंतगुणो रस N दिन चपा के चार पट्योपम थने तेसह के० एकसो प्रेशन सागरोपम प्रत्येप मान प्रकृतिना बंधनथी. कम के, युगली तो देवता योग्य नामस्मनी सम्पर प्रत्ययं नियग्र प्रायोग्य नामकर्मनी प्रकृति न यांच. पठी ते देवता सम्या ६४२ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ जाणयो. तेथकी तेज द्वितीयस्थितिना उत्कृष्ट अध्यवसाय स्थानके वक्षी अनेतगुंगो रस जाणवो. पम स्थितिविशे जघन्य उत्कृष्ट अध्यवसाय स्थानके अनंतयुशो अनंतगुणो रस वधारतां उत्कृष्ठस्थितिना उत्कृष्ट अध्यवसाय स्थानक समें कहे. ए रीत प्रसंगें अध्यवसायस्थानकें रस पण विचास्यो. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ५५॥ हवे उत्तर प्रकृति न बंधाय, तो केटलो काल न बंधाय? तेनो अवाधाकाल कहे वे. तिहां सर्व प्रकृतिमा जघन्यथी तो एक समय अबाधाकाल होय, अने उत्कृष्टपणे मिथ्याव तथा सास्वादन गुणगणे बंधविछेद पामेली एकतालीश प्रकृतिनो पंचेंद्रि- पने विपे अबाधाकाल कहे . प्रथम ते एकतालीश प्रकृतिनां नाम कहे . नरक त्रिक, जातिचतुष्क, स्थावरचतुष्क, टुंडसंस्थान, वेब संघयण, श्रातप, मिप्यास्त्र, नपुंसक, ए शोल प्रकृति, मिथ्यात्व व्यवछिन्नबंध थने पच्चीश प्रकृति साखादन पर छिन्नयंध, एचं एकतालीश प्रकृतिनो उत्कृष्ट बंधांतर कहे . अथोत्कृष्ट स्थित्यंतरबंधमाद ॥ तिरि निरयति जोयाणं, नरनवजुअ सचउपल्ल तेसहं॥ थावर चन गविगला, ययेमु पणसीइ सयमयरा ॥ ५६ ॥ थर्ष-निरिनिरयति के० तियंचगति, तिथंचानुपूर्वी थने तिर्यंचायु, ए तियंचत्रिक तथा नरकगनि, नरकानुनी श्रने नरकायु, प नरकत्रिक, सातमु जोयाणं के उद्योतना मार्ग, ए सात प्रकृतिनो यंध पंचप्रिय जीवने जो न होय, तो केटसा कास धन न होय ? ते कहे . नरनाथ के मनुष्यमा पूर्व कोमी थायुना सात जव, से होप. एनी विशेष नायना कहे . कोइएक प्रण्य पश्योपमायुवामो युगसीउ जा प्राने गम्यत्व सहीने एक पक्ष्योपमायुवानो देव याय. हवे तिहां युगलीयाना प्रतियां, पर योनी प्रकृति नयां, ने देवता यया पनी ते देवताना म सदिता मख्यान वायुक मनुष्य यो, तिहा पण सम्यक्त्व प्रना ए सात प्रतिन याधी, थने अंने नास्त्रि या नवम ययेयके देव थयो. तिहां कदावि मिप्यासी पर पयो नो पर प्रत्यये पाश सागरी तिन यांच, जे वर्ग भाउमा देववारची टारसा देवधोकना तिर्यवाह न यावे, ते वसी प्रांत समार कार महीने मंगयातायुयाया मनुष्यमा सम्पराष्टपणे थावी उपजे.बी के
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. य
६४३
मनुष्य चारित्र पाली तेत्रीश सागरोपमायुवालो अनुत्तर विमाने विजयादिकने विपे
देव घाय. वली मनुष्यजव पामीने वली चीजी वार तेत्रीश सागरोपमायुवालो
सुर थाय. एम वे वार विजयादिक गमनें करी गश सागरोपम सम्यक्त्व काल पूरी,
वली अंतर मुहूर्त मिश्र गुणगणे जश, फरी सम्यक्त्व लही, त्रण वेला वावीश
सागरोपमायुषक श्रच्युतदेवलोकमां गमन करी, वीजी वार पण गश सागरोपम
सम्यक्त्व काल स्पर्श. एम एकसो ने वत्रीश सागरोपम पूर्व कोटी सप्तक अधिक
सम्यक्त्व अने मिश्र प्रत्ययें ए सात प्रकृति न वांधे, अने एकत्रीश सागरोपम
प्रैवेयकना तथा चार पट्योपम युगलीया तथा देवायुना मली एकसो त्रेशक
सागरोपम चार पट्योपम श्रने पूर्व कोमी सप्तक सुधी, ए सात प्रकृतिनो पंचें-.
जियने विषे श्रवाधा काल होय.
थावरचड के स्थावर, सूक्ष्म, अपर्याप्त अने साधारण, ए स्थावर चतुष्क अने
गविगल के एकेजियजाति तथा वेंजिय, तेंजिय, अने चौरिंजिय, ए विकलजाति-
त्रिक अने श्रायवेसु के आतपनामकर्म, ए नव प्रकृतिना बंधने विपे पंचेंजियपणे
उतां जो उत्कृष्ट बंध न होय तो पणसीइसयं के एकसो ने पंञ्चाशी अयरा के.
सागरोपम तथा चार पख्योपम अने पूर्व कोटी पृथक्त्वें अधिक बंधांतर होय.
एनी विशेष नावना कहे ठे.
को एक जीव, वही नरक पृथिवीयें वावीश सागरोपमायु जोगवी, तिहां नव-
प्रत्ययें ए नव प्रकृति न वांधे, तिहां अंतसमयें सम्यक्त्व सहित चवीने मनुष्य थयो.
ते तिहां देशविरति लहीने त्रण पथ्योपमायुयें युगलीक थर तिहांधी एक पट्योप-
मायुवालो सुर घाय, तिहांथी पण सम्यक्त्व सहित चवी संख्याता वर्षायु मनुष्यमां
उपजे, तिहाथी संयम लइ एकत्रीश सागरापमायुयें अवेयकमां देवपणे उपजे. तिहां
मिथ्यात्व लही, तेल्ले सम्यक्त्व पामी मनुष्य यश् वली विशेष संयम पाली विजया-
दिक विमाने तेत्रीश सागरोपमायुयें देव थाय. वली मनुष्य नवने श्रांतरे वीजी
वार विजयादिक विमान अवतरी, ठगश: सागर सम्यक्त्वकाल पूरी करी, मिथें
श्रावी पूर्वोक्त रीतें त्रण वार अच्युतें जाय. एम एकसो वेशठ सागरोपमाधिकमांडे
वावीश सागर नरकायु नेलतां एकसो पंञ्चाशी सागरोपम चार पक्ष्य ने पूर्व कोनी
पृथकूत्व एटला काल सुधी ए नव प्रकृतिनी स्थितिनो अबंधकाल होय. किहाएक
सम्यक्त्व प्रत्ययें, किहांएक नवप्रत्यये, श्रबंधकाल होय, एटले बंधनु यांतलं
होय. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥५६॥
शबीयां ददायनान्यं निगमायनर सुरकन्या. जे यक्षी यनुनर सुर हाय, गरम होय. नेनी अंपशायं मुमित कही, यहीयां सम्यक्त्व मिङ पार सयं, ६५४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ अपढम संघयणा गिइ, खगई अण मित्र उन्नग थीणतिगं ॥ निअ नपु इति उतीसं, पर्णिदि सुप्रबंधविश्परमा ॥ ५ ॥ अर्थ-अपढमसंघयणागि के पहेला संघयण विना शेष पांच संघयण अने थाकृति एटले प्रथमसंस्थान विना शेय पांच संस्थान, एवं दश अने खगई के थगुनविहायोगति श्रण के अनंतानुबंधी क्रोधादिक चार, मिठ के मिथ्यात्वमो- हनीय, उन्नग के दो ग्य, पुःस्वर, अनादेय, ए दो ग्यत्रिक, घीणतिगं के थीपीत्रीक, निश्र के नीचेोत्र, नपु के० नपुंसकवेद, इचि के स्त्रीवेद, ए प. चीश प्रकृतिनो अबंधकाल उतीसं के० एकसो ने धत्रीशसागरोपममनुष्यान्नव साता 'सहित होय, तेनी नावना कहे ते. कोइएक जीव, झायोपशमिक सम्यक्त्व प्रत्य ए पीश प्रकृति मध्ये इंडसंस्थान, वहुं संघयण, मिथ्यात्वमोहनीय भने न सकवेद, ए चार प्रकृति, मिथ्यात्वोदय विना न बंधाय, श्रने शेप एकवीश थन तानुवंधिया कपायोदय न बंधाय, अने मिश्रादिक भागला गुणगणे ए वेनो रसो. दय नी, तेमाटें तिहां ए पञ्चीश प्रकृति न बंधाय, ते श्रावी रीते जे, कोप मनुष्य, पूर्वकोमी परमायु नोगवी, थच्युतदेवलोके यावीश सागरोपमायुयें सम्प कष्ट देवता याय. वसी तिहाथी सम्यक्त्व सहित चवीने मनुष्य थाय. तिहरू पुर्पकोटी श्रायु 'नोगवी, वसी थच्युत देवलोके बावीश सागरायु जोगवे. फरी पूर्ण योगी यायुयानो मनुष्य थप सम्यक्त्व सहित मरण पामी, अच्युत उरः शायु पानी, तिहांची चयी मनुष्य पाय. एम प्रण वार अच्युत देवसोकं घावीश मागरोपमायुना थने पार नव मनुष्योना पूर्वकोमी थायुना नेसता ठास सागम पार पूर्व कोर्डी "यधिक, Gट सम्यक्त्व काल स्पर्शी तिहांपी भनर मुहर्न मुधी मित्र गुणना स्पर्शी, वीज वखत वाश सागरी गायु विजयादिक विमाने ये बयत जावे करी पूराय. नखे मनुष्य थई शुद्ध चारित्र मी मोजाय ग्रहीयां पांच देवताना व श्रने सात मनुष्यना जय मार्ग मिधारय नया मापादन गुणगाणं न पश. तेथील पचीश प्रकृति पण न धाप पदीयां थम्युन देवलोक प्रयत जाय , TTE सागर थने विजयादि किमाने दे वपन जावे की, GINS सागर सभ्यत्वका अंतर मुहूर्त मिश्रने प्रति की एकमो यी मागगेपम पूर्व कोही पृथक्त्व अधिक गटसा काम सर्ग निभान नया नंतानुबंधाया कपाना उदयने धनाजीशप्रति न यांच, . H *HEN शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ ६४५ ते पण स्वमतें कडं. केम के सिद्धांतमतें तो सम्यक्त्वथकी मिथ्यात्वें आवे, पण मिों न आवे, एवी व्याख्या . पणिं दिसुअवंधविश्परमा के० ए सन्नीआ पंचेंजिय जीवनी अपेक्षायें परम प्रबंधकालनी स्थिति लेवी, पण वीजा जीवनेदें ए न संजवे. यमुक्तं " मिठत्तासंकंती, अविरुझा होश सम्म मीमेसु ॥ मीसा वा दोसु, सम्मा मिठं न उमीसंति" ॥ १॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ५ ॥ ॥ हवे ए एकतालीश प्रकृतिनो अवंधकाल पूवानो उपाय कहे . ॥ विजयाश्सु गेविडो, तमाश् ददि सय उतीस तेसहं ॥ पण सी ॥ अथ त्रिसप्ततीनामध्रुवबंधिनीनामुत्कृष्टं संततबंधमा ह ॥ सयय बंधो, पल्लतिगं सुरविनविवि उगे ॥ ५ ॥ अर्थ- विजयाइसु के विजय, वैजयंत, जयंत अने अपराजित, ए चार अनुत्तर विमानें वे वार नाश सागरोपम मनुष्य जवें जाजेरो सम्यक्त्व काल पूरे. वली अंतरमुहूर्त मिों रही त्रण वेला अच्युत देवलोकें वावीश सागरोपमायु नोग- वतां गशष्ठ सागरोपम मनुष्य नवें अधिक वीजी वेला सम्यक्त्व काल पूतां, सय- मुतिस के एकसो वत्रीश सागरोपम अने गेविजे केग्रैवेयकना एकत्रीश साग- रोपम नेलतां तेसहं के एकसो ने त्रेश सागरोपम मनुष्य जवना पूर्व कोडी पृथ- क्वें अधिक जाणवा. तेमां वली तमाश्दहि के तमःप्रज्ञानामा ठही नरक पृथ्वीना नारकीनुं वावीश सागरोपमायु नेलतां, पणसी के एकसो ने पंञ्चाशी सागरोपम पूराय, अहीं सघले स्थानके वचला मनुष्य जवर्नु आयु साधिक जाणवू. श्रहीं केटलेक स्थानकें सम्यक्त्व प्रत्ययें ए प्रकृति न बंधाय, अने किहांएक तो जब प्रत्ययें न बंधाय. एम् एकतालीश प्रकृतिनो उत्कृष्ट अबंधकाल, पंचें।जयमध्ये पामीयें, तेमां तिर्यचत्रिक, नरकत्रिक अने उद्योतनाम, ए सात प्रकृतिनो एकसो नेश सागरोपम प्रमाण अबंधकाल अने स्थावरचतुष्क तथा जातिचतुष्क श्रने श्रातप, ए नव प्रकृतिनो एकसो पंचाशी सागरोपम थबंध काल अने शेष पञ्चीश प्रकृतिनो एकसो वत्रीश सागरोपम अबंधकाल ते सर्व पूर्व कोमी पृथक्त्वें अधिक लेईं; तथा वे ठेकाणे चार पढ्योपम अधिक लेवु. एम बंधांतर कडं. हवे सययवंधो के सतत एटले निरंतरपणे बंध लखीये ठेये. औदारिक हिक, वेकि- यष्ठिक, थाहारकछिक, 8 संघयण, उ संस्थान, पांच जाति, चार गति, चार आनु- पूर्वी, जिननाम श्वासोश्वास, उद्योत, तप, पराघात, सदशक, स्थावरदशक, वैदनीयट्रिक, गोत्रधिक, हास्यादिचतुष्क, वेद त्रण, खगतिहिक अने श्रायुचतुष्क .. ..
अन्यथी एक समय बंध होय, थने उत्कृष्ट पदें तो तेउ, धानमांहे असंख्यातो काश नहीं, तथा तिहां उच्चैगोत्र पण न बांधे, तेथी समयादसंखकोर्स के असंख्यात शतकनामा पंचम कर्मग्रंय. ए श्रध्रुवबंधिनी तहोंत्तेर प्रकृतिनो जघन्यपदें तथा उत्कृष्टपढ़ें निरंतरपणे बांधवानो कान कहे . ते माहे जिननाम, थाहारकटिक भने श्रायुचतुष्क, ए सात प्रकृमिनो जघन्यप निरंतरपणे बांधवानो काल, अंतर मुहर्त प्रमाण जाणवो. जे जणी उपशम श्रेणीथी एकतो अंतरमुहूर्त लगें, जिननाम तथा थाहारकटिक, ए व्रण प्रकृति घांधी, वली बीजी धार श्रेणी पडिवजतो अपूर्व करणने सातमे नागें एनो प्रबंधक थाप, अपेक्षायें सेबु. तथा श्रायु चारनो तो निरंतरपणे अंतर मुहर्त बंध होय, अने शेष वाश प्रकृतिनो जघन्य तो एक समय बंध पण होय, एम तहोंनेर प्रकृतिनो जघन्य सतत घंध कही, हवे उत्कृष्ट नागें निरंतर पंध कहे ते. पद्धतिगंसुरविउविगे के० देवगति, देवानुपूर्वी तथा क्रियशरीर अने वैक्रिय- अंगोपांग, ए चार प्रकृतिनी सतत बंध जघन्य एक समयनो होय, जे जणी शुज़ परिणामें एक समय, ए चार प्रकृति देव प्रायोग्य वांधीने परिणाम नेदं समयांतरे वनी मनुष्यादिक प्रायोग्य बांधतां जाणवो, श्रने एनो उत्कृष्टो निरंतर धंध प्रब पट्योपमायुना धणी युगलीयाने नव प्रथम समयथी देवप्रायोग्य नामकर्मनी अक्षा- वीश प्रकृति बांधता जाणवो. केम के, तेने नवप्रत्यये नरक, तिर्यच अने. मनुष्य, , त्रण गति प्रायोग्य नामकर्मनो बंध नधी तेथी परिणाम दे पण अन्य एवी विरोधि प्रकृतिनो एने बंध नथी, ते मारें नव प्रथम समयथी लइने प्रण पढ्योपमना घर समय खगें ए चार प्रकृतिनो सतत बंध होय. एटले एक, वे, व्रण, संख्याता, असं. ख्याता समय खगें निरंतरपणे ए चार प्रकृतिनो धंध होय. ॥ इति समु० ॥ ७ ॥ समया दसंख कालं, तिरि ग नीएसु आज अंतमुहू ॥ नरखि असंख परट्टा, साय हि पुव कोडूणा ॥ ५ ॥ अर्थ-तिरिग के० तिर्यचटिक, नीएस के नागोंत्र, ए प्रण प्रकृतिनो तिर्यच प्रायोग्य बंधाध्यवसायें समय मात्र होने वली तथाविध सलेश विशेपें नरक प्रायोग्य प वांधे, श्रने विशुकि विशेपं देव, मनुष्य प्रायोग्य पण पांध, तेनी अपेक्षायें जप रहेतो यको तिहां पत्रण प्रकृतिना विरोधमा पात न बांधे, केमके, क्षेत्र भने वायु मांडेथी एक तियच गतिमाहेज अवतरे पण बाजी प्रण गतिमा अवतरे खोकाकाश प्रदेश प्रमाण समय खगें ए प्रण प्रकृतिनो निरंतर पंध खाने, ए व्यवहा र राशि जीवनी थपेक्षायें खवयो वीजा धाश्रयी तो अनंत कास पण संजवे. - शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ម៉ុង១ थानअंतमुहू के चार आयुनो बंध जघन्य तथा उत्कृष्टथी अंतर्मुहूर्त्तनो होय. अहींआं परिणाम नेदें पण एक समयिक बंध न होय, जे नणी आयुनो तो शाखा नवमध्ये एकज वार बंध होय, थहीं जघन्यथी उत्कृष्टो अधिक जाणवो. नरलिथसंखपरहा के औदारिक शरीरनामकर्मनो निरंतरपणे बंध उत्कृष्टो श्रावलिना असंख्यातमा नागना समय प्रमाण असंख्याता पुजल परावर्त जेटलु जाणवू, अने जघन्य तो एक समयनो जाणवो. जे नपणी एक समय औदारिक शरी- र वांधी वली समयांतरें परिणाम ने तहिरोधिनी वैक्रियादिकने वांधतो होय, अने उत्कृष्टथी तो व्यवहारराशियें श्रावेलो जीव, जो थावरकायपणे रहे तो उत्कृष्टो श्रावलीने असंख्यातमे जागें जेटला समय थाय, तेटला पुजल परावर्तसूधी थावर- पणुं जोगवे, तिहां निरंतरपणे औदारिकशरीर नामकर्मनो बंध करे, तेने वैक्रियादि- क विरोधि प्रकृतिनो वंध नथी. ते जणी तिहां सतत बंध कह्यो. सायहिश्पुवकोणा के एक शातावेदनीयनो सतत बंध, जघन्यथी तो एक सम- य लगें होय. केम के, वली समयांतरें परिणाम ने अशाता पण वांधे, ते अपेक्षायें कहे. तथा उत्कृष्टपणे निरंतर वैध तो आठ वर्षे जणी पूर्वकोडी जाणवी. केमके, कोश्क पूर्वकोडी आयुवालो जीव, श्राव वर्ष उपरांत सर्व विरतिपणुं लश्ने, दपक- श्रेणी पडिवजे, केवलज्ञान पामे, तेने प्रमत्तगुणगणा उपरांत एनी विरोधिनी थशा- ता वेदनीय प्रकृतिनो बंध नथी, तेथी तिहां निरंतरपणे एटला काल लगें एकज शातावेदनीय वांधे. ते अपेक्षायें जाणवू, अन्यथा शाता अशातानो बंध तो अंतर- मुहूत्र्तं परावर्त्त होय. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ एए । जलदि सयं पणसीयं, परघुस्सासे पणिंदि तस चनगे। बत्तीसं सुहु विहगश्, पुम सुन्नगतिगुञ्चचउरसे ॥६० ॥ अर्थ-सयंपणसीयं के एम एकसो ने पंच्चाशी जलहि के० सागरोपम उपर चार पक्ष्योपम पूर्वकोमी पृथक्त्वें अधिक, परघुस्सासेपणि दितसवनगे के पराघात- नाम, उश्वासनाम, पंचेंजियजाति तथा त्रसनाम, वादरनाम, पर्याप्तनाम अने प्रत्येकनाम. ए त्रस चतुष्क एवं सात प्रकृतिनो उत्कृष्ट निरंतर बंधकास जाणवो. जे जणी जातिचतुष्क तथा थावरचतुष्क, ए थाउ एनी विरोधिनी प्रकृति , ते एटसा कालपर्यंत न बंधाय. ते वारे ए प्रकृति बंधाय, ते थावी रीते के, कोइएक जीव ही नरक पृथवीना वावीश सागरोपमायु नोगवी, अंतें सम्यक्त्व सही; मनुष्यनवें देशविरति लही, त्रण पथ्योपम युगलीयानुं तथा तिहाथी एक पज्योपम देवायु जोगवी फरी, मनुष्यपणे संयम लश्ने अवेयकें मिथ्यात्वीपले एकत्रीश . - छ-मुहमगढ़ के एक यमुन विहायोगति थने जाइ के० यशुनमान सार, एट डिप, प्रिय, प्रिय, श्रने चारिप्रिय, ए पनि प्रहनि, मिप्यार. पको अंटामुहनने यांना पनी मनिषद प्रकृति यंघाय, तेथी अंतरमहनंनो संग सर यानि पटर मंग्यान यन मंचया के० पननाराच, नागय, मई नाद, कीपि थने बरु, ए पांच अगुन मंघयाय, पाहार के० याहारकगीर ६४० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ देवायु जोगवी अंत समय सम्यक्त्व सही, फरी मनुष्य नवें चारित्र सही, विजया दिक विमान वे वखत तेत्रीश तेत्रीश सागरोपमायु नोगवतां गशम सागरोरन पर्यंत सम्यक्त्व स्पर्शी, पनी मिश्रजावें अंतरमुर्त रही वली वीजी वेखा वाशा सागरोपम सम्यक्त्व काल, प्रण वखत वावीश सागरोपमायुयें श्रव्युत देशमाई उपजबे करी पूर्ण करे. एम एकसो पञ्चाशी सागरोपम, चार पख्योपम थने पूर्वको ही पृथक्वें अधिक एटलो सात प्रकृतिनो सतत बंध जाणवो, श्रही किहाएक तो नव प्रत्यय, किदांएक सम्यक्त्व प्रत्ययें, ए सात प्रकृति बंधाय, पण एनी विरोधिनी प्रकृति न बंधाय. यत्तीसं के० एकसो ने वत्रीश सागरोपम उत्कृष्टो सतत बंध, थाटली प्रकृतिनी करे, तेनां नाम कहे . सुद्द विहग के एक शुजविहायोगति, पुम के पुरुषवे मुनगतिग के सोनाग्य, मुखर थने श्रादेय, ए सोचायत्रिका उच्चचउरसे के उगेगांव, समचतुरस्तसंस्थान, ए सात प्रकृतिनो निरंतर बंध जाणयो. जे भणी गनी विरोपिनी श्रशुनविदायोगति, स्त्रीवेद, नपुंसकवेद, दो ग्यत्रिक, नीगोत्र, ए सात प्रनिना मिश्रादिक गुणाणे बंध न होय, तेयो मिथ्यात्यतुं थांतरं उत्कृष्टुं एकमो पी सागरोपमर्नु होय. तेटसो कास, ए सात प्रतिनो बंध निरंतरपणे होप, निदा प्रथम बाराक सागरोपम जाजेरांत्रण पेक्षा अच्युत देवसोकना गमने करी राम्पर फास पूर्ण करे. याती अंतरमुहर्त मिश्र गुणगणे रही, वीजी वेसा वाS गार्गमा नेत्री सागरोपमायुयें विजयादिक अनुतर विमाने ये बेक्षा अयतरये करी, सापर यास पूर्ण करें, म एकसो यत्रीश सागरोपम भने मनुष्यायु पूर्पकोही पपया थपिर काय सगें, मिथ्याख थने अनंतानुबंधाने थजायें एनी शगुन रिदायोगन्दादियः विरोधिनी प्रनिना बंधने अना शुनविहायोगत्यादिक सात कामिनी गनत यंध होय. ॥ इनि समुथयार्थः ॥ ६० ॥ प्रमुग्यगइ जाइ आगि, संघयणादार निरयुजोय उगं ।। धिर मुन जम थावर दस, नपु श्ची जुस मसायं ॥ ६ ॥ सन जाएगा, न थागि न्यग्रोध, मादि, वामन, कुन्ज भने , : ,
---
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५
६४ए
अने आहारकांगोपांग, ए आहारकछिक, निरयुजोयगं के० नरकगति, नरकानुपूर्वी,
: ए नरकहिक तथा उद्योतनाम अने आतपनाम, ए उद्योतहिक, ए सर्व एकवीश
; प्रकृतिनो सततबंध, अंतर मुहूर्त लगें मिथ्यात्व अने सास्वादनगुणगाणे होय. अहीं
आहारकड़िकनो बंध मिथ्यात्व तथा सास्वादन, ए वे गुणगणे न जाणवो, तथा घिर
: के एक स्थिर, चीजी सुन्न के शुन, श्रीजी जस के० यशःकीर्ति, थावरदस के
• स्थावर दशको, ए तेर प्रकृति पण सप्रतिपक्षमिध्यात्वें बंधाय, तेघी एनो अंतरमुहूर्त
: लगें उत्कृष्टो सततबंध जाणवो. तथा नपुश्ची के० नपुंसकवेद अने स्त्रीवेद, ए ये
मोदनीयनी प्रकृति पण अंतरमुहूर्त अंतरमुहर्त परावत्त मिथ्यात्वे बंधाय. एवं त्रीश
प्रकृति घर तथा उजुअल के हास्य श्रने रति तथा शोक श्रने अरति, ए चे
युग-
सनी प्रकृति पण बंधविरोधिनी जणी हा गुणगणा लगे परावतें अंतर मुहर्त प्रमाण
वांधे, जो पण सातमे श्रने थाम्मे गुणगणे निःप्रतिपक्षपणे हास्य थने रति, ए एक
युगल बंधाय , तो पण ए चे गुणपणानो कास अंतर मुहर्त्तनो दोय. तथा मसायं
के० अशातावेदनीय पण शातावेदनीयने परवत्त आंतर मुहर्त प्रमाण, व्हा गुणगणा सुधी
बंधाय. ए एकतालीश प्रकृतिनो एक समयची मांनीने उत्कृष्टो अंतर मुहर्त लगें
सततबंध होय. जे जणी ए श्रध्रुवयंधिनी परावर्त्तमान प्रकृति वे ते बीजी पोतानी
विरोधिनी प्रकृतिना बंधसामग्रीने सजावें अंतर मुहुर्त परावतें बंधाय.
एमां स्थिर, शुज थने यश, ए रणनी विरोधिनी थन्थिर, अशुन यने अयश,
ए प्रणनो बंध हा गुणगणा सुधी होय. तिहां सगे परावलें अंतरमुर्न पर्यन स.
ततबंध जाणवो. यागले गुणगणे जो पण ए विरोधिनी प्रतिनो बंध नयी, तो
पण दशमा गुणवाणा समें केवल यशःकीर्तिनो बंध ते. ते पण अंनर मुर्न सगे जा.
एवो. तेथी सर्य गुणवाणे एकज यंतरमुर्न पर्यंत बंध दायः ॥ ६१ ॥
समया दंत मुहुत्तं, मागु पुन जिण वध नरखुवंगेनु ॥ निती सर-
रा परमो, अंत मुदुलदुषि आन जिणा ॥६२ ॥ इनिन्धिनिबंधः ।।
वर्ष- ए पूर्वोन, एकतासीरा प्रतिनो मनपादनमुनं पं. पर समयी सहन
तर मुहर्न लगे सततयंध दोप. तेमज माग रे ननुहिक जित : जिन.
नाम पर पे. पजदपानावरनंघपला उदंगन दे. गटारियांगांगंगप. पांग
प्रशामिनो तिनीनपारनी ऐनवीन मानम उन मननयंप राय, नया .
तमाम विपर मुहर्न प्रमाद जन्मी पर मनन यानिता पार
सामुकर्मनी प्राति भने र जिमनामानंद पर दांव. ॥ इत्यदानः ॥ ६ ॥
- , , जिननामनो जघन्य सतत बंध थमाक्षयें उपशम श्रेणीथी पमतां आठमा गुणगणाने थने उत्कृष्ट यांतलं तथा अध्रुवबंधिनी प्रकृतिना जघन्य उत्कृष्ट सततबंध कहा.॥६॥ सर्प जीवथी अनंत गुणा परमाणु होय. वसी एकेका परमाणुयोने विपे पण जघन्य पदें सर्व जीवथी थनंत गुणा रसविनाग पखिछेद होय, जे रसनो नाग केवसीनी ते समान जातिय माटें प्रथम एक वर्गणा कहीये. ते थकी वसी एक रसाविनागें घधिक परमाणुनो समुदाय देनी वीजी वर्गणा जापथी. एम एकेका रसाविज्ञा, ६५० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ए पूर्वोक्त, एकतालीश प्रकृतिनो एक समययी मामीने अंतरमुहूर्त खगें निरंतर धंध होय, जे जणी अधुवधिनी वे ते माटें ते पनी अवश्य परावर्त थाय. मनुष्पगति, मनुष्यानुपूर्वी, जिननामकर्म, वजापनमारावसंघयण श्रने थोदारि- कांगोपांग, ए पांच प्रकृतिनो निरंतरपणे बंध होय, तो उत्कृष्टथी तेत्रीश सागरोग्म पर्यंत होय, जे जणी कोई अनुत्तर सुरने मनुष्य प्रायोग्य प्रकृतिनो वंध ठे, तेश्री ते सदा काल चोथे गुणवाणे होय. ते जणी तेदने नव प्रथम समययी मामीने तेत्रीश सागरोपमना मेला समय लगें एनी विरोधिनी नरककि, तियंचतिक, देवतिक, वेक्रियहिक, थने पांच अशुज, संघयणादिकनो जब प्रत्ययेंज बंध न होय. तथा जिननामनी विरोधिनी प्रकृति कोइ नथी.तेथी ते पण सम्यक्प्रत्ययें करी, तेत्रीश सागरो- पम खगें निरंतरपणे बंधाय यहींना पण एक जिननाम विना शेष चार प्रकृतिनो जघन्य वंध समय मात्र वे. उपरांत परिणाम नेदें विरोधिनी प्रकृति वांधे, ते अपेक्षायें खेो. तथा पूर्व चार थायुनो निरंतर बंध कह्यो , ते मा चार श्रायुनो तथा जिननामना जघन्यपदे पण अंतरमुहूर्त्तमात्र सतत बंध होय,पण ते उत्कृष्टनी अपेक्षाय तो जघन्य बंध मुहूर्त विशेष हीनपणे जाणवो. जे जणी अंतरमुहर्त्तना असंख्याता नेद है. माटे उपांत्य जागे धावतो जिननाम बंध करतो श्रापमुं, सातमु गुणगणं स्पर्शी वर्ग श्रेणी चढतां श्राढमाने अंत्यनांगें जिननामनो श्रबंधक थाय, तेनी वचमांनो अंतर मुहूर्त बंधक होय. ए रीतें उत्कृष्ट तथा जघन्यथा मूलप्रकृति तथा उत्तरप्रकृतिनो स्थितिबंध अने ए स्थितिबंधना खामी तथा सानाधादिक चार जेद, चौद जीवजेदें स्थितिस्थानमर्नु अस्पबदुत्व, योगस्थानकअल्पबदुत्व, स्थितिबंधनुंजघन्य हवे अनुनाग एटो रसबंध कहेवानो अवसर , ते माटे तैनी ध्यास्था करे . तिहां प्रथम श्रनुनागर्नु खरूप कहे . तिहां सर्व जघन्य कर्म वर्गणाने विष पथ युद्धिरूप शने करी पण थाय नहीं, एटसे केवली पण जे रसनो विनाग कपी । शके, ते अविनाग पक्षीछेद एने नावाणु कही. तिहां एक अन्य परमाण जीवयी थनंत गुणा रसाविनागें युक्त तना सरखाज जे वीजा परमाणु तेनो - समुदाय -- AHRUKCHAHO AHA!DODHET BAIN LIBRARY. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६५१ चढता चढता परमाणु तेना समुदाय समुदायनी एकेकी वर्गणा करता जश्ये, ते अजव्य जीवथी अनंत गुणी अने सिद्धजीवना अनंतमा जाग परिमाण निरंतर वर्गणानो समुदाय ते प्रथम स्पर्द्धक होय. जे नपी प्रथम स्पर्ककनी उत्कृष्टी वर्गणायें जे रसाविजाग ते थकी एक, वे, त्रण, संख्याता तथा असंख्याता अविनाग पली. छेद वधता परमाणु न पामीये. परंतु सर्व जीव थकी अनंतगुणे रसाविजागे वधता परमाणु तेनो समुदाय ते वीजा स्पर्ककनी प्रथम वर्गणा जाणवी. वली तेथी एक रसावित्नागें वधती वीजी वर्गणा. एम वली एकेका रसावित्नागें वधती वधती जेवारें अन्नव्य जीवथी अनंतगुणी वर्गणानो समुदाय थाय, तेवारें वीजो स्पर्कक होय. ते वीजा स्पर्डकनी उत्कृष्ट वर्गणाथी वली सर्व जीव थकी अनंतगुणा रसाविजागें वधता परमाणुनो समुदाय ते त्रीजा स्पाईकनी प्रथम वर्गणा. ते थकी वली एक रसाविनागें वधता परमाणुना समुदायनी वीजी वर्गणा. एम वली पण अन्नव्य जीव थकी अनंतगुणी वर्गणानो समुदाय थाय, तेवारें त्रीजो स्पर्धक थाय, एवा अन्तव्य जीव थकी अनंतगुणा स्पर्ड के एक अनुनाग एटले रसतुं स्थानक होय. अहीं सघला स्पर्धकने श्रांतरे सर्व जीवथी अनंतगुणी शून्य वर्गणा उठे. ते हवे सूक्ष्म अनिकायना जीवथी तेनो कायस्थिति काल असंख्यात गुणो ने. ते थकी पण असंख्यात गुणां अनुनाग स्थानक थाय. तिहां एक कंमक मात्र अनंत नाग वृद्धिस्थानक. (१) पठी वीजो वली असंख्यात नाग वृद्धिस्थानक. (२) एम कंझक मात्र स्थानकने आंतरें, श्रांतरे, एकेक असंख्यात नाग वृद्धिस्थानक लेतां कंमक वर्ग प्रमाण स्थानकें संख्यात नाग वृद्धिस्थानक. ( ३ ) कंसक घ. न प्रमाण स्थानकें संख्यात गुण वृद्धिस्थानक. (४) कंझक वर्ग वर्ग प्रमाण स्थानके असंख्यात गुण वृद्धिस्थानक. (५) कंडक धन धन प्रमाण स्थानकें अनंत गुण वृद्धिस्थानक. (६) तेवे कंमकें पट्स्थान वृद्धिपणे होय. श्रहींथां मूढमतिने समजाववा जणी कल्पनायें सर्व जीवधी अनंत गुणाने एकसो लेखवीयें, ते एकादिकें वधती अनव्य थकी अनंत गुणाने पांच लेखवीयें. एटले एकसो उपर एकादिथी पांच पर्यंत प्रथम स्पर्कक, पठी बसें उपर एकादिथी पांच पर्यंत वीजो स्पर्डक, त्रणसें उपर एकादियी पांच पर्यंत त्रीजो स्पर्डक, चारसे उपर एकादिथी पांच पर्यंत चोथो स्पर्कक, एनी स्थापना सविस्तर कर्म पयमीथी जाणवी. वहींयां रागादिकने वश थको जीव, सिझने अनंतमे जागें श्रने अजव्य थकी अनंतगुणा एटला परमाणुये निष्पन्न कर्मस्कंधना दलिया जूदा जूदा समय, समय ग्रहण करे ले, ते दक्षीयाने विमें परमाण-दीव कपास, निशेप यकी सर्व जीव गुरदातिनी रमापदनना शुनपरिणाम होय, यने यशुनप्रकृतिनी रसापयनना ६५३ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ अनंतगुणा अनुनाग एटले रस विजागना पलिछेद होय. तेनी संदोष व्याख्या करी. हवे आगल सूत्रे कहे रे. तियो असुद सुदाणं, संकेस विसोदि विवऊयर्ड ॥ मंदरसो गिरि मदिरय, जलरेदा सरिस कसाएहिं ॥ ६३ ॥ अर्थ-असुद के अशुन जे पाप प्रकृति तेनो मागे कमबो रस, सीवगादिकनो रस जेम सहेजनो एक गणी ते कटुक रस होय, ते अग्नि उपरे काढतां शेरनो थर्डशेर रहे, ते कटुकतर वेगणी रस जाणवो, अने शेरनो त्रीजो नाग रहे, ते त्रिगती रस, कटुकतम जाणयो, अने शेरनो पाशेर रहे, ते तिबो के तीबरस चोगपी श्रति फटुंकतम होय. तेमज सुदाणं के शुनजे पुण्य प्रकृति तेनो रस, शेखडीनी परें मधुर जेम शेखमीनो एकगणी रस सहेजनो मिट, बेगणी मिष्टतर, निगणी मिष्टतम, चोगणी अत्यंत मिष्टतमः वली तेहीज मीठा रस मांहे एक च पाणी पासता मंद थाय. पशप्ती जर पाणी घालता मंदतर थाय. करवो, मोरी मात्र पाणी पासतां मंदतम थाय. घको पाणी नेलतां अत्यंत मंदतम थाय. एम करुवामा पाप कटुकपणु मंद, मंदतर, मंदतम तथा अत्यंत मंद होय. एम अनेक जेद रतने पं नपा उदय होय. प रसर्नु तरतमपाणु कपायने तारतम्यपणे होय, जे जणी में फपायें पापप्रति मंदरसपणे यांधी होय. तेने वली कपायनी तीवतायें, तीवरसाण थत अध्ययसाय करी जोगवे. तेमज वली शुज अध्यवसाय करी जोगये तो पनि नीमरमपणे यांधी दोय, तेने मंदरसें करी जोगवे, पटले व्याशी पापा पनिनो वतृष्ट कटुकरस चोगाणी ते संकेस के अत्यंत सोश तीन कपायो फरी थान कटुक घोगणी रस बंधाय, थने शुन वेतालीश पुण्यप्रकृतिनो रस, कपापोदय मंदताप विसोदिन के० थतिविशुखाध्यवसाय करी चोगाणीने रस शनि मीना यंधाय. बने विलय के एयी विपरीतपणे पाटन संशनी मंदतायें अने पिशुद्धि की रहिये व्याशी पारप्रतिनो मंदरसों के मंद मंदर, मंदतमथने अनि मदतन रम चाय, थने विगुलाध्यवमायनी हाणीय मसिन परिणामनी सृष्यि यतायी। पुपमानिनों रम मंद मंदना, मंदनम बंधाय. तथा मज शुनप्रतिनी उर्मिनाया विडाध्यमायें होय, अने शुनप्रालिनी नगनना सबैशाध्ययमाय होय. तन नारियाने दोय. Panwrrar शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६५३ गिरि के पर्वतनी राय सरखो अनंतानुबंधी क्रोध, तेम अनंतानुबंधीआ मानादिक पण लेवा. तेना उदय अति संक्लिष्ट मलिन परिणामी जीव, पापप्रकृति- नो अति कटुक चोगणी रस वांधे तो पण वेतालीश पुण्यप्रकृतिनो वे गणी रस बांधे. जे जणी गुजप्रकृतिनो एकगणी रस बंधाय नहीं, माटें वेगणी कह्यो, अने उदयमा एकगणी पण होय. ते वारें श्रति संक्लेशें करी वेगणी रस, तेने एकगणी करी उदीरे वेदे. तथा महि के तलावमध्ये पाणी सूकाणा पठी माटीनी राय ते सरीखो अप्रत्या- खानी क्रोध जाणवो. तेमज अप्रत्याख्यानोश्रा मानादिक त्रण पण लेवा. तेना उदयें संक्लेशपरिणाम शुन तथा अशुल प्रकृतिनो रस त्रिगणी बंधाय; पण एटर्बु विशेप जे,चढते परिणामें शुज प्रकृतिनो रस बंधाय,अने पमते परिणामे अशुज प्रकृतिनो रस बंधाय. एक स्थानकमध्ये पण चढतां पमतां रसस्थानक असंख्यातां असंख्यातां ने. तथा रय के रज एटले धूलमांहेली रेखा ते सरखो प्रत्याख्यानी क्रोध जाणवो. तेमज प्रत्याख्यानीया मानादिक त्रण पण लेवा. तेना उदयथी पापप्रकृतिनो वेगणी अने पुण्यप्रकृतिनो चोगणी रस बंधाय, तेमध्ये मंद रस वांधे. तथा जलरेहासरिस के० पाणीनी रेखा सरखो संज्वलन क्रोध तेमज मानादिक पण लेवा. एना उदय पुण्यप्रकृतिनो तीन चोगणी रस बंधाय, अने पापप्रकृतिनो एकठाणी रस बंधाय. ए रीतें अशुन प्रकृतिनुं अनंतानुबंधीये, अप्रत्याख्यानीए, प्रत्याख्यानीए तथा संज्वलने, कसाएहिं के० कपायें करी अनुक्रमें चोगणी, त्रिग- णी, बेगणी, एकगणी रस बंध थाय. तथा शुल प्रकृतिनो संज्वलने, प्रत्याख्या- नीए, अप्रत्याख्यानीए, अनंतानुबंधीए करी चोगणीश्रादिक अनुक्रमें रस बंधाय, ते कहे . ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ६३ ॥ चन गणाई असुरो, सुहन्नदा विग्घ देस आवरणा ॥ पुम संजलणिग उति चन, गण रसा सेस उगमाई॥ ६४ ॥ अर्थ-चजगणाईशसुहो के गिरिरेखा समान अनंतानुबंधीया कपायें करीने अशुन प्रकृतिनो रस चोगणी बंधाय, पृथवीरेखा समान अप्रत्याख्यानीया कपायें करी अशुन प्रकृतिनो रस, त्रिवाणी बंधाय, रजरेखा समान प्रत्याख्यानीया कपायें करी अशुल प्रकृतिनो रस वेगणी बंधाय, जलरेखा समान संज्वलन कपायें करीने अशुल प्रकृतिनो रस एक गणी बंधाय, अने सुहन्नहा के शुन प्रकृतिनो रस, एथी अन्यथा कहेवो, एटले जलरेखा श्रने रजरेखा समान संज्वलन तथा प्रत्याख्यानीश्रा कपायें करीने शुन प्रकृतिनो रस चोगणी बंधाय, पृथवीरेखा समान श्रप्रत्याख्या - पूर्व संज्वसन कपायोदयें करी पापप्रकृतिनो एकाणी रस बंधाय. एम कधुं ते संश स्थान पाने उतरे ते एटले तुल्य ठे. चमवानां जेटलां विशुकि स्थानक तेटसांज उतरतां संकेशस्थानक होय, जेम प्रासाद उपर चडवानां जेटखां पगधीधा थने विशुझिस्थानक अधिक ठे, तिहांथतिविशुझिस्थानकें शुज प्रकृतिनो चोवाणी रस पंधाय थने थत्यंत संकेशस्थानके शुन प्रकृतिनो बंध न होय अने नरकमायो ग्य बांधतां थत्यंत संकशे वे क्रिय, तेजस अने कार्मणादिक जे शुज प्रकृति बंधार ठे ते पण तथा खनावें वेठाणीया रसे बंधाय, पण एकतापीया रसें न बंधाय, तथा पण स्थूसनयं कछु. जे जणी संज्वलन उदये पाप प्रकृतिनो वेवाणी पण रसबंध ६५४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. नीमा कपायें करीने शुन प्रकृतिनो रस त्रिगणी बंधाय, गिरिराय समान अनं तानुबंधीया कपाये करीने शुल प्रकृतिनो रस वेगणी बंधाय. थने एकगपीई रस तो शुन प्रकृतिनो नज धंधाय. हवे जे प्रकृतिनो जेटले प्रकारे रस बंधाय, ते कने. विग्ध के पांच अंतराय, देसथावरणा के केवलहिक वर्जीने शेष चार छाना- वरणीय तथा प्रण दर्शनावरणीय, एवं सात, पुम के० पुरुपवेद, संजलण के चार सन्न लना कपाय, एवं सत्तर प्रकृतिनो रस ग के एकगणी, के वेवाणी-, नि के निशाणी, चनगपरसा के चार वाणी रस पण बंधाय. एट ए सत्र प्रकृतिनो रस, चार प्रकारे बंधाय. तेमध्ये एनो एकगणी रस तो नवमा गुणवा- पाना संख्याता जाग गया पठी बंधाय, अने तेथी नीचेना गुणगणे वेगणीथा, त्रिवाणीश्रा, अने चोठाणीश्रा रस बंधाय. श्रने ए सत्तर प्रकृतिथी सेसयुगमा के शेष रही जे एकसो त्रण प्रकृति, तेनो बेगणीयादिक रस बंधाय पण एकन.. पीई रस न बंधीय. जे नषी तेमध्ये अशुन पाप प्रकृति पांश ठे, ते तो नवमे गुणगणे बंधातीज नथी, तेथी तेनो एकाणी रस न होय. एमांची जो पर केवलज्ञानावरणीय तथा केवलदर्शनावरणीय, ए वे प्रकृतिनो नवमे श्रने दश गुणगणे बंध ठे, तथापि ते वे प्रकृति, सर्वधातिनी के तेनो रस, एकगणी न होय. अने वेंतालीश पुण्य प्रकृतिनो रस तो एकाणी नज बंधाय, जे जण असंख्याता खोकाकाश प्रदेश प्रमाण सक्लेशमा स्थानक ते थकी काइएक जाजरा विशुझिनां स्थानक ते. ए बे यद्यपि तुल्य तथापि तेमाहे विशुद्धि स्थानक कांक अधिक जे माटे उपशमश्रेणीय विशु स्थानक चडे अने परतो पण तेटसेज तेटसांज उतरवानां पण पगथीयों होय, पण पकश्रेणीना जे विशुजिना अध्या साय स्थान चडे , ते पागे उतरतो ना तथा सशस्थानक तेटसा उठा होग दोप. ए रीते स्थानक, प्रत्यय, प्ररूपणा कही. ॥ ६ ॥ AAm- शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६५५ ॥ हवे शुनाशुन रसनुं स्वरूर कहे .॥ निबु श्रसो सदजो, ति चन नाग कढि इक नागं तो॥ ग गणाई असुदो, असुदाण सुदो सुदाणं तु ॥६५॥ अर्थ-निवुश्छुरसोसहजो के लीवमानो रस सहेजें कमवो होय, अने श्च एटले शेलमीनो रस, सहेजें खन्नावें मीगे होय, तेम पापप्रकृतिनो रस सहेजें कमवो थति उठेगहेतु होय, ते एकगणी कहीये; अने वेंतालीश पुण्यप्रकृतिनो रस सहेजें श्ट आनंद हेतु होय, ते एकगणी कहीये. तिहां दृष्टांत कहे . तिचज- नागकढिकनागंतो के वे जागनो रस काढी उकालीने एक जागनो राखीये तेने वे गणी कहीये, त्रण नागनो काढी उकालीने एक नागनो राखीयें, तेने त्रिग- पीठ कहीये, अने चार जागनो काढी उकालीने एक नागनो राखीयें, तेने चोग- णी कहीयें, एटले लीवमाना हेजना एक शेर रसने अनि उपर कढतां अर्धशेर रहे ते घणो कमवो होय. तेम व्याशी पापप्रकृतिनो वे गणी रस कटुकतर अनिष्टतर होय, शेखमीनो रस काढतां एकगणी थर्डशेर मात्र रहे ते मिष्टतर, श्टतर, होय. ते वे गणी रस जाणवो, तथाजे काढतांशेरनो त्रीजो नाग मात्र रहे ते त्रिगणी रस होय, ते व्याशी पापप्रकृतिनो रस कटुकतम, अनिष्टतम होय. बेंतालीश पुण्यप्रकृतिनो रस मिष्टतम, श्टतम, चित्त प्रसन्नतानो हेतु होय. ते त्रिगणी रस जाणवो; तथा जे रस काढतां थकां शेरनो पाशेर मात्र रहे ते चोगणी रस होय, ते पुण्यप्रकृतिनो तो शुन्न अत्यंत मिष्टतम, अत्यंत श्ष्टतम, थानंदहेतु होय. अने पापप्रकृतिनो अत्यंत कटुकतम, अत्यंत अनिष्टतम, अत्यंत अनिष्टतम, महाउछेग हेतु चोगणीश्रा रसनो उदय होय. ए मूढमतिने समजाववा हेतुयें दृष्टांत कह्या. अन्यथा कर्मदलने विपे तो अनंत रसनेद होय . गहाणाईश्रहो के ए रीते अशुन्न प्रकृतिनो रस, एकगणीश्रादिक ते असु- हाण के अशुन्नपणे वधतो लेवो अने सुहोसुहाणंतु के शुक्ल प्रकृतिनो रस, शुन मीठो वधतो जाय माटें शुनपणे वधतो लेवो. अहींयां तु शब्दें विशेषण कहे . पुरुपवेदादिक सत्तर प्रकृतिना एकगणीथा रस स्पर्डक असंख्याता . तेमध्ये ज- घन्य रस स्पर्धक पण असंख्याता . तेह सहज जघन्य रस स्पर्धक ते लींवमाना रस समान जाणवा. ते थकी वीजो रस स्पर्धक अनंतगुण रसाविनागें अधिक जाणवो. एम अनंतगुण रसाविनागें वधतां वधता असंख्याता रस स्पर्कक एकापीमा रसना होय. ते थकी अनंतगुण वीर्यवाला वेगणीश्रा रसना असंख्याता रस स्पर्धक .
, नयी चांधता, तेयी ते पण एना थधिकारी नथी. थने सोधर्म, ईशाननां सम्यक्टष्टि ६५६ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ते यकी अनंतगुण वीर्यवाला त्रिवाणाया रसना थसंख्याता रस स्पर्कक होय, ते थकी अनंत गुण वीर्यवाला चोगणीचा रसना थसंख्याता रस स्पार्कक दोप, केवलकानावरणीय प्रमुख सर्व घातिनी वीश प्रकृतिना रस स्पर्मक, एकलाणीश्या न होय, अने देशघातिनी प्रकृतिना चोगपीया तथा त्रिवाणीया रसवाला ते सर्वघा. तिआ रसड़क जाणवा. अने वेगणीधारसवाला पण केटलाएक उत्कृष्ट रसवासात सर्वघातिया जाणवा. तथा मंद रसवाला ते देशघातिमा रस स्पर्कक जाणवा तथा एकगणीमा रसवाला जे स्पर्धक होय, ते देशघांतिज जाणवा. ते स्पर्धक स्वरूपें कड़ानी परें स्थूल विषवत होय, अने कोइएक कंवलना विवरनी पेरें मध्य विप्रचंत होय, थने कोइएक, सूक्ष्मवस्त्रनी पेरे विजयंत खूखा मलीन होय, अने जे सर्पयातिथा रस स्पर्धक होय, ते प्रांवाना पत्रानी पेरें निश्चित प्रतनी पेरें चीकणा होय. ते श्रवरखनी पेरें निर्मल एवा जे ज्ञानादिक यात्माना गुण थावरवा योग्य ठे, ते सर्वश्रावरे. अने तालीश पुण्यप्रकृतिनो रस जघन्यपणे एक गणी न होय, मारें वे वाणी सहेजें शेलडीना रस सरखो जघन्य रस स्पर्कक होय, तेथी थनंतपुरा वृधिगत रसें चीजो पढ़क एम अनंते अनंतगुण वृहिये वेवाणीप रस स्पर्कक वस- ख्यात स्थानक पूर्ण थाय. ते थकी वली शानंतगुणवीर्य वधतां वधता असंख्याता रस पढ़क निगणीयाना जाणवा, ते थकी थनंतगुण वीर्य वृद्धिगत चोगपीया रस स्पर्कक, ते पण असंख्याता जाणवा. ए सोथवातिया जाणवा. एम घाति तथा थ. पाति ए एक स्थानकादिक रसनी अपेक्षायें होय. ॥ इति ॥ ६ ॥ ॥ श्रथोत्कृष्टरसबंधस्वामिन थाह ॥ हवे उत्कृष्ट रसबंधना खामी देखाडे दे. ।। तिध मिग थावरायव, मुर मिठा विगल सुहुम निरय तिगं ॥ तिरि मणु आज तिरिनरा, तिरिङ्ग ठेवळ सुर मिरया ॥६६॥ अर्थ-मिगथावरायव के एकैप्रियजाति, स्थावरनाम अने श्रातपनाम, ए प्राण प्रकृतिनो तिव के तीन एटले चोगणी कट सबंध सुरमिया के ईशान देवलोक पतना मिथ्यावी देवतान होय, मध्य यातनामकर्म, पुष्यप्रकृति है. थने तनो बंध मियाज . तया तेनु सकेपणु अन विशुपाणु ए वेट्टु मिया खेंज ते. जे लणी यातपनो तीबरसबंध, मिथ्यात्वा देवताने तत्प्रायोग्य विशुद्धिये सेयो. पीजी प्रकृतिमा बंधक यति सजिष्ट खेवा, जे जणी एम सरशे वर्तना जो मनुष्य तथा तियंच होय तो नरक प्रायोग्य वाय, तेधी ते न सीधा, तथा नारकी अने सनत्कुमारादिक देवलोकना देवा जप जिय प्रायोग्य ए प्रति , शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. । ६५७ देवता तो मनुष्य प्रायोग्य बांधे ठे. तेथी ते पण एना बंधाधिकारी नहीं; अने जवन- पति, व्यंतर, ज्योतिपी, सौधर्म अने ईशान देवलोकना मिथ्यात्वी देवता आतपनी लघुस्थिति वांधता एकेंजियजाति तथा स्थावरनाम कर्मनी उत्कृष्ट स्थिति वांधतां तीवरसे बांधे. गल के विकलत्रिक, सुहुम के० सूक्ष्म, अपर्याप्त अने साधारण, ए सूदम त्रिक; निरयतिगं के नरकत्रिक अने तिरिमणुाज के० तिर्यंचायु, अने मनुष्यायु; ए अगीश्रार प्रकृतिना उत्कृष्ट रस बंधना अधिकारी सन्निश्रा पंचेंजिय पर्याप्ता मिथ्या- दृष्टि संख्याता वर्षायुवाला तत्प्रायोग्य संक्लेशे वर्त्तता एवा तिरिनरा के मनुष्य अने तिर्यच होय.जे जणी ए मांहेली पहेली नव प्रकृतिनो वंध, देवता नारकीने तो नव प्रत्येंज नथी, श्रने मनुष्य तिर्यंचायुनो जो पण देवता नारकीने बंध है, तो पण एनी उत्कृष्टी स्थिति, पण पल्योपम प्रमाण वांधतां उत्कृष्ट रस बंधाय. तेवो बंध तो देव तथा नारकीने युगलीश्राना श्रायुनो बंध नथी तेथी न बंधाय, अने सास्वादन गुणवाणे पण घोसना परिणामे एवडी स्थिति न बंधाय, तेथी ते सास्वादन विना मिथ्यात्वीज उत्कृष्ट रसना बंधाधिकारी लीधा. तथा युगलीश्रा पण उत्कृष्ट त्रण पस्योपम मनुष्यायु न वांधे, माटें ते पण न लीधा. अने मिश्रादिक गुणगणे मनुष्य तथा तिथंच संख्याता वर्षायुवालाने पण ए वे आयुनो बंध नश्री, ते मात्रै मिथ्या- स्वीज लीधा. तथा अति संक्लिष्ट थायुःकर्म न बांधे, तेथी तत्प्रायोग्य संक्लेशे वर्त्तताज ग्रहण कस्या, एटले चौद प्रकृतिना उत्कृष्ट रस, बंधाधिकारी कह्या. अहीं नरकटिकनो उत्कृष्ट रस सर्व संक्लिष्ट मनुष्य तिर्यंच मिथ्यात्वी वांधे, ते अति संक्ति- टपणुं उत्कृष्ट वे समय लगें रहे, अने शेप ठ प्रकृतिना बंधक तत्प्रायोग्य संलिप्ट परिणामी लेवा, जे जणी अति संक्लिष्ट जीव, नरक प्रायोग्य वांधे ने, तथा नरकायु पण अति संक्शे बंधाय वे. तिरिग के तिर्यंचगति, तिर्यंचानुपूर्वी, ए तिर्यंचहिक अने वह के चहुं संघयण, ए त्रण प्रकृतिनो उत्कृष्ट रसवंध तो अति संक्तिप्टें मिथ्यावी सुर के देव- ताने होय, जे जणी एवा संलिप्ट परिणामें वर्त्तता मनुष्य, तिथंच तो नरक प्रायोग्य वांधे, श्रने देवताने नव प्रत्ययें नरक प्रायोग्यनो वंध नथी, तेथी ते ठेकाणे ए तिर्यंच गति प्रायोग्य वांधे, तेथी मिथ्यात्वी देवता तथा मिथ्यात्वी निरया के नारकी एना बंधाधिकारी लीधा. तेमध्ये पण वेवहा संघयणना उत्कृष्ट रसवंधना स्वामी सनत्कुमारादिकथी मामीने सहस्रारांत देवता होय, जे जणी. भुवनपति, व्यंतर, ज्योतिषी थने सौधर्म, ईशान देवलोकना देवता, मिथ्यात्वे एवे .संक्तिशे वर्त्तता प्रसदशक मांदेली यशःकीति, ए प्रण प्रकृतिनो उत्कृष्ट रस बंधक सूक्ष्म संपरायने मध्ये एक उपघात विना शेप उगणत्रीश प्रकृतिने चरम बंधे झपकने थति पहज यति विशुद्ध तेथी क्षपक मनुष्य, एना उत्कृष्ट रस बंधना स्वामी पना अधिकारी न करा. थने जो पण उपशम श्रेणीय थपूर्वकरण तथा सूदमसंप राय, ए बे गुणगणां होय , थने तिहां ए प्रकृतिनो वंध विछेद पण संनवे तयार कपक श्रेषीना थध्यवसाय स्थानक थकी कपायनी सचा सहित उपशम श्रेणीना सर्वोत्तर रसबंध तो थति विशुद्धियें बंधाय ते. तेथी क्षपक श्रेणीना मनुष्यज एना घभ्यवसाय स्थानक विशुद्धिनी थपेक्षायें थनंतगुणां हीन होय, अने शुल प्रकृतिको ६५७ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ एकेंजिय प्रायोग्य नामकर्मनी प्रकृति बांधे, परंतु ते वेवहा संघयणना अनुत्कृष्ट रस बंधक होय, तेथी ते न लीधा. तथा सम्यकदृष्टि देवने ए व्रण प्रकृतिनो बंध नश्री, ते नणी ते पण न लीधा ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ६६ ॥ विजवि सुरा दारग उग, सुख ग वन्न चन तेय जिण सायं ॥ सम चउ परघा तस दस, पणिदि सासुच्च खव गाउ ॥ ६ ॥ अर्थ-विनवि के वैक्रियशरीर, वैक्रियअंगोपांग, एक्रियधिक तथा सुराहारगडग के देवगति, देवानुपूर्वी, ए सुरक्षिक बने थाहारकछिक तथा सुखगर के शुगल गति, वनचन के शुज वर्ष चतुष्क, तेय के तेजस, कार्मण, श्रगुरुलघु थने निर्माण, ए तेजसचतुष्क, जिण के जिननामकर्म, सायं के शातावेदनीय, समवन के० समचतुरस्त्रसंस्थान, परघा के पराघात, तसदस के सदशक, पर्षिदि के पंचेंजियजाति, सासुच्च के श्वासोश्वास, उर्गोत्र, ए वत्रीश पुण्यप्रकृतिनो उत्कृष्ट रसबंधक खवगाउ के रूपक एटले दपक श्रेणीय चढतो मनुष्य तेने आपक कहीये. जेम राज्ययोग कुंवरने राजा कहीये, तेम चारित्र मोहनीय क्षपणी पापक श्रेणी जेणे श्रारंजी, तेने क्षपक कहीये, ते मध्ये पण शातावेदनीय, उच्चेगोत्र श्रने घरम जाग पर्ति रूपक होय. जे जणी एत्रण प्रकृतिना बंधकमाहे पहिज शति विशुद्धि , थने पुण्यप्रकृतिनो उत्कृष्ट रसबंध अतिविशुक्रिय होय. जेबारे थापा रसवधस्थानक अनंतगुण विशुद्धियें होय, तेवाए प्रकृति बंधाय ते जणी कही. तथा प प्रय प्रकृति विना शेप रही जे गणत्रीश पुण्यप्रकृति, तेना उत्कृष्ट रसबंध थपूर्पकरणना सात नागमध्ये के नामें श्रीश प्रकृतिनो बंध विछेद थाय ठे. ते शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ ६एए उत्कृष्ट रसना बंधाधिकारी कह्या. एवं (भए ) प्रकृतिना उत्कृष्ट रस वंध खामी कह्या. इति समुच्चयार्थः ॥ ६ ॥ तमतमगा उजोयं, सम्मसुरा मणुय उरल उग वरं ॥ अपमत्तो अमराज, चन गइ मिाज सेसाणं ॥ ६ ॥ अर्थ-तमतमगा के तमतमा एवे गोत्रे अने माघवती नामें सातमी नरक पृथवी. तेना नारकी तथाविध काम निर्जरायें करी, कर्म खपावतां थकां विशुद्ध परिणामें करी सम्यक्त्व पामवाने अर्धे यथाप्रवृत्तिकरण करे, तिहां अपूर्वकरणे करी अनंत- गुण विशुद्धियें वहुल कर्म खपावतां ग्रंथिन्नेदे अने अनिवृत्तिकरणे करी मिथ्यात्वनी स्थितिना वे नाग करे, ते अंतर करणधी प्रथम स्थिति, ने चरम समय जे थकी थागले समय सम्यक्त्व लेशे ते मिथ्यात्व स्थितिने चरम समयें उजोयं के उद्यो- तनाम कर्मनो उत्कृष्ट रसबंध करे, तथा वीजा देवता नारकी तो एवी विशुद्धियें वर्तता मनुप्य प्रायोग्य वांधे, तथा तिर्यंच तो मनुष्य श्रने देवता प्रायोग्य चांघे, अने सातमी नरकना नारकीने तो नव प्रत्यय देव तथा मनुष्य प्रायोग्यनो बंध नथी, ते स्थानकें ए उद्योतनामनी पुण्यप्रकृति तिर्यंच गति सहचारी वांधे. एना बंधकमांडे एहज अत्यंत विशुद्धि वे. सम्मसुरा के सम्यक्त्वदृष्टि देवता तो मणुयउरलयुग के मनुप्यहिक तथा औदारिकहिक श्रने वरं के वजापजनाराच संघयण, ए पांच पुण्यप्रकृति मनुष्यगति प्रायोग्य थति विशुद्ध सम्यक्ष्टि देवता, उत्कृष्ट रसें वांधे, तेथी ते एना खामी जाणवा. जे जणी तिर्यंच तथा मनुष्य एवी विशुद्धियें वर्ततो देव प्रायोग्यज वांधे, अने देवता एवी विशुद्धियें मनुष्य प्रायोग्यज वांधे. तेथी देवताज एना बंधाधिकारी सीधा: अने मिध्यात्वीने पण एवी विशुद्धि न होय. तेथी सम्यष्टि देवताने नंदी- श्वरें चैत्यवंदन, जिनकल्याणक महोत्सवादिक, जिनव्याख्यान श्रवणादिक अनेक सम्यक्त्व उज्ज्वलतानां कारण होय, अने नारकी सम्यक्हष्टिने पण एवा कारणने अजा ए पांच प्रकृतिनो उत्कृष्ट रसबंध न होय, तेची ते एना उत्कृष्ट रसबंधाधि- कारी न करा. परंतु देवताज कसा. अपमत्तो के धममत्त गुपस्पान वर्ततो साधु प्रमत्त गुणगवायी श्रमराउ के. देवायु यंध करतो अप्रमत्तें पटे, ते अति विशुद्धि देवायुनी उत्कृष्टस्यिति तेग्रीश सागरोपननी बांधतो रट रसपणे यांधेः देवायुनी उत्कृष्टी नियति थने उष्ट रस, ए येदु अति विशुद्धपणे बंधार. देवायुना बंधकांहे पहिजअति विशुद्ध धम्यानक , कृतिनापूर्व कह्या. एवं सर्व मली एकसो ने चोवीश प्रकृति य. तेना उत्कृष्ट रसबंधा. समिछं के मिथ्यात्वमोदनीय, ए याव प्रकृतिनो मंदरसं के मंद एटले थत्यंत जप. न्य रसना बंधाधिकारी संजम्मुहो के जे मनुष्य चारित्रने सन्मुख यएसो एटोजे मनुष्य थागसे समयें संयमसहित सम्यक्त्व पामशे एवो थनिवृत्ति करणना चरम समयवर्ति मिठो के० मिथ्यात्वी मनुष्य जाणवो. जे जणी ए थाप प्रकृतिना बंधक मांद एवी विशुक्षि वीजा स्थानकें न पामियें, जो पण मिथ्यात्वीथी सावादनीना ६६० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ वे. एम वेंतालीश पुण्यप्रकृति अने चोद पापप्रकृति मसी उपन्न प्रकृतिना उत्कृष्ट रसबंध खामी कह्या. चजगमिछाउसेसाणं के ते थकी शेप हातावरणीय पांच, दर्शनावरणीय नर, कपाय शोल, मिथ्यात्वमोहनीय, नोकपाय नक, प्रथम संघयण विना शेष पांच संघयण, प्रथम संस्थान विना शेप पांच संस्थान, अशुजवर्णचतुष्क, अस्थिर पट्कन उपघात, कुखगति, नीचैर्गोत्र, पांच अंतराय, एवं थडशव प्रकृतिना उत्कृष्ट रसबंध खामी चार गतिना पंचेंद्रिय पर्याप्ता मिथ्यादृष्टि जीव जाणवा, ते मांहे पण वा संघयण चार थने वचक्षा संस्थान चार, स्त्रीवेद, पुरुषवेद, हास्य, रति, ए वार प्रकृति विना शेष ठपन्न प्रकृतिना उत्कृष्ट बंधाध्यवसाय स्थानकमाहे जे अत्यंत मलिन संक्रिष्ट अध्यवसायस्थानक होय, तिहां उत्कृष्ट रसबंध करे, अने हास्य तथा रतिनो उत्कृष्ट रस मध्यम संक्लेशें बंधाय, जे जणी उत्कृष्ट संक्तशें तो वेदमध्ये नपुंसकवेद श्रने हास्यादिकमध्ये शोक तथा थरति वांधे , संस्थान मध्ये ढुंमसंस्थान भने संघ- यणमध्ये ठेवहुं संघयण, ए उत्कृष्ट रसे बंधाय, तेथी ए बार प्रकृतिनो रसबंध मध्यम संक्लेशे होय, तेथी एवार प्रकृतिना उत्कृष्ट रसवंधाधिकारी मध्यम सकेशी चतुर्गतिक जीव जाणवा. एम अमराव प्रकृतिना उत्कृष्ट रस बंधाधिकारी कह्या, अने उप्पन्न प्र. धिकरी करा. ते मध्ये बेतासीश पुण्यप्रकृति ने व्याशी पापप्रकृति जाणवा ॥इतिसाद हवे ए एकसो ने चोवीश प्रकृतिना जघन्य साधिकारी कडे. जे जण उत्कृष्ट रस तथा जघन्य रस कहेवाथकी वरील सर्व मध्यम सस्थानक सुखे जाएयां जाय, ते नणी जघन्य रसबंधना खामी कहे . थीण तिगं अण मिवं, मंद रसं संजम्मुदो मिनो ॥ विय तिय कसाय अविरय, देस पमत्तो अरइ सोए ॥६॥ थर्थ-धीपतिगं के थीणद्धी त्रिक, अंण के अनंतानुबंधीधा क्रोधादिक चार अध्यवसाय उज्ज्वल . तथापि सास्वादन गुणगाणु तो पता होय . ते अपेक्षा संकिष्ट कहीये, तेणे यीणनीत्रिक श्रने थनंतानुबंधीथा चारनो घंध, सासाइने hy A16 शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. । मध्यम रसें बंधाय, पण मंद रसै तिहां न बंधाय. ए श्राव पापप्रकृति . ते नणी एनो जघन्य रस विशुध्येि वंधाय, ते विशुजाध्यवसाय तो ग्रंथिनेद करतां होय, ते मांदे पण वली चारित्र सहित सम्यक्त्व पडिवजनारनी विशुद्धि अधिक होय , तेथी तेनेज लीधा; अने सम्यक्त्व लह्या पठी तो ए श्राप प्रकृतिनो बंध नज होय, ते माटें सम्यक्त्व प्राप्तिथी पूर्वलो समय कह्यो; तथा चारित्रसहित सम्यक्त्व अंगी- कार करवाना अधिकारी मनुष्यज होय, तेथी मनुष्यज लीधा पण देवादिक न सीधा. विय के वीजा अप्रत्याख्यानावरण कषायमोहनीयनी चोकमीना जघन्य रसवंधा- धिकारी जे श्रागले समयें संयम पडिवजशे, एवा थविरय के अविरति गुणस्थान- कने चरम समयवर्ति मनुष्य जाणवा. एना वंधकमांहे ए थकी अधिक विशुद्धिस्था- नक वीजु को नथी. वहींयां कोशएक देशविरति संयमने सन्मुख ययेलो जीव पण कहे . तथापि देशविरति संयमने सन्मुखनी विशुद्धि थकी सर्वविरति संय- मने सन्मुखनी विशुद्धि अधिकी होय, एम बहुश्रुतें विचार, तत्व केवलीगम्य. एनो मंद रस, अति विशुद्धियें बंधाय . तथा तियकसाय के त्रीजा कपायनी चोकडी एटले प्रत्याख्यानावरण चार क- पायमोहनीयनो मंद रसवंध, संयमने सन्मुख थयेलो जे श्रागर्ने समय चारित्र अ- वश्य पामशे, एवो देसे के देशविरति मनुष्य जाणवो, जे जणी एना बंधक मांहे एहिज अत्यंत विशुद्धि है; अहीं संयम सन्मुख कह्यो माटें तिर्यंच न होय, तथा प्रमत्तादिक गुणगणे प्रत्याख्यानीश्रानो बंध नथी, ते जणी देशविरति कहो तथा अप्रत्याख्यानीथानो वंध अविरतिने होय, ते जणी ते न लीधा; संयमसन्मुख अवि- रति सम्यक्ष्टिथी पण संयमसन्मुख देशविरति सम्यदृष्टिनी अनंतगुण विशुद्धि होय, ते माटें अप्रत्याख्यानीथाना मंद रसथी प्रत्याख्यानीबानो मंद रस हीन होय. पमत्तो के प्रमत्त गुणस्थानक वर्ति साधु जे आगले समय अप्रमत्त थाशे एवो साधु, प्रमत्त गुणगणाना चरम समयें एक घर के बरतिमोहनीय, वीजी सोए के शोकमोहनीय, ए वे प्रकृतिनो जघन्य रस बंधाधिकारी होय, जे जणी ए वे प्रक- तिना बंधक मांहे ए हिज अति विशुद्धि होय. एवी वीजे स्थानकें विशुद्धि न होय, श्रप्रमत्तादिकने विपे ए वे प्रतिनो बंध नथी, माटें प्रमचज कह्यो. एवं अढार प्रकृति घर. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ६ ॥ अपमाश् दारग उगं, उनिद्द असुवन्न दासरई कुना ॥ जयमुवघाय मपुबो, अनियही पुरिस संजलणे॥७॥ ' - शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ । अर्थ-अपमाइ के अप्रमादि साधु थप्रमत्त गुणगया थकी प्रमत्ते थावतो होय, एटले थागसे समय प्रमत्त श्रवश्य थशे एवो अप्रमत्त साधु, संकिष्ट यको हारग- सुगं के आहारक शरीर थने थाहारकांगोपांग, ए वे नामकर्मनी प्रकृतिनो जए- न्यरसवंध करे. जे जणी ए चे पुण्यप्रकृति के, माटे एनो मंदरस संक्वेशे बंधाय. था- हारकना बंधकमांद पवो संक्लेश धीजे कोई स्थान नथी, ते माटें. तथा मिप्पाला- दिक प्रमत्तांत गुणगणे तो ए श्राहारकड़िकनो धज नथी, अने सातमे तथा प्रा. उमे गुंपणे एनो वंध ते ते गुणगणां तो एथी विशुरु ठे. केम के प्रमत्तथी श्रम मा चढतो पण विशुरू ठे. एवं वीश प्रकृति थश्. उनिह के एक निडा, चीजी प्रचला, ए निषाधिका श्रसुवन्न के० अशुनवर्ष. थशुनगंध, अशुनरस श्रने अशुजस्पर्श; हासरश्कुछा के हास्य, रति थने जुगुप्सा तथा जयमुवघाय के नयमोहनीय श्रने उपघात, ए अगीधार प्रकृति थइ तेमा नव प्रकृतिनो मंदरस तो मपुत्रो के० श्रपूर्वकरणनामा भाउK गुणगणं तेना सात लाग ठे, ते मांहेला हा नागने प्रांत चरम समय जघन्यरस घांधे, अने निझा तथा प्रचला, ए ये निशानो जघन्यरस श्रपूर्वकरणना प्रथम नागें आपणा बंधना प्रवंधव्यवछेदी प्रथम समयेंज जघन्यरस वांधे. ए अंगीभार पापप्रकृति है. ते जणी थति विशु मंदरसे बंधाय. एना बंधकमा एहिज अति विशुद्धि, केम के एथी थतिविशुक्षि बागले गुणवाणे खरी, पण तिहां तो एगीधार प्रकृतिनो बंधन नथी, तथा श्रहींयां पाठमां कह्यो नथी; तथापि ए अपूर्वकरण आपकश्रेणीनो सेवो, केम के उपशम श्रेणीना थपूर्वकरण थकी क्षपक श्रेणी, अपूर्यकरण अनंतपुर विशुरू ठे. अहींयां कोइएक कहे ते के, एम कडेशो तो एना अजघन्य बंधने सादि सांतपणुं न संभवे ? केम के रूपक श्रेणीथी पडवु नयी थने ते तो जघन्य बंध पमतो जेवारें अजघन्य रस घाँध, तेवार जन्नी सादि होय, अने रूपक श्रेणी तो जघन्यरस चांधीने वसतो बंधक थाती एवात विचारवा योग्य वे. एवं एकत्रीश प्रकृति थ. थनियट्टीपुरिससंजषणे के अनिवृत्तिकरण एवेनामे नवम गुणगाणु ठे. जीव चारि- धमोहनीय खपाचवाने पण प्रण करण करेतिहां अप्रमत्त गुणाएं यथा प्रतिकरण थने आवमुं गुणगणुं श्रपूर्वकरण तथा नवमुं गुणगएं अनिवृत्तिकरण, ते नवमा गुणगणाना पांच नाग करी, तिहा एकेका जागें अनुक्रमें पुरुषवेद, संज्यसनकोष संज्वसन मान, संज्यसनी माया धन संबसनो सान्न, पांच मोहनीयनी प्रकृतिनो धंध व्यवछेद करे,तिहां पोतपोताना बंधन ले , मंदरस होप ए पांच पाप- Am. , शतकनामां पंचम कर्मग्रंथ.५ प्रकृतिनो विशुजिये मंदरस बंधाय . ए पांचना बंधक मांहे एहिज अति विशुद्धता . एवं त्रीश प्रकृति थ ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १० ॥ विग्यावरणे सुहुमो, मणुतिरिआ सुहुम विगल तिगआउ ॥ वेजवि ठक्क ममरा, निरया उजोय नरल उगं ॥१॥ अर्थ-विग्यावरणे के दानांतरायादिक पांच अंतरायनी प्रकृति, तथा आवरण एटले पांच ज्ञानावरणीय श्रने चार दर्शनावरणीय, ए चौद प्रकृतिनो जघन्य रसवंध खामी, सुहुमो के सूक्ष्मसंपराय गुणस्थानकवति दपक श्रेणीवालो पोताना बंधने चरम वंधे होय, ए चौद प्रकृतिना जघन्य रसवंधमादे एथी अधिक विशुकि, वीजे को स्थानकें नथी. ए पापप्रकृति , माटें विशुद्धियें मंदरस वांधे. सुहुम के० सूदम, अपर्याप्त अने साधारण, ए सूक्ष्म त्रिक तथा विगलतिग के वि- कलजातित्रिक, आज के चार गतिनां आयु, एवं दश प्रकृति तथा वेजविक के वैक्रियशरीर, वैक्रियअंगोपांग, देवगति, देवानुपूर्वी, नरकगति, नरकानुपूर्वी, ए वैक्रिय पट्क कहीये. ए शोल प्रकृतिना मंदरसवंधखामी .मणुतीरिया के मनुष्य अने तिर्यंच होय. ए शोल प्रकृतिमा देवत्रिक, वैक्रियछिक, मनुष्यायु अने तिर्यगायु, ए सात पुण्यप्रकृति वे, ते नणी एनो मंदरस पोताना बंधाध्यवसाय स्थानकमांहे जे मतीनाध्यवसाय स्थानक वे, तेणे करी पोताना बंधकमांहे जे अति संक्लिष्ट होय ते वांधे, अने नरकत्रिक, सूक्ष्म त्रिक तथा विकलजातित्रिक, ए नव पापप्रकृति ,. ते जणी एना मंदरस वंध स्वामी पोताना बंधाध्यवसाय स्थानक मध्ये जेने. घj विशुद्धिपणुं होय ते एनो जघन्यरस वंध स्वामी होय, ए शोले प्ररूतिना मंदरस वंधाधिकारी मनुष्य अने तिर्यंच तत्प्रायोग्य विशुद्धि तथा संक्वेशे वर्त्तता होय, जे जणी ए शोल प्रकृति मध्ये मनुष्यायु अने तिर्यगायु, ए वे श्रायु विना शेप चोद प्रकृतिनो वंध तो नव प्रत्ययेंज देवता तथा नारकीने न होय, तेथी ते, एना बंधा: धिकारी नथी, तथा मनुष्यायु अने तिर्यगायुनो पण जघन्य स्थितिबंध करतां मंद- रस बंधाय, ते जघन्य स्थिति तो सुद्धकलवरूप ते तेनो वंध देवता नारकीने न होय, तेथी तेने मंदरस न बंधाय. उजोय के उद्योतनामकर्म अने उरलगं के० औदारिक शरीर श्रने औदारिक अंगोपांग, ए त्रण प्रकृतिना जघन्यरस बंधाधिकारी ममरा के मिथ्यात्वी देवता तथा निरया के नारकी होय. जे जणी एना बंधाध्यवसायस्थानक मध्ये संक्लेश स्थानकें वर्त्तता तिर्यगति प्रायोग्य वांधता यका एवा जीव होय, तेमांहे पण ओदा- - समी बेदु देवकते. ते नपी शान देवताक पण सेयो; एट वनपान, जिपमविरय के० जिननामकर्मना जघन्य रसबंधना स्वामी थविरति सम्पष्टि में निपजानि नामकर्म यांधतां घोखना परिणामी होय. जे नणी थयस्थित परिणाम अधिकारी नयी. एवं प्रकृति, मिथ्यात्व प्रत्ययिकी, ते नणी नारकी विना क्षेप तप गनिना मिथ्यात्वी जीव. एकजियजाति तया स्थावरनाम कर्मना जयप. धानहन कथा पटो मर्यादायें एटो साधर्म सगैना देवता जावा. थड़ीयाँ ६६४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ रिक अंगोपांगना मंदरस बंधक त्रीजा देवलोकधी मांडीने सहस्रारांत खगेंना देवता तो एवे संक्लेशे वर्तता एकेजियप्रायोग्य बांधे, ते मध्ये औदारिक अंगोपांगनो तो जघन्यरसबंध नथी, ते नणी ते एना अधिकारी नहीं जाणवा. तथा पर्याता पंचें जिय, मनुष्य, तिर्यंच पण एवे संक्लेशे वर्तता नरक प्रायोग्य नामकर्म वांधे, ते मध्ये ए प्रण प्रकृतिनो वंध नथी, तेथी ते पण एना अधिकारी न कह्या, श्रने मिथ्यावी देव अधिकारी कह्या. एवं (६ए) प्रकृति थ. ॥१॥ तिरि जग नियं तमतमा, जिण मविरय निरय विणिगथा वरयं ॥ आसुहु मायव सम्मो, वसायथिर सुद्द जसा सियरा ॥ ३२॥ थर्थ-तिरिषुग के० तिर्यचगति अने तिर्यंचानुपूर्वी, ए तिर्यचटिक; नियं के नी- चौत्र, पत्रण प्रकृतिना जघन्यरसबंध स्वामी, तमतमा के सातमी नरक पृथवीना नारकी सम्यक्त्वानिमुख एवा मिथ्यात्वने चरम समयें वर्तता होय, जे जणी एवी विशुक्रिय वर्तता वीजा देवता तथा नारकी होय तो ते मनुष्य प्रायोग्य वांधे. धने सातमी नरकना नारकीने तो मिथ्यात्व थकां नवप्रत्ययेंज मनुष्य प्रायोग्यनो तथा गीमनी पंध नथी, तो ते स्थान पत्र प्रकृतिनो बंध करे, एत्रणे पापप्रकृतिवे ते पपी विशुक्रिये मंदरस बंधाय. एना बंधकमाहे एहिज प्रति विशुद्धि , ते मणी एपना यधिकारी करा. गनुप्प, जेणे नरकायु यांध्या पठी क्षायोपशमिक सम्यक्त्व पामी, कथंचित् वली न. रफ जाता सम्यकत्व वमे ते सम्यक्त्व वमता वेढे समय जिननामकर्मनो मंदरत पाँध, पना पंधकपणामांहे पहिज थति संकिष्ट होय. निरपविरा के एक नरकगति विना शेष घण गतिना जीव, मिथ्यावी मध्यम रिप पर्नता प्रम पांधी पार बांधता पंजियजाति बांधीने गथावरयं के ए रहेना तेती विशुद्धि न होय, ते नणी परावर्तमान लीधा, तथा नारकी तो व दश एकडियनाति ने स्थानानो यंध नयी करता, रोधी ते मना रमथाधिकारी कसा.
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५
६६५
व्यंतर, ज्योतिषी, सोधर्म अने ईशानना देव देवी मिथ्यादृष्टि अति संविष्ट थका
एकेजिय प्रायोग्य वांधतां थायव के श्रोतप नामकर्मनो मंदरस वांधे, जे जणी
मनुष्य तथा तिर्यंच, एवे संक्लेरों वर्त्तता नरक प्रायोग्य वांधे. तेथी ते एना अधि-
कारी नहीं, अने सनत्कुमारादिक देवोने तो एकैघिय प्रायोग्यनो बंधज नथी,
तेषी ते पण न सीधा.
सम्मोव के सम्यकदृष्टि अथवा मिथ्या दृष्टि पंचेंशिय जीव, अंतरमुहूर्त अंतरमु-
हूर्त्तने फेरसार साय के शातावेदनीय, घिर के स्थिर, सुह के शुज, जसा के०
यश, ए चार प्रकृतिने सश्यरा के स्तर सहित करीये. एटले अशाता, अस्थिर, अ-
शुन अने अयश, एम ए चारे एनी विरोधिनी परावर्त्तमान प्रकृति सहित करीयें
तेबारें आठ प्रकृति धाय. ते अंतरमुहूर्त शाता, अंतरमुहूर्त अशाता, ए रीते घोलना
परिणामें वांधतो ए श्राप प्रकृतिनो मैदरस वांधे, ते प्रमत्त गुणगणा लगें वांधे, अने
उपरले गुणगणे अध्यवसायस्थानकें अवस्थितपणे रदेतो एक शाताज बंधाय, तेश्री
मिथ्यात्वादिक व गुणगणां लगे ए श्राप प्रकृतिना जघन्य रसवंध खामी होय. एवं
चोराशी प्रकृति य.
अहीं जावना कहे ते. जीवने मिथ्यात्वें अतिसंक्लेशे अशातानी त्रीश कोमा-
कोमी सागरोपम अने अस्थिर, अशुन्न तथा अयशःकीर्तिनी वीश कोडाकोडी साग-
रोपमनी उत्कृष्टी स्थिति अवस्थितपणे बंधाय, तिहां एनी वीरोधिनी चार प्रकृतिनो
बंध नथी, तेथी एकादिक समयनी स्थिति हीन करता यावत् पंदर कोमाकोडी तथा
त्रण प्रकृतिनी दश कोडाकोमी सागरोपम प्रमाण स्थितिबंधना हेतु अध्यवसायस्था-
नक लगें तो ए चार पापप्रकृतिनो निरंतरपणे बंध पडे, ते मा. तिहां मंदरस न
होय, तथा जेबारें पंदर कोडाकोडी सागरोपम वेदनीयनो अने दश कोडाकोडी सा-
गरोपम नामकर्मनो जे अध्यवसायस्थानकें बंध पडे तेवारें तिहांधी पठी शाता, अशा-
तानो तथा स्थिर, अस्थिरनो तथा शुन, अशुननो अने यश, श्रयशनो परावत्त अं.
तरमुहूर्त लगें फेरसारे बंध करें, एमज प्रथम गुणगाणे अंतःकोमाकोडी प्रमाण स्थिति-
लगें पण घोलना परिणामे अंतरमुहूर्त्तने श्रांतरे ए श्राव प्रकृतिनो बंध करतो मंद-
रस वांधे, जे जणी अप्रमत्तादिक आगला गुणगणे विशुद्धि नणी शातादिक चार
प्रकृति श्रविरोधिनीपणेज वांधे. तथा एकेंजियादिक एनी लघुस्थिति वांधे, पण
मंदरस न वांधे, ॥ १२ ॥
तस वन्न तेअ चन मणु, खग उग पणिंदि सास परघुच्चं ॥
संघयणा गिश्नपु घी, सुन्नगि अरति मिठचज गश्ा ॥ ३ ॥
, . मंदरम पानी मिथ्यात्वी जीव घोचना परिणामी पराव एनी विरोधिनी पनि मनुम प्रायोग्य यांपनां तिथंच गत्यादिक प्रायोग्य विरोधिनी प्रानि यांचे नहीं, सम्पराने गिधिनी प्रति साय परावने यंध नयी, तयी ते मंदरम संपना शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ अर्थ-तस के त्रस अने वादर, पर्याप्त अने प्रत्येक, ए सचतुष्क; वन्न के शु. नवर्ण, शुजगंध, शुन्नरस अने शुनस्पर्श, ए वर्णचतुष्क; तेश्चन के तेजस, कार्मथ, थगुरुक्षघु भने निर्माण, ए तेजसचतुष्क; ए ण चतुष्क. मणु के मनुप्यहिका व गाग के खगतिष्ठिका पणिदि के पंचडिय जाति: सास के नश्वासनाम; परपुर्व के० पराघातनाम, उच्चैर्गोत्र; संघयणागिइ के छ संघयण तथा व संस्थान; नपु के नपुंसकवेद, थी के स्त्रीवेद, सुनगियरति के सुजग, सुखर थने श्रादेय, ए शुन गनिक तथा एना इतर उर्लाग्य, स्वर, अनादेय, ए दो ग्यत्रिक; ए चालीश प्र. कृतिनो मंदरस, मिठचजगइया के चारे गतिमा मिथ्यावी जीव गाँधे, तिम्रो प्रम, बादर, पर्याप्त, प्रत्येक, शुभवर्ण, गंध, रस, स्पर्श, तेजस, कार्मण, गुरुमधु, निर्मात्र, पंचेंजियजाति, पराघात, उदास, ए पंदर प्रकृतिना नियंचमनुष्य, मिथ्यावी तत्यायोग्य संतशे नरक प्रायोग्य नामकर्मनी अमावश प्रकृति वांधता, मंदरस बांध एना बंधकमांहे संक्लिष्टपणं होय, ए पुण्यप्रकृति से, एनो संक्लिष्टं मंदरस घांधे, तथा नारकी थने सनत्कुमारादिकधी सहस्रारांत सगेंना मिथ्यात्वी देवता संवरों निति प्रायोग्य नाममनी गीत याता, पण ए पंदर प्रकृतिना मंदरस मामी होय, तथा ए पंदर मांदेशी पंचायजाति थने त्रसनाम विना शेष तेर प्रतिना मंदरस सामी, नवनपति, व्यतर, ज्योतिषी, सोधर्म थने ईशानना देवदेवी, मिप्यावी, एजिय प्रायोग्य वांधता एनो मंदरस बांधे, तया प्रप्तनाम यने पंचडिजानि, पये प्रति is एक तेथी पण विशुद्धाव्यवसाय पंधित प्रायोग्य पांधता, मंदरसे यांध, एमपंदर प्रकृतिना मंदरस खामी, चतुर्गतिक मि. प्पारय। जीय पाया. तथा माद थने नपुंसकवेद, ए चे मोहनीयनी प्रकृतिना मा गध यामी गनुर्गतिक जीव मिथ्यात्वा विशुथका सम्यक्त्या निमुख थका होय. प ये पानि नयी विशुद्धिये मंदरस वांधे. मनुष्यगति, मनुष्यानुपूर्वी, शुनखगति, अशुनखगति, व संघयण, गुरग, गुन्दर, यादय, दोनोग्य, अमर, नाय थान गोत्र, रवीश प्रतिना बांधना एा मतुगनिक जीवावा. AETE देवता तथा नारकी तो देवता माय बांधतां ममचम्म मंग्यान यांच, शेष पनि सम्यान न यांध, सम्यान, - शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६६० अधिकारी नधी. तथा मिध्यावी पण अतिसंछिमें वीश कोमाकोमी सागरोपम प्रमाण स्थितिबंधाध्यवसाय स्थानकें वर्त्तता तिर्यधिक, नरकटिक, ढुंमसंस्थान, बहुं संघयण, अशुनखगति अने नपुंसक वेदादिक प्रकृतिनो निरंतरपणे उत्कृष्ट रस वांधे. तिहांधी वली अढार कोमाकोमी सागरोपम स्थिति बंधाध्यवसाय स्थान होय, तेबारे कुनसंस्थान, कीलिकासंघयण, परावते हुँमसंस्थान, अने ठेवहा संघयणनो बंध करे, तिहां मंदरस वांधे, अने पंदर कोमाकोमी सागरोपम स्थिति बंधाध्यवसाय स्थानकधी तिर्यगहिकनो मनुष्य ठिक साथे परावर्ति बंध करे, तेम नपुंसकवेदनो स्त्रीवेद साथे परावर्ति बंध करे, अने दश कोडाकोडी सागरोपम स्थिति बंधाध्यवसाय स्थानक पठी दौ ग्यत्रिकनो सौजाग्यत्रिक साथे परावर्ति बंध करे. तिहांधी कोमाकोनी तागरोपम किंचिन्यून लगें परावर्ति बंधाय, तेघी हीन स्थितिबंध अध्यवसाय स्थानकें केवल मनुष्यधिक, वजापत्तनाराच संघयण, समचतुरस्रसंस्थान, शुजविहायोगति, सौनाग्य त्रिक, पुरुपवेद, ए प्रकृति निरंतरपणे वांधे, परंतु तिहां मंदरस न बांधे, जे नणी विरोधिनी प्रकृति साथे परावत वांधतांज मंदरस वांधे. एम एकसो ने चोवीश प्रकृतिना जघन्य रसवंध खामी कह्या. ॥ ३ ॥ हवे जघन्य, श्रजघन्य, उत्कृष्ट, अनुत्कृष्ट, ए चार प्रकारना रसबंधने विषे सादि, अनादि, सांत अने अनंत, ए चार नांगा विचारे ने. जे थकी हीन को रसबंध न पामीयें, ते जघन्य रसबंध जाणवो, अने ते विना वीजा सर्व अजघन्य रसबंध जाणवा. ए रीते ए बेहु नेदमां सर्व रसबंध ग्रहण करयाः तथा उत्कृष्टनी अपेदायें लेतां जे थकी अधिक तीव रसबंध वीजो कोई नयी ते उत्कृष्ट रसबंध जाणवो; अने ते थकी एकादि रसाविनागें हीन एवा सर्व रसबंध ते अनुत्कृष्ट रसबंध कहीये. एम पण ए वे नेद मांहे सर्व रसबंध ग्रहण करया, तिहां मूल प्रकृति श्राव अने उत्तर प्रकृति एकसो ने चोवीश, ए वेहुना एना चारे रसबंधे सादि अनाद्यादिक नांगा ग्रंथ लाघव करवाने सायेंज कहे वे. चन तेअ वन्न वेअणि, अनाम णुकोस सेस धुवबंधी ॥ घाईणं अजहन्नो, गोएउविदो श्मो चउहा ॥ ७ ॥ अर्थ-चलतेथ के तेजस, कार्मण, अगुरुलधु अने निर्माण, ए तैजसचतुष्क; वन्न केए शुजवर्णादिक चारः ए आठ नामकर्मनी उत्तरप्रकृतिना अनुत्कृष्ट रसवंधे सादि, अनादि, सांत श्रने अनंत, ए चारे नांगा होय, जे जणी ए श्राप प्रकृतिनो उत्कृष्ट रसबंध, अपूर्वकरणनामा पाठमा गुणगणाना हा नागने प्रांत पोताना चरम चंधे एक .त्कृष्ट रस स्थानक होय, अने ते विना सर्व अनुत्कृष्ट रस स्थानक . होय. पण बागल न होय, माटें सांत बीजो नांगो तथा ए श्राव शुन प्रकृति वली कालांतरें सर्वोत्कृष्ट संकेश पामीने जघन्यरस वांधे, एम जघन्य, अजयन्यने हवे तेजसचतुष्क विना सेस के शेय रही जे ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय अने यशुजवणेचतुष्क, ए तेंतालीश प्रकृति धुववंधी के० ध्रुवबंधिनी ने तेनो शव धन्य रसबंध सादि, अनादि, सांत अने थनंत, ए चार नेदें होय; जे नणी ए अशुन प्रकृतिनो जघन्यरस, विशुद्धियें करी पोताना चरमबंधे होय, अने ते स्थानक जे नयी पाम्या, तेने अजघन्य रसबंधनी अनादि अने जे श्रेणीथी पमी फरी बंध करे, तेने सादि तथा थनव्य जघन्यरस नहींज वांधे, तेथी तेने अजघन्यरसबंध अनंत, घाईएं थजदन्नो के० झानावरणीय, दर्शनावरणीय, मोहनीय श्रने अंतराय, ए ६६न शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ जाणवां जे जणी ए स्थानक, जेणे पाम्युं नधी, तेने सदा अनुस्कृष्ट रसबंध स्यानक जाणवा. ते शनादिजाणवा. तथा जीव, उपशमश्रेणीय जाट रस वांधी, फरी सिहांची परतोहीन रसांधे, तिहां अनुत्कृष्ट रस बंधनी सादि जाणची, तथा अजव्यने ते स्थानक पामज नथी, अने उत्कृष्ट रस बांधवोज नथी, तेथीतेने अनुत्कृष्ट रसबंध अनंत ज्ञाने जाणवो. अने लव्य जीव हशे ते श्रेणी पामी उत्कृष्ट रस धांधशे, तिहाँ अनुकृष्ट रसनु सांतपणुं जाणवू. एम ए थाउ उत्तरप्रकृतिनो चार ने अनुस्कृष्ट रसबंध कह्यो, तथा वेअणिश्रनामणुकोस के वेदनीयकर्म अने नामकर्म, ए चे मूलप्रकृतिना अनुत्कृष्ट रसबंधने विपे चार नंग कहे . ए के कर्ममांदेली एक शाता, वीत्री यशकीर्ति, ए वे शुनप्रकृतिनो तो उत्कृष्ट रसबंध झपकने दशमा गुणगयाना अंत समय पामीये. माटें ते स्थानक जे नथी पाम्या तेने श्रनुत्कृष्टनी अनादि, तथा जे ए स्थानक पामीने पाग पड्या तेने फरी बांधती वखते सादि तथा अजव्यने अनंत श्रने नव्यने उत्कृष्ट रस वंध करशे, माटें अनुत्कृष्ट रस बंधनुं सांतपणुं जाण तथा ए श्राव प्रकृतिना जघन्य, अजघन्य अने उत्कृष्ट, एवण बंधने विषे सादि अने सांत ए वे नांगा होय. तिहां ए श्राव प्रकृतिनो उत्कृष्ट रसबंध रूपकने श्रपूर्वकरणे होय. ते प्रथम वांधवा मांड्यो ते मारें सादि, ते बंध, एक समज माटें एनो जघन्यरस सर्वोत्कृष्ट सक्लेशे वर्ततो मिथ्यावी जीव, संझी पर्याप्तो बांधे ते एक समय तथा वे समय लगें वांधे, ते पठी अजघन्य बंध वांधे, विपे फरता जीवने सादि अने सांत, ए वे नांगा होय. नव, कपाय शोल, एक मिथ्यात्वमोहनीय, पांच अंतराय, जय, जुगुप्सा, उपघात थजघन्य रसवंधनुं शांतपणुं जाणवू. एम चार जांगा कह्या. ते वार पनी . शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५ ६६ चार मूलप्रकृति, घातिनी वे. एना अजघन्य रसवंधने विपे चार जांगा होय, केम * के ए चार पापप्रकृति जणी विशुद्धियें मोहनीयनो नवमा गुणगणाने प्रांत अने शेप त्रण कर्मनो दशमा गुणगणाने प्रांत जघन्य रस बंधाय, शेष सर्व स्थानकें अजघन्य रस बंधाय, तेने विपे पण चार जंग जाणवा. ते आवी रीतें के, जेणे जघ- न्यरसबंध नघी लयो, तेने अजघन्य रसबंध अनादि, जे जघन्यरस वांधी वली • श्रेणीधी पमतां अजघन्य रस वांधे तिहां सादि, अनव्यने अजघन्य रसवंध अनंत जाणवो, अने नव्यने अजघन्य रसवंध सांतपणे जाणवो. ए चार कर्मना अजघन्य बंध विना शेप त्रण वंधने विपे सादि अने सांत, ए वे नांगा लाने. गोएविहो के गोत्रकर्मनो अनुत्कृष्ट तथा अजघन्य, ए वे रसवंधने विषे इमोचव्हा के० एमज चार जंग होय. ते कहे ते. तेमध्ये नीच्चैर्गोत्रनो जघन्य रसबंध सातमी नरक पृथवीना नारकी ग्रंथिनेद करी मिथ्यात्वने हले समयें बांधे, ते स्थानक जे नथी पाम्या तेने अनादिनो अजघन्य रस बंध ठे, श्रने जेणे एक सम- यमा जघन्य रस बंध करी फरी अजघन्य रस वांधे तेने सादि, अजव्य जीव ते स्थानक क्यारे पण नहींज पामशे, तेथी तेने अनंत, तथा जव्य जीव जघन्य रसबंध करशे तथा रसबंध विछेद पण करशे, तेथी तेने सांत. तेमज उच्चैर्गोत्रनो विशुझियें उत्कृष्ट रसवंध, दशमा गुणगणाने प्रांतें होय. ते विना वीजा सर्व अनुत्कृष्टः रसवंध जाणवा. तिहां जेणे श्रेणी नथी करी, तेणें उत्कृष्ट रसबंध नथी कस्यो. तेने अनुत्कृष्ट रसबंध अनादि अने श्रेणीथी पडता उत्कृष्ट रस वांधी फरी अनुत्कृष्ट रस वांधे, तिहां सादि. थनव्यने अनुत्कृष्ट रसबंध अनंत अने जव्यने अनुत्कृष्टनो सांत, एम चार नेद जाणवा, अने शेष जघन्य तथा उत्कृष्ट, ए वे एक समयना माटें एनेविपे सादि अने सांत ए वे नांगा होय. एम सुमतालीश ध्रुववंधिनी प्रकृति तेम वर्णादिक चार शुन्नाशुल गणतां एकावन्न उत्तरप्रकृतिनो जघन्य, अजघन्य, उत्कृष्ट श्रने अनुत्कृष्ट, एम चार प्रकारना बंधना सादि, अनादि, सांत अने अनंत, एमांना नांगा जिहां जे संनवे, तिहां ते कह्या. ॥ ७ ॥ सेसंमि उदा ।। अनुनागवंधो सम्मतो ॥ अथ प्रदेशवंधे आदावौदारि- कादिवर्गणामाद ॥ग उग णुगाइ, जा अन्नवणंत गुणि आणू ॥ खंधा उरलो चि अव, ग्गणाज तहअगहणं तिरिया ॥५॥ अर्थ-सेसंमिछुहा के एथी शेप रही जे औदारिक, वैक्रिय अने आहारक, एत्रण शरीर तथा एज त्रण शरीरनां अंगोपांग नण, संस्थान ठक, संघयण ठक, पांचजाति, पनी गाते श्रादारिकनी थपेक्षायें पट्ट प्रदेशोपचित तथा मूमरिकार . पगंगा, तथा प्रण परमाणुयें निष्पन्न जे स्कंध तेने त्र्यणुक कहीये. तेनुं टोचंतेत्रीजी एक परमाणुयें हीन मंध वर्गणा लगे सबै थग्रहण योग्य वर्गणा कही. जेणी करा योग्य दोय, ते माटे ते योदारिक, ग्रहण योग्य जघन्य वर्गणा होय. ए पड़ी सेवेमं शरीर नीपने नहीं. हवे ते जघन्य श्रोदारिक शरीर थारंजक संघर्गणा ' जपन्य वर्गपा यकी थनंतमे नागें वधती औदारिक शरीर ग्रहण योग्य उष्टी (३)ने बादारिकारीग्नी उत्कृष्ट वर्गणा यकी एकेक परमाणु पिसी ६४० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ गति चार, खगतिहिक, श्रानुपूर्वी चतुष्क, जिननाम, जश्वास, उद्योत, श्रातप, परापान, असदशक, तथा स्थावरदशक, ए नामकर्मनी प्रकृति अहावन तथा वेदनीयतिक, गोत्रहिक, त्रण वेद, हास्यादि युगलहिक श्रने श्रायु चार, एवं तहोंतेर प्रभु धिनी प्रकृतिना उत्कृष्ट, अनुत्कृष्ट, जघन्य, अजघन्य, ए चारे बंध सादि ने सांत ए वे नांगें होय, केम के, ए प्रकृतिजनो बंध केवारेंक होय अने केवारेक न होय, क्षेत्र होय तेवारें सादि, थने न होय, तेवारें सांत. एम सविस्तरपणे रसबंध वखाण्यो. हवे अनुक्रमागत प्रदेशबंध कहेवाने पास उपोद्घात संगतें करी प्रथम श्रोदारिकादिक वर्गणानुं स्वरूप निरूपण कर्म वर्ग आणया निमित्ते कदे ते. (१) जेम कुचीकर्ण शेग्ने गाय मेलववान व्यसन, तेथी तेणे घणी गायो मेऽत्री, एकली कीधी. पठी तेनी गणती आणवाने श्र वर्णादिक सरखी एवी गायोनां टोजी यांग्यां; तेथी रीते थनंता पुनसस्कंधने जूदा लेखवी, तेना नेद पाडवाने अर्थे झानीय परमाणुसंग्यायें सरखा सरखा पुसस्कंधना टोला यांध्या. तेनुं नाम वर्गणा कहीये. जेम जगत्मांदे जे एकता बूटा परमाणुश्रा , ते टोj ते प्रथम वर्गणा; तेमन ये परमाणुया एका मसया थकी जे स्कंध होय, तेने ध्वणुक कहीये. तेनुं टोझुते थीनी पर्गणा. एम एकेक परमाणुये बताता स्कंधना सरखा सरखो टोखां तेनी वर्गणा यधनी यधती जाय. (२) एम वती वती अनन्य जीवधी अनंतगुणा थने मिना जीपने थनंतमा नागप्रमाण परमाणुये करी निष्पन्न जे कंध ते कंच यौदारिक शरीर निपजावया योग्य दोय, तेथी ते स्कंध श्रीदारिक शरीरने प्रहण सनी मनंत वर्गणीदारिक शरीरमाण योग्यपणे होय ते सौदारिफशरीर ग्रहण योग वर्गमा टोप, ते अनंतमो नाग पण नंता परमाणुरूप जाणयो, ते माटे श्रीदारिक भारीने मदए योग्य पा धनंती वर्गणा जाणवी. ~ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६घर परिणत तेथी औदारिकने श्रग्रहण योग्य अने वैक्रिय शरीर आरंजक स्कंधनी अपे- क्षायें अल्पप्रदेशोपचित तथा वादरपरिणत ते माटें वैकिय शरीरने पण अग्रहण योग्य एम एकेक प्रदेशे वधता स्कंध अनंतनी अनव्यथी अनंतगुणी अने सिझना अनंतमा नागप्रमाण एटली वर्गणा ते वैक्रिय शरीरने श्रग्रहण योग्य वर्गणा जाणवी. (४) तेथकी एक प्रदेशें अधिका स्कंधनी वर्गणा ते वैक्रिय शरीर आरंज करतां जघन्य ग्रहण योग्य वर्गणा जाणवी. एम वली एकेक प्रदेशे वधता स्कंधनी अनंती वर्गणा वैक्रिय शरीर निष्पादक होय, ते पण जघन्य वैक्रिय ग्रहण योग्य वर्गणाधी पोताना अनंतमा नाग प्रमाण वधती वैक्रिय शरीरने ग्रहण योग्य उत्कृष्ट वर्गणा होय, तेघी ते पण अनंती वर्गणा जाणवी. (५) ते वैक्रिय ग्रहण योग्य उत्कृष्ट वर्गणो थकी एक प्रदेशें अधिक स्कंधनी वर्गणा ते वैक्रिय दलनी अपेक्षायें वहु प्रदेश निष्पन्न तथा सूक्ष्मपरिणत होय. अने आहा- रक शरीरप्रायोग्य दलनी अपेक्षायें अल्पप्रदेशिक तथा वादर परिणत होय. ते माडे वैक्रिय तथा थाहारक, ए वेहु शरीरने काममां न यावे, ते नणी ते श्रग्रहण योग्य वर्गणा जाणवी. ते पण एकेक प्रदेशे वधता वधता स्कंधनी अन्नव्यथी अनंत गुणी श्रने सिझना जीवोना अनंतमा नागप्रमाण अनंती वर्गणा जाणवी. ए अनंती अग्र- दण योग्य प्रदेश वर्गणा होय. (६) पठी ते थकी एक प्रदेश अधिक स्कंधनी वर्गणा तेणे करी ते श्राहारक शरीर नीपजे, तेथी ते थाहारक प्रायोग्य जघन्य वर्गणा होय, ते वली एकादि प्रदेशे वधता अनंता स्कंधनी अनंती वर्गणा थाय, ते जघन्य वर्ग- पाना अनंतमा नाग प्रदेश प्रमाण प्रदेशे वधती एवी उत्कृष्टी यादारक शरीरने ग्रहण करवा योग्य वर्गणा अनंती होय. (७) ते थाहारक ग्रहण योग्य उत्कृष्ट वर्गणा धकी एक प्रदेश वधता स्कंधनी वर्गणा ते थाहारकनी अपेक्षायें बहु प्रदेशिक तथा सूदन थने तेजसनी थपेक्षायें थल्प प्रदेशिक वादर परिणत, ते नणी बेटु शरीरने थग्रहण योग्य एवी जघन्य वर्गणा ते घकी एकादिक प्रदेशे वधती यावत् थनव्ययी थनंतगुणी वर्गणा, ए ये शरीरने श्रग्रहण योग्य होय. ते माटें अग्रहण योग्य वर्गणा. (७) ते उत्कृष्ट श्रम- दए योन्य वर्गणा दल यकी, एक प्रदेदों यधिक धनी वर्गणा ते नजस शरीर प्रायोग्य जघन्य वर्गणा जाणवी. पठी ते यकी एक.क प्रदेश बघता बघता मंपनी एवी यावत् जघन्य तेजस शरीर वर्गणाने अनंत नागे जे अनंना परमाणु तेणे करी अधिकी एवी उलट तेजस शरीरने प्रदर योन्य वर्गवा अनंती जाणवी. (ए) ते तेजस शरीर সব पोन्य व्यूह वर्गवाना मधयी एक प्रदेश अधिक + ६७५ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. स्कंध ते तेजसनी थपेक्षायें बहु प्रदेशिकं सूक्ष्म अने नापादलनी थपेदायें ? प्रदेशिक वादर होय, तेथी ए बेहु शरीरने काम न आवे, माटें ग्रहण करवाने श्रयं एवी जघन्य वर्गणा जाणवी. एम एकेक प्रदेश वधता स्कंधनी अजव्यथी थनंतः यने सिझना अनंतमा नागप्रमाण एटली वर्गणा श्रग्रहण योग्य होय. (३० उत्कृष्ट श्रग्रहण योग्य वर्गणा यकी एक प्रदेशे अधिक स्कंध ते नापाना दलने व श्रावे, ते जणीते जघन्य नापा ग्रहण योग्य वर्गणा होय, ते थकी वली एकादिक बधती वधती यावत् जघन्य नापा वर्गणाने अनंतमे नागें जे अनंता परमाणु, ति खगें वधता स्कंधनी एवी अनंती वर्गणा नापाने ग्रहण योग्य होय. (११) ते जापाने ग्रहण योग्य उत्कृष्ट वर्गणाथी एकोदिक प्रदेश वधता व यावत् थनव्यथी अनंतगुण प्रदेशपयंत वधतानी अनंती वर्गणा ते सर्व नापा २ रनी अपेक्षायें बहु प्रदेशिक सूक्ष्म अने श्वासोश्वासनी अपेक्षायें वादर नप । शिक स्कंध, ते भणी ते वर्गणा ए घेटु शरीरने श्रग्रहण योग्य एवी वर्गणा धन जाणयी. (१२) पक्षी ते थकी एक प्रदेश थधिक स्कंधनी वर्गणा, तेणे करी या श्वास नोपजे तेथी तेया स्कंधनो समुदाय, ते श्वासोश्वास ग्रहण योग्य जघन्य वर्ग जागयी. ए. यकी एकादिक प्रदेश वधता वधता यावत् जघन्य वर्गणाना भनेर पागमा जेटसा प्रदेश तयामाण तेटसा प्रदेश वधती जे वर्गणा ते श्वासोश्य मग योग्य उत्कृष्टी वर्गणा जाणवी. (१३) ते थकी एक प्रदेशे अधिक स्कंधनी थग्रहण योग्य वर्गणा पूर्वसी श्रामोश्वासने तया मनने पण यमदण योग्य, तेवी एकादिक प्रदेशे पधती वध पास्नु अपघी यनंतगुणी वर्गणा थग्रहण योग्य जाणवी. (१४) ए रीत य से वर्गपापकी एकादिक प्रदेश वा स्तरीय, मन, नीपजे, ते न से जपन्य मनोऽव्यपहाण योग्यवर्गणा जाणवी. तेथी एकादिक प्रदेश यधता या मंध ते पावत् निज जपन्य वर्गणाधने यनतम जाग जे प्रदेश होय, तंटों दर्श पती टरटी मनापदणमायोग्य वर्गणा होय. (१५) ते पकी एक प्रदेशाधिक पुल मंधनी वर्गणा ते मनोनयनी थपेक्ष यह मदेशिक मय जापी, यने कर्मदयनी अपेक्षायें यापप्रदेशिक यादर जाग तेरी देहु शरीरने यह योग्य एवी यनव्यथा थनंतगणी वर्गणा जापत्र (१६) दहा ते यकी एक प्रदेश वना पुसम्धनी वर्गणा ते कर्मदस ग्रहण यो होय, ते नसी ने कमायोग्य MARATी मी एकादिक नई स्वतः वटा पार यादी जन्य वर्गणानामा नाग प्रदेश प्रमाण प्रा शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६७३ धती ते उत्कृष्टी कर्म ग्रहण योग्य पुजलनी वर्गणा जाणवी. तेणे करी कर्मदलें कर्म- कृति बंधाय. एक कर्मनी जघन्य अने उत्कृष्टनी वचालें अनंती वर्गणा होय, तेवा लें करी कर्मप्रकृति वंधाय, ते जणी ए कर्म ग्रहण योग्य वर्गणा कहीये. ए शोलमी गणा यश्. ए खमतें कह्यु, तथा वृदष्ठतक वृत्तिमध्ये अग्रहण योग्य वर्गणा नथी ही, तेने मते तो आज वर्गणा कही ते. एहवी वर्गणा ते जीवने ग्रहवा योग्य पुजल होय, जीवाश्रित होय, तेथी उपचारें ने सचित्तवर्गणा कहीये. अने ए थकी एकादिक प्रदेशे अधिक पुजलस्कंध जे जी. ने ग्रहण योग्य नहीं, तेथी तेने अचित्तवर्गणा कहीये. ते अचित्तवर्गणा पण सर्व तीवधी अनंत गुणी . ए वर्गणानुं स्वरूप मूढमतिने समजाववा अने चित्तमां श्रा- एवाने श्रर्थे विमु कल्पनायें करी देखाड्यु के. जेम एकादिकथी मांमी दश पर्यंत प- माणु निष्पन्न अग्रहण योग्य वर्गणा जाणवी. ते थकी अगीथार, वार अने तेर, पर- माणु निप्पन्न ते औदारिक ग्रहण योग्य वर्गणा जाणवी. तेथकी वली चौद, पंदर, शोस, सत्तर, अढार, उंगणीश अने वीश, विपुरूप अग्रहण योग्य वर्गणा जाणवी. ते पठी एकवीश, वावीश अने त्रेवीश, विंपुरूप वर्गणा, ते वेक्रिय शरीरने ग्रहण योग्य वर्गणा जाणवी. एम श्राउ वर्गणा ग्रहण योग्य जाणवी; अने श्रांतरे आंतरे थप वर्गणा अग्रहण योग्य . वेदु मलीने शोल वर्गणा यश. ए शोल वर्गणा स- चित्त जाणवी. जे जणी एमां आठ वर्गणाना पुजल जीवने ग्रहण योग्य होय, तेथी ते उपचारे जीवाश्रित कवाय, तेमाटें एने सचित्त कहीये. अने अंतरालनी थाव चर्गणाना पुजल जीवने श्रग्रहण योग्य ठे, तो पण ते वर्गणा ग्रहण योग्य वर्गणाने मां- तरे ठे, ते नणी एने सचित्तवर्गणाज कहीये. (१) ए पूर्वोक्त उत्कृष्ट कर्मवर्गणा यकी एकादिक प्रदेशे वधता वधता संधनी सर्व जीवधी अनंती वर्गणा, ते निरंतरपणे सदाकाल पामीये. पण तेदवा संधनी वर्गणा जीवने ग्रहवा योग्य न होय, ते जणी तेने ध्रुवा चित्त जघन्य वर्गणा कहीय. ते जघन्य वर्गणाधकी उत्कृष्ट वर्गणाना प्रदेश अनंत गुणा होय, तेने उत्कृष्ट ध्रुवाचित वर्गणा कहीये. (२) ते धकी वसी एकादिक प्रदेशे यधिक संपनी वर्गमा अनंती सर्व जीव थकी अनंत गुणी. एवा पुशल वंध, कंवारेंक निरंतरपणे होय, यन के वारेक सांतरपणे पण होय, ते जणी भुवाचिन वर्गणा फदीयं. (३) ने पी ग- कादिक प्रदेश वधता पुशल स्पंधनी वर्गणा न पामी, पा श्रागली वर्गणा मंचन महत्वपणु देखानवाने थथै प्ररूपीय. तेवी पाण धनंनी शून्य वर्गणा होय. त जयन्य वर्गलाना प्रदेवाने देन पश्योपमना ययातमा नाग प्रमार प्रदेशनी गभिर्य करी .
प्रदे बनी चपती जाप भने शवगाहनायें हीन हीन यती जाए. पोदार , प्रदेशे यती एयी थसरकल्पनायें अनंती शून्य वर्गणा होय. (१०) ते थकी बड़ी दिकने विश्रसा परिणामें याश्रित अनंत प्रदेशात्मक पुनल स्कंध जे विलसा परिणाम अजितादिक जिनने वारे प्रस जीव घणा होय, तेयारे ते स्कंध थोडा होय थने जेबारे प्रस जीव योगा दोय तेबारे ते स्कंध घाणा होय, ए सोकस्थिति तेनी वर्ग पए मनंती जापवी. (१२) एयी पण अधिक प्रदेश स्कंध श्रीपन्नवणामध्ये कन्या के ए महावीश वर्गपा कम्मपयडीने अनुसार वखाणी, परंतु अहींयां कर्मवर्गणा कई दानो अवसर ठे, मने बीजी श्यौदारिक वर्गणा कर्मदखनी प्रदेश संख्या तथा मुना पाट्न जापवाने भय उपोद्घात संगत कढ़ी देखामी, तया भागसी यो। गदा प्रमग संगत कही देखाही. तिहां शादारिक वर्गणा अनुक्रम एफथी दी ६४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५- गुणाकार करीये, तेवार उत्कृष्ट वर्गणा होय. (४) तेथकी एक प्रदेशाधिक स्कंध, हे साधारण नहीं पण प्रत्येक जीवना औदारिकादिक पांच शरीरना प्रदेश, ते मांदी एक प्रदेश सर्व जीवथी अनंतगुणे विश्रसा परिणत सूक्ष्मपुजल स्कंध थाश्रित है स्कंधर्नु नाम, प्रत्येक वर्गणा कहीये. ते पण जघन्य वर्गणा यकी उत्कृष्ट वर्गका क्षेत्र पक्ष्योपमना असंख्यातमा जागरूप असंख्याता प्रदेशे गुणाकार करतां याय, ते पण अनंती वर्गणा जाणवी. (५) तेथकी वली अनंती शून्य वर्गणा प्रदेशोत्तर की, तेपण जघन्य वर्गणा धकी मामीने उत्कृष्टवर्गणा पर्यंत अनंती वर्गणा जाणवी. (६) वेथकी वली एकादिक प्रदेशे वधता पुजलनी वर्गणा ते वादर निगोदीया जीवना प्रण शरीर प्रदेशने श्राश्रित अनंता पुजलस्कंध विश्रसा होय, तेनी पण एकादिक प्रदेशे वधती अनंती वर्गणा जाणवी. ते पणजन्य वर्गणा थकी उत्कृष्टी वर्गमा प्रदेश संख्यायें थसंख्यात गुणी होय. (७) तेथकी वली असत्कल्पनायें अनंती शून्य वर्गणा पूर्वखी पेरें जाणवी. (ते थकी प्रदेशाधिक स्कंधनी वर्गणा ते सूट निगोद शरीर प्रदेशाश्रित अनंत पुसस्कंध विश्रसा परिणत तेनी अनंती वर्षण जाणवी, ते पण जघन्य वर्गणा की थालीमा संख्यातमा नाग प्रमाण समपनी राशिये जघन्य वर्गणाने गुणतां उत्कृष्टी वर्गणा थाय. (ए) ते थकी वली एकादिक रबंधनी वर्गणा अनंती जाणवी. (१)तेका श्रचित्त महास्कंध जे पर्यंत कूटा १ मंग, १ कपाट, ३ मंथ, अंतर पूर्णादिक करतो केयससमुद्घातनी पेरें थान सम. पनो मजीव समुद्घात होय. तिही चोय समय सर्व लोक प्रमाण कंध कहे, ते १ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६७५ अग्रहणयोग्य वर्गणानुं क्षेत्र, असंख्यांश हीन जाणवू. ते थकी वली वैक्रिय वर्गणा क्षेत्र असंख्यांश हीन जाणवू. एम सघले असंख्यांश हीन अवगाहना क्षेत्र थतुं जाय. हवे गाथानो अक्षरार्थ लखीये यें. गगणुगार के० एक, छिक, अणुकादिक, अहीं अणु शब्दने प्रत्येके संबंध दे. अणु एटले परमाणु जाणवो. तिहां एकाणुकादिक, ट्यणुकादिक. एटले एक आद्यमां ने, तिहां एकाणुकादिक कहेवु. वे आद्यमां ठे, माटे घ्यणुकादिक कहे. अर्थात् एक परमाणुनी, विपरमाणुनी, वर्गणा, श्रादि शब्द थकी त्रण परमाणुनी, चार पुरमाणुनी, पांच परमाणुनी एम वधतां वधतां जा के० यावत् क्यां सुधी कहे . अनवणंतगुणियाएखंधा के अजव्यथी अनंतगुणा परमाणुये वधती उपल- क्षण थकी सिझना जीवने अनंतमे नागें परमाणुयें वधता स्कंधनी वग्गणा के वर्गणा ते प्रथम उरल के औदारिक शरीरने ग्रहण करवाने उचिश के उचित एटले योग्य होय. एवी अनंती वर्गणा जाणवी. तह के० ते थकी एकादि परमाणुयें वधती एवी अनंती वर्गणा ते अगहणंतिरिया के औदारिक शरीरने, अग्रहण प्रा- योग्य होय, अग्रहणांतरिता एटले अग्रहण वर्गणा वर्गणांतरित होय॥श्त्यक्षरार्थः॥५॥ एमेव विनवाहा, र तेअ नासाणु पाण मण कम्मे ॥ सुहुमा कमावगादो, जणूणंगुल असंखंसो ॥ ७६ ॥ अर्थ-एमेव के एणी पेरें वीजी विउव के वैक्रिय शरीरने ग्रहण योग्य वर्गणा, त्रीजी थाहार के० आहारक ग्रहण योग्य वर्गणा, चोधी तेल के तैजस ग्रहण योग्य वर्गणा, पांचमी नासाणुपाण के नापा प्रायोग्य वर्गणा, ही श्वासोश्वास ग्रहण योग्य वर्गणा, सातमी मण के मनोग्रहण योग्य वर्गणा, आग्मी कम्मे केव कार्मण ग्रहण योग्य वर्गणा, ए श्राव वर्गणा जाणवी. ए आठ वर्गणानुं कमाव- गाहो के अनुक्रमे अवकाश क्षेत्र ते एकेक थकी सुहुमा के सूक्ष्म सूक्ष्म होय, एटले हीन हीन होय, एटले औदारिक ग्रहण योग्य वर्गणाना अवगाहना देत्र यकी औदारिक श्रग्रहण योग्य, वर्गणानुं अवगाहना क्षेत्र सूदम, ते थकी वली वैक्रिय ग्रहण योग्य वर्गणानुं अवगाहना क्षेत्र सूक्ष्म, एम सर्व वर्गणानुं अवगाहना क्षेत्र, अनुक्रमें एकेक धकी जणूण के जणुं जणुं होय. अने अंगुलठासंबंसो के ए आवेनुं अवगाहना क्षेत्र, अंगुलने असंख्यातमे जागें होय,अने अनुक्रमें एकेकथी एकेकनी अवगाहना जणी जणी एटले न्हानी न्हानी होय, कैम के पुशल व्यने विपे जेम घणा पुजल परमाणुनो समुदाय मले, तेम सूदम शतकनामा पचम थरथानंन मा मिसानंतनाग मात्र परमाणुया नक्षीय, तेयारे अनंतनाग न्यूट प्रसन्र वाम्य प्रदेश जाणवा. तयकी चक्रिय प्रदण योग्य वगणाना उरत्यक्ष प्रदेश अनंतरामाथित जागा. पम कामगा वगंगा पर्यंत समस्त महा योग्य वगंगा ग्दा उपन्य वगंधाम्ययकी पानपनाना उत्कृष्ट वगणास्कंध यनागाधिक परिणाम थाय. ते माटें योदारिक ग्रहणयोग्य वर्गणानो अवगाहना क्षेत्र भंगु असंख्यातमे जागे होय, ते यकी तेनी श्रग्रहणयोग्य वर्गणानी श्रवगाइनान्दानी हो ते की वली क्रिय ग्रहण योग्य श्रवगाहनान्हानी होय. एम अनुक्रमे सर्व वर्गस अवगाहना, एकेक थकी न्हानी कवी. श्रने ते वर्गणाना परमाणु, एकेक र यधिक होय. ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ ६ ॥ इकिक हिआ सिश, पंतंसो अंतरेसु अग्गदणा ॥ सब जहन्नुचिया, नियणंतंसादि आ जिहा ॥ ७ ॥ अर्थ-इशिकहिया के एकेक परमाणुयें अधिक श्रग्रहण योग्य वर्गणा दोघ. कटली होय ? तो के सिझाएंसो के सिझोनो अनंतो अंश एटसे सिद्धनाथनंत नाग प्रमाण ग्रहण योग्य वर्गणाने अंतरेसु के० श्रांतरे श्रग्गहणा के थमहणयो वर्गणा थनंती होय, तथा सबठजहन्नुचिया के० सघले गमें ग्रहण योग्य जप पंगणा धकी निय के वकीय जघन्य वर्गणाना अपंतंसा के अनंतांश एटसेय तम नागे यहिया के अधिक जितके ज्येष्ठ पटले उत्कृष्ट प्रदण योग्य घर्ष दोप. ॥ इत्यदारार्थः ॥ १ ॥ एक परमाणुयी मांडीने एकेक परमाणुयें यवते स्कंधे वर्गणा थनंती होय, कि अपग अपदण योग्य जघन्य वर्गणायकी प्रग्रहण योग्य उत्कृष्टी वर्गणा अनंत होप, जनती जघन्य अपहण योग्य वर्गणा एक परमाणुनी ठे, तेश्री उत्कृष्ट भन पोग्य वर्गणा सिझना जीवने अनंत नागें थने उपलक्षणयी अनव्यानंत पिनी यगणा होय, ते नाणी प्रदेश अनंतगुणी होय. ते थकी पक्ष) शो योग्य जपन्य वर्गणा स्कंध रूपाधिक होय, ते यकी प्रोदारिक पोप टपट वर्गणाध अनंतनागाधिक जाणवी. तेथकी वती ते नोवारिक । बरिष नाना शंकरन विष थाहायोग्यजन्य वर्गणाध रूणाधिक होग, रोध पा रहा योग्य अकृष्ट वर्गणा मंध विशेषाधिक जाणवी, जे नणी एनी जा मिक्षानंतनागाधिक नव्यानं गुण परमाणया मात्र . सेमहि । माया याय, माटें अनंतनागाधिक कही. तथाकी पाधिक यक्रिय ग्रहण यः ।
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ ६७७ लेवा, श्रने अग्रहणयोग्य जघन्य वर्गणास्कंधधकी उत्कृष्ट वर्गणास्कंध विशेषाधिक सेवा. तथा ध्रुवाचित्तवर्गणायें जघन्य वर्गणास्कंधथी उत्कृष्ट वर्गणास्कंध, अनंत गुणा लेवा. तथा एनी शून्यवर्गणाधकी आगली वर्गणायें पोतपोतानी जघन्य वर्गणास्कंधथी उत्कृष्ट वर्गणास्कंध प्रदेश संख्यायें असंख्यातगुणा लेवा. अने सर्व वर्गणाने अवगाह क्षेत्रनी अपेक्षायें औदारिक वर्गणास्कंधना अवगाह क्षेत्र की असंख्यांश हीन वैक्रिय वर्गणातुं अवगाहना क्षेत्र जाणवू. तेथकी श्राहारक वर्गणानुं अवगाहक्षेत्र असंख्यांश हीन जाणवू. एम आगली सर्व वर्गणायें असंख्यांश होन हीन अवगाहनाक्षेत्र होय. पुजल व्यनो एहज खन्नाव ठे, के जेम जेम प्रदेश वधता जाय, तेम तेम सुम थाय. जेम कपासमां थोडा प्रदेश तेम घणुं गम रोके, अने पाराना घणा दलिक होय ते थोडं गम रोके, तथा पाली मध्ये तूराना कण थोमा समाय अने राश्ना कण घणा समाय. एम व्हीश तथा असावीश, पुजवस्कंधनी वर्गणा कही. तेमध्ये शोल वर्गणा ग्रंथकारें कही ते. माटें सूत्रोक्त जे नणी अहींआं तेमांहेली एक कर्मवर्गणा दल कहेवानो प्रदेश वंधाधिकार प्रयोजन . तेनी प्रदेशसंख्या जाणवाने अर्थे शेष पूर्वोक्त पंदर वर्गणा कही. ॥ ७ ॥ ॥ श्रथ यादृशं कर्मदविकं जीवोएहाति तदाह ॥ हवे जेवा कर्मदलिक जीव ग्रहण करे , ते कहे .॥ अंतिम चन फास उगं, ध पंच वन्नरस कम्म खंध दलं ॥ सब जियणंत गुण रस, अणुजुत्त मणंतय पएसं ॥ ७ ॥ श्रर्थ-कर्मदल ते अगुरुलघु अव्य ठे, ते जणी अरूपी अव्य तथा पांच वर्ण, वे गंध, पांच रस अने चार स्पर्श, एम शोल गुणवंत पुजल ते पण अगुरुलघु कहीये. हवे अहींआं कोई कदेशे के कर्मदल मूर्तिमंत ते अने जीव तो अरूपी , तो ते जीवने कर्मदलनो करेलो थनुग्रह, उपघात केम होय ? तेनो उत्तर कहे ते के, जेम मूर्तिमंत मदिरापान ; तेणे करी श्रमूर्तिमंत ज्ञाननो उपघात थाय ठे. तथा मूर्तिमंत सारखत चूर्णादिकें करी श्रमूर्तिवंत झाननो गुण प्राप्त थाय ठे. तथा अमूर्त क्रियानो मूर्त अव्य साथे संबंध घाय ते. तथा घटादिक मूर्तिमंत अव्यनो अमूर्त अव्य जे श्राकाशादिक तेनी सायें संबंध थाय ठे, तेम श्रगुरुलघु पुशल अव्य कर्मदसनो श्रगुरुलघु यात्मप्रव्य साथे संबंध होय ठे, तथा तेणे करी आत्मजव्यना ज्ञानादिक गुणने उपघात थाय ठे, तथा जिननाम कर्मादिकें करी पूजा महत्व ऐश्वर्यादिक अनुग्रह पण होय ते, ते जणी कर्मने श्रगुरुलघुपन्य थापवा निमित्तें वर्ष, गंध, रस . दोर. तेमज तजस, जापा, श्वासोश्वास थने मनोव्य, ए चार वर्गणाना संध पर शान गृपवाया होय, तयाथोदारिक,क्रिय यने थाहारक, ए प्रण शरी. ៗច शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ अने स्पर्शनी संख्या कहे . तिहां श्रीदारिकवर्गणा, वैक्रियवर्गणा, थाहारकवर्गा, पत्रण वर्गणाना पुलस्कंध पांच वर्ष, वे गंध, पांच रस बने थावस्पर्श, ए वीश सुषत्र होय, तेथी ते गुरुलधु अव्य कहीये, तथा तेजसदल पण सिद्धांतने मत वीश मुवन होय तेथी ते पण गुरुलघु अव्य कहीये. अने नापाडव्य, श्वासोट्वासप्रव्य, मनोऽध्य थने कर्मवर्गणाव्य, ए चार वर्गणाना दल शोल गुणवंत होय, तेथी एने अरुबघुमय कहीये, ते शोख गुण, गाथाना अर्थे करी विवरीने कहीये ये." फासा गुरुलझुमित खरा सीनएद सिणि" ए गाथाने अनुसारें. अंतिमचळफास के उद्देला चार स्पर्श तेनां नाम कहे . एक शीत, चीजो उप्प, त्रीजो रूद थने चोथो स्निग्ध, ए चार स्पर्श अगुरुलधुव्ये होय. जे जणी एक परमाणुये एक वर्ण, एक गंध, एक रस ने वे स्पर्श, एवं पांच गुण होय. केम रूद थने स्निग्ध परमाणुये परस्परें बंध होय, तेथी सर्व परमाणुये ए वे मांडेखो एक स्पर्श, अयश्य होय; तया शीत थने उष्ण, ए वे मांहेलो पण एक स्पर्श होय. एम पे स्पर्श, एक परमाणुये अवश्य होय, अने अनंत प्रदेशी ए सूक्ष्म परिणत की फोर परमाणु निग्ध शीत, कोइ स्निग्ध उत, कोई रूक्ष शीत भने कोश रूक्ष उज, एम पार जातिना परमाणुथा मली भावे, तेवारें नोपाडव्य, श्वासोश्वासजन्य, म. गोडच्य यने कामणदल, ए चारे दलें ए चार स्पर्श लाने. ए स्वमत कj. तथा कम्मपपरीने मत पण एज चार स्पर्श कहा, अने वृहएतकने मते तो ए चार वर्गपावन पिप मृा तथा सघु स्पर्श अवश्य होय श्रने रूक्ष तथा स्निग्ध माह सो एक स्पर्श होय, तथा शीत थने उल, ए ये मादेलो पण एक स्पर्श होय, एवं पार पर्श होप थने ए सूदमअव्य नणी गुरु तथा कर्कश, ए वे स्पर्श न होय. तपा उगंध के० एक मुगंध चीजो सुगंध, ए ये गंध थने पंचवन्नरस के का मी, रम., पीन, थने शुरु, ए पांच वर्ष तथा तीखो, कटक, पायस, थाम्न थाने मधुर, ए पांच रस, पर्व शोष गुण सदित कम्मपदल के कार्मणस्कंध पर उपए नोकर्म पुरखान्य, पांच वर्ण, वे गंध, पांच रस बने थाउ स्पर्श, एम इन पुस्य होय, नया तिन मत तेजसव्य पण यीश गुणवंत होग, टेपी एने रघुश्य कदीये. साजिनारसया के यही सब जीव जे अनंते ते, तेणे करी मुराया र एरडे करानी हिनशनं करी कन्या रसना निरंश अंश, जाड 'शतकनीमा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६जए कही. अहींयां रसाणु कहेतां जीवने कापायिक अध्यवसायजनित आनंद विषाद हेतु शुनाशुन कर्मनो विपाक इष्ट अनिष्टपणे करी मिष्ट अने कटुक रस एवो व्यव- हार करीयें, ते रस जाणवो. पण अहींयां पांच रस माहेला कोश् रसनी विवदा न करवी. अहींयां ए नाव रस लेवा, एवा सर्व जीवथी अनंत गुणा रसावित्नागे युक्त जे जीव कर्मना दल ग्रहतो जेम गाय, तृणखलां चरती थकी तृणादिकने विपे पुग्धादिक मिष्ट रस उपजावती ग्रहण करे, तथा सर्प, उग्धादिकनुं पान करतो थको पण उधने विषे गरलरूप कटुकरस उपजावतो ग्रहण करे, तेम कर्मदलने विपे मम्तयपएस के अनंत प्रदेशीया स्कंध तेना प्रदेश प्रदेश प्रत्ये अनंता रसाणुयें जुत्त के युक्तने कर्मपणे जीव ग्रहण करे. थहीं रस शब्दें अनुनाग कहीयें, तेना अणुआ एटले अंश जाणवा, एटले सर्व जीवानंत गुण रसाणुश्रा तेणें करी युक्त. अत्र हाई एम के सर्व जघ. न्यरसें युक्त जे पुजल तेनो रस केवलीनी प्रज्ञाये वेद्यमान सर्व जीवथी अनंतगुणा रसावित्नागोनें आपे ते नाग अति सूक्ष्मतायें करी परजागना अनावी निरंश अंश अणु कहीये. "रसाणुया रसाविजागा रसपलिवेदा नाव परमाणुया" ए सर्व एना पर्याय जाणवा. ते रसाणुया प्रतिस्कंध सर्व परमाणुने विषे सर्व जीवोथी अनंतगुणा वत्तें . एवा रसाणुये युक्त परिगत कर्मस्कंध दलिक प्रत्ये जीव आहे . जेम निव श्कुर- सादिकने अधिश्रयणे करी तंडुलोने विषे प्रत्येके यथा रसविशेष तत्तधूप प्रत्ये जणे ठे तथा अनुनाग वंधाध्यवसायें करी सर्व खंगोने विषे अनव्यानंतगुण प्रदेश निष्प- नने विषे प्रति परमाणुयें सर्व जीवोथी अनंतगुण रसाविनाग पलिछेदो प्रत्ये जीव जणे ठे तथा अणंतपएसंत्ति एटले अनव्यानंतगुणसिद्ध अनंत नाग प्रमाण परमाणु निष्पन्न एकेक कर्मस्कंध प्रत्ये जीव आहे तेवा स्कंध पण प्रति समये अत्तव्यथी अनंतगुणासिझानंत नाग वर्ति प्रत्ये ग्रहे ॥ ७ ॥ ॥ हवे कर्मदलगें अवगाहना क्षेत्र कहे ते. ॥ एग पएसा गाढं, निअ सब पएस गदे जिउँ ॥ थोवो आज तदंसो, नामे गोए समो अदिउँ ॥ जए॥ अर्थ-एगपएसागाढं के एक एटले थनिन्नपणे जे आकाशप्रदेश जीवें, श्रव. गाह्यो . तेहीज श्राकाश प्रदेशे अवगाह्यां जे कर्मदल, तेने एक प्रदेशावगाढ कहीयें, पण एकज आकाश प्रदेशे अवगाह्यां, एम अर्थ न करवो, जे नणी कर्मस्कंध पण असंख्यात प्रदेशावगाढ अंगुल असंख्यांश प्रमाण क्षेत्र श्रवगाढ लीये ते. पण एक प्रदेशावगाढ दल न लीये, तेम जे श्राकाश प्रदेशने विपे जीव अवगाढवे ते श्राकाश .
. बाई एक थायु थने पीढं मोहनीय, ए. वे कर्म न घांधे, थने शेप व कर्म यांपतो ៥០ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ प्रदेशने विपे कर्म पुसअव्य श्रवगाढ ते रागादिक स्नेह गुपयोगयी थारमप्रदेशने विपे लागे ते पण अनंतर परंपर प्रदेशस्यकर्म पुशलमव्यने गृह्यमाण नथी. हवे जेन सीध थनिने संयोगें पाणी उकालीये तेबारे तलानुं पाणी उपर आये अने उपरर्नु पाणी तसीये जाय, तेम रागादिक स्नेह गुपयोगें करी श्रात्माना असंख्याता प्रदेश पटले थाउ मध्यप्रदेश विना धीजा सर्व प्रदेश ए पूर्वोक्त पाणीनी रीते थावर्त सीये. तिही आरमप्रदेश कापायिक अध्यवसायरूप चीकणतावे. ते चीकणतायें करी कर्मरूप रज स. हित क्षेत्रने विपेज थावर्त करतां जेम चीकणे शरीरे लोटतां शरीरने विपेरज वागी जाय, यंधाश्जाय, तेम निवसत्वपएसडंगहेजिले के पोताना आत्माना सर्व प्रदेश हे अनंतानंत कर्मदलें बंधाय, पण एक प्रदेश अथवा वे प्रदेश करी प्रहे घंधाय नही कमक, जीव प्रदेश सर्पने शृंखलावयवनी पेठे परस्पर संबंध विशेषनो जाव , मारें भारमानो एक प्रदेश कर्मदस ग्रहण करवाने व्यापारतां सर्व प्रदेश व्यापारे. जेम प्रस्तादिकें करी घटादिक उपाडतां सर्व शरीरे जोर पहोंचे, जेम कोइएक वस्तु सेवाने भधैं भंगुति प्रयत्न तयार करता, मणिबंध, नजा, खन्नो, ए सर्व परंपराये यस करे, परा एटसो विशेष के जे थवयय, कार्यने दुकमा होय ते अवयवोने विपे घणु जोर पदोप, अने जे भययय कार्यने वेगमा वेगला होय, तेने जोर हीन हीनतर पहोंचे, मेग गंदस प्रदतां यारमप्रदेशने विपे पण हीनाधिक वीर्य जाणवू. एये ए थान कर्मना दखनी नागविनजना कहे ले. जेवार जीव थायुःकर्म यांधे, टेशों मनायत समय समय दस ग्रहण करे, तेना था नाग की चार वर्मने वदची दीये, भने जेयारें थायुःकर्मन यांचे तेबारे जे कर्मदक्ष प्रहण करे, यापु रिना शेप मात कम यांधतो होय, तेने वडेंची थापे, थने जैयार दशमे एण देन बाम एकता होय, में मारें पोदोथादमी के श्रायुःकर्मना नागनो अंश थोमो जागयो जे जणी एडा कर्मनी थपेक्षायें श्रायुःकर्मना स्थान मोदी यी ना दक्ष पण थोक सोप, यो? कायें नोगी मपावे, त मायने की यही नामगोपगमोहित है: नामानं यने गोग्राम, पये कर्मनो नाग विशेषाधिक जाणयो. जो पण दुस्मनी देवी मागेपम मिति का नाम गोप्रणय कमनी स्पिनि श्री होरको मागम प्रमाण ने, ने थायःमनी म्याति की मंग्यानगुनी , . सात नाग याने के नया मनुष्य निवना जपन्य भतरमुनःनि.
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. दर कायुनी अपेक्षायें असंख्यातगुणो जाग लाने , पण आयुःकर्म आखा जव मध्ये एकज वार बंधाय, ते अंतरमुहूर्तपर्यंत बांधे, अने वीजां कर्म तो जीव सर्वदा निरं- तरपणे वांधे . ते माटें घोडा कालमां श्रायुना दल घणां मेलवां पमे, ते कारणथी नाम अने गोत्रकर्मनो जाग विशेपाधिक कह्यो, अने ए वेहुनो नाग, परस्पर तुल्य स्थिति जणी समो एटले सरखो जाणवो. ॥ ए॥ विग्यावरणे मोदे, सबोवरि वेअणी जेणप्पे ॥ तस्स फुडतं न दवश, हिश विसेसेण सेसाणं ॥ ७ ॥ अर्घ-नामकर्म श्रने गोत्रकर्मना दलघकी विग्घ के अंतराय कर्म, अने यावरणे के ज्ञानावरणीयकर्म अने दर्शनावरणीय कर्म, ए त्रण कर्मनी उत्कृष्टी स्थिति त्रीश कोमाकोडी सागरोपमनी . ते जणी वीश कोमाकोडी यकी विशेषाधिक होय, माटें एत्रणनो जाग, विशेषाधिक जाणवो; अने ए त्रणने माहोमांहे तुल्य स्थिति जणी तुख्य जाग एटले सरखे नागें श्रावे तथा ए त्रण कर्म थकी वली मोहे के मोह- नीय कर्मनो जाग विशेषाधिक जाणवो. जे जणी मोहनीयनी स्थिति त्रीश कोडा- कोमी सागरोपमधी वमणी जाजेरी , श्रने त्रिगुणीथी हीन हे मात्रै संख्यातगुणी कहीये. एम मध्ये पण दर्शनमोहनीयनी सीत्तेर कोकाकोडीनी स्थिति के, अने चा- रित्रमोहनीयनी चालीश कोमाकोडी सागरोपमनी स्थिति , तेणे स्थितिविशेष करी दलनागर्नु पण विशेषाधिकपणुं लेबु. ए उक्तमात्र वे. परमार्थधी तो श्रीजिनव- चन प्रमाण करवू तथा एक समय एक अध्यवसायें ग्रहीत पुशल श्रावे कर्मपणे प. रिणमे ते. अहीं जीवनी शक्ति अचिंत्य ठे, अने पुजलनो परिणाम विचित्र वे ते माटे एमां श्राश्चर्य न समजवू. सबोवरिवेक्षणी के सर्वोपरि सर्व थकी अधिक वेदनीयकर्मनो जाग होय, एटले मोहनीयना नाग धकी पण वेदनीय कर्मनो नाग विशेपाधिक होय, जे जणी जो पण मोहनीयनी स्थिति थकी ए कर्मनी स्थिति विशेप हीन ठे, तो पण मोहनीयना दल उत्कृष्ट रसें , थने वेदनीयना दलनो रस श्रघाती ठे, ते नणी मंदरस होय. जेम घेश, राव प्रमुखनो रस ऽव्य घणो होय, तोज क्रुधा उपशमे अने दूध, दही, शिखरणी, खमि तथा घृतादिक अल्प अव्ये पण झुधा जपशमे, तथा पापाणादिक घणे अव्य संबंधे मरण नीपजे, श्रने विषादिक अस्प जव्य संबंधे पण मरणादिक कार्य नीपजे; तेम मोदनीयादिक कर्मना तीन रस दल ते ते थोना होय, तो पण पोतानुं कार्य श्रात्मगुण घातवारूप करे, अने वेदनीय कर्मना दल मंदरस नही .
. रहे, तेरी समय पसंतीण विनाश के बंधाती एवी जे देशघातिनी प्रकृति तेने गम, ने अनावरणादिक प्रण प्रकृनि जे देशयातिनी ठे, तेने यईची पानीयं. नया गाना, यशाना ए व प्रकृनिबंध विरोधिनी ठे. ते नणी एक समय एकत्र वचीय नमध्ये एक दर्शनमोदनीयनं थने एक चारित्रमोदनीयनं यापीयें, या ឱឬឮ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ घर्णा मझे, तोज ते पोतार्नु कार्य पोजलिक सुख दुःखानुजवरूप प्रकट करी शके, पथ थोडे दो खकार्य प्रकट करीन शके. जेणप्पे के जे माटें वेदनीयनो नाग अल्प होय तो तस्सफुमनिहवा के० ते वेदनीयर्नु स्फूटपणुं एटले सुख दुःखादिकनो अनुनत्र स्पष्ट न होय. ए खजावेज वेद. नीयना पुजस घणा मले, तेवारें स्वकार्य करवाने समर्थ थाय, पण थोडे दो वेदनीय प्रकट न होय. ते मा वेदनीयनी योनी स्थिति उता पण दखनो जाग महोटो जाणवो, अने हिबिसेसेणसेसाणं के शेप वीजा सात कर्मना प्रदेशना जागर्नु हीनाधिकपणुं स्थितिविशेपें होय, एटले स्थितिमी अपेक्षा होय. जे कर्मनी स्थिति यधिक ते कर्मनो प्रदेश नाग पण अधिक अने जे कर्मनी स्थिति हीन ते कर्मनी प्रदेश नाग पण हीन होय. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ७ ॥ एम मूल प्रति जाग रचना कही. हवे उत्तर प्रकृतिने विषे नाग रचना कहे दे. नि जाइ लक्ष दक्षिा, तंसो होइ सघघाईणं ॥ . वसंतीण विनाइ, सेसं सेसाण पश् समयं ॥ १ ॥ अर्थ-तिदां घातिनी प्रकृति मध्ये नियजाइ के० पोतपोतानी जातिनी प्रति- मध्य जे नाग सक के साधो, ते दसिथ के दलमांडेला रसदसनो थपंतसोदो- मापाई के अनंतमो नाग सर्व घातीनी प्रकृतिने थापी थने शेप रसदन माग पदेनी थापी, तेरी देखादे वे. अपमहानापरणीय कर्मनी मूतनाग साधो, तेनो थनंतमो नाग केवमानारर परिण, जेणी कम दस मध्य यात सनि दस योमा होप, ते दस गर्य पानिनी प्रानि सई, भने शेष दस रहे ते मतिदानावरणादिक भार निदेशानिनी ने परिणीनो मुख जाग साधी, मनो यनतमो नाग अत्यंत मरस दल पांच निभा तथा केवनदर्शनावरणीय, . प्रकृति मर्द पानी के तने नाम या नापीय थने शेष रसो से मार नि बंधार, नयी एने नाग वबयो नथी. नया मोहनीनो मुन जे खान, नो अनंतमी सरस दस नाग, ते में भारी , १ , शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ ६७३ चारित्रमोहनीयना वली वार जाग करीये ते बंधाता अनंतानुबंधीया चार तथा अप्रत्याख्यानीया चार श्रने प्रत्याख्यानीआ चार, एवं वार प्रकृतिने वहेंची श्रापीयें, श्रने शेप रया जे देशघातीश्रा रसवंत दल तेना वे नाग करी, कपाय तथा नोक- पायमोहनीयने चहेंची श्रापीयें, तेमध्ये कपायनो नाग संज्वलना चारे प्रकृतिने थापीयें, अने नोकपायनो नाग एक वेद, एक युगल, लय अने जुगुप्ता, ए पांच प्रकृतिने वहेंची थापीयें, तथा श्रायुःकर्म एकज गति थाश्रयी बंधाय, तेथी एनो जाग न वहेंचाय, नामकर्मनो मूलनाग जे श्रावे, ते उगणत्रीश नागें वहेंचीये, तेनां नाम कहे . १ गति, २ जाति, ३ तनु, ४ उपांग, ५ बंधन, ६ संघयण, ७ संस्थान, जानुपूर्वी, एधी १५ वर्णचतुप्क, १३ अगुरुलघु, १४ उपधात, १५ जश्वास, १६ निर्माण, १७ जिन- नाम, १७ घातप, १॥ शुनाशुन विदायोगति, २० धीरए उस दशक अथवा स्थावर दशक, ए गणत्रीश मध्ये जेटली बंधाती होय, तेटले नागें बचीयें, तेमध्ये पण तनु एटले शरीर नामकर्मनी प्रकृतिना त्रण अथवा चार जाग करीय; तिहां ये फ्रिय, पाहा. रक, तेजस अने कार्मण बांधतां चार नाग करीये, तथा प्रादारिक, तेजस थने कार्मण अघया व क्रिय, तेजस अने कार्मण यांधतांत्रण प्रण जाग करीयं, तथा बंध. नना सात नाग तथा अंगीथार जाग करीयें, तिहां मनुष्य यने तियंग प्रायोग्य घांधतां, औदारिकनां बंधन चार, थने तेजस कामणनां बंधन प्रणा, पवं सात बंधाय, तेवारें सात नागे वहेंचीयें, तथा देवनायोग्य नामकर्मनी एकत्रीत प्रति पांधतां वेंझियना पंधन चार, तथा थाहारकनां बंधन चार अने तेजल कार्मनां यंधन प्राण, एवं बगीचार बंधाय, तेबारें बगीयार जागे वहनीय तथा वर्ण नामना पनि नाग, गंध नामना ये नाग, रस नामना पांच जाग, स्पर्श नामना यात नाग, पयं यीश नाग पाय, अने शेप प्रहनिना जाग पत्र को चाय नदी. जे जतीने प्रहनियंध विशे. धिनी टे. एक. यांधतां दीजी न बंधाय. जेम एक. गनि बांधनां शेप मा गनिन पं. धार. एमज जाति, संघपए तथा संस्थानादियः पापाज बंधार. नया प्रमादिक दसाफ पांधतां न्यारादिव. दक्षायनी विधिनी प्रतिनधार. गोमयगनों का जागी यो नदी. एफ. सम उंच. नीच, एमांद पर गोल पंपार. नया नागपफर्मनो नाम जे . नीना पनि बनने जागनी. पर जगर प्रहनिनी दसजिना पदी. पनी-EिR: नानी पनवान प्रदरि. मग पाने भने विवाद लेनी दी जानकारी दीपनाम: ..
ច។ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. । सजातीयन बंधाती होय तो विजातीयने पण नाग श्रावे, जेम थीणडीत्रिकने बंधविध तेनो नाग निता श्रने प्रचलाने थावे, अने निधा प्रचलाने वंधविच्छेदें चतुदर्शनार पादिकने श्रावे, तथा दर्शनावरणने बंधविच्छेदें तेनो नाग विजातीय प्रकृति वेदनी ने तेज तिहां ते गुणवाणे बंधाय ने, माटें तेनें लाने तथा मिथ्यात्वमोहनीयने वंधविध एनी सजातीय दर्शनमोहनीयनी प्रकृतिनो पण बंध नथी, ते नणी विजातीय चारि प्रमोहनीयनी प्रकृतिने एनो नाग थावे, तेमध्ये पण सरस दल सर्वघाती प्रकृति योग्य ते. ते नणी सर्वघातीपा वार कपाय प्रकृतिने ए जाग दल आवे, ए उत्तर प्रकृतिर्नु उस्कृष्टपर्दै तथा जघन्यपदें एकेकथी प्रदेशमा अल्पमहत्वपणानो विचा जाणवाने थथे नीचे यंत्रस्थापना करी. एम कर्म प्रकृतिना टीकाथकी सर्व उत्तर प्रकृतिना प्रदेशनो उत्कृष्ट पदें अल्प बदुत्व विचार समजी, गुरु मुखर्घ निर्णय करी सविस्तरपणे वखाणवो. ॥ अथ यंत्रस्थापना। । तर उत्तर प्रकृतिपु उत्कृष्टपदे कर्मदलिकलागास्पबहुत्वमुच्यते ॥ ॥अयशानायरषीयेषु प्रदेशाटप-॥ ॥ श्रथ वेदनीयेषु प्रदे॥ । यहत्यं ।। ॥शाहपयहुत्वं ॥ सहानापरपस घराष्टपदे सर्वस्तोकाकर्मद-१ वेदनीयेऽशातस्य नागः सर्यस्तोकः ।। विकमागः॥ २ ततोवेदनीयशातस्य विशेषाधिकः ॥ २ तो मनापानापरपस्य थनंतगुणाः ॥ मनोग्यपिहानापरपम्य विशेषाधिकः॥ ॥ थथ मोहनीयेषु प्रदेशा॥ ৪ নমুনাঘষিভিঃ । ॥पयदुत्वं ॥ २ नामनिदानाम्यविनाधिकः ॥ १ अप्रत्याख्यानमानस्य सस्तोमः॥ ॥ध्यसनावरणीय ॥ २ ततोऽप्रत्याख्यानकोधस्य विशेषाधिकः ।। प्रदेशापवयं ॥ ३ ततोऽप्रत्याख्यानमायायाविशेषाधिकः ।। नारायाः मनोकः ।। ध ततोऽमत्याख्यानसोनस्य विशेषाधिकः॥ नोनिया ािपितः। ३ पडायविधिः।। ए-१२ एवं अनंतानुधिषनुष्कस्यापि पयोग विशेषा वो निशानियादिशाधिकः॥ १३ तनी मिष्यात्यस्य विशेषाधिकः॥ रहती यानाधिकः ॥ १४ नती जुगुप्माया यनंत गुणः ।। नशविणाधिकः ।। १५ तनी प्रयम्य विधिकः ।। पिदवयम्पानं ॥ हाम्पशायोतिविशेषाधिकः॥ इन दरम्यविधिः ॥ पारपरं म्यम्यानं तुझ्यः॥ एटरपासना विधिक। र तनारल्यायोपिशवाधिकः परस्पर सस्थान गुरुयः एवं प्रत्याख्यानावरणपतुष्कस्यापियोत्तरं गि स्वस्थाने तुटयः॥ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ទិចឬ २०-२१ ततो स्त्रीनपुंसकवेदयोर्विशेषाधिकः परस्पर ६ ततो वैक्रिय वैक्रिय तेजस बंधनस्य विशेषाधिकः॥ ततो वैक्रिय कार्मणबंधनस्य विशेषाधिकः ।। २२ ततःसंज्वसन क्रोधस्य विशेषाधिकः। ततो वैक्रिय तैजस कार्मण बंधनस्य विशेषाधिकः।। २३ ततः संज्वलनमानस्य विशेषाधिकः ॥ ए तत औदारिक चौदारिक बंधनत्य विशेषाधिकः।। २४ ततः पुंवेदस्य विशेषाधिकः॥ १० तत शौदारिक तैजस बंधनस्य विशेपाधिकः॥ २५ ततः संज्वखनमायाया विशेषाधिकः ।। ११ तत औदारिक कार्मण-बंधनस्य विशेषाधिकः ।। २६ ततः संज्वलनलोलस्य संख्यातगुणः ॥ १२ तत श्रौदारिक तैजस कार्मण बंधनस्य विशेषा- ४ चतुर्णामायुपामपि स्वस्थाने तुझ्यः॥ धिकः ॥ ॥ अघ नामोत्तरप्रकृतेः प्रदेशापवदुत्वं ॥ १३ ततस्तैजस तैजसवंधनस्य विशेपाधिकः ॥ १-२ नामकर्मणि देवनरकगत्योः सर्वस्तोकः परस्पर २४ तत स्तैजस कार्मण वंधनस्य विशेषाधिकः ॥ स्वस्थाने १५ ततः कार्मणकार्मण बंधनस्य विशेषाधिकः॥ तुस्यः ३ ततो मनुप्यगतेविशेषाधिकः ।। ॥ संस्थानेषु खट्पबहुत्वं ॥ ४ ततो तिर्यग्गतेर्विशेषाधिकः ॥ १-४ संस्थानेषु मध्यसंस्थानचतुष्के सर्व स्तोकः परस्पर ॥ जातिपंचकेषु स्वरूपबहुत्वं ॥ स्वस्थाने तुझ्यः॥ १- जातिपुजीजियादिजातिचतुके सर्वस्तोकः स्व- ५ ततः समचतुरस्रस्य विशेषाधिकः ॥ ६ ततो हुमकस्य विशेषाधिकः ॥ ५ तत एप्रिय जाति विशेषाधिकः ॥ ॥ संघयणेषु स्वपवहुत्वं ।। ॥शरीरनामकर्मणि भरपबहुत्वं ॥ १-५ संहननेषु श्राद्यपंचकस्य तुल्यः स्तोकः।। १ शरीरेषु श्राहारकस्य सर्वत्तोकः ॥ ६ ततः सेवार्तस्य विशेपाधिकः॥ २ ततोक्रिय शरीरस्य विशेपा॥ ॥ वर्षेषु स्वपवहुत्वं ॥ ३ ततधौदारिकशरीरस्य विशे॥ १ वर्णेपु कृष्णस्य सर्वस्तोकः॥ ४ ततो तैजस शरीरस्य विशेषाधिकः॥ २ ततो नीलस्य विशेषाधिकः ॥ ५ ततः कार्मण शरीरस्य विशेपा० ३ ततो खोहितस्य विशेषाधिकः॥ ५ एवं संघातन पंचकस्यापि. ४ ततो हारिदस्य विशेषाधिकः ॥ ॥ उपांगेपु स्वस्पवहुत्वं ॥ ए ततः शृङ्गस्य विशेषाधिकः।। १ उपांगेपु थाहारकोपांगस्य स्तोकः॥ ॥ गंधेषु स्वरूपबढ़त्वं ॥ ततो वैशियोपांगस्य विशेषाधिकः॥ १ गंधयोर्मध्ये सुरनेः सर्वस्तोकः ॥ ३ ततधौदारिकोपांगस्य विशेपा॥ २ ततो पुरनिगंधस्य विशेषाधिकः ॥ ॥ वंधनेषु स्वस्पवदुत्वं ॥ ॥रसेपु स्वरपबहुत्वं ।। १ थाहारकाहारकबंधनस्य सर्वस्तोकः॥ १ रसेपु तिफरसस्य सर्वत्तोक जागः ।। २ तत याहारक तैजस बंधनस्य विशेषाधिकः॥ २ ततः कटुकस्य विशेषाधिकः ॥ ३ तत थाहारककार्मएबंधनस्य विशेषाधिकः ॥ ३ ततः कपायस्य विशेषाधिकः॥ ४ तत आहारकतैजसकार्मएबंधनस्य विशेषाधिकः । ततः श्रान्सस्यत्नागो विशेषाधिकः ।। ए ततो वैक्रिय बंधनस्य विशेषाधिकः॥ ५ ततो मधुरस्य लागो विशेषाधिकः ।। स्थाने समः॥
३- १३ ततोमिथ्यात्वरय जघन्य नागो विशेषाधिका ५६ शतकनामा पंचम कर्मग्रंय.५ ॥ पर्गेषु स्वापयदुत्वं ॥ ॥श्रय जपन्यपद उत्तर प्रकृनिर॥ १-२ स्पर्शेषु फर्कशगुरुस्पर्शयोः सर्वरतीकः॥ ॥ कर्मदक्षिक नागापापमुच्यने । ३-४ ततो मृऽसघुस्पर्शयोविशेषाधिकः ॥ १ तत्र फेगसमानापरणय, जघन्यपदे कमाविक ५-६ ततो रूक्षशीतयोविशेषाधिकः ।। जागः सर्वम्नांकः॥ 9- ततः स्निग्धोसयोविशेषाधिकः अत्र मयंत्र मुग्मेनु २ सतोमनापर्यशानावरणस्यानंत ॥ परस्परस्तुभ्यः॥ ३ ततोऽयधिशानावरणस्य विशेषाधिकः॥ ॥श्रानुपूर्वीपु स्वष्ट्पयत्वं ॥ । ततःश्रुतकानावरणम्य विशेषाधिकः ।। १-२ानुपूर्वी देवनारक्यानुपूर्वीपु सर्वस्तोका परस्परं ५ ततो मतिज्ञानावरणम्य विशेषाधिकः ।। तुस्यः॥ । दर्शनावरणे स्वपबहुत्वं ॥ ३ ततो मनुष्यानुपूर्वविशेषाधिकः ।। १दर्शनावरणे निकायाः सर्वतोकः ॥ । ततो तिर्यगानुपूर्वेविशेषाधिकः ।। २ ततःप्रघमायाजागो विशेषाधिकः ।। १खगतिपये प्रशस्त खगतेः स्तोकः ।। ३ ततो निघानिधायाः नागी विशेषाधिकः । २ ततोऽप्रस्थखगतेर्विशेषाधिकः ।। ५ ततः प्रचसा प्रचखाया विशेषाधिकः ॥ त्रसविंशतिकेषु स्वरूपबद्दुत्वं ॥ ५ ततः स्त्याना विशेषाधिकः ॥ १ त्रसविंशतितोत्रसनाम्नः सर्वस्तोकः ।। ६ ततः केयस दर्शनावरणस्य विशेषाधिकः। २ ततः स्थावरलागो विशेपाधिकः ॥ ७ ततोऽयधिदर्शनावरणस्य अनंत विशेषाधि ३ एवं बादरस्य नागा स्तोकः॥ पतत अघादर्शनावरणस्य विशेषाधिकः । ४ ततः सूदनस्य विशेषाधिकः ॥ ५-६ एवं पर्याप्तादप्यपर्याप्तो विशेषाधिकः॥ ए ततश्चक्षुदर्शनावरणस्य विशेषाधिकः ॥ -२० एवं प्रत्येकेपियोर्पयो प्रातपद्योतयोः समं ॥ वेदनीयेषु स्वरूपबहुत्वं ॥ समं वाच्यः परस्परं तुट्यः॥ १ वेदनीयेऽशातस्य नागः स्तोकः ॥ ६ निर्माणो १ घ्वास २ पराघातो ३ पघात ४ श्रगुन २ ततःशातस्य नागो विशेषाधिकः। रुसघु ५ जिननाम ६ अपवदुत्वं नास्ति परस्पर- ॥ मोहनीयेषु स्वरूपबहुत्वं ॥ सजातीय प्रतिपक्षापेक्षानाचात् ।। १ अप्रत्याख्यान मानस्य सर्वस्तोकः॥ २ ततोऽप्रत्याख्यानक्रोधस्य विशेषाधिकः ॥ रगोत्रयोनीचैर्गोत्रस्यलागः सर्वस्तोकः॥ ३ ततोऽप्रत्याख्यानमायायाविशेषाधिकः ।। २ तत उच्चैर्गोत्रस्यलागो विशेपाधिकः॥ ५ ततोप्रत्याख्यान सोजस्य विशेषाधिकः॥ ५-१२ एवं क्रमेण प्रत्याख्यानायरणाऽनंतानु १ अंतरायेषु दानांतरायस्य सर्वस्तोकः ।। तुकयारपि विशेषाधिकः ॥ २ ततो सानांतरायस्य विशेषाधिकः॥ ३ ततो नोगांतरायस्य विशेषाधिकः ।। १५ ततो जुगुप्साया लागोऽनंतगुणः ॥ ४ ततोपत्नोगांतरायस्य विशेपाधिका १५ ततो जयस्य विशेषाधिकः ॥ ५ ततो वीर्यातरायस्य नागो विशेषाधिका। २७ततोहास्यशोकयोर्विशेषाधिकस्वस्थानेपरस्परंतु ॥ इति उत्तरप्रकृतिपूत्कृष्टपदे कर्मदखिकनागाइप ३०-यायतरस्य वेदस्य जागो विशेषाधिका । १७-१एततोर त्यरत्योर्विशेषाधिकः परस्परं स्वस्था बहुत्य यंत्रकं ज्ञेयं ॥ १ ॥ गोत्रकर्मणि स्वष्टपबदुत्वं ॥ ॥ अंतरायकर्मणि स्वक्ष्पबहुत्यं ॥
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ខ្ញុំបាទ २६ ततः क्रोधादिचतुर्णी संचलनानाययोक्तं विशे ३ ततोऽऽहारकोपांगस्यासंख्येयगु० ॥ ॥ आयुपि स्वस्पबहुत्वं ॥ ॥ आनुपूर्वीपु स्वट्पयदुत्वं ॥ १-२ भायुपि तिर्यगनरायुपोः सर्वस्तोकः ॥ १-२ भानुपूर्वीषु नरकदेवगत्यानुपूर्यो सर्वस्तोकापर- ३-४ ततो देवनरकायुपोऽसंख्येयगुणः ॥ स्परं स्वस्थाने तुट्यः॥ ॥नामकर्मणि स्वपबहुत्वं ।। ३ ततो मनुष्यानुपूा विशेपाधिकः ॥ १ ततलिग्गतः सर्वलोकः ॥ ४ ततस्तिर्यग्गत्यानुपूर्व्या विशेषाधिकः ॥ २ ततो मनुप्यगतेविशेपाधिकः ।। ॥ त्रसविंशतिपु स्वपबहुत्वं ॥ ३ ततो देवगतेरसंख्येयगुणः ।। १ त्रसविंशतवसनासः सर्वस्तोकः ॥ ४ ततो नरकगतेरसंख्येयगुणः ॥ २ ततः स्थावरनाम्नः विशेषाधिकः ॥ ॥ जातिषु स्वप वहुत्वं ॥ ३-२० एवं बादर सूक्ष्मयोः पर्याप्ताऽपर्याप्त प्रत्येक धजातिपुज्यिादिजातिचतुप्फे सर्वस्तोकः परस्परं० साधारण्योश्च स्तोकः॥ ५ तत एप्रियजातरिशेपाधिकः ।। २१-१२ श्रवशिष्ट विचत्वारिंशत प्रकृतीनां जघन्या- ॥ शरीरपु स्वाप पदुत्वं ॥ एपबहुत्वं उत्कृष्टयत् ज्ञेयं ॥ १ शारीरेषु शीदारिक शारीर सर्वत्तोकः॥ ॥ गोनेपु स्वप यदुत्वं ।। २ ततस्तैजससारीरस्य विशेपाधिकः॥ १गोत्रेपु नीचर्गोत्रस्य नागास्तोकः ।। ३ ततःकार्मए शारीरस्य विशेषाधिकः ।। २ तत उचगानस्य विशेपाधिकः॥ । ततोवैझियशारीरस्यासंख्येयगुरु । ॥ अंतरायेपु स्वरूप यमुत्यं ।। ए ततोऽऽहारकस्यासंख्येयगुणः ।। १वंतरायेषु दानांतरायस्य सर्वलोकः ।। ६-२० एवं संघातनेषु बंधनेषु स्वपि वाच्यः २ ततो खानांतरायस्य विशेषाधिकः ॥ ॥ गोपांगेपुवापयतुत्वं ॥ ३ ततो जोगांतरायस्य विशेषाधिकः ॥ १ मंगोपांगेपु स्वादारिकोपांगवलोकः ॥ ४ तत उपनांगांतरापन्य विशेषाधिः २ तानियोपांगस्य संख्येय ।। ए ततो चीयांतरायस्य सिपाधिकः ।। दवे कर्मना प्रदेश वेद्या विना अवश्य निर्जरा न याय, यद्यपि स्थिति तथा रस ए वे तो वेद्या विना पण शुज अध्यवसायें करी तथा तपसंयमें करी स्थितियात तथा रसघात फरी कर्म निर्डरें, पण प्रदेश सर्व वेदे, तेबारेंज तेनी निहंग याय माटें ते प्रदेदा देदवाने जीव. सम्यक्त्वादिकाएँ करी चोटे कालें घाणा प्रदेश निर्क रवाने व वेयमान दखने विपे उपरना दख समय समय असंग्ल्यान गुणाकार - ऋमावें, तेजली एने गुणधेली काहीये. ते गुपदेली धगीचार दे, ते कडेने. ॥प जाग दसिफागुणधेशीरचनव यिने ।। सन्म देस सय विरई.नप्रण विमंजोत्र दंन यात्र॥ मोदसन नंत खबगे. खीण सजोगीवर गुण नंदी ।। ७ ।। सई-एक सन्म प्रददिकी, दोडी देगामिनि प्रत्यापिकी, , संख्यात गुण हीन एवी अंतरमुत्तें वेदवा योग्य असंख्यातगुण वृद्धिप्रदेशात्मक ४ ते थकी अनंतगुणविशुद्धिये अनंतानुबंधीया कपाय विसंयोजतो थको सर्वधि रुपातगुण हीन यंतरमुहूर्त वेदवा योग्य असंख्यातगुण वृहदसिक त्रण दर्शनमोद ६ तेथकी पण संख्यातगुणहीन एवी अंतरमुहूर्ते वेदया योग्य थसंख्यातगुण वृक्ष ឌុច शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ त्रीजी सबविर के सर्व विरति प्रत्यायिकी, चोधी अणविसंजोश्र के अनंतानु धिनी विसंयोजनायें गुणश्रेणी करे, पांचमी दंसखवगेश्य के दर्शनमोहनीय खपात्रता गुणश्रेणी करे, की मोहसम के चारित्रमोहनीय उपशमायतां गुणश्रेणी करे, साः समी संत के उपशांतमोहनीय गुणश्रेणी, श्रावमी खवगे के० पकश्रेणीय गुरुप्रेशी करे, नवमी खीण के क्षीणमोद गुणश्रेणी, दशमी सजोगीथर के सयोगी केवडी गुणश्रेणी श्रने श्रगीथारमी ते थकी इतर अयोगी केवलीनी गुणश्रेणी, ए थपी- बार गुपसेढी के० गुणश्रेणी जाणवी. ॥ २ ॥ १ प्रथम सम्यकत्व निमित्त प्रथिन्नेद करता तथा बीजो अपूर्वकरण करतो स्थिर तिघात, रसघात, गुणश्रेणी, थपूर्ववंधम, ए चार वानां करता, प्रति समये असंख्या- तगुणी निर्जरा वधारतो जाय, तेम अपूर्व निवृत्तिकरणे पण जाणयो. श्रने सम्यक पाम्या पली पण सम्यक्त्व प्रत्यये करी अंतरमुहूर्त प्रमाण शेषकर्मदख खपावबाने गोपुटाकारें दसरचना करे, ते प्रथम सम्यक्त्व युषश्रेणी जावी. ए अन्य श्रेणीन अपेक्षायें सम्यक्त्व प्रत्यायिकी मंदविशुलिया दीर्घ अंतरमुहत्ते घेदवा योग्य धने अल्प प्रदेशिक एवी गुणश्रेणी करे. २ ते थकी देशविरति निमित्त श्रपूर्वकरण करतो पहेखी गुणश्रेणीना अंतरमुह थी संख्यात गुण हीन एवां अंतरमुह वेदवा योग्य अने पूर्वक्षी श्रेणीथी यस ख्यात गुण वृद्धि प्रदेशिक दलरचनायें, देशविति गुण प्रत्ययिकी श्रेणी, ते प्रथम १० पश्रेणिनी निर्जराथकी असंख्यातगुणी निर्जरावंत एवी वीजी गुणश्रेणी करे. ३ ते देशविरति गुणथकी अनंतगुण विशजवतो सर्व विरति सब्धि निमित्त थपूर्व करण करतो सर्वविरति गुणगुणश्रेणीना अंतरमुहूर्चयी नसंख्यातगुण निराहेतु एवी सर्व विरतिरूप त्रीजी गुणश्रेणी करे. ..७ वृषदखिक एवी चोथी गुणश्रेणी करे. ५ तेषकी पण अत्यंत विशु परिणामे पूर्णली गुणश्रेणीना अंतरमुहूर्स यकी सं. नीयने खपाववा निमित्त, गुणश्रेणी करे, ते क्षायिक सम्यक्त्व प्रत्ययिकी असंख्यातः गुण निर्जरारूप पांचमी गुणश्रेणी जाणवी. " शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५ ចុចប दलिक असंख्यातगुणी निर्जराहेतु चारित्रमोहनीय उपशमावतो अपूर्वकरण अनि- वृत्तिकरण गुणगणे गुणश्रेणी करे, ते नही गुणश्रेणी जाणवी. ७ तेथकी अनंतगुणविशुझियें उपशांतमोह प्रत्ययिकी संख्यातगुण हीन मुहूर्ते वे- दवा योग्य असंख्यातगुण वृदिलिक उपशांतमोह गुणश्रेणी सातमी. ७ तेथकी अनंतगुणविशुझिये संख्यातगुण हीन मुहूर्ते वेदवा योग्य असंख्यात- गुण वृद्धिदलिक असंख्यातगुण निर्जरायें वधती चारित्रमोहनीय खपावतां श्राग्मे अने दशमे गुणगणे दलिकरचना करे, ते थाउमी गुणश्रेणी. ए तेथकी अत्यंतविशुद्ध संख्यातगुणहीन अंतरमुहूत्तै वेदवा योग्य असंख्यातगुण वृद्धिदलिक क्षीणमोह गुणगणा प्रत्ययिकी गुणश्रेणी नवमी जाणवी. १० तेथकी संख्यातगुणहीन अंतरमुहूर्ते वेदवा योग्य असंख्यातगुण वृद्धिदलिक सयोगी केवलीने असंख्यातगुणी निर्जराहेतु दलिक रचना करे, ते दशमी. ११ तेथकी इतर योगी गुणगणे कर्म खपाववा निमित्त, सयोगी गुणश्रेणीना अंतरमुहूर्त यकी संख्यातगुण हीन अंतर मुहूर्ते वेदवा योग्य असंख्यातगुण वृद्धिदलिक कर्म दल रचना करे, ते अगीधारमी अयोगीकेवली गुणश्रेणी होय. एम अगीआर गुणश्रेणीनी रचनायें करी वहुकाल वेदवा योग्य कर्म ते अल्प कालें निडरे॥इत्यर्थः ॥२॥ ॥हवे गुणश्रेणीनुं खरूप कहे .॥ गुणसेढी दल रयणा, णुसमय मुदया दसंख गुणणाए । एअगुणा पुण कमसो, असंख गुण निकरा जीवा ॥ ३ ॥ अर्थ-गुणसेढी के० गुणश्रेणी ते दलरयणा के कर्मदलनी जोगवी वेदीने निर्जरा निमित्त, रचना स्थापना. अणुसमयमुदयावसंखगुणणाए के उदय समयथी मामीने समय समय असंख्यात गुणाकारें वधता दलनुं संक्रमावq एअगुणापुणकमसो के ए गुणश्रेणीना वली अनुक्रमें एकेकथी चढता असंखगुण निकराजीवा के असं- ख्यात गुण निर्जरावंत जीव होय. पहेली गुणश्रेणीधी वीजीना, वीजी गुणश्रेणीथी त्रीजी गुणश्रेणीना जीव चढतां चढतां वधती वधती निर्जरावंत होय. एम सर्वत्र समज. ॥ इत्यक्षरार्थः॥ गुणाकारें कर्मदल वेदीने निर्जरा निमित्त कर्मदलनुं व्यवस्थायें स्थाप, उपरली स्थिति थकी उतारी उतारी उदयावलिनी स्थितिना समय समय स्थितिने विषे असंख्यातगुण वधतुं संक्रमावतां जे दल श्रेणी, ते गुणश्रेणी कहीये. एम योमे कालें घणां कर्मदल निओरे, तेना सुखाववोध निमित्त थापना करी देखामी ठे. तिहां प्रथम गुणश्रेणीनो काल श्रपूर्वकरण श्रने अनिवृत्तिकरण काल यकी किंचि- तथा ए थगीथार गुणश्रेणीना जीय अनुक्रमें एकेकयी असंख्यातगुणी निरा वंत होय, एटले मिथ्यात्व थकी सम्यक्त्व गुणश्रेणीय अनंतगुण निर्जरा होय. जेम ? कोश्यक पृरू अर्चल रोगाक्रांत चित्तचिंतातुर पुरुष होय, ते जेनी धारा न होय, एवा लूंग काटें नरेला कुदामायें करी बावलीयां तथा खेरना काट वेढाने कापतो घणो पुःखी याय, तो पण घणे काले योमांक कापी शके, थने कोइएक तरुण निरोगी निश्चित दृढ संघयणी पुरुप, तीक्ष्ण एवा सार सोद फरशीयें करी, सूकी एरंड तथा थाकहानी साकडी थोमा कासमां पण घणी कापी नाख, तेम .मिध्यात्री ६९० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. " दधिक अंतरमुहर्तमान जाणवो. ते वेद्यमान अंतरमुर्त्तयी उपरली स्थितिना दविक जतारी, उतारी, वेद्यमान स्थितिमा उदयथी प्रतिसमये असंख्यातगुणो असंख्यात गुणो वधतो चरम समय लगें संक्रमावे, एटले उपरली स्थितिनुं उतागुं जे दस, ते मध्ये प्रथम समये स्तोक संक्रमावे. तेथी बीजे समये असंख्यातगुणो संक्रमावे. तेत्री वली बीजे समये असंख्यातगुणो संक्रमावे. एम समय, समये, यसंख्यात गुणाका वधारतो, वधारतो आंतरमुहूर्त्तने चरम समये सर्वोत्कृष्ट संक्रमाची, भोगवीने खाने पण गुणश्रेणीनो काल वधारे नहीं. ए रीत सर्व गुणश्रेणीनुं स्वरूप जाणवू. पण एके कथी श्रेणीनुं अंतरमुहूर्त संख्यात गुण हीन हीनकाल पूर्वली श्रेणीनी अपेक्षायें होय श्रने कर्मदल थसंख्यातगुणां घधता होय. तिहां देशविरति थने सर्व विरतिपणे पामतो वे करण करे, पण त्रीजु अनियति करण न करे, तथा देशविरति भने सर्वविरतिथी पाजोगे पढ्यो, श्रने बड़ी देशविरत्यादिक पमीवजे, तेबारे पण ते करण करे, श्रने अनाजोगें पड्यो करण कस्या विना चढे, ए वे करण करी देशविरति सर्वविरत्यादिक गुण आहे । जीव अवश्य वधते परिणाम होय. तिहां वधते परिणामें केवारें एक असंख्या नाग़ाधिक थने केशारे एक संख्यात नागाधिक, केवारें एक संख्यात गुणाधिक केवारे एक असंख्यात गुणाधिक दलिक रचना करे. तिहां हीयमान परिणाम चारे हीयमान दतिक रचना करे, थने तुल्य परिणाम तुल्य दतिक रचना के पण पोतपोतानी गुणश्रेणी अंतरमुहूर्त सरखंज होय, तथा अनंतानुबंधियानी कि योजना देवता, मनुष्य अने नारकी पर्याप्ता अविरति, सम्यक्ष्टि देशविरति । सर्पविरति, ए सर्वत्रण करणे करी करे, तिहां अपूर्वकरण अनिवृत्तिकरण का गुणश्रेणी करे. ए मध्ये प्रथम त्रण गुणश्रेणी सम्यक् देशविरति भने सर्वविरति सहसात्कारें पता केटलोएक काल मियागुलवाणे पामाय. ए गुणश्रेणीनी स स्तर धक्तव्यता कर्मप्रकृति तथा पंचसंग्रहनी वृहटीका थकी जाणवी. . .
. . शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ६ जीव वीये हीन थको पोतानां अत्यंत चीकणां कर्म तेने अज्ञानोपहत एवा वालत- पश्चरणादिक लूंग शो प्रायें करी घणा कालें पण अल्प कर्म निहरे, अने सम्यक्- हरि जीव ज्ञानादिक गुणे वलिष्ट होय, माटे तेहना शुन्नपरिणाम वृद्धिये रसघात स्थितिघात करी नीरस निःसार एरंड जेवा चयला कोने ते अपूर्वकरणादिक तीक्ष्ण शस्त्रे करी थप काले पण घणा वेदी नाखे, ते माटें गुणश्रेणी गुणश्रेणी प्रत्ये चयोत्तर वीर्यजिये कर्म निःतार होय. तेने गुणनिर्मलतारूप शस्त्रे करी असंख्यगुणी असंख्यगुणी निर्जरा वधे, तिहां सर्वोत्कृष्ट कर्म. निर्जरा अयोगी केवलीने होय ॥३॥ ॥ एम गुण विशुकियें निर्जरा वधे ते जणी गुणगणानो अंतरकाल कहे . ॥ पलिआ संखंसमुह, सासण श्अर गुण अंतरं दस्सं॥ गुरु मिति वे उसही, इयरगुणे पुग्गलईतो ॥ ४ ॥ थर्थ-सासण के० साखादन गुणगणा, पलियासंखंस के पल्योपमनो असंख्या- तमो नाग जघन्यथी यांतलं जाणवू, जे नणी साखोदन गुणग' एक वार स्पशी, वली वीजी वेलायें स्पर्श. एने वचमांनो कास तेने सास्वादननुं श्रांतर कहीये, ते जघन्यची तो पस्योपमासंख्येय नाग प्रमाण होय, जे जणी कोइएक जीव मोद- नीचनी ठवीश प्रकृतिनी सत्तायेंथको योपशमिक सम्यक्त्व सही, त्रिपुंज करी, यष्टा- विंशति सत्कर्मा याय. तेबारे पनतां साखादनपणुं पामे. तिहांधी चली मिध्यायें जाय, तिहां मिध्यात्वप्रत्ययें सम्यक्त्वमोहनीय मिश्रमोदनीयने समय समय उयेसतां, ज्वेलता, पख्योपमासंख्येय नाग काल प्रमाणते मोहनीयनी चे प्रकृतिने उबेसी रहे, तेवार मिश्र तथा सम्यक्त्वनी सत्ता रहित थयो यको वदीश सत्कर्माः चाय, याप्ती पण को एक जीव औपशमिक सम्यक्त्व पामी, तिहांधी सान्वादनपएं पामे तेणे पसी हीन थांतरं न फतुं तपा जे जीव, उपशम श्रेणीथी पम्तो सान्नादनपाणु पामी यस अंतरमुर्त्तने यांतरें पीजी वेसा उपशमश्रेणी पविजे, ते यस तिहांची पगतो सातादन गुणवाणे घावे. ए थपेक्षायें संतरमुर्नपण यांत दोय. तर मुद्दनना पसंल्पाता जेद , तथा प गुणवापानो काउ पण आंतरमुन्नी दे, बने सर्य गा. ताणां पण नंतरमहर्नमांदे पदों. यहींबां विरोध को नदीप ने भनामुन, पांत पर साम्पादन साने. परंतु ते मनुष्यमाज कोइ एरुने होप पर देवादिने न होप. ते माटेंबरमतीचही विदयु नहीं, नयादी को कारण कि नदी. तपा ए साबादन पी चरण : इटर एट वीजामियानादिका मान. मोदतना दश वाला अंतरंट जयपी चांगना के सामान नमन जाने रती रोएकजीव सामनीची पन्ही मिथ्यार ..
- जीय अयश्य वधते परिणाम होय. तिहां वधते परिणामें केवारें एक असंख्यात फवारे गफ थसंग्च्यात गुणाधिक दसिक रचना करे. तिहां दीयमान परिणाम । पारदीयमान दतिक रचना करे, यने तुल्य परिणाम तुल्य दलिक रचना करे, योजना देवता, मनुष्य थने नारकी पर्याप्ता थपिरति, सम्यकदृष्टि देशपिरति थने पा पोतपोतानी गुणश्रेणीनु यंतरमुहर्त सरज होय, तथा अनंतानुवंधियानी विभ- सचिरनि, एसय प्रण करणे करी करे, तिहां थपूर्वकरण थनिचिकरण का गुपधेपी करे. ए मध्ये प्रथम प्रण गुपश्रेणी सम्यक्त्व देशविरति थने सर्वपिरनिकी सदसारका पाला केटसोएक कान मिथ्यात्वगुणवाणे पामीयं. ए. गुग्णश्रेणीनी सरि- नपाएगीयार गुणश्रेणीना जीव थनुक्रमें एक्रकथी असंख्यातगुणी निलंग यंत दोय, पटव मिथ्यात्व यकी सम्यक्त्व गुणश्रेषीय श्यनंतगुण निरा होय. - कोपरयंत गंगाकांत चिनचिंतातुर पुरुष होय, ते जेनी धारा न होग एवायंका काटें नरेखा कुहामायें करी यायसीयां तया सेरनां काष्ट वेढाने फार पानी याय, नो पण घो काठे योगांक कापी शके, थने कोशकता ६ए शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ दधिक अंतरमुहूर्तमान जाणवो. ते वेद्यमान अंतरमुहर्तनी उपरली स्थितिनादवि उतारी, उतारी, वेद्यमान स्थितिना उदयथी प्रतिसमये असंख्यातगुणो थसंख्यान गुणो वधतो चरम समय लगें संक्रमावे, एटले उपरखी स्थितिनुं उताखु जे दस, ते मध्ये प्रथम समयें स्तोक संक्रमावे. तेथी वीजे समये असंख्यातगुणो संक्रमाचे. तेवो चली जीजे समये असंख्यातगुणो संक्रमावे. एम समय, समये, असंख्यात गुणाकार वधारतो, वधारतो अंतरमुहूर्त्तने चरम समये सर्वोत्कृष्ट संक्रमावी, जोगवीने खग, पण गुणश्रेणीनो काल वधारे नहीं. ए रीते सर्व गुणश्रेणीनुं स्वरूप जाणवू. पण एक कधी श्रेणीनुं अंतरमुहूर्त संख्यात गुण हीन हीनकाल पूर्वली श्रेणीनी अपेक्षायें होय, थने कर्मदल थसंख्यातगुणां वधता होय. तिहां देशविरति अने सर्व विरतिपणे पामतो वे करण करे, पण प्रीजु अनिधिः फरण न करे, तथा देशविरति भने सर्व विरतिया माजोगे पढ्यो, भने बनी जे देशविरत्यादिक पनीबजे, तेबारे पण ते वे रण करे, भने अनाजोगे पडयो हे फरण कन्या विना चढे, ए ये करण करी देशविरति सर्वविरत्यादिक गुण आहे तो भागाधिक थने केशरें एक संख्यात नागाधिक, केवारें एक संख्यात गुणाधिक राने स्तर वयना कर्मप्रकृति तथा पंचसंग्रहनी वृहटीका थकी जापयी. निरोगी निधिन हट मंघयणी पुरप, तीक्ष्ण एवा सार लोद फरशीय करी, म. पानी HTET मा कामी कापी नाव, तेम मिष्यात . शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. । ६ जीव वीर्ये हीन थको पोतानां अत्यंत. चीकणां कर्म तेने अज्ञानोपहत एवा चालत- पश्चरणादिक लूंग शस्त्रे प्रायें करी घणा कालें. पण अल्प कर्म निर्करे, अने सम्यक्- दृष्टि जीव ज्ञानादिक गुणे वलिष्ट होय, माटे तेहना शुन्नपरिणाम वृध्येि रसधात स्थितिघातें करी नीरस निःसार एरंड जेवा ययला. कर्मोने ते अपूर्वकरणादिक तीक्ष्ण शस्त्रे करी अल्प काले पण घणा वेदी नाखे, ते माटे गुणश्रेणी गुणश्रेणी प्रत्ये ययोत्तर वीर्यवृहिये कर्म निःसार होय. तेने गुणनिर्मलतारूप शस्त्रे करी असंख्यगुणी असंख्यगुणीनिर्जरा वधे, तिहां सर्वोत्कृष्ट कर्म. निरा अयोगी केवलीने होय॥३॥ ॥ एम गुण विशुद्धियें निर्जरा वधे ते जणी गुणगणानो अंतरकाल कदे ...॥ पलिआ संखंसमुहू, सासण इअर गुण अंतरं हस्सं॥ गुरु मिति वे उसही, इयरगुणे पुग्गलईतो ॥४॥ अर्थ-सासणं के सास्वादन गुणगणानुं पलियासंखंस के पक्ष्योपमनों असंख्या- तमो नाग जघन्यथी आंतरं जाणवू, जे नणी साखोदन गुणगणुं एक वार स्पर्शी, वली वीजी वेलायें स्पर्श. एने वचमांनो काल तेने सास्वादननुं श्रांतलं. कहीये, ते जघन्यथी तो पट्योपमासंख्येय नाग प्रमाण होय, जे जणी कोइएक 'जीव मोह- नीयनी व्चीश प्रकृतिनी सत्तायेंथको औपशमिक सम्यक्त्व लही, त्रिपुंज करी, अष्टा- विंशति सत्कर्मा थाय, तेवारें पमता साखादनपणुं पामे. तिहाथी वली मिथ्यात्वं जाय, तिहां मिथ्यात्वप्रत्ययें सम्यक्त्वमोहनीय मिश्रमोहनीयने समय समय उवेलतां, उवेलतां, पत्योपमासंख्येय नाग काल प्रमाणते मोहनीयनी चे प्रकृतिने मवेदी रहे, लेवार मिश्र तथा सम्यक्त्वनी सत्ता रहित थयो थको दबीश सत्कर्मा थाय, · वक्षी पण कोइ एक जीव औपशमिक सम्यक्त्व पामी, तिहाथी साखादनपणुं. पामे तेणे एथी हीन आंतरं. न कहुं तथा जे जीव, उपशम श्रेणीथी पमतो सास्वादनपणुं पामी वली अंतरमुहूर्त्तने आंतरें वीजी वेला उपशमश्रेणी पविजे, ते वली तिहाथी . पमतों सास्वादन. गुणगाणे श्रावे. ए अपेक्षायें अंतरमुहूर्त्तनुं पण श्रांतलं होय, अंतरमुहूर्त्तना असंख्याता नेद , तथा ए गुणगणानो काल पण अंतरमुहूर्त्तनो ,.अने सर्व गुण- वगणां पण अंतरमुहूर्त्तमांहे. स्पर्श, श्रहींनां विरोध कोई नयी. ए रीतें अंतरमुहूर्त्तनुं श्रांतरं पण. साखादननुं लाने, परंतु ते मनुष्यमध्येज को एकने होय.पण देवादिकने न होय, ते माटें अस्प जणी अहींयां विवयु नहीं, तथा वीजे कशे कारणे विवक्ष्यु नहीं. . तथा ए.सास्वादन, थकी इअरगुण के० इतर.एटले वीजा मिथ्यात्वादिकधी उपशांत. मोहपर्यंतना दश गुणगणानुं अंतरंहस्सं के जघन्यथकी श्रांतरं मुहू के अंतरमुहूर्त अंतर्मुहुर्तनुं जाणवू. जे.जाणी कोइएक जीव, उपशमश्रेणीधी पनतो . मिथ्यात्व गुण- -A--- ६२ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ गणे श्रावी वसी बीजी वखत चडतो सवें गुणगणां स्पर्श, तेवारें अंतरमुर्ग श्रांतलं नापQ. तथा बीजे प्रकारे पण जे मते एक जवे एकज श्रेणी करे, तिह चडतां तथा पमतां पण एज थांतरं जावq. अने कीणमोड़, सयोगी तथा अयोगी, ए प्रण गुणवाणाथी पडवू नयो । गुणगणां एकज वार थावे, माटें एर्नु जघन्य तथा उत्कृष्ट श्रांतरं नथी. धे ए गुणगणानुं गुरु के उत्कृष्ट श्रांतलं कहे . तिहां मिछि के मियार गुणवाणानुं वेठसही के० चे वखत शह सागरोपम पूर्वकोटी पृथक्त्वे अधिक एट जस्कृष्ट शांतलं जाणवं, जे जणी कोइएक पूर्वकोट्यायु मनुष्य शुझसंयम पा विजय विमाने तेत्रीश सागरोपमायु जोगवी सम्यक्त्व सहित मनुष्यजब पामी बस मनुष्य जवश्री विजय विमाने जाय. एम TIME सागरोपम सम्यक्त्वें रही बस अंतरमुहूर्त मिों श्रावी फरी सम्यक्त्व लही त्रण वेला अच्युतगमनें मनुष्य ना- तर वाश सागरोपम पूरे, एम एकसो ने वत्रीश सागरोपम पूर्वकोटी पृथक्वें थधिक मिथ्यात्व गुणगणानुं आंतकै उत्कृष्टुं जाए. अने ए मिथ्यात्व विना इयरगुणे के तर जे बीजा साखादनयी उपांतमोड़ पर्यंत दश गुणगणां ठे, तेनुं उत्कृष्ट श्रांत पुग्गलईतो के सूक्ष्म क्षेत्र पुगत पर वर्त्तनुं अर्फ कांइएक ऊणेरु होय, जे जणी उत्कृष्टो किंचिडून अर्ड पुनः परावर्च प्रमाण शेप संसार हुँते थके जीव, प्रथिनेद करे, तेवार पी ए दश गुणगणां स्पर्श, तेणे उत्सूत्र नापणादिक अत्यंत अशातनायें करीत संसार वधारे तो पण जेथे सम्यक्त्व लघु ते जीव अर्ज पुशव परावर्तमांडे सीजे, तेवारें वली सर्व गुणवाण स्पर्शे, ए अपेक्षायें नाव, उपरांत संसारमा न रहे ॥ ७ ॥ हवे पुल परावर्तन कालमान समजावाने प्रथम कालमानना नेद कहे दे. तिहां त्रीश मुहूत्ते एक अहोरात्रि अने त्रीश अहोरात्रं एक मास, वे मासे एक स्तु, ऋण स्तुयें एक थयन, वेश्रयने (1) एक वर्ष, चोराशी लाख वर्षे (२) एक पूर्वाध चोराशी लाख वाइँगे (३) एक पूर्व, चोराशी लक्ष पूर्वे (8)एक त्रुटितांग, चोराशी धरू श्रुटितांगे (५) एकत्रुटित, चोराशी लक्ष त्रुटित (६) एक पटटांग, चोराशी सच अटटांग ()एक अटट, चोराशी सदा श्रटटें(6) एक अवांग, चोराशी सद प्रवब, चोराशी सक्ष अवये (१०) एक हहयांग, चोराशी सक हूहूयाग (१०) एक हृदूम, चोराशी सक्ष हूएं (१२) एक उत्पलांग, चोराशी वक्ष उत्पलांगे (१३) एक उत्पस, चोराशी सक्ष उत्पदं (1) एक पांग, चोराशी सक्ष पद्मांगें (१५) एक पत्र चोराशी सक्ष पत्रे (२६) एक नक्षिनाग, पोरीनना ) एक नविन श्रवांगें()एक शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६ए३ चोराशी लक्ष नलिने(१)एक श्रतिनिकुरांग, चोराश। लद अदिनिकुरांगें(रए)एक श्व- क्षिनिकुर, चोराशी लक्ष यक्षिनिकुरें(२०)एक अयुतांग, चोराशी लद अयुतांगें (२१) एक अयुत, चोराशी लद अयुते (२२) एक नयुतांग, चोराशी लद नयुतांगें (२३) एक नयुत, चोराशी लक्ष नयुतें(२४)एक प्रयुतांग, चोराशी लद प्रयुतांगें(२५)एक प्रयुत, चोराशी लद प्रयुते (२६) एक चूलिकांग, चोराशी लद चूलिकांगें (२७) एक चूलिका, चोराशी लक्ष चूलिकायें (२७)एक शीर्पप्रहेलिकांग, चोराशी लद शीर्षप्रहेलिकांगें(श्ए) एक शीर्षप्रहेलिका, अहीं सुधी संख्यातो काल गएयो आवे. ए शीर्षप्रहेलिकायें श्राटला श्रांक श्रावे ते अंक मांडीये ये. ( १५७२६३२५३०७३१७२४११५४७३५६एए ७५६७६४०६२२एद ६००१३शए६२ ) ए चोपन श्रांक आगल एकसो ने. चालीश शून्य मांडीयें, तेवारें एकसो ने चोराणुं अंक घाय. त्यांसुधी संख्याता वर्ष जाणवां. उपरांत गणतां नावे ते माटें पाला तथा समुसादिकनी उपमायें करी समजाव्यु जाय, पण गणतां पार न आवे, तेने असंख्याता कहीयें, ते असंख्याता वर्ष प्रमाण पक्ष्योपम सागरोपम जाणवू, तेनुं स्वरूप समजाववाने गाया कहे . ॥ ४ ॥ ॥ अथ पल्योपमखरूपमाह ॥ नशर अझ खितं, पलिय तिदा समय वाससय समए ॥ केसव दारो दीवो, दहि आज तसाय परिमाणं ॥ ५ ॥ अर्थ- धान्य पल्यवत् पट्योपम, तथा वली सागरवत् सागरोपम जाणवू. तेना प्रत्येके त्रण त्रण नेद . तन वालाग्र अथवा वालाय खंडोनो प्रतिसमयें उद्धार के० नधरण करवो, ते वे प्राधान्य जिहां तेने प्रथम उद्धार पस्योपस कहीयें; अने अद्ध के श्रद्धा एटले काल ते प्रस्ताव थकी वालोगोने अथवा वालोमोना खमोने अपहारें प्रत्येकें वर्प शत लक्षण प्राधान्य दे जिहां ते बीजो श्रद्धा पस्योपम कहीयें तथा वित्तं के क्षेत्र जे श्राकाश प्रदेशरूप तेनुं प्राधान्य जिहां ते त्रीजा क्षेत्र पस्योपम कही. ए तिहा केत्रणे प्रकारना पलिय के.पट्योपम तेने प्रत्येक सूक्ष्म अने वादर एम वे वे ने करतां व नेद थाय. तेनुं मान कांइएक विस्तारघी लखीये वैयें. अनंत परमाणुयें एक व्यावहारिक परमाणु थाय, तेवा श्राउ परमाणुयें एक त्रसरेणु थाय, तेवा श्राव त्रसरेणुये एक अर्ध्वरेणु थाय, श्राव उर्ध्वरेणुयें एक रथरेणु याय, श्राप रथरेणुये एक उत्तरकुरु युगलीयानो वालाय थाय. तेवा श्राव वाला महाहिमवंत युगलिश्रानो वालाग्र तेवार वाला हिमवंत युगविश्वानो एक वालाग्र घाय, तेवा आठ वालायें महाविदेहनरनो वालाय धाय, तेवा वावं बालायें जरतनरनो एक बाबाय थाय, .. तेवा.
, . सूक्ष्न.शरीर होय, तेवढे खंड़े करी पूर्वोक्त कूवो जरीयें, ते एकेको खंग समय समय खाली याय तेने सूक्ष्म उधार पढ्योपम कहीये. तेवा दश कोमाकोमी पढ्योपमें ६४ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. श्राउ वाला एक लीख थाय, थार लीखें एक जू थाय, थार ये एक यवमः याय, आव यवमध्ये एक अंगुख थाय, एम प्रत्येकें था था गुणुं करतां एक उसे चांगुल थाय, तेवी चोवीश अंगुळे एक हाथ थाय, तेवा चार हाथ एक धनुश्य थाय सेवा वे हजार धनुष्ये एक कोश थाय, तेवा चार कोशनो योजन याय, एवा योजन प्रमाण लोबो, पहोलो, जंडो, थने त्रण योजन तथा एक योजनना व नाग करीये तेरे एक नाग उपर एटली परिधिवालो एवो कूपाकार पालो कल्पीयें, ते मध्ये देवकुरु तर खतरकुरुना युगलिया एक दिवसना जन्मेक्षा, ये दिवसना जन्मेला, यावत् सात दिन सना जन्मेला, तेना मस्तकना वालाम खमने सात वखत याव थाउ खंड करत एक केशना वीश लाख, सत्ताणुं हजार, एकसो ने वावन खंड थाय; तेवा खल वा शीने ते पत्य जरीये, ते एवीसते वशीने जरीये.के तेना उपर चक्रवर्नुि कटक चाव्यु जाय, तो पण धसके नहीं तथा गंगा नदीनो प्रवाह तेने दी शके नहीं, तथा अग्नियें करीवले नहीं, वायरे करी एक वाला खंडपण ऊडे नहीं, एवो बांशीने गरी तेमानी समय के० एकेक समय केसवहारो के एकेक केश. खंग. काहादा थका जेटले कालें ते पालो खाली थाय, तेटलो बादर उद्धार पढ्योपमनो संख्याता समय प्रमाण काल होय, जे जणी ते खंड संख्याताज होय माटें संख्यातो काम कटो. ए वादर नझार पढ्योपम जे कडुं ते सूक्ष्म उद्धारपक्ष्योपम सुर्खे चित्त था वाने अर्थे कथु परंतु एर्नु वीजु कशुं पण कार्य नथी. जे जणी ए अंतरमुहर्च संख्यात समय प्रमाण होय ते जणी सूक्ष्म उद्धार पट्योपम उपयोगी होय. पूर्वे जे वासाप्रखं- पक्ष्य नस्यो . ते चादर एकेक खंडना असंख्याता सूक्ष खंड कल्पीयें, ते एका कल्पीयें, के जे एक खंडनो वली वजो खंड केवली केवलज्ञान करी पण कम्पो न शके, सतेजवंत नेत्रनो धणी ने जालीमाथी सूक्ष्म पुजव सूर्यना ते करी देखे, तेनो थसंख्यातमो नाग अथवा वारपर्याप्त प्रथिवीकायिथा जीव जेनु कहामतां थसंख्याता समय लागे, अर्थात् संख्याता वर्षी कोटीय करी, ते कष । एक सहन उचार सागरोपम थाय तेवा श्री सागरोपमना समय प्रमाण दीवोदहि के थसंख्याता छीप समुफ.. ए सूक्ष्म उझार पस्योपम कडूं. तथा तेहीज योजन प्रमाण पट्य पादर वाखारें जल्यो, तेमध्येंजी वाससय के सो सो वर्षे एकेक केशवम काहाडता ते पत्य संख्याता वना कोडी प्रमाण कार्ड निसंप चाय, तेवार यादर या पक्ष्योपम संख्याता वर्ष प्रमाण थाय- . - शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६५५ वली तेहिज खंडना पूर्वोक्त रीतें असंख्याता खंड कटपी ते कपना खंम सो सो वर्षे एकेक कहामतां जेवार ते पक्ष्य निर्लेप थाय, तेवारे सूदम अद्धापल्योपम असंख्याता वर्पनी कोडी प्रमाण थाय. तेवा दश कोडाकोडी.. सूक्ष्म अद्धापल्योपमें एक, सूदम श्रद्धा सागरोपम थाय, तेवा वली दश कोडाकोडी सागरोपमें एक अवसर्पिणी काल थाय, अने वली एक उत्सर्पिणी काल पण थाय, ए अवसर्पिणी तथा उत्सर्पिणीना बेहुकाल मली वीश कोमाकोमी सागरोपमें एक कालचक्र थाय ए सूक्ष्म अशापल्योपम अने सागरोपमें करी देवता, नारकी, मनुष्य अने तिर्य- चर्नु बाज के श्रायुर्नु मान तथा कर्म स्थितिमान तथा काय स्थितिमान तथा नवः स्थितिनुं कालमानादिक मवीयें, ए चोधुं सूक्ष्म अज्ञापट्योपम कह्यु, एटले ए सूक्ष्म अशासागरोपमना अनंता पुशल परावर्ते अतीत अद्धा तथा अनंता पुजल- परावत्त अनागत श्रद्धा एटले अनागत अहानी अनंतता , अने अतीत' श्रद्धानी श्रादि नथी, तेथी बेहुने समानपणुं ने अन्य आचार्य वली एम कहे ठे, के अतीत असाथकी अनागत अझा अनंतगुणा ठे. तेनी नावना एम , के जो एणं समया दिक करी अनागत अशाहीयमान ठे, तो पण अनागत अचानो दय नश्री यतो तें माटें अतीत अशा थकी अनागत अंझा अनंतगुणी . सांप्रत वे प्रकारना क्षेत्र पट्योपमनुं निरूपण करीयें वैये. ते पूर्वोक्तं वालाग्रखंमें करी नस्यो जे पख्य ते मध्ये कल्पना करेला वाला स्पा जे आकाशप्रदेश तेमां- हेथी एकेक आकाश प्रदेश समए के समय समय कहाडतांजेवारे सर्व वालाय स्पष्ट थाकाश निर्लेप थाय, तेवारे असंख्याती उत्सर्पिणी अने अवसर्पिणी कालप्रमाण एक वादर क्षेत्र पल्योपम थाय. पल्यना सूदम एकेका वालाग्रने स्पा आकाशप्रदेश तथा अणस्पा एवा समस्त आकाशप्रदेशने समय समय कहामतां जेवार ते पक्ष्य निर्लेप थाय, तेवारें पूर्वोक्त वादर क्षेत्र पट्योपमना कालमान थकी असंख्यातगुणो असंख्याती उत्स- पिणी अने अवसर्पिणी प्रमाण सूक्ष्म क्षेत्र पट्योपमर्नु कालमान बाय, तेवा दश को- भाकोडी सूक्ष्म क्षेत्र पट्योपमें एक सूक्ष्म क्षेत्र सागरोपम थाय, एणे करी तसाय- परिमाणं के सादिक जीव- परिमाण करवं, एटले दृष्टिवादने विपे अव्य प्रमाण चिंतवीय तथा पृथिव्यादिक एप्रिय सांत जीवर्नु परिमाण करीयें तेने विपे एनुं प्रयोजन वे. अहीं शिष्य पूढे वे के, जो स्पष्ट, अस्पष्ट, ननःप्रदेश अहीं सूक्ष्म क्षेत्र पढ्योपमें करीने ग्रहण करीयें यें, तो वालाग्रोनुं शुं प्रयोजन ? यथोक्त पक्ष्यांतरगत मनःप्रदेशापहार मात्रधीज सामान्यपणे कहे उचित ठे. तत्र गुरु कहे , के ए. .
, फे ये ये प्रकारे हो के होय.थपंतुस्सप्पिणि परिमाणो के अनंती उत्सर्पिणी थने थवसर्पिणी काल प्रमाण पुग्गल परहो के पुजल परावर्त्तनुं कालमान जाण. HGRA एक चादर अव्यपुस्लपरावर्त्त, वीजो सूक्ष्म अव्य पुशवपरावर्ग, श्रीजो थावर क्षेत्रपुरुशपरावर्त, चोथो सूक्ष्म रून पुजलपरावर्त्त, पांचमो वावर काम पुनवपरावर्च, को सूक्ष्म काल पुगत परावर्त्त, सातमो यादर जाधपुगसपरावर्ग, आठमो सूक्ष्म ) जायपुमनपरावर्त. अहिंयां कोश्एक नवपुशलपरावर्त सूक्ष्म तथा वादर एम पण माने तिहां पूर्णगलन खनाव तेने पुशस कहीये. ते अणुने मलवे तथा विघटवे करीजे स्कंधनो नेद ते पुनसस्कंध कहीये, ते सर्व जीवयकी थनंतगुणावे. सर्व सोकाका. शप्रदेश अनंतानंत पुगसस्कंधे जस्तो . ते जेटले कासें जीव सर्व थाणुस्कंए थोड़ा ६५६ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ सत्य है, किंतु सूक्ष क्षेत्र पस्योपमें करी दृष्टिबादने विपे अव्य मवीय य । केट साएक यथोक्त वालाग्र स्पष्ट ननःप्रदेशे करी मवीय ज्ये, श्रने केटलाएक असष्ट नजःप्रदेशे करी मवीय ठेये, माटें दृष्टिवादोक्त अव्यमानोपयोगीपणायकी वा- लाय प्ररूपमा प्रयोजनवाली. एम नण सूक्ष्म पक्ष्योपम शास्त्रने विपे उपयोगी होय, अनेत्रण पादर पढ्योपम कहा, ते सूक्ष्मपक्ष्योपमना सुखावधोध थवा माटें कहा. श्रहीयां प्राय घऍतो सूक्ष्म अशा पल्योपमनुं प्रयोजन , ते अडापल्योपमें करी वीश कोडाकोमी सागरोपमनुं का चक थाय, तेवा थनंत कालचक्रं एक पुलपरावर्त थाय, एथा अनंत पुजलपरावर्त अतीत अशा अतिक्रम्या ते जणी एने विपे पुल परावर्त एवी संझा करी. जो पर पुनस परावर्त एवी संज्ञा मुख्यपणे अव्यपरावर्तने विपे होय. केम के श्रोदा रिकादिक पुमलनी परावर्त एवी संडा होय ते ते मुख्य कहेवाय, तथापि श्राकाशप्रदेश समय श्रने अध्यवसाय परावर्त क्षेत्र, काल अने नाव परावर्तादिकने विपे पण जे पुन परावर्त एवी संझा करवी ते गोणपणे जाणवी, तथा श्राशावरमते जवपरावर्त पर मान्यु . पण ते वहींयां न लीधु.॥ ५ ॥ ॥ हवे पुलपरावर्त्तना आप नेदन खरूप त्रण गाथायें करी कहे. ॥ दघे खित्ते काले, नावे चनद उद वायरो सुहुमो ॥ हो अणंतुस्सप्पिणि, परिमाणो पुग्गल परहो ॥६॥ अर्थ- दवे के अव्य पुजल परावर्त, खित्ते के क्षेत्र पुल परावर्त, कासे के कासपुजलपरावर्त्त, नावे के नाव पुल परावर्त, एम चनह के चार जे पुन परावर्त ठे, ते घसी एकेको घायरो के वादर भने सुदुमो के सूक्ष्मना जैदे करी उड़ वे. ते मते दश नेव कहे . पण खमते तो श्राव नेदज कह्या टे. . NTV शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६ए रिकादिक शरीरपणे ग्रहीने मुके, तेटले कालें वादरमव्य पुजलपरावर्त एवी सामान्य संडा होय. ए आप जातिना पुजल परावर्त कह्या . ते मध्ये पण चार जातिना वादर पुजल परावर्त्त जे कह्या ठे ते सूक्ष्म पुजल परावर्तना सुखाववोधने अर्थे. कह्या . जे मूढमति, सूक्ष्म पुल परावर्त्तनुं स्वरूप न समजे, तेने वादरतुं स्वरूप समजा- वीयें, ते बादरना स्वरूपनी समजणमां मति नेदाय तो पठी सूक्ष्म पुजल परावर्त्तनुं स्वरूप पण सुखें समजी जाय, ते जणी बादर कह्या . वीजें जिहां पुजल परावर्त काल शास्त्रे कह्यो ते तिहां तो सर्व सूक्ष्म पुल परावर्त लेवा, केमके तेहिज शास्त्रमा उपयोगी ठे. जे सम्यक्त्व पाम्या पठी किंचित्न्यून अर्ज पुजल परावर्त मात्र संसारमध्ये रहे, एम कर्तुं वे, ते पण सूक्ष्म क्षेत्र पुशल परावर्त्तनुं अर्ड जाणवू; ते चारे जातिना सूक्ष्म पुल परावर्त्तमांहेलो एकेक केटले कालें होय, तेनुं मान कहे . उत्सर्पिणी कहेता जिहां जरत ऐरवतना मनुष्यने चढतुं शरीरमान, श्रायु तथा सुख वधतुं जाय, तेने उत्सर्पिणी काल जाणवो. तिहां प्रथम पुःखमा कुःखमा आरो एकवीश हजार वपनो, वीजो दुःखमा आरो एकवीश हजार वर्षनो, त्रीजो उःखमा सुखमा श्रारो एक कोमाकोमी सागरोपम वेतालीश हजार वर्षे न्यूननो, चोथो सुखमा उःखमा थारो वे कोमाकोडी सागरोपमनो,पांचमो सुखमा भारोत्रण कोमाकोडी सागरो- पमनो, अने को सुखमा सुखमा श्रारोचार कोमाकोमी सागरोपमनो. एम जिहां चढतो चढतो काल ते उत्सर्पिणी काल कहीये, श्रने जिहां प्रथम सुखमा सुखमा थारो होय, अने उको पुःखमा पुःखमा आरो होय, ते अवसर्पिणी परतो काल जाणवो. तेहवी अनंती उत्सर्पिणी अने अवसर्पिणी एटले अनंता कालचक्र प्रमाण एकेक . पुजल परावर्त ते अनंतानंत ने वे. तेथी एमध्ये पण कालतुं अल्प बहुत्व कडं ठे, ते विरुफ नथी, जे जणी अव्य पुजल परावर्त्त कालस्तोक, तेथी अनंतगुणो क्षेत्र पुजत परावर्त्त काल जाणवो, तेथी काल पुल परावर्त्तनो काल अनंतगुणो जाणवो, ते थकी नाव पुजल परावर्तनो काल अनंतगुणो जाणवो, ए जीवने अतीतकालें जाव पुजल परावर्त अनंतां थयां, तेथी अनंतगुणां काल पुजल परावर्त थयां, तेथी अनंतगुणां क्षेत्र पुजल परावर्त्त थयां, तेथी अनंतगुणां अव्य पुल परावर्त घयां. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ६ ॥ ॥ हवे प्रथम अव्यथी वादर तथा सूक्ष्म पुजलपरावर्त्तनुं स्वरूप कहे.॥ जरलाइ सत्त गेणं, एग जिउँ मुअ फुसिय सब अणू ॥ जित्तिअ कालि स थूलो, दवे सुहुमो सगऽन्नयरा ॥ ७ ॥ ८८ करे, ते को लेखामां नावे. एम अनंते जवें करी सर्वलोकना अणु औदारिक परिषमाधी ग्रही स्पर्शी मूके, तेवारें प्रथम ओदारिक सूक्ष्म अव्य पुजारा याय. पलतुं एज रीते सर्वाणु वे क्रियपणे परिणमावी ग्रहीने मूके, तेवारें वीई। सातमुं कार्मण पुजसपरावर्त पण जाणवू. तिहां सर्व यकी कार्मणपुझसपरावर्तन थनंतो है, परंतु वीजानी थपेक्षायें स्तोक. तेथकी तेजस पुजलपरावर्तकाम ६ए शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ अर्थ-उरलाइसंतगेणं के श्रोदारिकादिक वर्गणाना पुल सात प्रकारे करीने ए. जिऊ के एक जीव, फुसिथ के स्पर्शीने, मुश्र के मूकें, सवश्रण के० लोकमा हेला सर्व परमाणुश्माने जितिथकालि के जेटले काले स्पर्शाने मुके, स के ते कोलनु मान, थूलो के० स्थल पटले चादर, दवे के० व्यथकी पुजलपरावर्त जाणे, श्रने अव्यथकी सुहुमोसगन्नयरा के सूदम पुनलपरावर्त एथी अन्य करीने थायः॥ ७॥ औदारिक, वैक्रिय, तेजस, जापा, श्वासोवास, मन अने कार्मण, ए सार प्रकारे सर्व लोकमांहेला परमाणुनेद संघात तथा बादर सूक्ष्म परिणमने करी का वर्गणा योग्य परिणतस्कंध औदारिकादिक नोकर्मपणे तथा कार्मणपणे जेटले का एक जीव अनंत नव ब्रमण करतो परिणमात्री ग्रही स्पर्शी मूके, तेने वादर पुजलपरावर्त कहीये. तिहां जे एक वेला ग्रह्या, एवा जे पुशल तेने फरी बीजी वेः ग्रहण करे, ते ग्रहीतग्रहणाद्वार, तथा पूर्वे के ग्रहण कस्या, केश श्रग्रहण कस्या, ए पुगतने ग्रहे, ते मिश्रग्रहणाद्वार, तथा जे पूर्व अग्रहण करेला आहे, ते अग्रहीत ग्रहण मार, तिहां गृहीत ग्रहणाकार तथा मिश्रग्रहणासारथतिक्रमीने जेवगृहीत ग्रहणा पुजल ग्रहण करे, ते लेखे लेखववा एटले लेखामा गणवा. एम एक श्रौदारिकपणे, बीजो क्रियपणे, त्रीजो तेजसपणे, चोयो जापापणे, पाचमो श्वासोश्वासपणे, छो मनपणे, सातमो कार्मणपणे, ए सात परिणाम, एकक अणुना थाय. एम सर्वलोक वर्ति पुद्गत व्पनासात परिणमन एक जीव पूर्ण करे, तेवारे वादर अव्यपुद्गलपरावर्त पूर्ण ही थाहारक शरीर तो संसारमाहे वसतो जीव, चार वेला करे, तेवारें तेणे व सर्व पुगतनी परावर्ति न होय, तेथी ते न लीधो. तया जेवारे सर्वसोक वर्ति श्रणुने श्रोदारिकादिकपणे परिणमावे, पण ए विशेष जे ओदारिकपणे परिणमावतां वचले जवें जे जे वैक्रियादिक पुनस मा पुझसपरावर्त याय. एमज तेजसशरीरपणे परिणमापी ग्रहीने मूके, तेवारें , तेजस पुनसपरावर्त याय. एमज जापादलपणे सर्वाण परिणमावी ग्रहीने । तेवारे चोयुं नापापुलपरावर्त थाय, एमज पांच, वासोश्वास, उई मन थाय शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ६एए गुणो, तेथकी श्रौदारिक पुजलपरावर्तकाल अनंतगुणो, तेथकी श्वासोश्वास पुजल. परावर्त्त काल अनंतगुणो, तेथकी मनःपुजलपरावर्त काल अनंतगुणो, तेथकी नापा पुजलपरावर्तकाल अनंतगुणो, तेथकी वैक्रियपुजलपरावर्त काल अनंतगुणो जाणवो. कार्मण पुजलपरावर्त सर्व नवें ग्रहण करे, तेथी तरत पूराय, अने ते कार्मणदलथकी तैजस अनंतगुणो दीन पुजल , ते जणी अनंतगुण कालें पूराय, एम पोतानी मतियें विचारीने कहे. अतीतकालें एक जीवने अनंता वैक्रिय पुजलपरावर्त थयां; तेघकी अनंतगुणां नापा पुजलपरावर्त थयां, तेथकी अनंतगुणा मनःपुजलपरावर्त थयां, ते थकी अनंतगुणां श्वासोश्वास पुशलपरावर्त थयां, तेथकी अनंतगुणां औदारिक पुजसपरावर्त धयां, तेथकी अनंतगुणां तैजसपुजलपरावर्त थयां, तेथकी अनंतगुणां कार्मण पुजलपरावर्त घयां. एम अतीतकालें अतिक्रम्या. वहीं कोइएक श्राचार्य एम कहेने, के औदारिक, वैक्रिय, तैजस अने कार्मण, ए चार शरीरपणे सर्वलोकवत्ति परमाणु जे आहे, ते तेना लेखामांहे गणाय. एम करी सर्व परमाणु चार शरीरपणे परिणमावी ग्रहीने मूके, ते वादर अव्य पुजलपरावर्त्त अने अनुक्रमें एक शरीरपणे परिणमावे ते लेखामांहे गणाय. एवी रीतें सर्वाणु एक शरीरपणे जेवारें परिणमावी रहे, तेवारें पठी वली वीजा शरीरपणे परिणमावे, पण औदारिक परावर्त्तमध्ये वैकि- यादिक पुजल लीये, ते लेखामांहे गणाय नहीं, एम अनुक्रमें चारे प्रकारे सर्वाणु परिणमावतां सूक्ष्मपुजल परावर्त थाय. इत्यर्थः ॥७॥ ॥ हवे वादर तथा सूक्ष्म क्षेत्रादिक त्रण पुजल परावर्त्तनुं वरूप कहे .॥ लोग पएसो सप्पिणि, समया अणु नाग बंध हाणाय ॥ जह तह कम मरणेणं, पुछा खित्ताइ थूलियरा ॥ ७ ॥ अर्थ- लोगपएसो के चौद राजलोकना आकाश प्रदेश सप्पिणिसमया के जं. सर्पिणी श्रने अवसर्पिणीना समय श्रने अणुनागवंधताणाय के अनुनाग वंधनां स्थानक, ते रसवंधना हेतु असंख्यातां अध्यवसाय स्थानक जाणवां.. ए त्रणे जहतह के जेम तेम आघा. पाठा मरणेणं के क्रमोत्क्रम मरणे करीने, पुहा के फरसी रहे, तेवारें कम के अनुक्रमें खित्ता के क्षेत्रादिक एटले क्षेत्रथी, कालथीथने जावधी धूल के० स्थूल एटले वादर पुजल के ए थकी इतर एटले ए त्रणे अनुक्रमेज मरण वेलायें फरसे, तेवारें ए त्रणे सूक्ष्म पुमल परावर्त थाय. ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ ॥ सर्व लोकना श्राकाशप्रदेश एटले जे अंगुलघन आकाशखंडना प्रदेशापहार स- मय समय प्रत्ये करतां पण असंख्यातां कालचक व्यतिकमी जाय, एवा.सूक्ष्म नमः:- . -- परावर्त थाय, श्रने श्यरा प्रदेश स्पर्श, तेवार सूक्ष्म दैत्र पुजल परावर्त थाय, ते मध्ये अनंता कालचक्र प्रमाए कोई कालचक्रने वीजे समये मरण पामे, ते लेखामां गणाय. तेमज को कासव नेत्रीजे समय जीव मरण पामे, ते लेखामा गणाय. परंतु वचक्षा श्रागस पाठ सना समये अनेक मरण करे, ते लेखामा गणाय नहीं. एम वली जेवारे कोशएक वेइंसां समयपर्यंत अनुक्रमें सर्व समय मरणे करी स्पर्श. वहीं कोक काशवक दी एक समय लेखामां आवे श्रने वाले संख्याता, असंख्याता यावत् अनंत रण पान्यो होय, तेने वागले समयेंज जेवारे मरण पामे, तेवारें तेज सेवामां आवे. 100. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५ प्रदेश से. ते सर्व लोकना श्राकाशप्रदेशने जेबारें एक जीव, थनेक जयें करी स्पर्श, एटले सर्व श्राकाशप्रदेशे मरण पामे, तेमाहे जे श्राकाशप्रदेश एक वेशा म. रण.पाम्यो, तेज आकाश प्रदेशे वली वीजी वेला मरण पामे, ते लेखामां न गणाय, परंतु जे अस्पा प्रदेशने स्पर्शी मरण पामे ते प्रदेश, तेना क्षेत्रामा गणाप. एम करता सर्व लोकाकाश प्रदेशने मरणे करी स्पर्श. यहींयां जो पण जीव असं. ख्याता थाकाशप्रदेश अवगाहीने रह्यो वे तो पण मरण वेलायें एक प्रदेशनी मु. स्यता लेवी. एने वादर क्षेत्र पुमस परावर्त कहीये. ' अने जेवारें अनुक्रमें एटले जे श्राकाशप्रदेश जीव एक वार मरण पाम्यो, ते थाकाशप्रदेशनी श्रेणीये जेवार वली तेनी जोडना घीजा प्रदेशे वीजी वेला मरण पामे, ते लेखामां गणाय, परंतु बीजे स्थान पीजे नवे तेनी वचमा असंख्य लोका काश प्रदेशे असंख्य वेला मरण पामे, ते वला भरना प्रदेश लेखामाहे नावे. एम श्रनुक्रमें श्रेणीवा, प्रतरवड प्रदेश मरणे करी स्पर्शतो धको सर्व शोकाकाश वादर पुजल परावर्त थकी अनंतगुणो काल नीपजे. हवे काल थकी पुशल परावर्त्तनुं मान कडेवे. वीश कोमाकोसी सागरोपम माण कालचक्र . तेना सर्व समय, मरणे करी जीव स्परों, एटले पहेला समय यकी मांडीने ठेहला समय सुधी सर्व समये मरण करे, परंतु जे समय एक कार चक्रमांहे मरण पाम्यो, तेहीज समय वीजा घणा कालचक्रमांहे मरण पामे, ते स. मय लेखामांहे गणाय नहीं. पण अनेरे समये मरण पामे, ते लेखामां गणाय. एम कालचक्रना सर्व समय मरण वेलायें करी जेवारें एक जीव स्पर्शी रहे, तेवारे काम थकी बादर पुजस परावर्त थाय. अने जेवारे ए कालचक्रने पहेले धुरले समये मरण सही वली जेवारें केवारेक कालचक्रने चोथे समय मरण खहे, पांचमे समय मरण सहे, यावत् कालचक्रना कालचक्रना मरण पण लेखामानावे, परंतु जेवार अागल जे समय में है थकी बादर पुजल घाय. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ०२ - एम असंख्याते मरणे पण अनंतां कालचक्र व्यतीत घ जाय, तावत् कालप्रमाण सूक्ष्म काल पुजल परावर्त घाय. हवे जावधी सूक्ष्म वादर पुजल परावर्त कहे. रसबंध हेतु कापायिक श्रध्यव. 'साय स्थानक मंद, मंदतर, मंदतमना ने असंख्यात लोकाकाश प्रमाण ठे. जे जणी सीत्तेर कोमाकोमी सागरोपमना समय प्रमाण स्थितिस्थानकें असंख्याता रसबंध हेतु अध्यवसाय स्थानक वे. ते सर्व अध्यवसाय स्थानक मरणे करी अनुक्रमें स्पर्श एटले ते रसबंधनां स्थानक केबारेंक मंद, मंदतम, मंदतर, तीन, तीव्रतम, तीव्रतर, एवे स्थानकें मरण पामतो जेवारें एक जीव, सर्व स्थानक फरसी रहे तेवारें नाव परावर्त श्रने जेवारें प्रथम जघन्य अध्यवसायें मरण पामीने वली जेबारें कोइएक कालां- - तरें ते थकी चढते वीजे अध्यवसायस्थानके मरण पामे ते लेखामांहे ग़णाय, ते. • वार पठी वली कोश्क कालांतर तेथकी चढते त्रीजे अध्यवसायस्थानके वर्त्ततो मरण पामे ते लेखामांहे गणायं, परंतु वीजा श्राघा पाठा अध्यवसायें मरण पामे ते खे- खामा न गणाय. एम अनुक्रमें निरंतरपणे जघन्यथी उत्कृष्ट अध्यवसायस्थानकपर्यंत सर्व कर्मना असंख्याता रसवंधनां अध्यवसाय स्थानक वे. ते अनुक्रमें मरणे करी स्पर्शे तेनी चालें जे तेज अध्यवसायें तथा सांतर अध्यवसाय स्थानकें अनंताम- रण करे, ते पण लेखामां न आवे, परंतु जे पूर्वलो अध्यवसाय होय, तेधकी चढते अध्यवसायें मरण पामे तोज.ते लेखामां आवे, एम अनुक्रमें सर्व अनुनाग वंध- स्थानक, जन्म-अथवा मरणे करी स्पर्श, तेवारे जावधी सूदमपुजलपरावर्त घाय. ए रीतें आठ पुजलपरावर्त कह्यां. तथा ग्रंथांतरें जवपरावर्त कडं ठे. ते कोइएक जीव नरकादिकगतिने विषे दश सहस्रवर्प जघन्यायुधी समयाधिक समयाधिक स्थिति वधारतां नेवुहजार वर्षनी स्थिति- पर्यंत तथा दशलक्ष वर्ष स्थितिथकी समयाधिक समयाधिक तेत्रीश सागरोपम स्थितिने आउखे सर्व नरकायु स्थितिना स्थानकें नारकीना नवें करी तथा देवगतिमध्ये दश हजार वर्षायुथी लइ समयाधिक समयाधिक एकत्रीश सागरोपम लगें सर्वदेवायु- स्थितिनां स्थान देवन करी तेमज मनुष्य तिर्यंचगति मध्ये जघन्य कुल्लक नवधी ले- श्ने समयाधिक समयाधिक मनुष्य तिर्यक्नी यावत् त्रण पस्योपमायुस्थिति लगेंनां स्था नके मनुष्य तिर्यचना जवे करी, एम सर्वायुस्थानकें थनुक्रमें स्पर्शतो वादरलव पुनवं परावर्त थाय, अने समयाधिक समयाधिक स्थिति अनुक्रमें एकेक गतिना क्रम कमें करी आयुनां सर्व स्थानक स्पर्शता चारे गतिना सर्वायुस्थानक जीव. स्पर्शे, - संख्या प्रतिबंधम्यान वनंतो एवो जीव कुष्पश्पणमुकोर्स कन्टरप्रदेश को. बने उद्दमयं के जयन्य प्रदेशबंध तो तम्म के० ते उलष्ट प्रदेशपयामिती ०२ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ सूक्ष्म जय पुजस परावर्त योय, ए वाशांवरमतें मान्यो , ते अहीं प्रसंगें जाकर निमित्त सख्यु . एरीते उपोद्घात संगत तथा प्रसंगसंगतें पस्योपम, सागरोपम तथ पुमक्ष परावर्तादिकना खरूप कह्यां. प्रकारांतरें वली पांच वर्ण, वे गंध, पांच रस, श्राप स्पर्श अने अगुरुलघु, ए वा वीश ने करीने सर्वलोकवार्त पुजल परमाणुश्रा फरसी मूके, तेवारे जावधी बादर पुनम परावर्त घाय, अने ए बावीशमांडेथी एकेकापणे अनुक्रमें सर्व पुस फरशीन रहे, तेबारे जावधी सूक्ष्म पुजल परावर्च याय. ॥ इति समुचयार्थः॥ ॥ ७ ॥ हवे जे प्रदेशबंधनो अधिकार कहेतां धकां ते मध्ये जे प्रकारे जीव, उत्कृष्ट प्र देशबंध करे, थने जेहवो थको जे प्रकारे जीव, जघन्य प्रदेशबंध करे, ते प्रकार कहे ते. जे नणी प्रदेशबंध तो योगप्रत्ययियो वे, तेथी योगड़ियें प्रदेशद्धि होय थने सर्प जीव नेदमध्ये सन्नीया पंचेंजिय पर्यातानुं उत्कृष्ट योगस्थानक होय पीजा जीयनेद सर्व एपी हीनयोगी . ए स्वरूप जणाववाने गाथा कहे. ॥थयोत्कृष्टजघन्यप्रदेशबंधस्वरुप माद ॥ अप्पयर पयडि बंधी, जकड जोगीअ सन्नि पहात्तो।। कुण पए मुकोसं, जदन्नयं तस्स वच्चासे ॥नए ॥ घर्ष-थप्पयरपपमिबंधी अस्पतर पटले धणी योगी प्रतियांधतो होए पटले प्रहति पोटी यंधाती होय तिहां थबंधाती सजातीय प्रकृतिना दस नाग, ते पंपाती प्रहतिर्ने पार्टी पणा साने, तेथी तेने प्रदेशनी वृद्धि होय, तथा ते पण उन रजोगीथ के० उत्कृष्ट योगी एटसे उत्कृष्ट योगस्थानके वर्चतो उत्कृष्ट जीव व्या करी पपा कर्मप्रदेश ग्रहण करे, जेम जोरावर पुरुष, तृणादिक संग्रह करती पीजा निर्णय पुपनी अपेक्षायें घणा तृणादिकनो संमद करी शके, तेम मंद योगी जीना थपेक्षायें उत्कृष्ट योगी जीव, पण कदस ग्रहण करे, तेथी ते सीधी. ते पए साल के संही पंक्रिय जीव होय, जे जणी जे जीव, मन सहित होप से मन सगाने जे कार्य करे, ते कार्य करतांबोधनालोगजे कार्य करे, तनी उरष्ट चेष्टा होप शने तिहां प्रदेशबंध थपिक होय, ते मध्ये पाणी पक्षाचो के पयाति का सूप होय, तारे तने योग प्रसतायें प्रदेश पने अपर्याशाम्या थंटरमुनमुधी समय समय प्रत्य यसंख्यातगुण योग वधे, पटचे संदी रसिपाती, टट योगम्यान यतो पोताना योग्य स्थानमाहे मा - शतकनामा पंचम कमग्रंथ. ५ ०३ प्रदेशबंध सामग्रीने वच्चाले के० विपर्यास विपरीतपणे एटले सन्नीश्राधी विपरीत असं. न्नी लेवो, तथा पर्याप्तीने स्थानकें अपर्याप्तो लेवो, अने उत्कृष्ट योगीने स्थानकें मंदयोगी लेवो, एटले असन्नी लेवो, तेमांहे पण अपर्याप्तो लेबो, ते पण वली प्रथम समयें घणो मंदयोगी होय, तेघी योगमंदतायें करी तथा मनोयोगने बनावें करी कर्मदल थोमां ग्रहण करे, ते पण पोताना बंधस्थानक मध्ये बहु संख्येय प्रकृतिबंध स्थानकें वर्त्ततो होय ते लेवो. एटले घणी प्रकृति बांधतां थोडं दल घणी प्रकृतिना जागे वहेंचतांथल्प दल नाग थावे, तेथी ते जीव, जघन्य प्रदेशबंध करे ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ तए ॥ एम सामान्यपणे कर्मप्रकृतिनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध तथा जघन्य प्रदेशबंधनो उपाय कही, हवे मूखोत्तर प्रकृतिनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध, जे गुणगणे जीवने होय ते कहे . तेमध्ये पण मूलप्रकृति आउ अने उत्तरप्रकृति एकसो ने वीशना उत्कृष्ट प्रदेशबंध- खामी कहेवाने अवसरें सूचीकटाह न्यायें अल्प वक्तव्यता जणी प्रथम श्रायुःकर्मनी मूलोत्तर प्रकृतिना वांधनार गुणस्थानकनी अपेक्षायें कहे ते, एटले कया कया गुण- गणे श्रायुःकर्मना उत्कृष्ट प्रदेशबंध खामी होय ? ते कहे ते. तेमध्ये मिश्रगुणगणे तो श्रायुनो बंध न होय, अने साखादने पडतां घोलना योगीने होय खरो, तो पण तेणें तिहां उत्कृष्ट योगने अनावें तथा अल्पकाल जावीपणे अथवा वीजे को कारणे अंधकारें उत्कृष्ट प्रदेशबंध निषेध्यो . जे जणी कोइएक श्राचार्यने मतें सा. खादनगुणगणे पण उत्कृष्ट प्रदेशबंध मान्यो . ते मत अहीं उबेखबो. मिश्र तथा साखादन, ए वे गुणगणां मूकीने शेष गुणगणे श्रायुःकर्मना उत्कृष्ट प्रदेशबंधक, गाथायें करी कहे वे. ॥ अथ मूलोत्तरप्रकृतीनामुत्कृष्टप्रदेशबंधवामीनाह ॥ मिठ अजय चन आज, वि ति गुण विणु मोदि सत्त मिना॥ वएहं सतरस सुहुमो, अजया देसा वि ति कसाए ॥ ए॥ श्रर्थ- मिठ के एक मिथ्यात्वगुणगणुं श्रने वीजा अजयचन के अविरत्या- दिक चार गुणगणां, एटले वीर्जु अविर ति, त्रीजुं देशविरति, चोथु प्रमत्त अने पां- चमुं शप्रमत्त, ए पांच गुणगणें वर्ततो संज्ञी पंचेंजिय जीव, उत्कृष्टयोगस्थानके व. तो आज के श्रायुःकर्मनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध करे, जे जणी श्रपूर्वकरणादिक सात गुणगणां तथा मित्रगुणगणुं, ए आठ गुणगणे आयुनो बंधन नधी, अने साखादने उत्कृष्टयोगने अजावें उत्कृष्ट प्रदेशबंध न होय, तथा वितिगुणविणु के बीजु सा- स्वादन, त्रीजु मिश्र, ए वे गुणगणां विना शेप मिठाइ के १ मिथ्यात्व, अवि- १ कांनी टनरमानिनो थनिमट्टी के अनियनिनामा नवमा गुणगाना पर . क-पुरपद थने मंचना कवायनी चौकमी, ए पण के पांच गोहनी ng शतकनामा पंचम कर्मग्रंथः- - रति, ३ देशविरति, ४ प्रमत्त, ५ अप्रमत्त, ६ निवृत्ति, अनिवृत्ति, ए. सत्त के सात गुणगाणे सात कर्म बांधतो एवो संडी पंचेंजिय जीव सर्व पर्याप्तिये करी प. र्यासो, मोहि के० मोहनीय कर्मनो उत्कृष्टप्रदेशबंध करे. थहींयां साखादन तथा मिश्रगुणगणे उत्कृष्ट योग न लाने, तेथी उत्कृष्टदल संचय करी न शके ते जशी निपेच्या; जे जणी मोहनीयनी सत्तर प्रकृति मिों तथा थविरति गुणगणे बंधा. य , अने जो मिधे नत्कृष्ट योगस्थानक होत तो चोथानी पेरें त्रीजे गुणगाणे पर अप्रत्याख्यानीआ कपायनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध कहेत, पण ते न करो, तेथी 'जापीये ये जे मिश्रगुणगणे उत्कृष्टयोग नथी, तथा श्रायु अने मोह विना शेष गई को मूस कर्मप्रकृतिनो उत्कृष्ट योगी एवो संझी पंचेंजिय पर्याप्तो जीव, उत्कृष्ट प्रदेशबंध करे. एम मूलप्रकृतिना उत्कृष्टप्रदेशबंध खामी कही, हवे उत्तरप्रकृतिना उत्कृष्ट प्रदेशबंध मामी कहे . झानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय चार, अंतराय पनि, एक सातायेदनीय, एक उच्चेोत्र थने एक यशःकीर्ति, ए सतरस के सत्तर प्र. पृ.निनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध स्वामी सुहुमो के० सूक्ष्मसंपराय गुणस्थानकवर्ति मनुष्य . रमुष्ट योगी होय, जे नणी श्रायु अने मोहनीयना दसनो जाग पण उ कर्मने थावे, गया पांच निशानो जाग चार दर्शनावरणीयने पावे, तथा नामकर्मनी सर्व प्रकृतिनो भाग, एक पशःकीर्तिने यावे, तेयी प्रदेशयदुसता थाय. थापा फे० यविरति सम्यग्दृष्टि गुणगणे वर्ततो उत्कृष्टयोगी पर्याप्तो सही पं. मंदिप जीय, पिके यानी अप्रत्याख्यानावरणीय पानी चोकमीनो उत्कृष्ट प्ररे राध करे, जी एना यंधकमांडे पाहिज प्रतिबंधकपएं है, तेपी भर्न ना- नुबंधीमा पार भने मिथ्यात्वमोदनीय, ए पांचना प्रदेश एने अधिक थाये, तथा देगा ये देशविरतिगुणगाणे वर्ततो मनुष्य, तिर्थय उत्कृष्टयोगी सात मू पनि पांधती निमाण के पीजी प्रत्याध्यानावरण कपायनी चोकमीनो पंधर होय, एना यंधकमांडे पदिज थपप्रतिबंधकपाणु , तेथी शेष थान कर पना दप नाग एने यावे, नया श्रायु अने मिथ्यानो प" अंश अधिक प्रा. ति ममुझयायः ॥ ए॥ पण अनियटी मुम्ब गइ, नरान मुर मुजग तिग बिन विग ॥ मम चनरंस ममायं, वरं मिद्याव सम्मोराए ।
नराज के शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. Jol नागें अनुक्रमें उत्कृष्टप्रदेशबंध होय, तेमध्ये अनिवृत्तिना प्रथम नागें हास्यादिक चार प्रकृतिनो अधिक नाग लाने, तेथी पुरुप वेदनो उत्कृष्टप्रदेश बंध होय. अने बीजे नागें पुंवेदवंध विच्छेद थये थके वार कपायना दलिकना नाग थावे, तेमा क्रोध कपायनो नाग क्रोधने लाने, तेणे उत्कृष्ट प्रदेश बंध होय. त्रीजे नागें संज्व सनकोधनो जाग वली अधिक लाने, तेथी माननो उत्कृष्ट प्रदेशबंधक होय. चोथे नागें वली संज्वलनामाननो बंधपण संज्वलनी मायाने आवे, तेथी तेनो उत्कृष्ट प्रदेश बंधक होय. पांचमे नागें समस्त मोहप्रकृतिनो नाग संज्वलना लोनने आवे, तेथी तेनो उत्कृष्ट प्रदेश बंध होय. एम त्रीश प्रकृतिनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध करो. सुखगई के शुन्नविहायोगति, मनुष्यायु, सुरसुन्नगतिग के सुरत्रिक श्रने सौलाग्यत्रिक, विउविगं केक्रियहिक, समचउरंस के समचतुरस्रसं- स्थान, मसायं के अशातावेदनीय, वरं के वनझपननाराच संघयण, ए तेर प्र- कृतिनो उत्कृष्ट प्रदेश बंधक मिठोवसम्मोवा के मिथ्यात्वीथथवा सम्यकदृष्टि उत्कृष्ट योगी जीव होय. तेमध्ये देवायु तथा नरायु ए वे प्रकृतिना स्वामी अष्टाविध बंधक थने शेप अगीयार प्रकृतिना उत्कृष्ट प्रदेशबंध खामी सप्तविध वंधक जाणवा, थदीयां थायुःकर्मना दल नाग अधिक लाने, तेमाटें. तथा तेमध्ये पण १ देवगति, देवानुपूर्ती, ३ वैफियशरीर, ४ वैक्रियअंगोपांग, ५ समचतुरस्रसंस्थान, ६ शुलखगति, ७ मुनग, G सुस्वर, ए श्रादेय, ए नव प्रकृतिनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध स्वामी तो देव प्रायोग्य नामक मनी थहावीश प्रकृति वांधतो होय, तेमां नव प्रकृति तो एहिज बांधे ते जीय होय जे जणी वीश श्रने पञ्चीशादिक प्रकृतिना बंधस्थानकें ए नव प्रकृतिनो बंध नधी, श्रने देवप्रायोग्य उंगणत्रीश, त्रीश तथा एकत्रीशादिक प्रकृतिना बंध स्थान ए नव प्रकृतिनो बंध ते खरो, परंतु तिहां घणी प्रकृतिने बंधे घणे मागे पढ़ेंचतां अल्प प्रदेश जाग यावे, तेधी ते पंधक न सीधा. तथा वजापननाराच संघयणनी उत्कृष्ट प्रदेशबंध खामी मनुप्य प्रायोग्य उंगपत्रीश प्रकृति बांधतो एयो सम्यष्टि तथा मिध्यादृष्टि जीव होय, तथा तिर्वच प्रायोग्य उंगणत्रीश यांधतो मिध्यादृष्टिज दोय. तिदां मनुष्य प्रायोग्य उंगपत्रीशनां नाम कद्दे .२ मनुप्यहिक,४यादा रिकनिक, ५ पंजियजाति, ६ तेजत, कार्मए, वजापाननारायसंचयप, ए समननुरम्ममं. स्थान, १० वर्ण, ११ गंध, १२ रस, १३ सर्श, १४ गुरुमपु. १५ उपचात, १६ पग. घात,.१७ उम्पास, २७ शुजमगति, १ए प्रस, २० यादर, २१ पर्याप्त, २२ प्रत्येक, २३ निर्माण, २४ सामान्य, २५ मुम्बर, २६ बादेय, २३ बिर या अस्थिर, 2 शुन अपना यशुन, २ए पाकी िघया छपाकीनि, ए मनुष्य प्रायोग्य बांधतो .
१०६ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ सम्यक्दृष्टि तथा मिथ्यादृष्टि जीव होय, तथा तिथंच प्रोयोग्य उगणत्रीश वांधततो तिहां मनुष्यधिकने स्थानकें तियंचहिक कहेवू, तथा मनुष्य प्रायोग्य पांधतां मिथ्याष्टि जीव पण लेवो, श्रने सास्वादने उत्कृष्ट योग न होय, तेजषी ते न दीधो; तथा प्रेवीश, पञ्चीशादिकना बंधस्थानकें प्रथम संघयणनो बंध नी; थने त्रीश, एकत्रीशनाचंधस्थानकें प्रकृति जाग घणो होय,तेथी उत्कृष्ट प्रदेश बंध नहोय. तथा शातावेदनीयनो उत्कृष्ट प्रदेशबंधक सम्यक्दृष्टि तथा मिथ्यात्वी सात कर्मनोबंधक होय. जो पण दशमे गुणगणे उत्कृष्ट योग वे तो पण तिहां उत्कृष्ट स्थिति पंधन होय, तेथी प्रदेशबंध पण विवक्ष्यो नहीं. एम तेंतालीश प्रकृतिना उत्कृष्ट प्रदेशबंध सामी कह्या. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १ ॥ निदा पयला 5 जुअल, जयकुवातित संमगो सुजय ॥ आहार गं सेसा, नकोस पएसगा मिठो ॥ ए॥ अर्थ- निदापयता के निशा अने प्रचला, उजुअल के हास्य श्रने रति तथा शोक थने थरति,ए वे युगस, एवं प्रकृति, जयकुछा के सातमी जय,थाउमी जुगुप्ता, निय के० नवमुं तीर्थंकर नामकर्म, ए नव प्रकृतिनो उत्कृष्ट प्रदेशबंधखामी समगो पे० सम्पदृष्ट्यादिक थपूर्पकरणांत पांच गुणस्थानकवी जीब सात कर्म धितो थायुदसनो जाग यधिको साने, तेजणी. तथा निमा प्रचलाने चोथे गुणगाणे घोष हानिकना दसनो नाग थधिक होय, तथा मिश्रगुणगणे पण थीणजी त्रिकनो बंध नपी, पण ते उत्कृष्ट योगी न होय, तेजणी ते न कहो. तथा हास्यादिक ये युगक्ष, प थने जुगुप्सा, ए उ प्रकृतिनो पण मोदनीयनी तेर प्रकृतिने बंधे तथा ना तिने य थापप्रकृति नणी मागणी यावे, तेजणी खेयो, तया जिन नाममनो उत्कृष्ट प्रदेशबंधसामी सम्पष्टि मनुष्य देवगति प्रायोग्य |जननाम सहित गपनीश प्रकृति धितो दोय ते सेयो, जे जणी यीशादिक प्रकृति ६ म्यान तो जिननाम मनो वध नया, ने प्रोश प्रकृति मनुष्य प्रापोग्य पांपना नया एकत्रीश देवगति प्रायोग्य बांधता प्रतिपणी होय, तेश्री भागे दश स्तोक यावे, तेथी ते न सीधा. मुबई के मुगनि मुमाथु एट प्रमाद रहित साधु श्रप्रमन थने अपूर्वकरण, ए वे एमवा धनंता सत्कृष्ट योगी देव प्रायोग्य प्राश प्रति थाहार जुर्ग के हारकटिक सहिन यांधता ये समय मुधी उकृष्ट प्रदेश यंध करे, शेष गुणगान साहाररहिनो ध नया, यातना, या de योग स्थानके बीच में समपरतत रहे.ती योगण्यात या सर्व उत्कृष्ट योगी ये समप सुधीन , .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ JOS होय, तथा एकत्रीश प्रकृतिना बंधस्थानकें प्रकृतिनागनी बहुलतायें अल्पदल लाने. एम चोपन्न प्रकृतिना उत्कृष्ट प्रदेश वंध स्वामी कह्या. तेथकी सेसा के शेप रही जे ठोश प्रकृति तेना नकोसपएसगा के उत्कृष्ट प्रदेश वंध स्वामी मिझो के० मिथ्यात्वी जीव पंचेंजिय पर्याप्तो उत्कृष्ट योगी सात कर्म वांधतो वे समय लगें होय, जेजणी ३ नरकत्रिक, जाति चार, ११ स्थाव- रचतुष्क, १५ ढुंगसंस्थान, १३ वेवहुं संघयण, १४ आतप, १५ नपुंसक वेद, १६ मध्यात्व, २० अनंतानुबंधीधा कपाय चार, २४ मध्यसंघयण चार, २७ मध्यसंस्थान चार, ३१ दो ग्यत्रिक, ३४ घीणजीत्रिक, ३७ तियंचत्रिक, ३७ स्त्रीवेद,३ए उद्योत, ४० कुखगति, ४१ नीचेगोंत्र, ए एकतालीश प्रकृति मध्ये शोल प्रकृतिनो बंध मिथ्यात्व प्रत्यथि थने पञ्चीश प्रकृतिनो बंध अनंतानुबंधी प्रत्ययि ठे, ते मिश्रादिक गुण- गणे न बंधाय, श्रने साखादन गुणगणे उत्कृष्ट योगने बनावें उत्कृष्ट प्रदेश बंध न होय, तेनणी एनो खामी मिध्यात्वीज कहो. तथा शेप पच्चीश प्रकृतिनो बंध, जो पण सम्यक्त्वादिक गुणगणे ठे, तो पण १ औदारिक, २ तेजस, ३ कार्मण, ७ वर्णचतुष्क, जयगुरुलघु, ए उपघात, १० वादर, ११ प्रत्येक, १५ अस्थिर, १३ शशुन, १४ श्रयश, १५ निर्माण, ए पंदर प्रकृतिनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध अपर्याप्ता एकेजिय प्रायोग्य नामकर्मनी नेवीश प्रकृति यांधतो थको मिथ्यात्वी जीव करे, जे जणी ४ स्थावरचतुष्क, ५ एकेंजियजाति, ६ हुंम संस्थान, जतिर्यचहिक बने पूर्वली पंदर, एवं नेवीश बांधता होय, ते करे, तथा पञ्चीशा- दिकने बंधे नाग वाहुल्य थावे माटे अल्प दस लाने. तथा मनुप्यधिक, पंचेंजियजाति, थोदारिक उपांग, पराघात, उदास, प्रस, थपर्याप्त, स्थिर थने शुन, ए दश प्रतिनो मिथ्यात्वें पञ्चीश नाम कर्मनी प्रति अपर्याप्त प्रस प्रायोग्य वांधतो उत्कृष्ट प्रदेश बंध करे, तेथीए वाराह प्रकृतिना उत्कृष्ट प्रदेशबंध खामी मिप्यावी कह्या. एम उत्कृष्ट प्रदेदाबंध सामी कमा. ॥ इति ॥२॥ दवे जघन्य प्रदेशबंध खामी काया थकी वचसा सर्व मध्यम प्रदेशबंध मामी सुखें समजाय ते जणी एक्सो ने दीश प्रतिना उपन्य प्रदेशबंध मामी यहे . ॥ थप उपन्य प्रदेशबंधवामीनाद ॥ नुमुणी उनि प्रसन्नी, नरय तिन मुराउ मुर बिनवि जगं ।। सम्मो जिणो जदन्नं, नुदुम निगो आश्वणि लेसा ॥ ॥ वर्ष-तिदां बसती बापता धापती मानिना धादि पती प्रालि बांधतो जपन्द पोनें बनतो पार सनद रहे. पटले उपन्य योगें टलाष्टो नो तेपी पचनसीधा.तेमाटें सम्यष्टिथपर्याप्ता यनुत्तरसुर जिननामनो जघन्य प्रह। ១០ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ चार समय पर्यंत जीव रहे, ते नणी सामान्यपणे ए जघन्य प्रदेश बंध स्वामी कह्यो ते. मुमुणी के अप्रमत्त साधु घोलना योगी देवगति प्रायोग्य एकत्रीश प्रकृति बांधतो याहारक शरीर तथा थाहारकोपांग, ए सुन्नि के वे प्रकृतिनो जघन्यप्रदेश वंध करे, जे नणी एना धैधकांहे एज जघन्य प्रकृतिनो बंधक होय. नरयतिग के नरकगति, नरकानुपूर्वी श्रने नरकायु, ए नरकत्रिक तथा चोयु सुराल के देवायु, ए चार प्रकृतिनो जघन्य प्रदेशबंध स्वामी श्रसन्नी के प्रसन्नी पंचेंजिय पर्याप्तो जीव, था कर्म घांधतो घोसना योगी एटले जे एक योग घकी कीने योगें संचार करतो होय ते घोलना योगी कहीयें, ते जघन्यथी तो एक समय धणे थने उत्कृष्ट तो चार समय लगें जघन्य प्रदेशबंध स्वामी होय, जे जणी जघन्य योगें जीव, चार समय उपरांत न रहे, अने सन्नीयाना जघन्य योग थकी प्रसन्नी थानो उत्कृष्ट योग पण असंख्यातयुष हीन होय, तो वक्षी जघन्य योग घणोज हीन होय, एमां शुं कद्देवानुं ? ते जणी श्रसन्नी लीधो; तथा असन्नीया अपर्यासाने तो प्रकृतिनो बंधन नथी,ते नापी अपर्याप्तो न लीयो, अने एकेडियादि- फने पण ए प्रकृतिनो बंध नथी, ते नी पंचप्रियजलीधो, तथा या कर्म बांधती पसते पणा जागें फर्मदस थोमुं श्रावे, तेमाटें थाउ कर्मनो बंधक लीधो. मुर के देवगति थने देवानुपूर्वी, ए देवधिक तथा विउविधुगं के क्रिय शरीर थने पेशिय थंगोपांग, ए वैक्रियाकथने जियो के जिननाम कर्म, पपांच प्रतिनो जन्न के जघन्य प्रदेश यंध स्वामी सम्मो के सम्यदृष्टि जीय भा प्रथम समय बनतो होय, तेमध्ये पण अनुत्तर विमानवासी देव पोताना नव प्रथम सम मप्रायोग्य जघन्य वीर्ययंत थको जिननाम सहित मनुष्य प्रायोग्य उगणत्रीश प्र.मि पांधतो जिननाम सहित प्रीश वाधवाजिननामनो जघन्य प्रदेश मामी होय, जे जणी मनुष्य तो देव प्रायोग्य यावीश, गणत्रीश बांधे , पर जिननाम सहित प्रीश न यांचे. बली तिहां प्रकृति थाप होय ते नषी मनुष्य न यो, यने नारकी नो थनुनर देववको उत्कृष्ट योगी होय, तेथी ते पणा प्रदेश यधेि माटें ते पण नवीधो, तया चारित्रियाने थाहारकलिक सहित अने जिननाम सहित देव प्रायोग्य पाना होय, तहा जो पण प्रतिनी यमुलता होय, नोक ते सर प्रथम समयना एत्रा थपर्याता अनुत्तर मुरयकी उत्कृष्ट योगी छाप, सबंध करे, तथा शेष क्रियहिक यने देवद्धिक, ए संध, सम्पष्टि मनुष्य जब प्रश्रम समवनोकरेजी प्रगतिना जीने प्रहनिनो जघन्य प्रदेश शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ JOU ए गणत्रीश प्रकृतिनुं वंध स्थानक होय, परंतु त्रीश अने एकत्रीश प्रकृतिनो वंध तो पर्याप्तावस्थायें होय, तिहां जघन्य योग न होय, तेथी अल्प प्रदेश बंध न करी शके, तेथी ए अपर्याप्तावस्थायें मनुष्यज एना स्वामी कह्या. तथा सुदुम निगोधाश्खणिसेसा के० एधी शेप रही जे एकसो ने नव प्रकृति तेनो जघन्य प्रदेशबंध स्वामी सूदन निगोदियो लब्धि अपर्याप्तो जीव आदि क्षणे एटले जव प्रघम समयें वर्त्ततो होय, जे जणी पूर्वे अगीश्रार प्रकृति जे कही, तेनो बंध निगोदियाने नधी, तेथी तेना खामी निन्न कह्या. अने (१०ए) प्रकृतिनो बंध एने ते तेथी एनो जघन्य बंधक खामी निगोदी कह्यो, केम के एथी अधिक जघन्य योग को वीजा जीवने नयी ते मध्ये पण नव प्रथम समयें वर्ततो घणोज जघन्ययोगी होय, तेणें करी अल्प प्रदेशबंध करे, तथा तेमां पण मनुष्यायु अने तिर्यचायु, ए वे प्रकृतिना अल्प प्रदेशवंधखामी नव प्रथम समयवर्ति जीव न होय, जे जणी त्रण पर्याप्ति पूर्ण कस्या विना कोश परजवायु वांधेज नहीं, तेमाटें ए वे प्रकृतिना जघन्य वंधकमध्ये अपर्याप्तो मात्र आवो, पण नव प्रथमसमय- वर्ति न लेवो. एम सर्व प्रकृतिना जघन्य प्रदेशबंधखामि कह्या. ॥ ए३ ॥ ॥ हवे प्रदेश बंधने विपे सादि अनाद्यादिक नांगा विचारे .॥ दसण उग नय कुच्चा, वि ति तुरिअ कसाय विग्ध नाणा- एं ॥ मूल उगेऽणुकोसो, चनद उदा सेसि सब ॥ ए४ ॥ अर्ध- चक्षुदर्शनावरणादिक चार, दर्शनावरण तथा निझा अने प्रचला, ए दस- गठग के दर्शनावरणपट्क, जयकुछग के नय अने जुगुप्ता, तथा वितितुरिअकसाय के वीजा अप्रत्याख्यानावरण क्रोधादिक चार, त्रीजा प्रत्याख्यानावरण क्रोधादिक चार, चोथा संज्वलना क्रोधादिक चार, विग्ध के पांच अंतराय, नापाणं के पांच ज्ञानावरणीय, एवं त्रीश उत्तरप्रकृतिनो तथा मूलठगे के० एक ज्ञानावरणीय, वीजी दर्शनावरणीय, त्रीजी वेदनीय, चोधी नाम, पांचमी गोत्र थने वही अंतराय, ए मूलप्रकृतिनो श्रणुनकोसो के अनुत्कृष्ट प्रदेशबंध चउह जांगें होय. तिहां उ मूलप्रकृतिनो तथा पांच ज्ञानावरण, चार दर्शनावरण अने पांच अंतराय, एवं चौद उत्तरप्रकृतिनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध सूक्ष्म संपरायगुणगणे होय, तथा संज्वलना चार कषायनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध, नवमे गुणगणे होय, तया निझा ने प्रचला, ए वे प्रकृतिनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध श्रावमा गुणगणाने प्रथम नागें होय, तथा लय भने जुगु- प्सामोहनीयनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध, श्रापमा गुणगणाने सातमे जागे होय, तथा के चार .
यं उत्कृष्ट प्रदेशय, मिथ्यात्वीने दोय, थने जघन्य प्रदेशबंध सूक्ष्म निगोरियाने 10 शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. प्रत्याख्यानावरण कपाय चारना उत्कृष्ट प्रदेशवंध, पांचमे गुणगणे होय, तथा श्रम- त्याख्यानावरण कपाय चारनो उत्कृष्ट प्रदेशबंध, चोये गुणगणे होय, माटें जे थनादि मिथ्यात्वी जीव ते उत्कृष्ट प्रदेशबंधनां स्थानक एवां गुणगणां नधी पाम्यो. तेने सर्वदा ए त्रीश प्रकृतिनो अनुत्कृष्ट प्रदेशबंध अनादि जाणवो. जे आणी तेजी केवारे पण अनुत्कृष्ट प्रदेशबंध थकी उत्कृष्ट प्रदेशबंधे नधी श्राव्या, तेथी तेने थानुत्कृष्टनी थनादि , ए प्रथम जंग जाणवो. श्रने जेणे प्रथिनेद करी सम्बाद पामी ए प्रकृतिना उत्कृष्ट प्रदेशबंध स्थानकें वे समय लगें उत्कृष्ट योगस्थान रदी तिहां उत्कृष्ट प्रदेशबंध करी वली योगस्थान वराव तथा अध्यवसार पड़ता थनुत्कृष्ट प्रदेशबंध करे, तिहां सादि नामें पीजो जांगो जावो. तथा जि थने नव्यने सांत नांगे होय, जे नणी ते जीव गुणगणे चमतो उत्कृष्ट प्रदेश फरशे, तया ते उत्कृष्ट प्रदेशबंधनो अंत पण करशे, ते जपी तिहां अनुका प्रदेशबंधनुं सांतपाणुं जाणवू, ए चीजो नांगो कह्यो. तथा श्रव्य जीवने उपरस गुणवाणां पामयाज नथी, तेथी तेने उत्कृष्ट प्रदेशबंध पण करवो नथी, तथा यधार पण करयो नधी, तेने यनुत्कृष्ट प्रदेशवंधनो अनंत नामे चोथो जांगो जाणयो. ए ए प्रीश उत्तरप्रतिनो तथा मूल व प्रकृतिनो अनुकृष्ट प्रदेशबंध चार मांगे की थने सेसिस के शेष सर्वे प्रणे प्रकारना बंध, ते उहा के० वे जागे होय तिदा उत्कृष्ट प्रदेशबंध ये समय सगे होय, तेथी सादि अने सांत, ए वे सांगा होय सपा जपन्य योग पार समय खगें रहे, तिहां जघन्य प्रदेशबंध मिथ्यात्वे पामीर्य फरी यजपन्य यंध करे, तिहां सादिश्रने सात, ए ये नांगा वेढ बंधने विपे होय एम ए प्रप यंध ये जागे होय. ए पूर्वोक्त त्रीश प्रकृति विना शेष नेयु प्रकृति रदी समप्ये सहनिर प्राति थधुवयंधिनी. ते कयारेक बंधाय भने फेयारेक न धंधा सेनदा पने विष सादिसांत नांगो होय, तया एक मिथ्यात्व, घीणडीनिक, थान तानुबंधाचतुष्क, ए था प्रतिनो लट प्रदेशबंध सात फर्म यांधतां संद मिप्यारीने टलष्ट योगें ये समय खगें होय, तेमाटें सादिसांत नांगा जाणया, तमा एस निगोदियाने प्रथम समय जवन्य प्रदेशबंध होय, अने वीजा जीवने जन्य प्रदेशबंध होय, एम ए पारे पंधाना मिथ्यात्वगुणगाणे पामीयें माटे सादि, सांत, ए वे नांगा जाणवा. ना नाम मुवयंधिनी नव प्रकृतिनो थपर्याप्त एप्रिय प्रायोग्य प्रेयीश प्रातिने पर यम समय दोय, नेशे सादि, सात, एवेनगाजावा. पम उत्कृष्ट अनुः - शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ ११ स्कृष्ट अने जघन्य प्रदेशवंधैं सादि अने सांत, ए वे नांगा कह्या. ते पायें व्यवहा- रीया जीवने संजवियें वैये. अन्यथा उत्कृष्ट प्रदेशबंध सनिआ जीवने होय, अने अनादि निगोदिया जीवें तो संज्ञीपणुं पाम्युंज नथी, तो ते उत्कृष्ट प्रदेशबंध क्या करे ? तेथी तेने अनुत्कृष्ट प्रदेशबंध पण चार जांगे संनवे, ते अहीं न कह्यो. एम योगड़ियें प्रदेश वृद्धि होय ते जणी हवे योगस्थानकनुं स्वरूप कहे वे. ॥ श्रघ योगस्थानान्याह ।। हवे योगस्थानकनी संख्या कहे वे.॥ सेढि असंखिडसे, जोगहाणाणि पयडि विश् नेआ ।। वि बंधनवसाया, अणुनाग गण असंख गुणा ।। ए॥ अर्थ-तेडिअसंखिजांते के श्रेणीने असंख्यातमें नागें जेटला आकाशप्रदेश होय, ते धनीकृत लोकनी एक प्रदेशिक श्रेणी तेनेसूची श्रेणी सात राज प्रमाणनी कहीयें, तेने असंख्यातमे नागें जेटला आकाश प्रदेश ४ तेटला जोगहाणाणि के योग स्थानक होय, ते नावीयें ये. सर्वथी अल्पवीर्यवान् नव प्रथम समयें वर्चतो एवो सूक्ष्म निगोदिउँ लब्धि अपर्याप्तो जीव, तेना असंख्याता जीव प्रदेश ते ते मध्ये पण जे सर्व जघन्य वीर्य प्रदेश एटले जे प्रदेशमा सर्वथी जघन्य वीर्य होय, तेना वीर्यना अंश केवलीनी प्रज्ञारूप शस्त्रे करी वेदतां एटले केवलीयें कल्प्यो जे वीर्य विनाग अर्थात् में वीर्याशनो अंश केवली पण कल्पी न शके तेने जावाणु पण कहीये. ते- हवा लोकने संख्यातमे जागे वर्त्तताजे असंख्याता प्रतर, तेना प्रदेश प्रमाण वीर्याशें करी सहित ते पण असंख्याता थया, परंतु ते असंख्याताने असकल्पनायें दश कल्पीयें, तेवा दश वीयांश सहित एवा जे जीवना प्रदेश असंख्येय प्रतर प्रमा- पनो समुदाय परंतु असत्कल्पनायें तेने त्रण मांडीयें तेनी प्रथम जघन्य वर्गणा जाणवी, ते थकी वली एक वीर्याशें अधिक वीर्यवंत जीव प्रदेशनो समुदाय तेनी वीजी वर्गणा जाणवी, ते थकी वली एक वीर्याशें अधिक जीव प्रदेशना समुदायनी त्रीजी वर्गणा जाणवी. एम एकेक वीर्याशें अधिक थधिक जीव प्रदेशनी समान जातिरूप वर्गणा तेवी धनीकृत लोकनी एक प्रदेशिक श्रेणी तेना असंख्य जाग प्रदेश प्रमाण वर्गणा जेवारें थाय, तेवार असत्कल्पनायें तेने व वर्गणा थापी, तेने प्रथम स्पर्धक कही, जे जणी एकोत्तर वी विजाग वृद्धियें करीने परस्परें स्पर्धा करे एवी वर्गणाने स्पर्धक कहीयें. ए प्रथम स्पर्ककनी चरम उत्कृष्ट वर्गणाने विपे जे- टला वीर्य विजाग , ते थकी एक, वे यावत् संख्याते वीर्याशे अधिक वीर्यचंद जीव प्रदेश न पामीयें, परंतु ते घकी थसंत्य लोकाकाश प्रदेश प्रमाण वायांसें थधिक ते योगस्यानकना द.थकी वली पयडि के झानावरणादिक मूल कर्मप्रकृति मृस प्रकृतिःथावते, थने उत्तर प्रकृति एकसो ने अहावन्न , ते क्षेत्रना तारतम्य कपोपशमने करी बंधने विचित्रपणे करी तथा उदयतुं तारतम्य विचित्र ७१२ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ वीर्यवंत जीव प्रदेश पामीयें, तेवा समान धार्य विनागें युक्त जीव प्रदेशना समुद्र यनी वर्गणा ते वीजा स्पईकनी प्रथम वर्गणा जाणवी. ते थकी वली एक वीर्या अधिक वीर्यवंत जीव प्रदेशनो समुदाय तेनी वीजी वर्गणा जाणवी, एम एके वीर्याशें वधते जीय प्रदेशना समुदायनी वर्गणा, ते जेबारे सोकाकाशनी श्रेणी असंख्येय नागवर्ति प्रदेश राशिप्रमाण वर्गणानो समुदाय थाय, तेवारें बीजो स्पर्क थाय, ते पठी बीजा स्पर्ककनी चरम वर्गणा यकी वली थसंख्य लोकाकाश प्रदः तुल्य वीर्य विजागें अधिक. वीर्य विनागवाला प्रदेशोनी राशि ते त्रीजा स्पर्ककनी : थम वर्गणा जाणवी. तेमज वली तेवाज अनुक्रमें त्रीजो स्पाईक करयो, फरी एवा अनुक्रमें चोथो स्पर्डक, एम पांचमो स्पर्डक, ए शैते लोकाकाश प्रदेशनी श्रेणिन असंख्येय नागप्रदेश राशिप्रमाण पकना समुदायें एक योग्य स्थानक थाय: थकी अन्य किंचित् अधिक वीर्यवंत जंतुन पण एवाज अनुक्रमे चीजें योग स्थान उपजे, ते थकी अन्य जीवनुं वली तेवाज अनुक्रमें त्रीजु योग स्यानक उपजे, थकी अन्य जीवनुं वली तेवाज अनुक्रमे चो) योग स्थानक उपजे. ए प्रकारे करीने नाना जीवोना अथवा काल भेदें करीने एक जीवना लोकाकाशनी श्रेणीने असंख्येय भाग वर्ति ननःप्रदेश राशिप्रमाण योगस्थानक होय. हवे ते पूर्वोक्त जघन्य एक योग स्थानकें वर्तता एवा त्रस जीव असंख्याता तथा स्थावर जीव तो अनंता पामी तथा अपर्याप्सा सूक्ष्म निगोदीया जीव, नव प्रथम समय सघला एकज योगस्यान रहे, अने वीजे समये असंख्यात गुण जिवाला योगस्थान जाय, अने पर्याप्ता जीव जघन्य योगस्थानकें चार समय पर्यंत रहे, तथा मध्यम योगस्थानकें वर्ततो चार, पांच, a, सात, पाठ, सात, , पांच, चार, पण समय मात्र रहे. तथा उत्कृष्ट योग- स्थानकें वे समय पर्यंत रहे. एम असंख्यात योगस्थानक वे पण संक्षेपें मनना चार, वचनना अने कायाना सात, रूप सहकार कारण नेदविवक्षायें पंदर योग कहा, थनेक जीव ठे, तथा काशने एकजीव, सर्व प्रकृति पाप , तथा क्षेत्रादि संबंध करीने झानावरणादिकना क्षयोपशम विच करीने बंधना विचित्रपणायकी एटो , . असंख्य दें होय, तेयी प्रकृतिने पण थसंख्याता जाणवा. .. ते प्रातिनेद यकी वसी विनेयास्यतिधनाद असंख्यातगुणा हो, AUHVRANyiirinor. JAIN LIBRARY. शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ७१३ जे जणी जघन्यस्थिति धकी एक समयाधिक, हिसमयाधिक, त्रिसमयाधिक, करतां करतां एम उत्कृष्ट स्थितिस्थानकपर्यंत एकेकी प्रकृति असंख्यात ने बंधाय, ते नपी प्रकृति नेदयकी स्थिति नेद, असंख्यात गुणा . ते स्थितिनेद यकी विश्वंधद्यवसाया के स्थितिबंधना अध्यवसायना नेद श्रसं- ख्यातगुणा ठे, जे जणी एकेको स्थितिबंध असंख्याते अध्यवसाय स्थानकें तीन, तीव्रतर, मंद, मंदतर, एणी पेरें कपायोदयकृत जीवनो अशुभ परिणतिनेद ते अध्यवसाय कहीये. ते अध्यवसाय स्थानक कोइ पण कर्मना एक मुहूर्तमान स्थिति- बंधना हेतुनूत रहे, ते माटें स्थितिनेद यकी असंख्यातगुणा अध्यवसाय होय. जे जणी जघन्य स्थितिबंध पण असंख्य लोकाकाश प्रदेश प्रमाण अध्यवसाय स्थानके होय ते. तेथकी वली समयाधिक समयाधिक स्थिति तो विशेषाधिक विशेषाधिक अध्य. वसाय स्थान होय, एम पल्योपमनाथसंख्यातमा जाग मान स्थितिनेद अतिक्रम्या पठी जे स्थितिनेद होय, तिहांसुधी वमणां थध्यवसायस्थानक याय. एम द्विगुणकि स्थानक पण असंख्यातां होय, तेमाटें स्थितिनेदयकी असंख्यातगुणां अध्यवसायनां स्थानक होय. वहींथां कर्मनुं जे अवस्थान एटसे रहे, तेने स्थिति कहीयें, तेनो जे बंध, तेने स्थितिबंध कहीयें, तथा कपायजनित जीव परिणामने अध्ययसाय कहीये. ते अध्यवसायने विषे जीव वसे, तेने स्थान कहीये. ते अध्यवसाय जीयने वसवानां स्थान , माटें एउने अध्यवसायस्थान कहीये. तिहां स्थितिबंधना फार. एनृत अध्यवसाय स्थानक, तेने स्थितिबंधाध्यवसाय न्यानक कहीये. तेघकी अणुनागगणघसंसगुणा के अनुनाग एटसे रसबंध, हेतुनां यध्ययना- पस्थानक, असंख्यातगुणां ते. तिहां धनु एटसे पधात् बंधोनर फालंघनुनपीयें, ते अनुनाग शब्दें रस कहीये. ते असंन्याता दे. जे नती अंतराहनिक जितियंधा. पक्सापस्थान होय. ते नगर सरखा तया ते मध्ये एक. ये. प्राचार, पांच, २, सात अने जर जे धान सामयिक रसधाम्परमार न्यानर हाय. ते पर सम्मा नाना जीवनी अपेक्षा मनस्याता ट्रोप. तथा एक. जीवनी चपेदा नो देश, फास. दोन. भार ने जपन्य वितिबंध पर मंग्यानासारामदेश प्रमात रम. पंपापसापमान. पानी. ते पनी मनपाधिश निनिनि दीक्षिाशि कतर नयनां सपनार न्यानरः पानी, पन गनिनिधारमाय मानने विपरमधापरसादयाननी नाचना दी. ८ फारानी गतिविवादमा. पची रसधापनापन्यान. . अति मुगावाः । - ..
: प्रहम शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ तत्तो कम्म पएंसा, अणंत गुणिया त सरया । जोगा पयडि पएसं, हि अणु नाग कसाया ॥ ए६ ॥ अर्थ-तत्तो के ते कर्मना रसबंधहेतु अध्यवसाय थकी कम्मपएसा के कर्मन प्रदेश एटले दक्ष अपंतयुणिया के० अनंतगुणा जाणवा. जे जणी रसबंधहेतु अध्य वसाय स्थानक तो असंख्याता . श्रने कर्मवर्गणा ते पण अनंती ठे. ते वली एक वर्गणार्य अनंता परमाणुश्रा . तेवी अनंती वर्गणा मिथ्यात्वादिकदेतुयें एक सा यने विपे जीव, ग्रहण करे ले.अने रसबंधनां अध्यवसाय स्थानक तो एक उत्कृष्ट था समयपर्यंत रहे , तेमाटें अनंता जाणवा. तसरचेया के खीर नीव रसाना अधिश्रयण समान अनुनाग वंध अध्यवस्ता स्थानके करी तंदूससमान कर्म पुसलोने विपे रस जाणीये थे. माटें ते कर्मदस्थर कर्मदलना रसावित्नांग अनंतगुणा जाणवा. जे नणी सर्व जघन्य रसाणुने विपे पण त जीवथी अनंतगुणा रसाविभाग रसाण होय, जे रसना नाग कल्पता, कल्पता केसी प्रारूप शस्त्र करी वेदतां, वेदतां जे निरंश अंश रहे, एटले केवली पण जे अंशन चीजो अंश कटपी न शके, ते रसाणचें नाम, अविनाग पलीछेद कहीये. ते एके कर्माणुने विपे पण सर्व जीवथी अनंतगुणा रसाणु जघन्य पदें होय, तेबारे उल्ल एपदनुं तो कदेवुज शुं ? अने कर्माणु तो थजव्यथी अनंतगुणा अने सिझने धन तमे जागे होय, ते अजव्ययी सिनतगुणा, ते सि की बली सर्व जी अनंतगुणा , तेथकी पण कर्मदलना रसाणु अनंतगुणा ते माटें. एम सविस रपणे प्रदेशबंध कह्यो. हवे ए प्रकृत्यादिक चार वंधने विपे विशेषहेतु कहे . तिहां जोगा के म वचन थने कायानी चेष्टायें करीने पयडि के एक तो ज्ञानावरणादिकखनाव, झानादिकने थावरवानो ठे स्वनाव जेने विपे एवो प्रकृतिबंध करे, अने वीजो पर के प्रदेशबंध एटले कर्मनो दल संचय, ए वे बंध करे, केम के करणवीर्य जे म. पचन कापादिकनो योग, तेनी उत्कटतायें जो घणु वीर्य होय, तो तेथी घणा द मेशवे, थने मध्यमयोगे मध्यमदस मेखवे,तथा योगना मदताय श्राप दस मेसवे, कम मिथ्यालादिक हेतुविना पण केवल योगें करीज वारमे अने तेरमे गुणवाणे शात धेदनीयनो प्रकृतिबंध तथा प्रदेश करे, योगने अजायें चोदमे गए गणे प्रतिबंध तथा प्रदेशबंधन करे, तेणे अन्यव्यतिरेक करी प्रकृतिय तथा प्रदेशबंधना हेतु योग कहीये. , एट . शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ.५ तथा डिश के एक स्थितिबंध थने वीजो अणुजागकसाया के अनुनागवंध, ए वे बंध, कपायने तारतम्यपणे होय, केम के उत्कृष्ट कसाय संक्ले स्थिति पण उत्कृष्टी बंधाय, तथा अशुन प्रकृतिनो रस, उत्कृष्ट बंधाय, अने शुन प्रकृतिनो रस मंद बंधाय, तेमज मध्यम संक्वेपें मध्यम रस बंधाय. एम कषायनी अनुवृत्तियें बंध होय, तथा कपाय पण दशमा गुणगणा पर्यंत होय, अने कर्म प्रकृतिनो स्थितिबंध पण तिहां लगेंज होय, तेमाटें ए वे वंधतुं असाधारण कारण कपाय जाणवों. एम चार वंधना खामी तथा हेतु ए उत्कृष्ट जघन्यपणे विस्तार सहित कह्या. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ए६ ॥ हवे योगस्थानादिकने विषे लोकाकाशनी श्रेणीनुं असंख्यातनागादिक मान कह्यु, ते जो श्रेणीनुं मान जाणीयें, तो सुखें समजी शकीये, ते माटें श्रेणी प्रतर धनादि- कनुं मान कहे . ॥ अथ श्रेणीप्रतरखरूपमाह.॥ चजदस रअ लोगो, वुझिकर्ड सत्त रअ माण घणो ॥ तद्दीदेग पएसा, सेढी पयरो अ तवग्गो ॥ ए ॥ अर्थ- सुप्रतिष्ठित संस्थाने सर्व लोक वे. जेम एक शरावयं अधोमुख राखीयें, ते उपर वली एक शरावतुं समुं राखीयें, ते उपर वली एक शरावतुं अधोमुख राखीयें, ए रीतें नीचो सातमी नरकें सात राज लांबो पहोलो ठे, अने त्रिगुणी जाजेरी परिधि ठे. तिहां थकी एकेक प्रदेश हीन करता करतां रत्नप्रजा पृथवीयें एक राज सांवो पहोलो होय. तिहांधी वली एकेक प्रदेश वृद्धि होती होती पांचमे देवलोकें पांच राज पहोलो होय. तिहांधी वली एकेक प्रदेशे हीन करता करतां लोकाम एक राज पहोलो होय. ए श्राकारें चउदसर लोगो के० चौद राज लोक ठे. ते मध्ये एक राज सांवी, पहोली श्रने चउद राज उंची त्रसनामी ठे, ते त्रस जीवें करी सहवर्तमान ठे. उपरांत स्थावर जीवो वे ते लोकनो बुद्धिकउँसत्तरखुमाणघणो के० बुड़िये कल्पनायें करी धन करतां सात राज सांवो, पहोलो अने सात राज उंचो चनरस धन कल्पीयें, ते कल्पनानो प्रकार देखाडे . जे आकारें अधोलोक ते, तेनो एक पाशानो खंग, ते जिहां सातमीना तखने जागें त्रण राज पहोलो ठे, तिहांधी एकेक प्रदेश हीण धातो जिहां एक प्रदेश मात्र रहे, ते प्रदेशनुं पाशुं जिहां सातमी नरकनो चार राजनो खंग वाकी रसो के, ते दिशायें राखीयें, अने त्रए राज पहोवू पाशुं ते एक राज जिहां रत्नप्रना .. . PM वृताकारें अने ए घन तो समचतुरस्र ययु माटें एने वृताकारें करवाने थर्थ त्रणसें तेंता. .०१६ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ पहोली ते दिशायें राखीये, तेवारे चार राज पहोलपणे अने दीर्घपणे थाय, श्रने सात राज्य जाजे उंचपणे एवो लोकनो अईखम थाय, अथवा बसनामी थकी दक्षणदिशिना अधोलोकनो खम, ते नीचें त्रण राज पहोलो , अने पत्री प्रदेशे प्रदेशे घटतो उपरें एक प्रदेश सांकमो ने, अने लंचो सात राज जाजेरो . तेने जपामीने त्रस नामीने उत्तरदिशियें विपरीतपणे जोमीयें, एटले हेवसतुं पोज ते उपर श्राणीय, श्रने उपर सांकको ठे, ते नीचे लावी मूकीयें, एटले अधोलोक सात राज जाजेरो उँचो अने चार राज पहोलपणे सर्वत्र सरखो थाय. इवे जयशोक ऊर्ध्व मामसने श्राकारें . तिहांसनामियी बाहेरनु एक पाशानु अवचेथी वेदीने जे पाशाये मध्य त्रण राज पहोवं, ते पाशें एक प्रादेशिक तिर्की नाग उंचा, नीचा जोमीयें, तेवारें त्रण राज सांवो, पहोलो अने किंचिन्न्यून सात राज उंचो एवो जर्वलोकनो घन थाय, एटले ऊर्ध्वलोके त्रस नामी थकी दक्षण- दिशिनो खंक वे राज पहोलो श्रने किंचिन्न्यून सात राज उचो तेमांहे ब्रह्म देवखोकना मध्ययकी देवलो श्रने उपरलो खंग करीने त्रस नामीने उत्तर पार्से विपरीतपणे थापीयें, एटले पहोलपणुं देवल करीयें, अने सांकमापणं पञ्चें ब्रह्म देवलोके श्राणीने थापीये. एम जेवारे नीचे उपर थापीयें, तेवार अप्रैलोक अप राज पहोलो अने किंचिन्यून सात राज चो, सर्वत्र याय. एवो अपलोकनो धन याय. ते किहांएक थोडं अधिकुं तुं होय, तेने पोतानी बुध्येि अधिकुं उनु माहे नेसीने सरखं करीये. तेवार पनी सोकर्नु उपरखु थर्ड उपामीने अधोखोकने संवर्तिने दक्षषपाशे जोडीयें, एटले सात राज पहोतो, सात राज सांवो अने सात राज उधो, एम समचतुरस्र धन लोक थाय. अहीशां अधोलोकना सात राज जाजेरा . तेम ऊर्ष लोकना सात राज माठेरा वे, ते मेखवतां पूर्ण थाय. एना एक राज खांबा, पहोला तथा एक रोज उंचा, एवा खांमुश्रा करीये, तेबारे प्रणसें ने तेंतालीश खमुक थाय. एसर्व स्थूल व्यवहारनय कथु, जे लषी लोक तो दीश खंसुकने उंगणीश गुंणा करीने यावीश नागे हरीय, तेवरियताकारे सांयो, पहोस याय, पण ए नय काइएक कणाने पण पूर्ण कहे , ते मार्ट व्यवहार थकी सर्व काणे सात राजनोज घन कहो , तेथी खांमुथान याय तो पण न गणयो. यही एक राज ते स्पयंजुरमण समुनी पूर्वदिशिन वेदिका यकी पश्चिमदिशिनी वेदि. 4 शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ७१७ कापर्यंत तथा उत्तर दिशिनी वेदिकाधकी दक्षिण दिशिनी वेदिकापर्यंत असंख्याता कोमाकोमी योजन प्रमाण जाणवू. ए घनवृत लोकना घनवृत चतुरस्त्र खंडुक (ए) थाय. तही हेगपएसा के ते धनीकृत सात राज लोकनी एक प्रादेशिक श्रेणी मोतीनी लमनी पेरें ( 100000) सात राज लांवी एकेका आकाश प्रदेशनी पंक्ति तेने सेढी के श्रेणी कहीं, एटले श्रेणी असंख्यांश जे ठेकाणे कयु होय, तिहां ए श्रेणीनुं असंख्यांश लेवं, अने पयरोअतवग्गो के ते श्रेणीनो वर्ग करीयें, एटले ते श्रेणीमांहे जेटला प्रदेश होय, तेने तेटला साथें गुणीयें तेने प्रतर कहीये. एटले सात राज लांबो, पहोलो, एक प्रदेशदलें मांडानी पेरें चतुरस्र, ते प्रतर कहीये, माटें जिहां प्रतर कयु होय, तिहां एक श्रेणीना वर्ग प्रमाण प्रदेश लेवा, तथा ते प्रतरना प्रदेश ते वली श्रेणीना प्रदेश साथै गुणी, तेने धन कहीयें, यथा असत्कल्पनायें श्रेणीना पांच प्रदेश वे, ते सूची कहीयें. अने तेने पांच गुणा करतां पच्चीश घाय, तेने प्रतर कहीये, तेने वली तेहीज श्रेणीना पांच प्रदेशे गुणीयें, तेवारे एकतो पञ्चीश थाय, तेने घन कहीये. यहीं सात राज लांवो, सात राज पोहोलो श्रने जाडपणे एक प्रदेशनो प्रतर जाणवो. एम सप्रसंग सविस्तर प्रदेश- वंध करो ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ए॥ इति पएसबंधो सम्मत्तो ।। हवे च शब्द संसूचित उपशम श्रेणी तथा दपक श्रेणीनुं स्वरूप कहे.. ते मध्ये पण प्रथम अनंतानुवंधियाना उपशमनो विधि कहे ते. ॥ अथोपशम श्रेणीमाह. हवे उपशम श्रेणीनुं स्वरूप, अनुक्रमें कहे .॥ अण दंस नपुंसि वी, वेअ वकं च पुरिस वेअं च ॥ दोदो एगं तिरिए, सरिसे सरिसं नवसमे॥ एज ॥ अर्थ-तिहां एक अविरति सम्यदृष्टि, वीजु देशविरति, त्रीचं प्रमत्त, चोयुं अप्रमत्त, ए चार गुणगणे वर्त्ततो जीव ज्ञानोपयोगी व खेश्यामांहेली शुज त्रण लेश्याना परिणामें शुजाध्यवसायें करी पुण्यप्रकृतिना वैवाणी या रसने स्थानकें चोगणीथा रसने निपजावतो श्रने अशुज प्रकृतिना चोगणीथा रसने स्थानके वेगणी रस करतो तिहां बंधविरोधिनी प्रकृतिमध्ये त्रसादिक शुन प्रकृतिनो बंध करतो अंतरमुहूर्त, यथाप्रवृनिकरणे वर्त्ततो पूर्वसा पूर्वया स्थितिबंध धकी श्रागलो आगलो स्थितिबंध पक्ष्योपमासंख्येय नागें हीन करतो अंतर मुहूर्त यथा प्रवृत्तिकरणे रही पनी अपूर्वकरणे अनंतगुण विशुद्धियें वथतो चडे, तिहां धुरकी स्थितिघात, रसघात, गुणश्रेणी, गुणसंक्रम अने अपूर्वबंध, ए पांच वानांप्रवने. - ..
. वेद खपावे, पनी पुरिसवेयंच के० पुरुषवेद सपावे, अने पछी कं के० हास्यादिक ७२ शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ, ५. सर्व कर्मनी जेटली स्थिति शेष रही तेना उपरखा जागधीसागरोपम पृथक्त्व प्रमा स्थिति खमी जघन्य तो पल्योपमासंख्येयत्नाग प्रमाण स्थिति खमीने तेना दली जदयकालनी स्थितिथी उपरली उपरली स्थितिने विपे थयोक असंख्यात गुंगाका वधता दलिक संक्रमावतो जाय. एम अंतःस्थिति सर्वोत्कृष्ट दस संक्रमावे, तथा एके अंतरमुहूर्ते स्थिति खंग करतो अनेक सहस्र खंग करे; तेथी प्रथम जे रस इते तेनो अनंतमो नाग रस शेष रह्यो, वीजो सर्व खपाव्यो, एम हीन रस थया. ए: कर्मदस ते जीर्ण काटने अनि सुखें घाली शके, तेम एना फर्म पण सुरं निर्जराय, तेणे असंख्यातगुणी निर्जरा वधे. ए गुणश्रेणी अपूर्वकरणे चढतां जी विशुछि स्थानक विचित्रपणे सत्रिकोण क्षेत्र रुंधे. तथा त्रीजु अनिवृत्तिकरण मोतीनी बटनी पेरें , एने विषे सर्व जीव एक विशुद्धिय चढे, जे जणी तिहां पण स्थितिघात, रसधात, गुणश्रेणी, गुणसंक्रम, चार वानां श्रपूर्वकरणनी पेरें प्रवत्ते, पण एटबुं विशेप जे अनिवृत्तिकरणने संख्या तमे जागे गये थके एक प्रथम स्थिति, वीजो अंतर करण, ए बेहु नवी बंधस्थिति अंतरमुहूर्त प्रमाण नीपजावे. तिहां अंतर करणे अंतरस्थितिनां दल देश बेई केटलाएक प्रथम स्थितिमध्ये अने केटलाएक उपरली स्थितिमध्ये संक्रमावे, ए. संक्रमावतां ये आवली शेप प्रथम स्थिति रहे, तेवारें गुणश्रेणी निवत्तें, तथा चीन स्थितिना दखनी उदीरणा ते पागलें कहीये, ते पण निवर्ते अने एकावधिका शे प्रथम स्थिति रहे, तेवारे रसघात, स्थितिघात अने दीरणा, ए प्रण नीवते. ' प्रथम सम्यक्त्व उपजावे, तिहां उपशमविधि कहो. थहींयां अनिवृत्तिकर शुए संक्रमे अनंतानुवंधीयानुं दक्षिक सही प्रत्याख्यानीया कपायादिकपणे संक्रमावत चरम समये सर्व संक्रम करे. एम श्रण के अनंतानुबंधीआ उपशमावे. तेवार पनी मिथ्यात्वमोहनीय, मिश्रमोहनीय, श्रने सम्यक्त्वमोहनीय, ए श्री दंस के दर्शनमोहनीयने पण साथ उपशमावे, तेवाएँ उपशम सम्यकदृष्टि थाय थहींयां जोपण वेदक सम्यकदृष्टिने श्यनंतानुबंधाया कपाय चार तथा मिप्यात मोदनीपादिकनो रसोदय नथी, तोपण प्रदेशोदयनो विधि जाणवो. ते पनी जेणे स्त्रीवेदें उपशमश्रेणी श्रारंजी होय, तो नपुंस के प्रथम नपुंसक पटक, ते पत्री इहियेथ के० स्त्रीवेद उपशमा थने जो पुरुषवेदं श्रेणी प्रारंजी होप तो प्रथम नपुंसकवेद, पठी स्रीवेद, पठी हास्यादिक पटक थने पत्री पुरुषवेद , - . .
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ रए उपशमावे. तथा नपुंसकवेदें श्रेणी प्रारंजी होय तो प्रथम स्त्रीवेद, पठी पुरुषवेद, पठी हास्यादि पटक अने पठी नपुंसकवेद उपशमावे. ते पठी दोदोएगंतिरिएसरिसेसरिसंउवसमे के अप्रत्याख्यानावरण क्रोध अने प्रत्यारख्यानावरण क्रोध, ए वेहु उपशमावे, ते पठी संज्वलनक्रोध उपशमावे, ते पठी अप्रत्याख्यानावरण मान अने प्रत्याख्यानावरण मान, ए वेहु उपशमावे, ते पनी संज्वलन मान उपशमावे, ते पठी अप्रत्याख्यानावरण माया अने प्रत्याख्यानावरण माया, ए वेहु उपशमावे, ते पठी संज्वलन माया उपशमावे, ते पठी अप्रत्याख्याना- वरण लोन अने प्रत्याख्यानावरणा लोन उपशमावे, एटले वादर संपरायनामा नवमुं गुणस्थानक पूर्ण थाय. पठी दशमा सूक्ष्म संपरायनामा गुणस्थानके रह्यो, सूक्ष्म संज्व- सन लोजने स्तिबुक संक्रम.प्रकारे उपशमावीने उपशांतमोही थाय, तिहाथी नवदयें पमतो अनुत्तर सुर थाय, जे जणी अवझायु तथा वझ सुरायुवालो उपशमश्रेणी करे वे. तेमध्ये अवझायुवालो तो मरण पामे नहीं, अने वझायुवालो जो मरे, तो अनुत्तर देव थाय, तिहां श्रगीआरमाथी चोथे गुणगणे आवे, तिहां सर्व करण समकालें प्रवर्त्तावे, श्रने कालक्ये पडे तो जिहां चढतां जे वंधादिकनो विछेद कीधो हतो, तिहां तिहां वली ते बंधादिक प्रगट करतो जाय, तथा रुपक श्रेणीथी उपशमश्रेणीनी मंद विशुकि वे, ते नणी अपूर्ववंध वमणो वमणो करे. सूक्ष्म संपरायना चरम समयें नाम तथा गोत्र कर्मना शोल मुहूर्त्तनो बंध करे, वेदनीयनो चोवीश मुहूर्त्तनो बंध करे, श्रने ज्ञानावरणादिकनो वे वे मुहूर्त्तनो वंध करे, एम चढतां तथा उतरतां सर्व स्थाने वमणो वमणो बंध करे. एम उपशमनावीधि तथा विसंयोजनाविधि, सर्वसत्तरी नामा उहा कर्मग्रंथना वालाववोध थकी जाणवो, तथा कर्मप्रकृतिनी टीकाथीसविस्तर जाणवो. ॥ए॥ ॥ अथ पकश्रेणीमाह ॥ हवे आपकश्रेणीनो विधि कहे. ॥ अणमित्र मीस सम्मं, तिआज ग विगल थीण तिगुजोअं॥ तिरि निरय थावर उगं, साहारायव अड नपुंसि ही॥ एए॥ श्रर्थ-तिहां रूपक श्रेणीनुं प्रारंजक संख्यातावर्षायुवालो कर्मभूमि जात मनुष्य प्रथम संघयणी अत्यंत विशुधमान परिणामी, अविरति,देशविरति, प्रमत्त भने अप्रम: तादिक गुणगणे वर्त्ततो जो पूर्वधर होय, तो शुक्लध्यानं वर्त्ततो होय,श्रने बीजो होय तो विशु धर्मध्याने वर्त्ततो प्रथम श्रण के चार अनंतानुबंधीया कपायनी क्षपणा आरंजे, तेने त्रण करणे करी खपावतां, खपावतां जेवारें अनंतमो नाग शेष रहे, Aru विकलेंजियजाति त्रण, एवं जाति चार तथा थीणतिग के० थीपजीविक, उजोध के उद्योतनाम कर्म, तिरिनिरयथावरफुगं के० तिर्यचछिक, नरकछिक, थायर भने खपावे. कोशएक आचार्य कहे ठे के ए शोल प्रकृति खपावतो वचे अम के सूदन, ए स्यावरहिक, साहारायव के० साधारण नाम, थातपनाम, ए शोल प्रकृति खपावे, थने को एकथाचार्य कहे ते के, ए शोल प्रकृति खपाव्या परीनीजे जानें थप्रत्याख्यानीय तथा प्रत्याख्यानीय पाठ कपाय खपावीने पठी ए शोस प्रानि आउ प्रकृति सपाये, ते पठी नपुंसिटी के० नपुंसकवेद क्षय करे, ते पठी खीर ३० शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ तेवार ते जाग मिष्ठ के मिथ्यात्वमोहनीयमांहे घालीने खपावे, जेम अग्मिय श्रद्ध वखेसो इंधण त्रीजें इंधण पामी बेहु बले. एम क्षपण पण तीच परिणामे करी ते दस श्रष्प प्रकृतिमाहे संक्रमावी, वेहुने खपावे. वली मिथ्यात्वन शेष दल रहे ते मीस के मिश्रमोहनीयमां घाली खपावे श्रने मिश्रमोहनीय, शेष दख रहे, ते सम्यक्त्वमोह- नीयमां घाली खपावे.सम्मं के० सम्यक्त्वमोहनीयनो लोखंग उकेरीने झपककृत कर- णाझायें वर्त्ततो जो पूर्ववझायु तिहां मरण पामे, तो अपतित परिणामें देवगति पामे, थने पतितपरिणामें चारे गतिमांडे अवतरे.तिहां ते गतिमध्ये सम्यक्त्वमोहनीय खपावी तेना चरममासें एक समय वेदक सम्यक्त्व खहीने, सर्व सम्यक्त्वमोहनीयने खपावी क्षायिक सम्यक्त्व आहे, एम दर्शनमोहनीय क्षपणानो आरंजक मनुष्य, क्षपणानी पूर्णता तो चारे गतिमध्ये करे, ते माटें क्षायिकसम्यक्त्वनो लाल, चारे गतिमध्ये संजवे, तथा वायु वालाने ए सात प्रकृति खपावी रह्या पठी जो श्रायु शेप रहे, तो तिहां चारित्र- मोहनीयने क्षपणा करनारी श्रेणी न करे, श्रने अवज्ञायु तो चारित्रमोहनीयनी संपूर्ण क्षपणा करीने केवलज्ञान पामे. चारित्रमोहनीयनी कपणा मांगतो प्रथम तिथाउ के० नरकायु, तिर्यगायु अने देवायु, ए त्रण श्रायु खपावे. अहींयां जो पण प्रण श्रायुनी सत्ता नथी, तो पण संजब सत्तानी अपेक्षायें कपणा कही. जे भणी जेणे पोतपोताना चरमनवने प्रति श्रापापणुं आयु खपाची, मनुष्यनव सही दर्श नमोहनीयनी क्षपणा करी, शेष त्र जवना श्रायुनी वंधयोग्यता मटाकी है, तेहीज चारित्रमोहनीयनी क्षपणा प्रारंजे. ते अपेक्षायें क्षपणा कही, शेष एक मनुप्यायुज उदय तथा सत्तायें वत्त ठे. तेवार पठी अपूर्यकरणनामा श्रागुणगाणु क्षपणाने श्रय करी नवमा अनि गृत्ति गुणगणाना नव जाग करीतने वीजे नागें के एकजियजाति, विगस के कय करे. ॥ एए॥
शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ ३२ उग पुम संजलणा दो, निद्दा विग्यावरण खए नाणी ॥ देविंद सूरी लिदिरं, सयगमिणं आय सरणा ॥ १० ॥ अर्थ-पठी उग के हास्यादिक व प्रकृति खपावे, पठी पुम के पुरुपवेद खपावे, तिहां जो स्त्रीवेदें दपकश्रेणी श्रारंने प्रथम नपुंसकवेद खपावे, पठी पुरुपवेद खपावे, पठी हास्यादिक व प्रकृति खपावे, अने ते पठी स्त्रीवेद खपावे, अने जो नपुंसकवेदें श्रेणी आरंने तो पहे, अनुदीरण पण स्त्रीवेद खपावे,पठी पुरुपवेद खपावे, पठी हास्यादिक ठ प्रकृति खपावे, ते पठी नपुंसकवेद खपावे, अने जो पुरुषवेदें श्रेणी श्रारंने, तो प्रथम नपुंसक वेद खपावे, पठी स्त्रीवेद खपावे, पठी हास्यादिक ठ प्रकृति खपावे, ते पठी पुरुपवेद खपावे. हमणां जे पुरुपवेदे श्रेणी आरंले, ते स्त्रीवेदक्षय साथै पुरुषवेद तथा हास्यादिक ठ प्रकृतिनो बंध व्यवछेद करे, तिहां नोकपायनां दल वे आवली शेष ढुंते वेद पत- ग्रह न थाय, तेथी संज्वलन क्रोधमांहे संक्रमावे, एम जे अंतरमुहूर्ते हास्यादि पट्क क्षीण थाय, ते समय पुंवेदनो बंध, उदय अने उदीरणा विश्वेद थाय, अहीं वे श्रावली वांध्यु जे पुरुपवेद दल, ते विना वीजुं सर्व क्षीण थयुं . हवे अवेदक थको क्रोध वेदतो स्थिति अहाना त्रण नाग करे. एक अश्वकर- णाझा, वीजो कीटीकरणाझा, त्रीजो वेदनोझा, तिहां प्रथमाझायें वर्चतो पुरुषवेद पण समयोन वे आवलि काले गुण संक्रमे, संक्रमावतो, संक्रमावतो, व्हेले समये सर्व संक्रमे; संक्रमावे. अहीं पुंवेद क्षीण थयो, अने अश्वकरणाद्धा पूर्ण थयो, ते पठी वीजा कीटीकरणाझायें प्रवेश करे, तिहां एकेका कपायनी अनंती कीटी एटले खंग करे, ते धनंती पण असत्कल्पनायें चार कल्पीयें, तो पण संजलणा के संज्वलना चार कपाय मध्ये जो क्रोधोदयें पमिवजतां शोल अने मानोदय पडिवजतां वार तथा मायोदयें पविजतां पाठ अने लोनोदयें पडिवजतां चार कोटी होय, ते मांहे एकेक कीटीन दल गुण संक्रमें, संक्रमावतो एक चरम कीटी रहे, तिहां संज्वलन क्रोधनो वंध, उदय अने उदीरणा विवेद थाय, परंतु सत्तायें हे, वांधेबुं वे श्रावली मात्र रह्यं वे तेने पण माननी प्रथम स्थिति कीटीदलमा क्रोधना दलने वाकीने तिहां गुण संक्रमे, संक्रमावे, चरम समय सर्व संक्रमे, संक्रमावे, तेवारे तिहां क्रोध क्षीण धयो. ए रीते संज्वलना माननी कीटी पण उपरली स्थितिमांधी नीची स्थितिमाहे उतारी वेदतो गुण संक्रमे, संक्रमावतो, संक्रमावतो, जेबारें चरम एटले हेली कोटी रहे, तेबारे तेने मायामांहे संक्रमावी खपावे. तेम श्श शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ मायानी पण चरम कीटी, संज्वलना लोजनी प्रथम कीटीमा संक्रमावी - सपावे, संज्वलन कीटीन दल प्रथम स्थितिगत करी वेदें, ते वेदतो बागली कीटीन दव तेनी सूक्ष्मसूम कीटी करे, ते पण त्यांसगें करे के, ज्यांलगें संज्वलन लोजनी वीजी कीटी समयाधिक श्रावली मात्र रहे, तिहां संज्वलन खोजनो घंघ व्यवछेद थाय; तथा वादर कपायनो उदय अने उदीरणा पण व्यवछेद थाय, अनिवृत्तिगुणस्थान- कनो काल पण व्यवछेद थाय. ए त्रण साथै व्यवछेद थाय. ते पठी सूदनसंपराय कीटीदल प्रथम स्थितिगत करी वेदे, तेथी तेने सूक्ष्मसंप- राय गुणगणुं कहीये. तेना संख्याता जाग जाय, तिहां लगें मोहनीधर्माद स्थिति- घातादिक पांच पदार्थ प्रवर्ते. जेवारें एक नाग शेष रहे, तेवारे स्थितिघातादिक पांच पदार्थ विरमे. शेष ज्ञानावरणादिक कर्मना स्थितिघातादिक रहे, तिहां अपवर्तना करणे करी सूक्ष्मसंपराय असा जेटलो लोन करे, ते संज्वलनो लोन थावली मात्र रहे, तेवार उदीरणा टले, व्हेली थावलीयें उदय करी वेदी खपावे. एम सूक्षसंपरा- यना चरम समये सर्व मोहनीयने क्षीण करी क्षीणमोही थयो. तिहां जेम कोइएक तारु पुरुप, महोटो समुह तरतो यको वचमा द्वीप पामी विश्राम से वसी आगस तरवा मांडे, तथा कोइएक योद्धो पुरुप, महासंग्राम फरतो शत्रुने हणतो हणतो थाके, तेवारें वसी विश्राम लेश समूलगो शेष शङ्क वाने सहा थाय. तेम ए जीव पण सबल उर्जय शत्रु जे महामोह तेने कीपतो संग्राम फरतो करतो याको, वेमार्ट ते यथाख्यात चारित्ररूप विश्रामस्थानक पामी बक्षी गुफम्पानना धीजा पादें प्रवहमान वीर्यवंत थयो थको आंतरमुहर्तना हेवा वे सम- यमध्ये प्रथम समय निदा के मायने प्रचला, ए वे प्रकृति खपावे, अने दे समय विग्यावरणसए के पांच यंतराय, पांच ज्ञानावरण, चार दर्शनावरथ, ए चाँद प्रकृति सपावी, निश्चय नयें पारमा गुणगणाने उदेसे समय नाणी के० केवम झानी याप, थने व्यवहार नयने मतं तेरमा गुणगणाने प्रथम समयें केवलज्ञानी थाय. एम प्रेशव प्रकृतिनो कपणाविधि को. ए पकश्रेणीने संक्षेप कही एनो विस्तार का कर्मयना वासावरोधमां सख्यो , तेमाटें थहींथां थोडा घोसें धएं जाणवू. ए घुशतक एवे नामें पांचमो कर्मग्रंथ जे नणी महोटो शतक श्रीशिवशर्ममू- रिकृत जोश्ने तया पंचसंग्रह, कर्मप्रकृति प्रमुख शास्त्र तथा चूर्णिका प्रमुख घशा पंप जाने परमगुरु गाधिराज तपाविरुद प्रवर्तक, महावैरागिक शिरोमणि, मा रक श्रीजगचंधीवर चरणकमलयोरासंबापमान सागमिचक्रवर्ति विरुदधारक थनेक विद्यानंद धर्मकीर्नि प्रमुख बहुश्रुत परिवार परिता श्राइदिनरुत्य सूत्रानि जीत. - - शतकनामा पंचम कर्मग्रंथ. ५ २३ चैत्यवंदनादि नाप्यत्रितय संघाचारादि तईत्ति लघुउपमिति नवप्रपंचायनेक ग्रंथ सूत्रेण सूत्रधारायमान तपागठाधिराज नहारक श्री देविंदसूरिलहिअं के देवें. असूरिश्वरें लख्यो. सयगमिणं के० शतक एवे नामें ग्रंथ, ते थायसरणहा के० पोताना आत्माने संजारवा निमित्तें लख्यो. ते सर्व संघने सुखदायक थाजो. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १० ॥ ॥ श्रथ प्रशस्तिः॥ ॥श्रीवीरपटेश्वरमौलिमौलिः, कलालयोऽज्ञानतमोविनाशी॥ अनूत्तपाख्यातिसुकौमुदी- नूत् सूरिङगचंड इति प्रसिद्धः॥१॥ तत्पटपुष्कर विनासनराजहंसो, हृद्योऽनवद्य- वचन स्थितराजहंसः ॥ देवेंअसूरिरत्नवनवतापनेदी, वेदीव दीव्यतिपरानुनवस्य यजी ॥ २॥ यद्ज्ञानादिवियुक्तेषु, प्रियमेलकतामगात् ॥ श्रीमदेवेंप्रसूरीणां, वचस्तीर्थ पुनातु वः ॥ ३॥ श्रीमद्देवेंगुरो, मलयगिरिगुरोगिरां गुरुत्वमहो ॥ श्राप्तान्नुन्नयति शिवः वज्रमनाप्तांस्तु पातयति ॥ ४॥ सुवर्णा सत्पदन्यासा, सालंकारासुरेंजगोः ॥ श्रवतेऽर्थपयोधारां, मंददोधाऽपि नोदिता ॥५॥ इति शतकटवार्थ प्रार्थनां प्राप्य किंचि, दलिखमिदमदोपामग्रजस्यार्थसारं ॥ हि शशि घन मितेऽन्दे निर्दिशे निर्दि- शेयं, यदिह जवति उष्टं तबुधाः शोधयंतु ॥ ६ ॥ विबुधगुरुवर्णितयश, स्तोमयश स्सोमगुरु शिष्याणुः ॥ जयसोमोऽलिखदेना, नापामात्मस्मृतो शतके ॥॥इति प्रशस्तिः॥ . AAA Ev203636 FRE ៤ ទញា V ॥ इति श्री यशःसोमकृत वासावबोधसहितः शतकनामा पंचम कर्मग्रंथः समाप्तः ॥ TOTOYOTState 10052039301521510.1515.15.2 satta ५.ba
No text on this page.
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ उश्य ॥ अथ॥ ॥श्रीचंमहत्तराचार्यप्रणीत सप्ततिका नामा षष्ठः कर्मग्रंथः समारच्यते ॥ ॥ तत्र प्रथमं ॥ ॥ वालाववोधकारकृत मंगलाचरणम् ॥ ॥अर्यावृत्तम् ॥ ॥ प्रणिपत्य पार्श्वदेवं, स्मृत्वा स्वगुरुं गिरं च जागवती ॥ सप्ततिकायाव्याख्यां, कुर्वेऽहं वालबोधार्थ ॥१॥ मत्तोपि मंदमतयो, न जानते येहि चूर्णिटीकोक्तीः ॥ तद्दोधानुयधी, विषयोयतः शुन्नोयंतत् ॥२॥ केचित्परात्मसंवि, द्विकला विकलाः कलौ खलायंते ॥ तेन्यो न कापि नीतिः, संतः संतोषनाजश्चेत् ॥ ३॥श्रीहर्षसोमवि- बुधान, सुयशः सोमानिधानकविश्रेष्ठान् ॥ नत्वा सप्ततिकाया, लिखामि जननापया व्याख्याम् ॥४॥ प्रथम श्रीपार्श्वनाथ परमेश्वरने नमस्कार करीने पोताना दीदा- गुरु अने विद्यागुरु, तेनां पदकमलने नमीने, महारा थकी जे तुम्बुधिना धणी, जेने टीका अने चूर्णीयें करी अर्थ समजवामां न आवे, तेवा पुरुषोना हितने अर्थे सत्तरी नामा हा कर्मग्रंथनो वालाववोध ल तुं. ॥ मूल गाथा ॥ सिह पएहिं मदवं, बंधोदय संत पयडि हाणाणं ॥ वुद्धं सुण संखेवं, नीसंदं दिहि वायरस ॥१॥ अर्थ-सिक के अचल एटले कोश्थी खोटा करी न शकाय, एवा पएहिं के पद ते जेने विपे, एवा कर्मपाहुडा, कर्मप्रकृति, अने कम्मपयनी प्रमुख जे ग्रंथ जे जणी तेनां पद सर्वज्ञ नापित ठे ते कोश्थी पण खंडी शकाय नहीं; त्यां महवं के० महोटा अर्थ एटले घणा अर्थ वे जेने विपे तिहाथी बंधोदयसंतपयमिठाणाणं के बंध, उदय अने सत्तापणे परिणम जे कर्मनी प्रकृति, तेना स्थानकनो संखेवं के संदेपें एटले थोडे श्रदरें घणो अर्थ समजाय, अथवा विस्तारवंत अर्थ साथे थोडा मांहे आणीने एवी रीतें वचन रचना प्रकारें, करी वुठं के कद्देशु, तेनणी शप्य ! तुं सुण के सावधान थश्ने सांजल, पण ते संक्षेप केवो ? ताके-दिहिवा- यस्स के दृष्टिवाद एटले समस्त जिनागमरूप समूह, तेनुं नीसंद के करठे, जे जणी वारK अंग दृष्टिवाद वे तेना एक परिकर्म, वीजु सूत्र, बीजो पूर्वानुयोग, चोथो पूर्वगत अने पांचमी चूलिका, ए पांच अधिकार ते. तेमांहें चोथो पूर्वगतनामा अधिकार , तेने . थर्य-पदं थाचार्य कहे यक, हवे शिष्य पूर्व के देनगन् । पश्यतोवेयर के-केटपी प्रकृति यांधतो यको जीव फेटखी प्रकृति दें, एट थनुनये, या के या ककके० कटी केटी प्रकृति पधितां तया फेटक्षी प्रकृति यदता पाँ उश्६ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ विपे चोद पूर्व . ते माहेढुं वीजु थपायपीनामो पूर्व, ते मध्ये चोद वस्तुपरिमाण वे, ते मांहेला पांचमा वस्तुपरिमाणमां वीश पाहुमा वे. पाहुडा एटले अधिकार विशेष जाणवो. ते वीश पादुमामांदेखो चोथो कर्मप्रकृतिनामा जे पाहुडो , ते चोवीश अनुयोगद्वारसहित , ते पाहुडा थकी बंधोदयसचापणे परणमी जे कर्मनी प्रकृति, तेनां स्थानकनो संवेध एटले विचार ते संक्षेप थकी हुं कहीश, एटसे ए शास्त्रपरंपरायें सर्वज्ञ नापित वे, ते नणी सहुने प्रमाण होय थथवा वीजे थर्थे सिर के० खसमय प्रसिक जे पद के चोद जीवस्थानक, चौद गुणगणां इत्यादिक पद ते श्राश्रयी बंध, उदय अने सत्ताये प्रकृतिस्थानक सन्नाव थाश्री संक्षेप वोलीश, तथा संवेध एटले विचार अथवा संवेध एटसे परस्परें बंध, उदय, सत्तानुं जोडवू, दृष्टिवाद के द्वादशांगीनु रहस्य अथवा दृष्टिबा- दनी अपेक्षायें ए सत्तरी प्रकरण विंऽथा समान वे, ते हे शिष्य ! तुं सांनस. तिहां यात्मप्रदेशने कर्म परमाणुनी सायें अग्नि लोहनी पेरें सर्वाशे मसतुं, तेने पंध कहीये. ते कर्म परमाणुना शुजाशुन रसन जोगवई तेने उदय कहीये. तेदवा यांच्या तथा संक्रम्या जे परमाणु, ते जिहां खगें निरे नहीं, तिहां लगें तेनो जे सहाय, तेने सत्ता कहीये, थने प्रकृति स्थानक एटले समुदाय, जेम के वे, अण,चार पांच इत्यादिक प्रतिना थोकमा ते ज्यां लगें जेटला होय, त्यां खमें तेटसा प्रकृतिनां स्यानक जाणयां, ए सर्वनो विचार, तेनो संक्षेप एटखे थोडे थक्षरें घणो अर्थ समः जाप यी रीत कही, पण ते सोपोतोके-मह के घणा अर्थ वे जेमा एयो वे. थहीथां यंधोदय सत्ता प्रतिस्थान कहेते थनिधेय जाणवं, अने थनि. पापफ शास्त्र तेने वाच्यवाचक नाव, ए संबंध जोपयो तथा एक अधिकारी कर्मनी पंधोदप प्रति स्याननी विवेचनाची महा अधिकारी मोक्षार्थी जीव जाणया, श्रने ते वर्मविद्यारन जे समजq ते थांतरप्रयोजन जाणवु तथा महाप्रयोजन श्रथया परंप राप्रयोजन तो मोदजाणवं. एम थनिधेय, संबंध, यधिकारी थने प्रयोजन, प पार पानां ग्रंयने यारंने कड़वां ॥१॥ कर बंधतो चेअइ, कइक वा संत पयडि गणाणि ॥ मृदुत्तर पगईमु, नंग विगप्पा मुणेअद्या॥२॥ . य संतापनिजाति के केटली केटी तिन सत्तास्यानक होय ? एयो शिष्ये प्रभ . ? " सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ घश्य कीधे धके मूलोत्तर प्रकृतिने विपे प्रत्येक बंधोदय सत्तानो संवेध कहेवो, ते श्राश्रयी । उक्कर जाणीने हवे आचार्य सामान्य प्रत्युत्तर कहे . मूदुत्तरपगईसु के मूलप्रकृति झानावरणीयादिक श्राउ अने उत्तरप्रकृति एकसो ने अहावन्न, तिहां बंधोदय सत्तायें । प्रकृतिनो संवेध विचारतां जंगविगप्पा के नांगाना विकल्प अनेक उपजे ठे, ते आ : प्रकरणने विपे लेशधी श्रागल देखामशे. तिहांधी मुणेश्रवा के जाणवा. तेमध्ये प्रथम मूलप्रकृति आग, वीजो बंधोदय सत्तायें प्रकृति स्थाननी संख्या, त्रीजो तेनो परस्पर संवेध, ए त्रण अधिकार, चौद जीवस्थानक तथा चौद गुणगणे विवरीने कहेवा. तिहांप्रथम उ मूलप्रकृति पाउनां नाम, व्युत्पत्ति तथा स्वरूप टीकाकार देखाडे ठे. प्रथम ज्ञानावरणीय कर्म कहे . जे धकी घटादिक अर्थ जाणीयें, तेने ज्ञान कहीये, अथवा जे जाणवं, ते ज्ञान कहीयें, तथा सामान्य विशेषात्मक उन्नयरूप एक वस्तु दे, ते मांहे विशेषांश ग्रहणात्मक जे अवबोधक प्रकाश, ते ज्ञान कहीये. तेना श्रावरण श्राबादक जे.कर्मवर्गणाना पुशल मांहे ज्ञान आवरवानो खनाव के. केनी पेरें ? तोके-जेम लोचनने तेजनुं श्रावरण वनादिक वे ते जेम जेम सघन होय, तेम तेम आंखतुं तेज मंद, मंदतर थाय. तेवी रीतें जेम जेम ज्ञानावरणनी सघनता होय, तेम तेम आत्मप्रकाश ढंकाय, ते प्रथम ज्ञानावरणीय कर्म जाणवू. वीजु दर्शनावरणीयकर्म, ते शुं कहीयें ? तोके-देखीये जेणे करी अथवा देखवू तेने दर्शन कहीयें. सामान्य विशेपोजयात्मक वस्तु विष जे जाति गुण क्रियादिक संयोजना हीन केवल धर्म मात्र ग्राहक जे सामान्यांशावबोध, ते दर्शन कहीये, तेने थावरवानो खन्नाव जे कर्म पुगसनो , तेने दर्शनावरणीयकर्म कहीये. जेम पोलो सूर थाय तो राजानुं दर्शनमात्र याय, तथा जे राजानुं दर्शन अनिलापतो पुरुष पण ज्यांसुधी पोलीआने अभिप्रेत न होय तो तेने वले राजाने मलवानी श्छा ठतां पण राजाने मखवा न दीये, तेम पोलीथा समान जे दर्शनावरणीय अने ज्ञानावरणीय कर्म तेणे करी खरड्या एवा जे घटादि पदार्थ तेनुं दर्शन जोवरूप राजाने न होय. अहींयां ग्रंधनी साख लखीय वैयें. "दसणसीले जीवे, दंसणघाय करे जे कम्मं ॥ तं पनिहारसमाणं, दसणावरणं नवे वीयं ॥१॥ जह रजो पडिहारो, श्रण निप्पे- अस्स सोउ लोगस्स ॥ रत्नोतह दरितावं, न देश हुंपि कामस्त॥२॥ जद रायाणा जीवो, पनिहारसमंतु इसणावरणं ॥ तेणहिव बंधगेणं, न पिठए सो घडाइअं॥३॥ जी वेदनीकर्म ते शुं कहीयें ? जेने प्रथम श्राब्हाद तथा विषादरूपें श्रनुनबीयें, जेम मधुयें खरनी तरवारनी धारनुं चाटवं ते प्रथम चाटतां आब्हाद थाय, श्रने - . ६ थंनराय कर्म कर्दीय. एटर या कर्मनां मृतनाम तया स्वरूप थने सदाय कया. दवे यंप, टदय थने सनायें प्रनिनां स्थानक कहे .तिद्दामूक्ष थान प्रहविना ទច सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंय. पठी जीन वेदाय तेवार विपाद थाय, तेम शातावेदनीयने प्रांत थशातावेदनीयहोय, एबो जे कर्म पुजलनो खनाच ते त्रीजु वेदनीयकर्म जाणवू. चोथु मोदनीयकर्म ते शुं कहीयें ? जे मोहें मुंफाय तेथी हिताहित न जाये, जेम के थाटवू नूठं, थाटर्बु रुडु, एमन जाणे इत्यादिक विवेक रहित यात्माने करे, जेम मदिराअव्ये करी जीवने घेलापणुं प्राप्त थाय, तेथी हिताहित विचार शून्य करे एयो जे कर्मपुजलनो खन्नाव, ते चो| मोहनीयकर्म जाणवू. पांच, थायुःकर्म ते शुं कहीयें ? तोके-जे हेडनी पेरें प्रकृति बंध थाय, देवादि. कनी गति वांधी त्यां जावा वांगतो होय ता पण ज्यांलगें ह जवायु जोगयचं होप त्यांलगें न बइ शके. एवो जे कर्मपुमलनो खनाव ठे, तेने पांचमुं आयुः कर्म कहीये. नहुं नामकर्म, ते शुं कहीयें ? के जे परमात्मरूपी जीवने पण देव, नरकादिक तथा एक यि, जिय, तजियादिक जातिपणे हीन विशेष करी पोसावीये, नमात्रियः जेम चितारों अनेक वानं करी हाथी, घोमा, माणस इत्यादिकनां रूप आलेखे, तेम नामकर्म पण जिन्न निन्न प्रकारे देव, नारकादिक स्वरूपें जीवना पर्याय करावे, एवो ले फर्मपुतनी सनाय ठे, तेने हुं नामकर्म कहीये. सातमुं गोत्रकर्म ते शुं कहीयें ? तोके-जे यकी जातिकुलादिक उचतायें करी गुणतुं स्थानक होय, पूजा पामे, अने जातिकुसादिक दीनतायें करी सोक मांहे निंदा पामे, पूजा न पामे, एयो जे कर्म पुसना खनाव ठे, ते सातमु गोत्रकर्म जाणवू जेम कुंतकार जसा घमा करे, तो सोकमाहे तंदूल, फूल, कुंकुमे करी पूजा पामे, श्रने मदिरानां ग्यानक चूंना घटाकरे, तो ते लोक मध्ये निंदा पामे, तेम जीव उयेगोयने उदय उत्तम जानिफुसने मनाये रुप बुध्यादिके हीन थको पण मान महत्व पामे, यने हीन जात्यादिक थायणे करी जो पण सुबुद्धिमान् होय तो पण देखनीय होय. थान, अंतराय कर्म, ते \ कहीयें ? के जेणे करी जीवें दान, सान, भोग, उपजोग, वीयर्यादिकनी सब्धि हणीय, निवारीये; जेम राजा, धन धान्यनो धणी उता पपटारीना दीधा बिना वस्तुनां दान, खान, नोग करी न शके, तेम जीया राजा पराडारीपतरायकमना विरला विना दानादिक सन्धि न पामे, ते मी जे, कर्मपुगसनी दानादिक साधिन एणवानो सनाय , तेने थान, सोकमांडे यंपनी अपेक्षायें थान, सान, उ थने एक, एवं चार प्रकृतिस्थानक होप. थने उर सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ. ६ यापेक्षायें श्राप, सात अने चार, एत्रण प्रकृतिस्थानक होय, अने सत्तानी अपेक्षायें पण पाठ, सात अने चार, ए प्रणज प्रकृतिस्थानक होय. तिहां जेवारें जीव सर्व कर्म बांधे, तेबारें आप प्रकृतिनुं बंधस्थानक होय, ते जघन्य तथा उत्कृष्ट अंतरमुहूर्त रहे, केम के आयु वांधतां थकां जीवने ए बंधस्थानक होय श्रने आयुनो बंधकाल तो निरंतरपणे जघन्य तथा उत्कृष्टो अंतरमुहूर्तज होय, तेथी ए बंधस्थानकनो काल पण अंतरमुहूर्त्तनो जाणवो. हवे ते मांथी जेवारें जीव, श्रायु न बांधे, तेवारें सात प्रकृतिना बंधस्थानके होय, तेनुं कालमान पण जघन्यथकी तो अंतरमुहूर्त प्रमाण जाणवू. कारण के कोइएक अंतरमुहूर्त्तायुवालो जीव, पोताना आयुष्यनो त्रीजो नाग थाकतो रहे, तेवारें परनवायुनो बंध करे, माटें तिहां आठ प्रकृतिनो बंध करी वली सात प्रकृतिना वंधस्थानके आव्यो, तिहां वली कांइएक न्यून अंतरमुहूर्त्तना बीजा नाग पर्यंत सात प्रकृतिनो बंध करतो, सात प्रकृतिना बंधस्थानक रही, वली मरण पामी अंतरमुहूर्त्तायुपणे अवतस्यो, तिहां पण ते आयुना वे जाग पर्यंत सात प्रकृतिनो वंध करे, पठी त्रीजा लागने धुरे श्रायु बांधे, तेवारें आठ प्रकृतिना बंधस्थानकें आवे. एम अंतरमुहूर्त्तनो जघन्य काल कह्यो, भने उत्कृष्टो तो तेत्रीश सांग- रोपम ठम्मासे ऊणा ते वली अंतरमुहूर्तोन पूर्वकोटी वर्पना त्रीजा नागें अधिक एटलो काल होय, ते आवी रीते. कोइएक जीव, पूर्वकोटी आयुवालो पोताना आयुष्यनो त्रीजो नाग थाकते अंतरमुहूर्त पर्यंत तेत्रीश सागरोपम देवायुनो बंध करे. तिहां आठ प्रकृतिना बंधस्थाने रही, वलतो पूर्वकोमीनो चीजो जाग, अंतर मुहूर्ते जणो रहे, त्यां लगें सात प्रकृतिना बंधस्थानकें रही, तिहांथी चवी, देवता थाय. तिहां पण तेत्रीश सागरोपम उम्मासें ऊणा एटला काल पर्यंत तो सात प्रकृतिनो बंध करे. शेप तम्मास श्रायु विशेष रहे, तेवारें वली परजवायु वांधे. तिहां आठ प्रकृतिना बंधस्थानके श्रावे, ते जणी उत्कृष्टथी एटलो काल संचवे वे. अने जेवारें मोहनीय अने आयु विना वाकी प्रकृतिनो वंध सूदमसंपराय. नामा दशमे गुणगणे करे, तेवार ते बंध जघन्य तो एक समय लगें होय. ते केम के कोइएक जीव, उपशमश्रेणी करी दशमुं गुणगणुं एक समय लगें स्पर्शी, तिहां नव- क्षयें दशमे गुणगणेज मरण पामीने थनुत्तर देव थाय, तिहां वली श्रविरति स- म्य टिपणे सात प्रकृतिनो बंधक होय, ते अपेक्षायें जघन्य एक समय अने उत्कृष्ट तो अंतरमुहूर्त काल प्रमाण होय, ते केमके दशमा गुणगणानुं उत्कृष्ट एटर्बुज का. लमान . तिहां ठ प्रकृतिनोज बंध होय, ते अपेक्षायें ले.
टतोय पुगत पगवन कास जाणयो, जे नणी उत्कृष्टयी फरी उपशमनंगी दिना मात कमर्नु बीहुँ उदय म्यानक, ते अगीयारमे गुणगणंज होय. से जयन्यत्री ग्द. म के यमीमारमा यन बाग्मा गुणवाणानी कास पटसोज, यन निहत 50 सप्ततिकांनामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ तया एक वेदनीयकर्मनो बंध, थगीथारमे, बारमे अने तेरमे गुणगणे होर, थहीनां पण जघन्य तो पूर्वली परें एक समय खगें होय. बही श्रगीथारमुं गुध- वाएं एक समय खगें स्पर्शी, जवक्ष्ये मरण पामे, तेनी अपेक्षायें एक समय से भने उत्कृष्टुं तो देशे जणी पूर्वकोटी वर्ष प्रमाण, एक वेदनीयनो बंध होय. कैमर कोइएक जीव पूर्वकोटी आयुष्यनो धणी सात महीना माताना उदर माहे रहीने शीघ जन्मे; जन्मथकी श्राव वर्षने अंतें चारित्र लेश,क्षपकश्रेणीये चढी, केवमशान पाम. तिहां एकज वेदनीय कर्मनी प्रकृतिना बंधस्थानकें देशे ऊपी पूर्वकोटी वर्ष पयंत रहे, ते अपेक्षायें ले. हवे कयु कयुं कर्म बांधतां कयां कयां बंधस्थानक होय ? ते कदे हैं. यहीको जाप्यनी गाया लखीय ठेये " श्रानमि 5 माहे छ, सत्त एक सग थवा तश्प ! यद्यतमि ययंति, सेसपसु सत्त ॥१॥” आयुःकर्म बांधतां एक थान कर्म पंध म्यानक होय, श्रने मोहनीय कर्म यांधतां एक श्राप, वीजें सातनुं, ए वे पंध. ग्यानक होय. प्री वेदनीय कर्म बांधतां थाउ, सात, व अने एक, ए चार यधस्या नफा होय. शेप कानावरणीय, दर्शनावरणीय, नाम, गोत्र थने अंतराय, ए पांच फर्गना या याउ, सात अने उ, ए प्रण घंधस्थानक होय. ये उदयग्यानक प्रण कहे . थाळ, सात अने चार, ए प्रण उदय स्थानक वे. लिहां गर्म यावे कर्मने उदय पहेगुं थाग्न उदय स्थानक होय. ए अजव्यन अपेक्षा अनादियनन नांगे सेये, थने जव्यनाथपेक्षाय अनादि सांत जांगे थे. गया कोणक जीव, उपशमश्रेणीय चढी तिहां मोहनीय विनां सात कर्मर्नु उप म्यानक मशी, पसी तिहांधी पसतो यान्तुं उदयस्थानक स्पर्श, तेनी अपेक्षा गादि मांत नांगे . प. जघन्य तो अंतरमुहूर्त कास प्रमाण जाणयो. केमके को पसीप, वही मुनांनी श्रेणी पमियजे, तनी अपेक्षाय से. तथा उत्कृष्टो तो ऐसे परिजया पटझुंज अंतर में, कम सम्यक्त्या पाया पली संसारमांद रद्देशानी उरष्टो कार एटसोज होय, तेटसा कास पयंत थानो उदय होय, को एक समय सगं होय, जनी कोइएक जीव, एक समय मात्र अगीधारमा मानि माय पाने, नेनी पक्षाय जागा. थने उत्कृष्ट तो अंतरमुहगे पनि . . तया मोह सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ३३२ नास, गोत्र, आयु अने वेदनीय, ए चार नवोपनाही कर्मनो उदय, तेरमे, चौदमे गुणगणे होय, तिहां जघन्य तो अंतरमुहूर्त पर्यंत रहे, अने उत्कृष्टथी तो देशे जणी पूर्वकोमी वर्ष पूर्वती परें नाववां. हवे कश् प्रकृतिने उदय केटलां उदयस्थानक लाने ? ते कहे . मोहनीय कर्मने उदये एकज पाठ प्रकृतिनुं उदयस्थानक लाने, तथा ज्ञानावरणीय, दर्शना- वरणीय अने अंतराय, ए त्रण कर्मने जदयें तो आउनु अने सातवें, ए वे उदय- स्थानक लाने, अने वाकीना चार कर्मने उदयें तो दशमा गुणगणा लगें आउनु उदयस्थानक होय, तथा अगीआरमे अने बारमे गुणगणे सातवें उदयस्थानक होय, अने तेरमे तथा चौदमे गुणगणे चार कर्मनुं उदयस्थानक होय. एवं त्रण उदयस्थानक चार कर्मने उदयें होय, हवे थाउ, सात ने चार, ए त्रण सत्तास्थानक कहे . तिहां आठ कर्मनी सत्तार्नु स्थानक, अगीधारमा गुणगणा लगें होय, ए अन्नव्यनी अपेक्षायें अनादि अनंत अने जव्यनी अपेक्षायें अनादि सांत नांगें होय. तथा मोहनीय क्षय कस्या पठी सात कर्मनुं सत्तास्थानक, बारमे गुणगणे अंतरमुहूर्त लगे होय. तथा चार घातीयां कर्मने ये चार कर्मनुं सत्तास्थानक, तेरमे तथा चौदमे गुणगाणे होय. ते जघन्यथी तो अंतरमुहूर्त पर्यंत अंतगड केवलीनी अपेक्षायें जाणवो, अने उत्कृ. टथी तो देशे जणी पूर्वकोटी वर्ष प्रमाण जाणवो. हवे कश कर प्रकृतिनी सत्तायें कयां कयां सत्तास्थानक होय, ते कहे ते. एक मोहनीयनी सत्तायें आठ कर्मनुं सत्तास्थानक होय, मोहनीय विना वीजांघातीआंत्रण कर्मनी सत्तायें श्राग्नु तथा सातवें, ए वे सत्तास्थानक होय, अने चार अघाती- थांनी सत्तायें श्राउ, सात अने चार, ए त्रणे सत्तास्थानक होय ॥२॥ ॥ हवे मूल आठ कर्मनो वंध, उदय, सत्ता स्थानकनो परस्पर संवेध कहेते. ॥ अह विद सत्त व्व्वं, धएसु अ व उदय संतंसा ॥ एग विदे ति विगप्पा, एग विगप्पा अवंधमि ॥३॥ अर्थ-अविहसत्तठबंधएसु के अष्टविध बंधक,सतविध बंधक अने पविध बंधक, एत्रण बंधकने विपे प्रत्येके श्रवउदयसंतंसा के० श्रावे कर्म प्रकृति उदय थने स. त्तायें पामीये. श्रही त्रण जंग थया. ते देखाडे ते. प्रथम श्राग्नो वंध, थाउनो उदय, अने श्रावनी सत्ता, ए नांगोथायुबंध कालें आंतरमुहूर्त प्रमाण मिथ्यात्वथी मांनीने अप्रमत्तगुणगण लगें जाणवो. तथा सातनो वंध, यावनो अने थावनी लता उदय , पंप का मंगामुन होय. थने एगंमि के एक संजीव नियपर्याशाना जीपम्यानरें पंचगंगा के धुरखा पांच नांगा होय, तिदा वे जांगा तो पड़ेशानी को दीसी यायुश्चकाय दिना सातनो पंध, थाना उदय यने यानी सनाप्रीमो ७३२ सप्तत्तिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ ए चीजो नांगो, श्रायुबंधने अनावें जघन्य अंतरमुहूर्त अने उत्कृष्टो उ मासे ऊयो तंत्रीश सागरोपम पूर्वकोमी त्रिजागें अधिक काल प्रमाण मिथ्यालथी मांगीने नवमा गुणगाणा लगे जाणवो. तथा पइविध बंध, श्रावनो उदय थने थानी सत्ता, एनीजो नांगो, सूक्ष्नसंपराय गुणगणे जघन्य एक समय अने उत्कृष्टो अंतरमुहूर्व प्रमाण जावो. तिहां मोहनीयनो बंध नदी, ते माटें करो. तथा एमबिहेविधि- गप्पा के एकविध बंध वेदनीय बांधे, तिहां प्रण नांगा होय, ते कहे . एकनो वंध, सातनो उदय थने थाउनी सत्ता, ए जांगो उपशांतमोह गुणगये जपन्न एक समय थने उत्कृष्टो अंतरमुहूर्त खगें पामी, केम के श्रहीं मोइनो उदय नयी, परंतु सत्ता ठे, तेमाटें. तथा एकनो बंध, सातनो उदय श्रने सातनी सत्ता, ए बीजा नांगो क्षीपमोह गुणगणे अंतरमुहूर्त लगे पामी, केम के तिहां मोदनीयनी सत्ता पण नथी, ते माटें. तथा एकनो बंध, चारनो उदय अने चारनी सत्ता, ए पीजो जांगो सयोगी केवतीने विपे पामीय; ते घाती कर्मना थनायथी जघन्य अंतरमुहूर्त यने उत्कृष्टो देशूणी पूर्वकोडी वर्ष खगें होय. तया एगविगप्पाथवंधमि के बंधकपणाने अनावें चारनो उदय अने चारनी सना, ए एक नांगो थयोगी गुणवाणे पामीय, श्रहीया योगने बनावें घंध न होष माटें ययंधक कया. एयं सर्व मतीने मूस प्रकृतिना सात जंग थया ॥३॥ ॥ दये ए सात नंग चोद जीयस्थानके कद्दी देखाडे .॥ सत्ता बंध अद, यसंत तेरस सुजीव गणेसु ॥ एगंमि पंच नंगा, दो नंगा हुंति केवलिणो ॥ ४ ॥ थई-सेरसमुजीवाणेमु के एक संझीपंचप्रियपर्याशा जीय यढिीने शेष तर जाण्यानकने विप ये नांगा होय, ते देखाई . सत्ताधादयसंत के० सातनी प, थानो उदय थने थानी सत्ता, प्रथम नांगो थायुबंध काम यिना सता दोप, नया यष्टविध यंघ, थावनी उदय यने यानी सत्ता, ए योजो नांगो थापः भापता. एट एक थायुबंध कायें यानी पंध, यानी उदय थने थानी राना इराने मारे मोह बने यायु दिनाना पंध, थानो उदप बने थाम्नी : पोशा यासारमै स्थाणे एक वेदनीयनो घंध यने मोह विना सानो उदय सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ३३३ थानी सत्ता होय; पांचमो वारमे गुणगणे एकनो बंध, सातनो उदय श्रने सातनी सत्ता; ए पांच लांगा संज्ञीपंचंजियपर्याप्ताने गुणगणाने नेर्दे होय. तथा दोशंगाडं- तिकेवलिणो के वे नांगा केवलीने होय, ते केम के तेरमे गुणगणे एक वेदनीयनो बंध, चारनो उदय अने चारनी सत्ता, सयोगी केवलीने होय, ए प्रथम नंग. तथा चौदमे गुणगणे अयोगी केवलीने बंधशून्य होय, अने चारनो उदय तथा चारनी सत्ता होय, ए वीजो जंग जाणवो. ए चे नंग केवलीने होय. अहीं ए जाव जे मनना अनावथी केवलीने सन्नीश्रापंचेंजियथी जिन्न कह्या, एटले केवलीने अव्यमन होय पण नावमन न होय, माटें संझी पण नहीं, असंज्ञी पण नहीं, परंतु संहासंझी क- हीये, तेथी एना नांगा पण जूदा कह्या. एवं सात नांगा चौद जीवस्थानकें कह्या. ॥४॥ ॥ हवे एहिज चौद नांगा गुणगणे विवरीने कहे .॥ अहसु एग विगप्पो, उस्सु विगुण सन्निएसु ७ विगप्पा ॥ पत्तेयं पत्तेयं, बंधोदय संत कम्माणं ॥ ५॥ अर्थ-एक मिश्र गुणगणुं अने अग्मिाथी मांडीने चौदमा सुधीना सात गुणगणां, एवं बहसु के आठ गुणगणांने विपे एगविगप्पो के एकेक नांगो होय. ते केम ? तोके-त्रीजु तथा बाग्मुं अने नवमुं, ए त्रण गुणगणे श्रायु न वांधे,माटें सातनोवंध, थापनो उदय अने आउनी सत्ता, ए एकेक नांगो होय, जे लणी ए त्रण गुणगणे श्रायुर्वध योग्य अध्यवसाय स्थानक नथी, तेथी आउनो बंध न होय, तथा सूक्ष्मसंपराय गुणगणे आयु अने मोह विना उनो बंध, आग्नो उदय अने आउनी सत्ता, ए एकज जांगो होय. अगीरमे गुणगणे एकनो बंध, मोह विना सातनो उदय अने श्राग्नी सत्ता,ए एक नांगो होय, तथा चारमे गुणगणे एकनो वंध, सातनो उदय, अने सातनी सत्ता, ए एकज नांगो होय. तेरमे गुणगणे एकनो चंध, चारनो उदय अने चारनी सत्ता, ए एकज नांगो होय. चौदमे गुणठाणे बंध शून्य, माटे चारनो उदय अने चारनी सत्ता, ए एकज नांगो होय. एवं आठ गुणगणे एकेक नांगो होय. तथा उस्सुविगुणसन्निएसु के मिथ्यात्व, सास्वादन, अविरति, देशविरति, प्रमत्त अने अप्रमत्त, ए ठ गुणगणाने विपे एवी संझा उविगप्पा के० तेने विपे वे वे विकल्प पामीयें, केम के ए व गुणगणे श्रायुबंध योग्य अध्यवसाय स्थानक है, तेथी आयुर्वध कालें श्रावनो बंध, श्राउनो उदय श्रने श्राग्नी सत्ता, ए नांगो होय; श्रने आयुर्वध विना सातनो वंध, थाउनो उदय थने आपनी सत्ता, ए वीजो जांगो होय; एम ए व गुणगणे वे वे नांगा होय. एम पत्तेयंपत्तेयं के प्रत्येक प्रत्येके, . a ज्ञानावरणीयर्नु पांच प्रकृतिर्नु एकज बंधस्थानक होय, ए पांचे भुवयंधिनी प्रकृति दयिनी तथा ध्रुवसचायें कही है. हवे ए वे कमें संवेध कहे . ज्ञानावरणीय बंध. कालें पांचनो बंध, पांचनो उदय थने पांचनी सत्ता, ए एक नांगो, एमजयंतरायनो ३४ सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६ बंधोदयसंतकम्माणं के बंध, उदय अने सत्ताना नांगा अनुक्रमें गुणगाणे होय, एटले मूलप्रकृति श्राश्रयी बंधोदय सत्ता संवेध स्वामी कह्या. ॥ ५॥ हवे उत्तरप्रकृति श्राश्रयी घंध, उदय श्रने सत्ता प्रकृति स्थानक, संबैध कड़ीय ये. तिहां प्रथम श्राप कर्ममाहे जे कर्मनी जेटली उत्तर प्रकृति , ते कन्हे . ॥ श्रथोत्तरप्रकृतिराश्रित्य संवैधवामित्वं माइ ॥ पंच नव उणि अहा, वीसा चनरो तदेव बायाला ॥ उलिय पंच य नणिया, पयडी आणुपुछीए ॥६॥ थर्थ-ज्ञानावरणीयनी उत्तरप्रकृति, पंच के पांच, दर्शनावरणीयनी उत्तर- प्रकृति, नव के नव, वेदनीयनी उत्तरप्रकृति, सुमि के वे, मोहनीयनी उचर- प्रकृति, हावीसा के अहावीश, आयुनी उत्तरप्रकृति, चउरो के चार, तहेव के। तथा वली तेमज नामनी उत्तरप्रकृति, वायाला के बेतालीश, गोवनी उत्तर- प्रकृति, इणिय के वे अने अंतरायनी उत्तरप्रकृतिना पंचय के पांच नेद, जणिया के कया . पयडीउधाणुपुवीए के ए रीते आठ मूलप्रकृतिना उत्तर मेद, अनु क्रम जाणवा. तिहां नामकर्मनी बैंतालीश प्रकृतिमध्ये चोद पिंप्रकृतिना । करतां पांशव थाय. तेमध्ये त्रसदशक, स्थावरदशक तथा श्राव प्रत्येक प्रकृति मे दतां वाणु थाय. ते आश्रयी विशेप विवरो पहेला कर्मग्रंथना वालावयोधधी जायचो, ए उत्तरप्रकृति कही. ॥६॥ ॥ हवे उत्तर प्रकृतिनो वंध, उदय अने सत्तानो संवेध कहे.॥ बंधोदय संतंसा, नाणावरणं तराइए पंच ॥ बंधो चरमे वि उदय, संतंसा हुँति पंचेव ।। ७ ॥ अर्थ-बंधोदयसंतंसा के बंध, उदय भने सत्ताना अंश ते नाणावरणंतराइएपंच के० ज्ञानावरणीय थने अंतराय, ए वे कर्मना पाच पाच प्रकृतिरूप सरखा दे, ते नणी बंधादिक स्थानकनी प्ररूपणा पण वेनी साज करे . ज्ञानावरणीय तथा अंतरायें प्रत्येक वध, उदय ने IITHमना पांच प्रति होय, एटले , माटें पांचेनो ध्रुवबंध जाणवो. तथा उदय पण पांचनो ध्रुव जाणवो, अने सत्ता स्यानक पण पांचवें ध्रुव जाणवं. एमज अंतरायनी पाच प्रकृति पण ध्रुवबंधिनी, पुत्रो --- सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ.६ ३५ पण एकज नांगो ते दशमा गुणगणा लगें होय. तया बंधोचरमेवि के पागल ज्ञानावरणीय अने अंतरायना बंधने अन्ना पण उदयसंतंसाहुँतिपंचेव के पांचनो उदय अने पांचनी सत्ता रूपबीजो नांगो अगीआरमे अने वारमे गुणवाणे जाणवो.॥॥ हवे दर्शनावरणीय कर्मने विपे उत्तरप्रकृति श्राश्रयी बंधादिक स्थानकनी प्ररू- पणाने कहे ते. ॥ श्रथोत्तर प्रकृतिराश्रित्य बंधस्थान प्ररूपणार्थमाह. ॥ बंधस्सय संतस्सय, पगहाणा तिन्नि तुल्लाई॥ उदय हाणाइ ज्वे, चन पणग दंसणावरणे ॥७॥ अर्ध-दर्शनावरणीय कर्मने विपे बंधस्तयसंतस्सयपगाणाश् केबंधप्रकृतिनां स्थानक तथा सत्ताप्रकृतिनां स्थानक पण तिन्नि केन्त्रण त्रण तुला के तुल्य ठे, एटले बंधनां स्थानक पण त्रण ठे,अने सत्तानां स्थानक पण त्रण ठे, माटें तुल्य ठे, ते कहे . एक नव प्रकृतिनुं स्थानक, वीजें घीणजी त्रिक हीन करतांठ प्रकृति स्थानक, त्रीजु निझा श्रने प्रचला हीन करतां चार प्रकृतिनुं स्थानक, ए रीतें त्रण स्थानक जाणवां. तिहां नव प्रकृतिनुं वंधस्थानक पहेले तथा वीजे गुणगणे लाने, ते अजव्यने पहेले गुणगणे अनादि अनंत होय, अने नव्यने अनादि सांत होय, तथा सम्य- क्वी जीव मिध्यात्वें जाय तेनी थपेक्षायें सादि सात पण होय, ते जघन्य तो अंत- रमुहूर्त अने उत्कृष्टो तो देशोन अर्स पुस्लपरावर्त काल पर्यंत जाणवो. तथा वीजें ठ प्रकृतिनुं बंध स्थानक, मिश्रगुणगणाथी अपूर्वकरणना प्रथम नाग लगें होय, ते जघन्य तो अंतरमुहूर्त श्रने उत्कृष्टो तो एकसो वत्रीश सागरोपम जाजेरा लगे रहे, जे जणी सम्यक्त्वें गश सागरोपम रही, पठी अंतरमुहर्त मिश्रगुणगणे आवी, वली शह सागरोपम सम्यक्त्वें रही, ते पठी कोशएक जीव, मिध्यात्व पडिबजे, तेवारें नबने बंध स्थानके जाय, अथवा पकश्रेणी पविजे, तो ते चारने बंधस्थानकें जाय, तथा चार प्रकृतिनुं वंधस्थानक निषा प्रचलानो बंधविछेद करी श्रावमा गुणगणाना वीजा नागथी मांनी दशमा गुणगणा लगें होय, ते जघन्यथी तो एक समय होय, जे जणी कोइएक जीव भाउमा गुणगणाने वीजे नागें चार प्रकृतिनो बंध करी मरण पामी देवता धाय, तिहां ठ प्रकृतिनो बंध करे, ए अपे- क्षायें लेवं, तथा उत्कृष्टो तो अंतरमुहूर्त काल जाणवो. एम त्रण वंधस्थानक कह्यां, हवे व्रण सत्तास्थानक कहे ते. तिहां नवनुं सत्तास्थानक, अन्नव्यनी अपेक्षायें श्र- नादिचनंत अने जव्यनी अपेक्षायें अनादि सांत, ए स्थानक उपशमश्रेणीनी थपेक्षायें पहेला गुणगणाधी मांडी अगीधारमा गुणगणा लगें होय, अने दपकश्रेणीनी अपे- ६ पांच निजामदेिसी एकेकी निशानो उदय होय, ते एकेकी निभानुं नाम सश्ने कही। ७३६ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. दायें तो प्रथम गुणगणाथी मांडी नवमा गुणगणाना नव नागमदिखा प्रथम नाग लगे होय. तिहां वक्षी बीपी त्रिकनो क्षय करे, तेथी तेनी सत्ता टल्या पनी उप्र. तिनी सत्ता नवमा गुणगणाना वीजा नागथी वारमा गुणगणाना विचरम समय खगे होय. एनो काल आंतरमुहूर्त्तनो जाणवो. तथा वारमा गुणगणाने नेहेत्रे समय निमा प्रचलाने क्षयें चारना सत्तास्थानक एक समय लगें होय. तथा उदयहाणा के उदय स्थानक चउपणग के चारनुं तथा पांचवें, ए उर्व के वे, दसणावरणे के दर्शनावरणीय कर्मने विपे होय; तिहां चतु, थबढा, श्रा थने केवलदर्शनावरणीय, ए चार प्रकृति ध्रुवोदयी ने. ते जणी ए चारनो उदय सदा होय,माटें एक चारनुं उदयस्थानक मिथ्यात्वधी मामीने क्षीणमोदना वेदेडा सं होय, अने ए चार साथै जेवारें पांचमी एक निसानो उदय होय, तेबारें पांचवें उन यस्थानक वीजुं जाणवू. जे नणी पांच निझा अध्रुवोदयी ते ते माटें उदयविरोधी है तेथी ए पांच निझामांथी एक कालें एक निडाने उदयें पीजी निशानो उदप होय, तेमाटें जेबारे निशानो उदय न होय तेवारे चादर्शनावरणादिक चारनो उदय होय, अने जेवारें निशानो उदय होय तेवारे पांचेनो उदय साथे होय, मात्र पांचवें, थने चारनु,ए वे उदयस्थानक कह्यां. एम वीजा दर्शनावरणीयकर्मना बंधोदर सत्तास्थानक कह्यां ॥ इति ॥ ७॥ ॥ हवे ए दर्शनावरणीयना बंधस्थानकादिकनो संवेध, गुणगणे कहे . ॥ वीयावरणे नव वं, धएसु चन पंच उदय नव संता ॥ उच्चज बंधे चेवं, चन बंधुदए व लंसाय ॥९॥ थर्थ-वीयावरणे के वीजा दर्शनावरणीयने विपे नवबंधएसु के नव यः स्थानक, मिथ्यात्व भने सास्वादन, ए वे गुणगणाने विपे होय. तिहां चउपंचनदर के चारनुं थने पांचन, ए वे उदयना स्थान होय. माद घटदर्शनावरणादिक चारने उदये चारनुं उदयस्थानक होय, धने पांच निझामांदेली एक का एक निझाने उदय पांच प्रति उदयस्थान होय, अन एघेदु नांगे नवसंता है। सत्तार्ने स्थानक तो नव प्रकृतिनुंज होय, एटसे नयनो पंध, चारनो उदय भने न पनी सत्ता,ए एक नांगो. तथा नवनो बंध, पांचनो उदय थने नवनी सत्ता, नांगो. ए ये जांगा पहेसे तथा चीजे गुणगणे लाने. ए वीजा सांगामा एक . ए बीजो का ये, तेबारें एक नांगामां पांच मांगा थाय. .
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ३३० एमज बच्चनबंधेचेवं के निश्चेथी बने बंधे तथा चारने बंधे पण वे वे नांगा होय, ते कहे . तिहां उनो वंध, चारनो उदय अने नवनी सत्ता,ए प्रथम नांगो. तथा ठनो बंध, पांचनो उदय अने नवनी सत्ता, ए वीजो नांगो. एवं वे नांगा,त्रीजो, चाथो, पांचमो, बो, सातमोश्रने श्रापमा गुणगणाना प्रथम नाग लगेंहोय, जे जणी त्रीजा गुणगणा थकी थीणद्धित्रिक टालीने वाकी र प्रकृतिनो बंध होय, तथा उदय तो चारनो ध्रुव होय, अथवा जेवारे निशानो उदय होय, तेवारें पांच प्रकृतिनो उदय पूर्वली पेरें होय, अने सत्ता तो नवनीज होय. दपक साधुने आठमाना प्रथम नागें उनो बंध, चारनो उदय अने उनी सत्ता, ए एकज नांगो पामीये, जे जणी तेने थतिवि- शुरूपणे करी कोश्पण निसानो उदय न होय. यमुक्कं सत्कर्मग्रंथे “निदाउगस्स उदउँ, खीपखवगे परिवधए" ए वचनथी पांचनो उदय न होय, तथा कोश्एक आचार्य, बारमा गुणगणा लगें निसानो उदय मानीने झपकने पण निसानो उदय कहे . पण ते कम्मपयमीनी साथै विरुफ ने तेथी अहीं विवक्ष्यो नथी. एमज चारने वंधे पण चे नांगा जाणवा, एटले पांच निडा विना चारनोवंध,चारनो उदय श्रने नवनी सत्ता तथा जेवारें निा अथवा प्रचला, ए वेमांदेली एकनो उदय होय तेवारें चारनो वंध, पांचनो उदय अने नवनी सत्ता, ए वे नांगा आवमाना वीजा जागथी मांडीने अगीधारमा गुणगणां लगें उपशमश्रेणीय होय, अने पक- ने तो निसाना बनाव नणी पूर्वली पेरें एक नांगोज जाणवो. तथा चनबंधुदएठलंसाय के चारने वंधे नवमा गुणगणाना वीजा नागधी थीणजित्रिक नवमाना प्रथम नागें क्षेपवे तेबारे उनी सत्ता होय, अही अंश शब्दें सत्ता कहीये. " अंसति संतंकम्मं जन्नई एम चूर्णीवचनयी जाणवू. तेवारें चारनो उदय भने उनी सत्ता होय, ए नांगो दशमा गुणगणाना खा समय लगें पकने होय. एम चारने बंधे त्रण नांगा थया ॥ ए॥ जवरय बंधे चनपण, नवंस चउरुदय व चनसंत्ता ॥ वेयणियाज अ गोए, विन्नऊ मोदं परं वुवं ॥१०॥ अर्थ-हवे उवरयबंधे के बंध विरमे थके थगीधारमे गुणगणे चउपणनवंस के चारनो उदय श्रने नवनी सत्ता तथा पांचनो उदय थने नवनी सत्ता, ए वे नांगा पामीयें, जे जणी उपशांतमोदने निडानो उदय संनवे ने तेथी पांचनो उदय पण साने. यहींनां पण नवंस शब्द नवनी सत्ता जाणवी. तथा वारने गुपताणे वेदेखा समयना धागला समय लगें चनरुदयवचजसंता के चारनो उदय थने उनी सत्ता, ए जांगो होय, अने देले समयें तो चारनो उदय तथा चारनी सत्ता, ए नांगो घने जेणे शातानो क्षय कस्यो, तेने अशातानो उदय थने अशातानी सत्ता, ए जांगो थयोगीने ठेहेले समय होय. ए ये नांगा एकेक समयना जाणवा. ए सर्व मसीने १३७ सप्ततिकानामा पष्ठ कमग्रंथ.६ होय. केमके विचरमसमय निडाने प्रचलानो क्षय करे, तेथी चारनी सहा होय. एम अगीबार नांगा दर्शनावरणीय कर्मना होय थने क्षपक दीपमोहने विपे जे निडानो उदय माने वे, तेने मते चारनो बंध, पांचनो उदय श्रने उनी सत्ता, ए नांगो नवमे अने दशमे गुणगणे दपकने होय, श्रने बंधने अजावें पांचनो उदय, उनी सत्ता, ए नांगो क्षीणमोहे हिचरम समय लगें होय. एम ए वे जांगा वधे तेवारे तेर नांगा होय. ते वली जिहां जेटली निझा होय तिहां तेटली निशा पृथक् नाम लकही तेवारें पच्चीश नांगा थाय. हवे वेदनीय, श्रायु अने गोत्र, ए त्रण कर्मने विपे संवेध देखाडे ते. वेयषि याजश्रगोए के वेदनीय, श्रायु श्रने गोत्र, ए त्रण कर्मने विये यथागम एटले जेम शास्त्र जापादिकें कj , तेम बंधादिक स्थानक संवेध विनाके वहचीय तिहाँ वेदनीयकम शाता अथवा यशाता, ए वेमाहेली एकनोजबंध थाय, जे नणी एवे प्रकृति धंधं तथा उदयें विरोधिनी ते माटें एक वाताजीनो ध न होय, माटें बं. एक स्थानक होय. तेम उदय स्थानक पण शाता अथवा अशाता, ए वेमांहेथी एक मुंज होय, श्रने सत्तास्थानक वेर्नु तथा एक, एवं वेहु होय. हवे एना जांगा कहीं ये. अशातानो बंध, अशातानो उदय अने शाता, अशाता वेहुनी सत्ता, ए एक नांगो, तथा शातानो बंध, शातानो उदय अने शाता, अशाता, ए बेनी सत्ता, ए बीजो जांगो. ए वे जागा मिथ्यात्व गुणगणाथी मामीने प्रमत्तगुणगणा सगें होय, तेवार पनी अशातानो बंध वेदाय, माटें एक शातानो वंध, अशातानो उदय अने शाता, अशाता, ए वेनी सत्ता, ए प्रथम नांगो, तथा बीजो शातानो बंध, शातानो उदय अने शाता, अशाता, ए वेनी सत्ता, एवे नांगा, मिथ्यात्वथी मांडीने सयोगी केवसी सगें होय, तेवार पठी बंधने अनावें शातानो उदय अने वेहुनी सत्ता तथा श्रशातानो उदय थने वेहुनी सत्ता, ए वे नांगा, अयोगीने विचरम समय सगें होय; तेवार पठी वहाँत्तेर प्रकृतिमध्ये जेणे अशातानो क्षय कस्यो तेने शातानो उदय श्रने शातानी सत्ता, एगो अयोगी गुणवाणाने ठेइसे समये होप, . वेदनीय कर्मना था नांगा कहा. हुवे थायुःकर्मना जांगा कहे . आयुने विष सामान्य एक बंधस्यानक होय. केम के चारे गतिना थायुर्व तथा उदय विरोधी , तेमाटें एक वेखायें थे श्रायुनो यंध तया उदय न होय, अने सत्तास्थानक एक तथा ये होय, ते केवी सैत ?तो के- ६ ३ए सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. जिहां खगें परजवर्नु श्रायुं वांध्युं न होय, तिहां लगें एकज आयु वर्ते , तेनीज सत्ता जाणवी अने परनवायु वंधकालें तथा वांध्या पठी मरण समय पर्यंत वे आयुनी सत्ता होय, तेवारे एक तो जे गतिमां वर्ते ते तेनो उदय ने तेनी सत्ता होय, अने वीजो परनवायु वांधे तेनी सत्ता होय, ए वे सत्ता स्थानक जाणवां. दवे संवेध कहीयें ढ़ये. तिहां प्रथम श्राजखानी त्रण अवस्था कहीये ढ़यें. पहेली परजवायुबंधना समयथी जे प्रथम ते पूर्वावस्था, वीजी परजवायुवंधकालें बंधावस्था, त्रीजी परलवायु वांध्या पठीनी परावस्था, तिहां नरकायुनो उदय, नरकायुनी सत्ता, ए नांगो नारकीने परनवना श्रायुवंधकालयकी पहेली अवस्थायें बंधने बनावें प्रघमना चार गुणगणे होय, तथा जे वर्तमाने नारकी ने अने श्रागले नवें तिर्यंच थाशे तेने परजवायुबंधकाले तिर्यंचायुनो बंध, नरकायुनो उदय श्रने तिर्यगायु तथा नरकायु, ए वेनी सत्ता, ए नांगो मिथ्यात्व तथा साखादन, एवे गुणगणे होय, तेमज जे नारकी, श्रागले नवें मनुष्य थाशे तेने आयुर्वध कालावस्थायें मनुष्या- युनो वंध, नरकायुनो उदय तथा मनुष्यायु अने नरकायु, ए वेनी सत्ता, ए नांगो पहेले, वीजे अने चोथे, ए त्रण गुणगणे होय. एम ए नारकीने ए बे आयुनोज बंध ठे, पण देवता अने नारकीना आयुनो वंध नथी. यमुक्तं "देवनारगेसु नउवव- जांति" ए वचनथी जाणवू. तथा परजवायु वांध्या पठी उत्तरावस्थायें बंधशून्य वे नांगा होय, ते कहे . एक नरकायुनो उदय अने नरक तथा तिर्यगायुनी सत्ता, वीजो नरकायुनो उदय अने नरक तथा मनुष्यायुनी सत्ता, एम वे नांगा चारे गुणगणे होय. ए रीतें नरकगति मध्ये श्रायुःकर्मना पांच नांगा लाने, तेमज देवगतिने विपे पण एज पांच सांगा कदेवा, पण एटबुं विशेष जे नरकायुने गमें देवायु कहे. एवं नरक तथा देव, ए वे गतिना दश जांगा थया. हवे तिथंच तथा मनुष्यगतिने विपे आयु श्राश्री प्रत्येकें नव नव नांगा उपजे, ते लखीयें ये. तिहां पण त्रण अवस्था पूर्वती पेरें जाणवी, तेमध्ये तिर्यंचने विपे परजवायु बंधथकी पूर्वे बंधने अनावे तिर्यगायुनो उदय अने तिर्यगायुनी सत्ता, ए नांगो पांच गुणगणां पर्यंत लाने, अने मनुष्यने मनुष्यायुनो उदय अने मनुष्यायुनी सत्ता, ए नांगो चौदे गुणगणे लाने, अने परजवायुवंधकालावस्थायें तिर्यच तथा मनुष्यने प्रत्येकें चार चार नांगा उपजे, ते कही ये. जे तिर्यंच मरीने तिर्यंच थाशे तेने तिर्यगायुनो वंध, तिर्यगायुनो उदय तथा वे तिर्यगायुनी सत्ता होय, केमके एक तिर्यगायु वांधे ते अने वीजो जोगवे ठे माटें वेनी सत्ता कही, ए जांगोप्रथमनां वे गुणगणां लगें होय, जे जणी आगला गुणगणे तिर्यगायुनो वंधज नथी, तेलणी वे गुण- उदय श्रने 'जाणवा. दधे थायुबंध काल पठी'थागले यथानुक्रमें उत्तरावस्थाये ए चार मांगा नांगो मिथ्यात्वगुणगणे खाने.ए चार थायुबंध कासावस्याना मांगा पंधशून्य कद्देवा, ते कहे . एक मनुप्यायुनो उदय, तथा वे मनुप्यायुनी सचा धीजो मनुष्यायुनो उदय थने मनुष्य तिर्यगायुनी सत्ता, श्रीजो मनुप्यायुनो उदय ने मनुष्यायु तथा नरकायुनी सचा, एत्रण मांगा मिथ्यात्वयी थममतगृथगया एयंत साने. चोयो मनुष्यायुनो उदय अने देव तथा मनुष्यायुनी सचा, ए मांगो ४० सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ वाणां कह्यां, धने जे तिर्यंच मरी मनुष्य थाशे तेने मनुष्यायुनो बंध, तिर्यगायुनो मनुष्यायु तथा तिर्यगायु, एवेनी सत्ता जाणवी. ए नांगो पण पहेले श्रने वीजे ए वे गुणगणे पामी, तथा जे तिर्यंच मरी देव याशे, तेने देवायुनो वर तिर्यगायुनो उदय अने देवायु तथा तिर्यगायु, ए वेनी सत्ता, ए नांगो एक मिश्रगुरु- वाणा विना देश विरति गुणवाणा लगें चार गुणगणे पामीय. तथा जे तिर्यंच मरीने नरके जाशे तेने नरकायुनो वंध, तिर्यगायुनो उदय अने तिर्यगायु तथा नरकाच ५ वेनी सत्ता, ए नांगो मिथ्यात्वाने होय. ए चार जांगा थायुर्वधकालावस्यायें तिर्थ- चने होय. हवे थायुबंध करी रया पठी पाठली उत्तरावस्थायें बंधशून्य चार भांगा होय, ते देखाडे . एक तिर्यगायुनो उदय अने वे तिर्यगायुनी सत्ता, वीजो तिर्यगायुनो उदय अने तिर्यगायु तथा मनुप्यायु, ए वेनी सत्ता, श्रीजो तिर्यगायुनो उदय थने तिर्यगायु, देवायु, एवेनी सत्ता, चोथो तिर्यगायु, नो उदय भने तिर्यगायुनरकायु, एवेनी सत्ता, पचार जागा होय, तेमध्ये जेणे श्रायुबंधकासावस्थायें जे गतिर्नु श्रायुघायु होच, तेने उत्तरावस्यायें बंधशून्य नांगो जाणवो. पटले नव नांगा तियंचनी गतिथी उपजे. तेम मनुष्यने पण नव नांगा जाणवा, परंतु एटखं विशेष जे परनवायुबंधावस्या कालेंजे मनुष्य मनुप्यायु वांधे, तेने मनुष्यायुबंध, मनुष्यायुदय अने वे मनुष्यायुनी सत्ता, तेमा एक मनुष्यायु तो लोगवे ते ते अने वीजो बांधे ते, एम वेहुनी सना होय, तथा जे मनुष्य तिर्यगायु वांधे तेने तिर्यगायुनो वंध, मनुष्यायुनो उदय थने तिर्यगायु तथा मनुष्यायु, ए वेडुनी सत्ता, ए नांगो होय. ए वे जागा मिथ्यात्व तथा सास्वादन, ए चे गुणगणे लाने, जे जणी मनुष्य तथा तियच सम्यक्त्वी थका देवायु पांघे, पण चीजें थायु न बांधे, तेमाटें चोथे गुणगाणे ए जांगा न होय. तथा जे मनुष्य देवायु घांधे, तेने देवायुनो वंध,मनुष्यायुनो उदय भने मनुष्य तथा देवायु, ए चेनी सत्ता ए नांगो एक मिश्रगुणगाणा विना अप्रमत्त गुणवाणा लगे व गुणगणे पामीय, तथा जे मनुष्य, नरकायु वांधे तेने नरकायुनो बंध, मनुष्यायुनो उदय तथा मनुष्य भने नरका ए वेनी सत्ता, वगीयारमा. गुणगणा पर्यंत साने. कैम के देवाय यांध्या पी वली श्रेणी पण . सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ ४१ -श्रारंजी होय, पण बीजां त्रण श्रायु चांध्या पठी श्रेणी आरंने नहीं, तेमाटें बीजा प्रण लांगा, अप्रमत्तगुणगाणा लगें कह्या, तथा मनुष्यने विपे परजवायु बंधयकी पूर्वे मनुष्यायुनो उदय अने मनुप्यायुनी सत्ता, ए नांगो प्रथम तिर्यचना नांगानी साथ कहेलो ठे. एवं नव नांगा मनुष्यगतिने विपे श्रायुना कह्या, शरवाले अहावीश जांगा श्रायुःकर्भने संवेधे थाय. हवे गोत्रकर्मने विपे सामान्य एकनो बंध तथा एकनो उदय होय, जे जणी उच्चैर्गोत्र तथा नीचैर्गोत्र, ए चेहु प्रकृति उदय तथा बंधे विरोधिनी ठे. ते जणी बेहुनो उदय तथा बंध साथें न होय, एकेकीनो जूदो जूदो वंध तथा उदय होय, तेथी एकज प्रकृतिनुं बंधस्थानक तथा एकज प्रकृतिनुं उदयस्थानक होय, अने सत्तास्था- नक तो एक प्रकृतिनुं तथा वे प्रकृति, एवं वेहु होय, ते कहे . जेवारें तेउ अने वाउकायमांहे रदेतो थको जीव जच्चैर्गोत्र उवेलीने सत्ताथी टाले, तेवारें तेज वाज मध्य तथा तिहांथी मरी वीजा अवतारमा आवीने जिहां लगें फरी उचैर्गोत्र न वांधे, तिहां लगें एक नीचैर्गोत्रनी सत्ता जाणवी, तथा वीजें अयोगीगुणगणाना चरम समयें एक उच्चैर्गोत्रनुं सत्तास्थानक होय, एम वे प्रकारचं एकेक प्रकृति, सत्तास्था- नक पहेलुं जाणवू. अने वीजें तो वे प्रकृतिनी सत्तारूप सत्तास्थानक जाणवं. हवे गोत्रकर्मने विपे संवेध कहीयें यें. एक नीचैर्गोत्रनो बंध, नीचैर्गोत्रनो उदय अने नीचैर्गोवनी सत्ता, ए नांगो तेउकाय अने वायुकाय मध्ये उच्चैर्गोत्र उवेल्या पठी होय. तथानीचैर्गोत्रनो वंध, नीचैर्गोत्रनो उदय अने उच्च तथा नीचगोत्रनी सत्ता ए एक जंग, तथा नीचैर्गोत्रनो वंध, उच्चैगोत्रनो उदय अने उच्च तथा नीच, ए बेहुनी सत्ता, ए वे नांगा मिथ्यात्व तथा साखादन, ए वे गुणगणे होय, केमके पागले गुणगणे नीचैर्गोत्रनो बंध नथी, तेनणी तिहां न होय, तथा उच्चैगोत्रनो वंध, नीचे- गोत्रनो उदय अने वेहु गोत्रनी सत्ता, ए नांगो मिथ्यात्वथी मांगीने देशविरति गुणवाणा लगें होय, केमके श्रागले गुणगणे नीचैर्गोत्रनो उदय नथी, ते नणी न होय, तथा उच्चनो बंध, उच्चैर्गोत्रनो उदय अने वेहुनी सत्ता, ए नांगो दशमा गुण- गणा लगें होय. भागले गुणगणे गोत्रबंधना अनावथी ए नांगो न होय, तथा उच्चैर्गोत्रनो उदय श्रने उच्चैर्गोत्र तथा नीचैर्गोन, ए वेहुनी सत्तानो नांगो श्रगी- रमा गुणगणाथी मामीने चौदमा गुणगणाना छिचरम समय लगें होय, तथा उच्चै- गोत्रनो उदय श्रने उच्चैगोत्रनी सत्ता, ए नांगो अयोगी गुणगणाना हेला समयने विपे होय. एम सात नांगा गोत्र कर्मना संवेधे होय. ए रीतें वेदनीय, श्रायु अने , SHAN प्रकृतिना बंधन स्थानक, मिथ्यात्वगुणगणे होय. ते थनव्यनी अपेक्षायें थनादिर ४२ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ, ६ गोत्रकर्मने विपे संवेध कहीने पठी मोहंपरंबुछ के मोहनीयकर्मना बंधादिक स्थानक श्रागले कहीशु ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १०॥ ॥ हवे ए त्रण कर्मना नांगा गाथायें करी कहे ते.॥ गोअम्मि सत्त नंगा, अध्य नंगा, दवंति व्यणिए । पण नव नव पण नंगा, आज चउक्केवि कमसोन ॥११॥ अर्थ-गोधम्मिसत्तनंगा के गोत्रकर्मने विपे सात मांगा जाणवा. अने ये हिए के वेदनीयकर्मने विपे अध्यनंगाहवंति के श्राप नांगा होय, तथा पण वे पांच, नव के नव, वली नव के नव, पण के पांच, ए चार प्रकारे मजी अहावीश भंगा के० नांगा ते श्राउचउकेवि के नरकादि चार श्रायुखाने विषे कमसे के अनुक्रमें होय ॥ ११॥ ॥ हवे मोहनीयकर्मनां बंधादिक स्थानक कहे . ॥ वावीस इकवीसा, सत्तरसं तेरसे व नव पंच ॥ चज तिग उगचं इकं, बंधाणाणि मोहस्स ॥१२॥ श्रर्थ-एक बावीशनुं बंधस्थानक, वीजें एकवीशर्नु वधस्थानक, त्रीजें सन घंधस्थानक, चोथु तेरनु वंधस्थानक, पांच, नवनुं बंधस्थानक, हुं पांचवें पंधर नक, सातमुं चारनुं बंधस्थानक, श्राधमुं प्रणतुं बंधस्थानक, नवमुं वे प्रकृति में स्थानक अने दशमुं शक के एक प्रकृतिनुं बंधस्थानक, ए बंधहापाणि मोहस्सवे प्रकृतिबंधकरूप दश बंधनां स्थानक मोहनीयकर्मना जाणवां. तिहां प्रथम वावीश प्रकृतिनुं बंधस्थानक कम होय? ते कहींय ठेय. मोहनीय थळावीश प्रकृति , तेमाहे सम्यक्त्व थने मिश्र, ए वे मोदनीय बंध योग्य ना तेमाटें वाकी व्वीश वंध योग्य रही. तेमाथी पण प्रण वेद मध्ये एक समय एक वेदनो बंध होय, ए विरोधिनी प्रकृतिणी वीजा वे वेदनो बंध न होय, तेम पाकी चोवीश रही, तेमांची पण हास्य अने रतिनो जेवारें बंध होय, तेबारे ए विरोधिनी शोक ने अरतिनो बंधन होय, अनेजेगारें शोक अने धरतिबंध तेबारें हास्य थने रति, ए वे प्रकृति न बंधाय, तेथी ए चार प्रकृतिमध्ये एक सा वेज बंधाय, वाकीनी वे वीजी न बंधाय, तेमा ए ये कहामतां शेष मोहनीय एक समय उत्कृष्टी तो वावीश प्रकृति वाय, पण अधिक न बंधाय; ए घाव नंत नांगे होय, तथा नव्यनी अपेक्षायें अनादिसात तथा सादिसात, एये भी , , Ani सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ४३ होय. तथा ए वावीश प्रकृतिमाहेंधी जेवारें मिथ्यात्वमोहनीय न बंधाय तेवारें बीजें एकवीश प्रकृतिनुं बंधस्थानक सास्वादन गुणगणे जघन्य तो एक समय अने उत्कृष्टयी तो ठ श्रावलिका प्रमाण होय. अहींआं यद्यपि नपुंसकवेदनो पण बंध नथी, तथापि ते स्थानकें स्त्रीवेद अथवा पुरुषवेदनो वंध ते तेथी वेदशून्य न होय. तथा ते वावीश प्रकृति मांडेयी अनंतानुबंधी क्रोधाधिक वार तथा मिथ्यात्वमोह- नीच, ए पांच प्रकृति जेवारें न बंधाय, तेवार मिश्र तथा अविरति गुणगणे सत्तर प्रकृतिनुं वंधत्यानक जघन्य अंतरमुहूर्त थने उत्कृष्टधी तेत्रीश सागरोपम जाजेरा सगे होय, जे जणी अनुत्तर सुर चवीने देशविरति अथवा सर्वविरतिपणुं ज्यां लगें न पविजे, तिहां लगें तेने सत्तर प्रकृतिनोज वंध होय. ते सत्तरमांहेथी जेवारें अप्रत्याख्यानावरण चार न वांघे, तेवारे देशविरति गुणगणे तेर प्रकृतिनुं बंधस्थानक जाणवं. तेमांदेयकी वली प्रत्याख्यानावरणीय चार न बांधे तेवारें प्रमत्त, अप्रमत्त अने अपूर्वकरण गुणगणा लगे नव प्रकृतिनुं बंधस्थानक जाणवू. अहींयां जोपण सातमे तथा आग्मे गुणगणे शोक थने अरतिनो बंध नधी तोपण ते स्थानकें दात्य श्रने रतिनो वंध ठे. ते जणी संज्वलन चार, हास्य, रति, जय, जुगुप्सा अने पुरुषवेद, ए नव प्रकृतिनुं बंधस्थानक होय. तेरनुं तथा नव, ए वे बंधस्थानक जघन्य तो अंतरमुहूर्त पर्यंत होय, अने उत्कृष्टां तो देशे जणी पूर्वकोनी सगें होय, तेमांवेधी हास्य, रति, नय अने जुगुप्सा, ए चार प्रकृतिनो अपूर्वकरणना वेहेले नागें बंधविछेद घया पठी शनिवृत्ति गुणगणाना पांच नाग मध्ये प- हेले नागें पांच प्रकृतिवें बंधस्थानक होय. तेमांदेयी पुरुपवेदनो बंधछेद करी चीजे जागें चारनुं बंधस्थानक होय, तेमांची संज्वलनशोधनो बंध छेदे तेयारं त्रीजे नागें वपनुं बंधस्थानक होय. तेमांधी संचलन माननो बंध छेदे तेबारें चोये नागें ये पंधस्थानक रहे, तेमांधी संज्वलनमायानो बंध ठेदे तेवारें पांचमे नागे एक संस्थाना सोजन बंधत्यानक दोय. थदींधां ए गुपठाणे पांच बंधन्यानक घाय. तेना कास जघन्य एक समय भने उत्कृष्ट तो थंतरमुर्त प्रमाए जाएयो. ए मोदनीयकमनां दश बंधन्यानक कयां ॥ इति समुचयार्थः ॥ १२ ॥ ॥ दवे नोदनीयकर्मनां नव, उदयन्यानक कहे ते ।। एनं च दोव चनरो. एत्तो एनादिया दनुकोला । उदेश मोदणिो. उदए नागाणि नव हुँनि ॥ १३ ॥ अर्प-द्देएनोदिड के पटई सामान्य नोदनीयसनने विष उदपना- tor , ये थने एक, ए रीतें मोहनीयकर्मने विपे सर्व मली पंदर सत्तास्थानक होय. उन सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. पाणिनवडंति के उदयनां स्थानक नव होय, ते कहे . एगंच के एक प्र जदयस्थानक, दोव के चे प्रकृतिनुं उदयस्थानक, चउरो के चार प्रकृतिनुं उन स्थानक, एत्तोएगाहियादसुकोसा के श्रहीयांधी थागल एकेक प्रकृति श्री उत्कृष्टा दश लगें करीयें एटले पांचY उदयस्थानक, ग्नुं उदयस्थानक, सात उद स्थानक, श्राग्नुं उदयस्थानक, नवनुं उदयस्यानक, अने दशर्नु उदयस्थानक, ए. उदयस्थानक पश्चानुपूर्वीयें देखागीय वेय. तिहां संज्वलननी चोकमीमध्ये एकने उदयें प्रथम एकनु उदयस्यानक, एक पुरुष श्रने चार संज्वलन कपायमांहेलो कोइएक कपाय, ए वे प्रकृतिने उदय चीजुर उदयस्थानक, पुवेद अने संज्वलनो एक कपाय तथा हास्य थने रति, ए चार तिने उदये श्रीजु चारनु उदयस्थानक, ए चारनी साथै जयमोहनीय खेता प प्रकृतिने उदय चोयुं, पांचन उदयस्थानक, ते मध्ये जुगुप्सानो उदय वधारी तेवारें ठ प्रकृतिने उदयें पांचमुं, उन उदयस्थानक, तेमाहे वली चार प्रत्याख्यान कपायमांहेलो गमे ते एक कपाय क्षेपवीये, तेवारें सात प्रकृतिने उदय बई, सार उदयस्थानक, तेमांदे वक्षी अप्रत्याख्यानीथा क्रोधादि चार मांडेथी एकनो उ क्षेपवीयें, तेवारें श्राउ प्रकृतिने उदयें सातमु, थाग्नुं उदयस्थानक. तेमाहे वसीय तानुबंधीथा चार कपायमांहेलो एक कपाय क्षेपवी, तेवारें नव प्रकृतिने उन वाग्मुं, नव- उदयस्थानक तेमाहे वली मिथ्यात्वमोहनीयनो उदय वधारीय, तेव दश प्रकृतिने उदय नवमुं, दश- उदयस्थानक जाणवू. एटले सामान्यपणे उदयस्य नकनुं विवेचन कडं, विशेपी सूत्रकार पोतेज पागल कहेशे, तेथी बहीं? विशेष सख्युं नयी ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १३ ॥ ॥ हवे मोहनीय कर्मना पंदर सत्तानां स्थानक कहे वे.॥ अध्य सत्तय वचन, तिग उग एगादिआ नवे वीसा ॥ तेरस बारिकारस, इत्तो पंचाइ एगणा ॥ २४ ॥ अर्थ-थात, सात, ३, चार, व्रण, वे थने एक, ए सर्वने एगाहिश्राजवेवीसा के धीश थधिक करवा, तेवारें थहावीश, सत्तावीश, वदीश, चोवीश, त्रेयीश, यावीश एकवीश थने तेरसवारिकारसवार गाभार, शोपचापपा के थहींयांथी थागले पांच मांनीने तेमांथी एकेक जणो करीय एटले पांच, थार, प्रा . विवरीने सखीय वेय. -~- सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. उ सर्व मोहनीय प्रकृतिनी सत्तायें श्रहावीशनुं सत्तास्थानक, ते सम्यक्त्व पामीने एड्या होय, तेने होय. तेमादेयी सम्यक्त्वमोहनीय उबेट्या पनी सत्तावीश सत्ता- स्थानक, तेमादेवी वली मिश्रमोहनीय उवेले बीशनुं सत्तास्थानक, तथा अनादि मिथ्यात्रीने पण एज स्थानक होय. बली ते पूर्वोक्त असावीशनी सत्तावालो जेबारें . चार अनंतानुबंधीधा खपावे, तेवारें तेने चोवीश प्रकृतिनुं सत्तास्थानक होय, तेमां- थी मिध्याव खपावे, तेबारें त्रेवीशनुं सत्तास्थानक, तेमांथी मिश्रमोहनीय खपावे, तेवारें चावीशनुं सत्तास्थानक, तेमांथी सम्यक्त्वमोहनीय खपावे, तेवारे एकवीशर्नु सत्तास्थानक, ए एकवीशनुं स्थानक क्षायिक सम्यक् प्टिने होय. हवे ए आगलां स्थानक झपकने होय, ते कहे ते. तेमाहेयी अप्रत्याख्यानीथा चार अने प्रत्याख्या- नीया चार, एवं आव प्रकृति खपावे थके श्रनिवृत्तिकरण गुणवाणाने बीजे नांगें तेर प्रकृतिनुं सत्तास्थानक होय. तेमाहेथी नपुंसकवेदने ये चोये नांगें बारवें सत्तास्था- नक, तेमांधी स्त्रीवेदने क्षयें पांचमें नांगें अगीधारनुं सत्तास्थानक, तेमांथी दास्या- दिक व प्रकृतिने क्षयें उके लांगें पांचनुं सत्तास्थानक होय. तेमांधी पुरुषवेदने क्षयें सातमे नांगें चारनुं सत्तास्थानक, तेमांथी संज्वलन कोधने क्षयें आठमे जांगेत्रण, सत्तास्थानक, तेमांधी संज्वलनना मानने क्षय नवमे नांगें वेनुं सत्तास्थानक, तेमाथी संज्वलनी मायाने तये सूदम संपरायें एक संज्वलन लोननुं सत्तास्थानक जाणवू .॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १४ ॥ संतस्स पयडिगणा, णि ताणि मोहस्स हुँति पन्नरस ॥ बंधोदय संते पुण, नंग विगप्पे बहू जाण ॥ १५ ॥ अर्थ-संतत्सपयनिगणाणिताणि के० ए सत्तानी प्रकृतिनां स्थानक ते मोहत्स के मोहनीयकर्मनी प्रकृतिनां हुँतिपन्नरस के पंदर होय. पुण के बली बंधोदयसते के ए वंध, उद्य अने सत्तास्थानकने विपे प्रत्येके संवेधे करीने नंगविगप्पेबहूजाण के मोहनीयकर्मना नांगाना नेद घणा निपजे, ते घणा नांगा हुँ कहुं हुं. ते मने कहेतां धको तुं सम्यक् प्रकारे जाण. एम शिष्य प्रत्ये आमंत्रण करीने गुरु कहे ते के हे शिप्य! तु सांचल ॥ इति ॥ १५ ॥ ॥अथ मोहनीचबंधस्थानेषु यथासंजवत्वेन जंगानाह ॥ तिहां हवे प्रथम मोह- नीयकर्मना बंधस्थानकने विपे यथासंजवपणे नांगा उपजे, ते कहे .॥ व व्यावीसे चन इंग, वीसे सत्तरस तेरसे दोदो ॥ नवबंधगे वि इणिजं, इकिक अर्ज परं नंगा ॥ १६ ॥ अर्थ-उबावीते के वावीश प्रकृतिने बंधे जांगा जपजे, ते याची रीत - -- ,
गाउपनना काय चार,दाम्य थने रति, जय, जुगुप्सा थने पुरुपवेदं एक नांगा था
हाम्र, गनिने म्यान मोकथन परति ए. युगक्ष लक्ष्य, तेयारे योजो जांगो. एवं
नुहाग ने पतिनांज ग्रंथ तमाट थप्रमत्त नया ययंकरण एवे गुणवार
नया मिथरंगा केपी उपर पंचादिक पांच पंचम्यानक वित
भाकामी परेशी नांगा ट्राय.ए. मयं मयी मोदनीयकर्मना दशमानों
४६
सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६
मिथ्यात्व, शोल कपाय, त्रण वेदमाहेलो एक वेद, हास्य अने रति अथवा सो
थने अरति ए वे युगलमांइबुं एक युगल तथा जय श्रने जुगुप्सा, ए बाबीशने व
जांगा थाय, ते देखा है. एक हास्य बने रति वांधतां वावीशनो बंध करे, ।
प्रथम नांगो, बीजो तेमज हास्य अने रतिने स्थानकें शोक अने अरति बांधे, तेव
वीजो जांगो. ए ये लांगा थया, ते वे लांगा पुरुषवेद वैध साथै गणवा. वसी तेम
स्त्रीवेदबंध साथे पण वे नांगा तेज लेवाय, तथा तेमज नपुंसकवेद बंध सायद
मज ये जांगा सश्य, एमत्रण वेदने चे वे गुणा करतां वनांगा थाय.
तथा चउगवीसे के एकवीश प्रकृतिने बंधे चार जांगा होय, ते कहे ते. ते पूर्वी
चीशना बंधमांदेची एक मिथ्यात्वनो बंध हीन करीये, तेवारे एकवीशनो बंध या
पाप पटलुं विशेष जे यहींयां नपुंसकवेद टालीने पाकीना वे वेद मांडेसो एक
चेदनो वैध कदेवो. ए एकवीशनो बंध, वीजे गुणगणे होय, तिहां पुरुषवेदे हार
रनि सायं एक नांगो तथा शोक, अरति सायें वीजो नांगो, वसी तेहीज ये मां
ग्रीव पण पांघे, माटें सर्व मसी चार नांगा थायः श्रही मिथ्यात्वने अजाचे न
समयदनों यंध नयी तेथी तेना ये जांगा न होय.
सनरसतग्मदीदी के सत्तर अने तेर प्रकृतिना बंधे थे ये नांगा होय, ते कहे।
प्रयोग एकयीशमाया थनंतानुबंधीया चार पायना पिछदै सत्तरनो यंध ग्री
ने गोये गुणगणे होय. तेमाथी पण अप्रत्याग्यानिया चारनो बंधविछेदे,
दारिनि गुणगाणे तेरनी यंध होय. तिला प्रत्येक वे ये जागा होय, केके मिश्र
मनापायी मांगीने श्रागः गुणवाणे वीवेदनो पण यंध नयी, जे जणी अनंतानु
या कपायना उदयने नाव नादान बाय, तमाटे नोवेदना बंधश्री उपना जे
viगा से पाट, पाकी मात्र पुरुषवेदं यांधवाना वे ये नांगा होय.
नया नयधयिषुणित के न तिने बंधस्थान पण ये नांगा होय. तिही
जागा अमन गुण होय, एपी श्रागा शोक श्रन अति, " युगानी बंध नाणी,
मानिने या पकत नांगी टोय, परंतु याजी नांगो न होय.
तेग
पाने नांगा याय. नि ममुशयायः ॥११॥
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ अथैयामेव वंधस्थानानां मध्ये कियंत्युदयस्थानानीत्याह ॥ हवे एज बंधस्थान कमां कयां कयां बंधस्थान केटलां केटलां उदयस्थानक होय, ते कहे . दस वावीसे नव ग, वीसे सत्ताइ उदय कम्मंसा ॥ गश्अ नव सत्तरसे, तेरं पंचाइ अवं ॥ १७॥ अर्थ-दसवावीतेसत्ताश्उदयकम्मंसा के "छाविंशति वंधके सप्तादीनि दशपर्यंतानि चत्वारि उदयस्थानानि जवंति' वावीश प्रकृतिने वंधे सातथी मामीने दशपर्यंत एटले सात, पाउ,नव अने दश,ए चार उदयस्थानक होय. तिहां प्रथम सातवें उदयस्थानक देखाडे वे. एक मिथ्यात्व, वीजो हास्य, त्रीजो रति, अथवा ए वेने स्थानकें शोक अने अरति पण होय, चोथो त्रणवेद मांहेलो एक वेद, पांचमो एक अप्रत्याख्यानीठ कपाय, उछो एक प्रत्याख्यानीयो कपाय, सातमो एक संज्मलनकपाय, ए सात प्रकृ. तिनो उदय वावीशना बंधक मिथ्याष्टिने निश्चे होय. तिहां नांगा चोवीश थाय, ते देखाडे ठे. क्रोध, मान, माया अने लोन, ए चारे उदय विरोधी ठे, ते जपी कोषा- दिकने उदय मानादिकनो उदय न होय, परंतु. क्रोधने उदये तेना हेवला सघला क्रोधनोज उदय होय. तिहां अनंतानुबंधीआना एक क्रोधने उदय वीजा अप्रत्या- ख्यानादिक चारे जातिना क्रोधनो उदय साथेंज होय, अने अप्रत्याख्यानीथा कोधने उदयें वीजा प्रत्याख्यानादिक त्रणे जातिना क्रोधनो उदय सोयेज होय, तथा प्रत्या- ख्यानीया क्रोधने उदयें वे जातिना क्रोधनो उदय होय, श्रने संज्वलन क्रोधने उदयें एकनोज उदय होय, तेमाटें अहीं अप्रत्याख्यानीआ क्रोधने उदये त्रणे कोधनो उदय होय. तेम मानने उदये, पण त्रणे माननो उदय होय, अने मायाने जदयें पण त्रणे मायानो उदय होय, श्रने लोजने उदय पण त्रणे लोजनो उदय जाणवो. ए क्रोध, मान, माया, श्रने लोजना चार जांगा स्त्रीवेदना उदय सायें गणवा. बली स्त्रीवेदने स्थानकें पुरुषवेदनो उदय होय, तेवारें ए चार सांगा पुरुपवेदने विपे पण पामी, अने ए चार नांगा नपुंसकवेदने उदय पण पामीये. एम सर्व मली वार जांगा हान्य धने रतिने जदये जाणवा. तेमज वली हान्य श्रने रतिने स्थान शोक धने अरतिने उदय पण वार जांगा गणीये. तेवारें चोवीश नांगा याय. अथवा एक मिथ्याव सातने उदयें बहीये, तथा दात्यादिक एक युगल सायें . पुरुपवेदें एक नांगो तथा शोकादि युगल सायें एक जांगो, एम वे नांगा पुरुषवेदें घाय. तेमज सीवेद सा पण ये मांगा याय, थने नपुंसकवेद सायं पण नांगा थाय. एवं नांगा कोयया. अने नोधने स्थान नान सहीवें, तवारें पान " तेना दलीया संक्रमे, ते अनंतानुबंधीथापणे परिणमे, एटले जेमाहे संक्रमे तेपणे पारि पूर्वसी से जावें कोइएक जीवें मिथ्यात्वादिकने खपाव्यानो उद्यम न कस्यो ते जीव, कार्यातों केम घटे, जे जणी ए अनंतानुबंधीयानो थवाधाकाल जघन्य तो अंतरमहर्तनी थहींयां कोर कदेशे के बंधकालनी श्रावलिका पठीज ते प्रकृतिनो उदय होय, ते रसनो संक्रम, तेनुं गम जाणवू. एटले जे प्रकृति, बंधन परिणामे परिणम्यो जीव, ते प्रकृतिमध्ये वीजी सजातीय प्रकृतिनां दक्षीयां क्षेपवीने वांधी प्रतिरूपपणे तेचे परिणमावq, तेने संक्रम कहीये. तेनुं स्थानक तेने पतग्रह कहीये. ते माटें बंधाता अनंतानुबंधीयामध्ये पण अणवंधाता एवा जे थप्रत्याख्यानावरणादिक वीजा कपाय, G8០ सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ.६ जांगा थाय. तेमज मायो सार्थ व जांगा तथा लोज सायं व नांगा, एम व चोक चोवीश नांगा थाय. ए सातने उदय मिथ्यात्व सहीये, तेबारे जांगानी चोचीशी यह तथा ए सातना उदय मध्ये नय, जुगुप्सा अथवा अनंतानुबंधीथा चार कक्षा- यमांहेलो एक कपाय, एत्रण प्रकृतिमांदेधी एकेक प्रकृतिनो उदय क्षेपीयें, वेगारे आठ प्रकृतिनो उदय थाय. अहीं त्रण चोवीशी नांगानी थाय. ते केम के, ए सातना उदयमांहें नयनो उदय क्षेपी श्रावना उदय सहित गुणीये तेवार नांगानी एक चोवीशी याय, तथा ते सातना उदय मध्ये जुगुप्सानो उदय क्षेपी श्राउना उदयत हित गुणीयें, तेवारे ज्ञांगानी वीजी चोवीशी घाय, श्रने ते सातना उदयमाहे धन तानुबंधीथानो उदय वधारीयें, तेवार यावनो उदय थाय. तिहां पण जांगानी त्रीजी चोवीशी थाय. तथा मिथ्यात्वे अनंतानुबंधीथानो उदय तो अवश्य होय, तो सातनो उदय तथा जय, जुगुप्सा अने अनंतानुबंधीथा सहित श्रावनो उदय शा कारणे कसो ? टेनो उत्तर. जे कोइएक जीव, सम्यक्दृष्टि वतां अनंतानुबंधीया चारने विसंयोज्या पट खपाव्या, ते खपाव्या उतां पण कालांतरें कोइएक चीजत मिथ्यात्वनी सताये की वली पण बंधाय, तेने विसंयोज्या कहीये, अने जे खपाव्या कह्या होय,ते तो फरी बंधायज नहीं; ए विसंयोज्या श्रने खपाव्यानुं विशेष जाणवू. हवे तेवी सामग्रीने श्री मिथ्यात्वें गयो, तिहां मिथ्यात्व प्रत्यविधा नणी मिथ्या करीवली अनंतानुबंधीया चार कपाय बांधे, तेवार बंधावलिका बने ते अनंतानुवंधीयानो उदय न होय. थने उत्कृष्टो तो चार हजार वपनो कह्यो , तो श्रवाधाकाल जोगव्या विना के वंधावलिका पठी एनो उदय होय ? तेनो उत्तर कहे जे, बंधसमयथी पण धनंतातु, }} बंधीथानी सत्ता लेखवाय. वधसत्ता जेवारें होय, तेबारे अनंतानुबंधीमा पतद्ग्रह थाय, पतग्रह एटले ते बंधाती प्रकृति मध्ये वीजी सजातीय प्रकृतिनां दस तथा .
" सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ए णमे तेनो उदय संक्रमावलिक यया पठी उदयावलिकायें श्रावे, तेमाटें अनंतानुबंधीनो वं. धावलिका पठी उदय कहीये. अहींआं करुं विरुद्ध नयी. ए वात आश्री विशेष कम्म. पयमायकी जाणवू तेमाटें मिध्यात्वगुणगणे पण बंधसंक्रमावलिका लगें तो अप्रत्याख्या- नादिक त्रण कपायनोज उदय होय. केमके एक वेदातें जेटलानो जे गुणगणे उदय होय, तेटला सर्व समान जातीय माटें तिहां वेदाताज कहीये. जेमा क्रोधादिक चार परस्परें विरुरू, माटें तेमांहेलो एकनोज समकालें उदय होय, परंतु तिहां एक अनंतानुबंधोक्रोध वेदतां सजातीयपणामाटें अप्रत्याख्यानादिक वीजा त्रणे क्रोध सम- कालें साधेज वेदाय, परंतु तेनी साथे ते समये वीजामानादिकन वेदाय, तेमाटें पूर्वोक्त प्रकारें मिथ्यात्वे पण बंधसंक्रमावलिका पठी अनंतानुबंधिआनो उदय होय. हवे ए सात प्रकृतिना उदय मध्ये जय श्रने जुगुप्सा, ए वे प्रकृतिनो उदय वधारीये. तेबारे नवनो उदय थाय. अहीं पण पूर्वली पेरें नांगानी एक चोवीशी थाय, तथा ते सात मध्ये नय अने अनंतानुबंधीआनो उदय मेलवीयें, तेवारें पण नवनो उदय थाय. अहीं नांगानी वीजी चोवीशी घाय, तथा ते सात मध्ये जुगुप्सा अने अनंतानुबंधी, ए वे प्रकृति मेलवतां पण नवनो उदय घाय, तिहां नांगानी त्रीजी चोवीशी घाय. एम नवने उदयें सर्वमतीनांगानीत्रण चोवीशीथाय. तथा एक मिध्यात्व, वीजें नय, त्रीजी जुगुप्सा, चोयुं हास्य, पांचमुं रति अथवा एने स्थानकें शोक अने अरति पण लश्ये, हो त्रण वेदमांहेलो एक वेद, तथा अनंतानुबंधीधादिक चारे कपाय, एवं दशर्नु उदयस्थानक जेवारें होय, तेवारें पण पूर्वली पेरें नांगानी एक चोवीशी घाय. एम वावीशना बंधे सातवें, श्राग्नु, नव-, दशर्नु, ए चार उदयस्थानकें सर्व संख्यायें आठ चोवीशी नांगानी थाय. तथा नवगवीतेसत्ता के " एकविंशतिबंधे सप्तादीनि नव पर्यंतानि त्रीणि उदयस्थानानि जवंति." एटले एकवीश प्रकृतिने बंधे सात श्रादें देश्ने नव लगें त्रण उदय स्थानक होय. तिहां प्रथम एक युगल, त्रण वेदमांहेलो एक वेद, चार कपायमाहेला क्रोधादिक एक कपायना चार नेद, एम सात प्रकृतिने उदयें पूर्वली पेरें जांगानी एक चोवीशी थाय. ए सातना उदयने नयना उदय सहित करता आग्नो उदय थाय. तिहां पण नांगानी एक चोवीशी घाय. तथा जुगुप्सानो उदय मेलबतां पण आग्नो उदय थाय, तिहां पण नांगानी एक चोवीशी थाय, तथा जय श्रने जुगुप्सा, ए वे प्रकृतिनो उदय सामटो मेलवतां नवनो उदय थाय. तिहां पण पूर्वली पेरें जांगानी एक चोवीशी थाय. एम एकवीश प्रकृतिने बंधे साखादन गुणगणाने विपेत्रण उदयस्थानके घर जांगानी चोवीशी चार थाय.
मिश्रगुणगणे सत्तरनो बंध होय, तेने विपे सात, श्राप अने नव, एत्रण उदयस्था- तथा ए साथ नय मेलवतां श्रावने जदयें पण नांगानी चोवीशी एक थाय, तश जयने स्थानके जुगुप्सा मेलवीयें, तेवारे पण आग्ने उदय नांगानी एक चोवीशी थाय, तथा जय थने जुगुप्सा चे सामटी मेलवता नवने उदय पण नांगानी चावीशी तथा चोये गुणगणे सत्तरना बंध त, सात, आठ अने नव, ए चार उदयनां घ्यथी मिश्रमोहनीय विना चोथे गुणगाणे बनो उदय लेखवता सांगामी चावीशी ՋԱՆ सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ.६ थहीं साखादनना वे नेद है. एक उपशम श्रेणिगत, पीजो थश्रेणीगत, ति श्रश्रेणीगतने विपे तो ए त्रण उदयस्थानक होय, अने श्रेणीगतने विपे चे थाचार्य श्रादेश जाणवा, ते कहे. एक जे अनंतानुबंधीयाने उपशमावीने श्रेणी करे, अने श्रेणीथी पमतो साखादन गुणगाणुं स्पर्शे, तेने मते तो ए पूर्व कयां तेहीज प्रण उदयस्थानक जाणवा. अने जे श्राचार्य थनंतानुबंधीया चारनी विसंयोजावें श्रेणीनो प्रारंभ माने , तेने मतें श्रेणथी पमता अनंतानुबंधीयोनी सत्ताने श्रजावे अनंतानुबंधीयाना उदय रहित सास्वादनपाणं न घटे. जे जणी “थस्त साम पजावोन नवर," एम चूर्णिकारनुं वचन वे माटे. अने जो सम्यक्त्वथी पो ते ज्यां सुधी मिथ्यात्व भूमीने विपे नथी पहोतो तेना वचला कालमा थन तानुबंधीआना उदय विना पण साखादन गुणगणुं पामीय, एम कहीये तो विझाउ प्रकृतिनो उदय मान्यो जोश्ये, तेवारे एकवीशने वं ग्थी मांडीने नव गेंना चार उदयस्थानक मान्यां जोश्ये, तेवारें तो तिहां नांगानी चोवीशी पण श्राउ मानवी जोश्ये. ते अहीं सूत्रकार को कारणे मानी नथी, ते जणी एने मते श्रेणीयो पमतां साखादन न होय, एमज कहेवू. हवे वाइअनवसत्तरसे के “ सप्तदशवंधस्थानके पमादीनि नव पर्यतानि चत्वारि उदयस्थानानि नवंति” एटले सत्तर प्रकृतिने वंघे आदें देने नव खगें चार उद यनां स्थानक होय. अहींयां सत्तरनो बंध त्रीजे तथा चोथे गुणगणे होय, तिहां से नक होय, एटले एक मिश्रमोहनीय, वे युगलमाहेखें एक युगल, त्रण वेदमांडेटो एक वेद, श्रने अनंतानुबंधीया विना शेप प्रण कपायनो एकेको नेद, ए सात प्रकृतिनो उदय, मिश्रगुणगणे होय. इहां पूर्वली पेरें मांगानी चोधीशी एक थाय, एक थाय. एवं मिश्रगुणगणे सत्तर वंधे जांगानी चार चोवीशी थाय. स्थानक, क्षायिक सम्पहिने होय. तिहां मिश्रने जे सातनो उदय कह्यो, ते म. एक थाय, ते प्रकृतिना उदय मध्ये जय, जुगुप्सा तथा सम्यक्त्वमोहनीय ए एक w सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ए कनो उदय मेलवतां त्रण प्रकारें सातनो उदय घाय. तिहां एकेका नेदें एकेकी नांगानी चोवीशी याय, तेवारे सातने उदयें त्रण चोवीशी नांगानी घाय. तथा ते उना उदयमांहे जय अने जुगुप्सा अथवा जय अने वेदकसम्यक्त्वमोह- नीय अथवा जुगुप्सा अने वेदकसम्क्वमोहनीय, ए रीते वे वे प्रकृति सामटी नेलीयें, तेबारें त्रण प्रकारें आउनुं उदयस्थानक थाय, तिहां पण प्रत्येकें नांगानी एकेकी चोवीशी गणतां त्रण चोवीशी नांगानी थाय. अहीं सम्यक्त्वमोहनीयना जे नांगा, ते वेदकसम्यकूदृष्टिने जाणवा, अने दायिक तथा उपशमसम्यकदृष्टिने सन्यक्त्वमोहनीयनो उदय नघी, ते नणी तेने न जाणवा. तथा ते ठना उदय, ते मध्ये जय, जुगुप्सा आने वेदकसम्यक्त्वमोहनीय, ए त्रणे प्रकृतिनो उदय सामटो मेलवीये. तेवारें नव प्रकृतिनो उदय घाय. तिहां पण एक चोवीशी नांगानी याय. एम सर्व मली चोये गुणगणे श्राप चोवीशी नांगानी थाय. ते मध्ये चार दायिक तथा उपशमसम्यदृष्टिने लेवी, तथा चार दायोपशमिक सम्यकदृष्टिने मिश्रनी पेरें लेवी. तथा ए श्राव चोवीशी सा. मिश्रगुणगणानी चार चोवीशी मेलबतां सत्तरने बंधस्थानकें वार चोवीशी नांगानी होय. यद्यपि त्रीजे अने चोये गुणगणे उद- यस्थानक तो तेहीज ठे पण तिहां प्रकृति दी ठे, माटें वे वार सीधा . तथा तेरंपंचाश्यठेव के "त्रयोदश बंधस्थानके पंचादीनामष्टपर्यंतानि चत्वारि- उदयस्थानानि स्युः एटले तेर प्रकृतिने बंधे पांच था। देश थाउ लगें चार उद- वनां स्थानक दोय, एटले पांच, उ. सात थने थाव, ए चार उदयम्यानक होय, तिहां एक प्रत्याख्यानी क्रोध, बीजो संज्वलनकोध, जीजो पुनपवेद,एक युगस,एवं पांचनोउदय होय. वहीं क्रोधने स्थान मान, माया धने सोन सायें परावर्न करतां चार नांगा पुरुपवेद सायें वाय.थने जेवारें पुरुपवेदने त्यान खीवेद सश्य तेवा पण चार नांगा थाप, थने नपुंसफवेद साथे पण चार मांगा घाय. एवं यार नांगा श्या.पनी दाम्य यने रति, ए युगलने स्थानकें दोक घने घरति ए युग श्यें, तो तेनी साय वली दीना पार जांगा थाय. एम नांगानी एक चोवीशी पांचने उदय घाय. तेमप्ये पसी जय अपवा जुगुप्ता अपवा नन्यस्त्वमोहनीय, ए मा प्रतिमांडेली परंक मेस वतां नो उदय प्रा दे थाय. निदां एक ने एरेश चोचीनी करतां प्रा ने उना उदय प्रण चोवीशी नांगानी पाय. नया ते पांचना उदयमांडे य. गया अपना भय पने सम्पयनोदनीय नया जुगुमा अने सन्दरमांदनीय. एवं ये प्रतिनो उदय सानटो मेयतां मान प्रतिनां उदयन्यानरुवा याय. विहां पण जांगांनी नोवीशी वर पाय, नया ने पांचना उमयमांद जय. उगमा यनं मम्मम्व- ..
६ चारमांद जय, जुगुप्सा अने सम्यक्त्वमोहनीय, एत्रणे प्रकृतिनो उदय सामदो मेन- एवं नयने चंधैं चार उदयस्थान थश्ने थान चोवीशी नांगानी यज्ञ, तेमाहेसी चार चोवीशी झायिक भने थोपशमिक सम्यकदृष्टिने होय, तथा चार चोवीशी वेदक तथा पंचविहवंधगेपुण के वली पांच प्रकृतिना बंधनेविपे उदएहंमुणेथयों के वेद सार्थ गुणतां वार नांगा थाय.ए वार नांगा नवमा गुणगाना पांच जागमांसा सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. मोहनीय, ए त्रण प्रकृतिनो उदय साथ मेलवीने या प्रकृतिनुं उदयस्थानक करता तिहां जांगानी चोवीशी एक थाय. एम तेरने बंधं चार उध्यस्थानके देशविरति गुणगाणे सर्व मली नांगानी चोवीशी श्राव थाय, तेमध्ये दायिक तथा उपशम सम्यकदृष्टिने चार चोवीशी थने वाकीनी चार चोवीशी वेदक सम्यकदृष्टिने घाय॥१३॥ ॥ दवे नव प्रकृतिने घे नांगा कडे.॥ चत्तारि आइ नव बंध, एसु नक्कोस सत्त मुदयंसा ॥ पंच विह बंधगे पुण, जद एवं मुणेअघो॥ १७ ॥ अर्थ-चत्तारिश्राश्नववंधएसुनकोससत्तमुदयंसा के "चत्वारीलादि नवबंधकेषु प्रम- तादिपु चतुरादीनि सप्तपर्यंतानि चत्वारि उदयस्थानानि नवंति" एटले प्रमत्त, शत्र मत्त श्रने अपूर्वकरण, ए त्रण गुणाणे नव प्रकृतिनां बंधस्थानकें चारनो उदय थारे देश्ने उस्कृष्टुं तो सातवें उदयस्थानक होय, एनाव. तिहां संज्वलना क्रोधादिक मांहेलो एक कपाय, त्रण वेदमांदेलो एक वेद, हास्ययुगल अथवा शोकयुगल, एवं चारनो उदय दायिक तथा उपशम सम्यकूदृष्टिने ध्रुव होय, ते माटें अहींयां नांगानी चोवीशी एक थाय. ते चार मध्ये जय, जुगुप्सा तथा सम्यक्त्वमोहनीय, ए ऋण प्रष्ट तिमाहेली एकेक नेलतां त्रण प्रकारे पांचनो उदय थाय. तिहां जांगानी चोवीशी वण याय. ते चार मध्ये जय श्रने जुगुप्सा, ए वेअथवा जय श्रने सम्यक्त्वमोहनीय, ए वे, अथवा जुगुप्सा अने सम्यक्त्वमोहनीय,ए वे, एम वे वे प्रकृतिनो उदय मेलवी तेवार त्रण प्रकारें उनो उदय थाय. तिहां पण नांगानी चोवीशी त्रण थाय, तथा ते वीय, तेबारे सात प्रकृति, उदयस्थानक थाय, तिहां जांगानी चोवीशी एक थाय सम्यदृष्टिने होय, ए के, सातमे श्रने थामे गुणगणे होय. वे प्रकृति एकज उदयस्थानक जाणवू. ते श्रावो त के चार संज्वसनमाइलो एक शोध अथवा मान अथवा माया अथवा खोज होय; अने प्रण वेदमाहेलो एक वेद, ए रीते वे प्रकृति उदयस्थानक होय. वहींथा नांगा वार बाय, जे जणी श्रीं दास्यादिकनो उदय नथी मानांगानी चोवीशी नाय. मात्र चार कपायने प्रथ पहेसे जांगे होय. ॥ १७ ॥ .
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ उ५३ ॥ हवे आगले बंधस्थानकें उदयस्थानक कहे . ॥ श्तो चन बंधाइ, इकिकुदया दवंति सचेवि ।। बंधो चरमेवि तहा, उदया नावे विवा हुजा ॥ १५ ॥ अर्थ-श्तो के अहींयां पांचना बंधस्थानकथकी आगल हवे चउबंधाइ के चतु- धादिक एटले चारनो बंध, वणनो बंध, वेनो बंध अने एकनो बंध, ए चार बंध- स्थानकें इकिक्रुदयावंतिसत्वे वि के एकेक प्रकृतिज उदयस्थानक सर्व बंधस्थान- कने विपे होय. ते केम के पुरुपवेदनो वंध टले, पळी चार संज्वलननोज बंध होय, पुरुषवेदना बंध साथै उदय पण टले तेमाटें तिहां चतुर्विध वंधे एकोदयें चार नांगा होय, जे नणी चार संज्वलना कपाय मांहेलो कोशएकने संज्वलना क्रोधनोज उदय होय, कोश्एकने संज्वलना माननोज उदय होय, कोश्एकने संज्वलनी मायानोज उदय होय, थने कोश्एकने संज्वलना लोजनोज उदय होय. एम चार जांगा, उद- यना अनिवृत्तिकरणने वीजे नांगें होय. अहींयां कोशएक आचार्य, चतुर्विध बंधने संक्रम कालें त्रण वेदमाहेला एक वेदनो उदय माने , तेवार तेने मतें चतुर्विधर्व- धने पण प्रथम कालें चार संज्वलनाने त्रण वेद साथें गुणतां वार नांगा छिकोदयना नहींयां पण थाय, तथा पंचविधवंधे पण छिकोदयना वार नांगा थाय, एम छिको- दयना चोवीश नांगा प्रथम कालें होय. ते पठी चतुर्विधबंधे एकोदयना चार नांगा होय. तेवार पठी संज्वलना क्रोधने उछेदें अनिवृत्तिने बीजे नांगें त्रिविधबंध होय. तिहां एकनो उदय होय, तेना नांगा त्रण उपजे, तेवार पठी चोथे नांगे वेने वंधैं संज्वलन माया तथा लोन, ए बेमांहेला एकने उदयें वे जांगा होय, तथा एक संज्वलन लोनने एक बंधस्थानकें एक संज्वलन लोलनो उदय होय, तेनो एक नांगो नवमा गुणगणाना पांचमा नांगे होय. हवे बंध विना मात्र उदयनोज एक नांगो थोय, ते कहे ते. बंधोचरमे वितहा के मोहनीयना बंधने अनावे पण सूक्ष्म संपरायगुणगणे एक संज्वलना लोन उदयस्था- नक होय. तिहां एक नांगो जाणवो. एम चारने बंधस्थानकें जांगा चार, वणने बंध. स्थानकें नांगा त्रण, वेने बंधस्थानकें नांगा बे, एकने वंधस्थानकें नांगो एक, तथा बंध शून्य करतां नांगो एक, एवं श्रगीथार नांगा एकने उदये अया. अदीयां जोपण संज्वलना क्रोधादिकना उदयमांहे विशेष नयी तोपण बंधस्थानकें विशे करी विशेष जाणवू. पठी उदयालावे विवाहुजा के उदयने श्रजा पण उपशांतमोहें उपशांत कपायनी , anemix TH
.
.
थर्य-यदीथा दश, नव, थान, सात, ठ, पांच, थने चार, ए सात उदयस्यान
सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६
अपेक्षायें मोहनीयनी सत्ता होय. ते पण एक नांगो प्रसंगें कह्यो, परंतु श्रही
बंध थने उदयना संवेध मांदे सत्तानो नांगो कहेवो. ते निष्कारण ठे तेथी न करो,
अने दीपमोहे तो सत्ता पण न होय ॥ इति ॥ १५॥
॥ अथ दशादिपूदयस्थानेषु यावंतोनंगाः स्युस्तानाह. हवे दशादिक पश्चा-
नुपूर्वियें एक पर्यंत उदयस्थानकने विपे जेटला नांगा होय, ते कहे टे.॥
इकग उक्किकारस, दस सत्त चनक श्वगंचेव ।।
एए चन वीस गया, वार गिकम्मिश्कारा ।।
तथा मतांतरे, चनवीस अगिकामिकारा ॥ २० ॥
श्रर्थ-यहींयां उदयने स्थानकें यथाक्रम संख्या जोमवी. तिहां दशने उदये का
के एक चोवीशी, नवने उदयें वक के व चोवीशी, श्रावने उदय कारस के
श्रगीश्रार चोवीशी, सातने उदयें दस के० दश चोवीशी, उने उदयें सत्त के सात
चोवीशी, पांचने उदय चनक के चार चोवीशी, चारने नदयें श्वगंचेव के निवे
एक चोवीशी नांगा होय. एएचवीसगया के ए सर्व मलीने चालीश चोवीशी
मांगा थाय. ए नांगा उपजाववानी नावना पूर्व कही ठे, तेम जाणवी; तथा वारजन
के वेने उदय वार जागा होय, अने कम्मिकारा के एकने जदयें अगीबार जांगा
होय, ते केम? जे चारने बंधे चार, वणने बंधे त्रण, वेने बंधे वे थने एकने बंधैं एक
तथा अवघे एक, एवं अगीआर नांगा थाय. तथा अन्य श्राचार्यने मतें चयीसग
के बेने यदयें एक चोवीशी जागा उपजे, एटले वार सांगा पांचने वंधे थने वेने
उदयें तथा चार नांगा चारने बंधे अने वैने उदयें, एम चोवीश नांगा उपजे; अने
कमिकारा के एकने धंधे अगीयार नांगा जपजे, ए मतांतर कर्यु. ॥ २० ॥ .
॥ एतेपामेव नंगानां विशिष्टसंख्यां पदसंख्यां च खमतेन थाह ॥
॥हवे एज नांगानी विशिष्टपणे संख्या थने तेना पदनी संख्या पोताने मते कहे . ॥
नव तेसी सएहिं, जदय विगप्पेहि मोदिआ जीवा ।।
अनणुत्तरि सीआला, पयविंद सएदि विन्नेआ ॥२१॥
॥ अथवा मतांतरेण नंग संख्या पदसंख्यामाद ॥
नव पंचाण जसए, उदय विगप्पेदि मोदिआ जीवा ॥
अनणत्तरि एगुत्तरि, पयविंद सरहिं विन्नेआ ॥२२॥
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ, ६ ઉપય थश्ने चालीश चोवीशी नांगानी लाधी, ते चालीशने चोवीश गुणा करीयें, तेवारें ए६० थाय. तेमध्ये छिकोदयना चार अने एकोदयना अगीश्रार, एवं त्रेवीश नांगा मेलवीयें, तेवारें नवतेसीसएहिं के नवसें ने त्र्याशी नांगा थाय. ए मोहनीय कर्मना उदय विगप्पेहिमोहिश्राजीवा के उदयने विपे नव विकल्पें करीने खमतें ए३ नांगा घया, तेने विपे सर्व संसारी जीव मोह्या मुंफाणा पड्या ठे. हवे पदसंख्यांक कहे . ए ए३ नांगाने विषे अणुत्तरिसीमालापयविंदसएहिं- विनेश्रा के ६ए एटला पदना वृंद एटले समूह जाणवा, एटले एकेकी प्रकृतितुं नाम ते एकेकुं पद कहीयें. ते दश प्रकृतिने उदयें एकेका नांगामांहे दश दश पद होय, नवने उदयें एकेका नांगामांहे नव पद होय. एम यावत् एकने उदयें एकेका जांगामांहे एकज पद होय, ते माटें दशोदयना नांगा दश गुणा करीयें, अने नवोद-. यना सांगा नव गुणा करीयें. एम सर्वने गुणाकार करी तेनुं ऐक्य कीधे थके ६ए पद, खमतें कह्या, एटले जिहां वे प्रकृतिने उदयें वार नांगा कह्या ठे, ते स्वमते जाणवा. अने मतांतरें वेने जदयें चोवीश नांगा कह्या . तेने मतें एकतालीश चोवी. शीना एज्य तथा एक प्रकृतिना उदयना अगीश्रार नांगा मेलबतां एएए थाय. एटला मोहनीयकर्मना विकल्पं करीने सर्व संसारी जीव संसारने विपे मुंफाइ रह्या वे. हवे एना ६ए७१ पदबंद प्रकृतिसंख्या थाय, ते करी देखाडे वे. दशने उदयें एक चोवीशी नांगानी ठे, तेने दश गुणा करतां दश चोवीशी थाय, तथा नवने उदयें ठ चोवीशीनी चोपन थाय, तथा श्राग्ने उदयें अगीश्रार चोवी- शीनी श्रहाशी थाय, तथा सातने उदय दश चोवीशीनी सीत्तेर थाय, तथा उने उदयें सात चोवीशीनी तालीश याय, तथा पांचने उदयें चार चोवीशीनी वीश थाय, तथा चारने उदयें एक चोवीशीनी चार थाय, तथा वेने उदये एक चोवी- शीनी वे धाय, एम ए चोवीशी सरवाले नांगानी थाय, तेने चोवीश गुणा करतां ६६० थाय. तेमध्ये एकोदयना अगीवार नेलीये, तेवार ए७१ पद संख्या थाय. तेने विपे सर्व संसारी जीव मोह्या मुंफाणा ठे. ए सर्व उदयने नांगें जघन्यथी तो एक समय काल अने उत्कृष्टो तो थंतर- मुहूर्त प्रमाण काल होय, जे नणी वेद तथा हास्य युगलमाइलो एक अंतरमुहूर्त पठी फरे, ते पंचसंग्रहनां मूल तथा टीकामांहे कह्यो , माटें थंतरमुहूर्त उपरांत नांगो अवश्य फरे, अने एक समय तो बंधस्थानक फरवानी तथा स्वरूपें उदयांतर करवानी अपेक्षायें जाणवो, एटले बंधस्थानकना नेदयी श्रथवा गुणगणाना नेदधी ३ .
. गवीसेयध्वीस के० एकवीशने बंधे सात, आठ अने नव, ए ऋण उदयस्था- तेणे उपशम सम्यक्त्वं करी मिथ्यात्वना दक्षिकनो एक सम्यक्त्व, बीजो मिश्र थने सत्तरसेठचेव के० सत्तरने बंधेठसत्तानां स्थानक होय.तेथहावीश,सचावीश, चौबीश, ૪૫૬ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ श्रथवा स्वरूपथकी अवश्य अन्य उदयें अन्य नांगांतरें जीव जाय.॥इतिगाथाध्यार्थः ॥२१॥ २२ ॥ एम बंध स्थानकें उदय स्थानकनो संवेध कह्यो. ॥ अथ सत्तास्थानेः सह संवेधमाद ॥ दवे सत्तास्थानक साथे संवेध कहेते. ॥ तिन्नेवय बावीसे, इगवीसे अध्वीस सत्तरसे ॥ उच्चेव तेर नव वं, धएसु पंचेव गणाणि ॥ २३ ॥ अर्थ-तिन्नेवयवाहीसे के० वावीशने बंधे अहावीश, सत्ताधीश श्रने ठवीश, एत्रण सत्तास्थानक होय. जे जणी चावीश प्रकृतिनो वंध, मिथ्यात्वीने होय, तिहां 5-5- एए-१०- ए चार उदयस्थानक होय, तेमध्ये सातने उदयें तो एकज अहावीशन सत्तास्थानक होय, जे जणी सातनो उदय तो अनंतानुबंधीयाने अनावें होय, श्रने ते तो जेणे सम्यकदृष्टि उतां अनंतानुबंधिया नवेल्या होय, ते जेवारें मिथ्यात्वे जाय, तेवारें वली मिथ्यात्वप्रत्ययिक अनंतानुबंधिया चार बांधवा मांडे, ते मिथ्यात्वीने वंधावलिका तथा संक्रमावलिका लगें अनंतानुवंधियाना उदय रहित सातनो उदय पामीयें, तिहां तो तेने निश्चे थकावीशनीज सत्ता होय. तथा थान प्रकृतिना उदयस्थानके यहावीश, सत्तावीश अने धवीश, ए वृष सत्तास्थानक होय. तिहां जे अनंतानुबंधीया रहित पाउनो उदय होय, तिहां तो पूर्वोक्त युक्ति एक अहावीशनुं सत्तास्थानक होय, थने अनंतानुबंधीधा सहित जे आग्नो उदय होय, तेने विपे त्रण सत्तास्थानक होय, तेमध्ये जिहां खगें सम्पन्न मोहनीय उवेव्यु नथी, तिहां लगें श्रहावीशनुं सत्तास्थानक जाणवं, अने सम्पन्न उवेल्या पठी सत्तावीशर्नु सत्तास्थानक तथा मिश्रमोहनीय उवेल्या पठी व्बीशनुं सता स्थानक अथवा अनादि मिथ्यात्वाने पण वाश सत्तास्थानक होय. एमज नवने उद्ये पण एहिज त्रण सत्तास्थानक कहेवां, अने दशनो उदय तो अनंतानुबंधी सहितज होय, तो तिहां पण ए त्रण सत्तास्थानक कहेवां. नके पण एकज श्रधावीश सत्तास्थानक होय, जेणी ए एकवीश प्रकृतिनो बंध साखादन गुणगणे होय, अने साखादनपएं तो ओपशमिक सम्यक्त्व वमता होय, श्रीजो मिथ्यात्व, एवा त्रण पुंज कस्या, ते माटें त्रणे दर्शनमोहनीयनी सचा, पामीये तेथी थहावीशन एफज सत्तास्थानक एकवीशने बंधे होय. सास्वादने सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ gs प्रेवीश, वावीश अने एकवीश, ए व सत्तास्थानक होय. तिहां ए सत्तर प्रकृति वंधस्थानक त्रीजे अने चोथे गुणगाणे होय, तिहां ठ, सात, आठ अने नव, ए चार उदय स्थानक सम्यकदृष्टिने होय, तिहां ग्नुं उदयस्थानक दायिक तथा औपशमिक सम्यक्ष्टिने होय. तिहां दायिक सम्यक्दृष्टिने एकवीश प्रकृतिनुं सत्तास्थानक होय, जेजणी अनंतानुवंधी चार तथा दर्शनमोहनीय त्रण, ए सात प्रकृतिने कयें दायिक सम्यक्त्व होय ते तेमाटें. तथा औपशमिक सम्यकदृष्टिने प्रथम ग्रंथि नेदी औपशमिक पामतां तथा उपशमश्रेणिये पण जेणे अनंतानुबंधीधा उपशमाव्या होय, तेने अहावीशनुं सत्तास्थानक होय, अने जे अनंतानुबंधीआ विसंयोजीने श्रेणि आरंने तेने चोवीश प्रकृतिनुं सत्तास्थानक होय. एम वे सत्तानां स्थानक, उपशमसम्यक्दष्टिने होय. एटले सत्तरने वंधे अने उने उदयें सर्व मली २-२४- २१- एत्रण सत्तास्थानक थयां. मिश्रष्टिने सात, आठ अने नव, ए त्रण उदयें अहावीश, सत्तावीश,थने चोवीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय. तिहां जे अहावीशनी सत्तावालो मिश्रगुणगणुं पविजे तेने असावीशनी सत्ता होय, अने जेणे मिथ्यात्वी थकां सम्यक्त्व उवेट्यु, अने मिश्रपणुं इजी उवेलवा मांड्यु नथी ते सम्यक्त्वज उवेलीने मिथ्यात्वनी निवर्तिने फरी परिणामवशें मिथें आवे, तेने सत्तावीशनुं सत्तास्थानक होय, तथा जे सम्य- दृष्टि उतां अनंतानुवंधीधा विसंयोजीने तथाविध परिणामने वशे मिश्रे श्रावे, तेने चोवीशनी सत्ता होय. ए चोवीशनी सत्ता, चारे गतिने विपे पामीयें, जे माटें चारे गतिना सम्यदृष्टि अनंतानुवंधिवानी विसंयोजना करे, ए विपे कम्मप- यडिमध्ये एम कडं ठे, के "चउगश्था पजात्ता, तिन्नि विसंजोयणवा विसंयो- जंति ॥ करणेहिं तिहिसहिया, एंतरकरणं उवसमोवशति" चार गतिना पर्याप्ता जीव, एक सम्यकदृष्टि, वीजा देश विरति, त्रीजा सर्व विरति, ए त्रणे अनंतानुबंधी. थानी विसंयोजना करे, ते वली परिणामने वशे मिों पण आवे, तेथी ए नांगो चारे गति मध्ये पामीयें. तथा चोथे गुणगणे सत्तरने बंधे, सातने उदयें, थहावीश, चोवीश, त्रेवीश, वावीश श्रने एकवीश, ए पांच सत्तानां स्थानक होय. तिहां अहावीश ओपशमिक तथा वेदक सम्यकदृष्टिने होय, अने अनंतानुबंधिया विसंयोज्या पठी चोवीशर्नु सत्तास्थानक पण ए बेहुने होय, तथा मिथ्यात्वने दयें त्रेवीशनुं सत्तास्थानक श्रने मिथ्यात्व तथा मिश्र, एवेना दयें वावीश प्रकृतिनुं सचास्थानक, एवे,वेदक्सम्यकदृष्टि, नेज होय, ते केमके? अनंतानुबंधी चार, तथा मिथ्यात्व थने मिश्र, ए उ प्रकृति ६ , थपेक्षाये सेवा, थने वीजां प्रेवीश, वावीश अने एकवीश, ए सत्तास्थाना देशविरति तियंचने न दाय, जे जणी वावीश थने त्रेवीश, ए ये सत्ता- नदी, तया संख्यात वपर्नु तिथंचायु यांच्या पठी तो ते नवें क्षायिक सम्यक्त्व पामेज नही, तेथी तियंच देशविर तिने तेरने चं एकवीशर्नु सत्तास्थानक न होय. पढ़ उएमु निरिकमु स्वायगसम्मदिति नउवद्य यसंखियं वासाउएम उपयर ՑԱԾ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. खपावीने सम्यक्त्वमोहनीय खपावतो तेने चरम ग्रासें वर्ततो कोइएक पूर्ववसाय जीव तिहां मरीने चारे गति मांदेली जावे, ते एक गतिमाहे जश् उपजे,तेवार बावीर नी सत्ता, चारे गति मध्ये पामी,थने एकवीशनी सत्ता तो क्षायिक सम्यकदृष्टिनेज होय तथा श्रावने उदयें तो मिश्रगुणगणे सातना उदयनी पेरें यहावीश, सत्तात्री अने चोवीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय, थने थविरतिसम्यकदृष्टिने तो जे सातने उदय पांच सत्तास्थानक कह्यां, ते प्रकारेंज पांच सत्तास्थानक थाउने उद पण कहेवां, तेमज नवनो उदय पण श्रविरति वेदकप्तम्यकदृष्टिने होय. ते क्षायो पशमिक सम्यक्दृष्टि माटें एकवीश श्रने सत्ताधीश, ए वे सत्तास्थानक विना शे २०-२४-२३-२५ ए चार सत्तास्थानक होय. ते पूर्वती पेरें नावबां. तथा तेरनवबंधएसु के तेरने वघे थने नवने बंधे प्रत्येक प्रत्येके पंचेवगणाणि के पांच पांच सत्तानां स्थानक होय, अहावीश, चोवीश, वीश, वावीश थने एकवीश, ए पांच सत्तानां स्थानक होय. तेमांहे तेरना बंधक देशविरति होय, ते वे मैदे दे एक तिर्यंच, वीजा मनुष्य, तेमध्ये तिर्यंचने पांच, , सात थने आउ, ए चारे उदयस्थानके अलावीश थने चौबीश, पसताना स्थानक होय. तिहां पांच, । थने सातने उदये थोपशमिकसम्याष्टिने अद्यावीशनी सत्ता होय, ते कोइएक ग्रंथि नेदीने सम्यक्त्व सहित देशविरतिपणुं पविजे, तेनी अपेक्षायें सेवी, जे भरी शतकचूर्णि मध्ये एम कडं ठे के, देसघिर कोषमतामत जावंपिग सासायणोपुण किमविसहइ ” तया क्षायो- अवसमसम्मदिहि, अंतरकरणेवि उसोर पशमिक सम्पटि तिवचने , सात अने श्रा, ए ण उदय चोवीशनी सत्ता होय, ते अनंतानुबंधीया चारनी विसयोजना पूर्वे चार गति मध्ये कही है, है स्थानक तो दायिक सम्यत्व उपजती वेखायें होय, ते तो तियंचने न उपजे, थने दायिक सम्यक्त्वनो धणी जेणे तिचाय याय होय, तेथी ते तिथंच थाय, तो पण ते असंख्याता वर्षायुवाला तिचमध्ये अवतरे, तेने तो देशविरतिपाणु होपन पूर्जा " एग बीसातिरिकेसु संजयासंजयमान संजय नपाइ संखिद्य यासा- तम्स देसविरश्नहिति. .
सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ. ६ उपए तथा देशविरति मनुप्यने पांचने उदयें एकवीश, चोवीश अने अहावीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय, तथा बने अने सातने उदयें पांच सत्तास्थानक होय, अने श्राग्ने उदयें एकवीशनां सत्तास्थानक विना वाकीनां चार सत्तास्थानक होय, जे जणी श्राउनो उदय, सम्यक्त्वमोहनीय साथें होय तेमाटें तिहां एकवीश प्रकृतिनुं सत्तास्थानक न होय, वाकीनां चार होय ते वेदकसम्यक्त्वी मनुष्यने देशविरति गुणगणे होय. एमज नवने वंधे प्रमत्त तथा अप्रमत्त गुणगणे चारने उदयें अहा. वीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय, तथा पांचने उदयें अने ठने उदयें तो जे देशविरतियें कह्यां तेहिज पांच सत्तास्थानक होय, अने सातने उदयें एक एकवीशना सत्तास्थानक विना वाकीनां चार सत्तास्थानक होय. अहींयां पण पूर्वोक्त युक्ति करवी ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३ ॥ पंचविद चनविदेसु, उ ठक्क सेसेसु जाण पंचेव ॥ पत्तेअं पत्तेअं, चत्तारि अ बंधु वुए ॥२४॥ अर्थ- तथा पंचविहचनविहेसुबक के पंचविध बंधकने विषे तथा चतुर्विध बंधकने विपे प्रत्येकें ठ व सत्तास्थानक होय, तिहां पांचने वंधे अठावीश, चोवीश, एकवीश, तेर, वार अने अगीआर, ए सत्तानां स्थानक होय, तेमांदेलां अहा- वीश श्रने चोवीश, ए वे सत्तास्थानक तो उपशमश्रेणी औपशमिक सम्यकदृष्टिने होय. तिहां जेणे नवमा गुणगणाने प्रथम नागे चार अनंतानुबंधीआ विसंयोज्या तेने चोवीशन सत्तास्थानक होय, अने एकवीशनुं सत्तास्थानक तो दायिकसम्य- दृष्टिने उपशमश्रेणीय तथा क्षपकश्रेणीये पण ज्यां लगें अप्रत्याख्यानीआ तथा प्रत्याख्यानीया ए श्राव कपायनो क्षय न थयो होय, तिहां लगें एकवीशनुं सत्ता- स्थानक होय, अने श्राव कपाय खपाव्या पड़ी तेहिज वंधे तेरनुं सत्तास्थानक होय. तेमांहेथी पण नपुंसकवेद खपावे थके वारनुं सत्तास्थानक होय, तेमांदेथी पण स्त्रीवेद खपावे थके श्रगीआरनुं सत्तास्थानक होय. पुरुषवेद वांधतां हास्यादिक ठ प्रकृतिनो क्ष्य न थाय तेमाडे तिहां पंचादिक प्रकृतिनुं सत्तास्थानक न होय. तथा चारने बंधे बळावीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्तास्थानक तो उपशम श्रेणीयें पूर्वली पेरें जाणवां. वाकीनां त्रण सत्तास्थानक पकश्रेणीय होय, तेनुं विशेष कहे .तेमध्ये कोशएक जीवें नपुंसक वेदोदये वर्तता पकश्रेणी मांडी तेस्त्रीधने नपुंसक एवे वेद, साथै समकालें खपावे, ते वेलायेंज पुरुषवेदनो वंध विदे, तेवार पठी पुरुष- वेद अने हास्यादिक उ, ए साते प्रकृति साथें खपावे. तथा जे स्त्रीवेदें श्रेणी मांडे, ते - . थपेक्षाये सेवा, अने वीजां प्रेवीश, वावीश थने एकवीश, ए सत्तास्थाना दायिक सम्यक्त्वनो धणी जेणे पूर्व तियंचायु बांध्यु होय, तेथी ते तिथंच थाय, तो - पण ते थसंख्याता वायुवाखा तिर्यंचमध्ये अवतरे, तेने तो देशविरतिपणुं होपत्र नहीं, तया संन्यात वपर्नु तियंचायु वांध्या पठी तो ते जवें दायिक सम्यक्त्व पासेज नहीं, तेथी तिथंच देशविरतिने तेरने वंचे एकवीशर्नु सत्तास्थानक न होय. यन चूपी " एग वीसातिरिकेसु संजयासंजयेसु न संजय ॥ कई जण संखिद्य वासा- उपमु निरिकेमु सायगसम्मदिति नग्यपद्यश् थसंखिद्य वासाउपम उपर उUG सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ खपावीने सम्यक्त्वमोहनीय खपावतो तेने चरम ग्रासें वर्ततो कोइएक पूर्ववायु- जीव तिहां मरीने चारे गति मांदेली जावे, ते एक गतिमाहे जश् उपजे,तेवार यानीश- नी सत्ता, चारेगति मध्ये पामीय,अने एकवीशनी सत्ता तो क्षायिक सम्यकदृष्टिनेज होय. तथा श्राउने उदयें तो मिश्रगुणगाणे सातना उदयनी पेरें अहावीश, सत्तावीश अने चोवीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय, अने अविरतिसम्यकदृष्टिने तो जेस सातने उदयें पांच सत्तास्थानक कह्यां, ते प्रकारेंज पांच सत्तास्थानक श्राग्ने उदय पण कद्देवां, तेमज नवनो उदय पण अविरति वेदकसम्यकदृष्टिने होय. ते झायो पशमिक सम्यक्दृष्टि माटें एकवीश श्रने सत्तावीश, ए वे सत्तास्थानक बिना शेष २०-२४-२३-२५ ए चार सत्तास्थानक होय. ते पूर्वली पेरें नाववां. तथा तेरनववंधएसु के तेरने वंधे अने नवने वंधे प्रत्येक प्रत्येके पंचेवगणापि के पांच पांच सत्तानां स्थानक होय, थहावीश, चोवीश, वीश, वावीश थने एकवीश, ए पांच सत्तानां स्थानक होय. तेमांहे तेरना बंधक देशविरति होय, ते वे दे. एक तिर्यंच, वीजा मनुष्य, तेमध्ये तियेचने पांच, , सात अने आउ, ए चारे उदयस्थानके अहावीश श्रने चोवीश, ए वे सत्तानां स्थानक होय. तिहां पांच, । थने सातने उदयें घोपशमिकसम्याटिने अावशनी सत्ता होय, ते कोइएक ग्रंथि नेदीने सम्यक्त्व सहित देशविरतिपणुं पविजे, तेनी अपेक्षायें खेवी, जे जारी शतकचूर्णि मध्ये एम कडं वे के, " जवसमसम्मदिति, अंतरकरणेवि उको देसविर कोपमत्तापमत्त नावंपिग सासायणोपण किमावसह " तथा झायो- पशमिक सम्यकदृष्टि तिथंचने ठ, सात अने श्रा, ए व्रण उदय चोवीशनी सन होय, ते अनंतानुबंधीया चारनी विसंयोजना पूर्वे चार गति मध्ये कही है, देशविरति तियंचने न हाय, जे नणी यावीश श्रने त्रेवीश, ए ये सता स्थानक तो दायिक सम्यत्व उपजती वेशाय होय, ते तो तियंचने न उपजे, घने . . . तस्स देसविरश्नवित्ति.
. सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ उपए तथा देशविरति मनुष्यने पांचने उदयें एकवीश, चोवीश अने अहावीश, ए • प्रण सत्तास्थानक होय, तथा ठने अने सातने उदयें पांच सत्तास्थानक होय, अने : श्राउने उदयें एकवीशनां सत्तास्थानक विना वाकीनां चार सत्तास्थानक होय, जे जणी पाउनो उदय, सम्यक्त्वमोहनीय सायें होय तेमोटें तिहां एकवीश प्रकृतिनुं सत्तास्थानक न होय, वाकीनां चार होय ते वेदकसम्यक्त्वी मनुष्यने देशविरति गुणगणे होय. एमज नवने वंधे प्रमत्त तथा अप्रमत्त गुणगणे चारने उदयें अहा- वीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय, तथा पांचने उदयें अने ठने उदयें तो जे देशविरतियें कह्यां तेहिज पांच सत्तास्थानक होय, अने सातने उदयें एक एकवीशना सत्तास्थानक विना वाकीनां चार सत्तास्थानक होय. अहीं पण पूर्वोक्त युक्ति करवी ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३ ॥ पंचविद चनविदेसु, उ उक्क सेसेसु जाण पंचेव ॥ पत्तेअं पत्तेअं, चत्तारि अ बंधु वुठेए॥२४॥ श्रर्थ-- तथा पंचविहचविदेसुग्नक के पंचविध बंधकने विपे तथा चतुर्विध बंधकने विपे प्रत्येकें ठ ठ सत्तास्थानक होय, तिहां पांचने वंधे असावीश, चोवीश, एकवीश, तेर, वार श्रने अगीश्रार, ए त सत्तानां स्थानक होय, तेमांदेलां अहा- वीश अने चोवीश, ए वे सत्तास्थानक तो उपशमश्रेणीये औपशमिक सम्यक्दृष्टिने होय. तिहां जेणे नवमा गुणगणाने प्रथम नागे चार अनंतानुवंधीआ विसंयोज्या तेने चोवीशनुं सत्तास्थानक होय, अने एकवीशनुं सत्तास्थानक तो दायिकसम्य- दृष्टिने उपशमश्रेणीयें तथा पकश्रेणीये पण ज्यां लगें अप्रत्याख्यानीश्रा तथा प्रत्याख्यानीश्रा ए श्राप कपायनो दय न थयो होय, तिहां लगें एकवीशनुं सत्ता- स्थानक होय, अने आठ कपाय खपाव्या पठी तेहिज बंधे तेरनुं सत्तास्थानक होय. तेमांदेथी पण नपुंसकवेद खपावे थके वारवें सत्तास्थानक होय, तेमांदेथी पण स्त्रीवेद खपावे थके श्रगीरनुं सत्तास्थानक होय. पुरुषवेद वांधतां हास्यादिक व प्रकृतिनो क्ष्य न थाय तेमाटें तिहां पंचादिक प्रकृतिनुं सत्तास्थानक न होय. तथा चारने बंधे थहावीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्तास्थानक तो उपशम श्रेणी पूर्वती पेरें जाणवां. वाकीनां त्रण सत्तास्थानक पकश्रेणीयें होय, तेनुं विशेष कहे .तेमध्ये कोश्एक जीवें नपुंसक वेदोदये वर्तता पकश्रेणी मांडी तेस्त्रीश्रने नपुंसक एवे वेद, साथै समकालें खपावे, ते वेलायेंज पुरुषवेदनो वंध विछेदे, तेवार पठी पुरुष. वेद अने हास्यादिक उ, ए साते प्रकृति साथै खपावे. तथा जे स्त्रीवेदें श्रेणी मांडे, ते , थने ते संज्वसनो क्रोध दये गये थके त्रण प्रकृतिर्नु सत्तास्थानक होय, ते रिमुहत मांडेसांत्रण तो पूर्वखी पेरें उपशमश्रेणीये नाववां आने वे सत्तास्थानक, कपकप्रेषी नावबां. ते पूर्वोक्त क्रोधनी पेरें मानने पण थावलिकामात्र प्रथम स्थितिगत को ठते संज्वलना मानना पण बंध, उदय अने उदीरणा सायेंज टसे, तेवारें विविव प्रकृतिनुं सत्तास्थानक जाणवं, थने पठी मानने क्षये अंतरमुह पर्यंत वे प्रातिर्नु ६० सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ.६ प्रथम नपुंसकवेद खपावी अंतरमुहूर्त पठी स्त्रीवेद खपावे, तेनी सार्थेज पुरुषवेदनो। विछेदेशने पुरुषवेदबंध ठेद्या पठी पुरुपवेद तथा हास्यादिक बनो समकाले क्षय करे. ते ज्यांलगें क्षय न थाय, तिहांलगेंए वे गमें चारने बंधे वेदोदयरहित एकोदय वर्मताने अगीधार प्रकृतिनुं सत्तास्थानक पामी,थने ते पुरुपवेद तथा हास्यादिक पटक, एन सात प्रकृतिनो समकालें क्ष्य थये थके चार प्रकृतिनुं सत्तास्थानक होय, एम पांच सत्तानां स्थानक, स्त्रीवेदें थने नपुंसकवेदें श्रेणी मांडे तेने होय, अने जे पुरुषवे क्षपकश्रेणी मांडे, तेने हास्यादिक उना क्षयनी साथै पुरुपवेदनो बंध टले ते जी तेने चतुर्विधवंधकालें अगीधारवं सत्तास्थानक न होय, पुरुपवेद विना हास्यादिक पट्क टालिये, तेवारें पांच प्रकृतिनुं सत्तास्थानक न होय, ते वे समयोन वे था खिका लगें होय, तेवार पठी पुरुषवेदनो क्षय यये थके चारनुं सत्तास्थानक रहे, हे पण अंतरमुहूर्त पर्यंत रहे, तेथी एने पण अगीवारनुं सत्तास्थानक टाली यादी पांच सत्तास्थानक होय. एम चतुर्विध बंधकने विपे २-२४-११-११-२-३ ए उ सत्तानां स्थानक होय तथा सेसेसुजाणपंचेवपत्तअंपत्तेचं के० शेप त्रिविध, विविध भने एकविध, ए आप बंधस्थानकने विपे प्रत्येकें प्रत्यकें पांच पांच सत्तानां स्थानक होय. तिहां वणने बंधे थहावीश, चोवीश, एकवीश, चार अनेत्रण, ए पांच सत्तामा स्थानक होय. ति प्रथमनां त्रण सत्तास्थानक तो, उपशमश्रेणीय होय, वाकी चार अने त्रण, एवे सत्तानां स्थानक क्षपकश्रेणीय होय, ते कही देखाडे ठे. संचलना क्रोधनी अंतरक रण प्रथम स्थिति एक श्रावलिका मात्र शेष ठते तेनोवंध, उदय श्रने उदीरणा सम काले व्युछेद याय, तेवार पठी मानादिक नो वंध होय, तेवार संज्वलना क्रोध प्रथम स्थितिगत आवलिकामात्र भने बे समयोन वे आपतिबंध वस्ता मूकीने धन सर्व क्षये गयुं, अने ते क्रोधनी सत्ता पण वे समय की आवलिका मात्र का क्षय पामशे ते ज्यांसमें कय न जाय त्याल, त्रिवि चार प्रकृतिनी सत्ता होर सगे जाणवं. हये विध-HR-- ए पांच सत्तास्थानक होय. बंध होय. तिहां वे समयोन वे भावमिका खगें संज्वसमाननी सत्ता होय, तेबारे प्रह .
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ ७६१ सत्तास्थानक जाणवू. तथा एकने बंधस्थान पण पांच सत्तास्थानक जाणवां. तेमध्ये अण तो पूर्वली पेरें उपशमश्रेणी नावां, अने वे कपकोणीय नावां, ते कहे ते. जेबारे संज्वलनी मायानी प्रथम स्थिति आवलिकामात्र रहे, तेवारें संज्वलनी मायानो बंध, उदय अने उदीरणा साथै टले, तेवार एकनुं बंधस्थानक होय, अने बे सम- योन वे आवलिका लगें मायानी सत्ता ठे, ते जणी बेनी सत्ता होय. तेवार पठी अंतर- मुहूर्त पर्यंत एक लोचनी सत्ता होय. ए सर्व नवमे गुणगणे वर्त्ततां जाणवी. चत्तारिअबंधुवुठेए के तथा वंधने व्युच्छेदें एटले बंधने अनावें सूक्ष्मसंपराय गुणगणे श-२४-२१-१, ए चार सत्तानां स्थानक होय, तेमध्ये त्रण तो पूर्वली पेरें उपशम- श्रेणीयें कहेवां, अने एक संज्वलना लोजनी सत्तानुं स्थानक रूपकश्रेणीयें होय, थने बंध तथा उदयने अनावे पण उपशांतमोह नामा अगीआरमे गुणगणे २-२४-२१, ए त्रण सत्तानां स्थानक होय, एनी नावना पूर्ववत् जाणवी. एम उपशमश्रेणीयें अने कपकश्रेणी सत्तानो संवेध करो ॥ इति ॥ २४ ॥ दस नव पन्नर साई, बंधोदय संत पयडि गणाणि ॥ नणिआणि मोदणिो, इत्तोनामं परं वुठं ॥ ३५॥ अर्थ- दसनवपन्नरसाई के दश,नव अने पंदर, वंधोदयसंत के बंध, उदय अंने सत्तानां स्थानक अनुक्रमें एटले दश बंधनां स्थानक, नव उदयनां स्थानक यने पंदर सत्तानां स्थानक, तेना प्रत्येक नांगा अने ते बंधोदय सत्ताने संवेधं पयमिग- णाणि के प्रकृतिनां स्थानक ते सर्व मोहणिजे के मोहनीयकर्मने विपे नणिश्राणि के कयां. श्तो के० हवे थहींांधकी श्रागल नामपरंवुठं के० अपर पटले नामक- मना वंध, उदय अने सत्ता प्रकृतिनां स्थानक तेहना संवेधं नांगा कदेशे ॥ इति समुञ्चयार्थः ॥ २५॥ अघ नामकर्मणि आदी बंधस्थानान्याह । तिहां प्रथम नामकर्मनां बंधस्थान कई वे. तेवीस पन्नचीसा, व्वीसा अध्चीस गुणतीसा तीसेगतीस मेगं, बंधहाणणि नामस्स ॥१६॥ अर्ध-पहेलुं प्रेवीशनुं बंधस्थानक, बीउँ पञ्चाशन बंधम्यानक, बीउँ वनीशनुं बंध- स्थानक, चोयुं थहावीशनुं बंधन्यानक, पांचमुं भोगपत्रीशनुं बंधस्थानक, तीसंगती के हुं त्रीश, बंधस्थानक, जात, एकत्रीशनं बंधन्यानक अने भाग्, मेगं के एक प्रकृतिनुं बंधत्यानक, ए माठ, वंधताणाधिनामम्स के नामकर्मनां बंधनां स्थानक - . . पार मांगा थाप, तया यशी मूक्ष्म पयाप्त साधारण सार्थ चार मांगा थाप. एम मंन्यायें पीसने यं धीश नांगा उपजे, ए बीशमांदेसा एप्रिय प्रायोग्य देव रजश, नया साधारणने या प्रत्येक क्षेत्रो. ए पंधम्यानक पर्यागा यार । तेच. यदीया याना उद्योन सायें म्यिर, अस्थिर, शुन, यशुनपरा ७६२ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ होय. ए थान बंधस्थानक, ते तिर्यच अने मनुष्यादिगति प्रायोग्यपणे करीने अने प्रकारनां वे. तेमाटें तेमज देखामे ठे. तिहां तियंचगति प्रायोग्य वांधताने सामान्यपणे २३-२५-२६-२५-३०-ए पांच स्थानक होय. तेमध्ये प्रथम एकेजिय तिर्यंचगति प्रायोग्य २३-२५-२६-ए प्रण स्थानक होय, ते कहे . तिहां र तिर्यंचगति, २ तिर्यंचानुपी, ३ एप्रियजाति, थौदारिक, ५ तेजस भने ६ कार्मण, पत्रण शरीर, ढुंगसंस्थान, ७ वर्ण, ए गं १० रस, ११ स्पर्श, २५ अगुरुलधु, १३ उपघात, १४ स्थावर, १५ सूक्ष्म अथवा धान १६ अपर्याप्त, १७ प्रत्येक अथवा साधारण, १७ अस्थिर, ए श्रशुज, २० दोनोग्य, अनादेय, २३ अयशःकीर्ति, २३ निर्माण, एवं प्रेवीश प्रकृतिना समुदाय पहेमु पं स्थानक, पथपर्याप्ता एकजिय प्रायोग्य तातच तथा मनुष्य मिध्या जाणपुं. यहींयां जांगा चार उपजे, ते कहे . एक सूक्ष्मपर्ण साधारण सहित ग्रे पांघे, घीजें सूधनपणु प्रत्येक सहित वीश वाघे, त्रीज बादरपणु साधारण सजि प्रेयीश यांघे, घो\ पादरपणुं प्रत्येक सहित त्रेवीश वांधे, एवं चार जांगा थाय. तथा ए ग्रेवीश प्रकृतिमाहे पराघात अने उश्वास, नेसे थके पच्चीश प्रकृतितुं थी पंचस्थानक पर्याप्त एकेंजिय प्रायोग्य, मियादृष्टि तिर्यच तथा मनुष्य थने देवता एशियमांदे जयायासा होय, ते यांधे, श्रहींथां अपर्याप्ताने स्थानके पर्याप्त मा कदेणु थने स्पिर थस्थिरमांडेथी एक तथा शुनाशुजमाहेथी एक तया में थपरामादेवी पफ पांघे. अहीयां जांगा वीश उपजे, ते कहे . पार पारा थने प्रत्येकने स्थिर साथै पञ्चीश यांधताने एक नांगो सेमज अस्थिर सा धीश पांधता योजो नांगो पाय. ते वली शुनाशुन्ने चार थाय, ते यश यश था पाप. एमज यक्षी पादर पर्याप्त साधारणपणुं यांधतां स्थिर थने भस्पिर ये जा पाय, थने शुनागुन चार नांगा थाय. तिहां साधारण साथै यशकीर्ति कमरे निहां थपशनोज पंध होय, तेमाटें. तथा एमज वक्षी सूक्ष्म पर्यात प्रत्येक गार पांय, ठेगारें जिहां धादर पर्याप्त थने प्रत्येकना या जागा उपजे. हवे ए पचीशमाई मापनाम यायो नाम, एये महिसो एक मेशी, दास शनि यंपन्यानक थाप, यहीयां यादर अथवा सूखने स्थान पर या एवेदिर प्रायोग्य मिप्याटि नियंव, मनुष्य थने देवता एकछिपमाई जनार हो न Pikapiti अयश. पांचमो १ सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ७६३ श्रयश, ए प्रकृतिने परावत्तै शोल नांगा जाणवा. अहीं आतप, उद्योत, ते सूदम, साधारण अने अपर्याप्त साथै न होय तेमाडे ते साथै जांगा न कहेवा. तथा यशः- कीर्ति पण सूक्ष्म, साधारण अने अपर्याप्त साथै न बांधे. अहींआं एक आतप, स्थिर, शुन अने यश. वीजो आतप, स्थिर, शुन्न, अने अयश त्रीजो श्रातप, स्थिर, अशुज भने यश. चोथो आतप, स्थिर, अशुन अने आतप, अस्थिर, शुन अने यश. हो श्रातप, अस्थिर, शुज ने अयश. सातमो श्रातप, अस्थिर, अशुन अने यश. पाठमो आतप, अस्थिर, अशुल ने अयश, ए आव नांगे एकेंजिय पर्याप्त प्रायोग्य श्रातप साथें ठवीश प्रकृति वांधे, तेमज आउ जांगें उद्योत साथै ठवीश प्रकृति वांधे, एवं शोल नांगा धया. एम एकेंजिय प्रायोग्य बांधतां त्रणे बंधस्थानकें थश्ने चालीश नांगा थाय. इवे वेंजिय प्रायोग्य वांधताने २५-२५-३० ए त्रण बंधस्थानक होय. तिहां तिर्य- चहिक, ३ वेंजियजाति, ५ औदारिकछिक, ६ तेजस, ७ कार्मण, हुंगसंस्थान, ए छेवडंसंघयण, १० वर्ण, ११ गंध, १२ रस, २३ स्पर्श, १४ अगुरुलघु, १५ उपघात, १६ त्रस, १७ वादर, १७ अपर्याप्त, २ए प्रत्येक, २० अस्थिर, १ असून, २२ दौ ग्य, २३ अनादेय, २४ अयश कीर्ति, २५ निर्माण, ए पञ्चीश प्रकृतिना समुदाय रूप बंधस्थान अपर्याप्त उजिय प्रायोग्य मिथ्याष्टि मनुष्य तथा तिर्यंच वांधे. अहींयां अपर्याप्त नामनी साथें शुनाशुजादिक परावर्तमान प्रकृतिमांदेली अशुजज बंधाय पण शुज न वंधाय, तेथी अहींयां वीजो नांगो को उपजे नहीं. मात्र एकज नांगो थाय. हवे ए पूर्वोक्त पञ्चीश प्रकृतिने १ परोघात, २ जश्वास, ३ अप्रशस्तविहायोगति, ४ पर्याप्त, ५ उःस्वर, ए पांच प्रकृति सहित करीये अने अपर्याप्त रहित करीये, तेवारें जंगणत्रीश प्रकृतिना समुदाय रूप वंधस्थानक थाय, ते पर्याप्ता वेजिय प्रायोग्य मिध्यादृष्टि जीव वांधे. अहीं थिर, अथिर, शुल अने अशुन, यश ने श्रयश, ए प्रकृति पर्याप्ता सहित तेथी तेनापरावतें एक शुज साथै तथा एक अशुन साथे, एवं वे नंग स्थिरना अने वे अस्थिरना, एवं चार यया. ते चार श्रयशःकीर्ति साथै तथा चार यश-कीर्ति साथें वांधे, तेवारें श्राव नांगा थाय. ते जंगपत्रीश प्रकृतिने उद्योत सहित वांधतांत्रीशनुं वंधस्थानक ए पण पर्याप्त प्रिय प्रायोग्य मिथ्यात्वीने होय. तिहां पण पूर्वोक्त रीतें जांगा थाउ उपजे. ए सर्व मली पंजिय प्रायोग्य त्रण बंधस्थानकें घश्ने नांगा सत्तर घया. तेमज तेंजिय प्रायोग्य पण एज त्रण बंधस्थानकें घश्ने सत्तर नांगा कहेवा, पण तिहां एटटुं विशेष जे वेजियजातिने स्थानकें तेंजियजाति कहेवी. तेमज चौरिपिय - AUGURCHAND- , (२३०४) यश सार्थ तथा (२३०४) अयश साथे घांधतां थाय. वेहु मसी साखादनी ९मसंस्थान थने येवढं संघयण न वांधे, माटें पांच संघयणने पार ७६४ सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६. प्रायोग्य पण एज त्रण बंधस्थान नांगा सत्तर कद्देवा, श्रने तेंजियजातिने स्थान चोरिजिय जाति कहेवी. एम शरवाले विकलेंजियने विपे एकावन नांगा पाय. हवे पंचेंजियतिर्यंच प्रायोग्य चांधतां पच्चीश, अंगणवीश थने नीश, एत्रण बंध स्थानक होय. तिहां पच्चीश प्रकृतिनुं बंधस्थानक अपर्याप्त पंचेंशिय तिर्यच प्रायोग मिथ्यात्वी तिर्यंच अने मनुष्य वांधे, ते प्रकृतिनां नाम थपर्याप्त प्रिय प्रायोग्यन पेरें कहेवा. पण एटटुं विशेष जे वेजियजातिने स्थान पंजियजाति नाम कहे। वहीं नांगो एकज पूर्वली पेरे अशुजनो जाणवो. : तथा २ तियंचहिक, ३ पंचेंजियजाति, ५ श्रोदारिककि, ६ तेजस, ७ कार्मण व संघयणमाहे एक संघयण, ए व संस्थानमाहेधुं एक संस्थान, १३ वर्णचतुष्क १४ अरुलघु, १५ उपघात, १६ पराघात, १७ नश्वास, १७ खगति वे मांहेली ए खगति, रए बस, २० चादर, २२ पर्याप्त, प्रत्येक, ३ स्थिर भने अस्थिरमहिल एक, २४ शुज थने अशुनमाहेली एक, २५ सोजाग्य भने दोग्यि माहेली एक २६ सुखर पुखर माहेली एक, २७ श्रादेय अने अनदे मांदेली एक, २० यशःका अने अयशःकीर्तिमाहेली एक थने २५ निर्माण, ए जंगपत्रीश प्रकृतिनुं व स्थानक पर्याप्त पंजिय तिर्यंच प्रायोग्य मिध्यावी अनेसास्वादनी चारे गतिना जी वांधे. अहींयां एटलुं विशेष जे सास्वादनीने संघयण तथा संस्थान पांच पांचमाहे एकेक कहे. केमके हुंगसंस्थान तथा वडा संघयणनो बंध, साखादन गुणकार नयी माटें. ए बंधस्थान (६७) नांगा उपजे, ते देखा टे. उ संघयणमादे एक संघयणना बंध साथ गणत्रीश प्रकृति वांधता एक नांगो थाय, तेवा संघयणे व नांगा थाय. ते वली एकेका संस्थानना बंध साथै व जांगा सेता संस्थानना उत्रीश नांगा थाय, ते त्रीश नांगा गुनखगति साथै थया. तेमज थशुर खंगतिना उत्रीश मेखवता ७२ जंग थाय. ते वली स्थिर अने अस्थिर साथै बमणा करत (१४४ ) थाय. ते वली शुन्न अशुल साथै वमणा करतां () थाय. ते वला सुख तथाऽस्वर साथै वमणा करतो (५७) थाय. ते सोजाग्य तथा दोनोग्य साथै वम करतां ( ११५२ ) थाय. ते थादेय अनादेय साथ चमणा करतां ( २३०४) धाय: (४६०) याय. ए नांगा सक्षिपचप्रिय तिचगति प्रायोग्य गणत्रीश प्रकृति वर्षे याय. तिहां विशेष थाभयाने साखान पायी यांधतो विचारिय, वारे । संस्थान सायं गुणतां २५ थाय. पठी सात वार पूर्वली पेरें यमणा करीयें, 1 तेवा १ ... सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ १६५ (३२०) नांगा थाय. पण ए नांगा तेहीज (४६०७ ) माहेला जाणवा, - तेमाटें जूदा गणवा नहीं. ते गणत्रीश प्रकृतिने उद्योत नामकर्मसहित वांधतां त्रीश प्रकृतिनुं वंधस्थानक थाय. श्रहींयां पण जंगणत्रीश प्रकृतिने बंधे जे (४६७) जांगा उपना तेटलाज उद्योतने साथै नेलीने गणतां घाय. एम पंचेंजिय तिर्यच प्रायोग्य त्रण बंधस्था- नके थइने (ए१७) नांगा थाय. हवे मनुष्यगति प्रायोग्य वांधतां पच्चीश, जंगणत्रीश, अने त्रीश, ए त्रण बंध- स्थानक होय. तिहां लांगा कहे . तिहां पञ्चीशनुं वंधस्थानक, अपर्याप्त मनुष्य । प्रायोग्य वांधे, तिहां नांगो एक, तिथंचना पच्चीश, प्रकृतिना बंधनी पेरे लेवो. पण ? एटबुं विशेष जे तिर्यचछिकने गमे मनुष्यधिक कहेवू. तथा वीचं जंगणत्रीश - प्रकृतिनुं बंधस्थानक मिथ्यात्वी, साखादनी, मिश्रदृष्टि तथा अविरति सम्यकदृष्टि, ए चार वांधे, तिहां मिध्यात्वी तथा साखादनी चारे गतिना जीव बांधे, अने मिश्र तथा अविरति सम्यकूदृष्टि तो देवता नारकीज वांधे, एने विषे. पण जेम पंचेंजिय तिर्यंच प्रायोग्य जंगपत्रीश प्रकृतिना वधस्थानकने विषे जांगा (४६०७) कहा, तेमज कहेवा. पण एटदुं विशेप जे ए मांदेलाज सास्वादनीने ( ३२०) नांगा कहेवा. तथा मिश्रदृष्टि अने सम्यकूदृष्टि देव, नारकी वांधे, ते नव नामकर्मनी ध्रुव- वधि प्रकृति, १० मनुष्यगति, ११ मनुष्यानुपूर्वी, १५ पंचेंजियजाति, १४ औदारिकधिक, १५ समचतुरस्त्रसंस्थान, १६ वजापत्तनाराचसंघयण, १७ पराघात, २७ जश्वास, रए गुजखगति, २० त्रस, १ वादर, २२ पर्याप्त, २३ प्रत्येक, २४ स्थिर अस्थिरमांहे- ली एक, २५ शुन अशुन मांदेली एक, २६ सुनग, २७ सुखर, २७ श्रादेय, शए यश अने अयशमाहेली एक, ए जंगणत्रीशने बंधे नांगा श्राप उपजे. केमके थहीं प्रथम संघयण प्रथम संस्थान विना वीजा पांच संघयण तथा पांच संस्थाननो वंध नथी, तथा अशुजखगति, दौग्यि, दुःखर श्रने अनादेयनो बंध नथी, तेथी तेना विकल्पं जांगा न उपजे, चाकी शुन्न अशुन साथै एकेक ते वली स्थिर तथा अस्थिर साईं वे वे अने यश अयश साथें चार चार, एवं आठ आठ नांगा एकेक गुणगणे याय, पण ते सर्व पूर्वला (४६०७) माहेलाज जाणवा. ते गणत्रीश प्रकृतिमध्ये तीर्थकरनामकर्म नेलीयें, तेवारें त्रीश प्रकृतिनुं वंधस्था- नक घाय. ते मनुष्य प्रायोग्य देवता तथा नारकी जे सम्यष्टि होय, ते वांधे. तिहां पण नांगा श्राव थाय, जे जणी तीर्थकरनामकर्मनो बंध, मिथ्यात्वादिक त्रण गुणगणे न होय, तेथी त्रीश प्रकृतिने बंधे अधिक नांगा न थाय, एम मनुष्यगति प्रायोग्य त्रण बंधस्थानकें घने (४६१७) नांगा थाय. . - *- -.
तथा ते त्रीशमांदे वली जिननाम नेसीये, तेवारे एकत्रीश प्रकृतिनुं बंधस्थानक सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ हवे देवगति प्रायोग्य बांधता हावीश, गणत्रीश, त्रीश थने एकत्रीश, ए चार घंधस्थानक होय. ते पंचेंशिय तिर्यंच तथा मनुष्य वांधे. तिहां २ देवहिक, ३ पंधि- यजाति, ५ वैक्रियहिक, १४ भुवबंधिनी नव प्रकृति, १५ समचतुरस्त्र संस्थान, १६ शुनखगति, २० सचतुष्क, २१ पराघात, २२ अश्वास, २३ स्थिर अथवा अस्थिर, २४ शुन अथवा अशुन, २५ सुनग, २६ सुखर, २७ आदेय, २७ यशाकीर्ति अथवा श्रयश-कीर्ति, ए अहावीश प्रकृतिना समुदायें वांधतां थकावीशर्नु बंधस्थानक कहीये. ए धंधस्थानक मिथ्यावधी मामीने देशविरति गुणाणा लगेंना मनुप्प, तिर्यच धांधे, थने ते पठी वा गुणहाणे एकला मनुष्य पण वांधे. अहींआं स्थिर अथवा अस्थिर, शुज अथवा अशुन, यश अने अयशने परावर्ते श्राव मांगा थाय, तथा अप्रमत्त श्रने अपूर्वकरण गुणगणावाला मनुष्य पण वांधे, परंतु तिहां स्थिर, शुभ अने यशज वांधे, अहीं सर्व शुनज बंधाय, माटें एकज नांगो उपजे, ते पण ए श्राव मांहेलोज ले मात्रै पृथक् गणवो नहीं. ते अहावीशमाहे जिननाम नेलतां ओगणत्रीश प्रकृतितुं बंधस्थानक देव प्रायोग्य, ते श्रविरति सम्यकदृष्टि, देशविरति तथा प्रमत्त मनुष्यज वांधे. तिहां पर स्थिर, थस्थिर, शुन, अशुन्न, यश अने श्रयशने परावर्त था नांगा थाय. वली ए उगणत्रीशर्नु बंधस्थानक एकली स्थिरादिक शुन प्रकृति सहित अप्रमत्त थने थपूर्वकरणवाखो मनुष्य पण वांधे. तिहां एकज नांगो थाय, ते तदंतरभूत जावो. तथा ते अहावीशमाहे थाहारहिक नेलीयें थने जिननाम नेलीयें नहीं, तेवारे त्रीश प्रकृतिनुं बंधस्थानक देवगति प्रायोग्य अप्रमत्त तथा अपूर्वकरण गुणगणावाखो मनुष्यज वांधे. ते पण स्थिर, शुन अने यशज घांधे. पण अस्थिर,अशुज थने अयश न वांधे, तेमाटें तिहां पण एकज जांगो थाय. देव प्रायोग्य अप्रमत्त श्रने अपूर्वकरणवालो मनुष्यज बांधे. अहीया पण शुज प्रकृतिनोज बंध ठे, तेमाटें एक नांगो होय. एम सर्व मलीने देवगति प्रायोग्य 'चारे बंधस्थानक यश्ने अढार नांगा थाय. हवे नरकगति प्रायोग्य नांगा कहे हे. हबे नरकगति प्रायोग्य यांधताने एकज थहावीश प्रकृतिनुं बंधस्थानक होय. ३ नरकटिक, ३ पंचेंजियजाति, ५ क्रियट्रिक, संस्थान, पराघात, उश्वास अशुनविदायोगति, १०स,सवादर, २ पर्यात, १३ प्रत्येक पथस्थिर, १५ अशुज,१६ दोजाग्य, २७ःस्वर, १७ धनादेय, १ए थयशःकीर्ति, २७ नामभुवयंधिनी ए यहावीश प्रकृतिनुं बंधस्थानक पंचेजिय तिथंच तथा मनुष्य मिथ्यात्व गुणगणा- - . , नव प्रति, . सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ទទី១ वाला बांधे. अहींआं सर्व परावर्त्तमान मांदेली अशुनप्रकृतिज वांधे, माटें विकल्प नहीं, तेथी नांगो पण एकज होय. हवे देवगति प्रायोग्य वंध व्युछेद पामे थके पण श्रपूर्वकरणना सातमा नागथी मांमीने सूक्ष्मसंपराय गुणगणाना अंत पर्यंत पण एकज यशःकीर्ति नामकर्मनी प्रकृतिने एकला मनुष्य वांधे. तिहां एकनुं वंधस्थानक लेवु.॥ इति समुच्चयार्थः ॥२६॥ ॥ अधैकस्मिन् बंधस्थाने कति नंगाःसर्वसंख्यायाः स्युरित्याद ।। ॥ हवे कया बंधस्थानकें केटला नांगा, सर्व संख्यायें होय, ते कहे वे. ॥ चन पणवीसा सोलस, नव वाण नई सयाय अडयाला ॥ एयाबुत्तर गया, लसया इकिकि बंध विहि ॥२७॥ श्रर्ध-अपर्याप्ता एकेंजिय प्रायोग्य त्रेवीश प्रकृतिने बंधं चल के चार नांगा होय, तथा पञ्चीशने वंधे एकेंजिय प्रायोग्य वीश, प्रिय प्रायोग्य एक, तंडिय प्रायोग्य एक, चौरिंजिय प्रायोग्य एक, पंचेंजिय तियंच प्रायोग्य एक, अने मनुष्य प्रायोग्य एक, एवं पञ्चीशने वंधे पणवीसा के पच्चीश नांगा होय, तथा एप्रिय व्बीशने वंधे सोलस के शोल नांगा होय, तथा देव प्रायोग्य असावीशने वंधैं आउनांगायने नरक प्रायोग्य अहावीशने बंधे एक नांगो, एवं अहावीशने बंधे नव के नव नांगा दोय. तथा जिय प्रायोग्य थान,तेंजिय प्रायोग्यचाउ, चौरिजिय प्रायोग्य थान,पंचेंजियतिर्यच प्रायोग्य ठेतालीशसें ने थान, पंचेंजियमनुप्य प्रायोग्य वेंतालीश ने थात थने देवप्रा. योग्य वाउ, एवं सर्व मली गणत्रीश प्रकृतिना बंधस्थानकें वाणउईसयायथडयाला के वाणुते ने धनतालीश नांगा होय, तथा वेजिय प्रायोग्य थान, तप्रिय प्रायोग्य थाव, चौरिजिय प्रायोग्य घाउ, पंचेजियतिर्यच प्रायोन्य तालीश ने थान, मनुष्य प्रायोन्य श्राप थने देव प्रायोग्य एक, एवं सर्व मसीने त्रीश प्रकृतिने पंधस्थानक एयाबुत्तरवायाससया के तालीश ने एकतालीश जांगा याय, थने एकत्रीय प्रकृतिने वंधत्यानकें देव प्रायोग्य, इविकिपंधविदि के० एकविध बंधनो एकज जांगा होय. ए सर्व मसी श्रावे बंधन्यानकें चश्ने नामकर्मना ( १३९४५ ) तेर हजार, नवसे ने पित्तालीश जांगा चाय. ए नामकर्मना सांगा कहा. इति समुच्चयायः ॥२३॥ ॥ अथ उदयस्थानान्याट् ॥ वे नामकर्मनां यार उदयभ्यानक कई ने. ॥ वीसिगवीसा चन्वी, सगान एनादि याय शनीसा ।। उदयमाणाणि भवे, नव अध्य हुंनि नामन्स ॥ ॥ अर्प-वीसिगवीसा के प्रपन वीस प्रति उदयस्यानक, बीउँ एकनीश -- tor --- " - पजसं” ए वचनथी जाणवू. अने वादर पर्यास साथे यशाकीर्ति सहित एकवीशने तेवार पठी ते शरीरस्यने ते एकवीश प्रकृतिना उदयमाहे एक औदारिक वारी, दोपीय, भने एक तिर्यचनी थानुपूर्वी काढीये, तेयारें चोवीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक ចំ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. उदयस्थानक, तेवार पठी चवीसगाजएगाहियायगतीसा के० चोवीश प्रकृति उदयस्थानकधी मामीने एकेक प्रकृतिय श्रधिक करतां निरंतरपणे एकत्रीश प्रक लगें थान, उदयहाणाणिनवे के उदयनां स्थानक होय, एटले चोवीशर्नु, पचीश वीशर्नु, सत्तावीशनु,अहावीशर्नु, अंगणत्रीशर्नु,श्रीशर्नु अने एकत्रीशनु, एश्राउ थया अने वे पूर्वला मली दश उदयस्थानक थयां, तथा अंगीश्रारमुं नव के नव प्रकृति उदयस्थानक अने बारमुं अध्य के आवप्रकृतिनुं उदयस्थानक, ए पार उदयस्थान हुँति नामस्स के नामकर्मना होय. ॥ इत्यक्षरार्थः॥७॥ हवे पर्नु विवरण लखिये में अहीं एकैछियादिकनी अपेक्षायें अनेक जांगा उपजे, ते देखाडे ठे. तिक एकेंडियने एकवीश, चोधीश, पञ्चीश, व्वीश अने सत्तावीश, ए पांच उदयस्थानकहो तिहां । तैजस, २ कार्मण, ३ अगुरुलधु, ४ स्थिर, ५ अस्थिर, ६ शुज, ७ अशुज, वर्ण, ए गंध, १० रस, ११ स्पर्श, १५ निर्माण, ए वार प्रकृतिनो उदय ध्रुव द. तेमा ए नामकर्मनी ध्रुवोदयिका वार प्रकृति तेरमा गुणाणा लगें उदय श्राश्रीने स जीवने होय, माटें सर्वत्र लेवी, श्रने तिर्यचकि, ३ स्थावर, ४ एप्रियजाति, . वादर अथवा सूक्ष्म, पर्याप्त अथवा अपर्यास, दोर्जाग्य, अनादेय, ए यश की अथवा अयशःकीर्ति, ए नव प्रकृति, पूर्वोक्त वार प्रकृतिमाहे नेलीये, तेवार एक वीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक, एप्रिय जीवने पूर्वला नवनुं शरीर मूक्या पठी जिह खगें थागलें जय श्रवतस्या नथी तेने वचाने जाणवो; एटले जवने अपांतरा वर्तता एकैडियने होय. अहीं नांगा पांच उपजे, ते कहे . एक सूक्ष्म पर्याप्त साद एकवीशने उदयें, वीजो चादर पर्याप्त साथ एकवीशने उदय, ए वे नांगा पर्याप्तना थया, तेमज वली अपर्याप्त साथै पाणु वे जांगा थाय. ए चार जांगा थया, तेमाहेसा सूक्ष्म पर्याप्त अने समपर्याप्त तथा वार अपर्याप्त, ए प्रण मांगा तो अयशकीर्ति साथ होय, पण तिनो उदयन होय " णोमुहुमतिगे- उदय एक नांगो तथा श्रयशकीर्ति सहित एकवीशने उदय चीजो नांगो, ए के लांगा पूर्वसा त्रण नांगा साथै मेखवतां पांच नांगा थाय. अहींयां जे जीव, धागों पोताने योग्य सर्वे पर्याप्ति पूर्ण करश, तेने योग्यपणे करी साध श्राभपीने नवांत. राखें पण पर्याप्तो कही. अहीं सब्धि पर्याप्तानीज विवक्षा जाणवी. वीजु ढुसंस्थान, बीजं अपघात, चोथो प्रत्येक अथवा साधारण, ए चार प्रकृति ६ सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ. उदए होय. अहींयां पूर्वोक्त पांच सांगाने प्रत्येक तथा साधारण सायं वे गुणा करीयें, तेवारें दश लांगा थाय. तेमांदे एक नांगो वे क्रियनो नेलीये, जे जणी वादर वायुकाय वे क्रियशरीर करे ते तिहां पण चोवीशनो उदय होय, पण एटबुं विशेष जे ओदारिकशरीरने स्थानकें वेक्रियशरीर कहे. तिहां बादर, प्रत्येक, पर्याप्त श्रने अयशःकीर्ति साधे एकज नांगो होय, जे नणी तेउकाय तथा वायुकायने साधारण तथा यशःकीर्तिनो उदय न होय, तेथी तेना नांगान उपजे. एम सर्व मलीने चोवीशने उदयें अगीश्रार नांगा घाय. तेवार पठी ते शरीर पर्याप्ताने चोवीशना उदयमांद्दे पराघातनो उदय नेलीयें, तेवारें पच्चीश प्रकृतिनो उदय थाय. ए उदय शरीर पर्याप्ति पूरी कस्या पठी होय. तिहां वादर पर्याप्त साथै प्रत्येक तथा साधारण गुणतां वे नांगा थाय, ते यशःकीर्ति तथा श्रयशकीर्ति साथे गुणतां चार नांगा घाय. तेमज चादरने स्थानकें सूदम साथें प्रत्येक श्रने साधारणना विकल्पं वे नांगा थाय. ए वे जांगे एकसी अयशःकीर्तिज साने, पण यशःकीर्ति न लाने, माटें तेना नांगा न लेवा. एवं ठ नांगा थया. तथा चादर वायुकायने वैक्रिय करतां शरीर पर्याप्तियें पर्याता थया पठी पराघातनो उदय नेलतां पण पच्चीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक लाने, तिहां पण पूर्वली पेरें एकज नांगो होय. एम सर्व मली पञ्चीशने उदयें सात नांगा थाय. तथा श्वासोश्वासपर्याप्तियें करी पर्याप्ता थया पठी ते पञ्चीशना उदय मांहे वली श्वासोश्वासनो उदय नेलीयें, तेवारें बीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक थाय. अहींयां पण पूर्वली पेरें नांगा व थाय, अथवा शरीरपर्याप्तें पर्याप्ताने आश्वासने अनुदयें एटले ज्यांसुधी श्वासोश्वास पर्याप्ति पूर्ण न थाय, त्यांसुधी जश्वासना उदय विना उद्योतनो उदय होय, तेवा, पण व्वीशर्नु उदयस्थानक थाय. तिहां वादरने उद्योत सहित दीशने उदयें प्रत्येक साथें एक नांगो, तेमज साधारण साथे वीजो नांगो, ते वे नांगा यशःकीर्ति साथै सेवा, तथा तेहिज वे नांगा अयशःकीर्ति साथे लेवा. एम चार नांगा थाय. तथा उद्योतने स्थानकें श्रातफ्नो उदय नेलतां पण उबीशनुं उद- यस्थानक थाय. तिहां प्रत्येकने यश तथा श्रयशें करी वे नांगा थाय, केमके श्रातप ते पृथवीकायमांहेज होय, माटें एक प्रत्येकज लीधो अने उद्योत तो वनस्प- तिमाहे पण होय, माटें तिहां प्रत्येक श्रने साधारण वेहु लीधा, तथा आतप अने उद्योतनो उदय ते वादरनेज होय, पण सुमनें न होय, मा. श्रहीं. सूक्ष्मनो उदय न लीधो, तथा वादर वायुकायने वैक्रिय करतां श्वासोश्वास पर्याप्तियें करी पर्याप्ता वायुकायने ते पञ्चीश प्रकृति मध्ये उश्वासनो उदय नेसतां ठवीशनो उदय पानाने ते यावीदाना उदयमदि उवासना उदय बिना उद्योतनो उदपपई पांसा सायं ययःकीर्ति सेतां नांगो एक थाय, तथा पर्याप्ता साथे यशकीर्सि ये ते प्रियने यस्याने अवतस्या पठी ते पूर्वोक्त एकवीश प्रकृतिना उदयस्या तेवार पठी शरीर पर्याप्तियं पर्याप्ताने पराघात तथा यशुनग्यगति, ए ये प्रतिनी उदय वय, तेवा यावीश प्रकृतिनुं उदयम्यानक याय. थहींयां यःकीर्ति तया से पक्षी यामोमास पयामियं पर्याता यया पठी वासोश्वासनो जय वयं, तेरा टेगपत्रीगने उदय पण तेमज पूर्वोक्त रीत ये नांगा होय, ययया शरीर पयामि JIO सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ होय. तिहां जांगो एक जाणवो. केमके वायुकायने श्रातप, ज्योत तथा यशःडी- तिनो उदय पण नथी तेमाटें. अही वीजा लांगा न पामीये. एम बीश प्रकृतिने उदय सर्व मसी तेर नांगा थाय. तथा ते श्वासोश्वास पर्याप्तिये करी पर्याप्ताने श्वासोश्वास सहित ग्वीशना उदयमाहे श्रातप तथा उद्योत, ए वे महिला एकेकनो उदय नेसतां सत्तावीशनो उदय चार. तिहां पूर्वती पेरें व्वाशना उदयमांहे उद्योत नेलतां चार अने यातप नेलतां वे, एवं छ जांगा जे पूर्व कह्या, तेज अहीं पण जाणवा. जे जणी कडं वे के, " एगैदिय उदयेसु, पंचयएकार सत्ततेरसय ॥ वकं कमसो नंगा, वायाल हुँति सवेवि ॥" एन एकडियना उदयस्थानकने विप एकवीशनालये पांच, चोवीशमा उदय भगीधार, पञ्चीशना उदय सात, उचीशना उदयें तेर अने सत्तावाशना उदय उ, ए रीते पांच उदयस्थानके घर सर्व मली बेंतासीश नांगा होय. दवे वेजियनी एकवीश, धीश, अहावीश, गणत्रीश, त्रीश अने एकत्रीश, एउ उदयस्थानक होय. तिहां जांगा कहे . तिदा २ तियंचहिक, ३ जियजाति, ४ घस, ५ वादर, ६ पर्याप्त, ७ दो ग्य, पथनादेय, ए यशकीर्ति श्रथया अयशकीर्ति, ए नव प्रकृति थइ. एनी साथ पार भुयोदयी प्रकृति मेखवता एकवीश प्रकृतिन उदयस्यानक विचाउ विप्र- एगतियें यर्तता जाने अपांतराखगतियें चंडिय जीवने होय. बहीथा अप यने थयश कीर्ति सेतां ये नांगा पर्याप्ताना याय. एवं सर्व मती प्रण नांगा थाप नक माहेपी तिरंगानुपी कादी, बने औदारिकारक, टुंडसंस्थान, गहुँ संघयण, टरपान थने प्रत्येक पनि नेलीय, तयारी प्रकृति उदयस्यानक होप. यदीयां पर पूपंधी परे 'नांगा प्रण थाय. नदीया ने माटे तेनो एक नागोयात प्रमादयी टी शेष ये गांग होय. ययाःकीनिये करीने नांगा ये याय, कम के शगुनगतिय अपर्याप्त नामनी याप सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ११ पण उगणत्रीशनो उदय घाय. तिहां पण नांगा वे होय. एम उगणत्रीशने उदयें सर्व भली चार नांगा थाय. ते उश्वास सहित उंगपत्रीश प्रकृतिमाहे सुखर, खर माहेला एकनो उदय नेलतां त्रीशनो उदय थाय. अहीं यशःकीर्ति तथा अयशःकीर्ति साथै नांगा , ते वे नांगा सुखरना अने वे पुखरना, एवं चार मांगा थाय. अथवा श्वासोश्वास पर्याप्तियें करी पर्याप्ताने जिहां लगें नापा पर्याप्ति पूर्ण करी न होय, तिहां लगें वेहु स्वरना उदय विना उद्योतनो उदय नेलतां पण त्रीशनुं उदयस्थानक होय. अहींयां यशःकीर्ति श्रने अयशःकीर्तिना विकल्प चे नांगा थाय. एम सर्व मली त्रीशने उदयें उ नांगा थाय. तथा स्वर सहित त्रीशना उदय मांहे उद्योतनो उदय नेलता एकत्रीशनो उदय नापापर्याप्तियें करी पर्याप्ता जीवने होय. अहीं यश, अयशें तथा स्वर अने उःख- रना विकल्पं चार नांगा थाय. एम सर्व मतीने एकवीशने जदयेंत्रण, उदीशने उदय त्रण, श्रहावीशने उदयें वे, उगणत्रीशने उदयें चार, त्रीशने उदय ठ, अने एकत्री. शने उदयें चार, एम व उदयस्थानकें थइने वावीश नांगावेंजियने तथा तेज वावीश नांगा तेंजियने तेमज चौरिंजियने पण तेटलाज उदयस्थानकें यश् वावीश जांगा होय. एम विकलेंजिय मध्ये सर्व मलीने नांगा ठाश होय. हवे सामान्य पंचेंजिय तिर्यच मध्ये ठ उदयस्थानक होय, ते कहे ते. एकवीश, बीश, श्रहावीश, जंगणत्रीश, त्रीश अने एकत्रीश, ए व उदयस्थानक होय. तिहां २ तिर्यचहिक, ३ पंचेंजियजाति, ४ वस, ५ चादर, ६ पर्याप्त बने थपर्याप्तमांदेली एक, असोजाग्य अने दो ग्यमांहेली एक, श्रादेय अने अनादेयमांदेली एक, एयशःकीर्ति श्रने अयशःकीर्तिमाहेली एक,ए नव तथा वार ध्रुवोदयी, एवं एकवीश प्रकृतिनुं उदयस्या- नक, पंचेंजिय तिर्यंचने पूर्वजवनुं शरीर मांड्या पठी मार्ग विचालें विग्रहगतिये होय. श्रहींयां पर्याप्त नामने उदयें वर्त्तताने सुजग उर्जगने विकल्पं नांगा ये, ते वली श्रादेय धनादेयने विकल्प नांगा चार, ते चार यशःकीर्ति साथै थने चार अयशाकीर्ति सायं, एवं श्राप नांगा थाय; बने थपर्याप्त नामने उदयें वर्त्तताने सोनाग्य, यादेय श्रने यशःकीर्तिनो उदय न होय. तेमाडे विकल्पने बनावें बीजो नांगो पण न उपजे, माटें तिहां एकज नांगो जाणवो. एवं नव नांगा यया. थहींयां कोझएक श्राचार्य कदेठे के, सुनग थने आदेयनो सायज समकालें उदय होय, तेम उर्जग अने शनादेयनो पण उदय सायेंज होय, तेथी ए वे सायें ये नांगा ते यशःकीनि भने अयशःकीर्ति सा गुएतां चार नांगा पर्यात सायें थाय, घने एक थपर्याप्सनो नांगो, थाय. यहींयां जे पूर्व स्वर सहित प्रीशने उदयं जांगा (१९५२ ) कसा , तेटबाज तेवार पछी जापापोतियें पर्याप्ताने ते जंगपत्रीशमाहे सुखर अथवा मुखरमहिनी कह्या तेने सुखर इ.खरने विकल्पं बमणा करतां ( १९५२ ) नांगा थाय, थका वासोश्वास पर्यातियें पर्याप्ताने वरना उदय विना उद्योतनो उदय पूर्वोक गणत्रीश तथा स्वरसहित त्रीशना उदयमांदे उद्योतनो उदय नेसतां एकत्रीशनुं उदयस्थानक २ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ एवं पांच नांगा थाय. एम ए सुजग, उर्जग तथा आदेय, अनादेयने विपे भाग पण सर्वत्र मतांतरना नांगानो नेद जाणवो, ते पोतानी मतिये विचारी लेवो. तथा तेहिज पंचेंजियजीव शरीरस्यने थवतस्या पठी ते एकवीशना उदयनाथ तिर्यंचानुपूर्वीनो उदय टालीये, अने औदारिकहिक, उ संधयणमांचं एक संघयए उ संस्थान हेतु एक संस्थान, उपघात अने प्रत्येक, ए उनो उदय नेलीय, तेवार वीशनुं उदयस्थानक थाय. तिहां पर्याप्त साथें । संघयण गुणतां ठ जांगा थाय. तेने व संस्थाने गुणतां वनीश थाय. ते सोजाग्य अने दोजाग्य साथै गुणतां बहोचेर थाय. ते श्रादेय अनादेय साथै गुणतां एकसो ने चुम्मालीश थाय. ते यश, अयश साथै गुणतां वसे ने श्रव्याशी भांगा थाय, अने अपर्याप्ताने हुँडसंस्थान, बेवहुं संघयण, दो ग्य, अनादेय अने अयश कीर्तिने उदयें एकज नांगो होय. केमके अपर्यासाने परावर्त्तमान अशुज प्रकृतिनोज उदय होय, पण शुन प्रकृतिनो उदय न होय, तेमा एकज जांगो थाय, एम वसे ने नेव्याशी नांगा थया, तथा मतांतरें वेवीशने उदय एकसो पीस्तालीश जांगा पण होय. ते शरीर पर्यातें पर्याप्ता यया पठी एक पराघात, वीजी शुभ अशुनखगतिमांदेसी एक, ए चेनो उदय नेलतां थहावीशनो उदय थाय. तिहां पर्याप्ताना पूर्वोक्त बसे श्रध्याशी जागाने वे विहायोगतियें गुणतां पांचसें ने वहोंत्तेर जांगा थाय. अहीयां अपर्याप्तो न होय, माटें तेनो एक जांगो न लेवो. ते अधावीशमध्ये श्वासोश्वास पर्याप्तियें पर्याप्ताने एक नश्वासनो उदय वधारता गणत्रीशनो उदय थाय. श्रही पण पूर्वती पेरें लांगा ( ५७६) जाणवा, अथवा शरीर पर्याप्तियें पर्याताने श्वासोश्वास ना एक द्योतनो उदय अहावीशमाई सतां उगपत्रीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक थाय, तिहां पण ( ५७६) नांगा थाय. एम उगपत्रीशने उदये सर्व थश्ने ( १९५२) नांगा थायः एक नेसतां त्रीशनो उदय थाय. यहींयां जे पूर्व श्वासोश्वासने उदये (२७६) जांगा मांदे नेलीये, तेवार त्रीशनो उदय थाय. तिहां पण पूर्ववत् (५७३) लांगा थाय- एम सर्व मसी श्रीशने उदय (१७२७) नांगा थाय. .
AUul. Alla. JAIN LIBRARY. तिर्यचने एव -- सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ I७३ नांगा जाणवा. एम सहज पंचेजिय उदयस्थानकें घश्ने नांगा (४७६)याय. इवे पंचेंजिवतिर्यचने वैक्रिय करतां पञ्चीश, सत्तावीश, अहावीश, जंगणत्रीश, अने त्रीश, ए पांच उदयस्यानक होय. तिहां ५ वैक्रियछिक, ३ समचतुरस्रसंस्थान, ४ उपघात, ५ तिर्यचगति, ए सचतुष्क, १७ पंचेंजियजाति, ११ सौजाग्य अथवा दौ ग्य, १२ श्रादेय अथवा अनादेय, १३ यशःकीर्ति अथवा अयश-कीर्ति, ए तेर प्रकृति साथै बार ध्रुवोदयी मेलवतां पञ्चीशनो उदय थाय. अहीं सौजाग्य दौर्ना- ग्यना विकल्प नांगा वे चाय, तेने श्रादेय अनादेय साथें गुणतां चार, ते वली यश अयशें गुणतां बाउ जांगा थाय. अहीं वैक्रियशरीर करतां संघयण न होय, अने संस्थान तो एकज समचतुरस्त्र होय, माटें तेना नांगा न याय. इवे ते वैकीयशरीरनी पर्याति पूरीथयो पठी, एक पराघात, वीजी शुनविदायोगति, ए वे नेलतां सत्तावीशनो उदय घाय. तिहां पण तेज आव नांगा पूर्ववत् जाणवा. ते पती वेक्रीयशरीरे श्वासोश्वास पर्याप्ति पूरी यया पठी उश्वासनो उदय नेलीयें, तेवारें श्रद्धावीशनो उदय थाय. अहींयां पण तेहिज श्राव नांगा जाणवा. अथवा शरीर पर्याप्तियें पर्याप्ताने उश्वासने अनुदये उद्योतनो उदय नेली, तेवार पण श्रहावीशनो उदय थाय. तिहां पण एज श्राप नांगा जाणवा. एम सर्व मली थहा- वीशने उदय शोल नांगा थाय. ते वैकीय भाषा पर्यातियें पर्याप्ताने सुखरनो उदय, ते पूर्वोक्त उश्वास सहित शहावीशमाहे नेसतां गणत्रीशनो उदय थाय. तिहां पण जांगा था अथवा शासोश्वास पर्याप्ताने स्वरने, अनुदयने अने ज्योतने उदयें जंगणत्रीशनो उदय थाय. तिहां पण नांगा श्राव जाणवा. एम जंगणत्रीशने उदयें सर्व मली नांगा शोल थाय. तथा सुखर सहित जंगपत्रीशमाहे उद्योतनो उदय भेलतां त्रीशनो उदय थाय. तिहां पण नांगा श्राव जाणवा. एम सर्व मली वैक्रीयशरीर करतां तिर्यचपंचेंडि- यने उप्पन्न जांगा थाय. एटले सर्व मली पंचेंजियतिर्यचने (४ए६५) नांगा थाय, अने एकेंजियादिक सर्व तिर्यंचगतिमाहे (५०) नांगा उपजे. हवे मनुष्यने सामान्य एकवीश, उनीश, अहावीश, गणत्रीश अने त्रीश, ए पांच उदयस्थानक होय. ए पांचे स्थानकें सहज नांगा पंचेंजियतिर्यचनी पेरें जाणवा. पण एवं विशेष जे तिर्यंचगति अने तिर्यंचानुपूर्वीने स्थानकें सनुप्यगति अने मनु- प्यानुपूर्वी कहेवी, तथा उंगणत्रीश प्रकृतिनो उदय, उद्योत रहित कहेवो, तेथी जंग- पत्रीशने उदयें (५७६ ) जांगा थाय. केम के तिहां उद्योतना नांगा टले तथा .
दोय, तेमाटें पञ्चीशने उदये एकज नांगोजाणवो. तेवार पठी शरीर पर्याप्ताने परायात ម सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ त्रीशने उदय पण ( ११५५ ) नांगाज थाय, पण अधीक न थाय, जे जणी वैक्रीय तथा आहारक शरीर करतां मात्र साधुने उद्योतनो उदय होय पण वीजामनुष्यने, न होय. एम शरवाले सामान्य मनुष्यने (२६०२) नांगा होय. तथा मनुष्यने क्रियशरीर करता पच्चीश, सत्तावीश, श्यहावीश, बंगपनीश अने श्रीश, ए पांच उदयस्थानक होय. तिहां प्रथम १ मनुष्यगति, २ उपघात, ३ पति- यजाति, ५ वैक्रीयरिक, ६ समचतुरस्रसंस्थान, १० सचतुष्क, ११ सोजाग्य अथवा दौर्भाग्य, १२ श्रादेय अथवा अनादेय, १३ यश कीर्ति अथवा श्रयशकीर्चि, अने धार ध्रुवोदयी, एवं पच्चीशनो उदय होय. तिहां पूर्व जे वेक्रियतियंचना जांगा कह्या, तेनी पेरें आप जांगा जाणवा. पठी ते वैक्रीयशरीर पर्याप्तियें पर्याप्ताने पराघात अने प्रशस्तगत्तिने नये सत्ता वीशनो उदय होय, तिहां पण एज श्राव नांगा जाणवा. तेवार पठी तेने श्वासोश्वास पर्याप्ति पूरी थये थके सत्तावीशना उदयमाहे उभ्या सनो उदय जेलता अभावीशने उदय पण आउलांगा जाणवा, श्रथवा साधुने चक्रीय करतां शरीर पर्याप्ति पूरी कख्या पठी श्वासोश्वासना उदय विना उद्योतनी उदय नेले थके अहावीशनो उदय होय. अहींां एकज नांगो थाय. जे मणी साधुने दो ग्य, थनादेय, अने अयश कीर्तिनो उदय न होय. एम श्रद्धावीशने उदय सर्व मती नव नांगा थाय. ते पठी श्वासोश्वास सहित शहावीशमध्ये जापा पर्याप्तियें पर्याता थया पत्री सुखरनो उदय नेसतां गणत्रीशनो उदय थाय. अहीशां पण पूर्वसी परे ज्ञांगा आउ जाणवा, अथवा साधुने खरनो उदय थया विना उद्योतनो उदय नेसतां उंग- पत्रीशने उदय नांगो एक थाय. सर्व मली उगणत्रीशने उदयें नव जांगा थापा • तथा सुस्वर सहित गणत्रीशना उदयमांडे उद्योतनो उदय खतां त्रीशर्नु उइप स्यानक थाय. अहींयां पण पूर्ववत एकजनांगो साधुने जाणवो. एम सर्य संख्या वैक्रीयमनुप्यना पांच उयदस्थानकें थने पांत्रीश नांगा थाय. तथा संयतने थाहारकशरीर करतां पण क्रियमनुष्यने कहां तेहीज पांच जद यस्थानक जाणवां. पण पटखें विशेषजेवकीयकिन में प्राहारकटिक कहे, तथा थहींथां केवल प्रशस्त पदज होय, एटसे संयतने उर्लग, धनादेय अनेश्रयशनो उदय ने अने प्रशस्तविहायोगात जो थक सत्तावनो उदय थाय. तिहां पण पूर्वी परें एकज नांगो जायो. ते पती मापान पाने वासनो उदय ने थके श्रम --1 सप्ततिकानामा षष्ठं कर्मग्रंथ.६ OU वीशने उदय पण एकज नांगो होय, अथवा शरीर पर्याप्तियें पर्याप्ताने नश्वासने अनु- दयें अने उद्योतने उदयें पण अद्यावीशनो उदय थाय. अहिं पण एक नांगो होय. एम अहावीशने उदयें शरवाले वे नांगा थाय. ते पठी लापा पर्याप्तियें पर्याप्ताने उश्वास सहित अहावीशना उदयमांहे सुखरनो उदय नेले, जंगणत्रीशनुं उदयस्था- नक थाय. तिहां पण नांगो एक जाणवो अथवा श्वासोश्वास पर्याप्तिये पर्याप्ताने सुस्त्र- रने अनुदयें अने उद्योतने उदये पण गणनीशर्नु उदयस्थानक थाय. अहीं पण एकज नांगोजाणवो. एम जंगपत्रीशने उदयें सर्व मली वे नांगा थाय. ते पठी नापा पर्याप्तियें पर्याप्ताने सुस्वर सहित उगणत्रीशना उदयमांहे उद्योतनो उदय नेले, त्रीशनो उदय थाय. तिहां पण एकज नांगो जाणवो. एम सर्व मलीने थाहारकशरीर करतां संयतने पांच उदयस्थानकें थश्ने सात लांगा उपजे. हवे केवली मनुष्यने वीश, एकवीश, छीश, सत्तावीश, अहावीश, जंगणत्रीश, त्रीश, एकत्रीश, नव अने आउ, ए दश उदयस्थानक होय. तिहां १ मनुष्यगति, ५ पंचेंजियजाति,३ त्रस, ४ चादर, ५ पर्याप्त, ६ सुजग, आदेय, यशःकीर्ति, तथा बार ध्रुवोदयी, एवं वीश प्रकृतिनो उदय सामान्य केवलीने केवलसमुद्घात करतां वचता त्रण समय पर्यंत कार्मण काययोगें वर्त्तताने होय. तिहां नांगो एक जाणवो. तथा तीर्थंकर केवलीने तीर्थकरनाम सहित एकवीशनो उदय, तीर्थकरने केवलसमु- द्घात करतां वचला त्रण समय लगें होय. तिहां पण नांगो एक जाणवो. तथा पूर्वोक्त वीशमाहे औदारिकछिक, उ संस्थानांहेदूं एक संस्थान, प्रथम संघयण, उपघात अने प्रत्येक, ए प्रकृति नेलतां बीशनो उदय सामान्यकेवलीने समुद्घात करतां वीजे, हे अने सातमे, ए त्रण समय सुधी औदारिकमिश्रयोगें वर्ततां होय. अहींयां व संस्थाने व नांगा थाय, परंतु ते सामान्य मनुष्यना उदयस्थानकमध्ये गणाणा वे, तेमाटें अहींथां गण्या नथी, तथा ते वीशमांदे तीर्थंकरनामकर्म नेलतां सत्तावीशनुं उदयस्थानक तीर्थकरनो समुद्घात करतां वीजे, के श्रने सातमे समय होय. तिहां नांगो एकज जाणवो. अहींयां संस्थान एकज समचतुरस्त्र होय, तेथी नांगाना विकल्प न थाय. तथा ते दबीश मध्ये १ पराघात, ५ नश्वास ३ शुन्न अथवा अशुनखगति, ४ सुखर अथवा दुःस्वरमांहेली एक, ए चार नेले त्रीशनो उदय, ए सामान्यकेवलीने औदारिक काययोगें वर्तताने होय. वहींथांठ संस्थानने वे विहायोगतियें गणतां पार; तेने सुखरें, उःस्वरें गणतां चोवीश मांगा थाय, परंतु ते सामान्यमनुप्यना उदयस्थानकमांहे गणाणा ते माडे अहीं पृथक् गण्या नथी.
. , । --- - ७६ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ ए त्रीशने जिननाम सहित करता एकत्रीशर्नु उदयस्थानक थाय, ते तीर्थकर सयोगी केवलीने श्रोदारिककाययोगें वर्तताने जाणवो. यहीं समचतुरलसंस्थान, प्रशस्तविहायोगति अने सुखरनोज उदय होय, तेमाटें एकज नांगो होय. ते एकत्रीश मांहेथी औदारिक काययोग संधाय तेवारे वचनयोगनो पण रोध थाय, माटे वचन- योग रुंधे स्वरना उदय विना त्रीशनो उदय थाय. अही पण एक नांगो तीर्थकरने जाणवो. ते मांडेथी वली नश्वास रुंधे थके जंगणत्रीशनो उदय थाय. तिहां पण नांगो एक, तीर्थकरनेज जाणवो. हवे सामान्यकेवलीने पूर्वोक्त त्रीशमांथी वचनयोग रुंधे थके, जंगपत्रीशनो उदय तिहाँ व संस्थान अने वे विहायोगतिना नांगा पार थाय, ते सामान्यमनुष्यमा गषाणां वे, माटें अहिं पृथक् न गणवा. ते मध्ये थी वली जश्वास रुंधे हावीशनो उदय थाय. श्रहींयां पण व संस्थान अने वे विहायोगतिना नांगा पार याय. ते पण सामान्य- मनुष्यमां गएया वे माटें पृथक् न गणवा. तथा १ मनुष्यगति, ५ पंचेंजियजाति, ३ त्रस, ४ यादर, ५ पर्याप्त, ६ सुजग, , श्रादेय, ७ यशःकीर्ति, अने नवमुं तीर्थकरनामकर्म, एनबनो उदय तीर्थकर अयोग केवतीने चरम समयें वर्त्तताने होय. तिहां नांगो एक जाणवो. तथा ते नवमाहेत्री एक तीर्थकरनामकर्म विना शेष भाव प्रकृतिनो उदय, सामान्य अयोगी केवलीने चरम समय वर्त्तताने होय. तिहां पण नांगो एकज जाणवो. एम केवलीना दश उद- यस्थानकना मली नांगा वाशहथाय ते मध्ये २०-२१-२२-२५-३०-३१-५-७, एमाल स्थानकनो प्रत्येकै एकेक नांगो लेवो. तेमां वे सामान्यकेवलीना उदयस्थानकना नांगा थने व तीर्थकरना उदय स्थानकना टांगा देवा. एम श्राव जांगा, श्रह गणत्रीमा लेवा, अने शेप चोपन जांगा तो सामान्यमनुष्यना जागामांहेज आंत गणाणा , तेमाटे ते पृथक् ग्रहण न करवा, एम सर्व संख्यायें सर्व मनुष्यन जांगा (२६२५) थाय. हवे देवताने एकवीश, पञ्चीश, सत्तावीश, अहावीश, जंगणत्रीश, थने त्रीश, छ उदयस्थानक होय. तिहां २ देवकि, इपचेप्रियजाति, धस, ५ वादर, ६ पर्यात- ७ सुजग उभंगादेखी एक, श्रादेय अनादेयमाडेसी एक, एयश श्रयशमाहेसी एक, थने चार ध्रुवोदयी, ए एकवीश उदयस्थानावनी अपांतरालगतिय वर्तताने होय. तिहां सुनग, उर्नग, श्रादेय, अनादेय श्रने यश, अयश साथै जांगा पाठ होय; थहिं दो ग्य,अनादेय; अने अय पठी तेहीज शरीरस्य श्रया पनी ते एकवीश प्रकृतिमाहे क्रियधिक, उपधात उदय, ते पिशाचादिकने जाणवो.
--- सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ INI । प्रत्येक, समचतुरलसंस्थान, ए पांच प्रकृति नेलीये अने क्रियानुपूर्वी काढीयें, : तेबारें पञ्चीश- उदयस्थानक थाय. तिहां पण तेमज आउ.नांगा जाणवा. ते पठी : शरीर पर्याप्तियें पर्याप्ताने पराघात तथा प्रशस्तविहायोगति, ए वे प्रकृति नेले धके : सत्तावीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक घाय. तिहां पण आठ जागा उपजे. अहिं देवताने : अशुजविहायोगतिनो उदय न होय, तेथी नांगा वधे नहिं. ते पठी प्राणपान पर्याप्ताने उश्वासनो उदय नेले के अहावीशनुं उदयस्थानक थाय. तिहां पण जांगा आठ पूर्ववत् जाणवा. अथवा शरीर पर्याप्ताने उश्वासने अनु- : दयें अने उद्योतने उदय पण अहावीशनो उदय घाय. तिहां पण नांगा श्राप ; जाणवा. एम श्रहावीशना उदय सर्व मली शोल जांगा होय. ते पठी नापापर्याप्तियें पर्याप्ताने सुखरनो उदय जेले यके वेगणत्रीशनो उदय थाय, तिहां पण नांगा श्राव थाय. देवताने पुःखरनो उदय न होय, अथवा श्वासो. वास पर्याप्तियें पर्याप्ताने सुखरने धनुदयें अने उद्योतने उदये पण उंगणत्रीशनो उदय होय. तिहां पण लांगा श्राप जाणवा. जे जणी उत्तरवेकिय करतां देवताने पण ज्योतनो उदय पामीये. सर्व मली जंगपत्रीश उदये शोल नांगा उपजे. ते पठी जापा पर्याप्तिये पर्याप्ताने सुखर सहित उंगपनीशमाहे उद्यातनो उदय नेते बके त्रीशर्नु उदयस्थानक होय. वहीं पण मांगा था पूर्ववत् जाणया. एम देवताने उदयस्थान याने सर्व मसी नांगा चोश उपजे. हवे नारकीने एकवीश, पञ्चीश, सत्तावीश, थहावीश थने अंगपत्रीश, पपांच उदयस्थानक होय. तिहां २ नरकहिक, ३ पंजियजाति. ४ प्रस, ५ वादर, ६ पर्यात, उग. अनादेय, ए अयशः कीर्ति, तथा यार ध्रुवोदयी महीने एकवीशनीज उदय, विप्रगति वर्त्तता होय. मदीयां जांगो एक होय. जे नदी नारकीने परा. वर्तमान प्रतिमांदेली असुन प्रतिनोज उदय होय. तेथी विकसन ट्रोय. पती ते एकवीसमांदे २ वैयहिक. ३ हुंनसंस्थान. १ उपयात, ५ प्रत्येक, प पांचनो उदय मेली भने नरकानुनी उदय टाझी. तेवा पचीस प्रतिनी उदय नरपानांदे अवतरवा पनी दारील्पने जायचो. तिदां पर नांगी एक. वाय. ने पती शरीर पाहि पाताने पराघात तथा अशुभयगति. पचनी उदय नही, तेचारें सत्तावीसाना उदय पर जांनी एक जाएगा. पनी प्रासान यानिये यां- साने मातोभातनो उदय भेडे बघावीदाना उदरें पर नांगो परत पार. ते पनी मापापयाति पयांताने अमरनो उदय ने पर, उंगात्रीमना उदय पर संगो - - , सुभग पुर्जगमांदेखी एक, आदेय अनादेयमाहेली एक, एयश यशमाहेसी सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ ए त्रीशने जिननाम सहित करता एकत्रीशर्नु उदयस्थानक थाय, ते तीर्थकर सयोगी केवलीने ओदारिककाययोगें वर्तताने जाणवो, श्रीयां समचतुरन संस्थान, प्रशस्तविहायोगति अने सुस्वरनोज उदय होय, तेमाटे एकज नांगो होय, ते एकत्रीश मांदेथी औदारिक काययोग संधाय तेबारे वचनयोगनो पण रोध याय, माटें वचन- योग रंधे स्वरना उदय विना त्रीशनो उदय थाय. अही पण एक जांगो तीर्थकरने जाणवो. ते मांडेथी वली नश्वास रुंधे थके उंगपत्रीशनो उदय थाय. तिहां पर्ण जांगो एक, तीर्थकरनेज जाणवो. हवे सामान्यकेवलीने पूर्वोक्त त्रीशमाथी वचनयोग रुंधे थके, अंगपत्रीशनो उदए, तिहां व संस्थान ने ये विहायोगतिना नांगा पार पाय, ते सामान्यमनुष्यमा गपापा वे, माटें अहिं पृथक् न गणवा. ते मध्यंथी वली उश्वास रुंधे अहावीशनो उदय घाय. थहीं पण व संस्थान श्रने वे विहायोगतिना जांगा चार थाय. ते पण सामान्य- मनुष्यमा गएया वे मात्रै पृथक् न गणवा. तथा १ मनुष्यगति, २ पंचंजियजाति, ३ घस, ४ चादर, ५ पर्यात, ६ सुनग, श्रादेय, ७ यश कीर्ति, अने नवमुं तीर्थकरनामकर्म, एनवनो उदय तीर्थकर अयोगी केवलीने चरम समयें वर्त्तताने होय. तिहां जांगो एक जाणयो. तथा ते नवमांडेत्री एक तीर्थंकरनामकर्म विना शेष श्राव प्रकृतिनो उदय, सामान्य अयोगी केवशीने चरम समय वर्तताने होय. तिहां पण नांगो एकज जाणवो. एम केवलीना दश उडः यस्थानकना मली नांगा वाशहाय ते मध्ये २०-२१-२२-२५-३०-३१-ए-5, ए थान स्थानकनो प्रत्येकें एकेक नांगो लेवो. मावे सामान्यकेवलाना उदयस्थानकना वे नांगा थने व तीर्थकरना जदय स्थान लेवा. एम श्राव नांगा, श्रहीं गणत्रीमा खेवा, श्रने शेप चोपन नांगा तो सामान्यमनुष्यना नांगामांडेज अंतर्भूत गणाणा , तेमाटे ते पृथक् ग्रहण न करवा. एम सर्व संख्यायें सर्व मनुप्यना नांगा (२६२५) थाय. हवे देवताने एकवीश, पञ्चीश, सत्तावीश, अद्यावीश, गणत्रीश, थने त्रीश, प व उदयस्थानक होय. तिहां ५ देवतिक, पंचायजाति, स, ५ वादर, ६ पर्याप्त, एक, अने वार ध्रुवोदयी, ए एकवीशन उदयस्थानक नवनी अपांतरासगतियें वर्तताने होय. तिहां सुजग, उर्लंग, श्रादेय, अनादेय अने यश, अयश साथै जांगा श्राउ होय, अहिं दो ग्य, अनादेयः श्रने अयशनो उदय, ते पिशाचादिकने जाणवो. पठी तेहीज शरीरस्थ थया पठी ते एकवीश प्रकृतिमाहे वैक्रियटिक, उपघात - . । . सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ प्रत्येक, समचतुरस्त्रसंस्थान, ए पांच प्रकृति नेलीयें अने वैक्रियानुपूर्वी काढीयें, तेवारें पञ्चीशनुं उदयस्थानक थाय. तिहां पण तेमज श्राव.नांगा जाणवा. ते पठी शरीर पर्याप्तियें पर्याप्ताने पराघात तथा प्रशस्त विहायोगति, ए वे प्रकृति नेले थके सत्तावीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक थाय. तिहां पण आठ जागा उपजे. अहिं देवताने अशुजविहायोगतिनो उदय न होय, तेथी जांगा वधे नहिं. ते पठी प्राणपान पर्याप्ताने उश्वासनो उदय नेले थके अहावीशर्नु उदयस्थानक थाय. तिहां पण जांगा आप पूर्ववत् जाणवा. अथवा शरीर पर्याप्ताने आश्वासने अनु- • दयें अने उद्योतने उदय पण अहावीशनो उदय थाय. तिहां पण नांगा आठ . जाणवा. एम अहावीशना उदयें सर्व मली शोल नांगा होय. ते पठी जापापर्याप्तियें पर्याप्ताने सुखरनो उदय नेले थके गणत्रीशनो उदय : थाय, तिहां पण नांगा आप थाय. देवताने दुःखरनो उदय न होय, अथवा श्वासो- श्वास पर्याप्तियें पर्याप्ताने सुखरने अनुदयें अने उद्योतने उदय पण गणत्रीशनो • उदय होय, तिहां पण लांगा आप जाणवा. जे जणी उत्तरवैक्रिय करतां देवताने पण उद्योतनो उदय पामीये. सर्व मली जंगणत्रीश उदयें शोल नांगा उपजे. ते पठी नापा पर्याप्तिये पर्याप्ताने सुस्वर सहित गणत्रीशमाहे उद्यातनो उदय नेले के त्रीशनुं उदयस्थानक होय. अहीं पण नांगा श्राप पूर्ववत् जाणवा. एम देवताने उदयस्थानकें थश्ने सर्व मली नांगा चोशठ उपजे. हवे नारकीने एकवीश, पञ्चीश, सत्तावीश, अहावीश अने उगणत्रीश, ए पांच उदयस्थानक होय. तिहां २ नरकट्रिक, ३ पंचेंजियजाति, ५ त्रस, ५ वादर, ६ पर्याप्त, उर्जग, ७ अनादेय, ए अयशःकीर्ति, तथा वार ध्रुवोदयी मलीने एकवीशनोज उदय, विग्रहगतियें वर्त्ततां होय. अहीं नांगो एक होय, जे जणी नारकीने परा- वर्तमान प्रकृतिमांहेली अंशुल प्रकृतिनोज उदय होय, तेथी विकल्प न होय. पठी ते एकवीशमाहे २ वैक्रीयहिक, ३ हुंमसंस्थान, ४ उपघात, ५ प्रत्येक, ए पांचनो उदय नेलीये अने नरकानुपूर्वानो उदय टालीये, तेवारें पच्चीश प्रकृतिनो उदय नरकमांहे अवतस्या पठी शरीरस्थने जाणवो. तिहां पणे नांगो एक थाय. ते पदी शरीर पर्याप्तियें पर्याप्ताने पराघात तथा अशुजखगति, ए वेनो उदय नेलीयें, तेवारें सत्तावीशना उदय पण नांगो एक जाणवो. ते पठी प्राणपान पर्याप्तियें पर्या- प्ताने श्वासोश्वासनो उदय नेले अहावीशना उदय पण नांगो एकज थाय. ते पठी जापापर्याप्तियें पर्याप्ताने पुःखरनो उदय नेले थके, उंगपत्रीशना जदयें पण जांगो एटलां सत्तानां स्थानक,एम परस्पर संवेधनुं विचारवं तेने विशेपादेश कही।इति ॥३२॥ - गणाथि के० ए प्रकृतिनां स्थानक ते उदेणाऽएसेप्थय के० घादेशेन एटले सामा न्यदेशे जाणवा. जठजहासंचवं के० जिहां जेटला संनवे, तिहां तेटमा विजजे के विजेत् एटले व चिये, अमुक बंधस्थानके एटलां उदयस्थानक तथा एटलां सत्तानां स्थानक, एवो संवेध, ते सामान्य देश कहीये, तथा श्रमुक गुणगणे अथवा थमुक जीवस्यान एटलां बंधस्थानक, वली ते अमुक बंधस्थानकें एटलां उदयस्थानक, ទទី០ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ सत्तास्थानक, तेमाथी देवहिक अथवा नरककि बेहये थके व्याशीर्नु सत्तास्था- मक तथा अव्याशीमांडेथी तेज थने घायुमादे वेक्रियाष्टक उवेसी शंशानी सावंत थको पंचेंजियपणुं पामीने देवगतियोग्य वांधे तो देवहिक श्रने क्रियचतुष्कने यं क्याशीनुं सत्तास्थानक होय, तथा ते पंचं नियमांहे नरकगति प्रायोग्य बांधतो नरक हिक थने वेक्रियचतुष्कने बंधे पण व्याशीनुं सत्तास्थानक होय. ते पठी नरकठिक तथ वेक्रियचतुप्कने उवेले थके एंशीनी सत्ता होय, अथवा देवतिक अने वैक्रियवतुष्का उवेले पण एंशीनी सत्ता होय. ते पठी मनुष्यधिक उवेले थके यहोत्तरतुं सत्तास्य नक होय, ए सात सत्तानां स्थानक क्षपक टालीने अनेरा जीवने होय, तेमा बनव्यने तथा पूर्व प्राप्त सम्यक्त्वने G-Ga-G६-७-ए चारज सत्तास्थानक होय. हवे झपकने सत्तानां स्थानक होय, ते कहे. त्र्याणु मध्येथी नरकटिक, तिर्यच विक, एकेजिय, वेजिय, तेंजिय, चोरिंजिय, ए चार जाति तथा स्थावर, थांतर, उद्योत, सूक्ष्म अने साधारण, ए तेर प्रकृतिने कयें एशीनी सत्ता तथा वाएमांडेथी ए तेरने क्षयें उंगणाएंशीनी सत्ता तथा नेव्याशीमांदेथी तेरने आये ठहोंत्तेरनी सत्ता तथा यहाशीमांदेथी तेरने दर्य पंचोरनी सत्ता होय. तथा र मनुष्यगति, ५ पंचधि- यजाति, ३ त्रस, वादर, ५ पर्याप्त, ६ सुन्नग, ७ श्रादेय, ७ यश कीर्ति, ए तीर्थकर- नामकर्म, ए नव प्रकृतिनुं सत्तास्थानक तथा तेमध्येंथी तीर्थकरनामकर्म टासी, तेवारें वीजें श्राव प्रकृति, सत्तास्थानक, ए वे सत्तानां स्थानक अयोगी केवीने ठेहले समय होय. ए नामकर्मनां सत्तानां स्थानक कह्यां, इत्यर्थः ॥३१॥ ॥ हवे संवेधनो अर्थ कहेते. ॥ अध्य वारस वारस, बंधोदय संत पयडिगणाणि ॥ उदेणाऽएसेणय, जन जहा संनवं विनजे ॥ ३२ ॥ श्रर्थ-नामकर्मनां बंध के वंधस्थानक, अश्य के बाद अने उदय के उपः स्थानक, वारस के वार तथा संत सताना स्थानक, वारस के वार है. पनि .
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ IG ॥ आदौ सामान्येन संवेधमाह ॥ तिहां प्रथम सामान्यपणे बंध, उदय श्रने सत्तानो संवेध कहे.॥ नव पण गोदयसंता, तेवीसे पणवीस ग्बीसे॥ अह चनरवीसे, नव सत्ति गुण तीस तीसम्मि ॥३३॥ अर्थ-तेवीसेपणवीसब्बीसे के वीशने, तथा पञ्चीशने अने ठवीशने, एत्रण घंधस्थानके प्रत्येकें प्रत्येकें नवपणगोदयसंता के नव नव उदयनां स्थानक होय. श्रने पांच पाँच सत्तानां स्थानक होय. ते केम? जे जणी नेवीशनो बंध अपर्याप्त एके- जिय प्रायोग्यज होय, तेना वाधनारा एकेंजिय तथा विकलेंजिय श्रने पंचंडिय- तिर्यंच तथा मनुष्य होय. एडने २१-२४-२५-२६-२७-२७-ए-३०-३१, ए नव उद. यनां स्थानक होय. तेमांहेला जावे ते उदयस्थानकें वर्तता अपर्याप्ता एकेंजिय प्रायोग्य त्रेवीश प्रकृतिनो बंध करें, तिहां एकवीशनो उदय तो विग्रहगतियें वर्त्तता एकेंजिय, विकलेंजिय अने पंचेंजियतिथंच तथा मनुष्यने होय, तिहां सत्तानां स्थानक वाणु, अध्याशी, व्याशी, एंशी, अने बहोत्तेर, ए पांच सर्व जीवने होय, पण मनुष्यने अहोत्तेरनी सत्ता न होय. जे जणी होत्तेरनी सत्ता मनुष्यहिक उवेट्ये थाय, ते उवेन्यु नथी माटें मनुष्यने चार सत्तानां स्थानक होय. अने चोवीशनो उदय एकैप्रिय पर्याप्तापर्याप्ताने होय. तिहां पण पूर्वे कहां तेज पांच सत्तानां स्थानक होय, पण एटबुं विशेप जे वायुकायने वेक्रिय करतां चोवीशने उदयें वर्त्तताने एंशीर्नु तथा श्रोत्तेरनु, ए वे सत्तास्थानक न होय. जे माटें तेने वेभियपटक अने मनुष्य ठिक निश्चयें ठेज, केम के वेक्रिय तो सादात् थनुनचे , ते माटे ते जवेलतो नधी, अने ते उवेल्या विना नरकदिक तथा देवधिक पण न ज्वेले, समकालेंज वेक्रियपटक उवेले, एवा निश्चय माटे. थने वेकीयपटक उयेच्या पठी ज मनुप्यधिक उवेले. परंतु तेघी पूर्वे न उवेसे तेमाट एशीनुं तथा अहोनेरनु, ए वेसत्तानां स्थानक व ने चाकी वाणु, थध्याशी, तथा व्याशी. एत्रण सत्तास्थानक होय. तथा पञ्चीशनो उदय पर्याता एजिय, थने वैक्रियतिर्यच तया वक्रियमनुष्यने होय. तिहां तेज थने थवे क्रियवायुने तो जे पांच सनास्थानक कयां, तेज पांच सत्तास्थानक कहेवां, जे जणी थहोतेरनी सना तेनेज ने, बीजाने नथी, वीजा सर्व पर्याप्ता जीव अवश्य मनुप्यहिक यांधे नया वीजा एवं जिय.विकडिय यने पंजिय तिर्यन, जे ते थने वायु मांडेची यादी अवतम्या ट्रोय. ते ज्यांलगें मनुष्यहिक बांधे नहीं, त्यां जगे थपर्यातावस्थायें तेने अठोंनेरनी सना ट्रोय, तथी तेने पांच १ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ सत्तास्थानक होय, अने वीजा पर्याप्ताने अमोत्तेरनी सत्ता विना वाकी चार सत्तास्या- नक क्रिय तिर्यंच मनुप्यने त्रेवीशने बंधे अने पच्चीशने उदय होय. तथा वदीशनो उदय, पर्याप्ता एकैडिय तथा पर्याप्तापर्याप्ता विकफिय अने तिर्यंच तथा मनुष्यने होय. तिहां पण पूर्वतां पांच सत्तास्थानक होय. तेमध्ये प्रयो- तेरनुं सत्तास्थानक तेज तथा अवैक्रियवायुनी अपेक्षायें ले, अने वाकीनां चार सत्तास्थानक वीजा जीवो थानी वीशने बंधे अने वीशने उदयें होय, सत्तावीशनो उदय तेज, वायु वर्जीने पर्याप्ती वादर एकत्रिय तथा वेक्रिय तिर्यच मनुष्यने होय. तिहां अशोत्तर विना बाकीनां चार सत्तास्थानक जाणवां, जे जणी तेच तथा वायुने श्रातप अने उद्योतनो उदय नथी, तेथी तेने सत्तावीश उदयस्थानक पण न होय, थने तेउ तथा वायु विना तो होतेरनी सत्ता चीजे क्याही न पामीर्य तेथी प्रेयीशने बंधे थने सत्तावीशने उदयें चार सत्तानां स्थानक जाणवां. यहावीश, गणत्रीश, श्रने त्रीश, ए त्रण उदयस्थानक पर्याप्ता विकलें प्रिय तथा पंचंजिय तिथंच मनुष्यने होय. तथा एकत्रीशनो उदय पर्याता विकलेंजिय तथा तियंच पंचेंक्रिय मिथ्याटिने होय. अहींयां मनुप्यधिकनी सत्ता होय, माटें एक महोत्तेर सत्तास्थानक टासी शेष चार सत्तास्थानक होय. एम वीशना बंधकने यथायोग्य नय उदयस्थान अश्ने चासीश सत्तास्थानक होय. पञ्चीश तथा बीशना बंधकने पण एमज नव नव उदयस्थानकें सत्तानो संवैध जाणयो. एटले चासीश नांगा सामान्यादेश होय. श्रने विशेषादेश पण पर्याप्त प. प्रिय प्रायोग्य पञ्चाशना बंधक देवताने २१-२५-२७-२-ए-३०, ए उ उदयस्थानक नेविपे याणु तथा अध्याशी, ए वे सत्तानां स्थानक प्रत्येकें होय, थने थपर्याता धिक संधिय तथा अपर्याता पंचेंजिय तिथंच थने मनुष्य प्रायोग्य पश्चीश प्रतिमो तो देव. ताने यंध नश्री, केमके थपर्याप्तामाहे देवताने उपज मी तेमाटें. पटसे ए ग्रेवीश, पञ्चीश तया मीशना बंधाना सर्व नव उदय याने एकसो ने वीश जांगा अया. ए सर्प मिप्यात्वीना जाणवा. तथा यहचउरायीसे के० थहावीशना बंधकने एकवीश, पञ्चीश, उनीश, सना- वीश, यहावीश, गणत्रीश, प्रीशथने एकत्रीश, थाउ उदयस्थानक होय, यने पाणु, यायाशी, व्याशी, तथा पंशी, ए चार सास्थानक एकका उदय होय, ए थहानीनो बंध, ये भदें है. एक देवगति प्रायोग्य थने बीजो नरकगति प्रापोग्य, विहां देवगति प्रायोग्य हावाशन व था उदयस्थानक यनेकजीयनी अपदार्थ पामी, बने नरकगति प्रायोग्य थहावीशने यं त्रीश थने एकत्रीश, ए ये उदय - सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ ०३ स्थानक पामी. तिहां देवगति प्रायोग्य थहावीशने बंधे एकवीशनो उदय तो दायिक सम्पटिने अथवा दायोपशमिक सम्यक्ष्टिने पण पंचेंजिय तिर्यच तथा मनुष्यने नवापांतरालगतियें एटले वे गतिनी वचालें वर्तताने होय, पण मिध्याह- टिने न होय, केमके तिहां मियादृष्टि देवगति प्रायोग्य अहावीश न वांधे. केमके मियादृष्टि तो सर्व पर्याप्तियें पर्याप्तोज देवगति प्रायोग्य अहावीश बांधे. अहीं कोइ कहेशे के जो एम कहो ठो, तो वेक्रिय करतां तिर्यच अने मनुष्य श्५-२७-२७- ए!- ने उदयें वर्तता मिथ्याटि देवगति प्रायोग्य थहावीश बांधे ते ते केम घटे? तत्रोत्तरं. तेणे नबने थादें पर्याप्ति पूरी करी ते. पठी वेकिय शरीर करतां औदारिक शरीरनी निवृत्ति पर्याप्तपणे उदयची निवतें, तथापि तेने पर्याप्तज कहींयें, तेमाटें पर्या- सावस्थायें तो तिहां मिथ्यात्वीने पण अद्यावीशनो वंधविरोध नथी. ए देवगति प्रायोग्य अहावीशना बंधक एकवीशने उदयें वर्तताने वाणु श्रने अध्याशी, ए वे सत्ता. स्थानक होय. पण यहींयां जिननामनी सत्ता न होय; जो कदापि जिननामनी सत्ता होय, तो तेनो बंध पण होवो जोयें. तेवारें तो उंगपत्रीशनो बंधक घाय, तेमाटे जिननामनी सत्ता यहीं न होय. तथा पञ्चीशनो उदय, आहारक साधु तथा वैक्रीय तिर्यच अने मनुष्य सम्पन्न दृष्टिने होय, तथा मियादृष्टिने पण होय. तिहां पण सामान्ये एज वे सत्तास्थानक होय. पण एटबुं विशेष जे आहारकना धणीने अहारक चतुष्क अवश्य होय, तेथी तेने एकज वाणुनुं सत्तास्थानक होय. शेप वीजा जीवोने वे सत्तास्थानक होय. ए अहावीशने वंधे पच्चीशने उदयें वे सत्तास्थानक जाणवां. तथा उबीशनो उदय क्षायिक श्रने दायोपशमिक सम्यक्हष्टि शरीरस्थ पंचेंजिय तिर्यच मनुप्यने अहावीश, देवगति प्रायोग्य वांधतां वाणु, अंने अट्याशी, ए वे सत्तानां स्थानक होय. तथा सत्तावीशना उदये थाहारक साधु तथा वैक्रिय तिर्यंच मनुष्य सम्यदृष्टिने तथा मिध्यादृष्टिने तेहीज वे सत्तानां स्थानक जाणवां. तेमज असावीश, गणत्रीशनो उदय पण अनुक्रमें शरीर पर्याप्तियें करी पर्याप्ताने अहा. वीशनो उदय होय, अने श्वासोश्वास पर्याप्तियें करी पर्याप्ताने जंगणत्रीशनो उदय होय, ते क्षायिक अथवा वेदक सम्यकदृष्टिने तथा थाहारक साधु अने वैक्रिय तिर्यंच. मनुष्यने देवगति प्रायोग्य अठावीशने बंधे होय. तिहां वाणु अने अध्याशी, ए वे सत्तास्थानक होय. तथा त्रीशनो उदय पंचेंजिय तिर्यच मनुष्य सम्यक्दृष्टि तथा मिथ्यादि तथा आहारक करतां साधुने तथा वैक्रिय करतांसाधुने होय. तिहां सामान्ये वाएं, नेव्याशी, , . तथा एकत्रीशने उदयं ए२-00-0६-ए प्रण सत्तानां स्थानक होय. अहीमा विहां चंप्रिय तिथंच थने मनुष्य प्रायोग्य उंगणग्रीश यांधना पांसा थापांना एवा एकछिय, विकजिय, पंचेंप्रिय तियंच मनुष्य तथा देवता नारकीने विमहानि ទច់។ सप्ततिकानामा पाठ कर्मग्रंथ. ६ अध्याशी, व्याशी, ए चार सत्तास्थानक होय. अने विशेषादेशे पंचेषिय तिर्यच मनुप्य मिथ्याष्टिने नरकगति प्रायोग्य असावीश वांधतां त्रीशने. उदये वायु. नेव्याशी, अध्याशी, अने व्याशी, ए चार सत्तास्थानक होय. तिहां वाणु थने अध्याशी, ए वे पूर्वती पेरें जाववां. श्रने नेव्याशीनी सत्तानो विधि कहे. कोइएक जीवे, नरकायु वांध्या पठी सम्यक्त्व लहीने तीर्थकर नामकर्म बांध्यु, ते जीव, नरकें जायाने सन्मुख थको सम्यक्त्व वमे, तिहां मिथ्यात्वें गया पठी तीर्थकरतो बंध मटे, अने तीर्थकरनी सत्ता होय, ते तीर्थकरनी सत्ता उता आहारकनी सना मिथ्यात्वं न होय, “नोजयसंतोमिठो” ए वचनश्री तिहां नेव्याशीनी सत्ता होय. हवे व्याशीनी सत्ता केम होय ? ते कहे . कोई एक सर्व पर्याप्तियें पर्याप्तो एको पंप्रिय तिथंच अथवा मनुष्य ते तीर्थकरनामकर्म, आहारकचतुष्क, वैक्रिययनुष्का, देवधिक, नरकटिक, एतेर प्रकृति विना एंशीनी सत्तायें वर्ततो जीव, संक्लिष्टपरिणाने नरकगति प्रायोग्य अहावीश बांधतो क्रियचतुष्क श्रने नरकटिक, ए व प्रकृतिनी श्रयश्य बंध करे, तेवारें तेने व्याशीनुं सत्तास्थानक थाय, तथा तेहीज विशुद्ध परि पामें वर्ततो देवगति प्रायोग्य Ashe aisi यिष्क अने देवधिको प्रयय यंध करे, तेवारे पण व्याशीन सत्तास्थानक याय. एम श्रहावीशने यंध, प्रौशने उदय चार सत्तास्थानक होय. नेव्याशीनी सत्ता न होय. जेजणी एकत्रीशनो उदय, तियचने होय, अने ते तियंया तो तीर्थकरनामकर्मनी सत्ता न होय. अने नेव्याशीना सता तो तीर्थकरनामकर्म माहित होय, तेमाटें नेव्याशी वर्जीने शेषण सत्तास्थानक होय. एम श्रमायीशने पये या उदयस्थानकें यश्ने चार सत्ताने संवेघे नांगा गणीश होय. दुवे नक्सनिगुणतीसतीसम्मि केलंगणमीशने यं थनेत्रीशने, प्रत्येकै एकवीश, पोश, पञ्चीश, नीश, सत्तावीश, थवावीश गणधीश, नीश, अने एकत्रीश, एमा उदपस्थानक अने ज्याण, वाणु, नेव्याशी, अयाशी, व्याशी, पंशी अने महोदर, ए सात सत्तास्थानक होय. एकवीमनी दय होय. निहा moi, aam, पेशी अने थाहानेर, प परच मनास्यानर होय, एटातुं विशेषजे वायुकाय नावाजा पाता एप्रिय,विकप्रिय, .
'IGU सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ तिर्यंच, मनुष्य, देवता तथा नारकीने एक अहोत्तेर विना वाकीनां चार सत्तास्था. नक होय. एनुं कारण पूर्वे कह्यु तेम जाणवू. एम चोवीश, पच्चीश श्रने उनीश, एत्रण उदय पण एज पांच पांच सत्तानां स्थानक जाणवां.तिहां जे त्रेवीशने बंधे, उदय, सत्ता, संवेध नांगा विचारतां कछु, तेम अहीं पण जाणवू. पण एटदुं विशेप जे अहीं पच्चीशने उदये मिथ्यात्वी देव नारकीने पण उंगणत्रीशनो वंध कहेवो. तथा सत्तावीशनो उदय पर्याप्ता एकेंजिय, देवता, नारकी, वैक्रियतिर्यंच, मनुष्य मिध्यात्वीने विकलेंजिय श्रने तिर्यंच मनुष्य प्रायोग्य श्रोगणत्रीशनो बंध वांधतां वाणु, अध्याशी, व्याशी श्रने एंशी, ए चार सत्तास्थानक होय. तथा असावीश, उंगणत्रीश, ए वे उदय विकलेंजिय पंचेंजिय तिर्यंच अने मनुष्य तथा वैक्रिय पंचेंजिय तिर्यंच, मनुष्य, देव श्रने नारकीने गणत्रीश बांधतां होय. तिहां पण तेहीज पूर्वोक्त चार सत्तास्थानक जाणवां. तथा त्रीशनो उदय विकलेंजिय तथा पंचेंजिय तिर्यंच अने मनुष्यने तथा उद्योतने उदये देवताने होय, तथा एकत्रीशनो उदय विकलें प्रिय अने पंचंजिय तियंचने उद्योतने उदय होय. तिहां मनुष्यगति प्रायोग्य गणत्रीश बांधतां चार सत्तास्था- नक, एकेंजिय, विकलेंजिय अने पंचेंप्रिय तिर्यंचने होय. तथा तिर्यग्गति श्रने मनुप्य गति प्रायोग्य गणत्रीशवांधतां मनुष्यने पोतपोतानां उदयस्थानकने विपे यथायोग्यपणे वर्त्तताने पण अमोत्तेरनुं सत्तास्थानक न होय,जे जणी मनुप्यधिक ठतां थहोतेरनी सत्तान होय, तेमाटें तेहीज चार सत्तानां स्थानक जाणवा. तथा देव, नारकीने पंचजिय तियंच तथा मनुष्य प्रायोग्य उंगणत्रीश वांधतां खखोदयें वर्तताने वाणु थने थट्याशी, ए वे सतास्थानक होय, तिहां मिध्यात्वी नारकीने तीर्थकरनामकर्म उतां मनुष्यगति प्रायोग्य उगणत्रीश वांधतां वखोदय यथायोग्यपणे वर्तताने एक नेव्याशीनुं सत्तास्थानक होय, जे जणी मिध्यात्वीने थाहारकचतुष्क तो जिननाम उतां न होय. ते माटें त्र्याणुमाघी थाहारकचतुष्क काढतां नेव्याशीनुं सत्तास्थानक होय. एम विकलं- जिय, पंचेंजिय तिर्यंचने, ए बेहुने थहींथां चार सचानां स्थानकनी नावना जेम त्रेवीशने धंधे कही तेमज सर्वत्र जाणवी, पण एटझुं विशेष जे मनुष्यगति प्रायोग्य उंगपत्रीशने बंधे थोत्तेर विना वीजां चार सत्चानां स्थानक होय. तिर्यग्गति प्रायोग्य उगपत्रीशने बंधे पांच सत्तास्थानक होय तया देवगति प्रायोग्य उगणत्रीश घांधतां श्रविरति सम्पहिने एकवीश, बीश, थहावीश, उंगपत्रीश थने श्रीश, ए पांच तथा थाहारक श्रने वेकिय करतां साधुने पञ्चीश, सत्तावीश, अहावीश, ६ तथा एकज सत्तास्थानक पण होय. ते भावी रीतं के, देवगति प्रायोग्य जिननाम ७६ सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. जंगणवीश बने त्रीश, ए पांच उदयस्थानक होय, तथा देशविरति मनुष्य पंक्रिय करतां उद्योतनो उदय न होय, तेमाटें त्रीशना उदय विना धीजो चा उदयस्थानक होय, तिहां देवगति प्रायोग्य तीर्थकरनामकर्म सहित जंगपत्री बांधतां ज्याणु तथा नेव्याशी, ए वे सत्तानां स्थानक पांचं उदयस्थानके होय तथा थाहारक साधुने देवगति प्रायोग्य उगणत्रीश प्रकृति वांधतां पकज याद सत्तास्थानक होय. एम सामान्यपणे उगणत्रीशने बंधे नव उदय करी नांगा चोपन शरवाले थाय. तथा श्रीशना बंधस्थानके जेम तिर्यग्गति प्रायोग्य जंगपत्रीशनो बंध यांधी एकेंजिय, विकलेंजिय, तिर्यंच, पंचेंजिय मनुष्य, देव अने नारकीने जेम उदयस्थानक कहां, तेम उद्योत सहित तिर्यग्गति प्रायोग्य त्रीशने बंधे एकें जियादिकने पण उदय सत्तास्थानकनो संवेध जाववो. तथा मनुष्यगति प्रायोग्य तीर्थकरनामकर्म सहित श्रीशनो बंध करतां देवता अने नारकीने जे विशेष , ते कहीये ठेये. देवताने एकवीशने उदयें वर्ततां पाणु थने नेव्याशी, ए वे सत्तास्थानक होय, तथा नारकीने एकवीशने उदयें वर्तता मनुष्यगति प्रायोग्य त्रीश प्रकृति बांधतां एकज नेव्याशी प्रकृतिनुं सत्तास्थानक होय, परंतु नारकीने ज्याणुनी सत्ता न होय, जे नणी तीर्थकरनाम तथा आहारक चतुष्क, ए बेहुनी सत्ता, नारकीने नेली न होय. चूर्णिकारें कडुंठे के "जस्स तिष्य गराहा, रगाणि जुगसंति, सोनिरइएसु न उववद्य' तथा एमज पञ्चीश, सत्ता वीश, श्रावीश श्रने गणत्रीश, ए चार उदयस्थान पण देवताने ए वे वे सत्ता स्थानक होय, अने नारकीने त्रीशन उदयस्थानक न होय, जे जणी उद्योत प्रेक्षता जीश- उदयस्थानक थाय. ते उद्योतनो उदय तो नारकीने नयी एम सामान्यपणे श्रीशने बंधे, एकवीशने उदयें सात, चोवीशने उदयें पांच, पञ्चीशने उदयें सात, उचाशने उदय पाँच, सत्तावीशन उदय, मावीश उदय , उगणत्रीशन उदये व, त्रीशने उदयें भने एकत्रीशने उदय चार, एम सर्व मली त्रीशने धंधे । नव उदयस्थानकें यश्ने नांगा वावन थाय ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३३ ॥ एगेग मेगतीसे, एगे एगुदय अ संतमि ॥ उबरय वंधो दस दस, चेयग संतमि वापाणि ॥ ३४॥ अर्थः-तथा एगेगमेगतीसे के एकत्रीशने वघे एगेग एटसे एकज उदयस्थानक .
. सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ឆ្នាំច होय . तिहां तो वैक्रिय तथा आहारकशरीरनुं करवापणुं नथी, तो ते विना वीजा पच्चीश, व्चीश, इत्यादिक अल्प प्रकृतिना उदय न होय, अने औदारिकशरीरी तो सर्व पर्याप्तियें करी पर्याप्तो वे माटे तेने तो त्रीशनोज उदय होय. तिहां तो एकज व्याणुनुं सत्तास्थानक होय, परंतु बीजां न होय. केमके एकत्रीश प्रकृतिनो बंध तो थाहारकचतुष्क तथा जिननाम सहितज होय. तथा एगेएगुंदयबहसंतंमि के एक यशःकीर्तिरूप एकने बंधे पण एकज त्रीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक होय, तथा तिहां भाव सत्तानां स्थानक होय, जे नणी नाम- कर्मनी एकज यशःकीर्तिरूप प्रकृतिनो बंध अपूर्वकरणना सातमा नागथी मामीने दशमा गुणवाणा पर्यंत होय, ते अतिविशुद्ध माटें वैक्रिय तथा आहारक करे नहीं, तेषी तेने वीजा पञ्चीशादिकनां उदयस्थानक वैक्रियादिकनी पर्याप्ति योग्यनां न होय, मात्र एकज त्रीश प्रकृतिनुं उदयस्थानक होय. तिहां त्र्याणु, वाणु, नेव्याशी, अट्याशी, एंशी, उंगणाएंशी, महोत्तेर, अने पंच्चोत्तेर, ए श्राव सत्तास्थानक होय, तेमां- हेला ए३-ए-L-00-ए चार प्रथमनां सत्तास्थानक उपशमश्रेणिनी अपेक्षायें होय, अथवा क्षपकश्रेणीये पण ज्यां लगें अनिवृत्तिवादरना प्रथम नागें जश्ने १ स्थावर, २ सूक्ष्म, तिर्यंचछिक,६नरकछिक, जातिचतुष्क,१९साधारण, १५श्रातप, १३ उद्योत, एतेर प्रकृति न खपावे तिहां लगे होय, अने ए तेर प्रकृति दय कस्या पली अनेक जीवनी अपेक्षायें उपरलां Gu-ए-७६-७५- ए चार सत्तास्थानक पकश्रेणीय होय. उबरयवंधो के तथा उपरांत बंधे बंधने अजावें वेयग के वेदकने उदयनां स्थानक, दस के० दश होय, श्रने संतंमिगणाणि के सत्तानां स्थानक पण, दस के दश होय, तिहां वीश, एकवीश, व्हीश, सत्तावीश, अभावीश, उंगणत्रीश, त्रीश, एक- त्रीश, नव श्रने आउ, ए दश उदयनां स्थानक अने ए३-ए-ए-GU-10-ए-७६- ७५-५-७- ए दश सत्तास्थानक होय. तेमध्ये केवलीने आप समयनो केवल समुद्घात करतां, वचालें त्रीजे, चोये अने पांचमे, ए त्रण समय पर्यंत कार्मण योगें वर्ततां १ पंचेंजियजाति, वसत्रिक, ५ सुजग, ६ आदेय, ७ यशःकीर्ति, ७ मनुष्यगति,अने वार ध्रुवोदयी, एवं वीश प्रकृतिनो उदय होय. तिहां सत्तास्थानक उंगणाएंशीनुं तथा थाहारकचतुष्क बिना पंच्चोत्तेर, ए वे सत्तास्थानक होय. तथा तीर्घकरने केवली समुद्घात करतां एज वचला त्रण समय पर्यंत तीर्थकर- नामकर्म सहीत एकवीश- उदयस्थानक होय. तिहां जिननाम सहित ठे माटें एंशी अने ठहोत्तेर, ए वे सत्तास्थानक होय.
"
-
១០
सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६
तथा विक्षीने समुद्घात करता श्रोदारिक मिश्रयोगें वर्तता श्रोदारिकटिक,
वनश्पननाराचसंघयण, उ संस्थानमांदेवं एक संस्थान, उपघात अने प्रत्येक, ए
व प्रकृति पूर्वोक्त वीशमाहे नेले थके व्यीशनो उदय होय. तिहां बीजे, उके अने
सातमे, एत्रण समय पर्यंत उंगणाएंशी थने पंच्चोत्तर, ए वे सत्तास्थानक होय. तथा
तीर्थकरने तेज स्थानकें तीर्थकरनाम सहित सत्तावीशनो उदय होय. तिहां एंशी
थने व्होत्र, ए वे सत्तास्थानक होय.
तथा ते व्वीशमध्ये पराघात, उश्वास, शुन तथा अशुजखगतिमादेखी एक
अने चे स्वरमांहेली एक, ए चार नेलतां त्रीशनो जंदय, यौदारिक योगें वर्तता केव-
लीने अथवा थगीथारमे गुणगणे पण होय. तिहां त्र्याणु, वाणु, नेव्याशी, श्रव्याशी,
एंशी, ओगणाएंशी, वहोंत्तेर, अने पंचोत्तेर, ए आव सचास्थानक, ते माहेला पहेखां
चार, उपशमश्रेणीनी थपेक्षायें श्रने देखां चार क्षीण कषायने तथा सयोगी केव.
लीने श्रने तीर्थकरने होय. तिहां आहारकचतुष्कनी सत्ता सहित तीर्थकरने एंशी
थने अतीर्थकरने योगणाएंशी थाहारक वर्जीने तीर्थकरने व्होत्तेर, थतीर्घकरने
पंच्चोत्तेर, ए वे वे सत्ता स्थानक होय.
तथा एकत्रीशने उदयें एंशी श्रने उहोंत्तेर, ए वे सत्तास्थानक तीर्थकर केवपी-
नेज जाणवां, जे नणी सामान्यकेवसाने तो एकत्रीशनो उदय नज होय. ते एकत्रीश
मध्येही तीर्थकरने वचनयोग रुंघे त्रीशनो उदय होय, तिहां एंशी थने बहोंचेर,
ए वे सत्तास्थानक होय, तथा सामान्यकेवलीने औदारिक योगें वर्ततां त्रीशने
उदय योगणाएंशी ने पंचोत्तेर, ए चे सत्तास्थानक होय.
ते त्रीशमध्येथी वचनयोग रंधे सामान्य केवलीने भोगणत्रीशनो उदय होय. तिहां
भोगणाएंशी थने पंचोत्तेर, ए वे सत्तास्थानक होय, तथा तीर्थकरने वचनयोग रुंधे
घीश, तेमांथी श्वासोश्वास घे योगणत्रीशनो उदय होय. तिहां एंशी ने व्होनेर,
ए चे सत्तास्थानक होय. एवं योगणत्रीशने उदयें चार सत्तास्थानक होय.
तथा सामान्यकेवलीने वचनयोग रंधे गणत्रीशनो उदय हतो ते मध्येयी न्यासो-
., श्वास रुंधे थहावीना उदय गणाएंशी थने पंचोत्तेर, ए ये सत्तास्यानक होप.
तथा नवना उदय तीर्थकरने योगी गुणगणे एंशी अने ठहोत्तर तथा नेझे
समये नवनु, पत्रण सत्तास्थानक होय. तथा सामान्यकेवलीने थाना उदये थयो
गीना हिचरम समय खगें गणाएंशी थने पंचोर भने नेले समय धाउनु, एवं
प्रण सत्तास्यानक होय. एम संवे नांगा वीश होय. ए रीत ए नामकर्मनो यंधोद.
य सता संवेध सामान्यदेशे कहो ॥श्त्यर्थः ॥ ३४ ॥
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६
उनए
॥अथैतेषां जीवस्थानानि गुणस्थानानि वाश्रित्य, स्वामी दयते ॥
हवे अनुक्रमें ए थाप कर्मनी प्रकृतिनां स्थानक अने तेना नांगा चौद जीवस्थानक
अने चौद गुणस्थानक श्राश्रयीने स्वामी प्रत्ये निर्णय करीने विशेषादेशे देखाडे .
तिविगप्प पग गणे, हिं जीव गुणसन्निएसु गणेसु ॥
नंगा पउँजियवा, जन जदा संनवो नवश्॥ ३५॥
अर्थ-बंध, उदय श्रने सत्ता, ए तिविगप्प के त्रण विकल्प, तेना पगश्वगणेदि
के बाव कर्मनी प्रकृतिनां स्थानक एक, वे, इत्यादिक तेने संवेघे जे नांगा उपजे,
ते नांगा जीव के चौद जीव स्थानकने विपे श्रने गुणसन्निएसुगणेसु के० चौद गुण-
स्थानक विषे पूर्वे जे कह्या, ते रीतें तेना अनुसारें जंगापजियवा के जांगा प्रयुंजवा.
जधजहासंजवोजवर के जिहां जे नांगो संजवे, तिहां ते नांगो लगामवो ॥ ३५ ॥
॥ श्रथ प्रथमजीवस्थानान्यधिकृत्याइ ॥ हवे प्रथम चोद जीवस्थानक आश्रयीने
ज्ञानावरणीय तथा अंतरायकर्मना नांगा कहे .
तेरससु जीव संखे, वएसु नाणंतराय तिविगप्पो ॥
श्कमि ति ७ विगप्पो, करणं पश्श्च अधिगप्पो ॥३६॥
अर्थ-तेरससुजीव के एक संझी पर्यातो टालीने पहेलां तेर जीवस्थानकने विपे
संखेवएसु के संपें एटले थोडामांहे घणा जीव नाम कहीये. ते जणी संक्षेप
जीवनेद पाठ कायो. तिहां नाणंतराय के एक कानावरणीय थने वीनुं यंतराय,
ए वे कर्मना बंध, उदय अने सत्ता, ए तिविगप्पो केन्त्रण विकल्पनो एक नांगो
होय. एटले पांचनो वंध, पांचनो उदय थने पांचनी सत्ता होय. एना यंध, उदय यने सचा
ध्रुव ते, ते जणी सर्वने होय. तथा कमि के एक संझी पंचेंहिय पर्याप्ता जीयनेदने
विपे तिविगप्पो के प्रण विकल्प तथा ये विकल्पनो एकेक जांगो होय. एटसे पचिनो
पंध, पाँचनो उदय थने पांचनी सत्ता. ए प्रपनो विकल्प, दशमा गुरागपास होय, अने
तेवारपती शानावरणीय तथा थंतरायनो बंधनधी माटें पांचनो उदय यने पांचनी सना,
ए बेनो विकल्प थगीधारमा अने पारमा गुणगापा सरें होय तया करणपश्य.
विगप्पो के. करण एटसे प्रख्यमननी अपेक्षायें संझी ले सपोगी बाली नया
अयोगी जवस्य केसी, तेने विषे झानावरपीप थने खंतरापनी पंध, उदय यने
सत्तानो एक पण विकटर नदी माटे अधिकार है. यदीयां उज्यमननी अपेक्षायें
केयसीने संझी फरसो. चूर्षिकारें घसंज्ञी कम्मो ."मएकरणं केवडियो, विधिगस.
लिणेबुनि ॥ मगोविनारपटुश, तेदसहिदोनट्वंनि । इनिध ॥ ३३ ॥
, . ए सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ॥अथ दर्शनावरणजीवस्थानेष्वाह् ॥ हवे दर्शनावरणीयना बंधोदय सत्तास्थानक जांगा चौद जिवस्थानकने विपे विचारे .॥ तेरे नव चल पणगं, नव सत्ते गम्मि नंगमिक्कारा॥ वेअणि आज गोए, विना मोदं परं बुवं ॥ ३४ ॥ अर्थ-तेरेनवचन के संज्ञी पंचेंजिय पर्याप्ता विना तेर जीवस्थानकने विपे दा नावरणीयकर्मनो नषनो बंध, चारनो उदय अने नवसत्ते के० नवनी सत्ता, तर नवनो बंध, पणगं के० पांचनो उदय श्रने नवनी सत्ता, ए वे नांगा होय. अने एगमि जंगमिकारा के एकसंही पंचेंशिय पर्याप्ताजीयस्थानकने विपे पूर्व जे दर्शनावरणीय संवेधे सामान्य अगीवार नांगा कह्या, ते अगीश्रार अहींयां लेवा. हवे वेधणं श्रथागोए के घेदनीय, थायु थने गोत्र, ए त्रण कर्मने विपे बंध, उदय १ सत्तायें प्रकृतिनां स्थानक अने नांगा ते भागमोक्त प्रकारे जीवस्थानकने विपे कही विनामोहंपरंतुएं के पठी मोहनीय कर्मना नांगा वहेंचीने कहेशे ॥ s समुच्चयार्थः ॥ ३ ॥ ॥अथ वेदनीयगोत्रयोनंगानार्थमियमंत॥प्यगाथा. इवे वेदनीय थने गोप्रकर्मना नांगा चौद जीवन्नेदें वहेंचवाने जाप्यनी गाया कहे .॥ पजात्तग सन्निअरे, अह चनकं च वेयणिय नंगा ॥ सत्तय तिगं च गोए, पत्तेअं जीवगणेसु ॥ ३० ॥ अर्थ-पऊत्तगसन्नि के संझी पंचेंजिय पर्याताने विपे वेदनीयकर्मनाथ के यार जांगा जे पूर्व सामान्यपणे कह्या, ते अहींयां विशेपपणे सेवा, तथा इअरे के संझीपंचेंजिय पर्याप्ता विना वीजा तेर जीवस्थानकें । शशातानो वंध, थशातान उदय श्रने चेहुनी सत्ता, घशातानो वंध, शातानो उदय भने वेहुनी सत्ता, शातानो बंध, यशातानो उदय श्रने चेहुनी सत्ता, ४ शातानो बंध, शातानो उदय थने बेहुनी सत्ता, ए चलकंचवेयपियनंगा के ए चार नांगा वेदनीयना तेर जीव । नेदें होय. थहींयां सयोगीकवलीने योगीकेवलीनी पेरें अव्यमनना संबंध जणी संझी सेखवतां विरोध नहीं. अन्यथा आगला आठ माहेषा चार मांगा तो केवलीनेज होय, ते कारण माटें पर्याप्त संझीने विप वेदनीयना था। जांगा कया उता विरोध नथी. तथा सत्तयतिगंचगोए के० गोत्रकर्मनाजे पूर्वे बंध, उदय अने सत्तानो संवैध करतां सामान्यादेशे सात नांगा कह्या, तेज यहींयां पर्याप्ता सन्निपंच प्रियने सात सांगा क्षेत्रा.
. सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ जए? तेमांहे नीचेोत्रनो बंध, निबैगोत्रनो उदय, नीचे!त्रनी सत्ता, ए प्रथम नांगों तेज, वाउमांहे घणो काल रदेतां जे जीवें उच्चैगोत्र उवेत्यु होय, ते जीव, तेज, वाजमां- हेधी श्रावी पर्याप्ता संज्ञी पंचेंजियपणे अवतरे, तेने केटलाएक काल पर्यंत, ए नांगो पामीयें, परंतु वीजा जीवने विषे ए नांगो न पामीयें, तथा वीजा नांगा जेम पूर्वे कह्या, तेम अहींधां पण लेवा. तथा वीजा तेर जीवन्नेदें १ नीचेगोत्रनो बंध, नीचनो उदय श्रने नीचनी सत्ता, ५ नीचनो बंध, नीचनो उदय अने वेहुनी सत्ता, ३ उंचनो बंध, नीचनो उदय अने वेहुंनी सत्ता, ए त्रण मांगा होय. तेमाहे पहेलो नांगो तो तेज, वाउमांदेची जञ्चैर्गोत्र उवेलीने वीजे जीवन्ने अवसरे, तेनी अपेक्षायें लेबो, परंतु वीजाने न होय. तथा उच्चैर्गोत्रनो उदय तो तिथंचगतिमाहे तथा अपर्याप्ता- नेविपे न होय, तेमाडे वीजा चार नांगानो तेर जीवन्नेदें निषेध जाणवो. परंतु जे जांगाने विषे नीचनो उदय होय, ते अहींयां लेवा. पत्तेअंजीवगणेसु के ए तेर जीवस्यानकने विपे प्रत्येकें त्रण नांगा होय ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ३० ॥ ॥ श्रथ आयुभंगप्ररूपणार्थमियमंत॥ष्यगाथा ॥ हवे ए चौद जीवनेदें श्रायुःकर्मना नांगा प्ररूपवाने अर्थे नाप्यनी गाथा लखीयें वैयें. ॥ पजात्ता पजात्तग, समणा पजत्त अमण सेसेसु ।। अहावीसं दसगं, नवगं पणगं च आनस्स ॥ ३॥ अर्थ-पजात्तापजत्तगतमणा के० पर्याप्ता अने अपर्याप्तासमणा एटले मन सहित तेने संज्ञी कहीये ,एटवे संज्ञी पंचेंजिय पर्याप्ता अने वीजा संज्ञी पंचेंजिय अपर्याप्ता जाणवा. तिहांसंज्ञी पंचेंजिय पर्याप्तामांहे श्रायुःकर्ममा नांगा, अहावीसं के। अठावीश होय. तेमध्ये नारकीना पांच, तिर्यंचना नव, मनुष्यना नव, अने देवताना पांच, एम श्रहावीश जांगापूर्वे कह्या ते तेम जाणवा. तया संज्ञी पंचेंजिय अपर्याप्तामाहेश्रायुःकर्मना नांगा दसगं के दश होय. केम के ए अपर्याप्ता लधियी जाणवा. ते लब्धि अपर्याप्ता तो मनुष्य अने तिर्यचज होय. तथा देव अने नारकी, ए वेहु लब्धि अपर्याप्ता नज होय, माटें देवताना पांच अने नारकीना पांच, एवं दश जांगा पूर्वोक्त असावीशमां- हेथी टले, तेवारें बढार नांगा रहे. तेमध्येधी वली सन्निया अपर्याप्ताने देव नारकीनो बंध न होय. तेमाटें, देव नारकीना बंध प्रायोग्य जे मनुष्य तिर्यचने विपे जे श्रायुःकर्मना नव नव सांगा कह्या तेमध्येधी पण एक देवायुनो बंध, तिचायुनो उदय अने वेढु श्रायुनी सत्ता; वीजो नरकायुनो वंध, तिर्यगायुनो उदय अने वेहु थायुनी सत्ता, ए वे नांगा , ए सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ आयुबंधकासावस्थाना जाणवा. तथा उत्तरावस्थायें बंधन्यशून्य काले तिर्यगायुनो उदय थने देवायु तथा तिर्यगायुनी सत्ता, चोथो तिर्यगायुनो उदय भने नरकायु तथा तिर्यगायुनी सत्ता, ए चार नांगा तिथंचना, तेवाज चार जांगा मनुष्यमाहेशा एवं थान लांगा टले, तेवारें शेष दश जांगा रहे, तिहां तिर्यंचगतिमध्ये एक थायु. बंधथी पूर्वावस्थानो तथा वे बंध कालावस्याना अने एक तिर्यगायुनो उदय, तथा वे तिर्यगायुनी सत्ता, पीजो तिर्यगायुनो उदय, अने तिर्यग् तथा मनुष्यायुनी सत्ता, ए वे उत्तरावस्थायें बंधशून्य कालें होय. एवं पांच तिर्यंचगतिना, तेमज पांच मनुष्य गतिमांदेला, एवं दश नांगा थायुना संज्ञी अपर्यातामांदे लाने. तथा पजातश्रमण के मनरहित एटले पर्याप्ता थसंही पंचेजियने विपे नवर्ग के श्रायुःकर्मना नव नांगा जे पूर्व तिर्यंचगतिमध्ये सामान्य करा, ते नहीं पण लेवा, केमके देव अने नारकी तो असन्नीया होयज नहीं, अने मनुष्य पष श्रसन्नि पर्याप्तो न होय, मात्र तिर्यचज असन्नि पर्याप्तो होय, तेने चारे गतिना थायुनो बंध होय, माटें एने तिर्यंचगति मांदेला नवे नांगा होय. ए रीते एक संझी पंचेंजिय पर्यातो, चीजो संज्ञी पंचेंजिय अपर्याप्तो, त्रीजो असंझी पंचेंजिय पर्याप्तो, ए त्रण जीवनेद टाली, सेसेस के शेष रखा जे अगीबार जीव-' नेद, तेने विपे प्रत्येके प्रत्येके पणगंचयाजस्स के थायुःकर्मना पांच पांच नांगा होय. ए श्रीधारे जीवस्यान तिर्यच होय, श्रने ते देव तथा नारकीन थायु न बांधे, तेमाटें आयुर्वध कालथी पूर्वे एक नांगो तथा श्रायुर्वध कालें वे गतिना ये जांग भने श्रायु. बंध काल पठी वे जांगा, एवं पांच नांगा होय. एमां श्रसंझी पंचेंजिय संमूर्छिम अपः र्याप्ता मनुष्य पण होय, तेवारें पांच तिर्यंचना थने पांच तेना पण जांगा उपजे. एवं दश जांगा उपजे पण ते अहीश्रां सूत्रकार कह्या नथी, ते \ जाणीये शा हेतुयें विवक्षा करी नहीं ? ते विचार, ॥ इति ॥ ३ ॥ थथ जीवस्यानेषुमोदनीयकर्माहाहवे चोदजीवस्थानकने विपेमोहनीयकर्मना पंध उदय थने सत्तानां स्थानकनो संवेध विवरीने कहे ते. ॥ असु पंचसु एगे, एग उगं दसय मोद बंध गए। तिग चल नव उदय गए, तिग तिग पन्नरस संतमि ॥४०॥ थर्थ-यमुपंचसुएगे के पाठ जीवस्थानकने विपे तथा पांच जीवस्थानकने विपे थने एक जीवस्यानकने विपे अनुक्रमें एगगंदसय के एक, ये थने दश मोड्यंधगए के मोहनीयप्रतिना बंधस्थानक होय तथा थनुक्रमें से एकेका र्य- - .
..
,
..
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६
ए३
स्थानकें तिगचजनवउदयगए केत्रण, चार श्रने नत्र, उदयनां स्थानक होय.अने अनु-
में तिगतिगपन्नरसप्तमि केण्त्रण,त्रण अने पंदर सत्तानां स्थानक होय ॥इसरार्थः
२ सूक्ष्म एकेंजिय पर्याप्ता अने अपर्याप्ता,३वादर एकेंजिय थपर्याप्ता, जिय अप-
प्तिा,ए तेजिय अपर्याप्ता,६ चौरिंध्य अपर्याप्ता, असंझी पंजिय अपर्याप्ता,अनेसंज्ञी
पंजिय अपर्याप्ता, ए श्राव. जीवन्नेदें एकज वावीश प्रकृतिनुं वंधस्थानक होय. जे
जणी ए लब्धिनी अपेक्षायें अपर्याप्ता कह्या वे, माटें तेने तो मिथ्यात्वज होय. ते
मिध्यात्वें तो वावीशनोज बंध होय, तिहां त्रण वेदें वे युगल साथें जांगा व पूर्वली
पेरें लेवा, तथा आठ, नत्र भने दश, ए त्रण उदयस्थानक होय. श्रहीं सातवें
उदयस्थानक न होय, केमके सातनो उदय अनंतानुबंधीया विना होय वे ते तो
उपशमश्रेणीधी पडतां मिथ्यात्वें भावे, तिहां श्रावलिकामात्र लगें होय, ए श्राप
जीवन्नेदे श्रेणी नधी माटें सातनो उदय न होय, तथा एकेका उदयें अहावीश,
सत्तावीश श्रने दबीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय.
वादर एजिय तथा त्रण विकलेंजिय श्रने श्रसन्नीया पंचेंजिय, ए पांच पर्याप्ता
जीवनेदने विपे वावीश, एकवीश, ए बंधस्थानक होय. तिहां लब्धि पर्याप्ता केटला-
एकने करण अपर्याप्तावस्थायें लावादनना मिथ्यात्वनो बंध न होय, तेबारें एकवी-
शनो वंध पामीयें. अहीं वावीशना बंधे सात, आठ, नव अने दश, ए चार उद-
यस्थानक होय. अने एकेका उदयें अहावीश, सत्तावीश श्रने ठवीश, ए त्रण सत्ता-
स्थानक होय, तथा एकवीशने बंधे सात, आठ अने नव. ए त्रण उदयस्थानक होय,
अने ते एकेके उदयस्थानकें एकेकुं अहावीशनुं सत्तास्थानक होय. केमके एकवीशनो
वंध, ते सास्वादनेंज होय. तिहां तावादने तो निश्चे थडावीशनुंज सत्तास्थानक होय.
तथा एक संज्ञीपंजिय पर्याप्ताना जीवनेदनेविपे दशे वंधस्थानक होय, अने
नवे उदयस्थानक होय, तथा पंदरे सत्तास्थानक होय. तेनुं स्वरूप अने जांगा पूर्वती
पेरेंजाणी लेवा॥इत्यर्थः॥४०॥
॥अथ नामकर्म जीवस्थानेवाह ॥ हवे चौद जीवस्थानकने विषनामकर्मना बंध, उदय
अने सत्तानां स्थानक वे गाथायें करी कहेवे. ॥
पण जग पणगं पण चन, पणगं पणगा दवंति तिमेव ।।
पण उप्पणगं ठह, प्पणगं अहह दसगंति ॥४॥
सत्ते व अपजाता, सामी सुहुमाय बायराचेव ॥
विगालिदि आउं तिन्निन, तहय असन्नी अ सन्नी ॥४॥
- एम चार नांगा प्रत्येक दोय. ए सात थपर्याता जीवने प्रत्येक वाणु, यहवाशी, ୨୯୫ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ अर्थ-अहींआ प्रथम गाथायें बंध, उदय श्रने सत्तानां स्थानक कहे , अने बीजी गाथायें तेना स्वामी कदे , माटें चे गाथानो अर्थ नेलो जोमीयें, एटले पण युग के पांच बंधस्थानक, अने वे उदयस्थानक, पणगं के पांच सत्तास्थानक, एना सत्तेवन. पड़तासामी के सात अपर्याप्ता जीवनेद, ते एना खामी जाणवा. तथा पणचउप- णगं के पांच बंधस्थानक, चार उदयस्थानक, अने पांच सत्तास्थानक, तेना खामी सुहुमाय के० सूक्ष्म एकेंशिय पर्याप्ता जाणवा, तथा पणगावंतितिमेव के त्रणे पांच पांच स्थानक जाणवां एटले पांच बंधस्थानक, पांच उदयस्थानक अने पांच सत्ता स्थानकना खामी होय, ते कोण होय ? तोके-वायराचेव के चादर एकें जिय पर्याप्ता एना स्वामी होय, तथा पणठप्पणगं के पांच बंधस्थानक, उ उदयस्थानक अने पांच सत्तास्थानक, एना स्वामी विगलिंदिया तिनिउ के जिय, तजिय श्रने चोरिंजिय, पत्रणे विकप्रिय पर्याप्ता जाणवा, तथा उछप्पणगं के बंधस्थानक, उ उदयस्या नक थने पांच सत्तास्थानक, एना खामी श्रसन्नीश्च के असंझी पंचेंजिय पर्याप्त जीव जाणवा. तदय के तेमज शहदसगंति के श्राप बंधस्थानक, थाउ उदय स्थानक थने दश सत्तास्थानक, एना खामी सन्नी के संझी पंचेंजिय पर्याप्ता जापया ॥ इति गाथाध्याक्षरार्थः ॥४१॥ ४२ ॥ एवे विस्तारें थर्थ सखीये ठेये. अपर्याप्ता सूक्ष्मादिक सात जीवनेद, तेने देव, नरकगति प्रायोग्य यंध न होय, तेमाटें थहावीश, एकत्रीश भने एक, एत्रण यंध स्थानक बिना प्रेयीश, पच्चीश, व्यीश, उंगपत्रीश, अने त्रीश, ए पांच बंधस्थानक तिपंच थने मनुष्य प्रायोग्यज होय. तिहां एकेका अपर्याताने विपे ( १३५१५) पंध मांगा उपजे, तथा ए सात जीवनेदमाहेसा अपर्याप्ता सूक्ष्म अने पादर एकैछिप, एजीवनदनविप एकवीश ने चोयीश, ए ये उदयस्थानक होय, तिहां एकथी. शने उदये सर्य अशुन पद नणी एकज नांगो होय. तथा चोयीशने उदय प्रत्येक थने साधारपना विकहर्षे वे नांगा होय. एम वेहुना मसी एकेका जीपने प्रण प्रण जांगा होय. थने शेप पांच अपर्याप्ताना जीवनेदें एकवीश यने नीश, ए उद्यस्यानक प्रत्येक होय. यहींयां यीशना उदयमांहे साधारणनो उदय माटें एकका उदयें एक नांगोज उपजे, तेथी पन्ने उदयना वे ये नांगा एकेका जीवने होय, नया सन्नीया थपर्यातामा बेतियंच पंचप्रियना थने ये मनुष्यता, उगशी, ऐशी थने यहांना पाच पांच सास्थान होय. यहीयां तिथंचगति नग्री, . सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६ एU माहे जिननामनी सत्ता न होय, माटे व्याणु अने नेव्याशी, ए वे सत्तास्थानक न होय. जे आहारकचतुष्क संयम प्रत्ययिक वांधीने वली मिथ्यात्वे गयो होय, तेने जिहांसुधी आहारकचतुष्क उवेले नहीं तिहांसुधी वाणुनी सत्ता होय अने चोक उवेच्या पठी अध्याशीनी सत्ता होय तथा तेज, वाउमादे मनुप्यहिक उवेलीने ए स्थानकें श्रवतस्यो होय तेनी अपेक्षायें अठोत्तरतुं सत्तास्थानक लेवु. एमज पंशी तथा व्याशी, एसर्व सत्तास्थानकनुं स्वरूप अने नांगा उपजाववा ते पूर्वली पेरेंजाणवा. तथा सूदम एकेंजिय पर्याप्ताने २३-२५-२६-२५-३०, ए पांच बंधस्थानक होय. एने तिर्यच, मनुष्यमांहेज जावु वे माटे तत्प्रायोग्य एज बंधस्थानक ते. अहीं बंधना मांगा ( १३५१७) होय. एने २१-२४-२५-२६, ए चार उदयस्थानक होय. तिहां एकवी. शने उदयें एक नांगो, चोवीशने उदयें वे, पच्चीशने उदयं वे श्रने बीशने उदयें वे, एम चार उदयस्थानके नांगा सात होय. तथा प्रत्येके एकेका उदयस्थानके ए२-17- ६-50-3, ए पांच सत्तास्थानक होय. तेमध्ये तेउवायु विना बोजा सर्व जीव शरीर पर्याप्तियें पर्याप्ता थका निश्चे मनुष्यहिक बांधे, माटे ते डिक उतां अमोत्तेरनुं सत्तास्थानक न होय. प्रत्येक पर्याप्ता जीवमांहे पण तेज, वायु बिना वीजा सर्व जीयने पञ्चीश पने उनीश, ए चे उदय साधारण पद सहित ठे माटे पस्यानक महोर बिना चीजों चार सत्तास्थानक होय. ए पञ्चीश तथा उनीशनो उदय तो शरीर पर्याप्तियं पर्यागानेज होय, तेमाटे साधारण सूक्ष्मपर्याप्ताने पञ्चीश, नीशने उदय होनेरनी मना न पायें, 'अने प्रत्येक पदमाहे तेज तथा वायु नेसा पाव्या, ते माटें ते अपंक्षायें प्रत्येकमारे बहोत्तेरनी सत्ता पामीये. ए ये जांगे चार सत्तास्थानक श्रने पांच नांगे पांन सगा. स्थानक होय. तिहां वाण, सत्तास्थानक तो थाहारक पांधी मिध्यावं गा, गिदा थाहारकचतुष्कनी सत्ता उतां निध्यात्वने वशे सूक्ष्नमांद्रे पवना, नेनी व्यपंक्षायें गो. तथा पादर एवेंजियपर्याप्ताने विपेपए २६-२५-२६-२४-३०, पपांच पंधानानक तिर्यच, मनुष्य प्रायोग्य जाणवा. फेम एने मनुष्य अने निर्यन, गतिम जावं ठे माटें तत्प्रायोग्य पांधे. निदां बांगा १६११ दोय. मी उदगम्मानक २१-२४-२५-२६-२७, ए पांच दोप. तिहां एकीने उदय वचा उदय गान, पचीसने उदयें पांच, सीमाने उदयीमार ने मनानी उदक. मग मली पांच उदयन्यान. जगाअंगानीमा ट्रोप. सन 2-7-5-:-. सनात्यानप. होय. वहीं पसीने दहीमने या प्रदेश में सा एकोजांगी है, म्यानरना देना ना नाजिय पार शिनाना सांगा नया गाना सपना : 3 गान र निदांडांगा एसय अन २१-२५-२६-२०-२-२९-३०-३१- श्रार उदपायाना ए६ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ पांच सत्तास्थानक होय. अने शेष एकवीश जांगाने रिपे होतेर बिना वाकीनां चार सत्तास्थानक होय. तघा प्रण विकजिय पर्याप्ताने प्रत्येक त्रेवीश, पच्चीश, ध्वीश, उंगपत्रीश, अने धीश, ए पांच बंधस्थानक मनुष्य तिथंच प्रायोग्य होय. एने देव तथा नारक, एपे गतिमध्ये जावू नथी तेथी बीजां बंधस्थानक न होय. अही नांगा १३१७ तथा २१- २६-२७-२५-३०-३१-ए व उदयस्थानक होय. तिहां जांगावीश पूर्वे करा , तेरीते जाणवा, तथा ए२-G-६-60-9-ए पांच सत्तास्थानक होय. तेमध्ये एकवीराना उदयना नांगा वे तथा ग्वीशना उदयना नांगा वे, एवं चार नांगे तो प्रत्येके पांच पांच सत्तास्थानकज होय. केमके तेउ थने वायुमाहेथी श्रावेला विकलेंक्रिय पर्याप्त ने पण करण अपर्याप्तापणे कियत्काल सगै अहोतेर सत्तास्थानक पामी, पठी चार सत्तास्थानक होय, थने शेप शोस नांगें एक अहोतेर वर्जीने चार चार सत्तास्थानक प्रत्येके होय. जे जणी शोल नांगा शरीरपर्याप्तियें पर्याप्तानेज होप. तिदा तो थयश्य मनुप्यधिकनो बंध होय तेवारें तेने होतेरनी सत्ता न होय, पाकी चार सत्तास्थानक होय. ए रीतें जिय, तंडिय अने चोरिजिय पर्याप्ताने एके. काने प्रत्येक व उदयस्थान वीश नांगा होय, तेमाहे चार चार नांगा, पांच पांच सत्तास्थानकासा थने योजा शोल शोस नांगा, चार चार सत्तास्थानकवासा जाणया. तपा यसप्नीया पंचडिय पयाताने २३-२५-२६-२७-२५-३०- ए व बंधस्थान होप.जे पती देव अने नरकगति प्रायोग्य असावीशनो बंध पण एने होय. फेम के पमरीने पारे गतिमध्ये जाय ते ते मात्रै तत्प्रायोग्य बंध होय. यही गांगा १३९२६ एने २१-२६-२७-२५-३०-३१- प उ उदयस्थानक होय. ते उ उदयना जांगा upad होप. प. यक्रिय न कर माटें यक्रियनो नांगो न होय. तैमध्ये एकवीशना उदयना नांगा या अने उनीशना उदयना नांगा (२०), एयं (२६) नांगे पाणु, श्रत्याशी, दगी, एसी यने श्रोनर, ए पांच सत्तास्थानक होय, थने शेष ( ४६०) 'नांगा सरीर पर्याप्ति पूरी कम्या पती होय, ते नणी एक अहोनर बिना याकीनां पार मनाम्यानक हाय. तया मनीया पंचेंद्रिय पर्यामाने २३-२५-२६-२७-२५-३०-३१-१-ग. बाले पंधरयानक होय. केम के एमां मनुष्य पण श्राव्या माटे तेने मय यंधम्यानक लोग, होद. २०-२५-८-२, ए चार न होय, कमके अदीया केयसीने नाय मनगन्य मान मनीमानांहे गरया नहीं नेयो २०-- पण कवीनां न गायां, अन्यथा .. सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ए श्रगीथार उदयस्थानक कहेत, अने वारमो चोवीशनो उदय तो एकेंजियनेजः होय, वीजाने न होय, तेथी तेना श्रगीबार नांगा टले तथा एकवीशने उदयें सात अपर्याप्ताना सात लांगा अने संझीया असंज्ञीआ नेला गणतां पंचेंजियतियंचनो एक नांगो तथा मनुष्य अपर्याप्तानो एक तथा व्वीशने उदयें, त्रण. विकलेंजियना त्रण, श्रने असन्नी पंचेंजियतिर्यंच तथा मनुष्यना वे, एम पांचना पांच जोगां अप: त्तिाना टले, तथा वीश, बाउ भने नव, ए त्रण उदयना त्रण नांगा, एवं संर्वथइने अहावीश नांगा पूर्वोक्त उदयनांगा १ ए१ ), मांथी कांडतां शेष (-१७६३ ) नांगा उदयस्थानकना सन्नीश्रा पंचेंजिय पर्याप्ता जीवांदे पामीयें, तेमध्ये एकवीशना उद- यना (४०), बीशना उदयना (एएए), एवं ( ६३५ ) नांगे प्रत्येके पांच सत्तास्था- नक कहेवां. अने वीजां चार सत्तास्थानक ते सामान्यादेशे नव श्रने श्राग्ना उदय विना दश, सत्तास्थानकना जीवनी अपेक्षायें लेवा. हवे संवेध लखीयें ये. सूक्ष्म अपर्याप्ता एकेजियने त्रेवीशने बंधे, एकवीशने उदयें पांच सत्तास्थानक, तेम चोवीशने उदयें पण पांच सत्तास्थानक,एवं वे उदयना मली दश सत्तास्थानकथयां. तथा पञ्चीशने वंधे पण एज वे उदय होय, तिहां पण सत्तास्थानक दश होय. तेम व्वीश, उंगणत्रीश अने त्रीश, ए त्रण बंधे पण दश दश नांगा करतां पांच स्थानकें यश, पञ्चाश सत्तास्थानक होय. तथा ए सूक्ष्म अपर्याप्ता एकेंशिय विना शेप व अपर्याप्ताना जीवस्थानकें पण एज रीतें पञ्चाश पञ्चाश बंध, उदय श्रने सत्ता संवेधे नांगा होय, पण एटबुं विशेष जे वेंजियादिक पांच अपर्याताने चोवीशना उदयने स्थानके ठबीशनो उदय लेवो. तथा सूक्ष्म एकेंजिय पर्याप्ताने पण एहीज पांच बंधस्थानक ते. तिहां एकेक बंधस्था. न २१-२४-२५-२६, ए चार उदयस्थानक गणतां वीश थयां ते एकेका उदयस्था- नके पांच पांच तत्तास्थानक गणतां एकसो नांगा थाय. तथा वादर एकेंजिय पर्याप्ताना एहीज पांच बंधस्थानक, तिहा एकेके बंधस्थान २१-२४-२५-२६-२७, ए पांच उदयस्थानक गणतां पञ्चीश उदयस्थानक याय, तेमांडे पांच उदयस्थानकें श्रहोत्तेर विना चार चार सत्तास्थानक होय. तेना वीश नांगा. थने वीश उदयस्थानके पांच पांच सत्तास्थानक खेतां सो नांगा थाय. एम शरवाते एकसो ने वीश बंध नदय सत्ता संवेधे नांगा होय. तथा जियपर्याप्तामांहे चोवीशने बंधे उ उदयस्थानक होय, ते मांदेखा एकवी. श अने बीश, ए वे उदयें पांच पांच सनास्थानक होय. अने २७-२५-३०-३१- ए चार उदयस्थानके चार चार सनास्थानक होय. शरवासे वी नांगा एक मोहंपरंवठं के पठी मोहनीय कर्मना जांगा कही\ ॥ इति समुथयार्थः ।। , . ar होय. उपशांतमोहने तथाविध विशुझिने अनावें निझा प्रचलानो पण उदय संग विध उदय थने उच्च के० पइविध सत्ता, एजांगो वेदसा समय धिना चाकीना सार समय होय, एटसे हिचरम समय खगें होय, अने चरम समय तो ये निशानी सन च नांगा दपकने होय. ते पठी उदय तथा सत्ता सर्व दले. हवे वेथपिययादगार के वेदनीय, थायु थने गोत्र, एत्रण कर्मना नांगा गुणगणे बिनहा केक G00 सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ यसंतकम्मसा के बनो वंध, चार तथा पांचनो उदय श्रने नवविध सत्ता होय. एटले चनो बंध, चारनो उदय अने नवनी सत्ता, ए प्रथम नांगो; तथा उनो बंध, पांकनो उदय भने नवनी सत्ता, ए बीजो नांगो; ए वे नांगा निश्चे होय. तेवार पनी अपूर्व करणना शेप ठ जाग अने अनिवृत्तिकरण तथा सूदनसंपराय, ए त्रण गुणनाएं निशा श्रने प्रचला, ए चे पण बंधथकी टली माटें चउबंध के चतुर्विधबंध, चतुविध उदय श्रने नवविध सत्ता, ए तिगे के बंध, उदय अने सत्ता, त्रणेनो एक जांगों तथा चपणनवंस के चतुर्विधबंध, पंचविध उदय थने नवविध सत्ता. अहीं ? शब्दें सत्ता जाणवी. ए वीजो नांगो. ए वे नांगा त्रण गुणगणे होय. ए वेज उपशमश्रेणीनी अपेक्षायें जाणवा. हवे आपकश्रेणीनी अपेक्षायें कहे दे. : के नवमे अने दशमे, ए वे गुणगणे जुबल के बंध अने उदयन जोमबुं एटले विध बंध श्रने चतुर्विध उदय होय. अहींथां चारनी संख्या पाउलयी क्षेवी : ठस्संता के पविध सत्ता एटले चारनो बंध, चारनो उदय अने उनी सत्ता एक जांगो क्षपकने होय. नवमा गुणगणाना वीजा मांग थीणहीत्रिकनो , थया पठी नवमे अने दशमे गुणगाणे एज नांगो होय. जे जणी कम्मरयम चूर्णिमध्ये कधु वे के, कपकने अतिविशुद्धि नणी निशा अने प्रचलानो उदय होय, ते माटें पंचविध उदयनो नांगो पण न होय ॥ इति समुच्चयार्थः ।। ४४ ११ नवसंते चन पण नव, खीणे चन रुदय उच्च चनसत्ता ॥ वेअणि आजगोए, विना मोहं परं वुहं ॥ ४५ ॥ थर्थ-उपसंते के उपशांतमोह नामा अगीयारमे गुणगणे बंधने अन्नावे व पण के० चतुर्विध उदय, तथा पंचविध उदय श्रने नव के नवविध सचा, ए. चारनी उदय थने नवनी सत्ता तथा पाँचना जदय ने नवनी सत्ता, ए वे प्रा ते मारें पंचविध उदय कह्यो तथा खाणे के क्षीणमोहगुणगाणे चउरुदय के पर , सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ॥ अथ वेदनीय गोत्रयोगज्ञानार्थ मियं नाष्यगाथा ॥ तिहां वेदनीयकर्म अने गोत्र कर्मना नांगा जाणवाने माटें जाण्यनी गाथा कहे .॥ चज बस्सु उन्नि सत्तसु, एगे चन गुणिसु वेअणि अनंगा ॥ गोए पण चन दो तिसु, एगऽसु उन्निश्कंमि॥४६॥ अर्थ-उस्सु के मिथ्यात्वथी मांडीने प्रमत्तांत लगे व गुणगाणे अशातानो बंध, अशातानो उदय अने वेहुनी सत्ता; बीजो अशातानो वंध, शातानो उदय अने बेहुनी सत्ता; बीजो शातानो वंध, अशातानो उदय अने वेहुनी सत्ता; चोथो शाता- नो वंध, शातानो उदय श्रने वेहुनी सत्ता; ए चल के चार नांगा, हा गुणगणा लगें सघलें होय. अने अप्रमत्तथी मांडीने तेरमा गुणगणा सुधीना सत्तसु के सात गुणगणे एक शाताज वांधे माटे, वेदनीयना आठ जांगा मांहेलो त्रीजो अने चोथो, ए उनि के वे नांगा होय. तथा एगेचउगुणिसु के एक अयोगी गुणगणे चार नांगा होय. एक शातानो उदय, वेहुनी सत्ता, वीजो अशातानो उदय अने वेहुनी सत्ता, ए वे नांगा विचरम समय लगें होय अने चरम समयें एक शातानो उदय अने शातानी सत्ता, बीजो अशातानो उदय अने अशातानी सत्ता, ए वे नांगा होय, एवं चार लांगा होय. ए वेअणिअनंगा के वेदनीयकर्मना आउ नांगा चौद गुण- गणे कह्या. हवे गोत्रकर्मना लांगा गुणगाणे कहे ते. गोए के गोत्रकर्मना पण केप पांच नांगा पहेले गुणगणे होय, ते कहे . एक नीचगोत्रनो बंध, नीचनो उदय अने नीचनी सत्ता; वीजो नीचनो वंध, नीचनो उदय अने वेहुनी सत्ता; त्रीजो नीचनो बंध, उंचनो उदय अने वेहुनी सत्ता, चोथो उंचनो बंध, नीचनो उदय थने बेहुनी सत्ता; पांचमो उंचनो बंध, उंचनो उदय अने वेढुनी सत्ता; ए पांच लांगा, मिथ्यात्व गुणगणे होय, अने साखादन गुणगणे तो पूर्वोक्त मिथ्यात्वना पांच नांगा मांदेलो पहेलो नांगो न होय. वाकी चल के चार नांगा होय, केमके पहेलो नांगो तो तेउ वायु मांहे होय अथवा तेउ वाज मांदेधी चवीने चीजे स्थानकें अवतरतां केटलोएक काल पर्यंत होय. तिहां तो सम्यक्त्व नथी माटे क्याथी पमीने सास्वादने श्रावे ? तेमाटे प्रथम नंग निपेध्यो तथा मिश्र थने अविरति सम्यदृष्टि तथा देश- विरति ए तिसु के त्रण गुणगाणे चोयो अने पांचमो, ए दो के ये लांगा होय, केमके नीचगोत्रनो तिहां बंध नथी, ते जणी प्रथमनावण नांगा न होय, तथा कोइ. एक श्राचार्य कहे ते के देशविरतिने एकज पांचमा नांगो होय, परंतु बीजो नांगो ទី ០៥ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ न होय, जे लणी "गजाइ पमुच्च उच्चगोथ उच्च होइ” ए वचने उच्चे!त्रनोज तिहां उदय-होय, तथा असु के प्रमत्त गुणवाणाथी मामीने या गुणगाणे प्रत्येक एग के० एकेक नांगो होय. तिहां प्रमत्तथी सूक्ष्म संपराय खगें पांच गुणगाणे तो उंच गोत्रनोज बंध, उदय होय, माटें एक पांचमो नांगोज होय. श्रने उपशांतमोह, क्षीणमोह श्रने सयोगी, एत्रण गुणगणे गोत्रनो घंध नथी माटे उच्चे!रनो उदप अने बेहुनी सत्ता, ए हो नांगो होय, तथा कमि के एक अयोगी गुणगणे मुनि के ये नांगा होय. तिहां संचनो उदय अने वेनी सत्ता, ए हो लोगो, विचरम समय खगें होय अने उंचनो उदय तथा जंचनी सत्ता, ए सातमो नांगो, चरम समय सगें होय ॥इति समुच्चयार्थः ॥ ४६॥ ॥थथ थायु गज्ञानार्थमियमंतप्यगाथा ॥ हवे आयुःकर्मना जांगा जाणवाने थथे जाप्यनी गाया कहे . । अवाहिगवीसा, सोलस वीसं च वारस व दोसु॥ दो चम्सु तीसु कं, मिनासु आनए नंगा॥ ४ ॥ अर्थ-अध्याहिगवीसा के प्रथम गुणवाणे असावीश जांगा श्रने बीजे गुणगाणे चीश मांगा, त्रीजे गुणगणे सोसस के शोल नांगा, चोये गुणवाणे वीसंच के वीश नांगा, पांचमे गुणगणे पारस के वार नांगा, दोसु के के श्रने सातमे गुणगाणे व केवल नांगा, चसु के थाउमे, नवमे, दशमे अने अंगीथारमें गुणवाणे दो के ये वे जांगा; तीमु के वारमे, तेरम अने चोदमे, पत्रण गुणवाणे कं के गक नांगी.परीत मिशाइसुथाउएनंगा के मिथ्यात्वादिक चौद गुणाणे श्रायुः फर्मना नांगा जाणवा. ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ ४ ॥ मिथ्यात्व गुणवाण तो पूर्व कडेला असावीशे जांगा थायुना होप, जे जणी नार गतिना जीय मिथ्याष्टि होय. तया मिथ्यात्वे चारे श्रायुनी पण बंध दे, तेथी देवना पांच, नारकीना पांच, नियंचना ना थने मनुष्यना नव, ए सर्व होय. तथा सान्बादने नगमायुनी बंध नथी मार्ट तियच तया मनुष्यने थायुबंध कामा वस्याना नरकायु बंधना व नांगा दो, तेवारें शेप वीश नांगा होय. तथा मिश्रगुणनाणे यायुनो बंधजनयी मा यस्याना देव नारकीना में ये तथा तिरंच श्रने मनुष्यना चार चार, एवं यार नांगा टो तेयारे शोल नांगा रद. नशा अविरनि सम्यकदृष्टिमा नी तियंच भने मनुष्यने एक देवगति विना शप मनिनां या न यांधवा मधिनायगायने देय तया नारकी गप्प - सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ G०३ तिर्यंचायु बंधनो एकेको जांगो टले. एवं आव नांगा टले, तेवारें शेप वीश जांगारदे. तथा देशविरतिगुणगएं तो मनुष्य अने तिर्यंचने होय, ते तो देशविरति उतां देवा- युज बांधे तेमाटें मनुष्य, तिर्यंचने प्रत्येकें बंधकालावस्थायें एकज नांगो तथा परज- वायुर्वधकाल थकी पूर्व एकेको नांगो अने आयुर्वधकाल पठी चारे नांगा होय. जणी कोइएक तिर्यंच अथवा मनुष्य चारे आयु मांहे एक आयु वांधीने पठी देशविरतिपणुं पामे तेनी अपेक्षायें उत्तरावस्थाना चार नांगा कह्या. ए रीते उ उ नांगा तिर्यंच श्रने मनुप्यना लेतां वार नांगा पांचमे गुणगणे पामीये. तथा प्रमत्त अने अप्रमत्त, ए वे गुणगणां मनुष्यनेज होय, माटे मनुष्यना व नांगा देशविर तिनी पेरें जाणवा, ए गुणगणे तिर्यच नथी तेथी तेना नांगा टल्या. तथा श्रावमे, नवमे, दशमे, अने श्रगीरमे, ए चार गुणगणे उपशमश्रेणीनी अपे- दायें वे वे नांगा होय, एक मनुष्यायुनो उदय अने मनुष्यायुनी सत्ता, ए नांगो, आयुर्वध. कालथी पूर्वलो होय, अने मनुष्यायुनो उदय तथा मनुष्यायु अने देवायुनी सत्ता, ए वीजो नांगो श्रायुर्वध काल पठी उत्तरावस्थानो होय, एबे नांगा होय. एने बंधकालावस्थानो नांगो न होय, जे जणो ए अत्यंतविशुरू माटें आयु न बांधे अने श्रायु बांध्या पठी उपशमश्रेणी पमीवजे, तोपण देवायु बांध्या पळी पडीवजे. परंतु वीजां त्रण ग. तिनां थायु वांध्या पठी उपशमश्रेणी पमिवजे नहीं. जे जणी कम्मपयडीमध्ये शीवशर्म सूरिये कयुं "तिसु आउगेसु वसु, जेण सेढि न आरोहति" अने पूर्वे श्रायु- वंध कस्या पठी पकश्रेणी करे नहीं माटें दपकने मनुष्यायुनो उदय अने मनुष्या- युनी सत्ता, दपकोणीयें ए चार गुणगणे आयुःकर्मनो एकज नांगो होय, तथा क्षीणमोह, सयोगी अने अयोगी, ए त्रण गुणगणाने विपे मनुयायुनो उदय अने मनुष्यायुनी सत्ता, ए एकज नांगो होय. ए मिथ्यात्वादिक चोद गुणगणे आयुःक- मनाबंधोदय सत्ता संवेधे नांगा कह्या. ते सर्व मलीने (१२५) थाय ॥इति समुच्चयार्थः ४७ ॥ श्रथ गुणस्थानेषु मोहनीयस्य बंधस्थानान्याह ॥ हवे चौद गुणगणाने विपे मोहनीयकर्मनां बंधस्थानक विवरीने कहे . ॥ गुणगणगेसु अन्सु, इकिकं मोह बंधगणं तु ॥ पंचानिअहि गणा, बंधोवरमो परं तत्तो ॥ ४॥ अर्थ- गुणगणगेसुबसु के मिथ्यात्वादिक थान गुणगणे इविकंमोबंध- गणंतु के० मोहनीयकर्मनु एकेकुं बंधस्थानक होय, एटले मिथ्यावें वावीशनो बंध, साखादने एकवीशनो बंध, मिश्र अने अविरतियें सनर सत्तरनो बंध, देशवि- , ថ្មីៗ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ रतिय तेरनो बंध तथा प्रमत्त, अप्रमत्त अने अपूर्वकरण, ए त्रण गुणगणो नव ना प्रकृतिनुं एकेकुं बंधस्थानक होय, तिहां नांगा मिथ्यात्वे ठ, साखादने चार, मिने वे, थविरतिवें वे, देशविरतियें चे, प्रमत्ते चे श्रने अप्रमत्तें तथा श्रपूर्वकरणे परति शोक, ए युगलना अनायें एकविध बंधने लीधे एकेको नांगो होय. तथा पंथानिय- हिंगणा के० थनिवृत्ति चादरें पांच, चार, त्रण, वे अने एक, ए पांच बंधस्थानक, पांच नांगें होय, तिहां चांगो एकेको होय. बंधोवरमोपरंतत्तो केय तेबार पत्री सूक्ष्मसंपरायादिक गुणगणे मोहनीय कर्मनो चंध नधी, माटें बंधने बनायें मात्र उदयस्थानकज होय, ते कहे . ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ४ ॥ ॥ यथ उदयस्थानान्याह ॥ हवे चौद गुणगणे मोहनीयकर्मनां उदयस्थानक कहे ठे.॥ सत्ता दसन मिडे, सासायण मीसए नवुक्कोसो॥ गई नवन अविरई, देसे पंचाइ अहेव ॥४॥ थर्थ-मिछे के० मिथ्यादृष्टिने सत्ताश्दसन के सातश्री दश पर्यंत -G-ए-१०, ए चार उदयस्थानक होय. तिहां नांगानी चोवीशी पूर्व कही, ते रोते ही पण श्या गोषीशी जाणवी. तथा सासायणमीसएनयुकोसो के सासादन धने मिश्र, गये गुणगणे सातथी मामीने नव पर्यंत सात, श्राप थने नय, ए प्रण उदयस्थानक होप. निहां साम्बादने चार चोयीशीयने मि पण चार चोवीशी जागानी उपजे तथा वाईनवचयविरई के विरति गुणवाणे व्यी मामीने नय पयंत एटझे , मात, थाउ थने नव, ए चार उदयस्थानक दोय. तिहां गांगानी चोवीशी थार जे, तथा देमपंचाइयठेव के देशविरति गुणाणे पांचयी मामीने थाउ पर्यन पटले पांच, उ, सात थने श्राउ, ए चार उदयस्थानक होय. तिहां पण मांगानी या चोवीशी उपजे ॥ इति समुच्चयायः ॥ ४ ॥ विरए खउँवसमिए, चनराई सत्त उच्च पुमि ॥ अनियहि वायरे पुण, इकोव ज्येव उदयंसा ॥ UD } वर्ष-रिएपउँवसमिए के श्रेणीची है। वर्ततो तेने हायोपशमिक विली कही. ते कायोपशामिक विनिमत तया यमन गुणवाणायामो जाणयोनिहीं थने थामतें प्रत्येक प्रत्येक, चतराईसत्त के चारथी मांडीने सात पयंत गा, पांच, उ भने सात, प. चार उदयम्यानक होय, तिहां नांगानी पाउ चोयीश प्रमाने थने आठ चोवीशी अनमने उपजे तथा पुमि के अपूर्यकरणगुणगाणे भारी मांनीन । पन पट चार, पांच अने, पण उदयम्यानक होय. निदा भार . - सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६ चोवीशी नांगानी याय. तथा अनियहिवायरेपुण के बली अनिवृत्तिवादर गुणगणाने विपे कोवपुवेवउदयंसा के एक अथवा वे उदयस्यानक होय. तिहां संचलना चार कणाच मांदेलो एक कपाय अने त्रण वेदमाहेलो एक वेद, ए वे प्रकृतिनुं स्थानक होय. तिहां चार कपायने त्रण वेदना विकल्पं गुणतां वार नांगा थाय. तेवार पठी वेदनो उदय टले धके एकना उदयतुं स्थानक रहे, ते चतुर्विध, त्रिविध, विविध अने एकविध बंधने विपे पामीय. तिहां यद्यपि पूर्वे चतुर्विधबंधे चार, त्रिवि- धवंधे त्रण, विविधबंधे चे अने एकविधबंधे एक, एवं दश उदय नांगा कह्या वे. तो पण अहींयां सामान्य विवक्षायें चार, व्रण, चे अने एक, ए चार बंधस्थानकनी अपेक्षायें एकेक नांगो लेखवतां चार नांगा विवदीयें, एटले नवमे गुणगणे शोल नांगा होय. एगं सुहुम सरागो, वेएइ अवेअगा नवे सेसा ॥ जंगाणं च पमाणं, पुचुहिछेण नायचं ॥ १ ॥ थर्थ-एगंसुहुमसरागो के सूक्ष्मसंपराय गुणगणे एक कीटिकृत संज्वलनो लोन वेएइ के वेदे, ते मा. एकनु उदयस्थानक होय. तेनो एक नांगो होय, एटले दशमे गुणगणे बंध विना एक संज्वलना लोजनो उदय होय. अने अवेअगावेसेसा के शेष उपरला उपशांतमोहादिक चार गुणगणे मोहोदय नथी, माटें अवेदक होय, केमके तिहां मोहनीयनो उदय न होय. अहीं मिथ्यात्वादिक गुणगणे उदय- स्थानकना नंगाणंचपमाणं के नांगानुं प्रमाण अने नांगानुं उपजावई ते, पुवु- दिशेणनायवं के० पूर्वे मोहनीयना उदयस्थानक विचारवाने अवसरें देखाड्यां ले तेमज पूर्वोक्त प्रकारे जाणवां. ॥ इति ॥५१॥ ॥ हवे ए दशादिक जदयस्थानकें गुणगणा श्राश्रयी नांगानी संख्या कहे.. ॥ श्कग मिकियारि, कारस श्कार सेव नव तिन्नि । एए चनवीस गया, वारगं पंच इकमि ॥५२॥ अर्थ-दशने उदयें इकग के० एक चोवीशी जांगानी मिथ्यात्व गुणगणे जाणवी, केमके ए दशनो उदय, मिथ्यात्वेज माटें. तथा नवने उदयें उम के चोवीशी नांगानी, तेमध्ये मिथ्यात्वे त्रण, साखादने एक, मिझें एक अने अविरतियें एक. तथा श्राउने उदयें इकियार के भगीर चोवीशी. ते मध्ये मिथ्यात्वे त्रण, सास्वादने चे, मिों वे, अविरतियें त्रण अने देशविरतियें एक. तथा सातने उदय पण कारस के अगीश्रार चोवीशी, तेमध्ये पहेले, वीजे अने त्रीजे गुणगणे एकेकी, चोथे श्रने - MAKAL . , G०६ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ पांचमे प्रण त्रण, तथा हें श्रने सातमे एकेक, तथा उने उदय पण कारसेव कैथगीयार चोवीशी, तिहां चोथे अने थाम्मे एकेकी तथा पांचमे, हे अने सातमे व्रण त्रण, तथा पांचने उदयें नव के नव चोवीशी. तिहां एक देशविरनिये तथाप्रमत्त अने अप्रमत्तेंत्रण त्रण बने थपूर्वकरणे वे. तथा चारने उदय तिलि के प्रय चोयीशी. तिहां प्रमत्त, अप्रमत्त थने श्रपूर्वकरणे एकेकी जाणवी. एएचजीसगया के० ए सर्व मलीने पावन चोवीशी यज्ञ तथा पुगं के वेने जदयें पार के यार नांगा थने कमि के एकने उदयें पंच के पांच नांगा, एम सर्व मती पावन गो. वीशी थने उपर सत्तर नांगा थया ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ५ ॥ ॥ हवे सर्व नांगानी शरवाले संख्या कहे .॥ पारस पणसहिसया, उदय विगप्पेहि मोहिया जीवा ।। चुससीई सत्तुत्तरि, पयविंद सएदि विन्नेआ ॥ ५३॥ अर्थः-यापन चोयीशीने चोवीश गुणा करी हिकोदयना पार भने एकोदएना पांग, पय सनर नांगा नेली, तेयारे पारसपणसहिसया के बारसे ने पशिव पांगा पाप. उदयविगप्पेहिमोहिथाजीया के एटसा उदयने जांगे करीने सर्व संसारी जीर मांदनीपक, मोग्या मुंकाणा पड्या वे. हवे तेनी पदसंख्या कहे . थीथी निष्पाप, थनंतानुबंधी क्रोध इत्यादिक मोहप्रकृतिने पय के० पद एयी संहा कई चे. सेना दिसपदि के द जे दश, नये, यादिक उदय सांगाना पद एटी शनि सेना शतक एटो शेकटा केटमा थाय? ते कहे . नुससीई के० चोराशीमो बने टार सनुनी के सनोतर थाय, पटक्षा मोहनीय कर्मना पद, करी सर्य जी मुंगरा पाविसथा के० जाणयाथही एकका नांगामा मोदनीयनी जेटली नरनि योधाय ते नांगामांद तेटसा पद कहीये. जेम दशने उदय एक धोतीशी मारे दराने दश गुणा करीय तेया दश गोयाशी याय, नयने उदयं न चोयीशी गाई व गुणा करना चोरन पोदीनी याय, पम थालने उदयं यगीथार चोयीशीयें गुणता मामी, मातने थीथारे गुणनां सत्यानर, बने अगीयार गुणतां वासन, न करना नानीदर, चान प्राय, सर्व मनी प्रणगं ने यापन भी की यार. ते एककमध्ये चांची माटे चोवीश गुणा करतां ( 17 ) याप. महिकोयना शाग्ने पुणा कानां चावीश पाय तया एकादयना पान, एवं ग. मी जीये नेहा (1) पटना मोदनीयनां पदद गुणावणानी अपशा पाप निमनुमायः ॥ ५३॥ पागने AN WARASY. .. सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ ទី ០១ ॥ अथ मिथ्यादृष्टयादिपु उदयनंगसूचिकानाप्यगाथामाह ॥ हवे मिथ्यात्वा दिकगुण- गणे प्रत्येके मोहनीयना उदय नांगा प्ररूपवाने अथै जाप्यगाथा कहें ने. अहग चउ चन चउर, गाय चरो अ हुंति चनवीसा॥ मिठाई अपुवंता, बारस पणगं च अनिअट्टी ॥५४॥ अर्थ-मिहाश्यपुवंता के० मिथ्यात्वधी मामीने अपूर्वकरणनामा थाउमा गुणगणा पर्यंत अनुक्रमें नांगा कहे . एटले मिथ्यात्वे अहग के श्राप चोवीशी, साखादने चन के चार चोवीशी, मिथें चज के० चार चोवीशी, तेवार पठी चोथे, पांचमे,के अने सातमे, ए चउरगाय के चार गुणगणे आठ आठ चोवीशी अने श्रारमे गुण- गणे चउरोअडंतिवनवीसा के चार चोवीशी जांगानी उपजे. एम मिथ्यात्वथी मामीने श्रपूर्वकरण लगें वावन चोवीशी नांगानी थाय. पठी चारसपणगंच अनिट्टी के अनिवृत्ति गुणगणे वेने उदयें चार नांगा अने एकने उदयें चार नांगा तथा एक नांगो एकोदये सूक्ष्मसंपरायनो, एवं सत्तर लांगा उपर थाय. तेनी साथै बावन्न चोवी- शीना ( १२४७ ) मेलवतां ( २२६५ ) लांगा थाय. ॥ इति समुच्चयार्थः ।। ५४ ।। ॥ श्रधेपां जंगानां पदानां योगादिनिर्गुणानाद ।। हवे ए मोहनीयना उदय जांगा तथा उदय पदवृंद ते योग, उपयोग अने वेश्या सायं गुणवा, ते उपदेश कदे .॥ जोगोवांग लेसा, इएदि गुणिआ हवंति कायद्या ॥ जे जन गुणहाणे, हवंति ते तव गुणकारा ॥ ५५ ॥ थर्थ-जोगोवर्जगोसाइएहिं के० योग, उपयोग, थने लेश्यादिकं करीने उदय जांगा तथा पदद ते गुणियावंतिकायदा के० गुणा करवा ते जेजनगुणाग के मिप्यात्वादिक गुणवाणे जे जिदां योग, उपयोग, खेदया, जेटसां नि के ट्राय, तेत ठगुणकारा के ते तिहां तेटला गुणा करवा. ॥ ५५ ।। तिहां प्रथम योगना गुणाकारनी नावना मग्बी उयें. चार मनोयोग, नार बनन योग भने योदारिक काययोग, ए नव योग नो मिथ्यावी मांटीन दशमा गुण्ठाणा पर्यत दशे गुणवाणे होय. ते दहा गुणवाणाना सर्व न्यायें उदयनांगा ( १९६५) . तेने नय योग सा गुएतां ( ११३०५) उदयना नांगा चाय. तपा बली मिपादृष्टिने बनिय काययोगे बनतां जात नांगीती नांगानी होय. तया वैशियमिन, मौदारिकनि धने पार्म. एर नंना मिथ्यावीन प्रत्ये. घाना उदयनी ग.. नयना उदयनी ने दाना उदयनी एक, पर्व चार चार चोचीती नांगानी बनानुपीया महिनवाही नमी. परंतु दीजी चार ឬ ០១ . सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ चोवीशी थनंतानुबंधीयाना उदय बिनानी न पामी, जे जणी जेणे पूर्व सम्यक्त्र करी अनंतानुबंधीया विसंयोज्या होय, ते बली कर्मवशे परिणामनी परावर्निर मिथ्यात्व पामे तेबारे फरी अनंतानुबंधीपा बांधवा मांडता मात्र बंधावलिका समें थनंतानुबंधीयानो उदय न पामीर्य अने एवी रीते जे अनंतानुबंधीया विसंयोजीने मिथ्यात्वं थावे, तेनुं जघन्यथी पण अंतरमुहूर्तायु तो अवश्य होय. केमके थनंतानु- घंधीथाना जदय विना मिथ्यात्वीने काल करवो निपेध्यो ते. ते जीव, तिहां रयो मिथ्यात्व प्रत्यये वली अनंतानुबंधीया बांधे ते उदय श्राव्या पठी मरण पामीने जेबारे वीजे स्थानके जाय, तेने बचालें अपांतरालगतियें वर्ततां तथा उपजती वेज्ञायै ए प्रण योग अनंतानुबंधीना उदय विनाना मिथ्यात्वीने होय. तिहां कामपयोग चाटें धनतां जीवने होय, तथा श्रोदारिकमिश्र योग तियंच, मनुष्यने उपजती येसा होय, अने घेक्रियमित्र देव तथा नारकीने उपजती वेलाये होय. ए प्रायिक योप वे. अन्यथा मिथ्यावी नियंच, मनुष्यने कियशरीर करतां तथा मूकता पण येक्रि- यमिश्र योग होय, पण ते चूर्णिकार श्रहींनां विवयु नथी, एम श्रागस पण चूर्णि फारनी मत नाययो. ते माटें पत्रण योगने विपे अनंतानुबंधीयाना उदयरदितनी पार पार चोयीशी नांगानी , ते न पामी, वाकी चार चार चोवीशीज पामीये. शरवाझं धीश चोवीशी मिथ्यात्वं दोय. तथा सास्वादने कार्मणयोगें चार, वेक्रियकाप- योगे पार, बने थोदारिक मिश्रकाययोगें चार, एवं वार चोवीशी होय तथा मित्र- दृष्टिने यक्रिय कापयोगें चार चोवीशी दोय. तथा थपिरति सम्यकदृष्टिने मात्र यक्रिय कापयोगंज याउ चोवीशी होय. तथा देशविरतिय पक्रिय योगें थाउथने यक्रियमिश्र योगें थान, एवं शोक्ष याचीही पाप नया प्रमत्त साधुने पण ये क्रिय तथा क्रियमित्रयोगं प्रत्येकं यातयार चोवीशी गपना, शोय चोवीशी याय तया यमन साधुने क्रिय योग श्राउ चोवीसी थने यक्रियमित्र तो अममनने न होय, केमके चोथा गुणगणायी उपरांत यक्रिय तथा वरिपमित्र कापयोग सन्धि प्रत्यायिक होय. तेमांदे यक्रिय मिश्रकाययोग तो वैशि- पारीर थारंगतां नया मूकनां वपतन होय, यने नमन साधुने तो विगुलपणाची सन्धि प्रयुंजवाने थमायें क्रियर्नु थारनवं नयी तया मूकई पण नयी थने प्रगत साधुने किय थारंनी पनी विशुद्धिन वर्श क्रियशरीर तां अप्रमन थाप, धामनने क्रियायोग होय, तमामन वैशियनी या गोपीन बद्दी एटोमाबाई व क्रिययोग मिथ्यावं याउ, साम्पादने पार, मिश्र धार, रनिय थान, देवाविरनिये पार, अमन मात्र, तया प्रमतं यात, पयं अमलायी -- य सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ឬ ចប់ चोवीशी थइ तथा वैक्रियमिश्रकाययोगें मिथ्यात्वें चार, देशविरतियें आठ अने प्रमत्ते आउ, एवं वीश चोवीशी थइ तथा औदारिकमिश्रयोगें मिथ्यात्वे चार श्रने साखा. दने चार, एवं श्राप चोवीशी थाय. तथा कार्मणयोगें पण मिथ्यात्वें चार अने साखा- दने चार, एवं आठ चोवीशी थाय. एम सर्व मली चोराशी चोवीशी नांगानी थाय. तेने चोवीशे गुणतां (२०१६) जांगा थाय. ते पूर्वोक्त नव योग साथै गुणेला (११३७५) नांगा साथै मेलवता (१३४०१) नांगा थया. हवे वैक्रिय मिश्रने सास्वादने तथा चोथे गुणगणे कार्मणयोगें वर्तताने विशेप . तेजणी तेना नांगा जूदा कही देखाडे ते. वैक्रिय मिश्रयोगे साखादने वर्त्तताने नपुंसकवेदनो उदय न होय, जेनणी वैक्रियमिश्रयोगी नपुंसकवेदीने नारकी प्रमुखमांहे साखादने वर्त्ततां उपजवू नथी तेजणी वैक्रिय मिश्रयोगें जे चार चोवी. शी उदय नांगानी , ते मध्येंथी नपुंसकवेदथी उत्पन्न थयेला आठ श्राउ नांगा टले. वाकी शोल शोल नांगा रहे माटें चार चोवीशीने गमे चार पोडशक नांगा साखादने वैक्रिय मिश्रयोगीने होय. तथा अविरति सम्यक्दृष्टि वैक्रियमिश्र तथा कार्मणयोगी, ए वेहुने स्त्रीवेदनो उदय न होय जेलणी वैक्रियकाययोगी अविरति सम्यक्दृष्टि जीव, स्त्रीवेदमाहे न उपजे, ते माटें चोथे गुणगणे ए वेहु योगें वर्तताने श्राव आठ चोवीशीने गमे आठ आठ पोडशक नांगा होय. अहींयां केवल स्त्रीवेदना विकल्पथी उपजेला श्राव थाव नांगा, चोवीशी चोवीशीमांहेथी काढीयें. ए टीकाकारनुं मत अवलंबीने कछु ठे अन्यथा चूर्णिमांहे तो कदाचित् स्त्रीवेदीमांहे पण अवतरे, एम पण कयु ठे. तेनो पाठ "कयावि हुऊ हिवेअगेसुवि वेर्जवि मीसगस्स. तथा प्रमत्तसाधुने आहारक तथा श्राहारकमिश्र, ए वे योगें वर्ततां स्त्रीवेदनो उदय न होय, जेजणी थाहारकमिश्रयोग चौद पूर्वधर पुरुषनेज होय, स्त्रीने तो चोद पूर्व- नणवू निषेध्यु ने जेनणी सूत्रं कडं ठे के "तुधागारववदुला, चलिं दिया उचलाथ- धोइए ॥ अ अश्वसेस जयणा, श्रवा अ नो छीणं॥१॥ नूतवाद के दृष्टिवाद जे वारअंग, ते स्त्रीने न जणाव, जेजणी स्त्रीजाति खना तोठडी होय ते तेमाटें गर्व घणो करे, विद्या जीरवी न शके. इंजिय चंचल होय, बुद्धि उठी होय, ते माटे ए अतिशय पाठ जणी स्त्रीने निषेध्यु , ते दृष्टिवादमाहे चोथे अधिकारें पूर्व माटे पूर्व नण्या विना स्त्री आहारकशरीर न करे, ते माटे प्रमत्त अप्रमत्त गुणगणे प्रत्येक एकेका योगें उदय नांगानी श्राव थाठ चोवीशी मांदेची स्त्रीवेदना वीजा नागना श्राव जांगा कहामतां शेष शोख पोनशक नांगा दोय. .
६ - सांगा मेलवतां उंगपत्रीश थाय. ते पूर्वक्षा (UG) मध्ये नेलतां () एटा जर० सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. तथा श्रप्रमत्त साधु एक थाहारकयोगीज होय, परंतु आहारकमिश्नयोगी नई केमके ए योग तो श्राहारकशरीर श्रारंजा तथा भूकता होय, ते तो अप्रमत्त सा. सन्धिनुं प्रयुजवू नथी तेजणी थहीं लांगानां श्राव पोडशक होय. ए सर्व चुम लीश पोशक थयां. ते चुम्मालीशने शोलें गुणतां (०४ ) जांगा थाय, ते पूर्व (१३४०१) मध्ये मेलवतां (१४१०५ ) उदय नांगा थया. तथा ओदारिक मिश्रकाययोगीने चोथे गुणगणे स्त्रीवेद थने नपुंसकवेदनो उ न होय, तेमांहे बौदारिकमिश्रयोगी सम्यकदृष्टिने उपजq नथी तेजणी ए चे गुणवरणे आठ चोवीशीने स्थानकें केवल पुरुपवेद विकल्पना श्रोदारिकमिश्रर्य आप अष्टक नांगा होय. अहीं वे वेदना शोल नांगा प्रत्येक चोवीशी मध्येची टासः ए प्रायिक बोल जाणवो, थन्यथा ब्राह्मी, सुंदरी, महीनाथ, राजीमती प्रमुख सम् कुदृष्टि थकां थहींआं स्त्रीवेदें उपन्यां, तिहां उपजता औदारिकमिश्रयोग केम होय, माटे ए केम घटे ? ए आठ अष्टकना चोश जांगा पूर्वला ( १४१०५) मां मेलवता (१४१६ए) उदय नांगा थया ॥ ५५ ॥ ॥श्रथ पदवदानि योगगुणितानि जाव्यंते. तत्रोदयप्ररूपिका जाप्यगाथामाह ॥ हवे उदयपदबंद योग सायें गणवां, ते नावे . तिहां चोद गुणाणे उदय पदवृंद प्ररूपवाने अंतर नाप्यगाथा कहे ते. ॥ अहही बत्तीसं, बत्तीसं सहि मेव चावन्ना ।। चोआल दोसु वीसा, मिना माईसु सामन्नं ।। ५६ ।। अर्थ-मिथ्यात्व गुणगणे श्रमकी के अडशठ पद, साखादने बत्तीस के वत्रीश पद, मिथें वत्तीसं के० वत्रीश पद, अविरतिये सहि के० शा पद, मेव के एमज देशविरतिये वावन्ना के बावन पद, तेवार पती प्रमत अने अप्रमत्ते ए दोसु के वे गुणगणे प्रत्येकें चोभाल के चुम्मालीश चुम्मालीश पद होय. तथा अपूर्वकरणे वीसा के वीश पद होय. ए सर्व मली ( ३५५) पद होय. एटली चोवीशी थाय. माटें एने चोवीश गुणा करता (GANG) थाय अने अनिवृत्तिवादरें हिकोदपना पार नांगा तेमाडे तेने बमणा करीये, तेवारें चोवीश थाय. तेनी साय एकोदयना पांच मोदनीयना उदय पदद मिलामाईसुसामनं के मिथ्यात्व था देने सर्व गुणाले घने सामान्यपणे थाय. हवे उदय पद योग साथ गणयां, ते भावीय य. तिहीं पूर्वोक (Gagy ) पदद यया । तेने चार मनोयोग, चार पचनयोग, तया श्रीदा- - सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ २१ रिककाययोग, ए नव योग तो दशमा गुणगणा लगें ध्रुव होय माटे नवे योग साथै गुणतां (शए३) पदबूंद नव योग साथै गुणतां थाय. मिथ्यात्व गुणगणे सातना उदयनी एक चोवीशी जांगानी ते तेमाडे सात एकुं सात तथा आउना उदयनी त्रण चोवीशी वे माटें आठ त्रिक चोवीश, एम नव त्रिक सत्तावीश, दश एकुं दश, एम मिथ्यात्वे अडशव पद थाय तथा तेबार पठी सर्व गुणगणे जेटलां जेटलां उद- यस्थानक होय, ते एकेका उदये जेटली जेटली नांगानी चोवीशी वे तेटली उदयना आंक साथें गुणीयें, तेबारें पद थाय, इवे वैक्रिययोगें मिथ्यावे अमराव पद, थाउ चोवीशी वे तेमाटें अने वैक्रिय- मिों अनंतानुवंधी सहित चार चोवीशी पामीयें, तेमाटें आपनो उदय एक नेदे, माटे श्राप एकुंआउ अने नवनो उदय वेनेदे, माटे नवे सुअढार अने दशनो उदय एक नेदे,माटे दशएकुंदश,एवं ठत्रीश पद थयां तेमज औदारिकमिळेपण त्रीश,अने कार्म- णे पण उनीश, शरवाले ( १७६ ) मिथ्यात्व गुणगणे चार योगनां उदयपद थाय. तथा साखादने वैक्रिययोगें वत्रीश, औदारिकमिों वत्रीश, कार्मणे वत्रीश, मली उन्नु थाय. तथा मिश्रगुणगणे वैकिययोगें वत्रीश थाय. एम त्रण गुणगणे मली (३०४) उदय पद थाय. तथा वैक्रिययोगें चोथे गुणगणे शान, पांचमे वावन्न, उठे चुम्मालीश अने सातमे चुम्मालीश, शरवाले वसो उदयपद थाय. तेनी साथै श्रागला त्रण गुणग- गाना (३०४) नेलतां (५०४) थाय. तथा वैक्रियमिश्रयोगें देशविरतियें वावन्न, प्रमत्तै चुम्मालीश, शरवाले वन्नु थया. ते पूर्वोक्त पांचसो चार साथै नेलतां ठसो उदयपदनी चोवीशी थाय, ए सर्वनो विधि पूर्व उदयनांगामां कह्यो तेने चोवीश गुणा करतां (१४४०० ) पद थाय. तथा वैक्रियमिश्रयोगे साखादने नपुंसकवेद न होय, तेजणी वत्रीश पोडशक थाय तथा चोथे गुणगणे वैक्रियमिश्र तथा कार्मणयोगें स्त्रीवेद न होय माटें शाप शाव पोडशक होय. एवं ( १५५ ) पोनशक थयां तथा प्रमत्तें अने अप्रमत्तें, ए वे गुणगणे थाहारकयोगीने स्त्रीवेद न होय माटे वे वेद धात्री प्रत्येक गुणगणे चुम्मालीश चुम्मालीश पोडशक थाय अने प्रमत्तें आहारकमिश्रयोगीना चुम्मालीश पोडशक लेवां. एवं सर्व मली (२०४ ) पोडशकने शोल गुणां करतां (४५४४) याय, तेनी साथे पूर्वला ( १६२५३) तथा ( १४४००) मेखवतां ( ए५२३७ ) यया. तथा औदारिकमिश्रयोगीने चोये गुणगणे स्त्रीवेद तथा नपुंसकवेद न होय, तेजणी तिहां मात्र पुरुपवेदनाज शाम अष्टक जांगा सेवा, तेना (४०) थाय. ते पूर्वजा सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ राशिमाहे नेवता (१७) एटला पदद योग साथै गुणतां थाय. यमुक्तं "सत्तर सत्तसया, पण नई सदस्स पयसंखा" इति वचनात्. इवे उपयोग साथै गुणतां जे उदय नांगा दोय, ते कही ये. तिहां मिथ्यात भने साखादन, ए वे गुणवाणे प्रत्येकें एक मतिथझान, वीजु श्रुतश्रज्ञान, श्रीजु विन- गथहान, चोथु चादर्शन, पांच, अचक्षुदर्शन, ए पांच उपयोग होय; तथा बीजे, चोये थने पांचमे, ए प्रण गुणवणे त्रण झान थने अवधिदर्शन सहित त्रय दर्शन, एवं उ उपयोग प्रत्येकें होय, तथा हाथी दशमा गुणगणा लगें तेहीज उपयोग साथै सातमुं मनःपर्यवहान पण होय, माटें सात उपयोग होय. तिदां मिथ्यात्वे थाव थने साखादने चार, एवं चार चोवीशी जांगानी चे गुष- गणे मशीने वे. तेने पांच उपयोग साथै गुणतां शाठ चोवीशी थाय. तया मिने चार, थपिरतियें था अने देशविरतियें थान, एवं त्रण गुणगणे वीश चोवीशी नांगानी ठे, तेने व उपयोग साथै गुणतां ( २२०) उदय नांगानी चोवीशी थाप. तथा प्रमत्तनी थान, थप्रमत्तनी थान, थपूर्वकरणनी चार, एवं प्रण गुपायानी यीश गोपीशीने सात उपयोग साथै गुणतां (१०) चोवीशी उदय जांगानी थापा यही मुधी सर्व मसी (३२०) चोवीशी उदय नांगानी यश तथाजे थाचार्य, मित्र गुणगणे पण पांच उपयोग माने ठे, तेनामत (३१६) चोवीशी घाय. तिहां पहेसा मते (३२०) ने चोवीश गुणा करता (9100) नांगा थाय, अने वीजा श्राचार्यना मते चार पोयीसी कादामी नासता (३१६) ने चोवीश गुणा करतां (७५७४) नांगा थाय.तेवार पनी कोदपना पार नांगा थने एकोयना पांच, एवं सत्तर नांगाने सात उपयोग साय गुपता ( ११५ ) नांगा याय, ते पूर्वसी राशिमाहे नेसता (374) उदय नांगा पाप, नया मिश्रगुणगणे पांच उपयोग माने, तेना मते ( १०३ ) उदयम्यान नांगा याय. दवे एनां पदद विचारे चे. तिहां मिथ्या सामान्य पद अडशन थने साना- दने यत्रीदा, एवं एकसो ययां, तेने पांच उपयोग सायं गुणतां पांचसे पद पाय. " चांदीतीना यादि पद तेनणी चोवीश गुणा करता यार हजार पद प्रायः नया मिधे यन्नीश, थविरतियें शाम यने देशविरतियें थावग्नप्रा गुण मनार १४४) सामान्यपद , तेने व उपयोग साये गुणतां (६४) चोयीशी उदयर दनी भाप, नेने चोवीश गुणा करतां ( २००३६) पद याय. नया प्रमने नुम्माडीश, थामनें चुम्माधीश, अने याकरण वाश, पगा उपगई य(१८) सामान्यपद याय. ने उपयोग साथै गुणता (६)
,
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६
७१३
पद थाय. तेने चोवीश गुणा करतां (२२४४) पदवृंद थाय. ए सर्व मती
(५०) एटला दश उपयोग साथें आठ गुणगणे पदवृंद थाय. तेमध्ये विकोद-
यना चोवीश श्रने एकोदयना पांच, ए गणत्रीशने सात उपयोग साथै गुणतां
(२०३) थाय. ते पूर्वला पदवृंद राशिमध्ये नेलीयें, तेवारे (५१०३ ) एटला दश
उपयोगना दश गुणगणे थर पदबुंद थाय तथा पूर्वला मतांतरें सर्व सामान्यपद
( २0७) होय, तेने चोवीश गुणा करतां (५०१२२) थाय, ते मांहे (२०३)
छिकोदयवाला पद नेलतां (ए७३१५) पदवृंद उपयोग साथै थाय.
हवे लेश्या साथै मोहनीयना उदय जांगा विचारे . तिहां मिध्यावधी मांडीने
चोथा गुणगणा लगें ठए लेश्या होय माटे चार गुणगणानी चोवीश चोवीशीने ठ
लेश्या साथें गुणतां (१४४ ) चोवीशी थाय. तथा पांचमे, ठके अने सातमे, ए
त्रण गुणगणे कृष्णादिक त्रण लेश्यामांहे देशविरति तथा सर्वविरतिनुं पविज
न होय तेथी प्रथमनी त्रण लेश्या अहींयां निषेधी माटे वाकी तेजो, पद्म अने
शुक्ल, ए त्रण लेश्या होय, अन्यथा देशविरति तथा सर्व विरति लह्या पठी तो
खेश्या पण होय. ए वचन विरोध न विचारवो, माटे ए त्रण गुणगणानी चोवीश
चोवीशीने त्रण लेश्यायें त्रिगुणा करतां वहोत्तेर चोवीशी थाय. तथा अपूर्वकरण
गुणगणे एक शुक्लेश्याज होय, माटें चार चोवीशी होय. ए सर्व मली बसें ने
वीश थाय, तेने चोवीश गुणा करतां (५२७० ) नांगा थया. तेमध्ये हिकोदयना
चार अने एकोयना पांच, ए सत्तर मध्ये तो एकज शुक्लेश्या होय, माटे ते सत्तर
नांगा नेलता (एश्ए ) उदय नांगा लेश्या साथे थाय.
हवे वेश्यायें पदद कहे . तिहां मिथ्यात्वें श्रमशर, सास्वादने वत्रीश, मिों
वत्रीश श्रने अविरतियें शार, शरवाले ( १९२ ) सामान्यपद होय. तेने ठ लेश्यायें
गुणतां ( १९५२ ) थाय. तथा देश विरतियें वावन्न, प्रमत्तें चुम्मालीश थने अप्रमतें
चुम्मालीश. एवं ( १४०). तेने त्रण लेश्यायें त्रिगुणा करतां (४२०) घाय. तथा
अपूर्वकरणे वीश, तिहां एक शुक्ल लेश्यायें गुणतां वीश थाय, एम शरवाले ( १५५२)
लेश्यायें सामान्यपद थाय. तेने चोवीश गुणा करतां (३र०७) थाय. तेमध्ये
छिकोदयना चोवीश श्रने एकोदयना पांच, नेलतां (३२३७ ) एटला पदबंद
लेश्या साथै गुणतां घाय. एनी गाथा कहे ठे" तिगहीणा तेवना, सयाउँ उदयाए
हुँति तेसा ॥ श्रमतीत सहस्साई, पयाण सयदोय सगतीसा ॥१॥" एम योग,
उपयोग, लेश्या साथे मोहनीयना उदयस्थानकना जांगा विचाया. वक्षी मुबुध्येि
विशे विचारवा ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ५६ ॥
पांचनी सत्ता, पुरुषवेद क्षये चारनी सत्ता, संज्यलनक्रोध क्षय रणनी सत्ता, संज्वसन. श्रेणीनी थपेक्षायें तथा एकवीशर्नु दायिक सम्पदृष्टिने उपशमश्रेणिनी थपेक्षायें यने एक प्रकृतिनुं सत्तास्थानक दापक श्रेणीनी थपेदायें जाणवू तथा तिनिउपसंते १४ सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ.६ ॥ श्रथ सत्तास्थानान्याद ॥ हवे गुणगणे मोहनीयकर्मनां सत्तास्थानक कहे . ॥ तिन्नेगे एगेगं, तिगमीसे पंच चनसु तिग पुवे ॥ कारवायरंमिन, सुहुमो चनतिनि जवसंते ॥ ५ ॥ अर्थ-तिन्नेगे के एक मिथ्यात्वगुणवाणे त्रण सत्तास्थानक होय, तिहां जेवण पुंज करी मिथ्यात्वे जाय, तेने थहावीशनी सत्ता, तेमध्ये श्री सम्यक्त्व पुंज उवेल्या पठी सचावीशनी सत्ता, मिश्रपुंज उवेल्या पठी थथवा थनादि मिथ्यात्वीने उनीश- नी सत्ता जाणवी. एनी जावना सर्व पूर्वे मोहनीयनां सत्तास्थानक सामान्य विचारखाने प्रस्तावें विस्तारे जावी वे, तेमाटें थहींयां नयी नावता. तथा एगेगं के एक सात्रा- दने एकज अमावीशनुं सत्तास्थानक होय, जेजणी ए गुणगणुं त्रण पुंज उतां सम्य- क्व वमतांज होय, तेमाटें. तथा तिगमीसे के मिश्रगुणगणे नण सत्तास्थानक होय. तिहां त्रिपुंजीने अधावीशर्नु, सम्यक्त्व उवेलें सत्तावीशनु तथा अनंतानुबंधीया विसंयोज्या पछी जे पम्तो मिझें श्रावे, तेने चोवीशनुं सत्तास्थानक जाणवू. तथा चोथे पांचमे, हे अने सातमे, ए चउसु के चार गुणगणे प्रत्येके पंच के पांच पांच सत्तास्थानक होय, तिहां त्रण पुंज उतां श्रहावीशनं, अनंतानुबंधीधा विसंयोज्ये चोवीशचं, तेमध्येधी मिथ्यात्व दय गये वेवीशर्नु, तेमांथी मिश्र दयें वावीशर्नु, तेमांथी सम्यक्त्व क्षये एकवीशनु, ए सत्तास्थानक दायिक सम्याटिने होय. तथा तिगपुवे के अपूर्वकरण गुणठाणे त्रण सत्तास्थानक होय, तिहां क्षायिक सम्पद टिने क्षपकश्रेणीय अथवा उपशमश्रेणीय एकवीशनु सत्तास्थानक तथा ओपशमिक सम्यक्त्वे उपशमश्रेणीय अहावीश श्रने चोवीशनुं सत्तास्थानक होय, तथा इकार वायर मिउ के वादर संपरायें श्रगीबार सत्तानां स्थानक होय. तिहां अहावीश थने चोवीश उपशमश्रेणीनी अपेक्षायें भने एकधीशनी सत्ता, उपशमश्रेणीये दायिक स- म्यकदृष्टिने होय, अथवा पकषाय पण ज्यांची या कपायनो क्षय नयी करखो, तिहां खगें एकवीशनी सत्ता होय, वार पठी श्राउ कषायना ये तेरनी सत्ता,तेमांची नपुंसकवेद क्षयें चारनी सत्ता, स्त्रीवेद क्षय गीधारनी सत्ता, हास्य पट्कने क्षय मान क्षयें येनी सत्ता, संज्वलनमाया क्षय एकनी सत्ता होय. तथा सुदुमोचर के सूक्ष्म संपराय गुणगणे चार सत्तास्थानक होय. तिहां यहावीश, चोवीश, उपशमः ....- . , सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ GU .. के उपशांतमोद गुणगणे श्रहावीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय. र पूर्वली पेरें नाववां. हवे एनो संवेध कहे . मिथ्यात्वें वावीशर्नु एकज बंधस्थानक ते. तिहां सात, श्रा, नव अने दश, ए चार उदयस्थानक वे. तेमध्ये सातने उदयें एकज अहावी- शनी सत्ता होय, अने वीजा त्रण उदय श्रहावीश, सत्तावीश अने ठवीश, ए प्रण त्रण सत्ता प्रत्येके होय. एवं मिथ्यात्वे सर्व थर दश सत्तास्थानक होय. तथा सास्वादने एकवीशना बंधस्थानकें सात, आठ अने नव, ए त्रण उदयस्था- नकने विपे प्रत्येके अहावीशनी सत्ता होय. एम त्रण सत्तास्थानक होय. तथा मिथें सत्तरनो बंध ठे, तिहां सात, पाउ, नव, ए त्रण उदयस्थानके प्रत्येकें अहावीश, सत्तावीश बने चोवीश, ए त्रण सत्ता गणतां नव सत्तास्थानक होय. अविरतियें सत्तरनो बंध ठे, तिहां उ, सात, आठ अने नव, ए चार उदयस्थानक होय. तिहां ठने उदयें अहावीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय, तथा सात थने श्रा, ए वे उदय प्रत्येकें अहावीश, चोवीश, त्रेवीश, वावीश अने एकवीश, ए पांच पांच सत्तास्थानक होय, तथा नवने उदथे एकवीश विना वाकीनां चार सत्तास्थानक होय. एवं शरवाले सत्तर सत्तास्थानक होय. देशविरतियें तेरनो वंध ठे, तिहां पांच, उ, सात अने आउ, ए चार उदयस्थानक होय. तिहां पांचने उदये असावीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्ता होय. तथा ठने उदयें थहावीश, चोवीश, त्रेवीश, वावीश श्रने एकवीश, ए पांच सत्ता. तेमज सातने उदय पण एज पांच सत्तानां स्थानक होय, तथा आउने उदय एकवीश विना शेप चार सत्ता होय. एम सर्व यश सत्तर सत्तानां स्थानक होय. प्रमत्ते नवनो बंध, तिहां चार, पांच, अने सात, ए चार उदयस्थानक होय, तिहां चारने उदयें श्रहावीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्ता होय; पांच अने उने उदये अहावीश, चोवीश नेवीश, वावीश अने एकवीश, ए पांच सत्ता प्रत्येकें होय; थने सातने उदये एकवीश विना चार सत्ता होय. एम सर्व थइ सत्तर सचा- स्थानक होय. तेवीज रीते अप्रमत्ते पण एज सत्तर सत्तास्थानक जाणवां. तथा अपूर्वकरणे नवनो बंध ठे, तिहां चार, पांच अने ठ, ए त्रणे उदयस्थानकें प्रत्येकें अहावीश, चोवीश अने एकवीश, ए त्रण सत्ता गणतां नव सत्ता होय. अनिवृत्तियें पांच, चार, त्रण, वे अने एक, ए पांच बंधस्थानक होय. तिहां पांचने वंधे, वेने उदयें, श्रष्ठावीश, चोवीश, एकवीश, तेर, चार अने अगीपार, ए उ सत्ता- स्थानक होय. तथा चारने बंधे, एकने उदयें, अहावीश, चोवीश, एकवीश, अगीवार , , १६ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ पांच श्रने चार, ए व सत्ता होय, तथा त्रणने वंधे, एकने उदय, अहावीश, चोवीश, एकवीश, चार अने प्रण, ए पांच सत्ता होय. तथा चेने बंधे, एकने जदये, अहावीश, चोवीश, एकवीश, त्रण अने चे, ए पांच सत्ता होय. तथा एकने बंधे, एकने उदय, अभावीश, चोवीश, एकवीश, ये थने एक, ए पांच सत्ता होय. एवं सर्व मली पांच बंधस्थानके थइने शरवाले सत्तावीश सत्तास्थानक होय. सूक्षसंपरायें बंध विना एकने उदयें थकावीश, चोवीश, एकवीश- अने एक, ए चार सत्तास्थानक होय, तथा उपशांतमोहें बंधोदय विना थहावीश, चोवीश थने एकवीश, ए त्रण सत्तास्थानक होय. एम सर्व गुणगणे सर्व मली ( १३३) मोहनीयनां सचास्थानक होय. एवं स्वरूप सर्व पूर्वे जाव्युं . इति समुच्चयार्थः ॥ ५ ॥ ॥ श्रथ नामकर्मणि बंधस्थानादीन्याहाहवे चोद गुणगणे नामकर्मना बंधोदय सत्तास्थानक अने नांगा कहे .॥ उन्नव उक्क तिग सत, अगं अगं तिगड्गं तिअचज ॥ उग उचन उगपण चन, उगचन चक पणग एगचन ॥ ७ ॥ थर्थ-मिथ्यात्व गुणगणे उन्नववक के 7 बंधस्थानक, नव उदयस्थानक अने व सत्तास्थानक होय. धीजे गुणगणे तिगसतऽगं के त्रण बंधस्थानक, सात उद. यस्थानक, थने वे सत्तास्थानक होय. त्रीजे गुणगणे पुगंतिगडुग के वंधस्थानक, त्रण उदयस्यानक थने वे सत्तास्थानक होय. चोथे गुणगणे तिथचल के नए बंधस्थानक, श्राव उदयस्थानक, श्रने चार सत्तास्थानक होय. पांचमे गुणगणे उगठ चल के० वे वंधस्थानक, उ उदयस्थानक, अने चार सत्तास्थानक होय. बछे गुणगणे उगपणचन के वे बंधस्थानक, पांच उदयस्थानक ने चार सत्तास्थानक होय. सातमे गुणवणे उगचउचऊ के वे बंधस्थानक, चार उदयस्थानक थने चार सत्ता स्यानक होय. थाम्मे गुणगणे पणगएगचन के पांच वंधस्थानक, एक उदयस्था नक थने चार सत्तास्थानक होय. इत्यक्षरार्थः ॥ ७ ॥ हये संवेध कडे. तिहां मिथ्यात्व गुणगणे २३-२५-२६-२७-ए-३०, एन बंधस्थानक ते. तिहां अपर्याप्ता एकजिय प्रायोग्य प्रेवीश बांधतां चादर, सूक्ष्म भने प्रत्येक साधारण पर्दै चार नांगा थाय तथा पर्याप्ता एकेंजिय प्रायोग्य पचीश बांधतां वीश नांगायने अपर्याप्तात्र विकलेंजियतया पंचप्रिय तिर्यच मनुष्य प्रायोग्य पञ्चीश वांधता, एकेको नांगो सर्वसंख्यायें पञ्चाशने बंधे पञ्चाशनांगाहोय. तथा पर्याप्ता एके जिय प्रायोग्य व्हीश घांधतां शोख मांगा, तथा देवगति प्रायोग्य थायीश सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ G चांधतां श्राप नांगा, नरकगति प्रायोग्य अहावीश बांधतां एक नांगो. एवं नव नांगा अहावीशने बंधे होय. तथा पर्याप्त वेजिय, तेंजिय अने चौरिंजिय, प्रायोग्य जंगण- त्रीश बांधतां प्रत्येके श्राप नांगा होय. तथा पर्याप्ता पंचेंजिय तिर्यंच प्रायोग्य उंगणत्रीश बांधता (४६०७) नांगा तथा पर्याप्ता पंचेंजिय मनुष्य गति प्रायोग्य गणत्रीश बांधतां (४६०७) नांगा, सर्व मली गणत्रीशने बंधे (ए५४०) नांगा थाय. अहीं तीर्थकर सहित देवगति प्रायोग्य उंगणत्रीश प्रकृतिना बंधना नांगा आउ न पामीयें, केमके सम्यक्त्व विना तीर्थकर नामकर्मनो बंध न होय. तथा पर्याप्त उजिय, तेत्रिय थने चौरिंजिय प्रायोग्य त्रीश वांधतां प्रत्येके उ, आठ नांगा होय, तथा पंचेंजि- यतिर्यंच प्रायोग्य त्रीश वांधतां (४६७), शरवाले त्रीशने वंधे (४६३५) नांगा थाय. एवं व बंधस्थानकें थप्ने मिथ्यात्व गुणगणे सर्व मली ( १३एश्६) नांगा होय. अहीं थाहारकछिक सहित देवगति प्रायोग्य त्रीशना बंधनो नांगो एक तथा जिननाम सहित मनुष्यगति प्रायोग्य त्रीशना बंधना नांगा आउ, एवं नव नांगा न होय. वाकीना नांगा होय. मिथ्यात्वें २१-२४-२५-२६-२७-२७-ए-३०-३१- ए नव उदयस्थानक होय. तिहां श्राहारकसंयत, वैक्रियसंयत थने केवली, एटला मिथ्यात्वं न होय. माटें ते संबंधी नांगा अहीं न कहेवा. शेष सर्व ४१-११-३५–६००-३१-११एए-२७७१-२ए१४- ११६४-शरवाले (७७७३) जांगा होय, एटले नव उदयस्थानकना नांगा (ए१) पूर्व सामान्यादेशे जाव्या वे, ते मध्येथी केवलीना श्राप, आहारकसाधुना सात, अने उद्योत सहित वैशियमनुष्यना त्रण जांगा, उंगणत्रीश, त्रीश, अने एकत्रीश, ए त्रण उदयनो एकेको नांगो उद्योत सहित वैक्रियसाधुने तथा देवताने होय. तेमां देव- ताने उत्तरवैकियना नांगा जूदा नथी लेखव्या अने साधु तो उके, सातमे गुणगणे होय, पण मिथ्यात्वें न होय. माटें ए अढार उदय नांगा टाली वाकी (३) उदयस्थानकनी नांगा सर्व जीवनी अपेक्षायें होय, ते सर्व पूर्वे कह्या .तिहाथी जोश्लेवा. हवे मिथ्यात्वे उ सत्तास्थानक होय, ते कहे ते. तिहां वाणुनी सत्ता चारे गतिना मिथ्यात्वी जीवने होय तथा जेवारें कोइएक वेदक सम्यकदृष्टि जीवें पूर्वे नरकायु चांध्यु ने तेमाटें ते अंत समय सम्यक्त्व वमीने नरकें जाय तेने अंतरमुहूर्त पर्यंत नेव्याशीनी सत्ता होय तथा अंतरमुहूर्त पठी ते वली सम्यक्त्व पामे. अहीं थाहारक- चतुप्क, तथा जिननाम, ए वेहुनी समकालें नरकमांहे सत्ता न होय,तेनणी व्याणुनुं सत्ता. स्थानक नरक माहे न होय, तथा अव्याशीनी सत्ता पण चारे गतिना मिथ्यात्वी जीवने होय, तथा व्याशीनुं सत्तास्थानक, एकेंजियने विपे देवगति प्रायोग्य अथवा नरकगति .
सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ प्रायोग्य वेट्ये यके पामीयतथाएंशीनु सत्तास्थानक तोत्र्याणु मध्येथीतीर्थकरनाम,था- हारकचतुष्क, वैक्रियपट्क, नरकटिक, एतेर प्रकृति उवेले थके केंजिय मध्ये पामी, तेवार पठी ते एकैमिय मध्येथी निकलीने विकलेंजिय तथा पंचेंजियतिर्यर मनुष्यमाहे अवतरी पर्याप्तो यया पठी पण आंतरमुहूर्त लगे तेमाहे पंशीनुं सत्तास्थानक पामी थने ते आंतरमुहर्त बीत्या पनी अवश्य क्रीयादिकनो धंध होय, तेमाटें. तथा ते एंशीमाथी बसी मनुष्यगति भने मनुष्यानुपूर्वी उवेले थके तेन वाउ मध्ये हो- तेरनी सत्ता पामीयं अथवा तेज वाउ मध्ये थी श्रावेला विकलेंजिय तथा पंचजिय- तिथंच तेमध्ये पण श्रहोत्तेरनुं सत्तास्थानक अंतरमुहूर्त लगें पामी थने पर्याशा यया पनी अवश्य मनुष्यधिक बांधे, माटे तिहाथहोतेरनी सत्ता न होय. एम सामान्य पंध, उदय यने सत्तानां स्थानक मिथ्यात्व गुणगणे कयां. हवे सत्ता संवेधं जांगा कहे . तिहां मिथ्यात्वीने अपर्याप्ता एप्रिय प्रायोग्य प्रेयीश पांधतां सर्व नवे उदयस्थानक संजवे पण तेमध्ये पच्चीशने उदयें देवताना नांगा था थने नारकीनो नांगो एक, एवं नव तथा सत्तावीशने उदय देवताना था तथा नारकीनो एक तथा थहावीशने उदयें देवताना शोल अने नारकीनो एक, तेटसाज यली गणत्रीशना उदयना पण सेवा. तथा त्रीशने उदयें देवताना था, एवं शाव नांगा प्रेयीशना वंधे न होय, जेनणी नारकी तो एक नियमादे जाय नहीं थने देवता पण थपर्याता एकजियमध्ये न जाय तेमाटें तेना शाजांगा टासी पाकी या उदयना ( ०२१३ ) उदय सांगा प्रेयीशने बंधे होय, तिहां वाणु, भटमाशी, उमाशी, एंशी थने यहोत्तर, ए पांच सत्तास्थानक तो एकवीश, चोयीश, पचीश थने वीश, ए चार उदयस्यानकें प्रत्येके दोय. तिहां पचीशने उदयं तेउ पाउना जे उदय सात नांगा , तिहां यहोरनी सत्ता, परंतु धीजे नांगे न होय. अने वी. शना उदय मनुष्यना नांगा बिना बाकी (३११) नांगे तेच यामाहेयी याच्या होय, तेनी थपेक्षायें यहोरनी सत्ता होय, बीजे नांगे न दोय. तया वीजा सत्ताधीश, दहावी, बैंगनीश, श्रीश थने एकत्रीश, ए पांच उदयें यहोत्तेर बिना पानीमा पार चार मनाम्यानक दोय. एम शरवा प्रवीशने चं चालीश सत्तास्थानक होय. एमज पचौदाने यं पचासीन थने जीशन बंधे पण चालीश सनास्थानक होय पर पटयुं विदोष जे पयांन एकडिय प्रायोग्य पीने यं यापगो उदय देयनाना पर इस नांगा होय, तेथी 50 उदय नांगे पये यंधम्यानक होय. अने नार: कीना पांच उदय नांगा नदीया न होय पण देवता जे एकत्रिय प्रायोग्य पनी - . .
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ Gरए प्रकृतिनो वंधे करे तिहां वादर प्रत्येक पर्याप्त प्रायोग्य आव नांगा वांधे, वाकी वार जांगा न वांधे, केमके सूक्ष्म साधारण अपर्याप्ता मध्ये देवताने उपज, नथी ते मादे. अहावीशने बंधे मिथ्यात्वीने त्रीश अने एकत्रीश, ए वे उदयस्थानक होय. तिहां श्रीशनु पंचेंजिय तिर्यच तथा मनुष्यने होय अने एकत्रीशनुं पंचेंजिय तिर्यंचने होय. श्रीशने उदय पंचेंजिय तिर्यच अने मनुष्यने देवगति प्रायोग्य तथा नरकगति प्रायो- ग्य प्रभावीशनो बंध होय. वाकी विकलेंजियना त्रीश नांगा उदयना न होय. ए वे उदयें थर (४०४७) नांगे अहावीशनो बंध होय. तिहां त्रीशने उदयें वाणु, नेव्याशी, अध्याशी श्रने व्याशी, ए चार सत्ता होय, अने एकत्रीशने उदयें नेव्याशीनी सत्ता न होय, तीर्थकर सहित नेव्याशीनी सत्ता, तिर्यचने विषे न पामीये, तेथी त्रण सत्ता होय, तथा त्रीशने उदय पण जे वेदकसम्यक्त्व वमी, जिननाम सहित मिथ्यात्वें गयो, तेने नरक प्रायोग्य अहावीश बांधता पण नेव्याशीनी सत्ता होय.एम अहावी- शने बंधे सात सत्तानां स्थानक जाणवां. देवगति प्रायोग्य विना वीजी मनुष्य, तिर्यंचगति प्रायोग्य गणत्रीशने बंधे वीश, नव अने घाउ, एत्रण विना वीजां सर्व उदयस्थानक होय. तथा वाणु, नेव्याशी,अध्याशी, व्याशी, एंशी अने अमोत्तेर, ए सत्तास्थानक होय.तिहां एकवीशने उदयें ब सत्ता होय, ते कहे . जिननाम वांधी सम्यक्त्व वमीने नरकें जाय तेनी वच्चे एकवीशनो उदय होय, तिहां नेव्याशीनी सत्ता होय. तथा वाणु अने अव्याशी, ए वे सत्तास्थानक चतुर्गतिना जीवने विग्रहगतियें एकवीशने उदय होय, तथा व्याशी अने एंशी, ए वे सत्ता, देव, नारकी विना चीजा जीवोने होय. अने बहोत्तेरनी सत्ता देव, नारकी तथा मनुष्य विना बीजा जीवोने होय. एम एकवीशने उदयें उ सत्तास्थानक होय तथा चोवीशने उदयें एक नेव्याशी विना बाकीनां पांच सत्तास्थानक, एकेजियने होय. वीजा जीवोने ए उदय न होय तथा पञ्चीशने उदयें व सत्तास्थानक होय, तथा ठ- वीशने उदयें नेव्याशीनी सत्ता विना वाकी पांच सत्ता होय, जेनणी नेव्याशीनी सत्ता नारकीने होय तेने तो उदीशनुं उदयस्थानकज नथी तथा सत्तावीशने उदय अकोत्तर विना पांच सत्ता होय, ते एकवीशना उदयनी पेरें नाववॉ. जेनणी तेल वाउने सत्तावीशनो उदय नथी, वाकी एकेजियादिकने पण पर्याप्तावस्थायें ए उदय होय, तेणे ते मनुष्यहिक अवश्य वांधे, मा. अहोत्तेरनी सत्ता अहीं ए उदयमां नथी तथा अहावीशने उदयें पांच सत्ता होय तेमध्ये व्याशीनी सत्ता विकलेंजिय तथा पंचेंजिय तिर्यच मनुष्यनी अपेक्षायें लेवी अने वीजां सत्तास्थान पूर्वली पेरें जाववां तथा गणत्रीशने उदयें पण एज पांच सत्ता पूर्वली पेरें नाववी तथा त्रीशm . ០០ सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ ने जदयें नेव्याशी विना, वाकी तेहीज चार सत्ता, वीकलेंजिय अने तिर्यंच मनुष्यनी थपेक्षायें होय, यने नेव्याशीनी सत्ता तो जिननाम वांधी सम्यक्रम वमी नरके जाता एवा मिथ्यात्वी नारकीने होय. तिहां तो नीश- उदयस्थानक न होय, तथा तेहीज चार सत्तास्थानक एकत्रीशने उदय पण मनुष्य विना बीजा जीवोने होय जे जणी एकत्रीशनो उदय, सामान्यमनुष्यने नथी, केवलीने के. एम सर्व था जेगष. श्रीशने बंधे (४५) सत्ता होय. देवगति प्रायोग्य त्रीशना बंध विना विकलेंजिय तथा पंचेंजिय प्रायोग्य त्रीशने चं सामान्य वीश, श्राप थने नव, ए त्रण उदयस्थानक बिना बाकीनां ना उदय- स्थानक होय, तिहां नेव्याशी विना पांच सत्ता होय जेजणी तिर्यचगति मध्ये जिन नामनी सत्ता न होय. तिहां एकवीश, चोवीश, पच्चीश, थने व्वीश, ए चार उदय पांच पांच सत्तास्थानक होय अने वीजा पांच उदयें अकोत्तेर विना चार चार सता. स्थानक दोय. एवं नव उदय यश् चासीश सत्ता होय. अहींथां नेव्याशीन सत्तास्या न तो देवगति प्रायोग्य भादारकछिक सहित त्रीशने बंधे थने जिननाम सहित मनुष्य प्रायोग्य त्रीशने बंधे होय, ए बेहु मिथ्यात्वीन यांचे. एटो गमिथ्यात्व गुण गणे व पंधरयान नय उदय थइ बस ने वार सत्तास्थानक होय. एये सामादने यंधस्थानक फहे . सास्वादने वर्त्ततां यहावीश, गणत्रीश थने जीस. ए प्रप यंधस्यानक होय. देवगति प्रायोग्य थहावीशना थार गांगा सासादने पंपाप, तेना यांधनार पंजिय तिथंच तथा मनुष्य होय थने नरक प्रायोग्य थहानी मानो यंध ना मिथ्यास प्रत्यपि तेनणी सासादने न यंधाय तया पंचनियति पंच प्रायोग्य मने मनुष्य प्रायोग्य उगणत्री प्रकृति मंधना नांगा (६४०) नो पंच, एप्रिय, विकोहिय तथा नियंच, मनुष्य, देवता, नरकीने सासादने होय. निदा हुंग मंग्थान यने बहुं संघयण न यंधाय, तेथी पांच संघयण यने पांच म्यान नया मत युगसना विकटतं करी यग्रीशसें नांगा प्रत्येक मनुष्य प्रायोग्य गाग्रीगना ये होय. ए. बेदुना मझी (400 ) नांगा होय. तथा र कायो जे एप्रियादिकने मामादने नयोत सहित शनी यंध पद्रिय निर्णय प्रायोपित करे, निहा (३२) होय. से पूर्व विस्तार कसा , तिदायी रागनी से मारवा प्रो वयानक यन नांगा (O) होय. मावादने एकचीश, बादीम, पचीश, चीन, अंगनीश, श्रीश या एकत्रीमा सात टड्यन्यानक होय. निहां नाकी विना या गतिमा जीपनी अपक्षाय एकसानो २. दे पनि विदा पाटें बना जाने टोय. निहाय नांगा थनीन होय. সিগাসি सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ ते केवीरीत? तोके एकवीशने उदयें सर्व मली वेंतालीश नांगा कह्या तेमध्ये सात अपर्याप्ताना, एक सूदम पर्याप्तानो, एक नारकीनो अने एक केवतीनो, एवं दश नांगा सास्वादने न होय, शेप वत्रीश जांगा होय. तथा चोवीशनो उदय तो एकेंजियने उत्पन्न मात्रने होय. श्रहींयां पण, वादर पर्याताने यश श्रयशना विकल्पं वे नांगा साखादने लाने, वाकी सूदन सांधारणवाला नांगा न होय, अने वैक्रियवालो जांगो तेउ वाउने होय, ते पण तिहां साखादने न होय. तेजणी ते पण न लेवो. तथा पञ्चीशनो उदय तो देवतामांहे उत्पन्न मात्रनेज होय, अने कोशएकने न पण होय. तिहां देवताना श्राप जांगा सुनग, पुर्नग, आदेय, अनादेय, अयश, यशें उपजे तथा ग्वीशनो उदय तो विकलेंजिय, पंचेंघिय तिर्यंच, मनुष्यमांहे उत्पन्न मात्रनेज होय. तिहां अपर्याप्तानो एकेको नांगो टालीने विकलें जिय पर्याप्ताना ठ, पंचेंजिय तिर्यंचना (२७), मनुप्यना (२७), एवं ( ५२ ) जांगा, ग्वीशने उदय होय. तथा सत्तावीश श्रने थाहावीशनो उदय तो साखादने होयज नहीं, केमके ए वे उद- यस्थानक तो उपना पठी अंतरमुहूर्त्त गया पठी होय , अने सास्वादन तो उ आवली माहेरी लगेंज होय, ते माटें ते न होय. तथा उँगणत्रीशनो उदय तो देव, नारकीने पर्याप्तावस्थायें प्रथम प्राप्त सम्यक्त्वथकी पमताने पामीयें, तिहां देवताना आठ अने नारकीनो एक, एवं नव नांगा होय. तथा त्रीशनो उदय तो पंचेंजिय तिर्यंच, मनु- प्यने सर्व पर्याप्ति पूरी कस्या पठी श्रौपशमिक सम्यक्त्वथी परतां होय. तथा उत्तर वैकियें वर्ततां देवताने उद्योतना उदय होय. तिहां मनुष्य अने तिर्यंचना प्रत्येकें प्रत्येकें ( ११५५) जांगा लेवा तथा देवताना आउ नांगा सेवा, एम सर्व मली (२३१२) उदय जांगा होय. तथा एकत्रीशनो उदय पंचेंजिय तिर्यच पर्याप्ताने प्रथम सम्यक्त्व वमताने होय. तिहां जांगा ( ११५५ ) होय. एम शरवाले सात उदयना थइ साखा- दने उदय नांगा (ए) होय. साखादने सत्तास्थानक वाणु श्रने अध्याशी, ए वे होय. तिहां आहारकचतुष्क वांधी उपशमश्रेणीथी पमतां साखादन गुणगणुं पामे, तेने वाणुनुं सत्तास्थानक होय थने अध्याशीनी सत्ता तो चारे गतिना साखादनीने होय. हवे संवेध कहे . असावीशने वंधे सास्वादने त्रीश अने एकत्रीश, ए वे उदय- स्थानक होय. जेजणी देवगति प्रायोग्य थाहावीश प्रकृति, करण अपर्याप्तो न वांधे तेमाटें वीजा उदयस्थानक एने न होय. तिहां मनुप्य बंधकनी अपेक्षायें त्रीशने उदयें वाणु श्रने अध्याशी, ए वे सत्तास्थानक होय. श्रने तिर्यचने उपशमश्रेणी न होय, माटे उपशमश्रेणीथी पडवाने बनावें वाणुनी सत्ता न होय, एक अध्याशीनीज..
, , , . ទុ។ सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६ होय. तथा तिर्यंच, मनुष्य प्रायोग्य उँगणत्रीश वांधतां, सास्वादनीने साते उदयस्था- नक होय. तिहां पोतपोताने उदयस्थानकें एकेकुं श्रध्याशीनु सत्तास्थानक होय, तथा मनुष्यने त्रीशने उदय वर्त्तताने वाणु श्रने अध्याशी, ए वे सत्तास्थानक होय, शेष सर्वने एकज अध्याशीनु होय. तथा एम श्रीशना धंधकने पण संबैध कडेवो. सर्व मली साखादने अढार सत्तास्थानक होय. इवे मिश्रगुणगाणे नामकर्मना अहावीश अने उगणत्रीश, ए चे बंधस्थानक होय. तिहां मिश्रदृष्टि तिर्यच, मनुष्यने देवगति प्रायोग्य असावीशनो बंध होय, तिहां जांगा थाव होय, अने मनुष्य प्रायोग्य जंगणत्रीशनो बंध मिश्रदृष्टि देव, नारकीने होय. तिहां स्थिर, अस्थिर, शुत्न, अशुज, यश, अयशने विकल्पं जांगा थापामीय, वीजा जे व संस्थानादिकना विकल्पें नांगा उपजे, ते यहीं न होय, एम बागले गुण- ठाणे पण जाणवू. शरवाले बंध जांगा शोल होय, मित्रे गणत्रीश, त्रीश अने एकत्रीश, ए त्रण उदयस्थानक होय, तिहां जंगप- त्रीशने उदयें देवना नांगा था श्रने नारकीनो एक, एवं नव जांगा होय. तथा श्रीशने उदय पंचयि तियंचना उदय नांगा ( १७२७), मनुष्यना ( ११५२), एवं (२०७०) त्रीशने उदये उदय जांगा होय. तथा एकत्रीशन उदयस्थानक, पंचेंजिय तिर्यंचने होय, तिहां नांगा (१९५१) सर्व था मिश्रगुणगणे उदयनांगा (J०४१) होय. यहींयां सत्तास्थानक वाणु अने थव्याशी, ए वे होय. . दवे संवेध सखे . थकावीशने चं मिश्रष्टिने त्रीश भने एकत्रीश, ए वे उद यस्यानक होय. तेने विपे प्रत्येक पाणु थने अध्याशी, ए वे सत्तास्थानक होय, तथा उगणत्रीशना बंधकने एकज उंगणत्रीशन उदयस्थानक होय, तिहां पण तेहीज वे सत्तास्यानक जाणवां. सर्व मसी मिश्रगुणगणे उ सत्तास्थानक होय. थविरति गुणगणे थहावीश, गणतीश अने त्रीश, पण वंधस्थानक होय. तिहां तियंच, मनुप्यने चोये गुणगणे देव प्रायोग्य वांधतां अहावीशनो बंध होय. तिह नांगा थात, तथा मनुष्यने देवगति प्रायोग्य जिननाम सहित बांधतां गणत्रीशनो यंध होय. थहींयां पण या नांगा तथा देवता भने नारकीने चोथे गुणवाणे मनु प्यगति प्रायोग्य गीiiiगा तथा देव नारकीने सम्यमत्व प्रत्यय जिननाम सहित मनुष्य प्रायोग्य त्रीश वांधतां पण नांगा था होय, एवं घंधन या वनीश यया. अहींयां थविरति सम्यदृष्टि जीव अपर्याप्ता मध्ये न उपजे मारे अपयांतानो एक नांगो टासी, वाकी थाप जांगा सेवा. अविरति गुणवाणे एकवीश, पञ्चाश, वीश, सत्तायीश, थहावीश, उगपत्रीश १ सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ.६ G१३ त्रीश श्रने एकत्रीश, ए आठ उदयस्थानक होय. तिहां एकवीशने उदयें देवताना उदय नांगा आउ, मनुष्यना आउ, पंचेंजियतिथंचना श्राप लेवा, केम के अविरति सम्यक्ष्टि अपर्याप्तामध्ये न उपजे, माटें अपर्याप्तानो जांगो टाली शेप आउ आउ नांगा लेवा तथा नारकीनो एक, एवं पञ्चीश उदय नांगा होय. ए क्षायिक सम्यक. दृष्टि पूर्ववझायुवालो चारे गतिने विपे उपजे पण ते अपर्याप्ता मध्ये न उपजे, तेनी अपेक्षायें एकवीशनो उदय लेवो. पच्चीश तथा सत्तावीशनो उदय, देव अने नारकीने तथा वैक्रिय तिर्यंच मनुष्यने होय. तिहां नारकी क्षायिक तथा वेदक सम्यक्दृष्टि जाणवा अने देवता त्रिविध सम्यक्त्वी होय, एम चूर्णिमध्ये कयु . तथा दोशनो उदय, पंचेंजियतिर्यंच मनुष्य दायिक तथा वेदक सम्यकदृष्टिने होय जेनणी उपशम सम्यक्दृष्टि तो तिर्यंच मनुष्य मध्ये न उपजे, तेमांहे पण वेदक सम्यकदृष्टि तो मोह- नीयनी वावीश प्रकृतिनी सत्तावालोज होय तथा अहावीश अने जंगपत्रीश, ए वे उदय नारकी, तिर्यंच अने देवताने होय तथा त्रीशनो उदय एक नारकी विना वीजी त्रणे गतिमध्ये होय. तथा एकत्रीशनो उदय, पंचेंजियतिर्यंचने होय. श्रहींयां सर्वना पोतपोताना उदय नांगा लेवा. अविरतियें सत्तास्थानक चार होय. तिहां ने अप्रमत्त, तथा अपूर्वकरण गुणगाणे थाहारकहिक तथा जिननाम सहित देव प्रायोग्य एकत्रीश वांधीने बसतो मरण पामी देव थाय, तेनी अपेक्षायें व्याणुनी सत्ता जाणवी. तथा श्रादारक चतुष्क घांधी वली परिणाम परावर्तियें मिथ्यात्व पामी चारगतिमांदेली नावे ते गतिमांदे उपजीने वस। तिहां सम्यक्त्व पामे, तेने चाणुनी सत्ता जाणवी. ए सत्ता, देव, मनुष्यमांदे मिथ्यात्वें गया विना पण होय, माटे थांहीं लीधी तथा नेव्याशीनी सत्ता तो देव, मनुप्य श्रने नारकी अविरति सम्यक् प्टिने जिननामनो वंध , ते माटें होय, तथा थट्याशीनी सत्ता चारे गतिना सम्यदृष्टिने होय. हवे सत्ता संवेध कहे ते. अविरति सम्यष्टि पंचेंशिय तिर्यग, मनुष्यने देव प्रायोग्य अहावीशने बंधे थाउ उदयस्थानक होय. तिहां पञ्चीश यने सनातनी उदय, वैक्रिय तिर्यच, मनुप्यने होय. वीजा व सामान्य होय. ते एकेका उदय या थने अध्याशी, ए वे वे सत्तास्थानक होय. एन याउ उदयनां शोस सनाम्यानक होय, तथा गणत्रीशनो बंध एक देवगति प्रायोग्य, बीजो मनुष्यगनि प्रारोग्य ट्रोय. तिहां देवगति प्रायोन्य जिननाम सहित उंगपत्रीसना बंधक मनुज दोय. परंतु तर्वच न होय. तेने एकत्रीसना उदय बिना साते उदयन्यानक होय, कमर म .
, - नश्च सप्तत्तिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ.६ प्यने एकत्रीशनो उदय नमी, ते एकेका उदये व्याणु थने नेव्याशी, ए वेबे सत्तास्थानक होय. तथा मनुष्यगति प्रायोग्य उगवत्रीशनो बंध, देव, नारकीने होय. तिहां २१-२५-२२-२७-ए-ए पांच उदयस्थानक होय. एकेका उदय वाणु अने शाच्याशी, ए थे वे सत्ता होय, तया मनुष्यगति प्रायोग्य जिननाम सहित त्रीशनो बंध पण देव, नारकीने होय. तिहां २१-२५-२७-२-ए-३०, एव उदयस्थानक होय. तिहांप्रत्येके व्याणु अने नेव्याशी, ए वे वे सत्ता, देवताने होय, अने नारकीने पांच उदयस्थानक होय. तिहां प्रत्येके एकज नेव्याशीनी सत्ता होय, केमके, जिनना- मनी सत्ता आता थाहारकनी सत्ता नरकमध्ये न होय ते माटे व्याणुनी सत्ता नारकी मध्ये न पामीयें, अने एकत्रीशने उदयें वे सत्ता होय. सर्व थइ चोपन्न सत्ता थ देशविरति गुणगणे असावीश श्रने गणत्रीश, ए चे बंधस्थानक होय. तिहां मनुष्य अने तिर्यंच, देशविरति, देवगति प्रायोग्य अहावीश बांधे, तिहां जांगा आव. तथा तेहीज जिननाम सहित उगणत्रीश प्रकृति एकला मनुष्य देशविरतिज वांधे पण तिर्यच न वांधे, तिहां जांगा श्राव. सर्व मली नांगा शोल होय. देशविरतियें सामान्य २५-५-२-ए-३०-३१-ए व उदयस्यानक होय. तिहां अहावीशने वंधे प्रथमना चार उदय तो वैक्रिय तिर्यंच, मनुष्यने होय, तिहां एकेको नांगो करतां चार नांगा थया तथा श्रहावीश, उंगपत्रीश, उदय सामन्या तिर्यंच, मनुप्यने तथा वैक्रियने पण होय. तिहां उदय नांगा उ तथा त्रीशनो उदय तिर्यंच, मनुष्यने, तिहां ट संघयण, 3 संस्थानना विकल्प मांगा त्रीश, ते सुखर पुःखरें वहोत्तेर, ते गुनाशुन खगतियें (१४४ ), प्रत्येकें एकेका उदय होय. श्रहीं दो ग्य, अनादेय ने श्रयशकीर्तिनो उदय गुण प्रत्यय जणी न होय तेथी तेना विकल्पना नांगा न होय, तथा क्रिय तिर्यचनो उदय जांगो एक, मली (C) नांगा थाय. तथा एकत्रीशनो उदय तिर्यचने होय. तिहां नांगा ( १४४) एम शरवाले (४३) अहावीशने बंधं उदय नांगा होय. तथा उगणत्रीशने बंधे मनुष्यने २५-२-२-ए-३०, ए पांच उदयस्थानक होय. तिहाँ प्रथमनां चार उदयस्थानक क्रियनां , तेनो नांगो एकेक तथा त्रीशना उदयनांगा (१४) ममी (१४७) नांगा याय. शरवाले (एए१) नांगा थाय. देशविरतिये ए३-१२-ए-GG, ए चार सत्तास्थानक होय. तिहां जे अप्रमत्त, अपूर्वकरणवालो तीर्थकर तथा आहारक वांधाने पडे, ते परिणाम देशविरति थाय तेने व्याणुनी सता होय. शेपनी जावना अविरतिनी पेरें जाणवी. हवे संवैध कहे . देशविरति मनुष्यने अहावीशने बंधे पचीश, सत्तावीश, ए वे सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ចប असावीश, उगणत्रीश यने त्रीश, ए पांच उदयस्थानक होय. तिहां प्रत्येकें वाणु अने अध्याशी, ए वे वे सत्ता होय. तेम तिर्यचने पण एकत्रीश सहित ठ उदयें वे ये सत्ता होय. तथा जंगणत्रीशनो बंध देश विरति मनुष्यनेज होय. तिहां पञ्चीशधी त्रीशवाला तेहीज पूर्वलां पांच उदयस्थान लेवां. तिहां व्याणु अने नेव्याशी, ए वे वे सत्तास्थानक होय. सर्व थर देशविरतियें वावीश सत्ता होय. हवे प्रमतें धादिक संवेध कहे ते. प्रमत्त साधुने अहावीश, गणत्रीश, ए वे बंधस्थानक देशविरति मनुप्यनी पेरें नावबां. तिहा प्रत्येक बंधें मनुष्यना नांगा श्राप था लेतां शोल नांगा थाय तथा २५-२७-२७-ए-३०, ए पांच पांच उदय- स्थानक होय. तिहां प्रथमना चार उदय तो थाहारक अने वैक्रिय शरीर करनारा साधुनी अपेक्षायें लेवा. तिहां पञ्चीश श्रने सत्तावीशना उदयें वे वे नांगा तथा अहावीश श्रने उगणत्रीशना उदयें चार चार नांगा थने त्रीशनो उदय, सहज मनुष्यने होय. तिहां नांगा वे थाहारक क्रियना अने (१४४ ) सहजना मलीने (१४६ ), एम सर्व मली एकेका बंधस्थानकें (१५७) नांगा करतां (३१६) उदय नांगा थाय, तिहां व्याणु, वाणु, नेव्याशी अने अव्याशी, ए चार सत्तास्था- नक होय. हवे संवेध देखाडे ते. अहावीशने बंधे पांचे उदये वाणु अने अव्याशी, ए वे सत्ता होय. तिहां थाहारकें वाणुनीज सत्ता होय अने जिननाम सत्तायें उतां अहावीशनो बंध न होय तेमाटे व्याणु अने नेव्याशी, ए वे सत्ता उगणत्रीशने वंधे पांचं उदयस्थानकें प्रत्येकें होय, जेनणी उंगणत्रीशनो बंध जिननाम वांधतांज होय. एम सर्व थर वीश सत्तास्थानक प्रमतें होय. हवे अप्रमतें बंधादिक सत्ता संवेध कहे . अप्रमत्त साधुने अहावीश, अंगणत्रीश, त्रीश, एकत्रीश, ए चार वंधस्थानक होय, तिहां प्रथमनां वे तोप्रमत्तनी पेरें नाववां तथा आहारकधिक सहित वांधतां अनुक्रमे त्रीश, एकत्रीशनो वंध होय. ए चार बंधस्थानकें प्रत्येके एकेको नांगो करतां चार बंध नांगा थाय, केमके अहीं थस्थिर, श्रशुन, अयशनो वंध अप्रमतें नथी माटे. तथा प्रत्येक बंधस्थानकें जंगणत्रीश अने त्रीश, ए वे वे उदयस्थानक होय. तिहां जे प्रमत्त थको वैक्रिय तथा थाहारक श्रारंजी अप्रमतें आवे तेने उद्योतने उदये गणत्रीशनो उदय होय तथा त्रीशनो उदय सहज होय, तिहां प्रत्येक उदयें एक नांगो वैकियनो तथा श्राहार- कनो, एवं वे उदयें वे जांगा तथा सहज शरीरे अप्रमत्तने त्रीशने उदय पूर्वे देशविरतिस्थाने (२४६ ) नांगा कहा, ते होय. सर्व मली एकेका बंधे उदय नांगो (१४७ ) होय. शरवाले चार वंधना मलीने (एएए ) उदय नांगा होय. तिहां.... . .
G६ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ अशावीशने बंधे बेहु उदय प्रत्येके श्रव्याशीनी सत्ता होय; अने उगणत्रीशने व चेहु उदयें प्रत्येकें नेव्याशीनी सत्ता होय; तथा त्रीशने बंधे वेहु उदय प्रत्येकें वाणुन सत्ता होय; तथा एकत्रीशमा बंधे बेहु उदये प्रत्येक त्र्याणुनी सत्ता होय. अहीयां तीर्थकर तथा थाहारक निश्चें बांधे, तेने एकेकी सत्ता होय. एवं श्राप सत्ता याय हवे थपूर्वकरणे बंधोदय सत्ता संवेध कहे . अपूर्वकरणे अद्यावीश, उंगपत्रीद त्रीश, एकत्रीश अने एक, ए पांच बंधस्थानक होय. तिहां प्रथमनां चार, श्रमम तनी पेरें लेवां, तथा एक यशःकीर्तिनो बंध, ते सातमे नागें देवगति प्रायोग बंधना विछेदें होय, तिहां नांगो प्रत्येके एकेक होय. सर्व यश बंधनांगा पांच होर तिहां प्रत्येक बंधस्थानके एकत्रीशनुंज उदयस्थानक होय. तिहां प्रथम संघयणने संस्थानना विकल्प व नांगा, ते शुन्नाशुज खगतिये वार अने सुखर पुखरे चोवी मांगा थाय. श्रने कोइएक श्राचार्य, पदेला त्रण संघयणे उपशमश्रेणीनो पार माने . तेना मतें बहोत्तेर उदय जांगा होय. शरवाले पांच उदयना (३६) जाग थाय तथा तिहां प्रथम चार बंधस्थानके त्रीशने उदये अनुक्रमे श्रध्याशी, नेव्याश वाणु अनेत्र्याएं, ए एकेक सत्तास्थानक होय, अने एकने वंधे त्रीशने उदयें : चारे सत्ता होय. शरवाले आठ सत्तास्थानक होय. ॥ २० ॥ एगेग मह इगेग, मह उनमह केवल जिणाणं ॥ एगं चन एगं चन, अह चन कुठकमुदयंसा ॥ एए॥ अर्थ-नवमे गुणगणे एगेगम के एक घंधस्थानक, एक उदयस्थानक थ श्राव सत्तास्थानक होय. दशमे गुणगणे गेगम के एक बंधस्थानक, एक उदय स्थानक थने थाउ सत्तास्थानक होय. तथा उउमठ के उद्मस्थ यतिने उपशांतमोह क्षीणमोह, श्रने केवल जिणाणं के केवली जिन ते सयोगी केवली तथा अयोग केवली, ए चार गुणगणावासाने नामकर्मनो वंध न होय. तिहां उपशांतमोह एगचउ के एक उदयस्थानक अने चार सत्तास्थानक होय, तया वीणमोहन एगंचन के एक उदयस्थानक,थने चार सत्तास्थानक होय. सयोगी केवलीने अध्या के थाउ उदयस्थानक थने चार सत्तास्थानक होय थने अयोगी केवसीने उठन ' के वे उदयस्थानक अने सत्तास्थानक होय, ए रीत मुदयंसा के उदय अने अंश एटले सत्ता तेनां स्थानक चार गुणगणे जाणवां. ड्वे अनिचिवादर तथा सूक्ष्मसंपरायें बंधादिक कहे . ए वेसणवाणे एक पशःकी तिनो बंध अने त्रीशनो उदय होय. तिहां झपकने नांगा चोवीश थने योपशमिकने सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ចខ្ទ त्रण संघयणना विकल्पं नांगा वहोंत्तेर उदयना जाणवा तथा व्याणु, वाणु, नेव्याशी, अध्याशी, एंशी, जंगणाएंशी, व्होत्तेर अने पंच्चोत्तेर, ए आठ सत्तास्थानक होय. तिहां पहेलां चार सत्तास्थानक तो उपशमश्रेणीनी अपेक्षायें होय तथा क्षपकोणीयें पण ज्यांसुधी नामकर्मनी तेर प्रकृति क्षय न थाय, त्यां लगें जाणवां अने तेर प्रकृ- तिना दय पठी ७०-ए-७६-७५- ए चार सत्तास्थानक होय. अहीं बंधोदयनो नेद नश्री ते माटें संवेध नथी देखाड्यो. उपशांतमोहें बंधने अजा एकज त्रीश प्रकृतितुं उदयस्थानक ते. तिहां नांगा चहोत्तर होय अने ज्याणु, वाणु, नेव्याशी अने प्रत्याशी, ए चार सत्ता होय. तथा क्षीणमोहें एकज त्रीशनुं उदयस्थानक वे. तिहां जांगा चोवीश, तिहां पण तीर्घकर नाम सहितने सर्व संस्थानादिक प्रशस्तज होय, ते माटें. तिहां ०-१३-ए वे सत्ता तीर्थकरने तथा ए-७५, ए वे सत्ता, अतीर्थकरने, एवं चार सत्ता होय. सयोगी केवलीने वीश, एकवीश, ग्वीश, सत्तावीश, थहावीश, गणत्रीश, त्रीश अने एकत्रीश, ए श्राव उदयस्थानकना नांगा उसें पूर्व सामान्यादेशे विचास्या , तिहांधी जाणवा. अहीं सत्तास्थानक चार क्षीणमोहनी पेरेंज सेवा तथा संवेध चौद जीवस्थानक विचारें संझी पर्याप्ता द्वारें कह्यो , तिहांधी लेवो. अयोगी गुणगणे नव श्रने आउ, ए वे उदय होय, तेना नांगाये अने 60-3ए- ७६-७५-ए-ज-ए व सत्ता होय. तिहां तीर्थकरने नवने उदये ७०-७६-ए-ए त्रण सत्ता होय तथा सामान्य केवलीने थाउने उदये U-७५-७-ए त्रण सत्ता होय. एम चौद गुणगणे श्राव कर्मनो बंध, उदय, सत्ता संवेध देखाड्यो. ॥ श्रथ मिथ्यात्वस्य त्रयोविंशत्यादिक बंधस्थानपट्के क्रमेण जंगप्ररूपिकां जाप्यगा- थामाह ॥ इवे मिथ्यात्वगुणगणानां जे त्रेवीशादिक उ बंधस्थानक ते, तेने विपे अनुक्रमें केटला बंधना नांगा जपजे, ते प्ररूपवाने नाप्यगाथा कहे ते.॥ चन पणवीसा सोलस, नव चत्तालासयाय वाणनइ ॥ वत्ती सुत्तर गया, लसया मिस्स बंध बिदी ॥३०॥ अर्थ-त्रेवीशने बंधस्थानकें चल के चार नांगा, पजीशने बंधे पाणवीसा के पञ्चीश जांगा, दबीशने बंधे सोलस के शोल नांगा, यहावीशने यं नव के नत्र नांगा, जंगणत्रीशने बंधे चत्तालासपायवाण के० वाणु ने वालीश नांगा, त्रीशने वंधे वत्तीयुत्तरवायालसया के तालीशसेंने पत्रोदा नांगा उपजे, ए मिटरसबंधविही श्त सप्ततिकानामा पष्ठ कमेग्रंथ.६ के मिथ्यात्वगुणगणे व बंधस्थानके थश्ने ( १३२६) नांगा होय. एनी भावना पूर्व कही ते त्यांथी जाणवी. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ६ ॥ ॥ श्रथ सास्वादनेऽष्टाविंशत्यादि बंधस्थानत्रयनंगप्ररूपकालाप्यगाथामाद । ॥ दवे साखादन गुणगणानां जे अहावीशादिक त्रण बंधस्थानक ठे, तेने विपे वंधना केटला नांगा उपजे, ते प्ररूपवाने नाप्यगाथा कहे ते. ॥ असया चसही, बत्तीस सयाई सासणे आ॥ अठावीसाईसु, सधाणमादिअ उन्नन ॥ ६ ॥ थर्थ-थाहावीशने बंधे थठ के थाउ नांगा अने जंगणत्रीशने बंधे सयाचउसकी के योशवसें नांगा, त्रीशने बंधे वत्तीससया के० वत्रीशसे चांगा, ए रीते सासणे. नेया के सास्वादन गुणगणे जांगा उपजे. अहावीसाईसु के यहावी शादिक ऋण पंधस्थानकें थइने सहाणहाहिथगन्नउ के० सर्थ मली उन्नुसें ने थान जांगा उपजे, तेनी नायना पूर्व कही ते थने मिश्रादिक गुणगणे तो बंधस्थानकना नांगा थोडा वे रोमाटे ते पूर्व कसा ठे, तेम जाणवा. ॥ थप मिप्यात्यसकेकविंशत्यायुदयस्थानके नंगप्ररूपिका गाथा ॥ हवे मिथ्यात्त गुण- गणे एकवीश यादे देइने नव उदयस्थानकें जांगा प्ररूपया गाथा कहे ते.॥ एगचत्तिगार बत्ति, स उसय गतिसिगार नव नन ॥ सत्तरिगंसिगुत्तिस, चनद गार चनसहि मिक्षुदया ॥ ६॥ यर्य- एकवीशने उदयें एगवत्त के एकतालीश नांगा, चोवीशने उदयस्था- न गार के० थगीथार नांगा, पञ्चीशने उदय बत्तीस के यत्रीश नांगा, वजी दाने उदये उसय के ठसें नांगा, सत्तावीशने उदय गतिस के एकत्रीश नांगा, थाशने उदय गारनवन के थगीयारसे ने नयाणु जांगा, उगणत्रीशन उदय सनरिगसि के सत्तरसे ने एक्याशी नांगा उपजे. पीशने उदय गुतिसरा के. गपनीश ने चोद नांगा, एकत्रीशने उदयस्थानके गारच उसी के अगीया रमें ने चोशन नांगा उपजे, मिशुदया के मिथ्यात्वगुणगणे ए नव उदयस्थान यश्ने (373) नांगा होय. ॥६२ ॥ ॥ यय साम्बादनेकविंशत्यायुदयम्यानसप्तकनंगप्ररूपिका नाप्यगायागाद ।। हवे साम्पादन एकवीलादिसात उदयस्थान नांगा रुपया नायगाया कहे दे.1 बनीम अनि अन्य, वासी सयाय पंच नव उदया। वारदिया नेवीसं, बावन्निकार ससयाय ।। ६३॥
.. सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ, ६ एए अर्थ- एकवीशने उदयें वत्तीस के वनीश जांगा, तिहां आठ मनुष्यना, विक- लेंजियना, आठ देवताना, श्राव तिर्यंचना, वे एकेजियना. चोवीशने उदयें सुन्नि के० बे नागा तिर्यंचना जाणवा. तथा पच्चीशने उदयें अहय के आठ जांगा देवताना होय, व्चीशने उदयें वासीसयायपंच के पांचसे ने व्याशी नांगा होय. तिहां ( )मनु- प्यना, (२) तिर्यंचना, ब विकलेंजियना; गणत्रीशनें उदयें नवउदया के० नव उदय नांगा होय, तेमध्ये श्राप देवताना, एक नारकीनो जाणवो. त्रीशने उदयें चार- हियातेवीसं के त्रेवीशसे ने वार नांगा, तेमध्ये ( ११५२ ) मनुष्यना, (११५५) तिर्य- चना, आठ देवताना जाणवा. एकत्रीशने उदयें वावन्निकारससयाय के अगीश्रार. से ने वावन नांगा तिर्यंचना होय. सर्व मली साते उदयस्थानकें थश्ने (४०ए) उदयनांगा थाय. एनी नावना पूर्ववत्. अने मिश्रादिक गुणगणे उदयनांगा पोतानी मेलेंज विचारीने कदेवा ॥६३ ॥ ॥ अथ गतिचतुष्कक्रमेण वंधोदयसत्तास्थानान्याह ॥ हवे गत्यादिक वाशठ मार्गणाधारें नामकर्मनां बंधोदय सत्तास्थानक कहे . तिहां प्रथम नरकादिक चार गति मार्गणाने विपे अनुक्रमें बंधोदय सत्तास्थानक कहे ते ॥ दो वकचनकं, पण नव इक्कार उकगं उदया । नेर आश् सु सत्ता, ति पंच इकारस चनकं ॥६४ ॥ अर्थ-नरकादि चार गति अनुक्रमें लेवी. तिहां नरकगतिने विपे उगणत्रीश ने त्रीश, ए दो के वे बंधस्थानक, तिहां गणत्रीशन मनुष्यगति प्रायोग्य तथा तिर्य- च प्रायोग्य होय, थने त्रीशनुं तिथंच प्रायोग्यज होय. एना नांगा पूर्वे कसा ठे, तेम लेवा. तथा तिर्यचने २३-२५-२६-२७-२५-३०-ए वक के ठ बंधस्थानक होय. तथा मनुप्यने २३-२५-२६-२७-ए-३०-३१-१, ए अझ के० थान बंधस्थानक होय, तथा देवताने २५-२६-२५-३०, ए चजक के चार बंधस्थानक होय. ए चार गतिने विपे वंस्थानक कयां. हवे चार गतिने विपे अनुक्रमें उदय स्थानक कहे ते. नारकीने २१-२५-२७-२-२५- ए पण के पांच उदयस्थानक होय. तिर्यंचने २१-२४-२५- २६-२७-२०-२५-३०-३१,ए नव के नव उदयस्थानक होय. मनुप्यने २०-२१-२५- २६-२७-२७-२५-३०-३१-ए-3, ए इकार के० अंगीथार उदयस्थानक होय. देवताने २१-२५-२७-२७-ए-३०,ए कगंउदया के० उदयस्थानक होय. दवे नेरवाश्मुसना के नरकादिकगतिने विपे अनुक्रमें सत्तास्थानक कहे ते. नारकीने वाणु, नेव्याशी, थने श्रयाशी, ए ति के व्रण सत्तास्थानक होय. तियंचने वाणु, अध्याशी, व्यासी, एंशी अने अठोत्तर, ए पंच के पांच सत्तान्यानक होय. मनुष्यने एक अफोनर - ३० सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ विना वाकीनां कारस के अगीबारे सत्तास्थानक होय. अने देवताने व्याणु, वाणु, नेव्याशी अने अव्याशी, ए चकं के चार सत्तास्थानक होय. हवे संवेध कहे . नारकीने पंचेंजिय तिर्यंच प्रायोग्य जंगणत्रीश यांधतां पोताना पांच उदयस्थानकें प्रत्येके वाणु थने श्रव्याशी, ए वे सत्तास्थानक होय. तीर्थकर- नामनी सत्तायें तिथंचगति प्रायोग्य बंध न होय तेजणी नेव्याशीनी सत्चा न होय, तथा मनुष्यगति प्रायोग्य उगणत्रीशने वंधे पांच उदयस्थानके नेव्याशी सहित त्रण त्रण सत्ता होय, तथा उद्योत सहित तियंचगति प्रायोग्य त्रीशने बंधे उंगण- त्रीशना बंधनी पेरें पांचे जदयें ये वे सत्ता होय. तथा जिननाम सहित मनुष्यगति प्रायोग्य त्रीशने बंधे पांचे उदये एक नेव्याशीनी सत्ता, प्रत्येकें होय. सर्व थर नर- कगतिने विपे चालीश सत्तास्थानक होय. तिर्यंचगतिने विपे धंधोदय सत्ता संवेध कहे . त्रेवीशने बंधे एकवीश, चोवीश, पञ्चीश, बीश, ए चार उदयें ए-G७-६-30-3G, एपांच पांच सत्ता अने बाकीना २७-२७-ए-३०-३१, ए पांच उदयें श्रहोत्तेर विना चार चार सत्ता होय. सर्व वेवीशने बंधे चालीश सत्ता थइ. तेम पच्चीश तथा ग्वीशने वंधे पण चालीश, चालीश सत्ता जाणवी तथा उगणत्रीश अने त्रीशने बंधे पण एमज चालीश सत्ता कड़वी. पण एटटुं विशेप जे मनुष्यगति प्रायोग्य उंगणत्रीशने बंधे सर्व उदयस्या- नके बहोत्तेरनी सत्ता न होय, वाकी चार सत्ता सर्व उदय होय. तथा अहावीशने बंधे चोवीशनो उदय न होय, केमके चोवीशनो उदय एकेडियने होय. तेने श्रा वीशनो बंध नथी, जेमाटे देव, नारकी, ए वे गतिमध्ये एप्रियने जावु नयी अने शहावीशनो वंध तो देव, नरक प्रायोग्य ते. माटे बाकी आ7 उदय होय, तिहां एकवीश, ध्वीश, अधावीश, उंगणत्रीश भने त्रीश, ए पांच उदयस्थानक दायिक सम्यक्दृष्टि तथा वेदक सम्यकदृष्टि तो जेने मोहनीयनी यावीशनी सत्ता होय,एवाने पूर्वे थायु वांध्यां उदय होय, तेनी अपेक्षायें जाणवा. तिहां एकेका उदय पाए श्रने अव्याशी, ए वे सत्तास्थानक प्रत्येक होय, तथा पञ्चाश भने सत्तावीश, ए ये उदयस्थानक वैक्रिय करतां पंचेंजिय तियंचने होय. तिहां पण तेहीज वे सत्तास्था नक होय, तथा त्रीश, एकत्रीश, ए वे उदय सर्व पर्याप्तयें पर्याप्ता एवा सम्यकदृष्टि तथा मिथ्याष्टिने जाणवा, तिहां वाणु, अत्याशी थने ज्याशी, ए, प्रण सत्ता होय. तिहां याशाना सत्ता, मियाज होय. अने सम्यष्टिने अवश्य देवरिकनो बंध होय, तेथी तेने ए सत्ता न होय. सर्व शाशने बंध अढार सत्ता होय. एम तियंचगति मध्ये सर्व बंधस्थानकें (१७) सत्ता होय.
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ G३२ मनुष्यगतिने विषे संवेध कहे . तिहां मनुष्यने त्रेवीशने बंधे २१-२५-२६-२- २७-ए-३०- ए सात उदयस्थानक होय, तेमध्ये पञ्चीश अने सत्तावीश, ए वे उदय, वैक्रिय करतां लेवा. पण श्राहारकें त्रेवीशनो बंध नथी तेजणी ते आहारक न लेवो. ए वे उदय वाणु अने अग्याशी, ए वे सत्ता होय अने वीजा पांच उदयें व्याशी, एंशी, ए वे अधिक होय तेमाडे तिहां चार सत्तास्थान लेवां. सर्व यश त्रेवीशने वंधे चोवीश सत्ता होय, एम पञ्चीशने वंधे तथा बीशने बंधे पण चोवीश चोवीश सत्ता लेवी तथा मनुष्यगति अने तिर्यंचगतिप्रायोग्य जंगणत्रीश अनेत्रीशने बंधे पण एमज चोवीश सत्ता कहेवी. तथा असावीशने बंधे पण सात उदय . तेमध्ये एकवीश, दबीश, ए वे उदय, सम्यकदृष्टिने करण अपर्याप्ता वेलायें होय. तथा पच्चीश, सत्ता- वीश अगवीश अने जंगणत्रीश, ए मांदेला वे वे उदय, वैक्रिय, श्रादोरक करतां सम्यक् ष्टिने होय. त्रीशनो उदय, मिथ्यात्वीने पण होय. ए उदयें वाणु, अव्याशी, ए वे वे सत्तास्थानक होय. तथा त्रीशने उदयें नरक प्रायोग्य अहावीशने बंधे नेच्याशी तथा व्याशी, ए वे सत्ता अधिक नेलतां चार सत्ता होय. एम अहावी- शने बंधे सर्व थइ शोल सत्ता थाय. तथा जिननाम सहित देव प्रायोग्य उंगण- त्रीशने वंधे सात उदय अगवीशना बंधनी पेरें लेवां. पण एवं विशेष जे त्रीशनो उदय सम्यक्त्वीने लेवो, तेथी साते उदयें त्र्याणु अने नेव्याशी, ए वे सत्तास्थानक होय. तिहां थाहारकने तो त्र्याणुनीज सत्ता होय. सर्व संख्यायें जिननाम सहित उंगणत्रीशने वंधे चौद सत्तास्थानक होय तथा थाहारकठिक सहित त्रीशने चं| जंगपत्रीश श्रने त्रीश, ए वे उदयस्थानक होय. तिहां जेणे थाहारक शरीर प्रमत्त गुणगणे करीने अंतकालें अप्रमत्तें थावे, तेनी अपेक्षायें गणत्रीशनो उदय खेयो. वीजे स्थानकें त्रीशनो उदय होय, तिहां प्रत्येक उदयें वाणुनी सत्ता होय. तथा एकत्रीशने बंधे एकज त्रीशनो उदय होय अने तिहां एकज त्र्याणुनी सत्ता होय, तथा एकने वंधे त्रीशनो उदय होय. तिहां ए३-१२-L-60-50-su-७६-७५, ए श्राव सत्तास्थानक होय, शरवाले वीश, पञ्चीश, वीशना बंधने विपे चोवीश चोवीश सत्ता श्रने शगवीशना बंधने विपे शोल सत्ता तथा मनुप्य श्यने तिर्यगति प्रायोग्य गणत्रीश तथा त्रीशनाबंधने विपेचोवीश चोवीश सत्ता नया देवगति प्रायोग्य तीर्थकर सहित जंगणत्रीशना बंधे चौद सत्ता तथा एकत्रीशना बंधने विप एक सना थने एक प्रकृतिना बंधे घाउ सत्ता सत्तास्थानक, एम (१५ए) सना मनुन्य मध्ये होय. इवे देवताने विपे संवैध कहे ते. देवताने पञ्चाशने बघे व उदय प्रत्येकं. या थने श्रव्याशी, ए चे तचा होय. एम नीश तथा उंगपत्रीगने बंधे पाए जाणवं G३२ सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६ तथा उद्योत सहित पंचेंजियतिथंच प्रायोग्य त्रीशने बंधे पण एमज जाणयु. तथा जिन- नाम सहित मनुष्यगति प्रायोग्य त्रीशने वंधे उ उदयस्थान प्रत्येक व्याणु,नेव्याशी, ए वे सत्तास्थानक जाणवां. एम चार बंधमध्ये श्रीशनो बंध, मनुष्य तथा तिर्यव प्रायोग्य होय, माटे ते वे स्थानक गणतां पांचे स्थानकें वार वार सत्ता होय. सर्व यश देवगतिमध्ये शाप सत्ता स्थानक होय. एम गति थाश्री संवेध देखाड्यो. ॥दा ॥अथेजियमाश्रित्याइ ॥ हवे इंजिय श्राश्रयी नामकर्मनां बंधोदय सचा कहे . । ग विगलिंदिअ सगले, पण पंचय अह बंध गणाणं ॥ पण किकारुदया, पण पण वारसय संताणि ॥६५॥ अर्थ- इगविगलिंदियसगले के एकैप्रिय, विकलेंजिय थने सकल ते पं.द्धि- यने अनुक्रमें बंधस्थानक कहे ते. तिहां एकेजियने २३-२५-२६-ए-३०, ए पर के पांच बंधस्थानक होय, तथा त्रणे विकलेजियने पहीज पंचय के पांच वंध- स्थानक होय, तथा पंचेंजियने २३-२५-२६-२७-ए-३०-३१-२, एवं अहबंधना- पाणं के आठ बंधनां स्थानक होय. तथा एकेजियने २१-२४-२५-२६-२७, ए. पण के पांच उदयस्थानक होय. तथा त्रणे विकलेंजियने २१-२६-२७-२८-३०- ३१, ए तक के 7 उदयस्थानक होय, तथा पंचेंजियने २०-२१-२५-२६-२७-२ २५-३०-३१-ए--ए श्क्कारुदया के अगीवार उदयस्थानक होय. तथा एक जियने एए-3-६-Go-su- ए पण के पांच सत्तास्थानक होय. तथा त्रणे विक लेजियने एR-0-६-G-IC, एज पण के पांच सत्तास्थानक होय. तथा पर्च- जियने ए३-५२-ए---६-Go-ए-36-७६-७५-५-७, ए पारसयसंताणि के वार सत्तानां स्थानक होय ॥ एनो संवेध पूर्वे चौद जीवनेदें नामकर्मनो संवैध विचारयो , तिहाथी जोइ लेवो, तथा निपुण युझिये विचारी करवो. ॥ ६ ॥ श्य कम्म पगहाणा, णि सुछु बंधुदय संत कम्माणं ॥ गश्ाएदि असु, चनप्पयारेण नेआणि॥६६॥ गदिए अकाए, जोए वेए कसाय नाणे॥ संयम दसण लेसा, जवसमे सन्निादारे ॥६॥ संत पयपरूवणया, दवपमाणं च खित्त फुसणाय ॥ कालं तरंच नावो, अप्पा बहुयं च दारा॥६० ॥ थर्थ-श्य के ५ उकप्रकारे सुख के मुष्ट एटले नवे प्रकारे अत्यंत उपयोग ७ - - सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ ७३३ राखीने कम्मपगगणाणि केश्रावे कर्म प्रकृतिनां स्थानक, वंधुदयसंतकम्माणं के बंध, उदय, सत्ता, कर्मनी तेना संवेधे गश्याएहिं के० गत्यादिक एटले गति, इंजिय, काय, योग, वेद, कपाय, ज्ञान, संयम, दर्शन, लेश्या, जव्य, सम्यक्त्व, संझी, श्राहारी, ए चौद जीवस्थानके तथा , ए चौदना उत्तर वाश मार्गणा भेदने स्थानकें करीने सत्पद प्ररूपणादिक असु के आठ अनुयोगहारने विपे चउप्पयारेण के० प्रकृतिबंध, स्थितिबंध, रसबंध अने प्रदेशवंध, ए चार प्रकारे कहेवाने नेयाणि के जाणवा. ॥ ६६ ॥ ६ ॥ हवे ए श्राव अनुयोग द्वार लखीये ठेये. संतपयपरूवणाए एटले उता पदनी प्ररूपणा, ए एक पद जणी घट पदनी पेरें अन्तुं न होय, जे उता पदार्थनुं वाचक पद न होय, ते एक पद पण न होय. जेम वंध्यापुत्र, ए शब्द वे पदनो माटे ते पद अवतुं . तेनी पेरें ए पद नथी, तेनणी ए पद साचां ठे एटले अर्थ प्ररूपणाना नेद ते अनु कहेतां वस्तु प्रतिपादन कस्वा पठी योग कहेतां सर्व प्रकारे वस्तु श्राव अनुयोगधार, अणु कहेता सूत्र तेनी साथै योग कहेता अर्थ- जोगबु, तेनां कार कहेतां वारणां एटले वस्तुनो निर्णय करवो, तेनां हार आठ जाणवां. तिहां प्रथम उता पदनी प्ररूपणा, ते जेम वंध, उदय, सत्ता तथा प्रकृति, स्थिति, रस, प्रदेश, ए सर्व पद साचां , श्राप आपणा पदार्थनां वाचक ठे, एकेक पद जणी घट पदनी पेरें उतां , पण वंध्यापुत्रनी पेरें अठतां नयी, तेनां स्थानक, जेनो जिहां सन्नाव, ते तिहां कहेवा. ते प्रथम उता पदनी प्ररूपणा नामा द्वार जाणवं. तथा वीजें अव्यप्रमाण द्वार. ते एम के, ए प्रकृति स्थानकना अव्य केटलां होय ? एम प्रमाणनुं कहे, ते चीजें छार. तया एकेक प्रकृतिस्थान अव्य, केटला थाकाश प्रदेश क्षेत्र रुंधे, ए अर्थ कहे ते क्षेत्रप्रशंसानामा त्रीj छार. तथा एकक स्थानकें जीव केटला काल पर्यंत रहे, एम कहेवु ते चोयुं कास धार. तया ए बंधस्थानक तथा उदयस्थानक वांड्युं ते वली केटले कालें जघन्य तथा उत्कृष्टं श्रांतरे लहे, ए पांचमुं अंतर धार. तथा सोकने केटझे नागे एकेक स्यानक दोय, एम कहे, तेव्हा जाग छारनो विचार जाणयो. तथा कयुं स्थानक उदयिका दिक वजाब मध्ये कया जावें होय. ते सातमुं नाव हार. तया कया स्थानकवी कयु स्थानक अव्य, क्षेत्र, काल थने जावनी अपेक्षायें घणु दोय तथा यो९ होय, अथवा बराबर होय, एम विचारवं, ते थारु अल्पबदुख हार. ए श्रान श्रनुयो- गवारें करी विचारतां पदार्यनुं सम्पदान होय, तिहां सत्पदप्रापपायें करीने गुणगणाने दिपे गति तथा इंजियमागेशायें बंधोदय सनानो संवैध कायो. पने ३४ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ अनुसार काययोगादिक मार्गपायें पण कहेवो, श्रने शेप जे अव्यप्रमाण देत्र स्पर्शनादिक सात अनुयोग छार, ते कर्मप्रकृति कर्मप्रामृत प्रमुख ग्रंयोने सम्यक प्रकारे जोश्ने कहेवा; पण थाज ते ग्रंथना अनावथकी लेशमात्र पण कही न शकीये तेमाटें प्रकृति, स्थिति, रस श्रने अनुनाग, ए चार प्रकारें कहेबां. तिहां प्रकृति श्राश्रयी बंध, उदय, सत्तास्थानक पूर्व कह्यां, तेना अनुसार स्थितिना बंधादि स्थान, रसस्थान तथा प्रदेशस्थान पण मार्गणाधारें एवाज अनुक्रमें कहेबां. ॥६मा अहींयां बंधोदय सत्तानो संवेध करो. तिहां उदय कह्यो, पण उदीरणा न कही, ते शामाटें न कही ? ते कहे ठे. उदयस्सुदीरणाए, सामित्ता न विजा विसेसो॥ मुत्तूणय गयालं, सेसाणं सघ पयमीणं ॥६॥ अर्थ-उदयस्सुदीरणाए के अहींयां बंधोदय सत्ता संवेध विचारतां उदीरणा, उदयमध्ये कहेवाणी पण उदीरणा उदयथकी जूदी न कही तेनुं कारण कहे . अहीं काल प्राप्त कर्मर्नु अनुजवq ते उदय कहीये. अने काल अप्राप्त उदपाव लिथकी वाहेर या एका कमल तथा रस, जेनो उदय काल श्राव्यो नथी ते कर्मदलने जीव, कपाय सहित योग, एवे नामें जे वार्य विशेष, तेणे करी श्राकीने उदय श्राव्या दलमांहे नेलीने उदय प्राप्त कर्मपरमाणु साथै अनुनवे, ते करण, नाम उदीरणा कहीये. तेमाटें उदय अने उदीरणान सामित्तानविद्या विसेसो के स्वामित्वपणा श्राश्रयीने का विशेष नथी एटले ज्ञानावरणादिक जे कर्म तेना उद यनो खामी तेहीज जीव ज्ञानावरणादि कर्मना उदारणानो पण स्वामी जाणवो. जब उदय त उदीरणा, जठ उदीरणा तह उदय एमज जाणवू. परंतु एटटुं विशेष जे मुतुणयगयाखं के एकतालीश प्रकृति थागली गाथायें कहेशे, ते मूकीने सेसाणसवपरमाणं के शेष सर्व प्रकृतिनो उदय श्रने उदीरणा सार्थेज समकाले प्रवने, माजे उदयनो खामी तेहीज उदी- रणानो पण स्वामी जाणवो. ॥ ६ए । ॥ एकचत्वारिंशत्यकृतीराह ॥ इवे एकतासीश प्रकृतिने उदय, उदीरणायें फेर ने एटले उदय, उदीरणानुं अंतर होय, ते विशेचे गाथायें करी कहे ३ ॥ नाणंतराय दसगं, देसण नव वेयणिज मिळतं ॥ संमत्तलोन वेश्रा, जाणि नव नाम नचं च ॥ ७ ॥ . " ए वचन प्रमाण थकी , . सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ G३५ मणुय गइ जा तस वा, यरं च पडत्त सुन्नग आश् । जस कित्ती तिच्यरं, नामस्स हवंति नव एया ॥१॥ अर्थ-नाणंतरायदसगं के पांच ज्ञानावरणीय अने पांच अंतराय, एवं दश प्रकृति तथा दसणनव के दर्शनावरणीय नव, वेयणिज के वेदनीयनी वे प्रकृत्ति, मिष्ठत्तं के मिथ्यात्वमोहनीय, संमत्त के० सम्यक्त्वमोहनीय, लोन के संज्वलन- लोन, वेश्राउश्राणि केत्रण वेद अने चार श्रायु, नवनाम के नामकर्मनी नव प्रकृत्ति जे चोदमे गुणगणे रहे ते ते तथा उच्चंच के उच्चैर्गोत्र, एवं एकतालीश प्र- कृति जाणवी. ॥ इत्यक्षरार्थः ॥ ७० ॥ तिहां ज्ञानावरणीय पांच, अंतराय पांच, तथा चार दर्शनावरणीय, एवं चौद प्रकृतिनो उदय थने उदीरणा, वारमा गुणगणानी एक श्रावली थाकती होय, तिहां सुधी सर्व जीवने साथेंज प्रवर्ते अने उदय, उदीरणा विछेद थया पठी केवल उद्यावलिका थाकती होय, तेमध्ये सर्व कर्मदल पेसे पण वाहीर वीजु कोइ कर्मदल रहे नहीं तो पठी शानी उदीरणा करे ? माटें ए चौद प्रकृतिनी वारमा गुणगणानी वेड्ली थावलिकायें उदारणा न होय. तथा पांच निजानीज उदीरणा, शरीरपर्याप्ति पूरी घया पठी ज्यां लगें इंजियपर्याप्ति पूरी न करे, तिहां लगें उदारणा न होय, केवल उदयज होय अने शेप कालें तो उदय, उदीरणा साथेंज प्रवर्ते, तथा सार्थेज निवतें. तथा वेदनीयनी चे प्रकृतिनां उदय तथा उदीरणा हा गुणगणा सुधी सा- थेंज प्रवर्ते थने ते उपरांत तो उदयज होय, पण उदीरणा न होय. तथा प्रथम सम्यक्त्व उपार्जतां अंतर करण कस्या पनी मिथ्यात्वनी प्रथम स्थितिनी एक श्रावलि रहे त्यांसुधी मिथ्यात्व मोहनीयना उदय तथा उदीरणा सार्थेज प्रवर्ते अने वेहली श्रावलिये मिथ्यात्वनो उदय होय पण उदीरणा न होय. तथा वेदकसम्यकदृष्टिने दायिक सम्यक्त्व उपजावतां मिथ्यात्वमोहनीय अने मिश्रमोहनीय, ए वेदु खपाव्या पठी सम्यक्त्वमोहनीय सर्व अपवर्तनायें अपरत्तिने अंतरमुहूर्त स्थितिमात्र, करे, तेने उदय तथा उदीरणायें नोगवतां जेवारें शेष एक थावलीमात्र रहे तेवारें उदीरणा टले केवल उदयावली खगें उदयज होय. अथवा उपशमश्रेणी पडिवजतां सम्यक्त्वमोहनीयतुं अंतर करण कस्या पठी प्रथम स्थिति श्रावलिका मात्र रहे, तिहां लगें सम्यक्त्व मोहनीयनां उदय तथा उदी- रणा सार्थेज होय, अने पठी ठेहली श्रावलिये उदीरणा न होय, मात्र उदयज होय. संज्वलना लोचनां उदय तथा उदीरणा ज्यां लगें सूदनसंपरायनी एक श्रावलिका , सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ थाकती होय, त्यां लगें सार्थेन होय, अने हली श्रावलिये तो मात्र उदयज होय, पण उदीरणा न होय. तथा त्रण वेदमादली जे वेदें श्रेणी पडिवो तिहां अंतर करण कीघे थके ते वेदनी प्रथम स्थिति श्रावलिका थाकतां लगें उदय तथा उदीरणा सार्थेज होय थने हती श्रावलियें तो उदीरणा न होय, मात्र उदयज होय. तथा चारे थायुनो पोतपोताना नवनी देहली श्रावलिकायें उदय होय, पण जदीरणा न होय, अने मनुष्यायुनो प्रमत्त गुणगणा लगेज उदय तथा उदीरणा होय, श्रागले गुणगणे केवल उदयज होय, पण उदीरणा न होय. ॥श्त्यर्थः ॥ ३० ॥ तथा मनुष्यगति, पंचेंजियजाति, बस, चादर, पर्याप्त, सुनग, श्रादेय, यशकीर्ति श्रने तीर्थकरनाम, ए नव नामकर्मनी प्रकृति तथा उच्चोंत्र, ए दश प्रकृतिनां सयोगी केवली गुणगणा लगें उदय तथा जदीरणा सार्थेज समकालें प्रवत तेवार पठी थ. योगी गुणगणे ए दश प्रकृतिनो उदय होय पण उदीरणा न होय. एम ए एकता लीश प्रकृतिनां उदय अने उदीरणानुं विशेप देखाड्यु श्रने शेप पंचाशी प्रकृतिना उदय तथा उदीरणा समकालें प्रवः श्रने समकालें निवते.॥इति समुच्चयार्थः ॥७॥ ॥ श्रथ कस्मिन गुणस्थानके काः प्रकृतिर्वनंतीत्याह । ॥ हवे कया गुणगाणे कई प्रकृति वांधे ? एवो बंधविशेष सर्व गुणगये कहे वे ॥ तिचयरा दारग विर, हिआज अधेश्सव पयडी ॥ मितत्तवेअगो सा, साणोगुणवीस सेसा ॥२॥ अर्थ-धंध योग्य एकसो वीश प्रकृति मध्ये थी तिव्यराहारग के तीर्थकरनाम थने श्राहारकहिक, एत्रण प्रकृति विरहिया के रहित करीने अद्येइसवय- मी के बाकी एकसो सत्तर प्रकृति सर्व उपार्जे, एटले चांधे, ते कोण जीव क्या बांधे ? तोके मिछत्तवेधगो के मिथ्यात्वनो वेदक एवो मिथ्याप्टि जीव मिथ्याव गुणगणे रह्यो थको बांधे थने जिननाम सम्यक्त्व प्रत्ययिक तथा श्राहारकहिक संयम प्रत्ययि तेथी मिथ्यात्वे सम्यक्त्व तथा संयम वेहुने अनावे ए अप प्रकृति न वांधे; तथा सासाणोगुणवीससेसा के साखादन गुणगणे वर्त्ततो जीव १ जिननाम, ३ थाहारकनिक, नपुंसकवेद, ५ नरकगति, ६ नरकानुपूर्वी, नरकायु, पहुंगसंस्थान, ए ठेवहुं संघयण, १० श्रातप, ११ स्थावर, १२ सूक्ष्म, १३ साधारण १४ अपर्यात, २५ एप्रिय, १६ बैंजिय, २७ तजिय, चारिजियजाति, ए मिथ्या- मोहनाय, ए जंगणीश प्रकृति विना शेष एकसोने एक प्रकृति वांधे, जेजणी नपुं- सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ..६ ७३ सकादिक शोल प्रकृतिनो बंध, मिथ्यात्व प्रत्ययि , ते अहीं साखादने न वं- धाय. ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ १ ॥ गयाल सेस मीसो, अविरय सम्मो तिआल परिसेसा ॥ तेवन्न देस विरर्ज, विरजे सगवन्न सेसा ॥ ३ ॥ अर्थ-जंगणीश प्रकृति पूर्व कही ते तथा तिर्यचत्रिक, घीणजी त्रिक, दो ग्य- त्रिक, अनंतानुवंधिचतुष्क, मध्यसंस्थान चार, मध्यसंघयण चार, नीचर्गोत्र, उद्योत, श्रशुनविहायोगति, स्त्रीवेद, मनुष्यायु अने देवायु, ए मायाल के उतालीश प्रकृति वर्जीने सेसमीसो के शेष चमोत्तेर प्रकृति मिश्रगुणगणे वर्ततो जीव वांधे अने अविरयसम्मो के अविरति सम्यकदृष्टि गुणगणे पूर्वोक्त तालीश मध्येथी तीर्थकरनाम, मनुष्यायु, अने देवायु, एत्रण बांधे माटे तित्रालपरिसेसा के नेता- लीश प्रकृति वर्जीने शेप सत्योतेर प्रकृति वांधे तथा देसविर के देशविरति पुणगणे वर्ततो जीव, वनपचनाराच संघयण, मनुष्यनिक, अप्रत्याख्यानीया चार कपाय, औदारिकहिक, एवं दश प्रकृति पूर्वोक्त तालीशमां नेलीये, तेबारें तेवन्न के त्रेपन प्रकृति न वांधे, ते वर्जीने शेप शमशठ प्रकृति वांधे. तया विरळ के० सर्वविरति प्रमत्त साधु, के गुणगणे पूर्वोक्त त्रेपननी साथे प्रत्याख्यानावरण कृपाप चार नेलतां सगवन्न के सत्तावन्न प्रकृति न वांधे, ते वर्जीने सेसा के. शेप त्रेशह प्रकृति वांधे. ॥ ३ ॥ गुसहि मप्पमत्तो, बंधा देवानअस्स अरोवि ॥ अछावण मपुबो, उप्पन्नं वावि ग्वीसं ।। ४ ॥ अर्घ-तथा ते पूर्वोक्त त्रेशव प्रकृतिमध्येधी शोक, थरति, थपिर, अशुन, थयश यने अशाता. एव प्रकृति काढीयें अने आहारकछिक जेलीयें, तेबारेशसहि के उंगणशाप प्रकृति अपमत्तो के अप्रमत्त गुणगणे बंधश्के यांधे, अथवा देवाउथम्सश्यरोधि के० देवायु पण प्रमतें वांधवा मांडे, ते वांधतो यकोज प्रमन की इतर थमने श्रावे, तिहां ते बंध पूरी करे, पण अप्रमत्त थको देवायु वांधवा न मांडे तेमाटे देवायु बिना यहावल के श्रावन्न प्रकृति वांधे तथा मपुदो २० थपूर्वकरए गुणवाणाना सात भाग कल्पीयें. तिहां पहेले जागे तो तेहीज पूर्वोक्त अमायन यांचे. अने बीजे, बीजे, चोथे, पांचमे, अने, ए पांच जागें निशाहिक न बांधे. शेष कम्पनं के पर प्रकृति वांधे, वावि के अथवा हो जानें देवहिक, पंचयिजानि, शुनवगनि, बसादि नव, औदारिक विना चार शरीर चे नपांग, समचतुरन्न, निर्मा, नीर्यकर, :
७३७
सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६
वर्णादि चार तथा श्रगुरुलघु चतुष्क, ए त्रीश प्रकृति पण न वांधे, तेवार बीस के
ग्वीश प्रकृतिनो बंध पण होय. ॥ ४ ॥
बावीसा एगूणं, बंधश् अहारसंत अनिअट्टी।
सत्तर सुहुम सरागो, साय ममोदो सजोगित्ती ॥ ५॥
अर्थ-हवे अनिथट्टी के अनिवृत्तिगुणगणाना पांच नाग कल्पीयें, तिहां पहे
नागें हास्य, रति, जय, कुछा, ए चार पण न वांधे, तेवारें वावीस के वावीशन
वंध होय. वेवार पठी द्वितीयादिक नागें एगणं के एकेक प्रकृति ऊषी करत
जश्यें एटले चीजे नागें पुरुपवेदन वांधे, तेवारें एकवीशनो वंध, त्रीजे नागें संजय
क्रोध टले वीशनो बंध, चोथे नागें संज्वलन मान टले जंगणीशनो बंध, पांचमेना
संज्वलनी माया टले, तेवारें थहारसंत के अढार प्रकृति पर्यंतज बंध के वा
तथा सत्तरसुहमसरागो के सूक्ष्क्षसंपराय गुणगणे संज्वलनो खोज पण न घांधे, तेमा
सत्तर प्रकृति बांधे, तेवार पठी ज्ञानावरणीय पांच, दर्शनावरणीय चार, अंतरा
पांच, उच्चैर्गोत्र श्रने यशःकीर्ति, एवं शोल प्रकृति पण न वांधे, तेवारें एकज साय के
शातावेदनीयनो बंध, श्रमोहोसजोगित्ती के अमोही गुणगणाना धषीने होय
एटले थगीधारमा, चारमा भने सयोगी तेरमा गुणगणावाखाने एकज शातान
वंध होय. ॥ इति ॥ ५॥
एसो उ बंधसामि, त उंदो गश्आइएसुवि तदेव ॥
उदाउँ सादिकार, जब जदा पयडि सप्नावो ॥ ७६ ॥
अर्थ-एसोउबंधसामित्त के ए उघपणे चौद गुणगणे बंधस्वामित्व कयु. जे
वीजा कर्मयंयमध्ये कधू ने तेम अहींयां पण जाणवू. तहेव के तेमज गइथाइएसुति
के० गत्यादिक मार्गणाने विपे पण उदु के उपथकी कहेवो. जे ते त्रीजे कर्मग्रं,
वाशव मार्गणायें बंध कह्यो ठे, तेम थहींयां पण कडेवो. हाउसाहिता के प्रथम
सामान्य प्रकारें कडं ठे तेमज कहे जजहापयसिप्लायो के जिहां जे गुणगाणे
जेटली प्रकृति वांधवानो सन्नाव होय, एटले जेने जेटली प्रकृति वांधवी घटे तेने
तेटली विचारीने कवी.॥ ७६ ॥
॥ हवे जे गतिने विपे जेटली प्रकृति सत्तायें पामी ते कहे . ॥
तिच्यर देव निरिआ, उअंच तिसु तिसु गईसु वोधयं ।
अवसेसा पयडी, दवंति सबासु विगईसु ॥ ७ ॥
सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंध.६ G३ए अर्थ-तिष्ठयरदेवनिरिधाउथंच के तीर्थकर नामकर्म, देवायु अने नरकायु, ए त्रण प्रकृति तिसुतिसुगईमुबोधवं केत्रण त्रण गतिने विपे होय एम जाणवू. तिहां तीर्थकरनामकर्मनी सत्ता, नारकी, देवता तथा मनुष्यगतिने विपे होय, पण तिथंच- गतिमध्ये न होय. केमके, तीर्थकर सत्कर्मा तियंचमध्ये जाय नहिं तेमाटे. तथा देवायुनी सत्ता, मनुष्य, तिर्यत्र श्रने देवगति मध्ये होय, पण नारको मध्ये न होय, तथा नरकायुनी सत्ता, मनुप्य, तिर्यच अने नरकगति मध्ये होय, पण देवगतिमध्ये न होय, अने श्रवसेसापयडी के अवशेप सर्व प्रकृतिनी सत्ता, हवंतिसवासुविग- ईसु के० सर्व चारे गतिने विपे पण होय. एटले तिर्यचमध्ये तीर्थकरनाम विना सर्व प्रकृति सत्तायें होय, देवगतिमध्ये नरकायु विना सर्व प्रकृति सत्तायें होय, नरकगति- मध्ये देवायु विना सर्व प्रकृति सत्तायें होय. ।। 3 ।। ॥ वे गुणगणाने विपे पूर्व जे बंधोदय सत्तास्थानकनो संवेध कह्यो, ते गुणगणां तो प्रायें उपशमश्रेणीय तथा क्षपकश्रेणीय होय, तेमाटे ते श्रेणी कहे .॥ ॥ तिहां प्रथम उपशमश्रेणि कहे . ॥ पढम कसाय चनकं, दसण तिग सत्तगावि नवसंता ॥ अविरय सम्मत्ताउँ, जाव नियहित्ति नायबा ॥3॥ अर्थ-पढमकसायचजक के पहेला अनंतानुबंधी चार कयाय तथा देसषतिग के दर्शन त्रिक, ते मिथ्यात्वमोहनीय, मिश्रमोहनीय अने सम्यक्त्वमोहनीय, ए सत्तगाविउवसंता के सात प्रकृति उपशांत होय. ते अविरयसम्मत्ता के अविर- तिसम्यकदृष्टि गुणगणाथकी मामीने जावनियहित्तिनायबा के० यावत् निवृत्तिनामे आठमा गुणगणा लगे जाणवी. तिहां सातमा लगें यथायोग्यपणे उपशांत होय अने अपूर्वकरणे तो निश्चयथकीज उपशांत होय. ॥ 5 ॥ प्रथम अनंतानुबंधीधा चार कपाय तथा दर्शन त्रिक एटले मिथ्यात्वमोहनीय, मिश्रमोहनीय भने सम्यक्त्वमोहनीय, ए सात मोहनीयनी प्रकृतिना रसोदयनी थपेक्षायें अविरतिसम्यकदृष्टि गुणगाणाथी मामीने अपूर्वकरणनामा आग्मे गुणगणे चढतां पर्यंत उपशांत पामी अने कोइएकने प्रदेशोदयनी थपेक्षायें पण थविरति सम्यकदृष्टिने एज चोथे गुणगणे उपशांत पामी कहीये. तथा अपूर्वकरणे तो ए साते प्रकृति रसोदय आश्री तथा प्रदेशोदय श्राश्री पण उपशांत पामी कहीये. तिहां प्र- थम अनंतानुबंधीधानी उपशमनानो प्रकार कहे ते. थविरतिसम्यक्दृष्टि, देशविरति, प्रमत्त तथा अप्रमत्त, ए चार गुणगणे वर्त्तता जीवमांहेलो को पण जीव, जघन्य परिणामे तेजो, मध्यम परिणामें पद्म श्रने Geo सप्तातकानामा पष्ठ कमग्रथ.६ उत्कृष्ट परिणामें शुक्र, ए प्रण विशुधवेश्यामांदेली कोइ पण लेश्यायें वतो शानो- पयोगें उपयुक्त एक थायुःकर्म विना वीजा साते कर्मनी स्थिति जोगवीने बाकी काइएक जणी एक कोमाकोमी सागरोपम मात्र जोगवत्री रहे, तेवारें अंतरमुहूर्त पर्यंत श्रवदायमान परिणाम एटले विशुद्ध चित्तवृत्तिवंतयको रहे. एवी रीत रह्यो थको परावर्त्तमान प्रकृतिमांदेली सर्व शुज्न प्रकृतिनेज वांधे, पण अशातादिक अशुभ प्रकृति न घधेि अने जे अपरावर्तमान ध्रुवबंधिनी ज्ञानावरणीयादिक अशुज प्रकृति बांधे, तेनो पण चौगणी रसबंध टालीन, चे वाणी रसबंध करे अने शुन प्रक तिनो वे गणी रसबंध टालीने चौगाणी रसबंध करे थने एक स्थितिबंध पूर्ण करी वीजो स्थितिबंध घांधवा मांडे, ते पूर्व पूर्व स्थितिवंधनी थपेदायें पक्ष्योपमसंख्येप नागहीन स्थिति करीने बांधे. ए रीते जे जे श्रागलो श्रागलो स्थितिबंध करे, ते ते पूर्व पूर्व स्थितिबंधश्री पट्योपमसंख्येय नागहीन स्थितिनो बंध करे. एम करण कालथकी पूर्वे अंतरमुहूर्त काल पर्यंत रहीने तेवार पठी अनुक्रमें प्रत्येक अंतरमुहूर्त प्रमाणनां एवां त्रण करण करे, तिहां प्रथम यथाप्रवृत्तिकरण, बीनूं अपूर्वकरण थने त्रीजु अनिवृत्तिकरण, चोथी उपशांत श्रद्धा, तेनी पण स्थिति अंतर- मुहूर्तनीज जाणवी. तिहां प्रथम यथाप्रवृत्तिकरणे प्रवेश करतो प्रतिसमय अनंतपुण वृद्धि विशुद्धियें करी प्रवेश करे, तिहां पूर्वोक्त शुनप्रकृतिना बंधादिकने ये वाणिया रसने चोगणी करतो बांधे थने अशुन प्रकृतिना चोगपीया रसने चे गणिजे रस करतो वांधे, परंतु तिहां तथाविध तत्प्रायोग्य विशुद्धिने बनावें स्थितिघात, रसघात गुणश्रेणी श्रने गुणसंक्रम, ए चार वानांमाहेj एक वानुं पण नहीं करे. एकरणमा प्रवर्तमान जीवने समय समय प्रत्ये नाना जीवनी थपेक्षायें असंख्यात खोकाकाश प्रदेश प्रमाण अध्यवसायस्थान प्रथम समय होय. ते पण पटस्थानपतित होय. ते वसी पहेला समयनां अध्यवसायस्थानथकी वीजा समयनां अध्यवसायस्थान विशेषाधिक होय. एम वीजा समयना अध्यवसायस्थानथकी त्रीजा समयनां अध्यवसायस्थान विशेषाधिक होय, एमागला अागला समयनां अध्यवसायस्थानक ते पूर्व पूर्व समयनां अध्यवसायस्थानकथकी विशेषाधिक विशेषाधिक होय. एम करतां तेनी स्थापना विपमचतुरस्रक्षेत्र रंधे . प त यथाप्रतिकरणनो बेहलो समय श्रावे, यांसुधी कहे. अहींथां अध्यवसायस्थानक विशुक्रिनी थपेक्षायें एक एकथी . हाण वमीयां होय, ते थावी रीत-जेम असत्कल्पनायें वे पुरुष, युगपत् करणप्रतिपन्न वे तेमाहे एक तो सर्व अन्य श्रेणीय प्रतिपन्न ने भने यीनो सर्वोत्कृष्ट विशुद्धिनाथध्यवसायस्थानक श्रेषीय प्रतिपन्न . ते येहुनी विशुद्धि ता. , यथावस्ती.
सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ GUR रंतम्यपणुं देखाडे ठे. त्यां प्रथम जीवने प्रथम समयने विपे सर्व जघन्य मंद विशुद्धि सर्वस्तोक . तेथकी ते पुरुपनेज वली वीजे समयें जघन्यविशुद्धि अनंतगुणी . तेथी वली त्रीजे समय जघन्यविशुद्धि अनंतगुणी ठे. एम त्यां लगें कहेवू. ज्यां लगे यथाप्रवृत्तिकरण कालनो संख्यातमो जाग जाय त्यां लगें कहे. तेवार पठी ते जघ- २. न्य पद विशुद्धिवाला पुरुपनी जे वेहला समयनी जघन्यविशुद्धि य ते थकी वीजा : पुरुपनी पहेला समयनी उत्कृष्ट विशुद्धि अनंतगुणी होय. ते थकी पण जे जघन्य- विशुधिस्थानथकी निवत्यों हतो ते पुरुपने उपरितन जघन्यविशुद्धि अनंतगुणी होय ते. ते थकी वीजा तमयनी उत्कृष्ट विशुद्धि अनंतगुणी, तेथी त्रीजा समयनी जघन्यविशुजि अनंतगुणी, तेथी वली आगला समयनी उत्कृष्ट विशुद्धिथनंतगुणी. एम उपर अने हेठे एकांतरें एकेकुं विशुद्धिस्थानक, अनंतगुणी करतां वेदु जीवने त्यांसुधी कहे ज्यांसुधी यथाप्रवृत्तिकरणना व्हला समयने विपे जघन्यस्थानक होय त्यांसुधी कहे. ते पठी उत्कृष्टविशुद्धि स्थानक ते नथी कहेला तेने निरंतरपणे देहला समय लगें अनंतगुणी वृद्धिवाला कहेवां, ते यावत् चरम समयनुं उत्कृष्टुं विशु- विस्थानक श्रावे, त्यां लगें कहेवा. एम यथाप्रवृत्तिकरण कसुं. हवे अपूर्वकरण कहीयें वैयें. तिहां श्रपूर्वकरणे प्रतिसमय थसंग्यात लोकाकाश प्रदेश प्रमाण अध्यवसायस्थानक होय, ते प्रतिसमये हायलिया होय, पट वृद्धि भने उ हाणि होय, तिहां एक उत्कृष्ट विशुझिस्यानकथकी वीजु विशुक्रिया- नक विशुजिनी अपेक्षायें जो हीन होय, तो अनंतनाग हीन होय, तथा यसंग्यात. जाग हीन होय, तथा संख्यातनाग हीन होय, तथा संग्यात गुणहीन होय, नथा थसंख्यात गुणहीन होय, तथा अनंत गुणहीन होय. ए रीते उ दागिनां स्यानक कयां तथा अध्यवसायस्थानकविशुद्धिनी थपेक्षायें बीई थप्यवसायस्थानक यातुं होय, तो पण नेदे होय, ते कहे ते. एक थनंतनागाधिक, वीजें प्रसंग्यान नागाधिक घोडंसंख्यातनागाधिक, चोपुंसंन्यातगुणाधिक, पांचमुं प्रसंग्यानगुणाविक, वन गुणाधिक, एम परस्परें वृद्धिनां तथा उदानिनां घटतां वथनां अध्ययसायस्थानक ट्रोय. तिदायपूर्वकरणना प्रथम तम जघन्यविशुद्धिसर्व पदी चोडीदाराने पण ययानि. करना चरम समपनी उहतीविशुधियानपकी अनंगती अधिकी जाती थकी वली प्रथम समपनीज उत्कृष्ट शिशुदि धनंनती ट्रोल, वही सी समय जघन्यविशुद्धिनंती तेरी यजी नेटीज बीते समय सारित धनंतली. तपकी प्रीजा समपनी उपन्यपिदिनी ट्रोय, नेपकी नहीं तेहीजनाजा समपनी विधि की टोल, एम कराना परम ४२ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ समय लगें कहे. ए अपूर्वकरणने विपे प्रवेश करतो जीव, प्रथम समयधीश ? स्थितिघात, २ रसघात, ३ गुणश्रेणि, ४ गुणसंक्रम, ५ अन्यस्थितिबंध, ए पांच वानां समकालें एकठां करवाने प्रवर्ते. तिहां प्रथम स्थितिघात एटले ? तोके-जे क्रोधादिकनी स्थिति चौगववी रही होय, ते सत्तामध्ये थी अग्रतागनी स्थिति उकेरे, एटले ते स्थितिसत्तानो अग्रनाग उत्कृष्टो तो घणा सागरोपम प्रमाण होय अने जघन्यथी तो पट्योपमना असंख्यातमा भाग प्रमाण होय, ते स्थितिखमने खमें वे एटले उकेरे .ते उकेरीने तेनुं दलिक जे इग्ली श्राद्यस्थिति खंकन करवाने रही है, ते दबमध्ये तेना दबने प्रक्षेपे. ए रीते अंतरमुहर्तकालें ते स्थितिखंडन उकेरे. एमज बली जे शेष स्थिति रहे, तेना श्रग्रनागयकी पक्ष्योपमना असंख्यातमा नाग प्रमाण स्थिति करीतेनुंबन अंतरमुहूर्ते पूर्वोक्त प्रकारेंज वाकी रहेला, देवला स्थितिदलमध्ये नेले, एम अंतरमु. हूर्ते अंतरमुहूर्ते स्थितिमाहे तेनुं दल नेलतां अपूर्वकरणना कालमांहे घणा हजार स्थितिना खंड खपी जाय,तेवारें जे अपूर्वकरणने प्रथम समयें जेटली कर्मनी स्थितिनी सत्ता हती, तेथकी संख्यातगुणहीन स्थितिनी सत्ता थ. ए स्थितिघातनुं स्वरूप कह्यु हवे रसघात कहे ते. रसधात ते जे अशुन्ज कर्मनो रस नोगव्या विनानो रह्यो ने, ते रसनो अनंतमो नाग मूकीने शेष अनुनागना जाग सर्व अंतरमुर्ते खावे, विनाशे, तेवार पठी वली पण जे अनंतमो जाग रह्यो । तेनो अनंतमो नाग मूकीने शेष अनुना. गना जाग सर्व आंतरमुहूर्ते खपावे, तेवार पठी वली ते पूर्वे मूक्यो एवो जे अनंतमो जाग रह्यो वे तेनो वली अनंतमो नाग मूकीने शेप अनुनागना जाग सर्व अंतरमुहू विनाशे. एम अनुनाग खमना अनेक सहस्र, एक स्थितिखंभने विपेव्यतिक्रमे अने ते स्थिति- खमना अनेक सहस्रं श्रपूर्वकरण समात थाय. रसखंगना कालयकी स्थितिखंडनो काल संख्यातगुणो अधिक जाणवो. तेथकी श्रपूर्वकरण काल संख्यातगुणो अधिक है. ' हवे गुणश्रेणि कहे . गुणश्रेणि ते अंतरमुहर्त प्रमाण कमस्थिति थकी उपरसी कर्मस्थिति जे व ते, ते मध्येथा दलिक लेइने पोतानी उदयावलिकानी उपरसी स्थितिमाहे समय समय प्रत्ये असंख्यातगुण असंख्यातगुण चढतुं दस संक्रमावे, नेते, ते यावी रीते जे प्रथम समये स्तोक, तेथकी बीजे समये असंख्यातगुणुं चढ़तुं मेले, ते धकी वली प्रोजे समय असंख्यातगुणु वध से, एम यायत अंतरमुहूर्तना चरम समय पर्यंत कहे. ते अंतरमुहूर्त तो थपूर्वकरण श्रने अनिवृत्तिकरणना कालयकी सगारेक थधिक जाणतुं. ए प्रथम समय ग्रयु जे दस, तेनो निक्षेपविधि करो. एम द्वितीयादिक समयथी मामीने यावत् व्हला समय पर्यंत समय समय ४३ सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ प्रहीत दलियानो पण निक्षेप विधि जाणवो. एटले जे समय समय प्रत्ये दलि सीये, ते सर्व प्रत्येके अंतरमुहूर्त्तना सघलां प्रति समयना दल मध्ये एमज असंख्या- तगुणु चढतुं नेले. एम करता जे समय नोगवतो जाय, ते समयथी पागला शेष समय- ना दलमांहे नेले एटले अपूर्वकरणना समय,अनिवृत्तिकरणना समये अनुक्रमे घटते थके शेष शेपने विपे गुणश्रेणी दलिकनो निक्षेप शेप शेपने विपे होय ते उपरांत वधे नहीं: इवे गुणसंक्रम कहे ते. गुणसंक्रम ते जे अपूर्वकरणना प्रथम समयने विपें श्रणवंधाती एवी जे अनंतानुबंधीयादिक अशुभेप्रकृति तेनुं दल बंधाती एवी जे संज्वलनादिक परप्रकृति, तेमध्ये समय समय दीप असंख्यातगणुं चढतुं संक्रमावे, संक्रमावीने पर प्रकृतिरूपपणे परिणमावे, तेने गुणसंक्रम कही. ते पहेले समय सर्वस्तोक संक्रमावे, तेथकी वीजे समये असंख्यातगणुं संक्रमावे, एम समय समय दीउ असंख्यातगुणुं चढतुं दल संक्रमावे. हवे अन्य स्थितिबंध कहे ते. अन्य स्थितिबंध ते अपूर्वकरणथी पूर्वला समयें जे कर्मनो स्थितिबंध कह्यो, तेनी अपेक्षायें अपूर्वकरणना प्रथम समय जे वीजो स्थितिबंध धारने, ते स्तोक जाणवो. माटें अपूर्व स्थितिबंध करो. अहींयां स्थिति- बंध अने स्थितिघातनो काल, सरखोज जाणवो. ए वेने समकालें प्रारंने वे, अने सरखाज नीवे पूरा पाडे. एम ए पांच पदार्थ अपूर्वकरणे प्रवर्ते वे. हवे शनिवृत्तिकरण कहीयें ये. अनिवृत्तिकरण श्रारंजतां तुख्य कालना एटले एकज कालें अनिवृतिकरणे प्रवेश करनारा सर्व जीवोने प्रथम समय एकज सरखं अध्यवसायस्थानक होय, एटले अनिवृत्तिकरणना प्रथम समयने विपे जे वत्तें ते थने जे पूर्व वा भने आगमिककालें जे वर्तशे, ते सर्वनुं पण सरझुंज अध्यवसायस्थान वे, तेमज वीजो समयने विपे जे वर्ते ठे, वर्त्या ठे अने वर्त्तशे,ते सर्वनुं पण एकरूपज श्रध्यवसायस्थान . हवे पहेला समयनां अध्यवसायस्थानकथकी वीजा समयनां श्रध्य- वसायस्थानक अनंत गुणविशुद्धिये होय. एम जेटला समय थनिवृत्तिकरणना ठे, ते- टसा समयनां अध्यवसायस्थानक ते पाठला पाठला अध्यवसायस्थानकथकी थागर्बु मागवू अध्यवसायस्थानक अनंतगुण विशुद्धिवावु होय. अही एने अनिवृत्ति एवं नाम तेमाटें कहीये वैयें, जेमाटे जे एने विपे प्रवेश करे, ते सर्वने थध्यवसायस्थानकनी परस्पर निवृत्ति अने व्यावृत्ति न होय, तेनी अपेक्षायें अनिवृत्ति एटले नेद न होय. सर्व जीव सरखे अध्यवसायस्थाने होय मात्रै थनिवृत्ति कहीये. अहीथां समय समय दीव एकेक अध्यवसायस्थानक, तेनी स्थापना मुक्तावलीनी पेरें स्थापची. DIGIG मही पण पहेला समयीज स्वितिघातादिक पांच पदार्थ, समकालें अपूर्वकरणनी समकालें विहां टकसमान मंझम माप, कर्मप्रतियी सम्पीय यं. जे यनानुसंधी ចុម सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ पेरें सार्थज प्रवत्ते, एरीते अनिवृत्तिकरण कालना संख्याता जाग गये थके शेष एक नाग रहे थके अनंतानुबंधीयानी हेग्ली उदयावलिका मात्र स्थिति मूकीने बाकी थंतरमुहर्त प्रमाण संक्रमावी जोगवे. जेम मनुष्यगतिमध्ये शेप त्रणे गति संक्रमावीने अयोगी हिचरम समय जोगवे, ते स्तिवुकसंक्रम कहीये. अंतरकरवाने अनिनवस्थितिबंधना काल प्रमाण अंतरमुहूर्त्तनो कहे ते एटले ते अंतरमुहूर्त नवी स्थतिबंधाझा समान जाणवो. ते अंतरकरणY दलीचं उकेरी, उकेरी बंधाती पर प्रकृतिने विषे संक्रमावे, अने प्रथम स्थितिनुं दक्षी थावसिकामात्र ते वेद्यमान उदयप्रती पर प्रकृतिने विपे स्तियुकसंक्रमे करीने संक्रमावे. स्तिबुक संक्रम एटसे जे अनुदय प्रकृतिनुं दस ते उदयवती प्रकृति मध्ये संक्रमाव, तेने स्तियुकसंक्रम कही, हवे अंतरकरण कर्या पठी वीजे समय अनंतानुबंधीयानी उपरली स्थितिनुं दसी उपशमाया मामे, ते याची रीते-प्रथम समये स्तोक उपशमावे, वीजे समय तेजी असंन्यातगुणुं उपशमावे, ते संक्रमावी नोगवे. जेम मनुष्यगतिमांद शेष प्रण गति संक्रमायी ययोगी केवसी हिचरम समये नोगये, तेम जाणवू. एम समय समय श्यसंग्यातगुणुं चढतुं उपशमायतां अंतरमुहूर्त्तने चरम समये अनंतानुबंधीधा सर्व पक्ष उपशमिन पाय. उपशमाव्या के जेम धूलना पुंजने पाणीना विधी सींची सीबीने पाणादिके, पठारादिक फुट्यो थको निस्पंद एटसे हीन बारीक सूक्ष्म प्राय ते कोश्ने माय पण न होय, पयो न याय. तेम कर्मरूपरेणुना समूहने पण विशुफिरूप पाणीना प्रादयी मीची सींचीने अनिवृत्तिकरणरूप पररूपयी कूटी लासोडीने एवी सूत्र फरे, के जे यकी ते बंधन, संक्रमण, उदय, उदीरणा, निहत थने निकाचनादिक करपने पण अयोग्य थाप. तेने उपशमना कहीये. एकोशएक थाचार्यना मत थामी थनानुबंधीयानी उपशमना कही. ये कोइएक थाचार्य कहे ते के, अनंतानुबंधीयानी उपशमना न होय, पर विर्मपोजनाज होय. विसंयोजना पट क्षपणाविशेष, तेनो प्रकार कहीं पं.बीघा श्रेती थापतिजना पण चार गतिना मही पंजियपारिति सम्पाटि जीप नया तियंत्र यने मनुष्य, ग बेतु गतिना देशविरति जीय, तथा प्रमन श्रने धमन मनुष्य, थनंतानुबंधीथा चार कपाय यावयाने अर्थ जे रीतं पु कया, मज यथास्यादिक प्रयकरण कर. पण पटविशेष जे थनियनिकरण पनी थको थंतरकरप न करे, तो Y कर ? ते कई ३. सना संक्रमे करीने देवमी , भाविकरामात्र महीने उपराधा निर्विशेषपणे समम्न अनंतानुयंधीयानां वट रोड को - परिणामें शहरस्यायें बनतो भिमादधिनियांदा 41 सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. G४५ प्रादिक प्रकृतिर्नु, कर्मप्रकृतिनुं दल, प्रथम समयें पत्योपमना असंख्यातमा जाग प्रमाण स्थितिखंड ने तेने अंतरमुहूर्ते उकेरीने परप्रकृतिमध्ये संक्रमावे. एम बीजे समये वीजो स्थितिखंग करी तेनो केटलोएक नाग परप्रकृतिमध्ये संक्रमावे तथा केटलोएक पोतानी हेग्ली स्थितिमध्ये संक्रमावे, पण परप्रकृतिमध्ये जेटलुं संक्रमावे, तेथकी थापणी हेग्ली स्थितिमध्ये जे संक्रमावे ते असंख्यातगुणुं जाणवू. एम समय समय जे स्थितिखंड करे, ते पावला पाठला स्थितिखमनी अपेक्षायें विशेप हीनद- सनी अपेक्षायें असंख्यातगुणुं होय. अने संक्रमाववाने समये पण श्रापणी हेग्ली स्थितिमध्ये असंख्यातगुणु संक्रमावे, तथा परप्रकृतिमध्ये विशेप हीन हीन घटतुं घटतुं संक्रमावे, एम चिरम समय लगें संक्रमावे. अने वेहले समयें तो आपणी स्थिति- शेपने बनावें सर्व दल परप्रकृतिमध्ये संक्रमावे, तेनुं नाम सर्वसंक्रम कही ये एम उछलना संक्रमें करी श्रावलिकामात्र मूकी वाकी सर्व अनंतानुबंधीया सपाये श्रने जे श्रावलिमात्र रहे, तेने स्तिकसंक्रमे करी वेद्यमान प्रतिमध्ये संक्रमाची खपावे, ते अनंतानुवंधीधा विसंयोज्या कहेवाय, ते अंतरमुर्त पठी अनियत्तिकरणने वेडे शेप कर्मनां स्थितिपात, सघात अने गुणश्रेणी न होय. नेमके ते जी खनावस्थज रहे, सहज अवस्थायें रहे. ए रीतें अनंतानुबंधीयानी पिसंगोग- दवे दर्शनमोहनीयत्रिकनी उपशमनानो प्रकार सखीय वये. निदा मियानी उपशमनानो मिध्यावीने तथा क्षायोपशमिक सम्पदृष्टि, ए. यह होय. या सम्यक्त्व तथा मिश्र, ए बेनी उपशमना तो दायोपदाम सम्यग्दृष्टिनेज होय. मिला मिप्यात्वीने तो पंधिनेद करतां प्रथम उपदाम सम्पत्य उपजायावाला निया बनी उपशमना होय, ते प्रकार कहीयें . कोई मंही पडियाय, नया लिये करी पर्याप्तो करणकासघकी पूर्व छतरमहर्न काउ सगै गर समय प्राय अनंतगुणावधती विशुध्येि प्रवर्ततो एदो थायम कि जीवनी विलिनी काय अनंतगुण विशुस्मित एवो मतिघहान, शुनदान ने बिगार मा घनेरे साकारोपयोगे उपयुकपको ननादिर प्राः योगटे या रोग पर्वतो जपन्य परिणाम तेजोड पायें घने नगर में पाया . बाइएक जैदी ए. फोगारांनी मागिति, दीदीप, इत्यादिक सपनोंक प्राली माविका . निप्पा ने पति को विदा नानी रीत कही. - G४६ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ श्रीश्रा थपूर्वकरणे गुणसंक्रम न करे. किंतु यही स्थितिघात, रसंघात, पथप्रेशी अने थन्य स्थितिबंध, ए चार वानांज प्रथम समयची थारने. गुणश्रेणीदक्षिक रचना पण उदय समयथा मांडीने जाणवी. तेवार पठी अनिवृत्तिकरणने विपे पण एमज कद्देवू. हवे अनिवृत्तिकरणाझाना संख्यातनाग गये थके थने एक संख्यातमो भाग थाकतो रहे, तेवारें मिथ्यात्वनी हेग्ली प्रथम स्थिति अनंतानुबंधीनी परें अंतरमुहू मात्र जेटली नीचें मूकी डीने उपरें अंतरमुहर्त मात्र अजिनवस्थितिबंधना अंतरमुहर्त जेवडी पहेली स्थितिना अंतरमुहर्तथी कांएक जाजेरी अजिनवस्थि- तिबंधना काल सरखी एवी मिथ्यात्वीनी अंतरकरणाझा करे, ते अंतरकरणवाळ कर्मदस कांइएक उकेरीने प्रथम स्थितिमध्ये नेले भने कांइएक चीजी उपरसी स्थितिमध्ये नेले. तिहां प्रथम स्थितिनेविपे वत्ततो जीव, उदीरणा प्रयोगें करीने प्रथम स्थितिनुं दस उदयावखिका उपरखं वे तेने श्राकर्षीने उदयावलिकामध्ये पालें तेने उदीरणा कहीये. थने जे वली पीजी स्थितिना समीपथकी उदीरणा प्रयोग फरीनेज तेमाहेगुं दस आकर्षीने उदयावली मध्ये नाखी, जोगवे, ते आगलने पण पूर्याचार्य उदीरणानुज विशेषनाम विशेष प्रतीपतिने थर्थे धीजें नाम कथु वे. हुवे उदय उदीरणायें करीने प्रथम स्थितिनुं दक्ष जोगवतो जेवारे ते प्रथमस्थिति शेप ये श्रावसिका रहे, तेबारे श्रागसनो वेद भावे, तेवारें एक प्रावलिका उदय, उदीरणा प्रयतें थने वेहेली भावलिये तो उदीरणा पण विरमे, तेबारें मेहसी मा. यशियें फेयस उदयज नोगये, पठी ते थावसिकाने वेदले समय पीजी स्थितिमा दसिकनो रस भेद करी प्रण पुंज करे, एटले तेने प्रण नागें यहची नाखे, ते भायी रीत के तेमध्ये जे देशयाती एकगणीया रसस्पर्कक तथा उत्कृष्ट रसोदीर. पापेक्षा वेवाणीथा रस सहित जे दस, ते प्रथम सम्यक्त्वपुंज तथा केटसाएका एफलापीया रस स्पर्कक सर्वघाति सहित वे तथा केटलाएक येवगणीथा रसर्ना सर्वक सर्वघाती सहित ते, ते बीजो मिश्रपुंज. तथा सर्वघातीया चोगणीभा तथा विद्यापीया रसस्पर्कक सहित जे दस , ते बीजो मिथ्यात्वपुंज जाणयो. उफच कर्मप्रकृतिणों " चरम समय मिदिम सेकाटे अबसमसम्मदिन दो संदे वि नपि तं अणु नाग करेश तं जहा सम्मत्तं सम्मा मित्तं मित्तचेति ततीर्णना समये मिठादिती तेवार पछी यागस तेथी धनंतर समय मिथ्यात्य दक्षिकना उपना अनावश्यकी थोपशामिक सम्यक्त्व पामे, जे पी मयं कांटे के "मिशनुदप सीदे स मम्मनमी बसमियं सोने जसमापदिय मजे." ए रीने मिप्यालनी सर्व प्रकारे नपामनायकी प्रथम सम्यक्त्वना मान हाय वे. . एसम्प , सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ GUI क्व पामतो कोइएक देशविरति सहित अने कोइएक सर्व विरति सहित पण पडिवजे, जे जणी कडं वे के "सम्मत्तेणं सम्मग,सर्वदेसंच कोइ पमिवो" ते माटें देशविरति तथा प्रमत्त अने श्रप्रमत्त संयतने विषे पण मिथ्यात्वनी उपशमना पामी छैयें. हवे वेदकसम्यकदृष्टिने प्रदेशोदयनी अपेक्षायें मिथ्यात्वनी उपशमनानो प्रकार कहे ते. कोइएक वेदकसम्यकदृष्टि जीव, संयमने विपे प्रवर्त्तमान थको अंतरमुहूर्त मात्र का दर्शन त्रिकने उपशमावे . तिहां दर्शननिक उपशमावतां त्रण करण करवां पडे, तेनो विधि पूर्व कह्यो. ते रीते त्यां लगें जाणवो, ज्यांलगें अनिवृत्तिकरण- द्वाना संख्याता जाग गये धके अंतरकरण करे . ते अंतरकरणी अंतरकरण करतो यको सम्यक्त्वनी प्रथम स्थिति अंतरमुहूर्त प्रमाण स्थापे अने मिथ्यात्व, मिश्रमोह- नीयनी प्रथम स्थिति श्रावलिकामात्र स्थापे. पती तेना दलिक उकेरी उकेरीने सम्य- क्त्वनी प्रथम स्थितिमध्ये प्रवेपे, तिहां मिथ्यात्व अने मिश्र, ए बेहुनी प्रथम स्थितिनुं जे दलिक तेने सम्यक्त्वनी प्रथम स्थितिमध्ये स्तिबुक संक्रमे करी संक्र- मावे श्रने सम्यक्त्वनी प्रथम स्थितिना दलना रसोदय विपाकना अनुनववाथकी जोग- वतां ते अनुक्रमें क्षीण थाय. तेवारें औपशमिकसम्यकदृष्टि थाय. अने ए व्रणे मोहनीयनी उपरती स्थितिन दल उपशमाववानो तो पूर्वे जेम अनंतानुबंधीयानी उपरली स्थितिनी उपशमनानो प्रकार कह्यो , तेनी पेरें जाणवो. ए रीतें दर्शन- मोहनीयने उपशमावाने पलीचारित्रमोहनीय, उपशमाववाने प्रवर्ततो पुरुष वली पण तेहीज यथाप्रवृत्त्यादिकत्रकरण करे, तिहां अप्रमत्तने अप्रमत्तगुणगणे यथाप्रवृत्ति- करण, तथा अपूर्वकरण गुणगणे अपूर्वकरण अने अनिवृत्तिकरण गुणगणे अनिवृत्ति- करण, तथा ए त्रण करण करे तेतुं खरूप पूर्वती पेरें जाणवू, पण थहीं एटयु विशेषजे अपूर्वकरणे गुणसंक्रम तो न बंधाती एवी सघली अशुल प्रकृतिनोज प्रवत्तें. तथा अपूर्वकरणाझाना संख्याता जाग गये थके निसा प्रचलानो बंधविछेद थते हुँते तेवार पठी घणा स्थितिखमनां सहस्र अतिक्रमते थके अपूर्वकरणाझाना संख्याता नाग गये थके शेष एक नाग थाकते थके देवहिक, पंचेंजियजाति, वेक्रियधिक, थाहारकधिक, तेजस, कार्मण,समचतुरस्त्रसंस्थान,वर्णचतुष्क, अगुरुलघुचतुष्क, वस- नवक, आदेय,निर्माण थने जिननाम, ए त्रीश प्रकृतिनो बंधविठेद वाय, तेवार पठी स्थितिखंगपृथक्त्व गये थके अपूर्वकरणने तेहले समय हास्य रति,नय थने जुगुप्सा,ए चार प्रकृतिनो बंधविछेद ढुंते हास्य, रति, अरति, शोक, जय अने जुगुप्ता, एनो उदय तिहां होय. अहीं सर्व मोहनीयकर्मना तेढ्ढे समयें देशोपशमना, निधत्ति, निकाचनाना करणने विछेदे. तेवार पठी वागले समयअनिवृचिकरणे प्रवेश करे, तिनं . . . - ឬខូច सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ पण स्थितिघातादिक पांच पदार्थ तेमज पूर्वती पेरेंज प्रवत् ॥ इति समुच्चयायः ॥ ॥ इवे अनिवृत्तिवादर गुणगाणे उपशमश्रेणिवालाने मोहनीयकर्मनी पूर्वनी सातयकी श्रारंजीने पच्चीश पर्यंत प्रकृति नपशम पामे, तेनुं स्वरूप देखाडे .॥ सत्त: नवय पनरस, सोलस अहार सेव इगुवीसा ॥ एगादि चनवीसा, पणवीसा वायरे जाण ॥ ७॥ अर्थ-सत्तहनवयपनरस के अंतरकरण कीधे थके सात प्रकृति उपशांत होय,ते पठी नपुंसकवेद उपशमे थके आनो उपशांत थाय, ते पठी स्त्रीवेद उपशमे के नवनो उपशांत थाय. ते पठी हास्यादिषट्क उपशमे थके पंदरनो उपशांत थाय. ते पनी सोब- संशाहारसेवश्गुवीसा के पुरुपवेदनो बंधोदय उपशमे थके शोलनो उपशांत चाय,ते पत्री अप्रत्याख्यानी श्रने प्रत्याख्यानी, ए चे क्रोध समकालें उपशमे थके श्रढारनो उपशांत थाय. ते पठी संज्वलनक्रोधने उपशमे उंगणीशनो उपशांत थाय. एगाहिचडीसा के ते पनी अप्रत्याख्यान अने प्रत्याख्यान, ए वे मानने समकालें उपशमावे थके एकवीशनो उपशांत थाय. ते पठी संज्वलन मानने उपशमाववे चावीशनो उपशांत थाय. ते पनी अप्रत्याख्यान तथा प्रत्याख्यान, ए वेहु मायाने समकालें उपशमा क्वे करी चोवीश प्रकृतिनो उपशांत थाय. ते पठी संज्वलनी मायाने उपशमाववे करी पणवीसा के पच्चीश प्रकृतिनो उपशांत धायरेजाण के अनिवृत्तियादरगुणगाणे उपशमित प्रकृति जाणवी॥ ए॥ हवे ते अनिवृत्तिकरण थकाना संख्याता जाग गये थके चारित्रमोहनीयनी एकवीश प्रकृतिनुं अंतरकरण करे. तिहां चार संज्वलन कपायमांहेलो जे कपाय उदय प्राप्त होय ते कपाय अने त्रण वेदमध्ये पण जे वेद उदय प्राप्त होय, ते वेद, ए बेहु प्रकृतिनी प्रथमस्थिति थापणा उदय काल प्रमाणनी होय, ते वेहु टालीने तथा वाकी उंगणीश प्रकृति जेनो उदय नथी, तेनी प्रथम स्थिति श्रावली मात्र होय. तिहां पोताना उदयकालनाप्रमाणनु अस्पबहुत्व कहीये ये. त्रण वेद मध्ये स्त्रीवेद श्शने नपुंसकवेदनो उदयकाल थोडी होय, अने खस्थानमा परस्पर तुल्य होय, तेथी पुरुषवेदनो उदयकाल संख्यातगुणोजाणवो तेथी संज्वलनाक्रोधनो उदयकाल विशेषाधिक जाणवो, तेथी संज्वलना माननो उदयकाल विशेषाधिक, तेथी संचलनी मायानो उदयकाल विशेषाधिक, तेथी संज्वलनालोजनो उदयकाल विशेषाधिक तिहां संज्यवनक्रोधोदय करी उपशमश्रेणी थारने, तेने ज्या सगें अप्रत्याख्यानायो भने प्रत्यास्थानीयो, एवै क्रोध उपशमे नहीं, त्यां सगे संज्वलना क्रोधनो उदय होय. एमज संज्वलनमानोदये जे श्रेणी पारने ज्या खगें प्रत्याख्यानाने प्रत्याख्याना मान, उपशमे नहीं, त्यां खगें संज्य ।
G४ए मंतरकरण करी पठी पहेलो नपुंसक वेद उपसमावे, ते पहेले समय योउँ दल उपशमावे, वीजे समय तेथी असंख्यातगुणं, एम समय समयने विपे असंख्यातगुरुं चढतुं उपशमावतां देहले समय सर्व उपशांत होय. तिहां प्रथम समययी मांगीने हिचरम समय लगें उपशमाव्यां जे दल, ते धकी असंख्यातगुएं दल, सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ सनमाननो उदय होय. एमज संज्वलनमायाना उदयें उपशमश्रेणी पभिवजनारने ज्यां सुधी अप्रत्याख्यानी श्रने प्रत्याख्यानी माया उपशमे नहीं, त्यां सुधी संज्वलन- मायानो उदय होय. एमज संज्वलनलोनोदयें उपशमश्रेणी पमिवजनारने अप्रत्या- स्यानी तथा प्रत्याख्यानी, ए वेहु लोन, ज्यां सुधी उपशमे नहीं त्यां सुधी वादर संज्वलना लोजनो उदय होय. एम पोतपोताना उद कालनी अपेक्षायें तेना उदय प्रवर्त्ततो श्रेणी श्रारंने, ते जे कपाय तथा जे वेदना उदयें प्रवर्ततो श्रेणी प्रारंजे, ते कपाय तथा ते वेदनो उदयकाल थाकतो हुँतो तेनी तेटला कालनी तेवमी प्रथम- स्थिति होय. वीजा सर्वनी श्रावलिमात्र प्रथम स्थिति होय. अहींआं जेटले कालें स्थितिखंडनो घात करे, तथा चीजो कालनो अन्यस्थितिबंध करे, तेटला कालें अंतरकरण पण करे, ए त्रणे साथै एक कालें मांगे अने ए सार्थेज पूर्ण करे, पण तेनो काल प्रथमस्थितियकी असंख्यातगुणो अधिक जाणवो. हवे अंतरकरणना दलनो प्रक्षेपविधि लखीये ये जे प्रकृतिनो तिहां बंध अने उदय, ए वेहु , ते प्रकृतिनां अंतरकरण सत्कदल कांइएक प्रथम स्थिति मध्ये नेलीये थने काइएक वीजी स्थितिमध्ये नेलीये, जेम. पुरुषवेदने उदय श्रेणी वारंने, तेने पुरुषवेदनो बंध होय, तथा उदय तो ज, तेथी पुरुपवेदना अंतरकरणदल वेहु स्थिति- मध्ये नेलीये तथा जे प्रकृतिनो उदय , पण बंधनथी, तेना अंतरकरणनुं दल प्रथम- स्थितिमध्येज नेलीय,जेमतवेदनो तिहां उदय ,पण बंधनश्री, तेणे स्त्रीवेदोदये जे श्रेणी पविजेते अंतरकरण सत्कदल पापणी प्रथमस्थितिमध्येज नेले, तथा जेप्रकृतिनो तिहां उदय नथी बने बंध ठे,तेनां अंतरकरणदल,वीजी स्थितिमध्ये नेले पण प्रथम स्थितिमध्ये न नेले. जेम संज्वलनकोधने जदये श्रेणी पडिबजे, ते शेपत्रण संचलननाकपायज वांधे वे ते तेनां अंतरकरण दल बीजी स्थितिमध्ये नेले तथा जे प्रकृतिनो बंध तथा उदय, ए वेहु नधी, तेनां अंतरकरण दल, पर प्रकृतिमध्ये नेले, जेम वीजा अप्रत्या- त्यानीथा थने त्रीजा प्रत्याख्यानीया कपायनां अंतरकरण दल संज्वलन परप्रकृति वे तेमध्ये नेले. अहींना धणी वात लखवानी ते परंतु ग्रंथ वधवाना नययी नयी बल्युं, पण जेने विशेष जाणवानी इशा होय, तेने कर्मप्रकृतिनी वृत्ति जोवी. एम - परप्रकृति मध्ये क्षेपवे, अने वेहले समय जे परप्रकृतिमध्ये क्षेपवे, तेथकी असंख्यातगुणं उपhumanush ՄԱՍ , सप्तातकानामा ५४ कमग्रथा ६ शमावे, एम नपुंसकवेद उपशमावे थके पूर्वली अनंतानुबंधी चार तया दर्शनत्रिक मली सात सहित श्राउ मोहनीयनी प्रकृति उपशांत होय, तेवार पनी उक्तप्रकारे अंतरमुहूर्त पर्यंत स्त्रीवेद उपशमावे, तेवार पठी हास्यादिक उ प्रकृति थंतरमुहूर्ने उपशमाचे, तेवारें शरवाले मोहनीयनी पंदर प्रकृति उपशांत होय. ते समयें पुरुष- वेदना वंध, उदय श्रने जदीरणानो विछेद थाय अने तेनी प्रथम स्थितिनो पण विवेद थाय. तिहां पुरुषवेदनी प्रथम स्थिति वे थावली शेप उते, पूर्वोक्त थागाल न याय, तेवारे मार्गदल विशेपदल थया जणी तिहां दास्यादिक व प्रकृतिनां दल पुरुषवेदर्मा प्रदेप याय नहीं. तेवारे ते हास्यादिक उन दल, संज्वलनाक्रोधादिकमध्ये नेसीयें, जेजणी कम्मपयमीमध्ये कडं वे के, वे थावलि प्रथमस्थितिनी शेप होय, तेबारे वेदपतगृह न थाय, एम हास्यादिक उ प्रकृति उपशमाव्या पठी एक समय ऊणी वे श्रावलीये सर्व पुरुपवेद उपशमे, ते पण प्रथम समय सर्वस्तोक तेथी वी समये असंख्यातगुणुं उपशमावे, तेथकी बीजे समये असंख्यातगुएं उपशमावे एम समय समय दीउ असंख्यातगुणं चढतुं दस उपशमावे. एम यावत् सम जणी वे श्रावलिका होय, तिहां सुधी कहे, अने केटqएक दल परप्रकृतिम यथाप्रवृत्त संक्रमें करी संक्रमावे, पण प्रथम समयथी वीजे समय विशेष हीन संक मावे. एम समय समय विशेप हीन हीन संक्रमावतो श्रावलिकाना चरम समय ख जाय. ए रीतें पुरुपवेद उपशांत यये थके मोहनीयनी शोल प्रकृति, उपशांतर थाय. तेवार पठी जे समयें हास्यादिक उ प्रकृति उपशमे, ते समयथी पुरुषवेदन प्रथमस्थिति क्षीण थइ. तदनंतर अप्रत्याख्यानीक्रोध भने प्रत्याख्यानीठकोध तथ संज्वलनक्रोध, ए त्रणे क्रोधने सार्थेज उपशमाववा मांडे, तेने पूर्वती पेरें उपशमा वतां जेवारें संज्वलनक्रोधनी प्रथम स्थिति एक समय जपी त्रण पावली शेष रहे तेवारें अप्रत्याख्यानीधा अने प्रत्याख्यानाथा, ए बेतु क्रोधन दल संज्वलना क्रोध विपे न प्रदेपे पण संज्वलना मानादिकमध्ये नेले, जे जणी त्रण पावली शेप, से ज्वलनो क्रोध रह्यो थको तमध्य को प्रकृतिना दल पतदाह न थाय एटले तेम कोर एक पण प्रकृतिनुं दल संक्रामाव्युं न जाय अने तेनी वे श्रावली शेष रहे, तेवारें तिहां श्रागाल विछेद थाय थने एक श्रावली शेप रहे, तेवारें संज्वलनाक्रोधनो बंध, उदय, उदीरणा विछेद थाय थने अप्रत्याख्यानी तथा प्रत्याख्यानी क्रोध उपशांत होय, एटले अढार प्रकृति उपशांत थाय वा संबल ोधनी प्रयमस्थितिनी एक थायक्षिकानु दल ने वे थावली एक समय काहीशां पांध्यु जे उपरसी स्थितिनुं दल, ते विना घाकी सर्व उपशांत थयु . ते पीजे संज्वलन क्रोध प्रथम- , . सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ. ६ GUE स्थितिनुं एकावलिका दल ते संज्वलन मानमध्ये स्तिवुकसंक्रमे करी संक्रमावे अने समय ऊणी वे श्रावलिकाना बंधनुं उपरती स्थितिनुं दल, ते पुरुषवेद उपशमनाधिका- रना प्रस्तावें जे रीते उपाय कयो ,ते रीत उपशमावे तथा परप्रकृतिमध्ये संक्रमावे. एम समय मणी वे श्रावलीयें संज्वलनकोध उपरखी स्थितिनुं तेने उपशमावे, एटले मोहनीयनी उंगणीश प्रकृति उपशांत थ. हवे जेवारें संज्वलनाक्रोधनो वंध, उदय, उदीरणा विछेद थयो, ते समयथी मामीने संज्वलना माननी वीजी स्थितिमध्येथी दल आकपीने तेने प्रथम स्थितियें करी वेदे, तिहां उदय समयने विषेष स्तोक प्रक्षेपे वे अने ते थकी वीजा समयने विपे असंख्यातगुणो प्रक्षेपे. एम समय समय असंख्यातगुणो चढतो चढतो प्रक्षेपतां यावत् प्रथम स्थितिना चरम समय पर्यंत लीजीयें, प्रथम- स्थितिकरणना पहेला समयथी मामीने अप्रत्याख्यानावरण तथा प्रत्याख्यानावरण श्रने संज्वलनमान, एत्रणे मानने साथेंज उपशमाववा मांडे, ते तेमज जेवारें संज्व- सनो माननी प्रथम स्थिति समयोन जण श्रावली शेष रहे, तेबारे पूर्वे कह्यो ते प्रकारे संज्वलन मानने विपे परप्रकृतिनुं पतद्ग्रह न थाय, तेवारें प्रत्याख्यानीयादिक माननुं दख संज्वलननी मायामध्ये संक्रमावे. ऐम क्रोधनी पेरें माननी उपशमनानी विधि जाणवी. ए अप्रत्याख्यानी, प्रत्याख्यानी मान उपशमावे, तेवारें मोहनीयनी एकवीश प्रकृतिनो उपशम थयो. ते समय संज्वलनमाननां वंध, उदय, उदीरणा विश्छेद चाय, तेवार पनी एक श्रावलिकायें संज्वलन क्रोधनी पेरें संचलन मानने उक्तप्रकारे उपशमावे. तेवारें वावीश प्रकृति उपशमी. तथा जे समयें संज्व- खन माननो बंध, उदय, उदीरणा विवेद होय तेथी पागले समयधी मांडीने संज्य- खन मायानी वीजी स्थितिमध्येथी दल आकर्षांने पूर्वे कह्यो, ते प्रकारे प्रथम स्थिति गत करे, करीने वेदे, ते समयथीज मांडीने व्रणे मायाने उपशमाववा मांझे ते पण माननी पेरें एक श्रावली हुँते संचलनी मायानां वंधोदय, उदीरणा विवेद थाय, ते समय अप्रत्याख्यानी प्रत्याख्यानी माया उपशांत थाय, तेवारें मोहनीयनी चोवीश प्रकृतिनो उपशांत थाय. ते समयें संज्वलन मायानी प्रथम स्थितिगत एकावलिकाने तथा समयोन श्रावलिकाहिक बांधेबुं जे उपरली स्थितिगत दक्षिक तेने मूकीने शेप अन्य सर्व उपशांत थाय ते. ते पठी ते प्रथम स्थितिगत एकावक्षिकाने स्तिक संक्रमे करीने संज्वलन लोनने विष संक्रमावे अने समयोन श्रावलिकारिक वांधेला दखिकने पुरुषवेदमां कहेला उक्तप्रकारे करी उपशमावे वे तथा संकमा वे. ते पनी समयोन वे श्रावलिकायें सज्वलन माया उपशांत थाय. तेबारे मोहनीयनी पञ्चीश प्रकृति उपशांत घइ. जेबारे संज्वलनी मायानो बंधादिक विद...
श्वकर्णकरणाझा वीत्या पठी चीजो किहिकरणादायें प्रवेश करे. तिहां पूर्वस्पर्धकथी रसविनाग ठे, अथवा एकोत्तरसा, वोडोचरसो हता, तेना पांच, पंदर, पच्चीश, रसवि. GU सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६ होय, तेथी पागले समये संज्वलन लोचनी वीजी स्थितिमाहेथी दल श्राकीने प्रथम स्थिति रचे ते प्रथम स्थिति लोनवेदनाद्धाना त्रण विनागम्य प्रमाण करे, करीने चेदे. तिहां प्रथम निजागर्नु नाम, यश्चकर्षकरणाझा, वीजा बिजागर्नु नाम, किटिकरणाझा. तिहां प्रथम श्रश्वकरणाझा विनागें वर्ततो पूर्वस्पर्धकमध्येयी दब लेश्ने अपूर्वस्पर्कक करे. थही स्पर्कक एटले शुं? तोके, जीव अनंतानंत कर्म पर माणुये निष्पन्न स्कंध तेने कर्मपणे ग्रहे हैं. तिहां एकेक कर्मस्कंधमध्ये जे सर्व जघन्य रस ते ते पण केवलीना ज्ञानरूप शस्त्रे वेदातो, वेदातो पण सर्व जीवथकी अनंतपुष रसविनाग प्रत्ये श्रापे . तथा एवां जे सरखां सरखां जघन्य रसनां कर्मस्कंधदव तेनो समुदाय, ते वर्गणा कहीये. तेथी एक रसविनागें चढता कर्मस्कंधनी वीजी वर्गणा, तेथी वे रस अविनांगें चढता कर्मस्कंधनी त्रीजी वर्गणा, एम एकेका रस- विनामें चढती चढती वर्गणा करतां अजव्यथी अनंतगुणी अने सिद्धने अनंतमे लाग प्रमाण वर्गणानो समुदाय, तेनु नाम स्पर्धक कहीये. ते स्पर्धकनी उपरली वर्गणाना रसवितागयी एक रसविनागें अधिक, तथा बेहु रसविनागें अधिक रसविनाग सहित, एम यावत् सर्व जीवथी अनंतगुण पर्यतथी एक रसविनागें हीन रसोपेत कर्मस्कंध दल न पामीयें, एटले सर्व जीवा अनंत रसविनागें अधिक रस सहित जे कर्मस्कंधदक्ष होय, एवा स्कंधनो समुदाय, ते वीजा स्पर्धकनी प्रथमः वर्गणा जाणवी, तेथी एक सविना अधिक कर्मस्कंधनो समुदाय, ते थोजी वर्गणा. एम एकेक रसविनागें चढती चढती अजव्ययी अनंतगुणी वर्गणा होय. तैना समुदायने वीजो स्पर्शक कहीये. एमज वली सर्व जीवथी अनंतगुण रसवि. भागें अधिक खतां कर्मस्कंधना समुदायनी त्रीजा स्पर्डकनी प्रथमवर्गणा, एम पण पूर्वोक्त अजव्यानंतगुण अनंतवर्गणायें स्पर्धक होय. एवा अनंता सऊक जी पूर्वे बांध्यां वे तेजणी एने पूर्यस्पर्कक कहीये, ते मध्येथी दल खेश्ने ते दसने प्र. कर्प विशुझिना वशयकी अत्यंत रस हीन करीने अपूर्वस्पर्कक करे, केमके, था संसार मध्ये परिज्रमण करता जीवें कोश्वारें बंध श्राश्री एवा रसस्पर्डक नयी कस्या पण इमणांज विशुद्धिने वशे करे ते. तेनणी एने अपूर्वरसस्पर्धक कहीये, ते अ. वीजा अपूर्वस्पर्धकी दस लेने तेना रसना प्रतिसमये अनंती कहि करे, किटि कहेता जे पूर्वस्पर्धकथी तथा अपूर्वस्पर्धकथी वर्गणा ले सेक्ने तेने थनंतगुण रस हीनताने पमाडीने घणे थांतरे श्रांतरे थापयु. जेम असत्करूपनायें जेना एकसो ते HAND SHAIRODAN. JAIN LIBRARY. उच्चैर्गोत्र अने यश कीर्ति, ए शोल प्रकृतिनो बंध, व्यवछेद करे, तेवार पठी वीजे क्षये मरण पामीने अनुत्तरविमाने देवता याय, तिहां प्रघमसमयेंज बंध संक्रमणा- दिक श्रावे करण तथा उदय प्रवर्त्तावे, ते पाधरो थगीधारमा गुंषतापायी चोये गु- पगणे यावे. वचला गुणगानो तेने स्पर्श याय नहीं. तया श्रीपशमिक सम्यक्त्व- घी पनीने ते समय वेदकसम्यकदृष्टि चाय. तथा जे जीव, कास दायें थगीधारमा सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ. ६ G५३ जाग राखवा, तेने किष्टि कहीये. ते किहिकरणाझाने वेहले समय समकालें अप्रत्याख्या- नी अने प्रत्याख्यानी, ए वे लोन उपशमे अने ते समयेंज संज्वलना लोचनो पण बंधविच्छेद थाय. श्रने बादर संज्वलन लोजना उदय, उदीरणानो व्यवछेद थाय. श्रने अनिवृत्तिवादर गुणगणानो पण व्यक्छेद थाय. एम नवमे गुणगणे सातथी मामाने पञ्चीश पर्यंत मोइनीयनी प्रकृति उपशांत पामे ॥ इति ॥ Bए । ॥ हवे दशमे गुणगणे जे प्रकृति उपशांत पामीये, ते कहे वे ॥ सत्तावीसं सुहुमे, अहावीसं च मोद पयडीजे ॥ जवसंत वीअरागे, जवसंता हुँति नायवा॥10 अर्थ- सत्तावीसंसुहुमे के ते पठी अप्रत्याख्यान अने प्रत्याख्यान, ए वेहु लो- जनो समकालें उपशम थये धके सूक्ष्मसंपरायगुणगणे सत्तावीश प्रकृति उपशांत याय. श्रडावींसंचमोहपयनी के तेवार पठी संज्वलनो लोज उपशमे थके अहा- वीश मोहनीयनी प्रकृति, वसंतवीपरागे के उपशांतवीतराग नामे अगीश्रारमे गु- एगणे उपसंताहुँतिनायवा के उपशांत होय. एरीतें ज्ञातव्या इति एवं जाणवू ॥३ance एम नवमाने रेहले समये अप्रत्याख्यानी अने प्रत्याख्यानी लोजनी वे प्रकृति उपशमे यके सूक्ष्मसंपराय गुणगणे सत्तावीश मोहनीयनी प्रकृति उपशांत पामी, सूदमसंपराय गुणगणानो काल, प्रमाण . तेने विपे पेगे थको जीव, संज्वलनलोजनी उपरती स्थितिमध्येधी केटलीएक किहि आकीने तेनी प्रथ- मस्थिति सूक्ष्मसंपराय था जेटली करीने वेदे. सूक्ष्म किष्टि कखु जे दलिक अने समर जणी वे श्रावलि वांध्यु जे दल, ते उपशमावे, चरम समय संज्वलनो लोन उपशांत होय, तेहीज समय ज्ञानावरण पांच, अंतराय पांच, दर्शनावरणीय चार, समये उपशांत कपाय थाय. तिहां मोहनीयनी अधावीश प्रकृति उपशांत थाय. ते उपशांत कपायवतको जीव, जघन्यधी तो एक समय रहे अने उत्कृष्टो अंतरमु- हुर्त पर्यंत रहे, उपरात अवश्य पडे, ते तिहांधी परवाना वे प्रकार ते. एक नवक्षय पढे थने वीजो कालक्षये पडे. तिहां जेतुं श्रायु पूर्ण पाय, तेवारे ते मनुप्यनवने ते अंतरमुहूर्त गुणगणानो अंतरमुहूर्त काल पूर्ण भोगवीने श्रागन चढवाने थजावें तिहांधी पाठो kichen.
पने देदीन प्रकारे करे . यनिनिकरणना प्रथम समयें दर्शन मिरुनी. . विशेषदीन उवेसे, तेथी वसीधीजो स्थितिखंड विशेषदीन उये, एम करता करत बिनिनो मनान होय ते यकी थसंग्यात गुणदीन स्थितिनो सत्तायंत थाय. देवार पर्वी याग ममय थनिनिकरणमध्ये प्रवेश करे, तिहां पण स्थितियार GU४ सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ पड़े, ते तो जीहां जिहां बंध, उदय, उदीरणादिक प्रकृति व्यवछिन्न थइ होय, तेने तेने फरी तिहां श्रारंजतो जे रीतें चड्यो हतो, तेमज पडे. ते पडतो प्रमत्त थार तथा कोशएक अविरतिपणाने पण पामे, कोइएक सास्वादन पामी मिथ्यात्वे पर जाय, ए श्रेणी उत्कृष्ट तो एक नवमध्ये वे वार करे, पण जे वे वार उपशमश्रेणी करे, ते नियमा तेहीज नवें झपकोणी न करे अने एक बार उपशमश्रेणी करीने वीजी वार पकश्रेणी करे तेनी ना नथी. ए रीते उपशमश्रेणीनुं खरूप कडं. ॥ श्रथ दपक श्रेणीमाह ॥ ॥ हवे आपकश्रेणीनुं स्वरूप कहीये ठेये. ॥ पढम कसाय चनक, इत्तो मिठत्त मीस सम्मत्तं ॥ अविरय सम्मे देसे, पमत्ति अपमत्ति खीयंति ॥१॥ अर्थ- पढमकसायचउकं के प्रथम तो अनंतानुबंधीया चार कपाय इणे, विसं. योजना करे, इत्तो के तेवार पठी मिछत्तमीससम्मत्त के मिथ्यात्वमोहनीय, मिनः मोदनीय थने सम्यक्त्वमोहनीय, ए त्रणेनो समकालें क्षय करे, ते अविरयसम्मैदेसे- पमनिथपमत्ति के थपिरतिसम्यकदृष्टि, देशविरति, प्रमत्त तथा अप्रमत्त गुणगाणे सीयंति के क्षय करे, एटले सत्ताथी टाले. दपक श्रेणीनो पडियजनार पुरुप, थाउ वपैथी उपरनी जमरनोवतां वचपननारान संघयणी, शुरुध्यानयंत, थविरति, देशविरति, प्रमत्त, अप्रमत्त, संयतिमांडेसो कोई पण दोय. पण पटसुं विशेपजे, केयस थप्रमत्तसंयत होय, तो पूर्वनो जाण होय थाने गु: हाभ्यानोपगत होय थने वीजा सर्व धर्मध्यानोपगत होय. एयो जीव शुभयोगें वर्तनी पकश्रेणी थारंने ते प्रथम चार थनंतानुबंधाया विसंयोजीने सपावे, तेनी विसंगो जनानो प्रकार, कहो , तेमज जाणवो. तेवार पठी प्रणदर्शनमोहनीय सपापगने प्रवने तिहां ययाप्रवादिक त्रण करण पूर्व कलां, ते तिज करे, पण एटयु विशेषज्ञ थपूर्यकरपना प्रथम समययीज अनुदित मिथ्यात्व तथा मिश्रनां दस ते उपपान सम्यक्त्व मोहनीयमध्ये गुणसंक्रमें करी संक्रमावे थने ते चेहनो नमसे पटले संक्रम पर करया मांडे. तिहां पढ़ेसो तो महोटो स्थिति या बाजो सिनियर यापकरणना हया समय पर्यंत कहे. तिहां यपूर्वकरणना प्रथम समय ।
। । तिखंडनां सहस्र गये थके पत्योपमना असंख्यातमा जाग प्रमाण दर्शन त्रिकनी संख्यातमा नागनो एक संख्यातमो नाग मूकीने वाकी सर्व स्थितिनो घात करे. ए स्थितिमध्ये प्रक्षेपे, ते पठी जे मिथ्यात्व दलिक धावसिकामात्र र नेपालियर. सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ. ६ G देशोपशमना, नित्ति, निकाचनानो व्यवछेद करे. तिहां प्रथम समयधी दर्शनमोह- नीयत्रिकनी स्थितिसत्तानो घात करतो करतो सहस्रगमे स्थितिखमें गये थके वाकी जेबारे असंझी पंचेंजियनी स्थितिसत्ता समान स्थिति रहे. तेवार पठी वली पण तेटलांज स्थितिखमनां सहस्र गये थके चौरिजियनी स्थिति समान सत्ता रहे. वली पण तेटलांज : स्थितिखेमनां सहस्र गये थके तेंजियनी स्थिति समान सत्ता रहे. वली तेटलांज स्थि- तिखंडना सहस्र गये थके वेजियनी स्थिति समान सत्ता रहे, वली पण तेटलां स्थि- स्थितिनी सत्ता रहे, तेवार पठी ते त्रणे दर्शनमोहनीयनो पण प्रत्येकै एकेक संस्था- तमो नाग मूकीने वाकी स्थिति सर्व खपावे, तेवार पठी वली पण बाकी मूकेला रीते वाकी रहेला नागनो संख्यातमो नाग मूकी, मूकी, शेप सर्व स्थितिनो घात करतो, करतो स्थितिघातना घणां सहस्र अतिक्रमे, तेयार पठी मिथ्यात्वना असं. म्यात नागने खंडे अने मिश्र तथा सम्यक्त्वना तो संन्यात नागने मंढे, ते पनी एम घणा स्थितिखंड गये थके जेबारें मिध्यात्वनुं दस थापलिकामान र अने मिश्र तथा सम्यक्त्व, ए वेहुनु दल तो पल्योपमना थसंग्यातमा भाग प्रमाण रहे. हवे पस्थितिखंगना दलने खंडवानो प्रत्येक विधि कदीय प. विहां गंगन करेसा एवा मिध्यात्वनां दल तेने मिश्र,तथा सम्यक्त्व, ए चेटुमध्ये प्रक्षेप करे यने मिश्रनां इसमात्र सम्यक्त्वमध्येज प्रक्षेपे धने सम्यक्त्वनां दस सम्पयनी पातानी संगती कमें करी सम्यक्त्वमध्ये संक्रमावे, एटसे मिप्यात्व क्षीत याय, नगार पनी निधना नया सम्यक्त्वना असंख्याता जाग करी तेने संडे दीप एक नाग . पती मना एष वसंख्याता जाग करे, तेमप्पी एक जाग रात्री पानी पर्यने मी, गम माला करता केटसाएक स्थितिसंग गये घरे, मिनोदनीय एक प्रारकिमान 2. तेगारे सम्यक्त्वमोदनयन यतिसना, पाच वर्ष मना रहे ना पने मते सर्व टल्यांमाटे एने दर्शनमोहनीनो कारबाही नंगी सम्यक्त्वना स्थितिसंगने संतरमहर्ग प्रगाए टोरे दे मांगी अपनी स्थितितना, समप ममप गरमाई दे. लोक समताये. पती दी मगर समालो. पी mein शे, पन समय मागमा जा देतीमारतीय विकिर for साटना र विपनि मागणे होय. प. मूगनो यर्य. यन्यया नो अरिनिग. GUE सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ. ६ तिनो ठेलो समय होय, त्यां लगें संक्रमावे. एम आंतरमुहूर्त अंतरमुहूर्त प्रमाण अनेक स्थितिखंडोने उकेरे ठे, थने निक्षेपण करे ते. ते स्थितिदलमांद्दे संकमावतो किचरम स्थितिखम लगें जाय, ते हिचरम स्थितिखंमथकी हलो खंग असंख्यातगुणो करे. ते हलो स्थितिखम जेबारें उकेरे, एवाने पककृतकरण एवं नाम कहीये. कृतकरणासायं वर्ततो एवो जीव, कोई एके पूर्व थायु बांध्यु होय तो ते श्रायुक्षयें मरण पामीने चारे गतिमाहेली नावे ते गतिमध्ये अवतरे, भने लेश्याने विपे पर पूर्व तो शुरुशेश्यामां इतो अने सांप्रत तो थन्यतम लेश्यामध्ये जाय . ते माटें सप्तक क्षयनो मांडनार प्रस्थापक यश्ने मनुष्य, निष्ठापक ठतो चार गतिमांडेसो जीव फसो , तथा जे पूर्व बद्धायु थको पकश्रेणी मांडे, अने अनंतानुबंधीथा चार सपात्रीने पठी मरण पामवाना संजय थकी जो श्रेणी थकी विरमे तो पण थनंता- नुवंधीयानुं वीजबूत मिथ्यात्व ठे, तेनो विनाश थयो नथी तेजणी वली पण करा पिन अनंतानुबंधीया सजीयन करतां सहे. पण जेणे मिध्यात्व क्षय करो, ते मिथ्या. एना विनाशथी यसी थनंतानुबंधीधा न बांधे, जेजणी वीज नथी तो अंकूर केम होप ? यने ए सात प्रति दय करीने जो चमते परिणामें वर्ततो मरण पामे तो थाश्य देवगतिमध्यंज उपजे यने जो पतित परिणामें थाय, तो नानाप्रकारना परि- सामना संनययकी जेया परिणामनी विशुद्धिये प्रवर्ततो मरण पामे, तेवी गतिमध्ये ययतरे, अने जेणे पूर्व थायु यांध्यु , पयो जीव, जो ते यसते तिहां काश न करे तो पर सात प्रतिने दायें निश्चयं ते तेयाज परिणामें रहे, परंतु थागस बीजी पारित्र गोदनीपनी प्रति सपावयानो उद्यम न करे, तथा क्षीणसप्तक पूर्यवद्धायु जणी ते ना मुमिन पामे, तो पण प्रीजे नवें थथवा चोये नवें अवश्य मुक्ति पामे, केमके जेणे देवा या नरकायु यांच्यु दोय,तो ते देव तथा नारकीनो न करी तिहाथी मनुष्य पश्ने प्रोज नवें मोर जाय. थने जे मनुष्य तया तियंचायु यांध्या पठी ससकदाय करे, ते नियमा थमन्य वायु यांय पण संन्यात वर्षायु यांच्या पची ससक दीण न करे ते वा ते युगसीया मध्ये जाय. तिहां तो नवप्रत्ययन नियमा देवायुनोज पंध होत. नेवी ते देवगनिमध्ये जाय यने देवगतिमध्ये तो नवप्रत्ययं सम्यम्य उता मनुष्या युनीज बंध होय, तेथी ते देवता चयी मनुष्य थायातिहा यक्ष थायु न यांच, थे. या चारित्र सोय एकधीश मोहनीना मकिपा, थपदाने चोय व मोक्ष जाय. तिहां पंचमंग्रहनी साख समीय व्य " तश्य पर गम्मिा, मिसिनि दम मात्र निरथमा, गरम देहेमुने दुति ॥
g១ इति समुच्चयार्थः ॥ ७॥ दीक्षित्रिक, नरकहिक, तिर्यचहिक. एजिपजानि, पंजियनानि, प्रिपालि. वारिधिपजाति, स्थावर, यातप, उद्योत, सुधन, माधार नियनिसिनामार. रईगाई नरक घने तिपय ए देगनि. तलावन्द नाममनी मनपा ददीबडित्रिक ते दर्शनारीपनी हाति, एवं प्रालिमा ने प्रतिसमय लवेली देसी शारें पारमना संन्यादा कनावीसंकनावीने शीर करता करतोसनिमिटर माता जाग गरेपः सनेर पर. मग सान परे HTR ति के सीए करे. ही गावामांटवादतापरजीशीरपरानपाई ?::. धोएर करो. अनेक सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ मदृष्टि, देशविरति, प्रमत्त, अप्रमत्त साधु, ए चार मांहे नावे ते सप्तक की करे . तथा जो श्रवद्धायु को क्षपकश्रेणी श्रारंने तेबारे ए सप्तकनो क्ष्य करे, तो ते नियमयी श्रनुपरत परिणामवंत घको चढते परिणामें श्रागले चारित्रमोहनी. स्नी प्रकृति सपाववाने अर्थे उद्यम करे. एम जाप्यमध्ये कडं ते. " श्यरो श्रावर उचिप, सयलं तेटिं समाणे" हवे चारित्रमोहनीयनी शेप एकवीश प्रकृति खपा- बगाने अर्थे उद्यम करतो एवो पुरुष, यथाप्रवृत्त्यादिक त्रण करण करे. तिहां करण, सरप पूर्वती पेरेंज जाणवं. अहीं अप्रमत्त गुणगणे यथाप्रवृत्तिकरण, तथा पूर्वकरण गुरुवाणे अपूर्वकरण भने अनिवृतिवादर गुणाणे अनिवृत्तिकरण करे तिहां अपूर्वकरणे स्थितिघातादिक करी अप्रत्याख्यानीमा चार अने प्रत्याख्यानीथा चार, एवं बार काय एवी रीतें खपावे, के जेवी रीते अनिवृत्तिकरणाहाने प्रथम समज ते पायाटकनी पथ्योपमना असंख्यातमा जाग प्रमाण मात्र स्थिति शेप पाय. ॥ ॥ तेवार पठी अनिवृत्तिवादर गुणवाणे शुं दणे ? फड़े के.॥ अनिअहि वायरेची. ण निधि तिग निरय तिरिय नामार्ड ॥ संखिज इमे सेसे, तप्पाउंगा खीचंनि ।। ७२ ॥ अर्थ-अनियहिवायरे के निवृत्तिदर गुपचापाना प्रपन मग पाल फ.. र पस्योपमना ल्यात प्रमाण स्थितिना पाप. पत्री की मिलिनियम पति दोप रहे. त्यात तिने प्रतिमा पारी र वा खा करार ३ គឺ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ.६ इत्तो दणश् कसाय, द्वगंपि पता नपुंसगं श्छी॥ तो नोकसायकं, बुदइ संजलण कोदम्मि ॥ ३ ॥ पुरिसं कोदे कोदं, माणे माणं च बुह मायाए । मायंच वुदर लोदे, लोदं सुहुमंपि तो दण॥ ४ ॥ अर्थ-इत्तोहणश्कसायबगंपि के तेवार पठी वली प्रत्याख्यानीया चार थने अब त्यात्यानीथा चार, ए थाट कपायने निःशेषपणे अंतरमुहूर्त मान का करी ते हो, पठानपुंसगंछी के पठी नपुंसकवेद खपावे, पठी स्त्रीवेद खपाये, तोनोकसायवर्क के तेवार पठी हास्यादिक नोकपायर्नु दल पिवतां रघु, ते संजक्षणकोम्मि के संचलन मोधने विपे खुद के क्षेपवे, संक्रमावे॥इति समु०॥७२॥ पुरिसं के पुरुपवेदना बंधा. दिकविरोदयया पठीयावखिका शेप प्रत्ये करण विशे करी संज्वलन कोहे के क्रोधमा गुण संफमें करीने संक्रमावे, थने कोहं के संज्वलनकोधना धादिक विशेद घरे यके थायसिकाशेषप्रत्ये करण विशे करी सज्यसन माणे के मानमध्ये गुणसंक्रमे फरी संकमाये तया माणंच के संज्यलन मानना बंधादिक विछेद थये थके थाव लिका शेप प्रत्ये करण विशे करी मायाए के संज्वसन मायामध्ये घुहर के संक माये, नारी, एटसे गुणसंक्रमें करी संक्रमावे तथा मायंच के संज्वसन मायाना धादिक दि यया पठी थारसिका शेष प्रत्ये करण विशे करी सोहे के संज्यसनसोनमध्ये पद के० गुणसंक्रमें करी संक्रमाचे. तेवार पठी सोई के संज्यसन सोनना बंधा. दिक विशेद यया पत्री थावक्षिका शेप प्रत्ये करणविशेष करी हणे, तो के सेवार पनी मुहमपि के थत्यंत मून याकतो पयो सत्तारूप जे सोन तेने पण हण दरी, विनाशे, सनायी टाटे, एम मूलसंपरायने थत मोहनीयकर्मने मूसथी टामी नारी ॥ इति समुधपायः ॥ ३ ॥ एटपे यात कपाय खपावन अथवा मतांतरे शोल प्रकृति सपायीने पठी यंतर मुट्टने नव नोकपाय तया चार मंचसनानुं अंतरकरण करे, ते करीने प्रयम नपुंगा वेदना टासी म्यतिवाया दक्षिक उसयानो विधिकरी सपाया मांडे ते अंतर मुट्टन मध्ये टवेशनां वेसता पोपमनाथमंग्यानमा नाग प्रमाण स्थितिशेष रहे। देश संघाती प्रकृतिमध्ये तेनुं दस गुपक्रम करी संकमा, एम करता धनरमुन का ते सयु ता याय. हवे ने नमवंदनी देवसी स्थिति दस, ने जो नपुंमवेदने उदय श्रे मादी होय, नो बेदना बदनामाया मालिकामा तदारयु होप, शेने रुपवेदने विपे छेद पारंजे, तेनो ए विधि करो. वार पठी पुरुषवेद अने हास्यादिक पटकने समकालें क्षय करे. कोधना त्रण नाग करे. एक घोडाना काननी पेरें जे न्हाना न्हाना कर्मना पुमत रससहित कर्मनां दलिकने कूटी कूटीने किहिनी पेरें अत्यंत सूक्ष्म करे, तेने वीजो किट्टिकरणाझा कहीये. ते किट्टिकरणका करया पठी ते किहि करी तेने वेदे, ते श्रीजो किहिवेदनाझा कहीये.तिहां शश्वकर्णकरणाखायें वर्ततो थको समय समय प्रत्य अनंताथपूर्व स्पर्धक संज्वलना चतुप्कना अंतरकरण थकी उपरली स्थितिने विपकर, एटले संज्वलन चतुप्कना अंतरकरणनी उपरती स्थितिना प्रतिसमये अनंत व्यपूर्व स्पर्कक करे,ते स्पर्डक, स्वरूप, पूर्व कां ठे, तिदाधी जाणवं. करी क्रोधनेविपे गुणसंक्रमें करी संक्रमावतो थको ठेदले समय सर्व मंक्रमें करी संक्र.- •ए प्रकारें थहींयां पुरुपवेद क्षीण थयो भने अर्गकरणाला पण पूर्ण ब. तदनंतर किहिकरणासायें पेठगे को संज्यसन चनुप्कनी उपरखी स्थितिगनद. लिकनी किहि करे, ते किहि परमार्थ तो बनती वेनयापि दास समजायमान श्रय. सप्ततिकानामा षष्ट कर्मग्रंथ.६ បុប उदयवती वेद्यमान प्रकृतिनेविपे स्तिवुकसंक्रमें करी संक्रमावे. एम नपुंसकवेद क्षय कख्या पठी अंतरमुहूत्त स्त्रीवेद पण एज रीत खपावे, तेवार पठी. हास्यादिक उए प्रकृतिने सार्थेज समकालें खपाववा मांड. पीते नोकपायनां उपरली स्थितिना दल पु- पत्तद्ग्रह न थाय, माटें तेने पुरुषवेदमध्ये न संक्रमावे किंतु संज्वलनक्रोध- मध्ये पूर्वे कयुं ते शतं तेने संक्रमावे. एम संक्रमावतां अंतरमुहूर्त्तमात्रमा ते नोक- पायठक सर्व क्षीण थाय. ते समयेज पुरुपवेदनो बंध, उदय अने उदीरणानो वि- थाय. अने एक समय ऊपी वे श्रावलियें वांध्यु जे पुरुषवेदतुं दल, ते मूकीने वाकी सघलो क्षीण थयो, ते समवेदक थयो. ए प्रकारे जे पुरुपवेदोदय श्रेणी थने जो नपुंसकवेदोदयें श्रेणी आरंने, तो ते पहेलोज स्त्रीवेद श्रने नपुंसकवेद, र वेहुनो समकालें क्षय करे, ते कयने समयेंज पुरुपवेदनो बंधादिक विछेद थाय, तेवार पठी अवेदक थको पुरुपवेद अने हास्यादिक पटक समका दाय करे. श्रने जो स्त्रीवेदोदयें श्रेणि पडिवजे, तो प्रश्रम नपुंसकवेद खपावे. पठी स्त्रीवेद सपावे; ते दयने समयेंज पुरुषवेदना बंध, उदय अने उदीरणानो विछेद थाय. ते- हवे जे पुरुपवेदे श्रेणी श्रारंजे, ते आश्रयीनेज कहे ते. क्रोध वेदतां पुरुपवेदी न्हाना न्हाना खंग करे, जे थकी कालविशे तेने अश्वकर्णकर्णाद्धा कहीये. ते ए अश्वकर्णकरणाजायें वर्ततो पुरुपवेदने पण समय जणी ये यायतिकारुप का तेना मावे.
। पिन यांप्यु दश रई, ते विना योजा सर्वमायाने विप प्रदपि करीमपाल्यो मा. ६० सप्ततिकानामा पष्ट कर्मग्रंथ.६ 'स्थूलनेदनी अपेक्षायें, असत्कल्पनायें एकेका कपायनी त्रण त्रण कल्पनायें कमी, तेवारें बार किहि होय, ए को पक श्रेणी पडिबजताने जाणवू. श्रने जो मानोदय श्रेणी पडिवजे, तो तेने छल नाना विधियें करी, कोष स. पावे थके शेप त्रण कपायनी पूर्वक्रम करी नव किहि करे. जो मायाने उदय श्रेणी थारंजी होय तो क्रोध अने मान, ए वे जालना विधियें खपावे थके शेप वे कपा. यनी व किहि करे तथा जे लोगोदय श्रेणी मां, ते क्रोध, मान, माया, ए अब छलना विधिये उवेली खपावे, शेप एक लोजनीज त्रण किहि करे. ए किहि करवानो विधि करो. ए किहिकरणाझा पूर्ण थये थके पछी किहिवेदनाशाने विष पेठगे घको जे जी को श्रेणी श्रारंजी ते कोधनी वीजी स्थिति मध्ये रहेसुं प्रथम किहि दखिलं धीजी स्थितिमध्येधी थाकीने प्रथम स्थितिगत करें थने वेदे, ते ज्यां सगे समयाधिक एक थावति शेष रहे त्यां सगें वेदें, तेवार पठी तेना अंतरस- मयमा उपरसी पीजी स्थितिमध्ये रहे बीजी किहिन दल, तेने आकर्षी प्रथम स्थितिगत करी वेदे, ते पण त्या सगें वेदे, ज्या सगें समयाधिक श्रावलिमात्र शेष रदे. तेयार पठी वली उपरली स्थितिनी पीजी कहिनां दस आकर्षीने प्रथम स्थित तिगत करी येदे. एम ए प्रणे किहिवेदनाकाने विपे उपरली स्थितिनुं दखिक तेने गुपसको करी प्रतिसमय असंख्येय गुण संज्यसनमानने विपे प्रक्षेप वे. एम श्रीजी किहिवेदनाहाना चरम समयने विप संज्वलनमोधनो वंध, उदय भने रदीरणानो सायेंज व्यवछेद थाय ने सत्ताये पण हली समयोन बे श्रावधिये पांप्युं दस रथु वे पण ते बिना वीजें नथी. सर्वने मानने विपे प्रक्षेप्यु . ' तेने थागसे समय माननी वीजी स्थिति मध्ये थी प्रथम किहिन दस आकर्ष प्रथम म्पितिगत करी अंतरमुहर्त सगे वैदे, तिहां जे क्रोधन दक्ष शेष र ने, तेने पमयोन ये थायशिकायें गुणसमें करी संक्रमावे अने चरम समय तो सर्व संक्रमे की मंशमात्र, एटये क्रोध दय थयो. एम माननी पहेशी किट्रिनु दस प्रथम स्थिति हरे के तेने वेदना वेदनां समयाधिक धावसी शेप रहे, तेवार पठी वीजा समपमा माननी उपरकी मितिनी बाजी किट्रिनुं दस थाकी प्रयम स्थितिगत करी पर रीने वेदना वेदतां समयाधिक धावति परती थनंतरसमयमो माननी बधी म्यिनिनी त्रीजी किदिनुं दख थापा तेने प्रथम स्थितिगत करीने वैरे, ते त्यां समें धंदे, यांसमें समयाधिक श्रावलिमान शेपरदे, तवार ना चरमसमय माननी बंध, उदय यने उदीयानो समका विदयाय ने सत्तायें पण समयान मार होनी उपरसीवीजी स्थितिनीधीजी विहिनुं दस पंचीने मानिनिपान की देवदतो वेदतो धागलीत्रीजी किहिनां दसनेमदरासरीने नाममममपिने मेलनो वंध विद घाय. तथा दादर पापना दरले नेनिति गुपस्पानकनो का पद दियाराम पर नेने धागले समालोजनी गटर की परमनने प्रपन स्थितिगत परी ... वहिनी झोप वाजिशानी वेदी विही . , . .. को नियफसंसने परी मरमा पट र ११:३', की शिहिना दसनामंगना. ना दक्षता संगमाची. होहोचनी नाही ? सप्ततिकानामा षष्ठ कर्मग्रंथ.६ ७६१ पनी मायानुं वीजी स्थितिगतनी प्रथम किहिनुं दल, तेने प्रथम स्थितिगत करी अंतरमुहूर्त पर्यंत वेदे. तेमध्ये शेप माननुं दल जे रघु हतुं, तेने समयोन वे श्राव शिकायें गुणसंक्रमे करी अंतरमुहूर्त लगें मायाने विपे संक्रमावे, व्हले समये तो सर्व संक्रमे करी संक्रमावे, एटले माननो क्षय घाय अने मायानो पण प्रथम कि- हिट्स वेदतां वेदतां समयाधिक श्रावलिमात्र रहे, ते पठी अनंतर समय श्रागनी बीजी किटिना दलने प्रथम स्थितिगत करी वेदे, ते ज्यांसुधी समयाधिक थायसि. मात्र शेष रहे त्यांसुधी वेदे. ते पठी अनंतर समयने विपे वीजी स्थितिगत र. रेसं एवं त्रीजी किटिनुं दलिक तेने आकर्षाने प्रथम स्थितिगत करीने वेदे. एम पूर्वसी पेरें सर्व मायानी किहिनां दल वेदतो वेदतो, वेहली किहिना दस प्रथम स्थितिगत करी वेदता जेवार समयाधिक श्रावलिकामात्र शेष रहे, तेबारें मायानो बंध. उदय श्रने उदीरणा, एत्रणेसाज विछेद थाय, मात्र समयोन ये राशि प्यु दल सत्तायें रघु . बाकी सर्व संज्वलनसोनमध्ये क्षेपच्युं ले. तेवार पठी संज्वलन लोजनी उपरली स्थितिनी प्रथम किdि दस, पानी प्र. म स्थितिगत करी, तेने अंतरमुहर्त वेदे. तिहां शेष रएं समयोन ये गतिमात्र, :. न माया दस, तेने अंतरमुहूर्त लगे गुणसंक्रमे करी खोजनेपिप गरमागोय. माहर्त्तने वेदले समय सर्व तक्रमें करी संकमा, तेगा गंगा साली प्रमा मिनि दस पO IS GIRHIT तार जानना पगा रिला खगें करें. ज्यापीजी संबसन सोरमा रिहिन दार Arary र देतेनी समस्यामा शो - शा , सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ प्रतिसमयें स्थितिघातादिक करी वेदतो वेदत्तो त्यां लगें खपावे, ज्यां सगे सूचस- पराय श्रद्धाना संख्याता नाग जाय, थने एक जाग शेप रहे, त्यां लगें खपावे. हवे शेप एक नाग रहे, तेवार संज्वलन लोजने सर्व अपवर्तनाकरणे अपवर्तिने एटो अपवर्तना तेने कहीयें के जे कर्मनी स्थितिरसनुं घटामवं एटले संज्वलन लोजनी स्थितिरस घटाडीने शेप सूक्ष्मसंपराय असा जेटलो राखे, हजी पण सूनसंपराप थक्षा अंतरमुहूर्त प्रमाण रही , तेवारें मोहनीयना स्थितिघातादिक पांच पदार्थ विरम्या, परंतु हजी वीजा कमोना स्थितिघातादिक प्रवत्तें . अहीश्री जे कर्मनी स्थिति तथा रसनु घटाडवू तेने अपवर्तना कहीये. एटले संज्वलना लोचनी स्थिति तथा रसने घटामीने शेष सूक्ष्मसंपराय श्रका जेटलो राखे. हवे ते लोजनी अपव- क्षी स्थितिने वेदतो वेदतो त्यां लगें गयो, ज्यां लगें संचलन लोन समयाधिक श्रावति मात्र रह्यो, तिहां एनी नदीरणा विराम पामी, केवल उदय करीज वेदे , वे रेहला समय लगें जाणवं. थने वेहले समयें ज्ञानावरणपंचक, अंतरायपंचक, द. शनावरण चार, उच्चर्गोत्र, यशःकीर्ति, ए शोल प्रकृतिनो बंधविछेद थाय तथा मोड़ नीयनो उदय अने सत्ता पण विछेद थाय ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ॥ खीण कसाय चरिमे, निदं पयलं च दिण उन मो॥ आवरण मंतराए, उन मदो चरम समयम्मि ॥ ५॥ श्रर्थ- संज्वलन लोन सर्व क्षय कस्या पती क्षीण कपाय थयो तेने पण मोह- नीय विना बीजां शेष कर्मोनी स्थितिघात, रसपात, गुणश्रेणी, गुणसंक्रम, तेमज पू चली शत प्रवत्त ते क्षीण पायाशाना संख्याता जाग जाय, त्यां समें प्रवत्र्ते थने शेप एक नाग रहे, तेवारें पांच ज्ञानावरण, पांच अंतराय, चार दर्शनावरण थने चै निझा, एवं शोल प्रकृतिनी सत्तानी स्थिति अपवर्तनायें अपवर्तिने एदले घ- टामीने कोण कपायनी श्रद्धा सरखी करे, पण निजाहिकनी स्थिति खरूपनी थः पेक्षायें एक समय हीन करें श्रने कर्मरू वरावर होय ते क्षीण कपाय श्रझा हुजी अंतरमुहूर्त प्रमाण रही है, तेवार ते शोलनी स्थितिघातादिक विराम पामे, यीजी शेष प्रकृतिनां स्थितियातादिक हजी विराम पाभ्यां नथी, ए शो प्रकृतिने उदय उदीरणायें करीने वेदता वेदता समयाधिक थावसि मात्र शेष रहे, त्या समें वेदे, पनी उदीरणा विरमे, तेवार एक श्रावलिकामा केवल उदय फरीने वेदे. ते यावत् खाणकसायचरिमे के क्षीणकपायना हिचरम समय एटसे देहला समः ययकी पूर्वको समय तेने हिचरम समय काहीये त्यांसुधा वेदे, पठी ते हिचरम स- मये नदेपयसंचहिणश्मयों के नाथने प्रचलाने मनस्य यको हणे एटसे मंयाण श्राकोरना चारे श्रांतराना आकाश प्रदेश समस्त रखा वे तेने यात्मप्रदेशे उहे समयें मंथाण संहरे, सातमे समये कपाट संहरे, थाम्मे समय दंग पण संदरीने समय कार्मणकाययोगी होय. ए त्रणे समयें श्रणादारी होय. इत्यादिक थीयां यणो विचार ते परंतु विस्तारना नयथी नथी लख्यो. हवे कोइएक केवली समुद्घात कस्वा विना पण मुकिये जाय. जे जणी श्री ननवणामध्ये कडुंठे "सवेविणंनंते केवली तमुग्घायं गम गोपमा नोएम सम नस्सा जपण तुलाई बंधणेहिं विश्हेय जयो पजाइ फम्माईन समुग्यायं समग- ई अगंतुण समुग्धाय मणंतकेवली जिणा जरामरण विप्पमुका सिद्धिचर गयं गया" जेने थायुःकर्मनी स्थितिना कर्मपरमाणु सरसाज नबोपग्राही वेदनीयादिक कर्म सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ G६३ निशाठिक स्वरूप सत्तापेक्षायें क्षय याय. पठी आवरणं के ज्ञानावरण पांच, दर्श: नावरण चार अने अंतराएजमठो के अंतराय पांच, एवं चौद प्रकृतिने पण - ग्रस्थ धको चरमसमयम्मि के रोइला समयने विपे हणे ॥ ५ ॥ ते चौद. प्रकृति दय कस्या पठी श्रोगले समयेंज व्यवहारनयमतें सयोगी केवली थाय अने निश्चय- नयमतें तो तेहीज समय केवली कहीयें, ते केवलज्ञाने करी सर्व लोकालोक. सर्वाशे प्रव्य गुण पर्यायखरूपें देखे, जाणे. सर्वदर्शी थाय. एवं कांश थयु नथी, थशे पण नहीं अने यतुं पण नथी, के जे केवली न देखे. एम जघन्य तो अंतरमुहूर्त पर्यंत अने उत्कृष्टो तो श्राउ वर्षे जणी पूर्वकोटी वर्षपर्यंत पृथवीतलने विपे विचरीने पठी जेने वेदनीयादिक कर्म श्रायुःकर्मथकी अधिका जोगवां रयां होय, तेवां शेप क मोने श्रायुःकर्म वरावर करवाने अर्थ ते आG समयनो समुद्घात करे, पण वीजा न करे. तिहां पहेले समय पोताना शरीर प्रमाण जामो तथा उंचो, नीचो, लांबो, चौद राज प्रमाण पोताना आत्मप्रदेशको विस्तार, दंडाकार कर. तथा वीजे समय ते दंडमध्येथी वेटु पासें प्रदेश श्रेणि विस्तरे, ते लोकांत लगें उत्तर दक्षिणे पसरे, ते- वार कमाउने श्राकारें प्राकार देखाय, तेने कपाट कहीये. त्रीजे समय पूर्व अने प. विमें वली के प्रदेशनी आणि करे, ते पण लोकांत लगें पसरे, तेवारें मंथाणनी पेरें चार फडसुश्रां निकले, एवा श्राकारें आत्मप्रदेशनी श्रेणी पसरे, तथा चोथे समये ते करी पूरीने समयलोक व्यापी याय. पांचमे समय वली मंथाणना आंतराने संहरे, तिहां पहेले समये अने आपमे समय औदारिक काययोगी होय, तया चीजे, के श्रने सातमे, समय औदारिक मिश्रकाययोगी होय. थने वचसा प्रण समुद्घात न करे, श्रने जे करे, ते पण अंतरमुर्न वायु याकतज केली शरीरस्थ स्खनोवस्थ थाय. प, ते M . मूलथी उन्मूल्या ច सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ पेरें कारभु परकत्रिम नथी, एवं सिधिसुहं के सिद्धपदनु सुख अनिर्वचनीय अनियण के० श्रनिधन एटले जेनो केवार नाश नथी अर्थात् जेनो केवारें वेदमो नथी, अंतन श्रावे, जेनो कय नथी तथा राग उपादिक जे सुखना वाधक ठे, तेने सर्वथा कय क. स्याथी मवावाहं के थव्यायाध एटले वाधाकारी पीमाकारी एवा जे रोगादिक तेने वे ते नणी ते फरी प्रगट न याय. ते विना पीडा न उपजे ते माटें अव्यावाध सुख ते. बली तिरयणसारं के त्रण रत्न जे ज्ञान, दर्शन श्रने चारित्र, तेनो सार एटले फलभूत ते एटले रत्नत्रयोनो यत्न कस्याथी कर्म क्षय थाय ठे अने कर्म क्षय थयाथी मोक्षसुख लश्ये ये. माटे सिडिसुखनो अजिलाप करनारायें अवश्य रत्नत्रयोनो श्राश्रय करवो, केमके सिझना सुखनुं कारणजूत ते रत्नत्रयज वे, एवा मोक्षसुखप्रत्ये ते परमात्मा सिक जीव अणुति के अनुनवे ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ए॥ ॥ दवे विशेष जाणवानी थजिलापावंतने उपदेश कहे . ॥ उरदिगम निनण परम, व रुर बहु नंग दिध्यिायाचें ॥ अता अणुसरिअवा, बंधोदय संत कम्माणं ॥ ए॥ अर्थ-रहिगम के पुरधिगम ते गंजीरार्थ एटले प्रमाण, नय, निक्षेपादिकें करी घणो उर्सन सहीयें, एवो अर्थ वे जेने विपे, चली निजण के निपुण एटले सूक्ष्म चुहिने गम्य एवो परमठ के परमउत्कृष्ट अथवा परमार्थ एटले यथावस्थित अ. र्थनो विचार, तेणे करी रुर के० रुचिर एटो सुहामणुं सूक्ष्म मतिना धणीना मनने थाहाद, करनार, एवं तथा बहुजंग के वंधोदय सत्ताना घणा सांगा एटसे वि. कल्प ले जेने विपे एवं जे दिवाया के टिवानामा वार# अंग ते थकी बंधोः दयसंतकम्माण के बंधोदय सत्तावत कर्मप्रकृतिना माणुसरिधावा के० थहीं जे अर्थ नयी कहा, ते अर्थ, सर्व तिहाथी जाणवा, जेणी अहीयां तो संदे 1. परुचि जीवना अनुग्रहने थथै लेशमात्र अर्थ देखायो, पण विशेषार्थ तिहांची समजवो ॥ इति समुच्चयार्थः॥ १ ॥ ॥ हवे ग्रंथकर्ता थाचार्य, पोतार्नु मानरहितपणुं श्रने थनुतपाणुं देखाडे .॥ जो जत अपडिपुन्नो, अवो अप्पागमेण बंधोति ।। तं खमिकण वहुसुआ, पूरे कणं परिकहंतु ॥ ए॥ थध-जोजपथपमिपुन्नोथो के सप्ततिकानामा ग्रंथन पिप जिहां बंधोदय सत्ताने विपे जे जे थर्थ थपरिपूर्ण एटले अधुरो कहेवाणो होय, केमके अप्पागमेष- जेलीने सुवोध कीधो, तेवारे ते चंझमहत्तरनी यंत्री शांकली गाथार्ड मूकीने टीका. कारें । सप्ततिकानी गाथा एगृणाहोश्नई के एकूणी नेवू एटले सर्व मतीने नेव्याशी गाथा संपूर्ण करी. ए रीतें ए सप्ततिकानामें हो कर्मग्रंथ समाप्त थयो वनानुः॥ महातपाख्यातधरो धरायां, जीयात्स सूरिविजयादिदेवः ॥२॥ तत्पहना. यप्रियमौलिपृष्ठोऽनूत्सूरिराजो विजयादिसिंहः॥ यज्ञोचरस्यप्रशमोमृतोमात्, ८ सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ ६६ए बंधोति के0 में अल्पागमपणे बांध्यो ठे, एटले में अल्प शास्त्रने जाणवे करी बांध्यो ने तेथी पूर्ण अर्थ वांध्यो न होय, इति एटले एवा हेतु माटें तें ते थर्थ बंधादिकने विपें जिहां जेटलो उठो कहेवाणो होय तंखमिऊण के ते रूप महारो अपराध जे अजाणपणुं तेने खमीने वहुसुश्रा के बहुश्रुत वहुसिद्धांतना जाण जे गीतार्थ होय तेमणे पूरेऊणं के ते वा अर्धनी प्रतिपादक एवी गाथादिके करी पूरीने ते तत्प्र- तिपादक गाथा ग्रंथमध्ये प्रक्षेपाने शिष्य श्रागलें तथा श्रोताजनो भागले परि- कहंतु के० परिसमाप्त एटले संपूर्ण अर्थ कहेवो. जे जणी वहुश्रुत सजन ते सहेजें परिपूर्ण ज्ञान सारसंपत्तिनी युक्ततायें करी परोपकार करवाने रसिकज होय . माटे महारी उपर तथा शिष्य उपर उत्कृष्ट उपकारने कर्त्ता एवा ते वहुश्रुत सऊन ते अवश्य महारो अपरिपूर्ण अर्थानिधानलक्षणरूप अपराध, तेने सहन करी परिपूर्ण अर्थ पूरीने शिष्यने कहो. ते जणी बहुभुतने ए प्रार्थना युक्तज ते ॥ इति हवे गाथामान कहे .॥ गादगं सयरीए, चंदमहत्तर मयाणु सारीए ।। टीगाइ नियमि आणं, एगूणा दोश् ननई ॥ ए३ ॥ थर्थ- गाहग्गंसयरीए के ए सप्ततिका ग्रंथना कर्ता चंप्रमहत्तराचार्य पूर्वे तो सीत्तेर गाथाज करी हत्ती, जे माटें ए ग्रंथ सप्ततिका एवं नाम ययु. चंदमहत्तरम- पाणुसारीएटीगाइनियमिश्रा के तेवार पड़ी एग्रंथनी टीकाकर्तायेए पुर्बोध ग्रंथ जा- पीने ग्रंथकर्ता महत्तराचार्यनी मतिने अनुसारें जिहां जोयें, तिहां नाप्यनी गाथा समुच्चयार्थः ॥ ए॥ ॥ ॥ इति समुच्चयार्थः ॥ ए३॥ ॥ इति सप्ततिकानामा पष्टः कर्मग्रंथः समाप्तः ॥ ॥ अथ प्रशस्तिः॥ ॥ श्रीचंगठांवरपूर्णचंसो, मेधाविधिप्प्योपगतो वितंडः ॥ प्राप्तप्रतिष्टोयवनेश्व- सत्सु, सूरीश्वरोऽनूहिजयादितेनः ॥१॥ तत्पदृपूर्वाचल चित्रनानुः, कुपक्षकदोहवणचि.
g d सप्ततिकानामा पष्ठ कर्मग्रंथ. ६ चुतचित्रत्रिपूपलोमे ॥३॥ तदीयगांवुजराजहंसः, सहित संविझजनावतंसः कि- वस्तदोपकृतशेपशेषों, नवेद्यशस्सोमगुरुयशस्वी ॥ ४॥ किं वर्यतेऽन्यणगोरवंगिरा, मोघौतु मोघाचरणस्य तस्य॥ यदीय विद्याधनतर्कितोतरा, कि सेवते देवगुरुन नाकम् ॥al यज्ञयतस्तमुरुहस्तसिमि, योगाझाडोपीशशास्त्रवेत्ता ॥ किं योगिपाणीरितचूर्ण- योगा, लोई न सोहोत्तमतां दधाति ॥६॥था प्रशस्तिमा प्रतियो घणी न मर्म वाथी केटलेक ठेकाणे अशुरूता दीनामां आवे ने ते सङनोए सुधारी वांच. ॥ इति सप्ततिकानामा पष्टः कर्मग्रंथः संपूर्णः ॥ तत्संपूर्ती च प्रकरणरत्नाकरा निधपुस्तकस्य चतुर्थो नागः समाप्तः॥ गुरुश्रीमच्चारित्रविजयसुप्रसादात् Printed by B.R.Ghanekar at the Nimaya-sagar Press, 23, Kolbhat Lane, Bombay. Publisheal by Mr. Bhanji Maya for Bhimsi Manck, House Yo, 228-231, Shaka iane, Mandir, Bombay. धार MAITRI JAIN LIORARY. AUQURCHAND OHAIRODAN. Moholla Marotian Ward. Bikanir.
No text on this page.
No text on this page.