Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
Palipatawali
Front matter
प्रकाशक- रसिकलाल छोटालाल परीख मंत्री, गु० पुरातत्त्व मन्दिर, अमदानाद. केराव रावनी गॉपळेकर, 'मगद्रितेच्छु' प्रेस, ५०७, शनवार पेठ, पुणे.
प्रास्ताविक नोंघ पालीभाषा ए बोरमाहित्यनी प्रधान भाषा छे. सम्यानुन अर्हत् भगवान् सिद्धार्थ गौतमना जगत्कल्याणकर उपदेशो अने आदेशो मुळ पालीमापामा मथित यएला छे. बौद्ध धर्म भारतवर्षमाधी घणा सेकाओ पूर्व लगभग सर्वथा अदृश्य पई गरलो होवाधी, तेनों साहित्य अने भाषायी मोके भारतवासियो तो आने प्रायः बिलकुल अपरिचित छे, तो पण सिलोन, मियाम अने वर्मा नेवा भारतना उपनिवेशोमां ए धर्मनां साहित्य भने मापानो अपापि धणो सारो प्रनार रहेलो छे. थोहां वर्ष घया मुंबई अने कलकत्ता युनिवर्सिटिए पोताना अभ्यासक्रममां पाली- साहित्यने पण ऐच्छिक विषयमा स्थान आप्यु छ, तेथी आपणा देशमा पण दर वर्षे ५-२५ विद्यार्थी र साहित्यना अभ्यासी निकळवा आर्य विद्या अने धर्मना अभ्यासीने जेम संस्कृत मापाना अध्ययननी परमावश्यकता छे, तेम प्राकृत अने पाली मापाना अध्ययननी पण परमावश्यकता छे. नेम संस्कृतना अध्ययन विना पुरातन आर्यधमनी एक शाखा के जेने आपणे ब्राह्मणधर्मना नामयी संबोधिए छीए, तेना स्वरूपy यथार्थ ज्ञान थई शरुतुं नथी, तेम प्राकृत अने पाली भाषाना अध्ययन विना १ ज चिरंतन आर्य धर्मनी बीनी ये शाखाओ, मेने आपणे जैन अने मोदना नामे संबोधिए छएि, तेना स्वरूपर्नु पण यथार्थ ज्ञान थई शकतुं नधी; अने ए प्रणे धर्मना लाम्या छे.
३ ६ पालिपाठावली स्वरूप ज्ञान प्राप्त थया सिवाय आर्यधर्मर्नु समग्र अने संपूर्ण दर्शन यई शके तेम नथी; तेथी गुनरातना राष्ट्रीय विद्यापीठे पोताना आर्य- विद्यामन्दिरना विद्यार्थिो माटे संस्कृत साथे प्राकृत अने पाली मापाना अध्ययनने पण आवश्यकीय स्थान आप्यु छे. तदनुसार ए विद्यामन्दिरना विद्यार्थिओना प्रथम वर्षना पालीमापाना अभ्यास माटे प्रस्तुत · पालि पाठावली' नी योजना करवामां आवी छे. आ · पाठावली 'नी योजना खास करीने कोपनहेगन युनिवर्सिटिना प्रो. डिनेस एन्डर्सन, पीएच्. डी. ए पालीभाषाना अभ्यास माटे न तैयार करेला Pali Reader नामना पुस्तकना आधारे करवामां आधी छे. तेथी आ टेकाणे मजकुर प्रोफेसर महाशयनो खास आपार मानवा- मां आवे छे. तेम न प्रेसकॉपि अने गुफपत्र तपासवा विगेरेना काममा मददगार तरीके पुरातत्त्वमन्दिरना-रानचंद्र-ज्ञानभण्डार नामना-पुस्तका. लयना व्यवस्थापक भाई श्री नानालाल नायाभाई शाहे ने भाग भन्यो छे, ते बद्दल तेमनो पण मारे अहिं आभार मानवो जोईए. -मुनि जिनविजय अनुक्रमणिका .... ... .... .... .... . -rur, v3022 .... .... .... ... १. सुंसुपारजातक २. वानरिन्दनातक ३. यकजातक ४. सीहचम्मजातक ५. राधजातक ६.नरचनातक ७. उलूकजानक ८. फुरुङ्गमिगनातक ९. जवसकुणनातक १०. ससजातक ११. मतकभत्तजातक १२. यावेरुजातक १३. बलाहरसजातक १४. गुप्पारफजातक १५. सीलानिसंसजातक १६. चम्मसाटफजातफ १७. उरगजातक १८.चंदन्भमातक १९: राजोगादनातक २०. मखादेवनातक २१. महोसपस्स आवाहो.... २२. महोसपस्स विनिच्छपो २३. सफासुरयुदं २१. महामापाय पिन २१. दरस उत्पत्ति २६. पचारि पुम्पनिमिचानि २७. महाभिनिवखपनं १९ २. २२ २७ ... 400 .... ... .... .... ३८ ४२ -- ४५ ... ..- ४९ ६ पालिपागवली स्वरूप ज्ञान प्राप्त गया सिगग भार्गगमन ममा भने संपूर्ण दर्शन पई शके तेम नयी; तेगी गुजरानना राष्ट्रीय विमाडे पोताना आर्य- विद्यामन्दिरना पियाणिभी मोट सहन सारे प्रारत अने पानी माना मध्ययनने पण आवश्यीय गान आगुंगे. तदनुसार एशियामन्दिरना विद्यार्थिाना प्राम वना पार्टीमापाना अभ्यास माटे प्रश्नुत । पालि पाटावली' नी योजना करमा आगी. आ • पाटापली नी योनना सास कराने कोपनहेगन गुनिर्मिदिना मो. रिनेस एन्डर्सन, पाएन. डी. ए पालीमापाना अभ्यास माटे न तैयार करेला Pali Rearler नामना पुस्ताना आधारे करवामां आपी छे. तेथी आ टेकाणे मनकुर प्रोफेसर महाशयनो सास आभार माना मां आवे छे. तेम न प्रेसकोपि अने गुरुपत्र तपासया विरेना काममा मददगार तरीके पुरातत्त्वमन्दिरना-रानचंद्र-ज्ञानभरद्वार नामना-पुस्तम लयना व्यवस्थापक माई श्री नानालाल नायाभाई चाहे ने भाग मनव्यो छे, ते बद्दल तेमनो पण मारे अहिं आभार मानवो नोईए. --मुनि जिनविजय अनुक्रमणिका २ .... .... ... १९ १. गुगुपारनातफ २. पानरिन्दनातक ३. पकमानक ४. सीहचम्ममातक ५. रापमातफ ६.मरचनातक ७. उलूफानातक ८. फुरुमागिनातक ९. जयसपुणनातक १०. ससमालक ११. मतभचनातक १२. पावरजातक १३. घलाहरगजातक १४. मुप्पारफजातक १५. सीलनिसंसनातक १६. पम्मसाटफजातक १७. उच्छा जातक १८. वेदभजातक १९. राजोवादनातक २०, मखादेवनातकः २१. महोसपस्स आवाहो.... २२. महासघस्स विनिच्छयो २३. सकामुरयुद्ध २४. महामायाय सुपिनं २१. युद्धस्स उप्पत्ति २६. चनारि पुग्यनिमितानि २७. महाभिनियखमनं २२ २७ .... ३४ .... ४२ ४५ .... ... ..4 ४९ .... .... ...
wr ६ पालिपाठावली स्वरूप ज्ञान प्राप्त थया सिवाय आर्यधर्मर्नु समग्र अने संपूर्ण दर्शन थई शके तेम नी; तेथी गुनरातना राष्ट्रीय विद्यापीठे पोताना आर्य- विद्यामन्दिरना विद्यार्थिओ माटे संस्कृत साये प्राकृत अने पाली मापाना अध्ययनने पण आवश्यकीय स्थान आप्यु छे. तदनुसार ए विद्यामन्दिरना विद्यार्थिओना प्रथम वर्पना पालीभाषाना अभ्यास माटे प्रस्तुत पालि पाठावली' नी योजना करवामा आवी छे. आ पाठावली 'नी योनना खास कराने कोपनहेगन युनिवर्सिटिना मो० डिनेस एन्डर्सन, पीएच्. डी. ए पालीभाषाना अभ्यास माटे न तैयार करेला Pali Reader नामना पुस्तकना आधारे करवामां आवी तेथी आ ठेकाणे मजकुर प्रोफेसर महाशयनो खास आभार मानवा- मां आवे छे. तेम ज प्रेसकॉपि अने ग्रुफपत्र तपासवा विगेरेना काममां मददगार तरीके पुरातत्त्वमन्दिरना-रानचंद्र-ज्ञानभण्डार नामना-पुस्तका. लयना व्यवस्थापक भाई श्री नानालाल नाथाभाई शाहे ने भाग मनव्यो छे, ते बद्दल तेमनो पण मारे अहिं आभार मानवो जोईए. --मुनि जिनविजय अनुक्रमणिका ... . ... .... ४ .... ...1 .... - का 4 .... 1 १३ १. मुंसुमारजातक २. पानरिन्दजातक ३. पफजातक ४. सीहचम्मनातक ५. राधजातक ६.नचजातक ७. उलूफजातफ ८. फुरुजमिगजातक ९. भवसकुणनातक १०. ससनातक ११. मतरूमलनातक १२. पावरुनातक १३. चलाइरसजातक १४. मुप्पारकजातक १५. सीलानिसंसजातक. १६. पम्मसाटकजातक १७. उच्छाजातक १८. बंदम्भनातक १९. राजोवादनातक মৰাধনাঙ্ক २१. महोसवरस भावा.. २२. महोसधस्स विनियो २३. सकागरयुदं २४. महामायाप गुपिन २९. युदरस उम्पत्ति २६. पत्तारि पुरनिमिधानि २७. महाभिनिसवमनं २२ २७ 4 ३८ ४२ .... म.. ४९ ५२ .... . ५४ ६० .... ७१ ७२ ७२ .... .... ... .... .... पालिपाठावली २८. पटिच्चसमुप्पादो २९. धम्मचक्कपवत्तनसुत्त ३०. यसपञ्चज्जा ३१. आदित्तपरियायं ३२. मारकस्सक ३३. सुंदरिमारणं ३४. देवदत्तस्स बुद्धोपरि द्वेसो ३५. बुद्धस्स चुन्दगिहे गमनं ३६. बुद्धनिब्याणं ३७. दससीलानि ३८. सरीरस्स ३२ विभागा ३९. सामणेरपन्हानि सेक्खधम्मा ४१. सूकरपेतकथा ४२. पेसकारचीताकया ४३. उचियपदा ४४. मालुपयापुत्तस्स बुद्धोदेसो ४५. युद्धस्स वच्छगोनेन संवादो ४६. सम्मादिवि ४७. पथानसुत्त ४८. धानयसुत ४९. धम्मपद ५०. मालुक्यापुत्तगाथा ५१. महापनापतीगोतमीगाया ५२. कपिरानपरियं ५३. महाकरसपस्स संगीति ५४. सिंहलविनय ५५. पुदयोस ७५ ७८ ८२ ८५ .... ८७ .... .... .... ९२ ९४ ९८ .... .... .... १०२ ....
।। नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासंधुद्धस्स ॥ पालि पा ठावली १. सुंसुमार-जातक अतीते वाराणसिय ब्रह्मदत्ते रज्ज कारेन्ते हिमवन्तपदेसे बोधि- सत्तो कपियोनिय निव्वत्तित्वा नागवलो थामसम्पन्नो महासरीरो सोभम्गप्पत्तो हुत्वा गङ्गानिवत्तने अरजायनने वासं कम्पोसि । तदा गङ्गाय एको मुंमुमारो वसि । अत्यस्स भरिया बोधिसत्तस्स सरीर 5 दिस्वा तस्स हदयमसे दोहळ उप्पादेत्वा सुसुमारं आह 'अहं सामि, एतम्स कपिगमम्स हदयमंस सादितुकामा' ति । 'भद्दे, मयं मल. गोचरा, एस थलगोचरो, ति किं तं गाहितुं सक्खिस्सामा' ति । येन तेन उपायेन गाह, सचे न लमिस्सामि मारिस्सामीति । तेन हि मा भायि, अत्थेको उपायो ति स्वादापेम्मामि ते तस्स हदयमंसं ति 10 मुमुमारि समम्मामेत्वा बोधिमत्तम्म गङ्गाय पानीयं पिवित्वा गङ्गा- तीरे निसिन्नकाले सन्तिकं गन्त्वा एवमाह- वानरिन्द, इमस्मि पदेसे कसटफलानि खादन्तो कि त्वं चिष्णहाने येव चरसि, पारग- माय अम्बलबुनादीनं मधुरफलानं अन्तो नत्थि, किं ते तत्य गन्त्वा फलाफलं खादितुं न वदृतीति । कुम्भीलराम गहा महोदिका 15 वित्तिष्णा, कथं तत्य गमिम्सामी नि। सचे गच्छमि अहं तं मम पिट्टि आरोपेत्वा नेस्सामी' ति । मो तं सदाहित्वा 'साधू ।' सम्पटि- च्छित्वा तेन हि एहि, पिटि मे अभिरूहा'तिच वुत्ते तं अभिरूहि । मुंमुमारो थोक नेत्वा उदके ओसीदापेसि । बोधिसत्तो सम्म, उदके में ओसादापेसि, किं नु खो एतं' ति आह । नाहं त धम्मे मुधम्म -- .
पालिपाठावली ताय गहेत्वा गच्छामि, मरियाय पन मे तव हदयमंसे दोहळो उप्पन्नो, ते अहं तव हदयं खादापेतुकामो' ति । 'सम्म, कयेन्तेन ते सुन्दर कत, सचे हि अम्हाकं उदरे हदयं मवेय्य सासम्गमु चर- न्तानं चुण्णविचुष्णं भवेय्या' ति। 'कहं पन तुम्हे टपेया' । ति बोधिसत्तो अविदूरे एक उदुम्बरं पक्कफलपिण्डिसम्पन्न दस्सेन्तो 'पम्सेतानि अम्हाक हदयानि एकम्मि उदुम्बरे ओलम्बन्ती' ति । 'सचे में हदयं दम्सामि अहं तं न मारेम्मामी'ति । तेन हि एत्य नेहि मं, अंह ते रुखे ओलम्बन्तं दम्मामी ति । सो तं आदाय तत्थ अगमासि । बोधिसत्तो तम्स पिडितो उप्पतित्वा 10 उदुम्बररुत्ते निसीदित्वा •सम्म बालमुसुमार, इमेमें सत्तानं हदयं नाम नखग्गे होतीति सम्नी अहोसि, बालोसि, अहं तं वश्चसि, तव फलाफलं तमेव होतु, मरीरमेव पन ते महन्तं, पजा पन नयी ति वत्वा इममत्यं पकामेन्ती इमा गाया अवोच--- अलं एतेहि अम्बोडि जम्यूहि पनसहि च । यानि पारं समुदस्स यरं मह उदुम्बरो॥ महती बत ते पोन्दि न च पन्ना तदपिका । सुंसुमार, वाचतो सि गच्छ दानि यथासुखं ति ॥ मुंमुमारो सहम्स परानितो विय दुक्खी दुम्मनो पन्झायन्ती अतनो निवेसनट्ठानमेव गतो । 15 २. वानरिन्द-जातक 20 अनीते वाराणमियं ब्रह्मदत्ते रज्नं कारेन्ते बोधिसत्तो कपियोनियं नियत्तिन्वा धुद्धि अन्वाय अम्मपोनप्पमाणो थामसम्पन्नो एफचरो दुन्या नदीतीरे विहाति । तम्मा पन नदिया वेमनो एको दीपको नानपारेहि भग्नानमादीहि फलामोहि मानो।
धानरिन्द जातक
पोधिसतो नागबन्द्रो याममम्पन्नो नदिया आग्मिनीरता उप्पनिया
दीपफम्स औरतो नमिनो एको पिटिपामाणी अन्धि नम्मि
निपतनि, मनो उप्पनिया नाम दीपक पनि । तत्य नानप्प
कारानि फलानि मादित्वा माय नेनेत उपगेन पधागन्या भनमा
5 पसनहाने पसिन्वा पुनदिवा पिमयेव गगनि । मिना नियामेन
तत्य वासं कप्पेनि । तम्मि पन काले एको कृम्भीलो पानापनिको
तम्मा नदिया पमति । तम्मा भरिया माविमा अपगपर गजल
दिवा बोधिमाग्म हदयमा दोहळ उपांशया कभी बार
"मम्द पो अग्य, इममा धानन्दिर स्टयमांदा उत्पादि।
10 कृम्भीलो माधु होति, मीनि गला ATTR माय दीपा
आगपडन्तमेव गणिरामीति गाना पिहितामाण निगति ।
बोधिमतो दिवस पहिला सायरामा हिलोपामा भाग
बेला अय पामाणी दानि उपनग लि. नुि पारण
निलमि। मम्मति उदयाप्पमाण १ पासाणापमाणमा
पिनमेव, भेनम एतागि आम हमिमा नदिमा रकमेव
हायनि न बहरनि, अपच पनाग पागाणी मरा हुन्या पायलि.
पाधि नु यो पल्प महागणपायाभही निपलोनिमा
मामि नापनि तो टाला पामार्णन म भो
माण 'दिवा पवनन भन्मानी गालिय पम -R
५) भार । पामाणो हिपनि म म निदानगे कि
भोपामाण. भान मद परिवान न देना निभाए । असा
भामु विषमे अयं पापाणी वानपिन समि
दामामि दानि म पनि तिमि
भार । यो मितिमानिएको
MARममय मिमिको
में गमनमा भान गएम *
ET RE, K Presi.
पुणे RT में नाम न
PATI
wriRTET Er imer;
Tror trit ort xT A nary
MARATrint Phram
, 4-t.rurit THE RI
Trt in it fur
10
यो Afice AtI
मत मागोमो Antirit
it artifi irrit uri
३.५ जातक
।
भने म मामाले मलाममा
निसानामा निबनानदा अन्नत.
राम नारिपरले मोनिगममय उडा. मन्दं भर यह पास
मचा हन्ति । अयमा महिला मेन इन मजे
मला मादिग्मामी निगन्या उमागिले निन्नती निमामि।
अय ते मला विमा भाय. निन्ननानिमितोमा निधिम् ।
20 'तुम्हारपिनलोनिमियोम्दानि अम्हारिनिमिभरमा पनि
"इमम्मि मेरे उदा परित्त गोवगेन मन्दोनियापान महली, पदानि में
मच्छा कि नाम कमिसनीति तुम्हाक चिन्तन्तो मिमिता म्ही ति।
• अभ कि. करोम अप्या नि• तुम्हे मने महं वचनं करेग्याध
अहं वो एक मुसतुण्डन गहेत्वा एकं पञ्चवरणपदुमसम्म महा.
बक-जातक स नेवा विसग्नेय'ति । अस्य पटमकप्पिातो पट्टायमान निन्तन- फरको नाम नात्य, वं अम्हेम एक गादितुकामो मनि । महं तुम्हे मम्ह मदरले मादिम्मामि. मने पन मराम अधिभाष मदन सदहा एक मच्छमया सद्धि मा परिमर्नु परेमा 'ति। मन्ना तम्म 5 सहहित्वा । अयं मले पि थरे पि ममत्यो ति एवं. काणमहाम अदमु-~-इमं गहेत्वा गळया 'ति । सो तं गहेला नेवा सो विम्मजेत्या सब सरं दम्मेत्या पुन आनेवा में मच्छान मन्तिके विसम्मसि । सो तेस मच्छान सरस सम्पतिं पणति। ते ना कथ सुत्वा गन्तुमाएत्वा साधु अय्य. अरे गहित्या गडाति 10 आदमु । को पठन ने काशमहामच्छमेव गोवा मरती नेता सर दम्मेवा सरतारे जाने परणको निायित्वा तं विपन्लो परिवपित्वा तुण्डेन विजान्नो मीवितकालय पापेत्या मंस गमादित्वा कष्टके मामूळे पातेल्या पुन गन्या विमट्टी में सो मच्छो, अन्यो আমা' নিহনুমান কে গবাে মদ্য বলা 15 पुन आगतो एक्मचाम्पि नाम । को पनत्य काटको अवमिहो। को त विपादितुमामो हत्या भी कबरसा मया मले ने मच्या नेत्वा पदुममन्डले महासर विम्मानिना. एहिन पिग्मामीति । धर्म गहेत्वा गान्तो कयं गम्मिमा ति दिमित्तागदिम्मामी ति। * যুষ সব মালা ঐ গাবগাশ, না না র গান- 40 सामी नि ! मा भायि अह ने सुगहिल गहेन्वा गमिम्मामी नि। कपटको निन्तमि इमम्म मन्छ नेत्वा मरे विम्मलन नाम नत्यि, सचे पन म सरे विमजेम्मति घेतं कुमार, नो मे विमम्मति गीवं अम्म विन्दित्वा मावितरिम्मामीन (अयन एव आह • सम्म मा. नमो मुगल्लिं गहेतु मानिमि. अम्हारे पर 23 गाणं मुगणं, मनाह अन्टेन २ गार गरे मनिष गीय मुगहित कन्या नया मादि गमिम्मामी निको बनेनुरामो एमति अमानन्नो • माधु' निमारको अत्तो अटेहि कम्मारमण्डरासेन निरा नग्म गीतं मुगल या सानि wr पालिपाठावली गच्छा 'तिमाह। सो त नेवासरं दम्मेत्या वरणरतामिमुसो पायासि। ककटको आह-मातुल, अयं मरो एतो. त्वं पन इतो नेमी'ति । नको - पियमातुलको अतिभागिनिपुत्तो मि में वं निवत्या में एस मं उनिखपित्वा विनान्तो मह दासो 'ति मन्नं करोमि, मन्जे, 5 परसेत यरणलवमूले कण्टकरासिं, यया मे ते सन्बमच्छा खादिता ते पि तयेव सादिम्मामी 'ति आह । ककरो एते मच्छा अत्तनो बालताय तया खादिता, अहं पन ते मं नादितुन दम्सामि.तं अवपन विनासं पापेम्सामित्वं हि बालताय मया वनितभावं न जानामि.मरन्ता उभोपिमरिस्साम,एस ते सांसं छिन्दित्वा भूमियं खिपिग्मामी ति वत्वा 10 सण्डासेन विय अळेहि तम्स गीवं निप्पीडेसि । सो वत्तकतेन मुस्तेन अक्सीहि अस्सुना पग्घरन्तेन मरणभ्यतग्नितो • सामि, अहं तं न खादिस्सामि, नीवितं मे देही 'ति आह { • यदि एव ओतरित्वा सरम्मिं मं विम्सग्नेही ति । सो निवत्तित्वा सरमेव ओतरित्या ककटक सरपरियन्ते पङ्कपिट्टे उपसि । ककटको कतरिकाय कुमु- 15 दनळं कप्पेन्तो विय तम्म गीर्व कप्पेत्वा उदकं पाविति । तं अच्छरियं दिखा वरणनले अधिवत्या देवता साधुकार ददमाना वन उन्नादयमाना मधुरम्सरेन इम गाथमाह- नाचन्त निकतिपओ निकत्या सुखमेधति । आराधे निकतिप्पन्नओ को पक्कटकामिया ति । ४. सीहचम्म-जातक 20 अतीते वाराणसियं ब्रह्मदत्ते रग्नं कारेन्ते बोधिसत्तो वम्सक- कुले निन्यत्तित्वा वयप्पत्तो कसिकम्मेन जीवित कप्पे सि । तस्मि काले एको वाणिनी गद्रभभारकेन वोहारं करोन्तो विचरति । सो गतगतहाने गदभस्स पिहितो भाण्डकं ओतारेत्वा गदर्भ सहिचम्मेन राष-जातक ७ . पारपित्या मानियतेमु विमग्नेनि । मेतरा न दिसा साहो' निमम्माय मामि नमकोन्ति । अयारियम मो वा. मिनो एम्मि गामदारे निशाम गहेला पातराम पनापन्नो ततो गदर्भ मीर मम्म पारपिन्या गांगरी निम्मग्गेमि । मेतावनका । 'मोहोनि मन्नाय ते उपगन्नु अमोन्ता गेहं गत्वा आगेनेमु । मायामशामिनो आवुधानि गरेन्ना मवे धमेन्ना मेरिगो वादेन्ता मेत्त. मर्मापं गत्या उसदिमु । गदभो मरणपयभीतो गद्रभाव रवि । अध'. म्म गद्रभाव मला बोधिमत्तो पटम गाथमार- ने सीम्स नदित न स्यम्परस न दीपिनी । 10 पारनो सीहम्मेन नम्मो नदति गद्रमो ति ॥ मामवामिनो पि नम्म गदभभावं मन्या अट्टीनि भान्ता पोगत्वा महिनम्मं आदाय अगममु। अब मो पाणिनो आगन्त्वाने ज्यमनपत्त ग्भ दिग्ना दुतिय गाथमार चिरं पि खाने खांदय्य गद्रभो हरितं यवं । पारुनो मीदरम्मेन खमानी पदसपी ति ॥ तम्मि एवं वदन्ने ये। गद्रभो सत्येव मरि, वाणिनो पितं पहाय पछामि। 15 ५. राध-जातक ---- अतीते भाराणसिय ममदत्ते रग्नं शरेन्ते बोधिसत्तो सुक- योनिय निम्नति, राधो ति स्स नाम, कनिट्ठमाता पनस्स पोट्टपादो 20 नाम । ते उभो पितरुणकाले येव एको मुद्दको गाहेत्वा वाराणसिय अन्तरम्म ग्रामणम्म अठामि । बाह्मणो ते पुत्तहाने टपेल्दा पटि- मगि । ब्राह्मणम्म पन ब्राह्मणी अरनिषता दुम्मीला । मो योहार.
पालिपाठावली करणत्याय गच्छन्तो ते सुकपोतके आमन्तला 'तात, अहं वोहारत्या- य गच्छामि, काले विकाले वा तुम्हाक मातु करणकम्म ओलीके य्याया ' ति, अनस पुरिसम्म गमनभावं वा आगमनभावं का जानेण्याथा ' ति ब्राह्मणि सुकपोतके पटिच्छापेत्वा आगमासि । 5 सा तम्स निक्खन्तकालतो पट्टाय अनाचारं चरि, रति पि दिवापि। आगच्छन्तानं न गच्छन्तानं च पमाणं नत्थि । तं दिवा पोहपादो राधं पुच्छि-ब्राह्मणो इमं ब्राह्मणि अम्हाकं निय्यादेवा गतो, अयं च पापकर्म करोति, वदामिन ' ति।राधो 'मा वादीति आह । सो तम्स वचनं अगहेत्वा अम्म, किं कारणा पापकर्म करो. 10 सी'ति आह । सा तं मारेतुकामा हुत्वा 'तात, त्वं नाम मरहं पुत्तो, इतो पट्ठाय न करिस्मामी ति. एहि तात तावा ' ति पियायमाना विय नं पकोमित्वा • आगतं गहेत्वा त्वं मं ओवदसि अत्तनो पमाणं न जानामा ' नि गीव गहेत्वा मारेत्वा उद्धनन्तरेमु परिवपि । ब्राह्मणो आगन्त्वा विम्सामिला बोधिमत्त कि तात राघ, माता वो अनानारं 15 करोति न करोती'ति पुच्छन्तो पठमं गाय आह- न खो पर्ने मुभगं गिर सच्चूपसंहितं । सयेय पोहपादो व मुम्मुरे उपकलितों ॥ एव बोधिसत्तो ब्राह्मणम्स धम्म देसेल्वा · मयापि इमम्मि ठाने • यसितुं न सका ' ति बामणं आपुच्छित्वा अरनं एव पाविति । + ६. नच्च-जातक 20 अनीने पटमा.प्पे चतुप्पा साई रानानं असंमु, मराठा आन नमय, माणा मुवष्णम । तम्म पन मुषणरानंहप्तास ता हमानिय आमला अहामी निसारं अदामि । अननी विरागनन मामिा. बारमि । हेमरामा तम्मा वर दप
उदक-नातक
हिमान्ते सम्पमाणे मरिपातापेमि । नानप्पकारा हंसमोराइयो
साणगणा ममागन्या एकाम्म मन्ते पासानले सनिप.
तिमु । मराना अरानो वित्तरनित सामिक आगन्त्वा गाहतू'
ति धीतर पयोमापेसि । सा सकुणमधं ओलोरेन्ती माणिवप्णगी
चित्रगुण मोरं दिया अये में सामिको होत्' ति रोनेसि ।
सणसा मोरं उपसमित्य आदमु- सम्म मोर, अयं राना-
धीना एतमान सरणान मग्मे सामिक रोनेन्ती तपि रुचिं उप्पा-
देसीति' । मोरो 'अजापि ताव मे चल न पस्ससीति' अतितुहिया-
हिरोत्तप्प भिन्दित्वा सात महतो सगुणसंपस मज्जो पारो पसा.
10 रेला नधि आरभि, नवन्तो अप्पटिचाओ अहोति । सुवष्णहं.
सरामा सजिनो मिस्स ने अजमत्तसमुहाना हिरि अपि न माहि-
सासमुहान भोत्तापं, नास्स भिहिरोत्तप्पस मम पतिरं दस्सा.
मिति सवर्णसंधमजो इंम गाणं आहः-
रुदं मनुघ्नं रचिरा प पिटि पेलारिपवण्णूपनिभा च गावा ।
15 व्यायमचानि प पेपरखुणानि, नभेन ते घीनरं नो ददामीति॥
हंसराना तस्मि या परिसमझे आरानो भागिनेय्यहंसपोतकरस
घीतर अगासि । मोरो सपोतिकं अलभित्या सजिला ततो व
उहित्वा पटायि । हंसरानापि अत्तनो वसनहान एवं गतो।
--
७. उलूक जातक
अतीते पठमाप्पिका सनिपतिला एकं अभिरूपं सोभमापत्तं
भाणासम्पनं सन्नावारपरिपुष्णं पुरिसं महेत्वा रामानं करिसः
पतुप्पदापि सलिपतित्वा एक सीहं रानानं करिसः
महासमुहे मच्सा आनन्दं नाम मच्छ रानानं अकंसु । सतो सा-
पा.पा.३
१०
पालिपाशाली
गगणा हिमवन्तपदे पामि पिरिपामाणे मनिपतिला मनुस्मे
गना पन्चायति. तया मतुप्पदे ना मन्छेमु म; अम्हा पननो
रामा नाम नात्लि । अप्पनिम्मामा नाम न वहति; अम्हाम्पि
रानानं लड़े वनि; एक गनहाने ठोतञ्चगुरुफ नानाया
5ति ते तादिमं सणं ओलोक्यमाना एकं उल्क
रोपेत्वा ' अयं नो रुचनाति आहगें । अयेको सकुमो
सब्वेस अझामयगहणन्यं निम्नतुं भावसि । सम्म सावन्तम्स द्वे
सावना अधिवामेत्वा ततियमावनाय एको काको उहाय । तिह
ताव, एतस्म इमम्मि रानाभिमेककाले एवरूपं मुवं, कुद्धम्म
10 कीदिस भविस्सतीति इमिना हि कुद्धेन ओन्लोकिना मयं तत्ता
पाले पग्वित्ततिला विय तत्य तत्येव भिग्निसाम । इमं
रानानं कातुं महं न रुचतीति इमं अत्यं पकासेतु पठन
गाथमाह:-
सयहि किर नाताहि कोसियो इस्सरी कती।
सचे मातीहनुञातो भणय्याह एकवाचियं ति ।।
अय नं अनुम्नातत्ता सकुणा दुतियं गाथमाहंसुः-
भण सम्म अनुज्ञातो अत्यं धमञ्च कैवलं।
सन्ति हिदहरा पक्खी पञ्चावन्तो जुतिन्धरा ति॥
सो एवं अनुम्ञातो ततियं गाथमाह:-
न मे रुच्चति भदं वो उलूकस्साभिसेचनं ।
अकुद्धस्स मुखं पास, कयं कुद्धो करिस्सती ति॥
सो एवं वत्वा मरहं न रुचति' मरहं न रुचतीति विवरन्तो
आकासे उम्पति । उलूको पि ने उहाय अनुबन्धि । ततो पट्ठाय ते
अनमन् धेरै बन्धिम् । सकुणा सुवण्णहंस रामानं
15
20
25 पार्मि।
शुरुमामिग-जातक ८.कुरुङ्गामिग-जातक अतीते पारणसिय ग्रामदत्ते रज कारेन्ने बोधिसत्ती - हुवा अरम्जे एकम्स सरम्स अविदूरे एकस्मि गुम्ने पर मस्सेव सरस्स अविदुरे एकस्मि तमगे सतपत्ती निका पन को वासं कप्पसि । एवं ते तयो पि म्हत्य - इपियसवास परिमु । अथेरो मिगलुद्दको अरब पन्ना बोधिसतस्स पदवलार दिम्बा लोहनिगलमदिन पर मोइत्या अगमासि । पोधिमत्तो पानीय पार्ट 1 येव पासे मजित्वा पदराव रवि तमस नेन मन पत्तो उदकतो च कच्छपो आगन्त्या दिर 10 मन्तपिं । अब सतपत्तो कारं आमनंद भत्पि, त्वं इम पास छिन्द, अहं गन्दा र तथा परिरसामि । एवं अम्हेहि द्वाहिरि मीवितं भिरसतीति हममत्वं पामेन्ती - 'इव पदमयं पास छिन्द दन मर तथा फरिस्सामि पया नीट को पम्मवरतं सादिवं भामा गाम गतो । मुलो पच्चूसवाले देव तस निरामनभार मला सिर: निरामन्त मुगे पनि । मुदा ५०नि नितिला पोक समित्या • अप पटनं पुरेदारन निस्प: सानि पचिममारेन नि निमामि। दो पिपुरे दिहो, शनि फिर निसनि । सागोन- 15 .
पालिपागवली पि कालकणिसकुणेन पहटोन मे एस निक्खामितुं देतीति निय. नित्वा याव अरुणुगमना सयित्वा अरुणवेलाय सति गहेत्वा निक्खमि । सकुणो वेगेन गन्त्वा 'लुद्दो आगच्छतीति' बोधिसत्तस्स कथेसि। तस्मिखणे कच्छपेन एक एव बद्धं टपेत्वा ससवरत्ता सादिता 5 होन्त। दन्ता पनस्स पतनाकारप्पत्ता नाता, मुखं लोहितमक्खितं । बोधिसत्तो लुद्दपुत्त सत्तिं गहेत्वा असनिवगेन आगच्छन्तं दिवा तं वद्धं छिन्दित्वा वनं पाविसि । सकुणो रुक्समो निसीदि ।कच्छपो पन दुव्वलत्ता तत्येव निपन्जि । लुद्दो कच्छपं पसिब्बके पक्ति- पित्वा एकास्म खानुके लगोसि । बोधिसत्तो निवत्तित्वा आलोकेन्तो 10 कच्छपस्स गहितभावं मत्वा सहायरस नीवितदानं दस्सामी' ति दुब्बलो विय हुत्वा लुइस्स अत्तानं दस्सेसि । सो दुबलो एस भविस्सति, मारेस्सामि नंति सत्ति आदाय अनुबन्धि ।बोधि- सत्तो नातिदूरे नाचाप्सने गच्छन्तो तं आदाय अरनं पाविसि; द्रं गतभावं मत्वा पदं पञ्चेत्वा अञ्जेन मगेन वातवेगेन 15 गन्त्वा सिङ्गेन पसिब्वकं उक्तिपित्वा मूमियं पातेत्वा फालेवा कच्छपं नीहरि । सतपत्तो पि रुखखा ओतरि । बोधिसत्तो द्विन्नं पि ओवादं ददमानो ' अहं तुम्हे निस्साय जीवितं लमि, तुम्हहि पि सहायरस कत्तब्बं मह कतं, इदानिलुद्दो आगन्त्वा तुम्हे गप्हेग्य; तस्मा सम्म सतपत त्वं अत्तनो पुत्तके गहेत्वा अन्नत्य याहि, 20 त्वं हि सम्म कच्छप उदकं पविता ' ति आह । ते तथा अकंसु । फच्छपो पाविसी वारि, कुरुतो पाविसी वनं । सतपत्तो दुमग्गम्हा दूरे पुचे अपानयीति ॥ मुद्दो तं ठानं आगन्त्वा कचि अपासित्वा छिनपसिन्य गहेत्या दोमनम्सप्पत्तो अत्तनो गेहं अगमासि । ते पितयो सहाया पाव. 25 नीवं विश्सासं अनिन्दित्वा यथाकम्मं गता।
जवसकूण जातक १३ ९. जवसकुण-जातक अतीते वाराणसियं ब्रह्मदत्ते रज्नं कारेन्ते बोधिसत्तो हिमवन्त- पदेसे रूबसकोट्टकमकुणो हुत्वा निल्लत्ति । अथेकस्स सहिस्स मंसं सादन्तस्म अहि गले लगि । गलो उद्धमाथि, गोचरं गम्हितुं न सोति, खरा धेदना पत्तन्ति । अथ सो सकुणो गोचरपमुतो 5 दिस्वा साखाय निलीनो : किं ते सम्म दुक्खेति पुच्छि। सो तं अत्यं आचिक्ति । अहं ते सम्म एतं अ अपनेय्यं, भयेन पन ते मुसं पविसितुं न विसहामि, सादेग्यासि पि में ति।' मा भायि सम्म, नाहं तं सादामि, नीवितं मे देही ति । सो · साधू ' ति तं पसोन निपचापेत्वा · को भानाति किं पेस करिस्सती ति चिन्तेत्वा, 10 यथा मुखं पिदहितुं न सफोति तथा तस्स अपरोडे घ उत्तरोहे च दण्डकं टपेत्वा मुरा पविसित्वा, अद्विकोटिं तुण्डेन पहरि । अहि पतित्वा गतं । सो अहिं पातेत्वा सीहस्स मुसतो निक्समन्तो दण्डक तुण्डेन पहरित्या पातेन्तो निरसमित्या सासम्म निलीयि । सीहो नीरोगो हुत्वा एकदिवस वनमाहिस बधित्वासादति । सकुणो वीम- 15 सिस्सामि नं'ति तस्स उपरिभागे सारसाय निायित्वा तेन सदि सपन्तो पठम गाथमाह अफरम्हसे ते किच्चं पं पलं अहुवम्हसे। भिगराज नमो पत्यु, अपि किन्धि लभामसे ॥ तं सुत्वा सीहो दुतियं गापमाह 20 मम लोहितभक्खस्स निच्चं लुहानि कुलतो । दन्तन्तरगती सन्तो तं पहुं यं हि जीवसीति ।। सं मुत्या सकुगो इतरा द्वे गाथा अभासि अफतम्जुं अकत्तारं कतस्स अप्पतिकारकं । यस्मि फतम्जुता नस्थि, निरत्था तस्स सेवना ।।
१४ पालिपाठवली यस्स सम्मुखचिष्णेन मित्तधम्मो न लम्भति । अनुसुय्यं अनकोर्स सणिकं तम्हा अपमे वि।। एवं वत्वा सो सगो पक्कामि । १०. सस-जातक अतीते माराणसियं ब्रह्मदत्ते र कारेन्ते बोधिसत्तो समयोनियं निन्नतिया भरने वसति । तस्स पन अरजस्स एकतो पन्नत- पादो, एकतो नदी, एकतो पचन्तगामको । अपरे कि स्स सयो सहाया अहे, : मकटो, सिगालो, उदो ति । ते पतारो लिपण्डिता एकतो वसन्ता अरानो अत्तनो गोनरवाने गोगर गहेला, सायाहसमये एकतो सनिपतान्त । ससपण्डितो दान पातन्न सील रहिरातब, उपोसयाम्म कातन ति तिष्णं मनानं भओवादवसेन धम्म देसेति । ते तास ओवाई सम्पटिचिन्त्या अत्तनो अतनो निवासगुम्न परिसित्वा पसन्ति । एवं काले गान्ते 10 एकति माविमती आग भोलोरेला मन्द दिला से उपो. मातिमी 'विनाला इतरे तयो आह से सोमभो । तुम्हे गोपि मना सील समातिषिला पोसाविक रोग । माले पनिहाय दिनानं मानलं होति, तम्मा पालो समासे तुरेहि शादिनला. हारनो दला सादग्यागा' नि साधून गणदिरिया 15 अननो वमनानम् पमिला पुनधिो लेग नदी पातो गोपा परियमिम्मामी-तिविभिलागलातीर गोरो पाकि नियमन रोहितपय उलीला पहिला भावनिया मेला गार मालिका परिषदत्या मामला भीग मसि उहो मध्यापिका मामला भीत्या भिगो हम मिनिलामा मागको सस-जातक . पलिय डसित्या अत्तनो वसनगुम्ने उपेल्या । बेलायं एव सादिम्सा. मीति' अत्तनो मील आवजन्नो निपनि । मिमालो पि निस्त. मित्वा गोचरं परियेसन्तो एकम्म तेत्तगोपिकस्स कुटियं द्वे मंस- स्लानि एक गोधं एकरून दधिवारकं दिया · अस्थि नु खो एत. 5 स सामिको ' ति तिमत्त घोसेत्या सामिकं अदिता दधिवार- कस्स उम्गणरज्मुकं गोवाय पवेसेला मंसमूले न गोधरा मुसेन रसित्वा नेला अत्तनो सयनगुम्ने उपेत्वा • वेलोयमेव सादिग्सा- मीति' अत्तनो सील आवजन्तो निपनि। मक्टोपि वनमण्डं पदि- मित्वा अम्मपिण्डि आहरित्या पसनगुम्बे ठपेला विलायमेव मादि- 10 स्सामी ति असनो सीलं आवजन्नो निजि । पोधिमतो पन वेलायमेव निासमित्या दबनिणानि खादिग्सामीति अत्तनो गुम्ने पेर निपस्रो निन्तेसि • मम सन्निकं आगतानं यापकानं निणानि दान सका, तिलगण्डलादयो पि मरं मयि । सचे मे सन्तिक यापको आगम्मिति, अत्तनो सरीरमंसं दरसामी'ति । तम्स सील- 15 सेमेन सबस्स पण्डुकम्बलसिलासन उपहकारं दसोसि । सो आर- जमानो इमं कारणं दिस्वा • ससरानं धीमंसिम्सामी ति पटमं उम्म पसनहानं गत्वा माह्मणवेसेन महामि ।'प्राण, विमत्य हितोसीन पवुत्ते परित, समे किन्न आहारं लभेत्य उपोसथिको एस्ला समणधम्मं करेग 'ति । सो • साभु. दम्मामि से आहारं 'नि 20 तेन सदि मलपन्नो पठभं गाथमार सप में रोहिता मच्छा उदफा पलभता । इदे प्रामण में अस्थि, एसे भुत्वा पने पसा वि॥ मानगो • पातो पताप हो पा भाभिम्मामीन मिशालम्स सन्तिकं गतो । तेनापि · विमा टिनो सीति पुत्ते तबाह । 25 सिगालो : साधु दासामीति सेन मार्टि सउपन्तो दुतिय मापमाह दुस्से मेसेपपासम विभई अपाभयं । मसाला परे गोपा एकंप दरियारक। इदं प्रापण ये भत्यि, एवं भुत्ताने पाति॥ . ।
- 5 १६ पालिपालावली माह्मणो । पातो व ताप होतु, पक्षा जानिम्मामी नि मम सन्तिकं गतो । तेनापि । किमय दिनो सीति युत्ते तगाह । मक्कटो । साधु दम्मीति तेन मदि सदानो ततिगं गारमाह अम्बपकोदकं सीतं मीतनयाय मनोरम । इदं ब्राह्मण मे अत्य, एतं भुत्वा वने वसाति बामणो 'पातो व ताव होतु पच्छा नानिम्मामीति समपन्डित सन्तिकं गतो । तेनापि किमत्यं ठितो सीति बुत्ते तयेकाह । सुत्वा बोधिसत्तो सोमनम्सप्पत्तो ' ब्राह्मण, मुटु तेकतं आहारत्याय मम सन्तिकं आगच्छन्तेन, अजाहं मया अदिन्नपुवं दानं दम्मामि । 10 त्वं पन सीलवा पाणातिपातं न करिम्ससि । गच्छ तात दारुति संकडित्वा अङ्गारे कत्वा मय्हं आरोचेहि । अहं अत्तानं परिच- जित्वा अङ्गारगल्भे पतिस्मामि । मम सरीरे पक्के त्वं मंस सादिया समणधर्म करेय्याप्तीति तेन सदि सपन्नो चतुत्यं गायमाह न ससस्स तिला अत्यि न मुग्गा नापि तण्डुला। इमिना अग्गिना पकं ममं भुत्वा वने वसा ति ।। सको नम्स कथं सुत्वा अत्तनो आनुमावेन एकं अङ्कररासिं मापेवा बोधिसत्तस्स आरोसि । सो दबतिणसयनतो उद्वाय तत्य गन्त्वा सचे मे लोकमन्तरेसु पाणका अत्यि ते मा मरिसूति वत्ता तिक्तत्तुं सरीरं विधूनित्वा सकलसरीरंदानमुखे दत्वालदिवा पदुमपुजे 20 राजहंसो विय पमुदितचित्तो अगररासिम्हि पति । सो पन अग्गिनोधिस- तस्स सरीरे लोमकूपमतंपि उण्हं कातुं नासक्सि हिमगम्भं पविट्ठो विर्य अहोसि । अथ सकं आमन्तेवा प्राह्मण, तया कतो अम्गि अति- सीतलो, मम सरीरे लोमकूपमपि उहं कातुं न सकोति । नामेत'ति आह । पण्डित, नाहं ब्राह्मणो, सक्को अहमस्मि, तद 25 वोमंसनत्याय आगतोति । सक, त्वं ताव तिह, सकलो पि लोकसानिवासी में दानेन वीमोग्य ने मे अदातुकामतं परसेय्या' ति बोधिसत्तो सहिनादं नदि । अथ न सको 'ससपण्डित, तव गुणो 15
मतकभत्त-जातक
१७
सकलकप्पं पारटो होत् 'ति पचनं पीळेत्या पब्बतरसं आराय
पन्दमण्डले ससलाखणं आलिखित्वा बोधिसतं आमन्तेत्वा तस्मि
वनसण्हे तस्मि येव वनगुम्ने तरुणदल्बतिणपिढे निपज्जापेत्या असनो
देवट्टानमेव गतो । ते पिपत्तारो पण्डिता सम्मोदमाना सील पूरेत्या
5 उपोसपकम्मं करवा यथाकम्मं गता।
.
११. मतकभत्त-जातक
अतीते बारागसियं प्रदत्ते रज कारन्ते एको तिण्णं पेदानं
पारगू दिसापामोतसो भागरियो माहाणो मतकमत दससामी' ति
एक एक गाहापेत्ता अन्तवासिके आह - ताता, इम एळ नदि
नेत्या नहापेत्वा कण्ठे मालं पतिसिपिस्वा परालक दवा मण्टेरया
5 नेपा' ति । ते साधू' ति पाटिमणिरवा त आदाय नदि
गन्त्वा नहापेला मण्डत्वा नदीतीरे उपेम । सो एलको अतनो
पुलकम्म दिरस एवरुण नाम दुबमा अन्ज मुबिरसामी 'ति
सोमनरसमातो घटे भिन्दन्तो विय महाहसित रसत्या, पुन · अयं
मामणो मं पातेवा मया सर दुरी समिरसती ' नि मामणे
10 कारुम्न उप्पादेवा महन्तेन सदेन परोदि। अपने ते माणामा
पुष्मि सम्म एळा, महासदेन रसि पेष रोदि पर
मु फारणेन रसि केन कारणेन रोदी ति"तुम्हे दम पारणं
भरानो आपरिणाम सन्तिके पुपाया तं भावाप
गनमा इदं कारणं भापरिपस भारोपेमुं । भापरियो सेसं नं
15 पुत्ला एक तिवमा एक रमि, समा रोदति ।
एका भाना कासम्म मातिम्गानागेन अनुमरिया माम्स
कति ॥ अहं भे मादिमो . मनापासणे
पानिपानी दुन्या मनापत दम्मामीति yat मागला आमि । एकम्म एककम्म पातितता पोन्ने पभा अत्तमामनेषु मीन चोरे पाणि । अगं में कोटिग टिनो पचमतिमो रामानो। साई 'अन एकरूपा दुतहा मुन्निम्मामीति मोमनम्मनानो पिता 5 कारणेन हसि । रोदन्नो पन · अहं ताा एकं एक मारेत्य. पचनानिसतानि मीमोन्दु पत्ला अन तम्मा दुक्मा मुनि समि, अयं पन ब्राह्मणो में मारेला अहं वियपधनातिमतानि साम- चन्दुक्तं लभिसतीति तयि कालजेन रोदि "नि । एटक, मा मायि, नाहं तं मारेस्सार्माति' । श्राह्मण,कि वदेसि, तयि मारेन्ने 10 पि अमारेन्ले पि न सका अन्न मया मरणा मुचित 'ति । 'एका, मा भायि,अहं ते आरततं महेला नया सन्दि या बिनरिमसामीति । • ब्राह्मण, अप्पमत्तको तव आरसो, मया कता पन महन्ते बलवं नि । आह्मणो एळकं मुश्चित्या इमं एळकं कम्पनि पि मारेतुं न दम्मामा'ति अन्तवासिके आदाय एलकेने सदि विनरि। एळको विसष्टुपत्तो व एकं पासाणपिष्टुं निस्साय जातगुम्बे गीवं उक्सिपित्त्वा पण्णानि खादितु आरद्धो । तं सणं येव तम्मिं पासाष्टेि असनि पतिता । एका पासाणसालिका छिजिवा एळकरस पसारितगीवाय पतित्वा सीसं हिन्दि । महाननो सन्निपति । तदा बोधिसत्तो तम्मि ठाने रुसदेवता हुत्वा निबत्तो । सो पम्सन्तरमेव तस्म महा. 10 जनम्स देवतानुमावेन आकासे पलंकेन निसादित्वा • हमें सता एवं पापस्स फलं नानमाना अपेव नाम पाणातिपातं न करेग्यं ति मधुरेन सरेन धम्म देसेन्तो इमं गाथमाह एवं चे सत्ता जानेय्यु 'दुक्खायं जातिसम्भवो'। न पाणो पाणिनं हम्ने, पाणघाती हि सोचती ति॥ एवं महासत्तो निस्यभयेन तेजत्वा धम्म देसेसि । मनुस्सा तं धम्म देसन सुत्या निरयभयभीता पाणातिपाता विरामिसु । बोधिसत्तो पि धम्म देखत्वा महाननं सीले पतिष्टापेत्वा यथाकम्मं गतो । महा- 15 5 पारु-नातक मनोपि बोधिसत्तम्स ओबादे टत्वा दानानि पुम्मानि कत्या देवनगरं पूरेमि । १२. पावेरु-जातक अतीते माराणसिय मामरते रजं कारेन्ते बोधिसत्तो मोरयोनियं निवतित्या बुद्धि अन्याय सोमणापतो अरम्न विचरि । तदा एकचे पानिमा दिसा गहेला नावाय यापेर अगमसु । तम्मिकिर काले दावेरडे सकुणा नाम नयि । आगतागता रहवामिनो त कूपग्मे निसिन दिन्वा परसाध्यिमरस उविवष्णं, गल. परियोसानं मुखतुण्डकं मगिगुळमदिसानि भासीनीति काकमेव पससित्वा से मागिमके आहंम मं अप्यो सगं अम्हाकं देष । अम्हाकं हि इमिना अत्यो, तुम्हे अत्तनो रहे अनं मिरसया' ति । सेन हि मूळेन गाहमा 'नि । कहापणेन नो देवा' ति। 10 न देमा 'ति । भनुपुल्लेन बढेत्या सतेन देथा ति कुत्ते • भम्हाक एस बड्पकारो, तुम्हेहि पन सद्धि मेत्ती होत्' ति कहापणसतं महेत्वा भदंम् । ते तं गहेत्वा मुवष्णपारे परिसपित्वा नानप्पकारेन मच्छमसेन पेव फलाफलेन म पटिमग्गिम् । अम्नेस सकुणानं अविजमानहाने दसहि भातखम्मेहि समशागतो काको 15 लामम्गयसम्गप्पत्तो अहोसि । पुनदारे ते वाणिमा एफं. मयूरानानं महेत्वा पथा अच्छरासद्देन वन्सति पाणिप्पहारसद्देन नपति एवं सिक्खापखा, बावेरुरई भगर्मसु । सो महामने सन्निपतिते नावाय धुरे ठत्वा परखे विधुनिस्वा मधुरस्सरं निच्छारेत्वा नपि । मनुस्सा त दिस्या सोमनस्स-माता 'एतं भय्या सोमम्गप्पत्त मुसिक्खिता 20 सकुणरामानं अम्हाकं देपा ' ति माहंसु । 'अम्हेहि पठम काको ।
पालिपागवली
आनीतो गहित्य, इदानि एतं मोररामानं नायिम्ह, एतं
पि याचथ, तुम्हाकं रहे सकुणं नाम गहेत्वा आगन्तुं न सका पति
'होतु अय्यो, अत्तनो रहे अन्नं लमिस्मथ, इमं नो देयो 'ति
मूलं बहेत्वा सहस्सेन गहिसु । अथ ने सत्त रतनविचित्ते भञ्जरे
5 उपेत्वा मच्छमंसफलाफलेहि चैव मधुलानसक्खरापानकादीहि चा
पटिनगिसु । मयूरराना लामम्गयसम्गप्पत्तो जातो तस्सागतकालते.
पट्टाय काकस्स लामसकारो परियाहि, कोचि नं ओलोकेतुं पिन
इच्छि । काको खादनिय-मोननियं अलपमानो काका' ति वसन्तो
गन्त्वा उफारममियं ओतरि।
अदस्सनेन मोरस्स सिलिनो मञ्जमाणिनो।
कार्फ तत्य अपने मंसेन च फलेन च ॥
यदा व सरसम्पनो मारो पावेरुमागमा।
भय भो च सकारो वायसरस अहाय य ।
पाव नुप्पन्नति बुदो चम्मराजा पमङ्करो।
साव भन्ने अपनेसु पुध समणबामणे ।
पदा व सरसम्पमो पुदी धम्मं अदेसाये।
अय सामी प सकारो तित्थियानं अहायया ' ति॥
10
15
m
१३. बलाहस्स-जातक
मताने सम्बपष्णिदीपे सिरीतक्त्युनाम यनसनगर अहोस । तत्य
परिगनियो वसिमु । ता मिन्ननादानं आगतकासे अलंकतपटियता
सादनिय भोगनियं गाहापेत्या दासिगणपरिवुता दारके अनादाप
वागिने उपस्मान्न । से मनुमसा आगत म्हा' ति समा.
घसरस्स-मासक भनर तत्प तत्य पसिगोरवमादीनि करोन्ते मनुस्से गोगणे मनसे निएक्मादीनि दम्सेन्ति । पाणिमान सन्तिक गन्त्वा । इमं यागुं सिरप, मतं मुग, सादनियं साधा' ति वदन्ति । वाणिना अमानन्ता ताहि दिशं परिमुवन्ति । अप तेम सादित्वा अभिवा विसामितकाले पटिसन्पारं करोन्ति । ' तुम्हे कत्यवासिका, कुतो आगना, कहं गठिम्मप, फेन कम्मेन इवागतत्या' ति पुच्छन्ति। भिषनावा त्या इवागतम्हा' ति कुते प" साधु अग्या, अम्हा मि सामिकानं नावं अभिरुहित्वा गतानं तीणि संवच्छरानि अतिक्तानि, ते मना भविस्मति, तुम्हे मि पाणिमा येव, मयं 10 तुराकं पादपरिचारिका मविस्सामा ति वत्वा ते पाणिने इत्थि. फुत्तहापभावविलासेहि पलोभेत्वा यासनगरं नेत्या, सने पठमगहिता मनुम्सा अस्थि से देवसंबलिकाय मन्धित्वा कारणपरे पस्तिपन्ति । अत्तनो वसनहाने भिमनापमनुम्से अलमन्तियो पन, परतो कल्याणि ओरतो नागदीपन्ति एवं समुद्दतीरं अनुविचरन्ति । अयंतासं धम्मता। 15 अकदिवसं पञ्चसना भिक्षनावा वाणिमा तास नगरसमीपे उत्तरिमु। मा तेसं सन्तिकं गन्त्या पटोमेवा यक्सनगरं आनेत्वा पठमगहित. मनुस्से देवसंखलिकाय पन्धित्वा कारणपरे परिसपित्वा, मेहयक्सिनी मेवागिन सेसा सेसेति ता पञ्चासता यक्तिनियो ते पञ्चसते पाणिने अत्तनो सामिके अमु । अथ सा भेट्टयक्खिनी रतिभागे पाणिने 20 अत्तनो सामिके आंमु । अथ सा नेहयक्खिनी रत्तिभागे पाणिने निदं गते उहाय गत्वा कारणघरे मनुस्से मारेत्वा मंसं सादित्वा आगच्छति । सेप्सापि तयेव करोन्ति । भेट्टयाक्सिनिया मनुस्समस सादित्वा आगतकाले सरीरं सीतलं होति । जेठवाणिनो परिगण्हन्तो सम्सा यक्खिनिमा मत्वा । इमा पथसतापि यक्खिनियो भवि. 25 सन्ति, अम्हहि पलायितुं वतीति । पुनदिवसे पातो व मुखधो- पनत्याय मन्या सेप्सवाणिनानं आरोसि : इमा' यविसनियो न मानसियो । अम्ग्रेस भिन्ननावानं आगतकाले ते सामिके कन्दा ।
२२ पालिपाठावली अन्हे खादिस्सन्ति; एय, अम्हे पलायामा ' ति । तेसु अड्डतेभ्यसना 'मयं एता विजहितुं न सक्खिस्साम, तुम्हे गच्छथ, मयं न पहा. यिस्सामा ' ति आहेसु । भेट्ठवाणिनो अत्तनो वचनकरे अट्टतेय्यमते गहेत्वा तासं भीतो पलायि । तस्मि पन काले बोधिसतो वलाहस्स । योनियं निब्यत्ति, सब्नेसतो काकीसो मुझकेसो इद्धिमा वेहास- भमो अहोसि । सो हिमवन्ततो आकासे उप्पतित्वा तम्मपरिणदी गन्त्वा तत्य तम्बपाणिसरे पल्लले सयंनातसालि खादित्वा गच्छति। एवं गच्छन्तो व जनपद गन्तुकामा अत्यि, जनपदं गन्तुकामा अनीति ' तिक्ततुं करुणाय परिभावितं मानुसिवाचं मासति । वे 10 तस्स वचनं सुत्वा उपसमित्वा अअलि पम्पयह सामि, मयं जनः पदं गमिस्सामा ' ति आहेसु । तेन ति:महं पिट्टि अमिलहपा' ति । अयेकये अभिसहिंसु, एकचे वालधि गाम्हिस, एकच्चे माठि पगहेत्वा अटुंसु येव । बोधिसत्तो अन्तमसो अनलि पगहेला दिने सब्लेपि ते अट्टतेय्यसते पाणिने अत्तनो आनुमावेन जनपद नेत्व- 15 सरसकद्वानेसु पतिद्वापेवा अत्तनो वासनद्वानं अगमासि । तापि सो यतिखनियो भन्ने आगतकाले ते तत्य ओहीनके अदृतेश्यसते मनुस्से वषित्वा सादिमु । -- १४. सुप्पारक-जातक अतीत मारहे भाराना नाम र कारसि । महा नाम पहलगामो अहोमि तदा मोरिमतो भाले निम्यामानेस पुत्तो हुल्ला नियति, पामादिको गुणपणो : मुष्पारक समारो लिम नाम कारम् । सो महलेन परिवारेन इन्तो सोळसवरत.
-
मुपारक-जातक
काले येव नियामकसिप्पे निप्पति पत्ता अपरभागे पितु अपयेर
निण्यामानेहको हुत्या निम्यामक्कम अकासि, पण्डितो आण
सम्पनो अहोसि, तेन आरुद नावाय ज्यापति नाम नयि । तर
अपरभागे लोणमटपरटानि द्वेपि भवनि नसिमु। सो सतो पहाग
5 निय्यामरनेटको हुल्लापि नियामककामं अमत्या रामानं निम्माय
माविस्सामिति । रामानं उपमंकमि । अथ नं गना अपापभिय
कम्मे उपेसि । ततो पहाय रम्मो स्थिरतनं अम्मरतनं पुरामार.
मणिसारादीनि अग्यापति । अकदिवस रिम्नो मानहायी पवि.
सतीति ' काळपासाणाटवष्णं एक पारणं आनेमु । तं दिया गमा
10 पण्डितम्स दम्पा' ति माह । अप में तम्स सन्निक नयिम् ।
सोहत्येन तमा सरीरं परिमदिला · नायं मलहली भविषु
অনুসৰি, wষানয়মাৱা , সে ৫ নানা পিনাৰ
माना अंसेन परिचित नासविस, तम्या भर्मियं पविला पछिम
पादेहि वामनकषावको भातो ' ति आह । हास्य गहेला आगने
15 पुगिन । ते सगं पण्डितो कीति ' परिपु । तं कारण
रामा सुरक्षा हो तास कापणे दापेसि । पुनेकविषम • रम्मो
मनमो भविमनीति एक अग्म आनयिम् । सपि रामा पण्डि
सम्स पनि मेमि । सो हत्येन पगमसित्वा • अयं मम्मो
भवितुन युगो, एतम्म हि मालदिवस पर माना गरि, तम्मा मानु
20 तीरं भलभन्तो म सम्मा नहितो ' ति आर । सापि म कपा
सपा ५ अहोमि मपि मुत्या गमा सुम्मिन्दा कम
पारणे दापसि । अरविम · महारो भरिम्मत
र आरिम. नापि रामा सम्म मान्मा मेभि । सो त रत्न
परामभिरवा भय रयो मुभिररायन को, समा रम्नो भानुफ
23भार मा.पि म कसा मानहालि। रामा
मुल्ला भर गहरणे दामि । अब म अमरनं मा अर.
विंस मपि नमो मे मो हन पापिया • इस
.
-- , पालिपालावली मृतिच्छिन्नं एक ठानं अन्यीनि' आह । सोगेन्ना तं दिला रओ आरोनेसुं । राना तुम्सिला अटेव कहापणे दामि । सो निननि । अयं राना एकरूपानि पि अच्छरियानि दिया अद्वेव कहा- पणे दापेसि, इमाम दायो नहापितदायो, नहापितम्स भातको मार 5 साति, कि मे एवरूपेन रानुषहानेन, अतनो वसनहानमेव गमिसा. मीति' सो मरकच्छपहनमेर पञ्चागमि तम्मि तत्य वसन्ते पाणिना नाव सजेत्या के निय्यामकं करिम्सामा ' ति मन्तेन्ता ' मुपा- रकपण्डितेन आरम्हनावा न व्यापजति, एस पण्डितो उपायमलो अन्धो समानो पि सुप्पारकपण्डितो व उत्तमो' ति तं उपसंकमित्वा 10 निय्यामको नो होहीति' बत्ला ' ताता, अहं अन्धो, कयं निय्यामककम्म करिस्सामीति ' वुत्ते 'सामि, अन्धापि तुम्हे येव अम्हाक उत्तमो' ति पुनप्पुन यात्रियमामो - साधु ताता तुम्हेहि आरोचितसञ्चाय निय्यामको भविस्सामीति' तेसं नावं अभिरूहि । ते नावाय महासमुदं पक्वन्दिमु । नावा सत दिव- 15 सानि निरुपद्दवा अगमासि, ततो अकालवातं उप्पन्नि, नाका चतारो मासे पकतिसमुद्दपिढे विचरित्वा सुरमालसमुदं नाम पत्ता तत्य मच्छा मनुस्सममानसरीरा खुरनासा उदके उम्युजनिमुझे करोन्ति । वाणिना ते दिस्वा महासत्तं तस्स समुद्दस नाम पुच्छन्ता पठम गाथमासु 20 उम्मुज्जन्ति निमुज्जन्ति मनुस्सा सुरनासिका । सुप्पारकन्तं पुच्छाम, समुदो कतमो अयं वि । एवं तेहि पुट्ठो महासत्तो अत्तनो निय्यामकसुत्तेन संसन्देत्वा दुर्तिये गाथमाह:- मरुकच्छा पयातानं पाणिनानं घनेसिन । नावाय विपनदाय खुरमालीति बुच्चतीति ।। तस्मि पन समुद्दे वानरं उपजति । महासत्तो ॥ सचाहं 'अयं पानिरसमुहो' ति एवं एतेसं कस्सामि लोभेन बहुं वनिरं गण्हित्वा 25
गुपारण, मनिष
मार लामा "मग मनानिलि. ri
उपाय योग मागणमियामेन ना नि "
मा उलमिया मामाग पनिमपि
नामmurra
माषा में गई अनियमिता पाना mer n in
iframen an, मानिस.fna
मुपता Agift MORE
पणा भागाव योghalaleman
प्रपाक पु. ngi ani ki n
गाभाग gfy mm ivan , .....
10 भाापना 4 furuji
nfirmanjा ३ rint surmiri
Nिgगाri माय 1 HR AIR RE **
यnिatfna. RRE
पryणि माविमा
'पपा विदीय पHिaunte ६
मा u with grain ki aurat .....
'भyam in reki. .
A RA RR Minori
माommitalirt • for
1.
Pyar Tartimental EESEX
६...merit ke with *
Phr Ext- Purwi !
Terr .
--
- २६ भीमाला me ri मान सई पनि मानिया गया मनी ने सो पतिदिनानि.......' गामा तम्मना मनो मनमा भाग्यमानाने ... . ननमानीति पुगतान ममि र समुदे मागी म | मोरी সালা মাখা পলাশ भरिमन्ना भामुगमगई नाम पगिग, तत्म उन महिला महिला मन्नगोभागेन उम्मगति ' तरिम सम्वतोभागेन 10 उतरतं, मगोमागेन लिमनामहामोभी लिग पन्नापति अमिया उगवाय पालो पासमदिम होनि, मानननी महो उम्पयति । मीतानि भिन्दन्नी गिहाय कालेन्नो दिया ने दिया दागिना मीननामिना 'महामयो भिंसनको सट्टो सुम्यतमानुसो । यथा सोभो पपानी च समुमो पनिदिस्सति...पे...' || गापाय तस्स नामं पुच्छिम् । ' भरुकच्छा पयातानं........पळभामुग्रीति उच्चतीति'। मोधिसत्तो अनन्तरगाथाय तम्म नाम आचिस्सित्ता ' ताता, इमं वळभामुखं समुदं पता निवत्तित समत्या नाम नत्यि, अयं सम्पत्तनावं निमुजोपस्दा विनास पापेतीति ' आह । तञ्च नावं सत्त मनुस्ससतानि अभि- रूहिंसु, ते सब्बे मरणभयभीता एकप्पहारेनेव अवविम्हि पन्च: माना सत्ता विय अतिकरणसरं मुचिम् । महासत्तो : उपेत्वा में अजो एतेसं सोत्थिभावं कातुं समत्यो नाम नत्यि, संघकिरियाय 25 तेसं सोयि करिस्सामीति चिन्तेत्या ' ताता, मंखिप्पं गन्धोद. केन नहापेल्दा अहतवत्यानि निवासापेत्वा पुण्णपाति सजेत्या 15 20 नावा -- 5 सीलानिसंस-जानक २७ नावाय पुरे उसेया ' ति । ते येगेन तथा फरिस । महासत्तो उभोहि हत्योहि पुष्णपातिं गहेत्या नापाय धुरे ठितो सधकिरिय फरोन्तो भोसानगापमाह- 'यतो सरामि भत्तानं यतो पत्तो स्मि विश्नुत । नाभिजानाति सचिच्च एकपाणम्पि हिसितं । एतेन सघवग्जेन सोयि नावा निवत्ततति ॥ पत्तारो मासे विदेस पस्सन्ता मावा निवत्तित्वा इद्धिमाविय इदानुभावेन एकदिवसेनेव भकच्छपट्टनं अगमासि, गन्त्या म पन पले पि अट्ठसभमतं ठानं पक्सन्दिस्वा नाविकस्स घरद्वारे 10 भट्टासि । महासत्तो सेसं वाणिनानं सुवण्णरमतमाणिप्पवाळवनिरानि मामेत्या अदासि, एन केहि वो रतनेहि अलं, मा पुन समुदं पविसित्था ' ति च तसं ओवादं दत्वा यावनीवं दानादीनि पुन्नानि कसा देवपुरं पूरेसि। १५. सीलानिसंस-जातक अतीते कस्सपसम्मासम्बुद्धकाले सोतापनो अरियसायको एकेन नहा- पितकुटुम्बिकेन सादिं नावं अभिरूहि । तस्स नहापितम्स भरिया ' अय्य, इमरस सुखदुक्तं तव भारो 'ति नहापितं तस्स उपास- कस्स हत्ये निक्खिपि अप सा नावा सत्तमे दिवसे समुदमो भिन्ना। 5से पिटे नना एकस्मि फलके निपला एक दीपक पापुर्णिम् । तत्य सो नहापितो सकुणे मारेत्वा पचित्वा खादन्तो उपासक-सापि देनि। उपासको · अलं महं' तिन साइति । सो चिन्तसि । इममि ठाने अम्हाक, उपत्वा नीणि सरणानि, अन्ना पतिद्वा नस्थीति सो तिष्णं रतनानं गुणे अनुसार । अप स अनुस्मरन्तस्स अनु- . । वाणिजा नलमानि २६ पालिपागवली अतिक्कमित्वा नलवनं विय च वेळुवनं विय च सायमानं नमार्क नाम समुई पापुणि । वाणिमा यया नलो व वेल्लं व समुद्दो पतिदिस्सति....पे....' गायाय तस्स पि नामं पुच्छिम् । महासत्तो अनन्तरमाथाय कयेमि- 5 ' भरुकच्छा पयातानं....पै.... नलमालीति बुच्चतीति' तस्मि पन समुद्दे वंसरागवेलुरियं उस्सन्न । सो तपि गाहापेत्वा नावाय पक्तिपापेसि अतिकमन्ता वळमामुखसमुदं नाम पस्मिसु, तत्य उद कडित्वा कडिला सब्बतोभागेन उगच्छति । तस्मि सव्वतोमागेन 10 उम्गतोदकं, सव्वतोमागेन छिन्नतटमहासो भो विय पन्जायति. अमिया उगनाय एकतो पपातसदिसं होति, भयजननो सदो उप्पजति । सोतानि भिन्दन्तो विय हदयं फालेन्तो विय, तं दिया वाणिना मीततासिता 'महाभयो भिंसनको सद्दो सुय्यतमानुसा। यथा सोन्भी पपातो च समुदो पतिदिस्सति....पे.... || गायाय तस्स नामं पुञ्छि। • मरुकच्छा पपातानं....पे....पळभामुखीति बुचती। पोधिसत्तो तम्स नाम आचिस्सित्या ' ताता, इमं वळभामुखं समुई पत्ता निवत्ति समत्या नाम नत्यि अयं सम्पत्तनावं निमुझोपत्वा सिनास पापेतीति ' आह । तन्न नावं सत्त मनुस्ससतानि अभि- रूहिस, ते सने मरणमयभीता एकप्पहारेनेा अवीचिन्हि पन्नः सत्ता विय अनिकरणमरं मुचिमु । महासत्तो । उपेला में भलो एतेसं सोत्थिमा का समायो नाम नत्यि, संधकिरियाय 95 तमं सोलि करिस्मामीति रित्या ' त में निष्पं गधोर केन नहारेला 'महान्यानि निमाला पुलपाति मजेत्या 15 अनन्तरगाथाय 20 नावा पम्पसाटक-मातक २९ १६. चम्मसाटक-जातक 10 अनीते वाराणमियं प्रपदो रनं कारेन्ते बोधिसत्तो एकम्मि पाणिमकुले निम्नत्तिन्वा पाणिज करोति । तदा एको पम्मसाटको परिल्लामको वाराणसियं भिक्खाय परन्तो एलकानं युझनहानं पला एटक, ओमान् रिस्पा । अपचिति में फरोतीति' सजाय अपटिक्कमित्वा · इमेसं एत्तानं मनुम्सानं अन्तरे अयं एको एलको अम्हाकं गुणं मानतीनि तम्म अलि पगाम्हिावा ठितो पटम गाथमा 'फल्याणरूपी धन यं चतुष्पदो मुभको रेव सुपेसलो च। यो ग्राह्मण जातिमन्नूपपणे अपचायती मेण्डवगे पसरसीति ।। तम्मि सणे आपणे निसिन्नो पण्डितवाणिगो तं परिन्नानक निसे- धेन्तो दुतियं गायमाह- 'मा प्राह्मणा इत्तरदसानेन विस्सासमापग्नि चतुपदस्स। दब्हपहार अभिखमानो अवसकती दस्सति मुष्पहारं ' ति॥ तम्स पन पण्डितवाणिनस्स क्येन्तस्सेव मेण्डको बेगेनागन्त्वा उताम्हि पहरित्वा तत्व वेदनामत्तं कला पातेसि । सो परिदेव. 20 मानो निपानि । सत्या तं कारणं पासेन्तो ततियं गायमाह-- 'सरिय भग्गा, बहितो सारिभारो' सन्ध भई ग्राह्मणस्सीय भिन्न । पाहा पग्णयह कन्दति आभधावय, हलते ब्रह्मचारीति ।। 15 २८ पालिपाठानली स्सरन्तम्स, तस्मि दीपो निनतो मागगमा अननो सगरं महात फत्वा मापेसि । ममुद्दवता निय्यामको महोसि । HIT सत्तह रतनेहि पूयित्य । तयो कूपका इन्दनीलमणिमया अहेमु, सोपमा मयो लड्कारो, रनतमगानि गोत्तानि, मुराणमयानि पदानि । 5 इदेवता नावाय टल्या · अत्यि नम्बुढीपगामिका' नि घोमोसि ! उपासको · मयं गमिम्सामा ' नि आह । तेन हि एहि, ना अभिरूहा' ति । सो नावं अभिहित्वा नहापितं पक्कासि । समुह देवता — तुम्हं येव रव्मति न एतम्सा' ति आह । कि कारणा' ति । एतस्स सीन्दगुणागारो नत्यि, तं कारणं, अहं हि तुम्हें 10 नावं आहरिं न एतस्सा ' ति । ' होतु, अहं अत्तना दिन्नदाने रक्खितसीले मावितभावनाय एतम्स पत्ति दम्माति । नहापित ' अनुमोदामि सामाति ' आह । देवता । इदानि गहिस्सामीति' तम्पि आरोपेत्वा उभो पि जने समुद्दा निकसमेत्वा नदिया वारा- णासिं गन्त्वा अत्तनो आनुभावेन द्विन्नं पि तेसं गेहे धनं पतिद्वापेत्वा 15 : पण्डितेनेव नाम सद्धिं संसगो नाम कातब्बो ति, सने हि इमस्स नहापितस्म इमिना उपासकेन सद्धि संसगो न भविस्स समुद्दमझे येव नस्सिस्सा' ति पण्डितसंसम्गरस गुणं कथयमाना इमा गाया अवोच:- 20 पस्स सद्धाय सीलस्स चागस्स च अयं फलं । नागो नावाय चण्णेन सद्धं वहति उपासकं ॥ सन्भिरेव समासेय, सब्भि कुब्वेय सन्यवं । रातं हि सन्निवासेन सोत्थि गच्छति नहापितो' ति ॥ एवं समुद्ददेवता आकासे ठत्वा धम्मं देसेत्वा ओवदित्वा नागरानानं गण्हित्वा अत्तनो विमानमेव अगमासि ।
पम्ममाटक-मातक २९ १६. चम्मसाटक-जातक अनति वागणमियं ममदत्ते रज्ज कारन्ते मोधिसत्तो एकम्भि वाणिमकुले निम्नत्तित्वा पाणनं करोति । तदा एको भम्मसाटको परिधानको वाराणसियं भिनाय घरन्तो एलानं गुन्झनद्वानं पत्या एळक ओसामन्तं दिखा । अपनिति में करोतीति' सम्माय 5 अपटिरकमित्या - रमेसं एकानं मनुस्सानं अन्तरे अयं एको एळको अम्हाक गुणं नानतीनि तम्म अलि पगाम्हिावा ठितो पटम गाथमाह 'फल्याणरूपो पत्त यं चतुप्पदो मुभहफो चेव सुपेसली घ। 10 यो ग्रामणं नातिमन्नूपपर्ण अपचायती मेण्डवरो यससीति ।। तम्मि ग्वणे आपणे निसिसो पण्डितवाणिजो तं परिन्नानक निसे. धेन्लो दुतिय गाथमाह- 'मा प्रापणा इत्तरदस्मनेन विस्सासमापन्जि चतुप्पदस्म । दहापहार अभिकखमानो अवसकती दस्मादि सुप्पहारं ' ति॥ सम्म पन पण्डितवाणिनसा कोन्तरसेव मेण्डको बेगेनागवा उगह पहरित्वा तत्थेव वदनामत्तं कत्वा पातेसि । सो परिदेव. 20 मानो निपानि । सत्या तं कारणं पासेन्तो ततियं गाथमाह- 'सस्थि भग्गा, पहितो सारिभारो' सब्यं भण्डं पाह्मणस्सीप भिनं । पाहा पग्णयह कन्दति आभधावष, हामते ब्रह्मचारीत ।।. 15 ..
पालिपागवळी चतुत्यं गायं परिलानको आह- 'एवं सो निहतो सेति यो अपुज्जं नमस्सति । यथाहमज्न पहतो हतो मेण्डेन दुम्मतीति' ।। इति सो परिदेवन्तो तत्येव जीवितस्वयं पत्तो ति १७. उच्छड्ग-जातक पत्तकं वा सामिकं या अतीते वाराणसियं ब्रह्मदत्ते रज्नं कारेन्ते तयो मना भवि- मुखे कसन्तीति सब्बं पुरिमसदिसमेव । तदा पन रम्भा ' ती भनेतु कं इच्छसीति ' बुत्ते मा आह । तयो पि दातुं क मकोय देवा' ति । आम न सकोमीति । । सचे तयो दातुं न इसकोथ मातरम्मे देवा । ति । गह, किन्ते मातरा' ति च वुत्ता । एते नाम देव सुलमा, भाता पन दुलमो' ति वत्वा इमं गाथमाह- उच्छङ्गे देव मे पुत्तो, पये पावन्तिया पति । तम्लु देयं न पस्सामि यतो सोदरियमानये 'ति ।। 10 राना 'सचं एसा वदतीति ' तुद्वचित्तो तयो पि भने बन्धनागरतो आनेत्वा भदासि | सा तयो पि ते गहेत्वा गता। १८. वेदन्भ-जातक भतीते बाराणसियं प्रमद रज कारन्ते एकस्मि गामके अम्मतरो मामगो वेदमं नाम मन्तं मानाति । सो किर मन्तो अनम्तो महाररो। नस्लपयोगे सदेत मन्तं परिसत्तेला आकासे उद्योकिये - - वेदम्भ-जातर्फ आकासतो सत्तरसनवस वसति । तदा मोधिसतो तसा बामणाम सन्तिके सिप्पं उम्गण्हाति । अयेकदिवसं ब्राह्मणो बोधिसतं आदाय केनचिदेव करणायेन अत्तमो गामा निक्खमित्या पेतियरष्टुं अगमासि। अन्तराममो एकस्मि अरम्नहाने पञ्चसना पेसनकचोरा नाम पन्य- 5 घातं करोन्ति । ते मोधिसत्तश्च वेद-भवाझणय गदिसु । करमा पनेते पेसनकनोरा ति बुधन्ति, ते किरद्वे नने गहेत्वा एक पनाहरणत्याय पेसेन्ति, तम्मा पेसनकमोरा तेष सुचन्ति, से पिप पितापुते गहेत्वा पितरं एवं भम्हाकं धनं आहरित्या सं गहेत्वा याहीति वदन्ति, एतेनुपायेन मातुधातरो गहेत्वा मातरं विस- 10न्ति । मेहककनिटे गहेत्वा मेद्वकभातिक विस्सज्जेन्ति आचरियन्ते पासिके गहेल्पा अन्लेवासिकं विसन्ति । तमि पि काले वेदभग्रामणे गहेत्या मोधिसत्तं विस्समे । पोधिसतो आचरियं पन्दित्वा 'अहं एकाहीहएयेन आगमिसामि, तुम्हे मा भायित्व, अपि न लो पन मम पचनं करोप, अज धन- 15 वसापनकनगतयोगो पविसति, मा सो तुम्हे दुर असहन्तो मन्तं परिपत्तेत्या धन लम्सापयित्य सचे परसापेरसथ तुम्रे विनाप्त पाणिग्स इमे प पधसता पोरा 'ति । एवं आचरियं भोक, दित्वा धनत्याय आगमासि । नोरावि सुरिये अत्यं गले मानणं भाभिषा निपापमुं । गण येत पापीनरोगधातुनो परिपुष्णं 20 पन्दपण्डल उहि । ग्राह्मणो नातं ओलोकेन्तो नपस्साए. नवनासायोगो लदो, किमो दुवन अनुभूतेन, मन्तं परिपत्तेस्वा पतनासं परसापेत्या पोरानं धन दत्वा पपासुगं गमिस्सामाति चिन्तेवा पोरे भामन्तेसि 'भो पोरा इम्हे में विमत्याय गरिया ति। धनत्याय अभ्या' सिने पो धनेन अस्थो सिपं में 23 बन्धना मोनेला सास नहाया भलत्यानि अादेया गन्धेहि रिलिम्पापेवा पुफानि पिसभापत्वा टपेका ति । पोरा तम्म का मुना तया भांमु । माको नागतयोगं मत्वा मन्नं परिव. मेला भाषामे स्तोम मापदेव आश्मा सानि ।
पालिपागवली चोरा तं धनं संकडिल्ला उत्तरासङ्गेसु भण्डिकं कत्वा पायिं ! ब्राह्मणो पि तेसं पच्छतो व अगमासि । अथ ते चोरे अन्ने पञ्च- सता चोरा गहिसु । किमत्यं अम्हे गण्हया 'ति च वुत्ता धन- स्थाया' ति आहंमु । ' यदि वो धनेन अत्यो एतं ब्राह्मणं गण्हय, 5 एसो आकासं उल्लोकेत्ता धनं वस्सापेसि, अम्हाकं पेतं एतेनेव दिने' ति । चोरा चोरे विस्सजेत्वा · अम्हाकपि धनं देहीति ' ब्रामणं गहिम् । ब्राह्मणो 'अहं तुम्हाकं धनं ददेय्यं, धनवस्सापनकनस्तर त्तयोगो पन इतो संवच्छरमत्यके भविसति, यदि वो धनेन अत्यो अधिवासेथ, तदा धनवस्सं वम्सापेस्सामीति' आह । चोरा कुझि- 10 त्वा · अम्भो दुब्राह्मण, अभेस इदानेव धनं घम्सापेत्वा अम्हे अनं संवच्छरं अधिवासापेसीति । तिण्हेण असिना ब्राह्मणं द्विधा छिन्दित्वा मम्मे छड्दुत्वा वेगेन अनुवन्धित्वा तेहि चोरेहि सद्धि युझिवा ते सने पि मारेत्वा धनं आदाय पुन द्वे कोहासा हुवा अन्नमञ्ज युज्झित्वा अड्डतियानी पुरिससतानि घातेत्वा एतेन 15 उपायेन याव द्वे नना आवसिहा अहेमुं ताव अन्भमनंधातयिमु! एवं तं पुरिससहस्सं विनास पत्तं । ते पन द्वे जना उपायेन तं धन आहरिला एकम्मि गामसमीपे गहनहाने धनं पटिच्छादेत्वा एको खम्ग गहेत्वा रक्सन्तो निसीदि, एको तण्डुले गहेत्वा भत्तं पचा- पेतुं गाम पाविसि । लोभी च नामेस विनासमूलमेवा ' ति सो 20 धनसन्तिके निसिनो निन्तमि तरिम आगते इमं धनं द्वे कोटासा मविसन्ति, यन्नूनाहं तं आगतगसमेव समगेन पहरिया घातेय्यं' नि सो मग सन्नव्हिला तरस आगमनं ओलोकेन्तो निसादि । इतरो पि चिन्तेसि तं धनं द्वे कोडासा भविसन्ति, यन्नुनाह मते विमं परिमपिन्वा तं पुरिसं मोनेन्वा नीविनासयं पापेन्या 25 एकको व धनं गण्हेग' ति सो निहिने भते सयं मुन्नित्वा सेसके विमं पविगारित्या तं आदाय तत्य अगमामि । तं भत्तं ओतारेत्या टिमनमे लगे मगेन द्विधा ऐवा पटिसने ठाने देखा - । वेदन्म-जातक ३३ तय मतं भुन्जित्वा सयपि तस्येव नावितनसय पाणि । एवं तं धनं निम्माय सब्बे पि विनासं पापुणिमु । बोधिसत्तो पि सो एकाद्वीहवयेन धन आदाय आगतो । तस्मि ठाने आचरिय अदिम्वा विपकिष्णं पन धनं दिम्वा आनरियेन मम वचनं अकत्वा उधनं बम्मापित भविसति, सब्बेहि विनासं पत्तेहि भवितव्यं । ति महामगेन पायासि । गच्छन्तो आचरियं महामो द्विधा छिनं दिम्या • मम पचनं अक्त्वा मतो ' ति दारूनि उद्धरित्या चितकं वत्वा आचरियं झापेवा पनपुप्फेहि पूजेत्या परतो गच्छन्तो जीवि. तस्सय पत्ते पञ्छसते परतो अट्टनियमने ति अनुकमेन अवसाने 10 द्वे जने नीवितस्तयं पत्ते दिखा निन्तसि । इमं द्वीहि उन पुरिस. सहम विनाम पतं. अन्जेहि हीहि चोरेहि भवितव्य, ते पि सन्यम्भितु न सतिसम्सन्ति, रहन्नु लो ते गता' ति गच्छन्तो नेमं धनं आदाय गनहानपावट्टमन्ग दिम्वा गच्छन्तो भण्डिक्स- द्धम्म धनम्म रासिं दिम्बा एफ भत्तपाति अवत्यरित्या मतं अद्दस्स। 15 ततो : इदं नाम तेहि कतं भविम्मनीति ' सध्वं मत्वा ' कहन्नु खो सो पुरिसो' ति विचिनन्तो तम्मि पटिच्उने ठाने अपविद्ध दिम्वा · अम्हाकं आनरियो मम पचन अकत्वा अत्तनो दुनचभा- वेन अत्तनापि विनासं पत्तो. अपरम्प तेन पुरिमसहस्मं विनासितं, अनुपायेन पत अकारणेन अत्तनो पट्टि पत्थयमाना अम्हाकं आनं- 20 रियो विय महानासमेव पापुणिस्सन्तीनि' निन्तेत्वा इमं गाथमाह- 'अनुपायेन यो अत्य इच्छति सो विमति । चता हनिमु पेदम्भ, सेन्य व्यसनमझगू' ति॥ एवं बोधिसत्तो : यथा अम्हाक आचरियो अनुपायेन अट्टाने परमं करोन्नो धन वासापेन्या अत्तना नाविनसय पत्तो अन्जेल 25 सय विनासप्पञ्चयो जातो एवमेव यो अन्जो पि अनुपायेन अत्तनो अत्यं इच्छित्वा वायाम करिस्मति सव्यसो अत्तना च विनमिस्सति परेसद्य विनामप्पभयो भविम्मानीति' वनं उमादेवा देवनामु पा.पा.५ ३४ पालिपागवली साधुकारं ददमानासु इमाय गायाय धम्म देवा तं धनं उपायेन अत्तनो गेहं आहरित्वा दानादीनि पुआनि करोन्तो यावतायु उत्वा नीवितपरियोसाने सग्गपथं पूरयमानो अगमासि । १९. राजोवाद-जातक अतीते बाराणासियं ब्रह्मदत्ते रजं कारेन्ते बोधिसत्तो तरम अगमहिसिया कुच्छिम्मि पटिसन्धि गहेत्वा लद्धगमपरिहारो सोत्थिना मातुकुच्छिम्हा निक्खमि । नामगहणदिवसे पन स्म ब्रह्मदत्तकुमारो त्वैव नामं अकंम् । सो अनुपुवेन वयप्पत्तो सोळ. 5 सवस्सकाले तकसिलं गत्वा सनसिप्पेसु निष्फत्ति पत्वा पितु अचयेन रजे पतिद्वाय धम्मेन समेन रज्ज कारेसि । छन्दादिवसेन अगन्त्वा विनच्छय अनुसासि । तस्मि एवं धम्मेन रजं कारेन्ते अमचापि धम्मेनेव वोहारं विनिच्छिनिंसु । वोहारेसु धम्मेन विनिच्छि यमानेमु कूटट्टकारका नाम नाहेमुं । तेसै अभावा अदृत्याय रानणे 10 उपरयो पच्छिजि ।अमचा दिवसम्मि विनिच्छयद्याने निर्मादित्वा फन्नि विनिच्छयत्माय आगच्छन्तं अदिस्वा पकमान्त । विनिच्छयहान छड्वेतनभावं पाणि । बोधिसत्तो चिन्तेसि ॥ मयि धम्मेन रज कोरेन्ते विनिच्छयत्याय आगच्छन्ता नाम नथि, उपरयो पच्छिनि विनिच्छयहानं छतब्बभावं पतं । इदानि मया अत्तनो अगुणं 15 परियमितुं वहति । अयं नाम मे अगुणो' ति नत्या ते पहाय गुणेमु येत्र पत्तिसामीति " । ततो पहाय अस्थि नु खो मे कोनि अगुणवादीनि ' परिगह-तो अन्तोवलका अन्तरे कश्चि अगुण- वादि अदिम्बा, अतनो गुणस्यमेव मुन्या, - एते महं भयेनापि भगुणं आया गुणमेव वेदव्यं । नि पहिवलमनके परिगहनो , 6 माखदेव-जातक .५ अथ मे आरोग्यासीति । कप्पको पि दी अद्धानं सेपेत्वा वसं रजो अअनवण्णानं केसानं अन्तरे एकमेव फ- दिस्वा · देव, एकन्ते फलितं दिस्सतीति । आरो- तेन हि मे सम्म तं फलितं उद्धरित्वा पाणिम्हि ठपेहीति' वुत्तो सुवण्णसण्डासन उद्धरित्वा रज्जो पाणिम्हि पतिद्वापेसि । तदा जो चतुरासीति बम्ससहम्सानि आयु अवसिद्ध होति । एवं ले पि फलितं दिस्वा व मच्चुरानान आगन्त्वा समापे ठितं विय. रत्तान आदित्तपण्णमालं पवि विय च मनमानो संवेग आपजिला सल मखादेव , याव फलितम्मुप्पादा च इमे किलेसे नहिंतु नास- खीति ' चिन्तेमि । तम्सेव फलिनपातुभाव आवजन्तस्स अन्तो. टाहो उत्पाञ्ज, सरीरा सेना मुधिंसु, साटका पाळेत्वा अप- नेतव्यामारपत्ता अहेगें। सो · अजेव मया निवरमित्वा पब्बनितुं वदृतीति' कप्पकस्स मतसम्मुहान गामवरं दत्वा नेट्टपुत्त पकोसापेत्वा · तात, मम सांसे फलितं पातुभून, महलको म्हि नानो, भुत्ता सो पन मे मानुसका कामा, इदानि दिन्बकामे परियेसिम्सामि, नेयम्मालो महं, त्वं इम रजं पदिपञ्च, अह पन पञ्चमित्वा मवादेवम्बवनुय्याने वसन्तो समणथम्म करिम्मामीति ' आह| त एवं पत्रमितुकाम अमचा उपसमित्वा · देव, कि तुम्हाक 20 पन्चजाकारणं' ति पुचिमु । राना फलितं हत्येन गहल्ला अम- धानं इस गाथमाह-- उत्तमहा ई इमे जाता वयोहरा । पातुभूना देवदता, पन्चजसमपो ममाति ।। सो एवं पत्वा तं दिवसमेव रज पहाय इमिपञ्च मित्या सम्मिन्नेव मरवारे वपने विहान्तो चतुरासीनिषासस- '. ग अपरिहीनज्माने टिनो कालं नतो तो मिथिलाग येव निमि . . 1.
३ ६ . . " पालिपाठावली दळ्हं दहस्स खिपति मल्लिको, मुदुना मुहूं । साधुम्पि साधुना जेति, असाधुम्पि असाधुना। एतादिसो अयं राजा, मग्गा उग्र्याहि सारथीति' । अथ तं वाराणसिरलो सारथि - अम्भो, किं पन तया अपनो 5 रनो गुणा कथिता ति वत्वा, आमा ' ति वुत्ते, · यदि एते गुणा अगुणा पन कीदिसा ' ति वत्वा, एते नाव अगुणा होन्नु, तुम्हाकं पन रनो कादिसा गुणा ' ति वुत्ते, तेन हि सुणाहीति' दुतियं गाथमाह- अक्कांधेन जिने कोषं, असाधु साधुना जिने । जिन कदरियं दानेन, सच्चेनालिकवादिनं । एतादिसो अयं राजा, पग्गा उय्याहि सारथीति ।। एवं वुत्ते माल्लेकराना च उभो पि रथा ओतरित्या अम्मे मोचेत्वा रथं अपनेत्वा वाराणसिरजो मम्गं अदंतु वाराण सिराना मल्लिकरचओ नाम · इञ्चिदश्च कातु वट्टतीति । औवाद दत्वा बाराणासि गत्वा दानादीनि पुनि कत्वा नीवितपरियोमाने सम्मपदं परिम्गहेत्वा अत्तनो अगुणवादि अदिस्वा व सकनगरं गत्वा दानादीनि पुनानि कत्वा जीवितपारियोसाने सम्मपमेव पूगेसि । 10 -- २०. मखादेव-जातक अनीते विदेहरटे मिथिलाये मनादेवो नाम राना अहोमि घम्मिको घम्मरामा । सो चतुरासीतितम्ससहस्सानि कुमारकीट तथा ओपरनं तथा महारज करवा दीर्ष अमान खेपेत्या एकदिवर्म कप्प आमन्तैमि यदा मे मम्म कणा मिरम्मि फलितानि पम्से- - माखदेव-जातक स्यासि अप मे आरोनेय्यासीति । कप्पको पि दीप अद्धानं सेपेत्वा एकदिवसं रो अझनवण्णानं केमानं अन्तरे एकमेव फ- लित दिस्वा · देव, एकन्ते फलितं दिसतीति । आरो- चेसि; - तेन हि मे सम्म तं फलितं उद्धरित्वा पाणिम्हि ठपेहीति' 5 च वुत्तो सुवण्णसण्डासन उद्धरित्वा रम्नो पाणिम्हि पतिद्वापेसि । तदा रजो चतुरासीति परससहस्सानि आयु अवसिह होति । एवं सन्ते पि फलितं दिस्वा व मच्नुरानानं आगन्त्वा समीपे ठितं विय. अत्तानं आदित्तपण्णसालं पविहं विय ममम्जमानो संवेग आपजिन्या 'माल मखादेव , याव फलितम्मुपादा व इमे किन्दसे नहि नास- 10 वलीति ' चिन्तसि । तम्सेवं फलितपातुभावं आवजन्तस्स अन्तो- राहो उप्पाज, सरीरा सेदा मुधिंमु, साटका पीळेत्वा अप- नेतन्यामारपत्ता अहे। सो · अञ्चेव मया निमित्वा पब्बनितुं वतीति ' कप्पास्स सतमहम्मुहान गामवरं दत्वा जेदुपुत् पकोसापेत्वा 'तात, मम सांसे 15 फलितं पातुमून, महालको म्हि मातो, भुत्ता खो पन मे मानुसका कामा, इदानि दिन कामे परियमिम्सामि, नेयम्मकालो मद, त्वं इस रज पटिपज्ञ, अहं पन पब्बनित्वा मगादेवम्बवनुय्याने वसन्तो समणधम्म करिम्मामीति ' आह । त एवं पननितुकामं अमचा उपसमित्वा : देव. कि तुम्हाके 20 पन्यज्ञाकारणं । ति पुच्छिमु । रामा फालेतं हत्येन गहेत्वा अम- धानं इमं गाथमार- उत्तमारहा परहं इमे जाता वयोहरा । पातुभूना देवदूता, पयजसमयो ममाति ॥ सो एवं यत्वा ने दिवसमेन रवं पहाय इसिपबर्ज 26 पबनित्वा तमिझोष मनादेवम्बवने विहान्नो चनुरामीतिवस्मस- हस्सानि पत्तारो ग्रामविहारे भावत्वा अपरिहीनझाने टिनो कालं कत्वा मधलोके निलसिला पुन ततो नुनो मिथिदाय येव निमि पालिपाठावली रामा हुत्वा ओसकमानं अत्तनो वंसं घटेवा तत्येव अनबने पञ्च- जित्वा ब्रह्मविहारे भावेत्वा पुन ब्रह्मलोपगो व अहोसि । २१. महोसघस्स आवाहो ततो पट्टाय बोधिसत्तम्स यसो महा अहोसि, तं सन्नं उदुम्बरा- देवी येव विचारेति, सा तम्स सोळसवसकाले चिन्तेसि । मम कनिटो महलको मातो, यसो पिस महा, आवाहमम्स का वतीति ' सा रो तमत्य आरोचेसि । राजा तं मुत्वा सोमन 5 स्सप्पत्तो हुत्वा । साधु, नानापेहि नं' ति आह । सा तं नाना- पेत्वा तेन सम्पाटेच्छिते तेन हि नात कुमारिकं आनेमा' ति आह । महोसधो कदाचि इमेहि आनीता मम न रुच्चेय्य, सयमेव ताव उपधारेमीति' चिन्तेत्वा एवमाह 'देवि, कतिपाहं मा किन्चि रो वदेय, अहं एक दारिक सय परियोसित्वा मम चित्तचितं तुम्हाक 10 आचिक्मिस्सामाति' ।' एवं करोहि ताता' ति- सो देवि वन्दित्वा अत्तनो घरं गन्त्वा सहायकानं सनं अदत्वा अन्लतरवेमेन तुन्नवायउपकरणानि गहेत्वा एकको व उत्तरद्वारेन निक्समित्या उत्तरद्वारयवमाकं पायासि । तदा पन तत्य पुराणसे. द्विकुलं परिमिण्ण अहोसि, तम्स कुलम्स घीता अमरादेवी नाम 13 अभिरूपा सबलरावणसम्पन्ना पुत्रवती, सात दिवसं पातो व या पचित्वा आदाय - पितु कमनट्टानं गमिस्सामीति' निस्वमित्या तमेव मयां पाटपनि । महासत्तो तं आगच्छन्ति दिया लाराण- सम्पना इत्मी, सचे अपरिगहा इमाय मे पादपरिचारिकाय भवितुं वहीति' चिन्तेमि । सापि तं दिदा व सचे एवरूपास पुरिसरस 20 गेहे मरेग्यं मा मिना कुटम्मं सादपेनु नि निन्तेमि । अय महा- .
. महोसपस्स आवाहो सत्तो हामिम्मा सपरिमापरिगहभाव न जानामि, हत्यमुदाय नं पुछिम्सामि, ममे पण्डिता भविम्मति नानिम्सतीति' निन्तत्वा दूरे ठितो व मुहिं अकासि । सा • अय मे सम्मामिकभाव पुतीति नत्वा हय विकासेमि । सो मत्वा ममीपं गत्वा · भदे, का नाम 5 त्य' नि पुधि । ' सामि. अहं अतीतानागते या एतरहि वा यं नत्थितं नामिकाति । मदे. लोके अमरलाम नत्थि, त्वं अमरा नाम भविम्ममाति । एवं मामीति । भदे, कम्म यागु हर- साति' । ' मामि, पुम्चदेवनाया 'ति । 'पुब्बदेवता नाम माता- पितरो, तब पिनुहरिम्ममि मलेति । एव भविम्मति सामीति' । 10 : तव पिता कि कंगेनीति । एक द्वे करोतीति ।। द्विधाकरण नाम कसनं, कमति भद्दे ' ति । • एवं सामाति'। कम्मि पन टाने ते पिता कमनीति' । यत्य सकिं गता न ए- न्तीति ' ! • सकिं गतान न पचागमनहानं नाम मुमान, सुसानस- न्तिके कमति भदे ' ति । एवं सामति । भदे, अज्मेव एस्स- 15 सीति । सचे एम्सति न एम्मामि, नोने एस्सति एस्सामीति' पिता ते मजे नदीपारे कमति, उदके एन्ते न एस्ससि । अनेन्ते एम्समाति ' । 'एवं मामीति' | एतकं । भद्दे अलापसष्ठापं कन्वा अमरादेवी यागु पिविस्सासि सामीति' निमि- न्तसि । महासत्तो परितिसपनाम अमङ्गलं ति चिन्तेत्या आम 20 पिविम्मामीति ' आह । मा यागुपद ओतारेसि । महासत्तो । सने पाति अधोषित्वा हत्यधोक्न अदत्वा प दम्मति एत्येन नं पहाय गमिस्सामीनि' चिन्तसि | सा पन पातिया उदकं आहरित्वा हत्य. धोवनं दत्वा तुच्छ पाति हत्ये अटपेत्वा भूमियं कत्वा घटं आलो. लेत्या यागुया पुरोस । तत्य पन सित्यानि मन्दानि । अथ नं महा- 25 सत्तो आह कि भद्दे, अतिबला याग 'ति । 'उदकं न रखें सा- मीति । केदारेहि उदकं न रद्ध भविरसति मन्ने ति । सा एवं मामीति । पितु यागुंठपत्वा पोधिपतरस अदासि । सा पिवित्वा मुग विवखालेवा भदे, मयं तुम्हाकं गेहं गमिम्माम, मगं नो ।
पालिपागवली . आचिस्ता ' ति आह । सा - साधु ' ति वत्वा तस्स मर्ग आनि- स्तित्वा पितु यागु गहेत्वा अगमासि । सो ताय कथितमगेन तं गेहंगतो। अथ नं अमरादेविया माता दिस्या व आसनं दत्वा • यागु बट्टेमि सामीति ' आह । 'अम्म, 5 कानिभगिनिया में अमरादेविया थोका यागु दिन्ना ' ति । सा घीतु मे अत्याय आगतेन भवितव्य ' ति अन्नासि । महासत्तो तेसं दुम्गतभावं नानन्तो पि • अम्म, अहं तुम्नवायो, अस्थि किछि सिवितव्य'ति । • सामि अस्थि, मूले पन नीति' ' अम्म, मूलेन कम्मं मत्थि, आनेय सिब्लिम्सामीति' । सा नि. 10 ण्णानि पिलोतिकानि आहरित्वा अदासि । बोधिसतो आहटाहाँ निद्रुपेमि येा, पअवन्तान किरिया नाम इमति, अप नं • अम्म, वीधिसभागानं आरोनेहीति ' आह । सा सफलगामे आरोगेसि । महामत्ती तुम्नकम्म कत्या एकाहेमेव सहासं उप्पा. दमि । हिसापि म पातराममत्त पनित्वा दत्वा सायं · तात 15किता पनामीति ' आह । · अम्म, यतका इमस्मि गेहे मुन्नन्ति ने पमाणेना ' नि । सा अनेसम्पत्यानं यहुमतं पनि । अमरा. दवा लि सायं मीमेन दारकाप उन पष्ण आदाग मरम्नना भागन्यापुरे द्वारे दारनि निसियपित्या पच्छिमारेन गेहं पारिसि। पिता पनम्मा मायनर आगमि । महासत्तो नानगरसे पि भनि इता मातापितगे भानता पाया भुजिया मातापितुन पार पी. गिन्या महामनाम पार धोति । मा त परिगहलो पतिराह तथा पनि । अब न मिन्नो एकदिाम भार भई अमरादेवि, अहः नामित ना गहना तो मयं गा गपूर्व नभ में पवाति सामानमारिदिया ने डो कोहत्या मरना है या ममि मतं कर पू पविण्या बटर नान गमादेवा मममम्म मत या अगामि । मनोमिन A HAIri after मी मा . -
10
महोसधस्स आवाही
धीमसनत्यमेव · भदे, पनितुं अनानन्ती किमत्थं मम तण्डुल नासे-
सीति ' यागु सह खेळेन निहभित्या भूमियं पातेसि । सा अकु-
शिवा व सचे यागु न सुन्दरा पूर्व ग्वाद सामाति ' पूर्व अदा.
सि । तम्पि तथैव अकासि । भते पि तव पटिपन्नित्वा · त्वं
5 पवितं अनानन्ती मम सन्तकं स्मित्वं नासेमीति ' कुद्धो विय
तीणि पि एस्तो मदित्वा तसा सीसतो पट्टाय सकलसरीरं विलि.
पित्वा ' द्वारे निसीदा' ति आर । सा भकुझिया प - साधु
सामीति' तथा अकासि । सो तम्सा निहतमानभावं मत्वा । भद्दे
एहीति ' आह । सा एगवचनेने आगता ।
महासत्तो पन आगच्छन्तो कहापणसरस्सेन सदि एक साटकं
तम्लामिनके उपेत्या आगतो। अग सो त साटकं नाहरीदा
तस्सा हत्ये उपेत्वा मद्दे, तव सहायिकाहि साई नहापिसा इम
साटर नीदासत्वा एहीति ' आह । सा तथा अगसि । पण्डितो
उम्पादितधनं पा आटधनं प सम्वं तम्सा मातापितुनं दत्वा
15 ते समस्सासेत्वा सं आदाय नगरक्षेत्र गन्या वीमसनत्याय तं दोवा-
रिकस्स गेहे निसीदापेत्वा दोवारिकभरियाग आनिमित्वा अत्तमो
निशनं गत्वा पुलिसे आमन्तेला • अमुग्गेहे यि टपेत्या
आगतो म्हि, इर्म सहम् आदाय गन्त्वा वमिंसगानिसहम
दत्या पेसेसि । ते तथा कारेगु । सा • इमं मम सामिकमा पारनं
50 न अगतीति । न इच्छिा से गन्ना पण्डितम्म आरोने । उन
पि यापनतिय पेसेरा मसुन्य पारे । तेन हित ए गोवा कहनता
आनेत्या! मि आह । ते तथा परिमु । सा महाम मास पलियं
ठितं न समानि, मोटोरोला म पन हसि परोधिप। सो उभि.
सामि कारणं पुधिछ । अब न सा एमाह · सामि, अरे समाना
25 सम्प्रति ओरोला । अयं सम्पति न मारणेन एन.
परिमभो पन कुरा कस्पा एला भरिमति, आओ पाजांन पल
. नामानि पि, इमाना पन मि मा भानगोदित
.
पालिपागवली त्यहि अपरज्झित्वा निरयं गमिसतीति तय कहिलेने रोदि' ति । सो त वीमंसित्वा सुद्धभाव अत्वा गच्छथ, न तत्येव नेथा ति वत्वा पैसेत्वा पुन र नवायवेस गहेत्वा गन्त्वा ताय सादि ते रति सायित्वा पुन दिवसे पातो व राजकुलं पविसित्वा उदुम्बरादेविया 5 आरोचेसि । सा रओ आरोत्वा अमरादेवि सबालंकारेहे अलंकारेत्वा महायोग्गे निसादापेत्वा महन्तेन सकारेन महासत्तम गेहं आनेत्वा मङ्गलं कारसि । राना बोधिसत्तस्स सहस्समूल पण्णाकारं पेसेसि । दोवारिक आदि करवा सकलनगरवासिनो पणा- कारे पहिणिंम् । अमरादेवि रमा पहित पप्णांकार द्विधा 10 मिन्दित्वा एक कोठास रो पेसेसि । एतेनुपायेन सकलनगर बासीनम्पि पण्णाकार पेमेत्वा नगरं संगहि । ततो पट्टाय महासतो ताय साई समम्गवासं वमन्तो रजो अत्यं च धम्म व अनुसासि । . २२. महोसधस्स विनिच्छयो एका इत्यी पुत्तं आदाय मुखधोवनत्याय पण्डितस्स 'पोरसरगि गन्त्वा पुतं नहापेल्या अत्तनो साटके निसीदापेत्वा मुसंधाविका is नहायितुं ओतरि । तस्मि राणे एका क्सिनी दारके दिखा सादिवफामा हुत्या इथिवेस गहत्या । हाथिक 'समिति बनायं धारको, तोसो पुतो 'ति इच्छित्या • आम अमा नियुत्ते • पायेमिन' तिक्त्या पायेहीति' भुत्ता तं गहेला थोक काटोपत्वा तं आदाय पलायितुं भारभि । इसरात दिवा 10 पावित्या । पुहं मे पुक्त नसीति । गम्हिी यक्सिनी : मुंनो तयाँ पूती समो, भमेमो इत्तौति आह । मा कलह करौन्तियों साल. 'द्वारन गईनिन । मोहंसद मुन्ना मा कोरिया मे' महोसघस्स विनिरछयो ४३ वि पुच्छित्वा अहं सुत्दा अनि अनिमिसताय घेव रतताय पय- विखनि यक्सिनीति मत्वापि मम विनिच्छये ठम्सथा' ति परवा आम. हस्सामा ति कुत्ते लेख कड्डित्वा,लेखामग्झे दारकं निपज्जापेत्वा पविसनि- या हत्येमु मातरा पादेमु गाहापेत्या दे पि आकात्तिा गण्हय, कट्टितुं 5 सबोन्तिया एव पुत्तो ' ति आह । ता उमो एि कट्टिम् । दारको ऋड़ियमानो दुक्खापत्तो हुत्वा विरवि । माता हदयेन फलिवेन विय पुर्च मोचेवा रोदमाना अहासि । पण्डितो महामन पुछि दारके माहदय मुदुक होति उदाहु अमातृहृदयं' ति । दर पण्डिता । ति । दानि रिमेत दारकं गहेत्या ठिना 10 माता होति विसंग्मेवा ठिता ' ति । • विस्सम्मेवा ठिता पण्डिता ' ति इमं पन दारकचोरि तुम्मे नानापा निन नानाम पण्डिता । ति ।' यस्तिनी एसा दारक रखादितु पाहीति' । कथं जाना सि पण्डिता ' ति। आरतीनं अनिमिसताय घेव रत्तताय व छायाय अभावेन प निरासंशवाय 18 प निवारणत य मा'ति । अथ में पुच्छि 'कासि पति परिस निम्हि सामीति' कम्मा इमं दारकं गट्टीति ' । सादित मामीति ' । अन्धराले, पुने पि पापक कन्या यरिसनी मातासि; इदानि पुन पि पाएं करोसि, अहो अन्धरासीति । ओपदित्वा पसमु सालमु पतिठापत्या उम्पोनेसि । पारकमाता जि भीष 20 सामीति पण्डितं भोमेला पुस आदाय पयामि । २३. सपासुरयुद्ध >> तस्मि भाले तालिममरने अपुरा पासमान्त समो देवरामः को साधारणेत रजेना ' ति अमरे दिल पदे से पालिपागावली समाने पाटेमु गहेला मिनेरुपपाते सिपापेसि । ते अमुरमाती सम्माणिम् । अमुरमानं नाम सिनेरुस देहिमतले ताम कम्पमाणमे तन्य देवानं पारितोयिनिसली नाम का- हिमायोति । ते निरागटलिया पुफिनाय माननि मा 5 महादेागेको देगामि हि पारित पुफा | मा • गरमको भण्हे मरो का महासमुदपि सिपिला NET पर गरि, मग मेन मा गुशिला अम्हा देशनमा महामा'Antim सिनेर अनुमघामाना ग RT ) Tो • भकि उदिता' ति मुगा सागि देर 19 भाभुगना शमानो तेहि पारियो रियड्योगनानि केन वेगर- भागा मालाममोन पगि भारयो। भषाम पो मदन गोपालो मिति पापमो । तापम: ना in Monा समीर TAIT गाना महा mit मानामगनिगो से 11.दा, गुहार गो निम्मको पात FTERARY TATTrainामने BREA मा fam.मा. मग FAMATPATREATMann न म नि girl . *MITI मानfmafi, पापमयमा अप माप wrimari, म: fixing in antarim rintml#re 4 .
मफागुरपुर्द दिम्वा । अमा अन्जेहि पि चकवालेहि सका आगच्छन्ति, बल रभित्या • रथो निरत्तो भविम्सनीति ' मरणभयभीता पलायित्वा अमुरभवनमेव पविमिसु । सो पि देवनगरं पविसित्वा दामु देवोकेमु देवगणेन परिवुनो नगरमझे अट्टामि । तस्मिं खणे पठवि मिन्दित्वा योननमहम्मुझेधो वेनयन्तपासादो उहहि । विन- यन्ते उहितमा कनयन्तो त्वेव नाम अकंम् । अथ सफो पुन अमु. रान आगमनत्थाय पयमु टानेमु आरक्स टपेसि । २४. महामायाय सुपिनं ----- तदा किर कपिलबन्धु-नगरे आसाव्हिनसत्तं घुटुं अहोसि । महामनो नापत्तं कीळति । महामाया देवी पुरे पुष्णमाय सत्तम 10 दिवमतो पाय विगतमुगपान मालागन्धविभतिसम्पन्न नक्सत्तकी अनुभषमाना सत्तमदिवसे पातो व उहाय गन्धोदकेन नहायित्वा पत्तारि सतमहन्मानि विम्मन्नेवा महादानं दत्वा सब्बालंकारवि. भूमिता वरभोगनं भुजित्वा उपोसथङ्गानि अधिद्वाय अलंकनपटि- यतं सिरिंग पविसिवा मिरिसयने निपन्ना निदं ओकममाना इमं 15 मुपिनं अद्दस । पत्तारो किर ने महारानानो सयनेनेव सादि उक्तिपित्वा हिम- वन्तं नेत्वा सहियोनान के मनोसिलातले सत्तयोगनिकस्स महामाल- रुपमा हेहा उपेत्वा एकमन्त अहमु । अप नेसं देवियो आगन्ता देवि अनोतत्तदहं नेवा मानुममलहरणत्यं नहापेत्वा दिब्यक्त्य 20 निवासापेत्वा गन्धेहि विलिम्पापेवा दिव्यपुष्पानि पिलधापेत्या, ततो अविदूरे रमनपब्वतो तम्स अन्तो कनकविमानं अत्यि, तत्य पापीनसीस दिबसयनं पआपेत्वा निपञ्जापेमुं । अप
.
पालिपागली
मोधिसत्तो सेतवरवारगो हुस्वा, ततो अविरे एको मुस्कान
तत्य चरित्या, ततो ओल्य रमतान्न अभिहिला उचादि
आगम्म रनतदामाष्णाय मोडाय सेनाद गहेन्वा व्यसन
नदिला कनकविमानं पविमित्वा मातु सयनं निम्न पदविका
5 कन्वा दक्सिगाव ताळेवा कुच्छि पविमदिमो अहोति ।
उत्तरासाव्हनरखत्तेन पटिसन्धि गम्हि । पुनदिवस पबुद्धा देवी त
सुपिन रनो आरोसि । रागा चतुमहिमत्त ब्राममानो
पक्कोसापेवा हरितुपत्याय लानादीहि कतमङ्गलसराय मुनिया
महारहानि आसनानि पन्नापेत्वा तत्य निसिन्नानं ब्राह्मणान सनि
10 मधुसकराभिसंखतम्स वरपायामम्स मुवणरनतपातियो परेला
मुदण्णरमनपातीहि ये पटिकुवेत्वा अदासि, अम्बेहि च महत
वत्यकपिलगाविदानादीहि ते सन्तप्पेसि । अप में सबकानेहि
सन्तप्पितानं मुपिनं आरोपेन्वा · कि भविसतानि ' पुच्छि।
ब्राह्मणा आहंम् । मा चिन्तयि महाराज, देविया ते कुचिन्हि
15 गभी पतिहिनो, सो च सौ पुरिमगम्भो न इत्यिगनो, ते
'भविस्तात, तो सचे अगारं अध्झायसिमति राना भविन्मति
वत्ती, सचे अगारा निक्वम्म पञ्चमिसति बुदो भविम्मति सोकै
विवत्तच्छहो' ति।
२५. बुद्धस्स उम्पत्ति
महामाया देवी, पत्तेन ते विय, दसमासे कुच्छिया बोधिसठ
20 परिहरित्या परिपुष्णगभा नाविरं गन्तुरामा मुद्रोदनमइरानम्म
आरोमि।
'इच्छाम हं देव कुलसन्त देवदहनगरं गनुं वि। राना मा
ति सम्परिजिला कपिलस्त्युनो याव देवदहनगरा मना समें को.
युद्धस्स उत्पत्ति - त्या कदलिपुण्णवटधनपताकादोहि अलंकारापेत्वा देवि सोवण्ण- सिविकाय निसीदापेत्वा अमच्चमहस्सेन उविरापापेत्या मह- न्तेन परिवारेन पेसेसि । द्विनं पन नगरानं अन्तरे- उमयनगरवासीनं पि एम्भिानिवनं नाम मालसालयनं अत्यि । 5 मि समये मूलनो पहाय याव अगसारखा सन्न एक- फालिफुलं महोसि, सावन्तरेहि पेव फुप्फन्तरेहि घ पधवष्णपमर- गणा नानप्पकारा न सकूणसंघा मधुरम्सरेन विकूनन्ता विचरन्ति । सकल टुम्बिनिरनं चित्तलतायनमदिम महानुभावस्स रम्नो मुस. जितापानमण्डलं विय अहोसि । देविया तं दिस्वा सालपनकाळ 10 काळितुकामता उदयादि । अमया देवि गोस्वा सालपन परिसिंम् । सा महालसालमूलं गन्त्वा सालमानाय गम्हितुकामा आरोसिन साल. भाषा मुसेदितत्तग्गं विय ओणमित्या देविया हत्थप उपगंधि। सारस्य पपारत्या सावं अग्गोलि । तावदेव भस्सा कम्मनदाता पलिंग । अपस्सा साणि परिनिरापित्वा महामनो पटिकमि साल- 15 भारत गरेत्या तिहमानाय एष पस्सा गम्भधान अहोसि । त राणं पेर पत्तारो वि मुद्धनिता महामलामो मुषणमाल आदाय सम्पत्ता तेन मुषण्णनालेन बोधिसत्तं सम्पटिचिस्या मातुपुरतो टेपेत्वा • असपना देवि रोहि, महेमासो ते पुत्लो उप्पो नि आहेसु । यगा पन अम्ने पत्ता मानुष्ठितो निमन्ता परिकतेन 20 मिना मनिराला नियमन्ति, न एक बोधिसत्तो। बोधिमत्तो पन पम्मासनतो भोतरन्तो पम्पकषिको लिय निम्सेणियो ओतरन्तो पुरिलो विय पद्धे व हत्ये हे न पादे पसारेत्या टिकारे मारुपिय. सम्भोन केनानि अमुविना अमसिनो मुनो विमो कामिनत्थे निमितमणिरतन शिमोनलो मानुषितो निमि एवं रान् बोधिमा मनोचिमत्तमाया प सारस्थं आशमतो से उदधारा निमामि बोधिसतम्मन मा पम्म सरीरे गोहा।
पालिपागवली २६. चत्वारि पुबनिमित्तानि - . अयेक दिवम बोधिसत्ता उय्यानभूमि गन्नुकामो सारयिं आन- न्तेत्वा रथं गोनेहीति ' आह । सो · साधू' ति पटिमुगिन्या महारहं उतमरथं सन्चालंकारेन अलकरित्या कुमुदपतवष्णे नत्तारो मंगलसिन्धवे योनेत्वा बोधिसत्तम्स पटिवेदोस बोधिसत्ता देवविमान- 5 सदिस रथं अभिरूहित्वा उय्यानाभिमुखो अगमासि । देवता तिक त्यकुमारस्स अभिसम्वु-झनकाले आसन्ने, पुबनिमित्त दानोम्सामा' ति एक देवपुत्तं जरानजरं खण्डदन्त पलितोम व आभगसगैरं दण्डहत्य पवेधमानं कत्वा दस्सेमुं । तं बोधिसत्तो चेव सारथि पस्सन्ति । ततो बोधिसत्तो साथि सम्म, को नामेस परितो, केमापि 10 स्स न यथा अञसं ति महापदाने आंगतनयेन पुच्छित्वा तस्स वचनं सुचा धिरत्यु वत भो जातिया यन हि नाम मातस्म जरा पायिम्सतीति' संविम्मदयो ततो व पटिनिवत्तिला पासा- दमेव अभिरूहि । गना । किं कारणा मम पुत्तो सिप्पं पटिनिवत्तीति ' पुच्छि । 13: निणं पुरिसं दिस्वा देवा ति । निणं पुरिसं दिस्का पबजिम्सतीति, आहंम् ।। कम्मा में नासेय . सांध पुत्तस्स नाटकानि सग्नेय, सम्पत्ति अनुभवन्नो . पवनाय सनि न करिरसतीति ' पत्या आरक्खं षड्ढेवा सञ्य- दिसासु जदयोजने अद्धयोनने उपेसि । पुनेकदिवस बोधिसत्तो 20 तव उय्यानं गच्छन्तो देवताहि निम्मितं व्यापित . परिस दिस्वा पुरिमनयेने पुच्छित्वा संविगहदयो नियतित्या पासाद अभिः। रूहि । रानापि पुच्छित्वा हेहावुत्तनपेनेव संविदहित्या पुन बत्वा समन्तता तिगावुतप्पमाणे पदेसे आरवान उपसि । अपर पन एक- विसं बोधिसतो तमेव उग्यान गयडन्तो देवताहि मिमित काल-
पचारि पुन्यनिमित्तानि
.४९
फत दिसा पुरिमनयेनेर पुरिउवा संविगहदयो पुन
निपत्सित्या पासाद अभिरूहि । रानापि पुस्तित्वा हेहायुत्तमयेनेर
संविदाहित्वा पुन षड्ढेत्वा समन्ततो योजनप्पमाणे पदेसे आरपत्र उपेसि ।
अपरं पन एकदिवस उग्यान गयन्तो तथैव देवताहि निम्मित
15 सुनिश्त्य मुपारुते पन्बनितं दिवा ' को नामेसो सम्मा' नि सा.
रथिं पुच्चि । सारपि कियापि मुधुप्पादस्स अभाषा पम्पमितं वा
पन्बनितगुणे न मानाति, देवानुभाषेन पन पब्बनितो नामेस
देवा' ति पत्या पवनाय गुणे षण्णेसि । पोधिसत्तो पध्वजाय
रुनि उत्पादेत्वा तं दिवस उग्यानं अगमासि । दीपभाणम पनाहु
10 पत्तारि निमित्तानि एकदिवसेने दिस्वा अगमासीति'
.
२७. महाभिनिक्समनं
।
मम्मि समये । राहुलमाता पुत्त रिमाता 'ति मुत्या मुमोदन
महारामा • पुनस्स मे बुद्धि निवेदेपा ' ति सासन पहिणि बोधिः
मतोतं मुम्वा • राहुग्लो भातो, बन्धन भानं 'नि आए । रामा
•कि मे पुत्तो भाचा 'नि किाश ने पचन मुत्या । इसो पटाप
15 मे
मनु राहुलकुमारो वेव नाम हो । ति ।
पोधिसतो पि सो रबार आरुह मरलेन योन अतिमोरमेन
सिरिसोभगेन नगर पारिति । तम्मि समये रिसागोनली मास
पत्तियकम्मा उपरिपासादरतमाता नगरं पासिगं पुस्मानम्म
बोधिसतरस रूपसिरि दिरश तिमोमनस्स माता इमं उदान उ.
20. सि-
निता नून माता, निगुता नन मो लिा।
निप्पुमा नून मा मार्ग, परमाय दिमी पती नि ।।
५० . पालिपागवली नोधिसत्तो तं सुत्वा चिन्तति । अयमेवं आह, एवरूपं अत्तमा परसन्तिया मातुहदयं निचायति, पितुहदयं निब्बायति पनापहिद निम्नायति, कस्मिं नु खो निचुते हदयं निचुतं नाम होतीति । अयस्त किलेसेतु विरत्तमानस्स एतदहोसि · रागम्गिम्हि निबुते निनु 5 नाम होति, दोसगिम्हि मोहगिन्हि निचुते निबुतं नाम होतो. मानदिद्विआदिसु सञ्चकिलेसदरथेसु निन्नुतेमु निबुतं नाम होति. अयं मे सुस्सवनं सावेसि, अहं हि निवान गवेसन्तो परामि अजेव मया घरावासं छहेत्वा निरसम्म पञ्बनित्वा निब्राने गो सितुं पति, अयं इमिस्सा आनरियमागो होतू ' ति कण्डतो ओ. 10 मुचित्वा किसागोतमिया सतसहस्सम्बनकं मुत्ताहारं पेससि । मा सिदत्यमारो मयि पटिबद्धचित्तो हुत्या पाणाकारं पेसेनीति' सोमनस्सनाता अहोसि । बोधिसतो पि महन्तेन सिरिसोभगोन अत्तनो पासादं अभि. रुहित्वा सिरिसयने निपनि । तावदेव ने सब्यालंकारपटिमटिया 15 नवगीतादिमु मुसिगिता देवरुम्जा विय रूपप्पत्ता इस्थियो नाना तुरियानि गहेला सम्परिवारयित्वा अभिरमापेन्तियो मवगीतपादि सानि पयोमर्यिमु । बोधिसत्तो किलोमु विरजनितताय नधारिस अनाभिरनो मुहुत्तं नि ओकमि । तापि इथियो ‘याम त्याय मयं नयादीनि पयोनयाम सो नि उपगतो . 20 नि किमल फिलमामा' निहितगहितानि मुरियानि अगर पग्लिा निक्षिा । गलनेलप्पा मायन्ति । बोधिसतो पर शिला सगनपिढे पहीन निमिठो अदा सा इथियो तुरिया ण्डानि भावरिया निदापन्तियो, एकचा परितमेळा माशा लिनगना, पासा दन्ते माइन्तिगो, पाया कान्तिगोपा 25 शिवालियो, ए.पाटिममा.९कया अगाया पास्टीकर ममापदाना । मा तागत कर दिया मियो सोमाय का दिग्दो महामि । नम्ग अपरिबराममानमदिन पर कार्ड पिस्निानागारित अमानुमान STATA, त 5 महाभिनिफ्लमनं मया आदित्तगेहसदिमा विय वापिन, ' उपटुतं वन मो, उपम्म बत पोति उदानं पति, अनिविय पलजाय चित्तं नमि । सो • अजेर मया महाभिनिरामनं निरसमितुं पहनीति' सपना बुहाय द्वारसमीपं गन्त्वा · को एत्या' ति आह । उमारे सीसं फत्वा निको उनो • अहं अग्यपुत्त उन्नो' ति आह । अहं अन्न महाभिनिरानं निरममिकामो. एकं में अम्मं कप्पेहीनि '। सो साधु देवा । ति अम्मभडक महेत्वा अम्मसालं गन्त्वा गन्धतेलपदीपमु गलन्तमु मुमनपवितासम्म हेहा रमगाये भाभिमागे ठितं कम असरामानं दिला • अन्न 10 मया इसमे कम्पेतुं पहनानि कन्धरं कप्पेमि । सो अप्पिय मानो व अनामि 'अयं वपना अतिगाहा भन्नेमु दिवसेम् उम्पान- कोलमिने पापना विय र तेति, मर अग्यपुसो अग्न महाभिनिस्समनं निमिरममो भकिम्मतीति । नमो मानमो महाहमित हमि । सो सहो सकलनगर पत्थरित्या गरेभ्य, देखता 15 सदं निम्मित्वा न यम्मा सोनुं म । बोधिमपि सो उस पेमेता र उत्तं तार पम्मिामामात चिन्नेमा निमि परतो हाय राहुलमानाय वमनहाने गन्दा गाना तिर। तलिसणे अन्नोगम्भे गन्दरपोशापति गमाता पुन महिम्मदर्शन पुष्पानं अमलमत्तेन अभिपरिणामले 20 हत्य पेवा निहारने दिमतो उमारे सेवा लि. को ओलोरेगा सर देविया त्य अपना सर पुस मदि. मामि देवी पतुझिम्मान में गबननगयो पनि हुन हुत्ता र आगनमा सम्मानिमामो मोदी। एवम्म पार पालिपागवळी २८. पटिच्चसमुप्पादो तेन समयेन बुझो भगया उरुवेलाग विहरति मेरजाप मोधिलसमूले पठमाभिसम्मुनो । अप यो भगवा बोधिरुपाने समाहं एकपकेन नितीदि विमुत्तिमुरापटिसंवेदी । अप सो भगा रतिया पउमं यामं पटियसमुप्पादं अनुलोमपटिलो मनमाकाने 5. अविनापरणया संसारा, संसारपया निम्माणं, निगागा पया नामरूप, नामरूपण्या सळायतन, सहायतनाथपा फासो. फम्सपाया वेदना, वेदनापचया तण्हा, तहापचया उरावं उपादानमा भगो, भरपाया गाति, मासिपाया मरामाण कोक परियोमनापागासा भान्ति । एवमेतरस फेटा दुस- 10 नाग समुदयो रोति । अविनागर अमेसनिरागनिरोग निरोगे, सगारनिरोधा विनाणनिरोधो, बिमाणनिरोपा नामनिरोगी, मामकानिरोषा सळायतननिरोधो, टायनिगेगा' फरमानिराधो, फगानिरोपा वेदनानिरोधो, वेदनानिरोरा तय निगपो, शानिरोपा उपादाननिरोधो, उमादामनिरोषा भाति नो, मानिगेगा भातिनिरोधो, गातिनिरोपा भामरण होकार देशागदोरनमायामा निमा शान्ति । एपमेना गटारा निरोशे होती ' म सो मग एनम AAT माग रमान उदान- पदा ले पातुमरलि धम्मा मातापिना सापता प्राण मगतापनि मारा पना नानातिनुपम नि ।
धम्मचकपतनसुत २९. धम्मचकपवत्तनसुत्त एवं मे सुत । एकं समयं भगवा बाराणासियं विहरति इति- पतने मिगदाये । तत्र सो भगवा पञ्चवभिगये भिक्खू आमन्तोस 'द्वे मे भिक्सवे अन्ता पब्बनितेन न सेवितम्या । कतमे द्वे । यो चायं कामेमु काममुखाद्धिकानुयोगो हीनो गम्मो पोयुज्नानिको अनरियो 5'अनत्यसंहितो, यो चायं अत्तफिलमयानुयोगो दुनखो अनरियो अनत्यसंहितो, एने मो भिक्सवे उभो अन्ते अनुपगम्म माझिमा पटिपदा तथागतेन अभिसम्बुद्धा चक्खुकरणी माणकरणी उपसमाय अभिजाय मम्बोधाय निब्बानाय संवत्तति । कतमा च सा मिक्सवे मडिामा पटिपटा तथागतेन अभिसग्मुद्धा चवमुकरणी 10 माणकरणी उपममाय अभिन्नाय सम्बोधाय निब्बानाय संवत्तत्ति अ- यमेव अरियो अहनिको मम्गो, मेय्यथईद--सम्मादिहि, सम्मासंकप्पो, सम्मावाना, मम्मासम्मन्तो, सम्माआमीवो, सम्मावायामो, मम्मासति, सम्मासमाधि । अय तो मा भिवग्नवे मज्झिमा पटिपदा तथागतेन अभिसम्मुसा मारूरणी माणकरणी उपसमाय अभिम्नाय सम्बो- 15 धाय निब्बानाय संवत्तति । इदं खो पन भिस्तो दुक्स अरिय- सधं- नानि पि दुकाना, जरा पि दुस्मा, व्याधिवि दुक्सा, मरणं पि दुवसं । अप्पियहि मम्पयोगो दुक्सो । पियेहि विप्पयोगो दुक्तो, यं पिच्छ न लभाति तं पि दुखं, संसित्तेन पमपादान- सन्धा पि दुक्खा । इदं वो पन भिक्खये दुससमुदयं अरिय- 20 सधं- यायं तहापोनोग्भविरा नन्दिरागसहगता तत्रतत्राभिनन्दिग्गी, सेग्यय ई-कामतण्डा, मानम्हा, विभवनम्हा। इदं खो पन मि. क्सवे दुक्सनिरोधं अरियसच्च---यो तस्सा येव वाहाप असेसवि. रागनिरोधो धागो परिनिस्सम्यो मुचि अनारयो । इदं सो पन भिक्सवे दुहनिरोधगामिनी पटिपदा अरियस, भयमेव गरियो .
५२ पानिपाठावळी २८. पटिच्चसमुप्पादों तेन समयेन बुद्धो भगवा उरुवेलायं विहरति नेरखरायनर बोधिएक्खमूले पठमाभिसम्बुद्धो । अथ सो भगवा भोधिरुक्समूळे सत्ताह एकपल्लंकन निसीदि विमुत्तिमुखपटिसंवेदी । अय खो भगवा रतिया पठमं यामं पटिच्चसमुष्मादं अनुलोमपटिलोमं मनसाकानि 5. अविनापच्चया संखारा, संसारपच्चया विभाणं, विभाग चया नामरूपं, नामरूपचया सळायतनं, सळायतनपञ्चया फो. फस्सपचया वेदना, वेदनापञ्चया तव्हा, तम्हापञ्चया: उपादन, उपादानपचया भवो, भवपञ्चया जाति, नातिपञ्चया जरामाणं सोर- परिदेवदुक्सदोमनस्तुमायासा मवान्ति । एवमेतस्स केवलस टुक्स- 10 क्खन्धस्स समुदयो होति । अविनाय त्वेव असेसविरागनिरोधा संखारनिरोधो, संखारनिरोधा विनाणनिरोधो, विमाणनिरोधा नामरूपनिरोधो, नामरूपनिरोधा मळायतननिरोधो, सन्मायतननिरोध फस्सानिरोधो, फस्सानिरोपा वेदनानिरोधो, वेदनानिरोपाः तन्हा निरोपों, ताहानिरीधा उपादाननिरोधो, उपादाननिरोभा भवनि- 15 रोधो, मदनिरोधा जातिनिरोधो, नातिनिरोधा नरामरणं सोपरि देवदुक्खदोमनस्युपायासा निरुज्ञान्ति । एवमेतस्स केवटसा दुक्स वसन्धरस निरोधो होती ' ति । अथ खो भगवा एसमत्वं विदित्या' सायं वेलायं इमं उदानं उदानप्ति--- पदा हवे पातुभवन्ति धम्मा मातापिनो झायतो प्राक्षणस्स।। अयस्स फहा वपयन्ति सम्बा यतो पनानाति सहेतु पम्मं ति ।। है 20 ..
गले कुजले ममपतो थे, उपसर यायोति। एक्पोज सोक्स ममुख धनते देससानी' तिमा अहवं, ममतद' विडो काय तेकाम, उप- एकमन्वं नितीदिएकान्त मिसि ममय सारि स्पेसि सेवा भनाभावी बोकारं संकि । काच सम्मासिस परिवं उपमानित पाल विमान सुपर • भूमि पथवेक्वन्तस्स अनुपादाय आसवेहि चित्त विमुत्तं, अमनो पालिपाटायली खारेसि । अथ खो सेहि गहपति येन भगवा तेनुपमंकमि, उपप कमित्वा भगवन्तं एतदयोच अपि मन्ते भगवा यस कुठारत पस्सैय्या 'ति । तेन हि गहपति निमीद, अप्पेव नाम इप नि. सिन्नं यस कुलुपुत्ते पस्सेय्यासीति । अथ खो सेहि गहपति एले- 5 व किराहं निसिन्नो इध निसिन्नं यस कुलपुत्तं पस्सिम्सामीति हट्टो उदगो भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्त निमादि । एकमन्तं निति- नस खो सेहिस्स गहपतिम्स भगवा अनुपुब्लिकथं कथेसि, सय्यय ईद-दानकथं सीलकयं सग्गकथं कामान आदीन ओकार सहि लेस नेक्खम्मे आनिसंस अकासेसि । अथ खो सेहि महपति दिई 10 धम्मो पत्तधम्मो विदितधम्मो पारियोगालहधम्मो तिष्णविचिकियो • विगतकथङ्कयो वेसारजप्पत्तो अपरप्पञ्चयो सत्यु सासने भगवन्त एतदवोच अभिवन्त भन्ते, अभिकन्त मन्ते, सेम्पया पि भन्ने निक्कुज्जितं वा उक्कुजेय्य, पटिच्छन्नं वा मां आचिस्खेय, अन्ध- कारे वा तेलपजोतं धारेय्य चकवुमन्तो रूपानि दक्खिन्तीति एव- - 15 मेव भगवता अनेकपरियायेन धम्मो पकामितो, एसाहं भन्ते. मग वन्तं सरणं गच्छामि, धम्म च भिक्षुसंघ च । उपासक में माश धारेतु अन्जतम्मे पाणुपेतं सरणं गत 'ति । सो व लोक पट पोको अहोसि को खो यसस कुलपुत्तस्स पितुनी घम्मे देसियमाने यथादिई यधाविदितं भूमि पञ्चवेक्वन्तस्स अनुपा- 20 दाय आसवेहि चित्तं विमुच्चि । अथ खो भगवतो एतदहोप्ति या सम्स कुलपुत्तस्स पितुनो धम्म देमियमाने यथादिद्वं यथाविदित सो यसो कुलपुत्तो हीनायावत्तित्वा कामे परिभाञ्जित सेव्यथा कि : पुब्ने अगारिकभूतो, यं नूनाहं ते इद्धाभिमहार पटिप्परसम्भेय' ति। -25.सो भगवा इद्राभिसंहारं परिप्पस्मम्भे सि । अद्दस खो सेटि गहः ..: पति यस पुलपुत्त निसिन्नं, दिम्यान यस कुलपुत्त एतदवोच पाता ते सात यस परिदेवसोकसपना, देहि मातु भौषित ति। अप सो यसो .कुलपुतो भगवन्तं उस । अब सो भगवा मेडिं - . यथा आदिस परिया ५७. गरपति एतदयोन • कि मनसि गहपति, यसस्स सेवेन आणेन सेरेन दम्सनेन धम्मो दिडो सेय्यथा तिया तस्म यपादि यथाविदितं भूमि परवेयन्तम्स अनुपादाय आस- देहि नित्तं विमुत्त, भन्यो न गो यमो गहपति हीनायापत्तित्वा कामे परिभुषितुं मेव्यथा पि पुब्बे अगारिकभूतो 'ति । नो ह एतं भन्ते' । यसम्म गो गहपति कुलपुत्तम्स सेग्नेन आणेन सेसेन दम्सनेन धम्मो दिडो सेय्यथा पि तया, तस्स यथादिदं यथाविदितं भूमि पपरेसन्तम्स अनुपादाय आसवेहि नित्तं विमुत्त, अभब्यो खो गहपति यसो पुलपुत्तो हीनायापत्तित्वा कामे परिभुजितुं सेव्यथा 10 पि पुब्बे अगरिकभूतो ' नि । लामा भन्ने यसस्स फुलपुत्तस्स, मुल भन्ने यसम्म कुलपुत्तम्स, यसस कुलपुत्तस्स अनुपादाय आसवेहि चित्त विमुत्त; अधिवामेतु मे भन्ते भगवा अजननाय भत्तं यमेन कुलपुत्तेन पच्छासमणेना ' ति । अधिवासेसि भगवा तुण्हीभावेन । अथ गो सेहि गहपति भगवतो अधिवासन 15 विदित्वा उडायासना भगान्त अभिवादेत्या पदाखिण कत्या पक्षा- मि । अप मो यमो कलपुत्तो अनिरप्पकन्ते सेडिम्हि गहातिदि भगवन्तं एतदयोम लभेय्याहं भन्ते, भगवतो सन्ति- के पार, लभेग्य उपसपदं ' ति । एहि भिका' ति भगा अवोच । म्यानमातो धम्मो, पर ब्रह्मचारिय, मम्मा दुक्तरस अन्त- 20 किरियाया' ति । मा व सरस आयम्मतो उपमम्पदा अहोसि । तेन सो पन समयेन सत्तलोके अरहन्तो होन्ति । ३१. आदित्त परियायं अय तो भगवा उरवेलागं यथामिरन्तं वितरित्या येन गयासीम सेन चारिक पामि महना भिमद्देन सारी भिारासहस्मेन मध्येहेव पुराणमटिलेहि । नत्र मुदं भगवा गया विहरति 25 गयासीसे सदि भिक्नुमहम्सेन । नन बो भगवा मिरवू आमन्तेसि . पा.प.
पालिपाठावली . सन्न भिरावे आदित्तं । किन भिागो मत्रं आदित्त । न मिलो आदितं, रूपा आदित्ता. भगुपिणं आदित्तं, ममममा स्सो आदितो; यदिदं नानुमकम्मपथया उपग्नति ने यिन मुसं या दुका वा अागममुग्न वा न पि आदित्तं । केन 5 आदित्तं--रागम्गिना टोसगिना मोहगिना आदित्त, नातिया नराय मरणेन सोकेहि परिदेवोहि दुरग्वहि दोमनम्मेहि उपायामेहि आदितं नि पदामि। सोतं आदित, मदा आदित्ता. प घाणं आदित्तं, गन्या आदित्ता, निन्हा आदित्ता, रसा आदित्ता. कायो आदित्तो, फोहब्बा आदित्ता, मनो आदित्तो, धम्मा आदित्ता,मनो विम्भाणं आदित्तं,मनो- 10 सम्फस्सो आदित्तो यदिदं मनो सम्फम्सपच्या उप्पजति वेदयितं सुखं वा दुक्तं वा अदुक्खममुखं वा त पि आदित्तं । केन आदित्तं रागम्गिना दोसम्गिना मोहम्मिना आदित्तं,जातिया जरायमरणेन सोकेहि परिदेवेहि दुक्खेहि दोमनम्सेहि उपायासेहि आदित्तं ति वदामि । एवं पसं भिक्खवे सुतवा अरियसावको चाखुसि पि निम्विन्दति, 13 रूपेसु पि निम्विन्दति, नक्नुविनाणे पि निम्विन्दति, यदिदं चक्खुसम्फरसपच्चया उपज्जति वेदयितं मुखं वा दुक्खं वा अदु- क्समसुखं वा तस्मि पि निजिन्दति सोतसि पि निलिन्दति, सत्तेमु पि निम्विन्दति, घानस्मि पि निम्विन्दति, गन्धेमु पि निविन्दति, जिव्हायपि निम्विन्दति, रसेसु पि निश्चिन्दति, कायमिं पि निम्वि- 20 न्दति, फोडुब्बेमु पि निम्विन्दति, मनस्मि पि निम्विन्दति, धम्मेसु पि निम्विन्दति, मनोविजणे पि निब्विन्दन्ति, मनो- सम्फरसे पि निबिन्दति, यदिदं “मनोसम्फस्सपच्चया उप्पजति वेदयितं सुखं वा दुक्खं वा अदुक्खमसुखं वा तमि पि निन्नि- न्दति, निम्विन्दं विरजति, विरागा विमुच्चति, विमुत्ताल विमुत्तम्हीति 25 'नाणं होति, खीणा नाति, बुसितं ब्रह्मचरियं, कतं करणीयं, नापरं इत्यताया ति पनानातीति' । इममिं च पन वेय्याकरणस्मि मञमाने तस्स भिक्खसहस्ससा अनुपादाय आसवेहि चित्तानि विमुचिमु । आदित्तपरियायं निहितं ।
.
मारकत्सक
३२. मारकस्सक
एक समयं भगवा सात्थियं विटानि जेनवने अनाथपिण्डियामा
आरामे । तेन सो पन समयेन भगवा मिना निव्यानपटिसंयुत्ताय
धम्मिया कयाय सन्दमोति समादपेति समुत्तेनेनि सम्परमेनि । ते
प भिवा अद्विकत्वा मनसिकत्वा सज्जनेतमो ममनाररित्या ओहि-
5 तसोता धम्म सुणन्ति । अब सो मारमा पापियनो एतदरोमि मयं
सो समणो गोतमो भितार निव्वानपटिमंयुताय धम्भिया पपाय ...
प...., यन्नूनाहं येन समणो गोतमो सेनुपसकमेग्यं विश्वका
म्माया 'ति । अथ गो मारो पापिमा कम्मकाणं अभिनिम्मिनि.
त्वा महन्तं नगलं गये करित्या दापं पाननयहि मरवा
10 हटहटकोसो साणसाटीनिवत्यो कदममणिहि पाहि येन भगवा
तेनुपमंकमि, उपसंकमित्वा भगवन्त एतदयोग • अपि समण बलि
पदे भदसा 'ति । कि पन पापिम से परिवीति । ममेव
समण पाणं मम रुपा मम भागसम्फामविलाणायमनं, पुति में
समण गन्वा मोक्नसि । ममेव गमण मोत मम पदा... प.. ममेर
समग पाणं मम गभा, ममेव समण मिन्हा मम रमा, ममे समण
कायो मम फोहब्बा, ममेर समण मनो मम धम्मा मम मनोमप.
पसविनाणायतनं, युरि मे समण गन्ना मोसमीति तय
पापिम पावं तक रूपाला भागमापासपिम्नाणायान, पन्य र
सो पापिम मलि पा नलि रुपा नयि नाम्परमविलाणा.
80 पतन भगति तात्य पापिम । तर पापिम मोतं तय मा तर
सोतसम्परसविनाणायतन, पत्थ पणे पापिय मयि सो मस्मि
सदा नस्थि सोनमम्मम्माविमाणानने अनि तय सत्य दिम |
तव पापिम पान तान्या ता भानगमलाणादन,
पत्यो पापिय मयि पान नत्यि मानल्य नपाम.
។
.
5 पालिपाठावली विमाणायतनं अगति तव तत्य पापिम । तदेव पामिम मिन्हा तव रसा तव निव्हासम्फस्सविज्ञाणायतनं........., तवेव पापिम कायो तव फोहब्बा तव कायसम्फरसविाणायतनं.... ..... तवेव पापिम मनो तव धम्मा तव मनोसम्फस्सविज्ञागायतनं, यत्य च खो पापिम नत्यि मनो नत्यि धम्मा नस्थि मनोसम्फम्स- विमाणायतनं अगति तव तत्थ पापिमा ' ति । 'यं वदन्ति मम-यिद ति ये वदन्ति ममं ति च । एत्य चे ते मनो अत्यि न मे समण मोक्खसीति'। यं वदन्ति न तं महं ये वदन्ति न ते अहं । एवं पापिम जानादि, न मे मगं पि दरखसीति' ।। अय सो मारो पापिमा । नानाति में भगदा, भानाति में भुगतो' ति दुखी दुम्मनो तत्येवन्तरघायीति । . 10 ३३. सुन्दरि-मारणं भगवतो किर भिन्नुसंघम्स पश्यन्नं महानहीनं महोपसदिसे लामसकारे उत्पन्ने हतलाभसकारा अन्मतिथिया मुरियुगमन- 15 काले सोपनासादिमा निप्पमा हुत्या एकतो सनिपतित्वा मन्त. विमु मयं समणम्म गोतमम्म उम्पन्नमालतो पट्टाय हतलामात कारा । न नो कोचि अभिमावपि मानाति । केन नु सो सदि एकतो हुत्वा ममणस गोतमाम अवष्णं उप्पादेवा सामसकार- मम्म अन्तरघापेय्यामा ' ति । अथ नेसं पतदहोसि । सुन्दरिया 20 मार्टि एकतो हला सणिग्सामा ' ति। ते एकदिवसं सुन्दर नियिभारामं पविसिला पन्दित्वा टिनं नामि । मा पुनपुन मद्धपती शि पटियननं अन्टामित्वा । भपि मु अस्या फेनापि हे.
मा
एन्टरमारण
रिना कि । भगिन n rition
नियमगत या विमान amita
पगाणपन।
कपा HTTAm. Rm TAMIL ११
नगला Mantr
पनि गापामा ।
तो पहाग माग RIm'. In
माय मागम ir with न
भेनमामिना omai
IT Irint
10 mint. titat mital
मामा .intain पर
गि Inti ams.tte
(गायन) atika ...
Bान पूजा
m inaynn In Hi...
Pun 'Anar kirt ki
al Rur चा ।
ins AAPatni irat arth
मानामा "
भी TEE
भ
४
+
.
. 10 पालिपाठावळी सावत्यिवासिनो ठयेत्या अरियसाक्के सेसा येमुग्येन : पस्सय सम. णानं सायपुतियान कम्मति आदीनि वत्वा अन्तोनगरे महि- नगरे उपवनभरम्भे भिर अकोसन्ता विनरन्ति । भिस्तं पपत्ति तथागतस्स आरोवेसे । सत्या । तेन हि सुम्हे ते मनुस्से 5 एवं पटिचोदेया ' ति- अभूतवादी निरयं उपोत यो वापि फत्वा न करोमि' चाह । उभो पिते पेच्च समा भवन्ति निहीनकम्मा मनुना परत्या ति ॥ इमं गापमाह । रामा • सुन्दरिया अमेहि मास्तिमा मानाया' ति पुरिसे पयोनेसि। से पि सो धुता हि कहापणेहि सुरं पिरन्ता अममम्म पलहं करोन्ति तत्येको एपमाह : स्वं सुन्दरि एकप्पहारेने मारेस्या मालालान्तरे निरिगपिला. सतो लमहापणेहि मुरं निगभि । 15 • होगरोत् 'लि रामपुरिसा ते धुत्ते गहेत्या रम्नो दम । आने गना • तुम्हहि सा मारिता' ति पुनिए। आम देश' नि। केहि मारापिता 'नि। · अम्मतिथियहि देवा।। गना मिथिये पकामापत्या · मुन्दा उसीगाला गाप, तुम्हे एवं वना नगर भाहिर भय मुन्दरी समास गोलमण 10 भाग आरोषिरामहि महिमाराप्तिा, नेत्र गोतमाम म मोत- समाजशान होमी भाग, अम्मा. दामो ' AT गर्ग। बारमाननी तदा मह निािीिमान पलिया। मनी पाप मान समारो महलागे अहामि ।
देवदचस्स पुद्धोपरि देतो ३४. देवदत्तस्स बुद्धोपरि देसो . तेन खो पन समयेन भगवा महतिया परिसाय परिखुनो धर्म देसेन्तो निसिनो होति सरानिकाय परिसाय । अथ यो देवदत्तो उहायासना एकसे उत्तरासंग करित्या येन भगवा तेनालि पणा- मेवा भगवन्त एतदवोच-'मिष्णो दानि भन्ते भगवा घुट्टो महाको 5 अद्भगतो वयो अनुप्पत्तो, अप्पोम्गुणो दानि भन्ने भगवा कि- धम्मसुखविहारं अनुयुत्तो विहरतु, मम भिसद्ध निभानु, भर भिनावसई परिहरिस्सामीति ' । अलं देवदत्त, मा से रधि भि. सई परिहरितुं 'ति । दुतियं पि मो देवदतो ..... ततिय पि गो देवदत्तो भगवन्तं एतदयोच - निष्णो दानि परिसि- 10 मीनि'। सारिपुत्तमोग्गाहानान पिलो अह देवदत्त मिकराई ननिमाजेय, कि पन पुहं परम रोळापाम्सा ' ति। अपो देवदत्तो सरामिकाप मं भगा परिसाय रोजापवान अपसा. देनि, सारिपुत्तमोगानेर उफमनाति ' कुपितो अनत्तमनो भग- पन्त अभिवादेत्या परिणं कत्या पवामि । अयय तरि रेप. सम्म भगति पठमो आपातो अहोसि । अप गो देवदतो येन अनातमत्तामारो तेनुपसामि, उपमा मित्वा अमातमतमारं एतयोष • दरिमे महाराम भाणार समगं गोतम आविता पोरोपेमान्नाति । अयं गो अमानमा मारो मनुम्मे आगामि • पथा भने अन्यो देवो भारतका 20 करोया 'ति । अब यो देवो एक रिम अगामि . सुमो, अनुमि ओकासे मशो गोमो मिहानिरिक रोपेत्या मिना ममोन आगा' नि. हम देऽरम रोमि । यो हमिना मन ए र आगपा मा रोपेला इमिना मेन मायाम मने परो । 15 " . पाळिपाठावली उपोमि । ये इमिना मगेन हे पुरिसा आगान्ति से नीविना वोरो. पेत्वा इमिना मगेन आगच्या' ति । तस्मिं मगे अह पुरिसे उपेसि ये इमिना मगेन भत्तारो पुरिसा आगच्छन्ति ते जीविता वोरोपेत्वा झमिना मगेन भागमा तिमि मगे 5 सोम पुरिसे उपेमि ये झमिना मगेन अहरिसा भाग- सन्ति ते नीतिता वोरोपेल्या आगया 'ति । अयं सो सो एको पुरिसो अमिनम्मं गहेत्वा भनुम्लापं समहिला येन भगा तेनुपमामि, उपसमित्वा भगवतो अतिरे भीतो उलिगो उत्स. ही उसस्तो पत्पबेन कायेन अहासि । अदसा सो मगात 10 पुरिस भीतं उब्धि उम्माई उनम्तं पत्पनेन कायेन नि, दि. मानसं पुरिस एलयोन • एहि भायुसो, मा मायोति । अप गो सो पुगिसो अमिमम्म एकमन्न करित्या धनुकला निगिनि. सागेन भगता नेनुपमामि, उपमंशामिला भगततो पादेमु सिरसा नितिन्ला भगवन्तं पतामोम • अषयो म भन्ने अवगमा यथा ले गया मुन्हं गया भगतं गोहं दुनिलो पानि धुपीमन्तो माग में मन्ने भगा अजग मनगदोपटिगहातु आपनि संगी। भामा भगवा माग परिणाम अनुभिा कोशि, सेगा प भरमा गाएको परिणो न देतो तेनु कामि, मंह. मिला निदर्भ योन ' नाहं मन्ने मनोमि भगत भाविता यी महिमो मो भाता महानुमासोAI wiआगो पानी ममगं गतम मातिा पारोमि, महमेर समर्ण मेलमं नीता नामानि । मन मा निमार पनाम पाया जामी । savnirm अभिमान Farewri mittiMETAना Y TARE MAnirm Tar सोना .... .
देवदधस्स पुदोपरि देसो देवदत्तं एतदवोच नहुं तया मोधपुरिस अपुल्य पसूतं यत्वं दुइ चित्तो वधकचित्तो तपागतस्स रहिरं उम्पादेसीति । अथ सो भगवा मिक्स आमन्तेसि-इदं भिक्खवे देवदत्तेनं परमं आनन्त- रिककम्म उपचितं ये दुरित्तेन वधकचित्तेन तथागतस्स रुहिरे 5 उमादित' ति। सेन खो पन समयेन रामगहे नालागिरी नाम हत्यी पण्डो होति मनुस्मघातको । अथ ग्बो देवदत्तो रानगहं पविमित्या हत्यि. सालं गन्त्वा हत्यिभण्डे एतदवोच · मयं खो भणे रानमातका नाम पटिपला नीचानिय उभे ठाने उपेतुं भत्तं पि वेतनं पि 10 पेतुं, तेन हि भणे यदा समणो गोतमो इमं रच्छं पटिपनो होति तदा इम नालागिरि हत्यि मुधित्वा इमं रच्छ पटिपादेया ' ति । "एवं भन्ते' ति सो ते हत्यिभण्डा देवदत्तम्स पञ्चम्सोमुं । अब गो भगवा पुन्बहसमयं निवासेत्वा पसनीवरं आदाय सम्बटुलेहि मिासहि सदि रानगह पिण्डाय पाविसि । अब यो भगवा से 15 र पटिपन्जि, अद्दसामु पो ते हभिण्डा भगवन्त त र पटिपन, विस्वान मालागिरि हत्यि मुधित्वा तं रच्छ पटिपादेमें। असा खो नालागिरि हत्यी भगवन्तं दूरतो व आगन्तं, दिम्बार सोण्डं उससापेत्वा पहाण्णवालो येन भगा सेन अभिधादि। अहसासु सो ते भिकर नालागिरि हतिय दूरतो व भागच्छन् 20 दिवान भगवन्त एतस्यो । अयं भन्ते मालागिरि हत्यी पाटो मनुस्सपातको इमं र पटिपसो, पटिषमतु भन्ते पगवा, पटिममा मुगतो 'ति आगच्छत मिस, भाचित्य, महानं तं भिासवे अनासो यो। । भौविता पोरोपेग्य, अनुपजमेन भिारावे नपागला तेन शो पन समयेन मेमु पि आरुष्दा सा दुरिनो से पि हनिये मा पा.पा.५
---
पालिपागवली
नागेन विहेठियिस्सतीति'। ये पन ते मनुस्सा सद्धा पसन्ना पण्डि.
ता बुद्धिमन्तो ते एवमाहंतु · चिरस्सं वत भो नागो नागेन सजा-
मेस्सतीति । अय खो भगवा नालागिरि हत्यि मेत्तेन चित्तेन
फरि । अथ खो नालागिरि हत्यी भगवतो मेतेन चित्तेन फुहो
5 सोण्डं ओरोपेत्वा येन भगवा तेनुपसंकमि, उपसंकमित्वा
भगवतो पुरतो अट्ठासि । अथ खो भगवा दक्षिणेन हत्येन नाला-
गिरिस्स हत्यिस्स कुम्भं परामसन्तो नालागिरि हत्यिं गायाहि
अज्झमासि-
मा कुअर नागमासदो, दुक्खं हि कुअर नागमासदो,
न हि नागहतस्स कुञ्जर सुगति होति इतो परं यतो ।
मा च मदो मा चपामदो न हि पमत्ता सुगति विजन्ति ते,
त्वं अव तथा करिस्ससि येन त्वं सुगति गमिस्ससीति ।।
अथ खो नालागिरि हत्यी सोण्डाय भगवतो पादपंसूनि गहेत्वा
उपरि मुद्धनि आकिरित्वा पटिकुटितो पटिसक्कि या भगवन्तं
15 अक्सि । अथ सो नालागिरि हत्या हथिसालं गत्वा सके ठाने
अट्टासि, तथा दन्तो च पन नालागिरि हत्यी अहोसि । तेन सो
पन समयेन मनुस्सा इमं गाणं गायन्ति-
दण्डेनेके दमयन्ति अङ्कसहि कसाहि च ।
अदण्डेन असत्येन नागी दन्तो महसिना ति ॥
10
३५. बुद्धस्स चुन्दगिहे गमनं
अप वो भगवा भोगनगी ययामिरन्तं विहरित्वा आयामन्तं
आनन्दं आमन्तमि आयामानन्द येन पाया मेनुपसंयमिासामा'
निएवं मन्ते 'निलो आयम्मा आनन्दो भगवतो पचम्सोमि।
5 पुरस्म इन्दगिहे गमनं ६७ अप यो भगवा महता शिवरासदेन साद येन पावा तदवसरि । तत्र म भगवा पावार्य विहरति धन्दस्स कम्मारपुत्तस्स अम्म. पने । असोसि सो धुन्दो फम्मारपुत्तो ' भगवा किर पावं अनु. पत्तो, पापायं विहरति माहं अम्बवने । ति । अब खो चुन्दो कम्मारयुत्तो येन भगवा तेनुपसंकामि, उपसंकमित्वा भगवन्त अभि- पादेवा एकमन्तं नितीदि, एकमन्तं निसिलं सो नन्दं कम्मारपुत्तं भगवा पम्पिया क्याप सन्दस्ससि समादपसि समुत्तेनेसि सम्पहं. सेसि । अप खो चुन्दो कम्मारपुत्तो भगवता धम्मिया काय सन्द- मिमनो समादपितो समुत्तेनितो सम्पहंसितो भगवन्तं एतदवोच 10 • अधियासेतु मे भन्ते भगवा स्यातनाय मत्त सादि भिसुसंधेना' ति । अधिवासेसि भगवा मुम्हीभाषेन । अथ चुन्दो कम्मारपुत्तो भगदतो अधिवासनं विदित्वा उडायासना भगवन्तं अभिवादेत्या पदविरतणं कत्या पकामि । अथ सो सुन्दो कम्मारपुत्तो तरसा रतिया अधयेन सके निवसने पणीत सादनियं भोगनियं पटिया. 15 दापेत्वा पहृतच सूकरमद्दवं भगवतो कालं आरोचापेसि कालो भन्ते, निहितं भत्त'ति । अथ खो भगवा पुबहसमयं निवा- सेत्या पत्तचीवर आदाय सादि भिखसंपेन येन धुन्दरस कम्मार- पुत्तम्स निवेसन सेनुपसंकमि, उपसंकमित्या पञ्जत्ते आसने निसादि, निसज्ज सो भगवा चुन्दं कम्मारपुत्तं आमन्तेसि ' यं ते चन्द 20 सकरमद्दवं पटियत्तं तेन म परिविस, यं पननं साद- नियं भोगनियं पटियत्तं तेन भिावसंघ परिविता' ति । एवं भन्ते' ति सो सुन्दो फम्मारपुत्तो भगवतो पटिम्मुत्वा ये अहोसि सूकर- मद्दवं पटियत्तं तेन भगवन्तं परिविसि, यं पनम्नं सादनियं भोन- नियं पटियत्तं तेन भिवसंघ परिविसि । अब खो भगवा चुन्दै 25 कम्मारपुत्ते आमन्तोस यं ते मुन्द सूकरमद्दवं अवसिहं ते सोन्भे निक्सणाहि, माह तं चन्द परसामि सदेवके लोके समारके सबम्हके सरसमणमाहाणिया पनाय सदेवमनुस्साय यस्स ने परिमुत्तं सम्मा- परिणाम गच्छेग्य अम्मन तपागतस्सा' ति। एक भन्ते तिखो पालिपागवली चुन्दो कम्मारपुत्तो भगवतो पटिस्पुत्वायं महोसि सूकरमदेवं भवसिई तं सोमे निखणित्वा येन भगवा तेनुपसंकमि, उपसंकमित्वा मगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि, एकमन्तं निसिन्नं खो चुन्दै कम्मा. रपुत्तं भगवा घम्मिया कयाय सन्दस्सेत्वा समादपेत्वा समुत्तेनेत्वा । सम्पहंसेत्वा उडायासना पकामि । मय खो भगवतो चुन्दरस कम्मारपुत्तस्स भत्तं भुत्ताविस्स खरो आबाधो उप्पजि लोहितपक्स- न्दिका, पत्राव्हा वेदना वत्तन्ति मारणन्तिका ! ता सुदं भगवा सतो सम्पनानो अधिवाससि अविहञ्जमानो, अप खो भगवा आयस्मन्त आनन्दं आमन्तेसि आयामानन्द, येन कुसिनारा तेनु- '10 पसंकमिस्सामा ' ति। एवं मन्ते ' तिखो आयस्मा आनन्दो भगवतो पच्चस्सोसि- चुन्दस्स भत्तं भुजिला कम्मारस्सा ति मे सुतं । आवाधं सम्फुसी धीरो पबामहं मारणन्तिकं ॥ भुत्तस्स च मुकरमहवेन व्याधिप्पवाल्हा उदपादि सत्युनो। 15 विरिचमानो भगवा अवोच 'गच्छामहं कुसिनारं नगरति ॥ ३६. बुद्धस्स निवाणं अथ खो भगवा आयस्मन्तं आनन्दं आमन्तेसि । सिया सो पनानन्द, तुम्हाकं एवमरस " अतीतसत्युकं पावचनं, नत्यि नो सत्या' ति, न सो पनेतं आनन्द एवं ददुल्न। यो यो आनन्द मया धम्मो च विनयो च देसितो पन्जत्तोसो.वो ममधयेन सत्या। 20 यथा मो पनानन्द एतरहि भिार अन्लम आवुसोवादन समु- दाचरन्ति न यो ममञ्चयेन एवं समुदाचरितम्ब धेरतरेन आनन्द मिथुना नवकतरो भिस्य नामेन वा गोसेन वा आधुसोवादेन या समुदावरितब्बो, नदातरेन भिनगुना थेरतरो मिामु भन्ते ति पा बुद्धस्स निगाणं ६९ . 10 भायमा ति या समुदाचरितन्नो । आसमानो आनन्द संघो मम- सयेन खुद्दानुसूहकानि सिरितापदानि समूहन्छ । छन्नम्म भानन्द मिक्सुनो ममधयेन प्रादण्टो कातल्लो "ति। कतमो पन मन्ते ब्रह्मदण्डो' ति । • Tो आनन्द भिवतु यं योग्य तं 5 वदेण्य, सो भिरसहि नेव वतन्यो न ओवदितन्यो न अनुसासि- तब्बो 'ति । अथ सो भगवा भिार आमन्तेसि सिया तो पन भिक्खये एक भिखस्स पि कसा वा विमति पा सुद्धे वा धम्मेवा संवा मगे या परिपदाय या, पुच्छय भिवषयमा पच्छाविपटि. सारिनो अहुक्त्य-सम्मुसीभूतो नो सत्या महोसि. न मयं सावित म्ह भगवन्तं सम्मुसा पटिशित 'ति । एवं कुत्ते ते सिग्य तुला अहे । दुतियं पि....सतियं विमो भगया yिा भामन्तोम.... सतियं पि सो ते भिात तुम्ही अहेसुं । भय भो भगवा मिला भामन्तेसि सिया सो पन भिक्सवे सत्भुमारपेनापि न ले प्याथ, सहायोलि भितरावे सहायकमा भारोच 'ति । 15 पुत्ते ते भितर तुण्डी अरेमुं। अब गो भागम्मा आनन्दो भग. पन्तं एतदोष अपरियं भन्ते, अभुतं भन्ते एवं परसो मह मन्ते, इमस्मि भिसंध नथि एकानिरस वि वंगा र मिति वा दुवा धम्मे पा संघ वा मगे या परिपाय या '1. सादा गो वं आनन्द बोसि, माणमेष रेस आनन्द तयागम, :० मस्थि मस्मि भिसंघे एकभिाराम पिपा विमतिमामुले या धम्मेवा संघे पा मगे पा परिपाय या मेमं हि आनन्द पप मितान यो पशिम शिक्षण मो मोनासो दिन पातमो निगमो सम्बोधिपरायनो 'ति । अपगो भगा लिय आमन्स लिदानि पिस आपलयामि यो, बरमा * संरपारा, भापमान सम्पादेवा' लिअ सागमा ल्या पापा । भय से भगवा परमानं समापनि, एमझानः पर वा दुनियमाने....तासियमावं.. PAIN ... मान- খানা ওষ্য আনমনা মা, মা- .
पालिपाठावली तनसमापत्तिया वुट्टहित्वा विमाणश्चायतन समापति, विभागाचाय- यतनसमापरिया बुद्धहित्वा आविश्चमायतनं समापंजि, आकिञ्च- म्नायतनसमापत्तिया बुट्टहित्वा नेवसन्नानासन्नायतनं समापनि नेवसन्नानासम्ञायतनसमापत्तिया बुट्टहित्वा सम्भावेदयितनिरोध 5 समापन्जि । अथ खो आयस्मा आनन्दो आयस्मन्तं अनुरुद्धं एत- दबोच परिनिबुतो मन्ते अनुरुद्ध भगवा 'ति । न आवृसो आनन्द भगवा परिनिव्वुतो, सञआवेदयितनिरोध समापन्नो' ति । अथ खो मगवा सजावेदायतनिरोधसमापत्तिया बुट्ट- हित्वा नेवसम्ञानासायतनं... आकिञ्चमायतनं....विमाण- 10 ञ्चायतनं....आकासानच्चायतनं.... चतुत्यज्झान.... ततियज्झान... दुतियज्झानं....पठमझानं समापजि, पठमझाना वुद्दहित्वा दुति- यझानं....ततियझानं ...चतुत्यन्झानं समापन्जि, चतुत्थाना वुहित्वा समनन्तरा भगवा परिनिव्वायि । परिनिब्बुते भगवति सह परिनिन्नाना महामूमिचालो अहोसि, मिसनको लोमहंसो देव- 15 न्दपियो च फलिंसु । परिनिव्वुते भगवति सह परिनिव्वाना ब्रह्मा सहम्पति इमं गार्थ अभासि- सव्वे व निक्खिपिस्सन्ति भूता लोके समुस्सयं । यथा एतादिसो सत्या लोकै अप्पाटपुग्गलो ॥ तथागतो बलप्पत्तो सम्बुद्धा परिनिबुतो ति ।। परिनिबुते भगवति सह परिनिब्वाना सको देवानं इन्दो इमं गार्थ अभासि-- अनिच्चा वत संखारा उत्पादवयधम्मिनो । उपज्जित्वा निरुज्झन्ति तेसं यूपसमो सुखो ति ॥ परिनिन्नुते भगवति सह परिनिब्वाना आयम्मा अनुरुद्धो इमा 25 गाथायो अमासि-- नाहु अस्सासपस्सासो हितचित्तस्स तादिनो। अनेनो सन्ति आरम्भ यं कालं अफरी मुनी ॥ 20 दस सीलोनि 'असलीनेन चिनेन वेदनं अग्नवासपि । पग्नोतरसेव निन्यानं विमोखो चेतसा अहति ॥ परिनिनुते भगवति सह परिनिन्याना आयम्मा आनन्दो इमं गाय अभासि-~- सदासिय भिमन तदासि लाममनं । सम्बाधारवरूपेते सम्युद्ध परिनियंत ति ॥ नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्धुमास । 5 ३७. दससीलानि अप तो भगा कपिलवम्मि ययापिरन्त वितरित्या येन सावधि तेन पारिक पयामि । अनुएलेन पारिम भरमानो ऐन भागन्धि 10 तदवसरि । तर मुदं भगवा मावरिभयं विहरति मेनपने अनाप- विण्डिकास आरामे । सेन सो पर ममधेन आयम्मको मारि गम्स उपहारकुलं आयम्मनो सारिम्स सन्ति दार. परमि दारक पेरो पम्यागे 'ति । अथ सो आरम्मतो सारितम्स एतदहोमि । भगदता सिखाप पलत, मन में सामनेरा 15 उपहातात. अयं च मे राहुल मामणेरो, वर्ष मुसो गया पटिपति ति। भगवतो समय आरोमि । • अभा. गामि भिगो ग्यसेन भिगमा पनि एवम सामो उपहाणु, पारो पा पन उम्मत औषदि अनुमान तके उपहा. अयो सामगने तालिनु १० र भारत मिशन TRARAM भगतो एतम आरोपमं । • अनुभम सियो मरान पालिपागवली तनसमापत्तिया वुट्टहित्वा विमाणचायतनं समापनि, विभागाधाय- यतनसमापरिया बुद्दहित्वा आविचम्भापतन समापनि, आकिस मायतनसमापत्तिया वुट्टहित्वा नेवसन्मानासम्ञायतनं समापनि, नेवसन्नानासमायतनसमापत्तिया हित्वा सम्भावेदयितनिरोध 5 समापनि । अथ सो आयस्मा आनन्दो आयस्मन्तं अनुरुदं पता दबोच परिनिचुतो मन्ते अनुरुद्ध भगा ति । न आसो आनन्द भगवा परिनिबुतो, सन्नावेदयितनिरोधं समारो' ति । अप सो भगवा सजावेदयितनिरोधसमापत्तिया बु. हिया नेवसम्नानासचायतनं....आरिचमायतनं....विन्माण- 10 द्यायतनं....आमासानचायतनं.... चनुत्या झानं.... ततियम्झान.... दुतियन्दानं....प.मनानं समापति, परमझाना बुद्दहित्वा दति पानं....ततियनशान....चतुत्यम्झानं समापजि, चतुत्वज्ञाना याहिन्या समनन्तरा भगया परिनिनायि । परिनिम्मुते भगति मह परिनिनाना महामिनालो अहोसि, मिसनको लोमहंसो देर- 15 दुनियो व फालिमु । परिनिचुने भगवति सह परिनियाना मा महम्पति इमं मायं अमासि- मव व निरिखपिस्सन्ति भूता लोके समुस्सपं । यथा एतादिसो सल्या लोक भापरिषगलो । तथागतो यलप्पना सम्मृदा परिनिम्युनोति ॥ परिनिने मगति सह परिनिम्बाना सको देवानं इन्दो इम मायं नमामि-- अनिम्ना पत मंगाग उपादयग्मिनी। उप जिला निरन्ति नेम वागमो पानि !! परिनिम्नुते भाविद परिनिरवाना आपग्मा अनुग्लो हमा गामाया ममामि-- भार अम्मामामागो सिनिय नादिनी । अनेत्री मनि भारटम य का भाती मुनी ॥
देसीलानि
असल्हीनेन चिन घेदन अमावासपि ।
पग्मोतस्सेव निम्यानं विमोखो चेतसो आति ॥
परिनिन्नुते भगवति सह परिनिन्लाना आयम्मा आनन्दो इम
अभासि-
3
सदासि पंभिमन तदासिनोमांगनं ।
सम्पासारवरूपेत सम्बुद्ध परिनियत ति ।।
नमो सम्स भगवतो अरहतो सम्मासम्पुग्म ।
10
३७. दससीलानि
-DRK--
अब तो भगा कपिलाधुम्मि शानिरन्तं वितरित्या येन सावधि
सेन पारिक पदामि । अनुपुम्मन भारिपं. नामानो न माप
तयारि । तर पुद भगवा मात्भिय दिति मेयने अनाथ.
विकिम्स आरामे । तेन सो पन समयेन भापम्मतो मारिसम्म
उपहारगुलं आयम्मनो सारिपुराम सत्तिके दारष पाहमि इसे
दारक थेरो पयामेत् ' ति। अप से आपमतो मारिस
एतासि भगता सिमाजरा, मन सम्परा
उहापनपाति, अयं च मे गएको सामणेरो मुसो या
टिपसिना भानो समय भारोमि । • अनुमा
गामि भिगो स्यन सिगुना पनि कम समरे
पहा, पावतो या न जामती ओwिilejri
सj R! अब यो कामरान हारमिय
अन्तNिAINER NPA MAT
भगतोलमा आरोष । ' अनुमामा नि मनाने
.
- पालिपागवली तनसमापत्तिया वुट्टहित्वा विणञ्चायतनं समोपजि, विभाणाश्चाय- यतनसमापटिया बुडहित्वा आविश्चमायतनं समापनि, माविश्व- मायतनसमापत्तिया वुट्टहित्वा नेवसन्जानासआयतनं समापनि, नेवसञ्जानासम्मआयतनसमापत्तिया बुट्टहित्वा सन्जावेदयितनिरोध 5 समापन्जि । अथ खो आयस्मा आनन्दो आयस्मन्तं अनुरुद्धं एत- दवोच ' परिनिबुतो भन्ते अनुरुद्ध भगवा ' ति । न आवुसो आनन्द भगवा परिनिव्वुतो, सजावेदयितनिरोधं समापनो' ति । अथ खो भगवा सञआवेदयितनिरोधसमापत्तिया बुह- हित्वा नेवसमानासम्ञायतनं....आविश्वायतनं.... विण- 10 ञ्चायतनं....आकासानञ्चायतनं.... चतुत्थझानं.... ततियझान.... दुतियझानं....पठमझानं समापति, पठमझाना बुट्टहित्वा दति- यज्झानं... ततियान....चतुत्थानं समापनि, चतुत्य झाना वुहित्वा समनन्तरा भगवा परिनिव्वायि । परिनिव्वुते भगवति सह परिनिब्वाना महाभूमिचालो अहोसि, मिसनको लोमहंसो देव. 15 न्दभियो च फलिंसु । परिनिव्वुते भगवति सह परिनिब्वाना ब्रह्मा सहम्पति इमं गायं अभासि- सम्ये व निक्खिपिस्सन्ति भूता लोके समुस्सयं । यथा एतादिसो सत्या लोके अप्पटिपुग्गलो ।। तथागतो बलप्पत्तो सम्बुद्धो परिनिब्युतो ति ।। परिनिबुते भगवति सह परिनिबाना सको देवानं इन्दो इमं गार्थ अभासि--- अनिचा यत संखारा उप्पादवयधम्मिनो। उपजित्वा निरुज्झन्ति तेसं वपसमो सुखो ति ॥ परिनिनुते भगवति सह परिनिव्वाना आयस्मा अनुरुदो इमा 25 गायायो अमासि- मा अस्सासपस्सासो हितचित्तस्स तादिनो। अनेनो सन्ति आरन्म यं फालं अफरी मुनी ।। 20
दस सीलानि
.
असल्लीनेन चिन घेदन अग्नवासयि ।
पग्नोतरसेर निन्यानं विमोसो तसो आहे नि ।।
परिनिन्नुते भगवति सह परिनिन्दाना आयम्मा आनन्दी गाय
अभासि-
सदासि यं भिमनकं तदासिलामांगनं ।
सम्पाफारवरूपेते सम्वृद्ध परिनियंत ति ।।
नमो तरस भगवतो भरहतो सम्माम मुरगा।
5
३७. दससीलानि
~-
अब तो भगा कपिलायम्मि पयामिरन महरिया पेन गायि
सेन पारिफ पामि । अनुन भारिप परमानो पेन सापनि
तासरि । तर गदं भगवा माधिय दिनि तपने अनाथ
विक्टिकम्स आरामे । तेन रणे पन समन भापम्ममो मारिसम्म
उपहारगुल आगम्मनो सारिएसम्म सनि. दारण, परसि म
दारकंधेरो पगमेत 'लि। अप को आरम्मत स्म
एलोमि । भगवता लिगामा, म एन सा
उपहारमा नि. अयं र मेरो सामगे, प न सो र
परिसिभिगो तम आरोमि । • अनुमा
गामि मिास म्पोन मिना र म मरे
हा, पायमोन कमी मह
D varjR अपसोसार मन
आगाजनि.
मोम पम । अनुमति पोरन
.
पालिपाठवली सनसमापतिया बुद्दहित्वा विमाणञ्चायतन समापति, विभागाचाय- यतनसमापडिया वुहहित्वा आविश्वमायतन समापनि, आकिश्व- मायतनसमापत्तिया वुट्टहित्वा नेवसन्मानासआयतनं समापनि, नेवसञ्जानासचायतनसमापत्तिया वुट्टहित्वा सजावेदयितनिरोध 5समापनि । अथ खो आयस्मा आनन्दो आयस्मन्तं अनुरुद्ध एत. दवोच : परिनिचुतो भन्ते अनुरुद्ध भगवा ' तिन आवुसो आनन्द भगवा परिनिबुतो, सावेदयितनिरोधं समापनो' ति । अथ खो भगवा सजावेदयितनिरोधसमापत्तिया बुदु- हित्वा नेवतञानासम्ञायतनं....आकिञ्चमायतनं....विजाग. 10 श्चायतनं....आकासानचायतनं.... चतुत्थज्झानं.... ततियज्झान... दुतियझानं. ..पठमझानं समापाजि, पठमझाना युद्दहित्वा दुति- यमानं... ततियम्झान....चतुत्यझानं समापन्जि, चतुत्य झाना बुदाहित्वा समनन्तरा भगवा परिनिवायि । परिनिबुते भगवति सह परिनिवाना महाममिचालो अहोसि, मिसनको लोमहंसो देव- 13 न्दमियो न फलिंसु । परिनिबुते भगवति सह परिनिब्लाना मझा महम्पति इमं गाणं अमासि- सव्वे व निक्खिपिस्सन्ति भूता लोके समुस्सयं । यथा एतादिसो सत्या लोक अप्पटिपुग्गलो॥ सथागतो बलप्पनो सम्बुदा परिनिन्युतो ति ॥ परिनिन्बुने भगवति सह परिनिभाना सको देवानं इन्दो इम गायं अभासि-- अनिचा यत संसारा उत्पादयपपम्मिनो। उपजिला निवाझन्ति तम पसमो मुखो ति ॥ परिनिचुने भगति सह परिनियाना आयम्मा अनुरुदो इमा 25 गायायो अमासि- नाह अस्मासपस्मामी सिसविसरम तादिनी। अनेनो सन्ति आरम पं फालं अफरी मुनी ।। 20 देस सीलांनि अमल्लीनेन दिन पेदन अमावासयि । पग्नोतरसेर निम्पानं विपासो पता आनि ॥ परिनिबुते भगपति सह परिनिब्बाना आयम्मा आनन्दी म गाय अमासि- सदासियं भिमन सदासिलामांगनं । सम्पाकाग्वरूपेते सम्बुद्ध परिनित सि ॥ नमो तम्स भगवतो अरहतो सम्मासम्भुनार । 5 दससीलानि ->K- अप गो भगा कपिलवामि पामिरज विहरिया पेन मार सेन पारिक पयामि । अनुसन भारिक, परमानो पेन सावधि तदनमरि । तत्र मुदं भगया मापभियं विरति मेगपने अनाभ विण्डिफम आरामे । तेन रो पन समयेन आयम्मनो मारियम उपहारपुर आयम्मतो सारिस सन्निदार पारमि म दाकंधेरो पब्बागेत 'M अप गो गम्मती मार am एततोमि । भगवता सिपाप पजरा, मानसमा उहापानि, अर्गन में राहुल सामगे न मुसो पल परिपजिमगो एतमा भारोमि । • अनुमा. मामि भिलो योन लिगमा पनि एनसरे उपहारे. दात वापर संमती भर तसे jA| अप को मामले की सो भरि শাখা .
- पालिपागवली सनसमापत्तिया वुदृहित्वा विन्माणघायतनं समापनि, विभागाचाय- यतनसमापरित्या बुट्ठहित्वा आविश्वनायतनं समापनि, मानिच- म्ञायतनसमापत्तिया वुट्टहित्वा नेवसन्मानासम्ञायतनं समापति, नेवसम्मानासायतनसमापत्तिया बुद्धहिला सञ्जावेदयितनिरोध 5 समापनि । अथ खो आयम्मा आनन्दो आयम्मन्तं अनुरुद्धं एत- दवोच परिनिब्रुनो मन्ते अनुरुद्ध भगवा ' ति । न आवुमो आनन्द भगवा परिनिबुतो, समावेदयितनिरोधं समापनो' ति । अथ खो भगवा समावेदायितनिरोधसमापत्तिया वुह- हित्वा नेवरुनानासञ्चायतनं....आश्चिमायतनं....विचाण- 10 ञ्चायतनं....आकाप्सानञ्चायननं.... चतुत्यानं.... ततियम्झान.... दुतियज्झानं....पठमझानं समापजि, पठमझाना बुट्टहित्वा दुति- यझानं... ततियझानं...चतुत्यझानं समापन्नि, चतुत्य आना वुहित्वा समनन्तरा भगवा परिनिव्वाये । परिनिबुत भगवति सह परिनिचाना महाभूमिचालो अहोसि, भिंसनको लोमहंसो देव- 15 न्दुभियो च फलिंसु । परिनिब्बुते भगवति सह परिनिवाना ब्रह्मा महम्पति इमं गार्थ अभासि- सम्वे व निक्खिपिस्सन्ति भूता लोके समुस्सयं । यथा एतादिसो सत्या लोकै अप्पटिपुग्गलो ।। तथागतो बलप्पत्तो सम्बुद्धो परिनिब्बुतो ति ।। परिनिबुते भगवति सह परिनिव्वाना सको देवान इन्दो इमं गार्थ अभासि- अनिच्चा वत संखारा उप्पादवयधम्मिनो। उपजित्वा निरुज्झन्ति तेसं वृपसमो सुखो ति ॥ परिनिबुते भगवति सह परिनिव्याना आयम्मा अनुरुद्धो इमा 25 गायायो अमासि-- नाहु अस्सासपस्सासो हितचित्तस्स तादिनो। अनेको सन्ति आरभ यं कालं अफरी मुनी ।। 20 -
संखपम्मा
४०. सेक्सपम्मा
सादिविहारिकेन भिगवे उपजागी सम्मासिनन्य, am
मम्मावासना--कालम्मेव उहाय उपाहना ओमुशिया एवं उगा
रासनं करित्या दन्ता, दात, मुगोदवा दातच. आमनं पम्मा
पेतम् । सम यागु नि भामर्न धाविका यागु उपनामेनाया।
पाणु पीतास उदके दरवा भामर्न पटिगहरका नाम कम माधुर
अपरिधंसन्तेन घोवित्या परिमामेतब्र । उपसाग हि भागने
उतरितम् । सने मो देसो उहापोहोति मा दमो सम्मानमयो ।
सषे उपजायो गामं पविलित कामो हानि निवागन दासम्म, त
निवासन पटिमाहेत, कायाधन दानार, सगुणे करमा गायिक
दातना, धोविस्था पत्तो पाउदको दानन्यो । म उपजाया पण
समणं भाकंगति तिमण्डले पटिहान्न परिमण्डल विriter
कारकाधन बन्धिाया मगुणं करा मंगारियो पारपिया गारिक
परिधित्वा धाविन्वा पत्त गहेला उपायम्म मन हो
नम् । नातिहरे गन्तब, न अभासले गलम्प, पतपरियारक
। पटिगाहेलम् ।न उपजायगर भणमानाम भावगम
সীমলা, খাগী সাধাৰমামলা মামলা নিশা।
विशान्तेन पउपन्तरं आग आमनं पम्मान, पादोर पर
पीठं पादपलि उपनिागिरि पानगरमा पतपरंप
मारेतय, पलिनिवामन दानिशमन परिमार
NAR रोनि मुहां उन्हे ओनाराय, न ५ मिनट
तमंना महरित, भीमर होनेर कर उस
या पीर भरितम का मोमो मार
करने का । म नि माग
होम दर पर नमक
७२ पालिपागवली दस सिक्सापदानि तेसु च सामोरेहि सिक्सित--पाणनिता रमणी, अदिनादाना देरमणी, अब्रह्मवरिया बेरमणी, मुसावादा वेरमणी, सुरामेरयमनपमादहाना वेरमणी, विकालमोनना रमणी, नवगीतवादितविसूक्दम्सना वेरमणी, मालागन्धविलेपनधारणमण्डन- 5 विभूसनहाना वेरमणी, उच्चासयनमहासयना वेरमणी, नातरूपरन- तपटिम्गहणा वेरमणी, अनुजानामि .भिक्सवे सामणेरानं इमानि दस सिक्खापदानि, इमेमु च सामणेरेहि सिक्सितुं' ति । ३८, सरीरस्स ३२ विभागा अस्थि इमम्मि काये केसा लोमा नखा दन्ता तो मंस नहारु अट्ठि अडिमज्जा वकं हदयं यकतं किलोमकं पिहकं पम्फार्स अन्तं 10 अन्तगुणं रदरियं. करीस पित्तं सेम्हं पुब्बो लोहितं सेदो मेदो अस्सु वसा खेळो सिद्दाणिका लसिका मुत्तं मत्यके मत्तलुझं । द्वत्तिसाकारं । ३९. सामणेरपम्हानि एकनाम किं : सब्वे सत्ता आहारहितिका । द्वे नाम किं ! नामच, रूपञ्च । तीणि नाम किं तिस्सो वेदना । चत्तारि नाम 15 कि ! चत्तारि अरियसचानि । पञ्च नाम किं । पञ्चपादानसन्धा। छ नाम किं ! छ अज्झत्तिकानि आयतनानि । सत नाम कि! सत्त बोझझा । अह नाम किं ! अरियो अदाशिको मगो । नव नाम कि नव सत्तावासा । दस नाम किं ! दसहनेहि समागतो अरहा ति दुधति । कुमारपन्हं । !
संपरखपम्मा ४०. सेक्सधम्मा मद्रिवितारिन भिगो उपजमायाह सम्मापतितन्न, तत्रायं मम्मावाना---कालम्मे उट्टाय उपाहना ओमुचित्वा एकंस उत्त- गमनं करित्वा दला, दातन्म, मुगोदरं दातन्नं, आसनं पञ्जा- पेतमं । मधे पाय रोनि भाननं धोपित्वा यागु उपनामतन्ना । या पातम्म उदक दवा भाननं पटिम्गहेत्वा नाच करवा साधुकं भारिधमन्नेन पाविला पटिमामेतब्बं । उपमायाम्हि दुहिते आसनं उनतिन्न । म मोदेसो उसपो होति सो देसो सम्मानितन्यो। सो उपहायो गाम परिसितुवामो होति निवामन दानन्, पटि- निवप्नं पटिगहेतन्यं, कायमधनं दानन. सगुणं कन्वा संघाटियो 10 पातन्या, धोविया पत्तो सउदको दातब्बो । सने उपजमायो पच्छा. ममणं आग्दनि तिमण्डलं पटिच्छादेन्तेन परिमण्डलं निवासेवा कापबन्धनं पन्धिता मगुणं कला मंघाटियो पारुपित्या गाण्ठक पटिमुश्चित्वा धोविल्या पत गहेत्वा उपनायरम पच्छासमणेन हो- नन । नातिदूरे गन्तव्यं, न अच्नासन्ने गन्तब्नं, पत्तपरियापन 15 पटिगाहेत 10 उपज्जायम्स भगमानम्म अन्तरन्तरा क्या ओपातेतब्बा, उपजायो आपत्तिसामन्ता भणमानो निवारेतन्यो । विवत्तन्तेन पठमन्तरं आगन्त्वा आसनं पन्नापेतच. पादोदकं पाद- पीटं पादकथलिक उपनिनिपितब्ब, पच्चुम्गन्त्वा पत्तचीवरं पटि- गहेतब्य, परिनिवासनं दानब्ब, निवासन पटिमहेनब्ब । सचे पावरं 20 मिन्नं होति मुहुत्तं उण्हे ओतापेतन्य, न च उण्हे भीवरं निदहि- तम् । पावर सहरितन्वं, चीवरं संहरेन्तेन चतुरलनं कण्णं उस्सा- रेत्या चावरं संहरितब्ब, मा मजो भगो अहोसाति, आभोगे काय. बन्धनं कातव्यं । सचे पिण्डपातो होति उपज्झायो च भुजितुकामो टपातो उपनामेनेवा । दृपयायो पानियेन । होति उदकं दवा ७२ पालिपाठावली दस सिक्खापदानि तेसु च सामणेरेहि "सिक्सितु-पाणातिगता वेरमणी, अदिनादाना वेरमणी, अनमवरिया वेरमणी, मुसादा वेरमणी, सुरामेरयमनपमाहाना वेरमणी, विकालभोगना वेरमणी, नवगीतवादितविसूकदस्सना वेरमणी, मालागन्धविलेपनधारणमण्डन- 5 विभूतनहाना वेरमणी, उचासयनमहासयना वेरमणी, नातरूपरन- तपटिमहणा वेरमणी, अनुनानामि :भिासवे सामणेरानं इमानि दस सिक्खापदानि, इमेमु च सामणेरेहि सिक्सितुं' ति । ३८, सरीरस्स ३२ विभागा अस्थि इमम्मि काये केसा लोमा नसा दन्ता तचो मंस नहार अद्वि अद्विमग्ना वकं हदयं यकतं किलोमकं पिहकं पम्फास अन्त 10 अन्तगुणं उदरियं करीस पित्तं सेम्हं पुब्बो लोहितं सेदो मेयो अमु वसा रोळो सिद्धाणिका लसिका मुत्तं मत्यके मतलुझं । तिप्ताकारं । ३९. सामणेरपम्हानि एकमाम कि ! सच्चे ससा आहारहितिका । द्वे माम !ि नामय, सपथ । तोणि नाम !ि तिम्सो पंदना । पारि नाम 15f! पतारि अरियमचानि । पध नाम कि! पशुपादानाराया। छ नाम है ! छ अगातिकानि आयतनानि । सत नाम किमत मोसादा । अह नाम । अरियो अनि मम्मो । मा नाम ft R ससावासा | दम नाम f! दपहजार सपनामको अग्हा ति दुपनि । कुमारपन् ।
मरखधम्मा १०. सेक्खधम्मा मनिविहारिकेन भितो उपजायाह सम्मावतितन्वं, तत्रायं मम्मायराना-कालम्मेव उहाय उपाहना ओमुशिया एकंमं उत्त- रामहं करित्या दनादातम्य, मुमोदर दानन्, आसनं पञ्जा- पेशन्न । मने यागु रोति भाननं धोविला यागु उपनामेनचा । पागू पीतम्स उदकं दवा मानन पटिम्गहेत्वा ननि कत्या साधुकं अपरिपसन्नेन पारिता पटिमामेतन् । उपमायाम्हि बुद्विते आसनं उतरितनं । समे मो देसो उहापोहोति सो देसो सम्मज्जितन्नो। सचे उपसायो गार्म परिसितुमामो होति निवासन दातब्र, पटि- नियसनं पटिमहेनन्, कायन्धन दातब्र, सगुणं काया संघाटियो 10 दातन्ना, धोवित्या पत्तो सउदको दानब्यो । मने उपग्मायो पच्छा- ममणं आकंगति निमण्डलं पटिण्डादेन्तेन परिमण्डलं निवासेत्वा कायसन्धनं मन्धित्वा मगुणं कत्या मंघाटियो पारपिन्या गाण्टिकं पटिमुमित्वा धावित्वा पत्तं गहेत्वा उपभायम्म पच्छासमणेन हो. गम्यं । नातिदूरे गन्तब्बे, म अच्नासन्ने गन्तब्यं, पत्तपरियापन 15 पटिगाहेनन् । न उपायम्स भणमानरम अन्तरन्तरा कथा ओपातेतना, उपळायो आपत्तिसामन्ता भणमानो निवारेतन्यो । विवतन्तेन पठमन्तर आगन्त्या आसनं पञापतब्ब, पादोदकं पाद- पीदं पादकलिक उपनितिमपितब्न, पच्नगन्या पतनीवर पटि- महेतब्ध, पटिनिवासनं दातव, निवासनं पटिगहेतब्बं । सचे पीवरं 20 मिन्नं होति मुहत्तं उण्हे ओतापेतन्न, न प उन्हे भीवरं निदहि- तन्न । नीवर संहरितन्न, नीवर संहरेन्तेन चतुरलङ्ग काणं उस्सा- रेवा चीयरं संहरितलं, मा मजो भहो अहोसीति, ओभोगे काय. बन्धनं कातव्यं । सचे पिण्डपातो होति उपहायो च भुमिकामो होति उदक दवा पिण्टपातो उपनामेतेन्या । उपजायो पानियेन पा.रा.
.
पानिपामारी
निमारगे। भगाविस जर दा पार पहिलो और
मा भासिमोन भोगियो का मुरी उहे ओगले.
मन्न पजन्हे पसो निहायो । परागीर ARTH,
मिसाल हो। पर्स गहेनाकन हम
पगमपिता पोतिनोमन भर
RTE पणे लिपियो । भीतर AAP पर
riniti गाएकरहरीarjis Aft
Tari भोग भोगेका नीर मिति |
नो भाउ पा पा पार के
Tit. जोपो पो हो मोदेको पनि
सो महागिपामोहोनि महान परिमारे,
4 writiगात, गहन भोगी
THMA TAITो नानाtaigaran
infotaiTET, IT Tranmint
i.
httीको IT
* * *#1ना बानमा | Tht
*1m, मा निकाय
Ker marria14
viewerHTRA Amfarm नाना
2. Amm कम पान, म
MAT: Ariagn +4
aurunufactTE ARE
4. arian In Anita
frientaritr LARE
atmis
intere
स्करपेताया उदिसापेतन्नो, सचे परिपुरिछतुकामो होति परिपुस्चितमो । यग्मि विहारे उपजायो विहरति सचे सो विहारो उहापो होति सचे उस्सहति सोधेतब्बो, विहारं सोधेन्तेन पटमं पत्तनीवरं नाहरित्या एकमन्तं निक्खिपितध्वं, निसीदनपचत्थरणं नाहरित्या एकमन्तं 5 निवितपित। मचो नीच कत्वा साधुकं अपरिघसन्तेन असंघट्ट न्तेन कवाटपिटं नाहरित्वा एकमन्तं निक्तिपितब्यो । पीठ नीचं कत्वा साधुके अपरिपंसन्तेन असंघहन्तेन क्याटविहं नीहरित्या एकमन्तं निस्सपितरं । मश्वपटिपादका नौहरित्वा एकमन्तं निक्खिपितब्बा, खेळमलको नाहरित्वा एकमन्तं निविखपितब्यो, 10 अप-सेनफललं नाहरित्या एकमन्तं निविवपित, भुम- स्थरणं यथापनत्तं सहरसेल्वा नाहरित्या एकमन्तं निविमपितम् । सचे विहारे सन्तानकं होति डोका ठमपं ओहारेतब्र, आलोक- सन्धिकण्णभागा पमजितब्बा । सचे गेरकपरिकम्मपना मिति कणकिना होति चोळकं तेमेत्वा पीढत्या पमजितब्बा, सचे काळ- 15 पण्णकना भूमि कण्णकिता होति चोळक तेमेत्या पीळेवा पमजि. सब्बा, सचे अवतारोति भूमि उदकेन परिस्फोसिया सम्मजि. तब्बा, मा विहारो रनेन उहामीति । संकारं विधिनिया एकमन्तं छतन् । ४१. सूकरपतकथा 'कायो ते सम्मोपणो 'निद सापरि एगई उप- -20 निस्साय फेरने कलन्दरमा विहान्ने अम्मत मकरसुगन आरम्म पुस । अनीने किर पम्माम्म भगवनो सामने एक नियु कायेन सम्जनो भोसि, पापाप मम्मो सिमधोमति परि.
७६ पालिपाटावली 110 भासति । सो कालं कत्वा निरये निबत्तो । एकं नुद्धन्तरं तत्य पचित्वा ततो चवित्वा इममि बुद्धप्पादे रानगहसमीपे गिझकूटे पब्बतपादे तस्सेव कम्मस्स विपाकवसेन खुप्पिपासाभिभूतो पेतो हुत्वा निब्बत्ति । तस्स कायो सुवण्णवण्णो अहोसि, मुख सूकरमुख ॐ सदिसं । अयायस्मा नारदो गिझकूटपब्बते वसन्तो पातो व सरीरपटिनग्गर्न कत्वा पत्तचीवरं चादाय राजगहं पिण्डचारत्याय गच्छन्तो अन्तरामग्गे तं पेतं दिवा तेन कतकम्मे पुच्छन्तो गाथमाह- कायो ते सब्बसोवण्णा सबा ओभासते दिसा । मुखं ते सूकरस्सेव कि कम्ममकरि पुरे ति॥ [ तत्य ' कायो ते सब्बसोवष्णो' तितव कायो देहो सलो सुवण्णवण्णो उत्तत्तकनकसन्निमो,' सव्वा ओभासते दिसा ' ति तस्त प्रभाय सब्वापि दिसा समन्ततो पभासति विज्जोतति, ओमा- सते ति वा अन्तोगधहेतु-अत्यं इदं पदं ति ते कायो सब्बसोवष्णो 15 सब्बा दिसा ओभासेति विग्मोतेतीति अत्यो ददुब्लो । मुखं ते सूकरस्सेवा ' ति मुखं पन ते सूकरस्स विय सूकरमुखसदिस तव · मुखं ति अत्यो, किं कम्ममकरि पुरे' ति त्वं पुब्ने अतीतमातिय कीदिसं कम्मं अकासीति पुच्छति । ] एवं सो येरेन पन पेतो कनकम्म पुट्ठो गाथाय विरसग्नेन्तो 'फायेन सम्बतो आसि, वाचायासिं असञतो । तेन मे तादिसो चण्णो यथा पस्ससि नारदा'ति ।। आह । [तत्य • कायेन सञतो आसिं । ति कायिकेन सन्ममेन सन्नतो कायिकेन संवरेन संदुतो अहोसि वाचायासिं असम्मतो ति वाचतिन असंवरेन समन्नागतो अहोसि । पति तेन 25 उमपेन सम्भमेन म, में' ति मध, तादिसो वणो । ति एतादिसो गया त्वं नारद पचासतो पसासि एषरूपो कायेन मनुम्मसण्टानो मुण्णवाणो मुम्नेन मूरमदिमो,आमि ति योजना, 20
সুন্ধন
पणातदोहि इस पविसण्टाने व दहलो । । एव पतो परेन
पुच्चितो तमत्थं विसजेत्वा तमेव कारण कया गम भोगाद
देन्तो गाथमाह--
.
संताई नारद धमि सामं दिमिदं तया ।
पापासि मुग्वसा पापं, पा ची सुकार मुखो भा 'ति
[तन्य त ति तम्मा, । ताह ' ति से अहं, माद निधे
आरपति, भूमाति । कयोमि, • मामं 'निमयमे, इद 'नि
अत्तनो सरीर सन्धाय पति, अयं हेल्प अपी. गामा भन्ने नारद
इदं मम सरीरं गलतो पट्टाय हा मनुष्माण्टानं उपरि मार
10 सण्टानं तया पचवतो ताप दि सग्मा । अरं भोपायरोन
पदामि, किं इदं नि नि आह ' मानामिना पा, मानो
सुकरमुखो अह 'ति, सत्य • मा 'नि परिसे निती · गुणा
ति पुगेन, सोनि अवधारणं, पामाय पापमं मा आगानि.
मा करोहि मा जो पुकरमुगो भर 'ति. भर मि मातो
16 अहोमि येव, सचे पन त्वं मुगरोना बानाय पाएं वागणी
एक्शन सुकरमुग्यो भवेग्यासि, नग्मा माकामि मुगा पापनि
फाल्पटिसधनमुन तितमेव परिमेधेति । ] अभागमा मा
रामा परिरवा पसाभर पिपानपरिकलो पात
समजो निमित मत्युनो तमा आरोमि । मा • माग्द.
80 पुम्सेर मया रो सगो बिहो पाया भनेर
बीदुषीतसामि भादीमय पारिता पुर्न भागम
परातो पमं देमि । सा दंगमा समय मालिका
होमि । पुराना ।
•०८ पालिपागवली ४२. पेसकारीताकथा अन्धभूतो 'ति इमं धम्मदेसन सत्या अग्गाळवे चेतिये विह- रन्तो एकं पंसकारधीतरं आरव्भ कयोस । एकदिवस हि आळवि- वासिनो सत्यार आळवि अनुप्पत्ते निमन्तेत्वा दाने अदंमु । सत्या भत्तच्चिावसाने अनुमोदनं करोन्तो अद्धवं जीवितं, धुर्व मरण, 5 अवसं मया मरितव्यं, मरणपरियोमानं मे जीवित, जीवितमेव अनियत, मरणं नियतं-ति एवं म णसति भावेथ, येसं हि मरणसति अभाविता ते पच्छिमे काले आसीविसं दिस्वा भीत रिसो विय सन्तासप्पत्ता भेरवरवं रवन्ता कालं करोन्ति, येस पन मरणसति भाविता ते दूरतो व आतीविस दिवा दण्डकेन गहेत्वा एड्दुत्वा 10 ठितपुगिसो विय पच्छिमे काले न सन्तसन्ति, तस्मा मरणसति भावतेब्बा ' ति आह । तं धम्मदेसमं सुत्वा अवसेसा मना सकि- चप्पसता व अहेमुं, एका पन सोळसवसुदेसिका पेसकारधीता अहो बुद्धानं कथा नाम अच्छपिया, मया मरणसति भावेतुं वट्ट- तीति ' रतिन्दिवं मरणसतिमेव भावेसि । सत्या पि ततो निस्व- 15 मित्वा नेतवनं अगमासि । सा पि कुमारिका तीणि वरसानि मर. णसति भावेसि येव !. अत्येकदिवस सत्या पच्चप्ससमये लोक ओलोकेन्तो ते कुमारिकं अत्तनो नाणनालस्स अन्तो पविढे दिया किन्नु पो भविसतीति । उपधारेन्तो माय कुमारिकाय मम धम्मदेसनं मुतदिवसतो पहाय तीणि वस्सानि मरणसति भाविता, 20 इदानाहं तत्थ गन्त्वा इमं कुमारिक पत्तारो पन्हे पुच्छित्वा ताप विसन्तिया व चतूमु ठानेमु साधुकारं दत्वा इमं गाणं भाति- स्मामि, सा गापावसाने सीतापत्तिफ्ले पतिहिासति, तं निस्साय महाननरस पि साथिको देमना भविम्सतीति । माया पयसताभ- क्वपरिवारो नेतवना निरामित्या अनुपमेन अग्गाळवविहारं अग- .
.
5
पेसफारीताकथा
मासि । आठविवासिनो सत्या आगनी 'निमत्या दिशा गन्या
निमन्तयिम् । सा पि कुमारिका मन्यु आगमनं मुन्ना - अगरी
किर मदं पिता सामी आगरियो पुण्णमन्दयुगो महामनिममुना'
ति मुहमानमा 'इतो में तिगणं संवरान मन्यके मुरणपणे
सत्या दिपुच्चो, पदानि रस मुभवणं सगर र मधुर वर.
धग्मं सोतुं समिम्मामीन मिती । पिता पनामा मान्द मन्द.
न्तो माह अम्म, परमन्तको में माटयो आरपितो. नाममा
'अनिहिनं,नं अननिहापेम्सामि, साप्रमेय समपन्या आरोग्यामान।
सानिन्तसि 'अहं माधु धन्यं सौतुकामा. पिमा म मा किन्नु
10 सो साधु धम्म मुणामि, पितु समरे बोया हरामीन अपमा
एतदहोमि पिता में समरे अनाहरियमाने पागम्यापि मायापि,
तम्मा तमरं बोला तम्म दया पन्जा धम्म मामामानि हो
निमीदिया समरं वदेसि । मावियासिनो पिसन्धार परिवलिया
पतं गहल्या अनुमोदनत्याय अर, सम्या : पारं बुर
15 निम्नाय तिमयोगनमगं आगती मा अनि नमान
ताय भोससे पदे अनुमोदन कलिला भी न
एवं तुहीमने पन समार सके योनि मम
रनि । साविको पुमाका तमर या पhिraries
सनिगमाना परिमपरियन प भाममा
20 अगमासानापिया का
आकिमाने smire sire int.
रिया में भोगीलो बाम Smrint. ArAmar भर
पनर NcIform मापक
भमि miri
तालमा एक #
rism, का मन
10 4 पालिपाठावली तिफलं पत्वा नियतगतिका हुत्या तुसितविमाने निम्नत्तिसतीति । तस्सा किर तं दिवसं मरणतो मुर्ति नाम नत्थि । सा ओलोकित सम्ञाणेनेव सत्यार उपसंकामिला छन्बण्णानं रंसीनं अन्तरं पवि. सित्वा वन्दित्वा एकमन्तं अट्टासि तयारूपाय परिसाय मझे निसी- 5 दित्वा तुण्हीभूतं सत्यारं वन्दित्वा ठितक्खणे येव तं आह ' कुमा- रिके, कुतो आगच्छसीति । न नानामि भन्ते । ति । ' कत्य गमिस्ससीति' । न जानामि भन्ते ' ति। न जानासीति । 'जानामि भन्ते' ति। जानासीति । न जानामि भन्ते' ति। इति मं सत्या चत्तारो पन्हे पुच्छि, महाननो उज्झायि " हम्मो परसथ, अयं पेसकारधीता समासम्बुद्धेन सद्धिं इच्छितिच्छित कयेति, किं नाम न इमाय · कुतो आगतामीति । वुत्ते पेसकार- गेहतो' ति वत्तब्, ' कहं गच्छसीति 'वुत्ते ' पेसकारसालं' ति वत्त सिया " ति । सत्या महाजनं निस्सई कत्या कुमारिके स्वं । कुतो आगच्छसीति । पुट्ठा कम्मा • न 15 भानामीति ' वदसीति" पुच्छि । " मन्ते तुम्हे मम पेसकार. गेहतो आगतभावं जानाथ, ' कुतो आगतासीति ' पुच्छन्ता पन 'कुतो आगन्त्वा इध निबत्तासीति' पुच्छय, अहं पन न ना- नामि कुतो आगन्त्वा इध निब्बताम्ही ति" ! अथस्सा सत्या • साधु साधु कुमारिके मया पुच्छितपञ्हो व तया विस्सजितो 'ति 20 साधुकारं दत्वा उत्तरिम्प पुच्छि " कत्य गमिस्सीति ' पुट्ठा करमा । न नानामीति ' वदेतीति " | " मन्ते, तुम्हे मं । तस- पच्छि गहेत्वा पेसकारसालं गच्छसीति' मानाय, ' इतो पन गन्त्वा काय निब्बत्तिस्ससीति' पुच्छय, अहं न इतो नुता न जानामि कत्य गन्त्वा निलत्तिस्सामीति" । अयस्सा सत्या मया 25 पुच्छितपम्हो येव तया विस्सजितो ' ति दुतियं पि साधुकारं दत्वा उत्तर पुच्छि " अथ कस्मा न मानासीति ' पुट्टा भानामीति' वदेसीति" ।' भन्ते, मम मरणमा भानामि, तम्मा एवं पदे. मीति ' । अपम्पा साया पुच्छितपन्हो येव तया विम्मजितो १ 10 - पेसफारीता पया ति साधुकारं दत्वा उसरिपि पुच्चि " अप कस्मा · भानासाति' युत्ते न मानामांति ' पोतीति "1" मरणभावमेव अहं नानामि भन्ते, मम रतिन्दिवपुलम्हादिसु पन 'अमुककाले नाम मरिस्सा- मीति । न मानामि, तम्मा एवं पदेसि " ति । अयस्सा सत्या ..मया पुच्छिनपम्हो येव तया कथितो ' ति चतुत्यं साधुकारं दत्या परिसं आमन्सेसि । एतका नाम तुम्हे इमाय कधित न नानाथ, केवलं उज्झायमेव; येतं हि पञ्चचामुं नयि ते अन्धा एव,येसं पञ्जावकावं आय ते एव चक्नुमन्तो ' ति पत्वा इमं गापमाह--- अन्यभूतो अयं लोको ननुफेत्य विपस्सति । सकुन्ती नालमुत्तो व अप्पी सगाय गरछत्तीति । [सत्य अयं लोको । ति अयं लोकमहागनो पम्मानस्तुनो अमावेन अन्धमतो । सनुकेत्या ' ति अनुको एत्य न पहुमनो अनिचादिवसेन विपस्सति, · सकुन्तो जालमुत्तो वा ति यया 15 पेरेन साकुणिकेन भालेन ओत्थरित्ता गम्हमानके बहकेमु कोनि. देव मालतो मुधति सेप्ता अन्तोनालं एवं पविसन्ति तथा मारभा- छेन ओत्पटेमु सत्तेषु बहु अपायगामिनो रोन्ति, अप्पो । फोचि- देव सतो सम्गाय गवाति ' मुगति का निध्यानं वा पापुमातीति अस्थो । ] देसनापसाने सा कुमारिका सोतापत्तिफले पतिहि, 20 महामनासापिसारियाय देसना अहोसीति । सालि समाधि गहेत्वा पितु सान्तिकं अगमासि । सो पि निसिलो २ निदायि. तस्सा असलासेत्या व तसरपछि उपनामन्तिया तसरपरि बेम. कोटियं पटिहम्नित्वा सदं कुरुमारा पति । सो पान्झिस्या गहित निमिोनेव मं फडि, पेमकोटि गत्वा तं पुमारिक उरे पहरि, सा ॐ तत्थेव काले कस्वा पपता । अपस्सा पिता नं भोलोकेन्तो सस्लम- रीरेन लोहितमस्वितेन परिस्वा मनं अहम । अपस्म महासोने उप्पाज, सोनमेमोरअम्ञो निगपेतु सानिम्मति: पा.पा."
पालिपावली रोदन्तो सत्यु सन्तिकं गन्त्वा तमत्यं ओरोचेत्वा : भन्ते, सोर्क में 'निव्वापेथा' ति आह । सत्या तं समस्सासेत्वा मा सोचि, अन- मतग्गस्ति हि संसारे तव एवमेव धीतु मरणकाले . पग्धरितं अस्सुं चतुन्नं समुद्दानं उदकतो अधिकतर ति वत्या अनमतगयं 5. कथेसि । सो तनुभूतसोको सत्यारं पव्वज याचिरवा लद्धपबग्नूप- सम्पदो न चिररसेव अरहतं पापुर्णाति । पेसकारचीताय वत्थु । . ४३. उत्तिय पम्हानि अथ खो उत्तियो परिब्बानको येन भगवा तेनुपसंकमि, उप- संकामित्वा भगवता सद्धिं सम्मोदि, सम्मोदनीय कयं साराणीयं वीति- सारेत्वा एकमन्तं निसीदि । एकमन्तं निसिन्नो खो उत्तियो परि- 10 ब्याजको भगवन्तं एतदवोच किन्नु सो भो गोतम सस्सतो' लोको, इदमेव सच्चं, मोवं अञ्ज । ति । 'अन्याकतं खो एतं उत्तिय मया--सरसतो लोको, इदमेव सच्चं, मोघ अन्नं 'ति । • किं पन भो गोतम असस्सतो लोको, इदमेव सच, मोघं अति। एतं पि सो उत्तिय अन्याकतं मया-अमरसतोलोको, इदमेव सच, 15 मोघं अनं ति। 'किन्नु खो मो गोतम अन्तवा लोको....अन. ६. न्तवा लोको....तं जीव तं सरीरं....अजनीवं अनं सरीर....होति तथागतो परम्मरणा न होति तथागतो परम्मरणा....होति च न च होति नेव होति न न होति तथागतो परम्मरणा,इदमेव सचं,मोघं अज' ति। एतं पि खो उत्तिय अन्याकतं मया -नेव होति नन 20 होति तथागतो परम्मरणा, इदमेव सच, मोघं अन्नं ति । किन्तु ' सोभो गोतम सम्सतो लोको, इदमेव सधं, मो अम्ति इति पुटी समानो । अन्यात सो एतं उत्तिय मया --संस्मतो लोको, इद.
३ रणा.... उधिय पमानि मेव : सयं, मोघ अन्न । ति पदसि ।। किं पन भो गोतम असरसतो लोको, इदमेव सणं, मोघं अन्न' ति इति हो समानो एतं पि सो उत्तिय अस्याकतं मया--असरसतो लोको, इदमेव सञ्चं, मोघं अन्नं ' ति वदेसि । - किन्नु सो भो गोतम अन्तवा लोको,...अनन्तया लोको... ते नीवं ते सरीरं ...अञ्ज जीव अभय सरीर....शेति तथागतो परम्मरणा...न होति तथागतो परम्म- ....होति पन न होति तथागतो परम्मरणा....नेव होति न न हाति तथागतो परम्मरणा, इंदमेव संघ, मोघं अति इनि -पुट्ठो समानो । एतं पि सो उत्तिय अन्याकतं मया--नेक होति 10 न न होति तथा गतो परम्मरणा, इदमेव सचं, मोघं अन्नं 'ति वदसि । अय किञ्चरति भोता गोतमेन व्याकत गति अभि- माय खो अहं उत्तिय सावकानं धम्म देसेमि सत्तानं विसद्धिया सोकपरिदेवानं समतिकमाय दुस्वदोमनस्सानं अत्यमाय मायस्स अधिगमाय निम्नानस्स सचिकिरियाया 'ति । पनेतं भवं 15 गोतमो अभिन्नाय धम्म देसि सत्ताने विमुद्धिया सोकमरि- देवानं समतिकमाय दुक्सदोमनम्सानं अत्यनाय भायम्स अधि- गमाय निब्यानसस सधिकिरियाय, सब्बोष सेन लोको निम्यिस्सति उपट्टो वा तिभागो वा 'ति । एवं धुत्ते भगवा तुम्ही अहोसि । अथ खो आयम्मतो आनन्दस्स एतदहोसि " मा हेवं सो 20.उत्तियो परिब्बामको पापक दिद्विगत पटिलभति : सन सामुफ- सिकं वन में समणो गोतमो पन्हें पहो संसादेति नो विम्सग्नेति, न नून विसहतीति, ' तदस्स उत्तियम्स परिबानसम्स दोपरतं अहिताय दुताया " ति । अथ सो आगम्मा आनन्दो जातिय परिधान एतदवोन " तेन हावुमो उतिय उपमते करिम्मामि 2 उपमार्य हथेकथे विज पुरिमा भासिनस्म अत्यं आमानन्ति । · सेम्याथा पि. आयुमो उत्तिय रम्मो पचन्तिम नगरं दादा दहपाकारतोरणं एकद्धारं । तत्रस दोपारिको पहिलो पत्तो १ .
२८४ 'पालिपागवली मेधावी अन्नातान निवारेता मातानं पवेसेता, सो तस्स नारस • समन्ता अनुपरियायपयं अनुक्कममानो न पस्सेग्य पाकारसन्धि वा पाकारविवरं वा अन्तमसो विळारनिस्सकनमत्तम्पि, नोच स्वास्स एवं नाणं होति एत्तका पाणा इमं नगर पविसन्ति वा निक्समन्ति वा' ति, अब स्वास्स एवमेत्य होति, ये खो केचि ओळारिका पाणा इमं नगरं पवितान्त वा निक्समन्ति वा सब्बे ते इमिना द्वारेन पविसान्त वा निक्खमान्त वा ' ति। एवमेव खो आवुसो उत्तिय न तथागतस्स एवं उस्सुकं होति 'सन्चो वा तेन लोको निय्यिम्सति उपडो वा तिभागो वा 'ति, अय खो एवमेत्य तथागतस्स होति 10 : ये खो केचि लोकम्हा निम्यिसु वा निय्यन्ति वा निम्यिस्सन्ति वा सब्बे ते पञ्च नीवरणे पहाय चेतसो उपकिलेसे पाय दुब- लीकरणे चतूसु सतिपट्टानेसु सुपतिहितचित्ता सत्त नोझले यथाभूत मावेत्वा एवमेते लोकम्हा निम्यिम् वा निग्यान्त वा निम्यिस्सन्ति वा ' ति । यदेव खो त्वं आवुसो उत्तिय भगवन्तं पन्हं अपुच्छि 15 तदेव तं पम्हं भगवन्तं अम्जेन परियायेन अपुच्छि । तस्मा ते तं भगवा न व्याकासीति"। [ पञ्चमे ' तुण्ही अहोसीति' सत्यूपलद्वियं ठत्वा अपुच्छ पुच्छतीति तुम्ही अहोसि, सब्बसामुक्कंसिक वत मया सब्बपु. च्छानं उत्तम पुच्छं पुच्छितो समणो गोतमो संसादेति नो विस्स- 20 मेति, ननु न सका विस्सनेतुं । ति एवं पापिकं दिद्धि मा पटि- लभतीति, ' तदरसा ' ति तं एवं उप्पन्नदिद्विगतं मवेय्य, पच- न्तिमं । ति यस्मा मझिमदेसे नगरस्स उद्दापादीनि पिरानि या होन्ति दुबलानि वा सबसो वा पन तेसं पाकारो न होति तस्मा तं जगहेत्वा पञ्चन्तिम नगरं ति आह, 'दहुदापं ' ति पिरपा. 25 फारपाद, 'दल्हपाकारतोरणं' ति पिरपाकारयेव पिरपिट्टसंघाट- का एकद्धार ' ति कम्मा आह, बहुद्वारस्मि हि नगरे बहूहि . पण्डितदोवारिकेहि भवितन्न, सहारे एको व पति, सपागतास मास्यापुपस्स पुदोपदेसो पपनाय मम्मो सदिसो मत्पि, तमा मुटु पण्डितभावम्म ओरम्मत्यं एक येव दोबारिक दस्सेतुं एकद्वारं ति आह, पण्डितो' ति पण्डिपेन समलागतो, 'न्यसो' ति यत्ति- मेघावाति । ठानुप्पत्तिया पम्मासंसाताय 3 मेषाय समक्षागतो, "अनुपरियापापं ति अनुपरियायनामकं मग, 'पाकारसन्धि ' ति द्विनं रहकानं अपगतहानं, पाकारविरं 'नि साकारस्स छिन्नहान, सदेव तं पन्हं । ति तं येव सरसतो लोको ति आदिना नयेन पुढे उपनीय पन्हें पुन नि पुति, · सलो प तेन लोको ' नि मतपलदिप येव ठत्वा मम्मेनाकारेन पुच्यतीति येन :समलागतो, 10 दमोति।। . -- ४४. मालुक्यापुत्तस्स बुद्धोपदेसो मेव होति .... यो सो माटुंस्पायुत्त एवं ददेय न हावाहं भगवति ब्रह्म- मारियं परिसामि यार मे भगा न व्याकरिस्मति ससतो लोको ति या भसरसतो लोको ति वा ये नन होति तपागतो परम्मरणा ति वा ति, अग्याक- 15 तमेव तं माझ्यापुत्त तयागनेन अस्स, अप सो पुमारो काल फोम्य । ग्यामि मायापुत रितो मढेन विदो अस सविसेन गाहालेपनेन, तस्स मित्तामधा मातिसालो. हिता मिसकं सकतं उपहपेप्यं, सो एवं पदेग्य, न तापाई इम सई आहरिस्सामि याष न सं पुरिस मानामि पेनहि विद्रो- 20 सत्तियो वा बामणो ना देस्सो वा मुद्दो पालि सो एवं पदेष्य, मतावाहं इमं मलं आहरिस्सानि पान तंरि नानामि पेनहि विदो नामो एगोप्तो पति का ८६ पालिपागवली मारसो वा ममिमो वा....काळो वा सामोपा मगुर- छवि वा....अमुकस्मि गामे पा-निगमे वा नगरे : या...याव ने :- तं धनुं नानामि येनम्हि विदो यदि-वा चापो यदि वा कोदण्डो.... याव न तं नियं नानामि यायम्हि विद्धो यदि वा अफरस यदि वा समस यदि वा नहारुम्स यदि या मरुवाय यदि वा सीरपणिनो ....याव न तं कण्डं नानामि येनम्हि विदो यदि वा कच्छ यदि वा रोपिमं....यस्स पसेहि यानितं यदि वा. गिन्दास यदि वा कस्स यदि वा कुललम्स यदि या मोरस्स यदि या सिपिन्ह नुनो...यस नहास्ना परिक्तित्तं यदि वा गवस यदि वा महि. 10 सरस यदि या रोखास यदि या सेम्हारस्स.....ांव न त मई नानामि येनम्हि विदो यदि या साई यदि वा सुरण यदि या कई यदि वा नारानं यदि वा वच्चदन्तं यदि वा करवीरपत' ति अन्नातमेव तं मालुस्यायुत्त तेन पुरिसेन अस, अप सो परिमो माल करेग्य " सम्सतो लोको नि.माटुंग्यापुत्त दिहिया सति प्रातरिय वासो अमरिमा ति एवं नो, सरसतो लोको तिमालयात दिहिया सति ग्रावरियासो अभविम्सा.' ति एवधि नो, सासतो मोको नि माटुंग्यास दिहिया :सति...असरसतो सोनिया ::दिहिया पनि भत्या नाति अस्थि भथि मरणं सन्ति सोर. २० परिदेवदुगनदीमनम्मायामा येसाईरिया धम्मे मिगत पन्न मे । अन्नपा योनि........।तभा तर........! हतितकागती पापरणा लि........ तिनम न हो। नयंगतो परम्मग्णा.नि........। तस्मा हि माया अयान में अगरततो , पारेण, पारनमे ध्यानतो 23 धारेथ । म मागपत मगा अयानं मो सोरेन मातुन मया अगा, भागलो योकोति........मेहाति नयामतः परांगानिमा माया माटुंग्या मया अग्गा माgaign पर " " , 15 -
5
बुदस्स परगोन संपादो
नादिवशंपरियिका ननिन्निदाय न विरागाय म निरोधाय न
उपसमाय ने अभिन्मायन सम्बोधाय न निश्वानाय संवत्तास,
तस्मा ते मया भल्याकत 1 किच माटुंबयापुत्त मयाध्याकतं -~-इदं
दुख ति मालुक्यापुत्त मया व्याकतं, अयं दुरखसमुदयो ति....अयं
दुक्तनिरोधो ति....अयं दुक्खनिरोधमामिनी पटिपदा ति मया
व्याकतं । कम्मा घेतं मालुक्यापुत्त मया व्याकत----
एतं हि माटुंग्यायुत्त अत्यसहित एतं आदिब्रह्मचारियिक,
एतं निम्बानाय विरागाय निरोधाय उपसमाय अभिनाय सम्बो.
घाय निव्यानाय संवत्तति, तस्मा तं मया न्यावतं ।
तस्मा ति है माटुंग्यापुत्त अन्यातच मे अन्याकततो
धारेप, न्याकत में व्याक्ततो घारेया" ति । इदमवोच
भंगवा । अत्तमनो आयस्मा मालुस्याऽत्तो भगवतो भासित
अभिनन्दीति ।
10
४५. युद्धस्स वच्छगोतेन संवादो
एवम्मे सुदं.--एक समयं मगवा साथियं विहरति जतने
15.अनाथपिण्डिकरस आराम । अब सो पगोतो परिबानो येन
भगवा तेनुपसंगमि, उपमंकमित्वा भगवंता सानि सम्मोदि सम्भो.
दनीय कर्य सारांणीय वीतिसारेत्या एकमन्तं निर्मादि । एकान्त
निसिलो सो वच्छगोसो परिमानशे भगान्तं एतदषोच “किन्नु
वो भोल्गोतमो, सम्सनो लोको, दसेर .," मोप
to अ. नि एपेक्षित भई गोतमो ""नि 1. नमो
-May
८८: पादिपागाछी अहं वच्छ एवंदिवि ----समसतो , , इदमेव सवं, मोवं अम्" ति। " किं पन....मसरसतो लोको " .... .... "किन्नु सो भो गोतमो : सस्तो लोको....ति एवंविडि समणो गोतमो ति' इति पुट्ठो समानो -न वो अहं वच्छ एवंदिहि 5ति वदेसि"। पे.....किं पन म गोतमो आदीनवं सम्परसमानो एवं इमानि सन्चसो दिद्विगतानि अनुपगतो' ति । सस्सतो लोको नि सो वच्छ दिद्विगतमेतं दिद्विगहनं दिद्विकन्तारं दिद्विविमूकं दिद्विवि- प्मदिन्तं दिहिसंयोननं, मदुरसं सविघातं सउपायासं सपरिळाहं न निम्बिदाय न विरागाय न निरोपाय न उपसमाय न अभियाय 10 न सम्बोपाय न निब्बानाय संवत्तति । असस्तो लोको ति .......... । इमं खो अहं वच्छ आदीन सम्परसमानो एवं इमानि सनतो दिहिगतानि अनुपगतो' ति। अत्यि पन भोतो गोतमस्स किञ्चि दिहिगतं 'ति । दिद्विगतं ति खो वच्छ, अप- नीतमेतं तथागतस्स । दिहं हेतं वच्छ तथागतेन -इति रूपं, इति 15 रूपस्स समुदयो, इति रूपस्स अत्यगमो, इति वेदना, इति वेदनाय सदमुयो....अत्यगमो, इति सम्ञा....इति संखारा....इति विआणं तस्मा तथागतो सबमनितानं सबमथितानं सब्ब-अहिंकार- मर्मिकार-मानानुसयानं खया विरागा निरोधा चागा पटिनिस्सम्मा अनुपादा विमुत्तो ति बदामीति । एवं विमुत्तचित्ता पन भो 20 गोतम भिक्खु कुहिं उपपज्जतीति' । 'उपपजतीति खो वच्छ न उपेति'। तेन हि भो गोतम न उपपजतीति । उपप- जतीति सो पच्छ न उपेति। तेन हि मो गोतम उपपज्जति चन घ उपपजतीति ।। उपपजति च न च उपपजतीति खो : बच्छ न उपेति 1 तेन हि मो गोतम नेव उपपज्जति नन ॐउपपजतीति' । नेव उपपजति नन उपपजतीति खो बच्छ न उपेति । एवं विभुत्तचिसो पन भो गोतम मिक्नु कुहिं उप. पजतीति इति पुडो समानो-उपपज्जतीति सो पच्छ न उपेतीति बहोमि.... त्याहं मो गोतम मानाणं आषादि, एत्य सम्मोह.. -
No text on this page.
९० पाळिपागवकी गाहो सेय्यथा पि महासमुद्दो, उपपजनीति न उपेति, न उपज सीति न उपेति. उपपज्जति च न च उपाजनीति न उपेनि, नेव उपपजनि न न उपपजनीति न पनि । याग वेद- नाय तथागतं पन्नापयमानो पञ्चाय्य सा वेदना तयागनम्म 5 पहीना....वेदनासखाराविमुत्तो खोयच्छ तथागतो गम्भीरो....सेव्यया पि महाममुहो, उपपजतीति न उपेति.... ! या साय....1 येहि संसारहि... । येन विमाणेन....न उपेनीति । एवं वुत्ते वच्छगोत्तो परिब्बानको भगवन्तं एतदवोच : सेय्यथा मि मो गोन- म गामस्स वा निगमम्स वा अविदूरे महा सालस्वस्रो, तम्स अनि- 10 चता साखापलास पलुजेग्य, तचपपटिका पलुजेप्यु, फेगु पलुजेण्य, सो अपरेन समयेन अपगतसा आपलासो अपगततचपपटिको अपगत- फेम्गुको मुद्धो अम्ससारे पतिहितो, एवमेव इदं भोतो मोतमस्स पावचनं अपगतसाखापलासे.... मुद्ध सारे पतिठित । अभिकन्तं भो गोतम, अभिवन्तं भो गोतम, सेय्यया पिभो गोतम निक्कुजित का 15 उक्कुञ्जय्य, पटिच्छन्नं वा विवरेय्य, मूव्हम्स वा मगं आचिरलेश्य अन्धकारे वा तेलपजोतं धारेय्य चक्षुमन्तो रूपानि दक्सिन्तीति' एवमेव भोता गोतमेन अनेकपरियायेन धम्मो पकासितो । एसाहं भवन्तं गोतम सरणं गच्छामि धम्मञ्च भिक्खसंघञ्च, उपासक मं मवे गोतमो धारेतु अज्नतम्गे पाणुपेतं सरणगतं " ति । अमिग-वच्छ- 20 गोत्त-सुत्तन्तं ।
सम्मा दिहि ४६. सम्मा दिहि - . साथियं विहरति । अय रो आयम्मा पचायनगोत्तो येन भगवा तेनुपमंकमि. उपकमित्वा भगान्त अभिवादेवा एकमन्तं निमीदि । एकमन्तं निसिना मो आयम्मा कच्चायनगोत्तो भगवन्त एतदवोच सम्मादिष्टि सम्मादिहीनि भन्ते बुच्चति कित्तावता नु उसो भन्ने समादिहि होतीति । द्वयं सिसिसनो सो यं कच्चायन लोको येभुय्येन-~-अस्थितष नमिता । लोकसमुद्रयं सो फायन यथाभूतं सम्मपन्नाय पसतो य लोके नत्थिता सा न होति, लोकनिरोधे सो करवायन यथाभूत सम्मपन्नाय परसतो या .के अत्थिता सा न होति । उपायु. 10 पादानाभिनिषेमनिबन्यो गो ये कच्चायन सोने येभुग्येन---- तमायं । उपायुपादानं पेतसो अधिट्टानाभिनिवेमानुसयन उपेति न उपादियति नाधिद्वाति अत्ता में ति, दुस्समेव उपासमानं उप- अति, दुनय निरुममानं निरुज्ज्ञानीति' न बनिन विनिकिराति, अपरम्पच्या माणमेवम्स एल्य होति. एतावता सो कवायन 15 मम्मादिति होति । सम्पं अत्यति को करनायन अयमेको अन्तो, सम्बनीति' अयं दुतियो अन्तो, एते ते कामायन उभी अन्ने अनुपगम्म मनोन तथागतो धम्म सेति--अधिज्ञापयया मंसारा संपारम्पपया विम्लाणं ....पे.... एकमेलम्म केवलम्म दुनगान्धम्म समुदयो होति, अविनाय खेर अमेसविरागनि- रोया संगारनिरोधो, संगारनिरोपा मिना निरोधो....... एवमेतम्स केवलम्स दुरगान्धम्म निगेयो रोतीति ।
९२
पालिपाठगवली
४७. पधानसुत्त
तं [ 9 ] पधान पहिततं नदि नेरनरं पति ।
विपरकम्म झायन्तं योगक्खमम्स पत्तिया ॥ १ ॥
नमुची करुणं वाचं मासमानो उपागमि ।
किमो त्वमसि दुबण्णो सन्तिके मरणन्तव ॥ २ ॥
सहस्सभागे मरणं एकंसे तव जीवितं ।
जीव भो जीवित सेय्यो नीवं पुन्ञानि काहसि ॥ ३ ॥
चरतो च ते ब्रह्मचरियं अगिहुत्तश्च जूहतो ।
पहृतं चीयते पुजं किं पधानेन काहसि ॥ ४ ॥
दुग्गो मम्गो पधानाय दुक्करो दुरभिसम्भवो ।
इमा गाथा भणं मारो अट्ठा बुद्धस्स सन्तिके || ५ ||
तं तथा वादिनं मार भगवा एतदनवि ।
पमत्तबन्धु पापिम सेनत्येन इधागतो ॥६॥
अणुमत्तो पि पुझोन अत्यो मरहं न विज्ञति ।
येसं च अत्यो पुन्मानं ते मारो वत्तुमरहति ॥ ७ ॥
आत्य सद्धा ततो विरियं पञ्जा च मम विजति ।
एवं मं पहितत्ताम्प कि जीवमनुपुच्छसि ॥ ८ ॥
नदीनमपि सोतानि अयं वातो विसोसये ।
किञ्च मे पहितत्तस्स लोहितं नूपमुस्सये ॥ ९ ॥
लोहिते सुस्समानम्हि पित्तं सेम्हच मुस्सति ।
मसेसु खीयमानेसु भिय्योचित्तं पसीदति ।
भिय्यो सति च पञ्जा च समाधि मम तिहति ॥ १० ॥
तस्स मेवं विहरतो पत्तस्सुत्तमवेदनं ।
कामे नापेक्खते वित्तं पस्स सत्तस्स मुद्धतं ॥ ११ ॥
कामा ते पठमा सेना दुतिया अरति वुचति ।
तंतिया सुप्पिपासा ते चतुत्पी तण्हा पबुधति ॥ १२ ॥
पपानसुप
पचमी थीनमिद्धन्त छटा भारू पवृधति ।
सत्तमी विचिकिच्छा ते मक्खो थम्भो ते अठमो ॥ १३ ॥
लामो सिलोको सकारो मिच्छालो च यो यसो ।
यो चत्तानं समुफसे परे च अवनानति॥ १४ ॥
एसा नमुचि ते सेना काहस्साभिप्पहारिणी ।
न अमरो निनाति नेत्वा च लभते सुख ॥ १५ ॥
एस मुन्न परिहो पिरत्यु इध जीवितं ।
सझामे मे मत सेय्यो यचे जीवे परानितो ॥१६॥
पगाब्हा एत्याना दिसति एके समणालया।
तच मगं न जानन्ति येन गच्छन्ति सुब्बता ॥ १७ ॥
समन्ता धनिनं दिस्वा युत्तं मार सवाहले।
युद्धाय पञ्चुगच्छामि मा में ठाना अचावयि ॥१८॥
ये ते तं न-प्पसहति सेन लोको सदेवको ।
तं ते पन्नाय मजामि आम पत्तं व अहना ॥ १९॥
वसि करित्या संकप्पं सतिय सुप्पतिहित ।
रहा रहुं विचरिस्स सारके विनयं पुषु ॥ २०॥
ते अप्पमसा पहितत्ता मम सासनकारका ।
अकामस्स ते गमिस्सन्ति यत्य गन्वा न सोचरे ॥२१॥
सत्त वम्सानि भगवन्तं अनुबन्धि पदा पद।
ओतारं नाधिगच्छिस्सं सम्मुदस्स सतीमतो ॥ २२ ॥
मेदवणं व पासाणं वायसो अनुपरियगा ।
अपेत्य मुई विन्देय अपि अस्सादना सिया ॥ २३ ॥
अल्दा तत्य असादं वायसेतो अपकमि ।
काको व सेलं आसञ्ज निनिमापेम गोतमं ॥ २१ ॥
ससस सोकपरतस्त वीणा कच्छा अमाप ।
सतो सो दुम्मनो यक्सो तस्वन्तरपापया ति ॥ २५ ॥
पाळिपावली १८. धनियसुत्त धनियो गोपो- पक्कोदनो दुद्धखीरो हमस्मि, अनुतीरे महिया समानवासो । छन्ना कुटि आहितो गिनि, अथ चे पत्ययसी पवम्म देव ॥१॥ भगवा--- अकोधनो विगतखिलो हमस्मि, अनुतीरे महियेकरत्तिवासो । विवटा कुटि निन्नुतो गिनि, अब चे पत्ययसी पवरस देवा२॥ धनियो गोपो- अन्धकमकसा न विजरे, कच्छे रुव्हतिणे चरन्ति गावो । बुद्धिम्पि सहे यु आगतं, अथ चे पत्ययसी पवरस देव ॥ ३ ॥ भगवा-- बद्धा हि भिसी सुसंखता, तिण्णो पारगतो विनेय्य ओघ । अत्यो मसिया न विनति, अथ चे पत्ययसी पवम्स देव ॥४॥ धनियो गोपो- गोपी मम अस्सवा अलोला दीपरत्तं संवासिया मनापा । तस्सा न सुणामि किञ्चि पापं, अथ चेपत्ययसी पवस्स देव॥५!! भगवा--- चित्तं मम असवं विमुत्तं, दीपरत्तं परिभावितं मुदन्तं । पापम्पन मे न विचति, अथ चे पत्ययसी पवरस देव ॥ ३ ॥ धनियो गोपो-- अत्तवेतनभतो हमस्मि, पुत्ता च मे समानिया अरोगा। तेसं मे मुणामि किश्चि पापं, अय ने पत्ययसी पवास देव॥७॥ भगवा- नाहं भतकोस्मि करसचि, निबिन चरामि सबलोके । अत्यो भतिया न विजति, अप चे पत्ययसी पवस्म देव ॥ll
No text on this page.
पालिपागवली
४९, धम्मपद
ययापि ममरो पुष्पं वण्णगन्ध अहेठयं ।
पलेति रसमादाय एवं गामे मुनी बरे ॥ (४९)
न तेन भिक्नु भवति यावता भिक्खते परे ।
विसं धम्म समादाय भिक्खु होति न तावता । (२६६)
यो घ पुनश्च पापञ्च बाहेत्वा ब्रह्मचरियथा ।
संखाय लोके चरति स वे भिक्खू ति वुञ्चति ॥ (२६७)
म नटाहि न गोत्तेन न जच्चा होति ब्राह्मणो ।
यम्हि सचञ्च धम्मो च सो सुची सौ च ब्राह्मणो ॥ (३९३)
किन्ते जटाहि दुम्मेध किन्ते अजिनसाटिया ।
अमन्तरन्ते गहनं बाहिरं परिमज्जसि ॥ (३९४)
पंसुकूलधरं जन्तुं किसं धमनिसन्यतं ।
एकं वनस्मि झायन्तं तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं ।। ( ३९५)
एकं धम्म अतीतस्स मुसावादिस्स जन्तुनो ।
वितिण्णपरलोकस्स नत्यि पापं अकारियं ॥ (१७६)
सुदस्सं वजमजेसं अत्तनो पन दुइस ।
परेसं हि सो वजानि ओपुनाति यथा भुस ।
अत्तनो पन छादेति कलिं व कितवा सठो ।। (२५२)
अयसा व मलं समुट्टितं तदुट्ठाय तमेव खादति ।
एवं अतिधोनचारिनं सककम्मानि नयन्ति दुग्गतिं ।। (२४०)
न हि पापं कतं कम सज्जु सीरं व मुचति ।
दहन्तं वालं अन्वेति भस्माउन्नो व पावको । (७१)
न हि बेरेन देरानि सम्मन्तिध कुदाचनं ।
अवेरेन च सम्मन्ति, एस धम्मो सनन्तनो । (१)
No text on this page.
२८.
पीलिपागवली
यो च बुद्धञ्च धम्मच्च संपञ्च सरणं गतो।
चत्तारि अरियसच्चानि सम्मप्पाय पस्सति ॥ ९१ ।
दुक्तं दुक्खसमुप्पादं दुस्खम्स च अतिक्रमं ।
रियञ्चद्वहिकं ममं दुक्खूपसमगामिनं ॥ (१९१)
एतं खो सरणं सेमं एतं सरणमुत्तमं ।
एतं सरणमागरम सन्नदुक्खा पमुञ्चति ॥ (१९२)
दिवा तपति आदिच्नो रतिं आमाति चन्दिमा ।
सनद्धो पत्तियो नपति झायी तपति ब्राह्मणो।
अब सत्रमहोरत्तिं बुद्धो तपति तेनसा ॥ (३८५)
इथ नन्दति पेच नन्दति कतपुम्जो उभयत्य नन्दति ।
'पुम्नं मे कतं ' ति नन्दति भिग्यो नन्दति सुम्गति मो.
५०. मालुक्यापुत्त गाथा
मनुनम्स पमत्तनारिनो तम्हा यति मालुवा विय ।
सो पलवती हुराहुरे फलमिच्छं व वनम्मि वानरो ॥
यं एमा सहति नम्मी तरहा लोके विमतिका ।
सोका तम्म पन्ति अभिवई व पीरणं ॥ २ ॥
यो मे सहली नाम तण्हं छोके दुरचयं ।
मोता मण्डा पातन्ति उदरिन्दु व पामरा ॥ ३ ॥
तं वा वदामि भई यो यानत्य ममागता।
सहाय मूत्रमय उमारत्यो व पारणं ।
मावो नहें व मानो व मारो भति पुनपुन ॥ ४ ॥
कमेय मुद्धामन मणो मा उपपगा।
सम्ता हिमपान नियहि समभिना ॥५॥
No text on this page.
१००
पालिपाटावली
यहाका अहं उत्या ओरपारं पतामहं ।
तत्यच्छि सत्युक्धको कुम्भालो रुइदस्सनो ॥ २ ॥
सो मं असति । एहीति । अहं । एमीति' तं बदि ।
तस्स मत्थकमक्कम परफूले पतिहिं |॥ ३ ॥
न तस्स आलकं माणितं यथा वाचा अकामहं ।
सचेन मे समो नात्य एसा मे समपारमाति ॥ ४ ॥
५३. महाकस्सपस्स संगीति-
*
सत्तेव सतसहन्सानि भिक्षुसंघा समागता ।
अरहा खीणासवा मुद्धा सो गुणग्गतं गता ॥ १ ॥
ते सच्चे विधिनित्वान उचिनित्या वरं वरं ।
पञ्चसतान थेरानं अकंमु संवसम्मतं ।। २ ।।
धुतवादान अग्गो सो कन्सपो निनसासने ।
बहुस्सुतानं आनन्दो विनये उपालिपण्डितो ||३||
दिव्यचक्युम्हि अनुरुद्धो पङ्गीसो पटिभानवा ।
[पुष्णो च धम्मकथिकानं विचित्रकथी कुमारकस्सपो]
विभजनम्हि कचानो कोद्वितो. पटिसाभदा ।
अञ्ज पत्थि महाथेरा अग्गनिक्सित्तका कह् ॥ ५ ॥
नेहि चन्नेहि थेरेहि कतकिच्चहि साधुहि ।
पञ्चसतेहि थेरेहि धम्मविनयसंगहो ।
पेरेहि कतसंगहो थेरवादो ति वुञ्चति ॥ ६ ॥
उपालिं विनयं इच्छित्वा धम्ममानन्दसायं.।
अकंमु धम्मसंगहं विनयश्चापि भिक्खवो ॥ ७ ॥
No text on this page.
१०२
पालिपागवली
देवो मारो का ब्रह्मा च ये केचि पठावठिता ।
न पस्सन्ति अणुमत् किश्चि दुम्मासितं पदं ॥ २० ॥
एवं सबङ्गसम्पन्नं धम्माविनयसंगहें ।
मुविमत्तं सुपटिच्छन्नं सत्यु सब्बञ्जताय च ॥ २१ ॥
महाकस्सपपामोक्खा थेरा पञ्चसता च ते
नत्वा जनस्स सन्देहं अकंसु घम्मसंगहं ॥ २२ ॥
५४. सिंहलविजयो
सब्बलोकहितं कत्वा पत्वा सान्त खणं परं ।
परिनिब्बान-मञ्चम्हि निपन्नो लोकनायको ॥१॥
देवतासान्निपातम्हि महन्तम्हि महामुनि ।
। सकं तत्र समीपर्ट अवोत्र वदनं वरं ॥ २॥
" विजयो लाळविसयो सीहबाहुनरिन्दनो।
एको लङ्कमनुप्पत्तो सत्तामञ्चसतानुगो ॥ ३
पतिहिस्सति देविन्द लङ्कायं मम सासनं ।
तस्मा सपरिवारन्तं रक्ख लकञ्च साधुकं"॥ ४ ॥
तथागतस्स देविन्दो यचो सुत्वा विसारदो ।
देवस्सुप्पलवण्णस्स लङ्कारक्सं समप्पयि ॥१॥
सकेन वुत्तमत्तो सो लङ्कमागम्म सग्नुकं ।
परिब्बानकवेसेन रुक्खमूलमुपाविसि ॥ ६ ॥
विनयप्ममुखा सल्ले ते उपेच अपुच्छितुं ।
* अयं भो को नु दीपो' ति; 'लकादीपो' ति अग्रुवि ॥ ७ ॥
'न सन्ति मनुजा एत्य न च हेस्सति वो भयं।
इति वत्वा कुण्डिकाय ते जलेन निसिधिय ॥ ८ ॥
मुत्तम तेसं हत्येमु सम्गत्वा नमसागमा ।
दरसेसि सोणिरूपेन परिचारिक-यक्खिनी ॥ ९॥
hirgin wrA • Aale writram ritu • at Swaster Termanent Terika ream fign ॥ cial to get + ARA.OREATI Rimi Mण । farm am विनिता॥॥ रवा गरिखमी Mmm Eि TANTAR॥१५॥ भR विगयो भागलो । पर ला पोषपरमिगु ! अपमिरिण मनिष तापनि । • मा भषा परीका ARनियIt७ पनि भय भानिन आरतं । • विगत महिमिया 'याह सा ॥१८॥ पिनी सार मानानि मम मा मिसिनो। माना हा पर्नु सन्धायुपरागतो ॥ १९॥ गि आशय गावाप भाराव-मस्यन सो। हामहान गेमु गहिराला पनि ॥१॥ उक्लिनिया भर माह ' भ में दरिदास मारमीकि ' भागापित पावि पवितनी मावि देहि गामि मं दरसामि से महं। परिग्सामिविविए अन्न किन यविचितं ॥ २२ भाभत्याप सप सो त परिसं अकारपि। । आनहि मोसा । ति समत्ता सा मयि ॥ २१॥ :
१०४
पालिपाठवली.
'इमे छाता ' ति युत्ता सा तण्डुलादि विनिहिसि ।'
भक्खितानं वाणिनान नावटुं विविध महुं ॥ २४ ।।
मचा ते साधयित्वान मत्तानि व्यसनानि च ।
रानपुत्तं भोजयित्वा सब्ने चापि अभुग्निमुं ॥ २१ ॥
दापितं विनयेनगं यरसी मुजिय पाणिता ।
सोळसवस्तिकं रूपं मापयित्वा मनोहरं ॥ २६ ॥
रानपुत्तं उपागछि सन्याभरणभूसिता ।
मापेसि रुक्खमूलस्मि सयनश्च महारहं ॥ २७ ॥
साणिया मुपरिक्खित्तं वितानसमलंक।
तं दिवा राजतनयो पेनखं अस्थमनागतं ॥२८॥
कत्वान ताय संवासं निपचि सयने मुसं ।
साणि परिक्खिपित्वान सब्ने भच्चा निपजिमुं ॥ २९ ॥
रति तुरियसद्दश्च मुत्वा गीतरवञ्च सो ।
अपुच्छि सहसेमानं किंसदो' इति यस्विनि ॥ ३०॥
• रज्नञ्च सामिनो देव्यं सब्बे यक्खा च धातिया ।
मनुस्सावासकारणा यक्खा में घातत्सन्ति हि' ॥३१॥'
इति चिन्तिय यस्खी सा अनुवि राननन्दनं ।
सिरीसक्त्युनामेन सामि यक्सपुरं इदं ॥ ३२ ॥
तत्य मेहस्स यक्खस्स लङ्कानगरवासिनी ।
कुमारिका इधानीता, तस्सा माता च आगता ॥ ३३ ॥
आवाहमनले तत्य इधापि उस्सवो महा ।
वत्तते तस्य सदोयं महा हेक्स समागमो ॥ ३४ ॥
अजेव यक्खे घातेहि न हि सफा इतोपरं'।
सा'आहा 'दिस्समाने ते घातस्सामि कथं अहं'. ३५ ॥
'तत्य सई करिस्सामि तेन सदेन घातय ।
आवुधं मानुभावेन तेसं काये पतित्सति ॥ ३६॥
तस्सा मुत्वा तथा कत्वा सम्बयस्खे अंघातयि ।
सयम्पि विजयो लद्धा यक्खराम-पसाधनं ॥ ३७॥
उदयी मानन्हीं की
विहान्मक काम गर्द
पवितेति मगुफाई भीमटर
नको रेवतो कानमा पनि
महापको अयं मला
को नु गभरावन कि
heme
गद्रमानं रखे
पादिमागधी
hit हो।
Former rAmमोगा ! ॥
rma मोगी।
Tre into ॥
NET TIMER
mir मनि ॥
merolrm frik 1
Editingोगी ||
it if |
It itm !! IPL ॥
PACLI
htrPREPAIKH
im Rammet PATEL मानिया ॥२१॥ firs मिराय । मिमामा Amit २२॥ ना मला मानि मmarriety आगमि ॥ २॥ সে সব এল বা দান ianRaigRA RI|२४| नपान ना पोगो मारो। गापि मागमुना मर २५ ॥ दापनि मामिण पोषागतो। गरा: आगनो का पुमापरवमेन वा ॥ १६ ॥ मा पनि पारि पानेदि। भन्मयाममा ने पोयोग पिलांग पि ॥२७॥ अप गोमगि पो चाहोगेमतो । मिंग मेरोप्यो इति घरमा पुनम ) २८ ॥ मरिमहकपागादा पाक पिरकत्तये । गन्मातो वमन्नोमो विहारे दरमहरे ॥ २९ ॥ परियम मच्या विमारकमा तदा । गम मुदभागाय मागवाय नितीया ॥३०॥ मनानं मलमासानं मा अहोसि हितावहा । गरिमापरिया सन्ने पालि वियनमगहुं ॥ ११ ॥ अप कत्तध्याकिशु गतेमु परिनिद्विति । नन्दितुं सो महाबोधि मसुरीपशुपामि ॥ ३९॥ ॥ सिविर शुभमस्तु॥
सूचना
संशित पालि व्याकरण भने शब्द कोष
गुदा पुग्न पे छपाय.
No text on this page.