The Asiatic Society, Kolkata
Mahapuranam Vol. 3
Front matter
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
Manikchand Digambara Jaina Granthamala
No 42
GENERAL EDITOR : PROFESSOR HIRALAL JAIN
THE
MAHĀPURĀNA
OR
TISATTHI-MAHĀPURISAGUŅĀLAMKĀRA
(A Jain Epic in Apabhramša of the 10th Century)
OF
PUSPADANTA
Vol. III
Critically Edited by
Dr. P. L. Vaidya, M.A. (Cal.); D. Litt (Paris)
Professor of Sanskrit and Allied Languages
Nowrosjee Wadia College, Poona
Published by
Manikchand Digambara Jaina Granthamala, Bombay
1941
Price Rs. Six
Printed by R. D. Desai at his New Bharat Printing Press, 6 Kelewadi, Bombay 4.
and Published by Pandit Nathuram Premi, Secretary,
Manikchand Digambara Jaina Granthamālā,
Hirabag, Girgaum, Bombay 4.
--...
माणिकचन्द्रदिगम्बरजैनग्रन्थमालाया द्वाचत्वारिंशत्तमो प्रत्यः
महाकविपुष्पदन्तविरचितं
त्रिषष्टि महा पुरुषगुणालं कारं नाम
अपभ्रंशभाषानिबद्धं
म हा पुराणम्
तस्यायं
उत्तरपुराणद्वितीयाभूतः
तृतीयः खण्डः
पुण्यपत्तनस्थवाडियाकॉलेजाख्यविद्यामन्दिरनियुक्तेन
संस्कृतप्राकृतादिभाषाध्यापकेन
वैद्योपाहपरशुरामशर्मणा
संपादितः
~~~~
प्रकाशिका
माणिकचन्द्रदिगम्बरजैनग्रन्थमालासमितिः
विक्रमालाः १९९८]
[खिस्तायाः १९४१
मूल्यं षड् रूपिकाः
No text on this page.
TABLE OF CONTENTS = ४ ... ... .. ... ... ... :::: a m ) ४७ प्रकाशकका निवेदन vii GENERAL EDITOR'S NOTE ix PREFACE xi INTRODUCTION xiii 1. Critical Apparatus xiii 2. The poet and his Works xiv 3. The Date of the Poet xviii 4. His Patrons xix 5. Malkhed, the Capital of the Rāştrakūtas xxi 6. The Gloss on the Constituted Text xxiii 7. Summary of Contents of Vol. III XXV महाकवि पुष्पदन्त (पं० नाथूराम प्रेमी) १-२८ TEXT WITH CRITICAL APPARATUS & Foor-NOTES १-३०० ८१ मिजिणतित्थयरत्तणिबंधणं एकासीतिमो संधि ३ ८२ वसुएवउप्पत्ती अंधकविहिणिव्वाणगमणं दुवासीमो संधि ८३ खेयरभूगोयरकुमारीलंभो समुद्दविजयवसुएवसंगमो तेयासीतिमो संधि ३. ८४ वासुएवजम्मणं चउरासीमो संधि ८५ णारायणबालकीलावण्णणं पंचासीमो संधि ८६ कंसचाणूरणिहणणो छासीतिमो संधि ८२ ८७ णेमितित्थकरउप्पत्ती सत्तासीतिमो संधि ९० ८८ जरसिंधणिहणणं अहासीतिमो संधि ८९ देवइआइभवावलिवण्णणं एक्कूणणवदिमो संधि १२२ ९० गोविंदमहादेवीभवावलिवण्णणं णवदिमो संधि १३९ ९१ रुप्पिणिकामएवसंजोउ एकणवदिमो संधि १५४ ९२ णेमिणाहणिव्वाणगमणं दुणउदिमो संधि ९३ मरुभूहकरिंदजम्मावयारो तिणवदिमो संधि १८५ ९४ पासणाहणिन्वाणगमणं चउणउदिमो संधि ९५ वीरसामिबोहिलामो पंचणवदिमो संधि २१३ ९६ वीरणाहणिक्खवणवण्णणो छणउदिमो संधि २२३ ९७ वट्टमाणसामिकेवलणाणुप्पत्ती सत्तणउदिमो संधि २३२ ९८ चंदणभवावण्णणं अहणउदिमो संधि २३७ ९९ जीवंधरभवावण्णणं णवणउदिमो संधि २५३ १०० जंबूसामिदिक्खवण्णणं सयमो संधि २६९ १०१ पीइंकरक्खाणं एकोत्तरसयमो संधि २७७ १०२ जिणिंदणिव्वाणगमणं दुत्तरसयमो संधि २८९ Notes 301 ADDENDA ET CORRIGENDA 314 ::: ... ... .. . :::: .. .. ... ...
No text on this page.
प्रकाशकका निवेदन इस तीसरे खंडके साथ महाकवि पुष्पदन्तका यह महान् अपभ्रंश ग्रन्थ समाप्त होता है । इसके प्रकाशित होनेमें लगभग पाँच वर्ष लगे और लगभग सात हजार रुपये खर्च हुए। जैन समाजके लिए अपभ्रंश भाषा इतनी अपरिचित हो गई है और इसके अध्ययन अध्यापनकी ओरसे उसने इतनी उपेक्षा धारण कर रक्खी है कि उपयोगितावादियोंकी दृष्टिसे इस ग्रन्थके लिए इतनी बड़ी रकमका व्यय करना शायद दुर्व्यय ही समझा जाय और कुछ सजनोंने यह कहा भी है परन्तु हमारी समझमें तो इससे बढ़कर सद्यय और हो ही नहीं सकता और ग्रन्थमाला इस ग्रन्थ-रत्नको प्रकाशित करके धन्य ही हुई है। ऐसे दुर्लभ ग्रन्थोंको उद्धार करके जनसाधारणके लिए सुलभ कर देना प्राचीनतर मन्दिरों और दूसरे स्मारकोंके जीर्णोद्धार करनेसे किसी भी अंशमें कम पुण्य-बन्धका कारण नहीं है। पुष्पदन्तके जितने ग्रन्थ उपलब्ध हैं और जिनका हमें पता है अब वे सभी प्रकाशित हो चुके और इस तरह जैनसमाज अपने इस महाकविके एक ऋणसे तो कुछ अंशोंमें उऋण हो गया। अब जरूरत इस बातकी है कि ये सब ग्रन्थ देश-विदेशकी यूनीवर्सिटियों, कालेजों और दूसरे विद्यापीठों तक पहुँचा दिये जायें, जिससे प्राचीन भाषाओंके पण्डित और संशोधक इनका भलीभाँति उपयोग करने लगे। .
viii यदि जैनसमाजके धनी दाता इस ग्रन्थका एक एक सेट खरीदकर जैन संस्थाओंमें और दूसरे बड़े बड़े विद्यापीठोंमें भेट स्वरूप भेज दें, तो जैनसाहित्यकी बड़ी भारी सेवा और प्रभावना हो । यदि इस तरह दो ढाई सौ सेट ही ले लिये जाय, तो ग्रन्थमालाको भी बड़ी भारी सहायता मिल जाय जो इस समय आर्थिक कष्टमें है और इस लिए जिसका प्रकाशन-कार्य रुक-सा गया है। महाकवि पुष्पदन्तके विषयमें अभी कुछ ही समय पहले मैंने एक विस्तृत लेख · अनेकान्त में लिखा था । इस ग्रन्थके सुयोग्य सम्पादक डा० वैद्य महोदयकी इच्छा हुई कि वह भी इस खण्डके प्रारंभमें दे तो साधारण हिन्दी भाषा-भाषी पाठक भी इस महाकविसे परिचित हो जाये और वे भी इस प्रकाशनके महत्त्वको हृदयंगम कर सकें । अतएव वह आगे उ त कर दिया जाता है। दिया जाय, विनीत- हीराबाग, बम्बई ५-१२-४१ नाथूराम प्रेमी मंत्री GENERAL EDITOR'S NOTE It is a matter of great delight and satisfaction to me to find this great work of Puşpadanta completely edited and published, thanks to the untiring efforts and unflinching zeal of my esteemed friend Dr. P. L. Vaidya. When I ventured to start and edit the Kārañjä Jhina Series in 1930, Dr. Vaidya was not in my horizon at all; and as to the low and when of the fulfilment of my ambitions, I had little more with me than my intense desire to bring to light the hidelen treasures of Apabhramsa literature, of which the contributions of Puşpadanti appeared to me the foremost. Destiny, however, soon brought us together and our collaboration proved most valuable, as has been pointed out by Dr. Vaidy:l. After finishing the edition of Nāyak umiiracariu, I became engrossed in the more stupendous task of editing the Satkhaņdagama (Dhavala Siddhānta), but through the co-operation of Dr. Vaidya the publication of Apabhramsa works could also be continued and all the three works of Puspadanta are now made available in admirable editions. As Dr. Vaidya has noted in his preface, the Mahi purana was first intended to be includerl in the Kārañjā Jaina Series, and with that view the press-copy was financed from the funds of that Series. Later, however, when it was found that the publication could not be immediately undertaken in that Series, the Trustees very charitably allowed the copy to be utilized for the Manikchanda Digambara Jaina Series withont minding the costs. For this, Seth Gopal Aubadas Chaware, the founder of the Kārañjā Series, owes our grateful thanks. Dr. Vaidya has already performed the pleasant task of thanking the Trustees of the Manikchand Series as well as those who helped us by securing and loaning out manuscripts. I have only to associate myself fully in the expression of gratefulness. The times are very hard now for undertakings of this nature. On the one hand, funds available for publishing old texts of this kind have been shrinking, and on the other, the costs are growing onormously. To crown the difficulty, these texts do not command a ready sale, and copies have partly to be distributed free and partly stocked for an indulinitely long period. Under such circumstances, when it is a feat to keep one's .
GENERAL EDITOR'S NOTE head above water, it is a matter of joy and pride that the MANIKCHAND DIGAMBARA JAINA GRANTHAMĀLĀ is not only able to keep its flags flying, but even to push them up to ever growing height and brillance as shown by its latest publications. The credit of this, in a very large measure, belongs to Seth Thakordas Bhagwandas, the chief trustee, and Pandit Nathuram Premi, the Secretary of the Series, who have been sparing no personal efforts in that direction. But their resources are now soon getting exhausted. Let us all wish the Series a continuous career of usefulness and advancement. King Edward College, Amraoti, 23-11-41. H. L. JAIN.
PREFACE The plan of bringing out works of Puspadanta, a great Apabhramsa poet of the tenth century A. D., was conceived by me as early as 1926 when, as Springer Research Scholar of the University of Bombay, I was working on the Apabhramsa literature. Professor Hiralal Jain of King Edward College, Amraoti, whom I met during my visits to Karanja while on search for Apabhramba Mss., suggested to me that, instead of undertaking the voluminous Mahāpurāņa of the poet first, we should rather start with the smallest of the three known works, viz., the Jasaharacariu, and that I should edit it for the Karanja Jaina Series which he then proposed to start. I accepted his proposal as I then thought that it would give me an idea of the methods that Lshould adopt in editing Apabhramsa works, and of difficulties that I might be required to face. In 1931 my edition of Jasaharacariu was published as Vol. I of the Karanja Jaina Series. The method of printing Apabhramsa verses, conceived for the first time by myself so as to clearly bring out rhyme of the two parts of the line, was appreciated by scholars and particularly by the late Professor Dr. Jacobi. This encouraged me to undertake the biggest work of our poet, the Mahāpurāņa. In the meanwhile, Professor Hiralal Jain brought out his edition of the second smaller work of our poet, the Ņayakumaracariu as Vol. I of the Devendrakirti Jaina Series of Karanja in 1933. This work was printed in Poona under my supervision. Having thus gained sufficient experience of the editorial work, I thought I would be able to do the job of editing the Mahāpurāpa expeditiously, provided funds for publication were forthcoming. It was first proposed to include the Mahāpurāņa in the Karanja Jaina Series which published my Jasaharacariu; the promotors of the Series even spent some three hundred rupees on preliminary expenses of copying work, but unfortunately they could not undertake the stupendous task of financing its publication. I was in a fix, grew despondent, and put aside the editorial work for a considerable number of years, and had it not been for the Managing Trustee, Mr. Thakordas Bhagwandas Javeri and the General Editors, Pandit Nathuram Premi and Professor Hiralal Jain, of the Manikchand Digambara Jaina Granthamālā of Bombay, these three volumes of the Mahapurā ņa, the greatest and grandest of the Apabhramsa works ever published, could not have seen the light of the day. I thus owe to these gentlemen a personal debt of gratitude, no less than the world of scholars; for, they enabled me to rescue from oblivion the genius of a great poet, Puspadanta, and did not allow my labours of fifteen years to be wasted. Here I may repeat what I said in 1937 in my Introduction to Vol. I on page xxxvi: "The poetic genius of Puşpadanta required the benevolent encouragement of his patron Bharata in the 10th century. After the plunder of Mānyakheta in 972 A. D., the poet, became desolate and remained uncared for for about 'a thousand years, and had it not been for the help that the Trustees of the Series offered to the Editor, his efforts to bring the poet out of oblivion would have been of no avail. The spirit of Puspadanta will thus take a special delight in having once more discovered the spirit of his former patron regenerated in the Trustees of the Series." I very much regret that owing to the cost of production which is soaring high day by day, I have ltad to hold over discussion and treatment of a large number of questions and topics which normally should have found a place in my Introduction to 1 xii PREPACE this last volume of the work, such as metre, language, mythology, relation of the present work to other versions of the Mahāpurāņas, viz., that of Jinasena-Gunabhadra, of Hemacandra, and of the Kathāvali of Bhadreśvara (a Mahāpurāņa in prose), glossary of rare Prakrit words etc. I however hope to discuss some of them through oriental journals, in due course, and others in independent books already in preparation. I may mention particularly that "A Dictionary of Jaina Proper Names" on the lines of Professor Malalasekara's Dictionary of Pali Proper Names is a desideratum, and I have pleasure to announce that I have planned it and started my work on the same. It now remains for me to record my deep debt of gratitude to all those who have assisted me in one way or another in the preparation of all the three volumes of the Mahapurāna. I have already made mention of the kindness of the Managing Trustee, Mr. Thakordas Bhagwandas Javeri, the General Editors, Pandit Nathuram Premi and Professor Hiralal Jain, of the Manikchand Digambara Jaina Granthamālā of Bombay, who, in spite of low funds of the Mālā, agreed to finance the publication, and obtained for me loan of Mss. from Karanja and Jaipur. My thanks go to Dr. A. N. Upadhye of Rajaram College, Kolhapur, who secured for my use and kept with me for these 12 years an important Ms. of the entire work written in single hand, belonging to Tatyasaheb Patil of Nandani in Kolhapur State. Master Motilal Sanghi Jain of Sanmati Pustakālay, Jaipur, obliged me, through Professor Hiralal Jain, by lending me Mss. of the Uttarapurāṇa and of the Tippaņa of Prabhācandra. Seth Gopal Ambadasji Chaware of Karanja obliged me very highly by sparing from Sena Gana Bhandar my Ms. S, and keeping it with me long. Professor R. G. Marathe of the Willigdon College, Sangli, helped me for the major portion of collation work of this volume also, as he did for the first two volumes. Nor should I forget to mention thankfully the work of Mr. R. D. Desai of the New Bharat Printing Press, Bombay, and his willing staff of Proof-readers and Pressmen who are responsible for the excellent get-up and faultless execution of this Volume. Lastly, the Editor and Publishers acknowledge their indebtedness to the University of Bombay for the substantial financial help (Rs. 500) it has granted towards the cost of publication of this Volume. It will not be out of place to record here that the University had also helped the publication of the Second Volume by making a grant of Rs. 650. Nowrosjee Wadia College, Poona P. L. VAIDYA December 1941 ABBREVIATIONS ALS: Dr. Ludwig Alsdorf, Harivamsapurāņa, Hamburg, 1936. ALTEKAR: The Rästrakūtas and their Times, Poona, 1934. JASA: Jasaharacariu of Puspadanta, Karanja Jaina Series, Karanja, 1931. MDJGM: Manikchand Digambara Jaina Granthamālā. MP: The Mahāpurāņa of Puspdanta in three Vols, Manikchand Digambara Jaina Granthamālā, Bombay, 1937-1941. NAYA: Ņāyakumăracariu of Puspadanta, Devendrakirti Jaina. Series, Karanja, 1933. SMITH: V. A. Smith, Early History of India, Fourth Edition, 1924. T: Tippapa of Prabhācandra.
INTRODUCTION 1. CRITICAL APPARATUS THE Text of the Mahāpurãņa or Tisatthimahāpurisa guṇālaņkāra of Puspadanta, in this last volume (Samdhis LXXXI-CII), is based upon three fully collated Mss. designated K, A and P. I have described these Mss. fully in my Introduction to Vol. II on pages ix and x. For fixing the Text I have also used the Uttarapurāņa Tippaņa of Prabhācandra as in Vol. II. For the text of Harivamsa, i e., for Samdhis LXXXI-XCII, I have used two more .Mss. described below:- B. This is a paper Ms. belonging to the Deccan College Mss. Library, now deposited in the Bhandarkar Oriental Research Institute, Poona, and bears No. 1135 of 1884-87. It has 93 leaves of 14" by 60" with 11 lines to a page and about 39 letters to a line. It begins :-ॐ ॥ श्रीवीतरागाय नमः ॥ध्रुवयं ।। पणववि गुरुपयई..'and ends :-इति श्री हरिवंश: श्रीपुष्पदन्तकृतः समाप्तः ॥ छ । शुभं भवतु ॥ श्रीरस्तु ॥ कल्याणमस्तु ॥ स्वस्ति ॥ संवत् १४४१ वर्षे वैशाखमासे शुक्लपक्षे ११ तिथौ श्रीमधूकपुरनगरे श्रीचंद्रप्रमचैत्यालये श्रीमूलसंधे सरस्वतीगच्छे बलात्कारगणे कुन्दकुन्दाचार्यान्वये..."एतेषां मध्ये भट्टारकश्रीप्रभाचंद्रशिष्यब्रह्मश्रीलक्ष्मीसागरेण श्रीहरि- वंशः स्वहस्तेन लिखितः स्वपठनार्थ स्वकर्मक्षयाथै लिखितः । शुभं भवतु ॥ श्रीवाल्मीकनगरे साहा श्रीकालिदासा तत्पुत्र सा श्रीभोज भार्या हरिदे तस्याः सुतः जीभाई तेन दिक्षा गृहीता ॥७० श्रीलक्ष्मी- सागर नाम दत्तं ॥ तेन लिखितः । लेखकाठकयोः शुभं भवतु ॥ छ । This Ms. has a gloss in the margins and also between lines. This gloss, together with the same in P (B of Alsdorf) and S(C of Alsdorf) is incorporated in foot-notes by Alsdorf, in his edition of Harivamsapurāņa. Alsdorf has fully discussed the question of the Pattavali found at the end of this Ms. on pp. 122-127 of his work. S. This is the youngest of the three Mss. belonging to the Sena Gana Bhandar at Karanja found in Bundle No. 76, and bears Nos. 434, 435 and 436 of the hand-made catalogue of this Collection. It is not mentioned in Rai Bahadur Hiralal's Catalogue of Mss. in C. P.& Berar. Out of these three Mss. only one could be handled by the Editor as the remaining two were worn out and are unsafe to use for collation purposes, I had an opportunity to inspect them personally during my visits to Karanja, and have examined them on the spot. I could however select only one out of them for collation work. To me this Ms. appeared to be a copy of one of the older Mss. in the bundle. This is a paper Ms. containing 125 leaves 8" by 12" in size with 11 lines to a page and about 28 letters to a line. it begins :-ॐ नमः सिद्धभ्यः ॥ गुरुभ्यो नमः ॥ ध्रुवकं ॥ पणमवि गुरुपइयं....."and ends with the Puspikā of Samdhi XCII as in the printed work. It has a gloss in margins and between lincs, partly in Sanskrit and partly in mixed Hindi-Gujarati. . Dr. Ludwig Alsdorf of Hamburg University in Germany brought out his edition of "Harivamsapurana, ein Abschnitt ous der Apabhramsa-Welt-historie "Mahapurana Tisatthimahāpurisaguņālamkāra" von Puspadanta" in 1936. The Mss. material used by him consisted of three Mss., which he designates as A, B and C. I have designated them as B (Balatkāra Gana), P (Poona) and S (Sena Gana) respectively. The xiy THE MAHĀPURANA Poona Ms. was in my possession, and it was with my consent that he took photographs. of the portion containing Harivamsa in Poona early in 1931. It was then agreed that I should postpone the publication of my edition of Harivaſsa till his edition was out. It will be seen that I have used two more Mss., K and A, and confidently feel that I have been able to give a better text of this portion. To mention only one example, I refer the reader to LXXXI. 9.19 where my text reads: णीवह दुक्खसिहि जिणवरपयपंकयलग्गहं ॥ while Dr. Alsdorf's text reads :- णावह दुक्खसिहि जिणवरपयपंकयलग्गहं ।। It is needless to say that my reading is infinitely better than that of Dr. Alsdorf. . As in the case of two previous Volumes of this work, I have made full use of the Tippaņa of Prabhācandra in preparing my Critical Apparatus and Foot-Notes, and in constituting my text I have chiefly relied on my Ms. K as in Vol. II for reasons explained elsewhere. 2. THE POET AND HIS WORKS The author of the Mahāpurāņa or Tisatthimahāpurisaguņālamkāra as the poet calls it, the Ņāya kumāracariu and the Jasaharacariu is Pupphayamta, Sk. Puspadanta. He was born in the Kāśyapa gotra and his parents were Keśavabhatta and Mugdhādevi. As the names Keśavabhatta and Kāśyapa gotra indicate, his parents were Brahmins by birth and 'caste. They were followers of the Saiva sect, but were later converted to Jainism and died under the Jain form of renunciation. We have no information about whether Puspadanta was born after his parents' conversion to Jainism or before it, but it is possible that he was as well-versed in Brahmanic lore as he was in Jainism. We do not know definitely what his native land was, where and under whom he studied and whose patronage he enjoyed before he migrated to Mänyakheța. It has been argued that Puşpadanta came from the South where Digambara Jainism ruled supreme, perhaps from Kāñci, where he enjoyed, for some time, the patronage of King Virarāja alias King Bhairava, or, according to Prabhācandra's Pippaña, of Sūdraka, in whose praise he wrote some poetic work, now no longer extant. It seems that this poem caused mithyātva or heretic belief in the poet, and hence Bharata asked him to write on the theme of the Mahāpurāņa as a prāyaścitta for it. Due to some humiliation or insult at the court of his patron, the poet seems to have left his court in disgust, and after a long and tedious journey, arrived at the outskirts of the beautiful Mânyakheta, the prosperous capital of the Rästrakūta kings. To my mind the native land of Puspadanta could not have been south India, as, except in one or atau the most two words, there is no traceable influence of any of the Dravidian languages on his works. On the contrary, the vocabulary, proverbial expressions, manners and customs, as reflected in his writings, rather indicate that he must have been a native of Northern India, perhaps of Berar. Further, the Apabhramba language and literature were neither cultivated nor preserved in any of the South Indian Libraries. He undoubtedly mastered the Sanskrit language, but his mastery over Prakrits, and particularly Apabhramsa, is remarkably wonderful. The poet had a lean body, dark complexion, an ugly figure, but a smiling face, He had neither wife nor children, nor a house, and seems to have led the life of a INTRODUCTION XV His poetic wandering ascetic, halting at empty or deserted houses or temples, taking his bath in rivers, wells or lakes, wearing old rags or barks, sleeping on bare ground, and covering his body with his arms. He had a firm faith in the Jaina doctrine of salvation, his sole ambition being to die a wise man's death (Panditamarana). For his poetic gifts he acquired several titles or birudas such as Khana, Ahimāņameru, Kavvarayaņāyara, Kavvapisalla, Kavvarakkhasa, Kaikulatilaa, Sarasainilaa, Väisarighara etc. fame brought to him a host of enemies who made a successful attempt to oust him from the court of his patron; for, I think that his attack on the wicked at several places in his works is not a mere routine of poets to refer to the behaviour of the wicked at the beginning of a mahākāvya, but is due to his bitter experience at the court of his former patron. He however found in Bharata at Mānyakheta a genuine friend, who offered him shelter, gave him encouragement to compose poetry, and supplied to him such necessary amenities as writers, copyists etc. From the year 959 to about 972 A. D., the poet lived under his patronage, and after his death, under that of his son Ņaņņa, till the city was completely destroyed and the house of Bharata was ruined. During this period of about 14 years he wrote three works, all in Apabhramsa, viz., the Mahāpurāņa in 102 Samdhis, dedicated to Bharata, the Nāyakumăracariu in 9 Samdhis to commemorate the name of Nauna in a poetic composition, and the Ja sa haracariu in 4 Samdhis, dedicated to Ņanga. He mentions his own name in the last line of each Samdhi, as also of his patron Bharata in the MP, and of Ņanna in the remaining two works. In Sanskritic languages Puspadanta means Tirthamkara Puspadanta, and also the sun and the moon; and Bharata stands for the first Cakravartin of the Jainas. The poet therefore has adopted clever puns to have the mention of his own name as also of his patron in the last lines of each Samdhi of his works. I now proceed to describe the circumstances under which the poet came to compose each of his three works. The first of these is the Mahapurana or Tisatthimahāpurisagugālamkāra, and is dedicated to Bharata, the minister of Krsna III (939-968 A. D.) of the Rāstrakūta dynasty. After the death of Bharata (r. 967 A. D.) Naņņa, his son, succeeded him in his office as minister, for about a year, of Krsna III and after his death in 968 A. D. of Khottigadeva. The poet's second work was expressly written to perpetuate Ņanna's name, as MP had perpetuated the name of his father. The third and the last work was also dedicated to Ņamna, not on account of any special request on his behalf, but purely out of gratitude for the kind treatment the poet had received during a severe famine from the hands of his patron, Nanna. We read in MP I. 3-9 the circumstances which induced the poet to write the work. In the Siddhartha year of the Saka era (i.e 959 A. D.), the poet Puspadanta, having fallen a victim to the intrigues of the wicked in the court of his former patron, left him, and came to Mânyakheta. King Tudiga (i.e. Krsna III, alias Subhatunga, alias Vallabharāya of the Rāstrakūta dynasty), who had recently acquired a great victory over the Colas by cutting off the head of the king ( Rājāditya), was its ruler. The poet was fatigued and exhausted by his long and tedious journey, and looked like a new moon, famished in body. While he was resting in the adjoining Nandana grove, two gentlemen, Ammaiya and Indrarāja by name, approached the poet and requested him to visit the city rather than stay out in a lonely grove. The poet thereupon said that he would rather eat grass in mountain valleys than see the face of a wicked king.
xvi TRE MAHĀPURĀNA Thereupon these gentlemen asked him whether he had not heard the name of Bharata, the minister of king Subhatunga ( i.e. Krsna III) who was a connoisseur of poems of the Prakrit poets, suggesting to him that the minister would certainly receive him well. On this assurance the poet saw Bharata, and was received by him with great courtesy. Bharata gave him good food, clothing and shelter. After some days Bharata asked the poet to write a poem on the theme of Purudeva, i e., Rşabha, the first Tirthamkara of the Jainas, as a prāyaścitta for the mithyātva or sin that the poet had committed in praising and waiting upon king Bhairava Virarāja (Sūdraka according to T,) and that he would give the poet the necessary help for that purpose. The poet was at first very reluctant and said to the minister that it was useless to write poetry in those bad days when good poets had been abused and insulted by the wicked; that he had neither the talent, nor learning, nor any friend who would offer him help; that he would gain no fame or name in the world that was so full of the wicked. Bharata asked him not to mind them as the full moon did not mind the barking of dogs. The poet was still very nervous, as he felt he had not got the required acquaintance with the teachings of his predecessors such as Akalamka and yet he would undertake the task of writing the Mahāpurāņa purely out of devotion to the Jinas. The poet then invoked the goddess of learning and started his work. After the completion of the Adipurāņa, i.e. Saņdhis I-XXXVII, there seems to have been some break in the work, due, as the poet himself says in XXXVIII. 2. 1, to some unpleasant happenings that kept the poet's mind depressed. At this juncture the goddess of learning appeared before him in a dream and asked him to salute the Jina. The poet woke up, but saw nobody there. Now Bharata came to visit the poet, asked him why he stopped in the middle of his work, and offered to make amends for any offence which put the poet out of mind. Bharata asked the poet to proceed with his work and complete it, particularly in view of the fickleness of life. The poet said that he was disgusted with the world as it was full of the wicked, that to write a single line of poetry appeared to him to be a heavy task, though he was not afraid of any blemishes in his poetry. The poet further said to Bharata that it was impossible for him to refuse to do what his patron asked him to do, when he found that he (his patron ) excelled in kindness king Sātavāhana and king Sri Harsa. The poet did not care for wealth, but wanted genuine friendship with Bharata. The poet then resumed his work. There is no mention of any further breaks in the composition of the MP. Which was completed in 102 Saņdhis. At the end of the work, the poet mentions a long list of persons who, according to tradition, heard the contents of the MP from Mahāvira down to king Sreņika. The last in this list of illustrious persons, the poet says, was Bharata, who got it composed in the Paddhaçi metre, and that Māmaiya, i.e., Puspadanta, was its author. The colophon which dedicates the work to Bharata runs as follows: इय महापुराणे तिसहिमहापुरिसगुणालंकार महाकहपुष्फयंतविरइए महाभम्वभरहाणुमण्णिए महाकग्वे.. The poet was so much pleased with his performance that he exclaimed in one of the Prasasti stanzas : अत्र प्राकृतलक्षणानि सकला नीतिः स्थितिच्छन्दसा- Automaat ara fa fa alfafarüfaoifas: किं चान्यद्यदिहास्ति जैनचरिते नान्यत्र तद्विद्यते graat dagooganat Ford Taun 11 -Prasasti stanza 37.
INTRODUCTION xvii as the author of the Mahābhārata is said to have done in the line: ferfea 2725 Theilea a fora. In the treatment of the narrative portion of MP, the poet closely follows the text of the MP in Sanskrit by Jinasena and Gunabhadra, who, it appears, represent the Digambara Jaina tradition, while the Svetāmbara tradition is represented by Hemacandra and Bhadreśvara as the comparison of contents clearly indicates. Towards the end of MP the poet mentions names of certain persons; of these first is naturally, Bharata, his patron, the minister of the Răstrakūta king, Kșsņa III. Dangaiya and Santaiya seem to be his assistants; of these two, Dangaiya is again mentioned in Ņāya; Devilla, Bhogalla and Nanna are Bharata's sons; and Sohana and Gunavamma or Gunadhamma are probably Bharata's grand-sons; they were at any rate the youngest members (sisujuyala in Nāya. I. 2. 10) of the patron's family. The names of Devilla, Bhogalla, Ņanna, Sohana and Guņayamma or Gunadhamma seem to be added at a later date, perhaps after the death of Bharata, only in some of the copies of the MP left with Puspadanta. My most reliable Ms. K does not give the portion mentioning these names, while only A and P give it (See MP. Vol. III, p. 298, Foot-Note.). The work was completed in the Krodhana year of the Saka era, i.e., in 965 A. D. Ņāyakumaracariu is chronologically the second work of the poet. This work consists of 9 Samdhis, and was written at the express request of Nanna, Bharata's son and successor in office. We learn from Nāya. I. 1. 5 that king Krsna III was still ruling at Mänyakheta. The work therefore must have been composed between 965 and 968 A.D. If we put Bharata's death in 966 A.D. and that of Krsņa III in 968 A.D., the most probable year of the composition of Nāya. would be 967 A.1). While the poet was staying in the house of Naņņa, the young children Guņavamma or Gundhamma and Sohaņa used every day to request the poet who was their teacher ( Ujjhāya, ) to compose and read out to them the story of Nāyakumāra. Nanga also joined them in their request to the poet to compose a poem describing the effects of the fast of Sripancami which he would be glad to hear. Näilla and Silabhatta, two clerks or assistants of Ņaņņa, suggested to the poet that Nanna was the ornament of the house and deserved to be glorified in songs to be sung by gods on the mount Meru, and therefore the poet should have him commemorated in a poetic composition as his father earlier was. The poet thereupon composed the Nāyakumāracariu in 9 Samdhis. At the ends of this work, the poet invokes blessings on Nanna, expresses a fervent hope that his own parents, who were born as Saivaites but converted to Jainism and died under the Jain form of renunciation, should obtain an auspicious place in heaven, desires that his assistant or copyist Dangaiya ( his colleague Santaiya of MP is not mentioned ) should obtain the three gems of Darśana, Jñāna and Cãritra, and that 'he himself should secure Kevalajñāna. He also mentions that he composed the poem at the express request of Nanna, the son of Bharata and Kundavvā, and minister of Subhatunga, i. e., Krsņa III. The colophon at the end of each Samdhi runs as follows: इय णायकुमारचारुचरिए णण्णणामंकिए महाकइपुप्फयतविरइए महाकव्वे. The Jasahạracariu is the next and last work of the poet. It commemorates the name of Ņanna the great minister, and is called the ornament to his ears. It is a small poem containing four Samdhis. No special circumstances leading to its composition 2 ...... .
xviii THE MAHĀPURĀNA have been mentioned or referred to, and hence I presume that the poet composed it and dedicated it to his patron Ņaņņa purely out of devotion and gratitude. The poet invokes blessings at the end on Ņaņņa the great, who was prompted, out of affection to the poet, to grant him a good house, delicious food, fine clothes and betal leaves and nuts in the days of a great famine when the country had been devastated, the days had been dark and unpleasant; when poets were abused; when people were in great poverty, and skele. tons of famished beings were to be found everywhere. It was the poet's good fortune to have found Naņņa to support him. The poet further expresses a hope that good days would come to bring happiness to the people. To me it appears that this poem was composed between 968 and 972 A.D., in any case, before the disaster of 972 A.D. which destroyed the beautiful Mānyakheta. The colophon of this poem runs as follows: इय जसहरमहारायचरिए महामहल्लणण्णकण्णाभरणे महाकइपुष्फयंतविरइए महाकन्वे... From the stanza दीनानाथधनं सदाबहुजनं प्रोत्फुलवल्लीवनं केदानी वसतिं करिष्यति पुनः श्रीपुष्पदन्तः कविः ॥ Prasasti stanza-36. it appears that not only the city but also the house of the minister Nanna and his office were ruined, and that the poet lost his patronage and even shelter. We have no indication as to how long after this disaster the poet lived and when he died. Out of the several copies of his works made at the cost of his patrons, he still possessed some on which he wrote stanzas in praise of his patrons; we have as many as 48 stanzas in different Mss. of the MP (See Introduction to Vol. I. pp. xvi-xxvii ) some of which make mention of Bharata, and as many as 3 in different Mss. of Jasa. mentioning Ņaņņa. These stray stanzas may be regarded as the last poetic expressions of the noble poet Puspadanta. 3. THE DATE OF THE POET The works of Puspadanta contain the following evidence on the strength of which it is possible to determine his date with tolerable certainty. 1. The poet mentions in MP I. 9 a number of his predecessors. Of these the dates of Akalamka, Bhāravi, Kālidāsa, Caturmukha, Svayambhū, Sri Harsa, Bāra, the Dhavalā and Jayadhavalā of Virasena and Jinasena respectively, and of Rudrata, have been fixed with a good deal of certainty. Of these authors and works, the youngest are Virasena and Jinasena, authors of Dhayala and Jayadhavala, and Rudrata. Professou Hiralal Jain, in his English Introduction to Satkhandāgama, Vol. I. page ii, has come to the conclusion that the Dhavalā was completed in 816 A. D. and the Jayadhavalā in 837 A.D. Professor P. V. Kane and Dr. S. K. De of Dacca University hold that Rudrata lived between 800 and 850 A. D. 2. In MP I. 3. 2 the poet refers to a historical event, viz., the death of the king of the Colas at the hands of Tudiga, who is no other than Krşņa III of the Răstrakūta dynasty, known also as Akālavarsa, Subhatunga and Vallabharāya. According to Vincent Smith and Altekar, Krsņa III came to the throne or succeeded his father Amoghlavarsa in 939 A.D., and he obtained a smashing victory over the Colas on the INTRODUCTION xix battle-field of Takkolam in 949 A.D. The Cola army was led into the battle by the crown-prince Rājāditya who was killed on the field by the army of the Rāstrakūtas led by the Ganga ruler Bhūtaga II. 3. The poet mentions in MP I. 3.1 the Siddhārtha year, presumably of the Saka era, in which he began the composition of MP, and in MP CII. 14. 13 he says that he completed it in the Krodhana year, presumably of the same era. The Krodhana samvatsara comes six years after the Siddhārtha samvatsara, which Siddhārtha year, in my opinion, is the same Siddhārtha year of the Saka era 881 in which Somadeva completed his Yaśastilaka at Gangadhārā under a feudatory of Krşņa III of the Rāstrakūta dynasty. Our poet seems to have been prompted to write his Jasaharacariu on account of this recent evidence of the popularity of the theme. 4. In Prasasti Stanza No. 36 (See MP. Vol I. Introduction, page xxv) the poet mentions the destruction of Mänyakheta by a king of Dhäră. According to Altekar ( See page 124, and also Addenda, page 422 ) who is supported by epigraphical evidence as well as literary evidence of Dhanapāla, the author of Pāiyalacchi Nāmamālā (See stanza 276 ), the plunder of Mānyakheta took place in the year 1029 of the Vikrama era, i.e., 972-73 A. D., in the reign of Khottigadeva, the successor of Krsna III. 5. In Jasa. IV. 31. 7-10 the poet refers to a severe famine. Professor Hiralal Jain thinks ( See Nāya. Introduction, pages XVIII-XIX) that this famine may have occurred after the plunder of Mānyakheta in 972 A. D. I do not think so. In my opinion it must have occurred before 972 A. D. when the poet still enjoyed the patronage and favours of Ņaņņa, and the city still in tact, as otherwise the poet might have mentioned the destruction of the city in Jasa. itself. There are however no historical documents available to destermine the date of this famine, and hence its mention in the works of the poet does not give us any clue to fix his date. Yet the events mentioned under 1-4 above give enough indications to solve the problem of the date of the poet. The terminus a quo for the date of Puspadanta would be the date of Jayadhavalā, say 837 A. D., and of Rudrata, say, 850 A, D., and the terminus ad quem the plunder of Mānyakheta in 972 A. D. Now within these limits the Siddhārtha Samvatsara would occur twice, first in 899 A. D. and again in 959 A. D. Of these two years we cannot accept the first as the defeat of the Cola king by Kệsņa III could not have been effected before.940 A. D. the probable year of the accession of Kršņa III to the throne. In fact, the defeat of the Colas took place, according to Smith and Altekar, in the year 949 A. D. We therefore have to accept 959 A. D. as the Sidhartha year in which Puspadanta commenced his MP, and 965 A. D. as the year in which he completed it. Bharata, the poet's patron, lived to see the completion of MP, but seems to have died soon after it, say, in 966 A. D. The reference to the fickleness of life mentioned in MP XXXVIII. 3. 9, 'may be due to the inner promptings of Bharata himself. For a fuller discussion of the question, the reader is referred to my Introduction to Jasa., pages 20-24, and to Rai Bahadur Hiralal's Catalogue of Mss. in C. P. & Berar, page xliv fl., and to Altekar, Addenda, page 422. 4. THE POET'S PATRONS In the different Mss. of MP, I have discovered as many as 48 Prašasti stanzas, out of which 33 stanzas make mention of Bharata, the poet's patron. I have given XX THE MAHĀPURĀNA these stanzas in MP. Vol I. pp. xvi-xxvii. In the text of MP, itself there are passages, viz., MP I. 5; XXXVIII. 2, 3 and 6; CII. 12, 13 and 14, in which Bharata is glorified. From these it is possible to construct the story of Bharata's life. This patron of poetry and learning is not mentioned anywhere else, either in works on early Indian History such as Bhandarkar's Early History of the Deccan, or Vincent Smith's Early History of India, or Altekar's Rāstrakūtas and their Times. The discovery of Puspadanta's works have thus brought this Bharata to the notice of historians. Bharata seems to have come from the family of Kondella (Sk. Kaundinya) gotra. This was a rich family and held the office of ministers (See Prasasti stanza No. 46,) but had become poor. There are references which indicate that .Bharata regained the lost wealth of his family by devoted service to his master ( 15). His grandfather's name was Annaiya or Annayyā. His father's name was Aiyaņa or Airana and his mother was called Devi. Bharata had no brother or near relative (15). He was married to Kundavvā, and had three sons at least, viz., Devilla, Bhogalla and Ņaņņa, and two grand-sons, Sohana and Gunavamma. Naņņa is mentioned as the son of Kundayvā and it is not unlikely that Bharata had more wives than one. Of the three sons Naņņa succeeded his father as minister, first of Krsņa III in 966 and later of Khottigadeva from 968 onwards. In the order of the mention of these three sons it looks that Nanna was the youngest. We have therefore to presume that his two elder brothers died following the death of their father in 966 A. D. or that Naņņa had some special qualifications to supercede his brothers in the office of his father. Bharata is described by the poet as having a dark complexion ( 12; 20). He had a good physique (23), and held the office of a general in the army of Krsņa III (46). He also held the portfolio of the minister of charities in the royal household (12). He wore a simple dress and had courteous manners and speech ( 35). He was fond of learning (7). He combined in him wealth and learning (22). It was impossible to .count his virtues as it is impossible to count the waters of the sea (11, 12). He had a pure character (3). He was in fact a rendezvous of all virtues, most striking among them being his generosity. Poems were being recited in his house, and copyists prepared copies of works. Thus, since Puspadanta became his friend, his house became a meeting place of the learned ( 43). He was always generous to the needy and so held a place of honour amongst generous persons of the past such as Bali, Jimūtavāhana, Dadhici, Vinayānkura and Sātavāhana ( 9, 31). His fame travelled far and wide (1). He had countless virtues as he had countless enemies (27), who experienced the same miseries as copyists experienced while toiling ( 48). One graceful act on his part was to induce Puspadanta to write the Mahāpurāņa and to offer him the necessary help for that purpose. In fact, instead of spending his wealth in building wells, lakes, ponds and Jain temples, he used it on the preparation and propagation of the Jain epic, and the poet hoped that with the help of this work, he would cross the ocean of samsāra in comfort ( 47). After the death of Bharata in 966 A. D., his son Nanna offered the poet the same help. We find in the two works which the poet wrote to commemorate him his glorification in Ņāya. I. 3-4, and in the Praśasti at the end of this work; in:Maså. I. 1; IV. 31. 7--10, and in the three stanzas at the beginning of the three Samdhis of this work, where reference to his generosity is made. We gather from this material that INTRODUCTION xxi Nappa was the worthy son of a worthy father and extended his patronage to the poet with the same generosity. Ņanna seems to have appointed him as a teacher to look after the spiritual welfare of his two sons, Sohana and Gunavamma, who call the Poet "Ujjhāya.' It is likely that Nanna had one more son born to him after the completion of Ņāya., as the poet mentions 'Sutail' in the Praśasti stanza occurring at the beginning of Jasa. II. We do not know how long Napņa lived after the plunder of Mānya. kheta in 972 A. D., but it appears that he might have lost his life in battle in that year, which event made the poet homeless once more. 5. MĀNYAKHETA, THE CAPITAL OF THE RĀSTRAKŪTAS Mānyakheta, the capital of the later Rāştrakūtas, iwhere Puşpadanta lived and wrote his works in Apabhramsa, is modern Malkhed in H. E. H. the Nizam's Dominions, is located N. Lat. 17° 10", E. Long. 77º 13", and is situated some three miles to the west of Malkher Road Railway station on the Wadi Hyderabad Section of the Nizam's Railways. According to Karhad and Deoli plates, King Amoghavarsa I of the Rāstrakūta dynasty, founded this city and transferred his capital to this place from a place in the Nasik District, not yet finally determined. The transfer seems to have taken place about 815 A. D. Since then down to 972 A. D. when it was burnt to ashes by the fire of the wrath of the king of Dhāra, it continued to be the capital of the dynasty, and attained eminence to justify its description as given in Karhad and Deoli Plates: यो मान्यखेटममरेन्द्रपुरोपहासि गीर्वाणगर्वमिव खर्वयितुं व्यधत्त । that it humbled down the pride of gods and vied with the beauty of Indra's capital; or according to Puspadanta दीनानाथधनं सदाबहुजनं प्रोकुल्लवल्लीवनं मान्याखेटपुरं पुरंदरपुरीलीलाहरं सुन्दरम् । it was a beautiful place highly valued by the poor and helpless, had a huge population, had blossoming woods and creepers, and imitated or vied with the beauty of the city of Purandara or Indra. The town is mentioned under various names; Puşpadanta uses the names of Mepāļi (v. l. Mevādi or Mevāda); Mannakhec!a, Mānyakheta and Mānyakheța; Prabhācandra's Tippaņa calls it Medapātīya; the Copper plate records use the term, Mānyakheta'; Somadeva calls it melpāti; the town is known to Arab writers as Mānkir, and its king as Balhārā (Amoghavarşa I), i. e., Vallabharaya. As all the known works of Puspadanta are now brought out, I considered it to be my duty to visit the place and its surroundings to obtain a first-hand knowledge of its present position. Accordingly I paid a visit to the place on 26th December 1940. The village-for it is no more than a small village now is situated due west to the railway station called Malkher Road; the remains of the ancient Răstrakūta palace are visible from a long distance and guide the visitor. There is not even a good cart-track leading to the village from the station, and I had to wade my way through fields with standing crops six or seven feet high, keeping my eye on the remains of the palace which looks like an old fort. After a somewhat difficult walk of over three miles, Lapproached the village brook on its eastern boundary. On crossing the brook I met a farmer who agreed to take me round the village and to show me the sights that I wanted to see. He told me however that the population of the town was out on THE MAHĀPURĀNA account of the scare of the epidemic of plague, and so there was no chance of my meeting any old residents or prominent people to obtain information. On crossing the brook we have an ascent of some 100 feet above the surrounding plains, which naturally gives a commanding position to the old city. The Archaeological Department of the Nizam's State does not seem to have bestowed its attention to this place and hence there is no board marking the existence of an ancient site. With the help of the farmer who acted as my guide, I first visited the ruins of the old palace with its outer walls in Tandur stone still in tact. The main entrance to the palace is still standing. On entering the premises I was shown an underground passage which, my guide told me, led to the Jain temple (which is the Subhatunga Caityālaya established or built by Krsņa III according to Prabhachandra's Tippaņa), some 300 yards away from the palace in the centre of the city. A watch-tower on the southern side of the palace with its flight of steps is still in tolerably good order. I went up to its top, and, to my great delight, I could get a fine view of the surrounding country-side, with the river Kāngaņā (Kandanā ?) flowing on the west of the town and forming a confluence with the brook mentioned above, just under the watch-tower. I was told that the river Kāngaņā had a perennial supply of clear water throughout the year. From the top of the watch-tower which is some 150 feet above the plains, one could command a really good view. I was told that the minerets of the Mosque at Gulbarga are visible from that place, but owing to winter fog, I could not see them. Mānyakheta, being situated within the fork formed by the confluence of two streams is, I am convinced, an ideal site to build a beautiful town. The river Kāngaņā has a big bend at the foot of the tower, and looks like a big bow with its bent towards the observer. Round about, there are plains stretching miles and miles. The walls of the palace in white-grey Tandur stone on the eastern side show marks of their being attacked by cannon balls as some stones semmed to be crushed while the rest were quite in tact. I next visited the Jain temple called Subhatunga Jinālaya. The temple is still in tolerably good condition though very modest in structure or architecture. It is however very much neglected and does no credit to the Digambara Jain community which elsewhere has shown jealous care to preserve their holy places. The foundations of the temple seem to have sunk considerably below the ground level. As there was nobody to take care of the temple or worship the images, it was locked, and hence I could only peep through the small windows to satisfy myself that it contained the images of the Tīrthamkaras and therefore must have been a Jain temple. I was told that there used to be a Bhattāraka there, but at present there was none. It also contained some Mss. which were removed to Karanja in Berar. How delighted I would have been to find Mss. of Puspadanta's works prepared during his life time! The Mss. of Puspanta's, works which I discovered at Karanja were only copies made at Surat and other places, and so there is no chance now of discovering original or earliest copies of the works made in the house of Bharata at his cost. The visit to the site of Mānyakheța, the capital of the Rāstrakūtas, convinced me that it was a magnificent site capable to make a beautiful town, and although nothing of its grandeur now remains, the consensus of opinion of the poets that the towir put to shame Indra's capital and was built to humble down the pride of gods, is not merely a poetic exhuberance, INTRODUCTION xxiii The rulers of Mānyakheta seem to have encouraged the literary activity of their age. They were most of them the ardent followers of the Jain faith, and naturally encouraged the religious literature of the Jainas. The works which make a mention of their rule are written mostly in Sanskrit, but there are several which are written in Kannada, and at least three in Apabhramsa,' The royal house of the Rāşțrakūtas has contributed its quota to the growth of literature and philosophy. The reader is referred to Dr. Altekar's work, pages 405-418, and to Professor S. R. Sharma's work, Jainism and Karnāțaka Culture, Dharwar, 1940, PP 64-102, which give details of works written in Sanskrit and Kannada. My account of Puspadanta above supplements the information regarding works in Apabhramsa. The feudatories of the Rastrakūta rulers also seem to have encouraged literature as will be seen from the colophon of Somadeva's Yasastilaka. 6. GLOSS ON THE CONSTITUTED TEXT AND ITS SOURCES The reader will notice that the bottom portion of the printed text is divided into two parts. The first part, separated from the Text by a wavy line gives the variants found in different Mss. or recorded in the margin of MSS., and also in the Țippaņa of Prabhācandra. The second part, separated from the first part by a double line, gives a short gloss in Sanskrit on the constituted text. I have culled it from the marginal notes of Mss. that I have used, and also from the Țippaņa of Prabhācandra and Pañjikā of an unknown author, perhaps Śricandra or another Prabhāchandra. In selecting the gloss for this purpose I have kept in mind the difficulties which a reader is likely to meet with while going through the text, and I hope that if the reader is equipped with a good knowledge of the Sanskrit language and literature and some elementary knowledge of the grammar of the Prakrits and Apabhramśa, he will be able to understand the text easily with the help of this gloss. I hope this method of supplying gloss at the bottom of the page will be appreciated by the reader as it taxes him less, and helps me to reduce the volume of my notes. It should be noted that I have not retouched the text of the gloss, but have retained it as it was found in Mss., even though at times I felt tempted to improve upon uncouth Prakritisms or unwarranted historical allusions. See for example my gloss on pages 8 and 9 of Vol. I. . I should like to make a few observations here regarding the marginal gloss in Mss. The marginal gloss in my Ms. K is written in one and the same hand throughout, and seems to have been prepared by a clever and learned scholar. This scholar seems to be well acquainted with the Țippaña of Prabhācandra and also with another brief . commentary in Sanskrit called Pañjikā. He has often compared the text of Puspadanta's MP with that of Jinasena and Gunabhadra, and where they differed, he had noted the point of difference with the remark:. Pandit Nathuram Premi once told me that he had seen in Agra the Mss. of the Commentary called Pañjikā, but none of them became available to me so far, and hence I am not able to say to what extent the gloss in K is indebted to Pañjikā. This Pañjikā, according to my Ms. K, contained at the end the following two stanzas in fragments (See Foot-Notes to MP. Vol. III, p 298), which I am' now able to reconstruct as follows: (नित्यं तत्र तव प्रस) नमनसा यत्पुण्यमत्यद्भुतं जातं तेन समस्तवस्तुविषयं चेतश्चमत्कारकम् ।
xxiv MAHĀPURĀNA व्याख्यातं हि महापुराणममलं सुस्पष्टमृष्टाक्षरैः स्थेयाच्चतसि धीमताम (तितरां चन्द्रार्कतारावधि) ॥१॥ तत्वाधारमहापुराणगगनद्योती जनानन्दनः सर्वप्राणितमःप्रभेदनपटुः प्रस्पष्टवाक्यैः करैः । भव्यान्जप्रतिबोधकः समुदितो भूभृ (प्रभाचन्द्रतः जीयाट्टिप्पणकः प्रचण्डतरणिः सर्वार्थमग्रद्युतिः) ॥२॥ -इत्येतत्पद्यद्वयं पञ्जिकायां वर्तते । These stanzas, with slight variations, are quoted, first, in the Introduction to the Ratnakarandaka Srāvakācāra (MDJGM, 24) on page 61, and Pandit Jugal Kishore Mukhtar says that he obtained the passage from the Jaipur Ms. No 223 in the Patodi Jain Mandir through his friend, Pandit Pannalalji Bakliwal. I have used a Ms. of Prabhācandra's Tippaņa on the Uttarapurāņa from this very Patodi Mandir; my Ms. bears No 13/3, but does not contain these stanzas nor the passage: श्रीजयसिंहदेवराज्ये श्रीमद्धारानिवासिना परापरपरमेष्ठिप्रणामोपार्जितामलपुण्यनिराकृताखिलमल- कलंकेन श्रीप्रभाचन्द्रपंडितेन महापुराणटिप्पणके शतब्यधिकसहस्रपरिमाणं कृतमिति । These stanzas and the passage are again quoted by Kailash Chandra Shastri in his Introduction to the Nya yakumudacandra (MDJM, 38 ) on page 120. The stanza "Tattvādhāra" etc. with the colophon is mentioned by Professor Hiralal Jain in his Introduction to the Ņāya. on pages LXIII-LXIV. Unfortunately I did not come across any Ms. of the Tippaña containing the above quotation. I got one Ms. of the T on the Adipurāņa from the Deccan College Library, and one on the Uttarapurāņa from Jaipur. None of these Mss. use the term Pañjikā for that of T. I therefore think that the MP had two Țippaņas, one was called Tippaņa by ācārya Prabhācandra and the other was called Pañjikā, also by Prabhācandra or Sricandra Pandita. The Tippaña by Prabhācandra I was a brief commentary on difficult words of MP; the other Tippaņa by Prabhācandra II was called Panjikā or Țippapakah and seems to be somewhat more elaborate." I further think that Prabhācandra I was a contemporary of king Bhoja and wrote his Tippaņa in the Vikrama year 1080, i. e. 1023 A. D.; the second Prabhā: candra wrote his Pañjikā amplifying the earlier work. Both the Prabhācandras came from the same place, Dhārā, and lived in the 11th century A.D. under two different rulers of the same dynasty. Further Prabhācandra II may have been a pupil or grand-pupil of Prabhācandra I. The lines नित्यं तत्र तव प्रसन्नमनसा यत्पुण्यमत्यद्भुतं जातं तेन.. in my opinion, refer to Prabhācandra II's obligations or indebtedness to Prabhācandra I. I am offering this explanation in view of the fact that there were several Jain scholars bearing the name Prabhācandra; some twenty such scholars are mentioned by Pandit Jugal Kishore Mukhtar in his Introduction to the Ratnakarandaka Śrāvakācāra on pages 53-66. If this explanation is accepted, the discrepancies caused by reference to the reigns of Bhoja and of Jayasimha in the Mss. of the Tippañas can be satisfactorily solved. C INTRODUCTION XXV 7. A BRIEF SUMMARY OF THE CONTENTS OF LXXXI-CII. LXXXI. This Samdhi and the eleven following give the Jaina version of Harivamśa, which includes the story of Nemi, the twenty-second Tirthamkara of the Jainas and of the ninth Baladeva and Vasudeva, i.e., Krsna and Bālarāma. The poet calls this section by its sub-title, the quarrel of Krsna and Jarāsaņdha. These are, really speaking, narratives covered by the Mahābhārata of the Hindus. Before commencing the narrative proper, the poet with all humility says that he has no qualifications to undertake the task, but does so to please his patron Bharata. He begins his narrative by giving an account of some of the nine previous births of Nemi. At Simhapura there ruled a king called Aruhadāsa. His queen was called Jinadattā. Once both of them worshipped the Jinas and while Jinadattā was asleep, she saw in a dream a lion entering her mouth. She narrated the dream to her husband who told her that she would get a son. A beautiful son was born to her, was named Aparājita, and in due course became king. Aruhadāsa then became a disciple of a monk Vimalavāhana. One day Aparājita received a report that both Aruhadāsa and Vimalavāhana attained emancipation. Aparājita was very much moved by this news and took a vow that he would not touch food until he saw the feet of his father and of the monk At this resolve Indra felt uneasy and asked Kubera to arrange a Samavasaraṇa where Aparājita would be able to have the sight of both his father and the monk. He did accordingly, Aparājita was satisfied, and took food. Once, at the time of the Nandiśvara festival, Aparājíta saw two monks whom he thought he had seen somewhere. One of these monks then gave the king the account of their meeting in their previous birth. There is a town called Sūryaprabha in the Gandhila country with its king Süryaprabha and queen Dhāriņi. She had three sons, Cintāgati, Manogati and Capalagati. Now at that time there was a town called Arindama with its king Arimjaya and queen Ajitasenā. They had a beautiful daughter, Pritimati by name. This Pritimati would not marry any body unless he did three rounds of Maunt Meru. Many persons attempted to fulfil the condition but failed. Manogati and Capalagati got the news, came to see the girl, fell in love with her, but were weak to fulfil the condition; so they asked their elder brother Cintāgati about it; he won the race. Prītimati was prepared to marry him but he wanted that she should marry any one of his younger brothers. She however did not like the proposal, and out of disgust for the world, renounced it under a nun called Nivrtti. On beholding this behaviour of the girl, all the three brothers became monks. After their death they were all born in the Māhendra heaven. In theit next birth, Cintāgati was born as Aparājita. Now these two monks · told Aparājita that he had only one month of his life left to him, and then they went away. On hearing this Aparājita renounced the worldly life, became a monk, died, was . born in the Acyuta heaven, and in the following birth was born as prince Supratiştha, the son of Sricandra and Nandādevi of Hastināgapura. In due course Supratistha became king. Once he offered alms to a monk named Jasahara; there appeared five miracles in his house. On seeing a falling meteor, Supratistha left his kingdom to his son Sudrsti, became a monk, practised penance, and aquired merit which enabled him to be a Tirthamkara. He was then born as Ahamındra in the Jayanta Anuttaravimāna, and was destined to be Nemi, the twenty-second Tirthamkara of the Jainas, in the Harivamsa, which traced its descent from Rsabha, the first Tirthamkara. 3 xxvi THE MAHĀPURĀNA In the city of Kaušāmbi there lived a king named Maghavat. His queen was called Vitaśokā. They had a son, named Raghu. There lived in the city a. merchant, Sumukha by name. Once a merchant called Viradatta of Dantapura came with his wife Vanamālā to stay with Sumukha who fell in love with the lady. Sumukha managed to send her husband Vīradatta on a long journey for trading, while he and Vanamālā enjoyed life. When after a long period of twelve years Viradatta returned, he found his wife's misbehaviour, became a monk out of disgust, and was born as god Citrāngada in the Saudharma heaven. Raghu, the son of king Maghavat, was also born there as god Suryaprabha. Once Sumukha and Vanamālā heard a religious sermon from a monk Dharmasimha, and were filled with remorse for their bad behaviour, and died. Sumukha in his next birth was born as Simhaketu, son of king Prabhañjana and Mộkandā of Bhogapura, and Vanamālā was born Vidyunmālā as daughter of king Vajracāpa and Subhadevi of Sālayapura. Here also Simhaketu and Vidyunmālā were married. Once gods Sūryaprabha and Citrāngada saw them in a pleasure garden Citrāngada could not control his anger, picked them up, and was about to throw them in a deserted place when his friend Sūryaprabha pacified his anger, and as a result of this, Citrāngada threw them in a garden near the town of Campā. The gods then went to heaven. Just at this juncture, king Candrakīrti of Campā had died and left no son to succeed him to his throne. The ministers therefore let loose an excellent elephant with a pitcher of water to select a king for them. The elephant came to the garden and disbursed the pitcher over Simhaketu. He was then selected king of Campā. and was named Mārkanda as he was the son of Mrkandā. From this Mārkanda started a line of kings, Harigiri, Himagiri and Vasugiri. Now in Sauripura there was a king named Sūrasena. He had two wives, Dhāriņi and Sukāntă. They gave birth to two sons who became famous in the world. LXXXII. Andhakavrsņi was the son of Dhāriņi and Narapativrsņi was the son of Sukāntā. Andhakavrsni married. Subhadrā and had ten sons from her, of whom Samudravijaya was the eldest and Vasudeva was the youngest, and two daughters, Kunti and Mādri. Narapativrsni married Padmāyati and had sons such as Ugrasena etc. and one daughter named Gāndhāri. In Hastināgapura there lived a king named Hasti or Hasta; his queen was Suvakki. They had a son, Pārāśara by name. His wife was Satyavati. Their son was Vyāsa, the false poet. Vyāsa married Subhadrā and had by her three sons, Dhịtarástra, Pāņdu and Vidura. Once these brothers went to Sauripura. Pāņdu saw Kunti there, fell in love with her, and with the help of a ring that he obtained from a Vidyādhara, entered Kunti's residence, and enjoyed her. Kunti gave birth to a son who was put in a box and left in the stream of the Jumna. He was picked up by king Aditya of Campā who gave the boy to his queen Rädhā. As the boy was seen keeping his hand on his ear, he was named Karna. When Andhakavrsni discovered that Pandu was in love with Kunti, both the king's daughters were married to him. From Pāņdu we have the five Pāņdavas, Yudhisthira etc. Gāndhāri was married to Dhſtarāstra and had one hundred sons, Duryodhana etc. The rest of the Samdhi refers to the previous births of Andhakavrsni and of his sons including Vasudeva.
INTRODUCTION Xxvi LXXXIII. After his father's death, Samudravijaya became king. His youngest brother Vasudeva was very beautiful, was in the habit of wandering freely in the city and maddened the hearts of all ladies in the town. The citizens then made a complaint to the king that they could not lead a happy life at home as Vasudeva had maddened their wives. Vasudeva was thereupon forbidden to move in the city and had to restrict his movements to the precincts of the palace. Vasudeva resented this, quietly left the house at night, and reaching the burning ground, left his ornaments on a burning dead body there, and a letter attached to the neck of his horse, and disappeared. He was believed to have committed suicide. The astrologers however predicted that the king.would meet him after a period of hundred years. In the course of his wanderings, Vasudeva came to Vijayanagara where he married Sāmādevī, king's daughter. Once, while sporting in a lake, Vasudeva was caught by a maddened elephant, but was defeated by him. On seeing this exploit, a Vidyādhara picked him up, and took him to the Vaitādhya mountain. There he married Sāmari, the daughter of Ašanivega and Payanavegā. Now a Vidyādhara named Angāraka did not like the union, and hence picked up Vasudeva and attempted to carry him off: but Sämari ran after her husband with sword in hand, and killed Angāraka. In the fight Angāraka dropped Vasudeva in a grove near Campā. There he heard of Gandharvadattā who was very fond of Vīnā. Several kings from earth and heaven gathered there to show their skill in the art of playing on the lute and win her hand, but nobody pleased her. Ņow prince Vasudeva, who looked like a traveller, went there to try his luck. Several Viņās were offered to him, but he found fault with every one, and said to Gandharvadattā that he would charm her mind if a Vīņā, called Ghosavati, belonging to king Padmaratha, could be secured. The merchant then sent his men, secured the lute, gave it to Vasudeva who played on it and enticed the mind of Gandharvadattä. She then chose Vasudeva for her husband. He thereafter married seven hundred girls of the Vidyadharas. In the course of his wanderings, Vasudeva arrived at a city called Rista, where king Hiraṇyavarman was ruling. The king arranged a svayamvara of his daughter Rohiņi. Many kings attended the svayamvara but Rohiņi chose Vasudeva. At the instigation of Jarāsamdha, the princes including Samudravijaya attacked Rohiņi's father. Vasudeva ascended a golden chariot, and while discharging arrows, discovered his eldest brother Samudravijaya in the crowd, and, as the period of hundred years was completed, disclosed his identity. The fight stopped, Samudravijaya greeted his brother, and all the ten brothers returned home. The soul of a monk, Sankha by name, was born as a son to Rohiņi and Vasudeva. This son was the ninth Baladeva. LXXXIV. There lived an ascetic named Vasiştha. He practised hard penance and grew matted hair. He was told by two Jain monks that there was no piety in his practices as they did not include kindness to creatures. Vasistha then became a Jain monk, practised fasts for a month, and became very much emaciated. King Ugrasena of Mathur'ä saw him begging to break his fast. He said to the people that he himself would serve alms to the monk, and that they should not offer them to him, but actually did nothing of the kind. Three months passed in this manner, the monk xxviii MAHĀPURĀNA getting no alms. The People of the city then openly began to talk that the king was responsible for the monk's death, as he himself did not feed the monk nor did he allow people to feed him. This talk was heard by the monk, who was enraged and formed an inauspicious hankering that in his next birth he would became the king's son and put him into prison. Now monk Vasistha was born as son to Ugrasena and Padmavati. During her pregancy the queen had a desire to eat her husband's flesh. When the son was born, thev put him into a bronze box and let it down in the waters of the Jumna. He was picked up by Mañjoyari, a lady who kept a wine shop. He was named Kamsa as he was found in a bronze box. In his youth he went to Mathurā and studied the science of archery under Vasudeva. Once Jarāsaņdha made a proclamation that he would give his daughter and a kingdom to one who would vanquish king Simharatha of Podanapura. Vasudeva with his pupil Kamsa defeated him. In the battle, Kamsa distinguished himself by his daring act. Jarāsaņdha gave him his daughter Jivamjasā and the kingdom of Mathură, where Kamsa's father Ugrasena was ruling. Now Kamsa attacked Mathurā, captured Ugrasena, put him into prison, and became king. Out of regard for Vasudeva, Kamsa gave his sister Devaki to him as a gurudaksiņā. Once Atimuktaka, who was a brother of Kamsa and had become a Jain monk when Ugrasena was imprisoned by Kamsa, came to Mathurā for begging alms. Jiyamjasā laughed at his ugly dress and showed to him dirty clothes marked with the menstrual fluid of Devaki. The monk got angry and cursed Jivamjasā that her husband would be killed by a son of Devaki. When Kamsa came to know of this, he arranged with Vasudeva that the latter would hand over to Kamsa all his sons that would be born to Devaki for being killed. Devaki did not like the idea and was on the point of renouncing the world so that no son would be born to her, but was persuaded by monk Atimuktaka not to do that. Devaki gave birth to twins three times, which were removed to a distant place by the Naigama deva and substitutes for them were killed by Kamsa. Once Devaki saw in a dream lion and other objects, and it was predicted that she would give birth to ninth Vāsudeva. The soul of monk Nirnāma was born in the womb of Devaki, and in due course a son was born to her. & LXXXV. As Kęsṇa was born in the seventh month after conception, Kamsa had no idea that he would come to the world so early, and hence was not on his guard. Now, Vasudeva, accompanied by his eldest son Balabhadra took the newly born child and proceeded towards the river Jumna in order to hide him somewhere. The doors of Vasudeva's house opened gently at the touch of the toe of Krsna; the river Jumna gave them way by dividing her stream into two. At this juncture Nanda came there with his newly born daughter which he wanted to return to the deity that bestowed her on Yasodā while Yaśodā wanted a son. Nanda and Vasudeva exchanged their children, and went home. As soon as Kamsa got news of the birth of a child to Devaki, he, came there, found a newly born girl, crushed her nose and put her in the cellar of the house. Devaki looked after her till she came to youth. The girl, finding herslf deformed, renounced the world and became a nun.
INTRODUCTION xxix Now Krsna grew happily in the house of Nanda and Yaśodā. Once Kamsa saw in a dream that he had lost all marks of royalty such as umbella etc. He then asked the court astrologer Varuņa what it meant. The astrologer told him that a powerful enemy was born to Kamsa; and that that enemy had been growing in the house of Nanda. On getting this information Kamsa sent several . persons, disguised in different forms, to bring about Kyspa's death; but Krsna, instead of being killed, killed these very persons. Krsna also performed several miraculous feats such as lifting mount Govardhana to save his people from a great downpour of rain. Now Kamsa made a proclamation that he who slept on the bed of snakes, bent a strong bow and filled a conch with his breath, would get the hand of his daughter. Bhānu and Subhānu, two sons of Jarāsamdha, on getting this news, came to Mathurā and on their way camped on the bank of the Jumna. Krsna who was playing on the bank with his friends, saw the camp, asked Subhānu where they were going, and hearing from them that they were to go to Mahturā to perform the three feats, himself desired to accompany them and to see if he could himself perform the feats. Subhānu felt that Krsna was not an ordinary man, and took him to Mathurā. Krsna saw there the bed of snakes, the bow and the conch, which other people were unable to handle, rose to the bed, picked up the bow, and filled the conch with his breath the sound of which terrified the world. Kamsa was then convinced that it was Kęsņa who was his enemy, and proceeded to find out ways to bring about his death. LXXXVI. Kamsa then sent a message to Nanda that he should offer to Kamsa lotus flowers from a deep pool in the river Jumna which was known to have been haunted by a deadly snake called Kāliya. Nanda was hesitating, when Krsna offered to do the feat. He went to the river, challeged the snake, fought with him, vanquished him, obtained the flowers and sent them to Kamsa. Kamsa then arranged a wrestling match to which Nanda and other cowherd boys were invited. When they arrived, Kamsa let loose an elephant on them, but Krsna mastered him, plucked his tusks, and arrived at the arena. There Vasudeva went to Krsna and told him that he should kill Kaſsa. Krşņa first fought with Cāņūra and killed him. Krsna then challenged Kaſsa, and in a duel, killed him. After his death Ugrasena was put on the throne of Mathurā. Now Kęsņa disclosed to Nanda and his followers that he was really the son of Vasudeva, and the ambition of his life was to destroy the enemies. He then sent Nanda and other people to their colony, and himself remained at Mathurā. LXXXVII. After the death of Kamsa, his wife, Jivamjasä, went to her father Jarāsaņdha, and told him of the death of her husband at the hands of Krsna. On "hearing this, he sent his sons to Mathurā. Krşņa and his followers defeated them. One of these sons of Jarāsamdha, Kālayavana by name, persued the Yādavas, who were pressed to the west. At the suggestion of Baladeva, they shifted their quarters to the sea-side, and a rumour was set afloat that all the Yādavas put themselves into the fire and died. Kälayavana then returned to his father and told him how the Yadavas had met their death. While the Yādavas were camping on the sea-shore, the Naigama god, dressed as a horse, came to Krsna and asked him to ride on his back. He did so, the army of THE MAHĀPURĀNA Yādavas following. As the horse entered the sea, its waters got themselves divided into two, leaving a narrow strip of land. The Yādavas founded there a city and named it Dvärāvati. At this juncture Indra told Kubera that Nemi, the twenty-second Tirthamkara, would be born in the womb of Sivadevi, wife of Samudravijaya, and that Kubera should make the city beautiful. One night Sivadevi saw in a dream sixteen objects such as lion, conceived, and in due course, gave birth to Nemi. For details of his life refer to Tables in the Second Volume. LXXXVIII. Once a merchant visited the court of Jarāsamdha at RājagȚha; and offered to the king some precious gems. The king asked him from where he obtained them. The merchant told him that he visited Dvārāvati where Krsna ruled and obtained them from that place. On getting this informstion Jarāsamdha felt that Kęsņa deceived his son Kālayavana, and so himself proceeded to fight with him. Kęsņa got the news from Nārada and made preparations to meet Jarāsamdha. Their armies met on the famous battle-field of Kuruksetra, and in the battle that took place, Krsna killed Jarāsaņdha. After Jarāsaņdha's death, Krsna became the Ardhacakravartin. Once Krsna with his wives and relatives went to sport in a lake. In the course of sport, Satyabhāmā splashed Nemi with water. Thereupon Nemi threw his bathing garment at her and asked her to get it dry. Satyabhāmă resented this and said to Nemi that though he was the brother of her husband, he was not equal to Krsna who performed the three feats of sleeping on the bed of snakes, of bending the bow and of filling the conch with his breath. Nemi got excited at this insult, went straight to the hall of weapons, and performed all the three feats. Thereupon Krsna became jealous of Nemi. Baladeva told him that Nemi was destined to be a Tirthamkara. Krsna then played a trick on Nemi so that he should be disgusted with the world and go to practise penance. For this purpose he arranged the marriage of Nemi with princess Rājimati, the daughter of king Ugrasena or Bhogarāja, and kept collected several animals and birds for the feast on the road-side so that Nemi should have a view of them. Nemi saw these on the way, asked his charioteer why they were kept there, and learning that they were kept there for the feast of his marriage, he got disgusted with the world, was filled with compassion, and renounced the world. LXXXIX. Gods arrived on the scene and requested Nemi that he should establish the twenty-second Tirtha. Nemi then went through the usual course of conduct prescribed for a Jina, became a Kevalin, and remained on the Raivatake mount., There he delivered a sermon to Baladeva and Krsna on the nature of the world. The rest of the Samdhi deals with the previous births of Devaki, Baladeva and Krsna. XC. The whole of this Samdhi gives stories of previous births of the eight chief queens of Kțsna. XCI & XCII. These two Samdhis give the previous births of Pradyumna, the son of Krsna and Rukmini. This Pradyumna was an incarnation of the god of Love, was removed from Krsna's house as soon as born, grew elsewhere, but at the end came back to his parents' house at a critical juncture when Rukmini was to yield to INTRODUCTION Satyabhāmă a lock of hair as the latter's son was being married before the son of the seniot queen of Krsna. . It was predicted that due to the wrath of Dvipāyana the city of Dvārāvati was to be ruined by fire, and that Krsna was to be hit with an arrow by Jarakumāra. Things happened as they were predicted. The remaining portion of the Samdhi gives in brief the story of the Pāndavas, their marriage with Draupadi, some of the previous lives, not dealt with in LXXXI, of Nemi, and of Brahmadatta, the twelfth and last Cakravartin of the Jainas. XCIII. In Podanapura there lived a king called Aravinda. His minister Visvabhūti had two sons, Kamatha and Marubhūti. Varuņā was the wife of the elder brother and Vasundhari was the wife of the younger brother. Kamatha secretly made love to Vasundhari. Once Marubhūti personally saw them in love-sport, went to the king to complain of his brother's misbehaviour with his wife, and got Kamatha exiled. Kamațlta went to a forest where he met ascetics of the ſaiva sect, and joined them. Marubhūti later felt sorry that he drove away his elder brother for the sake of his wicked wife, went to him, and asked his forgiveness. Kamatha however struck Marubhūti on the head and thus killed him. In his next birth Marubhūti was born as an elephant named Vajraghosa, and Varuņā, Kamatha's wife, became his favourite consort. XCIV. Aravinda in his oldage became a Jain monk. While once going on a pilgrimage he stopped in the forest. Vajraghosa came there striking every thing before him. He saw the monk, and noticing the Srilāñchana on his chest, recollected his previous birth, and prostrated before monk Aravinda. Then the monk preached him a sermon, and the elephant took the vows. As a result of these vows the elephant grew so weak that he was stuck up in mud on the bank of a river. Kamatha who had now become a Kukkuțasarpa, bit him and thus killed him out of his enmity to him. The elephant, due to the observance of vows, was born in a heaven. In his next birth, Marūbhuti was born as Vidyādhara Raśmivega or Agnivega. He became a monk, and was swallowed by a big cobra, the soul of Kamatha. In this way the souls of these two brothers passed through a series of births, Marubhūti becoming Vajranābhi, an Indra in the Anata heaven, Ananda and Pārsva, and Kamatha becoming a Bhilla, a Näraka, Simha,,a Nāraka and king Mahīpāla, For details of Pārsva's life see Tables in Vol. II. XCV. This Samdhi mentions some of the previous births of Mahāvīra. He was in his first birth, known to us, a forester called Purūravas. Once he was on the point of . attacking a Jain monk, Sāgarasena by name, by mistaking him to be a deer, but his wife Kāli brought to his notice that it was not a deer but a monk. Purūravas dropped down his arrow, listened to the monk's sermon, and became his disciple. In his next birth the forester was born in the first heaven. In the next, he became the son of Bharata, the first Cakravartin, and was named Marici. Although this Marici got initiation at the hands of his grand-father Rşabha, he did not faithfully practise the rules of ascetic life, and breaking from the Jain faith, he founded the Sāņkhya system. He went through several births in which he preached heretic doctrines of Jațilas, Parivrājakas etc. Then he was born as Visvanandī, Triprstha Vāsudeva and a lion. It is in his lion's birth that he obtained the right view on the preaching of a monk called Ajitamjaya.
Xxxii THB MAHAPURANA XCVI. This lion practised the vows and became a god named Simhaketu, and passsing through the births of Harisena, Priyamitra, Nanda and an Indra in the Acyuta heaven, was born as a son to king Siddhārtha and queen Priyakāriņi of Kundapurą, and was named Vardhamāna. He received further names of Vira, Mahāvīra, Sanmati etc., for special qualities he possessed. At the age of thirty, he renounced the worldly life and became a monk. XCVII. Mahāvira went through several upasargas successfully, and in due course obtained the Kevalajñāna. Further, the Samdhi gives the story of Candanā, who later became the first nun under Mahāvīra. This Candanā was the daughter of king Cetaka. A Vidyādhara once abducted her for her beauty, but dropped her in a lonely forest out of fear of his wife. She was picked up by a forester who handed her over to his king named Simha, who in turn handed her over to a merchant called Vrşabhasena. His wife became jealous of Candanā, kept her in a cellar, served her with bad food. Once Mahāvīra was on his begging tour, and passed by the place of her confinement. She offered her food to Mahāvira. On account of this noble gift on her part, five miracles occurred, and she was released and restored to her parents. She however renounced the world and became the first nun of Mahāvīra. XCVIII-CII. These Samdhis give the previous lives of Śreņika, Candanā Jivamdhara, Jambū and a few others.
महाकवि पुष्पदन्त [ इस महाकविका परिचय सबसे पहले मैंने अपने ' महाकवि पुष्पदन्त और उनका महापुराण शीर्षक विस्तृत लेखमें दिया था। परन्तु उसमें कविके समयपर कोई विचार नहीं किया जा सका था। उसके थोड़े ही समय बाद अपभ्रंश भाषाके विशेषज्ञ प्रो० हीरालालजी जैनने ' महाकवि पुष्पदन्तके समयपर विचारे शीर्षक लेख लिखकर उस कमीको पूरा कर दिया और महापुराण तथा यशोधरचरितके अतिरिक्त कविकी तीसरी रचना नागकुमारचरितका भी परिचय दिया । फिर सन् १९२६ में कविके तीनों ग्रंथोंका परिचय समय-निर्णयके साथ मध्यप्रान्तीय सरकार द्वारा प्रकाशित 'केटलॉग आफ मेनु० इन सी० पी० एण्ड बरार में प्रकाशित हुआ। इसके बाद पं० जुगलकिशोरजी मुख्तारका ' महाकवि पुष्पदन्तका समय' शीर्षक लेखे प्रकट हुआ, जिसमें काँधलाके भंडारसे मिली हुई यशोधरचरितकी एक प्रतिके कुछ अवतरण देकर यह सिद्ध किया गया कि उक्त काव्यकी रचना योगिनीपुर (दिल्ली) में वि० सं० १३६५ में हुई थी, अतएव पुष्पदन्त विक्रमकी चौदहवीं शतान्दिके विद्वान् हैं । इसपर प्रो० हीरालालजीने फिर 'महाकवि पुष्पदन्तका समय ' शीर्षक लेख लिखकर बतलाया कि उक्त प्रतिके अवतरण ग्रंथके मूल अंश न होकर प्रक्षिप्त अंश जान पड़ते हैं, वास्तवमें कविका ठीक समय नवीं शताब्दी ही है । इसके बाद १९३१ में ' कारंजा-जैन-सीरीज़' में यशोधरचरित प्रकाशित हुआ और उसकी भूमिकामें डॉ० पी० एल० वैद्यने काँधलाकी प्रतिके उक्त अंशको और उसी प्रकारके अन्य दो अंशोंको वि० सं० १३६५ में कण्हनन्दन गन्धर्वद्वारा ऊपरसे जोड़ा हुआ सिद्ध कर दिया और तब एक तरहसे उक्त समयसम्बन्धी विवाद समाप्त हो गया । इसके बाद नागकुमारचरित और महापुराण भी प्रकाशित हो गये और उनकी भूमिकाओंमें कविके सम्बन्धकी और भी बहुत-सी ज्ञातव्य बातें प्रकट हुई । संक्षेपमें यही इस लेखकी पूर्वपीठिका है, जो इस विषयके विद्यार्थियोंके लिए उपयोगी समझ कर यहाँ दे दी गई है । प्रस्तुत लेख पूर्वोक्त सभी सामग्रीपर लक्ष्य रखकर लिखा गया है और इधर जो बहुत -सी नई नई बातोंका मुझे पता लगा है, वे सब भी इसमें शामिल कर दी गई हैं । कविके स्थान, कुल, धर्म आदिपर बहुत-सा नया प्रकाश डाला गया है । ऐसी भी अनेक बातें हैं जिनपर पहलेके लेखकोंने कोई चर्चा नहीं की है । मैंने इस बातका प्रयत्न किया है कि कविके सम्बन्धकी सभी ज्ञातव्य बाते क्रमबद्ध रूपसे हिन्दीके पाठकोंके समक्ष उपस्थित हो जाये । इसके लिखनेमें सजनोत्तम प्रो. हीरालाल जैन और डा. ए. एन. उपाध्यायकी सूचनाओं और सम्मतियोंसे लेखकने यथेष्ट लाभ उठाया अपभ्रंश-साहित्य 'महाकवि पुष्पदन्त अपभ्रंश भाषाके कवि थे । इस भाषाका साहित्य जैन-पुस्तक- भंडारोंमें भरा पड़ा है । अपभ्रंश बहुत समय तक यहाँकी लोक-भाषा रही है और इसका साहित्य भी बहुत लोकप्रिय रहा है । राजदरबारोंमें भी इसकी काफी प्रतिष्ठा थी । राजशेखरकी काव्य-मीमांसासे पता चलता है कि राजसभाओंमें राजासनके उत्तरकी ओर संस्कृत कवि, पूर्वकी ओर प्राकृत कवि और पश्चिमकी ओर अपभ्रंश कवियोंको स्थान मिलता था। पिछले २५-३० वर्षासे ही इस भाषाकी ओर विद्वानोंका ध्यान आकर्षित हुआ है और अब तो १ जैनसाहित्य-संशोधक खंड २ अंक १ ( सन् १९२४)। २ जैनसाहित्य-संशोधक खंड २ अंक २ ३ जनजगत् १ अक्टूबर सन् १९२६ । ४ जैनजगत् १ नवम्बर सन् १९२६ ।
२ महापुराण पाकर जैन वर्तमान प्रान्तीय भाषाओंकी जननी होनेके कारण भाषाशास्त्रियों और भिन्न भिन्न भाषाओंका इतिहास लिखनेवालोंके लिए इस भाषाके साहित्यका अध्ययन बहुत ही आवश्यक हो गया है। इधर इस साहित्यके बहुत-से ग्रन्थ भी प्रकाशित हो गये हैं । कई यूनीवर्सिटियोंने अपने पाठ्य-क्रममें भी अपभ्रंश ग्रन्थोंको स्थान देना प्रारंभ कर दिया है। पुष्पदन्त इस भाषाके एक महान् कवि थे। उनकी रचनाओंमें जो ओज, जो प्रवाह, जो रस और जो सौन्दर्य है वह अन्यत्र दुर्लभ है । भाषापर उनका असाधारण अधिकार है। उनके शब्दोंका भंडार विशाल है और शब्दालंकार और अर्थालंकार दोनोंसे ही उनकी कविता समृद्ध है। उनकी सरस और सालंकार रचनायें न केवल पढ़ी ही जाती थीं, वे गाई भी जाती थीं और लोग उन्हें पद-सुनकर मुग्ध हो जाते थे । स्थानाभावके कारण रचनाओंके उदाहरण देकर उनकी कला और सुन्दरताकी चर्चा करनेसे विरत होना पड़ा। कुल-परिचय और धर्म पुष्पदन्त काश्यपगोत्रीय ब्राह्मण थे। उनके पिताका नाम केशव भट्ट और माताका मुग्धादेवी था। उनके माता-पिता पहले शैव थे, परन्तु पीछे किसी दिगम्बर जैन गुरुके उपदेशामृतको हो गये थे और अन्तमें उन्होंने जिन-संन्यास लेकर शरीर त्यागा था। नागकुमारचरितके अन्तमें कविने और और लोगोंके साथ अपने माता-पिताकी भी कल्याण- कामना की है और वहाँ इस बातको स्पष्ट किया है । इससे अनुमान होता है कि कवि स्वयं भी पहले शैव थे। कविके आश्रयदाता महामात्य भरतने जब उनसे महापुराणके रचनेका आग्रह किया, तब कहा कि तुमने पहले भैरव नरेन्द्रको माना है और उसको पर्वतके समान धीर, वीर और अपनी श्रीविशेषसे सुरेन्द्रको जीतनेवाला वर्णन किया है । इससे जो मिथ्यात्वभाव उत्पन्न हुआ है, उसका यदि तुम इस समय प्रायश्चित्त कर डालो, तो तुम्हारा परलोक सुधर जाय" १ मूल पंक्तियाँ कठिन होनेके कारण यहाँ उन्हें संस्कृतच्छायासहित दिया जाता है । सिवभत्ताई मि जिणसण्णासें वे वि मयाई दुरियणिण्णासें । बंभणाई कासवरिसिगोत्तइं गुरुवयणामियपूरियसोत्तई ॥ मुद्धाएवीकेसवणामई महु पियराइं होतु सुहधामई। [शिवभक्तौ अपि जिनसंन्यासेन द्वौ अपि मृतौ दुरितनिर्णाशेन । ब्राह्मणौ काश्यपऋषिगोत्रौ गुरुवचनामृतपूरितश्रोत्रौ । मुग्धादेविकेशवनामानौ मम पितरौ भवतां सुखधामनी ॥] गुरु' शब्दपर मूल प्रतिमें 'दिगम्बर ' टिप्पण दिया हुआ है । २ णियसिरिविसेसणिजियसुरिंदु, गिरिधीरवीरभइरवणरिंदु । पहं मणिउ वाणिउ वीरराउ, उप्पण्णउ जो मिच्छत्तभाउ। पच्छित्तु तासु जइ करइ अन्जु, ता घडइ तुज्यु परलोयकज्जु ।
महाकवि पुष्पदन्त . इससे भी मालूम होता है कि पहले पुष्पदन्त शैव होंगे और शायद उसी अवस्थामें उन्होंने भैरव नरेन्द्रकी कोई यशोगाथा' लिखी होगी। स्तोत्र-साहित्यमें ' शिवमहिम्न स्तोत्र ' बहुत प्रसिद्ध है और उसके कर्ताका नाम पुष्पदन्त ' है । असम्भव नहीं जो वह इन्हीं पुष्पदन्तकी उस समयकी रचना हो जब वे शैव थे । जयन्तभट्टने इस स्तोत्रका एक पद्य अपनी न्याय-मंजरीमें ' उक्तं च' रूपसे उद्धृत किया है । यद्यपि अभी तक जयन्तभट्टका ठीक समय निश्चित नहीं हुआ है, इसलिए जोर देकर.नहीं कहा जा सकता। फिर भी सम्भावना है कि जयन्त पुष्पदन्तके बादके होंगे और तब शिवमहिम्न इन्हीं पुष्पदन्तका होगा । उनकी रचनाओंसे मालूम होता है कि जैनेतर साहित्यसे उनका प्रगाढ़ परिचय था । उनकी उपमायें और उत्प्रेक्षायें भी इसी बातका संकेत करती हैं। .अपने ग्रन्थोंमें उन्होंने इस बातका कोई उल्लेख नहीं किया कि वे कब जैन हुए और कैसे हुए, अपने किसी जैन गुरु और सम्प्रदाय आदिकी भी कोई चर्चा उन्होंने नहीं की, परन्तु ख्याल यही होता है कि पहले वे भी अपने माता-पिताके समान शैव होंगे। यह तो नहीं कहा जा सकता कि वे माता-पिताके जैन होनेके बाद जैन हुए या पहले । परन्तु इस बातमें सन्देहकी गुंजाइश नहीं है कि वे दृढ़ श्रद्धानी जैन थे । उन्होंने जगह जगह अपनेको ‘जिणपयभत्ति धम्मासत्तिं वयसंजुत्तिं उत्तमसत्तिं विय- लियसंकिं' अर्थात् जिनपदभक्त, व्रतसंयुक्त, विगलितशंक आदि विशेषण दिये हैं और 'मग्गियपण्डियपण्डियमरणे' अर्थात् 'पंडित-पण्डितमरण ' पानेकी तथा बोधि-समाधिकी आकांक्षा प्रकट की है। 'सिद्धान्तशेखर' नामक ज्योतिष-ग्रंथके कर्ता श्रीपति भट्ट मागदेवके पुत्र और केशवभट्टके पौत्र थे । ज्योतिषरत्नमाला, दैवज्ञवल्लभ, जातकपद्धति, गणिततिलक, बीजगणित, श्रीपति-निबंध, श्रीपतिसमुच्चय, श्रीकोटिदकरण, ध्रुवमानसकरण आदि ग्रंथोंके कर्ता भी श्रीपति हैं। वे बड़े भारी ज्योतिषी थे। हमारा अनुमान है कि पुष्पदन्तके पिता केशवभट्ट और श्रीपतिके पितामह केशवभट्ट एक ही थे। क्यों कि एक तो दोनों ही काश्यप गोत्रीय हैं और १ आगे बतलाया है कि यह यशोगाथा शायद ' कथामकरन्द' नामकी होगी और उसका नायक भैरव-नरेन्द्र । भैरव कहाँके राजा थे, इसका अभी तक पता नहीं लगा। २ बलिजीमूतदधीचिषु सर्वेषु स्वर्गितामुपगतेषु । सम्प्रत्यनन्यगतिकस्त्यागगुणो भरतमावसति ।। -प्रशस्ति श्लोक ९ । ३ यह ग्रन्थ कलकत्ता यूनीवर्सिटीने अभी हाल ही प्रकाशित किया है। ४ गणिततिलक श्रीसिंहतिलकसूरिकृत टीकासहित गायकवाड़ ओरियण्टल सीरीजमें प्रकाशित हुआ है। ५ भट्टकेशवपुत्रस्य नागदेवस्य नन्दनः, श्रीपती रोहिणीखं(खे)डे ज्योतिःशास्त्रमिदं व्यधात् । -ध्रुवमानसकरण । ६ ज्योतिषरत्नमालाकी महादेवप्रणीत टीकामें श्रीपतिका काश्यप गोत्र बतलाया है-" काश्यपवंश- पुण्डरीकखण्डमार्तण्डः केशवस्य पौत्रः नागदेवस्य सूनुः श्रीपतिः संहितार्थममिधातुरिच्छुराह- महापुराण दूसरे दोनोंके समयमें भी अधिक अन्तर नहीं है'। केशवभट्टके एक पुत्र पुष्पदन्त होंगे और दूसरे नागदेव । पुष्पदंत निष्पुत्र-कलत्र थे, परन्तु नागदेवको श्रीपति जैसे महान् ज्योतिषी पुत्र हुए। यदि यह अनुमान ठीक हो, तो श्रीपतिको पुष्पदन्तका भतीजा समझना चाहिए । पुष्पदन्त मूलमें कहाँके रहनेवाले थे, उनकी रचनाओंमें इस बातका कोई उल्लेख नहीं मिलता । परन्तु उनकी भाषा बतलाती है कि वे कर्नाटकके या उससे और दक्षिणके द्रविड़ प्रान्तोंके तो नहीं थे। क्योंकि एक तो उनकी सारी रचनाओंमें कनड़ी और द्रविड़ भाषाभोंके शब्दोंका प्रायः अभाव है, दूसरे अब तक अपभ्रंश भाषाका ऐसा एक भी ग्रंथ नहीं मिला है जो कर्नाटक या उसके नीचेके किसी प्रदेशका बना हुआ हो। अपभ्रंश साहित्यकी रचना प्रायः उत्तर भारत और राजपुताना, गुजरात, मालवा, बरारमें ही होती रही है । अतएव अधिक संभव यही है कि वे इसी ओरके हों। श्रीपति ज्योतिषी रोहिणीखेडके रहनेवाले थे और रोहिणीखेड बरारके बुलढाना जिलेका रोहनखेड़ नामका गाँव जान पड़ता है । यदि श्रीपति सचमुच ही पुष्पदन्तके भतीजे हों तो पुष्पदन्तको भी बरारका रहनेवाला मानना चाहिए । बरारकी भाषा मराठी है। अभी ग० वा० तगारे एम० ए०, बी० टी० नामक विद्वानने पुष्पदन्तको प्राचीन मराठीका महाकवि बतलाया है और उनकी रचनाओं से बहुतसे ऐसे शब्द चुनकर बतलाये हैं, जो प्राचीन मराठीसे मिलते जुलते हैं। वैयाकरण मार्कण्डेयने अपने ' प्राकृत-सर्वस्व ' में अपभ्रंश भाषाके नागर, उपनागर और वाचट ये तीन भेद किये हैं। इनमेंसे बाचटको लाट ( गुजरात ) और विदर्भ (बरार) की भाषा बतलाया है। सो पुष्पदन्तकी अपभ्रंश वाचट होनी चाहिए। श्रीपतिने अपनी 'ज्योतिषरत्नमाला' पर स्वयं एक मराठी टीका लिखी थी, जो १ महामहोपाध्याय पं० सुधाकर द्विवेदीने अपनी 'गणिततरंगिणी' में श्रीपतिका समय श०सं० ९२१ बतलाया है और स्वयं श्रीपतिने अपने 'धीकोटिदकरण में अहंगणसाधनके लिए श० सं० ९६१ का उपयोग किया है । जिससे अनुमान होता है कि वे उक्त समय तक जीवित थे । ध्रुवमानसकरणके सम्पादकने श्रीपतिका समय श० सं० ९५० के आसपास बतलाया है। पुष्पदन्त श० सं० ८९४ की मान्यखेटकी लूट तक बल्कि उसके भी बाद तक जीवित थे। अतएव दोनों के बीच जो अन्तर है, वह इतना अधिक नहीं है कि चचा और भतीजेके बीच संभव न हो । श्रीपतिने उम्र भी शायद अधिक पाई हो । २ बुलढाना जिलेके गजेटियरसे पता चला है कि इस रोहनखेडमें ईसाकी १५-१६ वीं शताब्दिमें खानदेशके सूबेदारों और बहमनी खान्दानके नवाबोंके बीच अनेक लवाइयाँ हुई हैं। ३ देखो सह्याद्रि ( मासिकपत्र) का अप्रैल १९४१ का अंक, पृ० २५३-५६ । ४ कुछ थोडेसे शब्द देखिए-उक्कुरड-उकिरडा (घूरा), गंजोलिय-गाँजलेले ( दुखी), चिक्खिल-चिखल (कीचड़), तुप्प-तूप (घी), पंगुरण पांघरूण (ओदना), फेड-फेडणे (लौटाना) बोकडबोकर (बकरा), आदि ।
महाकवि पुष्पदन्त सुप्रसिद्ध इतिहासकार राजबाडेको मिली थी और उन्होंने उसे सन् १९१४ में प्रकाशित भी करा दिया था। मुझे उसकी प्रति अभी तक नहीं मिल सकी। उसके प्रारम्भका अंश इस प्रकार है : “ ते या ईश्वररूपा कालातें मि । ग्रंथुकर्ता श्रीपति नमस्कारी । मी श्रीपति रत्नाचि माला रचितो।" इसकी भाषा गीताकी प्रसिद्ध टीका ज्ञानेश्वरीसे मिलती-जुलती है। इससे भी अनुमान होता है कि श्रीपति बरारके ही होंगे और इसलिए पुष्पदन्तका भी वहींका होना सम्भव है। सबसे पहले पुष्पदन्तको हम मेलाड़ि या मेलपाटीके एक उद्यानमें पाते हैं और फिर उसके बाद मान्यखेटमें । मेलाड़ि उत्तर अर्काट जिलेमें हैं जहाँ कुछ कालतक राष्ट्रकूट महाराजा कृष्ण तृतीयका सेना-सन्निवेश रहा था और वहीं उनका भरत मन्त्रीसे प्रथम साक्षात् होता है । निज़ाम-राज्यका वर्तमान मलखेड़ ही मान्यखेट है। यद्यपि इस समय मलखेड़ महाराष्ट्रकी सीमाके अन्तर्गत नहीं माना जाता, परन्तु बहुतसे विद्वानोंका मत है राष्ट्रकूटोंके समयमें वह महाराष्ट्रमें ही गिना जाता था और इसलिए तब वहाँ तक वैदर्भी अपभ्रंशकी पहुँच अवश्य रही होगी । राष्ट्रकूटोंकी राजधानी पहले नासिकके पास मयूरखंडी या मोरखंडीमें थी, जो महाराष्ट्रमें ही है । अतएव राष्ट्रकूट इसी तरफके थे। मान्यखेटको उन्होंने अपनी राजधानी सुदूर दक्षिणके अन्तरीपपर शासन करनेकी सुविधाके लिए बनाया था, क्योंकि मान्यखेटमें केन्द्र रख कर ही चोल, चेर, पाण्ड्य देशोंपर ठीक तरहसे शासन किया जा सकता था। भरतको कविने कई जगह भरत भट्ट लिखा है । नाइल्ल और सीलइय भी ' विशेषणके साथ उल्लिखित हुए हैं । इससे अनुमान होता है कि पुष्पदन्तको इन भट्टोंके मान्य- खेटमें रहनेका पता होगा और उसी सूत्रसे वे घूमते-घामते उस तरफ पहुँचे होंगे। बहुत सम्भव है कि ये लोग भी पुष्पदन्तके ही प्रान्तके हों और महान् राष्ट्रकूटोंकी सम्पन्न राजधा- नीमें अपना भाग्य आजमानेके लिए आकर बस गये हों और कालान्तरमें राजमान्य हो गये हों । उस समय बरार भी राष्ट्रकूटोंके अधिकारमें था, अतएव वहाँके लोगोंका आवागमन मान्यखेट तक होना स्वाभाविक है । कमसे कम विद्योपजीवी लोगोंके लिए तो 'पुरन्दरपुरी' मान्यखेटका आकर्षण बहुत ज्यादा रहा होगा। भरत मन्त्रीको कविने 'प्राकृतकविकाव्यरसावलुब्ध' कहा है और प्राकृतसे यहाँ उनका मतलब अपभ्रंशमें ही जान पड़ता है। इस भाषाको वे अच्छी तरह जानते होंगे और उसका आनन्द ले सकते होंगे, तभी न उन्होंने कविको इतना उत्साहित और सम्मानित किया होगा? भट्ट ६ महापुराण व्यक्तित्व और स्वभाव पुष्पदन्तका एक नाम ' खण्ड ' था। शायद यह उनका घरू और बोलचालका नाम होगा। महाराष्ट्रमें खंडूजी, खंडोबा नाम अब भी कसरतसे रक्खे जाते हैं। अभिमानमेरु, अभिमान-चिह्न, काव्यरत्नार्केर, कविकुलतिलक, सरस्वतीनिलय, कव्वपिसल ( काव्यपिशाच या काव्यराक्षस ) ये उनकी पदवियाँ थीं । यह पिछली पदवी बड़ी अद्भुत-सी है; परन्तु इसका उन्होंने स्वयं ही प्रयोग किया है । शायद अपनी महती कवित्व- शक्तिके कारण ही यह पद उन्होंने पसन्द किया हो । ' अभिमानमेरु ' पद उनके स्वभावको भी व्यक्त करता है । वे बड़े ही स्वाभिमानी थे। महापुराणकी उत्थानिकासे मालूम होता है कि जब वे खलजनोंद्वारा अवहेलित और दुर्दिनोंसे पराजित होकर घूमते घामते मेलपाटीके बाहर एक बगीचेमें विश्राम कर रहे थे, तब अम्मइय ' और ' इन्द्र' नामक दो पुरुषोंने आकर उनसे कहा, आप इस निर्जन वनमें क्यों पड़े हुए हैं, पासके नगरमें क्यों नहीं चलते? इसके उत्तरमें उन्होंने कहा, “ गिरिकन्दराओंमें घास खाकर रह जाना अच्छा १ (क) जो विहिणा णिम्मउ कव्वपिंडु, तं णिसुणेवि सो संचलिउ खंडु। -म० पु. सन्धि १, क० ६ (ख) मुग्धे श्रीमदनिन्द्यखण्डसुकवेर्बन्धुर्गुणैरुन्नतः। -म० पु० सन्धि ३ (ग) वाञ्छन्नित्थमहं कुतूहलवती खण्डस्य कीर्तिः कृतः। -म• पु० स० ३९ क) तं सुणेवि भणइ अहिमाणमेरु । -म० पु० १-३-१२ (ख) कं यास्यस्यभिमानरत्ननिलयं श्रीपुष्पदन्तं विना।-म० पु० सं० ४५ (ग) णण्णहो मंदिरि णिवसंतु संतु, अहिमाणमेरु गुणगणमहंतु । -ना० कु० १-२-२ ३ वयसंजुत्ति उत्तमसत्तिं वियलियसंकि अहिमाणकिं ।-य० च० ४-३१-३ ४ भो भो केसवतणुरुह गवसररुहमुह कन्वरयणरयणायर । म० पु. १-४-१० ५-६ (क) तं णिसुणेवि भरहें वुत्तु ताव, भो कहकुलतिलय विमुक्कगाव । -म० पु. १-८.१ (ख) अग्गइ कइराउ पुष्फयंतु सरसइणिलउ । देवियहि सरूउ वण्णइ कइयणकुलतिलउ ।-य० च० १-८-१५ ७ (क) जिणचरणकमलभत्तिलएण, ता जंपिउ कव्वपिसल्लएण ।-म० पु. १-८-८ (ख) बोलाविउ कइ कव्वपिसल्लउ, कि तुहुं सच्चउ बप्प गहिल्लउ ।-म० पु० ३८-३.५ (ग) एण्णस्स पत्थणाए कव्वपिसलेण पहसियमुहेण । -ना० च० अन्तिम पद्य ८.......... .महि परिभमंतु मेवाडिणयरु । अवहेरियखलयणु गुणमहंतु दियहेहिं पराइउ पुष्फयंतु । णंदणवणि किर वीसमइ जाम तहिं बिणि पुरिस संपत्त ताम । पणवेप्पिणु तेहिं पवुत्तु एव भो खंड गलियपावावलेव । परिभमिरभमररवगुमगुमंति किं किर णिवसहि णिजणवणंति । करिसरबहिरियदिच्चकवालि पइसरहि ण किं पुरवरि विसालि । तं सुणिवि भणइ अहिमाणमेरु वर खज्जइ गिरिकंदरि कसेरु । पउ दुज्जनभउँहावंकियाई दीसंतु कलुसभावंकियाई। २ ( .
महाकवि पुष्पदन्त परन्तु दुर्जनोंकी टेढ़ी भौंहें देखना अच्छा नहीं। माताकी फँखसे जन्मते ही मर जाना अच्छा परन्तु किसी राजाके भ्रूकुंचित नेत्र देखना और उसके कुवचन सुनना अच्छा नहीं । क्योंकि राजलक्ष्मी दुरते हुए चँवरोंकी हवासे सारे गुणोंको उड़ा देती है, अभिषेकके जलसे सुजनताको धो डालती है, विवेकहीन बना देती है, दर्पसे फूली रहती है, मोहसे अंधी रहती है, मारण- शीला होती है, सप्तांग राज्यके बोझेसे लदी रहती है, पिता-पुत्र दोनोंमें रमण करती है, विषकी सहोदरा और जड़-रक्त है । लोग इस समय ऐसे नीरस, और निर्विशेष ( गुणाव- गुणविचाररहित ) हो गये हैं कि बृहस्पतिके समान गुणियोंका भी द्वेष करते हैं । इसलिए मैंने इस वनकी शरण ली है और यहींपर अभिमानके साथ मर जाना ठीक समझा है। पाठक देखें कि इन पंक्तियोंमें कितना स्वाभिमान और राजाओं तथा दूसरे हृदयहीन लोगोंके प्रति कितने ज्वालामय उद्गार भरे हैं ! ऐसा मालूम होता है कि किसी राजाके द्वारा अवहेलित या उपेक्षित होकर ही वे घरसे चल दिये थे और भ्रमण करते हुए और बड़ा लम्बा दुर्गम रास्ता तय करके मेलपाटी पहुँचे थे । उनका स्वभाव स्वाभिमानी और कुछ उग्र तो था ही, अतएव कोई आश्चर्य नहीं जो राजाकी जरा-सी भी टेढ़ी भौंहको वे न सह सके हों और इसीलिए नगरमें चलनेके आग्रह करनेपर उन दो पुरुषोंके सामने ही राजाओंपर बरस पड़े हों। अपने उग्र स्वभावके कारण ही वे इतने चिढ़ गये और उन्हें इतनी वितृष्णा हो गई कि सर्वत्र दुर्जन ही दुर्जन दिखाई देने लगे, और सारा संसार निष्फल, नीरस, शुष्क प्रतीत होने लगी। जान पड़ता है महामात्य भरत मनुष्य-स्वभावके बड़े पारखी थे। उन्होंने कविवरकी प्रकृतिको समझ लिया और अपने सद्व्यवहार, समादर और विनयशीलतासे सन्तुष्ट करके उनसे वह महान् कार्य करा लिया जो दूसरा शायद ही करा सकता । राजाके द्वारा अवहेलित और उपेक्षित होनेके कारण दूसरे लोगोंने भी शायद उनके साथ अच्छा व्यवहार नहीं किया होगा, इसलिए राजाओंके साथ साथ औरोंसे भी वे प्रसन्न नहीं दिखलाई देते, उनको भी बुरा-भला कहते हैं, परन्तु भरत और नन्नकी लगातार प्रशंसा करते हुए भी वे नहीं थकते । पत्ता-वर परवरु धवलच्छिहे होहु म कुच्छिहे मरउ सोणिमुहणिग्गमे । खलकुच्छियपहुवयणई भिउडियणयणई म णिहाल 3 सूरुग्गमे ॥ चमराणिलउड्डावियगुणाह अहिसेयधोयसुयणतणाइ। अविवेयह दप्पुत्तालियाइ मोहंधह मारणसीलियाइ । सत्तंगरज्जभरभारियाद पिउपुत्तरमणरसयारियाई। विससहजम्मह जडरत्तियाइ किं लच्छिह विउसविरत्तियाइ । संपइ जणु नीरसु णिव्विसेसु गुणवंतउ जहिं मुरगुरुवि देसु । तहिं अम्हह लह काणणु जि सरणु अहिमाणे सहुं वरि होउ मरणु । १ जो जो दीसह सो सो दुजणु णिण्फलु णीरसु जे सुक्कउवणु।
८ महापुराण पुत्र, " उत्तरपुराणके अन्तमें उन्होंने अपना परिचय इस रूपमें दिया है, "सिद्धिविलासिनीके मनोहर दूत, मुग्धा देवीके शरीरसे संभूत, निर्धनों और धनियोंको एक दृष्टिसे देखनेवाले, सारे जीवोंके अकारण मित्र, शब्दसलिलसे बढ़ा हुआ है काव्य-स्रोत जिनका, केशवके काश्यपगोत्री, सरस्वतीविलासी, सूने पड़े हुए घरों और देवकुलिकाओंमें रहनेवाले, कलिके प्रबल पाप-पटलोंसे रहित, बेघरबार, पुत्रकलत्रहीन, नदियों वापिकाओं और सरोवरों में स्नान करनेवाले, पुराने वस्त्र और बल्कल पहिननेवाले, धूलधूसरित अंग, दुर्जनोंके संगसे दूर रहनेवाले, ज़मीनपर सोनेवाले और अपने ही हाथोंको ओढ़नेवाले, पंडित-पंडित-मरणकी प्रतीक्षा करनेवाले, मान्यखेट नगरमें रहनेवाले, मनमें अरहंतदेवका ध्यान करनेवाले, भरत- मंत्रीद्वारा सम्मानित, अपने काव्यप्रबंधसे लोगोंको पुलकित करनेवाले और पापरूप कीचड़को जिन्होंने धो डाला है, ऐसे अभिमानमेरु पुष्पदन्तने, यह काव्य जिन-पदकमलोंमें हाथ जोड़े हुए भक्तिपूर्वक क्रोधनसंवत्सरकी असाद सुदी दसवींको बनायो। इस परिचयसे कविकी प्रकृति और उनकी निस्सगंताका हमारे सामने एक चित्र-सा खिंच जाता है । एक बड़े भारी साम्राज्यके महामंत्रीद्वारा अतिशय सम्मानित होते हुए भी वे सर्वथा अकिंचन और निर्लिप्त ही रहे जान पड़ते हैं। नाममात्रके गृहस्थ होकर एक तरहसे वे मुनि ही थे। एक जगह वे भरत महामात्यसे कहते हैं कि “ मैं धनको तिनकेके समान गिनता । उसे मैं नहीं लेता । मैं तो केवल अकारण प्रेमका भूखा हूँ और इसीसे तुम्हारे महलमें । मेरी कविता तो जिन-चरणोंकी भक्तिसे ही स्फुरायमान होती है, जीविका-निर्वाहके खयालसे नहीं।" १ सिद्धिविलासिणिमणहरदूएं मुद्धाएवीतणुसंभूएं। णिद्धणसधणलोयसमचित्त सव्वजीवणिकारणमित्तें ॥ २१ सद्दसलिलपरिवट्टियसोत्तै केसवपुत्ते कासवगोत्तै । विमलसरासइजणियविलासे सुण्णभवणदेवउलणिवासें ॥ २२ कलिमलपवलपडलपरिचत्तें णिग्घरेण णिप्पुत्तकलतें। णइ-वावी-तलाय-सरहाणे जर-चीवर-वकल-परिहाणे ।। २३ धीरे धूली-धूसरियंगे दूरुयशझिय-दुजणसंगें। महिसयणयले करपंगुरणे मग्गियपडियपंडियमरणे ॥ २४ मण्णखेडपुरवरे णिवसते मणे अरहंतु देउ सायंते भरहमण्णणिजे णयणिलएं कन्वपबंधजाणियजणपुलएं ॥ २५ पुष्फयंतकरणा धुयपंके जह आहिमाणमरुणामके। कयउ कत्यु भत्तिए परमत्य जिणपयपंकयमउलियहत्थे ॥ २६ कोहणसंवच्छरे आसाढए दहमए दियहे चंदरुहरूढए । २ घणु तणुसमु मज्झुण तं गहणु णेहु णिकारिमु इच्छमि। देवीसुअ सुदणिहि तेण हर्ड णिलए तुहारए अच्छमि ।।-२० उत्तर पु० ३ मझु कहत्तणु जिणपयभत्तिहे पसरह णउ णियजीवियवित्तिहे ।-उ०पू० once ones महाकषि पुष्पदन्त इस तरहकी निस्पृहतामें ही स्वाभिमान टिक सकता है और ऐसे ही पुरुषको ' अभिमानमेरु ' पद शोभा देता है । कविने एक-दो जगह अपने रूपका भी वर्णन कर दिया है, जिससे मालूम होता है कि उनका शरीर बहुत ही दुबला पतला और साँवला था। वे बिल्कुल कुरूप थे परन्तु सदा हँसते रहते थे । जब बोलते थे तो उनकी सफेद दन्तपंक्तिसे दिशाएँ धवल हो जाती थीं । यह उनकी स्पष्टवादिता और निरहंकारताका ही निदर्शन है, जो उन्होंने अपनेको शुद्ध कुरूप कहनेमें भी संकोच न किया। पुष्पदन्तमें स्वाभिमान और विनयशीलताका एक विचित्र सम्मेलन दीख पड़ता है। एक ओर वे अपनेको ऐसा महान् कवि बतलाते हैं जिसकी बड़े बड़े विशाल ग्रंथोंके ज्ञाता और मुद्दतसे कविता करनेवाले भी बराबरी नहीं कर सकते और सरस्वतीसे कहते हैं कि हे देवी, अभिमानरत्ननिलय पुष्पदन्तके बिना तुम कहाँ जाओगी-तुम्हारी क्या दशा होगी ! और दूसरी ओर कहते हैं कि मैं दर्शन, व्याकरण, सिद्धान्त, काव्य, अलंकार कुछ भी नहीं जानता, गर्भमूर्ख हूँ। न मुझमें बुद्धि है, न श्रुतसंग है, न किसीका बल है। भावुक तो सभी कवि होते हैं परन्तु पुष्पदन्तमें यह भावुकता और भी बड़ी चढ़ी थी। इस भावुकताके कारण वे स्वप्न भी देखा करते थे। आदिपुराणके समाप्त हो जाने पर किसी कारण उन्हें कुछ अच्छा नहीं लग रहा था, वे निर्विण्णसे हो रहे थे कि एक दिन उन्हें स्वप्नमें सरस्वती देवीने दर्शन दिया और कहा कि 'जन्ममरण-रोगके नाश करनेवाले अरहंत भगवानको, जो पुण्य-वृक्षको सींचनेके लिए मेघतुल्य हैं, नमस्कार करो ।' यह सुनते ही कविराज जाग उठे और यहाँ वहाँ देखते हैं तो कहीं कोई नहीं है, वे अपने घरमें . १ कसणसरीरे सुद्धकुसवें मुद्धाएविगन्भसंभूवें । -उ० पु० २ णण्णस्स पत्थणाए कव्वपिसलेण पहसियमुहेण । णायकुमारचरित्तं रइयं सिरिपुष्फयंतेण ॥–णायकुमार च० पहसियतुंडि कइणा खंडें । -यशोधरचरित ३ सियदंतपंतिधवलीकयासु ता जंपइ वरवायाविलासु । ४ आजन्म (१) कवितारसैकधिषणासौभाग्यभाजो गिरा दृश्यन्ते कवयो विशालसकलान्यानुगा बोधतः । किन्तु प्रौढनिरूढगूढमतिना श्रीपुष्पदंतेन भोः साम्यं विभ्रति (१) नैव जातु कविता शीघं त्वतः प्राकृते ।। -प्र० श्लो० ४० ५ लोके दुर्जनसंकुले हतकुले तृष्णावशे नीरसे सालंकारवचोविचारचतुरे लालित्यलीलाधरे। भद्रे देवि सरस्वति प्रियतमे काले कलौ साम्प्रतं कं यास्यस्यभिमानरत्ननिलयं भीपुष्पदन्तं विना ॥ -प्र.श्लो० ४५ ६ ण हुम हु बुद्धिपरिग्गहु ण हु सुयसंगहु णउ कासु वि केरउ बलु । -उ० पु.
१० महापुराण ही हैं । उन्हें बड़ा विस्मय हुआ।' इसके बाद भरतमंत्रीने आकर उन्हें समझाया और तब वे उत्तरपुराणकी रचनामें प्रवृत्त हुए। कविके ग्रंथोंसे मालूम होता है कि वे महान विद्वान् थे । उनका तमाम दर्शनशास्त्रोंपर तो अधिकार था ही, जैनसिद्धान्तकी जानकारी भी उनकी असाधारण थी। उस समयके प्रन्थकर्ता चाहे वे किसी भी भाषाके हों, संस्कृतज्ञ तो होते ही थे । यद्यपि अभी तक पुष्पदन्तका कोई स्वतंत्र संस्कृत ग्रन्थ उपलब्ध नहीं हुआ है, फिर भी वे संस्कृतमें अच्छी रचना कर सकते थे । इसके प्रमाणस्वरूप उनके वे संस्कृत पद्य पेश किये जा सकते हैं जो उन्होंने महापुराण और यशोधरचरितमें भरत और नन्नकी प्रशंसामें लिखे हैं । व्याकरणकी दृष्टिसे यद्यपि उनमें कहीं कहीं कुछ स्खलनायें पाई जाती हैं, परन्तु वे कवियोंकी निरंकुशताकी ही द्योतक हैं, अज्ञानताकी नहीं । कविकी ग्रन्थ-रचना महाकवि पुष्पदन्तके अब तक तीन ग्रन्थ उपलब्ध हुए हैं और सौभाग्यकी बात है कि वे तीनों ही आधुनिक पद्धतिसे सुसम्पादित होकर प्रकाशित हो चुके हैं । १ तिसहिमहापुरिसगुणालंकारु (त्रिषष्टिमहापुरुषगुणालंकार ) या महापुराण । यह आदिपुराण और उत्तरपुराण इन दो खडोंमें विभक्त है । ये दोनों अलग अलग भी मिलते हैं । इनमें त्रेसठ शलाका पुरुषोंके चरित हैं । पहलेमें प्रथम तीर्थंकर ऋषभदेवका और दूसरेमें शेष तेईस तीर्थंकरोंका और उनके समयके अन्य महापुरुषोंका । उत्तरपुराणमें पद्मपुराण ( रामायण ) और हरिवंशपुराणे ( महाभारत ) भी शामिल हैं और ये भी कहीं कहीं पृथक् रूपमें मिलते हैं। अपभ्रंश ग्रंथोंमें सर्गकी जगह सन्धियाँ होती हैं । आदिपुराणमें ३७ और उत्तरपुराणमें ६५ सन्धियाँ हैं । दोनोंका श्लोकपरिमाण लगभग बीस हजार है। इसकी रचनामें कविको लगभग छह वर्ष लगे थे। यह एक महान् ग्रन्थ है और जैसा कि कविने स्वयं कहा है, इसमें सब कुछ है और जो इसमें नहीं है वह कहीं नहीं है। १ मणि जाएण किं पि अमणोजें कहवयदियहहं केण वि कजे । णिन्विण्णउ थिउ जाम महाकह ता सिवणंतरि पत्त सरासह। भणइ भडारी सुहयरुओहं पणमह अरुहं सुहयरुमेहं। इय णिसुणेवि विउद्धउ कइवर सयलकलायरुणं छणससहरू । दिसउ णिहालइ कि पिण पेच्छह जा विम्हियमह णियपरि अच्छह ।-महापुराण ३८-२ २ केवल हरिवंशपुराणको जर्मनीके एक विद्वान् ' आल्सडर्फ 'ने जर्मनभाषामें सम्पादित करके प्रकाशित किया है। ३-अत्र प्राकृतलक्षणानि सकला नीतिः स्थितिच्छन्दसा- मर्थालंकृतयो रसाच विविधास्तत्त्वार्थनिर्णीतयः । किचान्यद्यदिहास्ति जैनचरिते नान्यत्र तद्विद्यते द्वावेतौ भरतेशपुष्पदशनी सिद्धं ययोरीदृशम् ।। -प्र. लो० ३७ महाकवि पुष्पदन्त . नामका महामात्य भरतकी प्रेरणा और प्रार्थनासे यह बनाया गया, इसलिए कक्नेि इसकी प्रत्येक सन्धिके अन्तमें इसे 'महामव्वभरहाणुमण्णिए ' ( महाभव्यभरतानुमते ) विशेषण दिया है और इसकी अधिकांश सन्धियोंमें प्रारम्भमें भरतका विविध-गुणकीर्तन किया है। जैनपुस्तकभण्डारोंमें इस ग्रन्थकी अनेकानेक प्रतियाँ मिलती हैं। इसपर अनेक टिप्पण-ग्रन्थ भी लिखे गये हैं, जिनमेंसे आचार्य प्रभाचन्द्र और श्रीचन्द्र मुनिके दो टिप्पण उपलब्ध है। श्रीचन्द्रने अपने टिप्पणमें लिखा है- 'मूलटिप्पणिकां चालोक्य कृतमिदं समुच्चय- टिप्पणं । ' इससे मालूम होता है कि इस ग्रन्थपर स्वयं ग्रन्थकर्ताकी लिखी हुई मूल टिप्प- णिका भी थी, जिसका उपयोग श्रीचन्द्रने किया है । जान पड़ता है कि यह ग्रन्थ बहुत लोकप्रिय और प्रसिद्ध रहा है। • महापुराणकी प्रथम सन्धिके छठे कड़वकमें जो ' वीरभइरवणरिंदु' शब्द आया है, उसपर प्रभाचन्द्रकृत टिप्पण है-" वीरभैरवः अन्यः कश्चिद् दुष्टः महाराजो वर्तते, कथा- मकरन्दनायको वा कश्चिद्राजास्ति । " इससे अनुमान होता है कि ' कथा-मकरन्द भी कोई ग्रन्थ पुष्पदन्तकृत होगा जिसमें इस राजाको अपनी श्रीविशेषसे सुरेन्द्रको जीतनेवाला और पर्वतके समान धीर बतलाया है। भरतमन्त्रीने इसीको लक्ष्य करके कहा था कि तुमने इस राजाकी प्रशंसा करके जो मिथ्यात्वभाव उत्पन्न किया है, उसका प्रायश्चित्त करनेके लिए महापुराणकी रचना करो। २ णायकुमारचरिउ-( नागकुमारचरित )। यह एक खण्डकाव्य है। इसमें ९ सन्धियाँ है और यह णण्णणामंकिय ( नन्ननामांकित ) है। इसमें पंचमीके उपवासका फल बतलानेवाला नागकुमारका चरित है । इसकी रचना बहुत ही सुन्दर और प्रौद है। यह मान्यखेटमें नन्नके मन्दिर ( महल ) में रहते हुए बनाया गया है । प्रारम्भमें कहा गया है कि महोदधिके गुणवर्म और शोभन नामक दो शिष्योंने प्रार्थना की कि आप पंचमी-फलकी रचना कीजिए, महामात्य नन्नने भी उसे सुननेकी इच्छा प्रकट की और फिर नाइल और शीलभट्टने भी आग्रह किया । ३ जसहरचरिउ ( यशोधरचरित )। यह भी एक सुन्दर खण्डकाव्य है और इसमें : यशोधर' नामक पुराण-पुरुषका चरित वर्णित है । इसमें चार सन्धियाँ हैं । यह कथानक जैनसम्प्रदायमें इतना प्रिय रहा है कि सोमदेव, वादिराज, वासबसेन, सोमकीर्ति, हरिभद्र, १ ये गुणकीर्तनके सम्पूर्ण पद्य महापुराणके प्रथम खण्डकी प्रस्तावनामें और जैनसाहित्यसंशोधक खण्ड २ अंक १ के मेरे लेखमें प्रकाशित हो चुके हैं। २ प्रभाचन्द्रकृतं टिप्पण परमार राजा जयसिंहदेवके राज्यकालमै और श्रीचन्द्रका भोजदेवके राज्य- कालमें लिखा गया है । देखो, अनेकान्त वर्ष ४, अंक १ में मेरा 'श्रीचन्द्र और प्रभाचन्द्र' शीर्षक लेख ।
महापुराण । क्षमाकल्याण आदि अनक दिगम्बर-श्वेताम्बर लेखकोंने इसे अपने अपने ढंगसे प्राकृत और संस्कृतमें लिखा है। यह ग्रन्थ भी भरतके पुत्र और वल्लभनरेन्द्रके गृहमन्त्रीके लिए उन्हींके महलमें रहते हुए लिखा गया थी, इसलिए कविने इसके लिए प्रत्येक सन्धिके अन्तमें णण्णकण्णाभरण ( ननके कानोंका गहना ) विशेषण दिया है । इसकी दूसरी तीसरी और चौथी सन्धिके प्रारम्भमें नन्नके गुणकीर्तन करनेवाले तीन संस्कृत पद्य हैं । इस ग्रंथकी कुछ प्रतियोंमें गन्धर्व कविके बनाये हुए कुछ क्षेपक भी शामिल हो गये हैं जिनकी चर्चा आगे की गई है । इसकी कई सटिप्पण प्रतियाँ भी मिलती हैं । बम्बईके ऐलक पन्नालाल सरस्वती- भवनमें ( ८०४ क ) एक प्रति ऐसी है जिसमें ग्रन्थकी प्रत्येक पंक्तिकी संस्कृतच्छाया दी हुई है जो संस्कृतज्ञोंके लिए बहुत ही उपयोगी है। उपलब्ध ग्रंथोंमें महापुराण उनकी पहली रचना है और यशोधरचरित सबसे पिछली रचना । इसकी अन्तिम प्रशस्ति उस समय लिखी गई है जब युद्ध और लूटके कारण मान्यखेटकी दुर्दशा हो गई थी, वहाँ दुष्काल पड़ा हुआ था, लोग भूखों मर रहे थे, जगह जगह नर-कंकाल पड़े हुए थे । नागकुमारचरित इससे पहले बन चुका होगा । क्योंकि उसमें स्पष्ट रूपसे मान्यखेटको ' श्रीकृष्णराजकी तलवारसे दुर्गम ' बतलाया है। अर्थात् उस समय कृष्ण तृतीय जीवित थे। परन्तु यशोधरचरितमें ननको केवल ' वल्लभनरेन्द्रगृहमहत्तर विशेषण दिया है और वल्लभनरेन्द्र राष्ट्रकूटोंकी सामान्य पदवी थी । वह खोटिंगदेवके लिए भी प्रयुक्त हो सकती है और उनके उत्तराधिकारी कर्कके लिए भी । महापुराण श० सं० ८८७ में पूर्ण हुआ था और मान्यखेटकी लूट ८९५ के लगभग हुई । इसलिए इन सात आठ बरसोंके बीच कविके द्वारा इन दो छोटे छोटे उपलब्ध ग्रंथोंके सिवाय और भी ग्रंथोंके रचे जानेकी सम्भावना है। कोश-ग्रन्थ । आचार्य हेमचन्द्रने अपनी · देसीनाममाला 'की स्त्रोपज्ञ वृत्तिमें किसी ' अभिमानचिह्न ' नामक ग्रन्थकर्ताके सूत्र और स्वविवृत्तिके पद्य उद्धृत किये हैं । क्या आश्चर्य है जो अभिमानमेरु और अभिमानचिह्न एक ही हों । यद्यपि पुष्पदन्तने प्रायः सर्वत्र ही अपने ' अभिमानमेरु ' उपनामका ही उपयोग किया है, फिर भी यशोधरचरितके अन्तमें एक जगह अहिमाणंकिं ( अभिमानांक ) या अभिमानचिह्न भी लिखा है। इससे बहुत नागकुमारचरित १-२-२ १ कोंडिण्णगोत्तणहदिणयरासु वलहरणरिंदघरमहयरासु । णण्णहो मंदिर णिवसंतु संतु अहिमाणमेरु कह पुष्फयंतु । २ देखो कारंजा-सीरीजका यशोधरचीरत पृ०, २४, ४७, और ७५ । ३ देखो, देसीनाममाला १-१४४, ६-९३, ७-१, ८-१२, १७ । ४ देखो यशोधरचरित, पृ० १००, पंक्ति ३ ।
महाकवि पुष्पदन्त १३ सम्भव है कि उनका कोई देसी शब्दोंका कोश ग्रन्थ भी स्वोपज्ञटीकासहित हो जो आचार्य हेमचन्द्रके समक्ष था। कविके आश्रयदाता महाभात्य भरत । पुष्पदन्तने दो आश्रयदाताओंका उल्लेख किया है, एक भरतका और दूसरे नन्नका । ये दोनों पिता-पुत्र थे और महाराजाधिराज कृष्णराज ( तृतीय ) के महामात्य । कृष्ण राष्ट्रकूट वंशका अपने समयका सबसे पराक्रमी, दिग्विजयी और अन्तिम सम्राट् था । इससे उसके महामात्योंकी योग्यता और प्रतिष्ठाकी कल्पना सहज ही की जा सकती है । नन्न शायद अपने पिताकी मृत्युके बाद ही महामात्य हुए होंगे । यद्यपि उस कालमें योग्यतापर कम ध्यान नहीं दिया जाता था, फिर भी बड़े बड़े राजपद प्रायः वंशानुगत होते थे। • भरतके पितामहका नाम अण्णय्या, पिताका एयण और माताका श्रीदेवी था। वे कोण्डिन्य गोत्रके ब्राह्मण थे। कहीं कहीं इन्हें भरत भट्ट भी लिखा है । भरतकी पत्नीका नाम कुन्दव्या था जिसके गर्भसे नन्न उत्पन्न हुए थे। भरत महामात्य-वंशमें ही उत्पन्न हुए थे परन्तु सन्तानक्रमसे चली आई हुई यह लक्ष्मी ( महामात्यपद ) कुछ समयसे उनके कुलसे चली गई थी जिसे उन्होंने बड़ी भारी आपत्तिके दिनोंमें अपनी तेजस्विता और प्रभुकी सेवासे फिर प्राप्त कर लिया थी। भरत जैनधर्मके अनुयायी थे। उन्हे अनवरत-रचित-जिननाथ-भक्ति और जिनवर- समय-प्रासाद-स्तम्भ अर्थात् निरन्तर जिनभगवानकी भक्ति करनेवाले और जैनशासनरूप महलके स्तम्भ लिखा है। कृष्ण तृतीयके ही समयमें और उन्हींके सामन्त अरिकेसरीकी छत्रछायामें बने हुए नीतिवाक्यामृतमें अमात्यके अधिकार बतलाये गये हैं-आय, व्यय, स्वामिरक्षा और राजतंत्रकी पुष्टि ।" आयो व्ययः स्वामिरक्षा तंत्रपोषणं चामात्यानामधिकारः । उस समय साधारणतः रेवेन्यू-मिनिस्टरको अमात्य कहते थे । परन्तु भरत महामात्य होंगे। इससे मालूम होता है कि वे रेवेन्यूमिनिस्टरीके सिवाय राज्यके अन्य विभागोंका भी काम करते थे । राष्ट्रकूट-कालमें मन्त्रीके लिए शास्त्रज्ञके सिवाय शस्त्रज्ञ भी होना आवश्यक था, अर्थात् जरूरत होनेपर उसे युद्ध-क्षेत्रमें भी जाना पड़ता था। एक जगह पुष्पदन्तने लिखा भी है कि वे वल्लभराजके कटकके नायक अर्थात् सेनापति १ महमत्तवंसधयवडु गहीरु ( महामात्यवंशध्वजपटगभीरः)। २. तीव्रापदिवसेषु बन्धुरहितेनैकेन तेजस्विना सन्तानक्रमतो गताऽपि हि रमा कृष्टा प्रभोः सेवया । यस्याचारपदं वदन्ति कवयः सौजन्यसत्यास्पदं सोऽयं श्रीभरतो जयत्यनुपमः काले कलो साम्प्रतम् ।। -प्र० श्लो० १५ महापुराण । हुए थे। इसके सिवाय वे राजाके दानमंत्री भी थे । इतिहासमें कृष्ण तृतीयके एक मंत्री नारायणका नाम तो मिलता है, जो कि बहुत ही विद्वान् और राजनीतिज्ञ था परन्तु भरत महामात्यका अब तक किसीको पता नहीं। क्योंकि पुप्पदन्तका साहित्य इतिहासज्ञोंके पास तक पहुँचा ही नहीं। पुष्पदन्तने अपने महापुराणमें भरतका जो बहुत-सा परिचय दिया है, उसके सिवाय उन्होंने उसकी अधिकांश सन्धियोंके प्रारम्भमें कुछ प्रशस्तिपद्य भी पीछेसे जोड़े हैं जिनकी संख्या ४८ है । उनमेंसे छह ( ५, ६, १६, ३०, ३५, ४८) तो शुद्ध प्राकृतके हैं और शेष संस्कृतके । इन ४८ पद्योंमें भरतका जो गुण-कीर्तन किया गया है, उससे भी उनके जीवनपर विस्तृत प्रकाश पड़ता है । हो सकता है कि उक्त सारा गुणानुगद कवित्वपूर्ण होनेके कारण अतिशयोक्तिमय हो, परन्तु कविके स्वभावको देखते हुए उसमें सचाई भी कम नहीं जान पड़ती। भरत सारी कलाओं और विद्याओंमें कुशल थे, प्राकृत कवियोंकी रचनाओंपर मुग्ध थे, उन्होंने सरस्वती सुरभिका दूध पिया था। लक्ष्मी उन्हें चाहती थी । वे सत्यप्रतिज्ञ और निर्मत्सर थे। युद्धोंका बोझ ढोते ढोते उनके कन्धे घिस गये थे," अर्थात् उन्होंने अनेक लड़ाइयाँ लड़ी थीं। बहुत ही मनोहर, कवियोंके लिए कामधेनु, दीन-दुखियोंकी आशा पूरी करनेवाले, चारों ओर प्रसिद्ध, परस्त्रीपराङ्मुख, सच्चरित्र, उन्नतमति और सुजनोंके उद्धारक थे । उनका रंग साँवला था, हाथीकी सूंडके समान उनकी भुजायें थीं, अङ्ग सुडौल थे, १ सोयं श्रीभरतः कलंकरहितः कान्तः सुवृत्तः शुचिः सज्ज्योतिर्मणिराकरो प्लुत इवानो गुणैर्भासते । वंशो येन पवित्रतामिह महामात्याहयः प्राप्तवान् श्रीमद्वलभराजशक्तिकटके यश्चाभवनायकः ॥ प्र०लो०४६ २६ हो भद्र प्रचण्डावनिपतिभवने त्यागसंख्यानकर्ता कोऽयं श्यामः प्रधानः प्रवरकरिकराकारबाहुः प्रसन्नः । धन्यः प्रालयपिण्डोपमधवलयशोधौतधात्रीतलान्तः ख्यातो बन्धुः कवीनां भरत इति कथं पान्थ जानासि नोत्वम्॥१५ ३ देखो सालौटगीका शिलालेख, ई० ए० जिल्द ४, पृ० ६० । ४ बम्बईके सरस्वती-भवनमें महापुराणकी जो बहुत ही अशुद्ध प्रति है उसकी ४२ वी सन्धिके बाद एक ' हरति मनसो मोहं' आदि अशुद्ध पद्य अधिक दिया हुआ है । जान पड़ता है अन्य प्रतियोंमें शा इस तरहके और भी कुछ पद्य होंगे। ५ ..णीसेसकलाविण्णाणकुसलु । पाययकहकव्वरसावउद्ध संपायसरासइसुरहिदुडु ॥ कमलच्छु अमच्छरु सञ्चसंधु रणभरघुरधरणुग्घुडखंधु । ६ सविलासविलासिणिहियहथेणु सुपसिद्धमहाकहकामधेणु । काणीणदीणपरिपूरियासु जसपसरपसाहियदसदिसासु ॥ पररमाणपरम्मुहु सुद्धसील उण्णयमइ सुयगुंद्धरणलीलु। ......
महाकवि पुष्पदन्त नेत्र सुन्दर थे और वे सदा प्रसन्नमुख रहते थे । भरत बहुत ही उदार और दानी थे । कविके शब्दोंमें बाल, जीमूत, दधीचि आदिके स्वर्गगत हो जानेसे त्याग गुण अगत्या भरत मंत्रीमें ही आकर बस गया था। एक सूक्तिमें कहा है कि भरतके न तो गुणोंकी गिनती हो सकती है और न उनके शत्रुओंकी । यह बिल्कुल स्वाभाविक है कि इतने बड़े पदपर रहनेवालेके, चाहे वह कितना ही गुणी और भला हो, शत्रु तो हो ही जाते हैं। 'इस समयके विचारशील लोग जिस तरह मन्दिर आदि बनवाना छोड़कर विद्योपासनाकी आवश्यकता बतलाते हैं उसी तरह भव्यात्मा भरतने भी वापी, कूप, तडाग और जैनमन्दिर बनवाना छोड़कर वह महापुराण बनवाया जो संसार-समुद्रको आरामसे तरनेके लिए नावतुल्य हुआ। भला उसकी वन्दना करनेको किसका हृदय नहीं चाहता ? इस महाकविको आश्रय देकर और प्रेमपूर्ण आग्रहसे महापुराणकी रचना कराके सचमुच ही भरतने वह काम किया, जिससे कविके साथ उनकी भी कीर्ति चिरस्थायी हो गई। जैनमन्दिर और वापी, कूप, तड़ागादि तो न जाने कब नामशेष हो जाते । •पुष्पदन्त जैसे फक्कड़, निर्लोभ, निरासक्त और संसारसे उद्विग्न कविसे महापुराण जैसा महान् काव्य बनवा लेना भरतका ही काम था । इतना बड़ा आदमी एक अकिंचनका इतना सत्कार, इतनी खुशामद करे और उसके साथ इतनी सहृदयताका व्यवहार करे, यह एक बड़ी भारी बात है। पुष्पदन्तकी मित्रता होनेसे भरतका महल विधाविनोदका स्थान बन गया । वहाँ पाठक निरन्तर पढ़ते थे, गायक गाते थे, और लेखक सुन्दर काव्य लिखते थे। गृह मन्त्री नम ये भरतके पुत्र थे । नन्नको महामात्य नहीं किन्तु वल्लभनरेन्द्रका गृहमन्त्री लिखा है। १ श्यामरुचि नयनसुभगं लावण्यप्रायमणमादाय । भरतच्छलेन सम्प्रति कामः कामाकृतिमुपेतः । प्र० श्लो० २. २ देखो, पृष्ठ ३०३ के टिप्पणका पद्य । ३ धनधवलताश्रयाणामचलस्थितिकारिणां मुहुर्भमताम् । गणनैव नास्ति लोके भरतगुणानामरीणां च ॥ प्र० श्लो० २७ ४ वापीकूपतडागजैनवसतीस्त्यक्त्वेह यत्कारित भव्यश्रीभरतेन सुन्दरधिया जैनं पुराणं महत् । तत्कृत्वा प्लवमुत्तमं रविकृतिः (१) संसारवाः सुखं कोऽन्य (स्तत्सदृशो)स्ति कस्य हृदयं तं वन्दितुं नेहते ॥ प्र० श्लो ४७ ५ इह पठितनुदारं वाचकैर्गीयमानं इह लिखितमजलं लेखमार कान्यं । गतवति कविमिरे मित्रतां पुष्पदन्ते भरत तव रहेस्मिन्भाति विद्याविनोदः ॥ प्र. लो० ४३ १६ महापुराण उनके विषयमें कविने थोड़ा ही लिखा है परन्तु जो कुछ लिखा है, उससे मालूम होता है कि वे भी अपने पिताके सुयोग्य उत्तराधिकारी थे और कविका अपने पिताके ही समान आदर करते थे, तथा अपने ही महलमें रखते थे । नागकुमारचरितकी प्रशस्तिके अनुसार वे प्रकृतिसे सौम्य थे, उनकी कीर्ति सारे लोकमें फैली हुई थी, उन्होंने जिनमन्दिर बनवाये थे, वे जिन-चरणोंके भ्रमर थे और जिन-पूजामें निरत रहते थे, जिनशासनके उद्धारक थे, मुनियोंको दान देते थे, पापरहित थे, बाहरी और भीतरी शत्रुओंको जीतनेवाले थे, दयावान्, दीनोंके शरण राजलक्ष्मीके क्रीड़ासरोवर, सरस्वतीके निवास, तमाम विद्वानोंके साथ विद्या-विनोदमें निरत और शुद्ध-हृदय थे। एक प्रशस्ति-पद्यमें पुष्पदन्तने ननको उनके पुत्रों सहित प्रसन्न रहनेका आशीर्वाद दिया है । इससे मालूम होता है कि उनके अनेक पुत्र थे। पर उनके नामोंका कहीं उल्लेख नहीं है। कृष्णराज (तृतीय ) के तो वे गृहमंत्री थे ही, परन्तु उनकी मृत्युके बाद खोटिंगदेवके और शायद उनके उत्तराधिकारी कर्क ( द्वितीय ) के भी वे मंत्री रहे होंगे। क्योंकि यशोधरचरितके अन्तमें कविने लिखा है कि जिस नन्नने बड़े भारी दुष्कालके समय--जब कि सारा जनपद नीरस हो गया था, दुस्सह दुःख व्याप्त हो रहा था, जगह-जगह मनुष्योंकी खोपड़ियाँ और कंकाल फैले पड़े थे, सर्वत्र रंक ही रंक दिखलाई पड़ते थे,-सरस भोजन, सुन्दर वस्त्र और ताम्बूलादिसे मेरी खातिर की, वह चिरायु हो । निश्चय ही मान्यखेटकी लूट और बरबादीके बादकी दुर्दशाका यह चित्र है और तब खोटिगदेवकी मृत्यु हो चुकी थी। - १ मुहतुंगभवणवावारभारणिव्वहणवीरधवलस्स | कोंडिलगोत्तणहससहरस्स पयईए सोमस्स ॥ १ कुंदव्वागन्भसमुब्भवस्स सिरिभरहभट्टतणयस्य । जसपसरभरियभुवणोयरस्स जिणचरणकमलभसलस्स ॥ २ अणवरयरइयवरजिणहरस्स जिणभवणपूणिरयस्स ॥ जिणसासणायमुद्धारणस्स मुणिदिण्णदाणस्स ॥ ३ कलिमलकलंकपरिवजियस्स जियदुविहवइरिणियरस्स ॥ कारुण्णकंदणवजलहरस्स दीणजणसरणस्स ॥ ४ ॥ णिवलच्छीकीलासरवरस्स वाएसरिणिवासस्स । हिस्सेसविउसविजाविणोयणिरयस्स सुदहिययस्स ॥ ५ ॥ २ स श्रीमानिह भूतले सह सुतैर्ननाभिधो नन्दतात् ॥ यशो० २ ३ जणवयनीरसि, दुरियमलीमसि । कइणिंदायरि, दुसहे दुइयरि । पडियकवालइ, णरकंकालह। बहुरंकालइ, अदुकाला। पवरागारि सरसाहारि साणि। चेलिं, वरतंबोलि। महु उवयारिउ पुर्णिण पेरिउ। गुणभत्तिलउ गणु महलउ । होउ चिराउसु...यशो० ४-३१ महाकवि पुष्पदन्त १७ कविके कुछ परिचित जन पुष्पदन्तने अपने ग्रन्थोंमें भरत और ननके सिवाय कुछ और लोगोंका भी उल्लेख किया है । मेलपाटीमें पहुँचनेपर सबसे पहले उन्हें दो पुरुष मिले जिनके नाम अम्मइय और इन्द्रराय थे। वे वहाँके नागरिक थे और इन्हींने भरत मंत्रीकी प्रशंसा करके उनके यहाँ नगरमें चलनेका आग्रह किया था । उत्तरपुराणके अन्तमें सबकी शांति-कामना करते हुए उन्होंने देविल्ल, भोगल्ल, सोहण, गुणवर्म, दंगइय और संतइयका उल्लेख किया है। इनमेंसे देविल्ल शायद भरतका पुत्र था जिसने महापुराणका सारी पृथिवीमें प्रसार किया । भोगल्लको चतुर्विधदानदाता, भरतका परम मित्र, अनुपमचरित्र और विस्तृतयशवाला बतलाया है। शोभन और गुणवर्मको निरन्तर जिनधर्मका पालनेवाला कहा है । नागकुमारचरितके अनुसार ये महोदधिके शिष्य थे और इन्होंने कविसे नागकुमारचरितकी रचना करनेकी प्रेरणा की थी । दंगइय और संतइयकी भी शान्ति-कामना की है। नागकुमारचरितमें दंगइयको आशीर्वाद दिया है कि उनका रत्नत्रय विशुद्ध हो । नाइल और सीलइयका भी उल्लेख है। उन्होंने भी नागकुमारचरित रचनेका आग्रह किया था । कविके समकालीन राजा महापुराणकी उत्थानिकामें कहा है कि इस समय 'तुडिगु महानुभाव' राज्य कर रहे हैं। इस 'तुडिगु' शब्दपर टिप्पण-ग्रन्थमें ' कृष्णराजः' टिप्पण दिया हुआ है । कृष्णराज दक्षिणके सुप्रसिद्ध राष्ट्रकूटवंशमें हुए हैं जो अपने समयके महान् सम्राट् थे। 'तुडिगु' उनका घरू प्राकृत नाम था। इस तरहके घरू नाम राष्ट्रकूट और चालुक्य वंशके प्रायः सभी राजाओंके मिलते हैं। वल्लभनरेन्द्र, वल्लभराय, शुभतुंगदेव और कण्हराय नामसे भी कविने उनका उल्लेख किया है। शिलालेखों और दानपत्रोंमें अकालवर्ष, महाराजाधिराज, परमेश्वर, परममाहेश्वर, परमभट्टारक, पृथिवीवल्लभ, समस्तभुवनाश्रय आदि उपाधियाँ उनके लिए प्रयुक्त की गई हैं। ; वल्लभराय पदवी पहले दक्षिणके चौलुक्य राजाओंकी थी, पीछे जब उनका राज्य राष्ट्रकूटोंने जीत लिया तब इस वंशके राजा भी इसका उपयोग करने लगे। भारतके प्राचीन राजवंश (तृ० भा० पृ०५६) में इनकी एक पदवी 'कन्धारपुरवराधीश्वर, लिखी है । परन्तु हमारी समझमें वह भ्रमवश लिखी गई है । वास्तवमें 'कालिंजरपुरवराधीश्वर' होनी चाहिए । क्योंकि उन्होंने चेदिके कलचुरि-नरेश सहस्रार्जुनको जीता था और कालिंजरपुर चेदिका मुख्य नगर था । दक्षिणका कलचुरि राजा बिज्जल भी अपने नामके साथ 'कालिंजर- पुरवराधीश्वर' पद लगाता था। 2 जैसे गोजिग, बहिग, पुटिंग, खोटिंग आदि । २ अरब लेखकाने मानकिरके बल्हरा नामक बलाढय राजाओंका जो उल्लेख किया है, वह मान्यखेटके 'वलभराज' पद धारण करनेवाले राजाओको ही लक्ष्य करके किया है।
१८ महापुराण अमोघवर्ष तृतीय या बदिगके तीन पुत्र थे-तुडिगु या कृष्ण तृतीय, जगत्तुंग और खोट्टिगदेव । कृष्ण सबसे बड़े थे जो अपने पिताके बाद गद्दीपर बैठे और चूंकि दूसरे जगत्तुंग उनसे छोटे थे तथा उनके राज्य-कालमें ही स्वर्गगत हो गये थे, इस लिए तीसरे पुत्र खोटिगदेव गद्दीपर बैठे । कृष्णके पुत्रका इस बीच देहान्त हो गया था और पौत्र भी छोटा था, इसलिए खोट्टिगदेवको अधिकार मिला। कृष्ण तृतीय राष्ट्रकूट वंशके सबसे अधिक प्रतापी और सार्वभौम राजा थे । इनके पूर्वजोंका साम्राज्य उत्तरमें नर्मदा नदीसे लेकर दक्षिणमें मैसूर तक फैला हुआ था जिसमें सारा गुजरात, मराठी सी० पी०, और निज़ाम राज्य शामिल था। मालवा और बुन्देलखण्ड भी उनके प्रभावक्षेत्रमें थे । इस विस्तृत साम्राज्यको कृष्ण तृतीयने और भी बढ़ाया और दक्षिणका सारा अन्तरीप भी अपने अधिकारमें कर लिया। क-हाड़के ताम्रपत्रोंके अनुसार उन्होंने पाण्ड्य और केरलको हराया, सिंहलसे कर वसूल किया और रामेश्वरमें अपनी कीर्तिवल्लरीको लगाया। ये ताम्रपत्र मई सन् ९५९ ( श० सं० ८८१ ) के हैं और उस समय लिखे गये हैं जब कृष्णराज अपने मेलपाटी नगरके सेना-शिबिरमें ठहरे हुए थे और अपना जीता हुआ राज्य और धन-रत्न अपने सामन्तों और अनुगतोंको उदारतापूर्वक बाँट रहे थे। इनके दो ही महीने बाद लिखी हुई श्रीसोमदेवसूरिकी यशस्तिलक-प्रशस्तिसे भी इसकी पुष्टि होती है । इस प्रशस्तिमें उन्हें पाण्ड्य, सिंहल, चोल, चोर आदि देशोंको जीतनेवाला लिखा है। देवलीके शिलालेखसे मालूम होता है कि उन्होंने कांचीके राजा दन्तिगको और वप्पुकको मारा, पल्लव-नरेश अन्तिगको हराया, गुर्जरोंके आक्रमणसे मध्य भारतके कलचुरियोंकी रक्षा की और अन्य शत्रुओंपर विजय प्राप्त की । हिमालयसे लेकर लंका और पूर्वसे लेकर पश्चिम समुद्र तकके राजा उनकी आज्ञा मानते थे। उनका साम्राज्य गंगाकी सीमाको भी पार कर गया था। चोलदेशका राजा परान्तक बहुत महत्त्वाकांक्षी था। उसके कन्याकुमारीमें मिले हुए शिलालेखमें लिखा है कि उसने कृष्ण तृतीयको हराकर वीर चोलकी पदवी धारंण की । किस जगह हराया और कहाँ हराया, यह कुछ नहीं लिखा । बल्कि इसके विरुद्ध ऐसे अनेक प्रमाण मिले हैं जिनसे सिद्ध होता है कि ई० स० ९४४ (श० ८६६ ) से लेकर कृष्णके राज्य-कालके अन्त तक चोलमण्डल कृष्णके ही अधिकारमें रहा । तब उक्त लेखमें इतनी ही १ एपिग्राफिया इंडिका जिल्द ४ पृ० २७८ । २ तं दीणदिण्णधण-कणयपयरु महि परिभमंतु मेलाडिणयरु । ३ " पाण्ज्यसिंहल-चोल-चरमप्रभृतीन्महीपतीन्प्रसाध्य..."। ४ जर्नल बाम्बे ब्रांच रा० ए० सो जिल्द १८, पृ० २३९ और लिस्ट आफ इन्स्कृप्शस सी० पी० एण्ड बरार, पृ० ८१ । ५ त्रावणकोर आर्कि० सीरीज जि. ३, पृ० १४३, श्लोक ४८ ।
महाकवि पुष्पदन्त सचाई हो सकती है कि सन् ९४५ के आसपास वीरचोलको राष्ट्रकूटोंके साथकी लड़ाईमें थोड़ी-सी अल्पकालिक सफलता मिल गई होगी। दक्षिण अर्काट जिलेके सिद्धलिंगमादम स्थानके शिलालेखमें जो कृष्ण तृतीयके पाँचवें राज्य-वर्षका है उनके द्वारा कांची और तंजोरके जीतमेका उल्लेख है और उत्तरी अर्काटके शोलापुरम स्थानके ई० सं० ९४९-५० (श० सं० ८७१ ) के शिलालेखमें लिखा है कि उस साल उन्होंने राजादित्यको मारकर तोडयि-मंडल या चोलमण्डलमें प्रवेश किया। यह राजादित्य परान्तक या वीरचोलका पुत्र था और चोल-सेनाका सेनापति थौ । कृष्ण तृतीयके बहनोई और सेनापति भूतुगने इसे इसके हाथीके हौदेपर आक्रमण करके मारा था और इसके उपलक्षमें उसे वनवासी प्रदेश उपहार मिला था। ई० सन् ९१५ ( शक सं० ८१७ ) में राष्ट्रकूट इन्द्र (तृतीय ) ने परमार राजा उपेन्द्र ( कृष्ण ) को जाता था और तबसे कृष्ण तृतीय तक परमार राजे राष्ट्रकूटोंके मांडलिक थे। उस समय गुजरात भी परमारोंके अधीन था। परमारोंमें सीयक या श्रीहर्ष राजा बहुत पराक्रमी था। जान पड़ता है इसने कृष्ण तृतीयके आधिपत्यके विरुद्ध सिर उठाया होगा और इसी कारण कृष्णको उसपर चढ़ाई करनी पड़ी होगी और उसे जीता होगा । इस अनुमानकी पुष्टि श्रवण-बेल्गोलके मारसिंहके शिलालेखसे होती है जिसमें लिखा है कि उसने कृष्ण तृतीयके लिए उत्तरीय प्रान्त जीते और बदलेमें उसे 'गुर्जर-राज' का खिताब मिला । इसी तरह होलकेरीके ई० स० ९६५ और ९६८ के शिलालेखोंमें मारसिंहके दो सेनापतियोंको ‘उजयिनी-भुजंग' पदको धारण करने- वाला बतलाया है । ये गुर्जर-राज और उज्जयिनी-भुजंग पद स्पष्ट ही कृष्णद्वारा सीयकके गुजरात और मालवेके जीते जानेका संकेत करते हैं। सयिक उस समय तो दब गया, परन्तु ज्यों ही पराक्रमी कृष्णकी मृत्यु हुई कि उसने पूरी तैयारकेि साथ मान्यखेटपर धावा बोल दिया और खोट्टिगदेवको परास्त करके मान्यखेटको बुरी तरह लूटा और बरबाद किया । पाइय-लच्छी नाममालाके कर्ता धनपालके कथनानुसार यह लूट वि० सं० १०२९ श० सं० ८९४ ) में हुई और शायद इसी लड़ाईमें खोटिंगदेव मारा गया। क्योंकि इसी साल उत्कीर्ण किया हुआ खरडाका शिलालेख खोट्टिगदेवके उत्तराधिकारी कर्क (द्वितीय) का है। कृष्ण तृतीय ई० स० ९३९ ( श० सं० ८६१ ) के दिसम्बरके आसपास गद्दीपर '१.मद्रास एपिग्राफिकल कलेक्शन १९०९ नं० ३७५। २ ए. ई० जि० ५, पृ० १९५ । ३ ए. इ० जि० १९, पृ० ८३ । ४ आर्किलाजिकल सर्वे आफ साउथ इंडिया जि० ४, पृ० २०१ । ५ एं• ई. जि० ५, पृ० १७९ । ६ ए० ई. जि० ११, नं. २३-३३ । ७ ए.ई. जि. १२, पृ० २६३ । .
२० महापुराण बैठे होंगे । क्यों कि इस वर्षके दिसम्बरमें इनके पिता बदिग जीवित थे और कोल्लगलुको शिलालेख फाल्गुन सुदी ६ शक स० ८८९ का है जिसमें लिखा है कि कृष्णकी मृत्यु हो गई और 'खोट्टिगदेव गद्दीपर बैठा । इससे उनका २८ वर्षतक राज्य करना सिद्ध होता है, परन्तु किलूर (द० अर्काट ) के वीरत्तनेश्वर मन्दिरका शिलालेख उनके राज्यके ३० ३ वर्षका लिखा हुआ है । विद्वानोंका खयाल है कि ये राजकुमारावस्थामें, अपने पिताके जीते जी ही राज्यका कार्य सँभालने लगे थे, इसीसे शायद उस समयके दो वर्ष उक्त तीस वर्षके राज्य-कालमें जोड़ लिये गये हैं। राष्ट्रकूटों और कृष्ण तृतीयका यह परिचय कुछ विस्तृत इस लिए देना पड़ा जिससे पुष्पदन्तके ग्रंथोंमें जिन जिन बातोंका जिक्र है, वे ठीक तौरसे समझमें आ जायँ और समय निर्णय करनेमें भी सहायता मिले । समय-विचार महापुराणकी उत्थानिकामें कविने जिन सब ग्रन्थों और ग्रन्थकर्ताओंका उल्लेख किया है, उनमें सबसे पिछले ग्रन्थ धवल और जयधवल हैं । पाठक जानते हैं कि वीरसेन स्वामीके शिष्य जिनसेनने अपने गुरुकी अधूरी छोड़ी हुई टीका जयधवलाको श० सं० ७५९ में राष्ट्रकूटनरेश अमोघवर्ष ( प्रथम ) के समयमें समाप्त की थी । अतएव यह निश्चित है कि पुष्पदन्त उक्त संवत्के बाद ही किसी समय हुए हैं, पहले नहीं। रुद्रटका समय श्रीयुत काणे और डॉ० दे के अनुसार ई० सन् ८००-८५० के अर्थात् श० सं० ७२२ और ७७२ के बीच है। इससे भी लगभग उपर्युक्त परिणाम ही निकलता है। अभी हाल ही डा० ए० एन० उपाध्येको अपभ्रंश भाषाका 'धम्मपरिक्खा' नामका धवल-जयधवल- १ मद्रास ए. क. १९१३ नं० २३६ ।२ मद्रास एपिग्राफिक कलेक्शन सन् १९०२, नं० २३२ । ३-अकलंक, कपिल (सांख्यकार), कणचर या कणाद (वैशेषिकदर्शनकर्ता), द्विज (वेदपाठक), सुगत (बुद्ध), पुरंदर (चार्वाक ), दन्तिल, विशाख ( संगीतशास्त्रकर्ता), भरत (नाट्यशास्त्रकार), पतंजलि, भारवि, व्यास, कोहल ( कूष्माण्ड कवि ), चतुर्मुख, स्वयंभु, श्रीहर्ष (हर्षवर्द्धन ), द्वहिण ( भरतने अपने नाट्यशास्त्र में दुहिण महात्माका उल्लेख किया है जो आठ रस मानते थे।) ईशान, बाण, सिद्धान्त, रुद्रट, और यशश्चिह्न, इतनोंका उल्लेख किया गया है । इनमेंसे अकलंक, चतुर्मुख और स्वयंभु जैन हैं । अकलंक देव, जयधवलाकार जिनसेनसे पहले हुए हैं । चतुर्भुख और स्वयंभुका ठीक समय अभी तक निश्चित नहीं हुआ है परन्तु स्वयंभु अपने पउमचरियमें आचार्य रविषेणका उल्लेख करते हैं जिन्होंने वि० सं०. ७३३ में पद्मपुराण लिखा था। इससे उनसे पीछेके हैं । उन्होंने चतुर्मुखका भी स्मरण किया है । स्वयंभु भी अपभ्रंश भाषाके महाकवि थे । इनके पउमचरिउ (पद्मचरित ) और अरिहनेमिचरित ( हरिवंशपुराण) उपलब्ध हैं । उनका स्वयंभु छन्द नामका एक छन्दशास्त्र भी है । ' पंचमिचरिय' नामका अन्य भी उनका बनाया हुआ है, जो अभी तक कहीं प्राप्त नहीं हुआ है। उनका कोई अपभ्रंश भाषाका व्याकरण भी था । ये स्वयंभु यापनीय संघके अनुयायी थे, ऐसा महापुराण टिप्पणसे मालूम होता है । ४ णउ बुझिउ आयमु सद्दधामु, सिद्धंतु धवलु जयधवलु णामु ।
महाकवि पुष्पदन्त २१ . ग्रन्थ मिला है जिसके कर्ता बुध (पंडित ) हरिषेण हैं, जो धक्कड़वंशीय गोवर्द्धनके पुत्र और सिद्धसेनके शिष्य थे । वे मेवाड़ देशके चित्तौड़के रहनेवाले थे और उसे छोड़कर कार्यवश अचलपुर गये थे। वहाँपर उन्होंने वि० सं० १०४४ में अपना यह ग्रन्थ समाप्त किया थो। इस प्रन्थके प्रारम्भमें अपभ्रंशके चतुर्मुख, स्वयंभु और पुष्पदन्त इन तीन महाकवियोंका स्मरण किया गया है। इससे सिद्ध है कि वि० सं० १०४४ या श० सं० ९०९ से पहले ही पुष्पदन्त एक महाकविके रूपमें प्रसिद्ध हो चुके थे । अर्थात् पुष्पदन्तका समय ७५९ और ९०९ के बीच होना चाहिए । न तो उनका समय श० सं० ७५९ के पहले जा सकता है और न ९०९ के बाद । अब यह देखना चाहिए कि वे श०सं० ७५९ (वि०सं० ८९४) से कितने बाद हुए हैं। कविने अपने प्रन्थोंमें तुडिणु, शुभतुंगें, वल्लभनरेन्द्र और कण्हरायका उल्लेख किया है और इन सब नामोंपर ग्रन्थोंकी प्रतियों और टिप्पण-प्रन्थों में ' कृष्णराजः ' टिपप्णी दी है। इसका अर्थ यह हुआ कि ये सभी नाम एक ही राजाके हैं । वल्लभराय या वल्लभनरेन्द्र राष्ट्रकूट राजाओंकी सामान्य पदवी थी, इसलिए यह भी मालूम हो गया कि कृष्ण राष्ट्रकूटवंशके राजा थे। राष्ट्रकूटोंकी राजधानी पहले मयूरखंडी (नासिक ) में थी, पीछे अमोघवर्ष (प्रथम)ने श० सं० ७३७ में उसे मान्यखेटमें प्रतिष्ठित की । पुष्पदंतने नागकुमारचरितमें कहा है कि कण्हराय ( कृष्णराज ) की हाथकी तलवाररूपी जलबाहिनीसे जो दुर्गम है और जिसके धवलगृहोंके शिखर मेघावलीसे टकराते हैं, ऐसी बहुत बड़ी मान्यखेट नगरी है । १ इह मेवाइदेसे जणसंकुले सिरिउजपुरणिग्गयधक्कडकुले ।... गोवद्धणु णा उप्पण्णओ जो सम्मत्तरयणसंपुण्णओ ॥ तहो गोवद्धणासु पिय गुणवइ जा जिणवरपय णिच विपणवइ । ताए जणिउ हरिसेणणाम सुओ जो संजाउ विबुहकइविस्सुओ। सिरिचित्तउडु एवि अचल उरहो गउ णियकले जिणहरपउरहो। तहिं छंदालंकारपसाहिह धम्मपरिक्ख एह ते साहिह ।। २ विकमणिवपरियतह कालए ववगए वरिससहस चउतालए । ३ चउमुहु कव्वविरयणे सयंभु वि पुण्फयंतु अण्णाणणिसंभु वि । तिष्ण वि जोग्ग जेण तं सासह चउमुहमुहे थिय ताम सरासइ । जो सयंभु सो हेउपहाणउ अह कह लोयालोय वि याणउ । पुप्फयंतु णवि माणुसु वुचा जो सरसइए कया वि ण मुचा । ४ भुवणेकरामु रायाहिराउ जहि अच्छह ' तुहिगु' महाणुभाउ । म० पु० १-३-३ ५ सुहतुंगदेवकमकमलभसलु णीसेसकलाविण्णाणकुसलु । म० पु० १-५-२ .६ वलभणरिंदघरमहयरासु ।-य० च० का प्रारंभ । ६ सिरिकण्हरायकरयलाणिहियअसिजलवाहिणि दुग्गयार । धवलहरसिहरिहयमेहउलि पविउल मण्णखेडणयार ।।
२२ महापुराण , राष्ट्रकूटवंशमें कृष्ण नामके तीन राजा हुए हैं, एक तो वे जिनकी उपाधि शुभतुंग थी। परन्तु उनके समय तक मान्यखेट राजधानी ही नहीं थी, इसलिए पुष्पदंतका मतलब उनसे नहीं हो सकता। द्वितीय कृष्ण अमोघवर्ष (प्रथम ) के उत्तराधिकारी थे, जिनके समयमें गुणभद्राचार्यने श० सं० ८२० में उत्तरपुराणकी समाप्ति की थी और जिन्होंने श० सं० ८३३ तक राज्य किया है । परन्तु इनके साथ उन सब बातोंका मेल नहीं खाता जिनका पुष्पदन्तने उल्लेख किया है । इसलिए कृष्ण तृतीयको ही हम उनका समकालीन मान सकते हैं क्योंकि- १-जैसा कि पहले बतलाया जा चुका है चोलराजाका सिर कृष्णराजने कटवाया थी, इसके प्रमाण इतिहासमें मिलते हैं और चोल देशको जीत कर कृष्ण तृतीयने अपने अधिकारमें कर लिया था । २-यह चोलनेरश 'परान्तक ही मालूम होता है जिसने वीरचोलकी पदवी धारण की थी। ३-धारानरेश-द्वारा मान्यखेटके लूटे जानेका जो उल्लेख पुष्पदन्तने किया है, वह भी कृष्ण द्वितीयके साथ मेल नहीं खाता । यह घटना कृष्णराज तृतीयकी मृत्युके बाद खोटिंगदेवके समय की है और इसकी पुष्टि अन्य प्रमाणोंसे भी होती है । धनपालने अपनी 'पाइयलच्छी ( प्राकृतलक्ष्मी ) नाममाला में लिखा है कि वि० सं० १०२९ में मालव-नरेन्द्रने मान्यखेटको लूटी। मान्यखेटको किस मालव-राजाने लूटा, इसका पता परमार राजा उदयादित्यके समयके उदयपुर (ग्वालियर ) के शिलालेखमें परमार राजाओंकी जो प्रशस्ति दी है उससे लगता है। उसके १२ वें पद्यमें लिखा है कि हर्षदेवने खोटिंगदेवकी राजलक्ष्मीको युद्धमें छीन लिया। ये हर्षदेव ही धारानरेश थे, जो सीयक (द्वितीय) या सिंहभट भी कहलाते थे, और जैसा कि पहले बताया जा चुका है, जिनपर कृष्ण तृतीयने चढ़ाई की थी । खोट्टिगदेव कृष्ण तृतीयके भाई और उत्तराधिकारी थे। -महापुराणकी रचना जिस सिद्धार्थ संवत्सरमें शुरू की गई थी, उसी संवा जरमें १ उन्बद्धड्डु भूभंगभीसु तोडेप्पिणु चोडहो तणउ सीसु । २ दीनानाथधनं सदाबहुजनं प्रोत्फुल्लवल्लीवनं मान्याखेटपुरं पुरंदरपुरीलीलाहरं सुन्दरम् । धारानाथनरेन्द्रकोपशिखिना दग्धं विदग्धप्रियं केदानी वसति करिष्यति पुनः श्रीपुष्पदन्तः कविः ॥ प्र० श्लो० ३६ ३-विकमकालस्स गए अउणुत्तीसुत्तरे सहस्सम्मि । मालवणरिंदधाडीए लूडिए मण्णखेडम्मि ॥ २७६ ॥ ४ एपिग्राफिआ इंडिका जिल्द १, पृ० २२६ । ५-श्रीहर्षदेव इति खोटिगदेवलक्ष्मी जग्राह यो युधि नगादसमप्रतापः । ४.
महाकवि पुष्पदन्त २३ सोमदेवसूरिने अपना यशस्तिलक चम्पू समाप्त किया था और उस समय कृष्ण तृतीयका पड़ाव मेलपाटीमें था । पुष्पदन्तने भी अपने ग्रंथ-प्रारंभके समय कृष्णराजका मेलपाटीमें रहनेका उल्लेख किया है । साथ ही यशस्तिलककी प्रशस्तिमें उनको चोल आदि देशोंका जीतनेवाला भी लिखा है । ऐसी दशामें पुष्पदन्तका कृष्ण तृतीयके समयमें होना निःसंशयरूपसे सिद्ध हो जाता है पहले उक्त मेलपाटीमें ही पुष्पदन्त पहुँचे थे, सिद्धार्थ संवत्सरमें ही उन्होंने अपना महापुराण प्रारंभ किया था और यह सिद्धार्थ श० सं० ८८१ ही था । मेलपाटी या मेलाडिमें श० ८८१ में कृष्णराज थे, इसके और भी प्रमाण मिले हैं जो ऊपर दिये जा चुके हैं। इन सब प्रमाणोंसे हम इस निष्कर्षपर पहुँचते हैं कि श० सं० ८८१ में पुष्पदन्त मेलपाटीमें भरत महामात्यसे मिले और उनके अतिथि हुए । इसी साल उन्होंने महापुराण शुरू करके उसे श० सं० ८८७ में समाप्त किया । इसके बाद उन्होंने नागकुमार-चरित और यशोधर- चरित बनाये । यशोधर-चरितकी समाप्ति उस समय हुई जब मान्यखेट लूटा जा चुका था । यह श० सं० ८९४ के लगभगकी घटना है । इस तरह वे ८८१ से लेकर कमसे कम ८९४ तक, लगभग तेरह वर्ष, मान्यखेटमें महामात्य भरत और ननके संमानित अतिथि होकर रहे, यह निश्चित है । उसके बाद वे और कब तक जीवित रहे, यह नहीं कहा जा सकता। बुध हरिषेणकी धर्मपरीक्षा मान्यखेटकी लूटके कोई पन्द्रह वर्ष बादकी रचना है । इतने थोड़े ही समयमें पुष्पदन्तकी प्रतिभाकी इतनी प्रसिद्धि हो चुकी थी। हरिषेण कहते हैं कि पुष्पदंत मनुष्य थोड़े ही हैं, उन्हें सरस्वती देवी कभी नहीं छोड़ती, सदा साथ रहती है। एक शंका महापुराणकी ५० वीं सन्धिके प्रारम्भमें जो 'दीनानाथधनं ' आदि संस्कृत पद्य है और पहले उद्धृत किया जा चुका है, और जिसमें मान्यखेटके नष्ट होनेका संकेत है, वह श० सं० ८९४ के बादका है और महापुराण ८८७ में ही समाप्त हो चुका था। तब शंका होती है कि वह उसमें कैसे आया ? इसका समाधान यह है कि उक्त पद्य ग्रन्थका अविच्छेद्य अंग नहीं है । इस तरहके अनेक पद्य महापुराणकी भिन्न भिन्न संधियोंके प्रारम्भमें दिये गये हैं। ये सभी मुक्तक हैं, •भिन्न भिन्न समयमें रचे जाकर पीछेसे जोड़े गये हैं और अधिकांश महामात्य भरतकी प्रशंसाके हैं । ग्रन्थ-रचना-क्रमसे जिस तिथिको जो संधि प्रारम्भ की गई, उसी तिथिको उसमें १-" शकनृपकालातीतसंवत्सरशतेष्वष्टस्वेकाशीत्यधिकेषु गतेषु अंकतः ८८१ सिद्धार्थसंवत्सरान्तर्गत. चैत्रमासमदनत्रयोदश्यां पाण्ड्य-सिंहल-चोल-चेरमप्रभृतीन्महीपतीन्प्रसाध्य मेलपाटीप्रवर्द्धमानराज्यप्रभावे श्रीकृष्ण- राजदेवे सति तत्पादपोपजीविनः समधिगतपंचमहाशब्दमहासामन्ताधिपतेश्वालुक्यकुलजन्मनः सामन्तचूडामणेः श्रीमदरिकेसरिणःप्रथमपुत्रस्य श्रीमद्वद्दिगराजस्य लक्ष्मीप्रवर्धमानवसुंधरायां गंगधारायां विनिर्मापितमिदं काव्यमिति।"
महापुराण दिया हुआ पद्य निर्मित नहीं हुआ है। यही कारण है कि सभी प्रतियोंमें ये पद्य एक ही स्थानपर नहीं मिलते हैं । एक पद्य एक प्रतिमें जिस स्थानपर है, दूसरी प्रतिमें उस स्थानपर न होकर किसी और ही स्थानपर है। किसी किसी प्रतिमें उक्त पद्य न्यूनाधिक भी हैं। अभी बम्बईके सरस्वतीभवनकी प्रतिमें हमें एक पूरा पर्व और एक अधूरा पद्य अधिक भी मिला है जो अन्य प्रतियोंमें नहीं देखा गया । यशोधरचरितकी दूसरी, तीसरी और चौथी सन्धियोंमें भी इसी तरहके तीन संस्कृत पद्य नन्नकी प्रशंसाके हैं जो अनेक प्रतियोंमें हैं ही नहीं । इससे यही अनुमान करना पड़ता है कि ये सभी या अधिकांश पद्य भिन्न भिन्न समयोंमें रचे गये हैं और प्रतिलिपियाँ कराते समय पीछेसे जोड़े गये हैं । गरज यह कि 'दीनानाथधनं' आदि पद्य मान्यखेटकी लूटके बाद ही लिखा गया है और उसके बाद जो प्रतियाँ लिखी गईं, उनमें जोड़ा गया है। उसके पहले जो प्रतियाँ लिखी जा चुकी होंगी उनमें यह न होगा। इस प्रकारकी एक प्रति महापुराणके सम्पादक डा० पी० एल० वैद्यको नाँदणी (कोल्हापुर ) के श्री तात्या साहब पाटीलसे मिली है जिसमें उक्त पद्य नहीं हैं। ८९४ के पहलेकी लिखी हुई इस तरहकी और भी प्रतियोंकी प्रतिलिपियाँ मिलनेकी सम्भावना है। एक और शंका 'महाकवि पुष्पदन्त और उनका महापुराण' शीर्षक लेख मैंने । भाण्डारकर इन्स्टिटयूट ' पूनाकी वि० सं० १६३० की लिखी हुई जिस प्रतिके आधारसे लिखा था उसमें प्रशस्तिकी तीन पंक्तियाँ इस रूपमें हैं- पुष्फयंतकइणा धुयपंकें जइ अहिमाणमेरुणामकें। कयउ कव्वु भत्तिए परमत्थें छसयछडोत्तरकयसामत्थें ।। कोहणसंवच्छरे आसाढए, दहमए दियहे चंदरुइरूढए । इसके ' छसयछडोत्तरकयसामत्थे ' पदका अर्थ उस समय यह किया गया था कि यह ग्रन्थ शकसंवत् ६०६ में समाप्त हुआ। परन्तु पीछे जब गहराईसे विचार किया गया तब पता लगा कि ६०६ संवत्का नाम क्रोधन हो ही नहीं सकता, चाहे वह शक संवत् हो, विक्रम संवत् हो, गुप्त संवत् हो, या कलचुरि संवत् हो। इसलिए उक्त पाठके सही होने १ हरति मनसो मोहं द्रोहं महाप्रियजंतुजं भवतु भविनां दंभारंभः प्रशांतिकृतो - | जिनवरकथाप्रन्यप्रस्नागमितस्त्वया कथय कमयं तोयस्तीते गुणान् भरतप्रभो । यह पद्य बहुत ही अशुद्ध है। -४२वीं संधिके बाद २ आकल्पं भरतेश्वरस्तु जयतायेनादरात्कारिता । श्रेष्ठायं भुवि मुक्तये जिनकथा तत्वामृतस्यन्दिनी । -४३ वी सन्धिके बाद ३ देखो, महापुराण प्र० ख०, डा० पी० एल• वैद्य-लिखित भूमिका पृ० १७ ॥ ४ स्व. बाबा दुलीचन्दजीकी ग्रन्थ-सूचीमें भी पुष्पदन्तका समय ६०६ दिया हुआ है।
महाकवि पुष्पदन्त सन्देह होने लगा।' छसयछडोत्तर ' तो खैर ठीक, पर 'कयसामत्थें का अर्थं दुरूह हो गया। तृतीयान्त पद होनेके कारण उसे कविका विशेषण बनानके सिवाय और कोई चारा नहीं था। यदि बिन्दी निकालकर उसे सप्तमी समझ लिया जाय, तो भी ' कृतसामर्थ्य ' का कोई अर्थ नहीं बैठता । अतएव शुद्ध पाठकी खोज की जाने लगी। सबसे पहले प्रो० हीरालालजी जैनने अपने 'महाकवि पुष्पदन्तके समयपर विचार' लेखमें बतलाया कि कारंजाकी प्रतिमें उक्त पाठ इस तरह दिया हुआ है- पुष्फयंतकइणा धुयपंकें जइ अहिमाणमेरुणामकें। कयउ कव्वु भत्तिए परमत्थें जिणपयपक्रयमउलियहत्थें । कोहणसंवच्छरे आसाढए दहमइ दिवहे चंदरुइरूढए । अर्थात् क्रोधन संवत्सरकी असाद सुदी १० को जिन भगवानके चरण-कमलोंके प्रति हाथ जोड़े हुए अभिमानमेरु, धूतपंक (धुल गये हैं पाप जिसके ), और परमार्थी पुष्पदन्त कविने भक्तिपूर्वक यह काव्य बनाया । यहाँ बम्बईके सरस्वती-भवनमें जो प्रति ( १९३ क ) है, उसमें भी यही पाठ है और हमारा विश्वास है कि अन्य प्रतियोंमें भी यही पाठ मिलेगा । ऐसा मालूम होता है कि पूनेवाली प्रतिके अर्द्धदग्ध लेखकको उक्त स्थानमें सिर्फ मिती लिखी देखकर संवत्-संख्या देनेकी जरूरत महसूस हुई और उसकी पूर्ति उसने अपनी विलक्षण बुद्धिसे स्वयं कर डाली ! यहाँ यह बात नोट करने लायक है कि कविने सिद्धार्थ संवत्सरमें अपना ग्रन्थ प्रारम्भ किया और क्रोधन संवत्सरमें समाप्त । न वहाँ शक संवत्की संख्या दी और न यहाँ । तीसरी शंका लगभग पन्द्रह वर्ष पहले पं० जुगलकिशोरजी मुख्तारको शंका हुई थी कि पुष्पदन्त प्राचीन नहीं है । उन्होंने इस विषयमें एक लेखे भी लिखा था और उसमें नीचे लिखी प्रशस्तिके आधारपर ' जसहरचरिउ ' की रचनाका समय वि० सं० १३६५ बतलाया था। किउ उवरोहें जस्स कइयइ एउ भवंतर । तहो भन्बहु णामु पायडमि पयडउ धर ॥ २९ ॥ चिर पदणे छंगेसाहु साहु तहो सुउ खेला गुणवंतु साहु । तहो तणुरुहु बीसलु णाम साहु वीरो साहुणियहि मुलहु णाहु । सायारु सुयणगुणगणसणाहु एक्कझ्या चिंतइ चित्ति लाहु । हो पंडियटक्कुर कण्हपुत्त उवयारियवल्लहपरममित्त ।। १ जैनसाहित्य संशोधक भाग २, अंक ३-४ । २ देखो, जैनजगत् (१ अक्टूबर सन् १९२६ ) में ' महाकवि पुष्पदन्तका समय'।
२६ महापुराण कइपुष्फयंति जसहरचरित्तु किउ सुङ सद्दलक्खणविचित्तु । पेसहिं तहिं राउलु कउलु अज्जु जसहरविवाहु तह जणियचोज्जु । सयलहं भवभमणभवंतराई महु वंछिउ करहि णिरंतराई ॥ ता साहुसमीहिउ कियउ सव्वु राउलु विवाहु भवभमणु भव्यु । वक्खाणिउ पुरउ हवेइ जाम संतुट्ठउ वीसलु साहु ताम । जोइणिपुरवरि णिवसंतु सिड साहुहि घरे सुत्थियणहु घुडु ।। पणसहिसहियतेरहसयाई णिवविक्कमसंवच्छरगयाइं। वइसाहपहिल्लइ पक्खि बीय रविवारि समित्थउ मिस्सतीय ॥ चिरु वत्थुबंधि कइ कियउ जं जि पद्धडियबंधि मई रइउ तं जि । गंध. कण्हडणंदणेण आयहं भवाइं किय थिरमणेण । महु दोसु ण दिजइ पुब्बि कहिउ कइवच्छराइं तं सुत्तु लइउ । परन्तु जान पड़ता है कि उस समय इस पंक्तियोंका ठीक ठीक अर्थ नहीं समझा गया था । वास्तवमें इसका भावार्थ यह है- " जिसके उपरोध या आग्रहसे कविने यह पूर्वभवोंका वर्णन किया ( अब मैं ) उस भव्यका नाम प्रकट करता हूँ। पहले पट्टणे या पानीपतमें छंगे साहु नामके एक साहु थे । उनके खेला साहु नामके गुणी पुत्र हुए । फिर खेला साहुके वीसल साहु हुए जिनकी पत्नीका नाम वीरो था । वे गुणी श्रोता थे । एक दिन उन्होंने अपने चित्तमें ( सोचा और कहा ) कि हे कण्हके पुत्र पंडित ठक्कुर ( गन्धर्व ), वल्लभराय ( कृष्ण तृतीय ) के परम मित्र और उपकारित कवि पुष्पदन्तने सुन्दर और शब्दलक्षणविचित्र जो जसहरचरिउ बनाया है उसमें यदि राजा और कौलका प्रसंग, यशोधरका आश्चर्यजनक विवाह और सबके भवांतर और प्रविष्ट कर दो, तो मेरा मन-चाहा हो जाय । तब मैंने वही सब कर दिया, जो साहुने चाहा था-राउलु ( राजा ) और कौलका प्रसंग, विवाह और भवांतर । फिर जब बीसल साहुके सामने व्याख्यान किया, सुनाया, तब वे संतुष्ट हुए । योगिनीपुर ( दिल्ली ) में साहुके घर अच्छी तरह सुस्थितिपूर्वक रहते हुए विक्रम राजाके १३६५ संवत्में पहले वैशाखके दूसरे पक्षकी तीज रविवारको यह कार्य पूरा हुआ। पहले कवि ( बच्छराय ) ने जिसे वस्तुछन्दमें बनाया था, वही मैंने पद्धड़ीवद्ध रचा । कन्हड़के पुत्र गन्धर्वने स्थिर मनसे भवांतरोंको कहा है । इसमें कोई मुझे दोष न दे। क्योंकि पूर्वमें बच्छरायने यह कहा था। उसीके सूत्रोंको लेकर मैंने कहा। इसके आगेका घत्ता और प्रशस्ति स्वयं पुष्पदन्तकृत है जिसमें उन्होंने अपना परिचय दिया है। १ 'पण' पर 'पाणीपत ' टिप्पणी दी हुई है।
महाकवि पुष्पदन्त १ - . पूर्वोक्त पद्योंसे बिल्कुल स्पष्ट हो जाता है कि गन्धर्व कविने दिल्लीमें पानीपतके रहनेवाले बीसल साहु नामक धनीकी प्रेरणासे तीन प्रकरण स्वयं बना कर पुष्पदन्तके यशोधर- चरितमें पीछेसे सं० १३६५ में शामिल किये हैं और कहाँ कहाँ शामिल किये हैं, सो भी यथास्थान ईमानदारीसे बतला दिया है । देखिए- १ पहली सन्धिके चौथे कड़वकके ' चाएण कण्णु विहवेण इंदु आदि पंक्तिके बाद आठवें कड़वकके अन्त तककी ८१ लाइनें गन्धर्वरचित हैं जिनमें राजा मारिदत्त और भैरवकुलाचार्यका संलाप है । उनके अन्तमें कहा है- गंधयु भणइ मइं कियउ एउ णिव-जोइसहो संजोयभेउ । अग्गइ कइराउ पुष्फयंतु सरसइणिलउ । देवियहि सरूउ वण्णइ कइयणकुलतिलउ । अर्थात् गन्धर्व कहता है कि यह राजा और योगीश ( कौलाचार्य ) का संयोग-भेद मैंने कहा । अब आगे सरस्वतीनिलय कविकुलतिलक कविराज पुष्पदन्त ( मैं नहीं ) देवीका स्वरूप वर्णन करते हैं। २ पहली ही सन्धिके २४ वें कड़वककी 'पोढत्तणि पुद्धि पलटियंगु' आदि लाइनसे लेकर २७ वें कड़वक तककी ७९ लाइनें भी गन्धर्वकी हैं । इसे उन्होंने ७९ वीं लाइनमें इस तरह स्पष्ट किया है- जं वासबसेणिं पुब्बि ग्इउ तं पेकववि गंधव्वेण कहिउ । अर्थात् वासबसेनने पूर्वमें जो ( ग्रन्थ ) रचा था, उसको देखकर ही यह गंधर्वने कहाँ । ३ चौथी संधिके २२ वें कड़वककी ' जजरिउ जेण बहुभेयकम्मु ' आदि १५ वीं पंक्तिसे लेकर आगेकी १७२ लाइनें भी गन्धर्वकी हैं । इसके आगे भी कुछ लाइनें प्रकरणके अनुसार कुछ परिवर्तित करके लिखी गई हैं। फिर एक घत्ता और १५ लाइनें गन्धर्वकी हैं १ श्रीवासवसेनके इस यशोधरचरितकी प्रति बम्बईमें (नं. ६०४ क ) मौजूद है। यह संस्कृतम है । इसकी अन्तिम पुष्पिकामें 'इति यशोधरचरिते मुनिवासवसेनकृते काव्ये...अष्टमः सर्गः समाप्तः है । प्रारम्भमें लिखा है 'प्रभंजनादिभिः पूर्व हरिषेणसमन्वितैः, यदुक्तं तत्कथं शक्यं मया बालेन भापितुम् । इससे मालूम होता है कि उनसे पूर्व प्रभंजन और हरिषेणने यशोधरके चरित लिखे थे। इन कविवरने अपने समय और कुलादिका कोई परिचय नहीं दिया है । परन्तु इतना तो निश्चित है कि वे गन्धर्व कविसे पहले हुए हैं । इस ग्रन्थकी एक प्रति प्रो. हीरालालजीने जयपुरके बाबा दुलीचन्दजीके भंडारमें भी देखी थी और उसके नोट्स लिये थे । हरिपेण शायद वे ही हों, जिनकी धर्मपरीक्षा ( अपभ्रंश) अभी डा० उपाध्येने खोज निकाली है। २ अपरिवर्तित पाठ मुद्रित ग्रंथम न होनेके कारण यहाँ दे दिया जाता है. सो जरावह सो कलाणमित्तु सो अभयणाउ सो मारिदत्तु । वणिकुलपंकयबोहणदिणेसु सो गोवड्ढणु गुणगणविसेसु ॥ । , वाक्य २८ महापुराण जो ऊपर भावार्थसहित दे दी गई हैं। इस तरह इस ग्रंथमें सब मिलाकर ३३५ पंक्तियाँ प्रक्षिप्त हैं और वे ऐसी हैं कि जरा गहराईसे देखनेसे पुष्पदन्तकी प्रौढ़ और सुन्दर रचनाके बीच छुप भी नहीं सकतीं । अतएव गंधर्वके क्षेपकोंके सहारे पुष्पदन्तको विक्रमकी चौदहवीं शताब्दिमें नहीं घसीटा जा सकता । इसके सिवाय बहुत थोड़ी प्रतियोंमें, सो भी उत्तर भारतकी प्रतियोंमें ही, यह प्रक्षिप्त अंश मिलता है । बम्बईके तेरहपंथी जैनमन्दिरकी जो वि० सं० १३९० की लिखी हुई अतिशय प्राचीन प्रति है, उसमें गन्धर्वरचित उक्त पंक्तियाँ नहीं हैं और ऐलक पन्नालाल सरस्वती-भवनकी दो प्रतियोंमें भी नहीं हैं। [ अनेकान्त, वर्ष ४, अंक ६-७ और ८ से उद्धृत ] नाथूराम प्रेमी सा कुसुमावलि पालियतिगुत्ति सा अभयमइ ति गरिंदपुत्ति । भव्वई दुण्णयणिणासणेण तउ चएवि चारु सण्णासणेण । काले जंतें सव्वई मयाई जिणधम्म सग्गग्गहो गहाई ।। १ बम्बईके सरस्वती-भवनमें जो (८०४ क) संस्कृतछायासहित प्रति है उसमें 'जिणधमें सग्गग्गहो गयाई के आगे प्रक्षिप्त पाठकी 'गंधत्वें कण्हडणंदणेण' आदि केवल दो पंक्तियाँ न जाने कैसे आ पड़ी हैं । इस प्रतिमें इन दो पंक्तियोंको छोड़कर और कोई प्रक्षित अंश नहीं है।
विसहिमहापुरिसगुणालंकार
णाम
महापुराणु
तइज्जु खंड
No text on this page.
LXXXI पणविवि गुरुपयेई भव्यहं तमोहतिमिरंधहं । कहमि मिचरिउं भंडणु मुरारिजरसंघहं ॥ ध्रुवकं 1 धीरें अविहियसामयं दूसियसोत्तियसामयं रक्खियसयलरसामयं चंडतिदंडवसामयं जणियदुक्खवीसामयं णासियतिब्बतिसामयं बलविदवियविवाहयं दूरुम्मुक्कविवाहयं कपॅणिवपुत्तिविसरणं सीहं हयसरसामयं । विद्धंसियहिंसामयं । अक्खियधम्मरसामयं । अलिणीलंजणसामयं । अदविणजीवोसामयं । वेरीणं पि सुसामयं । पसमियसेलविवाहयं। णि चेय विवाहयं । पयणयसुरणरंसूरयं । 10 1. १% पणमवि. २5 °पइयं. ३ ABP °जरसिंधहं. ४ ABP वीरं. ५ जीयासा. ६ दूरुविमुक. AS° नृव'. ८ AS °विसूरयं; T विसूरणं. ९ APS °सुरयण; T सुरणर'. i. 3 a अवि हि य सामयं अकृतलक्ष्मीमदम्; । ह य स रसा म यं हतकामहस्तिनम्. 4 a सामयं सामवेदम् 6 °हिंसा मयं हिंसामतम्, ba°स यल र सामयं समस्तपृथ्वीमृगम् । °धम्म- रसा मयं धर्मरसामृतम्. 6a चंड ति दंडुव साम यं अप्रशस्तमनोवाकायदण्डत्रयोपशामकम् । °सा म यं कृष्णम्. 7a जणि य दुक्ख वी सामयं जनितो दुःखस्य विश्रामो विगमो येन । अद विण जीवा - .सामयं द्रव्यवाञ्छानिष्पनं जीविताशामयं च न यं भट्टारकम् , द्रव्यजीविताशारहितमित्यर्थः 8 a °ति साम यं तृष्णारोगम; b सुसा मयं सुष्टु सामदं प्रियवचनदायकम्. 9 a° विवाह यं गरुडवाहकं विष्णुम; 6 पस. मिय सेल विवाहयं शैलस्य पर्वतस्य वयः पक्षिणो व्याधाश्च प्रशमिता येन. 10 a °विवाहयं परि- णयनम् । णिचं चेय विवाहयं नित्यमेव विशिष्टबाधादायकम्, 11 a क य णि व पुत्ति वि सूरणं कृतं नृपपुव्यां ग्रजीमत्या विसरणं शरणं येन; b पयण य सुरण रसूर यं पदनताः सुरनराः शोभना उरगाव यस्य, - LXXXI.1.12.] पुष्फयंतविरयउ [णेमितित्थयरसणिवंधणं हरिकुलणहयलसूरयं इंदियरिउरणसूरयं। णीणं सिवपुरवासरं तिहारयणीवासरं। तवसंदणणेमीसयं णमिऊणं णेमीसयं। घत्ता-भारहु भणमि हउँ पर कि पि णत्थि सुकरचणु ॥ मज्झि वियक्खणहं किह मुक्खु लेहमि गुणकित्तणु ॥१॥ 15 2 उ मुणमि विसेसणु णउ विसेसु उ छंदु गणु वि णउ देसिलेखें। अहिकरणु करणु णउ सरपमाणु णायणित आगमु णउ पुराणु। कत्तोरु कम्मु णउ लिंगजुत्ति परियाणमिणउ एक वि विहन्ति । दिगु दंदु कम्मधारउ समासु तप्पुरिसु बहूवीहि य पयासु । अव्वईभाउ वि णउ भौवि लग्गु जउ जोइउ सुकाहिं तणउ मग्गु। 5 णउ पउ वि सुवंतु तिवंतु विटु णउ अत्थि अत्थु णउ सहु मिड्ड । भरहहु केर मंदिरि णिषि? जणि णउ लजमि एमेव घिट्ट । हउं कव्वपिसल्लउ कव्वकारि जायउ बहुसुयणहं हिययहारि। खलसंदेहु पुणु परदोसवसणु में णिवारमि विरसई भसउ भसणु। हउं करमि कव्वु सो करउ शिंदे फलु जाणिहिति दोहं मि मुणिंद । 10 घत्ता-सरसु सकोमलउं खलगलकंदाल पउ देप्पिणु ॥ हिंडेसह विमल महु कित्ति तिजगु लंघपिणु ॥ २॥ 3 चिंतिजह काई खलावराहु बीहंतु वि किं ससि मुयह राहु । छुहु पसियउ महु जिणवीरणाहु लह करमि कव्वु सुहजणणु साहु १० 8 हरिउल. ११ 8 °पुरि'. १२ 8 लहवि. 2.१ S कत्तार. २७ परियाणवि एक वि ण वि. ३ A तप्पुरिसु वि बहुविहि विहिपयासु. ४ B अन्वइभविं वि. ५ ABP भाउ.६ A तिडंतु; P विवंतु. ७ AP पहु. ८ A जणि णउ जणि लजमि एय धिटु. ९ A एय; P एमेय. १० B हियइ. ११ Als. °संडहु against Mss.; but gloss in ' दुर्जनसमूहान्. १२ । णउ वारमि. १३ AP गंथु. १४ B जिंदु. १५ APS दोहिं मि. १६ B मुणिंदु. १५ APS सुकोमलउं. 12 a सूर यं आदित्यम्; 6 रण सूरयं रणशूरम्. 13 a णीणं नृणाम् ; सि व पुरवासरं शिवपुरवास- दायकम्: b तिहार यणीवा सरंतृष्णारात्रिसूर्यम्. 14 a°णे मी स यं नेमिश्चक्रधारा, ईषा दण्डिकाद्वयम् ; नेमीषे द्वे ददातीति नेमीषदः, तम्; bणे मीस यं नेमीशकं नेमिनाथम्, 2.5a भावि चित्ते. 9 a °व सणु ग्रहणम्. 108 दोहं मि मम दुर्जनस्य च.
एकासीतिमो संघि] महापुराण [LXXXI.4.9. भो सुयण भव्ववरपुंडरीय भो णिसुणि भरह गुरुयणविणीय । णदणवणमठुधारासिल्लि महमैहियविविहपफुलफुल्लि । गुमुगुमुगुमंतहिंडियदुरेहि इहे जंबूदीवि पच्छिमविदेहि सीयाणइउत्तरतडणिवेसि जणसंकुलि गंधिलणामदेसि । गयणग्गलग्गहिमर्धवलहम्मि पायारगोउरारावरम्मि । सीहउरिणराहिउ अरुहंदासु वच्छत्थलि णिवसइ लच्छि जासु। वाईसरि मुहि जसु सदिसासु प्रीणि देवि जिर्णदत्त तासु । दोहिं मिजणेहिं णरणायवंदु एकहिं दिणि अहिर्सिविउ जिाणंदु। 10 णिसि सुंदरि कुलिसु व मैज्झि खाम जिणयत्त पसुत्ती पुत्तकाम । घत्ता-सिविणइ विट्ट हरि करि चंदु सूरु सिरि गोवा ॥ ताइ कहिउं प्रियहु सो णिमलु णियमणि भावह ॥ ३ ॥ 4 होसइ सुउ हरिणा रिउअजेउ ससिणा सूहउ णिरु सोम्मभाउ सिरिदंसणि सुंदरु सिरिणिकेउ थिउ गम्भि ताहि गलोयणाहि उप्पण्णउ णवजोव्वणि वलग्गु कमणीयहं कंतहं जणिउ राउ णहदसदिसिवहणिग्गयपयाउ णिसुणेवि धम्मु उवणणिवासि कुलसंपय देवि सणंदणासु करिणा गरुयउ गुरुसोक्खहेउ । सूरेण महाजसु तिव्वतेउ। कावयदिणेहिं साणंदु देउ । वसहि कर्सणाणणथणाहि। देवहुं मि मणोहरु णाइ सन्गु । अरिसिरचूडामणिदिण्णपाउ । जायउ दियहहिं रायाहिराउ। तारण विमलवाहणहु पासि । जिणदिक्ख लेवि कउ मोहणासु । 5 3. १ BP वणि. २ P °रसेल्लि. ३ B °महिए. ४ B पफुल्ल'. ५B इय. ६ A सीयोयहि P सीओयहि. ७ P "धवलि. ८ Sणराहिवु. ९ अरहदासु. १०B द. ११ AP पाणिह. १२ B जिणयत्त. १३ B मज्झखाम. १४ AP पियहो. १५ S णिमल्ल (नृमलो राजा). 4.१P सिरिसोम्म . २ B सोमभाउ. ३ B दिव्वतेउ; Als. proposes to read दिव्वकाउ ..without Ms. authority. ४ BP मिग'. ५ BP °मासेहिं. ६ A कालाणणथणाहे; Als. reads .in S करणाणणप्पणाहे, but the Ms. gives कसणाणप्पणाहे where h is wrongly copied for or घ.. P कमणीयहिं. ८S जणियराउ. ९ A तह दस; S णहदशदिशि'. १० B उववणि. 3.6a सी या ण शीतोदानद्याः. 86वच्छ स्थ लि हृदयस्थले. 4. 3 6 साणंदु देउ माहेन्द्रस्वर्गात् च्युतः कश्चिद्देवः. b a. उप्पण्ण उ अपराजितनाम पुत्रो जातः; ण जो व्व णि वल ग्गु नवयौवनं प्राप्तः. 6 a कंत हंस्त्रीणाम्. 76 रा या हि रा उ अपराजितराजा, LXXXI.4.10.] पुष्फयंतविरयड [मितिस्थयरत्तणिबंधणं 10 पुसे गहियाई अणुव्वयाई पयडीकयसुरणरसंपयाई। आवेप्पिणु केसरिपुरि पछु कालेण पराइउ एक इड्ड। घत्ता-तेण पैयपियउं गउ विमलवाहु णिव्वाणहु ॥ जिह सो तिह अवरु तुह जणणु वि सासयठाणहु ॥४॥ जं णिसुउ ताउ संपत्तुं मोक्खु तं जायउं अवराड्यहु दुक्खु। णउ हाइ ण परिहह परिहणाई णउ लावह अंगि विलेवणाई। णउ कुसुमहं विसमियसडयणाई णड आहरण णियकुलहणाई। घवघवघवंतपयणेउराई णालोयह पहु अंतेउराई। उ भुंजइ उवणिउ दिव्वु भोउ ण सुहाइ तासु एक विविणोउ। 5 चिंतइणियमणि हयदुण्णयाई जइ तायविमलवाहणपयाई। पेच्छेसमि भुंजमि पुणु धरित्ति णं तो येसणंगहं मझुणिवित्ति। इय जाम ण लेइ णरिंदु गासु गय दियह पुण्णु अट्ठोववासु । तहिं अवसरि इंदहु चिंत जाय मुहकुहरहु णिग्गय महुर वाय । जजाहि धणय बहुगुणणिहाउ मा मरउ अपुण्णइ कालि राउ। 10 सिरिअरुहदासरिसिणा सणाहु वक्खालहि जिणवरु विमल ताहु । घत्ता-सयमहपेसणिण ता समवसरणु किउ जक्खें ॥ दाविउ परमजिणु वंदिऊँमाणु सहसक्खें ॥५॥ पिउपायदिण्णदढसाइएण वंदिउ भत्तिइ अवराइएण । आहारु लईउ आवेवि गेहु गरुयहं वड्डइ गुणवंति णेहु । पुणु छुड छुडु संपत्ता वसंति गंदीसरि अण्णहि वासरंति । ११ । आएप्षिणु, १२ पयंपिउं. 5. १ B सुणिउ. २ AS संपत्त. ३ A वियसियसडयणाई. ४ A "कुलहराइं. ५ B णालोवइ. ६ A उउ भुंजइ. ७ B पिच्छेसमि; P पिक्खेसमि. ८ ABPS add तो after पेच्छेसमि and omit पुणु. ९ AP असणंगहं. १० A पत्तु; P पण्णु. ११ ABPS विमलबाहु. १२ A वंदिव्वमाणुः १ । लयउ. 6. 5. a वि स मि य स ड यणा ई विश्रान्तभ्रमराणि. 6 a ह य दुण्ण याई हतमिथ्यामतानि. 7bणं तो यसणं गहं म हुँ णि वित्ति अन्यथा असनाङ्गस्य मम निवृत्तिः नियमः. 11 b ता हु तस्य अपराजितस्य. 18 स ह स क्खें इन्द्रेण. 6. 1 a °साइएण आलिङ्गनेन. : 6 वा सरंति पूर्णिमादिने. - - एकासीतिमो संघि] महापुराणु [LXXX1.7.10. 5 वंदोप्पिणु जिणेचेईहराई अक्खंतु संतु धम्मक्खराई। सुविसुद्धसीलजर्लेहरियकंद ता दुक बेण्णि णहेयलि मुणिंद । वंदिवि वंदारयवंदणिज मणिय महिणाहें मण्णणिज । तेहिं मि पउत्तु भो धम्मविद्धि केवलदसणगुण होउ सिद्धि । पुणु सँचतञ्चसवणावसाणि पहु पभणइ अण्णहि कहिं मि ठाणि । मई दिट्ठा तुम्हई काई करमि एवहिं सुमरंतु वि णाहिं सरमि । पसरह मणु मेरउं रमइ दिहि भणु जइ जाणहि तो जणहि तुट्टि। 10 रिसि परमावहिपसरणपवीणु ता चवह जेटु णिट्ठाइ स्त्रीणु । भो नृवं चिरु ससहरकिरणकंति अम्हई पई दिट्ठा णत्थि भंति । घत्ता-पभणइ परममुणि नृव पुक्खरदीवि पसिद्ध । पच्छिमसुरगिरिहि पच्छिमविदेहि"धणरिद्धा ॥ ६॥ सुकयाणुरूय गंधिलजणवह खगमहिहरिदि उत्तरसेढिहि धवलहररुदि। सूरप्पहपुरि पहसियमुहिंदु सूरप्पहु णामें णहयरिंदु। पियकारिणि धारिणि तासु घरिण वम्महधरणीरुहजम्मधरणि । जाया काले भाभारवंत भूतिलयभूये। तहि णंदण णं धम्मत्थकाम चिंतामणचवलगइ ति णाम । । ते तिण्णि सहोयर मुक्तपाव णं दसणणाणचरित्तभाव । तहिं अवरु अरिंदमणयरि राउ णामेण परिंजउ जयसहाउ । तहु पणइणि णामें अजियसेण कीलंतहं दोहं मि रईरसेण । घत्ता-पीईमह तणेय हुई सा किं मई वणिजह ॥ जाइ सरुवएण उध्वसि रह रंभ हसिन्जह ॥७॥ 10) २ B जिणचेइय'. ३ S सुविशुद्ध'. ४ AP जलभरिय'. ५ AP णहयरमुणिंद; Bणयलमुणिंद. ६ 8 मंडिय महिणाहहं मंडणिज. ७ A सत्ततच्चवयणावसाणे; P सच्चतच्चसयणावसाणे. ८ ABP णिव. ९ ABP.णिव. १० B पच्छिव. ११B °विदेह'. 7. १P °हरेंदि. २P पूरे. ३ B°धरिणी'. ४ AP "रुव. ५ AP °भूव. ६ 5 तहो. ५,B दोहिं. ८ AP रहवसेण. ९ । पिईमह; P पीइमइ. १० ABP तणया. ११ 8 भूई; Als. हुइ against Mss. १२ A सुरूवएण. १३ A उन्भसि. 4 6 अक्खंतु राजा स्वयं व्याख्यानं कुर्वन्. 5 a°ज लहरि यकं द जलभृतमेघौ. 100 जण हि तु ट्ठि हर्षमुत्पादय. 11 bणि हाइखी णु क्रियया कृत्वा क्षीणगात्रः. 12 a चिरु पूर्वभवे; स स ह र किरण कं ति हे शशधरकिरणकान्ते राजन्, 14 पन्छि मसुर गिरि हि पश्चिममेरौ. 7. 1a खगम हि हरि दि विजयाधं. 36वम्म ह धरणी रह जम्म धरणि कामवृक्षस्य जन्म. भूमिः. bb चिंतामण च वल गह चिन्तागतिर्मनोगतिश्चपलगतिरिति नामानि.
LXXXI.8.1.1 पुष्फयंतविरायउ [णेमितित्ययरत्तणिबंधणे 8 परियचिवि सुरगिरिवर तिवार जो लेह माल मणिकिरणफोर। णीसेस विणियपर्यमूलि चित्त विजोहर मेरु भमंत जित्त । मणगइचलगइणामालएहि आवेप्पिणु धारिणिबालएहिं। अक्खिय णिय यह एह वत्स तो तेण विकर्य तहि विजयजत्त। दिट्टी कुमारि णहयर जिणंति अमरायलपासहि परिभमंति 5 चिंतागह भासह सोक्खखाणि हलि धेयवंति कलहंसवाणि । ला मुयहि माल विम्हियमणोउ सुरसिहरिहि तिण्णि पयाहिणांउ । विरएप्पिणु तुहुं पावहि ण जाम हर पंकयच्छि धुवु धरमि ताम । तं वयणु ताइ पडिवण्णु तेंव थिय गयणंगणि जोयंत देव । केसरिकिसोरखयकंदरासु लहुं देवि तिभामरि मंदरासु। 10 सूरप्पेहतणएं धरिय माल गहवएं णिजिय खयरबाल। घत्ता-उत्त सुंदरि पई मुरविण को वि महारउ ॥ दिटु अदिटु तुडं चिंतागह कंतु महारउ ॥ ८॥ 9 ता भणि तेण मारुयजवेहिं पहं जित्ता ए इह धावमाण जो रुचह सो महुँ अणुउ कंतु मणसियसरजालणिरुद्धियाइ मणणयणहुं वल्लहु जइ वि रम्म अहिलसिय कण्णे तुह बंधवेहि । थिय कायर असहियकुसुमबाण । करि एवहिं ऐहु जि तुज्झ मंतु । तं णिसुणिवि बोल्लि मुद्धियाइ । बलिभेंडु ण किजइ तो वि पेन्में। 8. १B तिवारु. २ A मणिरयणि; P मणिरयण'. ३ B फारु. ४ A णीसेसिवि. ५A मूल. ६ A पिजाहर. ७ B°भायहि. ७ AP तो. ८ AP तहिं किय. ९ Pणहयरे. १०P °पासेहि. ११ BP विभिय'. १२ P °मणाओ. १३ ABP धुउ. १४ AP जोयंति. १५ B °किसोरु; S केशरिकिशोर'. १६ A सुप्पहतणएं. १७ B गयवेएं. 9. १P कण्णे. २ A पई जित्ताई जि इह पलवमाण; B जित्ता ए धावंतमाण; Pजित्ता ए इह धावंतमाण; 'T' पलावमाण धावन्तौ. ३ B तुमु जि एहु. ४ B बलिमदु; P वलिमंड; S बलिमद्द. ५P पेमु. 8. 1 a परियं चि वि प्रदक्षिणीकृत्या । लेइ गृह्णाति. 4 a णि य भाय हु चिन्तागतेः. 104 तिभा मरि तिस्रः प्रदक्षिणा:. 11 a सूर प्प ह तणएं चिन्तागतिनाना; 6 गहवेएं इत्या दि गमन- वेगेन खचरवाला प्रीतिमतिः जिता. 12 म हार उ महावेगो वेगवान्. 13 अदिहु अपूर्व त्वम् महा- र उमदीयः. 9. 3 a अणुउ अनुजः. 5 6 बलि म बलात्कारेण.
एकासीतिमो संघि] महापुराणु [LXXXI.10.14. हो हो णियणिलयदु वित्त जाहि मा दुल्लहसंगि अणंगि थाहि । इय चिंतिवि मेल्लिवि मोहमति पणविवि णिविति णामेण खंति। झाइउ जिणु केवलणाणचक्खु परिपालिउ संजमु ताइ तिक्खु । घत्ता-दीणहं दुत्थियहं सजणविओयंजरभग्गहं । णीवई दुक्खसिहि जिणवैरपयपंकयलग्गहं ॥९॥ 10 10 5 सुङ दूरिलई॥ अवलोइवि कण्णहि तणिय वित्ति चिंतागइणा कय घरैणिवित्ति । सहुं भायरेहिं दमवरसमीवि तर्वचरणु लइउ गुणमणिपईवि । संणासें मरिवि सिरीवियाप्पि जाया तिणि वि महिंदकप्पि । तहिं दीहकालु णियणियविमाणु भुजेप्पिणु सत्तसमुहमाणु। इह जंबुदीवि सुरदिसिविदेहि पुक्छेलवदेसि सवंतमेहि । खयरायलि उत्तरदिसिणियंबि मंदारमंजरीरेणुतंबि। पुरि गहवल्लहि पहु गयणचंदु पिय गर्यणसुंदरी मुक्कतंदु । अमियगइ पुत्तु हउं ताहि जाउ इहु आमियतेउ लैंहुयरउ भाउ । बेण्णि वि तुरीयसग्गावहण्ण जाणसि "ज जित्ती आसि कण्ण । तुह विरहणडिय अंसुय मुयंति जाणसि जंण समिच्छिय रुयति । 10 जाणसि जं ताइ वउत्थुचारु जाणसि जं कि चारित्तभारु । अम्हई 'तीहिं मि ववसियमणेहिं दमरसयासि पोसियगुणेहि । घत्ता-छुहु छुड जोइयां लइ जह वि ध्रुवु जाईभैरहं णयणई मुणंति हिल्लैई ॥ १० ॥ ६ B हो हो णियणिलयह; P हो होउ णियत्तहे; S हो हो णियणिलयहे. ७ । मल्लिवि. ८S णिवित्त. ९S 'वियोय. १० BPS Als. णावद. ११ P पयपंकए; S om. in पयपंकए. 10. १। कण्णहु; P कण्णहो. २ A किय. ३ B परि. ४P तउचरणु. ५। सीरी'. ६ BP माहिंद. ७ A पुक्खलइदेसि. ८ Kणववाह. ९ A मयणसुंदरी. १. S लहुअयरु. ११ AP जें. १२P जाणसे. १३ 5 णिउ. १४ B तिणि वि; P तिहिं मि. १५ ॥ ववसियसणेहिं. १६ B दमवरयपासि. १७ B जोयउं. १८ A दुरिल्लउं; Als. दूरिल्लई against Mss. to | accord with the end of the next line. १९ AP धुउ; Bध्रुउ. २० AP जाइसरई; 'S जाइभरई. २१ AP5 dहिल्लई; but BK णिहिल्लई and gloss in K स्निग्धानि. 6a हो होहति रे चित्त, त्वं निजनिलय स्थाने गच्छति सा स्वात्मानं संबोधयति. ) 0 ताइ तया कन्यया. 10 णीवह विध्यापयति; दुक्ख सि हि दुःखामिः. 10. 26 गुण मणि पई वि गुणमणिप्रदीपे. 3 a सिरी वि य प्पि लक्ष्मीविकल्पे स्वर्ग, श्रीणां भेदे वा. 5 6 सवंत मे हि क्षरन्मेघे.. 6 a°णि यं बि तटे. 76 मुकतंदु आलस्यरहितः. 95 कण्ण प्रीतिमती त्वम्. 11 व उत्थु व्रतमनुष्ठितम् . 14 जा ईभर इं जातिस्मराणि; णे हि लई स्निग्धानि. २ [ महापुराणु-VoL. III ] LXXXI.11.1.1 पुप्फयंतविरहयउ [मितित्थयरत्तणिबंधण 11 अम्हईते भायर तुज्यु राय अण्णेत्तहि कम्मवसेण जाय । अरहंतु सयंपणामधेउ पुच्छियउ पुंडरीकिणिहि देउ । णियजम्मणु तुह जैम्में समेत आहासह णासियमयरकेड। सीहउरि रोउ दूसियविवक्खु चिंतागइ हुई अर्वराइयक्खु । सो तुम्हहं बंधेउ णिब्वियारु ता णिसुणिवि केवलिवर्यणसारु। 5 अम्हहं हुई दंसणसमीह आया तुहुँ दिट्ठउ पुरिससीह । पत्तिय फुड जंपिउं जिणवरासु अण्णु वि तुह जीविडं एकु मासु । इय कहिवि साहु गय बे वि गयणि णरणाहें छडिये तत्ति मयणि । अहिसिंचिवि जिणपडिमाउ तेण भावे पुजिवि अवराइएण। बहुदीणाणोहहं दाणु देवि घरपुत्तकलत्तई परिहरेवि । 10 इंदियकसायमिच्छत्तदमणु किउ मासमेत्तु पाओयेगमणु । मुउ उप्पण्णउ अचयविमाणि बावीसजलहिजीवियपमाणि । घत्ता-तेथेहु ओरिवि इह भरहनेत्ति विक्खायउ॥ कुरुजंगलविसए पुणु हथिणायपुरि जायउ॥ ११ ॥ 12 सिरिचंदें सिरिमइयहि तणूउ गुणवच्छलु णामें सुप्पइट्टु तेहु रजु देवि हुउ सो महीसु णीसंगुणिरंबरु वणि पटु णिरुवमतणु कुरुकुलनृवविणूउ । प्रिउँ गंदादेविहि प्राणइड। सिरिचंदु सुमंदिरगुरुहि सीसु । जहिं सिरि अणुहुंजइ सुप्पटु । 11. १ A अण्णण्णहे. २ S पुंडरिकिणिहे. ३ BK जम्मि. ४ B राय. ५ P हूउ. ६ S अवराइअक्खु. ७S बंधवु. ८ AB वयणु. ९ BS अम्हहुं. १. A पत्तिउ; B एत्तिउ. ११ AP अक्खमि तुहु. १२ AB छड्डिय; S ढड्डिय. १३ 8 °णाहहुं. १४ AP पाओवगमणु. १५ B तित्थहो. १६ 5 उयरेवि. १७P विक्खायओ. 12 १P कुवलयणिवविणूओ. २ AB गुणि वच्छलु. ३ A पृयणंदा B प्रियु; P पिया Als. प्रियणंदा. ४ AP पाणइहु. ५ B सो हुउ; P हुओ; S रहो but gloss सुप्रतिष्ठस्य 11 16 अण्णेत्त हिं नभोवल्लभनगरे. 4 a°वि वक्खु विपक्षः शत्रुः; b अवराहयक्खु अपराजिताख्यः. 5 a णि वि यारु निर्विचारम् .: a पत्तिय प्रतीतिं कुरु. 86 तत्ति चिन्ता. 13 ओय रिवि अवतीर्य. 12 16 °विणूउ स्तुतः. 3 a म ही सु श्रीचन्द्रराजा. 4 6 अणुहुँजइ भुनक्ति.
एकासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXI.13.11. 5 तहिं जसहरु रिसि चरियह पवण्णु राएं पय धोईवि दिण्णु अण्णु। तहिं तासु भवणपंगणगयाई अच्छरियई पंच समुग्गया। काले जंतें पिहुसोणियाहिं कीलंतु समउं रायाणियाहिं । पत्थिउ अवलोयह दिसंउ जाम णिवंडति णिहालिय उक्क ताम । चिंतह णरवह णिवडिय जलंति गय उक्क खयहु जिह पउँ करंति । तिहजीव विविहकिंकरसयाई जगि कासु वि होति ण सासयाई। 10 इय विवि सुदिटिहि तणुरुहासु पहसियमुहासु। णिज्झाइयसिवपुरमंदिरासु पणवेप्पिणु पाय सुमंदिरासु। घत्ता-दिहिपरियरसहिउं णीसेसभूयमितत्तणु ॥ गिरिकंदरभवणु पडिवण्णउं तेण रिसित्तणु ॥ १२ ॥ सई बद्ध पडु 13 सुपट्टे दुद्धरु चिण्णु चरि मणु सत्तुमित्ति सरिस जि धरिउं । परवाहमयाइं परिक्खियाई एयारह अंगई सिक्खियाई। विडवेसई केस लुचियाई गयगैण्णइं पुण्णई संचिोई। र विहुणिवि णिहणिवि जिणिवि कामु अविरुद्धउं बद्धउं अरुहणामु । अ सि आ उ साइं अक्खर सरेवि गयपासें संणासें मरेवि । 5 अहमिंदु अणुत्तरि हुई जयंति हिमहससुहारुहकिरणकंति। तेत्तीसमहण्णवणियमियाउ तेत्तियहि जि पक्खहिं ससइ देउ । तेत्तियहिं जिसूरिपोसएहिं वोलीणहि वरिससंहासपहि। भुंजइ मणेण सुहुमाइं जाई मणगेझ किर पोग्गलई ताई। णाणे परियाणह लोयणाडि करमेतदेहु मणेहरकिरीडेि । 10 णिवसह विमाणि पप्फुल्लवत्तु सो होही जैहिं तं भणमि गोत्तु । ६ B धोविवि. ७ AP पंगणे कयाई. ८ B अवलोवह. ९ A दिसिउ. १० A णिवडत. ११ AP पउस्कंति. १२ A सरेवि; P भरेवि. १३ B °परियण'; K°परियण° but corrects it to परियर'. 13 १P मणि सत्तु मित्तु सरिसउं. २ P°वाइयमयाइं. ३ A गयसण्णइं. ४ B संचियामि. ५ AP रउं विहिणेवि णिहिणेवि. ६ P हुओ. ७ B हिमरासिसुहारयकिरण'. ८ । तेत्तीयहिं पक्खहिं. : B तेत्तीयहिं सूरि'; १० A सूर. ११ P °पयासिएहिं. १२ 8 °सहाएहिं. APS मणहरु. १२B जहं. haच रियइ भिक्षार्थम्, 7 a पि हुसो णि या हिं पृथुकटीभिः. पउ पदम् . 11 aच विवि कथयित्वा. 13 3 6 गयगण ई गतगणितानि असंख्यातानि. 4 a र उ पापम् ; । अविरुद समीचीनम् . 6 6 °सु हारु ह° चन्द्रः. 8 a सूरिप यास ए हिं सूरिभिः आचार्यः प्रकाशितानि, 116 सो सुपतिष्ठमुनिचरः. - LXXXI.13.12.] पुष्फयंतविरइयत [णेमितित्थयरत्तणिबंधणं घत्ता-गोत्तमु भणइ सुणि मगहाहिव लद्धपसंसहु ॥ रिसहणाहकयटु पच्छिमेसंतइ हरिवंसहु ॥ १३ ॥ 5 14 इह दीवि भरहि वरवच्छदेसि कोसंबीपुरवरि जणणिवासि । मघवंतु राउ पिसुणयणतावि तहु वीयसोय णामेण देवि। रहु णामें गंदणु सुमुहु सेट्टिी कालिंगदेसि कमलाहदिट्टि। दंतउरहु होतेउ वीरदत्तु वणि वणमालासहुं पोम्मवत्तु । वाह९ भईयह णावइ कुरंगु आयउ अणाहु कयसर्थसंगु। कोसंबि पट्टउ सुमुँहभवणि ठिउ जालगवक्खविसंतपवाणि । सव्व वित्त रइरसरयाई अण्णहिं दिणि वर्णकीलहि गयाई । वणमाल बाल सुमुहेण दिह लार्यण्णवंत रमणीवरिट। अहिलसिय सुसिय तहु देहवेलि मणि लग्गी भीसणमयणभाल्लि । दूंसीलें परजायारऐण वणिवइणा णिरु मायारएण । 10 बारहवरिसावहि दिण्णु वित्तु वाणिजहि पेसिउ वीरदत्तु । घत्ता-गउ सो इयरु तहि आलिंगणु देंतु ण थक्कह ।। परहरवासियहु धणु धणिय ण कासु वि चुका ॥ १४ ॥ 15 डज्झउ परदेसु परावयासु परवसु जीविउं परदिण्णु गासु । १४ P पत्थिवसंतए. 14 2S °वच्छदेशे. २ 8 सुमुह. ३ B हुंतउ. ४ AP पेंमरत्तु; S पेमवत्तु; K पोम्मवत्तु but adds a p: पेम्म इति पाठे स्नेहवान् . ५ B भइए. ६ B °सत्थु. ७ B सुमुहु. ८ A वि ताई; P वित्ताइ. ९ AP वणकीलागयाइं. १० AP लायण्णवण्ण. ११ 8 सुसीय. १२ B दूसेलें; S दूशीलें. १३ B °रयेण. १४ 8 °वरसावहि. १५ B वाणिजहो. १६ B वीरयत्तु. १७ B तहिं. 15 १७ परवस. २ BP °दिण्णगासु. 12 मग हा हि व हे श्रेणिक, हरिवंशपरंपरां शृणु. 13 पच्छि म संत इ पश्चात्परंपरा पश्चिमश्रेणी; हरिवंस हु इक्ष्वाकुवंशी जिनः, तेन स्थापिताश्चत्वारो वंशाः, (1) कुरुवंशे सोमप्रभस्य कुरुराज इति नाम दत्तम् ; (2) हरिवंशे हरिचन्द्रस्य हरिकान्त इति नाम दत्तम् ; (3) उग्रवंशे काश्यपस्य मघवा इति नाम कृतम् ; (4) नाथवंशे अकम्पनस्य श्रीधरो राजा कृतः. 14 3 कमलाह दि हि कमललोचनः.4 b वणि वणिक् पोम्म वत्तु पद्मवक्त्रः. baवाह हुँ भइयइ व्याधानां भयात् . 7 a वित्त वित्ताः प्रसिद्धाः सर्वे जनाः. 9 a सुसि य शुष्का जाता; त हु सुमुखस्य. 10 b वणि व इणा वणिक्पतिना;मा यार एण मायारतेन. 12 इयरु सुमुखः. 13 धणि य भार्या. 15 1 a डउ भस्मीभवतु; परावयासु परस्य गृहे वासा, परेषां अवकाशः परस्वेच्छया पर्यटनम्, परेषां अवकाशः प्रसङ्गः. - एकासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXI.16.9. भूमंगभिउडिदरिसियभएण रजेण वि किंकिर परकरण । सभुयजिएण सुडं वणहलेण णउ परदिपणे मेणियलेण । वर गिरिकुहरु वि मण्णेमि सलग्घु णउ परधवलहरु पहामहग्घु। कीलंति ताणारीणराई उरयलथणयलविणिहियकराई। बहुकालहिं आएं मयपमत्तु वणिणा वणिवह वणमालरतु । जाणिउ तावें अंतंतझीणु अपसिद्धंउ णिद्धणु बलविहीणु । बलवंतें रुद्धउ काई कर अणुदिणु चिंतंतु जि णवर मरह । खलसंगें लग्गी तासु सिक्ख पोटिल मुणि पणविवि लक्ष्य दिक्ख । चितिवि" किं महिला किं धणेण मुउ अणसणेण णियमियमणेण। 10 संपुण्णकाउ सोहम्मि देउ चित्तंगउ णामें जाम जाउ। घत्ता-सावयवय धरिवि ता काले कयमयणिग्गहु ॥ रघु मघवंतसुउ सुरु हुउ तेत्थु जि सूरप्पडु ॥ १५ ॥ 16 वणमाला सुमुहें णिरु णिराहु आयण्णिउ धम्मु जिणिदेसिङ चितवह सेहि दुक्कियविरत्तु असहायहु आयहु विहलियासु सुयरह गेहिणि हर्ड कयकुर्कज हा किंण गइय हर खंडखंड इय णिदंत असणीहयाई इंह भरहखेत्ति हरिवरिसविसह णरणाहु पहंजणु सह मिक भुंजाविउ मुणिवरु धम्मसीहु । अप्पाणु वि धूलिसमौणु दिड्छ । हा हित्तउं किं महं परकलत्तु । हा कि महं विराउ गेहणासु । भत्तारदोहकारिणि अलजे । हा पडउ मझु सिरि वजदंदु । कालेण ताई बिणि वि मुंयाई । भोयउरि भोभिडभुत्तविसह । तहु घरिणि णिरूविय कौमेकंड। 5 ३ B °भुयजिएहिं. ४S मेयणियलेण. ५ A मण्णवि. ६ AB कालें; P कालहं. ७B आयएं. ८ A .ता तावें अंतु खीणु; P अंतंतु खीणु; S अंतंतु झीणु. ९ B अपसिद्धिउ. १० B पुडिल; S पोट्ठिल. ११ P चिंतए. १२ B तित्थु. 16 १B जिणंद'. २ AP अप्पाणउं धूलि'. ३ B °सुमाणु. ४ A मई किह; P मई किं. ५ BP सुअरइ. ६ B°कुकजु. ७ B °दोहि.८S कारिणी. ९ B अलजु. १० 8 मयाई. ११ । इय. १२ A भोइसंपत्तविसए. १३ B पहुंजणु. १४ BS मिकंडु. १५ BS कामकंडु. 4] a स ल ग्घु श्लाध्यम् . 7 a अंतं त झी णु अन्तर्मनोमध्ये क्षीणः; । णि णु निर्धनः.9 a खल संगें जारयोः संसर्गण. 16 1 a सुमुहें सुमुखेन च. 4 a आ यहु आगतस्य. 66 सि रि मस्तके. 7 असणी' विद्युत्, 8 6 भो इभड भुत्त विसइ भोगिसुभटभुक्तविषये. 96 का मकंड कामबाणाः.
LXXXI.16.10.] पुष्फयंतविरायड [मितित्थयरत्तणिबंधणं 10 हुउ सुमुहु पुत्तु तहि सीहकेउ सालयपुरि णरवह वजेचाउ। यण गुणाल षणमाल ताहि सुय विर्जुमाल । ई परिणाविउ सीहचिंधु जम्मंतरसंचियेणेहबंधु। पत्ता-पुरु घरु परिहरिवि रहणिभराई एकहिं दिणि ॥ कयकेसग्गहई कीलंति जाम णंदणवणि ॥ १६ ॥ 17 कुंडलकिरीडचिंचेइयगत्त सूरप्पह चित्तंगय सुमित्त । ताबे वि देव ते तेत्यु आय दंप पेक्खिवि मणि चिंत जाय । चित्तंगरण परियाणियाई कहिं जारई विहिणा आणियाई। संतावयाइं संभावियाई एवहिं कहि जति अघाइयाई। वणमाल एह कुच्छिय कुसील इहु सुमुहु सेट्टि में मुक्क वील । 5 उच्चाइवि बेण्णि वि घिमि तेत्यु णउ खाणु पाणु गउ हाणु जेत्थु । इय चिंतिवि भुयबलतोलियाई देवेण ताई संचालियाई। किर णिप्फलजलगिरिगहणि घिवह तौवियरु अमरु करुणेण चवह।. को पत्थु वहरि को एत्थु बंधु मुइ मुह सुंदर वाराणुबंधु । दोसेसु खंति इच्छाणिवित्ति गुणवंति भत्ति णिग्गुणि विरत्ति । 10 कारुण्णु सव्वभूएसुजासु किं भण्णइ अण्णु समाणु तासु। तं णिसुणिवि उवसमसंगएण भवियव्वु मुणिवि चित्तंगएण । चंपापुरि चंपयचूर्यगुज्झि पित्तोइंबे वि उजाणमज्झि । पत्ता-गय सुरघर गयणि तहिं पुरवरि अमरसमाणउ । चंदकित्ति विजह छुडु छुडु जि जाम मुउ राणउ ॥ १७ ॥ 15 १६ A सायलपुरे. १७ AB वजवेउ. १८ AP महएवि. १९ A सुहुप्पा घणगुणाल. २० BS . विजमाल. २१5 °संचिउ. 17 १ ABPS °चंचहय”. २ 8 तं. ३ B तित्थु. ४S कुशील. ५A घिवेवि; S पित्तमि. ६S हाण. ७ AP ता इयरु. ८ 8 वाराणुअंधु. ९S गुणवंत. १. S णिग्गुण. ११ B चूयगन्भि. १२ B घित्ता बे वि जि. . 10a सुमुहु सुमुखचरःवज चाउ वज्रचाप:. 17 1 a°चिंचह य° भूषितम् . 56 वील ब्रीडा. 8 6 ह यरु अमरु सूर्यप्रभः. 13 a °गु जिस गुपस्थाने. 15 वि जइ विजयवान् . -१४ - एकासीतिमो संघि] महापुराणु [LXXXI.19.5. 18 5 तहु तहिं संताणि ण पुत्तु आत्थि अहिवासिड 'मंतिहिं भहहत्थि । जलभरिउ कलसु करि दिण्णु तासु कंकेलिपत्तसंछाइयाँसु। करडयलगलियमयसलिलबिंदु चलरुणुरुणंतमिलियोलिबूंदु । उत्तंगु णाइ जंग, गिरिंदु सहुं परियणेण चल्लिउ करिंदु । दिव्वेण दविसंचोइएण मुकंकुसेण उद्धाइएण। उववणि पइसिवि सिरिसोक्खहे अहिसिंचिउ करिणा सीहकेउ । परिवार मिलिवि णिबद्ध पडे मा को वि करउ भुयबलमरहु । परिणवइ कम्मु सव्वायरेण चिरभवसंचि किंकिर परेण । णउ दिजह संपय दिणयरेण गोविंदें बंमें तिणयणेण । दुग्गाह ण जंक्खें रेवईह विणडिजइ जणु मिच्छाई । जय जीव देव पभणंतपहिं पुच्छिउ पुणु राउ महंतएहिं । सञ्च जणणु जणाण आगमणु काई काजम्मधरणि । घत्ता-अर्णवह हरिवरिसि पहु कहह सयलमणरंजणु ॥ भोयेपुराहिवह मेरउ पिर्य राउ पहंजणु ॥ १८ ॥ 10 को तुई भणु 19 मुहसोहाणिजियकमलसंड हउं सीहकेउ केण वि ण जित्तु तं सुणिवि मिडड जणिउ जेण तं पवरसिंधुरारूढदेहु बहुर्किकरहिं सेविजमाणु तहु गहिणि महु मायरि मिड । आणेपिणु केण वि पत्थु घित्तु । मंतिहिं मेकंड जि भणि तेण । वहुवरु पटु पुरि बद्धणेहु । धयछत्तावलिहिं पिहिजमाणु । 18 १B मंतहिं. २ A करदिण्णु. ३ 5 °संढाइयासु. ४S °मिलियालवृंदु; BP °विंदु ५ ABPS उत्तुंगु. ६ 8 जंगम. ७ B दइय. ८ 3 °सिंचिउ; K °सिंचिय. ९ । जक्खि. १० B णिवडिजई. ११ 5 जीय. १२ 8 जणवय. १३ B कहमि. १४ PS सयलजणरंजणु. १५ A णाय- पुराहिवइ. १६ APS पिउ. 19 १ BP °संडु. २ BP मिकंडु. ३ । घेत्तु. ४ । मिकंडुए. ५S मकंड. ६ AB ता पर्वरसंधुरा'. ७S हाविजमाणु. 18 2 6 °सं छा ह या सु प्रच्छादितमुखः. 5a द इवसं चोइए ण पुण्यसंचोदितेन. 86 चिरभव संचि उं पूर्वोपार्जितं पुण्यम् . 96 ति ण यणेण शंकरेण पार्वतीकान्तेन. 10 a दुमगाह पार्वत्या रेवईए नर्मदया. 11 6 महन्त ए हिं सामन्तैः. 1.4 पिय पिता. 1936 मकंड मार्कण्डः. + b वहुवरु विद्युन्मालासिंहकेतू . - LxxxI.19.6.] पुष्फयंतविरहयउ [मितित्ययरत्तणिबंधणं चलचामरहिं विजिजमाणु थिउ दीहु कालु सिरि भुंजमाणु । तडिमालापियकंतासहाह काले कपलिहमकंडराइ। संताणि तासु जाया आणिंद हरिगिरि हिमगिरि वसुमिरिणरिंद। जणसंबोहणउवणियसिवेहिं अवर वि बहु गणिय गणाहिवेहि। पुणु देसि कुसत्था हुउ अदीणु सउरीपुरि राणउ सूरसेणु । 10 वि जायउ सूरवीर धारिणिमुकंतमाणियसरीरु । -भरहपसिद्धपहु थिरथोरबोहुदुजयबल ॥ जाया ताहिं सुय वरपुफियंततेउज्जल ॥ १९ ॥ कुलि तासु इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकहपुप्फर्यतविरइए महामव्वरहाणुमण्णिए महाकव्वे मिजिणतित्थर्यरत्तणिबंधणं णाम एक्कासीतिमो परिच्छेउ समत्तो॥ ८१ ॥ ८ A कुसित्यए. ९ AP सुउ तासु. १० B भरहि. ११ 8 °बाह'. १२ P °पुष्पदंत'. १३ A तित्थयरनामबंधणं; B 'तित्थयरत्तणामणिबंधणं. 86 हरि गिरि इत्या दि हरिगिरेः पुत्रो हिमगिरिः, तस्य पुत्रो वसुगिरिः. 11 a सूरवी रु.सूरवीरराज्ञः द्वे भायें, धारिणी सुकान्ता च, धारिण्याः पुत्रः अन्धकवृष्णिः, सुकान्ताया नस्पतिवृष्णिः. - LXXXII सइहि णीलधम्मेल्लउ अंधकविट्टि पहिल्लहि। णंदणु गयवयणिजउ णरवैइविट्टि दुईजहि ॥ ध्रुवकं 1 5 थणजुयलघुलियचलहारमणि गुणि सुयणसिरोमणि परिगणित बीयउ णं पुण्णपुंजैरइउ हिमवंतु विजउ अचलु वि तणउ लहुयउ वसुएउ विसीलमह पुणु मदि कुंयरि कुवलयणयण णियगोत्तमणोरहगाराहु बीयहु सुमही सरैमहुरसर तुरियहु सुसीमें पंचमहु पिय अवरहु वि पहावह णित्तमहु अट्टमयहु सुप्पह सुहेचरिय घत्ता-णरवइविटिहि गेहिणि जणि भल्लारी भावह जेट्ठहु सुभह णामें रमणि । सुउ ताइ समुहविजउ जणिउ । अक्खोहु तिमियसायरु तइउ । धारणु पूरणु अहिणंदणउ । उप्पण्ण कोंति पुणु हंसगइ । मुणिहि मि उक्कोडयमणमयणे । सिवएवि कंत पहिलाराहु । तइयस्स सयंपह कमलकर। प्रियवाय णाम पञ्चक्खय । कालिंगी पणइणि सत्तमहु । णवमहु गुणसॉमिणि संभरिय। विमलसीलजलवाहिणि ॥ पोमवयण पोमावद ॥१॥ 10 15 तहि उग्गसेणु परसेणहरु पुणु देवसेणु महसेणु हुउ सुउ जायउ करिकरदीहकरु । साहसणिवासु गरेवंदथुउ । .1 १B अंधयविट्ठि. २ AP पहिलउ. ३S णरवर'. ४ ABP दुइजउ. ५ ABPS पुण्णपुंज. ६ A तिमिरसायरु. ७ B लहुओ. ८ B विलास'. ९ AP कुमरि; BS कुवरि. १०B °णयणा. ११ B °मयणा. १२ % सुअमही. १३ B सरु महुर'. १४ A सुसीय. १५ PS पियवाय. १६ ABP सिय. १७ । सुद्धचरिय. १८ A गुणभामिणि. १९P पउमवयण. 2 १ AP परविंद. 1 1 प हि ल हि प्रथमायाः धारिण्याः पुत्रोऽन्धकवृष्णिः. 2 ग य व य णिज उ गतनिन्दः निन्दा- रहितः; दुइ जहि द्वितीयायाः सुकान्ताया नरपतिवृष्णिः. 36 जे हहु अन्धकवृष्णेः. 86 उक्को ह य मण- म यण उत्पादितमनोमदना. 10 a सरम हुरसर स्मरस्यापि मधुरस्वरा, अथवा, सप्तस्वरवन्मधुरस्वरा. 12 a अवर हु अचलस्य भार्या प्रभावती; णित्तम हु तमोरहितस्य, पापरहितस्य वा. 1.40 °वा हि णि नदी. 2 1 पर से ण हरु परसैन्यभञ्जकः. ३ [ महापुराणु-VoL. III ] LXXXII.2.3.] पुष्फयतविराय [ वसुदेवउप्पत्ती एवंडे लहुई सस सोम्ममुहि विण्णाणसमत्ति पयार्वेहि कुरुजंगलि हथिणायणयरि तहु देवि सुवक्कि सुकोतलिय इयउ पारासरु तीहि सुउ मच्छउलरायसुय सञ्चवह उप्पण्णु वासु तेहि अलियकई घत्ता-ताहि तेण उप्पण्णउ लक्षणलक्खियकायउ गंधारि णाम तूसवियसुहि। किं वण्णमि सुय पोमावेहि । तहिं हत्थिराउ छुहधोयघरि । सिद्धा इव वरंवण्णुजलियं। 0वें णं सुरवरु सग्गचुउ। तहु दिण्णी सुंदरि सुद्धे सह । तहु भज सुभद पसण्णमह। सुउ धयरडु अदुण्णउ ॥ पंड विउरु पुणु जायउ॥२॥ 10 3 ते तिणि वि भायर मणहरहु बहुकाले गय सउरीपुरहु । तहिं पंडुकुमार तिजगथुय अवलोइय अंधकविट्ठिसुय । सउहयलि रेमंती सहिहिं सहुँ चिंतह सुंदरि जइ होइ महुं। ताँ लद्धउं मई णरजम्मफलु कोतिइ जोयंतु थिरच्छिदलु । पर वंचिवि तंबोलेण हउ सो सूहउ पुलइयदेहु गउ। एक्कु वि खणु कण्ण ण वीसरह रिसि सिद्धि व हियवह संभरह । आणंदपर्णश्चियबरहिणहु अण्णहिं दिणि गउ गंदणवणहु । तहिं दिट्टिये पंहुँ" पुंडरिय पीयलियहरियमणियरफुरिय। विजाहरवरकरपरिगलिय तरुणेण लइय अंगुत्थलिय । पडिआयउ तं जोयह खयरु किं जोयहि इय पुच्छेइ इयरु । 10 २ P एयहं. ३ B ससि. ४ B °वइहो. ५ B °वइहो. ६ A हत्थु राउ. ७S दुहधोय. ८ B सकतलिया. ९पर. ९ B°वण्णुजलिया. १० B तासु. ११ रूएं. १२ B अहजण्हुराय. १३ A सुद्धमइ. १४ B उप्पण्ण. १५ B तहो. १६ A ललियगइ. 3 १ ABP 'कालहिं. २ A सवरीपुरहो. ३ B अधय. ४ IPS रमंति. ५ S सउ. ६ A सुंदर; B सुंदर. ७ APS तो. ८ B °पणञ्चिउ. ९ A °बरिहिणहो. १० APS दिही. ११ A पंडुर- पंडुरिय; B पंडु पुंडरिय; P पंडु पंडुरिय. १२ AB मणि विप्फुरिय. १३ B जोयउ. १४ B पुच्छिइ. 3 a ए य हुं एतेषां त्रयाणाम् । स स भगिनी. 4 a प या व इ हि विधातुः; b सु य पो मा व इ हि गान्धारी.' 6a सुवकि सुवल्कीनाम्नी; 6 सिद्धा मातृकाः. 7a पारासरु पराशरः. 8a म च्छ उल रा य सुयं मत्स्यकुलराजपुत्री, न तु जात्या हीना धीवरपुत्री, किं तु उत्तमक्षत्रियमत्स्यकुलोत्पन्ना. 9 a वासु व्यासः; अलि य क ह असत्यकविः. 10 b अदुण्ण उ न दुर्नयः. 32 a ति जग थु य त्रिजगत्स्तुता; अंधक वि हि सु य कोन्ती (कुन्ती). 3 6 चिंता पाण्डुश्चिन्तयति. 5 6 पुल ह य देहु रोमाञ्चितः. 8 a पंडं पाण्डुना; पुंडरिय पाण्डुरधर्मोपेता; मणि- यर मणिकिरणाः.
दुवासीमो संधि ] महापुराणु [LXXXII.4.16. अक्खिउ खगेण रयणहि जडि इह मेरउं अंगुलीउं पडिउं। चितिवि किं किजद परवसुणा तं दसिंङ तासु वाससिसुणा घत्ता-विहसिवि"वासहु पुत्ते हिर्वकुमारिहियचित्तें ॥ हिं खयरु णियच्छिउ तहु सामत्थु पपुच्छिउ ॥३॥ भो भणु भणु मुद्दहि तणउ गुणु इच्छियउंबउ खणि संभवह अहंसणु होइ ण भंति कवि भों णहयर एह दिव्य सुमह को णासह सजणपियर्ड गउ णहयरु पहुं वि आइयउ सयणालइ सुत्ती कोंति जहिं परिमैटउं हत्थे थणजुयलु कण्णाइ वियोणिउ पुरिसकर तो देमि"तासु आलिंगणउं भवणंति कवाड गादु पिहिउं सरलंगुलिभूसणु घल्लियउं दे देहि देवि महुं सुरयसुहुं मजायणिबंधणु अइकमि घत्ता-ता वम्महसमवउ णवमासहिं उप्पण्णउ तं णिसुणिवि खेयेरु भणे पुणु । वहरि वि पयपंकयाई णवह । ता भासइ कुरुकुलगयणरवि । अच्छउ महु करि कइवय दियह । तहु मुद्दारयणु समप्पियउं । 5 अहंसणु णेय विवेड्यउ। सहस त्ति पट्ठउ तरुणु तहि । वियसीविडं धुत्तें मुहकमलु। चिंता जइ आयउ पहुँ वरु । अण्णहुणे वि अप्पमि अप्पण। 10 गुज्झहरह अप्प णउ रहि। मुंवएं पयर्डगे बोल्लिय। उल्हाँवहि विरहहुयासदुहुँ । ता"दोहिं मि तेहिं तेत्थु रमिउं। ताहि गब्भि संभूयउ॥ 16 कउ सयणहिं पच्छण्णउ॥४॥ .१५ B वियसेवि. १६ A नृवकुमारि". १ AP भो भो भणु. २ मुद्दय. ३ AP सुणेवि. ४ AP खगेसरु. ५ APS कहह. ६ 8 रूवु. ७ AP हो. ८ A एवहिं. ९ A णेव; Bणेइ. १०% परिमद्दउं. ११ 8 विहसाविउं. १२ AS वि जाणिउ. १३ 8 पंडवरु. १४ 5 देंवि. १५ APS ,उ. १६ B जुअए. १७Pओल्हा- 'वहि. १८S दोहं. १९ PS °रूयउ, 12 a परवसुणा परद्रव्येण; b वास सि सुणा व्यासपुत्रेण पाण्डुना. 13 a वास हु पुलें पाण्डुना; bणि वकुमारि हि य चितें कौन्त्या हतचित्तेन. 1.4 a णे हिं स्नेहेन. 4 4 a सुम ह सुतेजाः. 76 तरुणु युवा पाण्डुः. 11 a भवणं ति गृहमध्ये. 126 पय डंगें प्रकटाङ्गेन. 14 a मजा यणि बंधणु लममर्यादानिर्बन्धः. 15 सं भूय उ कर्णनामा पुत्रो जातः.
LXXXII.5.1.] पुष्फयंतविरहयउ [ वसुदेवउपपत्ती 5 कुंडलजुयलडं कंचणकवउ थिविडहि मंजूसहि घलियउ चंपापुरि पावसावरहिउ सुत्सउ अवलोइउ कण्णकर सुउ पडिवण्णउ संमाणियहि णं पोरिसपिंडउ णिम्मविउ णं चायवंकुरु णीसरित वडइ सुंदरु वडियफुरणु एत्तहि णरणाहें सिरु धुणिवि सो कोंति महि बेणि वि जैणिउ दइयहु आलिंगणु देतिया जणिउ जुहिट्ठिलु भीमु णरु महीह णउलु सय]द्धरण पत्ता-तिहुवणि लद्धपट्टहु दिण्णी पालियरट्ठहु पत्ते सहुं बालउ दिव्वैवउ । कालिंदिपवाहि पमेल्लियउ। आइंचे रोएं संगहिउ। कण्णु जि हकारिउ सो कुंयाँ। ते दिण्णउ राहहिराणियहि । णं एकहिं साहसोहु थविउ । धरणि विहलुद्धरणु व धरिउ । णावह बीयउ दससयकिरणु । धुत्तत्तणु जामायहु मुणिवि । परिणाविउ पंड पीणथैणिउ । 10 कोतीह तीइ कीलंतियइ । णग्गोहरोहपारोहकरु। अण्णु वि सहएवु दीणसरणु। जरवइविटें इट्टहु॥ गंधारि वि धयरट्ठहु ॥ ५॥ 15 6 ताहि गभि कुलभूसणउ पुणु दुइरिसणु दुम्मरिसणउ सउ पुत्तहं एव ताइ जणि अण्णहि दिणि सूरवीरु सिरिहि दुजोहणु पुणु दूसासणउ । पुणु अण्णु अण्णु हूयउ तणउ । जिणभासि सेणिय मई गणिउं । णिविष्णु गंधमायणगिरिहि । 5 १B पत्तिहिं. २ A दित्तवउ. ३ Als. पावास against Mss. ४ S एएं. ५ AP कुमरु. ६ । तं. ७ APS "दुमंकुरु. ८ A धरणिविहलु. ९ A सा. १० A जणीउ. ११ B पीण- स्थणीउ. १२ 8 कुलउद्धरणु; K records a p: कुल'. १३ A तिहुयण'; B तिहुवर्ण?; P तिहुयणि. 6 १P दुम्मुहु पुणु अण्णु हूयउ. २ B णिविण्ण; S णिविण्ण. 5 1 b पत्ते स हुं पत्रेण लेखेन सह; दिव्व व उ दिव्यवपुः. 2 णि वि ड हि निबिडायाम् ; । कालिं दि' यमुना. Ya पावसावर हि उ पापश्रा (शा) परहितः; b आ इच्चे राएं आदित्यनाम्ना राशा. 4 a सुत्त उ सुप्तः; क ण्ण करु कर्णोपरि दत्तहस्तः. 5 6 राह हि राधानाम राज्याः. 6 6 साह सो हु अद्भुतकर्मसमूहः. 7 a चाय दुवं कुरु त्यागवृक्षस्य अङ्कुरः । विह लुद्ध रणु दुःखिजनोद्धरणः. 8 6 दस- सय किर णु सूर्यः. 9 a णरणा हे अन्धकवृष्णिना. 12 a णरु अर्जुनः; । णगोह रोह पारोह' वट- पादपाकुरः. 6 + a सूरवीरु अन्धकवृष्णिपिता; सि रिहि लग्याः सकाशात्. २०- दुवासीमो संधि ] महापुराणु [LXXXII.7.9. गउ वंदिउ सुप्पटुइअरुहुँ अप्पणु णीसंगुणिरंबरउ णिसिदिवसपक्खमासणे हय ता सुप्पइटरिसिदिहि हरह तं दुहुं दूसहु साहुं साहिलं उप्पण्णउं केवलु विमलु किह जायउं चउँविहु देवागमणु पुच्छिउ परमेसरु परमपरु उवसग्गहु कारणु काई किर घत्ता-जंबूंदीवह भारहि आवणभवणणिरंतरि सुयजमलहु महियलु देवि पिहुँ। 6 जायउ मुणि कयमणसंवरउ । बारह संघच्छर जाम गय । उवसग्गु सुदंसणु सुरु करह । आऊरिउ झाणु रोसरहिउं । जाणिउं तेल्लोकु झड ति जिह । 10 तहिं अंधयविटिहि मिउ जिणु । णाणाविहजम्मणमरणहरु । ता जिणमुहाउ णीसरिय गिर । देसि कलिंगि सुहावहि ॥ दिण्णकामि कंचीपुरि ॥ ६॥ 15 7 तहिं दिणयरदत्त सुदत्त वणि लंकाइहिं दीविहिं संचरिवि लोहिट्टण सुक्कहु देंति पर्नु तरु णिहणंतहिं रसवणियरहि ता जुज्झिवि ते तिहाइ हय णारय हूया पुणु मेस वणि गंगायडि गोउलि पुणु वसह संमेयमहीहरि पुणु पमय अभिट्ट दसणणहजजरिउ किंवण्णमि धणयसमाणधणि। अण्णेण्ण पैसंडिभंड भरिवि । भइयइ महिमज्झि घिवंति धणु । तं विट्ठउं णियउं जाम परहिं । अवरोप्परु भतिई हणिवि मय । पंचत्तु पत्त पुणु भिंडिवि रणि । जुहोप्पिणु पुणु संपत्तवह। तण्हाइ सिलीयलि सलिलरय । मुउ एक्कु एक्कु तहिं उव्वरिउ । क ३ BP सुप्पाहु; S सुप्पतिहु. ४ S अरिहु. ५ AB पहु. ६ । अप्पुणु. ७ APS °मासे हिं. ८ A साहुहुं सहिउं. ९ P रोसहरिउं. १० विमालु. ११ B आयउ. १२ ABP चउविहदेवा'; S.बहुविहु. १३ AP अंधकवि&ि; S विहे. १४ PS णविउ. १५ 8 जंबूदीवे. १६ 5 देस'. 7. १P संवरेवि. २ ABPS अण्णण्णु. ३ B पसंडे. ४ A पुणु. ५ । वणियरेहि P वणिवरेहिं. ६ A णिय उजम परहिं; P णियउ जाम परहि. ७ A संतिए. ८ AP पुणु हूया. ९ । भिडवि. १० A जुज्झेण जि पुणु वि पवण्ण वह; 13 जुल्झेण जि पुणु वि पवण्णवहि. ११ 5 सिलायल'. 56 पि हु विस्तीर्णम् . 8 6 सुदंस णु सुदत्तवणिक्चरः. 9 a सा हुं साधुना. 15 a आ वण हहः. 7 1 6 धण यसमा ण धणि कुबेरसदृशधनवन्तौ. 2 a दी वि हि द्वीपेपु; 6 पसं डि भंडु सुवर्ण- भाण्डम् . 3 a सुक्क हु शुल्कस्य; पणु भागः; b भ ह य इ भयेन. 4 b तं धनम; णि य उं नीतम् . ia तिहाइ तृष्णया. 76 संपत्त वह प्राप्तवधौ. 8a पम य वानरौ. 9 6 एकु सुदत्तचरः; एक दिनकर- दत्तचरः। -२१ - LXXXII.7.10.] पुष्फयंतविरयउ [वसुदेवउप्पत्ती 10 ईसीसि जाम णीससह का संपत्ता ता तहिं बेणि जह चारण जियमण तेलोकगुरु ते णामें सुरगुरु देवगुरु । कहियाई तेहिं दुक्कियहरई करुणेण पंच परमक्खरई। घत्ता-सिवगइकामिणिकंतहु धम्मु सुणिवि अरहंता॥ मुउ वाणरु 4उ लेपिणु जिणवर सरणु भणेप्पिणु ॥ ७ 8 सोहम्मसग्गि सोहग्गजुउ चित्तंगउ णामें अमरु हुउ । काले जंतें पत्थु जि भरहि देसम्मि सुरम्मह सुहणिवहि । पोयणपुरि सुत्थियपस्थिवहु तिक्खालिपरजियपरणिवहु । सिसु जायउ गभि सुलक्खणहि सुपइट्दु णामु सुवियक्खणहि । पाउसि गउ कत्थइ कालगिरि तहिं दिहा बेणि भिडंत हरि। 5 हा मई मि आसि इय जुझियउं कइदंसणि णियभवु बुझियउ। आसंघिउ सूरि सुधम्मु सई इय एहउं जिणतवु चिण्गु मई । इयरु वि संसारइ संसरिवि पुणे आयउ बहुदुक्खइं सहिवि । सिंधूतीरह घणवणगुहिलि णवकुसुमरेणुपरिमलबहलि। तावसिहि विसालहि हरगणहु तवसिहि सिसु हूउ मृगायणहु। 10 पंचग्गितावतवधंसणउ हुउ जोइसदेउ सुदंसणउ । हउं सूरदत्तु चिरु वाणियउ इहु सो सुदत्तु मई जाणियउ। उवसग्गु करइ णियकम्मवसु ण मुणइ परमागमणाणरसु। संसारिण को मोहेण जिउ तं सुणिवि सुदंसणु धम्मि थिउ । घत्ता-तं णिसुणिवि पणवेप्पिणु सिरि करजुयलु थवेप्पिणु ॥ 15 अंधविट्टि जिणवरु पुच्छिउ णिययभवंतरु ॥ ८॥ १२ S अरिहंतहो. १३ AP वउ. 8 १B सुत्थिउ. २ । कालिगिरि. ३ APS बहुवारउ उप्पजिवि मरिवि; but K adds ap: बहुवारउ उप्पजिवि मरिवि इति ताडपत्रे in second hand. ४ B गुहलि. ५ 5 °बहुले. ६ B मिगयणहो; P मिगायणहो. ७ AP °तावतणुधंसणउ. ८ । तं णिसुणेप्पिणु सिरि. ९ AP विहिहि. १० B णियइ. 10a कइ कपिः. 14 a वाणरु दिनकरदत्तचरः. 8 1a सोहमा जुउ सौभाग्ययुक्तः. 4 a सुलक्खण हि सुलक्षणानाम्न्याः. 5 a पाउ सि वर्षा काले; हरि वानरौ. 6 6 क इ दंस णि कपिदर्शने. 8a इयरु इतरः सुदत्तचरः. 9 a °गु हिलि गहरे सघने. 10 a हरगण हु रुद्रगणस्य; b मृगा यण हु मृगायननाम्नः, 12 a हउं सुप्रतिष्ठः. 156 सिरि मस्तके. -२२- Qवासीमो संधि ] महापुराणु [ LxxxIf.10.7. 9 5 जिणु कहह एत्थु भारहवरिसि करवा अणंतवीरिउ बसह तेत्थु जि सुरिंदैवत्तउ वणिउ मरहंतदेवपविरइयमह अट्ठमिहि वीस चालीस पुणु अटुउणउं पवि पव्वि मुर्यह तें जंतें सायरपारपरु भो रुदत्त सुइ करहि मणु पुजिजसु जिणवरु एण तुहुं इय भासिवि णिग्गउ सेहि किह घत्ता-विरइयकित्तिमवेसह वडियजोव्वणदप्पें कोसलपुरि पउरजणियहरिसि । जसु जासु चंदजोण्ह वि हसह । गुणवंतु संतु भल्लउ भणिउ । अणवरउ देह दीणार दह । अमेवासहि मणकवडेण विणु। दविणे जिणु पुजइ मलु धुयेइ । घरि अच्छिउ पुच्छिउ विप्पु वरु । लह बारहसंवच्छरहं धणु। हउं एमि जाम जाएवि सुहूं। बंभणमणभवणहु धम्मु जिह । 10 खद्धउं जूवैह वेसह ॥ देवदव्यु खलविप्पें ॥९॥ 10 पुणु पट्टणि रयणिहिं संचरह अवलोइउ सेणे तलवरिण पुणरवि मुक्कैउ बंभणु भणिवि तं णिसुणिवि णीरसु वजार गउ भिल्लपल्लि कालउ सवरु आसाइयतरुणाणाहलहिं तप्पुरवरगोमंडलु गहिउँ परधण्णु सुवण्णई अवहरह । कुसुमालु धरिउ णिटुरकरिण। जइ परसेंहि तो पुरि सिरु लुणिवि । कुसुमालहु हियव थरहरिउं। तें सेविउ चावतिकंडधेरू । अण्णहिं दिणि आविवि णाहलहिं । धाँविउ पुरवरु सेणियसहिउँ । 9 १ P भरह. २ B सुरिंदयत्तउ; PS सुरेंददत्तउ. ३ A मावासहे. ४ B मुवइ. ५ B धुवई. ६ 8 °पारु परु. ७ AP पत्थिउ. ८ ABP विप्पवरु; S विपरु. ९४ रुद्दयत्त. १० । संव. च्छरहिं. १.१ APS जूएं. 10 १ S°धण्ण. A २ सणे. ३ P पमुक्कु. ४ A पइसहि पुरि तो. ५ APS 'तिकंडकरु. ६ BP °पुरवरु. ७ BP धाइउ. ८ B सेण्णे; P सेणिय'; S सेणय. 9 1 a कोसल पुरि अयोध्यायाम् ; पउर° पौराणाम्. 26 जमु जा सु यस्य यशः. 4 a °प- विरह य म ह °विरचितजिनपूजः. 6 a पन्धि पवि चतुर्दश्यां अशीतिदीनारा:. 8 0 सुइ शुचि निर्लोभम्. 9 6 ए मि आगच्छामि. 11 6 जूव ह द्यूतेन; वेस इ वेश्यया. 10 1 a र यणि हिं रात्रौ. 2 6 कुसु मा लु चोरः. 4 a णी रसु कर्कशम्. Ha आसाइयो आवादितानि, । णा हल हिं मिलेः. २३.
LxxXII.10.8.] पुण्फयतावराय [वसुदेवउप्पत्ती 10 सो सोत्तियसवरू णिवाइयड णरयावणि मरिवि पराइयउ । पुणु जलि झसु पुणु पुणु पुणु उरउ पुणु वधु जाउ मारणणिरउ । पुणु पक्खैिराउ पुणु कूरमह पुणु सीहु विरौलु रणेकरह । पुणु भमिउ सत्तणरयंतरहि जाणाजोणिहिं तसथावरहिं। पुणु एत्थु खेत्ति कुरुजंगलइ करिवरपुरि परिहाजलवलह । घत्ता-लोयहु मर्गपउंजउ जहिं णरणाहु धणंजउ॥ कविलु सुणामें सोत्तिउ तहिं दइवें णिव्वत्तिउ ॥ १० ॥ 11 तहु घणथणसिहरणिसुंभणिहि सो गोत्तमु णामें णीसिरि णीसेसु वि पलयहु गयउं कुलु मलपडलविलित्तु भुर्तविहुरु मसिकसणवण्णु जरचीरधरु जणणिदिउ खप्परखंडकरु पुरडिंभहिं हम्मइ आरडा दुग्गउ दूहउ दुग्गंधतणु तें पुरि पइसंतु सुद्धचरिउ जायउ अणुराहहि बंभणिहि । पभेटुजणि?पुण्णकिरिउ। थिउ देहमेत्तु पाविट्ठ खलु। जूयासहाससंकुलचिहुरु। आहिंडह घरि घरि देहिसरु । महिवालु व चल्लइ दंडधरु । भुक्खाइ भमियलोयंणु पडा। रसवसलोहियपवहंतवणु। दिट्ठउ समुहसेणायैरिउ । ९ B सोत्तिउ. १० AP पुणु जलणिहि झसु पुणरवि उरउ. ११ B हुउ; S omits पुणु. १२ AT वग्यु हरिणमारण; BP वग्घु जीवमारण; S वग्घु जीउ मारण'. १३ B पंखिराउ. १४ APS वियालु. १५ AP रणेक्कमइ. १६ PS मग्गु. १७ A कविसलु णामें. 11 १ AP हुउ सुउ अणु. २ । णीसियरिउ; PS णीसरिउ; Kणीसियरिउ but strikes off'य; Als णीसिरिउ on the strength of गुणभद्र who has निःश्रीकः. ३ B पन्मा. ४ B°पुण्णुकरिउ. ५ 3 °वलित्तु. ६ BP भुत्तु विहुरु. ७ 3 °संकुलियसिरु. ८ S जरजीर'. ९P भोयणु; S °लोयण. १० PS दोग्गउ. ११ 8 दूहवु. १२ PS °सेणाहरिउ. 8 a णि वा ह य उ निपातितः; bणर या वणि सप्तमनरके. 9 a पुणु पुणु द्विवारं सर्पः. 10 a पक्खि- राउ गरुडः; 6 विरालु मार्जारः. 126 क रिवर पुरि हस्तिनागपुरे. 1:3 a लो यहु मग पउन उ लोकस्य न्यायमार्गे प्रवर्तकः. 11 1 a °णि सुंभ णि हि निसुंभनं स्तनयोः यस्याः, पुत्रे जाते सति स्तनस्याधः पतनं भवतीति भावः.'a णी सि रिउ निःस्वः निर्धनः श्रीरहितः अशोभनो दरिद्रो वा; b पब्मट्टज णि पुण्ण कि रिउ पुण्यक्रियारहितः. : a णी से सु सर्वम् ; ( दे ह मेत्तु एकाक्येव. 4 a भुत्त वि हुरु भुक्तदुःखः, 6 जू या- स हास' युकासहस्रेण; संकुल चि हुरु भृतकेशः. 5 6 दे हि सरु देहि इति शब्दं कुर्वन्. 6 a जण. जिंदिउ लोकनिन्द्यः. 9a तें गौतमेन. १ २४.
दुवासीमो संधि ] महापुराणु [ LXXXII.13.6. 10 तहु मग्गेण जि सो चलियउ घत्ता-पयडियपासुलियालउ वणिवरणारिहिं दिउ जाणिवि सुहकम्में पेल्लियउ ।। दुईसणु वियरालउ॥ णं दुकालु पाट्टउ ॥११॥ 12 पडिगोहिउ रिसि वइसवणघरि आहारु दिण्णु सुविसुद्ध करि । मुणिच भणिवि हकारियउ रंकु वि तेत्थु जि पइसारियउ। भोयणु आकंठु तेण गसिं णियचित्ति रिसित्तु जि अहिलसिउं । गउ गुरुपंथेण जि गुरुभवणु सो भासह पेट्टालग्गहणु । तुहे पेसणेण अहणिसु गममि तुहुं जिह तिह हउं णग्गउ भममि । 5 गुरुणा तहु कम्मु णिरिक्खियां दिण्णउं व सत्थु वि सिक्खियउं । कालें तें समभावि थिउ हुउ सो सिरिगोतमु लोयपिउ । मज्झिमगेवजहि तासु गुरु उवरिलविमाणइ जाउ सुरु । सो तेहिं मरेवि अहमिंदु हुउ अट्ठावीसहिं सायरहिं चुउ । इह जायउ अंधकविट्टि तुहुं दिउ रुहदत्तु अणुहविवि दुहुँ । 10 -अणुहुंजियबहुकम्मई आयण्णिवि णियजम्मई ॥ पुणु तणुरुहहं भवावलि पुच्छिउ राएं केवलि ॥ १२ ॥ 13 जणसवणसुहुं जणइ ता जिणवरो भण। इह भरहवरिसम्मि वरमलयदेसम्मि। भहिलपुरे राउ मेहरहु विक्खाउ। णीरुयसरीरस्स रायाणिया तस्स। णं अच्छरा का वि भद्दा महादेवि। 5 पायडियगुरुविणउ दंढेसंदणो तण। १३ B पायडिय. १४ । वणे. 12 १ PS पडिलाहिउ. २ B भण्णिउ. ३ P तुहु. ४ AP रिसि गोत्तमु. ५ APS तहिं जि मरेवि. ६ P इय. 13 १ AP जं सवण'. २ वरसम्मि. ३P णिरुवमसरीरस्स. ४ AP महाएवि. ५ AS दढदसणो. . 11 a °पासु लि या ल उ पार्थास्थियुक्तः, 12 1 a प डि गा हि उ स्थापितः. 2 a °चटु छात्रः. 4 6 पेट्टा ल ग ह णु जठरे लमचिबुकः, प्रचुरभक्षणात् उन्नतोदर इति भावः. 6 a गुरुणा इ त्या दि सागरसेनेन गौतमस्य भाग्यं निरीक्षितम्. is 1 a °स व ण सु हुं ज ण इ कर्णानां सुखमुत्पादयति. 4 a णी रुय नीरोगम्. ४ [ महापुराणु-VoL. III ] - LXXXII.13.7.] पुष्फयंतविरइयउ. [ वसुदेवउप्पत्ती 10 अरविंददलणेतु वणिवर वि धणयत्तु । णंदर्यस तहु घरिणि णयणेहिं जियहरिणि। धणदेउ धणपाल अण्णेकु विणपालु। सुउ देवपालंकु जिणधम्मि णीसंकु। पुणु अरुहदत्तो वि सिसु अरुहदासो वि। दिणयत्तु पियमित्तु संपुण्णससिवेत्तु । धम्मरुड जुत्तेहिं वणि णवहिं पुत्तेहिं । णं णवपयत्थेहि पसरंतगंथेहिं। परमागमो सहर रूढिं परं घहइ। पियदसणा पुत्ति जेट्ठा वि गुंणजुत्ति। घत्ता-णाणातरुसंताणहु गउ महिवइ उजाणहु॥ सेट्टि वि पुत्तकलत्तहिं सहुँ कयभत्तिपयचहि ॥ १३ ॥ 16 14 तहिं वंदिवि मुणि मंदिरथेविरु णिसुणेवि अहिंसाधम्मु चिरु । दढरहहु समप्पिवि धरणियलु हियउल्लउं सु१ करिवि विमलु । मेहरहें संजमु पालियर अरि मित्तु वि सरिसु णिहालियउ। वणि जायउ रिसि सहुं गंदणहिं मैणि मणिय समतिर्णकंचणहिं । मयकामकोहविद्धसणहि खतियहि समीवि सुणंदणहि । णंदयेस सुणिव्वेएं लइय पियंदसण जेट वि पावइय । कंकेल्लिकयलिकंकोलिघणि सुपियंगुसंडि मृगचंडवणि । गुरु मंदिरैथविरु समेहरहु धणयत्तु वि णासियमोहगहु । गय तिण्णि वि सासयसिवपयहु मुक्का जरमरणरोयभयहुँ। ते सिद्धा सिद्धसिलायला धणदेवाइ वि तेत्थु जि णिलइ । 10 घत्ता-थिय अणसणि विणयायर महिणिहित्ततणु भायर।। संहुं जणणिइ सहुँ बहिणिहिं जोइयजिणगुणकुहणिहिं ॥ १४ ॥ ६ APSणंदजस. ७ 13 जिणपालु. ८ Bजिणयत्तु. ९B°सचिवत्तु. १०७ वणि वणहिं. ११ PS गुणगुत्ति. 14 १P°पविरु. २ AP करेवि सुद्ध विमलु. ३ ABS मणमण्णिय'. ४ ABP 'तण?; IS "तिणु. ५ A गंदयसि. ६ B पियदंसणि. ७B किंकिल्लि. ७ B किंकिल्लि'. ८ A ककोल; P°कोल्ल; IS कक्कोलि. ९ । °खंडि. १० AP मिगचंद'; B°चंदु. ११ BP मंदिरु. १२ APS धणदत्तु । धणयत्त. १३ B °भरहो. १४ B अणसणेण. १५ P जणणिहे. १६ APS °कुहिणि हिं. 14 6 °गं ये हि शास्त्रैः धनैश्च. 14 4 a णं दण हिं नवभिः पुत्रैः सह. 11 a अणस णि संन्यासे; विण या यर विनयस्य आकरा: 120 °कुह णि हिं मार्गः. - २६. - दुवासीमो संधि] महापुराणु [LXXXII.15.1. 15 णियदेहसमुन्भवणेहवस संणांसणि चिंतह णंदजस । जह अस्थि किंपि फल रिसिहि तवि ए तणुरुह तो आगामिभवि। एयउ धीयउ महुं होंतु तिह विच्छोउ ण पुणरवि होइ जिह । कहवयदियहहिं संबई मयई तेरहमउ सग्गु णवर गयई। सायंकरि सुरहरि अच्छियइं सुरवरकोडीहिं समिच्छियई। तहिं वीससमुदई भुत्तु सुहुं णिवडंतहुं ओहुल्लियउ मुहूं। हूँई गंदयस सुहह तुह गेहिणि परियाणहि चंदमुह । धणदेवपमुह जे पीणभुय इह ते समुहविजयाइ सुय । घत्ता -पियदंसण सहुं जेट्टइ किस हूँई तवणिट्ठइ ॥ पुत्ति कोंति सा जाणहि अवर महि अहिणाणहि ॥१५॥ 10 16 5 पहु पुच्छह वसुदेवायरणु जिणु अक्खा णाणि जित्तकरणु । बहुगोहणसेवियणिविडव कुरुदेसि पलासंगाउं पयड । तहिं सोमैसम्मु णामेण दिउ हुउ गंदि तासु सुउ पाणपिउ । ते देवसम्मु णियमाउलउ सेविउ विवाहकरणाउलउ । सत्ः विधीयउ दिण्णउ परहं घणकणगुणवंतहं दियवरहं । णदि दिट्टउ णश्चंतु णडु भडसंकडि णिवडिउ विबलु बई । अण्णाणिउ वसु हवंतु हिरिहि जणबृहसणि गउ लजिवि गिरिहि । गुरुसिहरारूढउ तसियमणु ओवेवि जाइ णउ घिवह तणु । तलि आसीणा अञ्चंतगुणि तहिं संखणाम णिण्णाम मुणि । परछायामग्गु णियच्छियउ दुमसेणू तेहिं आउच्छियउ। 10 15 १ A अण्णाणि णियच्छह गंद; P अण्णाणिणि पत्थइ णंद. २ ॥ भव्वई. ३ 5 सग्ग. ४PS कोडिहिं. ५ P सम्मच्छियई. ६ P ओहल्लियउं. ७ 5 हुइ. ८ ' मुभद्द. 16 A सेविपवियडवडु; Y °णिवडवडो; P वियडवडे. २ । °गाम. ३ 5 सोम्मसम्मु. ४ B सत्त वि जि धीउ. ५ P गंदें; S णदि. ६ A बलु. ७ P भवंतु. ८B पहसिणि; P°पहसणे. ९ PS आवेइ. १० 3 °सेणु जि तहिं. 15 1 a णि य दे ह स मुब्भवणे ह वस स्वपुत्रस्नेहवशा; b संणास णि संन्यासयुक्ता.5a सायं करि सुर हरि शातंकरविमाने. 6 6 ओ हुल्लि य उं म्लानं जातम् गे हि णि तव अन्धकवृष्णः गेहिनी. 16 1 a आ य रणु पूर्वजन्मचरितम् । जित्त करणु जितेन्द्रियः. 2 6 प य डु प्रकटः प्रसिद्धः. 66 भडक डि प्रेक्षकजनसंम; विबलु बडु गतसामर्थ्यः बटुः. 7 ॥ वसु हवं तु वश्यो भवन्. 8 a तमि य म णु भृगुपातकरणे भीतमनाः. २७ LXXXII.16.11.] पुष्फयंतविरयड [वसुदेवउप्पत्ता गुरु अक्खहि कार्यछाय गरहु घत्ता-ताणियणाणु पयासह होतउ सञ्चउंदीसह कह तणिय एह आइय धरहु । ताहं भडारउ भासह॥ जो तुम्हहं पिउ होसइ ॥ १६ ॥ 17 तइयम्मि जम्मि ओलद्धदिही वसुदेउ णाम राणउ हविही। जो तुम्हहं जणणु सीरिहरिहिं भुयबलतोलियपडिबलकरिहि । तहु तणुछाहुल्लिय ओयरिय ताबे वितहिं जिरिसि संचरिय । जहिं सो अप्पाणउं किर घिवह अणुकंपह संखु साहु चवह। उव्वेईउ दीसेंहि काहं णिरु किं चिंतहिं णिसुणहि किं बहिरु। 5 तं णिसुणिवि पणइणिदुक्खियउ पडिलवह कुकम्मुँवलक्खियउ । महुं मामहु धूर्यउ जेत्तियउ लोयहं पविण्णउ तेत्तियउ। हउं दूहेवु णिद्धणु बलरहिउ किं जीवमि परणिदह गहिउ । णिहवं णिरुजमु किं करमि इह णिवडिवि वर तणु संघरैमि । घत्ता-मुणि पभणइ किं चिंतहि अप्पउं महिहरि घत्तहि ॥ 10 भो जिणवरतवु किजा दुरिउ दिसाबलि दिजइ ॥ १७॥ 18 लब्भह सयलु वि हियइच्छियउं मग्गिज णिकलु परमसुखें तं णिसुणिवि तेण वि तवचरणु उप्पण्णु सुकि णिरसियविसउ पर तं मुणिवरहिं दुगुंछियउं । जहिं कहिं मि ण दीसइ देहदुहुं किउं कामकसायरायहरणु । सोलहसायरबद्धाउसउ। ११ B अक्खइ. १२ 8 कायच्छाही. 17 १ S आलद्धि. २ S तुम्हहुं. ३ S उयरिय. ४ A उव्वेयउ. ५ A दीसह; S दीसहे. ६ B णिसुणइ. ७ B कुकम्मवलक्खियउ. ८ B धूवउ. ९ B वडिवण्णउ; P पडिवण्णउ. १० B दोहवु; P दूहउ. ११ । णिजउ; P णिद्दइउ. १२ S संधरमि. १३ B पित्तहि; Pघेतहि. 18 १ जे. 11 b धर पर्वतात्. 17 1 b ह विही भविष्यति. 2 a सी रिहरि हिं बलभद्रकृष्णयोः; । करि हिं गजैः. 36 संचरिय संचलितौ गतौ. 6 a पण इणि दु क्खि य उ स्त्रीलाभं विना दुःखितः; कुक म्मु वल- क्खियउ उपलक्षितं ज्ञातं निजपापकर्म. 76 पवि इण्ण उ दत्ता इत्यर्थः. 8 a णि इ वु अपुण्यः, 18 16 तं निदानम् .4 a णि र सि य वि स उ निरस्तविषयः. -२८.
दुवासीमो संधि] महापुराणु LXXXII.18.13. 6 काले जंतें तेत्थहु पडिउ णररूवें णं वम्महु घडिउ। णं तरुणिणयणमणरमणघरु णं गैहु कयदु-महविरहजरु। णं कामबाणु णं पेम्मरसु णं पुरिसरूविं थिउ मयणजसु । वसुए० एहु सहवु सुहड सुउ तुह जायउ हयहत्थिहहु । तो अंधकविर्द्धि वंसघउ णियवह णिहियउ समुहविजउ । सुप? भडारउ गुरु भणिवि मोहंधिवमूलई जिल्लुणिवि। 10 उवसग्ग परीसह बहु सहिवि तवु करिवि घोरु दुरियई महिवि । घत्ता-भरहरायदिहिगारउ अंधकविट्ठि भडारउ ॥ गउ मोक्खहु मुकिंदिउ पुर्फयंतसुरवंदिउ ॥ १८ ॥ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकइपुष्फयंतविरइए महाभव्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे वसुएंवउप्पत्ती अंधकविट्टि- णिव्वाणगमणं णाम दुवासीमो परिच्छेउ समत्तो ॥ ८२ ।। '२ A णारिहु. ३ AP कयदुम्महु. ४ A °हस्थिघडु. ५A ता. ६ ABP णियपइ. ७B सुपइट्ठ. ८ B पुष्पयंतु; Kपुष्फयंत; S पुष्पयंत. ९ ABसमुद्दविजयादि उप्पत्ती. १० AS दुयासीतिमो; P दुयासीमो. 5 a तेत्य हु शुक्रवर्गात्. 6 6 गहु स्त्रीणां चित्तपीडने ग्रहः शनिः राहु. 7 6 म य ण ज सु कामस्य यश: 9 bणि यव ह निजपदे. 10 6 मोहं घिव मूल हं मोहवृक्षस्य मूलानि. 12 a भर हरा य दि हि गारउ भरतक्षेत्रराज्ञां धृतिकारकः, संतोषकारकः.
LXXXIII सहुं भायरहिं समिछु णायाणाय णिहालइ ॥ पहु समुहविजयकु महिमंडलु परिपालइ ॥ध्रुवक 1 . 5 एक्काहिं दिणि आरूढउ करिवरि णावइ ससहरु उइंउ महीहरि.। असहसणयणु णोइ कुलिसाउहु अकुसुमसरु णं सई कुसुमाउहु । अखारु सलवणु रयणायरु अकवडणिलउ गाइ दामोयरु । अमलदेहु णावह उग्गउ इणु जगसंखोहकारि णावह जिणु । चामरछत्तचिंधसिरिसोहिउ विविहाहरणविसेसपसाहिउ । सो वसुंएउ कुमारु पुरंतरि हिंडा हट्टमग्गि घरि चञ्चरि। सो ण पुरिसु में दिढि ण ढोइय सा ण दिट्टि जा तहु में पराइय । मणुउ देउ सो कासु ण भावह संचरंतु तरुणीयणु तावह । 10 पत्ता-का वि कुमार णियंति रोमि रोमि पुलइजह ॥ अलहंती तहु वित्तु पुणरवि तिलु तिलु खिजइ ॥ १॥ पासेइजइ का विणियबिणि का वि तरुणि हरिसंसुय मेल्लइ सूहवगुणकुसुमहिं मणु वासिङ णेहवसेण पडिङ चेलंचलु काहि वि केसभारु चुउ बंधणु खलियक्खरई का वि दर जपह थिप्पडणं अहिणवकोलंबिणि । काहि वि वम्महु वम्मई सल्लइ । काहि वि मुहुँ णीसासें सोसिउं । काहि वि पायडु थक्कु थणत्थलु। काहि विकडियलल्हसि पयंधणु। 5 पियविओयजरवेएं कंपइ । 1 १8 आरूउ. २ APS उययमही'. ३ A सहसणयणु णावह. ४B णामि. ५ B उग्गओ. ६ AP ° चिंधु. ७S सिर. ८ 5 विविहाहरण. ९ 8 वसुदेव. १० S omits ण. 2 १७ णियंबणि. २ S °कालिंबिणि. ३ AP चुय'. ४ P पईधणुः ST पहंधणु. 1 3 6 उइ उ उदितः. 4 a अस ह स ण यणु परं न सहस्रनेत्रः; कुलि साउहु इन्द्रः. 5a र यणा य रु समुद्रः; 6 अ क व ड णि ल उ कपटरहितः. 6 a इणु सूर्यः. 7 6 °पसा हि उ शृङ्गारितः. 2 1 a पासे इज इ प्रस्विद्यते; b थिप्पइ क्षरति; °कालं बिणि मेघमाला. 2 a हरि सं सु य हर्षा- भूणि वम्मई मर्माणि. .16 पाय डु प्रकटम्. ba चुउ शिथिलो जातः; पयंधणु परिधानमू ३० तेयासीतिमो संघि महापुराणु [LXXXIII.3.13. चिकंवंति कवि चरणहिं गुप्पा कवि पुरंधि णियदश्यहु कुप्पइ । मयणुम्मायउं गयमजायउं काहि वि हियउं णिरंकुसु जाय। लोहलैजकुलभयरसमुक्कर वरदेवरससुरयसुहिचुंकउं। काहि विवउ पेम्मेण किलिण्ण बिउणावेद णियंबहु दिण्णउं । 10 पत्ता-कवि ईसालुयकंत दप्पणि तरुणु पैलोइवि विरहहुयासें दट्ट मुय अप्पाणउं सोइवि ॥ २ 3 मुहआलोयणि 5 तग्गयमण कवि कडियलि घरमजारु लएप्पिणु काहि वि कंडतिहि ण उदूहलि काइ वि चट्ठयहत्थेइ जोइउ चित्तुं लिहंति का वि तं झायइ जो तहिं णश्चइ सा तहिं णश्चा जा बोल्लइ सा तहु गुण वण्णइ विहरंतिहि इच्छिजइ मेलणु णिसि सोवंतिहिं सिविणइ दीसइ णरणाहहु कयसाहुद्धारें देव देव भणु किं किर किजह मयणुम्मत्तउ पुरणारीयणु णिसुणि भडारा दुक्कर जीवह वीसरेवि सिसु सुण्णणिहेलणि । धाइय जणवह हासु जणेप्पिणु । णिवेडिउ मुसलघाउ धरणीयलि। रंकर्करका पिंडु ण ढोइउ । पत्तछेह तं चेय णिरूवह। जा गायइ सा तं सरि सुच्चइ । णियभत्तारु ण काई वि मण्णा । भुंजंतिहिं पुणु तहु कह सालणु । इय वसुंएंउ जांव पुरि विलसइ । ता पय गय सयल वि कूवारें। 10 विणु घरिणिहिं घरु केंव धरिजा । वसुऐवहु उप्परि ढोइयमणु । जाउ जाउ पय कहिं मि पयावद । ५ A विकमंति; Pचिकमंति. ६P चरणहिं क वि. ७ ABP लोयलज'. ८ °रसभय'. ९ 5 रसु. १०P सुसुरय. ११ A °सुहिढुक्कउं, १२ A वडणावेदु. १३ 5 पलोयवि. 3 १P उग्गयणयण का वि मुहयालोयणि. २ A सुहयालोयणि. ३ BS कंडतहि. ४ । णिव- डिय. ५ । चटुउ. ६ । रंकहं करए. ७ ।' चिन्हु. ८ A णिरूयइ. ९ ! जहिं तहिं. १० A गायइ. ११ वसुएदु. १२ BP वसुदेवहु. 7 a चिक्क वं ति गच्छन्ती. 9 a लोह ल ज लोभस्य रसः. 10a व उ पेम्मे ण कि लि ण उं वपुः शुक्रेणार्द्र जातम् । बिउणा वेद द्विगुणवेष्टनम्. 11 ई सालु य कंत ईर्ष्यायुक्तस्य भर्तुः कान्ता. 12 द ड दग्धा. 3 1 a मुह आलो यणि मुखालोकननिमित्तम्. 26 जण व इ लोके.: a उदूह लि उलूखले. 4 a चट्ठय हत्थ इ चटुकहस्तया; रिंक करं क इ दरिद्रभिक्षुकस्य भाजने खर्परे. 5a चित्तु लिहंति चित्रं लिखन्ती कपोले; पत्त छे इ पत्रच्छेदविषये तमेव पश्यति. 6 a जा त हि इत्यादि या तत्र नगरे नृत्यति सा तस्याग्रे नृत्यति; b सरि सुच्च इ स्वरे स्वरमध्ये सूचयति. 8a मेल णु मार्गमध्ये मेलापक:3 bत हुकह सालणु भुञ्जन्तीनां तस्य कथा एव व्यञ्जनम्, 106 प य प्रजा; कूवारे पूत्कारेण. - - LXXXIII.3.14.] पुष्फयंतविरइयउ [खेयरकुमारीलंभो घत्ता-ता पउरहं रापण पउरु पसाउ करोप्पिणु ॥ पत्थिउ रायकुमार हें हैकारोप्पिणु ॥ ३॥ दिणयह देहह धूलि तणु मइलह दुवदिहि ललियंगई जाला। किं अप्पाणउं अप्पुणु दंडहि बंधव तुडं किं बाहिरि हिंडहि । करि वणकील विउँलणंदणवणि झिंदुयकील करहि घरप्रंगणि । मणिगणबद्धणिद्धधरणीयलि रमणीकील करहि सत्तमयलि। सलिलकील करि कुवलयवाविहि तं णिसुणेवि वयणु कुलसामिहि। 5 जुवराएं पडिवण्णु णिरुत्तउं गयकहवयदिर्यहहिं अजुत्तउं । पुणु णिउंणमइसहाएं वुत्तर पहुणा णियलणु तुझुणिउत्तउं। पुरेयणणारीयणु तुह रत्तउ जोईवि विहलंघलै णिवडंतउ। णायरलोएं तुहुं बंधाविउ णरवईवयणु णिरोहणु पाविउ । तासु वयणु तं तेण परिक्खिडं णिवमंदिरणिग्गमणे जोक्खिउं। 10 घत्ता-ता पडिहारणरोहिं पहउं तासु समीरिउं॥ घरणिग्गमणु हिएण तुम्हहं राएं वारिउं ॥४॥ तओ सो सुहहासुओ यूँढमाणो घराओ पुराओ गओ कालिकाले वसावीसढं देहिदेहावसाणं ण केणावि दिट्ठो विणिग्गेच्छमाणो । अचक्खुपएसे तमालालिणीले । पविट्ठो असाणं संसाणं मसाणं । १३ S कक्कारेप्पिणु. 4 १ APS डहइ. २ APS अप्पणु. ३ AP किं तुहुं. ४ 5 विउले. ५ । करिहि. ६ ABP °पंगणे. ७ S रमणीयकील. ८ S om. दिय. ९P णिगुणमइ. १. K णियलु. ११ AP पुरवर. णारी'. १२ 8 जोयवि. १३ S विहलंघलणु वडंतउ. १४ B वयण. १५ AP णिरिक्खिउं. 5 १B वुद्ध; S वोढ'. २ BS विणिगच्छ. ३ अचक्खुपएसे. ४ S omits ससाणं. 11 पउरु प्रचुरम्. 16 दुदि हि डाकिनीप्रमुखानां दुष्टानां दृष्टि:. 4 a मणि गण बद्ध रत्नसमूहबद्धम्, 56 कुल सा मि हि राज्ञः. 6 a पडि व ण्णु अङ्गीकृतम्. 7aणि उणम इस हाएं निपुणमतिमित्रेण; bणि य ल गु निगलबन्धनम्. 80 विहलंघलु विहल:. 10 b जो क्खि उं आकलितं, स्तम्भितम्. 12 हि एण हितेन. 5 1 a वूढ माणो उत्पन्नाहंकारः.2 a का लि काले रात्रिसमये; b अच खुपए से अचक्षु. विषयप्रदेशे. 3 a°वी सढं बीभत्सम्; b असाणं अशब्दम, ससाणं सकुकुरम मसाणं श्मशाना, -३२- - तेयासीतिमी संधि] महापुराणु (LXXX111.6.8. 5 कुमारेण तं तेण दिटुं रउइं ललंतंतमालं सिवामुक्कसह। महासूलभिणंगकंदंतचोरं वियंभंतमजारघोसेण घोरं। विहंडतवीरेसहुंकारफार पलिप्पंतसत्तचिधूमंधयारं। गहुँडीणभूलीणकीलाउँलूयं समुटुंतणग्गुग्गवेयालरूयं । नकंकालवीणासमालतगेयं दिसाडाइणीदुग्गखजंतपेयं । कुलभूयसिद्धतमग्गावयारं दिजीडॉषिचंडालिपेयाहियारं। घणं णिग्घिणं भासियइइयवायं सया जोडणीचककीलाणुरायं । घत्ता-अकुलकुलहं संजोए कुर्लसरीरु उवलक्खियउं ॥ इय जहिं सीसहं तच कर्डलायरिएं मैक्खियां ॥५॥ 10 6 जोइड तर्हि वम्महसोहालें तहु उप्परि आहरणहं चित्त लिहिवि मरणवत्ताइ विसुद्ध सुललिउ मूहउ सयाणंदिर उग्गउ सूरु कुमारु ण दीसह कणयकोतपट्टिसकंपणकर पुरि घरि घरि अवलोहउ उर्ववणि पल्लाणियउ पट्टचमरंकिउ डझंत मडउल्लङ बालें । रयणकिरणविप्फुरियविचित्तई। हरिगलकंदैलि पत्तु णिबद्धउं । गउ अप्पणु सो कत्था सुंदरू । हा कहिं गउ कहिं गउ पहु भासइ ।। राएं दसदिसु पेसिय किंकर । अवरहिं विट्ठउ हयवरु पिउवणि । तं अवलोइवि भडयणु संकिउ । ५ B 'माला'. ६ S विहिंडत'. ७ Aडीणचूलीण. ८ B°उलूवं; S°उलीयं. ९ A°रूवं. १० ABP णिकंकाल. ११ B°गीयं. १२ B कुलुस्य; Als. कुलुज्झाय on the strength of gloss in B: कुलाचार्यप्रणीतसिद्धान्तमार्गावतारम्, १३ A दिजिप्पाविचंडालपीयाहियारं. १४ A भासियं दइय- वायं. १५ A अकुलु. १६ P कुलु. १७ APS °लक्खिउं. १८ AP सीसहिं. १९ P कउलाइरिएं; S कउलाइरियहि. २० A रक्खिउ; PS अक्खिउ. 6 १B घेत्तई. २ PS °विप्फुरण'. ३ B°कंदल'. ४ AB णयणाणंदिरु. ५ AP कत्यह सो. ६P वणे वणे. 46 ललं तंत मा लं लम्बमानान्त्रमालम्; सिवा शृगाली. 5 a°भिण्णं ग° भिन्नशरीर; 6 वि यंभंत प्रसरन्. 6 a °वीरेस हुंकार' वीरेशमन्त्रसाधकम्. 9a कुलुन्भूय कौलिककथितः; 6 दि जी ब्राह्मणस्त्री पे या हि या रं पेयं मद्यं तस्याधिकारः यस्मिन्. 10 a °अद्द इ य वायं अद्वैतवादं " सर्वे ब्रह्ममयं जगत् , अकुले त्या दि कुं पृथिवीं लाति कार्येणादत्ते इति कुलं पृथिवीद्रव्यम्, अकुलं असेजोवायुद्रव्यत्रयं तेषां संयोगे सति कुलं गर्भादिमरणपर्यन्तश्चैतन्यादयः शरीरं च; उवल क्खि यउं प्रादुर्भूतं दृष्टम्, 12 सीसहं शिष्याणाम्. 6 1a°सोहा ले सुकोमलेन. 36 हरिगलकंद लि अश्वकण्ठे. 6a°कंपण कटारी. 76 पिउवणि श्मशाने. 8 a पट्टच मरंकि उ मुखाग्रे पट्टचमरयुक्तः संकि उ कुमारः कुत्र गत इति भीतः, ५ [ महापुराणु-VoL. III ] LxxXIII.6.9-] पुष्कयतविरायां [ खेयरकुमारीलंभी 10 लेहु लएप्पिणु णाहहु घल्लिउ तेण वि सोझर त्ति उव्वेल्लिउ । रायडुवाहाउण्ण जयणई दि?ई एयइं लिहियई वयणई। णंदउ पय चिर विप्पियगारी गंदउ मुंडं सिवपवि भारी। गंदड परियणु णंदउ णरवह गउ वसुएषसामि सुरवरगह । घत्ता-ता पिउवैणि जाइवि सयणहि जियविच्छोई ॥ ११ ॥ देहु सभूसणु पेउ हाहाकारिवि जोई ॥६॥ 7 ते' णव बंधव सहुं परिवार सोउ करंति दुक्खवित्थारें। सा सिवएवि रुयैह परमेसरि हा देवर परभडगयकेसरि। हा कि जीविडं तिर्नु परिगणियां कोमलवउ हुयेवहि किं हुणियउं । हा पयाइ किं किउं पेसुण्णां हा किं पुरि परिभमहुंण दिण्णउं । हा कुलघवलु केंर्व विद्धसिउ हाँ जयसिरिविलासु किं णिरसिउ।। हा पर विणु सोहाण घरंगणु चंदविवजिउं गं गयणंगणु । हा पर विणु दुक्खें पुरु रुण्णउं हा पर विणु माणिणिमणु सुण्णउं । हा पहं विणु को हारु थणंतरि को कीलइ सरहसु व सरवरि । पर विणु को जणदिटिउ पीणइ कंदुयकील देव को जाणइ ।' हा पई विणु को एवहिं सूहउ पर आपेक्खिवि मयणु वि दूहउ । 10 हा पर विणु णियगोत्तससंकहु को भुयबलु समुहविजयंकहु । हा पर विणु सुण्ण हियउल्लङ को रक्खह मेरउं कडउल्लङ । छाररासि एयउ पविलोयउ एंव बंधुवग्गे सो सोई। पंजलीहिंमीणावलिमाणिउं हाइवि सव्वहिं दिण्णउं पाणिउं । घत्ता-परिससरण कुमारु मिला तुझु गुणसोहिउ ॥ 15 णमित्तियहिं परिंदु एंव भणिवि संबोहिउ ॥७॥ ७ APS एयई दिइं. ८ सहूं. ९ सुरवहगइ. १० P पिउवणु. ११ S विच्छोइयउ. १२ P दिहु; दहु, १३ B जायउ; S जोइयउ. 7 १ A तेण वि बंधव. २ B रुवइ. ३ AS तणु. ४ PS कोमलंगु. ५ B हुववहे. ६ B केम; P केण. ७ P हा हा सिरि.८ B परु. ९ A कलहंसु. १० S आवेक्खिवि. ११ P हियउल्लउं सुलऊ S हियउल्लाउं भुल्लउं. १२ A सो सोयउ; S संसोइउ. १३ % हायवि. पेउप्रेतं शवम्. 10 a बाहाउण्णई बाष्पपूर्णानि. 126 सुरवरगइ दिवं गतः. 13 जिय विच्छोउं जीवरहितम्.. 14 दह दग्धम्। 7 3 a तिणु तृणवत्; 6°वउ वपुः शरीरम्. 56णि रसिउ निरस्तः. 76 पुरु नगरजनः, 12 6 रखा कड उल उं रक्षति कटकम्, शत्रुभञ्जनसमर्थत्वात् त्वमेव रक्षकः. 14 a मीणा व लि- जिणि उ मस्ये तं जलम.
तेयासीतिमो संघि] महापुराण [LXXXIII.8.16. 8 भायर किंण णं एहि सुंदर महि विहरंतउ विजयणयह सहसा संपत्ता। दिहउं गंदणु वणु तहिं केहउं महुंभावह रामायणु जेहउं । जहिं चरति भीयर रयणीयर चउदिसु उच्छलंति लक्खणसर । सीयविरहि संकमह णहंतर घोलिरपुच्छ सरामउ वाणरु । णीलकंठु णञ्च रोमंचिउ अजुणु जहि दोणे संसिंचित । 5 णउले सो जि णिरारि सेविड कासु वि मायड। इय सोहइ उववणु भारहु वेल्लीसँछण्णउं रविभाए। जहिं पाणि णीयत्तणि णिवडा जडहु अणंगई को किर पयडह। तहि असोयतलि सो आसीणउ सूहउ दीहरपंथे रीण। णं वर्ण लयदलहत्यहिं विजह ‘पयलियमैदुषैभहिं णं रंजह । 10 चलजलसीयरेहिं णं सिंचा णिवडियकुसुमोहे गं अंचह। साहाबाहहिं णं आलिंगह परिमलेणणं हियवह लग्गह। पहियपुण्णसामत्थे णव णव सुँक्कसुरुक्खहि णिग्गय पल्लव पणविवि पालियपउरपियाले रौयहु बजरियउं वणवालें। पत्ता-जो जोइसियहिं वुत्तु जरतवरकयछायउ ॥ 16 सो पुत्तिहि वरदत्तु णं अणंगु सई आर्यउ ॥ ८॥ 8 १ ABS गंदण. २ A पुंछु. ३ A दोणिं. ४ Pज्जु. ५ APण वि. ६ APS भाविउ. ७ B विलिहिं. ८ P अण्णगई. ९P सोयासीणउ. १० A वणलय. ११ BK °मुहथेभहिं but gloss in K मकरन्दश्चोतैः. १२ AP सुक्खहं रुक्खह; 8 सुक्खसुरुक्खहं. १३ B रायहं. १४ B तरुवरु. १५ B आइउ. 8 3 aरयणी यर राक्षसा उलूकाश्च लक्खण सर लक्ष्मणबाणा: सारसशब्दाच. 4 सी य- विर हि शीताभावे धर्म सति, पक्षे सीतावियोगे; संक म ह ऊर्ध्वप्रदेशे गच्छति गुफादिकं मुक्त्वा; सरा- मउ वानरीसहितः, सरामचन्द्रश्च; वाणरु मर्कट: सुग्रीवश्च. ba णील कंठु भारतपक्षे द्रौपदीभ्राता शिखण्डी नाम, पक्षे मयूरः; b अजुणु वृक्षविशेषः पार्यश्च; दोणे सं सिं चिउ घटेन वृक्षः सिक्तः, द्रोणा- चार्येण च बाणैरर्जुनः सिक्तः. 6 a ण उले तिरश्चा केनचित्, नकुलेन सहदेवभ्रात्रा च; सो जि स एव अर्जुनवृक्षः पार्थश्व; b मा य उ भावितः रुचितः. 7 a भार हु भारहं महाभारतमिव वनम् । र वि भार हु सूर्यदीप्तिप्रच्छादकम्. 8a णी यत्तणि नीचत्वे निम्ने स्थाने; b जड हु इत्या दि मूर्खस्य यथा स्त्री अनङ्गं कामं न प्रकटयति, तथा जडस्यापि वृक्षः अनङ्गं ईषत् शरीरं मूलं फलपत्रादिरहितत्वात् , जलं मूर्खः, तेन मूलं प्रति गतम्, अन्यथा तृषितः पुमान् स्वयमेव जलं प्रति गच्छति, परंतु अत्र मूर्खत्वात् जलं स्वयमेव गतमिति भावः. 106°म हुथेभ हिं मकरन्दबिन्दुभिः 11 a °सी यरे हिं शीकरैः. 13 a पहिय° पथिकः; सुक्क सुरुक्ख हिं शुष्कवृक्षेषु. 14 a °पि याले राजादनवृक्षण. 16 पुत्ति हि पुज्याः श्यामादेव्याः LXXXIII.9.1.] पुष्फयंतविररायड [खेयरकुमारीलंभो 9 तं णिसुणिवि आयउ स राणउ पुरि पइसारिउ रायजुवाणउ । हरियवंसवण्णण रवण्णी सामाएवि तासु ते दिण्णी। कामुउ कंतहि अंगि विलग्गउ थिउ कहवयदियहेहं पुणु णिग्गउ । सिरिवसुएवसामि संतुट्ठउ देवदारुवर्ण णवर पइट। जहिं लवंगचंदणसुरहियजलु दिसिगयकलकोइलकुलकलयेलु। 5 जहिं बहुदुमदलवारियरवियर रुहुचुहंति णाणाविह णहयर! णवमायंदगोंदि गंजोल्लिय जहिं का कहकरोहिं उप्पेल्लिय। जहि हरिकररुहदारियमयगल रुहिरवारिवाहाउलजलथल । दसदिसिवहाणिहित्तमुत्ताहल गिरिकंदरि वसंति जहिं णाहल । ओसहिदीवतेयदावियपह जहिं तमालतर्मअविलक्खिय रह । 10 जहिं सबरहिं संचिजह तरुहलु हरिणिहि चिजह कोमलकंदलु । घत्तातहिं कमलायरु दिटु णवकमलहिं संछण्णउ । धरणिविलासिणियाइ जिणहु अग्घु णं दिण्णउ ॥९॥ 10 सीयलसगाहगयथाहसलिलालि मत्तजलहत्थिकरभीयझसमालि मंदमयरंदलवैपिंजरियवरकूलि पंकपल्हत्थलोलंतर्वरकोलि कंजरसलालसचलालिकुलकालि। वारिपेरंतसोहंतणवणालि । तीरवणमहिसदुकंतसलि। कीरकारंडकलरावहलबोलि। 9 १ °दियहेहिं; P°दियहिं. २ A °वणि; P°वणे. ३ S °जल. ४ S 'कलयल. ५ A रुहचुअंति; B रहवुहंति. ६ A 'गुंद; B°गोदि; Als. °गोंदे. ७ P °दिव्व. ८ B°तमवियलक्खिय. ९ A सवरिहिं. १० BK संचिजय. ११ B छण्णउ, १२ A °विलासिणिए. 10 १AP कंजरयलालस'. २ AP add वर before वारि. ३ BS omit लव. ४ AP वणकोले. .. 9 2 a हरियवंस व ण्णे ण नीलवेणुवत्. 6 6 रु हुचुहं ति शब्दं कुर्वन्ति; ण ह यर पक्षिणः. 7 a गोंदि समूहे; गंजो ल्लि य उल्लसिताः; क इ कपयः. 86°आ उल° भृतानि. 108 °अवि- लक्खि य अविज्ञाता रह रच्या मार्गः. 11 a सबर हिं भिल्लैः सं चिज इ संग्रहः क्रियते । चिजइ. भक्ष्यते. 13 घर णि विला सि णि या इ भूखिया. 10 1 a°स गाह° सग्राहं जलचरसहितम्; °स लिलि जलसहिते सरोवरे गजो दृष्टः, 6 कंज- रसलालस" कमलरसलम्पटम्; का लि कृष्णे. 26 वारिपेरंत° जलपर्यन्ते: °णवणा लि नवीनपद- नाले. 4a°पल्ह त्य° पतितः; b°हल बो लि कोलाहले. . o -३६- - तेयासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXIII.11.15. 5 कंकचलचंचुपरिबियविससि लच्छिणेउरखुइवियकलहंसि । अकरहदसणपओसियरहगि वायहयवेविरपघोलियतरंगि। ण्हतवियरंतविहसंतसुरसत्थि एंतजलमाणुसविसेसहयहत्यि । पत्ता-करि सरवरि कीलंतु तेण णिहालिउ मत्तउ ॥ णावह मेरुगिरिंदु खीरसमुहि णिहित्तउ ॥ १० ॥ 11 5 अंजणणीलु णोइ अहिणवघणु करतुसारसीयरतिम्मियवणु। दसणपहरणिहलियसिलायल पायणिवाओणवियइलायलु। कण्णाणिलचालियधरणारुहु गजणरवपूरियदसदिसिमहु । मयजलमिलियधुलियमहुलिहचलु उग्गसरीरगंधगयगयउलु। गुरुकुंभयलपिहियपिहुणहयलु णियबलतुलियदिसामयगलबलु । तं अवलोइवि वीरुण संकित बहिबहिसहें कुंजरु कोक्किउ । जा पाहाणु ण पावह मुक्कर ता करिणा सो गहिउ गुरुक्कउ । करकलियउँ वियलियगयदेहहु उवरि भमइ तडिदंड व मेहहु । वंसारुहणउं कर सुपुत्तु व खणि करणहिं संमोहइ धुत्तु व । खणि ससि जेंव हत्थु आसंघह खणि विउलई कुंभयलई लंघह। 10 खणि चउचरणंतरिहि विणिग्गइ खणि हकारह बारह वग्गइ । दंतणिसिक्किय मुहुंण वियाणइ कालें अप्पाणउं संदाण । जित्तउ वारणु जुवर्यणरिंदें णं मयरद्धउ परमजिणिदें। घत्ता-गयवरखंधारूद दिट्ठउ खेयरपुरिसें ॥ अंधकविटिहि पुत्तु उच्चाएवि संहरिसें ॥ ११ ॥ 15 ५ °रउड्डीण. ६ S°पओसविय'.७ ABPS 'पघोलिर'.८ A गिण्हंत'. ९ A "वेसे हयहत्थे. १०B सरि. 11 १। णामि. २ A °णिवाएं णमिय'; BP °णिवायए णविय'; S °णिवाउणविय'. Bह. ४ AP °दिसिवहु. ५ P गलवसु. ६ ६ वहे वहे. ७ A करकवलिउ; करकलिउ. ८७ °णरेंदें..९ B उच्चाइवि. १. A सह हरिसें. Fa°परि उ बिय बि सं सि परिचुम्बितपद्मिनीअंशे खण्डे; b र वुड वि य र वेन उड्डापितः. 6 a अकरह° सूर्यरथः; °पओ सि य' प्रतोषितः; °र हं गि °चक्रवाके. 7 a हं त स्नान्तः. 11 1 6 °तुसार सीयर ति म्मि य व णु शीतलशीकरणाीकृतवनभूमिः. 2 'ओण वि य° अवनमितम्. 4 a°महु लि ह चलु भ्रमरैः चपलः; b°ग य ग य उलु गतं अन्यत्र गजकुलम्. ५ °पिहिय° आच्छादितम् ; 6 °दि साम य गल बलु दिग्गजबलम्. 8 a कर क लि य उ शुण्डाग्रंण गृहीतः. 9aवं सारुहण उं पृष्ठवंशारोहणं, अन्यत्र वंशोन्नतिः; । करण हिं आवर्तननिवर्तनप्रवेशनादिभिः. 10 a हत्यु हवनक्षत्रं शुण्डा च. 12 a °णि सि कि य निर्गतः; b संदाण इ सम्यग्बधाति.
LXXXIII.12.1.] पुष्फयंतविरायउ [ खेयरकुमारीलंभो 12 5 . णहयललग्गरयणमयगोउरु णिउ वेयहहु बोरावरपुरु। कुलबलवंतहु दईवसहायह दरिसिउ असणिवेयखगरीयहु । एंव ससामिसालु विण्णवियउ विंझगइंदु एण विहवियउ। इहुँ सो चिरु जो णाणिहिं जाणित इहुँ तुह दुहियावरु मई आणिउ । तं णिसुणेवि असणिवेयंके अवलोइयसुहिवयणससंकें। पवणवेयदेवीतणुसंभव सामरिणामें सुय वीणारव। दिण्णी तासु सुहदातणयहु पोडहु पउणियपणयपसायहु गयबहुदियहहिं पेम्मपसंत्तउ सो सूहउ जामच्छइ सुत्तउ। तावंगीरयखयरें जोइड सुंहि सुत्तु जि भुयपंजरि ढोइउ । भूमियरहु पन्भट्ठविवेयहु मामें णियसुय दिण्णी एयहु । 10 एम भणंतें णिउ णियइच्छा सामरि सुंदरि धाइय पच्छइ । पत्ता-असिवसुणंदयहत्थ णियणाहहु कुढि लग्गी ॥ पडिवक्खहु अभिट्ट समरसपहिं अभग्गी ॥१२॥ 13 असिजलसलिलझलक्कयसित्तें सोहद्देउ झड त्ति विमुक्कर घेरिणिइ पर णिवडंतु णियच्छिउ तहि पहरांतिहि वहरि पलाणउ अंगारएण सुकेसणियगत्तें। पहरणकरु सइं संजुइ दुकउ । पण्णलहुयविजाइ पेडिच्छिउ । सुंदर गयणहु मयणसमाणउ । 12 १ AP दारावह'. २ । दहय. ३ AP ° खयरायहो. ४ B एहु जि चिरु जो; S एहु सो चिरु. ५ B एहउ दुहिया'. ६ AP पणइणिमणहरपयणियपणयहो; B पोडहु पउणियपणइपसायहु; S पोढहु पउणियपणइणिपणयहो; Als. पोढहु पयणियपणयपसायहु against his Mss. on the strength of gloss प्रजनित. ७5 °पमत्तउ. ८ A तामंगारय; P ता अंगारय. ९ ABPS सुहु. १०P हत्थु. 13 १ A "झुलुक्कय'; BPS °झलक्कए. २ A सुकसिणिय'. ३ B पहरणकक्कसि संजुए. ४ P घरणिए. ५ B पडिच्छउ. 12 1 aणि उ नीतः. 4 a णा णि हिं ज्ञानिभिनैमित्तिकैः. 6 6 सा म रि शाल्मली नाम. 7 a सुह हातण य हु वसुदेवस्य; b पोड्ढहु प्रौढस्य; पउणि य° प्रगुणितः. 11 a णि य ह च्छ ह स्वेच्छया. 12 कुढि पश्चात्. 13 1 b सुकस णि य गत्ते जलेन सिक्तोऽङ्गारः कृष्णो भवति. २a सो ह द्देउ सुभद्रापुत्रः । संजुइ संग्रामे. 3 a पइ वसुदेवः.
तेयासीतिमो संघि] महापुराणु [LXXXIII.14..9 5 तरुकुसुमोहदिसोहपसाहिरि णिवडिउ चंपापुरवरबाहिरि । कीलमाण वणि मणिकंकणकर पुच्छिय तेण तेत्थु णायरणर । ते भणंति मुद्धत्ते णडियउ किं गयणंगणाउ तुहुं पडियउ । वासुपुजजिणजम्मणरिद्धी ण मुणहि चंपापुरि सुपसिद्धी । तं णिसुणिवि ते णयरि पलोइयं सहमंडवबहुविउसविराईय । चारुदत्तवणिवरवइतणुरुह जहिं जहिं जोइजइतहि तहिं मुंह। 10 जहिं गंधवदत्त सई संठिय महुरवाय णावर कलयंठिय। घत्ता जहिं वइसवहसुयाइ रमणकामु संपत्तउ ॥ खेयरमहियरवंदु वीणावजे जित्तउ ॥१३॥ 14 गंपि कुमार वि तहिं जि णिविट्ठउ वम्महबाणु व हियह पइटउ हउँ मि किं पिदावमि तंतीसरु ता तहु ढोइयाउ सुइँलीणउ ता वसुंएउ भणइ किं किजा पही तंति ण एम णिबझेड सिरिहलु एंव एउं किं थवियर्ड लक्खणरहियउ जडमणहारिउ अक्खड सो तहिं तहि अक्खाणउं कण्णइ अणिमिसणर्येण दिट्ठउ । विहसिवि पहिउ पहासइ तुट्ठउ । जह विण चल्ला सरठाणइ करु । पंच सत्त णव दह बहु वीणउ । वल्लईदंड ण पहउ जुजा । वासुइ एहउ एत्थु विरुज्झइ । सत्थु ण केण विमणि चिंतविर्य। मेल्लिवि वीणउ णाई कुमारिउ । आलावणिकइ चारु चिराणउं । 5 ६ B भणंत. ७ KS वासपुज'. ८ B चंपाउरि. ९ ABP णयरु. १० A पलोयउ; P पलोइउ. ११ AP विराइउ. १२ B चारुहत्तु; P चारुदत्तु. १३ BP "तणुरुहु. १४ BP सुहु. १५ 18 गंधव्वयत्त सइ. १६ B रमणु. १७ A °विंदु P °वेंदु. 14 १B कुमार. २ A P कंतइ. ३ PS अणमिस'. ४S °णयणहिं. ५ BP हउं मि; Sहउ वि. ६A सरठाणहु. ७ A सरलीणउ. ८ A दहमुहवीणउ. ९ वसुए. १० AP वीणादंडु. ११ A विबज्झइ. १२ P चित्तवियउ. १३ A तासु कुसारिउ. १४ A °कउ. B a°दि सो हपसा हि रि दिशासमूहशोभिते. 6 a वणि वनमध्ये. 11 • कल यं ठिय कोकिला. 13 °वंदु वृन्दः. 14 16 कण्ण इ कन्यया. 26 पहिउ पथिकः. 3 a तं तीसरु वीणाशन्दः. 4 a सुह. लीण उ कर्णलीनाः. 5 6 वल वीणा. 66 वासुह वासुगिरपि दोरः, अथवा दण्डाग्रे तन्त्रीबन्धाश्रयलघु- काष्ठं वासुगिः. 7 a सि रिहलु तुम्बकः. 8 b कुमारि उ यथा सामुद्रकरहिता स्त्री मुच्यते. 9 a तहि तस्या वीणायाः; b आला व णि कइ वीणानिमित्तमः चारुचिराण उं अतिजीर्णम्.
LXXXIII.14.10.] पुष्फयंतविरायउ [ खेयरकुमारीलंभो 10 घत्ता-हत्थिणायपुरि राउ णिजियारि घणसंदणु ॥ तहु पउमौवह देवि विटु णाम पिउँ गंदणु ॥ १४ ॥ 15 अवरु पउमरहु सुउलहुयारउ जणणु णविवि अरहंतु भडारउ । रिसि होएप्पिणु मुंगसंपुण्णहु सहुँ जेट्टे सुरण गउ रण्णहु । ओहिणाणु तायहु उप्पण्णउं दिट्ठउं जगु बहुभावभिइण्णउं । एत्तहि गयउरि पयपोमाइउ करइ रज्जु पउमरेहु महाइउ । ता सो पश्चंतेहिं णिरुद्धउ तहु बलि णाम मंति पविबुद्ध। 5 तेण गुरु वि ओहोमिउ सकहु बुद्धि माणु मलिउ परचकहु। संतूंसिवि रोमंचियकाएं मग्गि मग्गि वरु बोल्लिउ राएं। मंतिं वुत्तउ तुहि करेज कहिं मि कालि महुं मग्गिउं देजसु। कालें जंत मारणका आयउ सूरि अकंपण णामें। सहुँ रिसिसंघे जिणवरमग्गे पुरबाहिरि थिउ कोओसग्गें । 10 पत्ता-बलिणा मुणिवरु दिडु सुयरिउं अवमाणेप्पिणु ॥ इह एएं हउं आसि धित्तु विवाह जिणेप्पिणु ॥१५॥ 16 अवयारह अवयारु रहजह खलहु खलत्तणु सुहिहि सुहित्तणु तावसर णिवसउ णिजणि एंव भणेपिणु गउ सो तेत्तर्हि उवयारहु उवयारु जिकिजह । जो ण करह सो णियमिवि णियमणु । हउं पुणु अंजु खेवमि किं दुजणि । अच्छह णिवह णिहेलणि जेत्तहि । १५% पोमावइ. १६ A पियणंदणु. 15 १ ABP मिग'. २ APS °परिपुण्णहो; B °संपण्णहो. ३ A अवहिणाणु. ४ A भावहिं भिण्णउं; Als. भावविहिण्णउं. ५ 8 परमरहु. ६ 8 पविद्धउ. ७ P ओहामिय. ८ S परयकहो. ९P संतोसिवि. १. APS अकंपणु. ११ B पुरि. १२ P कायोसग्गें. १३ B घेत्तु. 16 १ AP वि. २ P सुइत्तणु. ३ °रूएं. ४ उजमु खवमि ण दुजणु. ५ B खममि अजु. ६8 सो गउ. 10 घणसंदणु मेघरथः. 11 विहु विष्णुः. 15 1 6 जण णु मेघरथः. 36°भिइण्ण उ भित्रम्. 4 a पयपो मा इ उ प्रजाप्रशंसितः, । म हा हउ महद्धिकः. b a पछते हिं शत्रुभिः. Ga गुरु वि शक्रस्य गुरुबृहस्पतिः तिरस्कृतः. 9a मारण का में मन्त्रिणा मारणावाञ्छकेन इति संबन्धः. 12 एएं एतेन सूरिणा; विवा इ विवादे. 16 26णि य मि वि बन्दा निजचित्तम्.
तेयासीतिमी संधि महापुराणु (LXXXIII.17.10. भणिउ णवंत पर पडिवण्णउं औसि कालि जंप पर दिण्णउ। 6 जं तं देहि अजु मई मग्गिउं जह जाणहि पत्थिव भोलग्गिडं। तारापण वुत्तु ण वियप्पमि जं तुई इच्छहितं जि समप्पमि । पडिभासह बंभणु असमत्तणु सत्त दिणाई देहि रायत्तणु । दिण्णउं पत्थिवेण ते लइयां रोसे सव्वु अंगु पडछायउं । साहुसंघु पाविढे रुद्ध मुंगवहु महु चउदिसु पारद्धउ । 10 सोत्तिपहिं सोमंबु रसिजा सामवेय सुइसुमहरु गिजा। भक्खिवि जंगलु अडवियाई उप्परि रिसिहिं णिहित हई। घत्ता-भोजलरावसमूह जं केण विण वि छित्तउ । तं सवणहं सीसग्गि जणउच्छिडर्ड चित्तरं ॥ १६ ॥ 17 सोत्तर पूरियाई सुहवारें बहलयरेण धूमपष्भारें। अणुदिणु पयडियभीसणवसणहं तो विधीर रूसंति ण पिसुणहं। तहिं अवसरि दुक्लियपरिचत्ता जर्णण तणय ते जाहिं तवतत्ता। णिसि णिवसंति महीहरकंदरि भीरुभयंकरि सुयकेसरिसरि । तेहिं बिहि मि तहिं णहि पवहंतउं सवणरिक्खु दिट्ठउं कंपंतउं । तं तेवडु चोजु जोएप्पिणु भणइ विड्दु पणिवाउ करेप्पिणु । किं णक्खत्तु भडारा कंपह तं णिसुणेवि जणणमुणि जंपा । गयउरि बलिणा मुणि उवसग्गें संताविय पावें भयभग्गें। सजणघट्टणु सवहु भारिलं तेण रिक्खु थरहर णिरारि। पुच्छह पुणु वि सीसु खमवंतह णासह केंव उवदउ संतहं। 10 ७ A adds after 5 6 तुहिदाणु आणंदपवण्णउं; S reads for 5 6 तुढिदाणु आणंदपउण्णउं. ८ B राहत्तणु. ९ ABPS पच्छायउं. १० AP मिगवहु. ११ A सोमंधु. १२ APS सामवेउ. १३ Aसुहमहुरउ; B सुइमहुरें. १४ Als. विछित्तउ. 17 १ A सुहचारि. २ B पीडिय'. ३ B दुक्खिय. ४ P जणय. ५ A जित्तहि तवतत्ता; S जहिं ते. ६ AP जणणु मुणि. ७ A हयभग्गें. ८ B सव्वउ. 8a असमत्तणु असमत्वं मिथ्यादृष्टिः, 96 पहछह य उं प्रच्छादितम्, 10 6 महु मखो यशः. 11 a सो मंबु सोमपानम्. 12 a जंगलु मांसम् ; अवियर वक्राणि. 13 छितउं स्पृष्टम्, 14 सीस ग्गि मस्तकाग्रे. 17 1 a सुह वारे सुखनिषेधकेन । बहल यरेण बहुतरेण. 36 जणणं मेघरथः; तणय विष्णुः 4 b सुय के स रिस रि श्रुतसिंहशन्दे. 5 a पवहंत उं गच्छत्. 9 a सजणघणु साधुकदर्थनम् । सबभारि उं सर्वेषां कुष्टभूतम्, ६[महापुराणु VoL. III ] LXXXIII.17.11.] पुष्फयंतविररायड [खेयरकुमारीलंभो पत्ता-घणरहरिसिणा उत्तु तुम्ह विउब्वणरिखिए । णासह रिसिउवसग्गु भवसंसारु व सिद्धिह ॥ १७ ॥ 18 खलजेणवयसबभुवभूवें छिद्देहिं जाइवि वावर्णरूवें। णिलयणिवासु णिरग्गलु मग्गहि पच्छह पुणु गयणंगणि लग्गहि । तं णिसुणेप्पिणु लहु जिग्गउ मुणि रिय पढंतु कियओंकारज्युणि। भिसियकमंडलु सियछत्तियधरु दब्भदंडमणिवलयंकियकरु । मिट्टवाणि उववीयविहूसणु देसिउ कासायंबरणिवसणु । 5 सो णवणरणाहेण णियच्छिउ भणु भणु तुर्ह किं दिजंउ पुच्छिउ । किं हय गय रह किं पाणहं किं धयछत्तहं दव्वणिहाणई । कषडविप्पु भासह महिसामिहि णिव कम तिणि देहि महु भूमिहि। तं णिसुणिवि बलिणा सिरु धुणियर्ड हा हे दियवर किं पहं भणियउं। वाय तुहारी दावे भग्गी लह धरित्ति मढथिंत्तिहि जोगी। 10 घत्ता-ता विदुहि वहूंतु लग्गउं अंगु णहंतरि । णिहियउ मंदरि" पाउ एक बीउ म उत्तरि॥१८॥ 19 तयउ कमु उक्खित्तु जि अच्छा सो विजाहरतियसहिं अंचिउ ताव तेत्यु घोसावावीणह गरुयारउ णियभाइसहोयर मारहुं आढत्तउ दियकिंकर कहिं दिजउ तेहि थत्ति ण पेच्छह । पियवयणेहिं कह व आउंचिउ । देवहिं दिण्णइ मलपरिहीणह। तोसिउ पोमरहें जोईसरु । विण्हुकुमार खमइ अभयंकरु। 5 18 १ A खलु. २ P अच्चन्भुयभूयं. ३ B छिंदहि. ४ B3 वामण'. ५ AP °णिवेमुं. ६A ओंकायराणि. ७ P रिसिय'. ८ B किं तुह. ९ P दिजह. १० A देहु महु. ११ A मढछत्तिहि S मढयत्तिहि. १२ A मंदिरि. १३ B मणउत्तरि. 19 १ BK उक्खेत्तु. २ BPAls. तहो यत्ति. ३ S °भायसहो'. 12 सिदिइ मुक्त्या यथा संसारो नश्यति. 18 1 a ख ल ज ण व य अञ्चब्भुव भूवें खललोकानामस्यद्भुतभूतेन. 2 a णि लय णि वासु गृहनिवासः, णि रग्ग लु निःप्रतिबन्धम्. 3 6 रिय पढंतु वेदऋचः पठन्. 4 a भिसि य ऋषीणामासनं वृषी; b°मणि वल य° जपमाला. 6 a णवणरणा हेण नवीनराशा बलिना. 11 विदु हि विष्णोः मुने. 19 1 a उक्खि त्तु उत्क्षित उच्चलितः. 2 6 आउंचि उ संकुचितः. 4 a गल्यारउ ज्येष्ठः, तेयासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXIII.20.10. अच्छउ जियउपराउम मारहि रोसुम हियउल्ला वित्थारहि। रोसें चंडालत्तणु किजा रोसें गरयविवरि पइसिजह । एणे जि कारणेण हयदुम्मा कयदोसह मि खमंति महामह । पत्ता-एम भणेपिणु जै? गउ गिरिकुहरणिवासहु ॥ मुणिवरसंघु असेसु मुक्का दुक्खकिलेसहु ॥ १९ ॥ 10 20 अज वि वीण तेत्थु सा अच्छ। तो गंधव्वदत्त किं वायह वणिणा तं णिसुणिवि विहेसं गय गयउरु वल्लैह पणवेप्पिणु वियलियदुर्मयपंकविलेवहु सौ कुमारकरताडिय वजह सत्तहिं वरसरहिं तिहि"गामहिं असेहं सउचालीसेकोत्तर तीस वि गामराय रहसत एकवीस मुच्छेणउ समाणह जह महु आणिवि को विपयन्छ।। महुं अग्गह पर वयणु णिवायह। पेसिय णियपाइक तुरंतें । मैग्गिय तव्वंसिय मणु लेप्पिणु । ऑणिवि ढोइय करि षसुएबहु । सुइभेयहि बावीसहिं छजेई । अट्ठारहजाइहिं सुहधामहि । गीईट पंच वि पयडा सुंदर। चालीस विभासउ छ विहाँसउ। पण पण्णासह ताणई। 10 ४ APS रोसें सत्तममहि पाविजइ. ५ A एण वि. ६ AP महाजइ. ७ AP विहु. 20 १ का वि. २ B तं सुणिवि वियसतें. ३ A पहसतें. ४ A वीणा पण. ५A मग्गिय तक्खणि वीण लएप्पिणु; S मणुणेप्पिणु; Als. तव्वंसियमणुणेप्पिणु (तब्वंसिय+म्+अणुणेप्पिणु). ६ P°दुम्म. ७ A आणिय. ८S सो. ९ AP छजइ. १० AP वजह. ११ AP विहिं गामहिं; S बहुगामहिं. १२ S अंसहिं. १३ A चालीसेकुत्तरु; B चालीसिकुतरु; S चालीसेंकोत्तरु. १४ A गीउ पंचविहु. १५ S रइयासव. १६ S विहासव. १७ P मुच्छणई. १८ A एकूणइ पण्णास जि; B एकूण वि पण्णासई. 8b कायदोसई मि कृतदोषाणामपि; महामह मुनयः. 20 1 a तेत्यु गजपुरे. 26 वय णु णि वा य इ वदनं म्लानं करोति. 46 तवं सिय तद्वंयो. त्पन्ननराणाम्; मणु ले प्पिणु मनः संतोष्य. 6 6 छबह शोभते. 76 अट्ठारह जाइ हिं शुद्धा जातिः, दुःकरकरणा जातिः, विषमा इत्याद्यष्टादशजातिभिः. 8 a अंस हं अष्टादशजातिषु यथासंभवं एक द्वौ... पञ्च इत्यादयः अंशाः, एवं १४१ अंशाः; 6 गी इ उपंच वि शुद्धा भिन्ना वेसरा गौडी साधुरणिका इति पञ्च गीतयः. 9 a तीस वि गा मराय शुद्धायां सप्त ग्रामरागाः, भिन्नायां पञ्च, वेसरायामष्टी, गौड्यां त्रयः, साधुरणिकायां सप्त, एवं त्रिंशत् । चालीस वि भा स उ षड् रागाः टकादयः, टक्करागे द्वादश भाषाः, पञ्चमरागे दश, हिन्दोलारागे तिस्रो भाषाः, मालवकौशिकरागे अष्ट, षड्जरागे सप्त, ककुनागे पर. 10 a एकवीस मुच्छ ण उ मध्यमग्रामोद्भवाः सप्त, षड्जरागोद्भवाः सप्त, निषादरागोन्द्रवाः सप्त.
LXXXIII.20.11.] पुष्फयंतविरया [खेयरकमारीलंभो पत्ता-तापायंता एंव वीणा सुइसरजोग्गउ ॥ गं धम्महसह तिक्खु मुद्धहि हियवह लग्गउ ।। २० 21 णयण णाहहु उप्परि घुलियई अटुंगई वेवंत वलियई। तंतीरवतोसियगिवाणहु पित्त सयंवरमाल जुवाणहु । संथुउ तरुणु सुरिंदें ससुर विहिउ विवाहमहुँच्छउ ससुरें। पुणरवि सो विजाहरदिण्णहं सत्तसय परिणेप्पिणु कण्णहं। मणहरलक्खणचच्चियगत्तउ काले रिट्ठणय संपत्सउ। राउ हिरण्णवम्मु तहिं सुम्मइ जासु रजि णउ कासु वि दुम्मइ । तासु कंत णामें पोमावह परहुयसह बालपाडलगइ। रोहिणि पुत्ति जुत्ति णं मयणहु किं वण्णमि भल्लारी भुयणेहु । ताहि सयंवरि मिलिय णरेसर तेयवंत णावह सासणेसर। ते जरसंघपमुह अवलोइय कण्णा माल ण कासु वि ढोइय । 10 तहिं मि तेण वणगयपडिमले जिणिवि कण्ण सकलाकोसलें । माल पडिच्छिय उद्दिउ कलयलु संणद्धउं सयलु वि पत्थिवबलु। जरसिंघहु आणइ कयविग्गह धाइय जादव कउरव मागह। तेहिं हिरण्णवम्मु संभासिउ पई गउरविड का किर देसिउ। मालामाल ण कइगलि बज्झइ जाव ण अज विराउ विरुज्झइ । 15 घत्ता-ता पेसहि लैंहु धूय मा संघहि धणुगुणि सरु ॥ वं? जरसंधि विरुखें पावहि वहवसपुरु ॥ २१ ॥ 22 तं.णिसुप्पिणु सो पडिपड भडबोकहं वर वीर ण कंपद। जो महुं पुत्तिहि चित्तहु रुचा सो सहउँ किं देसिउ वुश्चइ । १९ APAls. वीणासरु सुइ. 21 १ AP चलियइं. २ P°महोच्छउ. ३ A°णयरि. ४ A °पडलगइ. ५ A भुवणहो; S सुयणहो. ६ B जरसंध;. K जरसंधु'; S जरसिंधु. ७ S जिणवि. ८S उहिय. ९ B जरसंघहो; S जरसेंधहो. १० A आणय. ११ APS जायव. १२ BS तहो धूय. १३ BK वट्ट. 22 १ PS णिसुणेवि सो वि. २ A वरचीरु; BPS वरधीरु. ३S सूहवु. 21 3 a स सुरें देवैः सहितेन । स सुरें श्वशुरेण चारुदत्तेन. 7 6 पर हु य° कोकिला. 11 a तहिं मि तत्रापि; वणगय° वनगजाः । स कला को स लें पटहवादविज्ञानेन. 14 6 दे सिउ पथिक, 15 a क इ ग लि वानरगले; b विरुज्झइ कुप्यति जरासंध:. 17 वढ स्थूलबुद्धे, मूर्ख. 22 16 °बोकई छागानाम् ( भटब्रुवेभ्यः ).
तेयासीतिमो संषि] महापुराणु [LXXXIII.23.8. पहु तुम्हरं वि घिट्ट परयारिय अज ण जाहे समरि अवियारिय। ता तर्हि लग्गई रोहिणिलृद्धा माहिवासेण्णई सहसा कुद्धई। थिय जोयंति देव गयणंगणि अण्णाहु अण्णु भिडिउँ समरंगणि।। कंचणविरहह रहवरि चडियउ णववरु णियभाइहि अभिडियउ । विंचंतें सहस त्ति परिक्खिउ तेण समुहविजउ ओलक्खिउ । जे सर घल्लह ते सो जिंदा अप्पुणु तासु ण उरयलु भिंदा । बंधषु जगि ण होह णिव्वच्छलु सुइरु णिहालिवि जउवैभुयबलु। दिवपत्तिपत्तेहिं विहूसिउ णियणामंकु बाणु पुणु पेसिउ । 10 पडिउ पयंतरि सउरीणाहें उच्चाइउ अरिमयउलेवाहें । अक्खराई वाइयई सुसत्तें वियलियबाहजेलोल्लियणेतें । जणउवरोहें पई घरि धरियड जो चिरु विहिवसेण णीसरियउ। घत्ता-संवच्छरसइ पुण्णि आउ एउ समरंगणु ॥ हउं वसुएवकुमार देव देहि आलिंगणु ॥ २२ ॥ 15 23 जइ वि सुवंसु गुणेण विराइड आवइकोले जैइ वि ण भजइ भायरु पेक्खिवि पिसुणु व वंकडं परवा रहवराउ उत्तिण्णउ एकमेक आलिंगिउ बाहहिं र्भाय महंतु णविउ वसुएवं हउं पइं भायर संगरि णिजिउ अण्णहु चावसिक्ख कहु पही कोडीसरु णियमुट्टिहि माइउ । जह वि सुहडसंघट्टणि गजह । तो वि तेण वाणासणु मुक्कउं । कुंअरु वि संमुहु लहु अवइण्णउ । पसरियकरहिं णोइंकरिणाहहिं।। जंपिउ पहुणा महुरालावें। बंधु भणंतु ससूअँहु लजिउ । पई अम्भसिय धुरंधर जेही । .. ४ P जाहु. ५ P तहो. ६ S गहिणि'; K गेहिणि° in second hand. ७ B जोवंत; S जोयंत. ८ AP लग्गु. ९S सवरंगणि. १० B विद्धते; P विधत्ते. ११ APS अपणु. १२ B जोवहभुय'; " जोय. १३ BAls. दिवपक्खि; P दिव्वपंति. १४ B°मियउल. १५ । 'वाहन्भोलिय'. १६ A गत्ते. १७ P एव. 23 १B सुवंस. २ APS °कालए. ३ 8 जं पि. ४P कुमरु; 5 कुंवरु. ५ । णामि. ६ APS भाइ. ७ A सभूयहं. ८ B कहि; P कहं. o 3 a पर या रिय पारदारिकाः. 66 ण व वरु वसुदेवः; णि य भाइ हिं समुद्रविजयादिभिः सह. Ya णि व्व च्छ लुं निःस्नेहः; 6 ज उवह° यदुपतिः. 10 a दि ब्व पति पत्ते हिं दिव्यपक्षिपक्षः. 11 a सउरीणा हे समुद्रविजयेन; । म य उल वा हे मृगकुलब्याधेन. 12 a सुसत्तें सत्त्वसाहसयुक्तेन °वाह जलो लि यणे तें बाष्पजलानेत्रेण. 13 a धरि धरि य उ बहिर्गन्तुं निषिदः. 14 ए उ एषः. 23 4 a णर वह समुद्रविजयः. 76 ससूअहु स्वसारथेः सकाशात् .
LXXXIII.23.9.]] पुष्फयंतविररायउ [खेयरकुमारीलमी पर हरिवंसु बप्प उद्दीवित तु९ महु धम्मफले मेलाविड । अजै मज्झ परिपुण्ण मणोरह गय णियपुरवरु दस वि दसारह । 10 खेयरमहियरणारिहिं माणित थिउ वसुएवं रायसंमाणिउ । संखु णाम रिसि जो सो ससिमुहु महसुकामरु रोहिणितणुरुहु । घत्ता-भरहखेतैनृवपुज्जु णवमु सीरि उप्पण्णउ ॥ पुष्पदंततेयाउ तेण तेउ पडिवण्णउं ॥२३॥ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकइपुष्फयंतविरइए महा- भव्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे खेयर भूगोयरकुमारीलंभो समुह- विजयवंसुएवसंगमो णाम तेयासीतिमो परिच्छेउ समत्तो ॥ ८ ॥ ९ AP पुण्णफलें. १० BP अजु मज्यु. ११ B वसुएवराउ. १२ A P °खेत्ति णिव . १३ s खयर. १४ A °वसुदेवसंगमो बलदेवउप्पत्ती. १५ P तेयासीमो; S तीयासीतिमो. 10 6 दसारह दशार्हाः समुद्रविजयादयः. 14 °ते या उ तेजसोऽप्यधिकम्.
LXXXIV गयर्णिदे भणि रिसिँदें सोत्तसुहाई जणेरी ॥ सुणि सेणिय जिह जिणजाणिय तिह कह कंस? केरी ध्रुवकं ॥ 1 6 धावंतमहंततैरंगरंगि गंगागंधावईसरिपसंगि। पेप्फुलियफुल्लवेइल्लवेल्लिं कउसिय णामें तावसह पल्लि । तर्हि तसि विसिटु वसिटु णामु पंचग्गि सहइ णिटवियकामु । मुणि भदवीरगुणवीरसण्ण अण्णहिं दिणि आया समियसण्ण । बोलाविउ तावसु तेहिं एव अण्णाणे अप्पउ खवहि केंव। तर्वहुयवहालउ वित्थरंति किमिकीडय महिणीडय मरंति । विणु जीवदयाइ ण अत्थि धम्मु धम्में विणु कहिं किर सुकिउ कम्मु । विणु सुक्किएण कहिं सग्गगमणु किं करहि णिरत्थउं देहदमणु। 10 पडिबुद्ध तेण वयणेण सो वि णिग्गंथु जाउ जिणदिक्ख लेवि । मुणिवरचरियई तिव्वहं चरंतु आइउ महुँरहि महि परिभमंतु । उववासु करह सो मासु मासु देहति"ण दीसह रुहिरु मासु । गिरिवरि चैरंतु अञ्चंतणिड्डु रिसि उग्गसेणराएण दिछ। तें भत्तिह बोल्लिउ णिरु णिरीहु लब्भा कहिं पहउ सवणसीहु 15 घत्ता-ओसारिउ णयरु णिवारिउ मा परु करउ पलोयणु ॥ सविवेयहु साहुहु एयहु हउं जि करेसमि भोयणु ॥१॥ 2 . जोयंतहु भिक्खुहि पिंडमग्गु पहिलारह मासि हुयासु लग्गु । मयगिल्लगंडे हिंडियदुरेहु बीया कुंजरु णं कालमेहु । 1 १ गयणेदें. २ । कंसह. ३ AP °तरंगभंगि. ४ AB °सरिसुसंगे; P°सरिससंगि. ५ B पफुलफुल'; ६ AB °वल्लि. ७ A तवसिद्दु वसिद्गु; B वसिड्डु विसिडु. ८ A णवहुय. ९ AP जाला; B जालई. १० B महुरह. ११ A देहेण ण दीसइ. १२ AP तवंतु. • . 2 १B पिंडु, २ S पहिलाए. ३ BPAIS.गंड'. 1 1 ग य णिं दें गतनिन्देन ऋषीन्द्रेण; सो त सुहा ई कर्णसुखानि. Ya°गि स्थाने. 4b कउ सि य कौशिकी. 6 6 स मि य सण शमितचतुःसंशो. 126 म हुर हि मथुरायाम्. 16 ओ सारि उ निषिदो लोकः. 17 स विवे यहु सविवेकस्य साधोः. 2 1 a पिंड मग्गु आहारमार्गम् ; । हु यासु लग्गु राजमन्दिरेऽमिर्लमः. 2 a म य गिलगंड मदाकपोल:; हिं डि य दुरेडु भान्तभ्रमरः; । बी यह द्वितीये मासे.
LXXXIV.2.3.] पुष्फयंतविरायड [वानुएवजम्मणं भिदा दंतहि नॅवभिचदेह तझ्या आईउ गरणाहले । पहुभंतउ कजपरंपराइ हियउल्लङ ण गइउं णिहयराइ । तहु तिणि मास गय एम जाम केण वि पुरिसेण पउत्तु ताम। 5 पर वारदसणाहारु देह पहउ वि केम भण्ण विवेह। भुंजाविउ भुक्खा दुक्खु तिक्खु हा हा राएं मारियउ भिक्खु । तं णिसुणिवि रोसहुयासणेण पजलिउ तवसि दुम्मिउ मणेण । मंजीररावराहियपयाउ तवसिद्धउ आयउ देवयाउ। सत्त वि भणति भो भो वसिट्ट दूरुझियदूसहदुदृतिट्ट। 10 किं उग्गसेणकुलपलयकालु पायडहुं णिविडेदुक्कियकरालु। किं महुर जलणजालालिजलिय दर्वेखालहुं तुह महिवलयघुलिय । ता चवह दियंबरु भिण्णगुज्झु जम्मंतरि पेसणु करहु मझु । कडिसुत्तयघोलिरकिंकिणीउ तं इच्छिवि गइयउ जक्षिणीउ । इयरु वि महिमंडलि झत्ति पडिउ पुणु रोसणियाणवसेण णडिउ। 15 घत्ता-मुणि दुम्मइ णियमणि तम्मइ उग्गसेणु अइसंधमि ॥ कुलमेहणु एयहु गंदणु होइवि एहु जि बंधमि ॥ २॥ मुउ सो पोमावइगब्भि थक्कु पियहिययमाससद्धालुयाह णउ अक्खि भत्तारहु सईड कारिमउ विणिम्मिउ उग्गसेणु भक्खिउं णियरमणहु देहमासु अवलोइउ ताएं कूरदिट्टि कंसियमंजूसहि किउ अथाहि णं णियंतायहु जि अकालचक्छु। झिजंतियाइ सुललियभुयाइ । बुड्ढेहिं मुणिउं णिउणइ मईह । फोडिउ णं सीहिणिए करेणु। उप्पण्णउ पुत्तु सगोर त्तणासु। णिहणेककामु उग्गिण्णमुट्टि। घल्लिउ कालिंदीजलपवाहि । 5 ४ BP णिव'. ५ PS आयउ. ६ 5 पवुत्तु. ७S णिसुणवि. ८ B दूमिय; P दूमिउ. ९S हो हो. १. B णिवडदुक्खय. ११ ABP °जालोलि'. १२ S दक्खालहं. १३ A कुलमंडणु. 3 १A° १ A ° तायहु जियकालचकु; B°तायहो जि अकाल'; S °तायहो अकाल'. २B सो फाडिउ णं सीहिणिए; S फालिउ. o 3bणरणाह जरासंधः. 4 a भंत उ विस्मृतः आकुलितो वा; bणि ह य राह निहतरागे मुनी. 6 6 विवेह विवेकी. 86 दुम्मि उ उपतापितः. 9 a मंजीररावरा हि यप या उ नूपुरशब्दशोभित- पादाः. 10 6 °ति तृष्णा. 11 6 पाय ड हुं प्रकटीकुर्मः. 12 a महु र मथुरामः 6 दक्खा ल हुँ दर्शयाम:. 15 a इयरु मुनिः । °णि याण निदानम्. 16 तम्मइ खिद्यते; अहसंध मि वञ्चयामि. 3 2a पिय हि य य° भर्तृहृदयम्. 3 मुणि उशातो दोहदः; णि उणद निपुणया. 7a कंसि य मंजूस हि कांस्यमञ्जूषायाम् ; अथा हि अस्ताप (अगाधे ).
चउरासीमो संधि] महापुराणु [ LXXXIV.4.9. मंजोयरीह सोमालियाइ पालिउ कल्लोलयबालियाह। कंसियमंजूसहि जेण दिड्डु तेणे जि सो कंसु भणेवि घुटु । कोसंबियुरिहि पत्तउ पमाणु णं कलिकयंतु णं जाउहाणु। 10 णिधु जि परडिंभई ताडमाणु घाडिउ ताएं जायउ जुवाणु। गउ सउरीपुरु वसुंएवसीसु जायउ णाणापहरणविहीसु । असिणा जरसिंधै जिणिवि वसुह णिट्ठविय वहरि सुहि णिहिय ससुहै। एकहिं दिणि अत्थाणंतरालि थिउ पभणइ सो गायणरवालि। मई बहुविहपरमंडलिये जित्त धेरणि वितिखंड साहिय विचित्त। 15 पर अजि विणउ सिज्झइ सदप्पु #उ पणवइ णउ महु दे कप्पु । पोयणपुरवइ सीहरहु राउ रणि दुजउ रिउजलवाहोउ । घत्ता-जो जुज्झइ तहु बलु बुज्झइ धरिवि णिबंधिवि आणइ ॥ रहकुच्छर णं अमरच्छर मेरी सुय सो माणइ ॥ ३ ॥ अण्णु वि हियइच्छिउ देमि देसु इय भणिवि णियंकविहूसियाई सयलहं मंडलियहं पत्थिवेण एक्केण एक्कु तं धित्तु तेत्यु जोइउं वाइउं तं वईरिजूरु पक्खरिय तुरय करि कवयसोह णीसरिउ सणि व कयदेसदिट्टि सहुं कंसें रोहिणिदेविणाहु परमंडलु विद्धंसंतु जाइ छुड करउ को वि एत्तिउ किलेसु । आलिहियई पत्तई पेसियाई। गय किंकरवर दसदिसि जवेण । अच्छह वसुएउ कुमार जेत्थु । देवाविउं लहुं संगोमतूरु। 5 मच्छरफुरंत आरूढ जोह। अंधयविट्ठिसुउ वईरिविट्टि । णं ससिमंडल हु विरुद्ध राहु । पहि उप्पहि बलु कत्थ वि ण माइ । ३ B मंदोवरीए. ४B कलालिए. ५ AP तेण वि. ६ AP कोसंबिणयरे. ७S धाडियउ. ८ AP क्सुदेव. ९P जरसेंधे S जरसंधे. १. A समुह. ११ 8 मंडिलिय. १२% धरणी तिखंड. १३ AP पय पणवइ. १४ 5 °वायु. १५ APS कोच्छर. 4 १P अण्णु मि. २P हियइंछिउBS हियउच्छिउ. ३ APS वसुएव'. ४ वेरिजरु. ५PS Als. संणाहतूरु. ६ B Als. मच्छरपूरिय.७AP अंधकविहीसुउ.८। वहरविट्ठि.९९ रोहिणी'. 10 6 क लि क यं तु कलिकालयमः; जा उहाणु राक्षसः. 11 b धाडि उ निर्घाटित. 125 °पहरण. विहीसु प्रहरणैर्भयानकः, 13 b समुह ससुखाः स्थापिताः सुहृदः. 16 b कप्पु दण्डः करः. 17 6 °जल वाह वाउ मेघस्य वातः. 19 रह कुच्छर मनोहररतिकौतुकोत्पादिनी. 4 2 a णि यं क° स्वचिन । पत्तई लेखाः. a जोहउं दृष्टम्. 7 a स णि व शनिग्रहवत्; वहरि विहि शत्रूणां विष्टिः पापवतीवत्. 96 पहि उप्प हि मार्गे उन्मार्गे च. - ७ [ महापुराणु-VoL. III ] LXXXIV.4.10.] पुष्फयंतषिरायड [वासुएवंजम्मण 10 घत्ता-चलकेसरकरसहभासुरहरिकहिई रहि चढियउ॥ जयलंपड कुाँउ महाभा पमुपवा अभिडियउ॥४॥ 5 सउहद्देएं संगामि वुत्त हरिमुत्तसित्त हय रैहि णिउत्त । आवाहिउ सो धयधुव्वमाणु दलवट्टि रिउँ जंपाणु जाणु । वसुएवकंस भूभंगभीस लग्गा परवलि उज्झायसीस । वरसुहडहं सीसई णिल्लुणंति थिरु थाहि थाहि हणु हणु भणंति । बंचंति वलंति खलंति घंति पसंति एंति पहरंति थंति । 5 अंत लंबंत ललललंति रत्तहं पवहंत झलझलति । महि णिविर्डमाण हय हिलिहिलंति सरसल्लिय गयवर गुलुगुलंति । ट्ठो? रुट्ठ मारिवि मरंति जीविउं मुयंत पर हुंकरंति । पललुद्धई गिद्ध णहि मिति भूयई वेयाल किलिकिलंति । पहरणइं पडंत धगधगंति विच्छिण्णइंकवयइंजिगिजिगंति । 10 घत्ता-पहरंतहु सामाकंतहु सीहरहेण णिवेइय ॥ सर दारुण वम्मवियारण कंचणपुंखविराइय ॥५॥ 6 6 एयारह बारह पंचवीस पण्णास सहि बावीस तीस । तेण वि तहु तहिं मग्गण विमुक रह वाहिय खोणियखुत्तचक्क । ते वीरं बेवि आसण्ण दुक्क णं खयसागर मजायमुक्क। परिभडघंघलु भुयबलु कलंति अवरोप्पर किले कोतहिं हुलंति । ता सुहेडसमुभड चप्परेवि राणि णियगुरुअंतरि पइसरेवि । १० P °भासुरु. ११ B° कडिय'. १२ P कुविउ. १३ AP रणे भिडियउ. 5 १ AP सउहदें लहु संगामधुत्त; S सउहदे णं संगामे. २ A रहवरे णिउत्त. ३ B आवा- हिवि. ४S तहिं. ५ वरबले. ६ BPAls. चलंति. ७ B गत्तई लुचंतइं. ८ APS णिक्डमाण. ९ AP कयवयई. 6 १ BS खोणीखुत्त. २ AP मजायचुक. ३ ABPS किर. ४ A सुहडु समुन्भडु. 10 °हरि कटिह सिंहाकृष्टरयोपरि. 5 10 स उह दे एं सुभद्रापुत्रेण । हरि मुत्त सित्त सिंहमूत्रसिक्ता अश्वा रथे बद्धाः. 2 a सो रथः. 36 उज्झायसीस उपाध्यायशिष्यो.baधंति ध्वंसयन्ति.76 सरस लि य शरशल्ययुक्ता:. 11 सामा- कंत हु वसुदेवस्य विजयपुरराजपुत्रीकान्तस्य णि वे हय दत्ताः. 6 baच प्प रेवि वञ्चयित्वा. ५० चउरासीमो संघि ] महापुराणु [LXXXIV.7.14. पवरंगोवंगई संवरेवि चवलाउहपरिवंचणु करेवि । उल्ललिवि धरिउ सीहरहु केम कंसें केसरिणा हत्थि जेम। आवीलिवि बद्धउ बंधणेण जर्डजीउ व जीयांसाधणेण । जिउ दाविउ अद्धमहीसरासु अहिमाणु भुवणि णिवूद कासु। तं पेखिंवि राएं वुत्तु एंव वसुएव तुज्यु सम णेय देव । 10 घत्ता-साहिजर केण धरिजा पहु पयंड महाबलु ॥ पहरूंदें जिह णहु चंदें तिह पर मंडिउंणियेकुलु ॥६॥ 7 को पावर तेरी वीर छाय कालिंदिसेणसंदेहजाय। लह लह जीवंजसजसणिहाण मेरी सुय संतावियजुवाण । तारोहिणेयजणणेण वुत्तु परमेसर परजंपणु अजुत्तु । हउँ णउ गेण्हमि परपुरिसयारु एयहु कंसे किडे बंधणारु । रायाहिराय जयलच्छिगेह दिजउ कुमारि एयहु जि एह । 5 पहु पुच्छइ कुलु वजरह कंसु णउ होइ महारउ सुद्धवंसु। कोसंबीपुरि कल्लालणारि मंजोयरिणामें हिययहारि। तहि तणुरुहु हउं अञ्चंतचंड परडिंभमुंडि घलंतु दंड। मुक्कर णियप्राणेहणियाइ मायई दुपुत्तणिव्विण्णियाइ। सूरीपुरि सेविउ चावसूरि अब्भसिउ महं वि धणुवेउ भूरि। 10 सहुँगुरुणा जाइवि धरिउ वीर अवलोयहि पासकियसरीरु । तं सुणिवि गरिंदे सीसु धुंणिउं एयहु कुलु एउंण होइ भणिउं। घत्ता-रणतैत्तिउ णिच्छउ खत्तिउ एहु ण पैर भौविजह ॥ कुलु सव्वहु णरहु अउव्वहु आयारेण मुणिजह ॥ ७ ॥ ५ AB °परवंचणु. ६ B जडु. ७ AP कम्मणिबंधणेण. ८ APS पेच्छिवि. ९ A णिययकुलु. 7. १P°सय. २ PS कउ. ३ B मंजोवरि. ४ AP °पाण'. ५ PS मायाए. ६8 सउरी'. ७ A अन्मासिउ. ८ BSAls. धीरु. ९धुणीउं. १. A रणतंतिउ. ११ । पर. १२ AP चिंतिजइ. . 6 a अंगोवंगई अङ्गोपाङ्गानि. 8a आवी लि वि आपीड्य; b जी या साधणेण जीविताशया धनाशया च. 11 एहु सिंहरथः. 7 16 का लिं दि से ण' कालिंदसेना जरासंधस्य राशी. 3 a रोहिणे य ज णणेण बलभद्रपित्रा वसुदेवेन. 4 a °पुरि स या रु पौरुषम् ; 6 एयहु सिंहरथस्य; बंधणारु बन्धनम्. 8 6 °मुंडि मस्तके. 9a अद्दणि याइ उद्विग्नया. 10 a चा व सूरि वसुदेवः. 116 पासं कि य सरीरु बन्धनचिहितः. 13 रणत त्ति उ रणचिन्तायुक्तः; परु अन्यो न क्षत्रियं विना. 14 अउ व्व हु अपूर्वस्य अशातस्य; आ यारेण आकारेण आचारेण वा. -५१- LXXXIV.8.1.] पुष्फयंतविररायउ [वासुएवजम्मणं 8 इय पहुणा भणिवि किसोयरीहि पेसिउ दूयउ मंजोयरीहि । ते जाईवि महुआरिणि पवुत्तै पई कोकह पहु बहुबंधुजुत्त । किं भासियाइ बहुयेइ कहाइ अच्छह तेरउ सुउ तहिं जि माह । सुयणामें कंपिय जणणि केव पवणंदोलिय वणवेल्लि जेव । सा चिंतह णउ संवरह चित्तु किउं पुत्ते काई मि दुश्चरित्तु । 5 हकारउ आयउ तेण मज्झु बज्झउ मारिजउ सो जि वज्झु इय विवि चलिय भयथरहरंति मंजूस लेवि पहि संचरंति । दियहेहिं पराइय रायवासु दिट्ठउ णरवइ साहियदिसाँसु । राएण भणिय तेउं तणउ तणउ इहु कंसवीरु जगि जैणियपणउ । ता सा भासह भयभावखद्ध कालिंदिहि मई मंजूस लद्ध । 10 तणिय माय हउं तुम्हहं सुद्धिणिमित्तु आय । कलियारउ सइसवि सिसु हणंतु णीणिउ घराउ विप्पिउ चवंतु । मेरउ ण होइ मुक्कउ गुणेहिं जोइय मंजूस वियक्खणेहिं । घत्ता-तहिं अच्छिउँ पसु णिवैच्छिउं जयसिरिमाणिणिमाणिउ ॥ सुहदिहिहि णरवइविटिहि णत्तिउ लोएं जाणिउ ॥ ८ ॥ 15 ओहच्छइ एयहु 9 पवरुग्गसेणपोमावईहि इय वइयरु जाणिवि तुटु णाहु ससुरेण भणि घरवीरवित्ति सुउ कंसु एहु सुमहासईहि । जीवंजस दिण्णी किंउ विवाहु । जा रुश्चई सामग्गहि धरित्ति । 8 १ जोएवि; K जोइवि in second hand. २ A पउत्तु; B पवुत्तु; P पउत्त. ३ AB जुत्तु. ४ AP बहुलइ. ५ AP भरिवि. ६ A संवरंति. ७ AKP°दसासु; but gloss in K साधित- दिशामुखः. ८ P भणिउ. ९ A तुह; BAls. कहो; Als. considers तउ to be a mistake ra PS for कहु. १० B जगजणिय. ११ P भयताव. १२ A एह अच्छह; P एहत्थइ. १३ B णिवच्छिउं. 9 १° पउमावईहि. २ S जाणवि. ३ 8 कउ. ४ A बहुवीरवित्ति; B वरु वीरवत्ति. ५ A रुचइ ता. ६ Bधरत्ति. 8 2 a जा इ वि मिलित्वा; म हुआ रिणि कल्लाली (मद्यविक्रयिणी ); b बहुबंधु जुत्त बहु- कुटुम्बयुक्ता. 3 6 सा हि य दि सासु साधितदिशामुखः. ) a त उं तण उ तण उ तव संबन्धी तनयः. 11 a ओ हच्छइ एषा मञ्जूषा तिष्ठति; b सुद्धि णि मित्तु वृत्तान्तं कथयितुम्. 12 a क लि यारउ कलहकारी; स इस वि शिशुत्वे बालावस्थायाम्. 15 णत्ति उ पौत्रः, उग्रसेनपुत्रः. -५२- चउरासीमो संघि] महापुराणु [LXXXIV.10.12. 5 जामाएं वुत्तु णिरुत्तवाय महुं महुर देहि रायाहिराय। महिमंडलसहिय महामडासु साँ दिण्ण तेण राएण तासु। सहुँ सेण्णे उग्गयधरणिपंसु णियवंसहुयासणु चलिउ कंसु। अविणीयजीयजीविउ हरंतु दिवसेहिं पत्तु मच्छरु वहंतु । वेढिय महुराउरि दुद्धरेहि हत्थिाहिं रहोर्हि हरिकिंकरहिं । अट्टालय पौडिय दलिउ कोड साडिउ पुररक्खणणरमरटु। अक्खिउ रेहिं गंभीरभाव आयउ तुझुप्परि पुत्तु देव । जो पई कालिंदिहि चित्तु आसि एवहिं अवलोयहि णियभुयासि । घत्ता-आयण्णिवि रिउ तणु मणिवि दाणु देंतु णं दिग्गउ ।। संणज्झिवि हिया विरुज्झिवि उग्गसेणु पहु णिग्गउ ।। ९ ॥ 10 10 संचोइयणाणावाहणाह जायउ रणु दोहिं' मि साहणाहं । करमुक्कसूलहलसव्वलाह दढधरियाउंत्रियकुंतलाहं । घोलेतअंतमालाचलाह पंवहंतपहरसंभवजलाई । पडिदंतिदंतलुयमयगलाई असिवरदारियकुंभत्थलाहं। सॉडियसरत्तमुत्ताहलाहं दोखंडियकमकडियलगलाई । णिवडंतहं मुच्छाविभलाह णारायणियरछाइयणहाहं। अइदूसहवणवेयणसहाहं भडभिउडिभंगभेसियगहाहं । दरिसावियदेहवसांवहाह णीसारियणियणरवहरिणाहं । अवलोइयकरधणुगुणकिणाहं । ता उग्गसेणु वाहियगइंदु धाइउ सहुँ गिरिणा णं मइंदु । 10 बोल्लाविउ रूसिवि तणउ तेण किं जाएं पई णियकुलवहेण । गब्भत्थे खद्ध मज्झु मासु तुडं महुं हुयउ णं दुमि हुयासु । ७ AP ता. ८ । जीव. ९ ABPS दियहे हिं. १० । वाडिय. ११ A साडिउ पुररक्खणु णरमरटु; BAls. णिद्धाडिउ पुररक्षणमरहु; S साडिउ पुररक्खणभडमरटु. १२ A चरेहिं. 10 १ APS दोहं मि. २ S read from here down to line 10 the text in a confused manner. ३ 5 लोलंत ; K लोलंत" in second hand. ४B पहवंत'. ५ BAls. पाडिय'. ६ A °सरंत'. ७S °भिंभलाई. ८S हय दूसह . ९ AP °वसावयाहं. १० AP वाहेवि गयंदु. ११ APणं सहुँ गिरिणा मइंदु. १२ AP दुमु हुवासु. + a णि रुत्त वा य सत्यवाक् त्वम् . 6 a उगा यधर णि पंसु उच्छ्रितभूधूलिः सैन्यगमनात्. 7 a अविणी य’ शत्रवः. 8 6 °हरि अश्वा:. 9 a कोटु सालः प्राकारः; b सा डि उ पातितः. 1036 °प हर संभव प्रहारोसन्नम्.5a °स रत्त° सरुधिराणि. 66 णारा य' बाणा:. 7a °वण वे यण व्रणवेदना. 10 6 म इंदु सिंहः. 11 6 जाएं जातेन उत्पन्नेन. 12 6 दु मि वृक्षे. 9 - LXXXIV.10.13.] पुष्फयंतविरहयउ [वासुएवजम्मणं घत्ता-विधतें समरि कुपुत्ते उग्गसेणु पचारिउ ॥ जो पेल्लह पाणि घल्लह सो महु बप्पु वि वहरिउ ॥१०॥ 11 बोलिजा एवहिं काई ताय परिहच्छ पउर दे देहि घाय । गजंतु महंतु गिरिंदैतुंगु ता चोइउ मायंगहु मयंगु। पहरण णिौरिय पहरणेहिं पहरंतहिं सुयजणणेहिं तेहिं। णहयलि हरिसाविउ अमरराउ उडिवि कंसें णियगयवराउ । पडिगयकुंभत्थलि पाउ देवि पुरिमासणिल्लभडसीसु लॅणिवि। 5 असिघाउ देंतु करि धरिउ ताउ पंचाणणेण णं मृगु वराउ। आवीलिवि भुयवलपण रुद्ध पुणु दीहणायपासेण बद्ध। तेत्थु जि पोमावह माय धरिय कि तुहूं मि जणणि खल कूरचरिय। इय भणिय बे विससिकंतकंति णिहियई णियमंदिरिगोउरति । असिपंजरि पियर पावएण चिरभवसंचियमलभावएण। 10 थिउ अप्पुणु पिउलच्छीविलासि लेहारउ पेसिउ गुरुहि पासि । लेहें अक्खिउं जिह उग्गसेणु रणि धरिवि णिबद्धउ णं करेणु । पई विणु रजेण वि काई मझु जह वयणु ण पेच्छमि केहि मि तुज्यु। तो महु णरभवजीविउंणिरत्यु आवेहि देव उडियउ हत्थु । घत्ता-तें वयणे रंजियसयणे संतोसिउ सामावइ ।। 15 गउ महुरहि वियलियविहुरहि सीखें तासु मणि भावइ ॥ ११ ॥ 12 लोएं गाइजह धरिवि वेणु जो पित्तिउ णामें देवसेणु । तहु तणिय धूये तिहुवैणि पसिद्ध सामा वामा गुणगामणिद्ध । 11 १P परिहत्थु; S परिहत्थ. २ गिरिंदु. ३ B चोयउ. ४ APS णिवारिवि. .५ AP सीसु लेवि. ६ BP मिगु; S मिग. ७S °वासेण. ८S इह भणिवि. ९ P मंदिर'. १० APS.अप्पणु. ११ S धरवि. १२ APS कह क. १३ ४ ता. १४ B ओडियउ; P ओड्डियउ. १५ B तासु सीसु. 12 १ B धीय. २ B तिहुवण. 11 1 6 परिह च्छ शीघ्रम्. पुरिमा स णि ल° अग्रासनस्थस्य. 6 a ताउ पिता उग्रसेनः. 7 a आ वी लि वि आपीड्य. 9a स सिकं तकं ति चन्द्रकान्तमनोहरे; b गोउ ति गोपुरप्राङ्गणे. 11 a पि उलच्छी विला सि पितृलक्ष्मीविलासे. 14 6 उड्डिय उ हत्थु प्रार्थनानिमित्तं उर्वीकृतः. 15 सा मा व इ वसुदेवः. 16 सी सु शिष्यः कंसः वसुदेवस्य मनसि रोचते. 12 16 पित्ति उ कंसस्य पितृव्यः देवसेनः. 26 तहु त णि य धूय ( हरि ) कुरुवंशोत्पन्ना देवसेनेन पोषिता देवकी इति भारते प्रसिद्धम; 6 वा मा मनोहरा; गुण गामणि ब गुणसमूहलिया.
चउरासीमो संघि महापुराणु [LXXXIV.13.8. रिलिहिं मि उकोईयकामवाण देवाणामें देवयसमाण । सा गियसस गुरुदाहिण भणेवि मडुराणाहे दिण्णी थुणेवि । मुटुंभुंजर्माण णिसिवासरालु अच्छंति जाव परिगला कालु। 5 ता अण्णहिं दिणि जिणवयणवाह अहमुत्तउ णामें कंसभाइ। पिउबंधणि चिरु पावइउ वीरु णिप्पिहु अमेल्लिवि णियसरीरु । चरिया पठ्ठ मुणि दिड ताइ मेहुणउ हसिउ जीवंजसाह । दक्खालिउ देवइपुष्फचीरु जइ जंपड जायकसायहीरु। जरेसंधकंसजसलंपडेण मारेवी एएं कप्पडेण । 10 होसह एउं जि तुह दुक्खहेउ मा जंपहि अणिबद्ध अणेउ घत्ता-हयसोत्तउं मुणिवरवुत्त णिसुणिवि कुसुमविलित्तउं ॥ तं चीवरु सजणदिहिहरु मुद्धा फोडिवि पित्तउं ॥ १२ ॥ 13 रिसि भासह पुणु उज्झियसमंसु ता चेलु ताइ पाएहिं छुण्णु तुह जणणु हणिवि रणि दढभुएण गउ जइवरु वासु विलोसियासु पुच्छिय पिएण किं मलिणवयण ता सा पडिजंपइ पुण्णजुत्तु णिहणेव्वउं ते तुहुं अवरु ताउ ता चिंतह कंसु णिसंसियाई कण्हें फोडेवउ एम कंसु। पुणरवि मुणिणा पडिवयणु दिण्णु । भुजेवी महि एयहि सुरण । जीवंजस गय भत्तारपासु। किं दीसहि रोसारत्तणयण । 5 होसह देवइयहि को वि पुत्तु । महिमंडलि होसह सो जि राउ। अलियई ण होति रिसिभासियाई । ३ B उक्कोयह कामबाण; PS उक्कोहयकुसुमबाण. ४ BP भुंजमाणु. ५ A अच्छंतु. ६ AB परिगलिय; S पडिगलइ. ७ BPS धीरु. ८ APS आमेल्लिय'. ९ A जरसिंध; P जरसेंध'. १० A मारेव्वा. ११ फालिवि. 13 १ PS फालेवउ. २ P चुण्णु. ३ P पुणुरवि. ४S मुंजेवि मही. ५ AP विणासि. आसु. ६ मलियवयण. ७ A सा पडिजंपइ तुह पुण्णजंतु. ८S णीसंसियाई. . . 3 a उ को इ य° उत्पादितः. 4 a णि य स स निजभगिनी; b म हुरा णा हे कंसेन. baणि सि वा स रा लु रात्रिदिवसयुक्तः कालः. 7 b आ मे लि वि णि यसरी रु शरीराशा मुक्त्वा. 8 b मे हुण उ देवरः अति- मुक्तकः. 9 a दे वह पुष्फ ची रु देवकीरजस्वलावस्त्रम्: b जइ यतिः; जा य क मा य हीरु जातकषायशल्यः. 11 b अणे उ अज्ञेयं वचः. 12 ह य सोत्तउं हतकर्णम; कुसुम वि लित्त उं रजस्वलारक्तेन लिप्तम् . 13 14 उज्झि यस मंसु त्यक्तोपशमलेशः. 36 ए यहि सुए ण देवक्याः पुत्रेण, 4 a विला- स या सु बर्धितवाञ्छम्. 7 a ताउ तातो जरासंधः, 8 aणि स सि या ई प्रशस्तानि.
LXXXIV.13.9.] पुष्फयंतविरयड [वासुएवजम्मण णिहुउ वि पवण्णउ कंसुं तेत्थु अच्छह वसुएउ णरिंदु जेत्थु । घत्ता-सो भासा गुज्झु पयासह सँगुरुहि खयमयजरियउ॥ हरिसंदणु कयकैडमहणु जयतुं मई रणि धरियउ॥ १३ ॥ 10 14 तझ्यहुं महुँ तूसिवि मणमणोजु वरु दिण्णउ अवसरु तासु अजु । जाएं केण वि जगरुभएण हउं णिहणेव्वउ ससडिभएण। इय वायागुत्तिअगुत्तएण भासिङ रिसिणा अइमुत्तएण। जह वरु पडिवजहि सामिसाल परबलदलवट्टणबाहुडाल। णाहीपएसविलुलंतणालु जंज होसइ देवहहि बालु। 5 तं तं हउं मारमि म करि रोएँ जइ मण्णहि णियवायाविसेसु। ता सञ्चवयणपालणपरण तं पडिवण्णउं रोहिणिवरेण । गउ गुरु पणवेप्पिणु घरहु सीसु माणिणिइ पबोल्लिउ माणिणीसु। वरकंतहं सत्तसयाई जासु दुकालु ण पुत्तहं तुज्झु तासु । महं जाणेव्वं धेयणवसाहि दुक्खेण तणय होहिंति जाहि । 10 घत्ता-सुय मारिवि दुजण धीरिवि णाहम हियवर्ड सल्लहि ॥ हो हे हो महु गेहें लेमि दिख मोकल्लहि ॥ १४ ॥ 15 परेताडणु पार्डणु दुण्णिरिक्खु किह पेक्खमि डिभहं तणउं दुक्खु । मई मेलहि सामिय मुयमि संगु जिणसिक्खइ भिक्खइ खवमि अंगु । वसुएउ भणइ हलि गुणमहंति गइ मझु तुहारी णिसुणि कंति । ९ B णिभुउ जि.P णिहुयउं जि. १० APS राउ. ११ A सुगुरुहे; B ससुरहिं. १२ A °भयजज- रिउ; B°भयजरिउ. १३ 5 हरिदसणु. १४ 3°कडवंदणु. 14 १P पहं. २ P महो मणोजु. ३ A °अगुत्तिएण. ४ A °मुत्तिएण. ५ P.सामिगलु. ६ 5 °दलवद्दण'. ७ P °पवेसे. Ć APTE. SB 30076213 in second hand. १. A लेवि. ११P दिख. 15 १ A सिलताडणु. २ A मारणु; BP फाडणु. ३ । पिक्खमि; PS पेक्खेमि. ४ B मिल्लिहि. ५ AP दिक्खह. 9 aणि हुउ वि निभृतोऽपि, विनीतोऽपि. 10 ख य म य ज रि य उ मरणभयज्वरयुक्तो जातः. 11 हरि संदणु सिंहरथः; क य क ड म द्दणु कृतकटकभञ्जनः. 14.6 स स डि भए ण भगिनीपुत्रेण.3 a वाया गुत्ति अगुत्त एण वचोगुप्तिरहितेन. 8 a सीसु कंसः; 6 मा णि णि इ देवक्या; मा णि णी सु मानवतीनां स्त्रीणां स्वामी वसुदेवः. 9 a वर- कंतहं वरस्त्रीणाम. 15 2 a मु य मि संगु मुञ्चामि परिग्रहम्, 36 कति हे भायें.
चउरासीमो संघि] महापुराणु [ LXXX IV.16.10. जइ सिसु एयहु मारहुं ण देमि तो हउं असचु जणमज्झि होमि। हम्मंतउ बालु सलोयणेहि किह जोएसमि दुहभायणेहिं । 5 सलिलंजलि रयरसमुहहु देहुं तवचरणु पहायइबेवि लेहूं। दइववसें दइयादइयएहि अम्हई दोहि मि पावश्यएहि । गैड पुत्तुप्पत्ति ण तासु भंसु मारेसह पच्छह काई कंसु। इय ताई वियपिवि थियइंजांव बीयइ दिणि सो रिसि दुक तांव । णियचित्ति संख मुणि परिगणंतु बलएवजणणभवणंगणंतु। 10 बहुँवारहिं मुँक्क णमोत्थुवाय पडिगाहिउ जइवरु धोय पाय । भुंजिवि भोयणु तवैपुण्णवंतु मुणिवरु णिसण्णु आसीस देतु। घत्ता-मुणि जंपिउ किं पर विप्पि पहरणसरि पोसह ॥ घरि जं सह डिंभु जणेसह तं जि कंसु पैहणेसह ॥१५॥ 16 मई तहु पडिवण्णउं एउ वयणु ता पडिजंपह णिम्माहियमयणु । होहिंति ससहि जे सत्त पुत्त ते ताहं मन्झि मलपडलवत्त । अण्णत्त लहेप्पिणु वैड्डिसोक्खु छह चरमदेह जाहिंति मोक्खु । सत्तमु सुउ होसह वासुएउ जरसंघहु कंसहु धूमकेउ । जं एम भणिवि जिणपयदुरेहु गउ झत्ति दियंबरु मुकणेहु । 5 तं दो वि ताई संतोसियाई णं कमलई रवियरवियसियाई। काले जंतें कयगम्भछाय सिसुजमलई तिणि पसूय माय । इंदाणइ देवें गइगमेण भदियपुरवरि सुहसंगमेण । घत्ता-थिरचित्तहि जिणवरंभत्तहि वररयणत्तयरिद्धिहि ॥ घणथणियहि पुत्तत्थिणियहि दविणसमूहसमिद्धहि ॥ १६ ॥ 10 ६ A एहो. ७ BPS रइरस'. ८ B तवयरणु. ९ B पहाएं; K पहावे but gloss प्रभाते. • B पव्वइयएहिं. ११ Sण य. १२ A णियवित्तिसंख. १३ A बहुवरहिं वि. १४ P विमुक. १५ A णवपुण्णवंतु. १६ P पहं किं. १७ B पहणेसरि. १८ A णिहणेसह. 16 १ AP पुत्त सत्त. २ AP अण्णस्य. ३ A बुद्धिसोक्खु; P बुढिसोरखु; S बडिसोक्खु. ४ A छच्चरमदेह. ५ BS जरसेंधहो. ६ वे वि. A कयअंगछाय. ८S मुहिसंगमेण. ९ A भत्तिहे. १. PS रिद्धहे. ११ र पुत्तत्थणियहि. . 5a स लोयणे हिं स्वनेत्रः. 6 a र यरसमुह हु रतरससौख्यस्य; दे हुं दातुम् 6 ले हुं गृह्णीमः. 7a दहया दइय ए हिं वधूवरः.8 a तासु पुत्रस्य. 10 a संख गृहसंख्यां वृत्तिपरिसंख्यानम् ; 6 °भवणं- गणंतु प्राङ्गणमध्ये. 11 a बहुवार हि पुनः पुनः. 13 पहर ण सूरि वसुदेवः. 14 स ह सती देवकी. 16 2 a स स हि स्वसुदेवक्याः; b ताहं तेषां सप्तानां मध्ये.jaदुरे हु भ्रमरः. 66 रवि. यर रविकिरणा:.7a°छा य शोभा. ८ [महापुराणु-VoL. III ] LXXXIV.17.1.1 पुष्फयंतविरायड [वासुएवजम्मणं 17 5 . वेणिवरसुयाहि ते दिण्ण तेण वेहाविउ णियजीवियर्वसेण । बाला सुरवेउव्वणकयाई महुराहिउ जड मार मया । अप्फालइ सिलहि ससंकुशत्ति ण वियाण अप्पाणहु भवित्ति । अण्णाहिं दिणि पंकयवयणियार णिसि देविड मउलियणयणियाइ । करिरत्तसित्तु रंजंतु घोरु दिटुउ सिविणह केसरिकिसोर। माहिहरसिहराई समारहंतु अवलोइउ गोवा ढेकरंतु। उययंतु भाणु सियभाणु अवरु सरु फुलकमलु परिभमियभमरु । अक्खिउं ताइ दिड्डु तेण वि णिचप्फलु ताहि सिद्दु। हलि णिसुणि सुअणफैलु ससहरासि हरि होसह तेरह गम्भवासि । अहमुत्तमहारिसिवयणु दुरू ता मेल्लिवि सग्गु महाइसुल । 10 णिण्णार्मणामु जो आसि कालि सो देउ भाउ गयणंतरालि। थिउ जणणिउयरि संपण्णंकुसलु सु९ जणाणाणवणलिणि भसलु। घसा-सुच्छीया बाहिरि आया जाणमि बेणि वि कालिय ॥ किं खलमुह अवर वि उररुह पुरलोएण णिहालिय ॥ १७ ॥ णियरमणहु 18 किंगभभावि पंडरिउं घयणु णं णं जसेण धवलियउं भुवणु । किं ऐयउ सइतिवलिउ गयाउ णं णं रिउजयलीहउ हयाउ। सिमुअवयवेहि किं भरिउं पेड णं णं दुत्थियकुलधर्णविसङ । किं जायउणि मयच्छिकाउ णं णं हडं मण्णमि भूमिभाउ । 17 १P वणे. २ B °विसेण. ३ B°सित्त. ४ B ढिक्करंतु. ५ B उवयंतु. ६ A पुष्पकमलु. A सवणु छणसस; P सिविणफलु; S सुइणफलु. ८ णिण्णामु णाम. ९ PAls. संपुण्ण'. १०P सुयश्छायए. ११ B बाहिर. १२ S बेणि मि. 18 १ गम्भभाव.२ B किं तासु उयरतिव in second hand. ३ S°धणु. ४S णिद्ध. 17 16 वे हा विउ वञ्चितः. 26 म या ई मृतान्यपि. 3 a ससंकु समयः. 7 a सियमाणु चन्द्रः. 8 6 विफलु निश्चपलम्, 9 a सुअणफलु स्वप्रफलम, स स हरा सि चन्द्रवदने. 10 महा- इसुकु महाशुक्र स्वर्ग मुक्त्वा. 12 a सं पण कुसलु परिपूर्णकुशलः. 13 सुच्छा यह बा हि रि आ यह सुष्टु छायया बहिर्निर्गतया; बेणि वि शत्रू ( कंसजरासंधौ ) स्तनौ च कृष्णमुखा जातो. 18 2 a स इति व लि उ सत्याः उदररेखाः. 3 a पेठ उदरम्. । कुलधण विसङ कुल- धनसमूहः. 4 a मयच्छि का उ मुगाक्या:. शरीरम् । भूमि भाउ भूप्रदेशोऽपि कान्तिमान् जातः.
चउरासीमो संधि] महापुराणु [LXXXIV.8.16. कि रोमराहणीलतु पत्ते गंणं खलकिति लियंतचत्त सीयलु वि उण्हु किं जाउ देहु णं णं किर पुत्तपयाउ एहु। किं माय समिच्छा नृवपहुत्तु गंणं तत्तणुजायंहुचरितु । कि मेणिभक्खणि इच्छ कर गंणं ते केसउ घरणि हरए। किं दुक्कउ तेहि सत्तमउ मासु णणं अरिवरगलकालपार्नु। किं उप्पण्णउ भहिउ विरोउ गंणं पडिभडकामिणिहि सोउ। 10 घत्ता-वणुमहणु जणिउ जणहणु जणणिइभरहद्धसरु॥ सपयौवे कतिपहावे पुष्पदंतमाणिहिहरु ॥ १८ ॥ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकापुप्फयंतविरइए महाभब्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे वासुएवजम्मणं णाम उरासीमो परिच्छेउ समतो॥४॥ .५ BP पत्तु. ६ BP सियत्तु चत्तु. ७ AB णिव'; Pणिय. ८ APS तं तणु. ९ A जायउ. १. केसवु. ११ A णहे. १२ AP °कालवासु. १३ AP ससहावें. १४ A कंसकण्ह उप्पत्ती; 8 कंस- कण्हुप्पत्ती. १५ चउरासीतिमो. 56 सि यत्त चत्त श्वेतत्वरहिता. 7 a नृवपहुत्तु छत्रचमरसिंहासनादिकं दौहृदं वाच्छति. 8a मेणि- भक्ख णि दोहलकवशान्मृत्तिकाभक्षणे. 10 a म बिउ विष्णुः; विरोउ रोगरहितः, LXXXV केसेउ कसणतणु वसुएवं हयणियवंसहु॥ उचाइवि लाउ सिरि कालदंडणं कंसहु ॥ ध्रुवकं 1 दुवई-णं हरिवंसवंसणवजलहरु णं रिउणयणतिमिरओ ॥ जोइउँ दीवएण हरि मायह णं जगकमलमिहिरओ॥छ॥ कण्हु मासि सत्तमि संजायउ मारणकंखिरु कंसु ण औयउ । 5 हउं जाणमि सो दहवें मोहिउ महिवइलक्खणलक्खपसाहिउ । लड्यउ वासुएउ वसुएवं घरि वारिवारणु बलएवें। णिसि संचलिये छत्ततमणियरें ण वियाणिय णिरु करें इयरें। अग्गह दरिसियतिमिरविहंगिहि वञ्च वसङ फुरंतहिं सिंगहि । को विपरोइउ अमरविसेसउ कालहि कालिहि मग्गपंयासउ। 10 देवयचोईई आवर्यकुंठा लग्गह माहवचरणंगुट्टा । जमलकवाड गाढविइण्ण विहडियाई णं वइरिहि पुण्णहं । कुलिसायसवलयंकियपाएं बोलिउं सुमहुरु महुराराएं। छत्तालंकिउ को किर णिग्गेई को णिसिसमा दुवारहु लग्गैह । भासह सीरि ससि व सुहदसणु जो तुह णिविडणियलविद्धंसणु। 15 जो जीवंजसवइविहावणु पोमावइकरमरिमेल्लावणु। सो णिग्गउ तुह सोक्खजणेरउ उग्गलेण नृव अच्छहि सेरउ । घत्ता-एंव भणंत गय ते हरिसें कहिं मिण माश्य ॥ जयरहु णीसरिवि जउणाणह झति पराइय ॥१॥ 1 १ P केसवु. २ B उच्चाइय. ३ AP हरिवंसकंदणव'. ४ P°तमरओ. ५ B जोयउ. ६ S आइउ. ७S वासुएवु. ८S संचरिय. ९ AP पधाविउ. १० A मग्गु पयासिउ; BP मन- पयासिउ. ११ P चोइय. १२ A आवयकुट्ठए; B आवयकुंठए. १३ A समहुरु. १४ A णिग्गउ. १५ A लग्गउ. १६ B णिवडणियल'. १७ AP विद्दारणु. १८ ABPS °करिमरि . १९ AP णिव; B णिवु. 1 1 ह य णि यवंस हु हतनिजवंशस्य कंसस्य यमदण्ड इव. 4 दी व एण दीपतेजसा;°मि हि र ओ सूर्यः.76 वारि वारणु छत्रम्. 8a छत्ततम णि यरें छत्रच्छायया; । इयरें कंसेन. 9 a°विहं गिहि °विभङ्गैः विनाशकैः; । वस हु वृषभः. 10 b का ल हि का लि हि कृष्णायां रात्रौ; मग प यास उ मार्ग- प्रकाशकः. 11 a देव य चोइइ देवताप्रेरिते; आव यकुंठइ आपदाविनाशके. 13 6 महुराराएं उग्रसेनेन. 15 6 णि विड णि य ल° गाढशृंखला. 16 a जी वंज सव इ कंसः; 6 °करम रि मेला वणु बन्दिनीमोचक:. 176 सेर उ ( स्वैरं ) मौनेन.
पंचासीमो संधि] महापुराण [LXXXV.2.16. 2 दुई–ता कालिंदि तेहिं अवलोय मंथरवारिगामिणी ॥ णं सरिघु धरिवि थिय महियलि घणतमजोणि जामिणी ॥ छ । णारायणतणुपहपंती विव अंजणगिरिवरिंदकंती विव । महिमयणाहिरइयरेहा इव ब?तरंग जरेहयदेहा इव । मेहिहरदंतिदाणरेहा इव कंसरायजीवियमेरा इव । 5 वसुहणिलीणमेहमाला इव सौम समुत्ताहल बॉला इव । णं सेवालवाल दक्खालइ फेणुप्परियणु णं तहि घोला । गेरुयरत्तु तोउ रत्तंबरू णं परिहह चुयकुसुमहिं कब्बुर । किंणरिथणसिहरई णं दावह विन्भमेहि णं संसँउ भावह । फणिमणिकिरणहिं णं उज्जोयह कमलच्छिहिं णं कण्हु पलोयई। भिसिणिपत्तथालेहिं सुणिम्मल उचाइय णं जलकणतंदुल। खलखलति णं मंगलु घोसाइ णं माहवहु पक्खु सा पोसहै। णउ कासु वि सामण्णहु अण्णहु अवसे तूसइ जवण सर्वेण्णहु । बिहिं भाईहिं थकउ तीरिणिजलु णं धरणारिविहत्तउं कजलु । घत्ता–दरिसिउं ताइ तलु किं जाणहुं णाहहु रत्ती॥ 15 पेक्खिवि महुमहेणु मयणे णं सैरि वि विगुत्ती ॥२॥ 10 2 B पविलोइय. २ P सरिरूउ. ३ AP read 4 bas ba. ४ A जलहरदेहा; P जल- धरवेला. AP read saas4b.६ A सोम. ७ AB माला इव. ८ AP रत्ततोय रत्तंबर. ९ AP कब्बुर; B कच्छुरु. १० A भउहउ. ११ B उजोवइ. १२ B पलोवइ. १३ A उच्चायइ. १४ P घोसइ. १५ A समुण्णहो. १६ BS भायहिं. १७ A धरणारिहि हित्तउं; P घरणारिविहितउं. १८ A तणु. १९ A °महणु णं मयणेण व सरी विव गुत्ती. २० Pणं व सरि वि. २१ । विगुत्ती. 2 घणत म जो णि जामिणी कालरात्रिः. 4 a म हि म यणा हि र ह य रे हा इव भूमेः कस्तूरिका- रेखा इव; b जर ह य दे हा वृद्धावस्थया वलीयुक्तदेहा. ba म हि हर दंति' गिरिरेव गजः; । मेरा मर्यादाः 6 6 सा म श्यामा; स मुत्ता हल नदीमध्ये शुक्तिकायां मुक्ताफलानि वर्तन्ते. 7 a से वाल वाल शैवालमेव केशाः; 6 फेणुप्प रि यणु फेन एव उपरितनं वस्त्रम्. 8 a तो उ तोयं जलम्; रत्तं बरु रक्त- वस्त्रम्.9 विन्भ मे हिं जलभ्रमः भ्रान्तिश्च; संस उ संदेहः. 108 कमलच्छि हिं कमलनेत्र. 136 जवण यमुना सहशवर्णस्य हरेव तुष्यति कृष्णवर्णत्वात् महत्त्वाच. 14 6 वित्त विभक्तम्. 15 तलु नाभिः अधःप्रदेशश्च. -६१- - LXXXV.3.1.] पुष्फयंतविरायउ [णारायणवालकीलावण्णणं 3 5 दुवई-णह उत्तरिवि जांव थोवंतर अंति समीडियासए॥ दिट्ठउ णंदु तेहिं सो पुच्छिउ णिडिलं समासए ॥ छ । महु कंतह देवय ओलग्गिय धूय ण सुंदर पुत्तु जि मग्गिय । देविड दिण्णी सुय किं किजह तहि फेरी लहताहि जि दिजह । जह सा तणुरुहु पडि महुं देसह तो पणइणिहि आस पूरेसह । णं तो गंधधूवंचरुफुल्लई चारुभक्खरूवाई रसिल्लई । देमि ताम जा देवि णिरिक्खमि ता हलहेइ भणइ सुणि अक्खामि । लह लह लच्छिविलासरवण्णा एह पुत्तु तुह देवि दिण्णउ। भंतिम करहि काई मुहूं जोवहि मेरह करि तेरी सुय ढोयहि । ता हियउल्लह णंदु वियप्पड परवेसेण भडारी जंपइ । 10 लेमि पुत्तु किं पउरपलावें परिपालमि सणेहसम्भावें। एम वेप्पिणु अप्पिय बाली बलकरकमलि कमलसोमाली। लइउ विटु साणंदे गंदें मेहु व आलिंगियउ गिरिंदें। हुउ सँकयत्थउ गउ सो गोउलु जर्णय तणय पडिआया राउलु। घत्ता-सुय छणससिवयण देवश्यहि पुरउ णिवेसिय ॥ 15 केण वि किंकरिण णरणाहहु वत्त समासिय ॥३॥ 4 दुवई-पुरणहहंस कंस परघरिणिविलंबिरहारहारिणा ॥ जाया पुत्ति देव गुरुघरिणिहि वहरिणि मलयदारुणा ॥ छ । 3 १A सुंदर. २ BP °धूय'. ३ B°रूआई. ४ S दिव्वए. ५ A omits म and reads करेहि for करहि. ६ AP भणेप्पिणु. ७ PS वरकरकमलि. ८ Als. सुकयस्थउ against Mss. ९ AS जणण तणय. 4 १ A °पलयदारुणा; P °पलयदारुणो. 3 1 थोवंत रु स्तोकमन्तरम् ; समी हि या स ए वाञ्छितवाञ्छया. 2 णंदु नन्दगोपः; णि कु डिल निष्कपटम्. 5a पडि म हुं मां प्रति; b पण इणि हि यशोदायाः. 7 a हल हे इ हलहेतिः बलभद्रः. 11 a पउर पला । प्रचुरप्रलापेन. 12 6 क म ल सो मा ली कमलवत् कोमला. 13 a विहु विष्णुर्वासु- देवः; साणंदें सहर्षेण. 16 णरणा हहु कंसस्य. 4 1 पुरण ह हंस हे नगरगगनसूर्य; °हार हारिणा हे हारहारिन्. 2 मलयदारुणा वसुदेवेन इति पौराणिकी संज्ञा. -६२- पंचासीमो संषि] महापुराणु [LXXXV.5.7. तं णिसुणेपिणु गरवह उट्टिउ जाइवि ससहि णिहेलणि संठिउ । तेण खलेण दुरियवसमिलियहि छुडु जायहि णं अंबयकलियहि । तलहत्थे सरलहि कोमलियहि चप्पिवि णासिय दिल्लिंदिलियहि । 5 व विसिवि सुङ्गु रउड़े भूमिभवणि घल्लाविय खुहें । सरसाहारगासपियवायह तहिं मि धीय वडारिय मायइ । हुई णवजोव्वणसिंगारें भजणं टस त्ति थणभारें। सुव्वयखंति सध, समीरह आउ जाहुं सुंदरि तउ कीरह । णासाभंगें रूद्धे विणटलं जोणिवि सा दप्पणयलि दिटुडं। 10 णिग्गय गय वयधारिणि होईवि थिय काणणि ससरीरु पमोइवि । घोय धवलंबई णियत्थी जिणु झायंति पलंबियहत्थी। कुसुमहिं मालिय चउहि मि पासहिं पुजिय णाहलसमेरसहासहि । घत्ता-गय ते णियभवणु ऐकल्ली कण्ण णिरिक्खिय ॥ अरिहु सरंति मणि वणि भीमें वग्धे भक्खिय ॥४॥ 15 5 दुवई -गय सा णियकरण सुरवरघर अमलिणमणिपवित्तयं ॥ उज्वैरियं केहं पि अलियल्लहिं तीए करंगुलित्तयं ॥ छ । तं पुजिउं णाहलकुलवाले कुहियउं सडियर्ड जंतें कालें। अंगुलियाउ ताहि संकप्पिवि लकैडलोहविरहउँ थप्पिवि । गंधफुल्लचरुयहिं मणमोहें पुणु तिसूलु पुजिउ सवरोहें। दुग्ग विंझवासिणि तहिं हुई मेसहं महिसहं णं जमई। एत्तहि केसंउ माणियभोयहि गंदें जॉइवि विण्णु जसोयहि । 5 २ P दिणेदिलियहो. ३ P रूउ. ४S विणासवि. ५ B दसत्ति. ६ AP सुधम्मु. ७ A सुंदरु. ८ P रूउ. ९जाणंवि. १. B णिग्गय सावय. ११ S होयवि. १२5 पमायवि. १३ A धोइयधवलंबर'. १४ B चउहं मि; S चउहुं मि. १५ BPS °सवर'. १६ B एकल्ली. 5 '१ A °घरुममलिण'; B°घोर अमलिण'; P°वरु घरुममलिण'; S °घरममलिण'. २ B उदरियं. ३ PS कहिं पि. ४ B कुलबाले; P कुलपालें. ५ लकुड'. ६ BP °लोहें. ७ P विरइय. ८ AP गंधधूयचर, BS गंधपुष्फचर . ९ केसवु. १. P जायवि. 3 ससहि भगिन्या देवक्याः. 4 b जाय हि जातमात्रायाः; bदि लिं दि लि यहि बालायाः. 7 b त हिं मि भूमिमध्येऽपि. 11 b स स री रु पमा हवि निजशरीरं मुक्त्वा कायोत्सर्गेण स्थिता. 12 a णि यस्थी परिहिता. 13 a मा लि य वेष्टिता. 5 1 णि यकएण पुण्येन; सुर वरपर स्वर्गम्. 2 अलि य ल हि व्याघ्रात्. 3 a तं तत् व्यङ्गुलम् ; कुल वाले कुलपालकेन; b.कु हि य उ कुथितम्, 46 थप्पि वि स्थापयित्वा.
LXXXV.5.8.] पुष्फयंतविरहयउ [णारायणवालकीलावण्णणं णं मंगलणिहिकलसुमणोहरु सुहिकरकमलहंणं दिदिरु । णं थणघडहं तमालदलोहउ छज्जह मौहउ माहउ जेहउ । दामोयरु दुत्थियचिंतामणि समरगहीरवीरचूडामणि । 10 अरिणरमहिहरिंदसोदामणि जणवसियरणकरणविजामणि । पविउलभुवैणंभोरुहदिणमणि णियवि पुत्तु हरिसिय गोसामिणि । धिप्पड णाहु पसारियहत्थहिं गंदगोवगोवालिणिसत्थाहिं। धत्ता-गाइड कलरवहिं आलाविउ ललियालावहिं॥ बड्डह महुमहणु कइगंधु जेम रसभावहिं ॥५॥ 15 6 5 दुई-धूलीधूसरेण वरमुक्कसरेण तिणा मुरारिणा ॥ कीलारसवसेण गोवालयगोवीहिययहारिणा ॥छ। रंगतेण रमंतरमंते मंथउ धरिउ भमंतु अणंतें । मंदीरउ तोडिवि औवट्टि अद्धविरोलिङ दहि पलोट्टिउं । का वि गोवि गोविंदहु लग्गी एण महारी मंथणि भग्गी। एयहि मोटु देउ आलिंगणु णं तो मो मेल्लहु मे प्रंगणु । काहि वि गोविहि पंडुरु चेलउं हरितणुतेएं जायउं कालउँ । मूर्दै जलेण काई पक्खाला णियजडत्तु सहियहिं दक्खालइ । थण्णरसिच्छिरु छायावंतउ मायहि संमुहुं परिधावंतउ । महिससिलंब हरिणों धरियउ णेकरणिबंधणाउणीसरियउ । दोहउ दोहणहत्थु समीरह मुइ मुइ माहव कीलिउं पूरह । कत्थइ अंगणभवणालुद्धउ बोलवच्छु बालेण णिरुद्धउ । 10 ११ माह माहवु. १२ Badds after 11a: अणुदिणु परिणिवसइ सुहियणमणि. १३ A °भवणंभो'. १४ P णिएवि. १५ APS घेप्पइ. १६ BP कलरवेहिं. १७ A महमहणु. 6 १ A दरमुक; S वरमुकु. २ P आवडिउं. ३ A मंथिणि; S मत्थणि. ४ B मुल्लु. ५ A मा मेलउ घरपंगणु; P महु पंगणु; S मेलउ मे अंगणु. ६ P पंडरू. ७ A मूढि. ८ B का वि. ९ AS सहियह; P सहियहूं. १० P मायए. ११ ABPS महिसि . १२ BP °सिलिंबउ. १३ AP सिसुणा. १४ Pणउ करबंधणाउ, १५ P चवलु वत्थु. 86 हंदि दि रु भ्रमरः. 9 a°दलो हउ पत्रसमूहः; 6 माह उ लक्ष्मीभा. 12 6 गो सा मि णि यशोदा. 6 4 a मंदीर उ लोहमयः अंकुशः (लोहर्नु आंकडु); आव हिउं भमम्, 5 6 मंथ णि दधिभाण्डम्. 8 a मूढ मूर्खा.9 a थण्ण र सि च्छि रु दुग्धस्वादेच्छया; छा या वंत उ क्षुधावान; b मा यहि महिष्याः. 10 a°सिलं बउ शिशुः. 11 a दोहउ गोपालः. 12 6 बालवच्छु तर्णकः. ६४.
पंचासीमो संधि महापुराणु [ Lxxxv.7.14. गुंजाझेदुरायओएं मेल्लाविउ दुक्खेहि सोएं। कत्यह लोणियपिंड णिरिक्खिड कण्हें कंसहुणं जसु भक्खिउं । घत्ता-पसरियकरयैलेहि सइंतिहिं सुईमुहकारिणिहि ॥ भहिरणियडि थिए घरयम्मु ण लग्गा णारिहिं ॥६॥ 15 7 5 दुवई -णउ भुंजंति गोव कयसंसय णिजियणीलमेहरं ॥ केसवकायकंतिपविलित्तई दहियई अंजणाहरं ॥ छ । घयभायणि अवैलोइवि भावह णियपडिबिंबु विटु बोल्लावा। हसह णंदु लेप्पिणु अवरुंडा तहु उरयलु परमेसरु मंडह। अम्माहीरएण तंदिर णिबंधश्यउ पैरियंदिजह । हल्लरु हल्लरु जो जो भण्णा तुज्झु पसाएं होसह उण्णा । हलहरभायर वेरिअगोयर तुहुं सुई सुयहि देव दामोयर। तहु घोरंतहु णहर्यलु गजह सुत्तविउँछ ण केण लइजह । पुहहणाहु किर कासुण वल्लह अच्छउ गरु सुरहं मि सों दुल्लहु । वियलियपयकिलेससंतावें पसरतें तहु पुण्णपहावें। 10 गंदहु केरउ गोउलु गंदेई महुराहि णारि मसाणा कैदेह । महि कंपद पडंति णक्खत्तई सिविणंतरि भग्गइं नैवछत्तई । घत्ता-णियवि जलंति दिस कंसें विणएण णियच्छिउ ॥ जोइससत्थणिहि दिउ वरुणु णाम आउच्छिउ ॥७॥ १६ AB °झिंदुउ. १७ APS °पओयए. १८ APS जसोयए. १९ A °करयलहं सइंतहिं. २० P°सुहिसुह. २१ APS °कारिहिं. 7 १B°भाइणि. २ P अवलोयबि; S अवलोवह. ३ AP णदिजइ. ४ AP परिअंदि- बइ. ५ AP वहरियगोयर; S वहरिअगोयर. ६ A णयलु. ७ APAls. सुत्तु विउबु; B उडु विउद्ध. ८.B केण वि णजइ. ९ P सुदुलहु. १. Pणंदउ. ११P मसाणहि. १२ A कंदउ. १३ ABP णिवछत्तइं. १४ P णिएवि. १५ A णाउं. 13 a गुंजा झें दु यरह यपओएं गुजाकृतकन्दुकप्रयोगेण. 14 a लो णि य पिंदु नवनीतपिण्डः. 16 भहि विष्णौ कृष्णे इत्यर्थः. 7 2 द हि यई गोपाः कृष्णवर्णदधिनि कृतसंदेहाः, अंजणा ह ई कजलनिभानि. 3a पय- भाय णि घृतभाजने निजप्रतिबिम्बं विलोकयति. 5 a अम्मा ही रए ण जो जो इति नादविशेषेण; तं दिखा निद्रां कार्यते; bणि इंध ह य उ निद्रातृप्तः. 86 सुत्तवि उबु शयनानन्तरं उस्थितः जाग्रत् सन् ण केण लहजा केन न गृह्यते अपि तु सर्वेण गृह्यते, अथवा मायाप्रधानत्वात् न केनापि ज्ञायते. 10 a वियलि- येत्या दि विगलितप्रजाक्लेशसंतापेन. 11 a अंदर वृद्धि प्राप्नोति. 13 णि य वि दृष्ट्वा. 14 जो इस सस्थ- गि हि ज्योतिष्कशास्त्रप्रवीणः; दि उ विप्रः; आउच्छि उ पृष्टः. ९[महापुराणु VoL. III ] - LXXXV.8.1.] पुष्फयंतविरायउ [णारायणवालकीलावण 8 दुई-भणु भणु चंदवयण जइ जाणसि जीषियमरणकारणं ॥ मह कह विहिवसेण इह होही असुहसुहावयारणं ॥छ । किं उप्पाय जाय किं होसह तं णिसुणिवि णिम्मित्तिई घोसह । तुज्यु णराहिव बलसंपुणेउ गरुयेउको वि सत्तु उप्पण्णउ। ता चिंतवर कंसु हयछायउ हउं जाणमि असधु रिसि जायउ। 5 हउं जाणमि सससुय विणिवाइय हर जाणमि महुँ अत्थि ण दाइय । हर जाणमि महिवर अजरामरु हउं जाणमि अम्हहं किर को परु । हउं जाणमि पुरि महु णउ णासह णवर कार्ल कं किर ण गवेसह । इय चिंतंतु जाम विहाणउ तिलु तिलु झिजंह हियवह राणउ । सव्वाहरणविहूसियगत्तउ ती तहिं देवयाउ संपत्तउ । 10 ताउ भणंति भणहि किं किजा को रुधिवि बंधिवि आणिजह । को"मारिजाको वसि किजा कि सि करिवि वसुह तुह दिजह । हरि बल मुएवि कहसु को जिप्पह को लोडिवि दलवट्टिवि घिप्पड । घत्ता-भणइ णराहिवह रिउँ कहिं मि पत्थु महु अच्छा ।। सो तुम्हेई हणहु तिह जिहें जमणयरम् गच्छा ॥ ८॥ 15 9 दुवई-कहियं देवयाहिं जो गंदणिहेलणि वसा बालओ ॥ सो पर नृव ण भंति कं दिवसु वि मारह मच्छरालओ ॥छ॥ जाणिइ अरिवरि ता तहिं अवसरि। कंसापसे मायावेसें। बल मायाविणि धाइय जोइणि। 5 8 १ A जाणसु. २ A महु कइया भविस्सिही णिच्छिउ असुहरणावयारणं; P मह कहया भविस्तिहीदि णिच्छउ अमुहरणावयारणं; ३ AS मित्तिउ. ४ AB °संपण्णउ. ५ B गरुवउ; S गह- यरु. ६ जाणंवि throughout. ७ AP अम्हहं को किर परु. ८ ABPS किं किर. ९ A छिनइ. १० A ता चवंति देविउ मिगणेत्तउ. ११ A सरहि वि दिजइ को मारिबाइ; P सरेहि विहि: बह को मारिजा. १२ AP रिउ एल्यु कहिं मि; S रिउ कहिं वि एल्यु. १३ A तुम्हह हणह. १४ S जिय, 9 १ ABP णिव. 8 2°अव यार णं अवतारः. 3 a उप्पा य उत्पाता.. 6 a सससुय भगिन्याः पुत्री दारय दायादः.7 a म हि वह जरासंधः.8a पुरि मथुरा. 94b मा या वे से मातृवेषेण यशोदारूपेण. 5a बल बलयुक्ता; b जोइणि व्यन्तरी.
पंचासीमो संघि] महापुराणु [LXXXV.9.32. 10 वच्छरखाउछु जयसिरितण्हा पासि पवण्णी पभणह पूयण पियगरुडस्य दुद्धरसिल्लउ तं आयण्णिवि चुयपयपंडरि हरिणा णिहियउं णं ससिमंडलु सुरहियपरिमलु सियकलसुप्परि कदुएं खीरें जणणि ण मेरी जीवियहारिणि 15 गय तं गोउलु। णवमहुकण्हहु। सति णिसणी। हैं महुसूयण। माउथणाय। पियहि थणुलउ। चंग मणिवि। षयणु पैओहरि। राहुं गहियउं। सोहइ थणयलु। णं णीलुप्पलु। विभिउ मणि हरि। जाणिय वीरें। विप्पियगारी। रक्खसि वईरिणि पलउ समारमि। रोसु वहंतें। भिउडि करते। देवि अणंते। मुट्टिा ताडिय। थामें णिजिय। गेहहिं विलुकी। मुंगेणु हसंतहि। कयकल्लोलें। पलु आकरिसि। भणइ भडारी। 20 अज्जु जि मारमि इय चिंतते 25 माणमहंते लच्छीकते दंतहिं पीरिय दिट्टिई तजिय अणु वि ण मुक्की खलहि रसंतहि भीमें बालें लोहि सोसिउं दाणवसारी हियरुहिरासष 30 मुह मुह केसव । २ AP अहो. ३P पयोहरे. ४ P राहु व. ५ व विम्हिउ. ६ P वयरिणि; S वेरिणि. ७A adds after 200: कूरवियारिणि, मायाजोइणि; B adds it in second hand. ८8 .मावि, समारंवि. ९P माणहं मंते. १० B दंतिहिं. ११ BP मुट्ठिहिं; S मुट्ठिए. १२ B दिहिय. •१३ AP खणु वि. १४ Pणहेहिं. १५ AP तहि असहंतिहि . 6 a वच्छ र वा उलु तर्णकशब्दयुक्तम्. 76 ण व महु कण्ह हु नवमनारायणस्य. 9 a पूयण पूतना राक्षसी. 106 थणद्ध य हे पुत्र. 11 a दुद्ध र सिल उ दुग्धयुक्तम्. 13 a चुयपयपंहुरि क्षरदुग्ध- पाण्डुरे. 14 6 राहुं ग हि य उं राहुणा गृहीतम्. 24 6 देवि सा व्यन्तरी पूतना. 26 bथा में बलेन. 28 a खल हि रसंत हि दुर्जनायाः शन्दं कुर्वत्याः. 32 a हि यरुहि रास व इतरुधिरासव हुतरकमद्य.
LXXXV.9.33.] पुष्फयंतविररायड [णारायणबालकीलावण्णणं 35 णंदाणंदण मेलि जणण। कंसु ण सेवामि रोर्मु ण दावमि। जहिं तु९ अच्छहि कील समिच्छहि। तहिं णउ पइसमि छलु ण गवेसमि। घत्ता-इय रुयंति कलुणु कह कह व गोविंदे मुक्की ॥ गय देवय कहि मि पुणु गंदणिवासि ण दुक्की ॥९॥ 10 5 कडा चिर्षि इच्छइ केलि दुई-परकाहलियवंसरवबहिरिए गाइयगेयरससए ॥ रोमंथंथक्कगोमहिसिलसोहियपएसए ॥ छ । अण्णहिं पुणु दिणि तहिणियपंगणि। जणमणहारी रमह मुरारी। घोहह खीरं लोहाणीरं। भंजा कुंभ पेल्लइ डिमं। छंडर महियं चक्खा दहियं । धरर चलचि। करर दुवालि। तहिं अवसरए कीलाणिरए। 10 कयजणराहे पंकयणाहे। रिउणा सिट्टा देवी दुट्ठा। अवरा घोरा सयडायारा। पत्ता गोटुं गोवईईई। चकचलंगी दलियभुयंगी। 15 उप्परिपंती पलउ करती। दिट्टा तेणं महुमेहणेणं। १६ 8 दोसु. १७ 8 पइसंवि. १८ तुन्झु समासंवि. १९ APS उविदें. २० APS °णिवासु. 10 १ A °काहलेय; BS °काहिलय. २ AP गाइयगोवरासए. ३ । रोमंथक्कबहुलगो'. ४ P°महिसीउल' S °महिसिउले. ५ A अण्णहिं मि दिणे; P अण्णम्मि दिणे. ६ AP णियभवणे. ७ PS छह. ८ A वलचिं. ९B केली. १०B दुवाली; PS दुयालिं. ११ 8 गोपइ. १२ BS यंती. १३ A महमहणणं. 10 1 1° वंसर व बहिरिए वेणुशन्दबधिरे; °गे य र स स ए गेयरसशते. 7 a म हि यं मथितं तक्रम्, 8 a चिचिं अमिम् ; 6 चल चिं चपलां ज्वालाम्. 9 a के लिं क्रीडाम्; b दुवा लिं गुलाई (१). 11 कय जेणरा हे कृतजनशोमे. 14 a गोहं गोकुलम्. 15 चकचलंगी चक्रेण चलशरीरा. 16a एंती आगच्छन्ती; पल उ प्रलयो विनाशो मरणम्.
पंचासीमो संधि] महापुराण [LXXXV.10.38. पाएं पहया २० गॉसिवि विगया। रविकिरणाहि अवरदिणावहि। इंदाईणिए पियंचारिणिए। 20 दिहिचोरेणं दैढडोरेणं। पबलबलालो बद्धो बालो। उहङ्खलए णिहियेउ णिलए। सीयसमीरं तीरिणितीरं। सिसुकयछाया विगया माया। 25 ता सो दिव्यो अव्वो अग्यो। इय सहतो परिय९तो। तमुहलयं पैयणियपुलयं । वकयकण्हु जयजसतहहु । जाणियमग्गो पच्छा लग्गो। 30 अरिविजाए गयणयराए। ता परिमुकं णियडे दुकं । मारुयचवलं तरुवरजुयलं। भुयपडिखलियं। कीलंतणं विहसंतेणं । 35 बलवंतेणं सिरिकतेणे'। घत्ता-होइवि तालतरु रंगतहु पहि तडितरलई ॥ रखसि केसवहु सिरि घिवर कढिणतालहलई १० १४ P पाएण हया. १५ Pणासेवि गया. १६ P °किरणरहे. १७ P अवरग्मि अहे. १८ AP णंदाणीए. १९ AP पियघरणीए. २० A दहिचोरेणं. २१ A दडदोरेणं. २२ P मुक्खलए; S उडुक्खलए. २३ P णिहियो; 5 णिहिओ. २४ AP परियंदतो; परिअदंतो; 8 परि- यस॒तो. २५ B तमदूहल'. २६ A पयलिय; B पयणय'. २७ A थणवयतण्हो; I' थणपयतण्हो. २८ AP सहसा कण्हो. २९ AP पच्छा लग्गो. ३० AP साहगुरुकं. ३१ B सिरकतेणं. ३२ B खसे. ३३ PS °ताडहलइं. अंगे घुलियं 10a रवि किरणाव हि किरणानां पथे मार्गे आधारे इत्यर्थः; b अवर दिणा व हि अपरदिनप्रभाते. 20a इंदाइ णिए यशोदया; 6 पि य चारिणि ए भ; सह गतया. 21 a दि हि चोरेणं धृतिविनाशकेन. 25 a सिसु क य छा या पुत्रजन्मना कृतशोभा. 27 6 परियडन्तो आकर्षन्. 23 a ण व क य क ण्ड हु नवीनपुण्ययुक्तकृष्णस्य. 35 a घु लि यं पतितम् । भु य प डि ख लियं भुजाभ्यां वृक्षयुग्मं स्खलितम्, ६९ LXXXV.11.1.] पुष्फयंतविण्यउ [णारायणवालकीलावण्णणं 11 ताह इच्छए धाइया खरी आइया उरे दुवई-सिरिरमणीविलासकीलाघरि वच्छयले घडतई ॥ णं अरिवरसिरा विहिलुका वसदिसिवहि पडतई ॥ छ । सो पडि,ए। पंजलीयरो कीलणायरो। गयणसंचुए णाइ हिंदुएँ। 5 तामहारवा तिधभेरवा। पुंछलालिरी कण्णचालिरी। विभियों हरी। उल्ललंतिया णहि मिलंतियां। वेयवंतिया दीहदंतिया। 10 उपरि एंतियो घाउ देतिया। गंदवासिणा जायवेसिणा। धारिया खुरे। मेहसंगहे भामिया णहे। कंसकिंकरी। 15 तीहताडियो महिहि पाडिओ। तालरुक्खओ पुणु विवक्खयो। जगिण माइओ गहिरहिंसिरो जीवहिंसिरो। वंकियोणणो गोह दुजणो। 20 हिलिहिलंतओ महि दलंतओ। कालचोइओ पंतु जोइओ। लच्छिचारिणा चित्तहारिणा। घुसिणपिंजरे बाहुपंजरे। छुहिवि पीलिओ गयणि चालिओ। .25 11 १ A °विलासि. २ A °वहपडतई. ३P इच्छिए. ४ P पडियच्छिए. ५'S झेडुए. ६ A मिचभहरवा; B तिन्व भइरवा. ७ B पुच्छ. ८S विम्हिओ. ९ B मिलिंतिया. १. BP यंतिया. ११ B दंतिया. १२ AP सुद्धचाविरी. १३ P°केंकरी. १४ B वकिया. १५ B णाय. १६ A सो पराइओ. १७ AS गयण'. सुटु चाविरी तुरउ धाइयो। 11 0 घडत ई पतन्ति. २ वि हि लुकाई विधात्रा छेदितानि. 5 6 झिंदुए कन्दुके क्रीडारतः. 6 a महारवा महाशब्दा खरी. 11 6 घाउ प्रहारम्. 12 6 जा य वे सि णा यादवेशेन. 14 & मेहसं. गहे मेघानां संग्रहो यत्र आकाशे. 15a चा विरी चर्वणशीला. 186 तुरउ अश्वः. 19 a ग हिर- हिं सिरो गम्भीरहेषारवयुक्तः. 25a छु हि वि क्षिप्त्वा बाहुमध्ये.
पंचासीमो संघि]] महापुराणु [LXXXV.12.16. मोडियो गलो पसपच्छलो। रणि हो हो णिग्गओ गओ। घत्ता-ता जसोय भणिय गइपुलिणड पाणियहारिहिं ॥ गंदणु कहिं जियह जायउ तुम्हारिसणारिहिं ॥ ११ ॥ 12 15 दुवई-मरुहयमहिरुहेहि पहि चपिउ गइह तुरय चूरिओ ॥ अवरु उदूहलम्मि पई बद्धउ जाणहुं बालु मारिओ ॥ छ । धाइये तासु जसोय विसंतुले करयलजुयलपिहियचलथर्णयल । बद्धउ उक्छेलु मेल्लिविघल्लिउ महु जीविएणं जियहि सिसु बोल्लिउ । फणिणरसुरहं मि अइअइसइयउ हरि मुहि चुंबिवि कडियलि लइयउ।। किं खरेण किं तुरएं दट्टङ मायह सयलु अंगु परिमट्टउं। अण्णहिं दिणि रच्छहि कलंतहु बालहु बोलकील दरिसंतहु। दुटु अरिदेउ विसवेसे आइउ महुरावइआएसें। सिंगजुयलसंचौलियगिरिसिलु खरखुरंग्गउक्खयधरणीयलु। सरवरवेलिजालविलुलियगलु कमणिवायकंपावियजलथलु । 10 गजियरवपूरियभुवणंतर हरवरवसहणिवहकयभयजरू । ससहरकिरणणियरपंडरयर गुरुकेलाससिहरसोहाहरु। किर झड णिविड देह आवेप्पिणु ता कण्हें (यदंडे लेप्पिणु । मोडिउ कं? कड ति विर्सिदहु को पडिमलु तिजगि गोविंदहु । घत्ता-ओहामियधवलु हरि गोलि धवलैहि गिजर ।। धवलाण वि धवलु कुलधवलु केण ण थुणिजइ ॥ १२ ॥ १८ B°पुलणए. 12 १B Als. उदूखणम्मि; P उदूखलम्मि. २ B धाविय. ३ A ताम; B तामु. ४ B विसंठुलु; P विसंथुल; S दुसंथुल. ५ B जुवल.६ B°थणयलु. ७S ओक्खलु. ८P मल्लेवि. ९BP जीएंण. १० A हरिमुहु चुंबिवि. ११ AP बाललील. १२ PS आयउ. १३ AP संचालियथिरसिल. १४ A 'खुरम्गखयधरधरणीयलु. १५ A गजणरव. १६ A हयवर. १७ P पुरु केलास'; BAls. गिरिकेलास. १८S °सिहरि'. १९ B सोहावरु. २० Pणिवड. २१ PS °दंडहिं. २२ A कंधु. २३ P हरे. २४ B गोउल. २५ B धवलिहिं. 26 8 पत्तपच्छ लो प्राप्तपश्चाद्भागः पूर्व, पश्चाद्गलो मोटितः. 28ण इ पुलिणा नदीतटे पाणि य हा रि हिं पानीयहारिणीभिः स्त्रीमिः. 12 1 मरुह य म हि रुहे हिं वायुताडितवृक्षः. 46 महु जी विएण मम जीवितेनापि त्वं जीव दीर्घकालम्. 6 a तुरएं अश्वेन. 8 a अरिदेउ अरिष्टनामा राक्षस:; विस वेसे वृषभवेषेण; 6 महुरा- बाई कंस:. 106 कम णि वा य चरणनिपातेन. 11 6 हर वरवसह रुद्रस्य वृषभः. 12 6 गुरु गरिठ:. 14 a वि सिंद हु, वृषभप्रधानस्य. 16 ओहामि यधवलु तिरस्कृतवृषभः; धवल हिं धवलगीतेः.
Lxxxv.13.1.]] पुष्फयंतविरायउ [णारायणबालकीलावण्णणं 13 दुवई- -ता कलयलु सुणति गोवालहं पणयजलोहवाहिणी ॥ सुयविलसिउ मुणंति णिग्गय णियगेहहु गंदगेहिणी॥छ॥ भणइ जणणि ण दुआलिहि धायउ पुत्तु ण रक्खसु कुच्छिहि जायउ। किह वलहु मोडिउ ओत्थरिया दहववसे सिसु सई उव्वरियत । हरिशरवसहहिं सहुँ सुउ जुज्झाइ जणु जोवेह महु हियवर्ड डाइ। 5 केत्तिउं महं कुमार संतावहि आउ जाहुंघरु बोल्लिङ भावहि । तेयवंतु तुहुं पुत्त णिरुत्तर रक्खहि अप्पाणउं करि वुत्त। परमहि भडकोडिहि आरूढउ बाहुबलेण बालु जणि रूढंउ । महुरापुरि घरि घरि वणिजह गंदगोट्टि पत्थिवहु कहिजइ। तहु देवइमायरि उकंठिय पुर्तसिणेहें खणु वि ण संठिय। 10 गोमुंहकूवउ सहर वउत्थी लोयहु मिसु मंडिवि वीसत्थी। चलिय गंदगोडेलि सहुं णाहें सहुं रोहिणिसुरण चंदाहें। घत्ता-मायह महुमहणु बहुगोवहं माझ णिरिक्खिउ ॥ बयपरिवढियउ कलहंसु जेम ओलक्खिउ ॥ १३ ॥ 14 दुवई-हरि भुयजुवलदलियदाणवबलु णवजोव्वणविराइओ ॥ उग्गयपउरपुलय पडहच्छे वसुंएवेण जोइओ॥छ । भायरु सिसुकीलायरंगित हलहरेण विट्ठिा आलिंगिउ । भुयजुयलउं पसरंतु णिरुद्धउं जायउं हरिसे अंगु सिणिद्धउं । 13 १ A जणणि आलिहि णो धायउ. २ P वलडु; S वलटु. ३ P मोडिय उत्थ'. ४ PS हयखर'. ५ AS जोयइ; P जोयउ. ६ B जाहं घरि. ७ ABP add after 8 b: कंसु ण जाणह किं मणि मूढउ; K gives it but scores it off; BP add further जयसिरिमाणणु (B माणणि ) जायउ पोढउ. ८S पुत्तसणेहें. ९ AP कहं मिण संठिय. १० P गोमुहूं कुवि वउ; S गोमुहु कुवउ. ११ APS गोउलु. 14 १ PS °जुयल. २ P जोवण'. ३ P वसुदेवेण. ४ APS °रहरंगिउ. 13 मुणं ति ज्ञातवती. 36 पुत्तु इत्यादि मम गर्भ त्वं राक्षस एवोत्पन्नः. 4 a ओत्य रि- य उद्धा आगतः. 6 6 जा हुं गच्छावः; भाव हि चेतसि आनय. 8 a परम हि भडको डि हि भट- कोट्याः परमप्रकर्षे. 11 a गो मुह कू व उ सर्वतीर्थमयो गोमुखकूपः, गोमुखकूपं किमपि मिथ्यावतम्। सहउ सहताम् ; व उत्थी उपोषिता. 126 चंदा चन्द्राभेन. 14 बयपरि वे ढिय उ बकपरिवेष्टित:. 14 2 पड हच्छे शीघ्रम्. 3 a°रयरंगिउ रजोम्रक्षितः.
पचासीमा संघि] महापुराणु [LXXXV.15.9. . 5 चितिवि तेण कंसेपेसुण्णउं आलिंगणु देतेण ण दिग्णउं । गाढसिणेहवसेण णवंतह आणाविय रसोइ गुणवंतह । गंधफुलदीवउ संजोइड भोयणु मिट्ठउं मायइ ढोइउं । अल्लयदलदहिओल्लियकूरहिं मंडयपूरणेहिं घियपूरहिं। णाणाभक्खविसेसहिं जुत्तर सरसु भाविभूणाहें भुत्तउं। सिरि णिबद्धवेल्लीदलमालहं कंचणदंड दिण्ण गोवालहं। सुण्हई मउदेवंगई वत्थई भूसणाई माणिकिरणपसत्थई । पुणु जणणि तिपयाहिण देतिह तणयहु उप्परि खीरु सवंतिह। पत्ता- पोरिसरयणणिहि गुणगणविभौवियवासै ॥ कुलहरलच्छियह णं सई अहिसित्तउ केसः ॥१४॥ 10 15 दुवई-दीसह गंदणंदु णारायणु जणणीदुद्धसित्तओ ॥ गोइं तमालणीलु णवजलहरु ससहरकरविलित्तओ ॥ छ । कामधेणु णं सई अवइण्णी गलियथणथणि जणणि णिसणी । जाव ण पिसुणु को वि उर्वलक्खह ता तहिं संकरिसणु सई अक्खइ । सुललियंगि भुक्खासमरीणी उववासेण पमुच्छिय राणी । तेणिय भणिवि भुएहिं समस्थित दुद्धकलसु देविहि पल्हथिउ । हरि जोईवि णीवंतहिं जयणहिं मणि आणंदु पणश्चिउ सयणहिं । संबलाहणमिसेण संफासिवि आउच्छणमिसेण संभासिवि । भायणा होइवि" संतोसहु गयई ताई महुराउरिवासहु। ५ B कंसु. ६ Pणमंतइं. ७P दीवय'; S दीवइ. ८ A मंडिय. ९ ABS पियरहिं. १० A भाऊभूणाहे; BK भाइभूणाहे. ११ B सुम्हई; PS सण्हहं. १२ P उप्परे. १३ । खीर. १४ 8 °विम्हाविय. १५ 8 वासवु. १६ 8 केसवु. 15 १B णंदु णंदु. २ B णामि. ३ B °थण्णथलि. ४ B ओलक्खइ. ५ A ति इय भणेवि P ते इय भणेवि. ६ BAls. समुत्थिउ. ७ A omits this line. ८ BS जोयवि. ९ A omits 8a.१ A भोयणाई. ११ P होयवि. 6a णवंत इ नतया मात्रा. 8 a अल य दल° पत्रभाजनम्; °द हि ओलि य° दधिमित्रैः. 9 6 भा विभूणा हे भविष्यद्भूनायेन. 11 a सुण्हहं सूक्ष्माणि. 15 1 णंदणंदु नन्दस्य आनन्दः. 36ग लि य थ ण्ण थणि गलितस्तन्यस्तनी. ba भुक्खा. समरी णी क्षुधाश्रमश्रान्ता. 6 a तेणि य भणि वि तेन सीरिणा इ य इदं भणित्वा; b समस्थि उ उद्धृतः उचालितः, 6 देवि हि देवक्युपरि. 7 a णीवंत हिं ण यण हि आप्यायमानैः शीतीभवद्भिनेत्रः सयण हिं स्वजनेषु मनसि. 8 a स ब लाह ण मि से ण विलेपनच्छद्मना; b आ उ च्छ ण वयं गच्छामः इति पृच्छा. १० [ महापुराणु-VoL. III ] ७३- Lxxxv.16.10.] पुष्फयंतविरायड [णारायणबालकीलावणणे 10 काले जैते छज्जह पत्तउ आसाढागमिषासारत्त। घता-हरियउं पीयलडं दीसह जणेणे तं सुरघणु ॥ उपरि पमोहरहंणं णहलच्छिहि उप्परियणु ॥ १५ ॥ 16 दरि भरर 5 गिरि फुडा जल थलु वि 10 दुई-विहुउं इंदचाउ पुणु पुणु मई पंथियाहिययभेयहो॥ घेणवारणपवेसि गं मंगलतोरणु णहणिकेयहो ॥छ । जलु गला झलझलइ। सरि सरह। तड्यडड तडि पडा। सिहि णड । मरु चलाइ तरु घुलह। गोउलु वि। णिक रसिउ भयतसिउ। थरहरह किर मरह। जा ताव थिरभाव। धीरेण वीरेण। सरलाच्छ. जयलच्छि-1 तण्हेण कण्हेण । भुयजुइण। वित्थरिउ उद्धरित। महिहरउ तमजडि पायडिउं। महिविवर फणिणियरू। फुप्फुवा विसु मुयइ। परिघुला चलवला। तरुणाई हरिणाई। 15 20 १२ APS जणेण सुरवरघणु. 16 १ AP अइपंथिय. २8 धरु वारण'. ३ A तडयलइ. ४ P दिहिहरउ. ५ AB पुप्फुवर; PS पुप्फुयह. 10 a छजह शोभते वर्षः प्राप्तः. 11 तं सुरधणु तत् इन्द्रधनुः. 12 पओह रहं मेघानाम्. 16 1°भे यहो भेदकस्य.2 घणवारण मेघ एव गजः, णहणि के य हो नभोगृहस्य. 66 सि हि मयूरः. 9 a रसिउ आरटितः. 13 - सरल च्छि ज य लच्छि° सरलाक्षी जयलक्ष्मी:. 16a विस्थ रिउ विस्तृतः, 176 दि हि यर उ धृतिकरः.
पंचासीमों संधि] महापुराणु [LXXXV.17.12. 25 तहाई गट्ठाई। कायरएं घणयरम्। पंडियाई रडियाई। पित्ताई चताई। हिंसाल चंडाल-। चंडाई कंडाई। तावसई परपसइं। दरियाई जरियाई। घत्ता-गोवद्धर्णपरेण गोगोमिणिभारु व जोइउ । गिरि गोवद्धणउ गोवद्धणेण उच्चाइउ ॥ १६ ॥ 30 17 दुवई -ता सुरखेयरेहि दामोयरु वासारतरुंधणो॥ गोवद्धणु भणेवि हकारिउ कयगोजूहबद्धणो॥छ । कण्हें बाहुदंडपरियैरियड गिरि छत्तु व उचाइवि धरियउ । जलि पवहंतु जंतु ण उवेक्खिउ धारावरिसे गोउलु क्खिउं । परउवयारि सजीविउ देतह दीणुद्धरणु विहूसणु संतहं। 5 पविमल कित्ति भमिय महिमंडलि हरिगुणकह हूँई आहंडलि। कालि गलंतह कंतिइ अहियई कलिमलपंकपडलपविरहियई। महुरापुरवरि अमरहिं महियई अरहंतालहरयणई णिहियई। तिण्णि ताईतेलोकपसिद्ध रवटंकारदेहसुहणिद्ध। तं रयणेत्तउं कहिं मि णिरिक्खिउं पुच्छिउ कंसें वरुणे अक्खिउं। 10 णायामिजद विसहरसयणे जो जलयर आऊरह वयणे। जो सारंगकोडि गुणु पावह सो तुज्झु वि जैमपुरि पहु दावह । ६ B वडियाई. ७ AP रत्ताई. ८ A रडियाई. ९ A गोवद्धणधरेण; P गोवद्धणयरेण. १. A उचायउ8 उच्चारउ. 17 १ दामोयर. २ B वासारत्तु. ३S परियरिउ. ४ A उपेक्खिउ; BP उवरिखउ. ५ P°वरिसहो; Als. वरिसें against Mss. ६ A णहमंडलि. ७S हुई. ८ AP °परिरहियई. ९ रयणत्तिउं. १० BS गुण. ११ P°पुरे. 26a पित्ताई क्षितानि. 30 a द रियाई भयं प्राप्तानि; b जरियाई ज्वरस्तापः. 31 गोवद्धणपरेण धेनुवृद्धिकरण; गोगो मिणि° भूः लक्ष्मीश्च. 17 4 a उवे क्खि उ निराहतम्. 7a कंति इ अहि यई कान्स्या अधिकानि. 8 6 अरहं. ताला जिनमन्दिरे. 96 रख शंखः; °टंकार धनुः; °देहसुह° नागशय्या. 106 वरुणे नैमित्ति- केन विप्रेण. 11 a णा या मिजह न दुःखीक्रियते; 6 ज ल यरु शंख:. 12 a सा रंग को डि गुणु पावर धनुबटापयति. ७५ LXXXV.17.13.] . पुष्फयंतविरइयउ [णारायणबालंकीलावणणे घत्ता-उग्गसेणसुयणु विहुरंधेरासि तारिव्वउ ॥ तेण णराहिवइ जरसिंधु समरि मारिवउँ ॥ १७ ॥ 18 6 दुवई-पत्तिय कंस कुसलु णउ पेक्खमि पत्ता मरणवासरा ॥ पूयण वियडसयडजमलजुणतलखरदुहियहयवरा ॥ छ । जित्ती जेण गंदगोवाले पडिभडमंथणदप्पुत्तालें। जाउहाणु पसु भणिवि ण मारिउ जेण अरिटुवसहु ओसारिउ। फुलकैडंबविडविदिण्णाउसि सत्त दियह वरिसंतह पाउसि। गिरि गोवद्धणु जे उचाइउ सो जाणमि तुम्हारउ दाइउ । जीविडं सहुँ रजेण हरेसह दइवहु पोरिसु काईकरसह । तं णिसुणिवि णियबुद्धिसहाएं पुरि डिंडिमु देवाविउ राएं। जो फणिसयणि सुयह धणु णावर संखु ससासें पूरिवि दावह । तहुँ पहु देई देसु दुहियह सहुं तो धाइयउ णिवहु सई महुँ मडं। 10 पत्ता-दसदिसु वत्त गय मंडलिय असेस समाजय ॥ णं गणियारिकए दीहेरकर मयमैत्ता गैय ॥ १८ ॥ 19 दुवई-भाणु सुभाणु णाम विसकंघर वरजरसिंधणंदणा ॥ संपत्ता तुरंत जउणायैडि थिय खंविर्यससंदणा ॥ छ । अरिकरिदंतमुसलहय कलुसिय जइ वि तो वि अरविंदहि वियसिय । १२ ABPS विहुरंबुरासि. १३ PS जरसेंधु. १४ 8 मारेवउ. 18 १AP जुणतरुखर'. २ B जित्तउ. ३ A °कयंब; P कदंब'. ४ B पावसि. ५ AP जेणुचायउ. ६ 8 जाणंवि. ७ P पहो. ८ A देसु देइ. ९ B दुहिए. १० BAls. ता धाइय णिव होसइ महुं महुं. ११ S समागया. १२ P दीहरयर. १३ AP मयमत्त. १४ गया. 19 १PS °जरसेंध'. २ AP जउणातडे, ३ A संचिय'. . 13 विहुरंधरा सि दुःखान्धकारश्रेणिः. 18 1 पत्तिय प्रतीतिं कुरु. २ °ज म ल जुण सादडीवृक्षयुग्मम् ; °तल° °तल° ताडवृक्षः °खर- दुहि य° गर्दभी. 4 a जा उहाणु राक्षसोऽरिष्टः. ba°कडं ब वि ड वि कदम्बवृक्षः. 9 a णा वह मे सर्वे नामयति. 10 a दु हि यह स हुं पुण्या सह; b णिव हु नृपाणां निवहः समूहः मम मम इति भणन्, भविष्यतीति वाञ्छया. 12 गणि या रिकए हस्तिन्याः कृते. 19 1 भाणु सुभाणु भानोः पुत्रः सुभानुः; विस कंधर वृषभस्कन्धौ. 2 ज उणा य डि यमुना. तटे; °स संदणा स्वरथाः - पंचासीमो संधि] महापुराणु [LXXXV.20.12. 6 कॉली कंतिइ जइ वि सुहावह तो वि तंब जणघुसिये भावह । जह वि तरंगहि चवेलहिं वञ्चह तो वि तुरंगहंसा ण पहुई। जह वि तीरि वेल्लीहर दावह तो वि ण दूसह संपय पावह । पविउलु दिट्टङ सिविरु पमुक्कडं गोववितु साणंदु पदुक्कर। तणकयवलयविहूसियथिरकरु वर्णकणियारिकुसुमरयापिंजरु। समुसिरवेणुसहमोहियजणु काणणधरणिधाउमंडियतणु । करणिबंधणवेढियकंदलु कंदलदलपोसियमहिसीउलु। घत्ता-गुंजाहलजडियदंडयविहत्थु संचल्लिउ । महिवरतणुरुहेण आसण्णु पढुक्कउ बोलिउ ॥ १९ ॥ 10 20 दुवई-भो आया किमत्थु किं जोयह दीसह पर्वर दुजया ॥ पभणइ गंदपुत्तु के तुम्हई कहिं गंतुं समुजया ॥छ । अम्हई गंदगोव फुड वुत्तउं आया पुच्छहुं भणेहुं णिरुत्त। भणइ सुभाणु जणणु अम्हारउ अद्धमहीसरु रिउसंघारउ । वढ जाएसहुं महुरापट्टणु संखाऊरणु फणिदलेवट्टणु । 5 तर्हि विरएवि सरासणचप्पणु कण्णारयणु लएसडं घणथणु । पुलयवसेणुग्गयरोमंचुय तं णिसुणिवि जोयंते णियभुय । हउं मि जाँमि गोविंदे भासिउं करमि तिविहु जं पई णिहेसिउं । तरुणि ण लहमि लहमि विहि जाणइ हालिउ किं नवधीयउ माणइ । तं णिसुप्पिणु बाले बालउ जोयउं कंसह अयसु व कालउ। 10 घत्ता -माहवपयर्जुयलु उद्दि? सुभाणुं रत्तउं ॥ दिसकरिकुंभयलु सिंदूर णावइ छित्तै ॥ २० ॥ ४B कालिए. ५चवल पवच्चह. ६ APS तीरवेल्ली. ७ AP सिमिरु ८ B गोववंदु. ९ A वरकणियार'; BP वणकणियार'. १. B दंडहत्थु. 20 १ AP परमदुजया. २ B भणहि; P भणहं. ३ 8 संखाओरणु. ४ 8 फणिदलु. ५ A सरासणकप्पणु. ६ AP णियंतें. ७S जांवि. ८ ABP णिवधूयउ. ९ APS जोइउ. १० A कतिहि अजसु. ११ AP °जुवलु. १२ P ओदिहु. १३ A लित्तउ. 4 a सुहावह शोभते; । तं व ताम्रा रक्ता. 6 6 दूस हं संप य वस्त्राणां शोभाम् . 8 a त ण क य' तूंणकृतम्, 6 °क णि या रि° कर्णिकारवृक्षः. ) a स सुसि र° सच्छिद्रः; °धा उ° गैरिकादिः. 10 a कूर° ईषत्; °कं दलु मस्तकम; 6 कंद ल द ल° वल्लीपत्रैः. 12 म हि व ह त गुरू हे ण चक्रिपुत्रेण. 20 2 स मुज या समुद्यताः.5a वढ मूर्ख. 6 6 ल ए स हुं ग्रहीष्याम:. 86 ति विहु त्रिविधं कार्यम्. 9a वि हि जाणइ कन्यां लभे न वा लभे इति विधिरेव जानाति; । हालि उ कर्षको गोपः, 10 a बाले चक्रि ( जरासंध ) पुत्रेण; बाल उ कृष्णः; b अ य सु अपकीर्तिः, 11 मुभा | सुभानुना. 12 छित उं स्पष्टम्, ७७ LXXXV.21.1.] पुष्फयंतविण्यउ [णारायणवालकीलावणणं 21 5 दुई-दप्पणसंणिहाई रुइवंत विरहयवंदहासई ॥ णक्ख वर्मुह णाई मुहपंकयपविलोयणविलासई॥छ । जंघउ पुणु लक्खणहि समग्गंड वारणआरोहणकिणेजोग्गउ । ऊरुउ बहुसोहग्गपवित्तिउ तियमणकंयघुलणधरित्तिउ। मयणगिरिंदणियंबु व कडियलु सोहा जुवयहु जइ वि अमेहल। म एसु किसु पिसुणपडुत्ते णाँहि गहीर हिययगहिरतें। वलिरेहकिउं उयरु सुपत्तलु विरहिणिपणइणिसरणु व उरयलु । दीह बाहु पालियणियवक्खहं कालसप्पु णावह पडिवक्खहं। हारेण वि विणु कंठु विरेहा पट्टबंधु भालयलु समीहह । मुहं सुहमुहं जममुहं पडिवण्णउं सजणदुजणाहं अवइण्णउं। 10 कण्णजुवेलु कयकमलहिं सोहि णं लच्छीह सचिंधु पसाहिउँ । केस कुडिल बुहुहं मंता इव मइ परमणहारिणि कंता इव । घत्ता-तें तहु माहवहु जो जो पऍसु अवलोइउ ॥ जि समु उवाणविसेसु पंढोइउ ॥ २१ ॥ सो सो तहु 22 दुई-चिंता सो सुभाणु सामण्णु ण एहु अहो महाभडो॥ णिजेउ जयरु करउ तं साहसु रमणीरमणलंपडो॥छ । अग्गि व अंबरेण ढंकेप्पिणु गय ते तं पुरु कण्हु लएप्पिणु । जिणघरसुरदिसि जक्खीमंदिर तहिं मिलियइ गैरणियरि णिरंतरि। 21 १ AP वसुहणाहमुह; Als. वसुहणारिमुह° against Mss. and against gloss.. २ P समग्घउं. ३ B किं ण, ४ B°कंदुव'; P°कंडुय'. ५ S अमेलहु. ६ B मज्झयेसु. ७ B णाही गहिर. ८ B मुहु मुहु मुह; P मुहं मुहूं मुहूं; K महु सुहमुहूं. ९ P3 °जुयलु. १०P पवेसु, ११B उवमाणु. १२ A अढोइउ; P व ढोइउ. 22 १P णिजइ. २ P करइ. ३ APS णरणियर'. 21 1 रुइवंत ई कान्तियुक्तानि; विरह य चंद हा सई चन्द्रतिरस्कारकाणि.2 वह पृथिव्याः; मुहपंक यपविलो यण विलास इं मुखकमलप्रविलोकने आदर्शः इव. 36°कि ण° मांसग्रन्थिः. 40 ति य म ण स्त्रीचित्तम्. b अमेह लु मेखलारहितम्. 6 a पि सुण प हुत्ते कंसस्य प्रभुत्वचिन्तया; हि य य ग हि रत्तै हृदयगम्भीरत्वेन. 8 a°णि यवक्खहं निजपक्षाणाम्. 10 a मुहूं इ त्या दि मुखं सजनानां सुखमुखं शुभमुखं वा, शत्रूणां यममुखप्रायम्. 11 a क य क मल हिं कृतैः धृतैरवतंसितेः कमले.. 126 मइ मतिः. 14 सो सोइ त्या दि उपमानं उपमेयं च सदृशमेव, तादृशमन्यस्य नास्ति. 22 2 णिजउ नीयताम्. 3 a अंबरेण वस्त्रेण; ढं के प्पिणु मंपित्वा.
पंचासीमो संघि महापुराणु [LXXXV.23.9. 5 विट्ठी जायसेज दिट्ठउं धणु विट्ठउ पंचयण्णु गुरुणीसणु। गोविंदे मैयवंत सुदुम्मह दिट्ट चडत पुरिस णाणाविह। पडिय भुयंगमजतें पीडिय फेणताडिय अच्छोडिय मोडिय। ता हरिणा फणि तणु व वियपिउ कुप्परकरकडिदेसे चप्पिड । लइड संखुणं जसतरुवरफलु उरसरि तासु अहिहि णं सयदलु । दीसह धवलु दीहुणं मउलिङ णावह कालिंदीदहि विलुलिउं। 10 अरिवरकित्तिवेल्लिकंदो इव करंराहुं धरियेउ चंदो इव । मुहणीलुप्पलि हंसु व सारित केसवेण कंबुउ आऊरिउ । पेच्छालॆयमाणेवैउलु पुलइडं पायंगुट्टएण धणु वलइडं। घत्ता-एक ण चाउ जगि अण्णु वि णयमग्गे आयउं॥ गुणणवणे सहइ सुविसुद्धवसि जो जायउ ॥ २२ ।। 15 23 दुवई-विसहरसयणरावजीयारवजलरुहरवपऊरियं ॥ भुवणं ससरि सदरिगिरिवलयमहो णिहिलं पि जूरियं ॥ छ । विहडियफुडियपडियघरपंतिहिं मुडियालाणखंभगयदंतिहिं । खरखुरहणणवणियमणुयंगहि चउँदिसिवहि णासंततुरंगहि । कण्णदिण्णकरणरहिं मरतहिं हा हा एउं का पलवंतहिं। पउरहि महिमंडलि घोलंतहिं धावंतहिं कंदंतकणंतहिं। हल्लोहलिउ णयह तापक्के कंसहु वत्त कहिय पाईक । पूरिउ संखु जलहिगंजणसरु परमारणउ मयंदभयंकर। अहि मक्वंतउ चाउ चडावित्रं पट्टणु तेण णिणाएं ताविडं। 5 ४ A मयवंति. ५ AP फडताडिय; K फणितारिय. ६ P अच्छोड्डिय. ७ AP कोप्परकरकडियल- संचप्पिउ; S कोप्पर'. ८ AP कालिंदिदहि. ९ AP किर राहु व. १. PS धरिउ, ११ A कंटङ ओसारिउ. १२ B पिच्छालुव. १३ A माणव अवलोइउ. 23 १ A °सयणचाव. २ AP °जलहररवपूरिय; B°जलरुहरावऊरियं. ३ BP चउदिसु. ४ P डरतहिं. ५ AP एक्कहिं. ६ AP पाइकहिं. ७ ABPS °गजण'. ८ AP पईहु भयंकर; BS मयंधु भयंकर; Als. मयंधभयंकरु. 66 पंच यण्णु शंख:, गुरुणी सणु महाशब्दः. 7a भु यंग म जंतें सर्पयन्त्रेण; अच्छो डि य आस्फा- लिताः. 96 तासु तस्य हरेर्हृदयतडागे शंखः स्थितः; क इव ? अहे: वप्रस्य मध्ये कमलमिव. 106 °द्र हि हदे. 11 b कर राहुं हस्तराहुणा. 12 a सारि उ स्थापितः. 13 a पेच्छा लु य° प्रेक्षकाः. 23 1°स यणराव शय्याशब्दः; °पऊरियं प्रपूरितम्. 4 a°वणि य° व्रणितानि. 5a कण्ण दिण्ण कररौद्रशब्दत्वात् कर्णी कराभ्यां झम्पितौ. 6 a पउ र हिं पौरैः. 8 a°गंजण तिरस्कृतः; । मयं भयंकर सिंहवद्रयानकः. 9 a अकंत उ आक्रान्तः.
Lxxxv.23.10.] पुष्फयंतविरइयउ [णारायणबालकीलावणणं 10 कालपेण कालु व आहथे अपसिद्धण सुभाणुहि मिचें। घत्ता-णिसुणिवि तं वयणु जीवंजसवह तहु अक्खड् ॥ वहरिउ लद्ध मई एवहिं मारमि को रक्खा ॥ २३ ॥ 24 अच्छह भायह मुक्कउ संकह। दुवई-ईय पभणंतु लेतु करवालु सैसेण्णु सरोसु णिग्गओ ॥ ता रोहिणिसुरण अवलोइउ भायरु जित्तदिग्गओ॥छ॥ फणदलि देहणालि फणिपंकह संखें णं चंदेण पयासिउ सावणमेहुँ व वलए भूसिउ । सो संकरिसणेण संभासिउ तुहुं दुव्वासणाइ किं वासिउ। 5 किं आओ सि एउं कि रइयां गोउलु तेरडं भिल्लहिं लइयउं । णियसुहडत्ततेयपरियरियउ तं णिसुणिवि पुराउ णीसरियउ । वसहविंदढेक्कारविसहि लग्गउ गोवउ गोउलवट्टहि । अवरहिं गंपि पहेण तुरंतहिं कंपियदेहएहि सयमंतिहि। सुयवित्तंतु पिउहि समईरिउ चंपिउँ चाउ संखु आऊरिउ । 10 विसहरवरसयणयलु णिसुंभिडं तं आयण्णिवि पुत्तवियंभिउं । ण?उ कहिं मि रायमयतासिङ गोउलु अण्णत्तहिं आवासिउं । घरु आयउ रोमंचियगत्तई अवरुडिउ हारिसंसुयणेतह । घत्ता-मायह भणिउ हरि णउ मुक्कउ पुत्तु दुवालिइ ॥ पत्थिवसयणयलि कि चडियउ डिंभयकेलिइ ।। २४ ॥ 15 ९P कालुएण कालुय. १० A अविसिडेण. 24 १B एम भणंतु.; S इय भणंतु. २ B ससेणु. ३ AP भमरु व. ४ AP मेहु व चावें भूसिउ. ५ P आयो सि. ६ B सुहडत्तु, ७ ABS वसहवंद. ८ B विसद्दहि. ९ A भयवंतहि; BK सयभंतिहिं and gloss in K उत्पन्नशतसंदेहै:; PS सयभंतहिं; Als. भयभंतहिं against Mss. १० AP चप्पिउ. ११ S आओरिउ. १२ A गत्तउ. १३ A हरिअंसुव; P हरि अंसुय'. १४ A °णेत्तउ. १५ P दुयालिए. १६ AP कह. 10 a काल एण कृष्णवर्णेन; आह च्चे आघातकेन. 11 तहु भृत्यस्य. 24 2 जित्त दिग्ग ओ जितदिग्गजेन्द्रः. Ba फण द लि फणा एव पत्रं, शरीरमेव नालं, सर्प एव कमलं तत्र. 4 b वल एं धनुर्वलयेन. 86°वि सहि °समूहायाम् ; b°वट्टहि मार्गे. 9 a अवर हिं अन्यगोपः । स य भंति हिं कि भविष्यतीति उत्पनशतसंदेहैः. 12 a ण हउ नष्टो नन्दगोपः, तासि उ त्रासितः. 15 पत्थिव पार्थिवो राजा.
पंचासीमो संघि] महापुराणु [LXXXV.26.13. 25 दुई-गंदे गंदणिजु णियणंदणु ससणेहें णिहालिओ ॥ पाहुणयाई जाहुं सुयबंधुहूं इय वजरिवि चालिओ॥छ । तावग्गइ पारदु णिहेलणु तेहिं मि परिट्टिउ माहवारक्खणु । मिलिय जुवाण अणेय महोबल पायपहरकंपावियमहियल । को विण संचालई जे थामें ते महुमहणे जयसिरिकामें । 5 उच्चाइवि सुरकरिकरचंडहिं पत्थरखंभणिहियभुयदंडहिं । अरिवरणरणियरें परियाणित गंदगोउ लहु जणणिइ णीणिउ । आउ जाहुं हो पुत्त पहुश्चइ गोउलु सुण्णउं सुइरु ण मुबह । एव भणेप्पिणु कण्हपयावे परिमुकाई ताई भयभावें। मलवजिइ महिदेसि समाणइ पुणरवि तेत्थु जि ठाणि चिराणइ । 10 आणिवि गोविंदु वि गोविंदु वि थियई ताई देउ जि अहिणंदिवि । पत्ता-सुपसिद्धउ भरहि सो गंदगोठे गुणरोहहिं ॥ पुष्फयंतसैमहिं वणिज वरणरणाहहिं ॥ २५ ॥ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकइपुप्फयंतविरराए महा- भव्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे णारायणबोलकीलावण्णणं णाम पंचासीमो परिच्छेउ समत्तो ॥ ८५॥ 25 RAP वंदणिज. २ B ससिणेहें. ३ A महिवह तहिं मि परिट्ठिउ रक्खणु. ४ A महाभड. ५ A °णहयल. ६ AP संचालइ णियथामें. ७ Bथंभ'. ८ A पई मुक्काइं. ९ । महिदेस'. १० A देउ जि; BS दइवु जि. ११ B गंदगोडु; P गंदगोउ; 5 गंदगोवु; Als. णंदगोउ. 1:31P पुष्पदंत'. १४ A बालकीडा . १५ 5 पंचासीतितमो. 25 1 णंद णि जु वर्धमानः. 2 पाहुण या ई प्राघूर्णका वयं गच्छामः. Baणि हे ल गु मार्गमध्ये आवास:. 5 ते पाषाणस्तम्भाः. 7 bणी णि उप्रेरितः. 10 a स मा ण इ उच्चनीचरहिते; चिराणह पूर्वस्मिन्निजस्थाने. 11 a गो विंदु हरिः; गोविंदु गोसमूहः; 6 दहउ दैवम् . 12 णं द गोटु गोकुलम् ; °राह हिं शोभायुक्तैः ११ [ महापुराणु-VoL. III] -८१- LXXXVI वहरि जसोयहि पुत्तु इय कंसें मणि परिछिण्णउ ॥ कमलाहरणु रउडु तें गंदहु पेसणु दिण्णउं ॥ध्रुवकं सिहिचुरुलिभूत गरें रायदूउ तें भणिउणंदु मा होहि मंदु। जहिं गरलगाहि णिवसइ महाहि। जउणासरतु तं तुहुं तुरंतु । जायेवि जवेण कयजणरवेण। आणहि वराई इंदीवराई। ता णंदु कणह सिरकमलु धुणइ। जहिं दीणसरणु तहिं दुक्कु मरणु। 10 जहिं राउ हण अण्णाउ कुण। किं धरह अण्णु तहिं विगयर्गण्णु। हर काई करमि लह जामि मरमि। फणि सुटु चंड तं कमलसंड। को करिण छिवह को झेप घिवह। 15 धगधगधगंति हुयवहि जलंति। उप्पण्णसोय कंदह जसोय। महु एक पुत्तु अहिमुहि णिहित्तु । मा मरउ बालु मंइं गिलई कालु। इय जा तसंति दीहर ससंति । 20 पियररं रसंति वा विहियसंति। आलिकायकंति रणि धीर मंति। पभणइ उविंदु णिहणवि फणिंदु। णलिणाई हरमि जलकील करमि घत्ता-इय भणिवि गउ कण्हु संप्राइउ जउणासरवरु ।। 25 उन्भडफडवियेडंगु जमपासु व धाइउ विसहरु ॥१ 1 १P°चुरुलिय भूउ. २ P गय. ३ APS जाइवि. ४ A विगयमण्णु. ५ ABP झंप. ६ B गिलिउ.७S दीहरु. ८ A रणवीर मंति; S रणधीर मंति. ९ APS णिहणेवि. १. B भणेवि. ११ P संपाइउ, १२ A °विहडंगु. 1 1 परि छि ण्ण उं ज्ञातम् . 3 a सि हि चुरु लि भूउ अग्निज्वालाभूतः. 6 a°सरंतु हृदमध्ये, 78 क य ज णरवेण तत्र हृदे लोककोलाहलेन सर्पस्य भयोत्पादनार्थम्. 9a कण इ क्रन्दति. 126 विग यगण्णु गणनारहितः. 156 झेंप संपा. 196 मई माम. 216 विहि यसंति कृतशान्तिःः छासीतिमो संघि] महापुराणु [LXXXVI.3.6. 2 णं कंसकोवदुर्यवहहु धूमु णं णइतरुणीकडिसुत्तदा । णं ताहि जि केरउ जलतरंगु णं कालमेहु दीहीकयंगु। सियदादाविजुलियहिं फुरंतु चलजमलजीहु विसलव मुयंतु। हरिसउहुं फडंगुलिरयणणखु पसरिउ जमेण करु घायदक्खु । णं दंडदाणु सरसिरिए मुक्त गइवेयउ कण्हँहु पासि दुछु। 5 फणि फुप्फुयंतु चलु जुज्झलोलु णं तिमिरहु मिलियउ तिमिरलोलु। दीसह हरि देहि भसलउलकालु गं अंजणगिरिवरि णवतमालु। तणुकंतिपरजियघणतमासु णक्खई फुरंत पुरिसोत्तैमासु । सिरिमाणिक्कडं विसहरवरासु दीसंतइं देति व देहणासु। तंबहि"कुसुममणियरहिं तंबु णं सरिवल्लिहि पल्लैंउ पलंबु । 10 अहि घुलिउ अंगि महुसूयणासु णं कत्थूरीरेहाविलासु। घत्ता-विसहरघोलिरदेहु सरि भमंतु रहा हरि ॥ कच्छालंकिउ तुंगु णं मयमत्तउ दिसकरि ॥२॥ १ फणि दाढाभासुरु फुक्करंतु फणि उरुफणा ताड तड त्ति फणि वेढइ उव्वेढा अणंतु फणि धरैइ सरह सोवासुएउ इय विसमजुझसंमडु सहिवि पीयलवासें हउ उत्तमगि महुमहणु व जुज्झइ हुंकरंतु । पडिखला तलपड हरि झड त्ति । फणि लुंचह चह लच्छिकंतु । णउ बीहड सप्पहु गरुडकेउ। दामोयरेण पत्थाउ लहिवि । मणिकिरणसिहासंताणसंगि। 5 2 १ हुयवहो. २ B° विजलियहिं. ३ 8 °जवल'. ४ Bलक्खु. ५A दंडवाणु सरसरिपमुक्क. ६ BP गयवेयउ. ७S कंसहो पासु. ८ A पुष्फवंतु; PS पुप्फुयंतु. ९ A देहि णं भसल'; P देहए; S देहे. १० 8 अंजगिरि . ११ 8 °परिजय'. १२ । पुरुसो. १३ B देहभासु in second hand; P दीहणासु. १४ S गंतेहिं. १५ P कुसुमणियरेहिं. १६ A सरवेल्लीपलवपलंबु; S सरिपेलिउ. १७ 8 पलवु. १८ B कथूरिय'. 3 १ AP वि. २ P °फडाए. ३ A तडप्पए. ४ 5 सरइ धरइ. ५P जुजा समदु. ६ APS उत्तिमंगि. ७ A °किरणसहासें तेण संगि. 2 २४ दी ही क यंगु दीर्घाकृतशरीरः. 3 a सि य° श्वेता. 4 a हरिस उहुं हरिसंमुखम् ; फडंगुलि र यणण क्खु फटायां अङ्गुलिसदृशनखः. 7 a द हि ह्रदे. 10 a तंबे हिं ताः; कुसुम मणि- पर हिं पुष्परागमणिकरैः. 12 सरि जले. 13 कच्छा वरत्रा. 3 2a उरुफणा इ गरिष्ठफणया. 56 पत्था उ ल हिवि प्रस्तावं प्राप्य. 62 पीयल वासे पीतवस्त्रेण वासुदेवेन; °सि हा ताण संगि ज्वालासमूहसंगे उत्तमाङ्गे.
LXXXVI.3.7.] पुष्फयंतविरइयउ [ कंसचाणूरणिहणणो गउ णासिवि विवरंतरि पइड जयसिरिह विहूसिउ झत्ति विछ । जलि कीला अमरगिरिंदधीरु कल्लोलुपीलियवि.लती । विडियसिपिउँडसमुग्गयाई मुत्ताहलाई दसदिसु गया। मीणउलई भयरसमंथियाई णं सत्तुकुंटुंबई दुत्थियाई। 10 घत्ता-उडिवि गयणि गयाइं कीलंतहु हरिहि ससंसहु ॥ दिहइं हंसउलाई अट्ठियई णाई तहु कंसहु ॥ ३ ॥ 4 5 भसलउलई चउदिसु गुमुगुमंति णं कंसमरणि बंधव रुयंति। कण्हड्डु तेएं जाया विणीय रंगति कंकणं पिसुण भीय । कमलाई अलीढई तेण केंव खुडियइं अरिसिरकमलाई जेंव । हरियहं पीयई लोहियसियाई महुरापुरणाहहु पेसियाई। पयपन्भट्ठ मलिणंगयाई खलविहिणा सुकयाई व हयाई। पडिवक्खभिश्वकरपेल्लियाई बद्धाइं घरंगणि घल्लियाई । णलिणाइं णिवेण णिहालिया णं णियसयणई उम्मूलियाई। अण्णहि दिणि भुयबलवूढेगाव हकारिय सयल वि गंदगोव । परजीवियहारणु मंतगुज्झु पारद्धउं राएं मल्लजुज्झु । घत्ता-कंसहु णाउं सुणंतु तिव्वकोवपरिणामें ॥ 10 चल्लिउ देउ मुरारि णं केसरि गयणामें ॥ ४॥ 5 संचलिय गंदगोवाल सयल वियइर्लफुल्लबबुद्धकेस दीहरकरणं मायंग पबैल। जमदूयवेस। उद्दुत यंत ८ A जुयसिरिए. ९ APS °उप्पेलिय. १. AP विउलणीरु. ११ PS विउडिय. १२ A सिप्पिउल . १३ P दसदिसि. १४ B कुडंबई; P कुटुंबई. 4 १ AP महुराउरि'; P महुरापुरि'. २ A णिमूलियाई; B णिमूलियाई. ३ B °भुव'. ४ P °ऊढ. ५ AP सुणंतु णिरु तिव्व. ६ A चलिउ मुरारि समोउ णं; P चलिउ मुरारि सगोउ णं. 5 १ AP ता चलिय. २ AP चवल. ३ A पवर. ४ P वियउल्ल'. ५ Pठंत. 9 a विह डि य स्फुटितानि. 11 स संस हु प्रशंसायुक्तस्य. 12 अहि य इं अस्थीनि. 4 20 कंक बकाः. ३ a अली ढ इं अश्लेशेन. 50 पयपमहई स्थानच्युतानि जलच्युतानि च; । सुक याई पुण्यानि. 10 णा उंना म. 11 ग यणा में गजनाना. 52 a वियह ल° विकसितानि.
छासीतिमो संघि] महापुराण [LXXXVI.6.14. 5 सिंदूरधूलिधूसरियदेह गजिय णं संझारायमेह । कालाणल कालकयंतधाम भसलउलगरलघणजालसाम। बलतोलियमहिमाहिहर रउद्द मजायरहिय णं खयसमुह । सणिदिटिविटिविसविसहराह रणि दुण्णिवार अरिहरिणवाह । कयभुयरव दिसि उट्टियणिहाय पडपडहसंखकहिलणिणाय । खलमलणकउज्जम जमदुपेच्छ जयलच्छिणिवेसियवियडवेच्छ । रत्तच्छिणियच्छिर मच्छरिल्ल मरापुरि पत्त महल्ल मल्ल । घत्ता-तौ तं रोलविमहु उव्वग्गणसंचालियधरु ॥ 10 गोवयवि णिएवि आरूसिवि धायर्ड कुंजरु ॥ ५॥ 6 मउल्लियगंड पसारियसुंडे। सरासणवंसु सयापियपंसु । घणंजणवण्णु समुण्णयकैण्णु । दिसागयभिंगु धराधरतुंगु। महाकरितेण जसोयसुएण। 5 पडिच्छिउ पंतु णियड्डिवि दंतु। सिरग्गि तडत्ति गेओ हउ सत्ति। भएण गयस्स विसाणु गयस्स। बलेण समत्थि सिरीहरहथि । विरेहइ चारु जसो इव सार। 10 रिउस्स पयंडु जमेण व दंड। पयासिउदीहु मुरारि नृसीहु। घत्ता-अप्पडिमलैंहु मल्लु पडिभडमारणमग्गियमिसु ।। अक्खाडइ अवइण्णु हर्यवाहुसहयहिरियदिसु ॥ ६ ॥ ६S सेंदूर०. ७ AP कयंतथाम. ८ B°काहलि'. ९ A वियडविच्छ. १० B °णियच्छिय. ११ 8 महुराउरि. १२ A तं तहि रोलविसदु. १३ P °वेंदु; S °वंदु. १४ AS धाइउ. 6 १P मओल्लिय'. २ PS °सोंडु. ३ P°कंतु. ४ B णिवडिवि; S णियहिवि.५ A हउ गओ शत्ति; P हओ गओ झत्ति. ६ ABP णिसीहु. . PS °मलहं. ८BAls. हयबहुसद्द; PS दढबाहु'. 3 b सं झारा यमेह संध्यारागेण वेष्टिता मेघा इव. + a का ल क यंतधाम मारणयमसदृशतेजसः 6°घण जाल° मेघजालम् . 6 a स णि दि हि विट्टि° शनिदृष्टिसदृशाः विष्टिसदृशाः. 7 a°णि हाय निघातो वब्रनिर्घोषः. 8 a ज म दु पेच्छ यमवत् दुःप्रेक्षाः. 10 उ ब्व गण° परस्परसंघट्टशब्दः. 6 1 a म उल्लि यगंडु मदाकपोलः. 2 स या पियपंसु सदाप्रियधूलिः, 6 a पछि छि उ आकारितः; णि य डि वि आकृष्य.8 a ग यस्स गतस्य नष्टस्य; b विसा णु दन्तः.9 6 सिरीहरह स्थि श्रीधरहस्ते. 12 6 नृ सी हु नृसिंहो महामल:. 14 अक्खाडह युद्धभूमौ. ८५- LXXXVI.7.1.] पुष्फयंतविरायड [कंसचाणूराणहणणो 7 सुयपक्खु धरिवि ओहामिया गयलीलगामि कण्हहु बलेण पइसरिवि रंगि वजरिउ कज 10 जुज्झवि कंसु करि बप्प तेम तुह जम्मवेरि खलु खयहु जाउ भभुयरवालि पडिवक्खजूरि आहवरसिल्लि घिप्पंतफुल्लि अण्णण्णवणि आसण्णवजिश रिउणा विमुक्छ पसरियकरासु ता सो वि सोवि संचालणेहि आवट्टणेहिं परिभामिवि लद्ध परिछेउ करिवि। संणहिवि थक्ल । वसुएवसामि । सुहिवच्छलेण। लग्गेवि गि। गोविंदै अन्जु । दलवट्टियंसु । णउ जिया जेम। उढखेरि। उग्गिणघाउ। कोवग्गिजालि। वजंततूरि। णचंतमल्लि। कुंकुमजलोल्लि। विक्खित्तंचुण्णि। तहुँ बाहुजुमि । चाणूरु दुक्छ। दामोयरासु। आलग्ग दो वि। अंदोलणेहि। अवि लुट्टणेहिं। संरुद्ध बद्ध। रुंधेणे रुंधु। गाहेण गाहु। मुट्ठी मुट्टि। 15 20 बंधेणे बंधु बोहाइ बाहु 25 दिट्ठी दिद्धि वित्तेण चित्तु गत्तेण गत्तु। 7 १ ऊहामिय. २ BP गोविंदु. ३ A उन्बूढवेरि. ४ AP भडभुयवमालि. ५ AP णिरिखत्तपुण्णे. ६ ABPS तहिं. ७ AP पमुकु. ८ A बे. ९ AP add after 20 b: उल्लालणेहि; आवीलणेहिं. १. AP पविलुट्टणेहिं. ११ B संरुद्ध. १२ AP खंधेण खंधुः १३ AP बंधेण बंधु. १४ P बाहेण बाहु. 7 16 परिछे उ करि वि स्वपक्षो विभागीकृतः 20 संण हि वि संनय.4 aबलेण बलभद्रेण. 76 दल व हियं सु चूर्णितभुजशिखरः. 9 6 उम्बूढ खेरि धृतवैरः. 11 a °भु यरवा लि भुजमेलापके भुजास्फालननिनादे वा. 21 b अवि अपि.
छासीतिमो सैघि] महापुराणु [LXxxVI.8.9. 30 परिकलिवि तुलिवि उल्ललिवि मिलिवि। तासियगहेण सो महुमहण। पीडिवि करण पेल्लिवि" उरेण । रुभिवि छलेण मोडिउ बलेण। मणि जणियसलु चाणूरमल्लु। कउ मासपुंजु णं गिरिणिउंजु। गेरुयविलितु थिप्पंतरत्तु। महियलणिहित्तु पंचत्तु पत्तु । घत्ता-विणिवाइवि चाणूरु पहु बहुदुव्वयणे दूसिधि । पुणु हकारिउ कंसु कण्हें कालेण व रूसिवि ॥७॥ 35 8 णवर ताण दोण्हं भुयारणं जाययं जणाणंदकारणं। सरणधरणसंवरणकोच्छर भिउडिभंगपायडियमच्छरं । करणकत्तरीबंधबंधुरं कमणिवायणावियेवसुंधर । मिलियवलियमहिलुलियदेहयं णहसमुल्ललणदलियमेहयं । पवरणयरणरमि?णतोसणं परिघुलंतणाणाविहसणं। परपरकमुल्लुहियदूसणं जुज्झिाऊण सुइरं सुभीसणं । चरणचप्पणोणवियकंधरो वरमयाहिवेणेव सिंधुरो। पत्ता-कहिउ परहिं धरिवि णिहलिउ गलियरुहिरोल्लिउ ॥ कंसु कयंतहु तुंडि कण्हेण भमाडिवि घल्लिउ ॥ ८॥ 5 १५ B पेलवि. १६ APS मण'. १७ P दुब्बयणेहिं. १८ P हकारिवि. 8 १ A बंधुबंधुरं. २ A °णामिय'. ३ P °मिथुण'. ४ A परपरकम लुहियदूसणं; B परपरकमउलुहियदेहयं; S °मुलिहिय'. ५ A चप्पणोण्णमिय'. ६ A वरमहाहवेण व्व; B वरमया- हिवेणेव्व. ७ 8 सेंधुरो. ८ BK गलिउ. ९ APS तोडि. १० BP केसवेण. 32 6 गिरि णि उंजु गिरिनिकुञ्जः. 33 6 थिप्पं तरतु वयोतद्रुधिरः. 35 विणि वाह वि मारयित्वा. 8 2a°को च्छरं कौतुकोत्पादकम् ; 6 °पाय डिय° प्रकटितः. 3 a करणे त्या दि आवर्तन- निवर्तनप्रवेशादिः । कमणि वायणा विय° चरणनिपातनामिता. Ha °ण यरणर° नागरिकाः, 6 a पर° उत्कृष्टः; ° उल्लु हि य दत्तं भर्सनबलात्. 8 पए हिं पादाभ्याम्. 9 कयंत हु तुंडि यमस्य मुखे.
Lxxxv1.9.1.] पुष्फयंतविश्यउ [ कंसचाणूरणिहणणो 9 5 हर कंसि वियंभिय तियसतुट्टि आयासड्ड णिवडिय कुसुमविहि । किंकर वर णरवह उत्थरंत कण्हेण भणिय भंडणि भिडंत । मा मई आरोडहु गलियगव्व मा एयहु पंथे जाहुँ सव्व। तहि अवसरि हरि संकरिसणेण आलिंगिउ जयहरिसियमणेण । वसुएवं भणिये म करह भंति इँहु केसरि तुम्हइं मत्त दंति । भो मुर्यह मुयह णियमणि अखंति कण्हहु बलवंत विखयहु जंति । उप्पण्णउ देविहि देवईहि गब्भम्मि पसण्णि महासईहि। कुलधवलु वसुंधरभारधारि सुउ मज्झु कंसविद्धंसकारि पच्छण्णु पवडिउ गंदगोहि एवहिं करु ढोरउ कालवैट्टि। जो कुज्झइ जुज्झइ सो जिमरह गोविदि कुइ कि कोई धरह। 10 घत्ता-जाणिवि जायवणाहु णियगोत्तहु मंगलगारउ॥ वंदिउ नवणियरेहिं दामोयरु वहरिवियारउ ॥९॥ 10 कण्हेण समाणउ को वि पुत्तु दुद्धरभररणधुरदिण्णखंधु भजिविणियलई गयवरगई अहिणंदियजिणवरपायरेणु कावयदियहहिं कीलिरीहिं पंगुत्तउं पई माहव सुहिल्लु एवहिं महुराकामिणिहिं रत्तु संजणउ जणणि विहवियसत्तु । उद्धरिय जेण णिवडत' बंधु । सहुँ माणिणीह पोमावईह । महुरहि संणिहियउ उग्गसेणु । बोलाविउ पहु गोवालिणीहिं । कालिंदितीरि मेरउं कडिल्लु। महुं उप्परि दीसहि अथिरचित्तु । 6 9 १P ओत्थरंत. २ P आरोलहु. ३ पंथे. ४ S जाह. ५ B भणिउ. ६ B करहि; P करहु. ७ A पहु. ८ B मुअहि मुअहि. ९ A बलवंतहो. १० B देवीदेवई हिं. ११ A कालविट्टि; B कालवट्टि. १२ A गोविंदें कुद्धे. १३ AP को वि. १४ AP णिव'. 10 १B संजणिउ. २ AAls. दुद्धरणभरधुरदिण्णकंधु; B दुद्धरभडरणदिण्णखंधु. ३ BAls. अहिवंदिय. ४ AP °कीलणीहि; B°कीलरीहिं. . 9 1 हडकं सि हते कंसे; b आ यास हु गगनात्. 3 a आरोड हु अस्माकं मा रोषमुत्पादयन्तु. 6a अखंति क्रोधः. 90 का ल व डि कालपृष्ठनाग्नि धनुषि. 11 जा यवणा हु यादवनाथः. 10 aरह की लि री हिं रतिक्रीडनशीलाभिः. 6a पंगुत्तउं पूर्व परिहितम् । कडि लु कटीवस्त्रम्. 86 उभंति या इ उद्धान्तया.
छासीतिमी संधि महापुराणु [LXXXVI.11.11. कवि भणइ दहिउँ मंथंतियाइ तुएं महं धरियउ उभंतियाइ। लवणीयलिन्तु करु तुज्यु लग्गु कवि भणह पलोयह मजा मग्गु। तुहूं णिसि णारायण सुयहि णाहिं आलिंगिउ अवरहिं गोवियाहिं। 10 सो सुयरहि किंण पउण्णवंछु संकेयकुडंगुडीणरिंछु । घत्ता-का वि भणइ णासंतु उद्धरिवि स्त्रीरभिंगारउ ॥ किं वीसरियउ अनु जं मेहं सित्तु भडारउ ॥१०॥ 11 इय गोवीयणवयणइंसुणंतु कीला परमेसरु दरहसंतु । संभासिउ मेल्लिवि गव्वभाउ इहजम्महु महुं तुहुं ताय ताउ । परिपालिउ थणेथण्णण जाइ वीसरमि ण खै' मि जसोय माह। कइवयदियहरं तुडं जाहि ताम पडिवक्खकुलक्खउ करमि जाम । इय भणिवि तेण चिंतविउ दिण्णु वरवसुहारर दालिहु छिण्णु । 5 आलाविय भाविय णियमणेण गोवालय पूरिय कंचणेण । पट्टविउ णंदु महुसूयणेण ओहामियदेवयपूयणेण । सडं वसुंएवें सहूं हलहरण सडंपरियणेण हरिकरिजणेण । घत्ता-सउरीणयरि पाडु आहिसुरणरेहिं पोमाइउ ॥ 10 भरहधरित्तिसिरीइ हरि पुप्फयंतु अवलोउ ॥ ११ ॥ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकापुष्फयंतविरइए महामव्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे कंसचाणूरणिहणणो णाम छासीतिमो परिच्छेउ समत्तो ।। ८६ ॥ ५ AP महिउ. ६ A णवणीय. ७ A °वत्थु. ८ AP उद्धरमि. ९ AP मई अहि सित्तु भडारउ. 11 १B संभासिवि मेलिउ. २ B थणि थण्णेण. ३ B वीसरिमि. ४ B खणु वि. ५ 8 चित्तविउ. ६ PS वसुधारए. ७ AP बाले आकरिसियपूयणेण. ८ B वसुएवह. ९ APS हरि. करिभरेण. १० A छयासीमो; P छायासीमो; S छासीतितमो. 9 a लवणीय लि त्तु नवनीतलिप्तः. 11 a पउण्ण वं छु प्रपूर्णवाञ्छः; 6°कुडंग° हस्वशाखः स्वल्पवृक्षः 11 2 8 तु हुं नन्दगोपः. 3 6 माह हे मातः. 5 a चिंत विउ वाञ्छितं वस्तु; 6°व मुहार सुवर्णधारया. 76 ओहामि यदे व यपूयणेण तिरस्कृतदेवतापूतनेन. 86 हरि° अश्वाः. 9 स उरी. णयरि औरिपुरे, पो माइउ प्रशंसितः. १२ [ महापुराणु VoL. III ] LXXXVII मारिए मदुराणाहे जीवंजस जसचिंधहु॥ गय सोएण रुयंति पिउहि पासि जरैसिंघहु ॥ ध्रुवकं ॥ 5 दुई-तुम्मण णीससंति पियविरहहुयासणजालजालिया ॥ वणवदहणहुणियणववेल्लि व सव्वावयवकालिया ॥ गयकंकण दुहिक्खलीला इव पुप्फविरहिय भेलमहिला इव । णठ्ठपत्त फग्गुणवणराइव सुङ झीण णवचंदकला इव । मोकलकेस कउलदिक्खा इव पहाणविवजिय जिणसिक्खा इव । पउरविहार बउद्धपुरी विव वरविमुक्क कोणीणसिरी विव । कंचिविवजिय उत्तरेमहि विष पंडछीय छणयहु सहि विव । जिरलंकारी कुकहहि वाणि व दुक्खहं भायण णारयजोणि व। 10 गलियंसुयजलसित्तपओहर अवलोपविधीय मउलियकर। भणइ जणणु गुरु आवह पाविय किंकजेण केण संताविय। भणु तुह केण कयउं विहवत्तणु कोण गणइ महुं तणउ पहुत्तणु। जीविडं अर्जु जि कासु हरेसह कासु कालु कीलालि तरेसइ । पत्ता-जीवंजसइ पवुत्तुं गुणि किं मच्छरु किजा ॥ 15 ताय सत्तु बलवंतु तुझु समाणु भणिजह ॥ १॥ दुई-चासारत्ति पत्ति बहुसलिलुप्पेल्लियणंदगोउले ॥ जेणेकेण धरिउ गोवद्धणु गिरि हत्येण णहयले ॥छ 1 १ A पहुहे पासि. २ AP जरसेंधहो. ३ P दुभिक्ख. ४ P काणीणे. ५ P महि उत्तर. ६ A पच्छाय सहि छणइंदहो इव. ७ AP कयउ केण. ८ B अजु वि. ९ AP पउत्तः 9 उपत्तु. 2 १ गोवद्धणगिरि. 14°दवदहण हुणि य° अमौ हुता. a ग य कंकण गतककणा, पक्षे दुर्भिक्षकाले गतं नष्टं के जलं कणं धान्यम्b मेल महिला वृद्धा जरती तस्या ऋतुपुष्पं न. 6 a ण पत्त नष्टवाहना, नष्टानि नागवल्लीदलानि षा; °वणराइ वनश्रेणी. 7a क उल दिक्खा योगिजटा. 8a पउर विहार प्रकर्षण उरसि विगतो हारो यस्याः, पक्षे प्रचुरा विहारा यत्र बौद्धानां नगरे; । वर विमुक वरो भर्ता व्ययश्च. 9a कंचि कठिमेखला, पक्षे उत्तरदेशे काञ्चीपुरी न. 12 a गुरु आवद पा विय गरिष्ठामापदं प्राप्ता. 14 a हरेसह यमो हरिष्यति । कालु यमः; की ला लि रुधिरे.
सत्तासीतिमो संघि] महापुराणु LXXXVII.3.12. पारिणि णियथामेण विणासिय बोलत्तणि जें पूयण तासिय । मायासयड जेण संचूरिउ जेण तुंरंगु तुंगु मुसुमूरिउ । जेण तालु धरणीयलु पावित जेण अरिऐवयणु वंकाविडं। 6 तरुर्जुवलउं मोडिउं भुयजुयले णायसेज आयामिय पबलें। चाउ पणाविउ संखापूरणु कियउं जेण णियपिसुणविसूरणु । कालियाहितासिवि अरविंद खुडिया जेण पउरमपरंदा । दंतिहि जेण दंतु उप्पाडिउ सो जि पुणु वि कुंभत्थलि ताडिउ । जो वग्गिवि भेडरंगि पट्टड कालसलोणउ लोएं दिट्टड। 10 घत्ता-जेण मल्लु चाणूरु जममुहकुहरि णिवेउ ॥ तेण गंदगोवेणे मारिउ तुह जामाई ॥२॥ 3 दुई-वसुएवेण पुत्तु सो घोसिउ भायह सीरहेरणा ॥ ससयणमरणवयणु णिसुणेप्पिणु ता कुद्धेण राइणा ॥ छ । पेसिया सणंदणा ससंदणा । धाविया सवाहणा ससाहणा। सूरपट्टणं चियं धयंचियं। 5 कण्हपक्खपोसिरा सरोसिरा। णिग्गया साहा जसारुहा। जाययं सकारणं महारणं। दिण्णघायदारुणं पलारुणं। रत्तवारिरेलियं रसोल्लियं। 10 दंतिदंतपेल्लियं विहेल्लियं । छिण्णछत्तचामरं यामरं। २ A तिय थामेण. ३S बालते. ४ । तुरंगतुंग. ५ BAIs. अरिहु. ६ APS 'जुयलउं, ७ ABPS संखाऊरणु. ८ ABP कयउं. ९ B पवर. १० PS भडु, ११ PS णिवाइउ, १२ B गंदगोविदें. १३ P जामाइओ. 3 १ A धाइया. २ PS सुरोसिरा. ३ A दहारहा. ४S बसोल्लियं. ५ A बहिलियं. ६ A णियामरं; Pणयोमरं. 2 3 a वह रिणि वैरिणी पूतनादेवी; °था मेण बलेन. 4 a °स य डु शकटम्. 56 अरिह वृषभः. 6 bणाय से ज नागशय्या; आ या मि य चम्मिता. 8a का लिया हि कालियसर्पः. 9a दंति हि गजस्य. 3 3 6 ससंदणा सरथाः. 46 स साह णा ससैन्या:. ba चियं चितं वेष्टितम् ; चिय घजसहितम्, 76 जसा कहा यशोयोग्याः. 10 6 रसोलि यं रुधिराम्. 11 6 विहलियं कम्पितम्, -९१- - LXXXVII.3.13.] पुष्फयंतविरायड [णेमितित्यकरउप्पत्ती पुष्फवासवासियं णिसंसियं। घत्ता-णवर दुरंतरयाहं दुप्पेक्खहं गयणायहं ॥ गट्ठा वहरिणरिंद णारायणणारायहं ॥३॥ 16 4 5 दुई-णासंतेहि तेहिं महि कंपइ णाणामणियरुजला ।। महुमंथणरयाहि महिमहिलहि हल्ला जलहिमेहला ॥ छ । णियपयपंकयतलि आसीणा ते अवलोइवि संगरिरीणा। राएं अवरु पुत्तु अवरायउ पेसिउ जो केण विण पराइउ । तेण वि जोइवि जयसिरिलोहे रहकिंकरहयगयसंदोहें। सउरीपुरु चउदिसहि णिरुद्धउं णीसरियउं जायवबलु कुद्धउं । करिकरवेणेहिं असरोलिहिं रहसंकडि पडतमहिवालहि । चंडगयाँसणिदलियधुरिलहि णिवडियकोंतसूलहलसेल्लहिं । फुरियकिरणमालांपहरिकाहिं विहडियमउंडकडयमाणिकहिं । भडकैरगाहधरियासिरमालहिं असिसंघट्टणहुँयवहजालहिं । 10 व्रणेवियलियलोहियकल्लोलहिं दिसिविदिसामिलंतवेयालहिं । दाढाभासुरभइरवकायहि किलिकिलिसहहिं भूयपिसायहिं । घत्ता-जुज्झहं भरघोरीहं करि करवालु करेप्पिणु ॥ छायालीसहं तिणि सय एम जुझोप्पिणु ॥४॥ 5 4 दुवई-गह अवरोहयम्मि वसुएवतणूरुहसरणिसुंभिए । पविउलसयलभुवणभवणंगणजसवडहे वियंभिए ॥ छ । १B णिवपंकयतल°. २ B जायवि. ३ Pणेरुद्धउं. ४ A °विभलेहि; B °वेडणेहिं. ५ APS असरालहिं. ६ P °महिपालहिं. ७ B °गयासिणि'. ८ AP °हलभल्लहिं. ९ B°पयरिकहि. १० APS °कडयमउड'. ११ B °करवाल. १२ AP °सिरवालहिं. १३ Bहुयवय'. १४ ABP वण'. १५ BKP मिलंति. १६ A णरघोरेहि; B णरघोराहं. १७ A लएप्पिणु. 5 १B अवरायम्मि. २ B °तणुरुह'. ३ 8 °सयलभुवणंगण. 136 णि संसि यं नरैः प्रशस्तं नृशंसं वा. 14 दुरंतर या हं दुष्टावसानवेगानाम् ; ग यणा यहं गगनागतानां गजनादानां वा. 15 °णारा यह बाणानाम्, 4 1 °मणि य रुजला मणिकिरणैः उज्ज्वला. २ म हुमंथणर या हि वासुदेवे रतायाः भूमेः. 7 a असरा लि हिं बहुलै.. 8 a°धुरिल्ल हिं मुख्यैः सारथिभिर्वा. 9 a °पहरिक हिं प्रचुरैः. 10 a सिरमा ल हिं सीसकैः ( शिरस्त्राणैः) शिरोगतामिः पुष्पमालाभिर्वा. 13 जुज्म हं युद्धा नाम् . 14 छाया लीस ई ति णि स य ई षट्चत्वारिंशदधिकानि त्रीणि शतानि युद्धानां युद्धा. 5 1 अबराइय म्मि अपराजिते गते सति; °सरणि सुंभिए बाणैः विश्वस्ते. - सत्तासीतिमो संघि महापुराणु [LXXXVII.6.6. अण्णु वि सुउ जरैसिंघहु केरळ विहेलियसुयणहं सुहा जणेरउ । कालु व वारिधीरजीवियहरु उहिउ कालजमणु दहाहरु । पभणहताय ताय आयणहि दीण वईरि किं हियवह मण्णहि। 5 पित्तिपहिं सहुं समरि घरेप्पिणु आणमि गंदगोउ बंधेप्पिणु । पुलउ जणंतु णराहिवदेहहु सहुं सेण्णण विणिग्गउ गेहहु । जलि थलि णहयलि कहिं मिण माइउ सो सरोसु सहरिसु उद्धाइउ । गंपिणु पिसुणचरित्रं जं दिट्टउं तं तिह हरिहि चरेण उवाइट्ठउं । तं णिसुणेप्पिणु जाणियणाएं सहुं मंतिहिं सुटुं सुहिसंघाएं । 10 बंधुवग्गु मंतणइ पट्टउ मंतिई मंतु महंतउ दिट्ठउ । जह सबलेहिं अबलु आढप्पड़ तो णासह जह सो पडिकुप्पह । बेण्णि जि हॉति विणासहु अंतरु तप्पवेसु अहवा देसंतरु । तहिं पहिलारउ अज्जु ण जुजा देसगमणु पूणु णिच्छउं किजह। हरि असमत्थु देउ को जाणइ को समरंगणि जयसिरिमाणह। 15 खलरामाहिरामसुविरामें तं णिसुणेप्पिणु अलिउलसामें घत्ता-बोलिउं महुमहणेण हउं असमत्थु ण वुश्चमि ॥ मई मेल्लह रणरंगि जि रिउँहुं पहुचमि ॥५॥ दुई-णासिउ जेहिं वहरिविजागणु भेसिउ जेहिं विसहरो॥ मारिउ जेहिं कंसु चाणूरु वि तोलिउ जेहिं महिहरो ॥छ । ते भुय होति ण हॉति व मेरा किं एवहिं जाया विवरेरा। इय गजंतु मुरारि णिवारिउ हलिणी मंतमग्गि संचालित। जं केसरिसरीरसंकोयणु तं जाणसु करिजीवविमोयणु। 5 अजु कण्ह ओसरणु तुहारउं पुरउ पहोसह परखयगार। ४ PS जरसेंधहो. ५ A विहडिय. ६ AP दीणवयणु. ७ र पित्तिएण, but gloss पितृव्यैर्नवमिः सह. ८ आणेवि. ९B चरे उव. १. AP णिसुणेवि वियाणियणाएं; S णिसुणेविणु जाणियणाएं. ११ P मंतिउ मंतु महंतहिं. १२ A वि. १३ तप्पविसु. १४ P दहबु. १५ P रिउहें. 6 १ हरिणा. 36 विह लि य° दुःखितानाम्. Ga पित्तिए हिं पितृव्यवभिः सह; 6 णंद गोउ कृष्णः. 9a पिसुणच रिउं शत्रुचेष्टितम्. 12 a आ ढप्प इ मारयितुमारभ्यते; bणास इ म्रियतेऽवला. 16a खले त्या दि खलरामाणामभिरामस्य रमणीयत्वस्य सुष्टु विरामो यस्मात्. 6 1°विजा गणु देवतासमूहः, भे सि उ भयं प्रापितः कालाहिः. 2 म हि हरो गोवर्धनगिरिः. 3 a मेरा मम. 4 6 मंतम मिग मन्त्रमार्गे; संचालि उ प्रवर्तितः. 6 6 पुर उ अग्रे; पहो सह प्रभविष्यति पर शत्र .
LXXXVII.6.7.] पुष्फयंतविरायउ [मितिस्थकरउप्पत्ती इय कहेवि मच्छरु मोसारित म. दाणवारि णीसारिउ । गयउरसउरीमहुरापुरवा णिग्गय जायव सयल वि णरवह। वहा सेण्णु अणुदिणु णउ थक्का महि कंपड अहि भरहु ण सका । भूवह भूमि कमंतकमंतह जंतहं ताहं पहेण महंतहं। 10 कालु व कालायरणि ण भग्गउ कालजमणु अणुमग्गे लग्गउ । जलियजलणजालासंताण उज्झमाणपेयाई मसाणई। हरिकुलदेवविसेसहिं रइया सिवजंबुयवार्यससयछइयई। णायरैणारिरूवेण रुवंतित दिट्ठउ देवयाउ सोयतिउ। घत्ता-हा समुहविजयंक हा धारण हा पूरण ॥ 16 थिमियमहोयहिराय हा हा अचल अकंपण ॥६॥ दुई हा वसुएव वीर हा हलहर दुम्महदणुयमहणा ।। हा हा उग्गसेण गुणगणणिहि हा हा सिसु जणहणा ॥ छ । हा हा पंडुचंड कि जायउं पत्थिववहरु विहुरु संप्रायउ। हा हा धम्मपुत्त हा मारुह हा हा पत्थ विजयमहिमारुह । हा सहएव णउल कहिं पेक्खमि वत्त कासु कहिं जाईवि अक्खामि। हा हा कोंति महि हा रोहिणि हा देव अणंगसुहवाहिणि । हा महिणाहु कुहउ जमदूयउ सर्वह केम कुलक्खउ हूयउ। तं आयण्णिवि चोजु वहते पुच्छिउ णिवसुएण विहसंते । कजे केण दुहेर्ण विसण्णां किं सोयह के मरणु पवण्णा । तं णिसुणेवि देवि तहुईरह भणु णराहि कुद्धि को धीररा। 10 तेहु भीएहिं सिबिर संचालित महियलिसरणुण कहिं मिणिहालिउं । २ AP मंदुए; B मड्डय. ३ ४ वहंतहं. ४ A कालजमण. ५ 8 हरिउलवंसविसेसहि. ६ A जंबू; P जंबुव. ७ ABP णयरणारिरूवेण; S णायरणारीरूवि. ८ P रुयंतिउ. ९P °महोवहि. 7 १P के. २ A संजायउ; P संपाइउ. ३ P जायवि. ४ ABP3 सन्वहुं. ५ B चुजु, ६ P दुहेहि. ७ A णिसण्णा. ८ 8 णरणाह. ९ A तुह. १० PS सिमिरु. 9 b अहि भरहु ण सकइ शेषनागः भारं न शक्नोति. 10 a भूव इ राजा नः; भूमि क मंतक मंत हं भूमि क्रमन्तो गच्छन्तः. 11 a काला यरणि कालस्य मरणस्य आचरणे आदरणे वा. 12 6 °पे या इं मृतकानि. 13 6 सिवशृगाली; °जंबुय° शृगालः. 16 थिमि यम हो य हिरा य स्तिमितसागर. 7 36 पस्थि वव हरु विहुरु संप्रा य उ शत्रुभिः कृत्वा दुखं प्रापितः. 4 a मारुह भीम; । विजयम हि मारुइ विजयमहिम्ना रुचिर्दीप्तिर्यस्य. ५ । वत्त वार्ताम्. 66 °वा हि णि नदी. 8a चोजु वहंतें आश्चर्य धरता.
संचासीतिमो संघि महापुराणु [LXXXVII.8.16. हये पुण्णक्खा णं जरपायव अग्गिपवेसु करिवि मय जायव । तं णिसुणेप्पिणु रणभरजुत्ते भासिउं खोणीयलवइपुत्ते। घत्ता-भल्लंउ सुहडणिहाउ णिग्घिणजलणे तं" खद्धउ ॥ आहवि सैंउहुं भिडेवि मई जसु जिणिवि ण लद्धउं ॥ ७ ॥ 8 5 दुई -हा मई कंसमरणपरिहवमलु रिउरुहिरे ण धोइओ ॥ इय चिंतंतु थंतु मलिणाणणु जणणसमीवि आइओ ॥ छ । पायपणामपोसियविणएं दिउ ताउ तेण पियतणएं। जोइउं सुयर्ड सधै विण्णवियां अरिउँलु गिरवसेसु सिहिखवियउं । अत्थमिएण णियाहियवंदें थिउ मेइणिपहु परमाणंदें। एत्तहि पहि पवहंत महाइय हरि बल जलहिती संप्राईय । विट्ठउ भहिएँण रयणायरु वेलालिंगियचंददिवायरु । वाडवग्गिजालाहिं पलितउ जलकरिकरजलधारहिं सित्तउ । णवपवालसरलंकुररत्तउ णं कुंकुमराएण विलित्सउ) जलयरघोसें भणइ व मंगलु हसह णाह मोत्तियदंतुजलु । 10 तलणिहित्तणाणामणिकोसे यह संवड्डियसंतोसें। पैरगंभीरु पयगंभीरउ ण सहइ मलु ण अरुहु भडारउ। महुमह आउ आउ साहारा णं तरंगैहत्थे हकारह। घत्ता-भूसणदित्तिविसालु णावह तारायणु थक्कउं । जायवणाहें तेत्थु सायरतडि सिबिर विमुकउं ॥ ८॥ 15 ११ AP णियपुण्ण'. १२ AP भग्गउ. १३ ABPS om. तं. १४ । समुहु. 8 १B पयासियपणएं. २ S णियतणएं. ३ K सञ्चु and gloss सर्वे सत्यं वा; ABPS सव्वु. ४ P अरिकुलु. ५ A णियाहियचंदें. ६ AP संपाइय. ७ भद्दएण. ८ AP वेलादंकिय. ९ B.°करजलधारासित्तउ; S °करधाराहिं सित्तउ. १० AP गजइ णं वडिय'. ११ AP परहु दुलंघु. १२ ABPS हत्थहिं. १३S सिमिरु. 12 a जर पायव जीर्णवृक्षाः, 14 °णि हा उ समूहः; °णि ग्घि ण ज लणे निर्दयामिना. 13 स उहुं संमुखम्. 8 4 a जो इउं सुय उं दृष्टं श्रुतम्. a णि या हि य वंदें निजशत्रुसमूहेन. 6 a म हाइय महर्दिकाः. 7 a भद्दि एण हरिणा. 8 a पलि त उ प्रज्वलितः. 10 a ज ल यर शंख:. 12 a पर- गंभी रु परैरक्षोभ्यः; पयह गं भी र उ प्रकृत्या गम्भीरो जिनः. 13 a महु म ह हे कृष्ण; आउ आउ आगच्छागच्छ; साहार धीरयति. 15 जा यवणा हे यादवनाथेन समुद्रविजयेन, सि बि क सैन्यम्, ९५ LXXXVII.9.1.) पुष्फयंतविरायउ [मितित्यकरउप्पची दुई-खंचिय रह तुरंग मायंगोयारियसारिभारया ॥ खभि णिबद्ध के वि गय के वि कराहयभूरिभूरया ॥ छ । णियसंतावयारिरविसयणई उम्मूलंति के वि करि णलिणइं। केणे वि पंकु सरीरि णिहित्तउ सीर्यलु महलु विलेवेणु थकम् । दाणबिंदुचंदियवित्तलजलु दीसह काणणु चूरियदुमदलु। 5 मुक्कई खलिणई मणिपरियाणई तुरयहं भरहं विविहतणुताणई। थाणुणिबद्ध तवसिउलाई व गुणपसरियई सुधम्मफलाईव । उब्भियाई दूसई बहुवण्णइं चलियधि मंडवि वित्थिण्णई। कइवय दियह तेत्थु णिवसंतह गय दुग्गमपएसे जोयंतहं। पुणु अण्णहि दिणि मंतु समत्थित गुरुयणेण माह ई अब्भत्थि। 10 हरि तुटुं पुण्णवंतु जं इच्छहि तं जि होह णियसत्ति णियच्छहि । तिह करि जिह रयणायरपाणिउं देशमग्गु मयरोहरमाणिउं। णिरसणु अट्ट दियह मलणासणि ता रक्खसरिउ थिउ दब्भासणि । गइगमु अमरु णिसिहि संपत्तउ हरिवेसें हरि तेण पवुत्तउ । घत्ता-आउ जिणिंदु णवेवि जणियतायजयतुहिहि ॥ 15 माहव चिंतहि काई बहु महु तणियहि पुटिहि ॥९॥ 10 दुई-ता हय गमणभेरि कउ कलयलु लंघियदसदिसामरे ॥ मणिपल्लाणपट्टेचलचामरि चडिउ उविंदु हयवरे ॥ छ । चवलतुरंगतरंगणिरंतरि तुरउ पड्दु समुहब्भंतरि। 9 १B°गोत्तारिय. २ 8 खंभ'. ३ A के वि करहाहिय वसह वि भूरिभारया; BPS करा- हिय'. ४ AP णिव. ५ APS केहि मि. ६ AP सीयलु णाई विलेवणु घित्तउं. ७ B विलेयणु. ८ A वंदिय. ९ AP लूरिय'. १० B °भंग. ११ A मंडव. १२ APS पवेसु. १३ 8 माहवु. १४ A णियसंति. १५ AP °यरवाणिउं. १६ AP जणियजयत्तयतुट्टिहे. १७ K माहउ. १८ B तणि हिं. 10 १P °पट्टे. २ A चंचलु तुरउ तरंग'; P चलतरंगरंगंतणिरंतरि. 9 1°ओ या रिय सारि अवतारितपर्याणाः. 2 करा ह य भूरिभूर या शुण्डाहतप्रचुरभूमिरजसः. 5a दाणे त्या दि दानबिन्दुभिर्मदलवैः जले जनितचन्द्रिकामिश्चित्रितं जलम्. 6 a ख लि ण ई कविकाः; °परियाणई पल्याणानि; 6 ° त णुता ण इं गात्रत्राणानि. 7 a थाणु° स्थाणुः कीलकः; 6 गुण रजुः. 11 6 णि यच्छ हि पश्य. 126°ओहर° जलचरविशेषः. 136 रक्ख स रिउ हरिः. 146 हरि वेसे अश्वरूपेण. 15 जणि य ता य ज य तु हि हि उत्पादितत्रातजगत्तुष्टौ. 10 3 a°तुरंग तरंग° तुरङ्गवत्तुङ्गाः तरङ्गाः; b तुरउ अश्वः.
सत्तासीतिमो संघि] महापुराणु [LXXXVII.11.13. हरिवरगइमजायइ धरियर्ड पाणि विहिं भाईहिं ओसरि । तहु अण्णुमग्गे साहणु चलिउं हयकारवहरिसरसोल्डिं। 5 थियउं सेण्णु सुरणिम्मिद गयमलि वेसादप्पणसंणिहि माहियलि। भवसंसरणदुक्खदुक्खियहरि बावीसमु समुद्दविजयहु घरि । तित्थंकर सिवदेविहि होसइ छम्मासहिं सुरणाहु पघोसह । एयहं दोहिं मि पंकयणेत्तहं वणि णिवसंतहं वहुवरहत्तहं । जक्खराय तुहुं करि पुरु भल्लउं वित्तजयंतिपतिसोहिल्लडं। 10 घत्ता-झत्ति पसाउ भणेवि गउ पेसिउ सहसक्खें ॥ पुरि परिहाजलदुग्ग कय दारावर जक्खें ॥१०॥ 11 5 दुवई-कच्छारामसीमणंदणवणफुल्लियफलियतरुवरा ॥ सोहई पंचवण्णचलचिंधहिं दूरोरुद्धरवियरा ॥ छ । घर सत्तभउमई मणिरंगई रयणसिहरपरिहट्टपयंगई। अंगणाई माणिकणिबद्ध तोरणाई मरगयदलणिद्ध । जलई सकमल थलई ससासई माणुसाई पालियपरिहासई । कुंकुमपंदु धूलि कप्पूर पउ धुप्पह सेंसिकंतहु णीरें। महुयर रुणुरुणंति महु थिप्पर परहुर्य वासइ पूसउ कुप्पाह। कह कहंतु जायउ रसु खंचह कलमकणिसु एमेव विखेंचर । कुसुमरेणु पिंगलु गहि दीसह कालायरुधूमउ दिस भूसह । बेणि विणं संझाषण णवघण जहिं दुहु णउ मुणंति णायरजण । 10 जहिं जिणहरई वरई रमणीय वीणावंसविलासिणिगेयई। घत्ता-तेहिं सभवणि सुत्ताए रयणिहि दुक्कियहारिणि ।। दिट्टी सिविणयपंति सिवदेविड सिवकारिणि ॥११॥ ३ APS भायहिं. ४ P °ढक्कारए हरिस'. ५ A "दुक्किय. ६ AP करि तुहुं. 11 १B सोहिय. २P भोमइं. ३ AP पंगणाई. ४ B "पंक'. ५ A ससियंतहो. ६ BS परहुव. ७ APणहु. ८ P°गीयई. ९ AB तहिं जि भवणि. 4 6 बि हिं भाइ हिं द्वाभ्यां भागाभ्याम्. a त हु अश्वस्य. 6 a ग य म लि निर्मले महीतले द्वीपे; वेसा वेश्या. 7a°दु क्खि यह रि दु:खितानां प्राणिनां धारके गृहे. 86 पघोस इ कथयति धनदस्य. 96 वणि वने जले; वहुवर इत्त वधूवरयोः. १० 6 °जयंति ध्वजा. 11 1 कच्छ° गृहवाटिका. 2 दूरो रुद्ध दूरादवरुद्धाः. a मणि रं गई मणिस्थानानि मण्डपस्थानानि; । परि ह ह पयंग इं घृष्टसूर्याणि. a स सा सई धान्ययुक्तानि । पालि य° कृतः. 6 b धुप्प ह प्रक्षाल्यते. 7a महु मकरन्दः, पिप्प ह क्षरति; 6 वासह शब्दं करोति; पूस उ शुकः. 8a कह कहंतु कथां कथयन्. 11) a वेण्णि वि पुष्परजः अगुरुधूमश्च द्वौ. 12 रय णि हि रात्रौ. १३ [ महापुराणु-VoL. III LXXXVII.12.1.1 पुष्फयंतविरइयड [मितित्यकरउप्पत्ती 12 दुई-वियलियदाणसलिलचलधारासित्तकओलमूलओ ।। पसरियकण्णतालमंदाणिलघोलिरमसलमेलओ॥ छ । दिट्ठउ मत्तउ णयणसुहावट संमुहूं पंतउ करि आइरोवउ । कामधेणुकीलारसलीणउ विसु ईसाणविसिंदसमाणउ । रायसीहु उल्लंघियदरिगिरि सिरि पुणे दिट्ठी णं तिहुयणसिरि।। झुलंतउं णहि भमरझुणिल्लङ सुरतरुकुसुमदामजुयलुल्लउं। सारयससहरु जोण्हा जुट्ठउ हेमंतागमदिणयरु दिउ । मीण झसंकझसा इव रहधर गंगासिंधुकलस मंगलधर । सरु माणसु समुदु खीरालउ मयरमच्छकच्छवरावालउ । सेहीरासणु जणमणमोहणु इंदविमाणु फर्णिदणिहेलणु । 10 रयणपुंजु हुयवहु अवलोहउ मुद्धइ सिविणउ पियहु णिवेइउ । घत्ता-सिविणयफलु जैउजेड कहइ सँइहि णिवकेसरि ।। होसह तिहुयेणणाहु तुज्झु गभि परमेसरि ॥ १२ ॥ 13 दुई-हिरिसिरिकंतिसंतिदिहिवुद्धिहि देविहिं कित्तिलच्छिहि ॥ सेविय रायमहिसि महिसौमिणि अहिणवपंकयच्छिहिं ॥ छ । सकणिओइयाहिं पणवंतिहिं अवराहि मि उवयरण देतिहि । तहिं पहुप्रंगणि पउरंदरियह आणइ पउरपुण्णपरिचरिया । 12 १P3 °कवोल'. २ B° सुहावइ. ३ B अहरावह. ४ B पुण. ५ S सायरसस'. ६ AP जुत्तउ. ७ A °दिणयरि दित्तउ; P दिणयरदित्तओ. ८ A रइयर; P रहथर. ९ B कच्छ- मच्छव. १. B सेरीहासणु. ११ B °पुंज. १२ B पियहि. १३ A जणजे?; B जउजिहु. १४ AP पियहे. १५ P तिहुवर्ण'. 13 १ 8 दिहिं. २ A सासामिणि; P तियसामिणि. ३ A अमराहिवउवयरणई देतिहिं. ४ AP °पंगणि. ५ APS परियरियइ. 12 4 6 ईसाण वि सिं द स माण उ रुद्रवृषभसदृशः. 5 a राय सी हु सिंहराज इत्यर्थः. 6aमुलंत उं अवलम्बमानम. 7 a सार य° शरत्काल'; जुट्ठ उ प्रीत्या सेवितः. 8a शसंक झसा कामध्वजमत्स्यौ; र इघर रतिगृहौ; b गंगा सिंधु क ल स गङ्गासिन्धुभ्यां यौ चक्रिणे मङ्गलार्थ धृतौ तादृशौ. 96 °रावाल उ शब्दयुक्तः. 12 ज उजे हु यादवज्येष्ठो राजा. 13 a स कणि ओइ या हिं इन्द्रनियोजिताभिः सेविता राज्ञी; b अवरा हिं अपराभिश्च%; उवयरण ई उपकरणानि. 4 a पउरंदरिय इ पुरंदरस्य इन्द्रस्य.
सत्तासीतिमो संघि]] महापुराणु [LXXXVII.14.10. मणिमयमउडपसाहियमत्थउ पुन्वमेव णिहिकलसविहत्थउ । 5 उडमाणाई तिणि पविउद्द धणयमेहु धणधारहिं वुट्ठउ । कत्तियसुक्खपक्खि छैट्ठह दिणि उत्तरआसाढइ मयलंडणि । देउ जयंतु णाणसंपण्णउ गयरवेण गम्भि अवइण्णउ । आय देव देवाहिव दाणव वंदिवि भावें सफणि समाणव । पुजिवि जिणपियराई महुच्छवि णश्चिय पवियंमियमंभारवि । 10 णवमासावसाणकयमेरें पुणु वसुपाउसु विहिउ कुबेरें। पंचलक्खवरिसंह णरसंकरि संजायह णमिणाहजिणंतरि। सावणमासि समुग्गइ ससहरि पुणजोइ पुव्युत्तइ वासरि । तकालंतजीवि णिम्मलमणु जणणि जाणउ देउ सामलतणु। 15 घत्ता-उप्पण्णे जिणणाहे सम्गि सुरिंदहु आसणु ।। कंपइ ससहावेण कहह व देव पेसणु ॥ १३ ॥ १० 14 दुवई-घंटाझुणिविउद्ध कप्पामर हरिसवसेण पेल्लिया ॥ जोइस हरिरवेहिं उतर पडपडहरवेहि चल्लिया ॥छ । भावण संखणिणायहिं णिग्गय गयणि ण माइय कत्था हय गय । सिवियाजाणहि विविहविमाणहिं उल्लोवेहिं दियंतपमाणहि। मोरकीरकारंडहि चासहिं फणिमंजारमरालहि मेसहि। 5 करिदसणाहयणीलवराहि आया सुरवर सडं सुरणाहिं। दारावह पह? परियंचिति मायाडिंभे मायरिवंचिवि। जय परमेट्टि परम पभणंतिह उच्चाइउ जिणु सुरवपत्तिह। पाणिपोमि भसलु व आसीणउ इंदहु दिण्णउ तिहुयणराणउ । अणिमिसणयणहिं सुहरु णियच्छिउ कयपंजलिणा तेण पडिच्छिउ। 10 ६ AP परिउट्ठउ; S परितुट्ठउ. ७P छ?हि. ८P जयंत. ९ B माणु. १०B मेरं. ११P वरिसह. १२ B पुण्णु. १३ 8 उप्पण्णहि. १४ A दइवहो; S दहयहो. ia १P हरिवचसेण. २ APS पडहसरेहिं. ३ APS °मजार. ४ B पयट्ट. ५ सुरवर'. ६ AP पाणिपोम'. ७ AP तिहुवण. •6 a उडुमा णा ई ति ण्णि ऋतुत्रयं षण्मासानित्यर्थः; प विउ उ प्रवृष्टः; धण य मे हु कुबेर एव मेषः. 10 6 पवियं भि य° प्रविजृम्भितः. 11 0 व सुपा उसु धनवृष्टिः. 13 6 पुण्ण जो इ त्वष्टृयोगे; पुव्युत्ताह षष्ठयाम्. 14 a त कालंत जी वि तत्काल: पञ्चलक्षवर्षकालः तस्यान्त्यं यद्वर्षसहस्रं तत्कालान्त्यजीवी. 14 1 °वि उद्ध सावधाना जाताः. 2 हरिर वे हि सिंहनादैः. 4 6 उल्लो वे हिं उलोच; दियंत पमाण हिं दिगन्तप्रमाणैः. 6 a णी ल वरा हिं मेधैः. 7 a परियं चि वि त्रिः प्रदक्षिणीकृत्य b मा यरि मातरम्. 86 सुरवह पत्तिइ इन्द्रपल्या शच्या. - LXXXVII.14.11.] पुष्फयंतविरइयत [णेमितित्थकरउप्पत्ती अंकि णिहिउ कंवणवण्णुज्जलि हरिणीलु व सोहा मंदरयलि । घत्ता-ईसाणिदें छत्तु देवहु उप्परि धरियउं । सोहा अहिणवमेहि ससिबिंबु व विप्फुरियउं ॥ १४ ॥ 15 दुई–मंगलतूरवीरणिग्योसें महिहरभित्तिदारणो । चरणंगुट्टएंहिं संचोइउ सुरवाणा सवारणो॥ छ । तारायणगहपंतिउ लंधिवि सुरगिरिसिहरु झत्ति आसंधिवि । दसदिसिवहि धाइयजोण्हाजलि अद्धचंदसंकासि सिलायलि। णश्चियसुररामारसणासणि णिहिउ सुणासीरें सिंहासणि । 5 णाहणाहु परमक्खरमंतें सायारे हबिंदुरेहंतें। इंदजलणजमणेरियवरुण पवणकुबेररहहिमकिरणहं । पडिवत्तीह दिणेसफणीसंह जण्णभाउ ढोइवि णीसेसह। पंदुरेहिं णिजियणीहारहिं कलसहिं वयणविणिग्गयखीरहिं । णं कित्तीथणेहिं पयलंतर्हि णं संसारमलिणु णिहणंतहिं । 10 णावह रहरसतिस णिरसंतहिं णं अट्ठारहदोस धुयंतहिं। सित्तउ देवदेउँ देविंदहिं गजंतहिं सिहरिव णवकंदर्हि । घत्ता-दें जिणणिहियाई पुष्फर तंतुयबंद्धई ॥ णं वम्महकंडाई आयमसुत्तणिबद्ध ॥ १५ ॥ 16 दुई-हरिणा कुंकुमेण पविलित्तउ छजह णाहदेहओ ॥ संझारायएण पिहियंगउ णावह कालमेहओ ॥ छ । ८P ईसाणंदें. ९ B "मेहें. 15 १ A 'दारुणो. २ PS गुहएण. ३ AS 'वह'. ४ AP °पसारियजोण्हा. ५ BP सीहासणि. ६ P°फणेसहं. ७ B कंतीथणेहिं; P कित्तीघणेहिं. ८ व देवदेवु. ९ P तंतुहिं बद्धइं. १०P "कुंडाई. 11 हरिणीलु इन्द्रनीलमणिः. 13 अहिण व मे हि नवीनमेचे. 15 4 a°व हि मागें. Ba°र सणास णि कटिमेखलाशब्दे. 6 b सा या रे हबिंदु रेहंतें खाकारेण परमाक्षरेण, हकारेण बिन्दुना ओंकारेण राजता, बिन्दुरोंकारवाचकः, ॐ स्वाहा इत्येवंरूपेणे- त्यर्थः. 8 a पडि वत्तीइ प्रतिपत्त्या आदरेण. 10 a कित्ती थणे हिं कीर्तिस्तनैरिव कलशैः; पयलंत हिं प्रगलद्भिः. 11 a°ति स गिर संत हिं तृष्णास्फेटकैः. 126 सिह रिव ण व कंद हिं नवमेधैर्गिरिवत्. 14 आ य म सुत्तणि बद्ध इं आगमसूत्रेण बन्धन प्रापितानि. 16 1 हरिणा इन्द्रेण. -१०० सत्तासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXVII.17.9. णिवसणु कोई तासु पणिजह जो णिग्गंथभाई पडिवजह । सहइ हारु वच्छयलि विलंबिरू णं अंजणगिरिव सरणिज्झरु। कुंडलाइं रयणावलितंबई कण्णालग्गइंणं रविबिंबई। भणु कंकणहिं कवण किर उण्णह भुयबंधणई व मुणिवह वण्णा । पहु मेल्लेसह अम्हइं जोएं पयणेउरई कणंति व सोएं। सयमहु जाणह जिणहु ण रुच्चा भूसणु सो परिहह जो णश्च । लोयायारें सखु समारिउं तियसिदें थुइवयणु उईरिउ । णाणासहमहामणिखाणिइ पुणु लजिउ वण्णंतु सवाणिह । 10 तुच्छइ जिणगुणपारु ण पेक्खह अण्णु जहण्णु मुक्खु किं अक्खा । घत्ता-अमर मुणिंद थुणंतु बाल वि बुद्धिह कोमले ॥ तो सव्वहं फलु एक्कु जइ मणि भत्ति सुणिम्मल ॥ १६ ॥ 17 दुवई-दहिअक्खयसुणीलदूवंकुरसेसासीहिं गंदिओ ॥ धम्ममहारहस्स गहगुणयरु णेमि सहिओ ॥ छ । पुणु दारावइपुरु आवप्पिणु सुद्धभाउ भावें भर्भावप्पिणु। तिवरणसुविसुद्धिह पणवेप्पिणु जिणु जणणीउच्छंगि थवेप्पिणु । णश्चइ सुरवह दससयलोयणु देहसयद्धपहसियपवराणणु । दिसिदिसिपसरियचलदससयकरु डोलह णहयलु सरवि सससहरु । महि हल्ला विसु मेल्लइ विसहरूं। दिण्णुइंडवाउ णहि णजह पायंगुटणक्खु ससि छजइ । चला जलहि धरणीयलु रेलह लीला बाहुदंड जहिं घल्लह । 5 . 16 १ A तासु काइं. २ 8 °भावु. ३ 8 वच्छयल'. ४ A गिरिवर. ५ Pतियसेंदें. ६ B समीरिउ. ७ P सवाणिउ. ८ PS पेच्छइ. ९ जघण्णु. १० A कोसल. 17 १ 'दुव्वंकुर'. २ ABPS °पुरि. ३ BS आणेप्पिणु. ४ AP read 3 bas 4 a. ५S भावु. ६ । पणवेप्पिणु. ७ AP read4a as 3 b. ८ AB तिरयण'; K तिरयण in second hand but gloss त्रिकरण. ९ AB सुविसुद्धि; P सुद्धबुद्धि. १० ABP दसौ. ११ A सहसअद्ध'. १२ B adds तंतीमद्दलआइमहुरसरु. १३ A दिण्णदंडपाउ वि णहि; P ओडुंड'. 4 6 सर णि ज्झरु जलनिझरः.. a र यणा व लि° रत्नश्रेणिः. Ha के कण हिं कङ्कणेपु; उण्ण ह गर्वः. 7 a जोएं दीक्षावसरेण. 10 a णाणे त्या दि नानाविधशब्दमहारत्नखाणिरिव; 6 स वा णिह स्ववाण्या. 12 कोमल मुग्धाः. 17 1 °से सा सी हिं शेपापुष्पैः आशीर्वादैश्च. 2 ग ह गुण य रु गमनस्य गुणकर्ता; णे मि व चक्रधारावत्. 4 a ति यरण° त्रिकरणस्य. 6 6 सर वि सूर्यसहितः. Ba°वा उ पादः; णबह शायते. - LXXXVII.17.10.] पुष्फर्यतविरइयड [मितित्थकरउत्पत्ती 10 तहि कुलमहिहरणियरु विसट्टह विप्फुरति तारावलि तुह् । चिवि एम सरसु आणंदें वंदिवि जिर्ण सडं सुरवरवः । गउ सोहम्मराउ सोहम्महु पुरवरि णाहहु पालियधम्महु । णिवसंतहु वउ णिरुवमरूवलं दहधणुदंडपमा पहूयर्ड। णवजोव्वणु सिरिहरु णित्तामसु सामि एक्कु सहसवरिसाउसु । घत्ता-थिउ भुंजंतु सुहाई णेमि सबंधवसंजुउ ॥ भरहसरोरुहसूरु पुष्पदंतगणसंथुउ ॥ १७ ॥ 15 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकइपुष्फयंतविरहए महामव्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे मितित्थरउप्पत्ती णाम सत्तासीतिमो परिच्छेउ समत्तो ॥ ८७ ॥ १४ AB °सिहरु. १५ B णचवि. १६ P जिणवरु सहुं सुरविंदें. १७ PS सुरविंदें. १८ B णिरुपम. १९ % पवाणु. २० A सामिउ एकु वरिसु सहसाउसु; P सामिउ सहसु एक वरिसाउसु. २१ A °तित्थंकर; S °तित्थयर. २२ P सत्तासीमो; S सत्तासीतितमो. 14 aणि त्ता मसु अदैन्यः. -१०२- LXXXVIII घणुगुणमुक्कविसकस ओरुद्धदिवायरकरपसरु॥ णं वणकरि कैरिहि समावडिउ जसिंघहुराणि मुरारि भिडिउ ॥ ध्रुवकं ॥ 1 दुई-सउरीपुरि विमुक्ति जउणाहें मउलियसयणवत्तए । णिवसुइ कालजमणि कुलदेवयमायाँवसणियत्तए । छ । गजिह हरिपयाणभेरीरवि खंचिद अमरिसविसरहणेवि णवि। 5 पंथि पंउरि कप्पूर वासिह करिघंटाटंकोरवविलसिह । दसदिसिवहमैयणिवैहि पोसिइ सायरतीरि सेण्णि आवासिह । पित्तिई मंति" महंति अणुट्टिइ णारायणि कुससयणि परिटिइ । आवाहिह मणहरसुरहयवरि दोहाईहूयह रयणायरि। लद्धा मम्गि विणिगह हरिबलि पुणरवि चलियमिलियजलणिहिजलि। जिणपुण्णाणिलकंपियसयमहि रयणकिरणमंजरिपिंजरणहि । बारहजोयणाई वित्थिण्णा रइयह णयरि रिद्धिसंपण्णइ । घत्ता-संगामदिक्खसिक्खाकुसलि वसुएवचरणसरेरुहमसलि ॥ असुरिंदमहाभडमयमहणि सिरिरमणीलंपडि महुमहणि ॥१॥ P has, at the beginning of this Samdhi, the following stanza:- बम्भण्डाखण्डलखोणिमण्डलुच्छलियकित्तिपसरस्स । खण्डस्स समं समसीसियाइ कहणो ण लजन्ति ॥ १॥ This stanza occurs at the beginning of xxxII for which scc Vol. I. page 511. ABKS do not give it at all. 1 १ PS "मुक्कपिसक्क. २ ABP रुद्ध; KS ओरुद्ध. ३ P करिहो; 8 °करिहे. ४ PS जरसेंधहो. ५ A विकमु. ६ A मउलियह; P मिलियए. ७ BK माय. ८ । गजिय'. ९ Bणवणवि. १० A पवर'; PS पउर'. ११ AP °टंकारए. १२ P °दिसिवहे. १३ B°णिवह'. १४ S पयासिए. १५ B पित्तए; P पित्तिय; S पितृमयंते; Als. पित्तृयमंते against Mss. १६ B मंत. १७ BP आवाहिय”. १८ । सुरवरहरि. १९ । विणिग्गय. २० 8 चलिए मलिए P वलिय मिलिय; Als. वलिए मिलिए against Mss. २१ Als. °कंपिए. २२ । सरोरुह'. 1 1°मुक वि स क स रु मुक्तबाणशब्दः, बाणेन सह मुक्तहुंकार इत्यर्थः; ओरुद्ध' अवरुद्धः. 3 विमु कि विमुक्त रिपुभयानष्टे सति; ज उणा है विष्णुना. 4 णि व मुह जरासंधपुत्र निवर्तिते सति कि जातम्. b b अमरि स वि स र इ क्रोधविपरये वेगे. 7 a° म य णि व हि मृगसमूहे. 8 a पित्तिइ पितृव्ये समुद्रविजये. 9 a°सुर ह य व रि नैगमदेवचरावे; b दो हाई ह य ह द्विभागीभूते. 14 a°म य° मदः. -१०३- LXXXVIII.2.1.] पुप्फयतविरइयउ [ जरसिंघणिहणण 2 दुई-दीहरकसविडविउम्मूलणगयवरगरुयेसाहसे ॥ थिय सुहिसीरिविहियआणाविहिकयर्णयभयपरव्वसे । छ उप्पण्णइ सामिडणेमीसरि तवहुयवहमुहहुयवम्मीसरि। कालि गेलंतह पहहि णिरंतरि एत्तहि रायगिहंकह पुरवरि। मगहाहिउँ अत्थाणि बट्ठउ केण वि वणिणा पणविवि दिवउ । ढोइयाई रयणाई विचित्तई तासु तेण करि णिहिय पवित्तई। सपसाएण वयणु जोएप्पिणु पुच्छिउ राएं सो विहसप्पिणु । कहि लद्ध माणिक्कइं दिव्वई मलपरिचत्तणावह भव्यई। भणइ सो? हउं गउ वाणिजहि पत्थिव दविणावजणविजहि । दुव्वाएं जलजाणु ण भग्गउं जाइवि कत्थइ पुरवरि लग्गउं। 10 मई पुच्छिउ णरु एकु जुवाणउ पुरवरु कवणु एत्थु को राणउ । कहा पुरिसु पडिभडदलवट्टणु किं ण मुणहि दारावइ पट्टणु । किंण मुणहि बहुपुण्णहं गोयरु राणउ एत्थु देउ दामोयरु । ता हउं गयरि पइट्ठउ केही मणहारिणि सुरवरपुरि जेही। घत्ता-तेहिं णिवधैरु संणिहु मंदरहु अणुहरैइ णरिंदु पुरंदरहु॥ 15 गैर सुर सुतिरच्छणियच्छिरउ णारिउ णावइ अमरच्छरउ ॥२॥ 3 दुवई-तं पेच्छंतु संतु हउं विभिउ गेण्हिवि रयणसारयं ॥ आयउ तुझु पासि मगहाहिव पसरियकरवियारेयं ॥ छ ।। तं णिसुणिवि विहिवंचणढोइउं पहुणा कालजमणमुहूं जोइउं । मई जियंति जीवंति ण जायव हुयवहु लग्गु धरंति ण पायव । 2 १P °उम्मूलणे. २ 8 °गरुव'. ३ Als. थिए against Mss. ४ A °णहयरपरवंसे; BS °णयहय . ५ P गलंति पईहे. ६ 5 मगहाहियु. ७S दविणायजण'. ८S दुव्वाई. ९ B.पुरि वरि. १. P°पुरे जेही. ११ P ताहे. १२ 8 नृवघरु. १३ A अणुहवइ. १४ A णवसरभिसिणिणियच्छिरउ. १५ APS तिरिच्छि; B °तिरच्छि”. 3 १ S विम्हिउ. २ S तुज्झ. ३ A °करदिवायरं. 2 1°विड वि° वृक्षः; °गय° गजवत्. 2 सु हि° सुहृत्. + a पइ हि पतेः प्रजाया वा. 13 गोयरु स्थानम्. 15 b अणु हर इ उपमां धरति. 16 a णर सुर नराः सुरसमाः; सुति र च्छ- णि यच्छिर उ शोभनं तिर्यगवलोकनं यासाम्; b अमरच्छ र उ अमराप्सरसः. 32°कर वि यारय किरणसंघातम्. 3 b का ल ज म ण मुहुं ज्येष्ठपुत्रस्य मुखम्. -१०४- अंडासीतिमी संधि महापुराणु (LXXXVIII.4.9. कहिं वसंति णियजीविडं लेप्पिणु पणि सियाल सीहहु लिकेप्पिणु। 5 हउं जाणेउं ते सयल विवण्णा सिहिपेट्ठ प्राणभयदण्णा। णवरज वि जीवंति विवक्खिय गंदगोवभुयबलपैरिरक्खिय । मारमि तेण समउंसिस वि फेडमि बलविलासु पसरच्छवि। ता संगामभेरि अप्फालिय गुरुरवेण मेहणि संचालिय। उट्ठिय जोह कोहदुईसण कंचणकवयविसेसविहसण । 10 चावचक्ककतासणिभीसण गुंलुगुलंति मयमयगलणीसण । खलकुलदूसण णियकुलभूसण हिलिहिलंत हरिवर बद्धासण । हकारिय दिसिविदिससवासण रुहिरासोसण डाइणिपोसण । इच्छियजयसिरिकरसंफासण मग्गियअमरविलासिणिदसण । घत्ता-रह रहियहि चोइय हयपवर धाइय सुहहुक्खयखग्गकर॥ 16 णहि कहिं मि ण माइय सुरखयर गुरुडैमेरडिडिमोमुक्कसर ॥३॥ दुई-लहु संचलिउ राउजरसंधु मयंधु महारिदारणो ॥ गउ कुरुखेत्तमरुणचरणंगुलिचोइयमत्तवारणो ॥ छ। भुयबलचप्पियसयेणफणिदहु णारयरिसिणा गंपि उविंदहु। कहिउ गहीर वीर गोवद्धण णियपोरिसगुणरंजियतिहुयेण । दुजउ पहुं जरैसिंधु समायउ बहुविजाणियरेहिं समेयउ। 5 अच्छह कुरुखेत्तर समरंगणि सुहडदिण्णसुरवहुआलिंगणि। अज वि किर तुहुंकाई चिरावहि णिययालि कि उ मणि भावहि । किं संधारिउ तहु जामाइउ कि चाणूरु रणंगणि घाइउ। तं णिसुणिवि हरि कयपहरणकर उट्ठिउ हणु भणंतु दट्ठाहरु । ४ P जाणमि. ५ P सिहिहि पहट्ट. ६ AP पाण'. ७PS पडिरक्खिय. ८ AB °बिलास. ९.BPS संणाहमेरि. १० ABPS गुलुगुलंत. ११ । रहियइं. १२ AB °डामर'. 4 १ ABIPS जरसेंधु. २ । °खेत्त अरुण; P°खेत्तिमरुण'. ३ । चरणुंगुलि'. ४S°सयल'. ५ P तिहुवण. ६ B इहु; PS एहु. ७ PS जरसेंधु. ८ P समाइउ. ९ AP°दित. १० AP तुई किर. ११ P दावहि. १२ S संहारिउ. १३ P°पहरणु. 6a विवण्णा विपन्ना मृताः; 6 °द ण्णा विदीर्णा भमाः.7a विव क्खि य शत्रवः. 86 पसरच्छवि प्रकृष्टशरसदृशः, अथवा, प्रसरन्ती छविः कान्तिर्यस्य. 11 6 गुलगुलं ति शब्दं कुर्वन्ति; म य म य गल° मदोन्मत्ता:. 13 a°स वा सण राक्षसाः शवाशनाः. 15 a र हि य हिं सारथिभिः । उक्ख यखग्ग कर उत्खातखङ्गकरा:. 166 °डमर° भयोत्पादकः; °ओमुक्क' अवमुक्तः. 4 1 मयंधु मदान्धः, 3 a°स यण° नागशय्या. 7 a चिरा व हि कालक्षेपं किं करोषि; bणि यदु या लि निजोत्सकत्वं (2) स्वआलीगारपणु (१). १४ [ महापुराणु-Vor. III ] - LxxxVIII.4.10.] पुष्फयंतविराया [जरसिंघणिहणणं हलहर अज वहरि णिहारमि दे आएसु असेसु वि मारमि । 10 ता संणद्ध कुद्ध ते परवर चोइय गयवर वाहिय हयवर। पहया रणतूराई रउद्द रखपूरियागरिकुहरसमुहां। जायवबलु जलणिहिजलु लंधिवि थिउ कुरुखेत्तु म ति आसंधिवि । घत्ता-संणद्ध वढियमच्छर करवालसूलसरमसकरई॥ अभिट्ट कयरणकलयलई दामोयरसिंघहं बलई॥४॥ 15 5 दुवई-हयगंभीरसमेरभेरीरवबहिरियणहदियंतेयं ।। उक्खयखग्गतिक्खखणखणरवखंडियदंतिदंतयं ॥ छ । कोतकोडिचुंषियकुंभयल रुहिरवारिपुरियधरणियलई। चुयमुत्ताहलणियरुजलियई विलुलियंतचुंभलपक्वलियम् । सेल्लविहिणवीरवच्छयलई सरवरपसरपिहियगयणयलई। 5 उच्छलंतध]गुणटंकार जोहविमुक्कफारहुंकार। तोसियफणिदिणयरससिसकाई वजमुट्ठिचूरियसीसकर। हयमय मत्थिंकरसोल्लई दलियट्टियवीसढसगिल्लई । मोडियधुरई विहिण्णतुरंगई लउडिघायजजरियरहंगई। पग्गैहणिलूरणविहिनीसह करकड्डियसारहिसिरकेसंह। 10 भग्गरहाई लुणिययदंडई माँसखंडपीणियभेरुंडई। लुद्धगिद्धखद्धंगपएसई सुरकामिणिकरघल्लियसेसई । वणवियलियधाराकीलालई किलिकित जोइणिवेयालई । घत्ता-ता रहवरहरिकरिवाहणहं जुझंतहं दोहं" मि साहणहं ॥ 15 जो सुहडहं मच्छरम्गि जलिउ तेहु धूमैं व रउ णहि उच्छलिउ ॥५॥ १४ B णिहारिमि. १५ ABP कुद्ध णिव गरवर. १६ PS रहवर. १७ B°जरसिंधबलई; PS°जरसेंधहं. 5 १P तूरभेरी'. २ BPSAls. °दियंतइं. ३ APAls. °तिक्खखग्ग'. ४ BPSAls. दंतइं. ५ P विलुलियअंत. ६ A °पिहिण्ण?; S °विहीण. ७ P °धणगुण. ८ APS हयमत्थय. ९ B मंकिक. १० A रसगिल्लई. ११ P लगुडि. १२ AP खम्गह. १३ A पिल्लूरियहय. १४ AP °सीसइं. १५ B°करकेसइं. १६ 8 लुलिय'. १७ B मंस. १८ A°पवेसइं. १९ B°विग- लिय. २० ABP किलिकिलंत; S किलिगिलंत?. २१ B दोहिं. २२ P तहे भूम. २३ Bधूमरओ. 13 a जायवबलु यादवसैन्यम्. 5 3 a°चु बि य° स्पृष्टानि. ba सर° बाणाः. 7 8 °सीसकई शिरस्त्राणानि. 86 °वी सदबीभत्सा. 9 6 ल उडि यष्टिः; रहंग इं चक्राणि. 10 a पम्ग ह° रजः. 12 a°ख दंग- पएसई भक्षितशरीरप्रदेशानि; 8 °से सई पुष्पाणि. 136 कि लि किलं ति शब्दं कुर्वन्ति. 14 a °हरि अश्वाः. 156 रउ रजो धूलि:.
अट्ठासीतिमो संघि] महापुराणु [LXXXVIII.7.3. 6 6 दुवई-मुहवह णिहित्तु जयलच्छिहि लोयणपसरहारओ ॥ णं रणरक्खसस्स पवणुद्धउ पिंगलकेसमारो॥ छ । असिधारातोएण ण पसमित पंडुरछत्तहु णवरुप्परि थिउ । उद्ध गंपि कुंभत्थलि पडियउ णियभासें गयवरिचडियउ। गंडि थंतु कण्णेण झडप्पिड मइलणसीलउ कासु ण विप्पिउ । वंसि थंतु चिंघेण गलत्थित दंडि थंतु चमरेणवहत्थिउ । करपुक्वरि पइसह गणियारिहि लोलह थोरथणत्थलि णारिहिं। चेलंचलपडिपेलिउ गच्छह चउदिसि णिब्भंछिउ कि अच्छह । दिट्टिपसरु असिसरु णिवारह अंतरि पइसिवि णं रणु वार। मणि विलग्गु वीसासु मग्गइ पैयणिवडिउ णं यह लग्गह। 10 हरिखुरखउ रोसेण व उट्ठा जं जं पावह तोह तहिं संठा । ढंकर मणिसंदणजपाणई जोयंतहं सुरवरहं विमाणहं । घत्ता-धूलीरउ रुहिररसोल्लियउं णं रणवहुराएं पेल्लियउं॥ थिउ रत्तु पर वि उ चल्लियउं णं वम्मबाणे सल्लियउं ॥ ६॥ दुवई-पसमिह धूलिपसरि पुणरवि रणरहसुद्धाइया भडा ॥ अंकुसर्वस विसंत विसमुन्भड चोइय मत्तगयघडा ॥छ । कासु वि णारायहिं उरु दारि णायहिणं वसुहयलु वियारि। 6 १ A णहरक्खसस्स. २१ पवणुबउ. ३ A पसरिउ. ४ P°उपरि. ५ B गल्ल. ६ P चमरेण विहत्थिउ. ७ A रउविसु; PS चउदिसु. ८ AB णिन्भच्छिउBS णिभंढिउ. ९ AP add after this: अंधारउ करंतु दिस गच्छइ, A मंतु पपुच्छह कहिं किर गच्छह, P अह चंचलु कि णिञ्चल अच्छइ. १० AP °पसर. ११ A सवणि पहसि वीसासु. १२ APS व. १३ PS पयवडि- यउ. १४ APS पायहिं. १५ A तं तहिं. १६ । रत्तपओ वि; P रत्तउ पर वि; Als. रत्तउं पउ वि against Mss. १७S ण चल्लियउं. १८ A °बाणहं. 7 १ सुद्धाविया. २ A °विसविसंत. 6 1 मुह वडु मुखवस्त्रं अन्तरपटः. २ पवणुदु उ पवनकम्पितः. 4 6 णि चन्मा से गजो जले स्नानं करोति तदनन्तरं शुण्डया निजपृष्ठे रजः क्षिपति; तस्य तु रजसो गजपृष्ठोपरिपतनाभ्यासः संजातः, तदभ्यासबशेन तस्य पृष्ठे रजः पतितम्. 7a कर पुक्ख रि शुण्डाग्रे मुखे; गणि या रि हि हस्तिन्याः. 86 चउदि सि णि भछि उ सर्वत्र भर्सितः. 10 a वी सासु अ मग इ विश्वास याचते; b पय णि व डि उ पादलपम्. 136 रणव हुराएं रणवधूरागेण. 14 a पउवि पादमपि. 7 3 a णारा य हिं नाराचैर्बाणैः; । णाय हिं नागैर्वसुधातलं विदारितमिव. -१०७- 5 LXXXVIII.7.4. ) पुप्फयंतविरहयउ [ जरसिंधणिहणणं को वि अद्धदें सिर भिण्णउ सोहइ भडु रुडु व अवइण्णउ। गुणमुक्केहि सगुणसंजुत्तउ बहुलोहेहिं लोहपरिचत्तउ । को वि सुहडु धरणियलु ण पत्तउ मग्गहिचाई व उक्खित्तउ । केण वि जगु धवलिउ णिरु णिखें असिधेणुय वित्तजसदुद्धे । धरहुंण सकिउ छिण्णकरग्गहिं केण वि धरिउ चक्कु दंतग्गहिं । कासु वि सिरु अंश्चंततिसाइउं असिवरपाणियधारहिं धायउं । कासु वि अंतई पयर्जुयघुलियेई पहुरिणबंधणाई णं दुलियो । 10 कासु विगलि रत्तु गत्तंतहु फेडइ तिस णिरु तिसिययंतहु । कासु वि सिव कामिणि व णिरिक्खड णहहिं वियारिवि हियवउं चक्खह । को वि सुहहु पहरणु णउ मुज्झइ मुंच्छिउ उम्मुच्छिउ पुणु जुज्झइ । को वि सुहड जहिं जहिं परिसक्का तहि तहिं संमुहु को वि ण दुका। घत्ता-चलवामरपट्टीलंकरिय हरिवाहिय मच्छरफुरुहुरिय ॥ अभिडिय गरुयरणभारधर पवरासवारकरवालकर ॥७॥ 15 8 दुवई-हयसंणाहदेहणिव्वट्टियलोट्टियतुरयसंकडे ॥ के वि समोवडंति पडिभडथडि विरसियतूरसंघडे ॥ छ । जयसिरिरामालिंगणलुद्ध एकमेक पहरंतहं कुद्धहं। असिसंघट्टणि उद्दिउ हुयवहु कढकढंतु सोसिउ सोणियदहु । दसविदिसासई तेण पलित्तई पक्खरचमरहं चिंधहं छत्तई । ता पडिवक्खपहरभयतटुङ महुमहबलु दसैदिसिवहणटलं । 5 ३ APS अद्धयंदें. ४ AP सिरु. ५ AP धरणियले. ६ A णावह उक्खित्तउ. ७ P °धेणुव. ८ B °विढंत. 8 A णचंतु; P अञ्चतु. १० PS °धारहे. ११ P3 धाइउं. १२ । जुव'. १३ A घुलियउ. १४ A खलियउ; P चलियइं; S वलियई. १५ P°कंतहो. १६ A पहरणि ण समुज्झइ; P पहरणे णउ. १७ A मुच्छिउ पुणु उ मुच्छिउ जुज्झइ; P मुच्छिउ मुच्छिउ पुणु पुणु जुज्झइ. १८P समुहूं. १९ A °पटालंकरिय. २० A हुरहुरिय; S फुरुहरिय. २१ AP अन्भिट्ट गरुवा ; S अन्भिट्टिय. 8 १ A °णिघट्टिय'. २ B °लुट्टिय; P लोहिय'. ३ A तूरसंकडे. ४ . °दिसिवहे; S दिसवह. 4 a अद्ध इंदें अर्धचन्द्रेण. 5 a गुण मुक्के हिं मार्गणैर्याचकैश्च; सगुण° त्यागी दातृवत्. 66 उक्खित्तउ उद्भः (ऊर्ध्वः) स्थापितः, 9 a अचं त ति सा इ उ अतीव तृषितं जातम् । धा य उं तृप्तम्. 11 a गत्तं तहु देहमध्यात्. 12 a सि व शृगाली. 13 a ण उ मुज्झ ह न विस्मरति. 14 a परिसकइ प्रसरति. 8 2 स मो वडं ति अवपतन्ति; °संघडे युग्मे उभयसैन्यर्यत्वात्. 4 b कढ क दंतु कायं कुर्वन्; सो णि य द हु रक्तहदः.5a°आ सह मुखानि पलित्त प्रज्वालितानि. 6 a°तहउं भीतम. -१०८- अट्ठासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXVIII.9.6. पोरिसगुणविभावियवासर्ड हणु भणंतु संबंधाइउ केसउ । रहरि तुरय रहिणे संचूरह सारहदारह मारह जूरह। धीर हक्कारह पचारह हणइ वणइ विहुणइ विणिवारह । दमइ रमह परिभमह पयट्टह संघट्ट लोट्टा आवट्टइ। 10 सरह धरह अवहरहण संचा खंचा कुंचन हुँचहचह । उल्लालइ वाले अप्फोलह रूसह दूसइ पीला हूलैंड्। ईहइ संखोहइ आवाहह रोहर मोहई जोहर साहा। अंत ललंतई गोइं ताडइ रुंडमुंडखंडोहरं पाड। वेढइ उव्वेढा संदाणा रक्खे भुक्खौरीणां पीणइ । 15 वग्गइ रंगई णिग्गै पविसई दलह मलइ उल्ललह ण दीसह । घत्ता-कुसपास विलुंचा हयवरहं गलगिजउं तोडह गयवरहं॥ वरवीर रणंगणि पडिखला मंडलियहं रयणमउड दलह ॥ ८॥ 9 दुई-जुज्झाइ वासुएउ परमेसरु परबलसलिलमंदरो॥ सुरकामिणिणिहितकुसुमावलिणवर्मयरंदपिंजरो ॥ छ । गयमयपंकभैमिह चलमहुयरि हयलालाजलवाहिणि दुत्तरि । संदणसंदाणियइ दुसंचरि रुंडमुंडविच्छंडभयंकरि। लोहियंथिभेहिं सुसंचुएइ कडयमउडकुंडलहारंचिह । 5 सामिपसायदाणरिणणिग्गमि दुक विहंगमि तहिं रणसंगमि । ५ °विम्हाविय'. ६ 8 °वासवु. ७ AP संधायउ. ८S केसवु. ९ AP सो णरहरि तुरयहिं ( P तुरयहं ) संचूरह; BAls. णरकरि though Als. thinks that क is written in second hand; K records a p: opatt gfa ar 978:; T also records a po operare (रि ?) इति वा पाठः. १.5 रहेण. ११ ABS खुंचह; P कोंचइ. १२ A चालइ. १३ । अम्फालइ. १४ P लूहह. १५ जोहह मोहइ. १६ A अंतललंतं; S अण्णेणणं. १७ APS गाढं. १८ AS °रीणे; Pरिण (ई) १९रग्गइ. २० B णिवसइ. २१ २ पहसइ. 9 १ A °मंदिरो. २ ABS 'कुसुमंजलि'. ३ PS °मयरिंद'. ४ IP भमिय'. ५ Kजलि वाहणि दुत्तरि but gloss नदी on जलिवाहणि. ६ BPS °विच्छड्. ७ 9 °थंभेहिं. ८ APS सुसिं- चिए; B सुसंचिए. ९ B रणि. 7a°वास उ इन्द्रः.8a ण र हरि नरैरारूढा अश्वाः; रहिण रथिकान्.9 a धी र इ स्वपश्चान् धीरयति. 10 a पय दृह प्रवर्तते. 12 a हूल इ प्रोह (१) शूलपोतं करोति (?) 15 b रक्खे राक्षसान्, 17 a कुस पास तर्जनकान्; °गिज उं ग्रीवाभरणम्. 9 1°सलिल मंदरो ° सलिलमन्थने मन्दरः. 3 a ग य म य पंक° गजमदकर्दमे. 4 °विच्छंड° समूहेन. b.a°थि मे हिं बिन्दुभिः. -१०९- LXXXVIII.9.7.) पुष्फयंतविररायउ [जरसिंपणिहणणं सिरिसकुलसलामत्थमयं. माहउ पचारिउ जैरसंधे। गंदगोव घियदुद्धे मत्तउ जं तुहुं महु करि मरणु ण पत्तउ। तं जाणहि करिमयररउद्दइ लिहक्किवि थक्कउ लवणसमुद्दा । पई विणु गाइहि महिसिहि रुण्णउं गंदहु केरउं गोउलु सुण्णउं । 10 जाहि जाहि गोवाल म दुकहि अजु मज्मु कमि पडिउ ण चुकहि । णिवकुलकमलसरोवरहंसह जेण परक्कमु भग्गउ कंसहु। तं भुयबलु तेरउं दक्खालहि पेक्खहुं कुलकलंकु पक्खालहि । एवहिं तुझु ण णासहूं जुत्तर ताणारायणेण पडिवुत्तउं । घत्ता-पई मारिवि दारिवि अन्जु रणि तोसावमि सुरवर णर भुवणि ॥ उजॉलिवि गंदहु तणउ कउं गोमंडलु पालमि गोउँ हउं ॥९॥ 10 दुवई-अवरु वि पेक्खु पेक्खु हरिसुजलसिरिथणकुंकुमारुणा ॥ पए बाहुदंड महुँ केरा वहरिकरिंददारणा ॥ छ । एए बाण एउं बाणासणु एहु इंदु करिवरखंधासणु । इहु सो तुहुं रिउ एउं रणंगणु एउं सक्खि सुरभरिउं णहंगणु। जइ णियकुलपरिहउँ ण गवेसमि जह पहं कंसपहेण ण पेसमि । 5 तो बलएवहु पय ण णमंसमि अरहतहु सासणु ण पसंसमि। हउं गउ णासमि घाउ पयासमि अजु तुझु जीविउं णिण्णासमि । इयं गजंतहिं भंगुरभाव दोहिं मि अप्फालियइंसचाव। उद्दिउ गुणटंकारणिणायउ वेविउ वाउ वरुणु जड जायउँ । सहभएण व तेण चमकह सुरकरि दाणु देतु णउ थकह । 10 ससि तसियउ हुउ झीणकलालउ थिउ जमु णं भयभीएं कालउ । जलणिहिजलइं चल परिघुलियई गहणक्खत्तई महियाल लुलियइं। कंपियाई सत्त वि पायालई गिरिसिहरइंणिवडियई करालहं। १० AP सिरिकुलबलसामथ'. ११ P जरसेंधे. १२ 8 नृवकुल° १३ A तोसाववि; P तोसावेमि. १४ सुर णरवर णर. १५ A उजालउं; S उजालमि. १६ P गो हउं. 10 १ % पेक्खु once. R S वहरिंददारणा. ३ P एहुं. ४ S °परिहवु. ५ P जाइउ.. ६ PS चवकह. ७ ABPSAIs झीणु कला. ८ APS भयभीयए. 7 a°सकुल स्वकुलम्. 10 a रुण्ण उं रुदितम्, 13 6 कुल कलंकु त्वं गोपपुत्रो जनैयते इति कुलकलङ्क:. 16 a क उं क्रमः; गोमंडलु भूमण्डलम; गोउ गोपः. 10 3 6 इंदु बलभद्रः. 4 b स क्खि साक्षिभूतम्. 5a गवेस मि स्फेटयामि, 96 वे विउ कम्पितः, जडु जलजातः. 10 a चमकह बिभेति. - अट्ठासीतिमो संधि] महापुराणु (LXXXVIII.12.2. घत्ता-अमरासुरविसहरजोइयई तोणीरई खंधारोदयई ॥ उप्पुंखविचित्तई संगई णं गरुडहं पिछई णिग्गय ॥ १०॥ 16 11 5 दुई-चलइयरयणेसारि बहुपहरण चहुलसमीरधुयधया । ता जैरसिंधरायदामोयरपयजुयचोइया गया ॥ छ । करडगलियमयमिलियमहुयरा जलहर व्व पविमुक्कसीयरा। सायर व गजणमहारवा वहवसु व्व तईलोकभइरवा । मुणिवर व्व कयपाणिभोयणा थीयण व्व लीलावलोयणा । पत्थिव व्व सोहंतचामरा खलणर व्य परिचत्तभीयरा। सुपुरिस व्व दढबद्धकच्छया रक्खस व मारणविणिच्छया। सुररंह व्व घंटीलिमुहलिया वासर व्व पहरेहिं पयलिया। जैवणिहि व्व रयणेहिं उजला कजलालिपुंज ब्व सामला। चरणचालचालियधरायला खलखलंतसोवण्णसंखला । 10 पुक्खैरग्गसंगहियगंधया एकमेकमारणविलुद्धया। रोसजलणजालोलिछोइया बिहि मि कुंजरा सैउंह धाइया । घत्ता-कालउ सुरचावालंकरिउ कैंडिछुरियर विजुद विप्फुरिउ । सरधारहिं बुट्ठउ महुमहणु णं णवपाउसि ओथरिउ घणु ॥ ११ ॥ 12 दुवई-सरणीरंधेपसरि संजायह खगु वि ण जाइ णहयले ॥ विद्धतेण तेण भड सूडिय पाडिय मेहणीयले ॥ छ । ८ BP °रोहियइं. ९ संगई. १० BP पिच्छदं. ११ Kणिग्गई. 11 १P वलविय'. २ A °रणसारि. ३ PS जरसेंध'. ४ ABS वहवस ब्व. ५ B तिलक P तेलोक. ६ BAls. लीलाविलोयणा. ७S खलयण व्व. ८AB परचित्त. ९ ABP सुरहर ब्व. १. BS घंटाहिं मुह. ११ P णिवणिहि. १२ P पुंखर ब्व. १३ 5 दाइया. १४ A सहुउहुं; BP समुहूं. १५ B करि. १६ P°छुरिए, १७ P विप्फुरियउ. १८ । उत्थरिउ. 12 १ AP °णीरंधयारे. २ वविधतेण. 14 6 खंधारोहय ई स्कन्धारोपितानि. 15 a संग य इंगतानि. 11 1°रयण' दन्ताः; °सारि° पल्याणम् ; °धु यध या कम्पितध्वजाः. Abवव सुब्ब यमवत्. 7 a°कच्छ या वरत्रा ब्रह्मचर्य च. 8 a सुररह ब्व देवरथवत् पहरे हिं यामैर्घातैश्च. 9a रयणे हि रत्नैर्दन्तैश्च. 11 a पुक्ख र ग शुण्डाग्रम्. 14 a स र° जलं बाणश्च. .12 1 सरणीरंधपस रि निश्छिद्रतया शरप्रसरे, निरन्तरे; खगु पक्षी. 2 तेण नारायणेन. - LXXXVIII.12.3. ) पुण्फयंतविरायड [ जरसिंघणिहणणं वरधम्मेण जइ वि परिचत्ता परणरजीवहारि दुईसण वम्मविहंसण पिसुणसमाणा घणुहें दिण्णउं जब वि णवेप्पिणु लक्खहु धावह णं तिट्ठालुय मग्गणा वि णिय मोक्खहु कण्हे ता मगहाहिवेण रूसंते णियसरेहि विणिवारिय रिउसर घत्ता-ता कण्हें विद्धउ पासरिवि परवडणारायहि वणिउ किह लोहणिबद्धा चित्तविचित्ता। चंचलयर णावह कामिणियण । दूरोसारियअमरविमाणा। कोडिउ ताउ दो वि मेल्लोप्पिणु। अह किं किर करंति जड गुणचुय । वहरिवीरणिहारणतण्हें। हरिधणुवेयणाण दूसंतें। विसहरेहिं छिण्णा इव विसहर। 10 धयछत्तई चमरई कप्परिवि ॥ धुत्तेहिं विलासिणिलोउ जिह ॥ १२ ॥ 13 दुवई –ता देवइसुयस्स बलसत्ति पलोईवि णिजियावणी॥ मणि चिंतविय विज जैरसिंधे विसरिसविविहरूविणी ॥ छ । दंडउँ–णवर पवररायाहिरापण संपेसिया दारणी मारणी मोहणी थंभणी सम्वविजाबलच्छेदणी ॥१॥ पलयधरवारणी संगया खग्गिणी पासिणी चक्किणी सूलिणी हलणी मुंडमालाहरी कालकावालिणी ॥२॥ पयडियमुहदंतपंतीहि हो हि त्ति हासेहिं पिंगुद्धकेसेहिं मार्याविरुद्धेहिं भीमहि भूपैहि रुद्धा रहा ॥ ३॥ 5 हरिकरिवरे किंकरे छत्तदंडम्मि चौम्मि चिंधम्मि जाणे विमाणम्मि कण्हेण जुझे रिॐ दीसए ॥ ४॥ ३ S कामिणिजण. ४ AP तो वि बेण्णि; BAls. ताउ दोण्णि. ५ PAls. धाइय. ६ AP कुणंति. ७ PS णाणु. 13 १B बलसत्तिए लो'.२६ पलोयवि. ३S णिजया'. ४ A चित्तविय; S चितवीय. ५ PS जरसें.. ६ P वेविहरूपिणी. ७ A omits दंडउ. ८S omits मोहणी. ९ B °छेयणी. १० AP पलयधणधारिणी; B पलयघरवारिणी; Als. पलयघरवारणी against Mss. and against gloss in all Mss. ११ A omits हूलणी; S हूलिणी. १२ S हा हं ति. १३ AP मायाविरूवेहिं. १४ P भूवेहिं. १५K omits चावम्मि चिंधम्मि. १६ P कण्हेण कुद्धेण जुज्झेवि रिऊ. १७ BK रिउ. ba वम्म विहं सण मर्मविध्वंसकाः. 7 a तिहालु य तृष्णालवः. 8a मोक्ख हु मोक्षं लक्ष्य प्रति बाणा: प्रेषिताः. 96°धणुवे यणा ण दूसं तें धनुर्वेदज्ञानदूषणं कुर्वता. 11 a विद्ध उ राजा विद्धः. 12 a वणि उब्रणितः, 13 4 पल यघरवारणी यमादप्यधिकबलयुक्ता इत्यर्थः; संग या एकत्रीभूता; काल का वा- लिणी कृष्णा कापालिनी. -११२- अट्ठासीतिमो संघि]] महापुराणु [ LXxxviII.14.10. विदुइ सयलं बलं जाव फुतसंवटिअंगेहिं तावंतराले चलंतुग्ग- पक्खिदकेऊहरो संठिओ ॥५॥ फणिर्मुरणरसंथुओ सूरसंग्रामसंघट्टसोढो महामंतवाईसरो तप्पहाण णिण्णासिया ॥६॥ जलहरसिहरे खलंती चलती घुलंती तसंती रसंती सुसंती चलायास- मग्गे सुदूरं गया देवया ॥७॥ घत्ता-हरिदसणि णहयलि दिण्णपय जं बहुरूविणि णासेवि गय ॥ 10 तं परतरुणीगलहारहर पहुणा अवलोइय णिययकर ॥१३॥ 14 दुवई-पभणह कोवजलणजालारुण दिद्विधिवंतु माहवे ॥ किंकीरइ खलेहिं भूएहि थिएहि गएहिं आहवे ॥छ । तेण दुछिओ हरी नृपिंडमुंडखंडणे किं बहूहिं किंकरहिं मारिएहिं भंडणे। होई भूहए णिवे ण बुझसे किमरिसं एहि कट्ट धिट्ट दुट्टपेच्छ मज्झ पोरिसं। केसरि व्व दुद्धरो करग्गणक्खराइओ सोवितस्स समुहोसमच्छरोपधाइओ। ता महीसरेण झत्ति पाणिपल्लवे कयं लोयमारेणकबिंबसंणिहं सचक्कयं । 5 उत्तमेण कुंकुमेण चंदणेण चश्चियं भामियं करेण वीरदेहरतसिंचियं । [त्थपंचवण्णपुर्फदामएहिं पुजियं राहियामणोहरस्स संमुहं विसजियं । चंडसूररेस्सिरासिचिश्चियश्चिसछहं कालरूवभीमभूयमधुदूयदूसहं । वेरितासयारि भूरिभूइभाइ भासुरं भीयजीयमेटचेट्टतर्किणरासुरं। 10 १८ BKP विहुणेइ. १९ 8 पुटुंत; P फुटंति. २० B सव्वट्ठिअंगम्हि. २१ A °केऊरहो; P°केऊरहे. २२ A फणिणरसुर", २३ APS °संगाम'; P °संगामि संधाविओ सो महापुण्ण- मीसरो तप्पहा' in second hand. २४ A वलंती. २५ B तहु दंसणि in second hand; S जिणदंसणि. 14 १ A दोच्छिओ; B दुच्छिओ; S दोंछिओ. २ ABP णिपिंड'. ३ P होउ. ४ B डज्मसे; P जुज्झसे. ५ Als. °मारणक° against Mss. misunderstanding the gloss. ६ A °विंधसण्णिहं पिसक्कयं. ७A गुत्त; PS गुंथ'. ८ BP °पुष्प'. ९ A चंदसूररासि; B चंडसूरतेय- रासि. १. A सच्छिदं. ११ A भट्टकिट्टणटुकिंणरा'. 0 जाणे वाहने; जुज्झे युद्धविषये. 7 चलंतु गप क्खि द के ऊहरो संठि ओ चलोग्रगरुडकेतुधरः संस्थितः. 9 चला चपला. 11 a°हर अपहर्ता. 14 3 a दुछि ओ तिरस्कृतः, नृ पिंड मनुष्यशरीरम् . 4 a होह इत्यादि नृपे हते सति पृथ्वी भवति स्ववशा.5a करगण क्ख राहओ कराग्रस्थितखङ्ग एव नखराजितः.66 लो य मारणेऽ. कबिंबसंणि हे लोकमारणे प्रलयार्कबिम्बसदृशम्, 8 6 राहि या° गोपाङ्गना. 9a °चिचियधि' अग्न्यर्चिः. 10 a°तास या रि त्रासकारि; भूरि भू भाइ प्रचुरविभूतिदीप्या. १५ [ महापुराणु VOL. III ] LXxxVIII.14.11.] पुष्फयंतविरइयां [जरसिंधणिहणणं घत्ता-णाणामाणिकहिं वेडिङ तं रिउरहंगु हरिकरि चडि। णियकंकणु तिहुयणसुंदरिए णं पाहुहु पेसिउं जयसिरिए ॥१४॥ 15 दुई-तं हत्येण लेवि दुबोलिउ पुणरवि रिउ रोहिओ॥ अज्ज वि देहि पुहवि मा णासहि अणुणहि सीरि सौमिओ ॥ छ । तं णिसुणेवि वुत्तुं मगहेसे मारु? कयंतभडभीसें। तुहुंगोवालु बालु णउँ जाणहि संदु होवि कामिणियणु माणहि । जड किं सिहि सिहाहि संतावहि महु अग्गा सुहडत्तणु दावहि। 5 चक्के एण कुलालु व मत्त अजु मित्त कहिं जाहि जियंतउ । ओसरु सरु पईसरु मा जमपुरु जाम ण भिंदमि सत्तिह तुह उरु । राउ समुहविजउ कम्मारउ वसुएउ वि पाइकु महारउ । तुहूंघ तासु पुत्तु किं गजहि घिट्ट धरणि मग्गंतु ण लजहि । हरिणु व सीहें सहुँ रणु इच्छहि भिक्षु 'होवि रायत्तहु वंछहि । 10 खल खजिहिसि पाव पावें तुहुं णासु णासुमा जोयहि महुं मुहूं। ता हरिणा रहचरणु विमुकउं रविबिंबु व अत्थरिहि दुक्कउं। घत्ता-णरणाहहु छिण्ण सिरकमलु णावेइ रहंगु णवकुसुमदलु ॥ थिउ हरि हरिसे कंटइयभुउ पवरच्छरकोडीहि थुउ ॥१५॥ 16 दुई हा जरसिंघराइ महुमहसिरि रंजियमहुयरालओ ॥ सुरवरकरविमुख णिवडिउ णववियसियकुसुममेलओ ॥ छ । १२ B वियडियउं. 15 १ PS णराहिवो. २ B पुहइ. ३ PS पत्यिवो. ४ P पउत्तु. ५ Bण हु. ६ AP चक्केणण. . B मित्तु. ८ AP अघित्तउ. ९ P असरु. १० B पइसह. ११ A तहु पई तासु; B पहा P परि. १२ BS होइ. १३ ASAls. रायत्तणु. १४ APS अत्यइरिहि. १५ A णाई. १६ AP रइंगे. 16 १B जरसिंधु; P जरसेंधे; S जरसेंध'.२रंजियं. ३P विमुक्क. 11 a वेय डि उं जटितम्. 15 2 अणुण हि प्रार्थय. ba सि हि सिहा हिं संता व हि अमिं ज्वालामिालयसि. 6a कुलालु व कुम्भकारवत्. 76 उरु हृदयम्. 9a घर पादपूरणे. 100 भित्रु हो वि इत्यादि भृत्यो भूत्वा राजत्वं वाञ्छसि. 126 अत्यय रि हि अस्ताचले. - अट्ठासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXVIII.17.9. अरिणरिंदणारीमणजूएं कउ कलयलु पहयई जयतूरई। पायपोमपाडियगिव्वाणे वहधणुतणुउच्छेहपमाणे। चिरभवचरियपुण्णसंपुण्णे णवघणकुवलयकजलवण्णे। 5 एक्कसहसवरिसाउणिबंध रणभरघरणथोरथिरकथें । मागहु वरतणु समउं पहासें साहिय कयदिविजयविलासें । सुरसरिसिंधुवकंठणिकेयई मेच्छरायमंडलई अणेयई। सिरिविरश्यकडक्वविक्खेवें णिजियाणारायणदेखें। विष्फुरंत णहयलि पेसिय सर विजाहरदाहिणसेंढीसर। 10 जिणिवि गरुडसोहंधियग्गें महि तिखंडमंडिय जिय खग्गें। णियपयमुहिय दप्पुल्ललियह चूडामणि णाणामंडलियह। घत्ता-कोथुयमाणिक दंड अवरु गय संखु चलु घणुहु वि"पवर ॥ सिद्धई सहुँ सात्तिह सत्त तहु रयण मेहणिपरमेसरहु ॥ १६ ॥ 17 दुई-अट्ठसहास जासु घरदेवहं मणहररिद्धिरिहं ॥ सोलह बलणिहित्तदिण्णायहं रायहं मउडबई ॥छ । कइयवकरणालिंगणणिलयह घरि तेतियां सहास विलयह। रुप्पिणि सचहाम जंबावइ पुणु सुसीम लक्षण मंथरगह। हावभावविन्भमपाणियणह सई गंधारि गोरि पोमावह। एयउ साहिय पुहइणरिंदहु अट्ठमहाएविउ गोविंदछु। बलएवहु माणवमणहारिहिं अट्ठसहास मंदिर णारिहिं । रयणमाल गय मुसलु सलंगलु चउ रयणा तासु बहुभुयबलु। कसण धवल बेणि विणं जलहर पुरि दारावद गय हरि हलहर । 5 ४ PS खंधे. ५ A °सिंधुकंठ'; PS °सेंधुवकंठ'. ६ BS °सोइंति.७ P °मंडुलियहं. ८P कोत्युह. ९P माणिक. १. B मि पवरु; P वि अवरु. 17 १ B °देवहिं. २ BK कहवय but gloss in K कैतव; P कइविय, ३ A °णलि- यहं. ४ A तेत्तियई जेहे वरविलयह; P तेत्तिय सहसई वरविलयहं. ५ B सहुं. ६ B एहउ. ७ A मंदिरणारिहिं. ८ AP धवल गं बेणि वि. o 16 4 a°गिव्वाणे कृष्णेन मागधवरतन्वादयः साधिता इति संबन्धः.5 bणवघण° श्रावण- मेघः. 76 क यदि वि ज य विला से कृतदिग्विजयविलासेन. 8 a सुरसरी त्या दि गङ्गासिन्धूपकण्ठ समीप- निकेतनानि. 12 a मुद्दि य मुद्रिता अलंकृताः चूडामणयः; दप्पु द्द लि यह दर्पणोललितानाम् 136 गय गदा. 17 2 °दि ण्णा यह दिग्गजानाम्. 3 a क ह य व कैतवम् । विल यह वनितानाम्. 5a °पा णि यण इ जलनद्यः. - LXXXVIII.17.10.] पुष्फयंतविरायउ [ जरसिंघणिहणणं बद्धउ प१ अहिसिंचिउ उविंदु सामंतहिं गिरिव घणेहि णवंबु सवंतहिं। 10 विरेहर केहउ तडिविलासुधरमेहहु जेहउ । दिव्वकामसोक्खई भुंजंतहु णेमिकुमारहु तहिं णिवसंतहु । अण्णहिं दिवसि कंसमहुवहरिउ णियअंतेउरेण परिवारिउ । घत्ता-पप्फुल्लवेल्लिपल्लवियवणि गयपाउसि सरयसमागमणि ।। गउ जलकेलिहि हरि सीरधरु णामेण मणोहरु कमलसरु ॥१७॥ 15 18 दुई-सोहइ चिकमंति जहिं चारु सलील मरालपतिया । णं रुंदारविंदकयणिलयहि लच्छिहि देहेकंठिया ॥ छ । पोमहिणियबाहिणियहिगवेसिय णं चंदेण जोण्ह संपेसिय । उडिय भमरावलि तेहि अंगें अयसकित्तिणं कित्तिहि संगें। बहुगुणवंतु जइ वि कोसिल्लउं जइ वि सुपत्तु सुमित्तु रसिल्लउं। तो वि णलिणु सालूरे चप्पि जडपसंगुर्किण करइ विप्पिउं । जहिं सारसई सुपीयलियंगई णं सरसिरिथणवट्ठई तुंगई। तहिं जलकील करइ तरुणीयणु अहिसिंचंतु देउ णारायणु । काँहि वि वियलिय हारावलिलय सयदलदलजलकणसंसय गय । पयलिडं थणकुंकुमु पैड सित्तउ णावह रहरसुरावियगत्तउ । काहि वि सुण्डं वत्थु तणुघडियउं अंगावयवु सव्वु पायडियउं । काहि वि सित्तहि गैवविल्लि व र णं णिग्गय रोमावलिअंकुरै। काहि वि उल्हाणउ कवलियबल कण्हजलंजलिहउ विरहाणलु । 10 ९ S omits °वर'. १० B दियहि. 18 १ B कयणिलहिं; K कयणियलहि but gloss कृतनिलयायाः. २ ABS देहकंतिया. ३ B तहु; S तहें. ४ B सुमुत्तु. ५ B °णलिण. ६ BP °वट्टई. ७ B काह. ८ A पयसित्तउं; B पह- सित्तउं; K पइ सित्तउ and gloss भर्ता; K records a p: पय पाठे जलसिक्तः; S पयइसितउं; T पयसित्तउ जलसिक्तः. ९ A सण्हु. १० BK पायडिउ. ११ A तियवेलिहे वर; P णिव; Als. णववेलिहे वर. १२ B वरु. १३ B °अंकुरु. १४ ABAls. उण्हाणउ; P ओझाणउ. १५ P°पलु. 10 bणवंबु नवजलम्. 13 a °म हु° जरासंधः, 14 6 स र यसमा गमणि शरत्कालागमने. 18 1 मराल पंति या हंसश्रेणिः.2 रुंदारविंद क य णि ल य हि विस्तीर्णकमले कृतनिलयायाः. लक्ष्म्याः. 3 a पोम हि इत्या दि लक्ष्म्याः पद्मायाः चन्द्रेण भ्रात्रा ज्योत्स्ना प्रेषिता इव. 4 a त हि अंगें तस्याः हंसपंक्तेः अङ्गेन. 5a को सिल उ कणिकायुक्तः, b सुमित्तु सूर्यः; र सि ल उ मकरन्दयुक्तः. 6a सालूरे भेकेन. 7a सुपी य लि यं गई पीतशरीराणि; सर° जलम्; °वट्ठई पृष्ठानि. 96 स यदल- दल° कमलपत्रे. 10 a पह भर्ता. 11 a तणुघडि य उं शरीरसंलगम्. 12 a वर वरा विशिष्टा. 13a कब लियबलु कवलितबल:. - अट्ठासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXVIII.19.17. 15 काहि वि दि] कणि णीलुप्पलु गेण्हाणाइ णयणवइहवहलु। का वि कण्हतणुकंतिहि णासह बैंलदेवहु धवलसे दीसह । कंठि लग्ग कविणेमिकुमार गौई अहिंस धम्मवित्थारहु । घत्ता तहिं सहामदेविड साइड णं विंझसिहरि रेवाणइह ॥ अइसरसवयणरोमंचियउ णीरें मीसरु सिंचियउ॥१८॥ 19 दुई-जो देविंदचंदफणिवंदिउ तिहुयेणणाहु बोल्लिओ॥ सो वि णियंषिणीहिं कीलंतिहिं जलकीलाजलोल्लिो ॥छ देवें चारुचीरु परिहंते तरलतारणयणेहिं णियंतें । पुणु वि तेण तहि कील करते उप्परि पोत्ति वित्त विहसंतें । णिप्पीलहि कडिल्लु परिबोल्लिय थिय सुंदरि णं सल्ले सल्लिय । 5 णारिउ णउ मुणंति पुरिसंतरु जो देवाहिदेउँ सह जिणवरु । जासु पायधूलि वि वंदिजह तहु ओलणिय किं ण पीलिजह । ता देवेण भणिउ उ मण्णिउं पेसणु दिण्णउं किं अवगणिउं । भणु भणु सचभामि सञ्चउं तुहुं किंकालांकि जरकमलु व मुहूं। ता वीलावसमउलियणयणइ उत्तउं उत्तर तहु ससिवयण । 10 बहुकल्लाणणाणवित्थिण्णइं जह वि तुम्ह पुण्णई संपुण्णइं। तो वि ण ऍहु महापहु जुजह एएं महुँ सरीरु णिरु झिजह । किं पई संखाऊरणु रहयउं किं सारंगु पीमिवि लायउं । किं तुहुं फणिसयणयलि पसुत्तउ जें कडिल्लु मझुप्परि चित्तउं। होसि होसि भत्तारहु भायरु किं तुहुं देवंदेउ दामोयरु। 15 घत्ता-इय जं खरदुव्वयणेण हउ तं लैंग्गउ तहु अहिमाणमउ ।। णारायणपहरणसाल जाहिं परमेसरु पत्तउ झत्ति तहि ॥ १९ ॥ १६ P काए. १७ PS कण्णे दिण्णु. १८ । णामि. १९ ABPS बलएवहो. २० B णामि. २१S सच्चभाम 19 १ P तिहुवण'. २ P°ताल'. ३ BAls. णिप्पीलेहि. ४ AS पन्चोलिय; BAIs. पवोलिय; P पञ्चेल्लिय. ५ 5 °देवु. ६ ABPS उल्लणिय. ७ BP सच्चहामे. ८ PS एउं. ९B जिजइ. १० PS पणावेवि. ११ AP किं कणीससयणयले पसुत्तउं; किं पई फणि. १२ । देवदेव. १३ A लग्गउ तहो मणे अहिमाणगउ. 14bण यण व इह व हलु नैवैभवफलं गृह्णातीव. 15 a णास इ प्रच्छाद्यते. 176 रेवाण इह नर्मदानद्या. 19 2 °ज लोलिओ जलाकृतः.3 bणि यंतें पश्यता. 6 थिय इत्यादि वस्त्रनिश्चोतनं हीनकर्म मम कथितमित्यभिप्रायेण. 76 ओलणि य पोतिका ( स्नानशाटी). 9 6 ज र क म लु व जीर्ण- कमलवृत्. 10 a वी ला ब्रीडा; 6 स सि वयण इ चन्द्रवदनया.
LXXXVIII.20.1.] पुष्फयंतविण्यउ [ जरसिंघणिहणणं 20 5 दुई-चप्पिडं कुप्परेहिं फणिसयणु पणाविडं वामपाऍणं ॥ धणु करि णिहि संखु आऊरिउ जगु बहिरिउ णिणाऍणं ॥ छ । महि थरहरिय डरिय णिग्गय फणि गयणंगणि कंपिय ससि दिणमणि । बंधविसट्टइं सरिसरतीरई पडियई पुरगोउरपायारई। मुडियखंभे भयवस गय गयवर गलियणिबंधण णट्ठा हयवर। कण्णदिण्णकर महिणिवडिय गरे पडिय ससिहर सधय णाणाघर । हरिणा रयणेकिरणविष्फुरियहि उप्परि हत्थु दिण्णु कडिछुरियहि । हल्लोहलउ णयरि संजायउ जंपड जणु भयकंपियकायउ । वह पलयकालु कहिं गम्मद किं हयदईयहु पसरइ दुम्मइ । तहिं अवसरि किंकर गउ तेत्तहि अच्छह घरि महुँसूयणु जेसहि। 10 तेण तेत्थु पत्थाउ लहेप्पिणु दाणवारि विण्णविउ णवेप्पिणु । घत्ता-तुह किंकर बलिमहुई घरिवि घरि मिकुमार पइसरिवि ॥ घणु णाविउं जलयरु पूरियउ सयणयलि महोरउ चुरियउ ॥२०॥ 21 दुवई-पई रइयाई जाइं परिवाडिइ हयजणसवणधम्मई ॥ एकहिं खणि कयाई बलवंतें तिणि मि तेण कम्मइं॥छ। सिंथसंखसरु जो तर्हि णिग्गउ तेण असेसु वि जणवउ भग्गउ । सभाम पवियंभिय पत्तिउं णिप्पीलिउंण चीरु वरि पित्तउं । महिलहं णत्थि मंतणेउण्णउं जणि पयडंति जंपि पच्छण्ण। चावपोमणु विसहरजूरणु वण्णिउं तेरउं संखाऊरणु । अवरु भणिउं णउ हरि संकरिसणु किह महुं उप्परि घल्लहि णिवसणु । तं णिसुणिवि हियउल्लङ कलुसिउं इय एहउं णेमीसें विलसि। ता कण्हेण कयउं कालंउं मुहूं जउ दाइजथोत्ति कासु वि सुहुँ। 5 . 20 १PS कोप्परेहिं. २ A घरहरिय. ३ P omits °खंभ. ४ P कर. ५ S omits ण in रयण'. ६ APS °दइवहो. ७ B महसूअणु. ८ A मंडए. ९ AP णामिउं. 21 १ BS वि. २ । सिस्थ'. ३ B सच्चहाम; P सचिहाम; ४ A णिप्पीलिऊण. ५s. °पणावणु. ६ AP ववसिउ. ७ BPS दायज'. . 20 1 पणा वि उं प्रणम्रीकृतम्. 4 6 पा यार इं प्राकारा:. 5 a ग य गता नष्टाः.6a कण दिण्ण कर कराभ्यां करें पिधाय; b स सि ह र शिखरैः सहितानि. 12 b घरि आयुधशालायाम्. 21 1 परि वा डि इ अनुक्रमेण; °स वणध म्म ई कर्णस्वभावानि, बधिरत्वं कृतमित्यर्थः. 3a सिंथप्रत्यञ्चा. 7 a ण उ ह रित्वं हरिन; सं क रिसणु बलभद्रोऽपि न. 9 6 दाइज थोत्ति स्वगोत्रस्तुतौ.
अट्ठासीतिमो संधि महापुराणु [LXXXVIII.22.16. बलएवेण भणिउं लइ जुजर जसु तेएं कंपइ रविमंडलु सगिरि ससायर महि उञ्चल्लह जासु गाउं जगि पुज्जु पहिल्लङ खुर्भह संखु सरासणु पिंजणु घत्ता-हलहर दामोयर बे"वि जण जिणबलेपविलोयणगलियमय मच्छरु तेत्थु भाय उ किज। 10 पायहिं जासुं पडइ आहंडलु । जो सत्त वि सायर उत्थेल्लह । कुसुमसयणु तहु फणिसयणुल्लउं । किं सुहडत्तें णियमहि णियमणु । ता मंतिमतविहिदिण्णमण ॥ 15 ते चित्तकुसुममहिमवणु गय ॥२१॥ 22 दुवई-मंतिउ मंतिमंतु गोविंदे लहु काणणि णिहिप्पए ॥ कुलवह सत्तिवंतु तेयाहिउ जइ दाइउ ण जिप्पए ॥ छ ॥ पर मि मई मि सो समरि जिणेप्पिणु भुंजेसइ महिलच्छि लएप्पिणु । तं णिसुणिवि संकरिसणु घोसह णारायण णउ एहउं होसह । चरमदेहु भुयणत्तयसामिउ सिवएवीसुउ सिवगइगामिउ । 5 परमेसर पर णउ संतावर रजु अकजु तासु मणि भावइ । रज्जु पंथु दावियभयजरयह धूमप्पहतमतमपहणरयह। रजें जड माणुसु वेहवियां अम्हारिसहुं रज्जु गउरवियउं । जिणु पुणु तिणसमाणु मणि मण्णइ रायलच्छि दासि व अवगण्णा । जह पेच्छह णिवेयहु कारणु तो पंचिंदियभडसंघारणु। 10 करइ णाहु तवचरणु णिरुत्तउं ता महुमहणे कवह णिउत्तउं । तणुलायण्णवण्णसंपण्णी जयेवइदेवियरि उप्पण्णी । माग्गिउ उग्गसेणु सुवियक्खण रायमइ त्ति पुत्ति सुहलक्षण । घत्ता-णिरु सालंकार सारसरस भुयणयलि पयडसोहग्गजस ।। परमेसरि मुणिहिं मि हर मह णं वरकडकन्वहु तणिय गइ ।। २२॥ ८.AP एत्थु. ९ APS पडह जासु. १. PS ओस्थलइ. ११ ABPS णामु. १२ ABPS खुम्भउ. १३ AP बेण्णि जण. १४ AP °मंतसंदिण्णमण. १५ A जिणवर'. 22 १ AP3 भासइ. २ B वेहावियउ. ३ P तेणु समाणु; S तणसमाणु. ४ PS पंचेंदिय. ५ P जहवई; K जयवयं. ६ AP °गन्भि. ७ P संपण्णी. ८ 1 राइमइ. ९ P तणि गई. 10 a जुन इ मत्सरो न क्रियते इति युज्यते योग्यं भवति. 13aणाउं नाम. 14 b णि यम हि नियमितं सुभटत्वेन निश्चितं किं करोषि. 166 मंति मंत वि हि दि ण्ण मण मन्त्रिमन्त्रविधिदत्तमनसौ. 166 चित्त कुसुम म हि भ व णु चित्रकुसुममन्त्रशालागृहम्. 22 1 मंति मंतु मन्त्रिणां मन्त्रःणि हि प्प ए स्थाप्यते. 2 कुल व कुलपतिः. 7 a रजु इत्या दि राज्यं नरकाणां मार्गः. 12 6 ज य वह इत्या दि उग्रवंशोत्पन्नोग्रसेनशयवतीमुता, रात्रिमतिरि- त्या. 14 a सार सरस सारा चासौ सरसा च. . - Lxxxviii.23.1.] पुष्फयंतविरायउ [जरसिंपणिहणणं 23 दुबई-पत्थिय माहवेण महुरावधरु गंपिणु सराहहो ॥ सुय तेरी मरालगयगामिणि ढोयहि मिणाहहो ॥ छ । तं आयण्णिवि कंसहु ताएं दिण्ण वाय गोविंदहु राएं। जंजं का मि जयणाणंदिर जंजं घरि अम्हारह सुंदरु । तं तं सव्वु तुहार माहव धीयह कि जियइरिमहाहव । 5 अवरु वि देवदेउँ जामाइड कहिं लब्भह बहुपुण्णविराइउ । ता मंडवि चामीयरघडिया पंचवण्णमाणिकहिं जरियह । कंचणपंकयकेसरवण्णहि अंगुत्थलउ छर्दू करि कण्हहि । जयजयसहें मंगलघोलें दविणदाणकयविहलियतोसें। णाहविवाहकालि र ससि रवि आय सुरासुर विसहर खयर वि। 10 पंहुँरदेवंगई वरणिवसणु कडयमउडमणिहारविहसणु। दंडाहयपडपडहणिणाएं णश्चंते सुरवरसंघाएं। कामपाससंकासलयाभुय पहु परिणहुं चल्लिउ पत्थिवसुय । सुंदरेण सुहवत्तणरूढ़े ताम तेण मणिसिबियारूढें। विरसोरसणसमुट्टियेकलयलु वहवेदिउं अवलोइडं मिगउलु। 15 घत्ता-अहिसेयधोयसुरमहिहरिण ता सहयरु पुच्छिउ जिणवरिण ॥ भणु भणु कंदतई भयगयई किं रुद्धहं णाणामिगैसयई ॥ २३ ॥ 24 दुई-ता भणियं गरेण पारद्धियदंडहयाई काणणे ॥ एयई तुह विवाहकजागयणिवपारद्धभोयणे ॥ छ । डरियइंधरियई वाहसहासे देवदेव गोविंदाएसें। 23 १ AP पस्थिउ. २ ABPS मरालगहगामिणि. ३ AP तुम्हारउ. ४ B °वार'. ५ देवदेवु. ६ B छुडु किर. ७ A देवंगंबर'. ८ B परियणहुं चलिउ. ९ ABP समुट्ठिउ. १.3 मृगउलु. ११ मृगसयई. 24 A°नृव. 23 1 सराह हो शोभायुक्तस्य. 3 a कंस हु ताएं आर्षपुराणे उग्रवंशोत्पन्नोग्रसेनराजा कथितः, तदभिप्रायेण तस्य राज्ञोऽपि कंसनामा पुत्रोऽस्ति, अन्यथा स्वगोत्रमध्ये विवाहो न घटते. 8 6 छूद्ध मुद्रिका क्षिप्ता. 9 6 °विह लि य° दरिद्राः. 13 6 परिण हुँ परिणेतुम्. 15 a°ओरसण° अवरसनं शब्द: b व इवे दिउं वृतिवेष्टितम्. 16 a°धोयम हि हरिण धौतमेरुणा; b स ह य रु सहचरो भृत्यः. 24 2 विवा हे त्यादि विवाहकार्यागतराशा भोजननिमित्तं धृतानि.3 a वाह व्याधा मिलाभ.
अट्ठासीतिमो संधि] महापुराणु [LXXXVIII.24.15. आणियाइं सालणयणिमित्ते ता चिंतह जिणु दिव्वं चित्तें। जे भक्खंति मासु सारंगहं ते णर कहिं मिलंति सारंगहं । 5 खद्ध जेहि पिसि मोराणउं तेहिं ण कियउं वयणु मोराणउं । जंगलु जेहिं गैसिउं तित्तिरयहु ते पेच्छंति ण मुहुं तित्तिरयहु । जेहिं जूहु विद्धंसिउ रउरउ ते पाविहहिं णरउ णिरु रउरउ । कवलिउ जेण देहिदेहामिसु तहु खंडंति कालदूयामिसु । पासिउ कव्वु जेण तं हारिणु तहु दुकिउ वहुई णं हा रिणु। 10 होइ अणंतदुक्खचिंतावह जो पसुअहिउँ हुयवहि तावह । सो अट्टियसंबंधु ण पावह किं किजा रायाणीपावह। जहिं मृगमारणु भोजु णिउत्तर तेण विवाहें महुं पजत्तउं। घत्ता-जह इच्छह सासयपरमगह तो खंचंह परहणि जंत मह । महु मासु परंगण परिहरहु सिरिपुफ्फयंतु जिणु संभरहु ॥ २४ ॥ 15 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकहपुष्फयंतविरहए महाभब्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे जैरैसिंधणिहणणं णाम अटासीतिमो परिच्छेउ समत्तो॥ ८८ ॥ २ AP पिसिउ जेहिं; B जेण पिसिउं. ३ AP असिउं. ४ AP भुजंति. ५ AP कोलदेहामिसु. ६A वट्टइ. ७ AB मिगमारणु. ८B इच्छइ. ९ BP खंचहु. १० A परहण. ११P जंते. १२ P° पुष्पदंतु. १३ A जरसंघणिन्वाणं. १४ S अट्ठासीमो. 4 a साल ण य° शाकम्. 5 b सारंगहं उत्तमशरीराणाम्. 6a मोराण उं मयूरसंबन्धि; मोराण उं मम संबन्धि. 7 6 ति तिर य हु तृप्तियुक्तस्य सुरतस्य. 8 a र उरउ रुरूणाम्. 9 6 काल दू या मि सु काल- दूताः आमिषम्. 10 a हा रिणु हरिणानामिदम ; 6 हा रिणु ऋणमिव हा कष्टम्. 11 a°चिंता वह चिन्तापतिः. 12 a अहि य संबंधु ण पाव इ गर्भ एव विलीयते; b रा या णी पावर राज्ञीप्राप्या. 156मरंगण परस्त्री. . १६ [ महापुराणु-VoL. III ] -१२१- - LXXXIX जोइवि हरिणई तिहुयणसामिहि ॥ मणि करुणारसु जायउ मिहि ॥ ध्रुवकं ॥ 1 दुवई-एकहु तित्तिं णिविसु अण्णेल वि जहिं प्राणिहि विमुञ्चए ।। तं भवविहुरकारि पलभोयणु महुं सुंदर ण रुचए ॥ छ । संसारु घोरु चिंतंतु संतु गउ णियाणिवासु एवं भणंतु । 5 णाणे परियाणि कन्जु संचु णारायणकउ मायापवंचु। रोहियसससूयरसंवराई जिह धरियई णाणावणयराई। अवियाणियपरमेसरगुणेण कुद्धेण रजलुद्धण तेण। णिव्वेयहु कारणि दरसियाई रोवंत वेवंतई थियाई। एएं जीपण असासएण किं होसह परदेहें हएण। 10 सायंतु एम मउलियकरेहि संबोहिउ सारस्सयसुरेहिं । जय जीय देव भुयणयलभाणु पई दिट्ठउ परु अपहं समाणु । तुहुं जीवदयालु लोयबंधु लहुँ ढोयहि संजमभैरहु खंधु । तुहुंरोसमुसाहिंसाबहित्थु जगि पयडहि बावीसमउं तित्थु । घत्ता-अमरवरुत्त णिजियमारहु ॥ 15 वयण लग्गई णेमिकुमारहु ॥१॥ 2 दुवई-तहिं अवसरि सुरिंदसंदोहे सिंचिउ विमलवारिहिं ॥ वीणातंतिसहसंताणे गाइडे विविहणारिहिं ॥ छ । उत्तरकुरुसिबियारूढदेह णं गिरिसिहरासिउ कालमेछु । सोहह मोत्तियहोर सिएण णहीउ व ताराविलसिएण। 1 १P तिहुवण'. २ AP णिमिसतित्ति; P णिविस तित्ति; Als. णिमिसतित्ति. ३ AP पाणहि; B पाणिहि; 8 प्राणहिं. ४ B कज'. ५ P कारण. ६ APS दरिसियाई. ७ APS अप्पयसमाणु. ८ B°दयालुघु. ९ °भरहं. १०% अमरु. 2 १ APS °संताणहिं. २ BK गायउ. ३ P°हारिए. ४ B°भावउ. 1 3 णि विसु निमेषमात्रं तृप्तिः. 4 पल भो य णु मांसभोजनम्. 6 a संचु संबन्धः. 7a रोहिय रोहितमत्स्यः. 10 a जीएण जीवितेन. 14 a°ब हि त्थु बहिः स्थितम्, -१२२ - एकूणणवदिमो संधि] महापुराणु [LXXXIX.3.8. रत्तुप्पलमालह सोह देंतु णं जउणाहु जणमल हरंतु । 5 ससिसेयसिययसोहासमेत णं अंजणमाहिहरु तुहिणतेउ । सिरि वलईयवरमउडेण दित्तु णं सो जिं रयणकूडेण जुत्तु । पियवयणाउच्छियमित्तबंधु णिच्छेिहुँ सिढिलीकयपणयबंधु । पडपडहसंखकाहलेसरेहि उच्चाइउ परखयरामरहिं। तरुसाहासयढंकियपयंगु फलरसणिवडियणाणाविहंगु । 10 मंदारकुसुमरयपसरपिंगु गुमुगुमुगुमंतपरिभमियभिंगु । कंकेल्लिलुलियदलवैलयतंबु सहसंबयवणु फुल्लिययंबु । गउ सई परिलुंविउ केसभारु पडिवण्णउ ददु जिणवइविहारु । तरुणीयणु बोल्लइ रोवमाणु हा हा अत्यमियउ कुसुमबाणु । उप्पण्णहु एयहु ववगयाई हलि माइ तिणि वरिसह सयाई । 15 सिवणंदणु अजि वि मुंडु बालु रिसिधम्महु एहु ण होइ कालु। घत्ता-एण विमुकिया रायमई सई ॥ महुराहिवसुंया किह जीवेसई ॥ २॥ 3 दुवई-चामरधवलछत्तसीहासणधरणिधणाई पेच्छेहे ॥ णि जरतणसमाई मणि मण्णिवि थिउ मुणिमग्गि दूसहे ॥ छ । जिणु जम्में सहुं उप्पण्णबोहि हलि वण्णइ को एयहु समाहि। सावणपवेसि ससिकिरणभासि अवरोहह छट्ठइ दिणि पयासि । चित्ताणक्खत्तइ चित्तु धरिवि छट्टोववासु णिभंतु करिवि । सहुं रायसहासें हासहारि जायउ जहुत्तचारित्तधारि। माणवमणमइलणधंतभाणु संजमसंपण्णचउत्थणाणु । अञ्चंतवीरंतवतावतविउ यलएववासुएंवेहिं णविउ । 5 ५ °द्रहु. ६ P जणमणु; S जणमलु. ७ A °सिचय'; B°वत्थ for सियय'; S सिअय'. ८ AB विरइय. ९ज for जि. १० B णिच्छिह. ११ B°काहलरवेहिं. १२ 18 °कुंदरय. १३ B°वयल'. १४S कलंबु. १५ ABPS आलुंचिउ. १६ । अस्थिमियउ. १७ B अज. १८ B सुद्ध. १९ B उग्गसेणसुअ in second hand. 3 १B °सिंहासण'. २ B पिच्छहो. ३ B णिच्छउ जरतणाई मणि मण्णिवि. ४ A °संपत्त; B °संपुण्ण. ५ A °धीर'; B°धीरु. ६ 18 °वासुएवहि. 26a °सि य य° सिचयं वस्त्रमः 6 तु हि ण ते उ चन्द्रयुक्तो गिरिः. 86णि च्छि हु निःस्पृहा. 10 a°पयंगु सूर्यः. 34 a स सि किरण भा सि शुक्लपक्षे. ha चित्तु धरि वि मनोव्यापार संकोच्य. -१२३- - LXXXIX.3.9.] पुष्फयंतविरायउ [देवइआइभवावलिवण्णणं 10 पिंडहु कारणि णिट्ठाइ णिटु अण्णहिं दिणि दारावइ पटु । वरयत्तणरिंदहु भवणि थक्कु णं अन्भन्भंतरि भासुरल। परमेट्ठिहि णवविहपुण्णठाणु तहु दिण्णउं तेणाहारदाणु । माणिक्कवि₹ि णवकुसुमवासु गंधोअयंवरिसणु देवघोसु । दुंदुहिणिणाउ जिणु जिमिउ जेत्थु जायाइं पंच चोजाई तेत्थु । माहपुरि मेल्लिवि जंतु जंतु पासुयपऐसि पय देतु देंतु । छप्पण्ण दियह हयमोहजालु वोलीणहु तहु छम्मत्थकालु। घत्ता-कुसुमियमहिरुहं हिंडियसावयं ॥ पत्तो जईवई रेवयपाँवयं ॥३॥ 15 4 5 दुवई-पविउलवेणुमूलि आसीणउ जाणियजीवमग्गणो ॥ तवचरणुग्गखग्गधाराहयदुद्धरकुसुममग्गणो ॥ छ । परियाणिवि चलु संसारु विरसु रसगिद्धिलुद्ध णिजिणिवि सरसु । परियाणिवि धुः परमत्थरूंउ आसत्तु रूवि णिजियउं सरें। परियाणिवि सुहं परियलियसहु जोईसरेण णियमियउ सहु । परियाणिवि मोक्खु विमुक्कगंधु एक्कु वि ण समिच्छिउ तेण गंधु । परियाणिवि सिद्धहं णत्थि फासु णिजिउ णेमि वसुविहु वि फासु । अवइण्णियाहि सिसुचंदसियहि आसोयमासि पौडिवयदियहि । नक्खत्ति चारुवित्ताहिहाणि पुव्वण्हयालि पयलंतमाणि । गुणभूमितुंगि तिहुयंणपहाणि चडियउ तेरहमइ साहु ठाणि । 10 उप्पण्णउ केवलु दलियदप्पि उट्टिये घंटारव कप्पि कपि । घत्ता-चल्लियं आसणं हरिसुप्पिल्लिओ ॥ जिणसंथुइमणो इंदो चलिओ ॥४॥ ७ A णं अब्भंतरि भाभासुरकु. ८ B वुट्टि. ९ B गंधोवय; P गंधोयपवरिसणु. १. P"पुरे. ११ B°पदेसे. १२ B °दियहई हउ. १३ AB जयवई. १४ B रेवह. १५ P पव्वयं. 4 १ BAIs. °चरणग्ग". २ P परियाणेविणु संसारु. ३ AS णिजियउ; P णिजिउ. ४S धुपु. ५ S "रूवु. ६ BP णेमें. ७ A वसुविहि. ८ A पडिवइय'. ९ B तिहुवण. १० S उहिउ. ११ BS घंटारवु. १२ AS चलियं. १३ A °संथुउ मणे. 12 6 गंधो अय° गन्धोदकम् . 14 a मा हव पुरि द्वारवतीम्. 16 6 °सा वयं श्वापदम्, 17 6 रेवयपा वयं ऊर्जयन्तगिरिम्, 4 4a धुउ परमत्थरू उ शाश्वतं परमार्थरूपमात्मा; आस तु इत्या दि रूपे आत्मनि आसक्तः, तथा सति नेत्रेन्द्रियं जितम्. 66 स मिच्छि उ वाञ्छितः. 8 a अव इणि या हि अवतीर्णायां प्रतिपदि. -१२४- - एकूणणवदिमो संधि ] महापुराणु [LXXXIX.5.12. 5 5 दुवई-बहुमुहि बहुयदंति बहुसयदलपत्तपणचियच्छरे ॥ आरूढउ करिदि अइरोवइ विलुलियकण्णचामरे ॥ छ । दंडउ-विणयपणयसीसो सुरेसो गओ वंदिउँ देवदेवो अताओ असाओ महाणीलजीमूयवण्णो पसण्णो॥१॥ गणहरसुरवंदो अमंदो आणिदो जिणिदो महंदोसणत्थो महत्थो पसत्थो असंत्थो समत्थो ससत्यो अवस्थो विसत्थो॥२॥ वियलियरयभारो गहीरो सुवीरो उयारो अमारो अछेओ अमेओ अमेओ अमाओ अरोओ असोओ अजम्मो ॥३॥ विसहरधरसंरुद्धणाणादुवारंतरो पंडडिंडीरपिंडजलुहामभाभूरिणा चामरोहेण जक्खेहि विजिजमाणो॥४॥ अमरकरविमुच्चंतपुष्फंजलीगंधलुद्धालिसामंगणो देवंसामंगणाणच- णारद्धगेयज्झुणीदिण्णतोसो ॥५॥ सयलजणेपिओ धम्मवालो सुभासो हयासो अरोसो अदोसो सुलेसो सुवेसो सुणासीरईसो ससीरीसिरीसंथुओ॥६॥ सुरवरतरुसाहासुराहासमिल्लो जयंको जणाणं पहाणो जरासंघ- रायारिभीसावही भिण्णमायाकयंको ॥७॥ पविउलपरभामंडलुब्भूयदित्ती विहिजंतधोरंधयारो विराओ विरेहं. तछत्तत्तओ पत्तसंसारपारो ॥ ८॥ 10 अमरकरणिहम्मंतभेरीरवाहूयतेलोकलोयाहिरामो सुधौमो सुणामो अधामो अपेम्मो सेंसोम्मो ॥९॥ कलिमलपरिवजिओ पुजिओ भावर्णिदेहिं चंदेहिं कप्पामरिंदाहर्मि- देहि णो णिजिओ भीमपंचिंदियत्थेहिं णिग्गंथपंथस्ल णेयारओ ॥१०॥ 5 १ P बहुभुयदंते. २ A आरूढ करिंदे. ३ P अइरावण. ४ P वंदिओ. ५ IPS अतावो. ६ PS असावो. ५ P मईदासण'. ६ A समत्थो असत्यो; P समग्गो समत्थो. ७ ABS सुधीरो. ८P अमायो. ९ AP वर for धर'. १० दिव. ११ जणपीओ. ११P पविउलपभा- मंडल'. ११ AB सधम्मो सुथुन्वंतणामो अवामो. १२ AP सुसम्मो. १३ P3 °पंचेंदिय'. 5 3 असा वो अश्रापः. 4 "म इंदा सण° सिंहासनम् । स स स्थो सशास्त्रः; अवस्यो नमः 5 अमारो अकन्दर्पः. 6 पंडु श्वतः. 7 °सामं गणो कृष्णप्राङ्गणः. 8 स सीरी सिरी संथु ओ बलभद्र- सहितेन विष्णुना स्तुतः. 9 सुरा हा स मिलो सुशोभासहितः. 10 भिण्ण मा या क यं को भिन्नमाय इति कृतः अङ्को बिरुदं यस्य. -१२५- LXXXIX.5.13.] पुष्फयंत विररायड [ देवइआइभवावलिवण्णणं कलसकुलिससंखंकुसंभोयसयलिदेवत्तीधरित्तीधरामहातीरिणी- लक्खणालंकिओ वंकभावेण मुक्को रिसी अजेवो उजुओ सिटुतचो सुसञ्चो ॥ ११॥ जणमणगयसंसयाणं कयंतो महंतो अणंतो कणंताण ताणेण हीणाण दुक्खेण रीणाण बंधू जिणो कम्मवाहीण वेजो ॥१२॥ घत्ता-सुरवरवंदिओ महसु महाहियं ॥ 15 सिवएवीसुओ देवो'" माहियं ॥ ५॥ 6 दुई-णिम्मलणाणवंत सम्मत्तवियक्खण चरियमणहरा ॥ घरदत्ताइ तासु एयारह जाया पवर गणहरा ॥ छ । साहुहुं सर्वहं संपयरयाई जहिं पुव्ववियड्डहं चउसयाई । पासुयभिक्खासणभिक्खुयाह एयारहेसहसई सिक्खुयाहं । परिगणियई अटुसयाहियाई अप्पत्थि परत्थि सया हियाई। 5 पण्णारह सय अवहीहराई केवलिहिं मि जाणियसंवराहं। संसोहियवम्महसरवणाहं एयारह सर्य सविउव्वणाहं । मणपजयणाणिहिं जहिं पयासु पके सपण ऊणउं सहासु। परवयणविणासविराइयाहं वसुसमई सयाई विवाहयाहं । चालीससहास संजईहिं जहिं एक्कु लक्खु मंदिरजईहिं। 10 परिवडियवयपालणरईहिं लक्खाई तिण्णि वरसावईहिं। संखाय तिरिय सुरवर असंख वजति पडह मद्दल असंख । जहिं पइसह लोउ असेसु सरणु तहि किं वणिजइ समवसरणु ॥ १४ Als. °सइलिंदवंती'; P °सइलिंददंती'. १५ BS धरती. १६ P अजुवो. १७ BP देउ. १८ AP समाहियं. 6 १ B °णाणवत्त. २ BAls. चरियषणहरा; S चरियधण मणहरा. ३ B वरयत्ताइ. ४ A सव्वहं संजयरयाई; P सुव्वयसंजयरयाई. ५ °सहइं. ६ P omits this foot. ७ B अवहीसराहं. ८ ABKS सहस विउवणाह; B has r for य in second hand. ९ S वजंत. १. P ससंख. 13 सय लिंद वत्ती मेरुयुक्ता भूः; 'धरा' पताका; अज वो उजुओ वाकायाभ्यामवक्र:. 14 ° संस- याणं क यं तो संशयस्फेटकः. 156 म ह सु त्वं पूजय. 16 b मा हि यं मायै लक्ष्म्यै हितं यथा भवति, लक्ष्मीवृष्यर्थमित्यर्थः. 6 1 चरि य° चारित्रेण. 3 a संपयर या ई मोक्षसंपद्रतानि. 4 a °भिक्खु या हं भोजकानाम्. 56 अप्प स्थि इत्या दि आत्माथे पराय च सदा हितानि. 7a °व णा हं व्रणानाम्, - १२६ एकूणणवदिमो संघि] महापुराणु [LXXXIX.8.2. घसी-जियकूरारिणा वसुमाहारिणा ॥ मी सीरिणा विवि मुरारिणा ॥ ६ ॥ 15 दुवई-धम्माधम्मकम्मगइपुग्गलकालायासणामहं ॥ पुच्छिउ कि पमाणु परमागमि चैउदहभूयगामहं ॥छ । कि खणविणासि किं णिशु पक्कु किं देहत्थु वि कम्मेण मुक्छु । किं णिचेयणु चेयणसरूउ किं चउभूयहं संजोयभूउ। किं णिग्गुणु णिकलु णिब्वियारि किं कम्महं कारउ किं अकारि। 5 ईसरवसेण किं रयवसेण संसरह देव संसारि केण । परमाणुमेत्तु किं सव्वगामि अप्पउ केहउ भणु भुवणसामि । तं णिसुणिविणेमीसरिण वुत्तु जह खणविणासि अप्पर णिरुतु । तो किं जाणइ णिहियर्ड णिहाणु परिसहं सए वि णिहिर्दवठाणु। णिञ्चहु कि कहिं उप्पत्ति मधु जंपड जणु रहलंपडु असधु । 10 जह एक्ल जि तइ को सँग्गि सोक्खु अणुहुंजइ गरह महंतु दुक्खु । जइ भूयवियारु भणंति भाउ तो किरे कि लन्भह महविहाउ। णिकिरियहु कहिं करणइं हवंति कहिं पयइबंधु जुत्ति वि थवंति। जह सिववसु हिंडड भूयसत्थु तो कम्मकंडु सयलु वि णिरत्थु । घत्ता-जइ अणुमेत्तउ जीवो एहउ । 15 तो सज्जीवउ किह करिदेहउ ॥ ७ ॥ 8 दुवई-जीवु अणाइणिहणु गुणवंतउ सुहमु सकम्मकारो॥ भोत्तउ गत्तमेत्तु रयचत्तउ उडगई भडारओ ॥ छ । ११ Somits घत्ता lines. १२ BKणेमि. 7 १ A कि पि माणु. २ APS चोद्दह'. ३ PS संजोए हूउ. ४ APS णेमीसेण. ५ A खणि विणासि. ६ APS णियदव्व'. ७ AP कहिं किर. ८S सग्गसोक्खु. ९P सक्खु. १० APS किर कहिं. ११ P वहति. १२ A बंधजुत्ति. १३ A कम्मकंदु. 8 १ APS जीउ. 15 6 मुरारिणा पृष्ट इत्युत्तरेण संबन्धः, 7 6a र य° रजः. 96णि हि दव निधिद्रव्यम्. 12 a भाउ भावो जीवपदार्थः; 6 मह- विहाउ मतिज्ञानविभागः स्वरूपम्, 14 6 कम्म कंडु क्रियाकाण्डम्. 16 6 करि देह उ चेदणुमात्रः तर्हि गजशरीरं महत्, तत्सर्वं सचेतनं कथम्. 8 2 भोत्तउ भोक्ता. १२७ LXXXIX.8.3.] पुष्फयंतविरहयउ [ देवइआइभवावलिवण्णणं 5 इय वयणइंसवणसुहासियाई आयण्णिवि जिणवरभासियाई। बलएवें गुणहरिसियमणेण सम्मेत्तु लइउ णारायणेण। अरहतहु केरी परम सिक्ख अवरेहि लईय णिग्गंथदिक्ख । अवरेहिं चारुसावयवयाई णिव्बूढई परिपालियदया। एत्थंतरि सुरगयवरगई। वरदत्तु पैपुच्छिउ देवईह। संजमसीलेण सुहाइयाई चरियामग्गे घहें आइयाई । जइजुयलई तिण्णि पलोइयाई महुं णयणइं हें छाइयाई। किं किर कारणु पणयाणुराइ ता भणइ भडारउ णिसुणि माह । 10 पिहुजंबुदीवि इह भरहखेत्ति महुराउरि जिणवरघरपवित्ति। सपयावपरजियवारिसेणु णरवह तहिं णिवसइ मूरसेणु । तेत्थु जि पुरि वणिवह भाणुदर्तु जउणायत्ताँसहरहहि रत्तु । तहुँ पढमपुत्तु णामें सुभाणु पुणु भाणुकित्ति पुणु अवरु भाणु । पुणु भाणुसेणु पुणु सूरदेउ पुणु सूरदत्तु पुणु सूरकेउ । 15 घत्ता-तेत्थु महारिसी समजलसायरो॥ जियपंचेंदिओ गाणदिवायरो ॥८॥ 9 दुवई-पणविवि अभयदि णरणाहें णिसुणिवि धम्मसासणं ॥ मुरवि सियायवत्तचलचामरमेइणिहरिवरासणं ॥ छ । परवरलाहियसग्गापवग्गि लइयउं मुणितुं जइणिंदमग्गि। वणिणाहु वि तवसिरिभूसियंगु थिउ तेण समउ णिम्मुक्कसंगु । जउणादत्तइ वणि फुल्लणीवि वर्ड लइयउं जिणदत्तासमीवि । ते पुत्त सत्त वसणाहिहूय सत्त वि दुद्धरणं कालदूय । णिद्धाडिय राएं पुरवराउ मयपरवस णं करिवर सरा ते गय अवंति णामेण देसु उजेणिणयह मणहरपऍसु। तहिं संपत्ता रयणिहि मसाणु जुझंतकुद्धसिवसाणठाणु । 5 २ B समत्तु लयउ. ३ B लयहय. ४ AP वि पुच्छिउ. ५ तहिं आइयाई. ६ PS भाणुयत्तु. ७ AP °दत्तासहरत्तचित्तु. ८S तहे. 9 १B सयायवत्त २ P मुणिवउ. ३ AP वउ. ४ APS गय ते. ५ 8 °पवेसु. 9 a जइजु यलई यतियुग्मानि. 16 a महारिसी अभयनन्दी. 9 5a फुलणी वि फुलनीपे फुलकदम्बे. 76 स रा उ तडागात्. 90 °सा ण शुनकः. -१२८- एकूणणवदिमो संधि] महापुराणु [ LXXXIX.10.13. 10 सणिहिउ तेत्थु सो सूरकेउ अवर वि पइट्ट पुरु चर्वलकेउ । तहि चोर किंपि चोरंति जाम अण्णेक्कु कतरु होई ताम । पुरपहु वसहद्धउ तासियारि सहसभड भिक्षु तहु दढपहारि। वप्पसिरि घरिणि सिसुहरिणदिट्ठि तहि तणुरुहु णामें वजमुट्ठि। घत्ता-विमलतणूरुहा रइरसवाहिणी ॥ णामें मंगिया तहु पियगेहिणी ॥९॥ 10 दुवई-ते सहुँ पत्थिवेण महुसमयदिणागमणि वणं गया ॥ जा कीलंति किं पि सव्वाइं वि ता पिसुणा सुणिया ॥ छ । आरुट्ट दुट्ट वरत्तिमाय मुहि णिग्गय णउ कईययर वाय । सुकुसुममालइ सहुं अहमहंतु घडि चित्तु सप्पु फुक्कार देंतु । ससिमुहि छउँओयरि मज्झखाम संपत्त सुण्ह णवपुप्फकाम । 5 आलिंगिय कोमलयरभुयाइ मणे जाणिवि बोलिउं सासुयाइ । तुह जोग्गी चलमहुयररवाल मई णिहिय कलसि वरपुप्फमाल । अमुणंतिइ गइ असुहारिणीहि पच्छण्णविरुद्धहि बहरिणीहि । बालाइ कुंभि करयलु णिहित्तु उद्धाइउ फणि चलु रत्तणेत्तु । हा हा करंति सा खद्ध तेण णिवडिय महियलि मुच्छिय विसेण । तणवेढे वेढिवि पिहियणयण गयकायतेय मउलंतवयण । 10 पेसुण्णसलिलसंगहसरीह घल्लिय पिउवणि पइमायरीइ । घत्ता-तीवाओ पिओ भणइ सुसंगिया । कहिं सामंगिया अव्वो मंगिया ॥ १० ॥ ६ B धवलकेउ. ७ दुक्कु ताम. 10 १ ABP ते सह. २ B कडुहययर; P कडुअवर. ३ A फुकारु. ४ । खामोअरि; P तुच्छोयरि. ५ A °जाणेविणु बोलिउं. ६ ABPS बालए कुंभे. ७ A चलरत्त'. ८5 भणंति. ९ A तणुवेढिपवेढिए; BAIs. तणविंडए वेढिवि; ' तणवेढिए. १० A तावायउ; B तावाइ उ. 12 a वस हद उ वृषभध्वजः. 14 a विमल तणू रु हा विमलस्य पुत्री. 10 2 पिसुणा वप्रश्रीः. Ya वर इत्तमाय वज्रमुष्टिमाता. a स सि मु हि चन्द्रवदना; छ उ ओय रि क्षामोदरी. 7 6 कल सि घटे, 8 a गइ स्वभावः कपटम्; । पच्छ ण्ण विरुद्ध हि अभ्यन्तरकपटायाः. 11 तण वें ढइ तृणवेष्टनेन. 1:3a पिओ भर्ता वज्रमुष्टिः; सुसंगि या शोभनसना. 14 a सामंगिया श्यामागी. २७ [ महापुराणु-VoL. III ] - १२९- LXXXIX.11.1.] पुष्फयंतविरहयउ [ देवइआइभवावलिवण्णणं 11 5 दुवई-कहियं अंबियाइ विसहरदाढागरलेण घाइया । पुत्तय तुझे घेरिणि खयकालमुहे विहिणा णिवाइया ॥ छ । अम्हेहिं मोहरलपरवसेहि दड्डी ण जीवियासावसेहि। घल्लिय कत्था दुग्गंतरालि पेयग्गिजालमालाकरालि । ता चल्लिउ सो संगरसमत्थु उखायतिक्खकरवालहत्थु । हो हे सुंदरि परिसोयमाणु परिभमइ पेय॑महि जोव॑माणु । ता तेण दिडु तहिं धम्मणामु रिसि दूसहतवसंतावखामु । ओवाइउं भासिउं तासु एम जह पेच्छमि पिययम कह 4 देव । चलचंचरीयधुयकेसरोहिं तो पई पुजमि इंदीवरेहि। इय भणिवि भेमंतें तहिं मसाणि अणवरयदिण्णणरमासदाणि । 10 दिट्ठी पणइणि णासियगरेण मुणिवरतणुपवणोसहभरेण । जीवाविय जाय सचेयणंगि परिमिट्ठ रहंगें णं रहंगि। रमणीदसणपुलइयसरीरु गउ कमलेहं कारणि कहिं मिधीहै। गह पिययमि मंगीहिययथेणु कवडेण पदुक्कउ सूरसेणु । घत्ता-तेण मणोहरं तहिं तिह बोल्लियं ॥ 15 जिह हियउल्लयं ती विरोल्लियं ॥ ११ ॥ 12 दुवई-परपुरिसंगसंगरहरसियउ मयणवसेण णीयओ ॥ महिलउ कस्स हॉति साहीणउ बहुमायाविणीयओ ॥ छ । परिहरिवि चिराणउ चारु रमणु पडिवण्णउं तें सहुँ तीइ रमणु । तहिं अवसरि आयउ वजमुट्टि कंतहि करि अप्पिय खग्गलट्टि। 11 १ APS तुज्झु. २P घरणि. ३ A णिवेइया. ४ A उक्खय; P omits this foot. ५ ABPS हा हा हे सुंदरि सोयमाणु. ६ AS चिया'; P चिहा'. ७ APS जोयमाणु. ८ B वि. ९B महंते; but notes up: भमंते वा पाठः. १० A adds after this: अवलोइवि परबलरिउमहेण. ११ AS परिमट्ठ; B पइमट्ट. १२ । कमलहो. १३ AP वीरु. 12 १ B गमणु. 11 4 d दुग्गंत रा लि वनमध्ये श्मशाने; b पेय ग्गि° प्रेताग्निः. 11 b मुणि वरेत्या दि मुनिशरीरपवनौषधेन जीविता. 12 b परि मिट्ठ परिमृष्टा. 1.4 a मंगी हि य य थेणु मङ्गीहृदयचौरः. 15 0 तहिं तिह बोल्लियं तत्र तथा जल्पितम् . 12 1 णी यओ नीचाः, नीता गृहीता वा. °मा या विणी य ओ मायायुक्ताः. 36 रमणु क्रीडनम्. - १३०- एकूणणवदिमो संघि] महापुराणु [LXXXIX.13.10. 5 10 इच्छिवि परणररइरसपवाहु सा ताइ जाम किर हणइ णाहु। ता वणिसुएण उड्डिउ सबाहु णित्तिंसु पडिउ णं कालगाहु । अंगुलि खंडिय णं पावबुद्धि कम्मुवसमेण वडिय विसुद्धि । चिंतवह होउ माणिणिरएण दरिसावियधणजीवियखएण । दुग्गंधु पुरंधिहिं तणउ देहु मणु पुणु बहुकवडसहासगेहु । रपिजद किं किर कामिणीहिं वइसियमंदिरि चूडामणीहिं। किं वयणे लालाणिग्गमेण अहरें किं वल्लूरोवमेण । किंगरुयगंडसरिसेण तेण माणिजंते घणथणजुएण। परिगलियमुत्तसोणियजलेण किं किजइ किर सोणीयलेण । पररत्तिइ गुणविहावणीइ पत्थंतरि दढमायाविणीइ । महं खग्गु मुक्नु भीयाइ माइ वरइत्तहु उत्तर दिण्णु ताइ । घत्ता-घेत्तुं परहणं सुहु अकायरा ॥ ताम पराइया ते तहिं भायरा ॥ १२॥ 5 13 दुवई-दिण्णं तेहिं तस्स दविणं तहिं तेण वि तं ण इच्छियं ॥ हिंसाअलियवयणचोरत्तणपरयोरं दुगुंछियं ॥ छ ।। तणमिव मण्णिउं तं चोरदव्यु मंगीविलसिउं वजरिउ सव्वु । खलमहिलउ किं किर णउ कुणंति भत्तारु जारकारणि हणंति । तियचरिउ कहने भायरेण छिण्णंगुलि दाविय ताहं तेण। । तं णिसुणिवि मेल्लिवि मोहजालु सरकरिहरि दयदाढाकरालु । वसिकिय पंचेंदिय णियमणेहिं णिव्वेइएहि वणिणंदणेहिं । आसंघिउ धम्ममहामुर्णिदु तउ लइउं तेहिं पणविवि जिर्णिदु। जिणदत्तहि खंतिहि पायमूलि उवसामियभवयरसल्लसूलि। वउँ लइयां लहुं तणुअंगियाइ णियचरियविसण्णइ मंगियाइ। 10 २ A इच्छिय'. ३ । खयेण. ४ B दुगंध. ५ APS "मंदिर". ६ AP वित्तं. ७ अकारया. ८ B तहिं ते. 13 १B तिण. २ B परयाई. ३ Als. तृय; S प्रियचरिउं. ४ A सरहरिकरिहयदाढा'. ५ ABP वउ. ६ 5 तणुयंगि'. 5 b ताइ तया खङ्गयष्टया. (ia स बाहु स्वबाहुः. 10 व इ सि य” माया. 11 वल्लू- रोव मेण शुष्कमांसोपमेन. 12 a "गंड" स्फोटकः; b माणि जं ते भुक्तेन. 15 मई इत्या दि मातः इत्यादरे, कपटेन वा; परनरं दृष्ट्वा भीताया मम करात्यतितं खड्गम् (?). 115 a घे तुं गृहीत्वा. 13 6 a स र करी त्या दि स्मस्करिहरिर्दयादंष्ट्राकराल इति धर्ममहामनेविशेषणम्; दया एव दंष्ट्रा.,96 भव य र स ल सू लि संसारकरशल्यस्फेटके. 10 a त णुअंगिया इ क्षामशरीरया. -१३१- - LXXXIX.13.11.] पुष्फयंतविरइयउ [ देवइआइभवावलिवण्णणं हिंतालतालतालीमहंति उजेणीबाहिरि काणणंति। अच्छंति जाम संपुण्णतुट्टि परमेट्टि पणासियमोहपुहि। अंचिविणवकमलहिं सश्चदिट्टि संपत्तु ताम सो वजमुहि। पुच्छियउं तेण णिवसह वणम्मि पच्वंजइ किं णवजोव्वणम्मि । मंगीवियारु तवचरणहेउ वजरिउ तेहिं तं"मयरकेउ । 15 विद्धंसिवि लइयउं रिसिचरित्तु तहु गुरुहि पासि गुणगणपवितु । सोहम्मसग्गि सोहासमय चारित्तवंत चंदकतेय। संणासु करेप्पिणु लद्धसंस सुर जाया सत्त वितीयतिस। घत्ता-तौहितो चुया धादइसंडए । भैरहे खेत्तए वरतरुसंडए ॥ १३ ॥ 20 14 दुवई-णिचालोयणयरि अरिकरिकुंद्दलणकेसरी ॥ पत्थिडे चित्तचूलु तहु पियपणइणि णामें मणोहरी ॥ छ । चित्तंगउ जायउ पढमपुत्तु धयवाहणु पंकयपत्तणेत्तु । अण्णेक्कु गरेलवाहणु पसत्थु मणिचूल पुष्फचूलु वि महत्थु । पुणु णंदणचूलु वि गयणचूलु तेत्थु जि दाहिणसेढिहि विसालु । । मेहँउरि घणंजउ पहु हयारि सञ्चसिरि णाम तहु इटुणारि । कालेण ताइ णं मयणजुत्ति धणसिरि णामें संजणिय पुत्ति । तेत्थु जि णिण्णासियरिउपयाउ आणंदणयरि हरिसेणु राउ । सिरिकंत कंत हरिवाहणक्खु सुउ संजायउ कमलाहचक्खु । साकेयणयरिणं हरि सिरीह सोहंतु महंतु सुहंकरीह। तहिं चक्कवट्टि पुरि पुष्पदंतु तहु सुटु दुर्दु तणुरुहु सुदत्तु । पावेण तेण णववेणुवण्ण हरिवाहणु मारिवि लइय कण्ण । 10 ७ A संपण्णबुद्धि; BPS संपण्णतुट्ठि. ८ AP मोहबुद्धि. ९ APS पावजए. १० Als. तें against Mss. ११ A तवचरित्तु. १२४ तायतीस. १३ P ताईतो. १४ 8 भारहे खित्तए. 14 १ PS णिच्चालोए. २ ABP °कुंभत्थलदलण'; S°कुंभयलदलुण'. ३ S पत्थिवु. ४ AP तहो पणइणि सह णामें. ५ S गरल'. ६ Pणंदणु चूलु. ७ Als. मेहउरे; S मेहउरु. ८ A तं लद्ध सयंवरि सामवण्ण. 11 a हिं ताल पिण्डखजूरः. 128°पुट्ठि पुष्टिः. 14a णि व स ह यूयं निवसथ. 19 a ता हिं तो तस्मात् सौधर्मस्वर्गात्. 20 6 ° संड ए वने. 14 1 णिचा लो यण य रि नित्यालोकनगरे. 7bण सिरि सा धनश्रीः हरिवाहनं हत्वा चक्रि- पुत्रेण सुदत्तेन गृहीता. 10 a हरि सिरीह श्रिया इन्द्र इव. 11 a पुरि अयोध्यापुरे. 12 a ण व- वेणुव ण्ण नीलवंशवद्वर्णा; कण धनश्री. -१३२- एकूणणवदिमो संधि] महापुराणु [LXXXIX.15.17. सुविरत्तचित्त संसारवासि भूयाणंदङ जिणवरहु पासि । तं पेच्छिवि ते चित्तंगयाह मुणिवर संजाया जडणवाद । अरिमित्तवग्गि होइवि समाण अणसणतवेण पुणु मुइवि प्रीण। 15 घत्ता--सग्गि चउत्थए सामण्णा सुरा॥ ते संजाययो सत्त वि भायरा ॥१४॥ 15 5 दुई-सत्तसमुहमाणु परमाउसु भुंजिवि पुणु वि णिवडिया ॥ काले इंद चंद धरणिंद वि के के गेय विहडिया ॥ छ । इह भरहखेत्ति सुपसिद्धणामि कुरुजंगलि देसि विचित्तधामि । गयउरि धणपीणियणिश्चणीसु वणिणाहु सेयवाहणु णिहीसु । बंधुमइ घेरिणि तहि धम्मकंखु हुउ सुउ सुभाणु णामेण संखु । तहिं पुरवरि राणउ गंगदेउ णंदयसपरिणिमणमीणकेउ। उप्पण्णउ गंदणु ताहं गंगु गंगसुरु अवरु णावह अणंगु । पुणु गंगमित्तु पुणु णंदवाउ पुणरवि सुणंदु संपुण्णकाउ । पुणु गंदेसेणु णिद्धंगराय अवरोप्परु णेहणियद्धछोय । अण्णम्मि गब्भि संभूह राउ उव्वेइउ वर गंदणु म होउँ । 10 मा एहउ महुँ संतावयारि डहु पावयम्मु संतोसहारि। उप्पण्णउ रेवइधाइयाइ रायाएसें संचोइयाइ। बंधुमाहि बालु विइण्णु गंपि रक्खड माणुसु भवियव्वु किं पि। णिण्णामउ कोकिउ ताइ सो वि अण्णाहं दिणि उववणि सह भमेवि । छ वि ते भायर भुजंति जाम णिण्णामु परोइउ तहिं जि ताम । 15 घत्ता-संखें वोल्लिउं महु मणु रंजहि ॥ आवहि बंधव तुहुं सैंडं भुंजहि ॥ १५ ॥ ९.A °तावेण. १० AP पाण. ११ B संजाया. 15 १ A ण य. २P घरणि. ३ । णंदजस'. ४ APS णंदिसेणु. ५ 8 °ठाय. ६ संभूये. ७ A adds after this : जइ हुवह एहु वरु खयहो जाउ; K writes it but scores it off. ८ B दहु; P इहु. ९S भवियत्थु (?). १० P omits छ वि. ११ B परायउ. १२ B सुहुं; 8 सह. 14 b जहण वाह जैनवादिनः. 10 6 सामण्णा सामानिकाः. 15 4 a°पी णि य णिचणी सु दरिद्रा नित्यं प्रीणिता येन सः. 56 सुभाणु पूर्वोक्तसप्तभ्रातूः मध्ये सुभानुचरः; संखु बलभद्रजीवः. 6 6 °मीण के उ कामः. 7 a ता हं गङ्गदेवनन्दयशसोः. 8a णंद वा उ नन्दपादः.9 a णि द्धंगरा य स्निग्धाङ्गरागाः. 10 a अण्ण म्मि अन्यस्मिन् सप्तमे पुत्रे गर्भे आगते सति. 13 a बंधु म ह हि शंखस्य मातुः. - - LXXXIX.16.1.] पुष्फयंतविरश्यउ [ देवहआइभवावलिवण्णणं 16 दुवई-ता भुजंतु पुत्तुं अवलोइवि सरसं गोटिभोयणं । वयणं रोसपण णंदजसहि जायं तंबलोयणं ॥ छ । दुव्ययणसयाई चवंतियाइ चरणयलें हउ असहतियाइ । सोयाउरमणु संखेण दिट्ठ एमेर्वे को वि जणु कहु वि इछ। तं दुक्खु सदुक्खु 4 मणि वहंतु दुत्थियवच्छलु महिमामहंतु । 5 अण्णहिं दिणि बहुँकिंकरसएहिं सहुं णरणाहें हैयगयरहेहि । गउ सो णिण्णामु वि विस्सरामु दुमसेणमहारिसिणमणकामु । गुणवंतसंगलभाववुद्ध वंदिउ जोईसरु जोयसुद्ध। संखें पुच्छिउ णंदर्यस देव णिण्णामहु विणु कजेण केम । रूसइ परमेसरि कह तेम हउं जाणमि पयेडपयत्थु जेम । 10 तं णिसुणिवि अवहिविलोयणेण बोल्लियं तवसंजमभायणेण । सोरटुदेसि गिरिणयरवासि चित्तरहु राउ आसत्तु मासि । तहु केरउ विरइयपावपंकु सूयारउ अमयरसायणंकु। पहुणा जिभिदियेलंपडेण पलपयणवियक्खणु मुणिवि तेण । घत्ता-तूसिवि राइणा पायवियाणउ ॥ 15 बारहगामहं किउ सो राणउ ॥ १६ ॥ 17 दुवई-णवर सुधम्मणाममुणिणाहें संबोहिउ महीसरो॥ थिउ जइणिंददिक्ख पडिवजिवि उज्झियमोहमच्छरो ॥ छ । पुत्तेण तासु सावयवयाई गहियाई छिण्णबहुभवभयाई । मेहरहें जिंदिय मासतित्ति हित्ती सूयारहु तणिय वित्ति । आरुष्टु सुटु सो मुणिवरासु हा केम महारउ हित्तु गासु । 5 min 16 १ BAIs. सो; IPS तो. २१ पत्तु. ३ A णंदजसहो; BS णंदयसहे. ४ BS एमेय. ५ Als. तदुक्खु against Mss.; P सहुक्खु. ६ B वि for व. ७ APS रहहयगएहिं.८ Pणंदजस. ९ । परमेसरु. १० AS कह हिं; B कहइ. ११ B पहड. १२ APS जी हिंदिय". १३ PS बारहं. 17 १ A°भवसयाई; P भयभयाई. 162 व यणं मुखम्. + b ए मे व वृथा. 5 a स दु खुव स्वदुःखमिव. 7a विस्स रामु विश्वमनोहरः. 106 पर मे सरि नन्दयशा राशी. 126 मा सि मांसे. 1.16°प यण पचनं पाकः. 156 पाय वि या ण उ पाकशाता. 173 a पुत्ते ण मेघरथनाम्ना. + b हि त्ती अपहृता. -१३४- एकूणणवेदिमो संघि] महापुराणु [ LXXXIX.18.4. वेहाविय बेण्णि वि बप्पपुत्त सवणेण जिणागमवहि णिउत्त । मारउँ मारिजह णत्थि दोसु माणि एम जाम सो वहह रोसु । गोयारि पइट्ठउ ता सुधम्मु सद्धालुउ छड्डियछम्मकम्मु। सूयारें पत्थिउ दिट्टि देहि परमेट्टि साहु रिसि ठाहि ठाहि । ता थक्कु सूरि संचियमलेण पच्छण्णेण जि कुद्धे खलेण । 10 फरसाइं विसाइं सवकलाई करि दिण्णइं घोसोयईफलाई । सिद्धइं संभौरविमीसियाई जइपुंगमेण संपासियाई। मेल्लिवि अभक्ख तच्चावलोइ परदिण्णु वि विसु भुंजति जोह । गउ उजंतहुँ संणासु करिवि मुणि समभायें जिणु सरिवि मरिवि । अहमिंदु इंदु उवरिल्लठाणि संभूयउ अवराइयविमाणि । 15 रसपंडिउ तइयइ णरह पडिउ कम्मेण ण को भीमेण णडिउ । कालेण दुक्खैणिक्खपिउँ खामु णरयाउ विणिग्गंडे अमयणामु । इह मलयविसह वित्थिण्णणीडि विक्खायइ गामि पलासकूडि। तहिं णिवसइ गहवइ जक्खदत्तु पिय जक्खदत्त सो ताहं पुत्तु । जायउ कोक्किउ जक्खाहिहाणु अण्णेकु वि जक्खिलु सउलभाणु।20 घत्ता-गरुवउ णिदओ दुक्कियमाणिभो ॥ लहुउ दयालुओ तहिं जैगि जाणिओ ॥ १७ ॥ 18 दुवई-अण्णहिं दिणि दयालुपडिसेहे कए वि सधवलु ढोइओ ॥ सयडो णिहएण पहि जंतहु उरयहु उवरि चोइओ ॥ छ । फणि मुउ हुउ सेयवियापुरीहि वासवपत्थिवहु वसुंधरीहि । रायाणियाहि गंदयस धूये कायणियतणुलायण्णरूयें । २ B मारुउ. ३ । छंडिय'. ४ 5 सव्वकलाई. ५ A घोसाईफलाई; Als. घोसायहफलाई against his Iss. ६ AP विसभार". ७ AP संपासियाई. ८ P विसु वि. ९ P उजेतहो. १० A सम्भावें. ११ 5 दुक्खु. १२ B णिस्वविय. १३ B विणगउ. १४ । मलइ. १५ APS गरुओ. १६ AS जणे; B जण". 18 १ A °पडिसेवहे. २ P सेयवियार'. ३ . धूव. ४ . "रूव. 6a वे हा वि य वञ्चितौ; । सवणेण मुनिना; °व हि मार्गे. ' a मार उ मारिज इ हनन् (नन्) हन्यते. 8 a गो या रि भिक्षायाम् ; 6 °छ म्म कम्मु पापण्डकर्म. 11 a वि साई विपमिश्रितानि; स व कलाई त्वचायुक्तानि; b घोसा य ई फलाई कोषातकीफलानि. 1:2a सिद्ध ई पक्कानि. 16 a र सपंडि उ सूपकारः. 18a "णी डि गृहे. 1.9 6 सो सूपकारः. 206 स उल' स्वकुलम्. 21 गमव उ ज्येष्ठः. 18 1°पडि से हे क ए वि प्रतिषेधे कृतेऽपि स धवलु बलीवर्दसहितः. 2 उर य हु उवरि सर्पस्योपरि. १ -१३५- LXXXIX.18.5.] पुष्फयंतविरहयउ [ देवहआइभवावलिवण्णणं भायरवयणे उवसंतभाउ णिकिणंदर्यसहि पुत्तु आउ । 5 णिण्णामउ ओहच्छई ण भंति ते वासवतणयहि मणि अखंति । इय णिणिवि चल परिचत्तं फारु संसारु असारु सरीर भारु । छ वि णिवेणंदण पावज लेवि थिय मिच्छासंजमु परिहरेवि । सो संखुवि सहुं णिण्णामएण ण्हायउ मुणिवरदिक्खामएण । सुव्वय पणवेप्पिणु संजईउ जायउ गंदयसारेवईउ। 10 ए सत्त वि दढपडिबद्धपणेय अण्णहिं मि जम्मि महुं होंतु तणय । इय गंदयसह बद्धउं णियाणु को णासह विहिलिहियउं विहाणु । कालें जंते सयलई मुयाई दहमई दिवि अमरत्तणु गया। सोलहसमुद्दभुत्ताउयाई पुणु तहिं होतई सव्वहं चुयाई । सो संखणामु बलएउ जाउ रोहिणिहि गभि जायवहं राउ। 15 घत्ता-छुहधवलियघरि धणपरिपुण्णए । मयवइदेसइ णयारि दसैण्णए ॥ १८ ॥ 19 दुवई-जाया देवसेणराएण सुया धणएविगभए । सा गंदयस पुत्ति देवर णामेण पसिद्धिया जए ॥ छ । वरमलयदेसि पुरि भहिलंकि पासायतुंगि वियलियकलंकि । धणरिद्धिवंतु तहिं वसइ सेहि वइसवणसरिसु णामें सुदिहि । रेवह तहु सेट्टिणि अलयणाम हूई पीणत्थणि मज्झखाम। छह तणुरुह देवइगब्भि जाय लक्खणलक्खिय ते चरमकाय । दरिसियसजणसुहसंगमेण इंदाएसें णिय णगमेण । वणिघरिणिहि अप्पिय भहर्णयरि कलहोयसिहरकीलतखयार । 5 ५ व णिक्वि. ६ P°जस पुत्तु. ७B उहइच्छह in first hand and तुह इच्छह in second hand; S ओच्छहह; Als. एहु अच्छह against Mss. ८ 9 वासतणयहि, omits व. ९ A परियत्तपारु. १० सरीरु. ११ नृवणंदण. १२ A परिबद्ध'. १३ A दसइं; P दसमए. १४ P दसण्णवे. 19 १Pणंदजस. २ A °महिलदेसे. ३ Bणाउं. ४ B °खामु. ५ B भद्दिणयरि. ६ B°सिहरि. 5 a मा यरव यणे लघुभ्रातृवचनेन; bणि कि उ निर्दयचरः. 6 a ओह च्छ ह एष तिष्ठति; । तें हत्या दि तेन कारणेन वासवपुच्या मनसि अक्षमा. 7 a फारु स्फारः प्रचुरः संसारः त्यक्तस्तैः. 96°दिक्खा म ए ण दीक्षामृतेन. 176 दस ग्ण ए दशाणे. 19 3 महिलं कि भद्रिलनानि. 4 व हसवणस रिसु धनदसमः. 7 bणि य नीताः णहग मेण नैगमदेवेन. 8 a वणि घरिणि हि रेवतीचर्याः अलकायाः; b क ल हो य सुवर्णम्. -१३६- एकुणणवदिमो संघि] महापुराणु [LXXXIX.20.. सिसु देवदत्तु पुणु देवपालु पुणु अणियदत्तु भुयबलविसालु। अण्णेकु वि पुत्तु अणीयपालु सत्तुहणु जित्तसत्तु वि जसालु। 10 जरमरणजम्मविणिवारणेण इया रिसि केण वि कारणेण। पिंडत्थिं गयरि घरि घरि पट्ठ चिरभवतणुरुह पई माइ दिट्ट । वियलियथणथपणे सित्त देह तें कजे तुह उप्पण्णु णेहु । पुविल्लि जम्मि चलगरुडकेउ पेच्छवि सयंभु पहु वासुदेउ । तवचरणजलणहुयकामएण बद्धउंणियाणु णिण्णामएण । 15 एही दावियवसुहद्धसिद्धि आगामि जम्मि महुं होउ रिद्धि । पत्ता-कप्पि"सुरो हुउ चुत किसलयभुए । रिसिणिण्णामउ आयण्णहि सुए ॥ १९ ।। 20 दुवई-कंसकढोरकंठमुसुमुरणभुयबलदलियरिउरहो । णिवजरसिंधैगरुयजरतरुवरसरजालोलिहुयवहो ॥ छ । भीसणपूयणथणरत्तलिन्तु घरु आय कार्यवहणेकचित्तु । उत्तुंगेतुरंगमसिरकयंतु जमलजुणभंजणमहिमहंतु । उप्पाडियमायावसहसिंगु णित्तेईकयखयदिणपयंगु । उहावियजउणासरविहंगु करतिक्षणक्खणत्थियभुयंगु । धोरेउ धराधरधरणबाहु कमलावलदु सिरिकमलणाहु । तुह जायउ तणुरुङ रिउविरामु णारायणु णघणमसलसामु । तं णिसुणिवि सीसें देवई गुरु वंदिउ सुविसुद्धा मई। 5 ७ P भुयबलि. ८ B सत्तुहण. ९B पिंडस्थए पुरि घरि. १. P °घणथण्णे. ११ ABS सित्तु. १२ ABS पुग्विल'. १३ A णिच्छेवि; S पच्छेवि. १४ A सयंपहु; B सइंभुः । सहभ. १५ P वासुएउ. १६ BAIs. कप्पसुरो. 20 १ PS °कठोर'. २PS °जरसेंध'. ३ B गरुव'. ४ A °पहणेक'; S ब्रहणेक. ५ AS उत्तुंगु तुरंगासुरकयंतु; P उत्तुंगतुरंगासुरकयंतु. ६ S °वसहिसंगु. ७ । णित्तेइयकय?; S णित्ते- कय. ८ A °वलहो. ९B घणघण. 12 a पिंडस्थि आहारार्थम् . 14 6 स यं भु स्वयंभू तृतीयनारायणः. 17 6 कि स ल य भुए हे कोमलभुजे. 20 1°कंठ मुसु मूरण° गलचूर्णकः; °रहो रथः. 2 °सर जालो लि हुयव हो बाणजाल- भेणिवैश्वानरः. 5 6°ख यदि ण प यंगु प्रलयकालदिनसूर्यः. 6 6 °ण स्थि य भुयंगु नाथितकालनागः. 7 a°धराधर गिरिः; °क मल णा हु पद्मनाभो नारायणः, कृष्ण इत्यर्थः. 8 a रिउ विराम शत्रुविच्छेदकः. 9 a सी से मस्तकेन. १८ [ महापुराणु Vor. III ] - LxxxIx.20.10.11 पुष्फयंतविरायउ [ देवइआइभवावलिवण्णणं केहि मिलइया महव्वयाई तहि केहिं मि पंचाणुव्वयाई। 10 भो साहु साहु विच्छिण्णकम्मु जिणु णेमि भणिउ पच्छण्णधम्मु । घत्ता-दय सोउं कहं भरेहसुरमणिया ॥ णिसही पहसिया सुकुसुमदसणिया ॥ २० ॥ इय महापुराणे तिसटिमहापुरिसगुणालंकारे महाकइपुष्फयंतविहए महामव्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे देवइबलएवसीयरदामोयर- भवावलिवण्णणं णाम एकूणणवदिमो परिच्छेउ समत्तो ॥ ८९॥ १० पच्छण्णु धम्मु. ११ B भारह'. १२ A णिसह. १३ P कुसुम ( omits सु). १४ A सभायरवण्णणं. १५ 8 °भवावली. 118 पच्छ ण्ण धम्मु धर्मों नेमिरूपेण स्थित इत्यर्थः. 126 भरह सुरमणि या भारतकुलोत्पनकौरव- वंशजाता देवकी. १३aणि सहा पहसिया नृणां सभा च कयां श्रुत्वा हा. १६८ XC णिसुणिवि देवइदेविहि भवर पाय णवेप्पिणु मिहि ॥ हरिकरिसररुहगरुडद्धयहु धम्मचकैवरणेमिहि ॥ ध्रुवकं ॥ 5 दुवई-तो सोहग्गरूवसोहावहि गुणमणिमहि महासई ॥ पभणह सबभौम मुणिपुंगर्म भणु मह जम्मसंतई ॥ छ । भासह गणहरु वियसियतरुवरि मालइगंधि मलयदेसंतरि। भहिलपुरि मेहरहु गरेसरु सूहउ णं पंचमु मणसियसरु । गंदादेवि चंदर्षिबाणण णहपहरंजियदिघकाणण । अवरु वि भूइसम्मु तहिं बंभणु कमलाबंभाणिथणलोलिरमणु । णंदणु णाम मुंडसालायणु अइकामुय कामियबालायणु । जणि जायेह चुयचारुविवेयह सीयलणाहतिथि वोच्छेया। तेण जिगिंदवयणु विद्धसिवि गाइभूमिदाणा पसंसिवि। कव्वु करिवि रायहु वक्खाणि मूढें राएं अण्णु ण याणिउं। किं किजा घोरें तवचरण किं णरिंद संणासणमरणें । विप्पहं वाहणु णयणाणंदिर दिजह कण्ण सुवणे सुमंदिरु । घत्ता-मंचउ सडं महिला मणहरप रयणविहूसणु णिवसणु ॥ जो ढोई धम्में बंभणहं मेइणि मेल्लिवि सासणु ॥१॥ 10 15 दुवई-वीर वि णर तसंति घरदासि व णिवसह गोमिणी घरे ॥ तस्स गरिंदचंद किं बहुएं होह सुहं भवंतरे ॥ छ । केसालुंचणु णिचेलत्तणु णग्गत्तणु तणुमलमालतणु। 1 १ ABPS पय पणवेप्पिणु. २ °कररूह'. ३ A धम्मचकु. ४ B ता. ५ ABP सञ्चहाम. ६ B °पुंगव in second hand. ७ P विहसिय. ८ 8 भद्दलपुर. ९ APS °कामुउ. १० B कमीवालोयणु. ११ जाए. १२ सुवण्णु. १३ P समंदिरु. १४ PS रयणु. १५ S दोयइ. 1 2 हरी त्या दि मालामृगेन्द्रादिध्वजायुक्तस्य. 6 पंच मु म ण सि य स रु पञ्चमो मारणः कामबाणः. 7 °दि चक्का ण ण दिक्समूहमुखम् . 9 6 अहका मु य अतिकामुकः; का मि य बाला यणु वाञ्छितस्त्रीजनः. 10 a चुय चारु विवे य इ च्युतचारुविवेके जने जाते सति; b वो च्छे यह उच्छिन्ने सति. 12 a कन्दु शास्त्रम्. 14 a विप्प हं वाहणु विप्राणां वाहनं दीयते । कण्ण कन्या; सुवण्ण शोभनवर्णा. 2 2 सुहं शुभम, 36 णमगत्तणु पर्णाद्यावरणत्यक्तम्. - XC.2.4.] पुष्फयंतविररायउ [ गोविंदमहादेवीभवावलिओ माणुसु समणधम्मविगुत्तर मरर परत्तपिसाएं भुत्तउं। अम्हारह महयालि महु पिज्जा सिद्धउं मिट्ठउं मासु गसिजह । 5 अम्हारर णिव वियलियमहरह होइ सग्गु सउयामणिमइरह। अम्हारर गोसँउ विराजह जणणि वि बहिणि वितहिं जिरमिजह। धम्मु परिट्टि वेयपमाणे किं किर खवणएण अण्णाणे । कंताणहणिबंधणबद्ध जीहोवत्थासत्तिइ खद्धउ । जहु धुत्तागमकरणे णडियउ सत्तमणरह डोडे सो पडियउ। 10 दीहरकालचक्कि णिद्धाडिह इयर वि छ वि हिंडिउ परिवाडिह। पुणु तिरिक्खि पुणु णरा णिहम्मद को दुक्खाई ण पावह दुम्मइ । विमलगंधमायणगिरिराणिग्गय जलकल्लोलगलत्थियदिग्गय । णीरपूरपूरियमहिहरदरि गंधावह णामेण महासरि ताहि तीरि णं दुकियवेल्लिहि पसुअसुहरमैलंकियपल्लिहि । 15 सो सालायणु भवविन्भुल्लड कालु णाम जायउ सवरुल्लउ । घत्ता-वर धम्मरिसिहि णिसुणेवि गिर मासाहारु मुँएप्पिणु ॥ वेयहि वरअलयाउरिहि खेयरु हुयउ मरेपि] ॥२॥ दुवई-पुरुबलपत्थिवस्स जुइमालाबालाललियतणुरुहो । सो वि अणंतवीरकहियामलतवणिरओ महाबुहो॥ छ । मरिवि व्वसंजउ रिसि अइबलु सुरु सोहम्मि लहिवि जिणवयहलु। खगमहिहरि रहणेउरपुरवरि पहुँहि सुकेउहि णहयरकुलहरि । पुत्ति सयंपहाहि संभूई सञ्चभौम णं कामविहूई। 5 2 १ B समणु. २ P°धम्मु. ३ 5 °विगुत्तउं. ४ AP महालि; S महयाले; Als. महयलि. ५ APS मासु वि खजइ. ६ S नृव. ७ B सउयामिणि'. ८S गोसवु विरजइ. ९ P मि for जि. १० AB डोडु, ११ A°मायणि. १२ S °महिहरि. १३ S °भलंकी'. १४S सा साला'. १५B मुए- विणु. १६ A पउर. १७ P मुएप्पिणु. 3 १ A पुरवल'. २ B पुहुहि. ३ ABP सच्चहाम, 4. परत्त पिसाएं परलोकपिशाचेन. baमह या लि यशकाले; सिद्ध उं निष्पन्नम्. 6 a वियलि य- मइरह विगलितमतिपापया मदिरया; 6 स उ या मणि म हर ह सौत्रामणियज्ञमदिरया. 96 जी हो वत्था- सत्तिह जिहोपस्थाशक्त्या भक्षितः. 10 b डोदुस्थूलः. 11 6 इयर वि छ वि अन्येषु अपि षट्सु नरकेषु; परिवा डिह क्रमेण. 13 a°गंध मा यण° मलयाचल:. 3 1 पुरुबलपस्थि वस्स महाबलराज्ञः. 2 सो वि अतिबलनामा.
जवदिमो संघि] महापुराणु [XC.4.10. णेमित्तियणरेहिं तुहुं दिट्ठी एही वत्त गरिंदहु सिट्ठी। पुत्ति तुहारी सिर्य माणेसह अद्धचकवट्टिहि पिय होसह । परिणिय राएं जायवचंदें णायलेज चप्पिवि गोविंदें। एवहि मुक्की बहुभवकम्में महएवित्तणु लद्ध धम्में। महुँ केहाइं देव कयछम्मई पभैणहरुपिणि भणु भणु जम्मई। 10 कहइ मुणीसंरु इह दीवंतरि भरहवरिसि मागहदेसंतरि। सामरिगामि विप्पु सोमिल्लड लच्छीमहि कंतु रिद्धिल्लउ । तहु सा बंभणि दप्पणु जोर्वेद घुसिणपंकु मुहि मंडणु ढोघेह । ताम समाहिगुत्तपडिबिंब अहइ दिउं मुक्कषिडं। घत्ता-पुव्वक्कयकम्मविहिण्णमह भणइ लैंच्छि उब्भेवि काँ॥ जिल्लैंजु अमंगलु विट्ठलउ किह आयउ मेरै घरु ॥३॥ 15 दुवई-खरसूयरसमाणु दुग्गंधु दुरासउ दुक्खभायणो ॥ किह मई दि? एहुँ मलमइलिउ भिक्खाहारभोयणो ॥ छ । दप्पिट्टहि दुट्टहि णिकिट्ठहि एम चवंतिहि तेहि गुणभट्ठहि । मच्छिंयमिट्ठइ सुटु अणि?हि अंगु विण?उं उंबरकुट्ठा। तक्खणि सडियई रोमई णक्खई भग्गई णासावंसकडक्खइं। परिगलियउ वीस वि अंगुलियत तणुलायण्णेवण्णु खणि ढलियउ । रुहिरपूयकिमिपुंजकरंडउ बेहु परिहिउ मासहु पिंडउँ । पावयम्म पुरिलोएं तजिय बंधवयणभत्तारविवजिय। जणि भिक्ख वि मग्गंति ण पावह पाविट्ठहं को वण्णइ आवह। भोयणु घणु हियवह सैमरेप्पिणु मुय सा सुण्णाला पैइसेप्पिणु। 10 5 ४Sणेमिय'. ५P तुम्हारी. ६ सय. ७ देवि कयकम्मइं. ७६ पहणइ. ८। रूपिणि. ९B मुणीरु. १०P सोमरि". १० P सोमरि'. ११ AS जोयइ. १२ AS ढोयह. १३ P गुत्तु. १४ । विडंबिउ. १५ P बाल. १६ B करि. १७ 8 णिलब्रु. १८ । मेरए घरि. 4 १ AP दुहु दिदु मल°. २ B एहउ. ३ B चवंतिहिं तिहिं. ४ A मच्छियसिट्टहे. ५ P °लावण'; S°लायण्णु. ६ B°वणु. ७) उंडउ. ८ APS पुरलोएं. ९ बंधवजण' १० APS सुयरेप्पिणु. ११ % पएसेप्पिणु. 6a णे मि त्ति य° नैमित्तिकैः. 7 सि य लक्ष्मीम्. 11 b अद्द इ दर्पणे; मुक विडंब उ मुक्तकन्दर्पः. 15 °वि हिण्ण° विघटिता; उब्भि वि ऊर्वीकृत्य. 4 4 a मच्छि य मिट्टर मक्षिकामृष्टया. 10 a भो य.णु इत्या दि भर्तृगृहस्य भोजनं धनं च स्मृना; b सुण्णा ल इ शून्यगृहे. -१४१ - XC.4.11.] पुष्फयंतविरायउ [गोविंदमहादेवीभवावलीओ णियवरहत्तहु मंदिरि सुंदरि हुई दोहदेह छुच्छंदरि। धाइय रमणहु उवरि सणेहें तेण वि सभयंचमकियदेहें। घल्लिय अच्छोडिवि घरप्रंगणि अंगरुहिरु उच्छलिउं णहंगणि। मुये तहिं पुणु गद्दहजम्मतरु भुत्तउं भीसणु दुक्खु णिरंतरु । पुव्वब्भासें णयणपियार घरु आवंतु सणाहहु केरउं । चंडदंडसिलधाएं तासिउ गद्दहु बहुवहिं विद्धसिउ । अवडि पंडिउ मुउ सूर्वरु जायउ पेक्खिवि थोरमाससंघायउ। घत्ता-सो खंडिवि पउलिवि घह तलिवि संभारंभे सिंचिति ॥ खद्धउ जीहिंदियलुबै हिं लोइहि लुंचिवि लुचिवि ।। ४ ।। 15 . 5 5 दुवई-मंदिरणामगामि मंडक्किहि मच्छंधिणिहि हूइया ॥ सूर्यरु मरिवि पुत्ति दुग्गंधतणू णामेण पझ्या ॥ छ । मायइ मइयइ मार्योमहिया पालियकरुणाभावें सहियइ । वप्पु ताहि कहिं जीवई पावहि बहुदालिहदुक्खसंतावहि । विदिगिच्छौसरितीरि अहिहिहि मुणिहि समाहिगुत्तपरमेटिहि । चिरु दप्पणि दिट्ठहु तहु संतहु पडिमाजोयठियहु भयवंतहु । दंस मसय णिवडंत णिवारइ चेलंचलपवणेणोसारह । दुरियतिमिरहर णासियबहुभव मलइ चलैण कोमलकरपल्लव । संजैमभारु वहंतहं संतह जेण चाडु विरइउं गुणवंतहं । तासु किलेसु असेसु वि णासह रविउग्गमणि धम्मु रिसि भासह । 10 पत्ता-तुहुं पुत्तिइ जीवहं करहि दय मज्जु मासु महु वजहि ॥ दुजयेबल पंचिंदिय जिणिवि जिणु मणसुद्धिह पुजहि ॥ ५॥ १२ P देहदेह. १३ IPS °चवक्किय . १४ BP °पंगणे. १५ APS मय. १६ AP गय for पुणु. १७ AP बडुयएहिं. १८P वडिउ. १९ APS सूयरु. २० AP तलियउ. २१ APS °लुद्धएण; B°लुद्धयहिं. २२ APS लोएण; लोएहिं. २३ P लुचिवि once. 5 १ °णामग्गामे. २S omits मच्छंधिणिहि. ३ । सूअर. ४ A मायासहियए. ५ P°भावए. ६ B जीवहि. ७ A विदिगिंछा'; B विजिगिंछा'; PS विजिगिच्छा. ८ P °सरे. ९ A दप्पणु. १० APS °चरण. ११ AS संजमसारु महंतु वहंतह; B संजमसारु वहंतु वहंतई; PAls. संजमभारु महंतु वहंतह. १२ । पुत्तिय. १३ P omits 'बल'. १४ S omits जिणु. 11 a वर इत्त हु भर्तुः; सुंदरि सुन्दरे. 16 b बडुव ए हिं छात्रैः. 17 a अव डि कूपे । पेखि वि पापिमिर्लोकदृष्ट्वा; मा ससंघा य उ मांससमूहः. 18 प उ लि वि पक्त्वा; घइ घृते; सं भारं में संभारोदकेन. 53 a मा या म हि य हि मातृमात्रा (मातामह्या). + a पाव हि पापिन्याः. 5 a अहि द्विहि मुनेः. 96 चाडु चाटुवचनं विनयश्व. 11 पुत्तिइ हे पुत्रिके. 12 मण सुद्धि इ भावपूजया. - - णवदिमो संघि] महापुराणु [XC.7.3. 6 - 6 दुवई -इय धम्मक्खराई आयण्णिवि मण्णिवि ताइ कण्णए । अणुवयगुणवयाई पैडिवण्णइं उवसमरसपसण्णए । छ । मुणिपायारविर्दु सेवंतिहि णियजम्मतराई णिसुगंतिहि । भोयदेहसंसारविहेयेउ हियउल्लइ वडिउ णिव्वेयउ । गामा गामंतर हिंडंतिहि अजियाहिं सहुं जिण वंदतिहि । गयह कालि जरकंथाधारणि पासुयपाणाहारविहारिणि । सिट्ठसिट्टणिट्ठाइ सुणिट्टिय वर्ड चरंति गिरिविवरि परिट्ठिय । पव्वि पव्वि उववासु करती दुकियाई घोराई हरंती। अण्णइ बालइ बालवयंसिय पुण्णवंत तुटुंभणिवि पसंसिय । अणसणु कॅरिवि तेत्थु मुणिमंतिणि हुई अधुरंदसीमंतिणि। 10 पणपण्णासपल्लथिरदेही रूवें जोव्वणेण सा जेही । तिहुयणि अण्णं ण दीसह तेही तं वण्णंती कामह केही। चविविवियब्भदोस कुंडलपुरि वासवरायहु सइसिरिमइउरि । आसि कालिजा होती" बंभणि सा तुहुं एवढं हूई रुप्पिणि । पत्ता-कोसलपुरि भेसहु पुहइवह महि तासु पियें गेहिणि ॥ 15 सोहग्गभवणचूडामणि व णं सिसिरयरहु रोहिणि ॥ ६ ॥ 7 दुवई -जायउ ताहं बिहि मि सिसुपालु कयाहियकंदभोयणो । पसरियखरपया मत्तंड व चंडवहु तिलोयणो ॥ छ । अण्णहिं दिणि मित्तिउ भासद जें दिढें तइयच्छि पणासह । 6 १8 omits मण्णिवि. RS omits पडिवण्णइं. ३ । रससंपुण्णइए. ४ P विद. ५. B विदेहउ. ६ ABP वउ. ७ AP तेस्थु करेवि. ८ 9 सा हेजी. ९ P दीसह अण्ण ण. १० BS होति. ११प्रिय. 7 १ B सिसुवालु. २ P°पयाउ; S °पयावु. ३ । चंडयवहु; P चंडु पहू. ४S दिणिहि णिमित्तिउ. ५ AP विणासइ. 6 4 a °विहे य उ विभेदः त्रिप्रकारः. 7 a सिसि हणि हाइ महर्षिभिः कथितचारित्रेण. 9 a अण्ण इ बाल इ अन्यया स्त्रिया. 10 a मुणि मंति णि पञ्चनमस्कारयुक्ता. 15 भेस हु भेषजराजा. 16 सि सि र यरहु चन्द्र स्य. 7 1 क या हि य कंद भो यणो कृतशत्रुकन्दभोजनः, तस्य भयाद्रिपवो वनं गता इत्यर्थः. 2 मत्तंडुव सूर्यवत् ; चंड बहु प्रचण्डानां वधकर्ता रुद्रवत्, त्रिनेत्रो वा चण्डी शतचण्डी पार्वती वधूर्यस्या 36 तइय च्छि तृतीयनेत्रम् .
xc.7.4.] पुष्फयंतविरइयड [गोविंदमहादेवीभवावलीओ तहु हत्येण मरण पावेसह महीसुउ जमर्परु जाएसह । तं सुइविरसु वयणु णिसुंणेप्पिणु मायापियरई तणउ लएप्पिणु । 5 सहसा संगयाइंदारावर दिहउ हरि सिरिकयमारावद । तइंसणि भालयलुवरि? बालहु तइयां णयणु पणट्ठउं। जाणि तक्खणि मायाताएं पुत्तु मरेसह महुमहराएं। भहिउ वारवार ओलग्गिवि पत्थिउ मेदिह पायहि लग्गिवि। महुं तणुरुहहु रायसुहिडाहह पई खमियव्वउं सडं अवराहह। 10 तं पडिवण्णउं कण्हें मणहरु ताई गयाई पुणु वि णियपुरवरु । वारिहि सउं अवराह पुंण्ण विसहिउं हरिणा महिहि दिण्णउं। सो णिहणिवि तुहुं परिणिय कण्हें आणिय दारावइ जसतण्हें । तं णिमुणिवि मुणिवरकुल वंदिउं अप्पुंणु देविड पुणु पुणु णिदिउ । पत्ता-ता जंबई णमंसियउ पुच्छिउ भावे मुणिवरु ॥ 15 आहासह जलहरगहिरसरु णिसुणहि मुंह सभवंतरु ॥७॥ 8 दुवई-जंबूणामदीवि पुचिल्लविदेहहै पुक्खलावई ॥ देसु असेसैदेसलच्छीहरु पसमियमाणवावई ॥छ॥ वीयसोयऍरि दमयहु वणियहु देवमेह त्ति घरिणि धणधणियहु । देविल सुय सउमित्तहु दिण्णी पइमरणेण भोयणिविण्णी। मुणि जिणदेउ णाम आसंघिउ वम्महु ताइ तवेणवलंघिउ । गुरुचरणारविंदु सुमरेप्पिणु कालि पउण्णइ तेत्थु मरेप्पिणु। देवय णवपल्लवपायवघणि उप्पण्णी मंदरणंदणवणि । 5 ६ AS जमपुरे, B जमउरु. ७ 8 सुणेप्पिणु. ८ B °वरिडिउं. ९ P मद्दए. १० B पण्णउं. ११ P विसहिवि. १२ AP कय महएवि पेम्मजलतण्हें. १३ P°कुलु. १४ A अप्पउं; PS अप्पणु. १५ PAls. जंबवइए. १६ P मुणिवरु भावें. १७ B सह. 8 १8 पुन्विल्लविल्लवि. २ । 'विदेहे. ३ B असेसु. ४ B°सोयउरि. ५ B देमइ. ६ B परिणी. ६ PAls. घणधणियहो. ७ A सोयणि'. ८ ABP तवेण विलंघिउ, ९P सुयरेप्पिणु. 5 a सुह विरसु कर्णविरसम्. 6 6 सिरिक यमारा वह श्रियः कृता मारापदा कामापदा येन सः. 7 a मा ल य ल व रिट उ भालोपरि स्थितम्. 9a भद्दिउ हरिः, 10 रह यहि डाहहं कृतः सुहृदां दाहो यः. 126 विस हि उं क्षमितः, 16 सुह हे पुत्रि. 8 1°आवई आपत्. 3 a दम यहु दमयस्य; पण धणि य हु धनं चतुष्पदं सुवर्णादि च तद्विद्यते यस्य. 4 a स उ मित्त हु सौमित्रस्य. 56 तवेणवलं घिउ तपसा उलंधितः. 7 a देव य देवता उत्पना मंदरणंदण वणि मेरसंबन्धिनि नन्दनवने.
णवदिमो संधि महापुराणु [XC.9.6. तहि भुजंतिहि" सोक्खु सहरिसहं चउरासीसहास गय परिसह। पुणु महुसेणबंधुवाणामहं तुहुं हुई सि पुत्ति मुहकामहं । वंधुजसंक विहियजिणसेवहु अवर धूय सुंदरि जिणदेवहु । 10 सा जिणयत्त णाम विक्खाई तुज्झु वयंसुलिय पिये हुई। जिणकमकमलजुयलगयमइयउ बेण्णि वि संणासेण जि मुंइयउ । पढमसग्गि तु९ देवि कुबेरहु चिरसंचियर्सेकम्मसुंदरहु । पुणु वि पुंडरिकणिपुरि तरुणिहि वजे वणिएं सुप्पहधरिणि । तुहुं सुय सुमह णाम संभूई तो गं धम्में पेसिय दुई। 15 सुव्वय भिक्खामग्गि पइट्ठी भवणंगणि चैडति पई दिट्टी। सहुँ पणिवाएं पय धोएप्पि] दिण्णउं दाणु समाणु करेप्पिणु। अवर वि तणुसंतवियपयासें रयणावलिगामेणुववासें। मुय संणासें णिक णिम्मच्छर हुई बंभलोह तुहुंअच्छर। घत्ता-इह जंबूदीवह वरभरहि इह खैयकिई महिहरि ॥ 20 उत्तरसेढिहि ससियरभवणि जणसंकुलि जंबूपुरि ॥ ८॥ 9 दुवई-रिकरित्तिलित्तमुत्ताहलमंडियखग्गभासुरो॥ खगवड जंबवंतु तहिं णिवसह बलणिजियसुरासुरो ॥ छ । जंबुसेणदेविहि गयवरगह पुणु ईई सि पुत्ति जंबावइ । पवणवेयखयरहु कोमलियहि तुह मेहुणउ पुत्तु सामलियहि । णमि णामें कामाउरु कंपह एकहि दिणि सो एम पजंपर । बालकयलिकंदलसोमाली माम माम जइ देसि ण सौली। 5 १० A भुंजतें सोक्खु; B भुंजंतिहिं सोक्ख; P भुंजंति सोक्ख सहयरिसह. ११ । विअंसुलय. १२ S प्रिय. १३ ABS मइयउ. १४ B °सकम्मसंदेरहो; P सुकम्मसोंदेरहो. १५ AP पुंडरीकिणि- उरि; Als. पुंडरीगिणि° against Mss.; S पुंडरिंगिणिपुरि. १६ । णामें. १७ B omits ता. १८ B संपेसिय. १९ P °मग्ग पइही. २०P चदंत. २१ S धोवेप्पिणु. २२ BS सुमाणु. २३ B अवर. २४ B °णामें उववासें. २५ % खरयरंकिए. २६ B °कियमहिहरे. २७ । °सेहिहे.. 9 १ A °लित्तरत्त. २ AP हूई सुपुत्ति S हूसि. ३ AP बाली. 10 aबंधुज से क बन्धुयशाः नाम. 116वयंसुलिय सखी. 136 चिरे त्या दि चिरसंचितस्वकर्म- सौन्दर्यस्य, 'अत्रकन्दुकसौन्दर्यादावेत्' इति अनेन सूत्रेण आदेरस्य एत्वं, अत्रस्थाने एत्य, कंदुक, गेंदुव, सौंदर्य, सुंदर. 176 स माणु सन्मानपूर्वकम् . 21 स सि य र भवणि चन्द्रकिरणयुक्ते गृहे. 9 4 6 मे ह ण उ विवाहवाञ्छकः; पुत्तु नमिनामा. 6 a बाल क य लि° नवीनकदली; 6 साली कन्या. १९ [ महापुराणु-VoL. III xc.9.7.] पुष्फयंतषिराज [गोविंदमहादेवीभवावलीओ तो अवहरमिमि बलदप्पे तं णिसुणेवि तेण तुह बप्पे । मच्छियविजह सो खावाविउ भाइणेउ ससुर संताविउ । किंणरपुरणाहेण ससेल्लें आवेप्पिणु ससयणवच्छलें। मच्छियाउ विद्धसिवि पित्तउ जंखुकुमार तांव तहिं पत्तः। 10 णिरु गजंतु गाह खयसायरु जंबवंतसुउ तेरउ भायरु। तेण असेसउ विजउ छिण्णउ पडिभडणियरु दिसाबलि दिउ । गैमिणा सह दिणयरकरपविमलि जक्खमालि गउ णासिविणेहयलि। तहि अवसरि संगामपियारउ जोइविकण्हहु अक्खहणारउ । पत्ता-जंबूपुरि जंबवंतखगहु जंबुसेण पणइणि सह ॥ 15 रूवें सोहग्गे णिरुवमिय ताहि धीय जंबावह ॥९॥ 10 दुई-ता सरसुच्छुदंडकोवंडेविसजियसरवियारिओ॥ रणि मयरद्धएण गरुडद्धउ कह विहुण मारिओ॥छ । हरि असहंतु मयणबाणावलि गउ जिणपयणिहितकुसुमंजलि । खयरगिरिंदणियंबु पराइउ जाणिउ बवंतु अवराइउ । उववासिउ दम्भासणि सुत्तउ तावायउ सिणेहसंजुत्तउ । 5 अक्खिलु चिरभवभाइ सहोयरु भासिवितासु महासुक्कामरु । साहणविहि फणिखेयरपुजहं खोणिमोहणिमारणविजहं। गउ तियसाहिउ तियसविमाणहु लग्गु जणइणु भणियविहाणहु । मंते वीरसमुहु रएप्पिणु तहिं अहिसयणहु उवरि चडेप्पिणु । विजउ साहियाउ गोर्षिदें पुणु राण जुझिवि समउं खगिंदें। 10 तुइं परिणिय कण्हें बलंगावे महएवित्तु दिण्णु सम्भावें। ४S अवहरेषि. ५ P णिमि. ५ A समले. ६ AP मक्खियाउ. ७ B°कुमार. ८S संपत्तड़.. ९Bणामि. १० BP °वंतु. ११ मणिणा. १२ P महियले. १३ 8 जायवि. १४ AP जाहि. 10 १ सरसुच्छदंड'. २ P°कोदंड'. ३ °णिहित्तु. ४ जंबुवंतु. ५ AP गरुडसीहि B मीहि) वाहिणियहं विजहं. ६ तियसाहिवु. ७ AP विवाणहो ( P विहाणओ also ). ८ बलगामें. 7णे मि मयामि. 8a मच्छि य विजा मक्षिकाविद्यया. 9 a किंणर पुरणाहेण यक्षमालिना राजा. 146णारउ नारदः, 10 4 a °णि यं बु तटम् . b अवराउ अपराजितः जेतुमशक्यः. 6aज खिलु सदयचरः, 7a साहण विहि विद्यानां साधनविधिः. 8 6 मणिय विहाण हु देवकथितविधेः. 06 अहि स य ण हु उबरि नागशम्योपरि.
जवदिमो संधि] महापुराणु [XC.12.4. तां जंबबाह समंबु सुगंतिह मुणिकमकमलजुयलु पणवंतिह। घत्ता-भत्तिह पणिवाउ कैरंतिया संचियसुहदुहकम्मई ॥ ता भणिउं सुसीमह वजरहि महुं वि देव गयजम्मई ॥१०॥ 11 5 दुवई-पभणइ मुणिवरिंदु सुणि सुंदरि धावसंडदीवए । पुव्विल्लम्मि भाइ पुग्विल्लविदेहि पहुल्लणीवए ॥छ । मंगलवइजणवह मंगलहरि रयेणंचियह रयणसंचयपुरि। वीसदेउ पडु देवि अणुंधरि मुउ पिययमु रणि अरिकरिषरहरि। करि करवालु करालु करेप्पिणु उज्माणाहें सहूं जुज्मेप्पिणु । पणइणि समउं पट्टी हुयवहि पयडियथावरजंगमजियवहि । वितरसुरि खयरायलि हुई दससहसदहं भुत्तविहूई। भवविब्भमि भमेवि इह दीवह भरहखेत्ति पुणु सामरिगामेह । र्यक्खहु हलियाहु रहरसवाहिणि देवसेण णामें तहु गेहिणि । तहि उप्पण्णी वरमुहसररुह जक्खदेवि णाम तेहु तणुरुह । 10 धम्मसेर्ण मुणि महियाणंगउ कयमासोषवासु खीणंगउ । पय पक्खोलेप्पिणु विणु गावे ढोइउ तासु गासु प भावें। घत्ता-अण्णहिं दिणि वणि कीलंति तुडं महिहरविवरि पाठ्ठी ॥ तहिं भीमें अजयरेण गिलिय मुय सयणेहि ण दिट्ठी ॥ ११ ॥ 12 दुवई-हरिवरिसंतरालि उप्पण्णी मजिसमभोयभूमिहे ॥ किह आहारदाणु णउ दिज जिणवरमग्गगामिहे ॥छ । तहिं मरेवि बहुसोक्खरणिरंतरि णायकुमारदेवि भवणंतरि । पुणु इह पुत्वविदेहि मणोहरि देसि पुक्खलावाहि सुहंकरि । ९P जा. १० P सभउ; S सभवु. ११ ABP मुणि वंदियउ सीसु विहणंतिए. १२ 8 करंतिए. 11 १ रयणंचिए. २ B संचिय; P°संचिए. ३ A वीसंदउ. ४8 वेंतरसुर. ५७ गांवए. ६ APS जक्खहो. ७ Als तुहुँ; PS तुहु. ८ P धम्मसेण. ९ AP पक्खालेप्पिणु पय विणु. १. AS अजगरेण. 12 १B°वरसंतरालि. 11 2 °णीव ए नीपे, कलंबे. 4 a वीस देउ विश्वदेवः.5a करि हस्ते. 6aपणाणि अधरी;.5 °जि य व हि °जीववधे अमौ. 7 a खयरायलि विजयाधैं. 11 म हि याणं.ग उ मथितकामा, XC.12.5.] पुष्फयंतविरायउ [गोविंदमहादेवीभवावलीओ 6 पुरिहि पुंडेरीकिंणिहि असोयहु सोमसिरिहि भुंजियणिवेभोयहु । सुय सिरिकंत णाम होएपिणु जिणयत्तहि सेमीवि वर्ड लेप्पिणु। कणयावलिउववासु करेपिंणु सल्लेहणजुत्तीह मरेप्पिणु। जुइपष्भारपरजियचंदा हूई देवि कपि माहिंदा । जणणिहि जे?हि णयणरविंदहु पुणु सुर?वडणहु णरिंदहु । तुहं सुसीम सुय हरिघरिणित्तणु पत्ती मोह परमगुणकित्तणु । 10 पुणु लक्खैणइ वियक्खणसारउ णियभवे पुच्छिउ देउ भडारउ । अक्खड गणहरु वरिसियमेहा जंबूदीवह पुव्वविदेहह। पवरपुक्खलावइविसयंतरि सारि अरट्ठिणयरि कुवलयसरि । वासवराएं वसुमइदेविहि सिसु मुसेणु जायउ सियसेविहि। ताएं संजमेण अइसइयउ सैयरसेणपासिं तउ लइयउ । 15 पत्ता-अइअट्टज्झाणवसेण मुय पुत्तसैंणेहें वसुमइ ॥ हुई पुलिंदि गिरिवरकुहरि मिच्छत्ते महलियमह ॥ १२ ॥ 13 A दुवई-विट्ठउ ताह कहिं मि तर्हि काणणि सायरणदिवद्धणो ॥ चारणमुणिवरिंदु पणवेप्पिणु सिढिलियकम्मबंधणो॥छ । सावयवय तेण तहि दिण्णइं उज्झियधम्मई कम्मई छिण्णई। भत्तपाणपरिचायपयासे सवरि मरेवि तेत्थु संणासें। हुई हावभावविब्भमखणि अट्टमसग्गसुरिंदहु णश्चणि। पुणु इह भरहखेत्ति खयरायलि दाहिणसेढिहि चंदयरुजलि। पुरि चंदरि महिंदु महापहु तासु अणुंधरि णामें पियवहु । तुहुं तहि कणयमाल देहुब्भव हूई हंसवंसवीणारव । लयउ पई हरमणरसाला वरु हरिवाहु सयंवरमाला । 5 २ पुंडरिंगिणिहि. ३ A असोयहे. ४ A णिवभोयहे; S नृव. ५ 8 समीहे. ६ ABP वउ. चरेप्पिणु; B धरेप्पिणु. ८ A सुरडपट्टणहो. ९ । तुहं. १० B माय. ११ A लक्खणपवियक्खण'. १२ ABS °भवु; P °भउ. १३ ABP सायरसेणपासि; S सायरेण पासित्तउ. १४ A °सिणेहें. १५P पुलिदिए. 13 १ तित्थ. २ A महिंद. ३ ABPAls. रमणविसालए. 12 8a जुइ द्युतिः; 6 क प्पि स्वर्ग. 9a ण यण रविंद हु कमललोचनस्य; b सुरवड- ण हु सुराष्ट्रवर्धनस्य. 10 a हरिघरि णित्तणु कृष्णभार्या संजातेत्यर्थः. 11 a लक्खण ह लक्ष्मणया. 13 6 सारि उत्तमे. 15 a ताएं वासवराज्ञा. 16 व सुमह राशी. 13 4 d स वरि भिल्ली. 8 a दे हुन्भव पुत्री. 96 वरु भर्ता.
णवदिमो संघि महापुराणु [XC.14.16. अण्णहिं दिणि तिहुयेणचूडामणि वंदिवि सिद्धकूडि जमहरमुणि। 10 वोलीणाहं भवाई सुणेप्पिणु मुत्तावलिउववासु करेप्पिणु । तश्यसम्गि देविदेहु वल्लह हूई पुण्णविहूणहु दुल्लह । णवपल्लोवमाई जीवेप्पिणु पुणु सुरबोंदि अणिंद चएप्पिणु । संवरराएं हिरिमरकंतहि तुहुं संजणिय विविहगुणवंतहि । पउमसेणधुयसेणहु अणुई लक्षण णाम पुत्ति तणुतणुई। 15 घत्ता-पटैंमेव पसंसिवि गुणसयई णहसायरचलमयरें। तुडुं आणिवि भाप्पिय मर्दुमहहु पवणवेयवरखयरें ॥ १३ ॥ 14 दुवई-तेण वि तुज्झु दिण्णु देवित्तणु पणिबंधभूसियं ॥ ता तीए वि णमिडे णेमीसरु दुश्चरियं विणासियं ॥ छ । पुच्छह माहवं मयणवियारा महुं अक्खहि वरयत्तभडारा। गंधारि वि गोरि वि पोमावर किह पत्ताउ भवेसु भवावइ । भणइ भडारउ महुँमह मण्णहि गंधारिहि भवाइं आयण्णहि। 5 जंबुदीवि कोसलदेसंतरि पहु सिद्धत्थु अस्थि उज्झाउरि। विणयसिरि त्ति पत्ति पत्तलतणु बुद्धत्थहु करि दिण्णउं सुअसणु। मुणिहि तेण पुण्णेणुत्तरकुरु तहिं मुउ णाहु कहिं मि जायउ सुरु । घरिणि मरेप्पिणु जोण्हारुदहु चंदवई पिय हूई चंदहु। एत्थु दीवि पुणु खयरमहीहरि उत्तरसेढिहि णहवल्लहपुरि । 10 विजुवेयकंतहि सहित्तिहि पुत्ति पहई उत्तिमसत्तिहि । णिचालोयणयरि रुहरुंदहु णाम सुरुविणि दिण्ण महिंदछु । मुणि विणीयचारणु वंदप्पिणु अण्णहिं दिवसि धम्मु णिसुणेप्पिणु। घत्ता-तउ लइउ महिदें पत्थिविण पंच विकरण दंडियई। अट्ट वि मय धाडिये णिजिणिवि तिणि वि सल्लई खंडियई॥१४॥ 15 ४ P तिहुवण'.; S तिहूयण'. ५ 5 देवेंदहो. ६A सुरवंदि; BP सुरवोंदि; S सुरवोदि. ७ AP पणवेवि पसंसिवि. ८S माहवहो. 14 १ B°णिबद्ध. २ Sणविउ. ३ P माहउ. ४। मउमह. ५ 8 उज्झायरे. ७S °णुत्तरु कुरु. ८ B चंदमई. ९ P विजवेय. १० A उत्तम. ११ A सरूविणि. १२ 5 दिवसें. १३ A धाडिवि; Bधाडिउ. . 12 6 °वि हूणहु विहीनस्य. 13 6 सुर बों दि देवशरीरम् . 15 a अणुई लघुभगिनी; b तणु तणुई मध्यक्षामा. 16 ण हसा यर चल म य रे नमःसमुद्रमत्स्येन खगेन. 14 46 भवाव इ संसारापत् . 7a पति पत्नी भार्या; b बुद्धस्थ हु क रि बुद्धार्थस्य मुनेः करे; सुअसणु सुष्ठु अशनम् . 11 a स हि त्ति हि सद्दीतिनाम राशः.
XC.15.1.] पुष्फयंतविररायउ [गोविंदमहादेवीभवावलीओ 15 5 दुवई-ताइ सुहहियाहि पयमूलइ मूलगुणेहिं जुत्तउं ।। तई अतघोर मारावहुतणुतावयह तत्तउं॥छ । मुयै संणासें पुणु णिरु णिरुवमु पहिलइ सम्गि एक्कु पल्लोवमु । भुत्तउं ताइ चारु देविर्तणु दुकउं तहिं वि कालि परियेत्तणु'। इह गंधारिविसह कोमलवणि विउलपुक्खलावइवरपट्टणि । सुपसिद्धहु रायहु इंदहरिहि असिधारादारियणियवहरिहि । मेरुमईहि गब्भि उप्पण्णी धूय पह गंधारि रवण्णी। किर मेहुणयहु दिजइ लग्गी आक्खिउं णारएण तुह जोग्गी। पइं जाइवि तं पडिबलु जित्तर कण्णारयणु एउं रणि हित्तउं । णिसुणि साम पियराम पयासमि गोरीभवसंभवणु समासमि । 10 णायणयरि हेमाहुणरेसरू जससहभजथणंतरकर्यकरु । चारणु जसहरु पियह णियच्छिउ वंदिवि णियजम्मतरु पुच्छिउ । तं संभरिवि पइहि वक्खाणिउं जं णियगुरुसमीवि सूवियाणिउं । ब8माणयुरिसित्थीपंडा भणइ महासह धादासंडह। पुवामरगिरिअवरविदेहह पवरासोयणयरि वरगेहा । 15 आणंदहु जायो णियवस जंदयसा सयसा कयररस । ताइ दयालुयाइ गुणवंतह जैवविहु पुण्णवंतु वणिकंतह । दिण्णउं अण्णदाणु भैयतंदहु अमियोइहि सायरहु मुर्णिदहु । णहि देव पञ्चक्खहं आयई पंचच्छरियई घरि संजाय। घत्ता-मुय काले जैते मृगणयण उत्तरकुरुहि हवेप्पिणु ॥ 20 पुणु भार्वणिंदमहरवि हुय हे उप्पण्ण चएप्पिणु ॥१५॥ 15 १ । °गुणाहिं. २ PS तवु. ३ B मुइ. ४ 8 देवत्तणु. ५ APS परिवत्तणु. ६ B वर- पुक्खलावह; S विउले पोक्खलावह. ७ S°करकरु. ८ A omits this line. ९ AS °समीवि खलु जाणिउं; B °समीवि सुयाणिउं; P समीसुवियाणिउं. १० BS वट्टमाण; P वद्धमाण. ११ । पोरिसि. थियसंडए. १२ AP महारिसि. १३ ABPS जाया जाया वस. १४ S णवविहपुण्णवंतु; P पुण्णु पत्तु Als. णवविहपुण्णवंतवणि. १५ AP हयर्णिदहो; BAls. भयवंदहो. १६ P अमियायहि. १७ AP मिग; P मिगणयणे. १८ B भावणेद'. १९ A तहे तं देहु मुएप्पिणु; P हउं तं देहु मुएप्पिणु. 15 2 माराव हु कामापघातकम् . 4 b परि यत्तणु मरणम् . 6a इंद इरिहि इन्द्रगिरेः. 10 a साम हे वासुदेव पि य राम हे प्रियभार्य, प्रिया रामा यस्य । भवसंमवणु भवभ्रमणम् . 116 जससह यशस्वती. 14 a वट्टमाणे त्या दि वर्धमानपुरुषस्त्रीनपुंसके; 6 महासह महासती स्वभर्तुरने कथयति. 16 a आणंद हु वणिजः; णि य वस भार्या वशं जाता; b स य सा स्वयशाः, यशोयुक्ता. 18a भयतं द हु भये तन्द्रा आलस्यं यस्य, निर्भयस्येत्यर्थः; 6 अ मि या इ हि सा यर हु अमितसागरस्य. 21 हर्ड इत्या दि अहं तस्माच्च्युत्वा नन्दयशश्वरी यशस्वती जाता. १५०- अवविमो संधि] महापुराणु [xc.17.4. 16 5 दुई-पुणु केयारणयरि भरवसुय संजमंदमदयावरं ।। झत्ति समासिऊण सम्भावे सायरयत्तमुणिवरं ॥ छ । किउं तवचरणु परमरिसिआणइ मय गय थिय लोहम्मविमाणइ । सुमइहु समहहि धणजलवाहहु कोसंबिहि णयरिहि वणिणाहहु । पुणरवि अमरालावणिसहहि हुई सुय सेटिणिहि सुहदहि । जणवएण कोकिय सुहकम्मिणि धम्मसील साणामें धम्मिणि। अइखंतियहि समीवि पसत्थी जिणवरगुणसंपत्ति वउत्थी। वीयसोयपुरि पुणु कयणिरहि मेरुचंदरायहु चंदमाहि। गोरी एह धीय उप्पण्णी विजयपुरेसें विजएं दिण्णी। आणिवि तुझु कण्ह कयणेहें पर वि अणंगबाणहयदेहें। 10 परिणिय पीणियरममयरद्धउ महएवित्र्तणपटु णिबद्ध। पुणु आहासइ देउ दियंबरु णिसुंणहि पोमावाजम्मतरु । एत्थु जिउजेणिहि विजयंकर पहु सोमत्तगुणेण सैसंकउ । तासु देवि अवैराइय णामें गुणमंडिय धणुलट्टि व कामें। घत्ता-तहि पुत्ति सलक्षण विणयसिरि हत्थसीसैपुरि रायहु॥ दिण्णी हरिसेणहु हरिसिपण ताएं लच्छिसहायहु ॥ १६ ॥ 15 17 दुई-गयपंचेंदियत्थपरमत्थसिरीरयरमणधुचहो । दिण्णउं ताइ भोज्जु घर आयहु रिसिहि समाहिगुत्तहो ॥ छ । तेण फलेण सोक्खसंपत्तिहि हुय हेमवयह भोयधरित्तिहि । पुणु वि वरामरचित्तणिरोहिणि हुई देवहु चंदहु रोहिणि । 16 १ B पुण. २ P समसंजमदया'. ३ P°दयाधरं. ४A सायरपरममुणिवरं; BP सायरदत्त. ५P मुय. ६ P सुमइहे. ७ A अमलालाविणि?; PS°लाविणि'. ८ BS अइक्खंति'. ९ BIPS add after this: सा मह ( P महि) सुक्कसग्गे देवी हुय, तेत्यु सोक्खु भुंजेवि पुणरवि चुय. १० AP °त्तणे; BS °त्तणु. ११ 8 णिसुणइ. १२ 8 सकंसउ. १३ 8 अवराय. १४ 9 य for व. १५P हस्थिसीसे. 17 १B रहरमण'. २ B आयहि. ३ APS देवय. . D 16 1°द या वरं मुनिम्. 2 स मा सिऊण समीपमाश्रित्य. 4 a सुम इहु सुमतेः श्रेष्ठिनः; समहहि मतिसहितस्य. ba°आला व णि° वीणा. 7 a अइख ति य हि जिनमत्याः. 8 a क य णि र- इहि पुण्यनिरताया:.9 6 विजएं तव सुहृदा. 136 ससं क उ चन्द्रः. 14 6 का में कामेन गुणमण्डिता धनुर्यधिः कृतेव. 16 हरि सि एण हर्षेण. 17 1°परमस्थ मोक्षश्रीः; °रय रतम्, 4 a °चित्त णि रोहिणि मनोरोधिका.
xc.17.5.] पुण्फयंतषिरायड [गोविंदमहादेवीभषावलीओ 5 एक्ल पल्लु तर्हि सुइंमाणेप्पिणु जोइसजम्मसरी मुएप्पिणु। घणकणपउरि मगहदेसंतरि सामेलगामि वेणुविरश्यघरि । विजयदेवहलियहु पिय देविल सुर्मुहि सुभासिणि सुहयलयाइल। पउमदेवि तहु दुहिय घणथणि सा चंदाणी गुणचिंतामणि । रिसिणाहहु कर मउलि करेपिणु वरधम्महु पयाई पणवेप्पिणु। गहिउं ताइरसणिदियणिग्गहु अवियाणियतरुहलहु अवग्गहु। 10 मुहमरुविलसियभिंगयसहहिं णिहउ गाउं णाहलहिं रउहहिं । भवणदविणणासे विहाणउ भइया लोउ असेसु पलाणउ । घत्ता-गउ काणणु जणु णिरु दुखियउ विसवेलिहि फलु भक्खर ॥ अमुणतणामु सा हलियसुय पर तं किं पि ण चक्खा ॥१७॥ 18 दुई-मुउ परणियरु सयलु वयभंगभएण ण खोह विसहलं॥ जीविय पउमदेवि विहुरे वि मणं गयाण णिश्चलं । छ । काले मय गय सा हिमेवयहु देसहु कप्परक्तभोयमयहु। पलिओवमु जि तेत्थु जीवेप्पिणु भोयभूमिमणुयत्तु मुर्पपिणु। दीवि सयंपहि देवि सयंपह सुरहु सयंपहणामहु मणमह । 5 हुई पुणे इह दीवि सुहावहि चंदसूरभावंकह भारहि । चारुजयंतणयरि विक्खायहु सिरिमंतहु सिरिसिरिहररायहु । सिरिमइदेविहि विमलसिरी सुय णवमालइमालाकोमलभुय । दिण्णी जणणे पालियांयहु भहिलपुरवरि मेहणिणायहु । तिविहेण वि णिव्वेएं लायउ रजु मुएवि सो वि पब्वइयउ । 10 ४S °सरीर. ५A सामरिगामे; BPS सामलिगामे. ६ B समुहि. ७ APS तहि. ८ B °सिंगय. ९ AP गहिउ. १० A भवणि दविणु. ११ BP भुक्खियउ.; B records ap: 'जण णिरु दुक्खियउ' वा पाठः. १२ ABPS अमुणंति. 18 १8 जणणियरु. २ BAls. खाएवि विसहलं and Als. thinks that वि in his other Ms is lost. ३ A विहुणेवि. ४ A गरुपाण; B गरुवाण. ५ APS हेमवयहो. ६ S मुयेप्पिणु.७ P पुण. ८ B देवि. ९S °णाहहो. १० AP वरधम्महो समीवि पावइयउ. 6 6 वेणुविर हय वंशविरचितम् . 7 सुह य ल या इल सुभगलताभू.. 8 6 चंदाणी रोहिणीचरी. 10 6 अवि या णि ये त्या दि अज्ञातफलस्य व्रतं गृहीतम् . 11 a मुह म र मुखवातः; °भिंग य मधुकरी- महिषशृङ्गवाद्यशद्वैः; । णा हल हि मिल्ले:. 18 2 गरु या ण गरिष्ठानाम् . 3 a हिमव यहु हैमवतक्षेत्रे. 6 a °भा व क इ भा प्रभा वका यत्र धनुराकारा क्षेत्रम् ; अथवा भावं कए स्वरूपचिहिते. 7 6 सि रि सि रि हर रा य हु श्रीश्रीधरराश:.9a °णा यहु न्यायस्य. - णवदिमो संधि] महापुराणु [XC.19.15. घत्ता-मुउ जइवरु हुउ सहसारवह मेहरोउ मेहाणिहि ॥ गोवैइखंतिहि पासि कय विमलसिरी सुतवविहि ॥ १८॥ 19 - दुई-अच्छच्छबिलेण भुंजंती अणवरयं सुरीणिया । जाया तस्सै चेय णियदयह पवरच्छरपहाणिया ॥छ । पुणु अरिपुरि सुरपुरसिरिहरि रयणसिहरणियरंचियमंदिरि। मरुणञ्चवियमंदणंदणवणि हिंडिरकोइलकुलकलणासणि । राउ हिरण्णवम् णिम्मलमइ तासु घरिणि वल्लह सिरिमा सह। । ताहि गभि सहसारदाणी सिरिघणरवहु चिराणी राणी। पोमावह हुई णियपिउपुरि एयह तुहुंवरिओ सि सयंवरि। कुसुममाल उरि पित्त गुरुकी णं कामें बाणावलि मुकी। पई मि कण्ह सुललिय गब्भेसरि कय महएवि देवि परमेसरि । जहिं संसारहु आइ ण दीसह केत्तिउं तहिं जम्मावलि सीसह। 10 नृवं अण्णण्णहिं भावहिं वश्चइ जीउ रंगगउ णड जिह णयाइ । णञ्चाविजइ चित्तायरियएं विविहकसायरीयरसभरियएं । इय आयण्णिवि कुवलयणयणहि जय जय जय भणेवि भव्ययणहि । घत्ता-देवइयह हरिणा हलहरिण महएविहिं अहिणंदिउ ॥ सिरिणेमिभडारउ भरहगुरु पुष्फयंजिणु वंदिउ ॥ १९ ॥ 15 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकइपुप्फयंतविरइए महाभब्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे गोविंदमहोदेवीभावलि- वण्णणं णाम वैदिमो परिच्छेउ समत्तो ॥१०॥ ११ व मेहणाउ. १२ A पोमावह; S गोवय”. १३ B विमलसरीए; S विमलसिरिए. 19 १ A अच्छच्छेबिलेण. २ A तस्स देवि णिय'. ३ B हिंडिय'. ४5 णीसरे. ५ P °वामु. ६ % सहसारिंदाणी. ७ APणियपिय. ८ देवि गन्भेसरि. ९ ABP णिव. १. BPS जिउ रंगंगउ. ११ PS चित्ताइरिएं. १२ P रुय. १३ P5 °भरिएं. १४ ।' पुष्पदंतु. १५ महाएवी. १६ AS भवावण्णणं. १७ णउदिमो. 11 मे हरा उ मेघनिनादः; रा उ शब्दः; मे हा णि हि बुद्धिनिधिः. 19 1 अच्छच्छं बिलेण काञ्जिकाहारेण; सुरी णि या श्रान्ता. 2 णि य द इय हु मेघनिनाद चरदेवस्य; °पहा णि या मुख्या. 3 a सुरपुर सि रि हरि इन्द्रनगरशोभापहारके. 76 ए यह एतया पद्मावस्या. 9a गम्भेसरि गर्ने धनवती. २० [महापुराणु-VoL. III ] १५३ - XCI पजुण्ण वाई पुच्छिउ सीरहरेण मुणि ॥ तं णिसुणिवि तासु वयणविणिग्गउ दिव्वझुणि ॥ ध्रुवकं ॥ इह दीवि भरहि वरमगहदेसि पुरपट्टणणयरायरविसेसि । ब्भिरगोहणमाहिसपगामि बहुसालिछेत्ति तहिं सालिगामि । सोत्तिउ सुहं णिवसह सोमदेउ कयसिहिविहि अग्गिलवहुसमेउ। 5 तहि पहिलारउ सिसु अग्गिभूह लहुयारउ जायउ वाउभूइ । बिणि विचउवेयसडंगधारि बिणि वि पंडियजणचित्तहारि। ते अण्णहिं वासरि विहियजण्ण पुरु कहिं मि णदिवद्धणु पवण्ण । पञ्चंतमोरकेकॉरवंति तहिं दिघोसणंदणवणंति । कुसुमसरसिसिरकरकुइयराहु रिसि अवलोइउ रिसिसंघणाहु । 10 बिणि विजण वेयायारणि? ते दुट्ट कट्ठ दप्पिट्ट चिट्ठ। आवंतं णिहालिय जईवरेण जइ बोलिये मउ महुरे सरेण । घत्ता-किजा उप्पेक्ख पावि ण लग्गइ धम्ममइ ॥ लोयणपरिहीणु किं जाणइ णडणट्टगह ॥१॥ गुरुवयणु सुणिवि खयकामकंद जे खलु जोइवि णियतणु चयंति जे जीविउं मरणु वि समु गणंति जे मिग जिह णिजणि वणि वसंति थिय मोणु लएप्पिणु मुणिवरिंदें। उवसमि वि थंति जिणु संभरांति । परु पहणंतु वि णउ पडिहणंति । मुणिणाहहं ताहं मि वहरि होति । 1 १P पहुण्ण'. २ Sभावइं. ३ P °विणिग्गय. ४ A दुद्धिर'. ५ A सुउ; P सुहे. ६ PS वाइभूइ. ७ AP °किंकार'; B °किक्कार'. ८ PS णंदघोस. ९ S आवेत. १० A जयवरेण. ११ A बोलिउ. 2 १A °कंदु. २ A °वरिंदु. ३ 8 मृग. 1 2 वयण मुखम् . + a दुन्भिर° दोहनशीलम् ; °पगामि प्रकामे. 5 6 °सि हि वि हि अमिहोत्रम् . 9 6 णं दिघोस वृषभशब्दयुक्तम् . 10 a कुसुम स रे त्या दि कामचन्द्रस्य राहुः. 11 a वे या यार णि वेदाचारतत्परौ. 126 बोलि य उक्ताः. 13 उप्पे क्ख निरादरः. 2 1 ख य काम कंद खनितकन्दर्पकन्दा:. 2 a जे खलु इत्या दि तेषामपि कारणं विनापि शत्रवो भवन्ति. -- एकणवदिमो संधि] महापुराणु XCI.3.8. आया ते पभाणिवि अभणियाई खमदमदिहिवंतहिं णिमुणियाई। 5 णिग्गय गय पिसुण पलंबबाहु गामंतरि दिट्ठउ अवरु साहु। सो भणिउ तेहिं रे मूढ णग्ग मलमालिण मोक्खवापण भग्ग । पसु मारिवि खद्ध ण जणि मासु तुम्हारिसाहं कहिं तियसवासु । ता सञ्चयमुणिवरु भणइ एंव जइ हिंसायर पर होति देव । तो सूणागारहु पढK सग्गु जाएसइ को पुणु णरयमग्गु । 10 जंपिउं जणेण जइ भणंह चारु जायउ विप्पहं माणावहारु। अण्णहिं दिणि जोइयभुयबलेहिं णिवसंतहु संतहु वणि खलेहिं । आवाहिउ भीसणु आसपहारु कंचणजक्खें कि दिव्वचारु। ते बिण्णि वि थंभिय खग्गहत्थ णं मैट्टियमय थिय किय णिरत्थ । वरदेवपहावणिपीलियाई अटुंगोवंगई खीलियाई। 15 आलियउं ण होइ जिणणाहसुत्तु पावेण पाउ खजाणिरत्तु । घत्ता-तणुरुहतणुरोहु अवलोइवि उव्वेईयेई ।। मायापियराई जक्खहु सरणु पराइयई ॥२॥ 3 कंपति णाई खगहय भुयंग सोवण्णजक्ख जय सामिसाल ता भणइ देउ पसुजीवहारि हिंसाइ विवजिउ सञ्चगम्, तो करमि सुयंगई मोक्कलाई गहियाई तेहिं पालियदयाई णिवडिय ते कुगइमहंधयरि जंपति विप्प महिणिवडियंग। रक्खहि अम्हारा बे वि याल । जह ण करैह कम्मु कुजम्मकारि । जह पडिवजह जइणिदधम्मु । पेक्खहु अन्जु जि सुकियफलाई।। मायाभावें सावयवयाई। णीसारसारितंबारवारि। ४ P °विहिवंतहिं. ५ A सुव्वयं. ६ P ता. ७ BAIs. पढमसग्गु. ८ Bणयरमग्गु. ९ A दियखलेहि "वियखलेहिं. १० APS कउ. ११ BS मट्टियकिय थिय पर णिरस्थ. १२ । उन्वेइयउ. १३ B पराइयउ. 3 १ S जप्पंति. २ AP करहु; S करह. ३ AP जण्णु. ४ P °कम्मु. ४ ABPS तो. 5a अमणि या ई अवक्तव्यानि. 8 a जण्णि यजे. 9 a सच्चयसात्यकिः; 6 हिंसा यर हिंसाकरा:. 13 0 °चारु चेष्टितम्. 17 त णुरु ह त णुरो हु पुत्रशरीररोधः. 3 1 a ख ग° गरुड:. 3 a पसु जीव हा रि यज्ञकर्म. Ea सुयं गई पुत्रशरीरम् ; 6 सुकिय पुण्यस्य. 7 a ते पितरौ; bणी सार सारि महानिःसारे; तं बार वा रि प्रथमनरकद्वारे. 8 a °स यह ए हि शतव्याधिमिः. . - - XCI.3.9. ] पुष्फयंतविरहयड [ रुप्पिणिकामएवसंजोउ 10 अणुहवियभीमभवसयरुपहिं पुणु पालिङ उं दियवरसुर्ण गय सोहम्महु कयसुररमाई भुत्ताई पंच पलिओवमाई पुणु सिहरासियकीलंतखयरि इह दीवि भरहि साकेयणयरि। णरणाहु अरिंजउ वैइरितासु वणि वणिउलपुंगमु अरुहदासु । वप्पसिरि घरिणि सुउ पुण्णभदु अण्णेकु वि जायउ माणिभदु । पत्ता-सिद्धत्थवर्णतुं सहुँ राएं जाइवि वरई ॥ गुरु णविवि महिंदु आयण्णिवि धम्मक्खरहं ॥३ 4 णियलच्छि विईण्ण अरिंदमासु पावइयउ जायउ अरुहदासु। सिरसिहरचडावियणियभुएहिं पुणु मुणि पुच्छिउ वणिवरसुएहि । चिरभवमायापियराइं जाई जायाइं भडारा केत्थु ताई। रिसि भणइ बद्धमिच्छत्तराउ जिणधम्मविरोहउ तुज्यु ताउ । रयणप्पहसप्पावत्तविवरि हुउ गरइ णारयढितसमरि। 5 अणुहुंजिवि तेहिं बहुदुक्खसंघु मायंगु पहूयउ कायजंघु। कुलगव्वे णडियउ पावयम्मु सो सोमदेउ संपुण्णछम्मु । तहु मंदिरि तुम्हहुं बिहिं मि माय सा सारमेय हूई वराय । अग्गिलबंभणि तं सुणिवि तेहिं तहिं जाइवि मउवयणामपहिं । संबोहियाई बिणि वि जणाई उवसंत जिणपयगयमणाई। 10 मुउ कायजंघु कयवयविहीसु संजायउ गंदीसरि णिहीसु । परिपालियणियकुलहरकमेण संजणिय णिवेणारिंदमेण । अग्गिलसुणी वि सिरिमइहि धीय सुइ सुप्पबद्ध णामें विणीय । घत्ता-आसीणणिवासु उग्घोसियमंगलरवहु णवजोव्वणि जति बाल सयंवरमंडवंहु ॥४॥ 15 ५ ABP वउं. ६ A सुहरमाई; P सुररसाइं. ७ A वयरिं'. ८ A वणिवरपुंगमु. ९ P °वणंते. १० जाइ विरह. 4 १ । विदिण्ण. २ तेहिं. ३ A संपत्तछम्मु. ४ AP सारमेइ. ५ B जायवि. ६ A गंदीसर'. ७ B 'कुलहरणिय. ८ A आसीणवरासु. ९ B °मंडहो. 9°रमा लक्ष्मी:. 11 a व हरितासु शत्रूणां त्रासकः. 4 1 a वि इण्ण वितीर्णा. सप्पा वत्त विव रि सावर्तविले. 6 a मा यंगु चाण्डालः. 76°छ म्मु पाषण्डः. 8 0 सार मे य शुनी. 96 मउवयणा म ए हिं मृदुवचनामृतैः. 11 : णि हीसु यक्षः. 13 b सुइ पवित्रा. 14 आ सीण णि वासु आसीना नृपा यस्य.
एकणवदिमो संधि] महापुराणु [ XCI.6.7. 5 5 पदणा पडिवजिवि णारिदेहु मायंगजम्मु बहुपावगेहु। सुणहत्तणु तं बजरिउ ताहि हलि अग्गिलि किं रह तुह विवाहि । तं णिसुणिवि सा संजयमणाहि पावइय पासि पियदरिसणाहि। तउ करिवि मरिवि सोहम्मि जाय मणिचूल णाम सुरवइहि जाय । ते भायर सावयवय धरेवि ते पुण्णमाणिभहंक के वि । तत्येव य वियलियमलविलेव जाया मणहर सावर्णदेव । वोली देहि समुहकालि हुर्य कुरुजंगलैंदेसंतरालि। गयउरि णि णामें अरुहदासु कासव पिययम वल्लहिय तासु । महु कीडय णामें ताहि तणय ते जाया गुणगणजाणियपणय । घत्ता-आयण्णिवि धम्मु भवसंसरणहु संकियउ । 10 विमलप्पहपासि अरुहदासु दिक्खंकियउ ॥ ५ ॥ महु कीडय बद्धसणेहभाव गयउरि संजोया बे वि राय । ता अवरकंपपुरवह पसण्णु कणयरहु गाम कर्णयारवण्णु । आयउ किर किंकर महुहि पासु ता तेर्ण वि इच्छिय घरिणि तासु। पीणत्थणि णामें कणयमाल पहुँमणि उग्गय मयणग्गिजाल । असहंतें पहुणा सरपिसल उहालिय वहु वियलियविर्या । जडु दुजंडतवसिपयमूलि थक्कु तियसोएं कउ तडे भेसिया । कणयरहें सोसिउ णियेयकाउ विसहिउ दूसह पंचम्गिताउ। 5 १P संयम'. २ AP सावयवउ चरेवि. ३ । जे. ४ ' सामण्ण'. ५ A वोलीणदेहि दुसमुद्द. ६ P चुय. ७ AB °जंगलि. ८ A गयउरि णामें णिउ अरुहदासु. ९ A तहि. १० AP "संसारहो. 6 १ PS भाय. २ AS जाया ते वे वि; P ते जाया बे वि. ३ AB अमरकप्प; P अवर. कंक. ४ Pणामु. ५ A कण्णयार; S कणियार'. ६ AP तेण पलोइय. ७ महो मणि. ' महुमणि. ८ B "वितकु. ९ B दुजडु. १० 8 तृय'. ११ 8 तवु. १२ । णियह'. 5 1 aपणा यः पूर्व पतिः पश्चाचाण्डालस्ततो यक्षस्तेन. 2 b किं र इ तुह वि वा हि विवाहे का रतिः तव. 3 a संजय° संयतं बद्धम्. 4 6 जा य भार्या. 6 a तत्येव सौधर्मस्वर्गे; सावण्ण देव सामानिकाः. 7 a वोलीण इ दे हि च्युते शरीरे. 8 a णि उ नृपः; 6 का स व काश्यपी. 9 a महु की डय 6 2 6 कण यार' पीतवर्णपुष्पम् . 3 a किं करु मधुरा शः कनकरथः सेवकः; b ते ण मधु- राशा. ba सर पिसकु स्मरबाणः; 6 विय लि य वि यकु विगलितवितर्कः. 6 a दु ज ड त व सि द्विजट. तपस्वी; b मे सि यकु त्रासिताकै तपः. -१५७ XCI.6.8. ] पुष्फयंतविरश्यउ [रुप्पिणिकामएवसंजोउ 10 वैदेवि भडारउ विमलबाहु दुद्धरवयसंजमवारिवाहु । परियाणिवि तच तवेण तेहिं इंदत्तु पत्तु महुकीवहिं। चिरु दहमा सम्गि महापसत्थु मणु रंजिवि भुंजिवि इंदियत्थु । हरिमहएविहि रुप्पिणिहि गम्भि चंदु व संचरियउ पविमलभि । महु संभूयउ पज्जुण्णु णामु पसरियपयाउ रामाहिरामु । घत्ता-कणयरहु मरिवि जायउ भीसणवहरवसु ॥ णहि जंतु विमाणु खलिंडं कुईउ जोइसतियसु ॥६॥ थक्का विमाणि सो भिण्णकेउ आरूढउ गजइ धूमकेउ । चिरु जम्मंतरि सिसुहरिणणेत्तु अवहरिलं जेण मेरउं कलत्तु । सो जायउ अन्जु जि एत्थु वेरि मरु मारमि खलु णिवूढखेरि । घल्लमि काणणि अविवेयभाउँ दुहुँ अणुइंजिवि जिह मरई पाउ । गयणयललग्गतालीतमालि इय मंतिवि खयरवणंतरालि। 5 परियणु मोहेप्पिणु सयलणयरि सिसु धल्लिउ तक्खयसिलहि उर्वरि । पुरि वढिर्ड सोउ महायणाह हलहररुप्पिणिणारायणाहं। ता विउलि सेलि वेयडणामि अमयवइदोसि वित्थिण्णगामि । दाहिणसेढिहि घणकृडणयरि णहसायरि विलसियचिंधमयरि। तहिं कालि कोलसंवरु खगिंदु गणियारिविहूसिउ णं गइंदु । 10 घत्ता-सविमाणारूद कंचणमालइ समउं तहि ॥ संपत्तउ राउ अच्छह महुमहडिंभु जहि ॥ ७ ॥ 8 अवलोहउ वालउ कर घिवंतु छुड छुड उग्गउ णं रवि तवंतु । बोलिउ पहुणा लायण्णजुत्तु लइ लइ सुंदरि तुह होउ पुत्तु । १३ P°कीडएहिं. १४ AP °चरियउ विमलअन्भि. १५ ABPS भीसणु. १६ A कुयउ. 7 १ A सोहिल्लकेउ. २ AP आरुढउ. ३ 8 मारेमि. ४ S°भावु. ५ 8 मरण पावु. ६ घल्लिय. ७ B उअरि; P उपरि. ८B वडिउ. ९ B°रूपिणि'. १० B विउल. ११ APS णहसायर'. १२ B कालसंभवु, 7 1 a भिण्ण के उ भिन्नग्रहः, विद्धध्वजो वा. : b °खेरि वैरम्. 6 b तक्ख य सिलहि उवरि तक्षकशिलोपरि. 7 a म हा यणाहं महाजनानाम्. 9a घण कूड ° मेघकूटम्. 10 b गणि या रि' हस्तिनी. 12 म हु म ह डिंभु कृष्णस्य पुत्रः. 8 1 a कर विवंतु स्वहस्तौ प्रेरयन् , एकणवदिमो संधि] महापुराणु [XCI.9.12. बालउ लक्खणलक्खंकियंगु रूवें णिच्छउ होसह अणंगु । ता ताइ लइउ सुउ ललियबाहु णं णियदेहहु मयणग्गिडाहु । वरतणयलंभहरिसियमणाइ पुणु पत्थिउ णियपिययमु अणाइ । । परमेसर जह मई करहि कजु तो तुह परोक्खि एयहु जि रज्जु । जिह होइ देव तिह 'देहि वाय रक्खिजउ महु सोहग्गछाय । तं णिसुणिवि पहुणा विप्फुरंतु उध्वल्लिवि कंतहि कणयवत्तु । बद्धउ पुत्तहु जुवरायपटु पुलए जणणिहि कंचुउ विसर्दु । घत्ता-णियणयरु गयाई पुण्णपहावपहारियहं ॥ 10 गंदणलाहेण विणि वि हरिसाऊरियई ॥८॥ 9 5 मंदिरि मिलियई सजणसयाई णाणामंगलतूरहं हयाई। काणीणटुं दीणहुँ दिण्णु दाणु पूरियदिहि अइच्छापमाणु । बंदियई अणेयइं पुजियाई कारागाराउ विसजियाई। विरइउ तणयहु उच्छवपयत्तु तहु णामु पइट्ठिउ देवयन्तु । आणंदु पणश्चिउ सजणेहि उच्छाहु विमुक्कउ दुजणेहिं । णं कित्तिवेल्लिवित्थरिउ कंदु परिखंड बालु णं बालयंदु । संजाउ णिहिलविण्णाणकुसलु जिणणाहपायराईवभसलु। मंडलियणियरकलियारएण एत्तहि हिंडतें णारएण। रुप्पिणिहि महंतंगयविओउ कण्हहु जाइवि अवहरिउ सोउ । णिर्वमउडरयणकतिल्लपाय गोविंद णिसुंणि रायाहिराय । घत्ता-मेइणि विहरंतु पुव्वविदेहि पसण्णसरि ॥ हउं गउ गरणाह चारु पुंडरीकिंणिणयरि ॥९॥ 10 8 १ देवि वाय. 9 १PS दिण्ण. २ AP पूरियदिहियई. ३ B उच्छउ. ४ Bणाउ; S णाई. ४ A परि- छुछु. ५ B रूपिणिहि. ६ नृव. ७ 5 णिसुणेवि. ८B °सिरि. ९ AS पुंडरिंगिणि'; P पुंडरिं- किणि'; १० S°णयरहिं. 3 a लक्खण ल क्खं कि यंगु लक्षणलक्षसहितः. 56 अणाह अनया राज्या. 86 कण य व त्तु कनक- पत्रम् . 10 पुण्ण पहा व पहा रियई पुण्यप्रभावेण प्रभारितौ परिपूर्णी. 11 °लाहेण लाभेन. 9 6 परिवुद्ध परिवर्धितः.8a कलि यार एण कलहकारिणा. ) a महं तं ग य विओउ महान् अङ्गजवियोगः. 108 °कं तिल कान्तियुक्तौ. १५९- XCI.10.1. ] पुष्फयंतविरइयउ [ रुप्पिणिकामएवसंजोड़ 10 5 तहि मेहुं विद्धंसियमयगहेण अक्खि अरुहेण सयंपहेण । जिह णिउ देवें वइरायरेण जिह धित्तु रण्णि परमारएण। जिह पालिउ अवरें खेयरेण सुउ पडिवजिवि पर्णेयंकरण । जिह जायउ सुंदरु णवजुवाणु सोलहसंवच्छरपरिपमाणु । तं णिसुणिवि रूपिणिहरिहि हरिसु संजायउ हरिसंसुर्यइ वरिसु । एत्तहि वि कुमार हयमलेण राणि ग्गिराउबंधिवि बलेण । अप्पिउ णियतायहु णीससंतु अवलोइवि गंदणु गुणमहंतु । कंचणमालहि कामग्गिजाल उहिय हियउल्लइ णिरु कराल । घत्ता-आहिलसिउ संपुत्तु मायइ विरहविसंठुलह ॥ कामहु बलवंतु को वि त्थि मेइणियलह ॥१०॥ 11 5 पंगणि रंगंतु विसालणेत्तु जं उच्चाइउ धूलीविलित्तु। जं थणचूयह लाइउ रेवंतु जंकलखें परियंदिउ सुयंतु । जं जोईउ जयणहि वियसिएहिं जं बोल्लाविउ पियजंपिएहिं । तं एवहि पेमुग्गयरसेण वीसरिय सव्वु वम्महवसेण । पुत्तु जि पइभावे लाउ ताइ संताविय मणरुहलिहिसिहाइ । हकारिवि दरिसिउ पेम्मभाउ तुहुं होहि देव खयराहिराउ। महं इच्छहि लइ पण्णत्त विज णिव्बूढमाण माणवमणोज । तं णिसुणिवि भासि तेण सामु करपल्लवि ढोइउं पाणिपोमु । गलिउत्तरिजपयडियथणाह संगहिय विज दिण्णी अणाइ । 10 १ A मुह.२ A अरहेण. ३ AP पित्तउ वणि. ४P पणयंधरेण. ५ B संवत्सरपरिय- माणु. ६ ABPS रुप्पिणि'. ७ A सुवपवरिसु; Als. °सुयपवरिसु against Mss.. ८S सुपत्त. ९ APS मयणविसंठुलए; B records a p: मयण इति वा पाठः. 11 १ AP अंगणे. २ A थणजुयहे; B थणजुवलइ; PS थणचूयहे. ३ AP3 रुयंतु. ४ P कलरउ. ५ । अयंतु. ६ P जोयउ. ७ B जं पियवएहिं. ८ AP वीसरिउ; S विसरिय. ९S हक्कारवि दरसिउ. 10 1 °मय मदः. 2 a व इरा यरेण वैराकरण. 3 6 पण यं करेण स्नेहकारिणा. 56 °अंसुय° अश्रु. 9 स पुत्तु निजपुत्रः. 11 2 a थण चूयह स्तनचूचुकाग्रे; 6 परियं दि उ आन्दोलितः. ba पह भावें पतिपरि- णामेन; bमण रुह सि हि सि हाइ कामामिशिखया. 76 ल ह गृहाण. 9a ग लि उत्त रिजेत्या दि हृदयो- परितनवस्त्रप्रान्तप्रकटितस्तनया. - - ऐकणवदिमो संधि] महापुराणु [ XCI.12.17. 10 गयणंगणलग्गविचित्ता गउ सुंदरु जिणहरु सिद्धकूड । अवलोईवि चारण बिणि तेत्थु मुणिवर जयकारिवि जगपयत्यु आयण्णिवि बहुरसभावभरिउं सिरिसंजयंतरिसिणाहचरित्रं । तप्पायमूलि संसारसार विरइउ विजासाहणपयारु । घत्ता-पुणु आयउ गेहु सुउ जोयंति विरुद्धएण ॥ उरि विद्धी झत्ति कणयमाल मयरद्धएण ॥ ११ ॥ 12 5 णिरत्था सरेणं हणंती कणंती कओले विचित्तं विइण्णं पुसंती रसेणं विसर्ट णिसोमेइ गेयं पढंतं ण कीर घणं दंसिऊणं वरं चित्तचोरं पहाए फुरतं ण मेण्णेइ हंसं ण पहाणं ण खाणं ण भूसाविहाणं ण कीलाविणोयं सरीरे घुलंती वंभोयमाला ण तीए सुहिल्ली उरग्गं करेणं। ससंती धुणंती। विसारण पत्तं । अलं णीससंती। ण पेच्छेद णटूं। ण कव्वंगभेयं । पढावेह सारं। कलं जपिऊणं। ण णाडेह मोरं। सलीलं चरंतं। ण वीणं ण वंसं। ण पाणं ण दाणं। ण एयत्थठाणं। ण भुंजेइ भोयं। जलद्दा जलंती। सिहिस्सेव जाला। मणे कामभल्ली। 10 15 १० ABP °कूडु. ११ PS जिणघरु. १२ अवलोहएवि. १३ PS आइउ. 12 १ णेलैं. २ AP ण कन्वंगभेयं, णिसामेह गेयं. ३ । पुरंतं. ४ । चलंतं. ५ माणेइ. ६ A सिहिस्सेवजाला, णवंभोयमाला. 10 a °चुडु शिखरम् . 11 6 ज ग प य त्थु जगत्पदार्थः जीवादिः. 1: तप्पा य मूलि संजयन्तपादमूले. 14 विरुद्ध एण कामेन. 12 1 a स रेणं स्मरेण; b उरगं हृदयम् . Ya क ओले कपोले; b पत्तं पत्रावलि स्फेट. यन्ती. 6a णि सा मे इ शृणोति; b क व्वं ग भेयं काव्याङ्गभेदम् . 8 a घणं इत्या दि मेघ दर्शयित्वा मयूरं न नाटयति. 16 अंभो य कमलं मेघश्व. २१ [ महापुराणु VoL. III ] .१६१ XCI.12.17 ] पुष्फयंतविरायड [रुप्पिणिकामएवसंजोउ 20 णिरुत्तण्णमण्णा जरालुत्तसण्णा। विमोनूण संकं सगोत्तस्स पंक। पकाउं पउत्ता सत्तत्तगत्ता। सपेम्मं थवंती परतुं णमंती। पहासेह एवं सुयं कामएवं। अहो सच्छभावा मईच्छ देवा। तो तेण उत्तं अहो हो अजुत्तं । विइण्णंगछाया तुमं मझुमाया। थणंगाउ थण्णं गलंतं पसण्णं। मए तुज्झ पीयं म जंपेहि बीयं । असुद्धं अबुद्धं बुह्माणं विरुद्धं । घत्ता-ता ससिवयेणइ जंपिउं जंपहि हचुउ ॥ तुहुं काणणि लद्ध गंदणु णउ महु देहहुउ ॥१२॥ 25 30 13 तक्खयसिल णामें तुज्झुमाय तं वयणु सुणिवि मउलंतणयणु ता धिट्ट दुट्ट दुब्भावगेहु आरुढ सुटु णिहुर हयास तुडुं देव डिंभकरुणाइ भुत्तु कामंधु पाणिपल्लवि विलग्गु तं णिसुणिवि राएं कुद्धएण भीसणपिसुणहं मारणमणाहं जिल्लज अज्जु दायर्ज महहुँ तणयहं जयगहणुकंठियाई महुं कामासत्तहि देहि वाय । अवहेरें करेप्पिणु गयउ मयणु । णियणहहिं वियारिवि णिययदेहु । अक्खड णियदइयहु जायरोस । परजणिउ होइ किं कहिं मि पुत्तु। 5 जोयहि णहदारिउं महुं थणग्गु । जलणेण व जालारिद्धएणे । आएसु दिण्णु णियणंदणाहं । पच्छण्णउं एK वहाह वहहुँ। ता पंच सयाई समुट्टियाई। 10 ७P मरुत्तत्त. ८ AP सुपेम्मं. ९ BS णवंती. १०B इच्छि. ११ A थणग्गाण थणं; Als. थणग्गाउ थण्णं against Mss. १२ PS ससिवयणाए. १३ 8 देहे हुओ. 13 १ AP कामाउराहे पदेहि; B कामाऊरहि. २ ABS अवहेरि. ३ B सुदृ. ४ B °पल्लव. ५ AP° रुद्धएण. ६ PS दाइज. ७ AP महह. ८ A पसुवहाइ. ९ AP वहह. 18 a णि रुत्तण्ण मण्णा निश्चयेन अन्यमनाः उद्तचित्ता; b जरालुत्त सण्णा विरहज्वरेण लुससंज्ञा. 20b सरुत्तत्तगत्ता स्मरोत्तसगात्रा. 20 6 बीयं द्वितीयम् , अन्यत् . 28 a अबुद्धं अज्ञानम् . 29 णे हचुउ स्नेहच्युतम् . 13 26 अवहेर अवज्ञा. 3 6 णि यण ह हिं निजनखैः. 9a मह हु मथय; b वहाह बधेन, प्राकृतत्वात् लिङ्गभेदः. अत्र स्त्रीलिङ्गं दर्शितम् . १६२ - एकणवदिमो संघि] महापुराणु [XCI.15.4. घत्ता-प्रियवयणु भणेवि सिरिरमणंगउ साहसिउ ॥ णिउ रण्णहु तेहिं सो कुमार कीलारसिउ ॥ १३ ॥ 14 5 णं पलयकालजमदूयतुंडे तहिं हुयवहजालाजैलियकुंड। णियजणणसुपेसणपेरिएहि दक्खालिवि बोलिउं वहरिपैहि । भो देवयत्त दुक्कर विसंति एयहु दंसणि कायर मरति । तं णिसुणिवि विहसिवि तेत्थु तेण महुमहणरायरुप्पिणिसुरण । अप्पउ घल्लिउँ सहस त्ति केम सीयलचंदणचिक्खिल्लि जेम । पुजिउ देवीइ महाणुभाउ अण्णहिं जाइवि पुणु सोमकाउ। सोमेसमहीहर्रमज्झि णिहिउ कूरेहिं तेहिं चउदिसहिं पिहिउ । वीरेण तेण संमुह भिडंत थहरुव धरिय गिरिवर पडत । पुणु जक्खिणीद जगसारएहिं पुजिउ वत्थालंकारपहि। साहसियहु तिहुयणु होइ सज्झु दुग्गु वि अदुग्गु दुग्गेजमु गे । 10 घत्ता-सयलेहिं मिलेवि वहरिहिं करिकरदीहरभुउ ॥ सूयरगिरिरांधि पुणु पासारिउ कण्हसुउ ॥ १४ ॥ 15 तहि महिहरु धाइउ होवि कोलु घुरुघुरणरावकयघोरैरालु। दाढाकरालु देहणिविलित्तु णीलालिकसणु रेत्तंतणेत्तु । अरिदंतिदंतणिहसणर्सहेहि भुयदंडेंहिं चूरियरिउरहेहि। मोडिउ रहसुब्भड खरु अमंटु वहकंठहु पुर्ते कंठकंतु। १० BP णिय. ११ B कुमार, 14 १PS °तोंडु. २ PS °जलिउ. २ P°कुंड; S °कोंडु. ३ APS वेरिएहिं. ४ P परिसणे. ५ A चित्तउ. ६ B °चिक्खिल्लु; S °चिक्खेल्लु. ७ APS सोम्मकाउ. ८ S °महीहरे, ९ P°दिसिहिं. १० A बहुरूव. ११ P सुदुगेझु. १२ APS °दीहभुउ. 15 १ A धाविउ. २P होइ. ३ Y °घोरु. ४ A देहिणि'; B देहिण'. ५ B रत्तत्त. ६ A °सएहिं. ७ B°दंडिहिं. ८ ABPS रोसुन्भडु. ९ ABPS वहकुंठहो. 11 सिरिरमणंग उ कृष्णपुत्रः. 14 3 दुकरु विसं ति ये प्रविशन्ति तदुःकरम् . 8 6 यह रूव छागरूपम् . 15 1 a हो वि को लु शूकरो भूत्वा; b रोल कोलाहल:. 2 a देह णि' कर्दमः, दिह उपचये । कसणु कृष्णवर्णः.3 a °णि हसण सह हिं निघर्षणसमर्थाभ्यां भुजाभ्याम् ; b चूरि यरि उ- रहे हिं चूर्णितरिपुरथाभ्याम् . 4 a खरु तीव्रम; अमंलु अमनोशः; 6 वह कंठ हुपुत्ते हरिपुत्रेण; कंठ कंठु सूकरग्रीवा. - - XCI.15.5. ] पुष्फयंतविरइयउ [ रुप्पिणिकामएवसंजोउ सुथिरत्तें णिजियमंदरासु तं विलसि पेच्छिवि सुंदरासु। 5 देवयह विणउ विजयघोसु जलयरु परवाहिणिहियेयसोसु । अण्णेल पिसुणपाढीणजालु ढोइयउ महाजालु वि विसालु । सजणहु वि दुजणु कुडिलचित्तु पुणु कालणामगुहेमुहि णिहित्तु । रयणीयरेण सूहउ पसत्थु पणवेवि महाकालेण तेत्थु । विर्ससंदणु भडकडैमहणासु तहु दिणउ केसवणंदणासु । 10 पुणु वम्महेण दिट्ठउ खयालि पन्भट्टचेद्दु रुक्खंतरालि। विजाहरु विजाबलहरेण कीलिउ केण विविजाहरेण । तहु वसुणंदा अवलोइयाइ णियकरयलसयदलढोइयाइ । परदेहसोक्छेसंजोयणी गुलियाइ णिबंधणमोयणीइ । मेल्लाविउ भावि भाउ ताउ उप्पण्णउ तासु सहभाउ । 15 हरितणयहु दरपहसियमुहेण दिण्णाउ तिण्णि विजाउ तेण । उवयारहु पडिउवयारु रइउ भणु को ण सुयणसंगेण लइउ । घत्ता-दुजणवयणेण परिवडियअहिमाणमउ ॥ सहसाणणसप्पविवरि पट्टउ जयविजउ ॥ १५ ॥ 16 5 तहिं संखाऊरणणिग्गएण णाएण सणाईणिसंगएण । पव्वालंकिउ जयलच्छिवण्णु धणु दिण्णउं कामहु चित्तवण्णु । बहुरूवजोणि परवरविमह अण्णेक कामरूविणिय मुई। जोएवि दुवैालिइ लोयणे? थामें कंपाविउ तरुकवितु। तहिं गयणंगणगमणउ चुयाउ लइयाउ कुमार पाउयाउ । सुविसिट्ठट्टपावियसिवेण पुणु तूसिवि पंचफणाहिवेण । १० BP मंदिरासु. ११ पेच्छिउ. १२ देवए. १३ B विदिण्णउ. १४ B °हियइ. १५ B गुहमुह. १६ 5 विसदसणु. १७ AP कडवंदणासु. १८ दिण्णिउ. १९ AIPS °सोक्खु. २०.B अंगुलिए. २१ A लाविउ भाउभाउ. २२ A सिणेह. २३ A दरिसियसियमुहेण; P दरवियसियमुहेण. 16 १P मुद्दे. २P दुआलिए; S दुयालिए. ३ APS लोयणिहु. ४ APS इच्छियसिवेण. 6 a विजयघो सु नाम शंखः; b °वा हि णि° सेना. 7 a पिसुणपाठीण' शत्रुमत्स्याः. 8 a सजण हु वि दुजणु सजनस्यापि दुर्जना भवन्ति. 9 a र यणी यरेण राक्षसेन. 10 a विस संदणु वृषस्यन्दननामा रथः; 'कड समूहः; 11 a ख या लि विजयाधे खगाचले. 15a भाविउ रुचितः भ्राता पितावत् . 19 स ह सा ण ण' सहस्रमुखः सर्पः; ज य विज उ जगति विजयो यस्य. 16 1 b णा एण सर्पण; सणा इणि संगएण स्वस्त्रीकेन. 2 a°वण्णु संपन्नं परिपूर्णम्. 3 a बहुरूव जो णि बहुरूपोत्पत्तिकारणम् . °विमद्द मर्दनकरी. 4 6 क विहु कपिच्छः. 56 पाउयाउ पादुके द्वे. 6 a इट्ट पा वि य सि वेण इष्टस्य प्रापितमुखेन पंच फणा हि वेण पञ्चफणसण. - एकणवदिमो संघि] महापुराणु [XCI.17.11. ढोइय हरिपुत्तहु पंच वाण गंदयधणुजोग्गा उहयमाण । तप्पणु पुणु तावणु मोहणक्र्ख विलवणु मग्गणु हयवहरिपक्खु । पंचमु सरु मारणु चित्तविउडु ओसहिमालइ सहुं दिण्णु मउड्ड । चलचमरजुयलु सेयायवत्तु गंसिरिणवभिसिणिहि सहसवत्तु । 10 गुणरंजिएण जसलंपडेण खीरवणणिवासें मकडेण । कईवमुहिवाविहि णायवासु दिण्णउ एयहु रिउदिण्णतासु । तहु संपय पेच्छिवि भायरेहिं तिलु तिलु झिजंतकलेवरेहिं । पच्छण्णणियकोवाणलेहि पुणरवि पडिचोइउ हयखैलेहिं । जह पइसहि तुहुं पायालयावि तो तुह सिरि होइ अउव्य का वि। 15 घत्ता--पिसुणिगिउं एम जाणिवि सुंदरु ओसरह ॥ वाविहि पण्णत्ति तहु रूवें सई पइसरह ॥ १६ ॥ 17 पच्छण्णु ण दिट्ठउ तेहिं बालु अप्पाणहु कोकिउ पलयकालु। सिलवी छाइय वावि जाम रुप्पिणितणुरुहुँ मणि कुईउ ताम । ते तेण णायैपासेण बद्ध सुहिअवयारे के के ण खद्ध । णिक्खित्त अहोमुह सलिलरंधि सिल उवरि णिहिये जायइ तमंधि । णियसयणविहुरविणिवारपण खगवइतर्णएं लहुयॉरएण । 5 जोइप्पहेण सा धरिय केम उप्परि णिवडंती मारि जेम । तहिं अवसरि परबलदुम्महेण णहि एंतु पलोइउ वम्महेण । आसण्णु पत्तु तें भणिउ कामु भो दिटु जम्मणेहहु विरामु । तुझुप्परि आयउ तुज्झु ताउ भो मयरद्धय लहससैरु चाउ। ता रूसिवि पडिभडमहणेण देवेंदामोयरणंदणेण। हैय गय हय गय चूरिय रहोह विच्छिण्णछत्त महिधित्त जोह । ५ ABP जोग्गाउहपहाण. ६ 8 मोहसक्खु. ७ । जुवलु. ८ BIPS मंकडेण. ९ A कद्दममुहि'. १. ABPS जलिय .११ A णलेण. १२ A खलेण. १३ A पिसुगंगिउ; K पिसुणिंगउ. १४ जाणवि. 17 १ B°तणरुहु; S तरुहु. २ P कुविउ. ३ 5 °वासेण. ४ Pomits this foot. ५ A विहिय. ६ P °तणुएं. ७ B लहुवारएण. ८ PS णहें. ९ । इंतु. १० । समरु. ११ A हय हयगय गय. 10 7णंद यधणु नन्द्यावर्तधनुः; उ ह य मा ण फलमानशरमानोपेताः. 9 a चित्त वि उडु चित्रामेण (2) विकटः प्रकटो विपुलो वा. 10 6 स ह स व त्तु कमलम्. 126 कद्द व मु हि कर्दममुखी वापी. 136 सिजंत क्षीणम् . 15 6 अउब अपूर्वा. 16a पि सुणिं गि उ पिशुनस्येङ्गितं चेष्टितम् . 17 3 0 सुहि अव यारे सुहृदामपकारेण. 4 a स लि लरं धि वाप्याम् . 7 6 एंतु आगन्छन् . 8a तें तेन ज्योतिःप्रभेण. 10 b देवें प्रद्युम्नेन. 11 a ह य इत्या दि अश्वा गजाश्च हताः सन्तः नष्टाः, -१६५- XCI.17.12. ] पुष्फयंतविरायउ [रुप्पिणिकामएवसंजोउ घत्ता-पेच्छिवि दुव्वार कामएवसरणियरगह ॥ णं कुमुणिकुबुद्धि भग्गउ समरि खगाहिवड ॥१७॥ 18 5 पवणुद्धयविंधपसाहणेण णासेवि जणणु सहुं साहणेण । पायालवावि संपत्तु जाम बोलिउं लहुएं तणुऐण ताम । जोइप्पहेण सिलरोहणेण तुहुं मोहिउ दहवें मोहणेण । जहिं जहिं अम्हहिं कवडें णिहित्तु पप्फुल्लकमलदलविमलणेत्तु । तहिं तहिं णीसरइ महाणुभाउ देविहिं पुजिजह दिय्वकाउ । किं कहिं मि पुत्तु अहिलसइ माय को पावह कामहु तणिय छाय। को अण्णु सुसञ्चसउच्चवंतु गंभीरु वी गुणगणमहंतु । को जाणइ किं अंबाइ वुत्तु मारावडं पारद्धउ सुपुर्नु । महिलाउ होति मायाविणीउ ण मुणहिं पुरिसंतरु दुग्विणीउ । किं ताय णियविणिछंदु चरहि कुमारह विणउ करहि। 10 पडिवण्णउं पालहि चवहि सामु अणुणहि णियणदणु देउ कामु। इय णिसुणिवि चारुपबोल्लियाई पहुणयणई अंसुजलोल्लियाई । गउ तहिं जहिं थिउ सिरिरमणतणउ बोलाविउ तें किउँ तासु पणउ । णीसल्लु पघोसिउं णियडे दुल आलिंगिउं दोहिं मि एकमेक्छ । उच्चाइवि सिल केसवसुएण अण्णत्थ चित्त ककसभुएण। 15 घत्ता-कय वियलियपासे ते खेयरैरायंगरुह ॥ णिग्गय सलिलाउ दुजसमसिमलमलिणेमुह १८ लहुं गंपि 19 मयंणहु सुमणोरहसारएण भो णिसुणि णिसुणि रिउदुविजेय तहि अवसरि आक्खिउं णारएण । दारावहपुरवरि पर्वरतेय। 18 १ ABPS तणएण. २ APS देवहिं. ३ AP को महियलि अण्णु सुसच्चवंतु. ४ ABPS धीरु. ५ AP को ( P किं ) जाणइ किं मायए (P माएं ) पवुत्तु ( P पउत्तु) ६ ABPS सपुत्तु. ७ APS कउ. ८ B णिडु ढुकु. ९ B एक्कुमेकु. १० P °पासे. ११ A खेयरा हिवअंगरुह; P खयराहिवअंगह. १२ APS °मइलमुह. 19 १ A °रहगारएण. २ AP "दुविजेउ. ३ B °पुरि. ४ AP दिव्बतेउ; S पउरतेय. 18 8a अंबा इ मात्रा. 10 a णि यं बिणि छंदु भार्याभिप्रायेण. 11 6 अणुण हि संमानय. 16 वियलिय पास नागपाशरहिताः. 19 1 °सारए ण पूरकेण.
एकणवदिमो संधि] महापुराणु [x4.20.10. जसिंधकंसकयप्राणहारि तुह जणणु जणहणु चकधारि। तहु पणइणि रुप्पिणि तुझु माय पत्तियहि महारी सब वाय। भो आउ जाडं किं वयणएहिं णियगोत्तु णियहि णियणयणएहिं। 5 पर्णमियसिरेण मउलियकरण ता भणिउ कालसंभवं सरेण । तुहूं ताउ महारउ गयविलेव वडारिउ हेउं पर रुक्खु जेव । पयलंतखीरधारापोल वीसरमिण जणणि विकणयमाल। जं भणिओ सि दुणियच्छिओ सि तं खमहि जामि आउच्छिओ सि । ता तेण विसजिउ गुणविसालु अणड्डहसंदणि आरुदु बालु। 10 कलहयरें सहुं चलिउ तुरंतु गयपुरु संपत्तउ संचरंतु । घत्ता-संगरकंखेण कामहु केरउ उ रहिउ । सिहिभूहपाहूइ भवसंबंधु सब्बु कहिउ ॥ १९ ॥ 20 5 ता भणइ.मयणु मई माणियाई ता भासइ णारउ मयमहेण ता बिणि विजण उवसमपसण तहिं कुंदकुसुमसमदंतियाउ कंकेल्लिपत्तकोमलभुयाउ वेहवियउ दमियउ तावियाउ जणु सयलु वि विभमरसविस? कारावियमणिमयमंडवेहिं पारद्धी भाणुहि देहुं पुत्ति तहिं धरिवि सरेण पुलिंदवेसु चिरंजम्मई किह पई जाणियाई । अक्खिउं अरुहें विमलप्पहेण । एवं चवंत गयउरु पवण्ण । जाणिवि भाणुहि दितियाउ । दुजोहणपहुजलणिहिसुयाउ । मायारूवेण हसावियाउ। गउ मयणु महुरमग्गे पयट्टु । महुराउरि पंचहिं पंडवेहि । णं कामकइयवायारजुत्ति । अलिकजलसामलकविलकेसु । 10 ५ BP जरसिंधु'; जरसेंध. ६ A °खयपाणहाणि; BP °कयपाणहाणि. - APB चक्कपाणि. ८P पणवियः. ९ AP कालसंवरु. १०B वड्डाविउ. ११ 5 पई हउं. १२ AP धाराथणाल. १३ BK दुन्भणिओसि दुण्णि'. 20 १ A किर जम्मइं. २ P°पवण्ण. ३ A पहुजाणिहि. ४ AP विभयरस; BS विम्हयरस'. 6 सरेण स्मरेण कामेन.' 9 a दुणि य च्छि ओ दुर्निरीक्षितः; b आ उच्छि ओ आपृष्टः. 10 6 अणडु हसंद णि वृषभस्यन्दननाम्नि रथे. 11 a क ल ह यरें नारदेन. 13 सि हि भूह पहू । अमिभूतिजन्मादि. 20 1 a मा णि याई भुक्तानि. 4 a °दं ति या उ दुर्योधनपुन्यः.. जल णि हि° राशी- नामेदम्. 6 a वेह वि य उ वञ्चिताः. 7 6 म हुरम में मथुरामार्गेण. 9 a दे हुं दातुं प्रारब्धाः; bकह- यवा यार जुत्ति कैतवाचारयुक्तिः काममूर्तित्वप्रवृत्तिः. 10 a सरेण कामेन. -१६७- xc1.20.11.] पुष्फयंतविरायड [रुप्पिणिकामएक्संबोउ णीसेसकलाविण्णाणधुत्त खेलिविखरियालिवि पंडपुत्त । दारावइणयरि पराइएण कुसुमसरें कंतिविराइरण । घत्ता-विजद छाइविणारउँ गयणि ससंदणउ ॥ वाणरवेलेण आहिंडइ महुमहतणउ ॥२०॥ 21 दक्खालियसुरकामिणिविलासु सिरिसचहामकीलाणिवासु। दिसविदिसचित्तणाणाहलेण उजाणु भग्गु मारुयचलेण । सोसेवि वावि झसमाणिपण सकमंडलु पूरिउ पाणिएण । थिरथोरकंधघोलंतकेस रहवरि जोत्तिय गद्दह समेस। जणु पहसाविउ मणहरपएसि कामेण जयरगोउरपेवेसि । पुरणारिहिं हियउ हरंतु रमा पुणु वेजवेसु घोसंतु भमइ । हउं छिण्णकण्णसंधाणु करमि वाहियउ तिव्ववेघाउ हरमि । भाणुहि णिमित्तु उवणियउ जाउ विहसाविउ नवकुवरीउ ताउ । पुणु भाणुमायदेवीणिकेउ गउ बंमंणवेसें मयरकेउ। घरि वासारिउ सहुं बंभणेहिं घियॐरिहिं लड्डेयलावणेहिं । भुंजइ भोयणु केमे वि ण धाइ आवग्गी जाम रसोइ खाइ । ता सञ्चहोम पभणइ सुदुडु बंभणु होइवि रक्खसु पइट्ट । पत्ता-ता भासह भट्ठ देणे ण सक्का भोयणड्डु ॥ किह दइवें जाय पह भज णारायणहु ॥ २१ 10 ५ खेलेवि. ६ A खलियालिवि. ७ A विच्छाइवि. ८Pणयरु. 21. १ AP सच्चभाम'. २ APS दिसिविदिसि'. ३ APS वाविउ. ४ Bणयरे. ५P पएसे. ६ AS वाहिउ; P वाहीउ. ७ ABP णिव'. ८ AP सच्चहाम'; S सच्चभाम'. ९ बम्हण'. १० APS घियऊरहिं. ११ B लट्ठय; P लटुअं; S लड्डुव. १२ A केण. १३ P सच्च- भाम. १४ Pण होइ for होइवि. १५ AP दीण. १६ 5 किल. 110ख रियालि वि कदर्थयित्वा खेदयित्वा वा. 13 छा इ वि प्रच्छाद्य. 21. 16 ° णि वासु उद्यानम्. 26 मारु य च लेण वायुवत्. 4 6 स मेस मेषसहिताः. 66 वेज वे सु वैद्यवेषः. 10 6 घिय ऊरि हिं घृतपूरैः; लङ्गुय° लड्डुकैः; °ला वणे हिं लावण इति पृथक् पक्वान्नं वर्तते पूर्वदेशे दहिवडीवत्. 11 b आवग्गी स्वांग एकलः (१). 13 देण दातुम्, १६८- एकणवदिमो संघि] महापुराणु [ XC1.9.6. 22 पुणु गयउ झसद्धउ बद्धणेहु खुल्लयवेसें णियजणणिगेहु । हउं भुक्खिउ रुप्पिणि गुणमहंति दे देहि भोजु सम्मत्तवति । ता सरसभक्खु उक्खित्तगासु णाणातिम्मणकयसुरहिवासु । जेमाविउ तो वि ण तित्ति जाइ हियउल्लइ विहि गुणु जि थाइ। कह कह व ताइ पीणिउ विहासि विरएवि पुरउ लड्डुयहं रासि । विणु काले कोइलरोवमुहलु अवयारिउ महुरसमत्तभसलु। तक्खणि वसंतु अंकुरियकुरुहु कयपणयकलहु जणजणियविरहु । णारउ पुच्छिउ पीणत्थणीह कोऊहलभरियह रुप्पिणीह। महुंघरु को आयउ खयर देउ ता तेण कहि सिसु मयरकेउ । अवयरिउ माइ दे देहि खेळ ता कामें णिसुणिवि वयणु एउं। 10 दसिउं साँउ णियमाउयाहि पण्हयपयपयलियथणजुयाहि । पत्ता-जणणीथण्णेण सुउ मिलंतु आहिसित्तु किह ॥ गंगातोएण पुष्यंतु पहु भरहु जिह ॥२२॥ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकइपुष्फयंतविरहए महामव्वभरहाणुमण्णिए महाकव्वे रुप्पिणिकामएवसंजोउ णाम पैकणवदिमो परिच्छेउ समत्तो ॥ ११ ॥ . 22. १ APS 'रोल'; B रव. २ BP खयरदेउ. ३S सरूवु. ४ A ता एत्तहिं for मिलंतु in second hand. ५ ७ पुष्फदंत'. ६ B रूपिणि'. ७ AS एक्काणवदिमो; B एकणवदिमो; एकाणउदिमो. 22 1 a ससद्ध उ कामः, खुल य वे से ब्रह्मचारिवेषेण. 3 a उक्खि त्तगासु उच्चलित- कवलः; 8 °तिम्मण° व्यञ्जनम्, 5 a वि हा सि शोभमानः; 6 लायहं मोदकानाम्, 6 6 महु मकरन्दः. 7 6 °पण य क ल हु मिथुनस्य स्नेहयुद्धम्. 10 a खेउं आलिङ्गनम्. 11 6 पण्ह यपय. प्रलतं पयः. 13 भर हु जिह भरतचक्रीवत्, २२ [ महापुराणु-VoL. III ] XCII पसरंतणेहरोमंचिएण देवें रहमत्तारें। कमकमलई जणणिहि णवियाई सिरिपज्जुण्णकुमार ॥ ध्रुवकं ॥ जहिं अच्छिउ तं पुरु घरु देसु वि पुणु वित्तंतु कहिउ णीसेसु वि। मुहकुहरुग्गयसुमहुरवायहि बालकील दक्खालिय मायहि । पुत्तसणेहु जणिउ णिरु णिब्भर तहिं कालइ परियाणिवि अवसरु। 5 दुर्जणु हरिसे कहिं मि ण माइउ छुरैविहत्थु चंडिलउ पराइउ । तेण समीहतें दूसह कलि माग्गिय मयणजणणिअलयावलि। भाणुकुमारहु ण्हाणणिमित्ते तं णिसुणिवि णिरु विभियचित्तें । पुच्छिय णियमायरि कंदप्पे किं पवुत्तु एएण सदप्पे। णील णिद्ध भंगुर सुहकारा कि मग्गिय धम्मिल्ल तुहारा । 10 तं णिसुणिवि देवीद पवुत्तउं पुष्वकम्मु परिणंवह णिरुत्त। दिव्यपुरिसर्लक्खणसंपण्ण जइयहुं तुहुं महुं सुउ उप्पण्णउ । तइय९ सभामणामंकह भाणु जणिउ मुहजित्तससंकइ । बिहि"मि सहीउ गयाउ उविंदहु पासि पायपाडियरिउवंदहु । पत्ता-ता तहिं हरिणा सुत्तुट्टिएण पियपायंति बट्ठी ॥ अम्हारी सिसुमिगलोयणिय सहयरि सहसा दिट्ठी ॥१॥ देवदेव रुपिणिहि सुछायउ लक्खणवंजणचश्चियकायउ। ताइ पवुत्तु पुत्तु संजायउ तं णिसुणिवि हरिसिउ महिरायउ। पढमपुत्तु तुहुं चेय पघोसित पडिवक्खहु मुहमंगु पदेसि । पारिएण वाडियभवलेवें णवर णिओ सि कहिं मि तुहुं देवें। 1 १ AP °देहरोमंचिएण. २ दुजण. ३ S omits this foot. ४ 8 विम्हिय. ५ B पत्तु पई एण सदप्पें. ६ B णिबु. - APS सुहगारा. ८ A पुरिसु. ९ A °संपुण्णउ. १. A सच्चहाम'. ११ B विहं. १२8 पायपडिय. १३ 8 °मृग'. 2 १ A रुप्पिणिसुच्छायउ. २ P°विजण. ३ A पदरसिउ. 1 1 रइभ सारे कामेन. 6 a दुअणु सत्यभामाप्रमुखः; b चंडिल उ नापितः. 9 6 एएण एतेन. 10 a भंगुर वक्राः, 14 a विहिं द्वयोः संबन्धिन्यः. 15°पायंति पादान्ते. 16 अम्हारी सखी. 23 b पडि वक्ख हु सत्यभामाप्रमुखस्य. 4a वहरिएण पूर्वजन्मरिपुणा; °अव लेवें गण.
दुणउदिमो संधि] महापुराणु [XCII 3.9. विमलसरलसयदलदलणेसह अटेंड कमु जायउ सावत्तहु । 5 कलहंतिहिं वढियपिसुणत्तणि चिरु बोल्लिां दोहिं मितरुणत्तणि । बिहिं मि पुत्तुजा पढM जणेसह सा अवरहि धम्मिल्ल लुणेसह । मंगलघवलथोत्तहयसोत्तर पुतं विवाहकालि संपत्तह। हरिसें अजु सवत्ति विसर सुयकल्लाणण्हाणु घरि षट्टा । एहु ताहि आएसें घग्गह माविउ मज्झ सिरोरुह मग्गह। 10 तं णिसुणिवि विजासामत्थे देवें उच्छुसरासणहत्यें। वम्महेण जणकॉतलहारिहि अवरु सहाउ विहिउ छुरघारिहि । पंत अणंत वि णं जमदूएं तजिय भिश्च जणहर्णरूएं। घत्ता-पसरते गयणालग्गएण रूसिवि पंतु दुरंतड ॥ अइदीहें पाएं ताडियउ जरु णामेण महंतउ ॥२॥ 15 मेसें होईवि हउ सपियामाहु हलिहि भिरिउ होएप्पिणु मर्दुमदु । रुप्पिणिरूंउ अण्णु किउ तक्वणि णिहिय विर्माणि णीय गयणंगणि । दामोयरु ससेण्णु कुढि लग्गा णिवेजालेण सो वि णिवु भग्गउ । जयसिरिलीलालोयपसण्णहं को पडिमल्लु एत्यु कयपुण्णहं। दर हसंतु सुरणरकलियारउ तहि अवसरि आहासह णारउ। 5 कामएउ णरणयणपियारउ एंव वियंभिउ पुल तुहारउ । जंकल्लोलहु उत्तंगतणु तं महुमह सायरहु पहुत्तणु । जं तणयहु पयाउ खलदूसणु तं माहव कुलहरहु विहसणु । हरि हरिवंससरोरुहणेसरु तं णिसुणिवि हरिसिउ परमेसरु । ४ A जेठकम्मु पालिउ सावत्तहो; BSAls. जेहाकम्मु जाउ सावत्तहो; P जेट्टकमु पालिउ सावत्तहो; Als. suggests to read जेट्टकमु जायउ सावत्तहो. ५६ वडिए. ६ 8 पढम. ७ B धम्मिा; P धम्मेल्लु; S धम्मेल. ८ BS गित्त. ९ AP णियतणुरुहविवाहे आढत्तए. १० B सवित्ति. ११ । पहाविउ. १२P उच्छ. १३ P °सूर्वे; S रू. 3 १ 8 होयवि. २ S होएवि तहिं. ३ B मुहुमुहु; P संमुहु. ४ AP विमाणमो. ५ AP णिवबालेण; S नृवजालेण. ६ APS रणि. ६ B एव; S एउं. ७ A कल्लोलु होउ तुंगत्तणु. BPS उत्तुंग'. ८ A हसिउ. 56 सावत्तहु सपत्नीपुत्रस्य. .8 a°ह यसो तह हतकणे. 9 a वि स दृइ विकसति; °कलाण° विवाह:. 10 a ए हु नापितः. 12 a वम्म हेण कामेन; b छु र धारि हि नापितस्य. 13 a एंत आगच्छन्तः; 6 जण द्दण रूएं विष्णुरूपेण. 15 जरु जरनाम्रा. 3 1 a मे से हो इ वि मेषरूपेण; स पि या म हु वसुदेवः. 3 a कुढि पृष्ठे; 6 णि यु नपः. 9a°णेसह सूर्यः.
XCII.3.10..] पुष्फयंतविरइयउ [णेमिणाहणिव्वाणगमणं सिसुदुन्धिलसियाई कयरायडु हरिसु जणंति अवंस णियतायडु | 10 एत्थंतरि अणंगु पयडंगउ होइवि गुरुयणि विणयवसं गउ । पडिउ चरणजुयलह महुमहणहु कंसकेसिपायवदवदहणहु । तेण वि सो भुयदंडहिं मंडिउ आसीवाउ देवि अवडिउ। घत्ता-कंदप्पु कणयणिहु केसवहु अंगालीणउ मणहरु ॥ णं अंजणमहिहरमेहलहि दीसह संझाजलहरु ॥३॥ : 15 हरिणा मयणु चडाविउ मयगलि णं दियहेण भाणु उययोचलि। उवसमेण परमत्थविमाणह णं अरहंतु देउ गुणठाणइ । बंदिर्विदेउग्धोसियभहें पुरि पहसारिउ जयजयसहें। किउ अहिसेउ सरहु सुरमहियहु भाणुइटुकुमारिहिं सहियहु । सो जि कुलकमि जेट्ठ पयासिउ पडिवक्खहु उव्वेउ पविलसित। 5 लुय रुप्पिणीह गंपि णीलुर्जल सञ्चहोमदेविहि सिरि कोतल। भवियव्वउं पच्छण्णु पैदरिसिउं अण्णहि वासरि केण विभासि। गोविंदहु करिकरदीहरकर होही को वि पुत्तु कप्पामरु । तं आयण्णिवि भाणुहि मायरि गय तहिं जहिं अत्थाणइ थिउ हरि। पत्थिउ पिययमु ताइ णवेप्पिणु अण्ण म सेवहि मई मेल्लेप्पिणु। 10 ताव जाव तणुरुहु उपजह तं मग्गिउ तहि देहएं दिजह । तं णिसुणिवि रुप्पिणिइ सणंदणु भणिउ सयणमणणयणाणंदणु । पुत्त पुत्त पिसुणहि पाविट्ठहि मज्झु सैवत्तिहि दुट्ठहि धिट्ठहि। घत्ता-बैयरिद महुँसूयणवल्लहइ जह वि णाहु ओलग्गिउ ॥ तो वि तिह करि ण होह सुउ एत्तिउं तुहुं मई मग्गिउं॥४॥ 15 ९P अवसु. १० P गुरुयण'. ११ । भुवदंडहिं. 4 १B उवयाचलि. २ S अरहंतदेउ. ३ B 'वंद. ४S omits this foot. ५ AB पयसारिउ. ६ S भाणु वि इट्ठ; P भाणुवहहु कुमारिहिं. ७ P कुलक्कम. ८ AP णीलुप्पल. ९ APS सच्चभाम'. १० BS वि दरिसिउं. ११ 3 तणरुहु. १२ P तहि दहवे; 8 तं दइएं. १३ BP सवित्तिहे. १४ BP खेयरिए. १५ P महसूयण'. १६ 9 करे. १७ BPS णउ होइ. 10 a क य रा य हु कृतरागस्य प्रीतेः; अवस अवश्यम् . 11 पयडंग उ प्रकटशरीरः. 13 a तेण हरिणा. 14 कण य णि हु सुवर्णसदृशवर्णः. 15 °मे हल हि मेखलायां तटे. 42 a पर मत्थ वि या ण ह त्रयोदशे गुणस्थाने. 3 a°भ हे मङ्गलेन. 4 a सरहु स्मरस्य; b भाणुवाट्ट° पूर्व भानोर्याः कन्या उपदिष्टाः ताभिः सहितस्य. 7 a भविय व्व उं केनचिन्नैमित्तिकेन भवितव्यं कथितं स्वर्गाद्देवश्च्युत्वा कृष्णपुत्रो भविष्यति. 9 a भाणु हि मा य रि सत्यभामा. 11 6 दिज इ दीयते, दत्तमित्यर्थः. 13 a पि सुण हि दुर्जनायाः सत्यभामायाः. 14 ख य रिइ सत्यभाम या. -१७२- दुणउदिमो संधि] महापुराणु [XCII.6.5. 5 5 ताहिम होउ होउ वर एयहि जंबावाहि पुण्णससितेयहि । वच्छल पियसहि णंदउ रिज्झउ इयर विसमसंतावें डाउ। तं णिसुणिवि विहसिवि कंदप्पे णियविजासामथवियप् । पइरहकोमहि वडियछायहि रयसैलिदियहि चउत्था ण्हायहि। जंबावाहि उकिउ केहउं सचहामदेविहिजं जेहउं । कामख्य॑मुहिय पहिरेप्पिणु गय हरिणा विपवर मंण्णेप्पिणु । रमिय गब्भु तक्खणि संजायउ कीडवसुरु सग्गग्गहु आयउ । णवमासहिं लायेण्णरवण्णउ संभवु णाम पुत्तु उप्पण्णउ । जंबावरहि पउण्ण मणोरह सुय वहुंति महंत महारह । जणणिजणियपिसुणते दारुणु अवरहिं दिवसि जाय कोवारुणु। 10 संभवेण अवमाणिवि चित्तउ भाणु भणियसरजॉइहि जित्त। पुण्णविसेसु सुणिवि गरुयारउ मुक्कउ क्षति रोसपब्भारउ । सहामदेविड गुणकित्तणु पडिवण्णउं रुप्पिणिसयणत्तणु । घत्ता-इय णिसुणिवि मुणिगणहरकहिउं सीरपाणि पुणु भासइ अजै वि का वरिसई महुमहणु देव रजु भुंजेसह ॥५॥ 15 6 दसदिसिवहपविदिण्णहुयासे मजणिमित्ते दारावइ पुरि एउं भविस्सु देउ उग्योसइ पढमणरह सिरिहरु णिवंडेसह पच्छह पुणु तित्थयरु हवेसह णासेसह दीवायणरोसें। जरणामें वणि णिहणेवउ हरि। बारहमइ संवच्छरि होसह । एक्कु समुद्दोवमु जीवेसह । एत्थै खेत्ति कम्माई डहेसह । 5 १ P हसेवि. २ B°कामहो. ३ APS रयसल'. ४९ रुघु. ५ APS सच्चभाम'. ६ 8 °रूव. ७ 8 परिहेप्पिणु. ८ B Als. वियवर (वि + अवर ). ९ A मेल्लेप्पिणु. १. AP कीडयसुरु सो सग्गहो आइउ. ११ P लावण्ण'. १२ । संभवणामु; P जंबावइहे पुत्तु उप्पण्णउ. १३ AP ते वेणि वि पउण्णमणोरह. १४ BK °जायहिं. १५ AP मुणेवि. १६ APS सचभाम". १७P अजु. 6 १P णिहणेव्वउ. २ ABPS णिवसेसइ. ३ AP एत्थु छेत्ति. 5 4 a पहर ह काम हि भर्तृरतिवाञ्छकायाः; 6 र य स लि दि य हि रजस्वलादिने. 1 6 पवर मण्णे प्पिणु प्रवरां मत्वा.76 कीड व सुरु क्रीडवचरः 9 महारह रणेऽनिवर्तकाः. 1 जण णि ज णि य' मातृसंधुचितेन. 11 b भणि य स रजाइ हि भणितबाणजाल्या. 6 26 जरणा में सत्यभामामन्त्रिणा. - XCII.6.6.] पुष्फयंतविररायड [णेमिणाहणिबाणगमणं 10 तुडुं छम्मास जाम सोमायाँ हिंडेसहि सोयंतेउ भायरु । विमलिं देविं उम्मोहेवउ वणि सिद्धत्थे संबोहेवउ । दइगंवरिय दिक्ख पालेप्पिणु कुच्छिउ णरसरीरु मेल्लेप्पिणु । माहिंदा अमरत्तु लहेसहि पुणरवि एउं खेत्तु आवेसहि । होसहि सिरिअरहंतु भडारउ दुम्महवम्महवम्मवियारउ। इय णिसुणिवि दीवायणु मुणिवरु हुउ गउ अवरु पवरु देसंतरु । महुमहमरणायण्णणसंकित थिउ जाइवि णियदइवें ढंकिउ । जरकुमार विलसियपंचाणणि कोसंबीपुरिणियडह काणणि । भूसिउ गुंजाहरणविसेसें संठिउ सुंदरु णाहलवेसें। घत्ता-मिच्छत्ते मैलिणीहूयएण दढणरयाउसु बद्धउं ॥ महुमहणे पुणु संसारहरु जिणवरदंस लद्धउं ॥६॥ 15 पसरियलमयभत्तिगुणरूंदें वेजाव कयउं गोविंदें। सत्तुय काराविय णियपुरवरि ओसहु तें दिण्णउं मुणिवरकरि । तित्थयरत्तु णामु तेणजिउं जं अमरिंदरिंदहिं पुजिउं। इय णिसुणिवि माहउ आउच्छिवि णासणसीलु सव्वु जगु पेच्छिवि । पजुण्णाइ पुत्त वउ लेप्पिणु थिय णिग्गंथ कलुसु मेल्लोप्पिणु । 5 रुप्पिणि आई करिवि महएविउ अट्ट वि दिक्खियाउ सृयसेविउ । वम्महु संभेउ रिसि अणुरुद्धउ तवजलणे दंडिवि मयरद्धउ । तिणि वि उजयंतगिरिवरसिरि महुरमहुरणिग्गयमहुयरगिरि । केवलणाणु विमलु उप्पाइवि किरियाछिण्णु झाणु णिज्झाइवि। घत्ता-गय मोक्खहु णेमि सुरिंदथुउ णिम्मलणाणविराइउ ॥ 10 विहरेप्पिणु बहुदेसंतरहं पल्लवविसयहु आइउ ॥ ७ ॥ Y AS सोयाउरु; P सोयायरु. ५ B सोएंतउ ६ APS विमलें देवें. ७ A उम्मोएवउ; P उम्मोहे- व्वउ. ८P दीयायणु. ९ S जायवि. १० B °कुमार. ११ B मिलिणीहुयएण. १२ B °दसण. 7 १ । णियपुरि. २ S दिण्णा. ३ S माहवु. ४ AP सिय'. ५ AB संबूरिसि. ६ APS अणिरुद्धउ. ७ ABPS डहेवि.८°छिण्ण. 6 b सोयं त उ शोचमानः. : उम्मो हे व उ मोहरहितः करणीयः; । सिद्ध त्] सिद्धार्थनाम्ना देवेन. 96 आवेस हि भरतक्षेत्रमागमिष्यति. 12 a°आ यण्ण ण सं कि उ आकर्णनेन भीतः. 7 1 a °स म य° जिनमतम् . 2 a सत्तु य सक्तवः. 4 a आ उच्छि वि पृष्वा; 6 णा सण सी लु अस्थिरम् . 6 6 स य से वि उ श्रीसेविताः. 7 a वम्म हु प्रद्युम्नः; अणुरुद्ध उ प्रद्युम्नपुत्रः. 8 b म हुर- म हुर° मधुरादपि मधुराः; °म हु य र गिरि भ्रमरशन्दे. - दुणउदिमो संघि] महापुराण [XCII.9.10. 8 5 बलएवें पुच्छिउ सुरसारउ पंडवकह वजरह भडारउ । कंपिल्लिहि णयरिहि णरपुंगमु दुमडे णाम महिवह सुहसंगमु । दढरह घरिणि पुत्ति तहु दोवह जा सोहग्गे कामु वि गोवइ । सा दिजाकहु मंतु पमंतिउ चंड णाम पोयणपुरि खत्तिउ । देविल घरिणि पुत्तु जाणिजह इंदवम्मु तहु सुंदरि दिजह । अवरें भणिउं भीम भडकेसरि जो आहवि घल्लह णहयलि करि। दिजइ तासु धूय परमत्थे अवरु भणइ जह परिणिय पत्थें । तो एयहि तयपटु णिबज्झइ अण्णु भणइ महुं हियवइ सुज्झइ । सुयहि सयंवरविहि मंडिजह केत्तिउंहियउल्लउं खंडिजा। जो रुश्च सो माणउ इच्छह दुजण किं करति किर पच्छह । घत्ता-तहिं अवसरि खलढुंजोहणेण कवडें जूई जिणेपिणु ॥ णिद्धाडिय पंडव पुरवरहु सई थिउ पुहइ लएप्पिणु ॥ ८॥ 9 पुव्वपुण्णपन्भारपसंगें जउहरि घल्लिय णड सुरंगें। गय तहिं जहि आढत्तु सयंवरु विविहकुसुमरयरंजियमहुयरु । मिलिय अणेय राय मउबुजेल चमरधारिवालियचामरचले। पहपंसुल पंथिय छुडु आइय ते पंच विकण्णा पलोइय । दहवें लोयवाल णं ढोइय णं वम्महसरगुण संजोदय । 5 सिद्धत्थाइ राय अवगणिवि कामु व दिव्वघेणुद्धरु मण्णिवि । पत्थु सलोणु विसेसें जोइउ तहि दवें भत्तारु णिओइउ । चित्त सदिहि माल तहु उरयलि लच्छीकीलाप्रंगणि पविउलि। ता हरिसिय णीसेस णरेसर पहिय पणच्चिय उब्भिवि णियकर। जयजयसहें णयरि पट्टहिं जिणभहिसेयपणामपहिहिं । 10 8 १ AP दुवउ णामु; S दुमउ. २ BS अवरि. ३ AB भीमभडु. ४ AP तियपहु. ५ B खलु. ६ BP जूएं. 9 १ A जजहरे; BPS जहरे. २P सुतुंगे. ३ BS "कुसुमरसरंजिय”. ४ BP जलु. ५ B°चलु. ६ P लोइयवाल. ७P दिव्यु. ८P °पंगणि; S °अंगण. ९ A °पणामअहिडहिं. 8 26 दुम उ द्रुपदः. 3 a दो वह द्रौपदी; 6 गोवाइ कोपयति क्रोधं कारयति. 6 6 करि गजान्. 76 पत्थे अर्जुनेन. 9 1 a ज उहरि लाक्षामण्डपे आवासे धृताः, तस्मात् शृङ्गविवरेण नष्टाः. :3 6 च मरधा रि' चमरधारिणीभिः. 4 a पहपंसुल मार्गधूलिग्राहिणः 6 6 दि म्व धणुद्धरु अर्जुनः. 7a पस्थु अर्जुनः; सलोणु लावण्ययुक्तः -१७५ xcII.9.11.] पुष्फयंतविरइयत [णेमिणाहणिव्वाणगमणं कालु जंतु बहुरायविणोयहि #उ जाणइ भुंजेवि य भोयहि घत्ता-काले जंतें थिरैथोरकर रणि पल्हत्थियगयघड ॥ पत्थेण सुहद्दहि संजणिउ सिसु अहिअण्णु महाभा ॥९॥ 10 अवरु वि मुहमरुथियमत्तालिहि सुय पंचाल जाय पंचालिहि। पुणु वि भुयंगसेणपुरि पविसणु कियउं तेहिं कीअयणिण्णासणु। मायावियाई धरोप्पिणु पुणें विराडमंदिरि णिवसेप्पिणु । आरिणरवह जिणिवि सर घत्तिवि कुढि लग्गिवि गोउलहं णियत्तिवि। पुणु कुरुखेत्ति पवडियगौरव पंडसुपहिं परजिय कोरंव । अखलियपरिपालियहरियाणउ जाउ जुहिडिलु देसहु राणउ । थिउ रायोणुवट्टि गुणवंतउ भायरेहिं सुहं सिरि भुंजंतउ । बारहवरिसई णवर पउण्णई गलियर पंकयणाहहु पुण्णई । वणधैल्लियमहराह पमैत्तहिं मयपरवसहिं पधुम्मिरणेत्तहिं । सिसुकीलारपहिं संताविउ रायकुमारहिं रिसि रोसाविउ । 10 सो दीवायणु छुड छुड आयउ मुउ भावणसुरु तक्खणि जायेउ । घत्ता-आरूसिवि पिसुणे मुक्क सिहि पावेप्पिणु सुरदुग्गइ ।। धवलहरधवलधर्यमणहरिय स्खणि दैड्डी दारावह ॥ १०॥ १० BAns. णउ जाणिजह भुंजियभोयहिं. ११ A थिरघोरकरु. १२ APS अहिवण्णु. १ % अवर. २ BS पंचालु. ३ B भुयंगसेल; S भुयंगसल'. ४ P पइसणु. ५ 8 कयउं. ६ P स्वाइं. ७S omits this foot. ८ BAls. गारव; PS °गउरव. ९ PS कउरव. १० AP णायाणुवट्टि; B रायाणुवड्डि. ११ P सउं. १२ ABPS वणे. १३ B पत्तहिं. १४ B भावणि; S भावणु. १५ P संजायउ. १६ P°अहमणोहरिय. १७ B दिही. 13 सुहद्द हि प्रथमराज्यां सुभद्रायाम् ; अ हि अण्णु अभिमन्युः. 10 1 a मुहमरु° मुखवाते पंचाल द्रौपदीपुत्राः पञ्च पंचा लि हि द्रौपद्याः. 2 a भुयंग- सेण° नगरस्य नामेदम् ; 6 की अय° कीचकस्य. , a मा या वियरूया ई युधिष्ठिरेण राजरूपम्, मीमेन रसवतीपाकरूपम्. अर्जुनेन बृहंदलरूपम् , नकुलसहदेवाभ्यां विप्ररूपम् . 4 a सर पत्ति वि बाणान् मुक्त्वा; bणि यत्ति वि पश्वानिवर्त्य गृहीत्वा. 86 पंक यणा ह हु पद्मनाभस्य. 10,6 रिसि द्वीपायन - दुणउदिमो संधि महापुराणु [ XCII.12.9. 11 सयणमरणरहसोएं भरियड सहुं बलएवें लहुं णीसरियउ । होउ होउ दिव्वाउहसिक्खर पोरिसु काई करइ भग्गक्खह । णे धय ण छत्तण रह णउ गयवर जउ किंकर चलंति णउ चामर । देहमेत सावयभीसावणु बेण्णि वि भार्य पइट्ठ महावऍ। चक्कि विडवितलि सुत्तु तिसायउ सीरि सलिलु पविलोयहुं धाइउ। 5 तहिं अवसरि हयदेव रुद्धउ जरकुमारभिल्ले हरि विद्ध। जइ वि जीउ दुग्गइं आसंघह तो वि ण णियह को विजगिलंघह। मुउ गउ पढमणैरयविवरंतर सोक्खु ण कासु वि (यणि णिरंतर । जलु लएवि तक्खणि पडियाएं पसरियमोहतिमिरसंघाएं। घत्ता-खयकालफणिदें कवलियउ महि णिवडिउ णिच्यणु ॥ 10 बोल्लाविउ भायरु हलहरिण महिउ मउलियलोयणु ॥ ११ ॥ 12 उट्टि उहि अप्पाणु णिहालहि दामोयर धूलीइ विलित्तउ उढि उट्टि केसव मई आणिउं उट्टि उहि सिरिहर साहारहि उहि उटि हरि म बोल्लावहि पूयणमंथण सयडविमहण इंदु वि बुडह तुह आसिवरजाल डझउ पुरि विहडउ तं परियणु भाह धैरतिदितिउप्पायर्ण लह जलु महुमह मुहूं पक्खालहि । उटि उट्टि किं भूमिहि सुत्तउ । णिरु तिसिओसि पियहि तुहुं पाणिउं। महं णिजणि वणि किं अवहेरहि। चिंताऊरिउ केत्तिउं सोवहि। विमणु म थक्कहि देव जणहण । अजै वि तुझु जि राउ धरणीयलि । अंतेउरु णासउ वियलउ धणु । छुडु तुहुं एक्कु होहि णारायणे । 11 १ AP°मरणभयसोएं. २P धण यण छत्त ण रह णउ गयवर; Sण धय ण छत्त णउ गयवर. ३ B किंकिर. ४ AP चलंति चामरधर. ५ B °मित्तु; S "मेत्तु. ६ । भाइ. ७ । वणे. ८ APS तिसाइउ. ९ P सीरि वि सलिलु पलोयहुं धाइओ. १० B हउ. ११ AP भले. १२ S जीवु. १३ P °णरए. १४ P भुवणे. १५ APS पडिआएं. १६ 5 माहवु. 12 १मुह. २ P°मथण'. ३ Als. अजेवि; BS अजि वि. ४ APS °धरित्ति'; ५ A °थित्ति P °धित्ति'. ६ Pउप्पायणु. ७ Pणारायणु. 11 1a°कह° उत्पनेन. 26 भग क्वइ भाग्यं पुण्यं तस्य क्षये. 5a विड वितलि वृक्षतले; b पविलो य हुं अवलोकयितुम् . 7 a दुग्ग ई विषमस्थानानि; bणि य ह भवितव्यम् . 9aपडियाएं प्रत्यागतेन. 11 म उलि यलो य णु मुकुलितनेत्रः. 1256 चिंताऊरि उ नगरदाहत्वात् . 66 विमणु विमना:. 86 वियल उ बिगलतु नश्यतु. २३ [ महापुराणु-VoL. III] ixcil:12.10.] पुष्फयंतविरायां [णेमिणाहणिव्वाणगमणं जहिं तुहुं तहिं सिरि अवसें णिवसह जहिं ससि तहिं किं जोण्हण विलसह । उट्टि उठ्ठि भहिय जाइजा किं किर गिरिकंदरि णिवासिन्जह । किंण मझु करयलि कर ढोयहि किं रुट्ठो सि बप्प णउ जोहि । घत्ता-उटाविवि सुइरु सबंधवेण हरिहि अंगु परिमट्ठउं । वणविवर होतउ रुहिरजलु ताम गलंत दिट्ठउं ॥ १२ ॥ 13 तं अवलोइवि सीरिहि रुग्णउं तुज्झु वि तणु किं सत्थें भिण्णउं। गरुडणाहु किं डसियउ सप्पे अहवा किं किर एण वियप्पें। मं छुडु जरकुमारु एत्थाइड तेण महारउ बंधवु घाइउ । घाइउ ण मरह कण्ड भडारउ दुइमदाणविंदसंघारउ। एउं भणंतु पेउ सो ण्हाणइ सोयाउरु णउ काई मि जाणह। 5 देवंगई वत्थर परिहावह भूसणेहिं भूसह भुंजावइ । मुयउ तो वि जीवंतु व मण्णा जणभासिउंण किं पि आयण्णइ । कुंकुमचंदणपंकें मंडह खंधि चडाविवि महि आहिंड। देवें सिद्धत्थे संबोहिउ थिउ बलएउ समाहिपसाहिउ । छम्मासहि माहियलि ओयारिउ विट्ठ सट्टु तेण सकारित। 10 सुहिविओयणिब्वेएं लइयउ णोमिणाहु पणविवि पावड्यउ । अच्छरकरचालियचलचामरु सो संजायउ माहिंदामरु । पत्ता-आयण्णिवि महुसूयणमरणु जसधवलियजयमंडव ।। गय पंच वि सिरिणेमीसरहु सरणु पट्टा पंडव ॥ १३ ॥ 14 दिवउ जिणु णीसल्लु पिरंतर अक्खड मिणाहु इह भारहि पणवेप्पिणु पुच्छिउ सभवंतरु । चंपाणयरिहि महियेलि सारहि। ८ APS जोयहि. 13 १ AS सीरि; P सीरें. २ B गुरुड. ३ B डंसिउ. ४ APS बंधु वि घाइउ. ५ APS पायउ. ६ P एम. ७ A भणंतु कण्हु सो. ८ B महुसयण; S महसूयण'. ९P पयट्ठा. 14 १B णिरंबरु. २ AP3 महियल'. 11 भद्दिय हे नारायण. 13 उहावि वि उचाल्य. 14 वण° व्रणः. 13 सत्ये शस्त्रेण.5 पेउ मृतकं स्नापयति.9 °पसा हिउ शृङ्गारितः, 10 a ओ यारि उ भूमौ स्कन्धादवतारितः । स का रिउ दग्धः. 13 °ज य° जगत् . - दुणउदिमो संधि] महापुराणु [XCII.15.10. 5 मेहबोहु कुरुवंसपहाणउ होतउ इदसमाणउ राणउ। सोमदेउ बंभणु सोमाणणु सोमिल्लाबंभाणिथणमाणणु । सोमयत्तु सोमिल्लउ भाणित गंदण सोमभूइ जणि जाणित। ताहं अणेयधण्णधणरिद्धिउ अग्गिभूह माउलउ पसिद्ध। अग्गिलगब्भवाससंभूयउ एयउ तिण्णि तासु पियधूयउ । धंणसिरि मित्तसरी विमणोहर णायसिरी वि सुतुंगपओहर । दिण्णउ ताहं ताउ धवलच्छित कुलभवणारविंदणवलच्छिउ । जिणपयपंकयाइं पणवेप्पिणु सोमदेउ गउ दिक्ख लएप्पिणु। 10 अण्णहिं दिणि धम्मरुह भडारउ दूसहतवसंतत्तसरीरउ। णवकंदोट्टदलुजलणेत्तें सोमदत्तणामें दियपुत्तें। परमइ अणुकंपा णियच्छिउ घरपंगणु पातु पडिच्छिवि । धणसिरि भणिय तेण वयगेहउ भोयणु देहि" रिसिहि णिण्णेहहु । वत्ता-ता रूसिवि ताइ अलक्खणइ साहुहि विसु करि दिण्णउं ।। 15 तं भक्खिवि तेण समंजसेण संणासणु पडिवण्णउं॥१४॥ 15 देउ भडारउ हुयउ अणुत्तरि दुक्खविवजिह सोक्खणिरंतरि। तं' तेहउं दुकिउं अवलोइवि मह अरहंतधम्मि संजोइवि। वरुणायरियहु पासि अमाया तिणि वि भायर मुणिवर जाया। गुणवइखंतिहि पयई णवेप्पिणु कामु कोहु मोहु वि मेल्लेप्पिणु । तरुणिहिं संजमगुणेवित्थिण्णउं मित्तणार्यसिरिहिं मि बेउं चिण्णउं। 5 सल्लेहणविहिलिहियइं गत्तई अनुयकप्पि सुरत्तणु पत्तई । पंच वि ताई पहाइ महंतई थियइं दिवसोक्खइं भुजंतई। ताम जाम बावीससमुदई धम्म कासु ण जायई भह । रिसि मारिवि दुक्कियसंछण्णी पंचमियहि पुर्हइहि उप्पण्णी। पुणु वि संयंपहदीवि दुदरिसणु फणि हुई दिट्टीविसु भीसणु । 10 ३ A मेहवाउ. ४ APS °धणरिद्धउ. ५ Als. "वासे; B "वासि. ६ P 'पयोहर. ७ A ताउ ताहं. ८P सोमभूई'. ९ A धणि सिरि; P फणि सिरि. १० 8 वयगेहहो. ११ 5 दिण्णु. 15 AS तें तेहउ; BP ते तेहउ. २ PS वरुणाइरियहो. ३ | "गुणु. ४ Pणायधण- सिरिहिं. ५ ABP वउ. ६ A सोक्ख दिव्वई. ७S omits this foot.. ८ APS पुढविहे. ९PS सयंपहे दीवे. 14 4 a बंभ णु पुरोधाः. 6 a ताहं तेषां त्रयाणां मातुल:. 7 6 तासु अनिभूनेः पुत्र्यः. 96 कुल भवणार विंद कुलगृहमेव कमलम् . 12. "कंदो कमलम्. 15 Ha 'लि हि य ई कृशीकृतानि, कृषितानि. १७२ - XCII.16.11.] पुष्फयंतविरायड [णेमिणाहणिव्वाणगमणं पुणु वि गैर तसथावरजोणिहि हिंडिवि दुक्खसमुष्भवलौणिहि । पुणु मायंगि जाय चंपापुरि गोउरतोरणमालाबंधुरि साहु समाहिगुत्तु मण्णेपिणु धम्मु जिर्णिदसिङ जाणेप्पिणु घत्ता-तेत्थु जि पुरि पुणरवि सा मरिवि दुग्गंधेण विसई ॥ मायगि सैंयंघहु वणिवरहु सुय धर्णएविहि हूई ॥ १५ ॥ 15 16 दुग्गंधेण सुट्ठ तेत्थु जि घणदेवहु वणिउत्तहु सुउ जिणदेउ अवरु जिणयत्तउ पूइगंध किर दिजइ इ8 बालहि कुणिमसरीरु दुगुंछिवि तउ लेप्पिणु थिउ सो परमदृहु उवरोहें कुमारि परिणाविड ण हसइण रमइ उ बोल्लावा जिंदंती णियकुणिमकलेवरु सुव्वयखंतिय झत्ति णियत्तिइ बिणि वि देविउ गुणगणरइयउ भणइ भडारी वरमुहयंदहु बेणि वि जिणपुजारयमइयउ तहि संविग्गमणे संजाएं जह माणुसभउ पुणु पावेसहुं इय णिबंधु बद्धउ विहसंतिहिं उज्झहि सिरिसेणहु णरणाहहु घरिणि जसोयदत्त धणवंतहुँ । जिणवरपयपंकयजुयभत्तउ । एउं वयणु आयण्णिवि जेहें। सुब्धयमुणि गुरु हियइ समिच्छिवि। पायहिं णिवडिय परु पाणिटुहु। 5 संतावित। दुहवत्तणु किं कासु वि भावह । थिदह णियसुहूं धर्ण परियणु घरु । पुच्छेिय चरणकमलु पणवंतिह। एयउ किं कारणु पावइयउ। 10 वल्लहाउ चिरैसोहम्मदह। गंदीसरदीवंतरु गइयउ। अवरोप्परु बोलिउं अणुराएं। तो बेण्णि वि तवचरणु चरेसहुँ। दोहिं मि करु करपंकह दितिहिं। 15 सिरिकंतहि जयलच्छिसणाहहु । १. S णरय. ११ P °खोणिहे. १२ AP माणेप्पिणु. १३ ABAls. सुबंधुहे. १४ A धणदेविहे. 16 १ AP असोयदत्त; BS यसोयदत्त. २ घणवत्तहो. ३ AP कयकयभत्तउ. ४ B दुगंछिवि. ५ APS लएवि. ६ Als. परमेट्ठहो against Mss. ७ AP णिवडिउ बंधु कणिहहो; Als. णिवडिउ परु. ८ A परियणु धणु. ९ PAls. "खंतिय. १० AP णियंतिए. ११B पुच्छिय दुग्गंधा पणवंतिए in second hand. १२ B बिण्णि वि खुल्लियाउ गुणगणरइयउ. १३ APS चिरु. १४ 5 ° भवु. १५ A णिबद्ध. १६ Pओज्झहे. 16 सुयंध हु सुगन्धस्य. 16 3 a पूइगंध दुर्गन्धा. 4 a कुणि म° दुर्गन्धं कुथितम् . 5a पर महहु परमार्थेन. 86णि यसु हुं आत्मनः शुभं पुण्यम् . 9aणि यत्तिइ निवृत्तया स्वगृहानिर्गतया तया सा आर्या पृष्टा. 11 b चिर सो ह म्मि द हु पूर्वजन्मनि सौधर्मस्य. 156 करपंक इ हस्तेन वाचा च. -१८०- दुणउविमो संधि] महापुराणु [XCII.17.8. जायउ पुत्ति कुवलययणउ मुहसंसंककरधवलियगयणेउ । घत्ता-हरिसेण णाम तहिं पढम सुय हरिसपसाहियदेही । सिरिसेण अवर वम्महसिरि व सर्वे सुरवहु जेही ॥ १६ ॥ 17 वरणरणारीविरइयतंडवि सरिवि सेजम्मु सयंवरमंडवि। बद्धसंथ जाणिवि ससितेयउ हलि बिण्णि वि पावड्यउ एयउ। खंतिवयणु आयण्णिवि तुट्ठी सुकुमारि वि तवयम्मिणिविट्ठी। ऐक्कु दिवसु झायंतिउ जिणु मणि जोईयाउ सव्बउ णंदणवणि । झे त्ति वसंतसेणणामाला वेसह कुसुमसरावलिमालह । चिंति जिह एयहं सिवगामिउ तिह मझु वि होजउ जिणसामिउ । जिह एयहुं णिवूढपरीसहु तिह मज्झु वि होजउ तवु दूसहु । एव सलाहणिजु सलहतिह गणियह पावें सहुं कलहंतिह। १७ 8 पुत्ति कुव?. १८ AP °णयणिउ. १९ ABPS मुहससहरकर'. २० A गयणिउ; P गयणओ. 17 १ AS omit स in सजम्मु; B सुजम्मु. २P सुकुमारे. ३ From this line to 18. 2, P has the following version: एक्कु दिवसु झायंतिउ जिणु मणे संठियाउ सव्वउ णंदणवणे । तेत्थु वसंतसेणणामालिय वेसय कुसुमसरावलिमालिय । बहुविदेहि परिमंडी जंती लीलए वयणहो वयणु भणंती। णियकर करयलेसु लायंती णयणसरावलीए पहणंती। णियवि णियाणु कयउ सुकुमारिए बहुदोहग्गभारणिरुभारिए । जिह एयहे एए सुकरायर तिह मझु वि जम्मंतरे णरवर । जिह एयहे सोहमामहाभरु तिह मज्झु वि होजउ सुणिरंतर । एम णियाणु करेवि अण्णाणिणि हुय अप्पाणहो जि सा वहरिणि । काले कहिं मि मरेवि संणासें दंसणणाणचरित्तपयासें । अंतसग्गे जाइय सियसेविय चिरभवसोमभूह सुरदेविय । पत्ता-तहिं होतउ काले ओयरेवि हुउ सोमयत्तु जुहिट्ठिलु ।। सोमेलु भीम भीमारिभडु भुयबलमलणु महाभडु ॥ १७ ॥ 18 बारसविहतवझीणसरीरउ सोमभृह सो आसि भडारउ । सो किरीडि होएवि उप्पण्णउ धणसिरि णउलु धम्मवित्थिण्णउ। ४ A संठियाउ, ५ A तेत्यु for झत्ति. ६ A °सारए. 19 सुरव हु सुरवधूः अप्सराः. 17 1 a°तंड वि नर्तके; 6 स रि वि स्मृत्वा. 2 a°संथ नियमः; हलि हे पूतिगन्धे. 36 सुकुमारि पूतिगन्धा; णि विट्ठी प्रविष्टा. 5 6 वेस इ वेश्यया. 8 a सलाह णि जुलाध्यं तपः.
XCII.1.7.9.] पुष्फयंतविण्यउ [णेमिणाहणिग्वाणगमणं पुण्णु णिबद्धउं किं वणिजह जिणु सुमैरंतहं दुकिउ छिजह । मरिवि तेत्यु बिणि विसंणासें दंसणणाणचरित्तपयासें। 10 अंग्गसग्गि जायउ सेयसेविउ चिरभवसोमभूह सुरु सेविउ । घत्ता-तहिं होती काले ओयरिवि हुये हरिसेण जुहिट्ठिलु ।। सिरिसेणे भीमु भीमारिभड भुयबलमलणु महाबलु ॥ १७ ॥ 18 बालमराललीलगइगामिणि अवर वसंतसेण जा कामिणि । सा किरीहि होइवि उप्पण्णी फणसिरि उलु धम्मवित्थिण्णी। मित्तसिरि वि सहएउ ण चुक्का कम्मु णिबद्धउं अवसे दुकह । दुवयहु सुय पेम्मंभमहाणह जा दुग्गंध कण्ण सा दोमैह । भणइ जुहिट्ठिलु हयवम्मीसर भणु भणु णियभवाईणेमीसर। 5 कहइ भडारउ भक्खियतरुहलु होतउ पढमजम्मि हडं णाहलु । रिसि विद्धंतु सघरिणिइ वारिउ पाणि सबाणु धरिउँ ओसारिउ । णविय भडारा वियलियगावें महुमासह णिवित्ति कय भावें । फणि डंकिउँ मुउ भिल्लु वरायउ इन्भकेउ वणिवरकुलि जायउ । पुणु हउँ काले जिणपणवियसिरु वयहलेण हूयउ कप्पामरु । 10 पुणु सुरु धुरिवि देह भासुरु हुउ चिंतागइ खयरणरेसरु । पुणु त चरिवि समाहि लहेप्पिणु उप्पण्णउ माहिंदि मरेप्पिणु । पुणु अवराइउ णरवइ हूयउ मुणि होइवि अधुइ संभूयउ । पुणु संजायउ दणिहीसरु सुप्पैइगु णामें पुहईसरु । घत्ता-हउँ हुँउ रिसि सोलहकारणइं णियहियउल्लह भावियई ॥ 15 जिणजम्मकम्मु मई संचियउं बहुदुरियई उड्डावियई ॥ १८ ॥ ७ A सुअरंतहे; S सुयरंतहं. ८ A तिण्णि वि. ९ AS अंतसग्गि. १० A सियसेविय. ११ A सुरदे- विय; S सुरदेविउ. १२ A होतउ. १३ A हुउ सोमयत्तु जुहिट्ठिलु. १४ A सोमिल्लु भीमु. ( It appears that P contains an altogether new version from agfaat down to action, while A scoms to agree with Pin lines which are common to all versions. 18 ? A agrees with P in the text of the first two lines for which see under 17. R S धम्मु. ३ A दोवह. ४ AP धरेवि. ५ APS डक्किड. ६ 8 °पणमिय'. ७ ABPK मरेवि. ८ A देहभालासुरु. ९ S तवु. १० B लएप्पिणु. ११ B अच्चुउ. १२ A देउ णिहीसरु; BPS दिव्वणिहीसरु. १३ P सुपइहु. १४ BKS omit हुउ. 11 a अग्गस ग्गि षोडशे स्वर्गे; स य से विउ श्रोसेविते सोमभूतिचरस्य देव्यौ संजाते द्वे अर्जिके. 18 2a किरी डि अर्जुनः; 6 फण सिरि नागश्रीचरी. 46 दोमइ द्रौपदी. Hbणा हलु भिल्ल.. 7 6 स बाणु बाणसहितः. Ba ण वि य भडारा नमितो भट्टारकः, -१८२- दुणउदिमो संधि] महापुराणु [ XCII.20.10. 19 5 पुणरवि मुउ रयणावलियंतह अहमिंदत्तणु पत्तु जयंतह । तहिं होतउ आयउ मलचत्तउ अरहंतत्तणु इह संपत्त। ता पंचमगइसामि णवेपिणु पंचासवदाराइं हेप्पिणु । पंचिंदियई दिही णियत्तिवि पंच वि संणाणइं संचिंतिवि। पंचमहव्वयपरियरु रहयउ पंचहि पंवेहिं त लइयउ। कति सुहह दुवई सुर्यसत्तउं रायमईहि पासि निक्खंतउ । तिवतवेण पुण्णसंपुण्णउ अधुयकप्पि ताउ उप्पण्णउ । तिण्णि वि पुणु मणुयत्तु लहेप्पिणु सिज्झिहिंति कम्मा महप्पिणु । घत्ता-पंच वि तवतावसुतत्ततणु चिरु जिणेण सहुं हिंडिवि ॥ गय ते सत्तुंजयगिरिवरहु पंडव जणवउ छंडिवि ॥ १९ ॥ 10 20 सिट्ठवरिटुंसणिहाणिट्टिय तहिं आयावणजोयपरिट्रिय । भायणेउ कुरुणाहहु केरउ पावयम्मु दुजणु विवरेरउ । तेण दिट्ट ते तहिं अवमाणिय चउदिसु साहणेण संदाणिय । कडयमउडकुंडलई सुरत्तई कडिसुत्ता हुयासणतत्तई । तणुपलरसवसलोहियहरण रिसि परिहाविय लोहाहरणई । 5 खमभावेण विवजियदुक्खहु तव सुय भीमज्जेण गय मोक्खहु । णियसरीरु जरतणु व गणेपिणु अरिविरहउ उपसग्गु सहेप्पिणु । णउलु महामुणि सहएंउ वि मुउ पंचाणुत्तरि अहमीसरु हुउ । पत्ता-मिच्छत्तु जडत्तणु णिहलवि देंतु बोहि दिहिगारा॥ पंडवमुणि जणमणतिमिरहर महुं पसियंतु भडारा ॥ २० ॥ 10 19 १P वलिअंतए. २ 5 °दारावई. ३ AP पिहेप्पिणु; Als. बहेप्पिणु. ४ B दिहिए. ५ AP णियंतिवि. ६ A वउ. ७ PAls. दुवयं. ८ A सुह; P सुव. ९ APAls. संतउ. १० A णिक्खित्तउ; B णिक्खंत्तउ. ११ A पुन्वतवेण. १२ P °संपण्णउ. १३ BS सुतत्तणु. 20 १ PAls. °सुणिट्टा'. २ A आवणजोएण; 8 आयावणजोएं. ३ P भाहणेउ. ४ B सुतत्तई. ५ । भीमजण. ६ 5 सहएबु. ७S omits मण. 19 1 a रयणाव लि यंतह हे रस्नमालाकान्ते. 36 व हे पिणु हवा. 4 a दिही संतोपेण Ba°परि यरु परिकरः. 6 a सु य स त उ श्रुतासक्ताः. 7 a पुण्ण संपुण्ण उ पुण्यसंपूर्णाः सत्यः. 20 1 a °स णि ?° स्वनिष्ठया चारित्रेण; b आ या व ण जो यपरि द्विय आतापनयोगे स्थिताः. 2 a कुरुणा हहु दुर्योधनस्य. 6 6 तव सुय तव पुत्रा युधिष्ठिरादयः. -१८५- xcl1.21.1.] पुष्फयंतविरहयउ [णेमिणाहणिग्वाणगमणं 21 5 छहसयाई णवणवह य वरिस णवमासाई अवरु चउदिवस। महि विहरेप्पिणु मयणवियारउ गउ उजंतहु णेमि भडारउ । पंडियपंडियमरणपयालें मासमेत्तु थिउ जोयब्भासें । तवतावोहामियमयरद्धउ पंचसएहि रिसिहि सह सिद्धउ.। आसाढहु मासहु सियपक्खा सत्तमिवासरि चित्तारिक्खह। पुर्वरत्ति भत्तामरपुजिउ णेमि सुहाई देउ मलवजिउ । एयहु धम्मतिथि पवहंतह णिसुणहि सेणिय कालि गलंतह । बंभमहामहिणाहहु णंदणु चूलादेविहि णयणाणंदणु। बंभयत्तु णामें चक्केसर संजायउ जगजलरुहणेसरु । वेण्णे तत्तकणयवण्णुजलु सत्तचावपरिमाणु महाबलु। 10 सत्तसयाई समाहं जिएप्पिणु छक्खंड वि मेइणि भुंजेप्पिणु । गउ मुउ कालहु को वि ण चुक्कर सछु वि खयकालहु णउ सकह। इय जाणिवि चारित्तपवित्तहु संतहु सत्तुमित्तसमचित्तहु । पत्ता-सुविहिहि अरुहहु तित्थंकरहु धम्मचक्कणेमिहि वरई ॥ संभरहे पुष्पदंतहु पयई विविहजम्मैतमसमहररं ॥ २१ ॥ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाकइपुष्फयंतविरइए महाभब्वभरहाणुमण्णिए महाकव्धे णेमिणाहणिव्वाणगमेणं णाम र्दुणउदिमो परिच्छेउ समत्तो ॥१२॥ णेमिजिण णवमबलएवबलहद्द वासुएवकण्ह पडिवासुएवर्जरसंध बारहमचकवट्टिबम्हयत्त पतञ्चरियं समत्तं ॥ 21 १ AP °सयाई वरिसहं णवणउयई; S णवउयहं वरि'; Als. णवणउयहं वरिसई. २ APS उजेतहो. ३ P सहुं. ४ पुवरत्त. ५ A reads bas a and a as b. ७ AP जीवेप्पिणु. ८ A चुकइ. ९ P सत्त. १० BP °मित्तु. ११ P संभरहु. १२ A °जम्मभवसमहरई; BSAls. °जम्मभमसमहरई; P °जम्मसमहरइं. १३ A adds : बंभदत्तचकवट्टिकहंतरं. १४ AS दुणवदिमो. १५ A ormits this पुष्पिका. १६ B जरासंधु; S जरसेंधु. 21 4 a °तावोहा मि यम यरद्ध उ तापेन तिरस्कृतकामः. 6 a पुब्व र त्ति पूर्वराने 11 a जिए प्पिणु जीवित्वा. 14 सुवि हि हि सुष्टु चारित्रस्य यथाख्यातलक्षणस्य.
XCIII पणवेप्पिणु पासु णियसुकत्तु पयासमि ॥ णासियपसुपासु तासु जि चरित्रं समासमि ॥ ध्रुवकं ॥ मुका जेण खमावई तवसासस्स खमावई। रहया जो विमहावई संजाओ पमहावई। सुरहियदिश्वकाणणं जो संपत्तो काणणं। 5 सोढुं खरकिरणावयं सवर्ड पिकिर णायचं। मोत्तुं जो गिरिधीरओ थिउँ उवसमधीरओ। जस्स रिऊ असुरो अही उवयारी सुयणो अही। जो दोण्हं पि समंजसो वुड्डो जेण समंजसो। णाणं जस्सुप्पण्णयं खुहियणरामरपण्णयं। 10 जेणुवसग्गा विसहिया णादाणी विसहिया। जस्स गया पोमावई भुवणत्तयपोमावई। एक्कवायचप्पियरसा अमुणियपरमागमरसा। सिवदिक्खाकंतावसा जं दहणं तावसा। जस्स धम्ममग्गं गया उज्झियमिच्छासंगया। 15 भणिमो तस्स विचित्तयं काउंसुद्धं चित्तयं । दिव्वं दुक्कियरित्तयं पासजिणस्स चरित्तयं । धत्ता-ईह जंबूदीवि भरहि सुरम्मैउ सुहयरु ॥ जणवउ दाणालु करि व रायढोइयकरु ॥१॥ 1 १ णियसुकय; P णिययकइत्तु. २ णासियवसु. ३ APT किरणायवं. ४ A सवओ; P सुवउं. ५ AP थक्कउ. ६ A बूढो; P रूढो; T बूढो. ७ A एकपाय'. ८ A सिवकंतादिक्खावया. ९ A इय. १० A सुरम्मउ हयरु. 1 2 णा सि य पसुपासु नाशितप्राणिकर्मबन्धः. 3 a ख मावई क्षितिपतयः सामन्ताः; तिवसा सस्स ख मावई तपोधान्यस्य क्षमावृतियेन रचिता. 4 a वि महावई यो विगतमहापदः 6 पम हावई प्रकृष्टमहावती. 5 a सुर हि ये त्या दि सुरमितदिक्समूहमुखं वनं प्राप्तः. 6 a खर किरणा व यं खरकिरणस्य आदित्यस्य आपद् । स व उंपि निजवपुरपि; हु निश्चयेन; कि र किल; णा यवं व्रतानुष्ठानादि न्यायपालकम् . 76 उवसम धीरओ विशिष्टोपशमबुद्धिरतः, 8a असुरो अही कमठः अबुद्धिः । अही धरणेन्द्रः. 9 6 जेण समं जसो येन भगवता सह यशो पि वृद्धिं गतम्. 11a वि स हि या विशेषेण सोढाः; bणादाणी धरणेन्द्रभार्या; वि स हि या वृषे धर्मे हिता सती नतेत्युत्तरेणान्वयः. 12 6 भुवण त यपो मा- 'बई भुवनत्रयस्य लक्ष्मीपतयश्च नताः. 13 a एक वा य° एकपादेन; °रसा भूमिः. 14 a सिव दिक्खा- कंताव सा रुद्रदीक्षा सैव स्त्री तत्र रताः, ऋषिपनीरता वा. 16 6 चित्त यं चित्तम् . 17 a दुकि य- रित्तयं दुःकृतरिक्तं पापरहितमित्यर्थः. 18 मुह यरु शुभकरः. 19 जण व उ देशः, दाणारा दानयुक्तः. २४ [ महापुराणु VoL. III ] - XCIII.2.1] पुष्फयंतविरायड [ मरुभूइकरिंदजम्मावयारो 6 कणभरियकणिसकरिसण पगाम सुहभूयगाम जहिं विउलराम । जहिं जणु अरोसु संपण्णकामु सोहंग्गै रूवे जित्तकामु। जहिं ढेकरंत पवहंत धवल घरकामिणीहिं गिजंत धवल। जहिं गोउलाई मणरंजणाई णवणीयभरियबहुरंजणाई। जहि दुद्धइंघणसाहालयाई णंदणवणइं वि साहालयाई। जहिं कणयकंजार्कंजकरेणु णियसिरि घिति मत्ता करेणु । जहिं गामासण्णहिं संचरति कलविंक कलमछेत्तहिं चरति । सलिलेण काइं पिजद पवासु पंहुच्छहिं रसु पसमियपवासु । माहिसियवंसरवदिण्णकण्ण जहिं मुंगई ण वारह हलियकण्ण । मिगई विभक्खंति ण कर्णविसेसु जहिं सव्वु सुसुत्थिउ णिलई सेसु । 10 घत्ता-तहिं पोयणणौमु णयरु अस्थि वित्थिण्णउं ॥ सुरलोएं णाइ धरिणिहि पाहुहु दिण्णउं ॥२॥ कारंडहंसकयणीसणाई जहिं सरि सरि णिरु मिट्टइं पयाई जहिं सकुसुमदुमजणियाहिलास भक्खंतहं रससोक्खुजलाई वेल्लीहराई जहिं सुरहियाई जर्हि सुरतरुछण्णई उववणाई। णं कहकयाई सरसई पयाई। णं मयरद्धयपहरणणिवास । जहिं फलई णाई मुक्कियफलाई । कीलासयवहुवरसुरहियाई । 5 2 १ A विउलगाम. २ AP अरोउ. ३ P संपुण्ण'. ४ A हो संगें रूवें जित्तकण्णु; P omits this foot. ५ AP ढेकरंति. ६ AP गिजंति. ७ A महुरंजणाई. ८ A कलवछेत्तहिं. ९ A reads this line as : सलिलेण काई गिजइ पवासु, पंडुच्छुहि रसु यए समियपवासु; P reads it as : पुडुच्छुहेर सुपसमियपवासु, सलिलेण काई छिजइ पवासु. १० AP मिगइं. ११ A तिणविसेसु. १२ A जणवउ असेसु. १३ AP पोयणु णाम. १४ AP धरणिहे. 3 १ AP सुकुसुम'. २ A कीलासुरवरवहुवरहियाई; P कीलारयवहुवर'. 2 1 a पगा म प्रकामम् ; b सुह भूय गा म शुभप्राणिसमूहः; °राम आरामाः. 3 a धवल वृषभाः. 4 6 °रंजणा ई जलभाजनानि अलंजला:. 5 a घणसा हाल याइं बहुलतरिकयुक्तानि. 6 a कण य° पीतवर्णः; bणि य सिरि निजमस्तके. 76 कल विंक चटकाः, 8 a पवासु प्रपासु 6पंडुच्छ हिं पुण्ड्रेक्षणाम् ; पस मि य प वासु प्रशमितमार्गश्रमः 9 a मा हि सि यवंस गोपानां वेणुः वंशः • हलि य क ण्ण कर्षकभार्या. 10 a कण वि से सु धान्यमपि न भक्षयन्ति गीतमोहात्; bणि ल ह गहे. 3 1 a°णी सणाई शब्दानि । सुरतरु° कल्पवृक्षाः. 2 a सरि सरि सरसि सरसि; पयाई जलानि; 6 प या ई काव्यचरणा.. 5 6 की ला स ये त्या दि क्रीडाशयानि वधूवराणि सुष्ठु प्रच्छादितानि यः.
विणवदिमो संधि] महापुराणु [XCIII.4.14. णिचं चिय लक्षणमाणियाउ गहिराउ ससीयउ माणियाउ। विमलाउ सपोमउ सोहियाउ णं रहुवहवित्तिउ दीहियाउ। परिहाउ तिण्णि पाणिउं वहति जेहिं णं णिवदासित्तणु कहति । जहिं विविहरयणदित्तीविचित्तु पायारु दुग्गुणं सइहि चित्तु । घत्ता–जहिं घरसिरचिंधु सिहरकलसि परिघोलह ॥ सिंचहुं णियवंसु णावह सलिलु णिहालइ ॥ ३॥ 10 4 जहिं इंदणीलकंतीविहिण्णु णउ णजह कजलु णयाणि दिण्णु। जहिं पोमरायमाणिकदित्ति उच्छलइ ण दीसह घुसिणलित्ति । सम सोहा महिय थणत्थलीहिं जहिं रंगावलि हारावलीहिं । जहिं णिवडियभूसणफुरियमग्गु हरिलालाकरिमयपंकदुग्गु । जहिं लोयनित्ततंबोलराउ बुडुइ कुंकुमचिक्खाल्ले पाउ । 5 जहिं बहलधवलकप्पूरधूलि कुसुमावलिपरिमलविलुलियालि। सामंत मंति भड भुत्तभोय जहिं एंति जति णायरिय लोय । जहिं चंदकंतणिज्झरजलाई पवहंति सुसीयई णिम्मलाई । सोहग्गरूवलायण्णवंत जहिं णर सयल विणं हि कंत । जहिं खत्तिय थिय णं खत्तधम्म जहिं बंभण विरड्यबंभयम्म । 10 जहिं वइस पवर वइसवणसरिस वण्णत्तयपेसणजणियहरिस । सुद्द वि विसुद्धमग्गाणुगामि तहिं राउ वसइ चउवण्णसामि । घत्ता-अरिविंदकयंतु परवहुविंदहं दुल्लहु ॥ णामें अरविंदु अरविंदालयवल्लहु ॥४॥ ३ A रहुवइचिंतादीहियाउ; P रहुवइवित्तीउ. ४ A जहिं णं णवदासित्तणु कहंति; P जहिं णिवदासित्तणु णं करंति. ५ A सयहि. 4 १ A बुडुउ. २ A भुत्तिभोय. ३ A चंदकंति'. ४ A णं थिय. ५ A अरि'. 6 a लक्खण° लक्ष्मणो रामभ्राता, पक्षे सारस:. 7 a वि मला उ निर्मलाः निर्मलापश्च; 6 र हु व इ. वित्तिउ रामस्य वृत्तयः इव; दी हि या उ दीर्घिकाः सरांसि.96 सह हि सत्याः. 4 1 a °वि हि रेणु विभिन्नम् ; bण ज इ ज्ञायते. 2 6 °लि त्ति विलेपनम् . B a स म सोहइ रङ्गावली हारावलीभिः सह शोभते; म हि य° पूज्यस्त्री. 4 6°क रिम य° हस्तिमदः,56°चि क्ख लि कर्दमे. 10 8 °वं भयम्म यजनादिषट्कर्माणि. 11 a वइस वैश्याः. 13 अरि विंद क यं तु शत्रुसमूहस्य यमः. 14 अरविंदाल य° लक्ष्मीः. -१८७- XCIII.5.1.] पुष्फयंतविररायड [ मरुभूहकरिंदजम्मावयारो दाणेण जासु ण णीस संति रिउ जासु भएण जि णीससंति । भुंजंति फलई काणणि वसंति सिहिपिंछहं तरुपल्लव वसंति । पुण्णेण जासु महि पिकसास कुसधाविर अविघल्लियकसौस । मिश्चयणहं पूरिय जेण सास बीहंति जासु विसहर विसासं। तमजालकाल पायालवास रणि संक वहंति सुहालवास। 5 बज्झति धरिवि परिचत्तमाण मंडलिय जासु मंडलसमाण । जयसिरि णिवसइ जसु दीहदोसु दंडेण जेण उवसमिउ दोसु । सिरिपरगमणोत्तिउ जेण कोसु णायजियदव्वें भरिउ कोसु। मायंग जासु घरि बद्धरयण णाणारयणायरदिण्णरयण । तहु मंति विप्पु माणियविहूइ णामेण पसिद्धउ विस्सभूइ । 10 घत्ता-पिय बंभाणि तासु गुणतरुधरणि अणुंधरि ॥ पइवय पइमत्त पइरइरसिय जुयंधरि ॥५॥ 6 तहि पढमपुत्तु णामेण केमदु कयवेयघोसु णं विउलु केमदु । वंकगह कुमइ णं भीमु सप्पु छिद्दण्णेसिउ उब्बूढदप्यु। बीयउ मरुभूइ महाणुभाउ णं सुरैगुरु गुरुबुद्धीणिहाउ। अक्झेरवंतउणं परममोक्खु सुरघरकुंडु व चित्तेण चोक्खु । जेटहु वरुणारुणकमलपाणि अणुयहु वि वसुंधरि सोक्खखाणि । 5 १ A सिरिपिंछई. २ A कुसवारि रयवि. ३ P°कुसास. 6 १ A कमढ; P कमठु. २P कमठु. ३ A सुरगुरु बुद्धीए जसणिहाउ; P सुरवरगुरु बुद्धीणिहाउ. ४ A अक्खरमत्तउ. ५ A सुरघरकुडुंबि; P सुरघरकुटु व. 5 5 1 a णीस दरिद्राः; 6 णी ससं ति दीर्घनिश्वासं मुञ्चन्ति. 2 6 सि हि पिंछ ई मयूरपिच्छानि; वसं ति आच्छादयन्ति. 3 a पिक सास पक्कधान्या; 6 कुस' वलगा कविका; अविघल्लि य क सास न चर्मयष्टिहता अश्वा यस्य. 4 a सास स्ववाञ्छा; b विसास विषमुखाः. 5 a तम जाल काल तमःसमूहवत्कृष्णाः; b सुहाल वास सुधालेशभोजना अमृतलवभक्षकाः. 6 b मंडल° श्वानः. 7 a दी ह दोसु प्रलम्बहस्तयोः. 8 a सिरी त्या दि परगृहगमननिमित्तं दत्तं येन कोशपानं लक्षम्या:, परगृहं मा गच्छ इत्यर्थः. 9a बद्ध र यण बद्धरदना दन्ताः गजाः; 6 रयणा यर° रत्नानां आकराः खनयः. 12 पहर हर सि य पतिरतौ रसिका; जुयं धरि धुरंधरा प्रधानेत्यर्थः. 6 1 6 °वे य° वेदो वेगो रयो वा; कम दु कस्य ब्राह्मणस्य मठ इव; कच्छपो वा कृतवेगेन शब्दः. 4 a अक्ख रवंत उ विद्वान् , पक्षे अक्षराः सिद्धा; । °कुडु मित्तिः. 5 a अरुण क म ल पाणि कमलवत् कोमलहस्ता; b अणुयहु अनुजस्य.
तिणवदिमो संधि] महापुराणु [XCIII.7.12. जायउ दोहि मि दो गोहिणीउ णं कामरसार्यणवाहिणीउ । काले जंतें हरत्तएण दुस्सीलें पेम्मुंम्मत्तएण। मत्तेण व करिणा विंझकरिणि अवलोइय लहुभायरहु घरिणि । कमढेण सढेण गणिवि सुहिणि बहुदुक्खजोणि णं णरयकुहिणि । घत्ता-ढोयवि तंबोलु णहमणिकिरणहिं कुरियउ ।। 10 करपल्लवु ताहि तेण हसंतें धरियउ॥६॥ 7 5 आलग्गउ खाण खणि णिरु पयंड चलु कुसुमबाणचोवाणदंड । दरिसाविय कामें रायकेलि लंधिवि ऊरूजुयवाहियालि। तहु मणु झिंदु व परिघुलिउ ताम उत्तुंगपीणथैणलाणि जाम । सो कीलहरीणउ केंव जियह णं विंबाहररसपाणु पियह । वीसमहणियंबत्थलि णिसण्णु दरमम्मणमणियहं देह कण्णु । कंठग्गहकेसग्गहाणरुद्ध कहि जियह पाउ पावेण खर्दु। मरुभूएं वंम्महभूयणडिउ सई दिहउँ सुरयगइंदि चडिउ । विण्णविउ गरिंदहु भायरेण जिह लँइयउं कलत्तु सहोयरेण । राएं पेसिय वरावहारि किंकर करीलकरवालधारि। निग्गुणु णिग्घिणु परिगलियमाणु सो परवंहुए सहुं कीलमाणु । घत्ता-मंदिर जाएवि णिब्भररमणरसंतैरियउ॥ जमयसमेहिं पैकलपाइकहिं धरियउ ॥ ७ ॥ 10 ६ A कामसरायणभोयणीउ. ७ A पेमुपमत्तएण. ८ P कमठेण सठेण. ९ A संवेण. १०P बहु- दुक्खणिरंतर णरयकुहिणि. ११ AP विप्फुरियउ. 7 १A कालें. २ AP मणझेंदुओ. ३ A घरघुलिउ. ४ AP °थणिलाणि. ५ AP add after this the following four lines : विरुअउ देक्वेवि आयरणु तासु, वरुणाइ कहिउ णियदेवरासु । तउ भायरु तुह घरिणीइ रत्तु, पत्तिजइ महु फुड्डु वयणु वृत्तु । तं णिसुणेवि देवरु सञ्चसंधु ( A सच्चबंधु ), किं एहउ जं आयरह (A एहउ किं आयरह ) बंधु । महिलाउ सुहु विरएंति एउ, बंधुहि मि परोप्परु करहि भेउ (A कहिउ भेउ). ६ A दिट्टउ देविहे देहचडिउ; P दिट्ठउ सुरयगई चडिउ. ७ AP लइउं. ८ A कठोरकरवालधारि; P करवालकरालधारि. ९P परवहुयए. १० AP °रसंतरिउ. ११ A फलपाइकेहि; P पक्खलपायकहि. १२ AP धरिउ, 6 6 °रसायण° सुधा. 9a सुहि णि सुहृदा. 10 दो य वि दत्वा. 7 1 6 कुसुम बाण चो वाण दंडु कामबाणा एव चतुष्कक्रीडादण्डः. 3 a झिं दुव कन्दुक इव%3B 6 °ला णि मर्यादा. 4 a रीण उ श्रान्तः. 7 a °भूय° पिशाचेन; । सुर य ग ई दि सुरतगजेन्द्रे. 11°रमण° क्रीडा. 12 पकल° प्रगल्भैः.
XCIII.8.1.] पुष्फयंतविरायड [ मरुभूइकरिंदजम्मावयारो 8 आणेप्पिणु दाविउ पत्थिवासु ते णिदिउ खल तुडुं मंति कासु । छुरयम्में मुंडिउं सीसु तासु आहिमाणु व फेडिउ केसवासु। कर बिल्लबंधु सिरि सहइ मुक्खु णं दीसह फलियउ पावरुक्खु । आरोहिउ गहहि खुद्दभाउ पुरि भामिउ णं णारयहु राउ। को गायउ तहु किर ढक्राउ मत्थह पडियउ जणेटकराउ। पडहें वजंतें विगयधम्म णीसारिवि घल्लिउ पावयम् । घत्ता-णासह कुलु सीलु परमधम्मु जसकित्तणु ॥ डज्झउ परयारु दुग्गगमणपषत्तणु ॥८॥ 5 उवेइउ गउ काणणहु जारु तं दिटु तेण साहारसारु। गिरिकंदरि णिज्झरसलिलहारु तं दिड्डु तेण णवतिलयचारु। तं दिहु तेण सरकमलवयणु लीलालोईर मिगणयणणयणु । तं दिड्डु तेण भुयवत्तचेलु धरणीहरकडयावलिकरालु। तं दिटु तेण महुघुसिणगिल्लु करिकुंभत्थलथणमणहरिल्लु। तं दिहु तेण थियरसविसेसु सोहिल्लमोरपिंछोहकेसु। तं दिडु तेण महिघाउरत्तु तं दिटु तेण णं परकलत्तु । तहिं तावसकुलु हरचरणभत्तु दिट्ठउ दूसहतवतावतत्तु। घत्ता-वजरियसडंगु चउविहवेयवियारणु ॥ रुहंकुसचिंधु वारियवम्मेहवारणु ॥ ९ ॥ । 10 8 १ A आणेविणु. २ A वेलुबंधु; P विलिबंधु. ३ AP णारयहं. ४ A टक्कराउ. ५ P ढकराउ. ६ A पावकम्मु. ७ A जगे कित्तणु. 9 १ AP °कंदर'. २ A °लोलिर'; P°लोइय. ३ A °धारउत्तु. ४ A वासवकुलहर'; P तावसकुल हर'. ५ A धम्महं वारणु. 8 1 6 तें तेन राज्ञा. 2 a छुर यम्में क्षुरकर्मणा नापितेन; b केस वा सु केशपाशः. 3 a बिल्ल बंधु सिरि मस्तके बिल्वबन्धः; स ह इ शोभते. 5 a ढ करा उ ढका. 9 1 a उव्वे इ उ उद्विमः; । तं वनं परकलत्रमिव दृष्टम् ; साहारसारु उत्तमानं, पक्षे लक्ष्मीभारः. 4 a भु यवत्त चेलु हस्तवक्त्रवस्त्रम्, पक्षे भूर्जपत्राण्येव चेलानि । °कड या व लि कङ्कणानां पंक्तिः, पक्षे गिरिनितम्बः. a महु पुष्परसः. 6 a थियरस° पानीयं शृङ्गाराविश्व 6 °पिं छोह° पक्षसमूहः. 7 a°धा उ° धातुः गेरुप्रमुखः, 8 a हर° रुद्रः, 10 °वारणु गजः. - तिणवदिमो संघि] महापुराणु [XCIII.11.6. 10 अण्णत्थ अहोमुंहपीयधूम अण्णत्थ होमधूमोहसामु । अण्णत्थ णिहियकुसपूलणीलु अण्णत्थ सुपोसियबालपीलु । अण्णत्थ वलियमेहलगुणालु अण्णत्थ गुत्थैवकलविसालु । अण्णत्थ पभाक्खियतोयवाउ अण्णत्थ सहियपंचग्गिताउ। अण्णत्थ परिट्टियएकपाउ अण्णत्थुववासहिं खीणकाउ। अण्णत्थ पुसियपालियकुरंगु अण्णत्थ चिण्णचंदायणुग्गु । अण्णत्थ तवइकयउद्धहत्थु अण्णत्थ संतिघोसणसमत्थु । अण्णत्थालाविणिसहमंजु अण्णत्थ पउंजियछारपुंजु । अण्णत्थ पत्तसंचयसमेत अण्णत्थ गीयगंधारगेउ । अण्णत्थ विचिंतियरुहजाउ गायंति जांव संणिहियभाउ । अण्णत्थ धूलिउडूलिपण कैरि मणिमयवलपं चालिएण । अण्णत्थ ण्हंतु वंदंतु संझ सोहह भरंतु मंत वि दुसज्झ । घत्ता-तहिं तावसणाहु दिहउ तेण दुरासे ।। पणमिउ सीसेण मुकदीहणीसासें ॥ १० 11 सिवमत्थु भणिवि सिवतावसेण दीसहि बहुपुण्णाहिउ महंतु भणु भणु किं दुक्खें दुत्थिओ सि दप्पिटु दुडु खलु पावरासि पोयणपुरवरि अरविंदु राउ खुड़े दाइजें भायरेण ता सो परिपुच्छिउ तावसेण । भणु भणु किं आयउ णीससंतु । तुह केण हओ सि गलत्थिओ सि। तं णिसुणिवि भासइ अलियभासि । हउँ तासु मंति ववगयविसाउ । मरुभूएं गुरुवइरायणेण । -- 10 १ A होममुह. २ AP °चंदायणंगु. २ A वत्थवकल'. ३ AP घोसणपसत्थु. ४ AP°लावणि'. ५ A करमणिवयबलसंचालिएण; P करमणिमयवलएं चालिएण. 11 १ AP सिवसत्थु. ० 10 1 a अहो मुह° अधोमुखाः; 6 °सामु श्यामवर्णः. 2 a कुस पूल° दर्भपुञ्जः. 3a वलि य° वेष्टिता; °मे हल° मेखला योगपश्च; 6 गुत्थ व कल° गुम्फितं वल्कलम् . 56 °उव- वास हिं उपवासैः. 6 a पुसि य° स्पृष्टः; b°चंदा य गुग्गु उग्रं चान्द्रायणं तपः. 8a आला विणि वीणा; 6 °छारपुंजु भस्मसमूहः, 9 a पत्तसंच य° पत्राणां संचयः समूहः. 10 a°रुद्द जाउ रुद्रजपः (रुद्रयागः). 11 6 मणि म यवलएं जपमालया. 12 6 भरंतु स्मरन् ; दुसज्य कष्टसाध्याः. 11 16 ताव सेण कमठतापनाशकेन. 4 b अलि य भा सि असत्यभाषी. 5 व वग य. विसाउ व्यपगतविषादः. 6 a दाइजे शत्रुणा; b°बहरायरेण वैरस्य आकरेण. - XCIII.11.7.] पुष्फयंतविररायउ [ मरुभूइकरिंदजम्मावयारो महुँ सिरि णे सहते करिवि रोसु मलियउंजि देवि परयारदोसु। णीसारहु मारहु एहुँ वसु रोसाविउ लाविउ राउ मा । राएण वितेण वि पेरिएण हउं किंकरलोएं वहरिएण । धम्मिलि धरिवि अच्छेडिओ मि करमुट्ठिहिं लटिहिं ताडियो मि। 10 विभाडिउ धाडिउ पट्टणाउ अमरु व वरभमरु व सुरवणार । एवहिं लग्गउ परलोयसिक्ख देदेहि भडारा सईवदिक्ख । घत्ता-चप्पिवि जडभारु हरतवलच्छिा मंडि॥ सो गुरुणा सीसु भूईरयभुरुकुंडिउ ॥ ११ ॥ 12 जिह सिरि सजेड जिह सरह हरु जिह संभरह जिह गत्तरयं णिचं धरह 5 जिह कोवणिओ कईइ छुरियं धियमेहलओ सो तावसओ जा तहिं वसा तिह हिया जहु। तिह विरइहरु। तिह संभरह। तिह चित्तरयं । पावंधरह। तिह को वणिओ। जुविच्छुरियं । सुसमेहलओ। दुकियवसओ। वर्कल वस। बुद्धी असइ । 10 पत्तं असइ २ A णहसंगें; P असहतें. ३ A देव. ९ A एउ वा; P एहु विवक्खु. ५ A रायज्छु (?); P रायपक्खु. ६ A अयोडिओ सि. ७ A ताडिओ सि. ८ AB सुवरणाउ. ९ A सेवदिक्ख. १० AP मंडियउ. ११ AP भूईरयसुरु कुंडियउ. 12 १ A सजदु. २ A संचरइ. ३ A पावे धरइ. ४ A वडइ. ५ P पहविच्छुरियं. ६ A वकं. 7a सिरि लक्ष्मीम् ; 6 दे वि दत्वा. 86 ला विउ प्रेरितः. 11 b अमरुव देववत् . 12 6 सहव- दिक्ख शैवदीक्षाम् . 13 ज ड भारु जटाभारः. 14 °भुरुकुंडि उ उद्धूलितः चर्चितः. 12 1 a स जडु सह जटया वर्तते. 2 a सरह हरु हरं स्मरति; b तिह विरहहरु तथा विशिष्टरतिगृहं च स्मरति. 3 a सं भर इ ईश्वरे ( साम्बे ) रतिः; b संभर इ स्वात्मानं पोषयति. 4 a गत्तरयं शरीरे धूलिः, b चित्तरयं मनः पापं धरति. 5 6 पावंधरह पापान्धेषु रतिर्यस्य. 6a को वणि ओ कौपीनयुक्ताः, b को वणि ओ क्रोधी. 7 6 जुइ° द्युतिः. 8 a घिय मे हल ओ धृतयोगपट्टः; b सुसमे हल ओ शोभना समेहा ईहा तस्या लयो विनाशो यस्य. 10 6 वकल वसइ वल्कलं परिदधाति. 11 a असइ अभाति; b असइ अशोभना. -१९२- तिणवदिमो संधि] महापुराणु [XCIII.13.11. 15 बुढि विगया बहुभावगया। वसुमाणमया किंहा समया। काणणवसही जहणत्थि सही। करुणा परमा ता किं परमा। लब्भइ जणा एवं जहणा। भासंति वह जर्गसंतिवहं। घत्ता-तावेत्तहि तेण कंचणणिम्मियगोउरि ॥ मरुभूएं राउ परिपुच्छिउ पोयणपुरि ॥ १२ ॥ 13 सो पभणइ णिसुणहि देवदेव खलमहिलहि कारणि णिग्घिणेण भायरु गरुयारउ पिउसमाणु तं गंपि खमावमि करमि खंति ता चवइ णाहु भो सच्छभाव किं पिसुणयणेण खमाविएण इय वारिजंतु वि अणकहंतु ससहोयरु दिट्ठउ तव करंतु तुहूं खमहि खमहि बंधव भणंतु हउ मत्थइ विउलसिलायलेण पौविजह लच्छि अलच्छि जेण रायाहिराय कयमणुयसेव । मई णेहविहीणें दुजणेण । णीसारिउ गउ वणु भग्गमाणु । खंतिह चंडाल वि देव होति । किं भणिउं बप्प पइंगलियगाव । 5 किं किर विसेण गुंडभाविएण । गउ सो तं काणणु गुणगणमहंतु । पंचग्गिताव दूसह सहंतु । पावें पायहं उप्पार पडंतु । गउ जीउणको मारिउ खलेगे। 10 दहवें णिजह णिरु तेत्थु तेण । ७ A को ण वणमही. ८ A omits जगसंतिवहं. 13 १ A ता. २ AP विहूणे. ३ A विग्गमाणु. ४ A चत्तभाव. ५ AP किं तें पिसुणेण खमाविएण. ६ AP गुल. ७ P अणुकहंतु. ८ A तं सो काणणु गुणमहंतु; P सो तं काणणु गुणमहंतु. ९ A खमहि मज्जु बंधव भणंतु. १० A भावें. ११ AP add after this the following three lines : लोलह महियलि रुहिरावलित्तु, पुणु पुणु पहणइ सो कुद्धचित्तु । दय णस्थि अजहणई तावसाह, सकसायहं जडकंतावसाहं । बंधु वि वहति पावंधबुद्धि, कह होइ ताहं परलोयसुद्धि. १२ P reads a as b and b as a. १३ A णरु णिजह; P णिरु णिजइ. 12 a विय या विशेषेण गता; b बहुभाव गया अनेकचित्तपरिणामस्थिता. 13 a वसुमाण म या द्रव्यदर्पमयी; b हा कष्टम् ; स म या मृगसहिता. 14 6-17 a जई त्या दि यद्युत्कृष्टा करुणा सखी नास्ति तदा किं परमा प्रकृष्टा लक्ष्मीः यतिना लभ्यते, एवं जैना भाषन्ते. 17 a °वहं मार्गम् ; 6 जगसंति वह जगतां सुखमार्गम्. 13 3 6 मग्ग मा णु मानभङ्गं प्राप्तः. 6 6 गुड मा विएण गुडवासितेन, गुडमिश्रेण. 7a अणक हंतु अवदन् . 11 a जेण कर्मणा भवितव्येन; bणिजह नीयते. २५ [ महापुराणु-VoL. III ] -१९३- XCIII.13.12.] पुष्फयंतविरायड [ मरुभूइकरिंदजम्मावयारो घत्ता-उवयहरि मुएवि भापभारविणासहु॥ जाणंतु वि जाह रवि अत्थर्वणपएसहु ॥ १३ ॥ 14 5 अल्लल्लपहुल्लियवेल्लिजालि तणजाललग्गदावग्गिजालि। महिरुहछाइयदिश्चकवालि सूयरहयवणयरचकवालि। गिरिसिहरकुहरकक्करकरालि पविमेलमाणिकसिलाकरालि। पविउलखुजयमलयंतरालि सल्लइवणि तुंगतमालतालि। मरुभूइ मरिवि कयझाणदोसु हुउ कुंजरु णाम वजघोसु। जा वरुणा णामें कमैढपरिणि सा हुई तहिं तहु इट्टकरिणि । कर करहु देह सरु सरहु घिर हत्थेण कुक्खिकक्खंतु छिवह । संघट्ट अंगें अंगु तेव मयगलहु पंवडइ पेम्मु जेव। घत्ता-वड्डियणेहाई मयणणिमीलियणेत्तई ॥ बिणि वि कीलंति मेहुणकील करंतई ॥१४॥ 10 15 घणगजियसबहु णहु णियंतु गिरिवरभित्तिउ दंतहिं हणंतु । पवलबल चवल पडिगय खलंतु सरवरि तरंतु कमलई दलंतु । घल्लंतु देहि देवपंकपंसु उडावियतीरिणितीरहंसु। उल्लरिवि किसलयकवलु लेंतु पियगणियारिहिं भिसु करिहिं देंतु । अणवरयगलियकरडयलदाणु काणणि णाणादुम भंजमाणु । 5 हिमसीयरकरसीयर मुयंतु णं अहिणवधाराहरु सरंतु । वढदंतमुसलखयखोणिभाउ कंपवियविवरु सवियणाउ । १४ P अस्थइरिपएसहो. 14 १ A अण्णण्ण'. २ AP पविउल'. ३ AP कमठ'. ४ A देइ. ५ A कुक्खिकरकरु. ६ P पवट्टइ. ७ AP मेहुणकीलह रत्तइं. 15 १ AP दहपंकु. २ A सुरकरिहे देंतु. ३ A रूसविउ गाउ; P तसवियणाउ. 12 उवय इरि उदयगिरिम् . 13 अथवणपएस हु अस्तमनप्रदेशस्य. 14 1 a अल्लल° आर्द्रार्द्राः. 2 6 सूयरे त्या दि शूकरा हता यैस्ते च ते वनचराश्च तेषां चक्रं संघातस्तस्य पालके. 3 a°करा लि भयानके; b°करा लि किरणयुक्ते. 4 a°खुज य° निनोनत- प्रदेशः. 5a क य झा ण दोसु आर्तध्यानयुक्तः. 8a सरु जलं शब्दश्च. 15 1 a ण हु णि यं तु आकाशं पश्यन्. 2a पडि ग य प्रतिगजान्. 3 a दव° जलम् . +6 मिसु पद्मिनीकन्दः, 66°धाराहरु मेषः चन्द्रशाला वा. 76°विवरु पक्षिवरान ; °णाउ गजः सो वा. - तिणवदिमो संधि] महापुराणु [XCIII.15.10. गुमुगुमुगुमंतभमियालिविंदु णं जंगमु अंजणमहिहरिंदु । घत्ता-रणभरहु समत्थु दसणदित्तिवलासउ ॥ सो विझगइंदु पुष्फयंतसंक्रासउ ॥१५॥ 10 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाभव्वभरहाणुमण्णिए महाकापुप्फयंतविरहए महाकव्वे मरुभूइकरिंदजम्मावयारो णाम तिवादिमो परिच्छेउ समत्तो ॥९३ ॥ ४ AP तिणउदिमो. 9 आ स उ दिशः. 10 पुष्फयंत° वायुकोणदिमाजः.
XCIV मयमत्तउ मारणसीलु चलु मारह जं जं पेच्छइ ॥ सहुं वरुणाकरिणिपरत्तमणु सो करिंदु तहिं अच्छइ ॥ ध्रुवकं ॥ 1 जा तावत्तहि पोयणपुरवरि तेणरविंदरिंदें णियपरि। अच्छतेण दिड्डु सियजलहरु तुंगसिहरु सोहहणं जिणहरु । एणायारे णयणाणंदिर किजइ जयवइपडिमहं मंदिरु। 5 एव भणेप्पिणु कागणि लेप्पिणु जा किर लिहइ राउ विहसप्पिणु। ता तेहिं तं सरूउ खणि णटुडं अण्णु जि काई वि पहुणा दिट्ठउं । अदुवु धुवु ण किं पि संसार किंकीरइ किर मह रामारह। विचितिवि तणु वियप्पिवि महिमंडलु णियसुयहु समप्पिवि । परवड विरइयदुक्कियसंवर जायउ तक्खाणि देउ दियंबरु । 10 घत्ता-संमेयहु जंतु सो संपत्तउ भीसणु ॥ अणेलु समत्थु सत्थवाहु सल्लइवणु ॥१॥ एव 2 छुड छड उभियाइं वणि दूसई छुड छुड दीहरपंथें भग्गा छुड करहावलि चरहुं विमुक्किय जणवउ सधूमु वणि उहिउँ ता करडयलगलियबहुमयजलु तेण गईदें मारणसीलें हरियइं पीयई चिंधविहूसई । हयगय वसह चरेव्वइ लग्गा। छुड खयचुल्लिहिं सिहि संधुक्किय । छुडु जोइसरु जोह परिट्टिउ । मयजललुलियचलियमहुयरउलु।। कलिकयंतकालोणलणीलें। 1 १ A °करिणियरत्त. २ AP ता एत्तहे. ३ A जिणवरु. ४ AP जइवई. ५ AP तहो° ६ A पवियप्पिवि. ७ P सुमत्थु. ८ A सस्थवाहि. 2 १ A जाणवमधूम; P जणरओ सधूमु. २ A उट्टिय. ३ A कालाणलकीलें. 1 2 °परत्तम णु प्ररक्तचित्तः. 4 a सि य ज ल हरु श्वेतः शरत्कालमेघः. ५ । जयवाद जगत्पतिर्जिनः. 8 रह रतिः; रामार इ स्त्रीरते. 10 a°दु कि य संवरु पापसंवरणम् . 226 चरेब्वइ भक्षणे. 3 a करहा व लि उष्ट्रसमूहः; । ख यचुल्लि हिं खनितचुल्लीषु; सि हि अमिः. 4 a ज ण व उ सधूम धूमयुक्तो लोकः; 6 जो इ योगे ध्याने. - चउणउदिमो संधि] महापुराणु. [XCIV.4.2. हरि वंकमुहु दिसाबलि दिण्णउ खरु खरबुकिरु दंतहिं भिण्णउ । करहु उद्धमुहु फाडिवि छडिउ मुख बलहु सति पविहडिउ । णासमाण बहुमाणव मारिवि एव सत्थु सयलु वि संघारिवि। दिटुंउ विरहयधम्मणिओएं रिस संठिउ आयावणजोएं। धायउ जूरियकूरकयंतहिं जा वच्छत्थलु पेल्लइ दंतिहिं । घत्ता-ता दिट्ठउ तेण तहु उरयलि सिरिलंछणु ॥ सुयरिवि चिरजम्मु पयहिं पडिउ उवसममणु ॥२॥ 10 3 मुणिणा धम्मबुद्धि पभणंते संभासिउ गउ महुरु चवंतें । पई पावहु वि पावु ण संकिउ भो मरुभूइ काई किउ दुकिउ । हिंसइ बप्प दुक्खु पाविजह चिरु संसारसमुदि भमिज्जाद । हिंसह होइ कुरूउ दुगंधउ कुंटुं मंटु पंगुलु बहिरंधउ । हिंसइ होइ जीउ दुहंसणु परहरवासिउ परपिंडासणु । 5 भो भो गयवर हिंस पमल्लहि अप्पुणे अप्पउ णरइ म घल्लहि । लइ सावयवयाई परमत्थे पेक्खु पेक्खु दुक्कियसामत्थे । बंभणु होतउ जायउ कुंजरु पत्थछहि गिरिगेरुयपिंजरु । जम्मंतरि महारउ एवहिं जायउ करि विवरेरउ। हउं अरविंदु किं ण परियाणहि करि जिणधम्मुम दुक्ख माणहि। 10 घत्ता-तं णिसुणेवि गइंदु दुश्चरियाई दुगुंछिवि ॥ थिउ गुरुपय पणवेवि सावयवयई पडिच्छिवि ॥ ३॥ तुहुं मंति 4 गउ मुणिवरु जगपंकयणेसरु रण्णि चरह व रण्णगएसरु । अपणउ खमदमभावें रंजइ अवरुल्लरिउँ पल्लवु भुंजइ। ४ AP खरभुक्किरु. ५ AP छड्डिउ. ६ A चिट्ठउ. AP °वम्मविओएं. ८ A चूरिय. ९ AP सिरिमंडणु. १० A पाएहिं. 3 १ A पहवाहहो. २ AP ण विसंकिउ. ३ A हिंसइ जुअउ दुहु दुग्गंधउ; P हिंसइ होइ कूरु वि दुगंधउ. ४ P कुंछ मंठु. ५ A अप्पउ. ६ A ओ अच्छहि; P तुहूं अच्छहि. ७P तं सुणेवि. 4 १ AP वयवंतु गएसरु. २ AP °उल्लूरिय पल्लउ. 7aहरि वंक मुहु अश्वो वक्रमुखः; b खरु गर्दभः; खरबु कि रु निष्ठुरभषक:. 86 पविहं डि उ विखण्डितः. 32 a पाव हु वि पावु पापिनः पापम् . 4 b मंटु निरुद्यमः. 4 1 a जगपंक यणे सरु जगत्कमलसूर्यः; 6 रण गए सरु अरण्यगजेश्वरः, XCIV.4.3. ] पुष्फयंतविरइयउ [पासणाहणिबाणगमणं पियह सलिलु परकरिसंखोहिउँ ण हणइ हरिणु विजंतउ रोहिउ। किमिपिपीते लहुजीव णियच्छ। परपयमलिए मेग्नें गच्छह । कम्मुन्भहु सयियारु ण जोयह गणियारिहिं करु कहिं मिण ढोयह।5 अंगें अंगुं समाणु ण पेल्लह पाणि पंकु सरीरि ण घल्लइ । अट्टरउद्दझाणु विणिवायह जिणचरणारविंदु णिज्झायइ । रत्तिदियहु उम्भुब्भउ अच्छह दसणणाणचरित्तई इच्छह । पोसहविहिसंखीणसरीरउ संहा परीसह सुरगिरिधीरउ । दूसहतण्हातावे लइयउ एक्कदिवढं सो गउ अणुवइयउ। 10 वेयव त्ति जाम सरि पत्तउ ता तहिं दुइमि कहमि खुत्तउ । घत्ता-मई घिवहि सरीरि हउं तुह णेहणिबद्धउ ॥ इय चिंतिवि णाइ मयगलु पंके रुद्धउ॥४॥ 5 सो खलु तावसु मरिवि वरायउ तेत्थु जि फणिकुकुडु संजायउ । जहिं गयवरगइ तहिं जि पराइड काले कालवामुणं ढोइउ । दिवउ तेण हत्थि सो केहउ वयभरधरणु महामुणि जेहउ । पुन्ववहरसंबंधवियारहिं तिक्खणक्खखरचंचुपहारहिं । तेण विहउ करि वियलिउंसोणिर्ड णं गेरुयगिरिवैरणइवाणिउं । 5 मुउ सुहझाणे सुरवरसारह उप्पण्णउ सुकप्पि सहसारइ । अमरकोडिसेविउँ पवरामरु पविमलकडयमउडकुंडलधरु । सोलहजलहिपमाणचिराउसु माणिवि दिव्वणारिकीलारसु । जंबूंदीवि पवियलियतममलि पुव्वविदेहि विउलि खयरायलि । लोउत्तमु पुरु किं वणिजह सुरपुरेण जहिं हासउ दिजह । 10 घत्ता-तहिं खयरणरिंदु इंदसमाणउ विजुगह ।। गेहिणी तडिमाल गाई अणंगहु मिलिय रह॥५॥ ३ AP हरिणु ण जंतु वि रोहिउ. ४ AP "पिप्पीलि. ५ P पंथें. ६ A पेमु भेदु. ७ A अंगुलसमयणु, P अंगु समयणु. ८ A जिणवरचरणा'. ९ AP सहियपरीसहु. १० A °दिवसे सो गय पावइयउ; P°दिवसे गयवरु पावइयउ. 5 १ AP णिहउ. २ A °गिरिणिज्झरपाणिउ; P गिरिणिज्झरवाणिउं. ३ A हुयउ देउ तहिं पुणु सहसारए. ४ A °विभियपवरामरु. ५ A "दीवए वियलियतमायले. 36 रो हि उ रोहितः. 46 °म लिएं मर्दितेन. 5a कम्मु ब्भ डु कर्म उद्भटं न करोति. 6 a स माणु साहंकार:. 7 a विणि वा य इ निपातयति. 10 b अणुव ह य उ अनुवतिकः, 11 a वे यव इ वेत्रवती नाम; सरि नदीम् . 5 14 वरा य उ वराकः. 2 काल वासु कालपाश:. 4 a °वि यार हिं विकारैः. 56°वाणि उं पानीयं जलम् . 9a पविय लि य° प्रविगलितम् . 10 a लो उत्तमु त्रिलोकोत्तमं नाम.
चउणउदिमो संधि] महापुराणु [XCIV.7.10. 6 5 एयह बिहिं मिजणहं कीलंतहं लीला सुरयसोक्खु भुंजंतहं । चुउ सहसारदेउ सुउ जायउ रस्सिवेउ णामें विक्खायउ। सिरि अणुइंजिवि कालें जंते अप्पउ परु जाणते संतें। सूरि समाहिगुत्तु आसंघिउ अइदुत्तरु भवसायरु लंघिउ । वउ लइयां णिवसिरि परिससिवि थिउ अप्पउं सीलेण विहूसिवि । दीहु कालु मयमोहु हरोप्पि] घोरवीरतवचरणु चरेप्पिणु । जोउ लएप्पिणु सुयवणयरसरि थिरु थिउ हिमगिरिवरकुहरंतरि । कुकुडाहि धूमप्पहि णारउ पुणु पुणु हुउ बर्तुदुक्खहं भारउ । अजयरु तेण गिलिउँ सो जइवरु मुउ परमेसरु संजमभरधरु । अक्षुयकप्पि गुणोहरवण्णउ जायउ देउ णिशु तारुण्णउ । 10 घत्ता-तहिं तेण सुरेण दिव्वभोयसंजुत्तउं । बावीससमुहसमु परमाउसु भुत्तउं ॥ ६ ॥ 7 गयणविलंबियमणहरमेहद पुणु इह दीवइ अवरविदेहह । पउमदेसि आसउरि सुहंकरि दुग्गवंति रिउणयरखयंकरि । वजवीर णामें तहिं राणउ आहंडलससिसूरसमाणउ। विजयाऐवि तासु सीमंतिणि हावभावविभमजलवाहिणि । णियसुहकम्मवसे सुच्छायउ तहि अञ्जयसुरु तणुरुहु जायउ। 5 लक्खणवंजणचञ्चियकायउ णामें वर्जणाहु महिरायउ। असिवरधारइ सयल वि जित्ती छक्खंड वि तें मेहणि भुत्ती। खेमंकरु जिणणाहु णवेप्पिणु धम्मु अहिंसापरमु सुप्पिणु । चकवट्टि संसारहु संकिउ सहुँ णरणाहहिं रिसिदिक्खंकिउ । जावच्छह वणि रवियरतत्तउ लंबियकरु उज्झियणियगत्तउ। 10 6 १ A लिंघिउ. २ AP वउ. ३ A हणेप्पिणु. ४ AP घोरु वीरु तव". ५ A मुउ पुण हुउ; P मुउ पुणु हुउ. ६ A पुण दुक्खहं. ७ A गिलि उ सो जयवरु; P गिलिउ जोईसरु, 7 १A आउसरे. २P रिउणियर'. ३ AP विजयादेवि, ४ AP वजणाहि. 6 26 रस्सि वेउ रश्मिवेगः; अमिवेगापरनामा. 3 a अणुहुं जि वि भुक्त्वा. a परि- से सि वि त्यक्त्वा. 7 a सुय व ण यरस रि श्रुता: वनचराणां सिंहादीनां भिल्लानां वा शब्दा यत्र. 10 a गुणो हरवण्ण उ गुणसमूहेन रम्यः. 7 2 a आस उरि अश्वपुरी; b रिउण यर° रिपुनगराणाम् . 106 उज्झि य णि य गत्तउ कायोत्सर्गयुक्तः. - १९९ - XCIV.7.11. ] पुष्फयंतविरश्यउ [पासणाहणिन्वाणगमणं अजयरु तमपहेबिलि उप्पजिवि तहि बावीसजलहि दुई अँजिवि । सबरिहि सबरें वणि जणियउ सुड सो कुरंगु णामें वणयरु हुउ । आयउ तहिं जहिं मुणिवंदियंजणि सत्तुमित्तसमचित्तु महामुणि। सुयरिवि वहरु दंतर्दैट्ठो? विद्धउ साहुं तेण पाविढे। धम्मगुणुज्झिएण पवियारउ अप्पसमाणे बाण मारिउ। 15 संभूयउ मज्झिमगेवजह तहिं मज्झिमविमाणि णिरवजहि। सत्तावीससमुदई जीविउ कासु ण कासु देउ मणि भाविउ । घत्ता-इह जंबूदीवि लवणजलहिजलणिवसणि ।। पुणु कोसलदेसि उझोउरि णवपल्लववणि ॥ ७ ॥ 8 5 कासवगोत्तु राउ जियमहियलु वजबाहु पहु वजि व बहुबलु । दुक्खलक्खदोहग्गखयंकरि देवहु दुलह देवि पहंकरि। चूउ अहमिंदु तोहि सो हूयउ सिसु आणंदु पाम वररूयउ। मंडलेसु कयमंडलसूरत सूरहु उग्गउ णं पडिसूरउ । पदहियमंतें विणिग्गयजडिमड गंदीसरि णाणाजिणपडिमउ । सिंचियाउ धियेदहिएं खीरें चंदणघुसिणकरंबियणीरें। अंचियाउ चंपर्यंमंदारहिं अलिउलरुणुरुटियसिंदूरहिं । तहिं णरणाहु पलोयहुं आयउ तहु हियउल्लइ संसड जायउ। विपुलमैड त्ति णाम तहिं अच्छिउ गणहरु ते पणवेप्पिणु पुच्छिउ । किं णिच्चेयणेण पाहाणे पुजिएण किं एयहु पहाणे। घत्ता-अक्खड मुणिणाहु जिणु भावे भाविजइ ॥ तहु बिंबहु तेण जलकुसुमंजलि दिजइ ॥ ८॥ 10 ५ A तमहबिलइ. ६ A गुणवंदियगुणि; P गुणवंदियमुणि. ७ A दहृदंतोहें. ८ P तेण साहु. ९ AP सप्पसमाणे. १० A उज्झाणयरे उववणे; P उज्झाउरे ण उववणे. 8 १ A °बाहु बाहुबलि व; P°बाहु पहु बलि व. २ AP देवहं. ३ A ताहं संभूयउ; P ताहि सुउ हूयउ. ४ AP विणिहय'. ५ AP घय. ६ A चंपयमालूरहिं. ७ AP विमलमइ. 12 वण यरु मिल्लः. 15 a पवि यारउ विदारितः; b अप्प समाणे स्वयमपि धर्मोज्झितः सः. 17 6 कासु इत्या दि कस्य कस्य चित्ते न रोचितः. 8 1 a वजिव इन्द्रवत् . 4 a मंडले सु देशस्वामी; कय मंडल सूर उ कृतमण्डलानां शत्रुनृपाणां शूरः; 6 पडि सूर उ उत्पातरविरिव. ba पह हि य मंतें स्वामिहितमन्त्रिणा. 6 6°करं बिय मिभितेन.8a पलो यहं विलोकितुम् . -२००- घउणउदिमो संघि महापुराणु [ XCI 10.8. 9 5 णउतरुवरि ण पंकिण सिलायलि वसह देउ हियउल्लह णिम्मलि। देवेद्वाण पुण्णपवित्त सुद्ध दंसणणाणचरित्तई। ताहं बुद्धिसंदेहविरामें जाणियभुवणत्तयपरिणामें। मिच्छत्तासंजमपरिचाएं ताहं बुद्धि कय णवर विराएं। णिहयावरणु छिण्णसंसारउ विगयराउ अरहंतु भडारउ । कम्मकलंकपडलु ओसार जो णिययाई ताई वित्थारह । सो अवसें जिणवरु जयकारह भावसुद्धि छह महिमारह । भावसुद्धि फेडइ मणसालई भावसुद्ध णरु आणइ फुल्लई। जिणपडिबिंबई हाणइ पुजा अप्पाणहु सुविसोहि समजह । वित्तविसुद्धिहि अणुदिणु सुझाइ सम्बई सत्त वितश्च बुझाइ । घत्ता-जिणु जिणपडिबिंबु णउ तूसा उ कुप्पह ॥ इह एण मिसेण जीवे सुद्धि विढप्पड ॥ ९ ॥ 10 10 जइ वि बप्प जिणपडिम अचेयण जाणइ पुज ण बंडण वेयण । तो वि अंतरंगहु सुहकम्महु होह हेउ परमागमधम्मा। मुइय विलासिणि काले छित्ती विड चिंतह मई केव ण भुत्ती। सुणहु भरई मई केव ण खद्धी जालावलिजलणेणाउद्धी। झायह मुणि अवियाणियणेयेह किह तवचरणु ण चिण्णउं एयह। 5 जह वि अजीर्यउ कामिणिकायउ तो विभाउ अण्णण्णु जि जायउ। गउ दुग्गइ बहुँकामगहिल्लउ जीहिंदियवसु मुउ सुणहुल्लउ । रिस संसारु घोरु णिज्झाइवि गउ सग्गहु दुक्किय विणिवाइवि । 9 १ A तरुवले. २ AP देवहो ठाणहं. ३ AP भावसुद्ध. ४ A छड्इ. ५ A उह एणा णियमणसुद्धि विढप्पह. 10 १ A भणइ. २ AP जालाचवलें जलणे रुद्धी. ३ A °वेयए. ४ A अजीविउ. ५ AP विडु काम. 9 2 a देवट्ठाण रत्नत्रयं देवस्थानं शेयम्. 3 a ताई तेषां देवानां दर्शनशानचारित्राणां वा. 46 विराएं वैराग्येन. 66 णि ययाई निजकानि स्वकानि. 76 छंड ह त्याजयति; म हि मारह पृथिव्या लक्ष्म्याश्च रतिः.96 समजइ समर्जयति. 12 वि ढप्प ह उपार्जयति. 10 1 वे यण वेदना. 3 a छित्ती स्पृष्टा. 4 a सुण हु शुनकः; भरइ स्मरति. Ha अवि. याणि यणे यह अज्ञातपदार्थया एतया. 6 a अजी य उ अचेतनः. 76 जी हिंदि यव सु जिहेन्द्रियवशः मांसलम्पट:.86 विणि वाइ वि विनिपात्य. २६ [ महापुराणु-VoL. III ] -२०१- - XCIV.10.9. 1 पुष्फयंतविरइयउ [पासणाहणिव्वाणगमणे 10 अण्णतें बहिरंगे धिप्पा भाउ दुभेएं कम्में छिप्पड । एहउ जाणिवि भाउ विसिट्ठहिं परिपालियजिणवरवयणिद्वहिं। तेहिं तेहिं वत्थुहिं भाविजह जेहिं जेहिं सुहमा उप्पजह । चित्ताचेयई ताई अणेयई जिणपडिबिंबमहारिसिमेयई। घत्ता-सुहेकम्मरयाहं पीवविविहवित्थारणु ॥ असेहम्मिहि होउ दव्वु णियंबिणिकारणु ॥१०॥ 11 5 कारणाहुं जगु भरियउ अच्छ। णाणवंतु णाणेण णियच्छह । झसरूवहं सालूरसरूवहं उंदेररूवहं अत्थि बहूयहं । जिह विविहहं पाहाणहं छित्तई तिह अरायजिणबिंबई चित्त। रुंदपंचमंदरहं णियंबई ससिरविबिंबई करणिउरुंबई । भावणभवणई कप्पविमाण अकयजिणाहिवपडिमाठाणइं जो वंदह तहु पाउ पणासइ एव भडारउ गणहरु भासह। ता राएं णियहिर्यवह भाविउं भाणुबिंबु पुरवरि काँराविउं । णाणाविहमाणिकहि जडियउं णं गयणाउ तं जि सई पडियउं। छत्तत्तयसुरविडविपलंबाहिं सहियउं मणिमयजिणपडिबिंबहिं । जोएप्पिणु गयणयलि दिणेसरु अग्घुश्चायइ ताहं णरेसरु । 10 जि मग्गु जगि जायउ रूढउ पत्थिवचरियाणुउ जणु मूढउ । घत्ता-संसारु असारु कालें जंते भाविउ ॥ रिसि सायरदत्तु गुरु परमेट्टि णिसेविडे ॥ ११ ॥ ६ AP अण्णणे. ७ A °पय. ८ A चिंतियवेय; P चिंतियचेयई. ९ A सुहकम्मारयाहं. १० A एवं बहुवित्थारणु; P एम विविहवित्थारणु. ११ AP असुहाहं मि होइ दव्यु. 11 १ A कारणाइं. २ AP उंदुर'. ३ AP पभूयहं. ४ A छेत्तहं. ५ A धुत्तहं. ६ A णियहियएं. ७ A कराविउ. ८ AP जाउ जगे रूढउ. ९ AB सायरगुत्तु. १० A पसेविउ. 9 a अण्ण से अन्यत्वेन नानात्वेन; बहिरंगें बाह्यवस्तुना; । दुभेएं द्विभेदेन शुभाशुभलक्षणेन. 11 6 सुहम इ शुभमतिः. 12 a चित्ता चे यई चेतनानि निश्चेतनानि च. 14 द वु वेश्याशरीरम् . 11 1 a कारणा हुं कारणानाम् . 2 a झसरूवहं हत्या दि मत्स्यादीनां रूपाणामाकाराः स्वयमेव पर्वतादौ पाषाणादौ च क्वचिद्यथा वर्तन्ते तथा अकृत्रिमप्रासादाः प्रतिमाश्च ज्ञातव्याः; सालूर- सरूवहं सन्ति प्रचुराणां झषादिरूपाणां पाषाणानां कारणभूतानि क्षेत्राणि यथा तथा अरचितानां अकृत्रिमाणां जिनप्रतिबिम्बानां मेरुनितम्बादीनि. 26 बहू यहं बहूनाम् . 3 6 चित्तई विचित्राणि. 9a सुर विड वि° कल्पवृक्षः. 11 6 पत्थिव च रि या णु उ यथा राजा तथा प्रजा. २०२- चउणउदिमो संघि] महापुराणु [XCIV.18.9. 12 5 चिंतामणि व विविहफलदाइणि मुणिवर जायउ छंडिवि मेइणि । तवियई तिव्वतवेण णियंगई अब्भसियई एयारह अंगई। सोलह कारणाई भावेप्पिणु तिणि वि सल्लई उम्मूलेप्पिणु। पंचेंदियकसायबलु पेल्लिवि खीरेवणंतरालि तणु घलिवि । मुउ पाओवगमणमरणे मुणि पाणयकप्पि हूउ मणहरझुणि। पवरच्छरकरचालियचामरु वीससमुहमियाउ महामरु । जा पंचममहि तावहि घल्लइ णीसासु वि दसैमासहि मेला । वरिसह वीससहासहिं भुंजह णियतेएं अच्छरमणु रंजई। रयणिउ तिणि सरीर तुंगउ जोसुण रूवसमाणु अणंगउ । पुणु कालावसाणि संपत्ता पत्थु दीवि इह भारहखेतह । 10 कासीदेसि णयरि वाणारसि जहिं धवलहरहिं पह मेल्लह ससि । घत्ता-तहिं अत्थि णरिंदु विस्ससेणु गुणमंडिउ । बंभादेवीए भुयलयाहिं अवलंडिउ ॥ १२॥ 13 ता वणियं तेण पुण्णबुवाहेण सग्गाउ पैहिंति रूवेण रंभाइ भो पोमपत्तक्ख लद्धावलोयस्स एवं अवेरस्स चित्तम्मि मंतूण मंदाणिलालाई सम्मणियंतेण। सोहम्मणाहेण । गम्भम्मि थाहिंति। देवीइ बंभाइ। तेवीसमो जक्ख । सामी तिलोयस्स। सि? कुबेरस्स। ता तेण गंतूण। उजाणलीलाई। 5 12 १ A खीण खणतरालि. २ AP दह'. ३ AP सुण्णचउक्कदुअद्दहिं जुंजइ. ४ AP read after this: पडिचारु वि मणेण झाणंगउ. ५ AP omit this line. ६ AP add after this : दरिसियणाणामणे पवहंतए, अमरमहासरे णीरे वहंतए. 13 १ AP जाणियं. २ A पुणं विवाहेण. ३ AP पेहिति. ४P omits this foot. 12 2 a त वियई तापितानि. ba मुउ मृतः सिंहधृतगलः. 7 a ताव हि ता + अवहि, अवधिज्ञानम् . 116 ज हि इत्या दि यत्र सुधाधवलैः प्रासादैः हतप्रभावो भवति चन्द्रः. 13 4 a रंभा ह रम्भासदृशायाम् . 56 ते वीस मो जिनः. Gaल द्धा व लो यस्स लब्ध्वाऽव- लोकस्य (?). २०३- XCIV.13.10. ] पुष्फयंतविरइयत [पासणाहणिव्वाणगमणं 10 सग्गग्गलीलाई सालाविसालाई। रयणंसुजालाई हिंडियमरालाई। तोरणदलालाई महुयररवालाई। पिपंगणालाई सगवक्खजालाई। मणिमयकवाडाई णहलग्गकूडाई। पायडियकम्माई रम्माई हम्माई। णयरम्मि काऊण पुण्णाई णाऊण । वुट्टो सुवण्णेहिं कणियारवण्णेहिं। जक्खाहिवो ताम छम्मास गय जाम। घत्ता-णिसि सुहं सुत्ताइ परिवडियतणुछायइ ॥ सिविणावलि दिव्व दीसह जिणवरमायह ॥ १३ ॥ 15 14 अणिंदो गइंदो विसिंदो मइंदो। महासोक्खखाणी सई माहवाणी। भमंतालिसामं णवं पुष्फदामं । हयंधारपंको पउण्णो ससंको। तमंवित्तछेओ रवी तिव्वतेओ। झसाणं सुरम्म घडाणं च जुम्मं । कुसंतजणालं सरं सारणालं। जलुल्लोलवंतो महंतो रसंतो। महीअसतीरो पओही गहीरो। पसत्थं परूढं कुरंगारिवीढं। 10 सुहाणं णिहाणं सुराणं विमाणं। घरं सारसाणं सुकुंभीणसाणं। गयासामऊहो मणीणं समूहो। वणंतं डहंतो किसाणू जलंतो। ५ A पहु. ६ A रम्माइं. ७ P लाऊण. ८ P कणयार. ९ AP सुत्तए. १० A दिव्वा. 14 १ A तमीरंतछेओ; P तमीवंतछेओ. २ A omits this foot; P समुदो गहीरो. ३ पीढं. ४ A वणंतो. 140 °कूडाई शिखराणि. 15 a °कम्माई वास्तुशास्त्राणि. 14 16 वि सिं दो वृषभप्रधानः. 26 माह वाणी लक्ष्मी:. 5 a तमं वित्त छे ओ तमः- प्रवृत्तिच्छेदकः. 7 a कुसंतजणालं कुशान्ते जलमध्ये अन्जनालानि यत्र; । सारणालं सा + आरणालं, सा लक्ष्मीः, आरणालं पद्मम्. 10 a परूढं उन्नतम् . 12 a सार साणं लक्ष्मीरसयुक्तानाम् ; 6 मुकुंभी. ण साणं शोभननागानाम् . 13 a°म हो किरणा:. 146 कि साणू अमिः. २०४- चउणउदिमो संधि] महापुराणु [ XCIV.16.4. 15 घत्ता-पुणु पडिबुद्धाइ जाइवि वहरिकयंतहु॥ इय सिंविणय ताइपेक्सिवि अक्खिय कंतहु ॥ १४ 15 तओ तेण उत्तं सुवत्ते पवित्ते हले वच्छले बालसारंगणेत्ते। सुओ तुज्झ होही णियंदो जिणिंदो खगाहिदभूमिददेविदवंदो। मए भासियं लोयसारं विसुद्धे इमं दसणाणं फलं जाण मुद्धे । तओ तम्मि वइसाहमासम्मि आए दुइजे दिणे कण्हपक्खस्स जाए। विसाहक्खरिक्खे तमिल्लीविराम पियालावलीलारसुप्पण्णकामे । मउम्मत्तमायंगलीलागईए सिरीए हिरीए दिहीए मईए । अलं कंतिकित्तीहिं संसोहियंगे थिओ गम्भवासे महापुण्णसंगे। गइंदस्स स्वेण देवाहिदेवो अतावो असावो अगाओ अलेवो। सुरिदेहि चंदेहिं संथुव्वमाणो तिलोयं तिणाणेहिं संजीणमाणो। दहट्टेव पक्खा मही दिर्गणदिट्टी कया जक्खराएण माणिकविट्ठी। 10 पुणो कालपक्खे पडतम्मि सीए हुओ पूसमासम्मि एयारसीए । थिए दिम्मुहे णीरए णिव्विारे वरे वाउजोए जणाणंदसारे । धत्ता-उप्पण्णइ णाहि कंपिय सुरवरपायव ॥ णाणाकप्पेसु संजायो घंटारव ॥१५॥ 16 आसणं कंपियं देवदेवो हुओ चारसंचियसमो इय चवंतेण से सम्गिणा जंपियं। बंभदेवीसुओ। अजु तेवीसमो। झाइयं माणसे। 15 १K तिमल्लीविरामे bnt gloss रात्रिः. २ A हिरीए मईबुद्धिईए; P हिरीए विहीए मईए. ३ A संजायमाणो. ४P दिण्णतुही. ५P °वुडी. ६P णिव्वयारे. ७ AP जणाणंदयारे, ८P सई जाया. 16 १P सकिणा. २ AP साइओ. 15 16 °सारंग° मृगः. 2 a णि यं दो नृचन्द्रः. : b दस णाणं स्वमानाम् . 4 u आए आगते. ba त मिल्ली विरामे रात्रिविरामे प्रभाते; b पि या लाव° प्रियः आलापः 7a मंसो हि यंगे. संशोधितशरीरे. 86 अले वो निर्मल.. 11 a काल पक्खे कृष्णपक्षे. 12 a णीर ए नीरजसि निर्मले; । वाउ जोए विशाखानक्षत्रे. 16 3 a °समो उपशमः. 4 a से स्वे, निजे. २०५- XCIV.16.5. ] पुष्फयंतवियत [पासणाहणिब्वाणगमणं 6 10 अमरवरवारणो झति अइरावणो। पत्तओ पोढओ तम्मि आरूढओ। बहुमुहो सयमहो सुरेबुहो बहुमुहो। अवि य देवी मई वारुणामी सई। हसिणी सारसी उव्वसी माणसी। गोमिणी पोमिणी रामिणी सामिणी। भामिणी कामिणी धारिणी हारिणी। वम्महायारिणी रोहिणी खोहणी। माणणी मोहणी। पेसला पल्लवी चंदिणी"माहवी। णंदिणी णादणी मेति इंदाइणी। उजला पत्तला कोमला सामला। विजुला वच्छला मंगला पिंगला। सतिलया सविलया सरलिया तरलिया सुललिया लवलिया। कंति"कित्ती रसा लच्छिणीरंजसा। घत्ता-श्य बहुणामाहिं सुरवरणारिहिं सेविउ ॥ संचल्लिउ इंदु भणु किर केण ण भाविउ ॥ १६ ॥ 15 सपुलया सकिलया। 20 17 पवणुयाणेयविहेवण्णचिंधेहि उद्धरियउल्लोषसेयायवत्तेहि गंधव्वगिजंतमंगलणिणाएहि कारंडभेरंडेमणहरमऊरेहिं संचलियचलधवलचामरविलासेहिं महिघित्तकुसुमंजलीसुरहिगंधेहिं । अच्छरकरुक्खित्तकल्लाणवत्तेहिं । दिसिविदिसिदीसंतचउसुरणिकाएहिं। णाणाविमाणेहिं विरसंततूरेहिं । वंदारयाणंदकयमंदघोसेहि। 5 ३ A महमहो सयमहो. ४ AP सुविबुहो बहुमुहो. ५ AP सई. ६ AP वारुणी मीणई. ७ K हिंसिणी. ८ AP भाविणी. ९ AP खोहिणी. १० A माणिणी. ११ A पोसला. १२ A चंदणी. १३ A मित्ति मंदाइणी; P मत्ति मंदाइणी; १४ P सवलया. १५ AP किसलया. १६ A कित्ति संती रसा; P कित्ति संती रिसा. 17 १ AP °णेयबहुवण्ण. २ A महुपित्त'. ३ AP कल्लाणवत्तेहिं. ४ AP भेरुंड'. ५ A °कयवंद'. 7b बहुम हो महान् महः पूजा सन्मानं यस्य. 86 सई शची. 12 a वम्म हा या रिणी मन्मथाकारिणी. कामरूपिणी. 14 a पेस ला मनोहरा. 18 a स तिल या तिलकसहिता. 206 णी रंज सा नीलंजसा. 17 2a°उलो व° चन्द्रोपकम् ; b°क लाण° मङ्गलद्रव्यम् . 4 a कारंड° चक्रवाकः. -२०६- चउणउदिमो संधि] महापुराणु [XCIV.18.13. गंतूर्ण वाणारसिं ते पुरं तेण गयवाह जय णाह जय जिण भणंतेण । मायाइ मायासिसुंझति दाऊण देवो जिणिदो णियंकम्मि काऊण । चंदकधामाहिं उद्धं चरतेण सिग्धं णिओ मंदरं पुण्णवंतेण । सक्केण अहिंसेयजोग्गम्मि दिव्वम्मि णिहिओ सिलावीढसीहासणग्गम्मि। सियसलिलधाराहि गुरुमंतगुरुएण गंधेण पुप्फेण दिव्वेण चरुएण। 10 पत्ताई भरिऊँण भणियं चैउहिसह जिणण्हवणकॉलम्मि एत्थेत्थ उवविसह हे इंद सिहि काल हे णेरिदीराय हे वरुण हेयमरण चलगवण हे वाय। हे हे कुबेरंक ईसाण धरणिंद रुहरुंद हे चंद हे सूर साणंद । घत्ता-अहा सयल शुणंत पणवह पय जिणराय? ॥ गिण्हह जण्णविहाउ पुण्णकलस उच्चायहु ॥ १७ ॥ 15 18 सव्वदोसवजिओ सव्वदेवपुजिओ। सव्ववाइदूसणो सव्वलोयभूसणो। सव्वकम्मणासणो सव्वदिट्टिसासणो। भेव्वपोमणेसरो पहाणिओ जिणेसरो। तावभावहारिणा सीयखीरवारिणा। 5 कुंकुमेण पिंजरं सित्तसाणुकुंजरं। वितरेहिं सेवियं भावणेहिं भावियं। जोइसेहिं गंदियं कप्पवासिवंदियं । खेयरेहि इच्छियं सीसए पडिच्छियं । चारणेहिं मणियं जक्खिणीहिं वणियं। 10 पक्खिणीहिं माणियं जावै ण्हाणवाणियं । देवदारुवासियं चंदयंतभासियं । मंदरस्स कंदरे दुश्चरम्मि कक्करे। ६ A गंतूण तं वाणरासिं पुरं तेण; P गंतूण तं वाणरसिं ते पुरि तेण. ७ AP मायासिसू. ८ A णियं कम्म काउण. ९ A चंदक्कधम्मे हिं. १० AP जोगम्मि लग्गम्मि. ११ AP गरुएण. १२ P भणिऊण १३ A भमियं. १४ AP च दिहि दिसह. १५ AP °ण्हवणयालम्मि. १६ P हयमरुण. १७ AP चलगमण. १८ AP आवह. १९ AP रायहो. २० AP उच्चायहो. 18 १A सव्वपोम. 2 AP हाइओ. ३ AP जाइ. 6 a ते देवाः; तेण इन्द्रेण सह । ग य वाह हे गतबाध जिन. 7 bणि यंक म्मि निजोत्सङ्गे कृत्वा. 8a 'धा मा हिं धामभ्यः स्थानेभ्यः. 12 a णेरि दी राय नैर्ऋतीदिराज; चल गवण चलगमन. 15 जण विहाउ यशविभागम् . 18 2 a °वाइ° मिथ्यावादिनः. 3 6 सव्व दि ट्ठि सास णो सकलसम्यग्दर्शनप्रतिपादकः, 66 सित्तसाणुकुंजरं सिक्ताः तटस्थकुखरा येन. 126 चंद यंतभा सि यं चन्द्रकान्तकान्या एकम् .
XCIV.18.14 1 पुष्फयंतविण्यउ [पासणाहणिव्वाणगमण किंणरीण संतियं धोयेंवत्तपत्तियं। घत्ता-सिंविवि चिवि थुश्वयणहिं संभासिउ । पहु पासविणासु पासु भणेवि पयासिउ ॥१८॥ 15 19 घरचूडामणिविलिहियगयणं माणिणिघणथणविलसियमयणं विहलियणरदुहहरघणपयरं अइऊणं हरिणा तं णयरं। बंमादेविड दिण्णो ईसो देवो पासो सो णिहोसो। अहिणवणवरलभावविसर्ट सुरवरणाहो काउंणहूं। संतं दंतं भुवणमहंत पुणु णमिऊणं दुरियकयंतं । सघओ ससुरो सुयसियमग्गं सगओ विगओ सको सग्गं । सुण्णपंचभयगुत्तिवसूणं वासाणं माणेण गुरुणं । पत्ताणं परमं णिव्वाणं वोलीणाणं णेमिजिणाणं । तकालासियवरिससयाऊ रूवरिद्धिणिजियझसकेऊ । वण्णेणुजलमरगयसामो वियलियराओ उज्झियेवामो। देहेणुण्णयणवकरमाणो वइरिणि मित्ते णिचसमाणो । सपैसमपसरणुपसमियमारो पुट्टि पत्तो पासकुमारो। पायपोमपाडियसुरराओ सोलहवारिसिओ संजाओ। तियसवरेहिं सैमउं कीलंतो पकस्सि दिवसे विहरती। घत्ता-पुग्विल्लउ वईरि पुणरवि विहिसंजोइउ ॥ णियजणणीताउ तावसु तेण पलोइउ ॥ १९ ॥ 10 15 20 महिपालपुरणाहु महिपालु थिरबाहु । महिपालु णामेण परिवत्तकामेण। ४ A केयपत्तयंचिय; P धोयपत्तपतियं. ५ AP पासु जि भणेवि. 19 १ AP °जणदुह'. २ AP सुमरियमगं. ३ AP सुण्णु. ४ AP उज्झियकामो. ५ A उवसमपसरण. ६ AP बुडिं. ७ AP समं. ८ AP वहरि इह पुणरवि संजोइउ. 14 a संतिय संबन्धि; b धो यवत्तपत्तियं धौताः वक्त्रपत्रावलयः येन. 19 1 a 'विलि हि यग यणं स्पृष्टगगनं पुरम् . 2 a विह लि यणर° निधना नराः; 6 अहऊणं आगत्या हरिणा इन्द्रेण. 4 a°विसर्ट समूहम् . 6 a सुय सि य मग्गं श्रुताश्रितमार्गम् . 7 a सुण्ण पंचभ य गुत्तिव सूर्ण ८३७५०; 6 वासाणं वर्षाणाम्. 12 a सपस मे त्या दि निजप्रशम. प्रसरेणोपशमितकामः. 20 16 महिपालु राजा; थिरबाहु स्थिरभुजः. २०८- चउणउदिमो संधि महापुराणु [XCIV.21.10. 5 उप्पण्णसोएण किताविओ एण। दिवं तवं चरह गोरी पियं भरह। पंचाणलं सहई वरंगारवं वहा । णामो कुमारेण तेल्लोकसारण। कयचारुकम्मेण गयजम्मजम्मेण । सत्येण दारियउ हर एण मारियउ। इय सरिवि मज्झत्थु थिउ मुणिवि परमत्यु। परमेट्टि समचित्तु तिह मित्तु। सिसु णियह तणु वित्तु पालंतु संवसित्तु । ता तवसि तहु कुद्ध जविणवह मई मुदु। कुलवुड्डु भयवंतु दोहिंति मयतु । घत्ता-इंधणहु णिमित्तु तरु फोडतुं कुढारें। हियमियवयणेण तावसु भणिउ कुमारे ॥२०॥ जिह सत्तु 10 15 21 भो भो तावस तरुम हणु म हणु पत्थच्छह कोडरि णायमिहुणु । ता भणइ तवसि किं तुज्झ णाणु किं तुहुं हरि हरु चउवयणु भाणु इय भणिवि तेण तहिं दिण्णु घाउ संछिण्णउ सहुंणाइणि णाउ। जिणवयणे बिहिं मि समाहि जाय को पावइ धम्महु तणिय छाय।। जायाइं बेवि भवणंतवासि माणिककिरणकब्बुरदिसासि । 5 धरणिंदु देउ पोमावह त्ति देवय णामें पश्चक्खकित्ति । जाणियबहुसमयवियारसारु पभणइ सुभउमु णामें कुमारु । भो पासणाह सुरविहियसेव अण्णाणिय तावस होति देव । तुह पडिकूलहं णिप्फलु किलेसु तं णिसुणिधि गउ गरवाणिवासु । अण्णाणभाउ गाढयह धरिवि कुच्छियमुणि तेत्थु ससल्लु मरिवि। 10 20 १ AP कंताविओएण. २ AP तिव्वं. ३ A बहुगारवं; P वयगारवं; ४ A णावो; Pणाउ. ५ AP °कम्मेसु. ६ AP °जम्मेसु. ७ AP सत्यहि. ८ AP समु. ९ A समचित्तु. १० A तउ तवइ तउ सुद्ध; P णउ णवह महमुद्द. ११ A कुलदुदु. १२ AP दोहित्ति. १३ P इंधणहो सित्तु. १४ AP फाडंतु. 21 १ A "कब्बुरदसासे. २ AP णावह. ३ AP सुभउ. 36 किं ता विओ एण अनेन किं तप्तम् . 4 6 गोरी पि यं रुद्रम् ; भर ह स्मरति. 11 a सि मुगि यह तणु वित्तु शरीरं धनं च पश्यति कुमारो गर्वी; b पालं तु स व सित्तु स्ववशित्वं रक्षति; स्वयं यतिर्जातः अहंकारयुक्तत्वात् . 136 दो हिं ति खेदं नयति. 21 1 6 छा य शोभाम् . 6 6 दे व य देवता; मा में पद्मावतीनाम्ना. 7 a°ब हुस म य° षड् दर्शनानि. २७ [ महापुराणु VoL. III ] २०९ XCIV.12.10. ] पुष्फयंतविररायउ [ पासणाहणिव्वाणगमणं जायउ जोइससुरु संवरक्खु कमलाणणु वरणवकमलचक्छु। कुंअरते जायउ हयमयासु वरिसाई तीस विगयाइं तासु । उज्झाणाहे भत्तिल्लएण जयसेणे गुणगणणिलएण। घत्ता तहिं अवसरि तेत्थु सुरगुरुमंतिसरूवउ ॥ पाहुडलहिवि पेसिउ देवहु दूर्वउ ॥ २१ ॥ 15 22 दूरण भणिउं जय तित्थणाह जय सामिसाल वयसलिलवाह। तुह पय पणवह जयसेणराउ पई जेहउ होतउ भरताउ । चिरु एवहिं तुहुं जय उग्गवंस धयवडभडवंदियरायहंस । ता पुजिवि मंतिवि मुक्छ तुरिउ देवें णियहियवद चरि सरि। हउं आसि कालि गयवरु अणज्जु एवहिं जायउ पुजहं मि पुजु । 5 जिणतवसामत्थे दूसहेण दुजयपंचिंदियणिम्महेण । किजई तउ सिज्झइ जेण मोक्खु संसारि ण दीसह किं पि सोक्खु । इय चिंतवंतु कयत्तिएहिं पडिसंबोहिउ लोयंतिपहिं । पुणु हाँणिउ पुजिउ सयमहेण धरणे वरुणे ससिणा गहण । विमलहि सिवियहि आरुदु देउ आसंकिउ हियवहमयरकेउ । 10 सिर्यपक्खि पूसि एयारसीहि पुव्वण्हइ पर्वरुत्तरदिसीहि । थाएप्पिणु णामें संमुहेण छणयंदरुंदमंडलमुहेण । आसत्थवणंतरि लइय दिक्ख अट्ठमउववासें परम सिक्ख । घत्ता-ओलंबियपाणि जोयायारे तिक्खहि ॥ पइसइ परमेहि गुम्मखेड्ड पुरु भिक्खहि ॥२२॥ 15 23 कयपंचचोजाइ सुद्धाइ चजाइ तहिं बंभरीएण दिण्णाइ भिक्खाइ । छम्मत्थकालेण चत्तारि मासाई गलियाई चित्तंतलैत्तिण्णदोसाई। ४ A संवरुक्खु. ५ AP जइयहुं. ६ AP लएवि. ७ AP दूयउ. 22 १ AP यसलिल'. A भरहराउ. ३ P जय तुहूं. ४ A अपुजु. ५ A विजह तउ सिजइ. ६ A कयसंतिएहिं. ७ P हाइउ. ८ AP अंधारे पूसे. ९ A अवरुत्तर. १० AP णाहें. 23 १ AP सस्थाए. २ AP धण्णराएण. ३ A°तरुम्गिण्णदोसाई. 13 6 गुण गण णि लए ण गुणानुरागयुक्तेन; °णि ल ए ण तन्मयेन. 13) ल हि वि दत्वा. 22 1 6 °स लि ल वाह मेघ. 3 2 उग्ग वंस हे उग्रवंश; b ध य व ड भाड ध्वजपटोपलक्षित- भटेः. 4 b सरि उं स्मृतम् . b a अणजु रौद्रः. 10 a सि वि य हि शिबिकायाम् . 11 a सिय पक्खि कृष्णपक्षे ( असितपक्षे ). 12 a णा में नमस्कारणे नमनं नाम नमः सिद्धेभ्य इति; सं मु हेण उत्तर- दिक्संमुखेन. 13 a आ सस्थवणंत रि अश्वत्थवने पिप्पलवने. 23 26 चित्तं तरुत्तिण्ण दो सा ई मनसि उत्तीर्णदोषाणि. २१०- चउणउदिमो संधि] महापुराणु [XCIV.24.4. दिक्खावणे पावैरासीविणासेण जाईवि थिओ सामि अटोववासेण । दित्तंगसत्तम्मि सत्ताहमेरम्मि णवदेवदारुयाल गुरुयैरवियारम्मि । जोईसरो सुकमाणासिओ जन्थ गयणंगणे संवरें जोइयं तत्थ । 5 ता तस्स मरुमग्गमग्गम्मि दुरियल्लि संचलइण विमाणु जिणणाहउवरिल्ल । ता तेण रूसेवि सहसा मयंधेण संभरिउ चिरजम्मु वाराणुबंधेण । तडिवडणरवडियमहिदसदिसालेहिं आहंडलुइंडकोदंडभूसेहिं । णीलेहिं हरगलतमालाहदेहेहि गजंतवरिसंतभीमहि मेहेहिं । गयणयलु धरणियलु जलु थलु वि जलभरिलं विहडिउ ण पासस्स पिसुणेण थिरु डिउं। 10 पुणेरवि रिसी रुद्ध मुहघित्तजालेहि भंगुरियभालेहिं दाढाकरालेहि। पिंगुद्धकेसेहि मुक्कट्टहासेहि किलिकिलिकिलंतेहिं खयकालवेसेहि। हण हणु भणंतेहि वेयालसंघेहि रिंछेहिं सरहेहिं सीहेहिं वग्घेहिं । वावल्लभल्लेहिं झसभिंडिमालेहिं कणएहिं कुंतेहिं करवालट्लेहिं। हीणेण दीण विद्धत्थधम्मेण देवस्स कि कीरए पावयम्मेण । 15 सढमढढकढिणभुयदंडतुलिएण पुणरवि सिलालेण सेलेण बलिएंण । थरहरिय महि सयल धरणिंदु णीसरिउ फणिफणकडप्पेण परमेट्टि परिवरिउ । घत्ता-पोमावइयाइ देविड मणिविष्फुरियउं ॥ ससिबिबसमाणु कुलिसछत्तु तहु धरियउं ॥ २३ ॥ 20 24 आऊरिउ देवें सुक्कझाणु संदरिसिउ रिउ सामत्थु भग्गु पढेमिल्लमासतमकसणपक्खि केवलि पुजिउ सुरपुंगमेहि उप्पाइउ केवलु दिव्वणाणु। दुम्मोहें सहूं णिजिउ अणंगु । पंडिवयदिणि पवरविसाहरिक्खि । इच्छियमोक्खालयसंगमेहि। ४ A पायरासी'. ५ AP जोए थिओ. ६ A °देवदारुवणे. ७ AP गरुअयरविरम्मि. ८ AP संवरो जाइ जा तत्थ. ९P वाराणबंधेण. १० AP °फुरिय. ११ A °तमालालिदेहेहिं. १२ AP चरिउ. १३ AP पुणुरवि. १४ A भंगरिय'. १५P पक्कट्टहासेहिं. १६ P adds णिम्मंसजंघेहि after भणंतेहिं. १७ AP add after this दिण सत्त उवसग्गु किउ करकम्मेण ( A कूरकम्मेहिं) १८ Pसठकमठ. १९ AP चलिएण. 24 १ AP पढमिले मासे. २ AP चउत्थए दिणे. ३ A °सोक्खालय. 4 a दित्तंगसत्त म्मि दीप्ताङ्गाः सत्त्वा जीवा यस्मिन् वने; सत्ता ह मे र म्मि सप्त दिनानि यावत् ; 6°वि या- र म्मि प्रवीचारे ध्याने. 6a मरुम मा मग म्मि मरुन्मार्ग आकाशं तस्य मार्गे. 10 b च डि उं चरितम् . 156 कि की रए किं क्रियते. 16 a से लेण बलि एण गिरिणा बलिष्ठेन. 19 कुलि स छ त्तु वज्रमयं छत्रम् . 24 26 दुम्मो हे मोहकर्मणा. 3 a पढ मिल चैत्रः. २११ - XCIV.24.5. ] पुष्फयंतविरहयउ [ पासणाहणिव्वाणगमणं 5 सम्मतु लइउ खलसंवरेण उवसंते ववगयमच्छरेण । तव्वणवासिहि संपत्त वत्त इसि जायई तवसिहि सय सत्त । दह गणहर सवणसयंभुआइ तिसय पण्णास जि पुर्ववाह । सिक्खुयहं ससिक्खई णवसयाई सावहिहिं ताई चउदह गया। घत्ता-केवलिहिं सहासु तेत्तिय विकिरियायर ॥ भयसय पण्णास मुणिवर मणपञवधर ॥ २४ ॥ 10 25 वसुखयहं विविहवाईसराह छत्तीससहास अजियवराह। सावयह एक्कु लक्खु जि भणंति सवइयहं तिणि ति परिगणंति । कयणिञ्चमेवजिणरायसेव संखापरिवजिय विविह देव । संखेज तिरिक्ख ण का विभति परमेटिहि अणुदिणु पय णवंति । वयमासविमुक भूयथत्ति विहरिवि सत्तरि वरिस धरित्ति। 5 संमेयसिहरि पडिमाइ थक्कु णं उययइरिहि उग्गमिउ अक्कु । पहु पर्छ मासु विण्णायणेउ छत्तीसहिं जोईसहिं समेउ । सावणसत्तमिदिणिकालवक्खि गउ मोक्खहु पासु विसाहरिक्खि । अग्गिदहिं वंदिउ वंदणिर्जु देविंदहिं पुजिउ पुजणिज्जु । घत्ता-महुँ देउ समाहि भरहलोयसंबोहणु ॥ 10 जोइससुरणाहपुप्फयंतवंदिउँ जिणु ॥ २५ ॥ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाभब्वभरहाणुमण्णिए महाकापुप्फयंतविरइए महाकव्वे पासणाहणिव्वाणगमणं णाम चणउदिमो परिच्छेउ समत्तो ॥९४ ॥ ४ P पुन्ववेइ. ५ AP दससहसइं णवसयाई. ६ A सयाई. 25 १P छहसयइं. २ AP सोलह सहास इय जयवराहं. 3 P add after this: छत्तीस सहासइं अजियाहं, वयसीलजुत्तजयपुजियाहं. ४ A सावियह; P सावहहिं. ५ AP वरिसहं. ६ AP एक जि मासु वि णायणेउ. ७ AP सावणे सत्तमदिणे. ८ A सेयपक्खि. ९ P adds after this : दडउ. मउडमाहि कायपुंजु, मुणिणाहहं सुमरिउ सुमरणिजु. १० AP वंदिय. ११ AP चउणवदिमो. 76 पुव्व वा इ पूर्वशानिनः पूर्वधराः. 26 5 a भूयथ त्ति भूतानां प्राणिनां स्थितियंत्र. 60 उ य य इरिहि उदयाचले. 8a अकाल व रिख शुक्लपक्षे. - २१२- XCV विद्धंसियरइवह सुरवाणरवाफणिवइपयेडियसासणु ॥ पणवेप्पिणु सम्मइ णिदियदुम्मद णिम्मलमग्गपयासणु ॥ ध्रुवकं ॥ 1 5 विणासो भवाणं दिणेसो तमाणं खयग्गीणिहाणं थिरो मुक्कमाणो अरीणं सुहीणं समेणं वरायं चलं दुग्विणीयं णियं णाणमग्गं सया णिकसाओ सया णिसाओ सया संपसण्णो पहोणो गणाणं मणे संभवाणं। पहू उत्तमाणं। तवाणं णिहाणं। वसी जो समाणो। सुरीणं सुहीणं। पमैत्तं सरायं। जयं जेण णीयं। कयं सासमग्गं। सया णिविसाओ। सया चत्तमाओ। सया जो विसण्णो। सुदिव्वंगणाणं। 10 All Mss. have, at the beginning of this Samdhi, the following stanza:- त्यागो यस्य करोति याचकमनस्तृष्णाङ्कुरोच्छेदनं कीर्तिर्यस्य मनीषिणां वितनुते रोमाञ्चचर्च वपुः । सौजन्यं सुजनेषु यस्य कुरुते प्रेमोत्तरां निवृति श्लाघ्योऽसौ भरतप्रभुत भवेत्काभिगिरां सूक्तिभिः ॥ P reads मनसृष्टाकुरुच्छेदन in the first line; A reads चर्य for च, in the second line; A reads प्रेम्णान्तरं in the third line; A reads काभिर्गिरां सूक्तिभिः, and P reads कासां गिरां सूक्तिभिः in the last line. K has a gloss on काभिः as अपि तु न काभिः श्लाघ्यः. For details see Introduction to Vol. I, pp. xvi-xxvii. 1 १P पयडिसासणु. २ AP विणियदुम्मइ. ३ A समंतं. ४ A णिप्पमाओ. ५ A पहाणं. 1 1 °रह वह कामः; °पय डि य सासणु प्रकटादेशः. 3 a भवाणं उत्पत्तीनां जन्मनाम् ; संभ वाणं उत्पन्नानाम् . 4 b पहू उत्तमाणं ऋषिदेवनरेन्द्राणां प्रभुः. a ख यग्गी णि हाणं कालामिसदृशानां तपसां निधिः. 66 स मा णो समदृष्टि:. : b सुहीणं सुहृदाम् . 8 a स मे ण वरायं श्रमेण अतिदीनम् . 96 जयं जगत् . 10 a णि यं णाण मगं स्वकीयकेवलज्ञानपथम् ; b सा समग्गं लक्ष्मीपरिपूर्णम् . 136 विसण्णो चतुःसंज्ञारहितः. 14 a गणाणं गणधराणाम् ; b सुदि व्वंगणाणं दिव्याजनानां प्रेमणि न आसक्तः, - XCV.1.1. ] पुष्फयंतविरायउ [वीरसामिबोहिलामो ण पेम्मे णिसण्णो महावीरसण्णो। तमीसं जईणं जए संजईणं। दमाणं जमाणं खमासंजमाणं। उहाणं रमाणं पबुद्धत्थमाणं । दयावडमाणं जिणं वडमाणं। सिरेणं णमामो चरितं मणामो। पुणो तस्स दिव्वं णिसामेह कव्वं। गणेसेहि दिद मए किं पि सिटुं। घत्ता-पायडरविदीवइ जंबूदीवइ पुव्वविदेहह मणहरि ॥ सीयहि उत्तरयलि पविमलसरजलि पुक्खलवइदेसंतरि ॥१॥ 20 2 5 वियसियसरसकुसुमरयधूसरि पविमलमुक्तकमलछाइयसरि । णिज्झरजलवहपूरियकंदरि किंणरकरवीणारवसुंदरि। केसरिकररुहदारियमयगलि गिरिगुहणिहिणिहित्तमुत्ताहलि। हिंडिरकत्थूरियमयपरिमाल कुरैरकीरकलयंठीकलयलि। परिओसियविलसियवणयरगणि महुयरपियमणहरि महुयरवणि । सवरु सुदूसिउ दुप्परिणामें होतउ आसि पूरउ णामें । चंडकंडकावंडंपरिग्गड कालिसवरिआलिंगियविग्गहु । अइपरिरक्खियथावरजंगमु सायरसेणु णामु जइपुंगमु । विंधहुं तेण तेत्थु आढत्तर जाव ण मग्गणु कहँ व ण चित्तउ । ताम तमालणीलमणिवण्णह सिसुकरिदंतखंडकयकण्णइ । 10 घत्ता-तणविरईयकीलह गयमयणीलह तरुपत्ता णियत्थइ ॥ वेल्लीकरिसुत्ता पंकयणेत्तइ पलैफलपिढरविहत्थइ ॥२॥ ६ P पुबुद्ध. ७ A वरजलि. 2 १ AP परिमुक्कमलकमल'. २ AP °गुहमुहणिहित्त'. ३ A कत्थूरीमय'. ४ A कीरकुरर'. ५ A पुत्तु रउ णामें. ६ AP कोदंड. ७ AP कह व णिहित्तउ. ८ P सियकरि . ९ AP विरइय- वलयए. १० AP गयमयतिलयए. ११ AP फलदलपिढर'. 16 6 संजईणं सम्यग्विजयिनां प्रभुम् . 18 a उहाणं रमाणं अभ्युदयनिःश्रेयसलक्ष्मीणाम् ; पबुद्धस्थ माणं ज्ञातजीवादिपदार्थपरिमाणम् . 216णि सा मे ह शृणुत. 2 16 °मुक° विकसितानि. 36°गुह णि हि णि हित्त° गुहा एव निधिः तत्र क्षिप्तानि. 4 b°क लयं ठी° कोकिला. a परि ओ सि य° परितोषितः; b म हुयर पि य° भ्रमरप्रिया भ्रमरी; म हुयरवणि मधुकरनाम्नि वने. 7a°कंड° बाणः; b का लि° कालीति नाम; विग्ग हु शरीरम् . 11 गयम यणीलह गजमदवत्कृष्णया; णि यत्य ह निवसनया. 12 °पि ढर° पिटकं भाजनम् , - पंचणवदिमो संघि] महापुराणु [XCV.4.11. 3 5 भणिउ पुलिदियाइ मा घायहि हा हे मूढ णं किं पि विवेयहि । मिगु ण होइ बुंहु देवु भडारउ इहु पणविजह लोयपियारउ । तं णिसुणिवि भुयदंडविहूसणु मुकु पुलिदें महिहि सरासणु। पणविउ मुणिवरिंदु सम्भाव तेणाभासिउंणोसियपावें। भो भो धम्मबुद्धि तुह होजउ बोहि समाहि सुद्धि संपजउ । जीव म हिंसहि अलिङ म बोल्लहि करयलु परहणि कहिं मिमघल्लहि। पररमणिहि मुहकमलु म जोयहि थणमंडलि को विमणिदहि सिउ दोसें संगपमाणु करहि संतोसें। पंचुंबरमहुपोणणिवायणु रयणीभोयणु दुक्खहं भायणु । वाह विवजहि मणि पडिवजहि णिश्चमेव जिणु भत्तिइ पुजहि । 10 तं णिसुणेवि मणुयगुणणासहं लइय णिवित्ति तेण महुमासहं । घत्ता-हुउ जीवदयावरु सवरु णिरक्खरु लग्गड जिणवरधम्मइ ॥ मुउ कालें तें गिलिउ कयंते उप्पण्णउ सोहम्मद ॥ ३ ॥ करपत्तु म ढोयहि। 4 10 तेत्थु सु दिव्व भोय भुंजेप्पिणु एत्थु विउलि भारहवरिसंतरि णंदणवणवरहीरवरम्महि कैणयविणिम्मियमणिमयहम्महि सुरतरुपल्लवतोरणदारहि धूवधूमकजलियगवक्खहि उज्झाणयरिहि पयणयसुरवह पविमलणाणधारि सुहसंकर आइबंभु महए महामहु तहु पहिलारउ सुउ भरहेसरु मागहु वरतणु जेण पहासु वि एक्कु समुद्दोवमु जीवेप्पिणु । कोसलविसइ सुसासणिरंतरि । परिहासलिलवलयअविगम्महि । णायरणरविरदयसुहकम्महि । वण्णविचित्तसत्तपायारहि। भूमिभायरंजियसहसक्खहि । होतउ रिसहणाहु चिरु णरवह। पढमणरिंदु पढमतित्थंकर । भुवणत्तयगुरु पुण्णमणोरहु । जो छक्खंडधरणिपरमेसरु । जित्तउ सुरु वेयड्डणिवासु वि । 10 AP कि पि ण. २ AP वणदेउ. ३ A णासिउ पावं. ४ AP "पाणपलासणु. 4 १ AP °वरिहीरव'. २ AP °वलयसलिल'. ३ AP धणय. ४ AP भोहभोयरंजिय. ५ AP सुसुईकरु. ६ A सुरवेयड्ड. 32 बुहु बुधः. 66 पर ह णि परधने. 8 6 संगपमा णु परिग्रहपरिमाणम् . ) aपाण- णि वा य णु मद्यत्यागम् . 10a वाह हे व्याध. 11 a°णासह नाशकानाम् . 426 सुमास सुधान्यम् . 3 a°वर ही कोकिला. 8 a सुहसं करु पुण्यसुखयोः कर्ता. २१५- xcV.4.12. 1 पुष्फयंतविरहयउ [वीरसामिबोहिलामो विजाहरवह भयकंपाविय णमि विणमीस वि सेव कराविय । वत्ता-जो सिसुहरिणच्छिा सेविउ लच्छिह गंगा सिंधुह सिंचिउ ॥ णवकमलदलक्खहि उववणजक्खहिं णाणाकुसुमहिं अंचिउ ॥४॥ 5 5 तो कंकेल्लीदलकोमलकर वीणाहंसवंसकोइलसर । तासु देवि उत्तुंगपयोहर णाम अणंतमह त्ति मणोहर। सो सुरसुंदरिचालियचामरु ताहि गभि जायउ सबरामरु । सुउ णामें मरीइ विक्खायउ बहुलक्खणसमलंकियकायउ । देवदेउ अश्चंतविषेत णीलंजसमरणे उव्वेई। चरणकमलजुयणमियाहंडलु दिक्खंकिउ मेल्लिवि महिमंडलु । हरिकुरुकुलकच्छाइणरिंदहिं समउं णमंसिउ इंदपडिदहिं। झाणालीणु पियामहु जयहुं णत्तिउ जड पावइयउ तइयहूं। दुधेररिसहमहातवलग्गउ भग्ग णराहिव पहु वि भग्गउ । सरवरसलिलु पिएव्वा लग्गउ भुक्खइभजइलजइणग्गउ। वकलु परिहा तरुहल भक्खह मिच्छाइट्टि असञ्चु णिरिक्खह । अण्णाणिउ उ काई मि जाणइ पंचवीस तश्च वक्खाणइ । कव्वु संखसासणु तें दिलं कविलाइहिं सीसँह उवट्ठउं । परिवाईयतावसह पहिल्लड मुउ तिदंडि मिच्छामणसल्लउ । घत्ता-कयतियसवियप्पड पंचमकप्पड कुडिलधम्मु णं पाउसु ॥ उप्पण्णउ बंभइ दुक्खणिसुंभह दहेसमुहदीहाउसु ॥ ५॥ 10 15 6 कविलहु विप्पहु कोसलपुरवरि जण्णसेणबंभणिउयरंतरि। बंभामरुणरजम्महु आयउ जडिलु णाम दियवरु संजायउ। तिवें पुत्वम्भा भाविउ कम्में भयवदिक्ख पुणु पाविउ । ७ AP विणमीस सेव काराविय. 5 १ AP वरकंकेली. २ AP णिन्वेहउ. ३ AP जडु. ४ Aउद्धररिसह'. ५ AP सरवरे सलिलु. ६ AP सिहउ. ७ A सीसउB P सीसहिं. ८ AP परिवाअयतवयरहं. ९ P तिडंडि. १. A दह. 6 १ तिस्थ वि पुन्वान्भासें; तिब्वें पुन्वाभासें. 5 86 णत्ति उ नप्ता मरीचिः; जइ यतिः. 15 कुडि ल धम्मु वक्रधर्मः धनुश्नः; णं पाउसु वर्षाकालवत्. 6 1 6 जण से ण° यशसेनागमें. 36भ यव दिक्ख भागवतदीक्षाम् . -२१६ पंचणवदिमो संषि] महापुराणु [ XC9.7.7. घर तिदंड तिदंड ण पहणह परमागमविहि किं पि वि ण गणह। अंगई धुयह धुर्य णउ दुग्गइ सोत्तई छिवह छिवर णउ सुहमह । । मिच्छारसैचिक्खिल्लं चिह हरि हरि" घोसह जहु जलि बुड्ड । मुउ सोहम्मि देउ संभूयर्ड किं वणिज्जा णिरुवमरूवउ । सायरसरिसु एक्ल तर्हि अच्छिउ पुणरवि खयकालेण णियच्छिउ । इह भारहवरिसंतरि णिद्धा थूणायारह गामि पसिद्धह। भारहायदियाहियरत्तह पुष्पदंतकंतह पइभत्ता। 10 पूसमित्तु णामें सुउ जणियउ बंभणु बंभसमाणउ भणियउ। मिलियालीयभसणवित्थरियहु लग्गउ पुणरवि चिरभवचरियहु । अक्खसुत्तुणा णाणविहीणउ गणउ ण होइ सुतश्चविही णउ । घत्ता-जीवदयाहीणहं भक्खियमीणहं जा सिहाइ सुझाइ तणु ॥ तो किं मंडियसर जुइजियससहर बय पावंति ण कित्तणु ॥६॥15 7 दब्भु देह अइ गई परमत्थे तो सिउ पावेवउ पसुसत्थे । कण्हाइणु हरिणेण विधरियर्ड तं तहु किंण हरइ दुचरियउं। तंबयभायणु अंबे सुज्झइ अंबु पवित्तु ण भणइ समुज्झइ । डन्झउ जणु विणडिउ अण्णाणे तउ चरंतु सो मुकउ पाणे । पढमसग्गि सुरवरु होएप्पिणु एक्कु पओहिमाणु णिवसेप्पिणु। 5 पुणु पसरियससिसूरपहावहि णयरिहि सेईयाहि इह भारहि। अग्गिभूइमहिदेवहुँ रामहि गोत्तमणामहि मज्झे खामहि। २ P omits धुयइ. ३ AP चिक्खलं. ४ A बुड्डुइ. ५ A हरु. ६AP सो हूयउ. ७A थूणायरइ. ८ A मिलियालियवसेण वित्थरियहो; P मिलियालियवासणवित्थरियहो. ९ AP चिरु भव'. १० A अक्खसुत्तकर णाणविहीणउ, P अक्खमुत्तु णाणेण विहीणउ. ११ A सुतच्चपवीणउ; P सुतच्च- पवाणउ. १२ P ता. १३ । जह जिय. 7 १AP सुहूं. २ AP जडु. ३ A विणडइ. ४ A सेरियाहि. ५ A °महएवहे. 50 सोत्तई कर्णी, सुहम इ शुभमतिम् . 6 a चिडुइ मलइ मढइ मृदः चहु आदेशः, अपभ्रंशे प्रायो- ऽचामचः, पट्टि, पिट्टि पुट्टिवत्, कर्दमेन विलेपनं करोतीत्यर्थः. 8 a सायरस रिसु सागरोपमम् . 9 a णि द्ध इ सरसे. 10 a°आ हि यरत्त ह आहितरागया; b पुष्फ यंत कंत इ पुष्पदन्तया भार्यया. 12 a°अली य भसण अलीकभाषणैः. 13 a अक्ख सुत्तुणा अक्षसूत्रेण; णा ण विहीण उ ज्ञानहीनः; 6 °विही विधिः; णउ न्यायश्च न. 18 सि हा इ शिखया. 15 जुह° द्युतिः कान्तिः; ब य बकाः. 7 1 a दन्भु दर्भश्चेद् गतिं ददाति, तर्हि पशुसमूहेन मोक्षः प्रापणीयः. 2 a कण्हाहणु कृष्णाजिनम् . 3 a तं ब य भा यणु इत्या दि अम्लेन काञ्जिकादिना किल ताम्रभाजनं शुध्यति, कालिकं तु अपवित्रम् , तेन तत् समुज्झति त्यजति. 56 पओ हि माणु सागरोपमः. 6 6 से ह या हि श्वेतिकायाम् . 7 a अग्गि देवम हि देवहु अमिभूतिविप्रस्य; राम हि भार्यायाम् . २८ [ महापुराणु-VoL. III ] cv.7.8. ] पुष्फयंतविरायां [वीरसामिबोहिलामो पुत्तु अग्गिसहु देउँ विडविवि थिउ परिवायवित्ति अवलंबिवि। पत्ता-हिमकंपियकायउ हाउ वरायउ ण्हंतु वि सासयठाणहु ।। हिंसाविहि मण्णा जिणु अवगण्णइ जाई केव णिव्वाणहु ॥७॥ 10 8 मुउ भाभारजित्तससिमालइ हुयउ सणकुमारसग्गाला। सत्तसमुह तहिं गंदेप्पिणु मिच्छाइटिउ हरि वंदप्पिणु । चुउ तेत्थाउ पुणु वि मंदरपुरि गैयणंगणविलग्गपंदुरधार । गोत्तमभट्टहु कोसिय गेहिणि मंथरगइ णं सुरजलवाहिणि । अग्गिंमित्तु मित्तु व तेइलउ तहि सुउ हुउ सो सोत्तिउ भल्लउ । 5 कुमइ कुबुद्धिवंत उप्पायह जलु थलु सव्वु णिधु णिज्झायह। अंबरु दइवणिओएं आइड किंकासायउ हणइ कसायउ। जीवहु भावारूढहु दुक्का मणमल जलु किं धोयहं सका। झीणउ दूसहेण तवचरणे मुयउ बालु पुणु बालयमरणें । सुरहरघरकीलियतियसिंदह उप्पण्णउ जावि माँहिंदह । 10 पुणु वि पुव्वपुरवरि सुहभायणु सुत्तकंटु सिरिसालंकायणु । मंदर घरिण मंदगइगामिणि रूवें णाइ पुरंदरकामिणि । ताहि तणउ हुउ भारदायउ णामें पुणु जायउ परिवायउ। पुणु वि सम्गि पुणु णयरतिरिक्खहिं हुउ चउरासीजोणीलक्खहि । पत्ता-बहुदुरियमहल्ले मिच्छासल्ले विविहदेहसंघारह । 15 भरहेसरणंदणु संसयहयमणु चिरु हिंडिवि संसारह ॥ ८॥ 9 मगहएसि रायाला पुरवरि पुणु संडिल्ल णाम विप्पहु घरि । पारासरहि पुत्तु हुउ थावरु परिसेसेप्पिणु णियसणु थावरु । ६ AP अम्गिसिहु. ७ A देहु. ८ A णवरु वि सासय. ९ AP केम जाह. 8 १ A हूयउ. २ AP °समुद्दसमहं गंदेप्पिणु. ३ AP °गणविलग्ग. ४ AP विड. ५ A मणमलु किं जडु. ६ A °वरकीलय. ७ P महिंदए. ८ P सहभायणु. ९ AP तहे तणुरुहु. 9 १ A झावरु. 8 a अग्गिस हु अनिसहः.!) हिम के पि य का य उ माघस्नानादिना शिशिरे कम्पमानगात्रः. 8 4 a सुरज ल वा हि णि गङ्गा. 5 a मित्तु व सूर्यवत्. 6a कुबुद्धिवंत उप्पा यह कुपण्डितान् उत्पादयति; 6 सव्वु णि चु योगमते सर्व नित्यम् . 7 a अंबरु वस्त्रम् ; दरवणि ओ एं कर्मविशेषेण. 11 a पुव्व पुरवरि मन्दरपुरे; b सुत्त कं तु ब्राह्मणः. 13 6 परिवा य उ परिव्राजक:. 9 1a राया ल ह राजगृहे. 2 6 णि य सणु थावरु बस्नग्रहादिकम् . -२१८- पंचणवदिमो संघि] महापुराण [ XCV.10.12. अमरणमंसियइंदपडिदर जाउ तिदंडि मरिवि माहिदह । पुणु पुव्वुत्तदेसि तहिं पट्टणि जाणाविहववहारपवड्डाण। विस्सविसाहभूइ सुसहोयर बिणि विणं हलहर दामोयर। 5 जहणीलक्खणाउ धेरघरिणित दोहं मिणा करिंदहं करिणिउ । दोहिं मि जाया णवपंकयमुह विस्सविसाहणंदि वर तणुरुह । जो जेटाहु जायउ सो थावरु माहिदहु आयउ पवरामरु । ता सो विस्मभूइदिहि इच्छिवि सारयघणु णासंतउ पेच्छिवि। सिरिहरगुरुहि पासि गह सिक्खिउ रायहं तिहिं सरहिं सहुं विक्खिड।10 था विसाहभूइ सुपहुत्तणि विस्सणंदि पुणु जुवरायत्तणि । एकहिं दिणि सो णियणंदणवणि उपरि देतु करु सपरिणिधणथणि । जा कीला सरमज्झि पाउ तौ विसाहणंदि तहिं विट्ठउ । घत्ता-आवेप्पिणु मंदिरु णयणाणंदिरु अइभावें ओलग्गिउ ॥ अइकोइलकलयलु चलकोमलदलु ताउ तेण वणु मग्गिउ ॥९॥ 15 10 5 ताव ताय जुवरायहु केर जह ण देसि तो जामि विएसैहु दाइउ वंचिवि कुडिले भावं अवरहिं दिणि वहियउच्छाहें पञ्चंत बलवंत जायई तुझुणियरजु पुत्त पालेजसु जइ तुम्हहिं करवालु धरिजह एव भणप्पिणु गउ रिउसेण्णइं पित्तिएण उजाणु सजायहु सिसुपहुणा आएणायण्णिउं उववणु ससुयहु दिण्णु पिउब्वें गउ वणु रणसएहिं णिवढउ महुं उजाणु देहि सुहगारउं । ता णिग्गय मुहि वाय जरेसहु । देमि पुत्त किं सुण्णपलावें । माइतणउ बोल्लिउ महिणाहें। जामि ताई णिहणमि कयघाय। ता पभणाणंदणु पसरियजसु । तो मई किंकरेण किं किजह । तेण णिहित्तरं छिण्णहं भिण्ण। ढोइउ रहकीलाकयराया। पेसणु मेरउ किं पिण मण्णिउं। 10 को णउ खद्ध पहुत्तणगठवें । दिट्टउ दुट्ठ कविट्ठारूढउ २ AP वरपरिणिउ. ३ AP लयभवणि. ४ AP ताम. ५ AP अलिकोइल'. 10 १ AP ताय. RAP दिहिगारउ. ३ AP विदेसहो. ४ A देवि. ५P कयकायई. ६ P रणसहिं. 4 a पुवुत्त दे सि मगधदेशे; पट्टणि राजगृहे. 6 a जहणी विश्वभूतेजेंनी. 9 b सार य घणु शरदभ्रम् . 10 a गइ आचरणम् . 12 a सो विश्वनन्दी. 10 1 a ता य हे पितः. 2 a विएस हु परदेशम् . 9 a स जा यहु स्वपुत्रस्य. 11 a पि उन्में पितृव्येण.
xCV.10.13. 1 पुष्फयंतविररायड [वीरसामिबोहिलामो रिउणा सहुं धरणीरुहु पेल्लिउ तेण जाम उम्मूलिवि घल्लिउ । पुणु खुद्देण माणवहु लंघिउ पत्थरखंभु झत्ति आसंघिउ । घत्ता-ता जइणीणंदणु रणजुज्झणमणु तहिं मि पवणचंलु पत्तउ ॥ 15 पहणेवि सदप्पड पाणितलप्पह खंभु वि फोडिवि घित्तउ ॥१०॥ 11 5 पुणु णासंतु जंतु रिउ जोइवि तेण पउत्तउं अप्प सोयवि। हा हा महुं भुयबलु किं किजह जेण बंधुसंतावउ दिजइ। डज्झउ किं उववणु किं जोव्वणु अथिरु सदेहु गेहु घणु परियणु । सहुँ सयणहिं णीसल्लु करेप्पिणु संभूयहु कमजुयलु णवेप्पिणु । विस्सणंदि दिक्खाइ अलंकिउ गउ विसाहभूइ वि' भवसंकिउ । भिक्खहि मुणिवरु महुर पट्टउ रजपहढें रिउणा दिट्ठउ। वेसापासायत्थें जाणित आसि पण हउं वणि अवमाणित । तहिं अवसरि गाईड णिसुंभिउ णिवडिउ रिसि दहवें पारंभिउ । दुक्करकायकिलेसें दुबलु भणइ पिसुणु तं कहिं तुह भुयबलु । जेण कविट्ठरुक्खु संचूरिउ जेण बलेण खंभु मुसुमूरिउ 10 सो एवहिं खलसमण विण?उ पडियउ ढुट्टगिट्टिपरिहट्ठा। इये णिसुणिवि मुणिवि अयाणउ रिउणा णियमणि बद्ध णियाणउं घत्ता-जह जिणवरतवहलु अस्थि सुणिम्मलु तो रणरंगि भिडेसमि ॥ इहु वहरि महारउ विप्पियगारउ हउँ परभैवि मारेसमि ॥११॥ 12 मुउ ससल्लु सो साहु गयासणु देउ महासुक्कम्मि सुभूसणु। तेत्थु जि सो वि साहु भूमीसरु जायउ सुरवरु णं सेवी सरु । ७ AP वरसिलखंभु. ८ AP रणे जुज्झण. ९ AP पबलबलु. 11 १A वि ण वि संकिउ. २ AP रजपमहें. ३ AP जेण सिलाखंभु वि मुसुमूरिउ. ४ A दुट्ठगिद्धिपरिभट्टउ; P दुट्टगिट्टिए परिघट्टउ. ५ AP इय पिसुणउं णिसुणेवि अयाणउं. ६ AP रिउणा. ७A परहवे. 12 १P रूवें सह. 14 a मा ण व हु मानमार्गः. 15 पवणच लु वायुवेगी. 11 Ga म हुर मथुरानगरीम् . 11 0 °गि हि° सकृत्प्रसूता गौष्टिः, 12 a अयाण उ अज्ञानी. 12 1 a गं या सणु गताशनः सन्. 2 a भूमी सरु विशाखभूतिः; b सरु स्मरः कामः. २२० पंचणवदिमो संघि] महापुराणु [ XCV.13.10. सोलहसायरसमय सहच्छिय मित्त सहवंत अदुगुंछिय । पुणु तित्थाउ गलियसुहयम्मद काले पुण्णे देसि सुरम्मइ । पोयणपुरवरि राउ पयावह रह विव मयणेहु देवि जयावह। 5 अवर मयच्छि पुरंधि मिगावह जाहि रुखु पउलोमिण पावह । दोहिं मि तो ते गंदण जाया विजय तिविट्ठ णाम विक्खाया। चिरपित्तिउ जो सो हुउ हलहरु विस्सणंदि केसउ परबलहरु । तेण गहीरवीरहकारणि जलणजडीतणयाकारणि रणि । गिरिवह खगवह भुत्तवसुंधरु सयडावत्ति णिहउ हयकंधरु । 10 हरि तिखंडमांडय महि भुजिवि इंदिय रंजिवि दुक्किउ भुंजिवि । डप्पण्णउ तमतमपहि भीसणि णाणादुक्खलक्खदुद्धरिसणि । पुणु इह भारहि गंगाणइतडि सीहवणंतरि तरुवरसंकडि । पत्ता-ससहावे दारुणु हेरिरुहिरारुणु तिक्खणक्खभाभासुरु॥ दाढाफुरियाणणु हुउ पंचाणणु कंधरघोलिरकेसरु ॥ १२ 15 13 वणयरविंदेहं णं एक्ख समुदु तेत्थु जीवों पुणु इह वरिसि जणिउ इहमायह फारतुसारहारपंडरतणु कुंजररुहिरसित्तकेसरसड कररुहरंधलग्गमुत्ताहलु सिरवलइयलंगूलपईहरु चारणमुणिजुयले णहि जंतें भणइ जेटु जमदमसंजमधुरु जिणसिट्ठउ अइदुट्ट अहे रउ मुउ पढमावणिबिलि संभूयउ । पंचपयारु दुक्खु विसहेप्पिणु । सिंधुकूडपुग्विल्लइ भायइ। जलणफुलिंगपिंगचललोयणु । तरुणमयंकवंकदादुभा। पल्लवलोललंबजीहादलु। वरकुंजरगणियारिईहरु। णियमणम्मि जिणभाउ भरतें। भो अमियमई साहु महिमायरु । पहु सु अच्छह सीहकिसोरउ । 10 २ AP सुयहम्मए. ३ P मयणहे. ४ A मृगावइ. ५ AP दो ते. ६ AP गिरिवरे. ७ AP हरिकंधरु. ८ AP पुंजिवि. ९ AP करि'. 13 १ A वणयरवंदहो; P वणयरवेंदहुं. २ AP सिरिवलहय'. ३ AP णियमणे जिणभासिउ सुमरंतें. ४ AP °धर. 3a सहच्छि य सह स्थितौ. 4 a ग लि य सुह यम्म ह शुभकर्मणि गलिते सति. 10 a गिरिव विजयार्धपतिः । स य डावत्ति शकटावर्तिवने ह य कंधरु अश्वग्रीवः. 14 हरि गजा मृगा वा. 13 16 पढ मा व णि बि लि प्रथमनरकभूमौ. a ह ह मा य ह इभहिसिकया सिंह्या जनितः. 56 तरुणमयंक° द्वितीयाचन्द्रवत्. 8 भरं तें स्मरता. 9 a जेटु अजितंजयः. 10 a अहे रउ अधे पापे रतः. २२१ - - XCV.13.11. ] पुष्फयंतविरहयउ [ वीरसामिबोहिलाभो श्य जपते उवसमधामें बोल्लाविउ अजियंजयणामें। पत्ता--भो भो कंठीरव कयदारुणरव महुवणि तुहुं खयकंदउ ।। कालीसवरीवर बाणासणधरु होतउ आसि पुलिंदउ ॥ १३॥ 14 तुटुं होतउ मरीड जिणणत्तिउ भैरहेसरसुउ खत्तिउ सोत्तिउ । तुहूं संभाविउ मिच्छावायउ बहुभवाई होतउ परिवायउ । बहुभवाई होतउ कप्पामरु संसरंतु संसारि असूहरु । बहुभवाइं होतउ तसथावरु बहुभवाइं पत्तउ णरयंतरु । तुझु दुइंतें दइवें दंडिउ हूलिउ पउलिउ तिलु तिलु खंडिउ । । अण्णण्णइं अंगाइं लएपिणु अण्णण्णाई वण्ण मेल्लेप्पिणु । विस्सणंदि णामें जयरोणउ तुहुं होतउं जइवरु सणियाणउ। दहमइ सम्गि देउ णश्चियसुरि तुहुं होतउ तिविटु पोयणपुरि । विसहियघोरदुक्खपब्भारउ तुहुं होतउ तमतमपहि णारउ । तुहुं होतउ खरणहरुक्केरउ सुरसरितीरि सिहरिसेहीरउ । 10 तुहुं होतउ पढमावणिदुक्खिउ सिरिहरअरहंतें महुं अक्खिउं । इह पुणरवि इयउ पंचाणणु पीलुपेयपलदूसियकाणणु। भो भो मयवद विद्धसियमयगय लोहियजलधाराधुयपय । घत्ता-परिहरि दुश्चरियई दुग्णयभरियई संबोहियभरहेसरु ।। पणवहि परमेसरु जियवम्मीसरु पुप्फदंतजोईसरु ॥ १४ ॥ 15 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाभब्वभरहाणुमण्णिए महाकापुप्फयंतविरहए महाकचे वीरसामिबोहिलाभो णाम पंचणवंदिमो परिच्छेउ सम्मत्तो ॥९५॥ ५ °मइ साहु मह सहयर; P गइ साहु महिसायरु. ६A कयरुंजणरव. ७ AP खदकंदउ. CAP बाणासणकरु. 14 १ AP भरहेसहो सुउ. २ AP बप्प. ३ AP जुवराणउ. ४ AP पीलुदेहपल'. ५ AP परिहरु. ६ AP पुप्फदंतरिसहेसरु. ७ AP पंचणउदिमो. 12 महुवणि मधुवने पूर्व जातः; ख य कंद उ खनितकन्दः. 1456 हूलि उ शूले प्रोतः. 7 a जयराण उ जगतो राजा. 126 पीलु पेय° गज- मृतकम् . 13 a°म य ग य मत्तगजः. - २२२- - XCVI गुरुवयणु सुणेवि बहुदुहसोक्खणिरंतर ॥ उवसंतु मयारि सुमैरिवि चिरु जम्मतरु ।। ध्रुवकं ॥ दुवई-उहिउ णीससंतु भवसंभरणुग्गयदुक्खैहुयमणो ॥ णिवडिउ मुणिवरिंदरणोवरि बाहभरंतलोयणो ॥ छ । सो हरिवरु वंदह रिसिपयाई णीसेसजीवपयडियदया। परिघोलिरेण रत्तें गवेण णं पुजइ जीहापल्लवेण । सिरकमले मणहरकेसरण णं विजह पुंछे चामरेण । णहरंधगलियमुत्ताहलेहिं णं अश्वण करइ समुज्जलेहिं । सामीउ जासु आवेति जोड सावयवइ सावउ किंण होह। कयसव्वजीपमारणणिवित्ति ण खणइ हेण वि सो धरित्ति। 10 अहिलसह गसइ दुग्घो?थ? जो मासाहारें भरइ पेछु। उवसामिउ सो वि महामुणीहि हियमियसुमहुरमणहरझुणीहि । महियलणिहित्ततणु जित्तजीहु संणासि परिट्ठिउ साहु सीहु । चिंतइ महुँ बोहि समाहि होउ महुँ मिच्छादुक्किउ खयहु जाउ । मई आसि कुसिद्धतई कयाई परिपालियाई तावसवयाई । 15 महं जीहोवत्थविलुद्धएण णिहर्णवि णरिंद रणकुद्धएण । बहुवार भुत्ती एह भूमि भो पैसु तित्तिं णउ तो वि जामि । हउं मुउ उप्पण्णउ गरयविवरि बहुवारउ हुउ मि] सेलकुहरि। जलयरु थलयरु णहयरु चिलाउ हउं जायउ भवि भवि मंदभाउ । घत्ता-जिणधम्मु मुएवि सयलु वि मई अणुहुत्तउं ।। संसारिउ दुक्खु भणु किर कवणु ण पत्तउ ॥१॥ -- 20 1 १ AP बहुसुहदुक्खणिरंतर. २ AP सुवरिउ. ३ AP "दुक्खहयमणो. ४ A °चलणोवरि. ५ Pणक्खणइ. ६ APणक्खेण. ७ A दुग्धोदृघटु. ८ A महुं. ९ A णिहणिय. १० AP रणि कुंद्धएण. ११ A बहुवार भुत्ती एह; ' बहुयारउ भुत्तीए एह. १२ AP भोएसु तित्ति. १३ ते मिठ हुउ सेलसिहरे; P हुउ मिग सेलकुहरे. १४ A विलाउ; ! चिराउ. 1 3°हुय° भस्मीभूतम् . 4 वाह° बाष्पमश्रु. 8a ण हरंध" नखच्छिद्रात्. 9 a सा मीउ समीपम् ; 6 सा व यवइ श्वापदपतिः; सा व उ श्रावकः. 106 ण हे ण वि नग्वेनापि. 11 a दुग्घोष बलवत्तरगजघटा. 17 6 भो पसु हे पशो; ति तिं तृप्तिम् . 19 a चिलाउ मिल्ल:. २२३- - xCVI.2.1.] पुष्फयंतविरइयउ [ वीरणाहणिक्खवणं 5 दुई-इय उवसंतु संतु मुड केसरि थिउ रिसिसमवियप्पए ।। णामें सीहकेउ हुउ सुरवरु पढमसुरिंदकप्पए ॥ छ । सो दोसमुहथिरपरिमियाउ दिव्वंबरभूसणु दिव्वकाउ । दीवंतरि जणसंपण्णकामि विक्खायइ धादइसंडणामि। पुव्वासामंदरपुंस्वभाइ मणहरविदेहि वणदिणछाह । मंगलवइदेसि सुमंगलालि उत्तरसेढिहि वेयडसेलि। कणयप्पहपुरवरि विजयकंखु विजाहरु णामें कणयपुंखु । गइलीलाणिजियहंसलील तहु गेहिणि सूहव कणयमाल । सो सीहकेउ सुरु ताहि पुत्तु संजायउ लक्खणलक्खजुत्तु। कणउजलु णामें कणयवण्णु कंचणकुंडलचेचइयकण्णु । 10 णियपरिणिइ सहुं उग्गयणमेरु गउ वंदणहत्तिह कहिं मि मेरु । तेणावहिलोयणु गुणविसिङ पियमित्तु महामुणि तेत्थु दिछ। बंदिउ वंदारयवंदेवंदु णिसुणेवि धम्मु हयमोहतंदु । संजमधर जायउ खयरु साहु मयरद्धयचंचलहरिणवाहु । मुउ संणासें पुणु लंतवक्खि संभूयउ सुरवर जणियसोक्खि । 15 अणुहुंजियपवरामररमाई जीविउ तेरह सायरसमाई । घत्ता-पुणु कोसलदेसि पुरि साकेइ रवण्णा ।। दियेणिववणिसुइचाउवण्णसंकिण्णा ॥२॥ दुवई-णामें वजसेणु णरपुंगमु सीलवर ति गहिणी ॥ बालकुरंगणयण पीणत्थणि सीलगुणंभवाहिणी ।। छ । सो सत्तमसग्गामरु मरेवि एयहि गम्भासह अवयरेवि । दालिदमणु जणकामधेणु हरिसेणु णामु उप्पणलेणु। 2 १AP °मंदरे. २ A वणदित्तछाए. ३ A °विंदविदु; P°विंदवंदु. ४ A दियवणिणिवसुद्द. १P omits णामें. २ A °णयणि. ३ AP दालिद्ददलणु. ४ AP उप्पण्णु सूणु. 3 2 1 रिसिसम वियप्पए मुनिसहशपरिणामे स्थितम् . 6 a. मंगला लि मङ्गलसंघाते. 10a कण उजलु कनकोज्ज्वला; b°च ह य क ण्णु देदीप्यमानकर्णः. 11 a°ण मेरु कल्पवृक्षः. 13 a °वंद° वृन्दः; 6 °मो हतंदु मोह एव निद्रा. 146 °वाहु व्याप्रो भिल्लो वा. 15 aलं तव क्खि लान्तवनानि. 16 a°रमा लक्ष्मी:. 18 दिय° विप्राः. 32°गुणं भवा हि णी गुणजलनदी. 36 गन्मा स ह गर्भाश्रये स्थाने. 48°सेणु सेना सैन्यम् . २२४- अण्णउदिमो संघि] महापुराणु [XCVI.4.11. 5 महि भुजिवि णिरु णिवेइएण सम्मत्सरयणसुविराइएण। सुयसायरसूरिहि पालि दिक्ख अवलंबिय लहुं परलोयसिक्ख । मुउ सुरु संजाउ महंतमुक्ति बहुदुक्खवग्गदोहग्गमुकि। तणुतेयविहिण्णदिवायराई तहिं जीविवि सोलह सायराई। पुणु धादइसंडह भमियमेहि पुव्विल्लह सुरगिरिवरविदेहि । पुक्खलवाविसहमणोहिरामि पिञ्चंतछेत्तउहामगामि। 10 णदंतणिउणणायर महत्थ पुरि अस्थि पुंडरिंगिणि पसत्थ । तहि णरवह अरिवरतिमिरमित्तु णामें सुमित्तु सुविसिट्टमित्तु । तहु दूरुज्झियदुइंतगाव सुव्यय महपवि महाणुभाव । भवामरु विहवो इव रमाइ सो ताहि गम्भि थिउ जणिउ ताह। घत्ता-णामें पियमित्तु चकवट्टि होएपिणु॥ णव णिहि रयणाई महि असेस भुंजेप्पिणु ॥३॥ 15 दुवई-णिसुणिवि परमधम्मु खेमंकरजिणवरणाहभासिओ॥ णंदणु सञ्चमित्तु अहिसिंचिवि अप्पणु तउ समासिओ ॥ छ ।। राएं दूसहरिसिणिट्ट सहिवि दप्पिट्ट दु? खल तिट्ठ महिवि । किउ संणासणु हुउ सग्गलोइ सहसारणामि संपण्णमोह । आउसु अट्ठारहजलहिमाणु माणेप्पिणु पुणे चुउ भव्वभाणु। 5 घरसिहरारूढणडंतर्खयरु इह भारहि छत्तायारणयरु । सुपसिद्ध णदिवद्धणु णरिंदु वीरवइ देवि तहि पुत्तु णंदु । हुउ पत्तवंतु पत्ताहिसेउ महि भुजिवि णिदिवि मयरकेउ । पोटिलहु पासि पावइउ केव रिसहहु णवंतु बाहुबलि जेव । पत्ता-हुउ रिसि समचित्तु अप्पउं खंतिइ भूसह ॥ 10 थुउ हरिसुण लेइ णिदिउणउ सो रूसह ॥४॥ ५ AP णिवसेविणु. ६ AP सुरवरगिरिविदेहे. ७AP °छेत्ते. ८ AP पुरे. ९A पुंडरिकिणि. १० AP सुविसुद्धचित्तु. ११ AP सुक्कामरु. १ A सव्वमित्तु. २ AP घिट्ट. ३ A पुणु चउभब्वभाणु. ४ AP "खयरे. ५ A भारह- छेत्तायरण'. ६ AP णयरे. ७ AP पुण्णवंतु पुण्णा'. ८ A पोढिलहो. ९ AP सो णउ. 6 a सु य सायर° श्रुतसागरनामा. 8 a वि हि पण दिवा य राई तिरस्कृतसूर्याणि. 106 पिच्चंत छेत्त' पक्वक्षेत्र. 11 a महत्थ महाधना:. 1: a °मित्तु सूर्यः. 11a र माइ लम्या. 42 सच्चमि तु सत्यमित्रः.: b तिट तृष्णा.82 पत्तवंतु वाहनयुक्तः. ) b रिस ह हु वृषभस्य. २९ [ महापुराणु-VoL. III ] - २२५- - XCVI.5.1.] पुष्फयंतविरइयउ [वीरणाहणिक्खवणं 5 दुवई-इये णीसंगु सल्लपरिवजिउ दूरविमुक्कण्हाणओ ॥ लाहालाहहणणवहबंधणसुदुक्खे समाणओ ॥ छ । तैवि तेत्थु ताव तें मुणिवरेण जमसंजमभारधुरंधरेण । अट्ट वि अंगई अवहेरियाई एयारह अंगई धारियाई। जिह चित्तसुद्धि तिह पिंडसुद्धि तह पवियंभइ थिर धम्मबुद्धि । उ सोवइ जग्गा दियहु रत्ति सो करइ सर्वभूएसु मेत्ति । णिजणि वणि गिरिवरकुहरि वसइ विकहाँउ ण जंप णेय हसइ । उर्वसम्ग परीसह सयल सहइ परमत्थसत्थवयणाई कहा। णिचं पिपउंजह णाणजोड सइंसणु पोसह सहइ सोउ । रिसिसंघहु वेजाव करह मिच्छामूढहं मिच्छत्तु हरह। 10 जे मग्गभट्ट ते मग्गि ठवह विणएण पंचपरमेट्टिणवइ । आहारु देहु मेल्लिवि मुणिंदु मुउ अंतरालि सुमरिवि जिणिंदु । णियकायकंतिणिजियछणिंदु अञ्चुइ संजायउ सुरवरिंदु । बावीससमुद्दोवमचिराउ पंडुरु रयणित्तयतुंगकाउ। घत्ता-अइसुहुमु मणेणं वोलीणहिं वावीसहिं ॥ 15 भुंजइ आहारु सुरहिउ परिससहासहि ॥ ५॥ दुवई-धुवणीसासु मुयइ सो तेत्तियपक्खहिं दुहविहंजेणो॥ जाणइ ताम जाम छट्ठावणि वड्डियओहिदसणो॥छ॥ परमागमसाहियदिव्वमाणि णिवसंतहु पुप्फुत्तरविमाणि । जइंयहुं वट्टई छम्मासु तासु परमाउमाउ परमेसरासु। तइयडं सोहम्मसुराहिवेण पभणिउ कुबेरु इच्छियसिवेण। 5 १ AP अइणीसंगु. 2 AP विमुक्कमाणओ. ३ A तवु तिब्बु तवंतें; P तवु तिब्बु ताव तें. ४ A सयं भूएसु. ५A विकहा णउ जंपइ. ६ A realls a as band bas a. ७ AP समइ. ८ AP अंतयालि. ९ A रयणित्तिय; K रयणतय. १० AP खणेण. 6 १ AP धुउ. २ A °विहंसणो; P विहंसणे. ३ P °दसणे. ४ २ वड्डइ. ५ AP °माणु. 5 4 a अवहे रि या ई निराहतानि. : b पवि यंभ इ प्रविजृम्भते. 9 a णाण जो उ ध्यानम् . 12 अंतरा लि हृदयमध्ये. 1.4 b र य णि त्तय हस्तत्रयम् . 6 1 दुह विहं जणो दुःखविभञ्जनः. 1 6 परमा उ माउ परमायुर्मात्रम् . २२६ छण्णउदिमो संधि] महापुराणु [XCVI.7.5 10 इह जंबुदीवि भरहंतरालि रर्यणीयविसइ सोहाविसालि । कुंडउरि राउ सिद्धत्थु सहिउँ जो सिरिहरु मग्गणवेसरहिउ । अकवालचोजें जो देउ रुडु अमहिउ सुरेहिं जो गुणसमुहु । ण गिलिउ गहेण जो समरसूरु जो धम्माणंदु ण सघरदूरु। जो गरु अविहंदाल दलियमल्लु जो"परणरणाहहु जणइ सल्लु । अणिवेसियणियमंडलकुरंगु जो भुवणेहंदु अविहंडियंगु । जो कामधेणु पसुभावचुछ जो चिंतामणि चिंताविमुक्छ । अणवरयचाइ चाएण धण्णु असहोयररिउ सयमेव कण्णु । दोबाहु वि जो राणि सहसबाहु सुहिदिणेजीउ जीमूयवाहु । दालिदहारिरायाहिराउ जो कप्परुक्खु णउँ कट्टभाउ । घत्ता-पियकारिणि देवि तुंगकुंभिकुंभत्थणि || तहु रायहु इट्ट णारीयणचूडामणि ॥ ६ ॥ 15 दुवई-एयहं बिहिं मि जक्ख कमलक्ख सलक्खणु रक्खियासवो । चउवीसमु जिणिंदु सुउ होही पयजुयणवियवासवो । छ । एयहं दोहिं मि सुरसिरिविलासु करि धणय कणयभासुरु णिवासु । ता कयउ कुंडपुरु तेण चारु सव्वत्थ रयणपायारभारु । सव्वत्थ रइयणाणादुवारु सव्वत्थ परिहपरिरुद्धचारु । 5 ६ । रमणीय. ७ कुंडलउरि. ८ . महिउ. ९ AP अकवालभोजु. १० AP रिउ भीम वि ण पर महाणसिल्लु. ११ AP सुणिवेसिय; K records a p: सुणिवेसियेति वा पाठः । सुनिवेशितो निज- मण्डले कुरंगु पृथ्वीरमणीयता येन. १२ IP भुवणयंदु. १३ । धण्णु. १४ AP दिण्णु जीउ. १५A हयकट्ठभाउ. 7 १AP सुरसरि. २ 1 °पायारसारु. 6 b रयणीय विसइ रजोरहिताः सिद्धाः विदेहाः; तेन विदेहो लभ्यतेऽत्र. 7 a स हि उ स्वहितः, । सि रि हरु म ग ण वे सर हि उ वामनाकारः; हरिणा वामनरूपेण बलिछलितः. 8a अकवाल चो जु कपालरहितः, पक्षे, अकं दुखं पालयन्ति ये तेकपालाः दुःखिनः तत्राश्चर्ययुक्तः; रुहु प्रचण्डः शंभुश्च; । अम हि उ न मथितः. ) a ग हे ण राहुणा दुराग्रहेण च; समर सूरु सुभटः: b धम्मा णं दु धनुषानन्द. धम्मो धनुर्युधिष्ठिरश्च; ण स घर दूरु परवासरहितः, स्वगृहमात्मा च. 10a ण रु पार्थः; अविहंद लि स्त्रीवेषधारी विहंदलिनामा नर्तको न भवति, पक्षे, अव्यघं निःपापं सैन्यं यस्य. 11 a अणि वे सि ये त्या दि अनिवेशिता निजमण्डले कुरङ्गा येन, निरन्तरवसतिनिजमण्डले कारिता इत्यर्थः; । भुवण इंदु चन्द्रः इन्द्रश्च. 14 6 जी मू य वाहु जीमूतवाहनो नाम राजा. 156 कटु भा उ काष्ठकरः, पक्षे निन्द्यः. 7 1 कमल क्ख हे कमललोचन यक्ष; र क्खि या स वो निषिद्धासवः.: a सुर सिरि देवलक्ष्मी:. 41 °पा यार भारु प्राकारसमूहः सप्त प्राकाराः.0 °चारु शत्रुसंचरणम् . २२७.
XCVI.7.6.] पुष्फयंतविरइयउ [वीरणाहणिक्खवणं 10 सव्वत्थ फलियणंदणवणालु सव्वत्थ तरुणिणचणवमालु। सव्वत्थ धवलपासायवंतु सम्वत्थ सिहरचुंबियणहंतु । सव्वत्थ फलिहबद्धावणिल्लु सव्वत्थ घुसिणरसछडयगिल्लु । सव्वत्थ णिहित्तविचित्तफुल्लु सव्वत्थ सुफुल्लंधयपियल्लु। सव्वत्थ वि दिव्वपसंडिपिंगु सव्वत्थ वि मत्तियरइयरंगु। सव्वत्थ वि वेरुलिएहिं फुरद सव्वत्थ विससिकंतेहि झरइ । सव्वत्थ वि रविकंतेहिं जलइ सव्वत्थ चलियचिंधेहिं चला। सव्वत्थ पडहमलेरवालु सव्वत्थ णडियणडणट्टसालु । सव्वत्थ णारिणेउरणिघोसु सम्वत्थ सोम्मु परिगलियदोसु । घत्ता-पहुपंगणि तेत्यु वंदियर्चरमजिणिदें ॥ छम्मास विरइय रयणविट्टि जक्खिदें ॥ ७ ॥ 8 दुवई-ठियसउहयलणिहियसयणयलइ सयलदुहोहहारिणी ॥ णिसि णिहंगयाइ सिविणावलि दीसइ सोक्खकारिणी ॥ छ । सुरिंदच्छराथोत्तसंमाणियाए सुसिद्धत्थसिद्धत्थरायाणियाए । सलीलं चरंतो चलो णं गिरिंदो जिणंबाइ दिट्ठो पमत्तो करिंदो । विसेसो विलंबतसण्हासमेओ हरी भीसणो दिव्वपोमाहिसेओ। 5 वरं दामजुम्मं विहू वीअधंतो रवी रस्सिजालावलीविष्फुरंतो। सरंते सरतं विसारीण दंदं घडाणं जुयं लोयकल्लाणवंदं । पडलंतराईवराईणिवासो पवढुंतवेलाविसासो सरीसो। पहाउज्जलं हेमसेहीरपीढं महाँहिंदहम्मं विलासेहिं रूढं । मरुभूयचिंधं सुभित्तीविचित्तं घरं चारु आहंडलीयं पवित्तं । 10 मणीणं समूहं पहाविप्फुरंतं परं सोहमाणं तमोहं हरंतं । जलंतो हुयासो धरायासघामे णियच्छवि दीहच्छि सामाविरामे । ३ A सुफुलिंधुय”. ४ AP °मंदल'. ५P सोमु. ६AP चरिम'. 8 १ AP सिय. २. दीयवंतो. ३ A तरंत. ४ A विसालो. ५A सेहीरवीदं. ६॥ महाइंद. ७ AP कुंभीणसीयं. ८ AP read this lins as: महग्यो अलंघो फुरंतो झसोहो A ससोहो), महाकंतिजुत्तो मणीणं समूहो. ९ A णियच्छेइ. 6 a फलिय° फलयुक्तम् . 8 6 °गि छु आर्द्रम् . 9 °फुलं ध य भ्रमराः. 10 a पसं डि° सुवर्णम् . 8 3 b सुसिद्ध स्थ° परिपूर्णार्थः. 5 a स हा स मे ओ सास्ना गलकम्बल: तेन युक्तः, °पोमा हि से ओ लक्ष्म्याः अभिषेकः स्नानम् . 6 वी अधंतो नष्टध्वान्तः. 7 a सरंतं गच्छत् । विसारीण मत्स्ययोः. 8a पहुलं तराई व राई° विकसत्कमलपंक्तिः; °णि वा सो सरः; सरी सो सरित्पतिः समुद्रः.96 म हा हिंद हम्मं नागभवनम् . 10 ) आहंडली यं इन्द्रस्य. 126 सा मा विरामे राज्यवसाने. - २२८- - छण्णउदिमो संधि] महापुराणु [XCVI.9.17. सुओ तुज्य विउद्धा गया जत्थ रायाहिराओ धरित्तीसचूडामणीघिट्टपाओ। पियाए सुहं दसणाणं वरिष्टुं फलं पुग्छियं तेण सिटुं विसिटुं। होही महादेवदेवो महावीयराओ विमुकावलेवो । 15 महावीरवीरो महामोक्खगामी तिलोयस्स "वंदो तिलोयस्स सामी। घत्ता-धेरैअंगणि तासु रायहु सुहपम्भारहिं । वुटुउ धणणाहु अविहंडियधणधारहिं॥८॥ 9 5 दुवई-कयविभमविलास परमेसरि बालमरालचारिणी ।। कंकणहारदोरकडिसुत्तयकुंडलमउंडधारिणी ॥ छ । चंदकैकंति संपणाकरिता सिरि हिरि सलच्छि दिहि पंकयच्छि। सई कित्ति बुद्धि कयगम्भसुद्धि। आसाढमासि ससियरपयासि। पक्खंतरालि हयतिमिरजालि। दिसणिम्मलम्मि छट्ठीदिणम्मि। संसारसेउ थिउ गम्भि देउ। संपण्णहिटि कय कणयविट्टि। जक्खेण ताम णवमास जाम। मासम्मि पत्ति चित्ताणिउत्ति। सियतेरसीद जणिओ साईह। जिणु भुवणणाहु भम्माहदेहु । मुणिभासियाइ पण्णासियाइ। सह दोसयाई जइयहुं गया। णिव्युह जिणिदि अहतिमिरंयंदि। 10 15 १० A सचूलामणी. ११ AP °घट्ट'. १२ A वसिहं. १३ P विदो. १४ AP घरपंगणि. 9 १ गामिणी. २A °मउल'. ३ AP चंदक्कदित्ति. ४ AP संपत्तकित्ति. ५ P सई कंति. ६ K omits this line. ७ ॥ संपत्तहिट्टि; P संपण्णहिट्टि. ८॥ भवण'. ९P तिमिरइंदे. 13 धरित्तीस°सामन्तराजानः. 151°अवले वो गर्वः मलो वा. 9 30 संपण्ण कि त्ति संप्रासकीतिः. 6 स सियर प या सि शुक्के. 12 , चित्ता णि उत्ति चित्रानक्षत्रनियुक्ते उत्तराफाल्गुनीनक्षत्रे. 14 ॥ मम्मा ह दे हु सुवर्णप्रभः. 17 0 अहति मि र यदि पापान्धकारस्य चन्द्रे . २२९- XCVI.9.18.] पुष्फयंतविरहयउ [ वीरणाहणिक्खवणं 20 सिरिपासणाहि लच्छीसणाहि । तणुकंतिकंतु तझ्यहुं तियतु। बद्धाउमाणु सिरिवड्डमाणु । जइब? पहूउ जयतिलयभूउ। घत्ता-पणिहिखीरेहिं कलसहिं जियछणयंदहि ॥ अहिसित्तु जिणिंदु मंदरसिहरि सुरिंदहिं ॥९॥ 10 5 दुवई-पुजिउ पुजणिजु मणिदामहिं भूसिउ भुवणभूसणो । संथुउ चित्तवित्तवावारिहिं कुसमयरइयदूसणो ॥ छ । आघोसिउ णामें वड्डमाणु जगि भणमि भडारउ केहु समाणु । जो पेक्खिविणउ गंभीर उयहि जो पेक्खिवि ण थिरु गिरिदु समहि । जो पेक्खिवि चंदु ण कंतिकंतु जो पेक्खिवि सूरु ण तेयवंतु । मज्झत्थभाउ सुहसुक्कलेसु णं धर्मु परिट्टिउ पुरिसवेसु । बुझियपरमक्खरकारणेहिं जो संजयविजयहि चारणेहिं । अवलोइउ सेसवि देवदेउ णट्ठउ भीसणु संदेहहेउ । सम्मइ कोक्किउ संजमधणेहिं विरइयगुरुविणयपँयाहिणेहिं । आहिसेयसलिलधुयमंदरेण जो णिन्भउ भणिउ पुरंदरेण । 10 तं णिसुणिवि देवें संगमेण होइवि भीमें उरजंगमेण । णंदणवणि कीलातरु णिरुद्ध गय सहयर सिसु थिउ तिजगबंधु । तहु फणिमाणिकर फंसमाणु अविउलु अचलुं वि सिरिवढमाणु । घत्ता-फणमुहदाढाउ कर फुसंतु णउ संकिउ । पुजिवि देवेण वीरणाहु तेहिं कोकिउ ॥ १० ॥ 15 १०॥ तवंतु; P तयंतु. ११ AP जइवह. १२ A अहसित्तु. 10 AAP वित्तवरवाणि हिं. २ A वहु समाणु. ३ AP read a as b and bas a. ४ AP कंतिवंतु. ५ AP सुइसुक्क. ६ । धम्मि. ७ A °पयासणेहिं. ८ P omits this foot. ९ AP अविचलु. १० AP फणिमुह'. ११ तहो. 19 b ति यं तु जन्मजरामरणत्रयान्तः. 21 a जइव हु यतिप्रभुः. 10 2 चित्त वित्त वा वारि हिं चित्रा नानाप्रकाराः वृत्ताः संजाताः वृत्तरूपा वा व्यापाराः तैः; कुस म यरह य दूस णो मिथ्यामतस्य कृतदूषणः. + a उ यहि समुद्रः, 8 b सेस वि शिशुत्वे.. 91 विण यप या हिणे हिं विनय एव प्रदक्षिणा. 11 0 उरजंग मेण सण. 12 की ला त रु आमलकी- वृक्षः, 13 0 अविउलु अक्षोभ्यः. २३० छण्णउदिमो संधि] महापुराणु [XCVI.11.12. 11 5 दुई-जं सिसुदसणेण रिउणो विहु होति विमुक्कमच्छरा॥ जस्ल कुमारकालपरिवट्टणववगय तीस वच्छरा ॥ छ । जो सत्तहत्थसुपमाणियंगु जे विद्धंसिउ दूसहु अणंगु। णिव्वेइउ सोमालियरेहि संबोहिउ लोयंतियसुरेहिं । अहिसिंचिउ पुणे सयलामरेहिं विजिजंतउ चामरवरहिं । चंदप्पहसिंवियहि पहु चडिण्णु तहि णाहु संडवणि णवर दिण्णु । मग्गसिरकलणदसमीदिणंति संजायइ तियसुच्छवि महंति । वोलीणहचरियावरणपंकि हत्थुत्तरमझासिह ससंकि । छट्टोववासु किउ मलहरेण तवचरणु लइउ परमेसरेण । मणिमयपडलें लेप्पिणु ससेस इंदें खीरण्णवि पित्त केस । घत्ता-परमेट्टि रिसिंदु थिउ पडिवजिवि संजमु॥ थुउ भरहणरेहिं पुप्फयंतवंदियकम् ॥ ११ ॥ 10 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाभन्वभरहाणुमण्णिए महाकापुप्फयंतविरहए महाकव्वे वीरणाहणिक्खवणवण्णणो णाम छण्णउदिमो परिच्छेउ समतो॥९६ ॥ 11 १ A जस्स सुदंसणेण. २ " तस्स. ३ AP सो. ४ A चामरधरेहि; ' चलचामरेहि. ५ P चडिल्लु. ६ AP णाह. ७ A णायसंडु. ८ A °मज्झामिय'. ९ AP °णिक्खवणं. 11 66 दि ण्णु उत्तीर्णः. 86 हत्युत्तर° उत्तराफाल्गुनीमध्यमाश्रिते. २३१ - - XCVII मणपजयसंजुसउ तारहारपंहुरघरि देवदेउ थिरचित्तउ॥ कूलगामामइ पुरि ॥ध्रुवकं ।। 1 भिक्खहि परमेसरु पइसरह घरि घरि सुसमंजसु संचरह । मणपजयजयणे परियरिउ कूलहु घरप्रंगणि अवयरिउ । रायहु पियंगुवण्णुजलहु पणवंतहु मउलियकरयलहु । 5 थिउ भुयणणाहु दिण्णउ असणु णवकोडिसुद्ध मुणि दिवसणु । तं लेप्पिणु फिर जाणीसरिउ ता भूमिभाउ रयणहिं भरिउ । देवहिं जयतूरहं ताडियई गयणयलहु फुल्लई पाडियई। भो चारु दाणु उग्घोसियां अइसुरहिउँ पाणिउं वरसियउं । मंदाणिलु बूढउ सीयलउ णिउ णरवंदिउ बहुगुणाणलउ । 10 पत्तहि दुकम्मई णिट्ठवड भीसणि णिजणि वणि दिणु गमइ । जिणु जिणकप्पेण जि चकमह जो पाणहारि तासु वि खमह । घत्ता-सुणहसीहसीयालहं ओरसियहं सहलहं॥ वणि अच्छइ उन्भुन्भउ रयणिहि णं थिरु खंभउ ॥१॥ 2 ण करइ सरीरसंठप्पविहि सुपरीसह सहह ण मुयह दिहि । वहुंतकेसजडमालियर णं चंदणु फैणिउलमालियउ। उजेणिहि पिउवणि भययरिहि तमकसणहि भीमविहावरिहि । अण्णहिं दिणि सिद्धिपुरंधिपिउ पिउवाणि पडिमाजोएण थिउ । जोईसर जैणजणणत्तिहरु अवलोइड रुहें परमपरु । 5 1 १ AP णामे. २ AP संसरइ. ३ AP पजयणाणे. ४ AP °गणि. ५ P दिव्ववसणु. ६ AP परिसियउं. ७ AP चिकमइ. ८ AP तासु जि. ९ A सुणय; P omits सीह. १०P थिरखंभउ. 2 १ AP°संकप्पविहि. २ AP फणिओमालियउ. ३ AP जिणु जणण'. 12 । कूल गा म णाम इ पुरि कूलग्रामनाम्नि पत्तने. 3 सुसमंजसु न्यायवान् . ba पियं गुव ण्णुजल हु प्रियङ्गुवत् श्यामवर्णस्य. 6 6 दि व्व सणु दिग्वस्त्रः. 10 a वूढ उ वहति स्म; । णि उ नृपः. 13 6 ओर सि यहं गर्जितं कुर्वताम् . 14 6 रय णि हि रात्रौ खं भउ घर्षणार्थे स्तम्भ इव. 2 1 a °सं ठप्प वि हि संस्कारविधिः.2। फणि उल मा लि य उ सर्पकुलवेष्टितः. 3 6 °वि हा - परि हि विभावर्या रात्रौ. ba जण जणण त्ति हरु जनानां जन्मातिहर:. २३२- - सत्तणउदिमो संधि महापुराणु [XCVII.4.2. मई कयउवसग्गहु किं तसइ किं ण णंदणु पियकारिणिहि इय चिंतिवि जेहातणुरुहिण बेयाल कालकंकालघर पिंगुद्धकेस दीहरणहर चोय धाइय हरि दिण्णकम घत्ता-कयभुवणयलविमहें णियविजहिं दरिसाविउ णियचरियगिरिंदहु किं लहसइ । जोयेउ जिणु सम्मेधारिणिहि । पिंगच्छिमिउडिभीसणमुहिण । करवालसूलझसपरसुकर। किलिकिलिरवबाहिरियभुवणहर । 10 फुप्फुप्फुयंत विसि विसविसम । पुणु वि हरण रउहें॥ गुरु पाउसु वरिसाविउ ॥२॥ 3 पुणु वणयरगणु कयपडिखलणु देविंदचंदप्पहरण सब गेयाई विहलाई किह सञ्चइतणएण पवुत्तु हलि वीरहु वीरतु ण संचलह इय भणिवि बे विवंदिवि गयई चेडय यहु लयललियभुय गंदणवणि कीलइ कमलमुहि घत्ता-तिह विलसियवम्मीसे पुणु णियपरिणिहि भीएं पुणु धगधगंतु जालिउ जलणु । पुणु मुक्कइं णाणापहरणई। किविणहु मंदिरि दीणाई जिह । गिरिवरसुद्द वियसियमुहकमलि । कि मेरुसिहरि कत्था ढलह । वसहारुढ रइरसरयई। णियपुरवरि चंदण णाम सुय । जिह जणणिजणणु ण वि मुणइ सुहि । णिय केण वि खयरीसें। वणि घल्लिय सुविणीपं ॥ ३ ॥ 10 4 णियबंधुविओयविसण्णमा तेहिं दिट्ठी वाहें हंसगह। धणयत्तें वसहयत्तवणिहि ते दिण्णी वणिचूडामणिहि । ४ AP जोयहुं. ५ AP सुम्मह'. ६ AP फणि पुष्फुयंत बहु विसि विसम. 3 १ A वणयरगण; P वणयरगुणु. २ A omits पुणु. ३ A °धगंत. ४ A "वंद. ५ AP विगयई. ६ AP धीरत्तु. ७ AP स्यरस'. ८P चेडल'. ९ A दुविणीएं. 4 १A तह. 8 a जेहात गुरु हि ण ज्येष्ठापुत्रेण ईश्वरेण. 10 6 °भुवण हर "भुवनग्रहाः. 11 a हरि सिंहाः; विसि सर्पाः. 3 1 a व ण यर गणु वनचरसमूहः प्रेषित:. ४ सच्च इ त ण ए ण हरेण; । गिरिवर सुह हे पार्वति. 7 a ल य ल लिय° लतावत्कोमलौ. 4 1 b वा है मिलेन. वसह यत्तवणि हि निजश्रेष्ठिनः वृषभदत्तस्य दत्ता. ३० [ महापुराणु VoL. III ] २३३- XCVII.4.3.] पुष्फयंतविरहयउ [ वट्टमाणसामिकेवलणाणुप्पत्ती 5 पणिणा णियमंदिरि णिहिय सह पडिवक्खगुणेहिं विमहिया पही कुमारि जहरमह वरु एयहि केरउं सहूं जोव्वणेण इय भणिवि णियंबिणि रोसवस कोहवकरहु सराउ भरिउ सा णिश्च देह तहि णवणवर्ड गुरुपावभावभरववसियर्ड समसत्तुमित्तुजीवियमरणु पिंडत्थिउ जाणियजीवगइ घत्ता-णियलणिरुद्धपयाई आविवि संमुहियाइ कवेण णाई पश्चक्ख रह। चिंतिउ तहु पियह सुहदिया । तो पुणु महुं दुक्कर होइ घरु । णासमि वररूउ कुभोयणेण । घल्लंति भीमदुव्वयणकस । सहुँ कजिएण रसपरिहरिउ । एत्तहि परमेट्टि सुभइरवउं । विसहेप्पिणु हरदुश्विलसियउं । अण्णहिं दिणि भव्वसमुद्धरण। कोसंबीपुरवरि पइसरह । चेयणिवेंदुहियाइ ॥ पणप्पिणु दुहियाइ ॥ ४॥ 10 5 5 कोहवसित्थई सरावि कयई मुणिणाहहु करयलि ढोइयई जायाई भोजु रसदिण्णदिहि जिणदाणपहावे दुइमई सजणमणणयणाणंदणहि अमरहिं महुयरमुहपेल्लियई रयणाई वण्णकब्बुरियाई हये दुंदुहि साहुक्कारु कर कण्णहि गुणोहु विउसेहिं थुउ बारहसंवच्छरतवचरणु पोसंतु अहिंस खंति संसहि गउ जिम्हियगामहु अइणियडि सउवीरविमीसइं हयमयई। तेण वि णियदिहिह जोइयइं । अट्ठारहखंडपयारविहि। आयसघडियई रोहियकमई । परिगलियई णियलई चंदणहि । कुंदई मंदार घल्लियई। पसरंतकिरणविप्फुरियाई । गुणिसंगें कासुण जाउ जउ । सहुं बंधवेहिं संजोउ हुउ। किउ सम्मइणा दुक्कियहरणु। भयवंतु संतु विहरंतु महि । सुविउलि रिजुकूलाणइहि तडि । 10 २P एयहो. ३ AP दिट्ठउ. ४ A नृव. 5 १P पसरति किरण'. २ AP हउ. ३ AP सुसहि. ४ AP जिंभिय. 4 a पडि व क्ख चन्दना. 76°कस तर्जनका. 9) सुभहर व उं अतिभयानकं उपसर्गम् . 10b हर° रुद्रः. 13 a णि यल° शृंखला. 14 b दु हि या इ दुःखितया. 5 16 स उवीर कालिकम् . 3 6 अट्ठारह खंड पयार वि हि अष्ठादशविधं भक्ष्यभोजनम् . 16 आ यस घडि यई लोहघटितानि; रो हि य क म ई निरुद्धपादानि.bणि य ल ई शृंखला:. 86 जउ जयः. 11 a स स हि भगिन्याः. 12. अइणि य डि अतिसमीपे; °ण ह हि नद्याः. -२३४ सत्तणउदिमो संधि] महापुराणु [XCVII.7.5. घत्ता-मोरकीरसारससरि उजाणम्मि मणोहरि॥ सालमूलि रिसिराणउ रयणसिलहि आसीणउ ॥५॥ 6 असंख सुर छ?णुववासें हयदुरिएं वइसाहमासि सियदसमिदिणि हत्थुत्तरमझसमासियह घणघण घाइकम्मई हयाई घंटारव हरिरव पडहरव वंदियउ तेहिं वीराहिवइ किउ समवसरणु गैयसरसरणु आहंडलेण पप्फुलमुहु महुं संसरण संभिण्ण मह णाहें महुं संसउ णासियउ मई समउं समणभावहु गयई घत्ता-पत्ते मोसे सावणि उप्पण्णउ चउबुद्धिउ परिपालियतेरहविहचरिएं। अवरण्हा जायइ हिमकिरणि । पडिवण्णउ केवलसिया । खुहियाइं झ त्ति तिणि वि जयई। माया संखरव। 5 सुत्तामउ चरणजुयलु णवह। उवइटउ तिहुवणजणसरणु । सेणिय हडं आणिउ दियपमुहु। जिणु पुच्छिउ जीवहु तणिय गइ । मई अप्पउ दिक्खा भूसियउ। 10 पावइयई दियहं पंचसयई । बहुले पाडिवए दिणि ॥ महु सत्त वि रिसिरिद्धि ॥६॥ 7 महंतो महाणाणवंतो सभूई गणी वाउभूई पुणो अग्गिभूई । सुधम्मो मुर्णिदो कुलायासचंदो आणिदो णिवंदो चरित्ते अमंदो। इसी मोरि मुंडी सुओ चत्तगावो समुप्पण्णवीरांघिराईवभावो। सया सोहमाणो तवेणं खगामो पवित्तो सचित्तेण मित्तयणामो। सयाकंपणो णिचलंघो पहालो विमुक्कंगराओ ईणाहणासो। 6 १P °मज्झासमा'. २ A गय सुर सरणु. ३ २ गयाइं. ४ P °सयाई. ५P मासे पुणु सावणे. ६ AP बहुलपक्खे पडिवए दिणे. ७ P रिसिरिद्धउ. 7 १ A नृवंदो. २ A णिश्चलंको. 5 13 a °स रि शब्दे. 14 a साल मूलि देवदारुवृक्षतले. 620-3 a हि म कि र णि हत्थुत्तर इत्या दि चन्द्रे उत्तराफाल्गुनीसहिते. 4 a घणघण इं लोहघनवत् . 6 0 सुत्ता म उ इन्द्रः. 8 ह उं अहं गौतमः.9 a सं भिण्ण मह जीवाद्यर्थे नानारूपतया चलिता मतिः. 13 a च उबुद्धि उ कोष्ठवीजपदानुसारिसंभिन्न श्रोत्राः; सत्त वि रि सि रिद्धि उ बुद्धि तवो वि य लद्धी विउवणलद्धी तहेव ओसहिया । रस बल अक्खीणा वि य लद्धीओ सत्त पण्णत्ता. 7 1a स भूई विभूतिसहितः गणी श्रीगौतमः अहम् . 3 a मो रि मुंडी मौर्यः मौण्ड्याख्यश्च; सुओ पुत्रनामा; . °वीरं घिराई व भा वो° श्रीमहावीरचरणकमलभक्तः. 4 a ख गा मो खं शुलभ्यानं तत्र गच्छति. २३५- XCVII.7.6.] पुष्फयंतविरइयड [ वड्डमाणसामिकेवलणाणुप्पत्ती इमे एवमाई गणेसा मुणिल्ला संपुव्वंगधारीण मुक्कावईणं दहेकूणयाई तहिं सिक्खुयाणं घत्ता-मोहें लोहें चत्तर एक्कु सहसु संभूयउ जिणिदस्स जाया असल्ला महल्ला। पसिद्धाइं गुत्तीसयाई जईणं । समुम्मिल्लसव्वावहीचक्खुयाणं । तिहिं सरहिं संजुत्तउ। खमदमभूसियरूवउ ॥ ७॥ 15 8 5 पंचेव चउत्थणाणधरहं सत्तेव सुकेवलिजइवरहं । चत्तारि सयई वाईवर दियसुगयकविलहरणयहरहं । छत्तीस सहासहं संजईहिं भणु एक्कु लक्खु मंदिरजईहिं। लक्खाई तिण्णि जहिं सावहिं सुरदेविहिं मुक्कसंखगइहिं । संखेजपहिं तिरिएहिं सहुं परमेट्टि देउ सोक्खाइ महुं। णाणाविहोयरंजियसुरई विहरेप्पिणु देडे गामपुरई । सम्मत्तधोयमिच्छामलई संबोहिवि भव्वजीवकुलई । विहरंतु वसुह विद्धत्थरह विउलहरि पराइउ भुवर्णवह । आवप्पिणु दुहणिण्णासयरु सेणिय पहं वंदिउ तित्थयरु । पुच्छियउ पुराणु महंतु पई भासियउं असेसु वि तुज्झु मई। 10 घत्ता-णिसुणिवि गोत्तमभासियं भरहाणंदविहूसियं ॥ संबुद्धा विसहरणरा पुष्फयंतजोईसरा ॥ ८॥ इय महापुराणे तिसटिमहापुरिसगुणालंकारे महामव्वभरहाणुमण्णिए महाकापुप्फयंतविरहए महाकव्वे वडमाणसामिकेवलणाणुप्पत्ती णाम सत्तणउदिमो परिच्छेउ समत्तो ॥९७ ॥ ३ A गुणिला. ४ P सुपुग्वंग. 8 RAPadd after this: वेउवणइट्ठासंजुयह, संतहं भयवंतहं णवसयहं. २ AP वाईसरह. ३ AP देसगामपुरइं. ४ AP सवणवई. ५ AP °भासिउ. ६ AP विहूसिउ. ७ P जोइससुरा. ८ AP सत्ताणउदिमो. 6 a मुणिला शिष्यवन्तः, शिष्ययुक्ता गणधरा जाता:. 70 गुत्तीस या इं त्रीणि शतानि. 8a दहे. कूण या ई नवशतानि; " समु म्मि ल° प्रकटीभवत् . 8 3 मंदिर जई हिं श्रावकाणाम् . 8 a विद्वत्थरह विनष्टरागः वीतरागः. २३६- XCVIII पभणइ मगहणरिंदु भो भो तिहुवणसारा॥ अक्खहि मझु भवाइं गोत्तमसामि भडारा ॥ ध्रुवकं भासह इंदभूह भूईसर भो भो णिसुणि भविस्सजिणेसर। भो दसारकुलकाणणकेसरि अत्थि पत्थु वरविंझमहागिरि। खयरसारु णामें तेहिं वणयरु तुएं होतउ बाणासणसरकरु । 5 साहु समाहिगुत्तु पई दिट्टउ णिटाणिट्ठिउ सुटुं विसिट्ठ। वंदिउ करयल मेउलिवि भावे उझियपावें वजियगावें। संजमभारु गरुउ परियड्डउ रिसिणा बोल्लिउ धम्मु पवउ भिल्ले भणित धम्मु किं वुच्चइ पुणरवि तासु भडारउ सुश्चइ । धम्मु बप्प जं जीउ ण हम्मद अलिउंण भासिन्जहणउ सुम्मइ । 10 जं अदिण्णु परदविणु ण धिप्पा जं मणु परघरिणिहि णउ रप्पद । जं णउ रयणियालि भुजिजइ मासु मन्जु जं महु वैजिजा। पंचुंबरपरिहारु रइजह परपेसुण्णउं जंण कहिजह । सोजि धम्मु जं वयइं अहंगई अण्णु किं धम्महु मत्था सिंगई। घत्ता-तं णिसुणिवि सवरेण उच्चाइउ वयभारु ॥ 15 मुक्कउ जीविउ जाव वायसमासाहारु ॥१॥ N आयड्डियबहुघडियामाले तहु सरीरु रोएं आलोसिड कायमासु भक्खिडंण विलाएं आहूयउ तहु केरउ सालउ परिवर्ल्डत दीहें कालें। भेसहु भिसयवरेहिं समासिउं । ता घरिणिह सजणसंघाएं। सारसपुरवराउ वेयालउ। 1 १ AP इंदभूमि भूमीसर. २ A खहरसारु. ३ A तह. ४ A सुद्ध. ५ A मउलिय. ६ AP गरुय आयडउ. ७ AP वंचिजह. 2 १ AP दिग्घे. २ AP भक्खिऊण. 1 4 a द सार कुल° हरिवंशः, दशाहकुलम् . 5 a वण यरु भिलः; । बाणा सण सर" धनु: बाणश्च. 8 a परियड उ आकर्षतु भवान् . 12 a र य णि या लि रजनीकाले रात्रौ. 14 a व यई व्रतानि. 16 वा यस काकः, 2 1 a °बहुप डि या माले अरघवत् . 2 a आ सो सि उं शोपितम् . 4 6 वे या ल उ वेगवान् . २३७ XCVIII.2.5.] पुण्फयंतविररायउ [चंदणभवावण्णणं सूरवीरणामें आवंतें णिसि वणि वियड पय घिवंते। 5 णिसुय तेण कामिणि रोवंती हा हा णाहणाह पभणंती। गउ पुच्छिय सा झति विलासिणि धरिणिरोहणग्गोहणिवासिणि । कहइ णियंविणि इह हर जक्खिणि लीलालोयणधवलकडक्खिणि । जासु मुणिंदहिं संबोहिय मह जो तुडं जाणहि तुह बहिणीवइ । रिट्ठयपलणिवित्तिफलसारें तें होएव्वउ महु भत्तारें। 10 पर जाइवि वयभंगु करेव्वउ सो महुं सामिउ होंतु धरेव्वउ । तं णिसुणिवि गउ तुरिउ वणेयरु खणि संपत्तउ ससहोयरिघरु । पत्थिउ मेहुणेण णिरु णेहें इयरें वाहिवि लुंचियदेहें। केव वि गहियां वउण विभग्गउं ता तं सुहिहियउल्लइ लग्गउं । घत्ता-ता ते जक्खिपवंचु तहु भासिउ णीसेसु ॥ तं णिसुणिवि णियचित्ते आणंदिउ सवरेसु ॥२॥ 3 5 सव्वमासपरिचाउ करेप्पिणु मुउ मुणिवयणु संहत्ति धरोप्पिणु । हुउ सोहम्मि देउ इणिम्मलु किं वणिजह जिणधम्महु फलु। दुक्खिउ सूरवीरु संजायउ भीसणु तं काणणु पडिआयउ। पुच्छिय जक्खि तेणं सयणुल्लउ सो अम्हारउ वयविहि भल्लउ । मुउ तुह पिउँ किं हुयउ ण हुयउ भणु परमेसरि णिरुवमरूयउ। अक्खड जैक्षिणि किं अक्खिज्जा मज्झु कलेवरु विरहें झिजई। बुक्कणपलपरिहरणु सुहावउ किर होसइ महुं पीणियभावउ । णवर मई वि तुह मंतु पयासिउ अप्पणु अप्प झत्ति विणासिउ । सव्वजीवजंगलपरिचाएं समलंकिउ गुरुपुण्णणिहाएं । सो सोहम्मि वार्ह उप्पण्णउ अणिमाइहिं गुणेहिं संपण्णउ । 10 घंत्ता-ता समाहिगुत्तस्स पासि गंपि भिल्लेण ॥ सयल विमासणिवित्ति गहिय सुणीसल्लेण || ३ ॥ ३ P सूरवीरु णामें. ४ AP आवेंतें. ५ AP लीलालोइणि. ६ A मुणिंदें. ७ AP रिट्ठियपल'. ८ A वणायक; P वणयरु. ९ A पच्छिउ; P पुच्छिउ. 3 १ AP सुइत्ति. २ AP णिरु णिम्मलु. ३ A प्रिउ. ४ AP जक्खि काई अक्खिजइ. ५ AP खिजइ. ६ वाउ. ७A सयलमासणिवित्ति. 5 b वियड इं पयई विकटानि पदानि. 76 धरि णि रोह° भूरुहो वृक्षः. 10 a रिट य° काकः; °सारें सामर्थेन. 126 °स हो य रिघरु भगिनीगृहम् . 16 णि य चित्ते स्वमनसि. 3 1 6 स इत्ति स्वचित्ते. 4 a स य णुल उ स्वजनः, 7 a बुक्कण पल° काकमांसम्; °भाव उ परिणामः. 9 a°जंगल° मांसम् . 10 a वा हु भिल:. - २३८- अट्ठणउदिमो संधि] महापुराणु [XCVIII.5.8. 4 सूरवीर सावउ संजायउ जाणवि अरुहधम्मु णिम्मायउ। दोसायरई भुत्तसुहसायउ खयरसारु सो सग्गहु आय। एवं बप्प सो पुण्णु चिरायउ इह पुणु मगहदेसि संजायउ। पुरि राय हरि लच्छिसहायहु सिरिमइदेविहि कूणियरायहु । उप्पण्णउ सुउं सेणिय णामें रूवें तुहुं जि कामु किं कामे । 5 ताएं कुलसिरिजोग्गउ जाणिउ मायाकलहें णिलयहु णीणिउ । जिह पायणरु तिह अवगणित णंदिगामलोपं उ मण्णिउ । विप्पं सहुँ गओ सि देसंतरु जाइदेवपासंडकतरु। णिसुणमाणु मिच्छत्तमलीमसु तुहुं जाओ सि सकम्मपरवसु । बभणेण तुह बहुसुहभायण णियसुय दिण्णी सिसुमिगलोयण।10 ताहि पुत्तु पई जायउ केहउ बुद्धिा सुंदरु सुरगुरु जेहउ । पुणु णरणाहें णेहु वहते कोकिउ तुहुं णियरजु मुयंतें। घत्ता-पुरु सीहासणु छत्तु दिण्ण अइअणुराएं । जयजयसबे तुज्झु पटु णिबद्धउ ताएं ॥४॥ 5 करभरसंदोहउ मिसु मंडिउ रोसें गंदिगाउं पर दंडिउ । तुह मुहदसणसिरि मग्गंते जणणिइ सहुं आवं संतें । जणु कंदंतु कणंतु णिरिक्खिउ तुह पुत्ते सो अभएं रक्खिउ । पुणु सुएण सहुँ एत्थु पराइउ कहसंबंधु असेसु णिवेहउ । गरुयारंभपरिग्गहजुत्तें तिव्वकसाएं घणमिच्छत्तें। 5 पई णरयाउसु बप्प णिउत्तउं एवहिं तं कहि जाइ अभुत्तउं । ता उप्पण्णइ गुणिकहबुद्धिह संजायह णिरुवममणसुद्धिह। खाइ सेणिएण उप्पाउं दसणु णिस्संदेहविराइउं । 4 १ AP जाणेवि. २ Palds after this: एत्तहि सुरु पुण्णावमु जायउ. ३ P खहर- सारु. ४ AP सोहम्महो. ५ AP आहउ. ६ APomits this foot. ७A omits this foot. ८ AP रायहरे. ९ A सुरु. १० A पाइयणरु. ११P पासंडिकहतरु. १२ AP णिसुणि माणु. १३ AP °भायणि. १४ AP सिसुमिगलोयणि. १५ AP दिणउं. 5 १ AP गुरुआरंभ. 42 a°सुहसा य उ सुखस्वादः. 4 aरा यहं हरि राज्ञां गृहे, राजगृहे इत्यर्थः. 5 6 णि ल य हु गृहात्; णीणि उ निःकाशितः. 5 1 a 'सं दो ह उ मि सु समूह एव मिषम् . 2 a°दमण सिरि दर्शनशोभा. :36 सो ग्रामः; अभएं अभयकुमारेण. २३९ - XCVIII.5.9. ) पुष्फयंतविरइयउ [चंदणभवावणणं पुणु वि भडारउ पुच्छिउ भावें हउं पाविट्ठ अलंकिउ पावें। भणु आगामि जम्मि किं होसमि असुहसुहाई केत्यु भुंजेसमि। 10 तं आयण्णिवि जइवह घोसह णिसुणहि मागहेस जे होसइ । णरयावणिहि दुकम्मविरम्महि तुहु होसहि णिव णारउ धम्महि । पंचविहाई विहत्तसरीर अणुइंजिवि तहु दुक्ख घोरई। होसहि भरहि पढमतित्थंकर सम्मइ जिह तिह परमसुहंकरु । तं णिसुणेप्पिणु कुंचियकाएं पणविवि बोल्लिड सेणियराएं। 15 पत्थु णयरि णरयहु जाएसइ अवरु को विकिणउ जहभासह। चिरु णरु होतउ पुणु णरु जायउ पावें अवरहि जोणिहि णायउ। घत्ता-सो सुमरिवि चिरजम्मु उझियणाणपईवहं ।। चिर्तामणि पावि पुण्णु पाउ कहिं जीवहं ॥ ५॥ 6 सालि ण होइ कंगु माहिववियत किंजिणेण जणवउ संतवियउ । गद्दह गद्दहु माणुसु माणुसु होइण अवरु को वि दुक्कियवसु । एव जाइवाएं सोडियम अइदुइंतें कम्मे घडियउ। सत्तमयहु दूरीकयविरयहु जाएसइ तमतमपहणरयहु । रायरोसदोसोहपवत्तणु असुहावत्तु पत्तु महिलत्तणु। 5 पियह मज्जु परजीविउ हिंसह छट्ठी महि णिग्घिणु पइसेसइ । सोणयाणिवइकुलालंकारें रिस परिच्छिउ अभयकुमारें। हउं किं होतउ चिरजम्मंतरि भणइ भडारउ इह वरिसंतरि। होतउ आसि विप्पु तुहुं सुंदर अवरु विलंघियगिरिदरिकंदरु । सो सावउ बिण्णि वि ते सहयर जरकंथाकरंककड्डियकर । 10 दूसंहदीहपवासें मंथिय जंपमाण ससणेहा पंथिय । वीसमंत काणणि सदैलदलि जा हिंडहिं बेण्णि वि धरणीयलि। घत्ता-ता पर पत्थरपुंजु विट्ठउ चारु समुण्णउ । अण्णु वि पक्खिवमालु भूरुक्खु वि वित्थिण्णउ ॥ ६ ॥ २ AP दुक्काम'. ३ AP तुहुं होएसहि णारउ घग्महि. ४ AP परहं सुहंकरु. ५ AP सुअरेवि. ६ AP चिंताइ मणे पाविट्ठउ पुण्णु पाउ कह जीवहं. 6 १ AP किं पि. २P जामुवाएं. ३ P°दोसाह'. ४ A °नृवई. ५A परिउच्छिउ. ६ AP वि जण सहयर. ७P सदल'. ८ A °वमारु. 12a°विर म्म हि विगतरमणीयतायाम् . 1: a विहत्त° विभक्तं खण्डितम् ; b तहु नरकस्य. 19 चिंतामणि चिन्तामणिः द्वितीयं नाम. 63a जा हवाएं विप्रजातिवातेन. 1 a दूरी क य वि र य हु अपापस्य पुण्यरहितस्येत्यर्थः. ia 'दो सोह' दोषसमूहः. 10 a सो सावउ अर्हद्दासनामा. 14°व मालु कलकलयुक्तः, वि स्थिण्ण उ विस्तीर्णः. - २४० - अहणउदिमो संघि] महापुराणु [XCVIII.7.23. 7 5 सो पई वंदिउ देवि पयाहिण पर्मणह तुम्हारह संथुय जिण । अम्हारह पुणु पिप्पैलफासें मुश्च माणुसु गुरुदुरियंसें। तं णिसुणिवि ते तरुवरपत्त पाय पुसप्पिणु दसैदिसि पित्तई। भासिउ तरु ण देउ परमत्थे तुहुं वेयारिउ सोत्तियसत्थें । पुरउ चरंतु जणु सहूं मितें कहकच्छुहि पणमिउ धुत्तते । सा तेणुप्पाडिवि मयतें बंभणेण उववासु करतें। घट्टइं अट्ठ वि अंगोवंगई कहणीरोमैंई भग्गई तुंगई। दिट्टई रुहिरगंठिचकलियई अरुहदासु पभणइ लह फलियई। दुक्कियाई तुह अजु जि रुटुउ देउ महारउ किं पहं घट्टउ । जोयहि सुरसाणिद्ध विसिट्ठउ पई अप्पणु णयणेहिं जि दिहउं। 10 पुणु सञ्चउं सचिल्लउ सुबह पिंपलृ देउ ण अग्गिउ वुध । देउ ण हुयवहु ण जलु ण वणेसह चञ्चरि चञ्चरि केसवु णिवसह। मुह मुह मित्तदेव मूढत्तणु वंदहि जिणवरु तित्थपवत्तणु । पुणु गय बिण्णि वि भमियविहंगहि पाणिउं वंदिउं विप्पे गंगहि । पउं पवित्तु पउं मलणिण्णासणु पैई धरियउंणवि दियवरसासणु।15 तो जिणभत्तएण तहिं लद्धउं पवरोयणु गंगाजलसिद्धउं। उच्छिट्ठउं करेवि तहु ढोइउं लह लह लैंड पवित्तु पोमाइउं । गंगाजलु दोसेण ण छिप्पड़ भो भो भरहि गासु दिय जडमह । पुणु तावसु पंचग्गि पंजोइउ दियपहिएं मणु संसह ढोइडं। परजेदणा सो बोल्लिवि छिहिउ कउलसुत्तु दरिसंतें महिउ । 20 भक्खइ मासु पियइ महु गुलियउ तावसु भइरवणाहहु मिलियउ। घत्ता-बंभणु वण्णहं सारु देउ भणंतु सणाणें ॥ सावरण सो वुत्त हो किं कुलअहिमाणे ॥७॥ 7 १ AP पभणिउ. २ A पिंपलफंसें; P पिप्पलकंसें. ३ AP दहदिसि. ४ P सो तियसरयें. ५ AP पुणु वि चरंतु. ६ AP सा पुणु उप्पाडेवि मयमत्तें. ७ AP "रोमहिं भिण्णई तुंगई. ८ AP सुरसामत्यु. ९ AP पिप्पलु. १० P अमिग सु घुच्चद. ११ A वणासह; P पणासह. १२ AP किंसिउ. १३ AP एउं. १४ AP एएं धरियउं दियवरसासणु. १५ P omits ता. १६ AP पई. १७ AP पलोइउ, १८ A घरजहणा. 7 1 a देवि प या हिण प्रदक्षिणां दत्वा. 4 6 वे या रिउ वञ्चितः. Ga म य वं तें मदवता. 76 करणीरो मई कपिकच्छू:. 1 a सुरसा णि द्ध देवसांनिध्यम् . 126 च चरि चच्चरि चचरे चबरे रामः पर्वते पर्वते शिवः । वटे वटे बसेब्रह्मा सर्वत्र मधुसूदनः, 15 a पउं पयः. 20 a परजहणा उत्कृष्टजैनेन । क उल सुतु चार्वाकशास्त्रम् . 21 6 भरवणा ह हु कौलिकस्य, ३१ [ महापुराणु-VoL. III ] २४१- - XCVIII.8.1.1 पुष्फयंतविरहयउ [चंदणभवावण्णणं 8 6 तं कुलु जहिं कम्मक्खउ किजह तं कुलु जहिं जिणधम्मु मुणिजह । तं कुलु जहिं कुसीलु वजिजह तं कुलु जहिं सुणाणु अजिजह । बंभु मोक्खु तवं लोयपसिद्ध बंभसह मुणिवरपडिबद्ध। में बंभु ण चुधइ सुत्ते आसि तिलोत्तमैरमणासत्ते । बंमें बंभचेरु विद्धंसिउ णट्ट भट्ठ कुलु काइं पसंसिउ। मच्छंधिणिहि वासु उप्पण्णउ तुडं पुणु कुलवाएं अहणेउ । मूलु असुद्ध बप्प किं लाहहि मारिजइ पसु बंभणवाहहिं । कुलु उत्तम पत्थिवकुलु भण्णह जहिं तित्थयर जंति परमुण्णइ । ता कुलगव्वु तेण परिहरियउ णिच्छपण जिणधम्मु जि धरियउ। काणणि जंत जंत दुइंसणि वग्यसीहगयगंडयभीसणि । 10 पंथु अपेच्छमाण मय बेण्णि वि आयड्डिवि मणसल्लई तिण्णि वि। संणासें गय ते सोहम्महु सग्गहु सुरवररमणीरम्महु । जो बंभणु सो तुहुं संजायउ सेणियरायपुत्तु विक्खायउ । अभयकुमारु णामु हयदुक्खहु चरमदहु जाएसहि मोक्खहु । घत्ता-पमणइ महियलणाहु गयमिच्छत्ततमंधहि ।। भणु चंदणहि भवाई सुरहियचंदणगंधहि ॥ ८॥ 15 9 तं णिसुणेविण भासह मुणिवरु सिंधुविसह वइसालीपुरवरि चेडउ णाम णरेसर णिवसह धणयत्तउ धणेभडु उविंदउ कंभोर्यउ कंपणउ पयंगउँ धीयउ सत्त रूवविण्णासउ। सुणि सेणिय अक्खैमि तुह वइयरु । घरसिरिओहामियसुरवरघरि । देवि अखुद्द सुहद्द महासह । सुहयत्तउ हारयत्तु णियंगेउ। अवरु पहंजणु पुत्तु पहासउ । 5 8 १ AP तहलोयपसिद्धउ. २ AP तिलोत्तिम'. ३ AP वासु. ४ A आदण्णउ. ५ AP उत्तिमु. ६ P महियलु णाहु. ७ AP राय मिच्छत्त. 9 १ AP णिसुणेप्पिणु. २ A मुणि. ३ AP तुह अस्खमि. ४ A य खुद्द; P य सुद्ध. ५P धणहदु. ५ AP णियंदउ. ६ AP कुंभयत्तु. ७ AP add after this : जायउ तहे कम्मेण (P कमेण ) ललियंगउ. 832 बंभु ब्रह्मचर्यम् . 4 a बं में ब्रह्मचर्येण.5ण? हे नष्ट. 6) अद्दण्ण उ भमः. 7 a साह हि शाखया; b°वाह हिं व्याप्रैः व्याधैर्वा. 9 40णि यंग उ नृणामङ्गजः कामः.5a के भो य उ कंभोजः, 6a°विण्णास उ रचना. २४२ अट्ठणउदिमो संधि] महापुराणु "EXCVIII.10.4. सेयंसिणि सूहव पियकारिणि अवर मिगावह जणमणहारिणि । सुप्पह देवि पहावह चेलिणि बालमराललीलगइगामिणि । जे8 विसिट भडारी चंदण रूवरिधिरंजियसंकंदण । पियकारिणि वरणांहकुलेसहु सिद्धत्थहु कुंडउरणरेसहु। 10 दिण्ण सयाणीयस्स मिर्गौवह सोम्मवंसराया मंथरगह। सूरवंसजायहु ससियरणेह दसरहरायहु दिण्णी सुप्पह । उद्दायणहु पहावराणी दिण्णी उपसरंभसमाणी। महिउरि कामबाणपरिहट्ठउ अलहमाणु अवरु वि आरुटउ । जेट्टहि कारणि सञ्चह णामें आयउ जुज्महुँ दुप्परिणामें। 15 ण?उ आहवि चेडयरायहु को सक्का करवालणिहायहु । अइदूसहणिव्वेएं लइयउ दमयैरमुणिहि पासि पैवइयउ । अण्णहिं दिणि चित्तयरें लिहियई रूवई बर्खपटुंतरणिहियई। कामविलासविसेसुप्पत्तिहि जोइयाई राएं णियपुत्तिहि । पडिउ बिंदु चेलिणिऊरूयलि दिट्टउ कयलीकंदलकोमलि । 20 ताएं तोंड कय विवरेर चित्तयरें बोल्लिउ सुइसारउ । एएं विणु पडिबिंषु ण सोहह धाइ जाम ऊरुत्थलु चाहा। ता दिट्ठउ तहि लंछणु पयइ अक्खिउ रायहु जायविवेयह । धत्ता-ता संरुहुँ गरिंदु गउ रायहरहु लीला ॥ जिणपडिविंबहं पासि पडु संणिहिउ वैणालइ ॥९॥ 25 10 दिहउ पडु पई पुच्छिय किंकर तेहिं पवुत्तउं वहरिभयंकर । एयइं लिहियइं विणयविणीयई बिंबई चेडयमहिवरधीयहं । चउहुं विवाहु हुयउ विहुरंतउ तीहिं मज्झि दो जोवणवंतउ । अन्ज वि णिव दिजंति ण कासुवि एक कण्ण लहुई खलतमरवि । ८ A मृगावइ. ९ " जिद्ध. १. AP "सकंदण. १० AP वरणायकुलेसहो. ११ A मृगावह. १२ A ससहरमुह; P ससहरणह. १३ AP °उन्वसि". १४ AP दमवर'. १५ AP पावइयउ. १६ AP वरपट्टतरे. १७ A संतुहृ. १८ P उवणालए. 10 १ AP पहं पडु. २ जोवण'. 7 a से यं सि णि पुण्यवती श्रेयस्वती. 9 6°संकंदण इन्द्रः. 12 । स सि यरण ह चन्द्रकिरणोज्ज्वलनखा. 166 °णि हा यहु निघातस्य. 22 6 धाइ धात्री. 2: a ए यह धान्या. 24 ग उ रा य ह र हु चित्रकरो भयेन राजगृहाद् गतः. 25 वणाल ह वनप्रासादे. 10 11 व हरि भयंकर हे वैरिभयंकर. 20 बिंबई रूपाणि.:: a वि हुरंत उ दुःखनाशकः, 40खल तमरवि हे राजन् . - २४३ - XCVIII.10.5.] पुष्फयंतविरइयउ [ चंदणभवावण्णणं ते वयण मयणसरवणियड तुहुं तुह मंतिहिं तुह सुउ भणियउ।। हा हा हे कुमार तुह तायडु वडा कामावत्थ सरायहु । चेडयधीयहि अइआसत्तउ सूरु व दिहिगम्मु आइरत्त । ससुरु ण देह जुण्णवयवंतहु वडा अवसरु मइदिहिवंतहु । ता कुमारु तुहरू किउ पहु तं णिवासु लेविणु गउ भडु पहु । पंडिउ वोईवणियकयधेसउ आयउ कण्णउ णववयवेसउ। 10 पुच्छिउ तोहिं लिहिलं तें भर्भाणित किं ण मुंणह मगहाहिउ सेणिउ । ता दोह मि कण्णहं मयमत्तई पेम्मकुसुंभर रत्तई णेत्तई। कुडिलइ चेलिणीइ सररुद्धा कवडें इट्ट जेट्ट इरुद्ध । भणिय जाहि आहरण लएप्पिणु आवहि लहुं वञ्चहुं लिहक्केप्पिणु । लग्गहुं गलकंदलि मगहेसहु अलिउलणीलणिद्धर्मउकेसहु । 15 घत्ता-आहरणाईलएविजा पडिआवइ बाली॥ ता तहिं तारण दिट्ट चेलिणि मर्यणमयाली ॥१०॥ 11 5 बहिणिविओयसोयसंतत्ती खंतिहि जससईहि उवसंती। पायमूलि तवचरणु लएप्पिणु थक्क जेट इंदियई जिणेप्पिणु । चेलिणि पुणु तुह पुत्तें ढोइय पई ससणेहें णिरु अवलोइय । परिणिय सुंदरि जयजयसहें घर आणिय दहवेणे सुहहें। तहि महएवीपटु णिबद्ध सा रह तुहुं णावह मयरद्धउ । ताहि सुखंतिहि पोसि णिहालिउ चंदणाइ सावयवउ पालिउं। सहुँ सम्मत्ते चारु गुणड्डइ दाहिणसेढिहि गिरिवेयड्डइ । सोवण्णाहइ पुरि मणवेयउ विहरमाणु णहि घरिणिसमेयउ । आयउ उववणि णिचवसंतह दिट्ठी चंदण चंदणवंत । णिययघरिणि णियदेह थवेप्पिणु पडिआवेप्पिणु कण्ण लएप्पिणु। 10 ३ P रूवंकिउ. ४ A वोट्टवणियः; P वोडवणिय'. ५ A तेहिं. ६ P भणिउ. ७ AP मुणहि. ८ AP दोहिं. ९ A कण्णउ मयमत्तउ. १० AP चेत्तई पेम्मकुसंभए रत्तई ( A रत्तउ). ११ AP रहलुद्धए. १२ AP °मियकेसहो. १३ AP चेल्लिणि. १४ AP मयरामयाली. 11 १ A विहिणि. २ AP जसमइहे. ३ A चेल्ििण. ४ AP पासु. ५ A सोवण्णए पुरि सुरमणवेयउ. ६ A णियगेहि. O 5 a °वणि य उ व्रणितः. 6 b स रा य हु सरागस्य. 7 0 सूरुव प्रभाते सूर्यवत् . 10 a वोद्द बलीवर्दः; °व णि य क य वे स उ धृतवणिग्वेषः. 15 0 °म उ केस हु मृदुकेशस्य. 11 46 दहवेण पुण्येन; सुभद्दे सुष्ठु भद्रेण. 96 चंदणवंत इ वने. 10 aणि य देह विद्यामयं निजशरीरं च. २४४ - अट्ठणउदिमो संघि] महापुराणु [XCVIII.12.16. सो जा गच्छद पुणे जियभवणहु आलोयणिय दिट्ट ता गयणहु । अवयरंति आहासह वश्यरु देविड तुहुं जाणिउ मायायरु । तुज्झु विज कयरोसणिहाएं ताडिय देवर्य वामें पाएं। एवहिं किं कुमारि पई चालिय अच्छह कोवजलणपजालिय। णिश्चमेव हियवह संकंतहि तं णिसुणिवि सो भीय कंतहि। 15 घत्ता-भूयरमणवणमाझि पवरहरावहतीरह ॥ साहिय तेण खगेण विज फणीसरकेरह ॥११॥ 12 पत्तलहुय णामेण णिहित्ती पंचक्खरहं चित्ति णिज्झायह वियलिय णिसि उग्गमिउ पयंगउ णामें कालु तासु जिणवयणई अण्णु वि तहु दिण्णइं आहरण तें तुढे णिय सुंदरि तेत्तहिं भिल्लु भयंकरिपल्लिहि राणउ तासु बाल कालेण समप्पिय काओसग्गे थिय परमेसरि ता सो रुक्खु जेंव उम्मूलिउ रे चिलाय करु सुयहि म ढोयहि ता सो तसिउ थक्कु तुहिक्का कंदमूलफलदावियसायह थिय कइवय दिणाई तहिं जदयहुं वसहसेणु वणिवइ धणइत्तउ मित्तु सो जि सीहहु वणणाहहु ताह पुत्ति संपत्त धरित्ती । धम्मझाणु णिम्मलु उप्पायह। वणयरु एक्कु पत्तु सामंगउ । साहियाई मुद्धा जगसयणई। पहवंतइंणं दियरकिरण । भीमसिहरगिरिणियडइ जेत्तहिं । णाम सीहु सीहुरेसजाणउ । तेण वि कामालेण विलुपिय । जा लग्ग वणयह वणकेसरि। सासणदेवयाहिं पडिकृलिउ । 10 अप्प कालवयणि मणिवायहि । पयजुयडिउ वियारविमुक्कर। पोसिय देवि णिसोयहु मायह। वच्छदेसि कोसंबिहि तस्यहुं। मित्तवीरु तहु किंकरु भत्तउ । घर आयउ सुकियजलवाहहु । ७ AP किर. ८ P देविए. ९ P "पजलिय. १०AP भीयउ सो. 12 १ AP पण्णलहुय; K पत्तलहुय and gloss साहिय विज पर्णलघुनामेति पूर्वेण संबन्धः. २ AP अवर. ३ A सीहरसजाणउ; P सीहरसु जाणउ. ४ AP "जुयपडिउ. ५ AP चिलायहो. 110 आलोय णि य आलोकिनी विद्या. 12 a अव यरं ति गगनादवतरन्ती. Ba तुमु विज तव रूपधारिणी विद्या. 16 °इराव इती र इ नदीतटे. 17 फणी सर के र इ धरणाज्ञया. 12 3 a पयंग उ सूर्यः. 70 सी हुरस जाण उ म द्या स्वाद न स्य ज्ञाता. 8 a का लेण कालनाम्ना भिल्लेन । विलुं पि य उपद्रुता. 10 a पडि कूलि उ कर्थितः. 12 a ता सि उ त्रस्तो भीतः, तुहिक उ मौनस्थः. 13 a °साय इ स्वादे रसविशेषे वा; bणि सा य हु मा य इ भिलस्य मात्रा निषादशन्देनात्र भिल्लो ज्ञेयः. 16 a सो मित्रवीरः; सुकि य ज ल वा ह हु मिलस्य. २४५ XCVIII.12.17.] पुष्फयतावरहयउ [चंदणभवावण्णण अप्पिय तातु तेण पत्थिवसुय बालमुणालवलयकोमलभुय ढोइय वणि कुलगयणससंकहु भिच्चे वसहसेणणामंकहु । घत्ता-एकहि वासरि जांव जोइवि सेट्टितिसाइउ ॥ बंधिवि कोंतल ताह जलभिंगारुश्चाइउ ॥ १२॥ 20 13 कोहवकूरु 5 चिट्ठदुट्टकट्ठाइ रउद्दइ ता दिट्ठी सेटिणिइ सुहद्दइ । मुंडिउ सिरु पावइइ पमेल्लहि आयसणियलु घित्तु णीसलहि । सकंजिउ दिजइ णिश्चमेव जा एव दमिजद । ता परमेहिछिण्णसंसार आयउ भिक्खहि वीरु भडारउ । पडिलाहिवि विही किउ भोयणु दिण्णउं तं तहु सउवीरोयणु । पत्तदाणतरु तक्खणि फलियउ गयणहु कुसुमणियरु परिघुलियउ । गजिय दुंदुहि बहुमाणिकर पडियइं भाभारें पइरिक्कई । रयणविचित्तदिण्णविविहंगय देवेहिं मि देविहि वंदिय पय । तियसघोसकोलाहलसह जयजयजयसंजायणिणहें। णमिय मिगोवइए लहुयारी बहिणि सपुतह गुणगरुयारी । 10 वणिसुयाइ पाविट्टइ जं किउ तो वि ण साहइ विलसि विपिउ। सेहिणि सेट्टि के वि कमणमियई अम्हइं पावई पावें खवियइं। परमेसरि तुह सरणु पट्टइं एवहिं परितायहि पाविट्ठइं । ता चंदणए भणिउ को दुजणु को संसारि एत्थु किर सजणु धम्में सव्वु होइ भल्लारउं पावें पुणु जणविप्पियगारउं । 15 दसदिसु पत्त वत्त जयसिरिधव आइय परमाणंदें बंधव । वंदिउ वीरसामि परमप्पउ एयाणयावयप्पसमप्पउ । घत्ता-जिणपयपंकयमूलि बारहविहु वित्थिण्णउं ॥ चंदणाइ तउ घोरु तहिं तक्खणि पडिवण्णउं ।। १३ ६ AP तेण तासु. 13 १ A पावहए समिल्लए; P पावह पम्मिल्लहे. २ AP पडिगाहेवि. ३ A मृगावइ. ४ A विहिणि. ५ A सपुण्णएण गरुयारी; P सपुत्तएण गरुयारी. ६ AP तो. 13 1 u°कट्ठाइ निन्द्यया. 2 a पाव इह पापवत्या; पमे ल हि प्रमाणभूतायाः; b आ यस- णि यलु लोहशृंखला. 7 पहरि कई प्रचुराणि. 10b सपुत्त इ पुत्रयुक्तया. 16 a वत्त वार्ता. 176°समप्प उ समर्पकः कथकः.
अट्टणउदिमो संधि] महापुराणु [XCVIII.15.2. 14 पुणु पुच्छिउ राएं परमेसरु कहा भडारउ णवजलहरसह । चंदणगयभवाई हयदुरियई जिणवरधम्ममग्गसंचरियइं। मगहदेसि पयरिहि पिहुणामहि जणसंकिण्णहिणीलारामहि । राउ पयारपुखु तहिं सेणिउ अम्गिभूर बंभणु परियाणिउ । तासु इट्ट वणिवरसुय बंभणि थणजुएण पियदेहणिसुंभाणि । ताहि पुत्तु सिवभूह मणोहर चित्तसेण सुय तुंगपयोहर । सिवभूइहि पिय सोमिल हुई णं रहए संपेलिय दुई। सोमसम्मतणयहु सा सुंदरि णं मयरद्धयवरमहिहरदरि। दिण्णी देवसम्मणामंकहु दियवरकुलगयणयलससंकहु । मयह णाहि सयदलदलणेत्ती चित्तसेण विहवत्तणु पत्ती। 10 पदमरणेण समउं सा डिभहि पोसिय भाएं थणयणिसुभहिं । सोमिल्लइ पेसुण्णउ बोल्लिङ हियवउं पइससाहि संसलिउं । चित्तसेण भाएं सहुँ अच्छइ रत्त रमणि किं काइं मि पेच्छा। एह खुद रोसेण महसमि आगामिणि भवि दंड करेसमि । एयहि पिसुणहि पसरियमायहि वयणविणिग्गर्यसुयलियवायहि । 1! एव णियाणु णिबद्धउ सेणह अण्णहिं दिणि गुरुविणयपवीणा घत्ता -विप्पामंतणि जाए मुणिवरु भावे भाविउ ॥ सोमिलोइ सिवगुत्तु पढममेव भुंजाविउ ॥ १४ ॥ 15 कुद्धउ पइ दइयइ संबोहिउ मुउ सिवभूइ वंगदेसंतरि रिसिगुणगणसंकहणुम्मोहिउ । कंतणामि रमणीयइ पुरवरि । 14 १ AP चंदणभवगयाइं. २ AP पयावपुत्तु. ३ AP णवसयदलणेत्ती. ४ AP "सुल- लिय. ५ AP सोमिल्लए. 14 1 a पर मे सरु गौतमस्वामी. 3 a पि हुणा म हि पृथुवा नगरी. 1 a पयार पुन्छ त हिं से णि उ प्रकारश्रेणिको नाम राजा; b परि या णि उ प्रसिद्धः. वणि वर" नामंदम् . 6 a ता हि पुत्तु ब्राह्मण्यां पुत्रः शिवभूतिर्जातः; 6 सु य पुत्री. 8 a सा चित्रसेना. 10 a म यह णा हि नाथ देवशमणि मृते सति. 11 a डिंभ हि भगिनीपुत्रैः सह; b थण य णि सुंभ हिं सोमिलायाः पुत्राणां कुट्टकैः. 12 6 पइस सा हि पतिभगिन्या. 13 a भाएं स हुं अच्छ ह भ्रात्रा सह भोगान् भुक्ते. 15 a पि सुण हि पिशुनायाः; पस रि य मा य हि कृतकपटायाः; b सुय लि य वा य हि श्रुतालीकवाचः. 16 a से ण इ चित्रसेनया. 18 पढ म मेव विप्रेभ्यः पूर्वम् . 15 1 a द इयइ भार्यया; 5 °उम्मो हि उ संज्ञानीकृतः. 2 6 कं त णा मि कान्तपुरे.
XCVIII.15.3.] पुष्फयंतविरायड [चंदणभवावण्णणं तहिं सुर्वण्णवम्महु तडिलेहहि तणउ महाबलु हुउ परदेहहि । अंगदेसि चंपापुरवासिह सिरिसेणहु पत्थिवगुणरासिहि धणसिरि गेहिणि तहि सोमिलय सुय उप्पणी मालाभुयलय । कणयलया णामे सुहृदाइणि सच्छसहाव णाई मंदाइणि । कंतउराउ सणेहपगामें भाइणेजु आवाहिउ मामें। दोहि मि सहुं कीलइ गय वासर ता जपंति भवणि णिवणरवर। एयह एह कण्ण दिजेसह तावण्णहिं दिणि ससुरउ भासह । बेणि विणवजोव्वणसंपुण्णई संजायाइं पउरलायण्णई। 10 जाम विवाहु होइ णिक्खुत्तउ ता एयहुंसहवासु ण जुत्तउ । असहियविरहहुयासझलक्कर बोणि विविहडियाईणं चक। असहतेण दुक्खु कयसोएं कड्डिय मामपुत्ति कयराएं। गउ णियकुलहरु सबहु मयालउ मायापियरहिं गरहिउ बालउ । पई सावजकजु किरायउं कण्णारयणु अदिण्णु जि लइयत्रं । 15 णायरणरपरिहासाणासह ता सो थिउ पञ्चंतणिवासह । सहुंकताइतेत्थु णिवसंत अजवसीले अइउवसंतें। मुणिपुंगमहु सुभोजु पयच्छिउं घरिणि हियउल्लह सुसमिच्छिउं। महुसमयागमि सुटु सद खद्धउ सो कुमार वणसप्पें । कंतह पविउ पडिउं पलोइडं असिधेणुयहि पाणि परिढोइउ। 20 उयरु वियारिवि मुय पियपेम्में सयलु वि जीउ डिजइ कम्में । पवरीमंतिविसह उजेणिहि णयारहि सोक्खणिवासणिसणिहि। वणि धणएउ कंतु धणमित्तहि मरिवि महाबलु कुवलयणेत्तहि । णायदत्तु णामें सुउ जायड सुकहतेण सुटुं विक्वायउ। कणयलया पोमलया णिवैधरि हूई अवर कहि मि दीवंतरि । 25 घत्ता-वणिवदणा वणिकण्ण परिणिवि अवर पयासहु ॥ सहुं पुत्तें धणमित्त संपेसिय परदेसहु ॥ १५ ॥ 15 १ A सुवण्णधम्महो. २ AP चंपयपुरवासिहि. ३ AP सोमिल सुय. ४ AP उप्पण्णी मालहमालाभुय; K मालाभुयलय and gloss मालतीमालावत् भुजलता यस्याः.५ A अप्पाहिउ. ६ AP संपण्णइं. ७ AP विसहियविरहहुयासमुलुक्कई. ८ AP असहंतेण तेण जामाएं. ९P परिहासोणासए. १० AP पर मुओ. ११ AP अवरावंति'. १२ A सुद्ध; P सुट्ठ. १३ A नृवधरि. १४ AP कहिं मि अवर. १५ A दीवघरंतरि. 56 मा लाभु य ल य मालतीमालावत् भुजलते यस्याः. 7 a कंत उराउ कान्तपुरात्; °पगा में प्रकामेन प्रकर्षण; b आवा हि उ आहूतः. 11 a णि खुत्तउ निश्चितः. 12 a°ल कई ज्वालाःणं चकई चक्रवाको इव. 14 a स बहु वधूसहितः, मयाल उ मदयुक्तः, 16 a°परिहा साणा स ह हास्यरहिता: श्रये स्थाने. 19 a म हुस म या ग मि वसन्ततौं. 20 a पहवउ पतिवपुः. 22 a°अमं ति° अवन्ती; 6 °णि सेणि हि निःश्रेण्याम् . 26 a वणि वरणा धनदेवेन. 27 पुत्ते नागदत्तेन. २४८- अहणउदिमो संधि] महापुराणु [XCVIII.17.8. 16 5 सुटु साणंदें सीलदत्तरिसि बुद्धिह मंडिउ तणुरुहु तहि संजायउ पंडिउ । अवरु मित्तु संजायउ तलवरु थिउ पुरि सत्थदाणतोसियपरु । अणुवय गुणवय चउसिक्खावय परिपालिय णिम्मल गलियावय। माउलाणितणयहु धणधणियहु णंदिगामवासहु कुलवणियहु । दिण्णी ससेस तेण गहिय णं हिणि चंदें। उवसिलोउ कउ कइरसजुत्तउ दिउ रोउ रिद्धिसंपत्तउ। पडिआयउ कुद्धंतुजेणिहि रयणसिलायलविरस्यछोणिहि । उले सहएवं णोलग्गिउ दि?उ पिउ धणभाउ पमग्गिउ । जणणे बोल्लिउंसोक्खजणेरडं णिहिउँ पलासणयरि वसु मेरउं । सहुं णवले सहएवें गच्छहि घणु ला तु९ एयह मि पयच्छहि। 10 घत्ता-ते तिण्णि वि दायज उल्लंघेप्पिणु सायरु गय बोहित्थि चडेवि अवलोइउ तं पुरवरु 17 बोहित्थु वि ण वहह थोवंतरि विट्ठी एक कण्ण गुणवते किं पुरु का तुडुं सुहहं जणेरी कहा किसोयरि रोमंचिजह णयरु पलासु महाबलु राणउ हउं सुय तासु पोमलय वुश्चमि केण वि खयरें मणुयपसंसिउ अम्हारह संताणइ जाएं रज्जु विलंबमाणु पासिवि पुरि। वणिवतणयमहंते। दीसहि भल्लि व कामहु केरी। दीवु पलासु एउ जाणिजह। कंचणलयवर इंदसमाणउ । कं दिवसु वि विहवेण ण मुखमि । रक्खसविजह पुरु विद्धंसिउ। असिमंतेण पसाहिउ राएं । 16 १ A सीलदत्तरसबुद्धिए. २ A सस सा सुदु. ३ AP सिकउ लोउ कईरस'. ४ A राणठ सिरिसंपत्तउ. ५ A सकुडूंबुजेणिहे. ६ AP सहदेवे'. ७ P omits दिउ. ८ AP णउले. ९ AP दाएज. 17 १ A तेण य महंतें. २ P पहासु. 16 16 तणुरु हु नागदत्तः, पंडि उ तार्किकः. 36 गलि या व य गलितापदः.ha ससस स्वभगिनी. 6 a उव सि लो उ क उ उप-लोकितः, श्लोकैः कृत्वा स्तुतः. 76 °छो णि हि भूम्याम् . 86 धण भाउ धनभाग:. 12 बो हि स्थि नौकायाम् . 17 16 रजु दोरः. 26 वणि वरतण य म ह तें नागदत्तेन. 5 b°वा पतिः. 66 के दिवसु एकमपि दिनम् . ३२ [ महापुराणु-VoL. III ] २४९- xCVIII.15.3.] पुष्फयंतविरहयउ [चंदणभवावण्णणं तहिं सुर्वण्णवम्महु तडिलेहहि तणउ महाबलु हुउ परदेहहि । अंगदेसि चंपापुरवासिहि सिरिसेणहु पत्थिवगुणरासिहि धणसिरि गहिणि तहि सोमिल्लय सुय उप्पणी मालाभुयलय । कणयलया णामें सुहदाइणि सच्छसहाव णाई मंदारणि । कंतउराउ सणेहपगामें भाइजु आवाहिउ मामें। दोहि मि सहूं कीलड गय वासर ता जपंति भवणि णिवणरवर। एयहु पह कण्ण दिजेसह तावण्णहि दिणि ससुरउ भासद । बेणि विणवजोव्वणसंपुण्णई संजायाई पउरलायण्णई। 10 जाम विवाहु होइ णिक्खुत्तउ ता एयहुं सहवासु ण जुत्ता । असहियविरहहुयासझलक्कर बणि विविहडियाईणं चक्कर। असहतेण दुक्खु कयसोएं कड्डिय मामपुत्ति कयराएं। गउ णियकुलहरु सबहु मयालउ मायापियरहि गरहिउ बालउ। पई सावजकज्जु कि राय कण्णारयणु अदिण्णु जि लइयउं । 15 णायरणरपरिहासाणासह ता सो थिउ पञ्चंतणिवासह । सहुं कंताइ तेत्थु णिवसंत अजवसीलें अइउवसंतें। मुणिपुंगमहु सुभोजु पयच्छिउँ घरिनिह हियउल्लइ सुसमिच्छिउं । महुसमयागमि सुटु सदप्ये खद्धउ सो कुमारु वणसप्पें । कंतह पविउ पडिउं पलोहउं असिधेणुयहि पाणि परिढोउ। 20 उयरु वियारिवि मुय पियपेम्में सयलु वि जीउ णडिज कम्में । पवरीमंतिविसह उजेणिहि णयारहि सोक्खणिवासणिसणिहि । वणि धणएउ कंतु धणमित्तहि मरिवि महाबलु कुवलयणेत्तहि । णायदत्तु णामें सुउ जायड सुकइत्तेण सुटुं विक्वायउ। कणयलया पोमलया णिवैधरि हुई अर्वेर कहि मि दीवंतार। 25 घत्ता-वणिवणा वणिकण्ण पाणिवि अवर पयासहु॥ सहुं पुत्ते धणमित्त संपेसिय परदेसहु ॥ १५ ॥ 15 १ A सुवण्णधम्महो. २ AP चंपयपुरवासिहि. ३ AP सोमिल सुय. ४ AP उप्पण्णी मालइमालाभुय; K मालाभुयलय and gloss मालतीमालावत् भुजलता यस्याः. ५ A अप्पाहि उ. ६AP संपण्णइं. ७ AP विसहियविरहहुयासमुलुकई. ८ AP असहतेण तेण जामाएं. ९ P°परिहासोणासए. १० AP पह मुओ. ११ AP अवरावंति'. १२ A सुद्ध; P सुट्ट. १३ A नृवधरि. १४ AP कहि मि अवर. १५ A दीवघरंतरि. 56 मा लाभु य ल य मालतीमालावत् भुजलते यस्याः. 7 a कंत उराउ कान्तपुरात्; °पगा में प्रकामेन प्रकर्षेण; b आवा हि उ आहूतः. 11 a णि खुत्तउ निश्चितः. 12 a °सल क ई ज्वालाः; bणं च कई चक्रवाकौ इव. 14 a सब हु वधूसहितः, म याल उ मदयुक्तः. 16 a°परि हा सा णा सइ हास्यरहिता- श्रये स्थाने. 19 a म हुस म या ग मि वसन्तौं. 20 a पहवउ पतिवपुः. 22 a °अमं ति° अवन्ती; °णि से णि हि निःश्रेण्याम् . 26 a व णिव हणा धनदेवेन. 27 पुत्ते नागदत्तेन. २४८ अहणउदिमो संधि] महापुराणु [XCVIII.17.8. 16 सुटु साणंदें सीलदत्तरिलि बुद्धि मंडिउ तणुरुहु तहि संजायउ पंडिउ । अवरु मित्तु संजायउ तलवरु थिउ पुरि सत्थदाणतोसियपरु । अणुवय गुणवय चउसिक्खावय परिपालिय णिम्मल गलियावय। माउलाणितणयहु धणधणियहु णंदिगामवासहु कुलवणियहु । दिण्णी ससेस तेण गहिय णं रोहिणि चंदें। 5 उवसिलोउ कउ कहरसजुत्तउ दिवउ रोउ रिद्धिसंपत्तउ। पडिआयउ कुद्धंतुजेणिहि रयणसिलायलविरस्यकोणिहि। णउले सहए णोलग्गिउ दि?उ पिउ धणभाउ पमग्गिउ । जणणे बोल्लिउं सोक्खजणेरडं णिहिलं पलासणयरि वसु मेर। सहुंणवले सहएवें गच्छहि घणु लइ तु९ एयहं मि पर्यच्छहि। 10 घत्ता-ते तिणि वि दायज उल्लंघप्पिणु सायरु ॥ गय बोहित्थि चडेवि अवलोइउ तं पुरवरु । 17 बोहित्थु वि ण वह थोवंतरि दिट्ठी एक कण्ण गुणवंते किं पुरु का तुहुं सुहई जणेरी कहा किसोयरि रोमंचिजह णयरु पलासु महाबलु राणउ हउं सुय तासु पोमलय वुश्चमि केण वि खयरें मणुयपसंसिउ अम्हारइ संताणइ जाएं रजु विलंबमाणु पइसिवि पुरि । पुच्छिय वणिवतेणयमहंतें। दीसहि भाल व कामहु केरी। दीवु पलासु एउ जाणिजह । कंवणलयवह इंदसमाणउ । कं दिवसु वि विहवेण ण मुखमि । रक्खसविजा पुरु विद्धसिउ। असिमंतेण पसाहिउ राएं । 16 १ A सीलदत्तरसबुद्धिए. २ A सस सा सुदु. ३ AP बसिकउ लोउ कईरस'. ४ A राणठ सिरिसंपत्तउ. ५ A सकुडंबुजेणिहे. ६ AP सहदेवे. ७P omits दिउ. ८ AP णउले. ९ AP दाएज. 17 १ A तेण य महंतें. २ P पहासु. 16 16 तणुरु हु नागदत्तः, पंडि उ तार्किकः. 3गलि या व य गलितापदः. a ससस खभगिनी. 6 a उव सि लो उ क उ उपलोकितः, श्लोकैः कृत्वा स्तुतः. 76 °छो णि हि भूम्याम् . 86 धण मा उ धनभागः. 12 बो हि स्थि नौकायाम् . 17 16 रजु दोरः. 20 वणि वाहत ण य महंतें नागदत्तेन. 56 °वर पतिः. 6 6 कंदि वसु एकमपि दिनम् . ३२ [ महापुराणु-VoL. III] २४९- XCVIII.17.9.] पुप्फयंत विरइयड [चंदणभवावण्णणं . चिरु केण वि तहु णिसियरविजउ णिण्णट्ठाउ खगेसरपुजउ । तं खंडळ अरिवरसिरखंडउ ण धरिउ जणणे विरहेतरडउ। 10 मारिउ रक्खसविजह खयरें णावह मच्छउ गिलियउ मयरें। सुण्णउं पट्टणु हेउं थिय सुण्णी अच्छमि तायसोयदुहभिण्णी। ता तं' खग्गु लेवि फणियत्ते हउ रयणीयरु झाइयमंतें । सो वणियंगु तासु वसु जायउ पयलियरोसु सुटु सुच्छाँयउ। धम्, पवण्णउ भूसिउ खंतिह वहरु मुएप्पिणु मुंउ उवसंतिह। 15 कड्डियकेयह णयरि पट्टा दविणु ण देत भाय ते गट्ठा। कण्ण लएप्पिणु अवरु वि पिउधणु कासु होइ किर दाइउ सजणु। उजणिहि आउच्छिउँ राएं अण्णु वि आएं सुहिसंघाएं। णायदत्तु तुम्हहिं सहुँ णायड अम्हहुं सो" णउ मिलइ वरायउ । तेहिं उत्तु ता तहिं धणमित्तह सीलदत्तु पुच्छिउ मुंहवत्तह । घत्ता-रिसिणा वुत्तु पिएण तुज्झु तणउ आवेसइ ।। रोमंचियसव्वंगु पयपणिवाउ करेसह ॥ १७ ॥ 18 वच्छल्लु वणीसहु इयरु वितहिं जिणभवणि पइट्टउ ता विजाहरु एक पराइउ पियहियमउवयणे संभासिउ किउ धम्में णियडगामि णियभवणणिवासिणि पभणइ बंधव तुह दायजहु णउलहु कण्ण का वि जयसुंदरि ताएं महु हकार पेसिउ ता ते दिण्णु ताहि चामीयरु वंदिवि जिणवरु थिउ परिउद्दउ । तेण कुमारु सणेहें जोइउ। उववणि लयभवणंति णिवेसिउ । जिणपयपंकयपणमियसीसहु । ता तहु बहिणि आय पियभासिणि ।। दविणसमजणणिम्मलविजहु । दिजइ लग्गी खेलमृगकेसरि । महुँ मि देहु दालिहें सोसिउ । छिदिवि घल्लिउ दालिहंकुरु । ३ P °सिरिखंडउ. ४ AP विहुरतरंडउ. ५ AP थिय हउं. ६ A तें. ७ AP संजायउ. ८ AP धम्म. ९ AP थिउ. १० AP आउच्छिय. ११ णउ सो. १२ AP सुहवंतइ. 18 १AP सिणेहें. २ P किवधम्में. ३ AP °मिग.. ४ AP छिणिवि. 10 a खंड उं खड्गः; विरह तरंड उ वियोगतरणे नौ:. 16 a°के यह रज्ज्वा. 18 aराएं प्रजापतिना आएं आगतेन. 21 पि एण प्रियवचनेन. 18 1 a इयरु नागदत्तः, परि उहउ परितुष्टः, 3 b ल य भवणंति पलाशद्वीपादानीय नन्दिग्रामसमीपे उपवनलतागृहमध्ये नागदत्तो धृतः. 6 b दविणे त्या दि द्रव्योपार्जनविज्ञानिनः. 70 ख ल मृग के सरि राक्षसविद्याधरवधकः, २५० अहणउदिमो संघि] महापुराण [XCVIII.20.2. मुहे सससहि हत्थे पट्टाविय दिण्णी करि कुमरिदमणि भाविय। 10 अप्पणु पुणु गउ तं पुरुसुहयरु जहिं गुरु जहिं सोतलवरसहयरु। सहुँ जणणिइ गरवरसुहखाणिहि आया ईत्ति बेवि उजेणिहि। घत्ता-दिट्ठउ तेण परिंदु भासिउ देव पयावर महुँ पिउदविणु ण देह अब कण्ण पाडलगह ॥ १८॥ 19 मई अहिलसिय कण्ण हयमग्गउ ससुयहु करयलि लावा लग्गउ । ता आरुङ राउ कोक्किउ वणि देवाविउ धणु तृयंचूडामणि । णिम्मकी नृवकुमरि वर्णिदें कउ विवाहु रिद्धीद परिंदें। जणणहु केरउं तहु सेट्टित्तणु दिण्णउं पायईपवरपत्तणु । रायरोसु पेच्छवि दुविणीएं ताएं तणउ खमाविउ भीएं। 5 तासु विरुज्झमाणु सुहियत्तें महिवह तोसिउ विसहरदत्ते । सिरिअरहंतहु कलिमलहारी विरइय पुज मणोरहेगारी। सुइरु कालु सो तहिं णिवसेप्पिण अंतयालि संणासु करेपिणु । मुउ सोहम्मसग्गि संभूयउ पुणु तेत्थाउ पडिउ पयणूयउ । जंबूदीवि भरहि विजयायलि णयरि सिकरि उववणचंचलि। 10 पवणवेयखयरहु हुउ णंदणु सइहि सुवेयहि णयणाणंदणु । चंदण तेण हरिय णियणेहें सो सिज्झेसह एण जि देहें। घत्ता--गय सग्गहु धम्मेण व्यहलेण ससितेया॥ णागदत्तसस जा सि साहूई मणवेया ॥ १९ ॥ 20 जो तेण जि मांरिउ खयरेसरु सो सुरसुहुं भुंजिवि पुढईसरु । जायउ चेडयणरवह जाणहि फणिदत्तहु जणणि वि अहिणाणहि । ५ AP मुद्द ससाहे हत्थे पठाविय. ६ A बे वि झत्ति. ७ AP अवरु वि कलत्तु. 19 १ AP तिय . २P णिमुक्क. ३ AP णिव'. ४ AP पायडु पउर. ५ AP विसहर- यत्तें. ६ AP मणोहरगारी. ७ AP णंदेप्पिणु. ८ AP मणवेयहि. ९ AP हरिवि. १० AP वयहलेण. 10 a मुद्दे त्या दि मुद्रिका निजभगिन्या हस्तेन संप्रेषिता. 11 1, गुरु पिता. 13 दे व प या व इ हे राजन् प्रजापते. 19 3 a वणिं दें धनदेवेन. 6 a विरु ज्झमा णु रुष्यन् ; , वि स ह र दत्त नागदत्तेन. 96 प य णू य उ प्रजाभिः स्तुतः. 11 a णं दणु पुत्रः मनोवेगनामा; b सु वे यहि सुवंगायाम् . 12 a तेण मनोवेगेन. 13 स सि ते या चन्द्रसदृशकान्तिः मनोवेगा. 14 णा ग दत्त स स नागदत्तभगिनी या पूर्व नन्दिग्रामे परिणीता; मण वे या मनोवेगस्य भार्या. २५१ XCVIII.20.3.] पुष्फयंतविरायउ [चंदणमवावण्णण 5 जाय सुहह विमाणहु चुकी चित्तसेण णरजम्मु पदुक्की। वणि धणदेउ हववि गय सग्गा धणमित्तावर भुजियभोग्गहु । वणिसुय वसहसेणु पुणु हुई सररुहलय चंदण संभूई। सा णिग्गहिय तेण सणियाणे को जउ दुई पाविउ अण्णाणे । भवि भवि संसरंतु भर्बु आयउ णउलु सीहु सवरुल्लउ जायउ । इय संसारियाई संसारह परिभमंति चुयगहियसरीरह। घत्ता-य मायण्णिवि धम्म भव्वलोउ आणंदिउ॥ भरहतेउ भयवंतु पुष्पदंतु जिणवंदिउ ॥ २० ॥ 10 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाभव्वभरहाणुमण्णिए महाकापुष्फयंतविरइए महाकव्वे चंदणभवावण्णणं णाम अट्ठणउदिमो परिच्छेउ समतो ॥९८ ॥ 20 AAP संचरंतु. २ AP भउ. ३ AP जिणु वंदिउ. 20 ba सरकहल य सोमिलाचरी पद्मलता. 6 तेण चित्रसेनाभवनिदानेन. 10 भरहतेउ नक्षत्रप्रच्छादकतेजाः. .. २५२- IC उववणि कयरायहिं सहुं ससहायहिं लीलाइ जि पउ ढोयह ॥ अण्णहि दिणि सेणिउ परसंमाणित समवसरण जड जोयह ॥ ध्रुवकं 1 पिंडीतरुवरतलि देहझीणु जीवंधरु णाम झाणलीणु । अवलोयवि पुच्छिउ तें सुधम्मु को एहु भडारा खवह कम्मु । पभणइ मुणिवरु इह जंबुदीवि सुणि सेणिय चंदाइश्चदीवि । 5 हेमंगा विसहमणोहिरामि तहिं रायणयरि संपत्तकामि । सञ्चंधरु णरवह विजय घरिणि लीलागह णं वरविंझकरिणि । कटुंगारउ णामेण मंति मंतेहिं विहियउवसग्गसंति । सुपुरोहिउ सुविमलु रुद्दयत्तु तं णारिरयणु सुहुँ सयणि सुत्तु । पेच्छह मणिमउडु परिप्फुरंतु वसुसमचलघंटारणझणंतु । 10 आसियअसोयतरु छिजमाणु अण्णेकु णवल्लु वि णिग्गमाणु । विजयाह णिहालिउ सिविणु एव सुविहाणइ पुच्छिउ दइउ देव । घत्ता-सयणयलि पसुत्ता मउलियणेत्तह सिविणइ तेयविराइउ ॥ मई दिहउ घंटउ रावविसट्टउ अवरु मउहु अवलोइउ ॥१॥ 2 दि?' एएं सिविणयफलेण किं होही भणु महुं णिम्मलेण। पई भणइ णिसुणि हलि कमलणयणि महुं मरणु तुझु सुउ चंदवयणि । पुहईसरु पाविवि अटलंभु भुंजेसह महि परबलणिसुंभु। तं णिसुणिवि देवि वि भायरेण कोहय दूरहि ण विसायएण। अण्णहिं दिणि मणहरवणि वसंतु रिसि सीलगुत्तु वरणाणवंतु । 1 १ Pणारिरयासु. २ A °समदलघंटा; P °समवलघंटा. 2 १ AP have before this line : गरुयउ असोउ छिजंतु दिहु, अण्णेकु लहुउ वढूंतु हु. २ AP पिउ. ३ AP पाविय अट्ठलंभु. ४ ALP तं सुणेवि देवि भावायएण. ५ AP छाइय हरिसेण विसायएण. 1 1 उववणि समवसरणस्योपवनमध्ये. 3 a पिंडी त रु° अशोकवृक्षः. 62 हे मं ग ह विसह हेमाङ्गददेशे. 11 a आ सि य° आश्रितो विद्यमानः पूर्वम् ; छि ज मा णु छेद्यमानः; " ण वल्लु नवीनः उत्पनः. 121 दहउ दयितो भर्ता. 14 राव वि स दृ उ शब्दसमूहाः. 2 4 a मा यरेण तेजसा; 0 का ह य दूर हि ण दीना अतिशयेन न; विसा यए ण विषादेन. -२५३- IC.2.6.] पुष्फयंतविरायउ [जावघरमवावण्णण . पणवेप्पिणु कुलसिरिलंपडेण पुच्छिउ वणिणा गंधुक्कडेण । महुंतणुरुह होति मरति सव्व दीहाउ पुत्तु होही विगव्व । किं गउ भणु भणड मुणिंदु तासु तुह होही सुउ तिहुयणपयासु । ससियरसियकित्ति धरित्तिसामि दढचरमदेहु थिर मोक्खगामि । अहिणाणु णिसुणि मयतणयचाइ पिउवणि णश्चियडाइणिणिहाइ। 10 तुहुं पुत्तु लहेसहि बलपयंड दीहाउसु पडिभडसमरसोंड । तं वयणु सुप्पिणु जक्खिणीह सिसुससहरधवलकडक्खिणीह। भवियध्वरायरक्खणणिमित्तु रायालउं जाइवि गरुडजंतु। सुपसाहिउ सोहिउ ताइ केम गयणयलु चंदरेहाह जेम । अण्णहिं दिणि पधूसागरण विप्पेण रुहदत्तेण तेण । 15 जिरलंकारी कयसुहविरोह महएवि णिरिक्खिवि विगयसोह। णावइ विहवत्तणु पत्त देवि जाणियउ दइउ णाणेण भावि । कहिं पुहइणाहु सहस त्ति वुत्तु देवीह पबोल्लिराउ सुत्तु । घत्ता-अइपसरियगत्तउ मउलियणेत्तउ हियवइ अKह वियक्किउं । महुं पाणहं वल्लहु परवहुदुल्लहु पहु जोयहुं जि ण सकिउ ॥२॥ 20 3 तं जाणिवि दुहु अरिङ विप्पु अक्खिउ मंतिहि लहं तुहुं जि रजु पहुँदोहउ जाणिवि दोहदोसि इय भासिवि गउ गरयहु दुचित्तु मंतिं मेलाविवि भडणिहाउ संणिहियगरुडजंतंतरंगि तं वइणतेर्यरूवंकु ठाणु गउ मंतिणिहेलणु दुन्वियप्पु । पहु होसह कालकयंतभोज्जु । तहु पुत्ते तुहुं मारेव्वओ सि । तिजह वासरि मुउ रुहदेत्तु । उप्परि जोइवि राणि हिउ राउ। 5 जक्खिा रक्खिय तर्हि विहुरसंगि। गरुहार देवि पुणु णिय मसाणु । ६ AP दिढ'. ७ A थिरमोक्ख'. ८ AP असुहूं. 3 १ AP तुहुं लइ जे रज. २ AP पइदोहउ. ३ AP रुद्दयत्तु. ४ A जाएप्पिणु वहिउ. ५ AP वहिउ. ६ A तेयसवें कुठाणु. ० 9a स सि यर सि य कि त्ति चन्द्रकिरणवदुज्ज्वलकीर्तिः. 10 a म य त ण य चाइ मृतपुत्रत्यागे सति । णि हाइ समूहे. 12 b सि सु स स ह र बालचन्द्रः. 14 a सुपसा हि उ शृङ्गारितः. 15 a पचूसा गएण प्रभाते आगतेन. 17 b द इ उ भवितव्यम् . 18 b सुत्तु सुप्तः. 1 a अरिहु कालज्ञानं ज्ञात्वा.5 a मंतिं मन्त्रिणा; b व हि उ हतः वधितः. 6 a सं णि हि य राज्ञी स्थापिता; b वि हुरसं गि दुःखसंगमे. 7 a वह ण ते य° गरुडः; °रूवंकु ठाणु रूपनाम्नोः स्थानम् ; 3 bगरुहार गर्भिणी. . २५४- णवणवदिमो संधि] महापुराणु [IC.4.16. तहिं पुत्तु पसई सुद्धसील उरयलु हणंति परिमुकलील । पियँसोएं णियजीविउ मुयंति आसासिय सह जक्खि रुयंति । तहिं आणिउ दहवें पायडेण मुउ पुत्तु घित्तु गंधुक्कडेण । 10 देविड बोल्लिउं लइ एहु बालु होसह परमेसरु पुहरपालु। ता गहिउ तेण णियपियहि दिण्णु वणिणाहे कहिं मि ण मंतु भिण्णु । गारुडजंतें सहुं धीमहंत दंडयवणि णिहिय परिंदकंत । घत्ता-सञ्चंधरदेवहु रइरयभावहु महुरु णाम सुउ जायउ अइकोमलवायहि मयणपडायहि अवरु वउलु विक्खायउ ॥ ३॥ 15 4 णामेण विजउ सेणाहिणाहु सायरु वि पुरोहिउ दहिबाहु । धणपालु सेट्टि मइसायरक्खु णिवमंति मंतविण्णाणचक्खु । पढमहु तणुरुहु हुउ देवसेणु बीयहु संजायउ बुद्धिसेणु । तहयहु वरयतुं महुमुहक्खु उप्पण्णु चउत्थहु कमलचक्खु । सहुँ रायसुंएण मणोहरेण एएं परिपालिय वणिवरेण । जीवंधरु कोक्किउ रायउत्तु गंभीरघोसु गंभीरसुत्तु । वणि दिवउ मायातावसेण भोयणु मग्गिउ भुक्खायसेण । आणि तावसु भवणहु समीवि भुंजाविउ घरि कयरयणदीवि । पुणु घोसइ सो सिक्वेसधारि हे वणिवइ तुह सुउ चित्तहारि । बहुबुद्धिवंतु महुं होउ चट्टु पावेसह एहु णरिंदपट्ठ। 10 ता चवइ सेहि तुहुं कुमइवंतु ण उ होसि बप्प पणिवायतु । गंदणु ण समप्पमि तं आयण्णिवि पडिलविउं तेण । सीहउरि राउ हउं अजवम्मु सिरिवीरणंदिपयमूलि धम्मु । णिसुणिवि जायउ मुणिदूसहाहं णउ सकिउ घोरपरीसहाहं। सम्माइट्टिउ मिच्छत्तहारि ओहच्छमि तावसवेसधारि । 15 ता ताएं अप्पिउ तासु बालु सिक्खिउ सत्थत्थई गुणगणालु। ७ A पिउसोएं. ८ P ता दंडयवणि. ९ A °देविहे. १० A रहरसभाविहे; P रहरसभावहो. 4 १AP परोहिउ. २ A नृव. ३ AP बुद्धसेणु. ४ AP वरहत्तउ. ५ AP गंभीरसत्तु. ६ A आणिउ भवणहु तायहु समीवे. ७ ' कयरमण. ८ P परमारहंतु. तुज्झु तेण 10 a पाय डेण मूर्तिमता पुण्येन. 14 र हर य भा व हु रतिरतपरिणामस्य; म हुरु रतिनाम्न्यां मधुरः, मदनपताकायां बकुलः. 4: a देव से णु सेनापतिपुत्रः; 6 बुद्धि से णु पुरोहितपुत्रः. 4 a वर यत्तु श्रेष्ठिपुत्रः; b म हुमुहक्खु मधुमुखो मन्त्रिपुत्रः; b च उत्थ हु मन्त्रिणः.ja रा य सुए ण जीवंधरेण. 10 a चहु छात्रः. 116 पणि वायहं तु प्रणिपातयोग्यः; °हंतु अईः योग्यः, २५५.
IC.4.17.] पुष्फयतविरइयउ [ जीवंधरभवावणणे उज्झाएं किउ तत्थेय कालु सुहजोएं छिदिवि मोहजालु । धत्ता-आरूढउ जोव्वणि पप्फुल्लियवणि सहा वसंतु व सुंदरु ॥ ता णयरम्भंतरि अक्खड घरि घरि पडहु मर्डरमंथरसरु ॥ ४ 5 णं पावहु 5 केरउ परमकूड सवराहिउ णामें कालकूड । तें गोउलु लइयउं वेंकरंतु जो आणइ भडथडमहिमहंतु । तहु ढोइजह गोविंदधीय सुललियतणु सवें बीय सीय । तं तेव कयउं जीवंधरेण संगरि हय भिल्ल घणुद्धरेण । आणिउ गोउलु जयकारएण लहुं ढोइय कटुंगारएण। गोवालपुत्ति बालें वियड परिणाविउ वणिसुउ गदियदु । इह भरहखेत्ति खयरायलिंदि णहवल्लहपुरि फुल्लारविदि । जयराहिउ णामें गैरुलवेउ सो दाईजेहिं णिरत्थतेउ। थिउ रयणदीवि रमणीयणयह अप्पेउ करेवि संपण्णखयरु। पिर्य धारिणि तहु संपुण्णगत्त सुय णवजोव्वण गंधव्वदत्त । 10 एकहि दिणि पोसहखीणदेह पडिवयदियहे णं चंदरेह । दिट्टी ताएं जिणसेस देति थणभारणं भजिवि णवंति। भासह पिउ सुंदरि देमि कासु ता भणइ मंति लद्धावयासु। मई मंदरि दिट्ठउ अरुहगेहि चारणमुणि णिण्णेहउ सदेहि । सो पुच्छिउ पुत्तिहि वरु वि कवणु जइ भासह जो मायंगगमणु । 15 जीवंधरु सञ्चंधरहु सूणु रायउरणाहु बुद्धिह अYणु । सो होसह वरु धारिणिसुयाहि वेल्लहलवेल्लिसुललियभुयाहि । ता पुच्छइ पहु संजोउ केव बजरह मंति भो णिसुणि देव । रायउरह वणिवह वसहदत्तु पोमावह णाम तहु कलत्तु । णंदणु जिणदत्तु महाणुभाउ सो कज्जु करेसइ तुह सराउ। 20 घत्ता-उजाणसमिद्धह महिरुहरिद्धह णियतणएण विराइउ ।। उप्पाइयणाणहु सायरसेणहु वंदणहत्तिइ आईउ ॥५॥ ९ AP महुरु मंथर'. 5 १ AP आणइ भडु भडथडमहंतु. २ AP जयगारएण. ३ AP गरुडवेउ. ४ AP दाय- जेहिं. ५ AP अप्पणु. ६ A पृय. ७ AP कमणु रमणु. ८ AP उजाणि. ९ AP आयउ. 17 a तत्थे य तत्पुरसमीपस्थाने दीक्षां गृहीत्वा. 19 पड हु पट हः गोकुलानयनार्थम् . 5 1 a °कूडु राशिः. 3 a गोविंद धी य दत्ता गोपालपुत्री; 6 बी य सी य द्वितीया सीता इव. 6 a गो वाल पुत्ति गोदावरी; बालें जीवंधरेण; 6 णं दि यड्ड नन्दान्यः भ्राता अयम् . 13 a पिउ पिता 17 b वेलहल° कोमला. 20 b सराउ सलेहः. २५६- णवणवदिमो संधि महापुराणु [IC.7.11. 6 पर दिट्ठउ सेट्टि सेकंतु संतु पडिवण्णु णेहुगुणगणमहंतु । जिणदिक्ख लइय वणिणा सधामि गंदणु णिहियउ संपण्णकामि । आगमणु पहोसह तासु पत्थु तुहूं कि पि विसूरहि मा णिरत्यु। णउ लजह सो तुह पेसणेण णियगोत्तसणेहविहसणेण । तावायउ वणिसुउ तहिं तुरंतु अब्भागयविहि किउ पाहुणतु। 5 पत्थिउ णरणा सो सराहु तुम्हारह पुरि कीरउ विवाहु। मई तणयहि मित्त सयंवरेण ता तं पडिवण्णउं वणिवरेण । गउ णियपुरु णंदणवणि विचितु विएउ मंडउ माणिकदित्तु । उच्छलिय वत्त मयणग्गिजलिय णाणाविह तहिं मंडलिय मिलिय। आइउ खगवड लेविणु कुमारि बहुमणुयजुवाणहुंणाई मारि। 10 वीणावजें लायण्णपुण्ण जीवंधरेण णिजिणिवि कण्ण । परिणिय जयजयदुंदुहिरवेण सजणविरइयपउरुच्छवेण । घत्ता-ता रइरसलुद्धे सुद्दु विरुद्ध कटुंगारयपुत्ते ॥ मायंगतुरंगहि रहहिं रहंगहि माढत्तउं रणु धुत्तें ॥६ 7 णरवाहिं णारिरयणा होति किं कहि मि किराडहं भवणि अंति। उवसामिउ सो विजाहरेण विजासामत्थे सुंदरेण । अण्णहिं दिणि पउरे सहुं अणिंदु थिउ उववणि वणकीलइ णरिंदु । वासवणदत्तु तहिं वणि सुकंत साहारमंजरी णाम कंत । सुरमंजरि णामें कायजाय को पावह किर तहि तणिय छाय। 5 चंदोयउ णामें चुण्णवासु सामलिया तहिं किउ जणपयासु । हिंडेप्पिणु मंदिरु चडियाइ अहिमाणभमेण भमाडियाइ । अण्णेल वि वणिउ कुमारदत्तु विमला णामें तहु घरि कैलत्तु। गुणमालइ बालह रहउ चुण्णु सूरोयउ णाम मयालिछण्णु । विजुलियइ वण्णिउं लंजियाई घरि घरि सुयंधगुणरंजियाइ । 10 जायउ विवाउ दोहि मि जणीहि वणिधीयहं घणपीणत्थणीहिं। 6 १ AP सुकम्मु. २ A कीरइ. ३ AP णियपुरे. ४ AP लेप्पिणु. 7 १ A कहमि. २ A घरकलत्तु. ३ A मयालछण्णु. ४ AP सुगंध. 6 1 a से ट्ठि वृषभदत्तः.ja त हि रत्नद्वीपे. 6 a सराहु सशोभः. 7 16 किराड हं भवणि वणिग्गृहे. 36 ण रिंदु काष्ठानारः.4 a सुकंत अतिमनोहरा. 5a काय जाय पुत्री. 6 a चंदो य उ चन्द्रोदयं नाम चूर्णम् ; 6 सा म लि यह इत्या दि श्यामलानाम चेटिकया लोकाग्रे दौकितम् . ३३ [ महापुराणु VoL. III ] •२५७.
Ic.7.12.] पुष्फयंतविरायड [जीवंधरमवावण्णण दिण्णी परिक्ख जीवंधरेण परियाणियणिञ्चलमहुयरेण । चंदोयउ भल्लउ दिव्ववासु पायडिउं तेण तक्खाण जणासु। जायउ तरुणिउणिम्मच्छराउ अण्णहिं वासरि वेणिवरु णवाउ । गउ गंदणवणु तहिं एक्ल कपिलु ताडिउ डिभहिं रहरमणचवलु। 15 गंभीरु धीरु सरिदहि णिमण्णु कट्ठाविउ कुमरे भविसण्णु । दिण्णाई पंचवरगुरुपयाई प्राणी दह वि भलुहहु गया। मुउ चंदोअयगिरिवरणियंबि जायउ जक्खामरु धाउतंबि । घत्ता-णियभषु अहिणाणिवि माण परियाणिवि कलिमलदोसविवजिउ ॥ आवेप्पिणु जो कमलदलक्खें जीवंधरु गुरु पुजिउ ॥ ७ ॥ 20 8 विजयासुएण . अविसहियभीमदिणयरगंभत्थि अण्णहि वासरि णिवगंधहथि । णररोलें णयणाणंदणासु धाइउ सुरमंजरिसंदणासु। अलिकालकति रक्खिय सुंदरि पडिखलिउ दंति । सा दिण्णी तहु अवियारएण भाविउ मच्छरु अंगारएण । णरवदकीलइ कीलह किराड लइ एयहु किजइ दप्पसाडु । 5 इय भणिवि चंदु पुरदंडवासि तें तहु पेसिउ करयलकयासि । सञ्चंधरतणयहु सो पण? रणि णं तवचरणहु कुमुणि भट्ठ । उप्पण्णगरुयकरुणारसेण मणि चिंति किं किरं परवसेण । पहरण भिधणियरें णिराउ किजह उवसमउवाउ। इय भणिवि तेण संभरिउ जक्खु सो आयउ परबलदुणिरिक्खु । 10 ते पेसिउ कटुंगारयासु णवमेहु व फुरियंगारयासु । उवसामिउ देवें रिउ ण भंति पियवयेणे के के णउ समंति । घत्ता -रणविजयमहाकरि चडियउ णरहरि पुरवरणारिहिं दिहउ ॥ जयमंगलसहें तरणिणहें जणणणिवासि पइट्ठउ ॥ ८॥ ५ A वणि तरुणराउ; P वरतरु णवाउ. ६ A गंभीरधीर सरिदरिणिसण्णु. ७ P भयणिसण्णु. ८ AP पाणाई. ९P कविलहो. 8 १ A गहत्थि. २ AP कीडइ. ३ AP किंकरपरवसेण. ४ AP तं पेसिउ. ५ A °वयणे के णउ उवसमंति.६ AP रणे विजय. 9 a सूरो य उ सूर्योदयं नाम चूर्णम् .14 bण वाउ नवीनः. 15 a क विलु श्वा. 17 6 भलु हहु शुनः. 8 1 a°दिण यर ग भत्थि सूर्यकिरणाः. 2a°रो ले कोलाहलेन. 5a किराहु वणिक्. 6 a पुर दंडवा सि कोट्टपालः; b करयल क या सि करतलकृतखङ्गः. 9 णिराउ निर्दोषः. 14 जणण° श्रेष्ठी. २५८ णवणवदिमो संघि महापुराणु [ IC.9.23. 9 10 वसु जायउ सयलु वि मणुयसत्यु सो णत्थि जो ण तहु तसिउ तेत्यु । णिउ जक्खें णिययमहीहरासु बहुरूविणि अंगुत्थलिय तासु । तहिं अच्छिउ सो कइवयदिणाई माणंतु चारु सुरतरुषणाई। पुणु आयउ पहुचंदाहणयरु तहिं धणवह णामें राउ पवरु । अस्थि तिलोत्तम तिलणिबद्ध महएवि रुपैसोहग्गणिछ । तारावलिणिहकरकमणहाहि पोमावह णामें धीय ताहि। सा दट्ठी दु? विसहरण डिंडिमु देवाविउ णिववरण । जीवावह जो णरणाहपुत्ति तहु दिजा सा अण्णु वि धेरत्ति। सो पडहु धरिउ जीवंधरेण जीवाविय सा मंतक्खरेण । धणवणा दिण्णउं अद्धरजु अण्णु वि तं कण्णारयणु पुज। 10 वहुभायर वर अञ्चंतसमुंह जाया किंकर धणवालपमुह । गउ रयणिहि पट्टणु खेमदेसि खेमउरु णाम बाहिरपवेसि । दिट्ठउ जिणभवणु मणोहिरामु जिणु वंदिउ तेण विमुक्ककामु । सुंदरपवेसि बहुमहमहंतु फुल्लिउ चंपउ अलिगुमुगुमंतु । विहडियई कवाडइं दढई केम अधम्मिट्ठहु पावाइं जेम। 15 खरकिरणकलावुग्घाडियाई सरवरणवणलिणइंतोडियाई। पुजिउ परमप्पउ णिब्वियारु दूरुझियरइसिंगारभारु । णियणाहहु परिमउलियकरेहि वियसिउ चंपउ अक्खिउ परेहि। आएसपुरिसु जाणिवि पयासु वणिवणा दिण्णी कण्ण तासु । णामेण खेमसुंदरि ससोह धणुमग्गणअरिणरणियररोह । 20 दिण्णउ विणएं अहिणववरासु चिरु होतउ तं विणयंधरासु । घत्ता-णाहहु सुअरेप्पिणु तणु विहुणेप्पिणु णियभिश्चयणविराइय णियविजाप्राणे रयणविमाणे खेयरधीय पराइय ।। ९॥ 9 १ AP ण तहु जो. २ AP रूयसोहग्ग'. ३ A दिडिमु; P दंडिमु. ४ AP धरित्ति. ५ AP सुमुह. ६ A महमहमहंतु; P महुमहमहंतु. ७ AP सरवरे णव. ८ AP पाणे. 9 1 । तसिउ त्रस्त:. 2 a णि य य म ही हरा सु निजकगिरेः; । तासु दत्तेति शेषः. 5a तिल णि बद्ध स्नेहयुक्ता. 6a °कर क म ण हा हि °हस्तपादनखाया:. 86 धर त्ति अर्धराज्यम् . 11 a वहुभा यर वधूभ्रातरः लोकपालधनपालादिद्वात्रिंशत्कन्याभ्रातरः वराश्व. 12 a र य णि हि रात्रौ. 14 a बहु° अतिशयेन. 16 a क लावु ग्घा डि या ई °समूहेन विकाशितानि. 200°म गण ° बाणा:. 21 6 चिरु इत्यादि पूर्व विनयंधरस्य ते धनुर्बाणाश्च जाताः, ते इदानीं जीवंधरस्य दत्ता:. 23°विजा प्राणे विद्यासामर्थेन, पराहय प्राप्ता. -२५९.
IC.10.1.] पुष्फयंतविरायउ [जीवंधरभवावण्णणं 10 पियेदसणवियलियकमलणेत्त सहुं मिलिय पियहि गंधव्वदत्त । गैय रायउरहु पुणु चावधारि एक्कु जि णिग्गउ बलणिजियारि। पुणु विजयविसह भुयबलविसर्ल्ड हेमाहउ पट्टणु बद्धपहु। विक्खाउ राउ दढमित्तु णाम णलिणा महएवि विणकाम 1. हेमाह पुत्ति जणदिण्णमयणु इय बोल्लिउं जोइसिएहिं वयणु । 5 मुक्कउधाणुकें चवलु वाणु जा पावइ झत्तिण लक्खठाणु । ता पावह गंपिणु जो तुरंतु सो एयहि कुमरिहि होई कंतु । ता तेत्थु मिलिय पर णरहं सामि बाणासणविजापारगामि । गउ जीवंधरु जा सरु ण जाइ ता लक्खु छिवप्पिणु चलु विहाइ । पडियागउ णं णरवेसपवणु भूवह भाणु व भाभारभवणु। 10 दढमित्ते तहु दिण्णी कुमारि चउभायरकिंकरचित्तहारि। गंदहें पुच्छिय भाउजाय कहिं जासि णिच तुहुं लद्धछाय । ता विहसिवि अक्खा चारुगत्त णियदेवराहुँ गंधव्ववत । हउं जामि बप्प तुह भायपासु ता सो पभणइ पप्फुल्लियासु । मईणेहि माह जहिं वसइ बंधु पेच्छमि परमेसरु सञ्चसंधु । 15 तं णिसुणिवि परणरदुल्लुहाइ बोलिउ जीवंधरवल्लहाइ । पुजाविहि गुरुभत्तिह करेवि णियभायरुणियहियवद धरेवि । आरहहि तरंगिणि णाम सेज जामिणिसमयागमि जणमणोज । तं तेंव करिवि गउ सो वि तेत्यु साहसरयणायरु वसइ जेत्थु । घत्ता-ता दोहि मि भायहिं कयप्रियवाहि मुँहुं महुँ मुहूं जि पलोइउं॥20 अवऊदु परोप्परु हें णिभरु रोमंचुर्यपविराइउं ॥२०॥ 11 पुणु सोहापुरि णवमलवत्तु दढमित्तभाइ णामें सुमित्तु । तहु घरिणि वसुंधरि चंदमुहिय कलहंसगमणि सिरिचंद दुहिय । 10 RAP पियदसणे. २ AP पियहो. ३ AP गउ. ४ AP जोइसिएण. ५ A होउ. ६ AP णरवेसु पवणु. ७ P णियदेवराउ. ८ A adds after this line : छणछुद्धहीरमंडल सुवत्त, सा अणुदिणु सेवा विसय भुत्त. ९P वेलिउ. १० A मुहु मुहु मुहूं जि पलोइयउ; P मुहूं मुहुँ जि. ११ AP परोप्पर'. १२ AP रोमंचिय. 11 १ AP कमलणेत्तु. 10 2a चावधारि जीवंधरः.36 हे माह उ हेमाभं नगरम् . 8 a णर हं सा मि राजानश्च. 10 भूवह जीवंधरः. 11 6 °चित्त हारि मनोहारिणी. 20 मुहूं मुखम् ; मुहुँ जि पुनः पुनरेव. 11 1 a सोहापुरि शोभापुरे क्षेमदेशे. - २६०- णवणवदिमो संघि] महापुराणु [IC 12.6. पारावयजुवलु पलोयमाण अंगणि मुच्छिय णं मुकाण । सिंचिय सीयलचंदणजलेण आसासिय चलचमराणिलेण। आयालयसुंदरि कामकुहिणि तहि तिलयचंदियों णाम बहिणि। 5 सा पुच्छिय दोहि मि भणु णयंगि किं णिवडिय णं सरहय कुरंगि। तं वयणु सुणिवि कुंअरीउ ताह संबोहियाउ भवसंकहा। आयणिवि तं दोण्णि वि गयाउ पियरहं कहंति पणमियसिराउ । हेमंग पुरि वणि रयणतेउ पिय रयणमाल तहु सोक्खहेउ । अणुवम सुय अणुवम कह कहंति तत्थेव णयरि अवर वि वसंति। 10 वणि कणयतेउ पिय चंदमाल अहिणवसुयंध णं कुसुममाल । सुउ जायउ ताहं सुवण्णतेउ दुस्सीलु दुहु कुलधूमकेउ। पुखुत्त तासु अणुवम सुहीहिं दिण्णी ण मुणियवरंपुग्विणीहि । गुणमित्तहु ढोइय हरिणणयण गय वासर सोक्खें तुट्ठमयण । जलैजत्तहि जाइवि जलहितीरि सरिमुहि मुउ वरु गंभीरणीरि। 15 वहुयइ तहिं गंपि विमुक्कु जीउ पारावयजुयलुल्लडं विणीउं। रायउरि दो वि जायसणेहि गंधुक्कडवणियहु तणह गेहि । घत्ता-तहिं बिहिं मि णिवसंतहि समउ रैमंतहिं सिसुसंसग्गें गुणियह ॥ अक्खराइं मत्तालई मलपक्खालई मुणिवरवयणई सुणियई ॥११॥ 12 घरु पर्वणवेउ णामेण पैक्खि रइवेय णाम पक्विणि चलक्खि । बेण्णि वि पालियसावयवयाई उज्झियरयाई पालियदयाई। पाविद्दु मरिवि कुच्छियविवेउ पुरुदंसउ हुयउ सुवण्णतेउ । ते पक्खिणि कणभोयणविलुद्ध खरकरचवेडदंतेहिं रुद्ध । पक्खि मुहघल्लिय घणघणाइ मेल्लाविय पक्खझडप्पणाइ । अण्णहिं दिणि पुरवरणियडसेलि कीलंते णवतरुवेल्लिजालि । २P पारावइजुयल. ३ AP पंगणि. ४ AP मुक्कपाण. ५A °चंदिमा. ६ A लयंगि. ७AP कुअरीए. ७ A अवरह. ८ A मुहीहि. ९ AP वरदुन्विहीहिं. १० AP तुट्ठ सयण. ११ AP जलजंतहे. १२ A रवंतहिं. 12 १ A पवणवेगु. २ A पंखि. ३ P कीडंतइ. 5 a आ या आगता अलकसुन्दरी; °कु हि णि मार्गः. 6 a ण यं गि हे नताङ्गि. 7a कुंअरी उद्वे कुमायौँ. 9 6 पिय प्रिया भार्या. 10 a अणुव म अनुपमा नाम; सुय पुत्री; अणुव म उपमारहिताम् . 13 a पुवुत्त पूर्वोक्ता अनुपमा; सु ही हिं सुहृद्भिः; b मुणि यवर पुन्विणी हिं विशातभवितव्यः. 16 a वहुयइ अनुपमया वध्वा. 18 सि सुसंस में डिम्भसंगत्या. 12 3 a पुरुदं स उ मार्जार:. 5a पक्खि पारापतेन. 6a °से लि गिरौ. -२६१- IC.12.7.] पुष्फयंतविरइयउ [ जीवंधरमवावण्णणं पाविट्ठहिं पासइ घेल्लियग्गि मेय पक्षिणि दईयहु विविहभाग। आवेप्पिणु मंदिर अक्षरेहि चंचूलिहिएहिं मणोहरेहिं । अक्खिउ पक्खि रइवेय मुश्य सा एह ताय तुह दुहिय हुइय । सिरिचंद णाम सुय सुंदरीहिं मासिउ पियरहं बिंबाहरीहिं। 10 पारावयमिहुणालोयणेण मुच्छिय णियजम्मणजाणणेण । घत्ता-तं णिसुणिवि वड्यरु पक्खिमवंतर लिहियउ तेहिं पंडंतरि अप्पिङ ससुहेलिहि वम्महवेल्लिहि रंगतेयणडणेडिकरि ॥ १२॥ 13 पहु उववणि णिहियउ रसविस? दोहिं मि णडेहिं पारद्ध । जणणु वि गउ तेत्यु जि णिहियचित्तु रिसि दिट्ठउ तेण समाहिगुत्तु । वंदेप्पिणु पुच्छिउ सुयहि कंतु को होसह जइवर गुणमहंतु । मुणि पभणइ वरु हेमौहणयरि ता जायविताएं सोक्खसयरि। पडु पसरिउ णंदवेण दिव भवं सुमरिवि सो मुच्छइ णिविद्दु। 5 उम्मुच्छिउ साहइ णिययजम्मु किर तहु पारद्ध विवाहकम्मु । जा संजायउ रोमंचे उंचु ता अण्णु जि संपण्णउ पवंचु । गयणंगणलग्गतमालतालि सुवरिटकविट्ठवणंतरालि। दिसिगिरि पुरि हरिविक्कमु चिलाउ वणगिरि सुंदरि सवरीसहाउ । तहि संभूयउ वणराउ पुत्तु सहयरकिंकरभडबलणिउत्तु । 10 अवरु वि तहु सहयरु लोहजंघु सिरिसेणहु पुरि हिंडइ दुलंघु । ता दिट्ठ कण्ण तें उववणंति सिरिचंद मंदमायंदवंति। अवरु वि तुरंगु ण गच्छमाणु किंकरणरेहिं रक्खिजमाणु । हित्तउ चोरेहिं पुलिंदएहिं भडलोहजंघपमुहहि तेहिं । घत्ता-सु तुरंगु मणोहरु कलहिलिहिलिसरु आणिवि दिण्णु णिरिक्खिउ वणलच्छिसहायहु तहु वणरायहु कण्णारयणु वि अक्खिउं॥१३॥ 15 ४ APघलियंगि. ५ AP मय. ६ P दहवहो. ७ AP इय. ८ AP तहिं. ९ A पडतरु. १० A °णडणडियकरे. P°णडणारिकरे. 13 १ A तेत्यु वि. २ A हेमाहे णयरि. ३ AP भउ. ४ AP रोमंचुअंचु. ५ AP सवरिट्ट. ६A सुंदर सवरी'. 7a पाविहहिं पापर्दिभिः; b द इय हु वि वि ह भंगि दैववैचित्र्येण. 9 a प क्खि पवनवेगेन । ताय हे सुमित्र. 13 रंग ते यणडण डि करि रङ्गतेजाः नटः, मदनलता नटी, तयोः दानसंमानपूर्वकं पटो दत्तः. 1346 °सय रि शतदे. 11 6 सि रिसे ण हु पुरि सुमित्रस्य आशाभापुरे. 126 अमंद- मायं द वंति प्रचुराम्रवति वने. 13 a णइ नदीम् . 16 व ण लच्छि स हा य हु अरण्यलक्ष्मीयुतस्य. २६२- - जवणवदिमो संधि] महापुराणु [ IC.15.6. 14 ता तेण तेत्थु णिरु बद्धगाहु पेसिय किंकर थिरथोरबाहु । कुंयरीमंदिरि पौडिउ सुरंगु चउहत्थरुंद चउहत्यतुंगें। णीसारिय सुय तहिं चित्तु पत्तु आलिहियउं विविहक्खरविचित्तु जिह णिय गब्भेसरि वणयरेहिं कोवंडकंडमंडियकरहिं। ढोइय हरिविकमणंदणासु करकमलंगुलिलालियथणासु। 5 उत्तर दिण्णउं कण्णाइ तासु किं दावहि दुजण थोरु मासु । तुहुं महुँ सिरिसेणसमाणु बप्पु मा वहहि बप्प सोहग्गदप्पु । तं आयण्णिवि हरिविक्कमेण आगयसमेण पालियकमेण । णिब्भच्छिवि तणुरुहु सामवण्ण णियपुत्तिहिं सहूं संणिहिय कण्ण । वणराएं दिण्णउ दूझ्याउ बोल्लंति विलासविहरयाउ । 10 केव विणउ इच्छा सा रुयंति अच्छह पारावयप्रिउँ सरंति । ता तेत्थु चिलाय विइण्णधाय दढमित्ताइय संपत्त राय । संपेसिय सयल सबंधु पक्खु जीवंधरेण संभरिउ जक्खु । णिजिणिवि भीमवेसेण सर्वर तें हित्त कण्ण सहस त्ति अवर। पुणु भीसणभिल्लविहंसणेण धरियउ वणराउ सुदंसणेण । 15 अप्पिउ देवे जीवंधरासु विण्णाणणायपालियधरासु। ते सो कारागारद णिहित्तु दप्पंधु णियंधणु सति पत्तु । पत्ता-अण्णहिं दिणि सरवरि रंजियमहुयरि पंकयाई जिणि दोयह कंपवियवसुंधरु मत्तउ सिंधुरु जीवंधरु अवलोयह ॥ १४ 15 सरतीरु धरिवि णिवूढगव्वु आवासिउ खंधावारु सव्वु । तहिं णिवसंतें जरपुंगमेण परियाणिय,णिपरमागमेण । दिण्णउं भोयणु परमेसरासु रिसिणाहहु विद्धंसियसरासु। अच्छेरयाई जायाई पंच को पावइ पुण्णपवंचसंच। तं चोजु णिएवि पलंबबाहु वर्णवइणा पुच्छिउ दिव्वु साहु । 14 १ AP कुमरी'. २ P पाडिय सुरंग. ३ A °हत्यतुंगु. ४ A हत्थरंदु. ५ AP कोयंड'. ६ AP सहुं सुहूं णिहिय कण्ण. ७ AP °पिउ. ८ A सुबंधु. ९ AP णवर. १० AP विण्णाय". ११ AP 5जिय. १२ A जिणढोयइ. 15 १ परियाणिउ. २ AP °मुणिचरियागमेण. ३ A धणवइणा. 14 7a बप्पु पिता. 86 आग यस मेण संजातोपशमेन. 15 a°विहं सणेण विश्वंसकेन सुदंसणे ण यक्षेण. 18 सरवरि तडागमध्ये. 15 36 °सरा सुस्मरस्य. 4 6 °संच शोभा. २६३- - IC.15.6.] पुष्फयंतविण्यउ [जीवंधरभवावणणं जोईसरदाणे अत्थि भोउ सुकियफलु मुंजह सव्वु लोउ । किह दहवें जुंजिउ मेच्छकम्मि हेउ किर को होतउ आसि जम्मि । जइ भासह तुई बालकतेउ वणिसुड होतउ सिसुवण्णतेउ । मुउ तहिं पुणे हुउ मंजार घोर सहेण पणासियकीरमोरु । एह वि नृर्वसुय होती कवोह संसारसरणु जाणंति जोइ । 10 पई लुक्की पविरंदयावरण रक्खिय जाहें पारावरण । पुणरवि तुहुंजायउ विंझराउ एयहि उप्परि अइबद्धराउ । वाविय हें णउ मरण भणु को णउ जूरिउ भैवकरण । पत्ता-एत्तहि संपरकम पिउ हरिविक्कमु वर्णयरु दरिसियघायउ ॥ णियसजणणिग्गहि सुयबंदिग्गहि आहवि जुज्युहुं आयउ॥१५॥ 15 16 । जक्खेण सो विभडमहणासु रणिबंधिवि गंदाणंदणासु। ढोइउ बहुदुग्गइकारणाई णिसुणिवि चिरजम्मवियारणाई। उवसंतसव्वणीसल्लु कयउं 'भवसंचिउं दूरदु वहरु गयउं। गुंजाईलभूसियकसणकाय णिम्मुक बे विराएं चिलाय । सोहाउरि बहुलायण्णपुण्ण णंदड्डहु सा सिरिचंद दिण्ण । 5 दिग्णउं पयाणु पुणु हिमसमीरि थिउ सेण्णु अवरसरवरहु तीरि। परिवारु सव्वु चउँदिसिहि रुद्ध तहि तिव्वगंधमक्खियहिं खद्ध झाइउ वणसुरवरु सुंदरेण सो आयउ तें पसरियकरण । कय रणविहि पडु परिरक्णणेण विजाहरु धरियउ तक्खणेण । आणिउ पुच्छिउ राएं स्खगिंदु किं परं सरु रक्खिउ सारविंदु। 10 भिंगारयघडवावडकराह किं जलु ण दोसि महु किंकराह । किं समसय रईयप्पमेय ता भणइ खयरु सुणि सुहविवेय । रायउरि सुहासियघरपवित्ति विक्खायह मालायारगोत्ति । ४ AP हउं किं कहिं होतउ. ५ AP हुउ पुणु. ६ AP मजारु. ७ P omits घोरु. ८ AP णिवसुय. ९ A पविरुइ.१० APणेवाविय पहं णेहें मरण. ११ AP भवकमेण. १२ A सपरिकमु. १३ A वणियर. 16 १ A गुंजाहलभूसणकसणकाय; P गुंजाहलभूसणकाय. २ AP चउदिसि णिरुद्ध. ३ A रय अप्पमेय; P रहयप्पमेव. 7a मेच्छ° मिल.. 10 a एह श्रीचन्द्रा. 11 a पविर इय° प्रविरचिता. 126 ए यहि श्रीचन्द्रायाः. 13 । भवकएण पूर्वकर्मणा. 14 स परकमु सबलः. 16 16 णं दाणं दणासु जीवंधरस्य, 46 बे वि पितृपुत्रौ. 7a परिवारु परिजनः सैन्यम् । । मक्खि यहिं भ्रमरीमिः. 8 a वणसुरवरु व्यन्तरदेवः. 10 a राएं जीवंधरेण; सार विदु लक्ष्मीपदसहितम् . 126 सुह वि वेय पुण्यविवेकिन् . 13 a सुहा सिय सुधया धवलानि. २६४ जवणउदिमो संधि] महापुराणु [IC.17.20. जाईभडकुसुमसिरीहिं पुत्तु तुहुं होतउ णामें पुष्फदंतु । तेत्यु जि पुरि गुणसंजणियराउ धणयत्तणंदिणीदेहजाउ। 15 चंदाहु णाम हे मझु मित्तु अवरेछु कहिउ तें धर्मचित्तु । दोहं मि अम्हहं दोहि मिजणेहिं गहियई वयाई चिलमणेहिं । पत्ता-सो चंदाहु मरेप्पिणु सम्गि पसेप्पिणु मुणिवरेहिं विण्णायउ ।। पत्थु विदेहधरायलि वरखयरायलि विजाहरु हउँ जायउ॥१६॥ 17 सुरगिरिसुरदिसिवहि णिसुणि भाय जावच्छमि सुहुंभुंजंतु राय । ता विट्ठउ मई मुणि दिव्वणाणि सो पुच्छिउ इच्छियसोक्खखाणि । तें कहिउ सव्वु महुं भवविहार तेरउ णिसुणहि अवंतसार । सो पुष्पदंतु मुउ जति कालि हुउ पुक्खलवइदेसंतरालि। घरपंडपुंडरिंकिणिपुरंति विजयंधरु पहु जयलच्छिति । 5 विजयावरदेविहि दिहिअणूणु जयरहु णामें तुहुं पढमसूणु । अण्णहिं दिणि वणकीलामो सि सकमलसरवरतडि संठिो सि। तहिं बालहसु दिट्ठउ चरंतु आणाविउ भयरसथरहरंतु । पियराइं तासु णहयलि भमंति णियमासह हा हा सुय भणंति दीहरसंसारभमाडएण तावेकें रूसिवि चेडपण । 10 विधिवि मारिउ सो हंसताउ तुह जणणिहि हुउ कारुण्णमाउ। सा भणह पुत्त हम्मद ण जीउ दुग्गह पइसइ जणु दुधिणीउ । तं जणणिषयणु णिसुणेवि तेण पडिवण्णउ धम्मु महायरेण । सोलहमइ दिणि मुक्कउ मरालु जाइवि णियमायहि मिलिउ बालु। चिरु णिवसिरि भुंजिवि जयरहेण तवचरणु लाउं दिणयरमहेण । 16 मुउ संभूयउ सहसारसग्गि अट्ठारहसायरभुत्तभोग्गि। तेत्थाउ पत्थ जाओ सि णवर सिरिविजयादेविहि पुरिसपवर । जो मारिउ तुह भिषेण हंसु संसारि भमिवि सो विमलवंसु । संजायउ कटुंगारमंति तुह जणणु णिहउ ते चंदकंति । पाडलपिल्लयहु महंतसोउ जं सोलहवासरकयविओड। 20 ४ A जोइउ भडु कुसुम'. ५ A हुउ. ६ AP धम्मवित्तु. ७ P ता तहिं अम्हहं. ८ AP खयरधरायलि. 17 १ A सच्चु. २ AP जंत कालि. ३ AP सुय लवंति. ४ A बंधेवि माराविउ हंसताउ; Pबंधेवि मारिउ सो हंसताउ. T 14 a जाई भडकुसुम सिरी हिं जातीभटकुसुमश्रियोः. 15 a ते त्यु जि पुरि राजपुरे. 166 धम्म चित्तु धर्मों विचित्रः. 17 a दोहं मि तव मम च; दो हिं वि पुष्पदन्तचन्द्रामाभ्याम् . 17 1 a सुर गिरि सुर दि सि व हि पूर्व विदेहे. 6 a दि हि° धृतिः. 15 6 दिण यर महेण भास्करप्रतापेन. 20 a पाडल पिल यहु हंसबालस्य. ३४ [ महापुराणु-VoL. III ] २६५- .
IC.17.81.] पुष्फयंतविरइयउ [ जीवंधरभवावण्णणं सोलह वरिसाण जोइओ सि तं तुहुं बंधुहुं विच्छोइओ सि । ता राएं विजाहरु पवुत्तु तुई मझु बप्प कल्लाणमित्तु । इय भासिवि जियरविमंडलेहिं पुजिउ मणिकंचणकुंडलेहि। कडिसुत्तमउडहाराइएहिं माणिक्कमऊहविराइएहिं । पट्टविउ गयणगह पत्थिवेण हेमाहणयरि भुजियसिवेण । कउ वासु जाम परियलह कालु ताँ अण्णु जि होइ कहंतरालु। घत्ता-पुच्छिय महुराइहिं सयलहि भाइहिं कहिं सो केसरिकंधरु ।। गंदड्डु णिसुंदरु सुहलक्खणधरु कहिं कुमारु जीवंधरु ॥ १७ ॥ 26 18 भणु भणु सामिणि गंधव्वदत्ति णवकयलीकंदलसरिसगत्ति । सा भासह सुयण मणोजदेसि हेमाहणयरि मणहरपवेसि । णिवसंति संत दोण्णि वि कुमार कामावयार संसारसार । तं णिसुणिवि गय भायर तुरंत दंडयवणु तुंगतमालु पत्त । तहिं दिट्ट देवि तावसणिवासि जीवंधरजणणि महापयासि । आलाव जाय जाणिय समाय को पावर जणणिहि तणिय छाय। बोल्लिउ देविड भो करह तेम सुउ जीवंधरु महुं मिलइ जेम । सह वंदिवि गय ते णं गइंद आलग्गा ताहं महापुलिंद । ते जित्त जंति जा पुरसमीउ पुणु सर्वरणिवहु हरिहेरिणजीउ । अभिट्टउ तहिं संपाइएण जीवंधरेण अवरोइपण । 10 रक्खिय ओलक्खिय गलियगव्व सजणवच्छल महुराइसव्व । गय हेमाहहु थिय को वि कालु पुणु तेहिं पबोल्लिउ सामिसालु। रायउरहु चल्लिउ सो तुरंतु दंडयवणु पत्तैउ गुणमहंतु । घंत्ता-तहिं जोइवि मायरि विजयासुंदरि बंधुवग्गु रोमंचिउ । घणपणयपवणे चुयथणथणे णंदणु मायह सिंचिउ ॥ १८ ॥ ५ AP तें तुहुँ मि बप्प विच्छो'. ६ AP वत्यहिं सुहगंधविराइएहिं. ७ A तावण्णु वि; P ता अण्णु वि. 18 १ AP संति. २ AP सवरविंदु. ३ A हयहरिण'. ४ A अइराइएण. ५ A पत्तउ सो महंतु. ----- 21 6 बंधु हुं मातृप्रमुखानाम् . 25 a गयण गइ विद्याधरः. 27 महुरा इ हिं सत्यंधरस्य रतिनान्यां मधुरः, मदनपताकायां बकुल:. 28 णि सुंदरु नृणां मध्ये सुन्दरः. 18 2 a सुयण सुजन इति संबोधनम् . a दो णि वि कुमार हेमाभया सह जीवंधरा श्रीचन्द्रया सह नन्दान्यस्तिष्ठति. 8a सह सतीम् ; 6 ताई बकुलमधुरादीनाम् . 10 b अवराइएण न केनापि जितेन. 15 °पवण्णे प्रासेन. २६६- - णवणउदिमो संघि] महापुराणु [ IC.20.2. 19 जीवंधरेण जीवंति दिट्ठ पणमिय परमेसरि सुटु इट्ठ। पभणह दीहाउसु होहि पुत्त आयणहि संगरभारजुत्त। दुविणीएं दुजसगारएण तुह पिउ हउ कटुंगारपण। मंत होइवि सई गहिउं रजु तुई सउलपराहवु हरहि अज्जु । तं णिसुणिवि रोसहुयासु जलिउ परिवाययवेसें कुंयर चलिउ । 5 पच्छह णहयलपरिघुलियकेउ गंदगु णिहिउ साहणसमेउ । णियवहरिभवणि दियवेसधारि अवयरिवि पयंपड चित्तहारि। भोयणु भुंजिवि अग्गासणत्यु पुणु वक्खाणिउं वसियरणसत्थु । गुणमालहि बोलहि गेहु दुछ हियउल्लङ तहि वसि करिवि मुक्छ। जाणिउ जीवंधरु दिण्ण तासु गुणमालिणि णं रह वम्महासु। 10 वणिवेसें एरसरमणधुत्ति पुणु परिणिय सायरदत्तपुत्ति । तं कण्णाजुवलु करेण धरिवि विजयहरिकरिंदारहणु करिवि । पइसह पहु'गंधुक्कडणिवासि कुद्धउ गरवह पडिवखतोसि । जणवह विदेहि पुरवरि विदेहि गोविंदु राउ पडिवणदेहि । पुहईसुंदरि पिय बीय सीय तहि रयणवह त्ति सुरूव धीय । 15 सा चंदयवेहि सयंवरेण परिणिय णियपुरि जीवंधरेण । आढत्ती हरहुं णरेसरेहि खलकटुंगारयकिंकरहिं । भड भिडिय दिण्णदढपहरविहुंरु जायउ रणु भीसणु गलियरुहिरु । घत्ता-तहिं तेण कुमार विकमसार करिवरु पाएं पेल्लिउ ।। सो कटुंगारउ भड भल्लारउ चक्के छिदिवि घालउ ॥ १९ ॥ 20 20 अप्पुणु पुणु जणणासणि णिविटु णं पोयणेपट्टणि चिरु तिविट्ठ दारावइपुरवरि णाइ विट्ठ। थिउ सिरि रमंतु णं सई दुविट्ट । 19 १ A सयलु पराभउ; P सउलु पराहउ. २ AP कुमरु. ३ A वालहे समुहु. ४ P पुण मालिणि. ५ AP °रमणपुत्ति. ६ AP पडिवक्खु तासि. ७ Al' पडिवण्णणेहि. ८ A सुरूव सीय. ९ P चिहुरु. १० AP पायहिं. 20 १ AP अप्पणु. २ A पोयणे पुरवरे. 19 46 सउल पराहवु स्वकुलमानभङ्गः. 9 a गुण माल हि कुमारदत्ताविमलयोः सुता गुणमाला, तस्याः. 13 6 प डि व क्ख तो सि शत्रुहर्षे सति क्रुद्धः. 14 b पडि व ण्ण दे हि अङ्गीकृतनरे, नरसमुद्रे इत्यर्थः २६७- 5 IC.20.3.] पुष्फयंतविररायड [जीवंधरभवावण्णणं अटुहिं महएविहिं सहूं जणिछ णं संकरिसणु परिउटुसिटु । पुणु काले जंते कोवणिडु वणि काजुवलउं जुमंतु दिछ । संसारु घोरु बुझिवि अणिंदु वंदेवि चारणु मुर्णिदु । ढोएवि वसुह हरिकंधरासु णियतणयहु शत्ति वसुंधरासु। पावइउ णमंसिवि वड्डमाणु जीवंधरमुणि भवतरुकिसाणु ।, विजयाएविह सुललियभुयाह चंदणहि पासि सुरवरथुयाइ। भट्ट वि तहु धरिणिउ दिक्खियाउ सत्थंगोवंगई सिक्खियाउ। सञ्चंधरसुउ सुयकेवलितु पत्तउ पुणु राय तिदेहचत्तु । 10 जाही णिव्वाणहु मागहेस पई पुच्छिय मई अक्खिय असेल । कह जासु परमजोईसरासु सो कुणउ मझु मिच्छत्तणासु । जीवंधरु देउ समाहि बोहि विद्धंसउ पणइणिपेम्मवाहि। घसा-जिह भरहु अणिदहु रिसहजिणिदहु पणविउ भडपंचाणणु ॥ तिह अगंभीरहु सेणिउ वीरहु पुष्पदंतधवलाणणु ॥२०॥ 15 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महामव्वभरहाणुमण्णिए महाकापुप्फयंतविराए महाकव्वे जीवंधरभावण्णणं णाम णवणउदिमो परिच्छेओ समत्तो ॥ ९९ ॥ ३ A परितुह'. ४ A कविजुयलउं; P कयजुयलउं. ५ P कंक. ६ A विजयादेविहे. ७ P कट्ट जासु. ८A भववण्णणं. 20 3a जणि दु जनानामिष्टः. 4 a को वणि हु कोपसहितम् ; b कहजुवल उं वानरयुगलम् . 12 a कह कथा. 13 0 देउ ददातु. 14 भर उ प्रथमचक्री. 15 वीरहु महावीरस्य. २६८- C आहिंडिवि मंडिवि सयल महि धम्में रिस परमेसरु॥ ससिरिहि विलइरिहि आइयउ काले वीरजिणेसरु ॥ ध्रुवकं 1 सेणिउ गई पुणु पंदणहत्तिह समवसरणु संजोयंते भत्तिह । सुरतरुतलि सिलवीढि णिविट्ठउ धम्मरुह त्ति णाम रिसि विट्ठउ । झाणारूढउ भिउडियलोयणु राएं तेण से जाणविलोयणु । पुच्छिउ गोत्तमु सिवरामाणणु किं दीसइ भी मुणि भीमाणणु । भणइ गणेसह अंग मंडलि चंपापुरवरि ण वि आहंडलि। होतउ एहु साहु धर्णरिद्धउ राउ सेयवाहणु सुपसिद्धउ । वीरहु पासि धम्मु आयण्णिवि तणंसमाणु मेइणियलु मण्णिवि । णियतणयहु कुलगयणसंसंका दिण्णउ विमलवाहणामंकहु । 10 अप्पुणु तवु लइयउं परमत्थे वड्डमाणपयमउलियहत्थे । दहविहधम्मरुईह पोसिउ धम्मरुह त्ति मुणिहिं उब्मासिउ । तुम्हारर पुरवरि णिरवजें अज्जु पट्टउ भोयणकजें। तहिं तिहिं पुरसहिं सो अवलोइड लक्खणधरु भणेवि पोमाइउ । एएं सामुहे पुहईसरु किं णउ जायउ एहु जईसरु । अवरे बोलिउ भो जेहां पई वुत्तउ ब९महिवह तेहउं । डिंभु एण परभवि अवयारिउ मंतिहिं हित्तुं रज्जु तं मौरिउ । पावयम्मु बहु भिक्खु ण वुबह एयहु केरी तत्ति विमुञ्चह। घत्ता-आयण्णिवि तं मण्णिवि अवि भुंजंतु णियत्तउ । परमेट्टिहि सुहविटिहि समवसरणु संपत्तउ ॥१॥ 20 1 १A सिहरिहि. २P वि विउलएरिहे. ३ AP पुणु गउ. ४ AP जोयंते. ५ AP सुणाण'. ६ AP सिवसिरिमाणणु. ७ AP सो. ८ A धरिणिद्धउ. ९ AP तिण. १० A पसंसिउ. ११ A पोमावइउ. १२ AP एहु महिवइ. १३ A डिंभएण धरभरि अवयारिवि. १४ A हियउ. १५ A मारिवि. 1 1ध में चारित्रेण. 2 स सिरि हि श्रीसहिते गिरी. 6 a सिवरा मा ण णु मोक्षवधूप्रापकः, 7a अंगह अङ्गदेशे न त्वङ्गदे. 16 6 बहुम हि वह प्रचुरभूपतिः. 17 a पर भवि मानभने मरणे वा. 19 णि यत्त उ निवृत्तः, २६९ - C.2.1.1 पुष्फयंतविरयड [ जंबूसामिदिक्खवण्णणं 2 सणिय अइरोसें पजालिउ पई रउद्दझाणत्थु णिहालिउ । पसरमाणु दुक्कम्मु णिरोहहि रिसि जाइवि तुर्यु लहुं संबोहहि । तं णिसुणिवि जाइवि अणुराएं धम्मवयणु तहुँ भासिउं राएं। तेण वितं णियचित्ति णिहित्तउं अट्टरउद्दझाणु परिचत्त। उप्पाइउं केवलु सयलामलु इसि इसिणाहु पहूयउ णिम्मलु। 5 तं अवलोइवि धम्मुच्छाहें सेणिउ सहं पुजिउ सुरणाहे । पुणु मगहाहिउ भावें घोसह देव चरमकेवलि को होसह । भारहवरिसि गणेसरु भासह एहु सु विजुमालि सुरु दीसइ । भूसिउ अच्छराहिं गुणवंतर्हि विजुवेयविजुलियाकंतहि । पिकडं सालिछेत्तु जेलिओ सिहि मयमत्तउ करिंदु बहुमयणिहि । 10 देवदिण्णजंबूहलदायह इय सिविणयसणि संजाय । अरुहयासवणियहु घणथणियहि सुरवरु जिणदासिहि सेहिणियहि । सत्तमदिवसि गब्भि थाएसइ जंबूसुरहु पुज पावेसह। जंबूसामि णाम ईंहु होसह तकालइ णिव्वुई जाएसइ । वर्खमाणु पावापुरसरवणि णिद्धणीलणंवचउरंगुलतणि । 15 तइयडं जाएसह णिव्वाणहु अचलहु केवलणाणपहाणहु । घत्ता-हउं केवलु अइणिम्मलु पाविवि समउं सुहम्में ॥ एउं जि पुरु तोसियसुरु आवेसमि हयकम्मे ॥२॥ सुणि सेणिय कूणिउ तुह गंदणु जंबूसामि वि तहिं आवेसह सयणहि सो णिजेसह मड्डेड तहु विवाहु तहिं पारंभेव्वउ सायरदत्ततणय पोमावा पोमसिरि त्ति कणयसिरि सुंदर संबोहेसमि सुयणाणंदणु। अरुहदिक्ख भत्तिह मग्गेसह । णियपुरि सत्तभूमिथियमंडइ । तेण विणियमणि अवहेरिव्वउ । अवर सुलक्षण सुरगयवरगइ । 5 विणयसिरि त्ति अवर वर धणसिरि। तु. ३ A इसि इहि णाणु. ४ AP जि. ५ AP जलियउ. ५ AT रुदास . ७ । पहु. ८ । भाणु. ९ P omits °णव'. 3 १ A णियणंदणु. २ A संबोहेसइ. ३ AP मंडइ. ४ AP सलक्खण. ५ A तह धण. 296 विजुवे य इत्या दि प्रियदर्शना सुदर्शना विद्युत्प्रभा विद्युद्वेगा. 11 6 सि वि ण य दंस णि मातुः स्वप्नदर्शने जाते सति. 14 b तकाल इ जन्मदिने. 17 स म उं सुहम्में अहं सुधर्माचार्येण सह एतन्नगरमागमिष्यामि. 3 36 °मंड इमण्डपे.
सयमो संघि] महापुराणु [C.4.16. भवणमज्झि माणिकपईवर रयणचुण्णरंगावलिभावह । एयहिं सहुं तहिं अच्छह मणहरु उण्णाविय इय णवकंकणकर । वरु वहुयहुं करयंलु करि ढोयह जणणि तासु पच्छण्णु पलोया । तहि अवसरि सुरम्मदेसंतरि विजुरायसुउ पोयणपुरवरि । 10 विजुप्पटु णामें सुहडग्गिणि कुद्धउ सो अरिगरिसोदामणि । केण विकारणेण णं दिग्गउ णियपुरु मेल्लिवि सहसा णिग्गउ । अहंसणु कवाडउग्घाडणु सिक्खिवि लोयबुद्धिणिद्धाडणु। विजुचोरु णियोउं कहेप्पिणु पंचसयाइं सहायहं लेप्पिणु । घत्ता बलवंतहिं मंतहिं तं तेहिं गोविउ दुकउ तकरु ॥ 15 अंधारद घोरइ पसरियइ रयणिहि दूसियभक्खरु ॥ ३ ॥ 4 माणवेण णउ केण वि दिट्ठउ अरुहदासवणिभवणि पइट्ठउ । दिट्टी तेणे तेत्थु पसरियजस जिणवरदासि णट्टणिहालस । पुच्छिय कुसुमाले किं चेयसि भणु भणु माइरि किं णउ सोसि । ताइ पबोल्लि महुँ सुय सुहमणु परइ बप्प पइसरह तवोवणु । पुत्तविओयदुक्खु तणु तावह तेण णिह मडं किं पि वि णावह। 5 बुद्धिमंतु तुहुं बुहविण्णायहिं एहु णिवारहि सुहडोवायहिं । पई हउं बंधवु परमु वियप्पमि जं मग्गहि तं दविणु समप्पमि । तं णिसुणिवि णिरुर्कु गउ तेत्तहि अच्छइ सहुं बहुयहिं वरु जेसहि। जंपइ भो कुमार णउ जुजह जणु परलोयगहेण जि खिजह । णियहुण माणइ दूरु जि पेच्छा पल्लउँ तणु मुपवि महुं बंछह । 10 णिवडिउ ककरि सेलि सिलायलि जिह सो तिह तुहुं मरहि मणिप्फलि। तवि किं लग्गहि माणहि कण्णउ ता पभणइ वरु तुहुं वि जि सुण्णउ । जीवहु तित्ति भोए णउ विजह इंदियसोक्खें तिढ ण छिजह । घत्ता -ता घोरें चोरें बोलियां सवरें विद्धउ कुंजरु ॥ सो भिल्लु ससल्लु दुमासिएण फणिणा दट्टउ दुद्धरु ॥ ४ ॥ 15 ६ AP सहुं अच्छेसह मणहरु. ७ AP उण्णाविर इय. ८ A वरवहुयहं. ९ AP करयलि करु. १० AP णियणामु. ११ AP तहिं मि. १२ A गोविउ. 4 १P तेत्थु तेण. २ A वेयहि. ३ AP मायरि. ४ A सोवहि. ५ Aण आवड. ६ AP णिरिक्खु. ७ A एलउ तरु मुएवि; P एलउ तणु मुएवि. ८ A सलसिलायले. ९ AI' वरहत्तु जि सुण्णउ. 15 गाविउ गर्वितः. 16 °भख रु भास्करप्रतापः. 4 1 6 °व णि भ व णि वणिग्गृहे. 26 जिण वर दा मि अर्हदासी श्रेष्ठिनी. , a कुसुमा ले चोरेण. 4 a सु य हे सुत; 6 पर इ परेयुः. 6 6 सुह डोवाय हिं हे सुभट, उपायैः. 8 a णि रुकु चोरः. 10 6 पल उ इत्या दि पलवतृणानि मुक्त्वा करभः यथा मधु वाञ्छति. 15 दुमा सि एण वृक्षाश्रितेन. २७१- C.5.1.1 पुष्फयंतविररायड [जंबूसामिदिक्खवण्णणं 5 तेण वि सो तं' मारिउ विसहरु मुउ करि मुउ सवरुनु धणुद्धरु । तेत्थु समीहिवि मासाहारउ तहि अवसरि आयड कोट्ठारउ । लुद्धउ णियतणु लोहें रंजह चावसिंथणाऊ किर भुंजह । तुट्टणिबंधणि मुहरुह मोडिह तालु सरासणकोडिइन मुउ जंबुउ आइतिहइ भग्गउ जिह तिहे सो परलोयहु भग्गउ । म मरु म मरु रासुटुं अणुहूंजहि भणइ तरुणु तकर पडिवजहि । सुलह पेच्छिवि विविहां रयणइं गउ पंथिउ ढंकिवि णियणयण। जिणवरवयणु जीउ उ भावह संसरंतु विविहावह पावइ । कोहें लोहें मोहें मुज्झइ अटुपयारे कम्में बज्झइ। कहा थेणु पक्केण सियालें मासखंड छडिवि तिट्टालें। 10 तणु घल्लिय उप्परि परिहच्छहु तीरिणिससिलुच्छलियहु मच्छहु । आमिसु गहियउं पक्खिणिणाहें सो कढिवि णिउ सलिलपवाहें । मुउ गोमाउ मच्छु जलि अच्छिउ ता लंपेक्खु वरें णिमच्छिउ । वणिवह पंथि को वि सुहं सुत्तउ रयणकरंडउ तहु तहिं हित्तउ । वणि तुम्हारिसेहिं अण्णाणहिं सो कुसील कर हिंसियपाणहिं। 15 घत्ता-दुप्पक्खें दुक्खें पीडियउ वणिवह आवह पत्तउ । जिणवयणे रयणे वजियउ जीउ वि जरह णिहित्तउ ॥५॥ गउ पाविहु दुहु उम्मग्गें विसयकसायचोरसंसग्गें । तं आयण्णिवि परधणहारे उत्तरु दिण्णु बुद्धिवित्यारें। सासुय कुद्ध सुण्ह गहणाला मरणकाम दिट्ठी तरुमूलइ । 5 १ AP तहिं. २ AP समीहिय. ३ A लद्धउ णियमणि लोहें; P णियमणु लोहें. ४ A चावसित्थणाओ; P चावसिंथ ता किर जा भुंजइ. ५ AP सो तिह. ६ AP छडिवि. ७ AP गहिउं. ८ A मच्छि. ९ A तक्काले खयरें णिन्भच्छिउ. १० AP तहिं तहो. ११ A कुसील कउ. 6 १AP घिट्ट. 5 1 a तेण भिल्लेण.26 को हारउ क्रोष्टा शृगालः.3a लो हे लोभेन; चाव सिंथणाऊ प्रत्यञ्चास्नसाः ( णाऊ स्नायूनि) 4 a भुहरु ह दन्ताः. 7 a सुलह ई इत्या दि मागें पतितानि रत्नानि दृष्ट्वा पश्चाद् ग्रहीष्यामीति नेत्रे झंपित्वा पथिकः अग्रे गतः, पुनरागतेन तानि पुनर्न लब्धानि. 10 a येणु चौरः. 11 a परिह च्छ हु वेगवतः, 12 a पक्खि णि णा हे गुण; b सो शृगालः. 13 6 लंपेक्खु चौरः. 14 a सुत्त उ निद्रां प्राप्तः । तहिं तत्र 63 गहणालइ वनप्रदेशे. २७२- सयमो संधि महापुराण [C.7.11. 5 जिह सो मुउ णिमुणि सुवण्णदारु पारहिएं आहरणहु लोहें मारहिएं। मरणोवाउ सिड्ड धवलच्छिहि गयमयणहि घरपंकयलच्छिहि । महलि पाय दिण्णु गलि पासउ तण्णिवाइ मुउ दुड्डु दुरासउ। सो मुउ जोरवि णीसासुण्हा गेहगमणु पडिवण्णउं सुण्डा । घणकंकणेमोहें तिह तुहुंम मरु मोक्खमुहलोहें। भणइ कुमारु वुर्नु ललियंगउ एकहि णयरि अस्थि रंगउ। तं"जोयंति का विमणिमहल कय मयणे महएवि विसंतुल। 10 आणिउ धाइह पच्छिमदारें देविहरमिउ मुणिउं परिवारें। राएं जाणिउ सो लिहकाविउ असुइपवणि विवरि घल्लाविड । किमिखजंतु दुक्खु पावेप्पिणु गई सो णरया प्राणे मुएप्पिणु । जिह सो तिह जणु भोयासत्तउ मरर बप्प णारियणहु रत्तउ। घत्ता-णियइच्छा पच्छइ भील्या जीवहुधेयसमग्गउ ॥ 15 णासंतहु जंतहु भवगहणि मधुणाम करि लग्गउ ॥६॥ णिवडिउ जम्मकूड विहिविहियह कुलतरुमूलजालसंपिहियह । लंबमाणु परमाउसुवेल्लिहि पंबिंदियमहुषिदुसुहेलिहि । काले कसणसिएहि विहिण्णी सा दियदुरेहिं विच्छिण्णी। णिवडिउ गरयभीमविसहरमुहि पंचपयारघोरदावियदुहि। इय आयण्णिवि तहु आहासिउं सम्वहिं धम्मि सहियां णिवेसि ।। जणणिइतेकरेण घरकण्णहिं मरगयमणहरकंचणवण्णहिं। तो अंबरि उग्गमिउ दिवायर जंदेड पराइउ सायरु। कूणिएण राएं गयगामिहि णिक्खवणाहिसेउ किउ सामिहि। सिवियहि रयणकिरणविष्फुरियहि आरूढउ वरेमंगलभरियहि । णाणासुरतरुकुसुमपसत्था विउलि विउलधरणीहरमत्था । 10 बंभणवणियहिं पत्थिवपुत्तहिं पुस्तकलत्तमोहपरिचत्तहिं। २ AP गयगमणहि. ३ AP "कंकणलोहें. ४ AP धुत्तु. ५ A रइचंगउ. ६ A तें. ७ P omits this line:८P मउ. ९ AP पाण. १० A तेय. 7 १ A पंचेंद्रिय'. २ AP दियहुदिरेहिं. ३ AP तकरहिं. ४ AP तावंतरि. ५ AP बहुमंगल'. 4 a सुवण्ण दारु सुवर्णदारको नाम; पाड हि ए मार्दङ्गिकेन. 56 ग य म यण हि विरकायाः. 7a णी सामुण्ह ह निःश्वासोष्णया. 10 a मणि मे ह ल रत्नमेखलायुक्ता राशी. 16 म चुणाम मृत्योर्नाम. 7 3 a वि हि प्णी विदारिता; 6 दि य हुंदुरे हि दिवसमूषकैः. 56 स हि यउं स्वहृदयम् . 7 6 सायरु सादरः. 8 6 सा मि हि जम्बूस्वामिनः. ३५ ३५ [ महापुराणु-VoL. III] - C.7.12.] पुष्फयंतविरइयउ [जंबूसामिदिक्खवण्णणं विर्जूचोरें समउ सुतेय चोरहं पंचसएहिं समेयउ। णिचाराहियवीरजिणिदहु पासि सुधम्महु धम्माणंदह। घत्ता-तउ लेसह होसह परजह होएप्पिणु सुयकेवलि ॥ हयकम्मि सुधम्मि सुणिव्वुया जिणपयविरइयपंजलि ॥७॥ 15 8 पत्तइ बारहमह संवच्छरि चित्तपरिटिइ वियलियमच्छरि। पंचमु णाणु पहु पावेसह भवु णामेण महारिसि होस । तेण समउं महियलि विहरेसइ दहगुणियहं चत्तारि कहेसह । वरिसई धम्मु सवैभव्वोहह विद्धसियवहुमिच्छामोहहं। अंतिमकेवलि उप्पजेसह महु पहुवंसहु उण्णइ होसह । 5 इय मणि मण्णिवि णश्चिउ सुरवरु परमाणंदें दिसिपसरियकरु । पुच्छइ सेणिउ सुरु किं णञ्चह बंधु के. ता गणहरु सुच्चा । आसि कालि ससहरकरणिम्मलि जंबूसामिवंसि वणिवरकुलि। धम्मइटु वणि गुणदेवीवह अरुहदासु तहु सुउ णिरु दुम्मइ । पसणवसंगउ दुक्खें खंडिउ चिंतह हउं णियदप्पें दंडिउ । पिउसिक्खिविउ ण किउ मई मुक्खें एवहिं काइं जियंतें दुक्खें । इय चिंतह चित्तेण पसणे वितरसुरकुलि जायउ पुण्णें । तहिं सम्मत्तु एण पडिवण्णउं कह णिसुणिवि हियउल्लउं भिण्णउं । णचिउ जिणवरधम्मुच्छाहें ता पडिजंपिउं मागहणाहें। घत्ता-भो णित्तम गोत्तम कहहि महुँ पहपच्छइयर्ससके । 15 गयगारवि चिरभवि किं कयउं विजेमालिणाम ॥ ८॥ 10 9 भणइ भडारउ पुच्चविदेहा वीयसोयपुरि इह सुहेगेहइ । पुक्खलवइदेसंतरि राणउ पउनु णामु पउमाइ पहाणउ। ६ A विजचोरें. ७ AP परमजह. 8 १ AP महियलु. २ AP सव्वु. ३ AP केम. ४ AP °ससंकए. ५ P विजुमालि. ६ AP°णामंकए. 9 १ AP सियगेहए. 15 सुधम्मि सुधर्मगणधरे; सुणि व्वु यह मोक्षं गते सति. 8 2 6 भवु जम्बूस्वामिनः शिष्यः.5 b पहुवंस हु वर्धमानस्वामिशासनस्य, अथवा, यस्मिन्वंशे पूर्वमहं मनुष्यो जातस्तस्मिन्वंशेऽयं निर्वाणगामी भविष्यति. 76 बंधु संबन्धः; के उ सुन्दरः, अथवा के व कथम् . 9a धम्म इदु धर्मप्रियो नाम वणिक् . 15 णित्तम अज्ञानरहित; पहपच्छ इ यससं के प्रभया प्रच्छादितचन्द्रेण. २७४ सयमो संधि महापुराणु [C.10.13. 5 तहु वणमाल देवि खलमहणु सिवकुमारु णामें पियणंदणु । सो एक्कहिं दिणि गउ णंदणवणु आवंतेण दिटु णायरजणु। णाणामंगलदव्वविहत्थर पुच्छिउ मंति तेण सुयसत्थउ । कहिं संचलिउ लोउ अइसायह ता सो तहु भासद मइसायरु । रिसि परमेसर इंदियबलबलि सायरदत्तु णाम सुयकेवाल। कयमासोववासु खीणंगड दित्तितवेणे दित्तिभावं गउ। पिंडणिमित्तें मणि संतुहउ कॉमसमुहह णयरि पइट। वणिणा दिण्णु दाणु संभत्तिइ जाय पंचच्छेरयवित्तिह। 10 रयणवुद्धिणिरु हुई तहु घरि मुणिवरु उववणि थक्कु मणोहरि । घत्ता-इहुँ गच्छइ पेच्छइ तासु पय फुल्लहत्थु णायरजणु ॥ तं णिसुणिवि पिसुणइ पुणु वि सिसु उवसमेण णिम्मलमणु ॥९॥ 10 5 किह संजुत्तउ इच्छियसिद्धिहिं सायरदत्तु भडारउ रिद्धिहिं। तं आयण्णिवि घोसह मइवरु पुक्खलवइ णामें देसंतरु । तेत्थु पुंडरिंगिणि णामें पुरि वजदंतु चकेसरु णरहरि । देवि जसोहर गन्मभरालस गय णियमणमग्गियकीलारस। सीयाणइसायरवरसंगमि कय जलकेलि ताइ दुहणिग्गमि । सहुं सहीहिं पडिआगय गेहहु णवमासहिं णीसरियउ देहहु । चरमदेहु दवे अवयारिउ सायरदत्तु पुत्तु हकारिउ । णवजोव्वणि णाड अवलोइउं तेण तासु भिच्चे मुहूं जोइ । पेच्छु कुमार मेहुणं सुरगिरि धवलत्ते णिज्जियससहरसिरि। तं णिसुणिवि सो उग्गीवाणणु जोयह जाम पुरिसपंचाणणु। 10 ताम मेहु सहस त्ति पणट्ठउ भणइ तरुणु हउं मोहें मुद्दउ । जिह विहडिउ घणु तिह घरु परियणु जाएसइ महु केरउं जोव्वणु । णिवेहउ संसारविराएं गउ गंदणवणु सहुं णियताएं । २ A सुपसत्थउ. ३ AP दित्ततवण. ४ AP कामसमिद्धए. ५ AP सहुं भत्तिए. ६ AP रयणविहि, ७ AP णिरु तहु. ८ A पहु. 10 १ AP पुंडरिकिणि. २ AP °कीलावस. 9 56 सु य सस्थ उ आकर्णितशास्त्रः. 6 a अहसा यरु अतीव आदरयुक्तः, 7 a°बल बलि बलभञ्जने बलिष्ठः.96 का मस मुद्दइ कामसमुद्रनाम्नि नगरे. 10 5 b दुहणि मग मि दुःखनिर्गमे संगमे. 6 6 दे ह हु गर्भात्. 9 0 °स स हर सिरि चन्द्रशोभा. 10 a उग्गी वा ण णु ऊर्ध्वग्रीवामुखः. 136 णि यताएं वज्रदन्तेन सह. २७५- C.10.14.] पुष्फयंतविरहयउ [जंबूसामिदिक्खवण्णणं घत्ता-णिउ णिदिवि वंदिवि दुरियहरु तित्यु अमियसायरजिणु । णियवित्ति वित्तिइ परियरिउ पुष्फदंतभारहतणु ॥ १०॥ 15 इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महाभब्वभरहाणुमण्णिए महाकापुष्फयंतविरइए महाकव्वे जंबूंसामिदिक्खवण्णणं णाम परिच्छेयसयं समत्तं ॥१०॥ ३ A तेत्यु; P तत्यु. ४ A जंबुसामिदीक्षावर्णनं. ५ AP सयमो परिच्छेओ सम्मत्तो. 14 णि उ निजात्मानम् . 15 पुष्फ दंत भा र ह तणु चन्द्रसूर्यदीप्तिप्रच्छादकशरीरः. - CI तहु णियडा धम्मु आयण्णिवि गुणवंतें ॥ तउ लइयउ तेण खंतिदयावहुकंतें ॥ध्रुवकं 1 । 10 जायउ मणपजयणाणवंतु भासंतु धम्मु महियलि भमंतु । एत्थायउ जइवरु जसविसाल भो णियकुलकमलायरमराल । इय मंतिवयणु णिसुणिवि कुमारु गउ मुणिहि पासि संसारसारु । वंदिवि आयण्णिवि परमधम्मु पुणु पुच्छिउ तेण विमुक्कछम्मु । तुह सणि जायउ मज्झुणेहु पुलएण सव्वु कंटइउ देहु। किं कारणु पभणहि वीयराय सुरसिरमणिमउडणिहिट्ठपाय । तं णिसुणिवि पमह रिसि पवित्ति इह जंबुदीवि इह भरहनेत्ति । सिरिखुड्ढगामि जयलच्छिठाणु गैरवा वि रटुकडाहिहाणु । रेवघरिणिहि भयदत्तु पुत्तु भवदेउ अवरु तहु मुणिणिउत्तु । तहु जेडे सुट्टियगुरुहि पासि तउ लइयउ णिव धम्माहिलासि । महि विहरिवि काले दिवघामु आयउ पुणु सो णियजम्मगामु । गहॅवह दुम्मरिसणु गुणमहंत तहु णाम पसिद्ध सुमित्त कंत । णायसिरिधीय हालियवरेण दिण्णी भवदेवहु आयरेण । 15 भयदत्त भडारउ बंधवेहि वंदिउ मुहणिग्गयजयरवेहि । भवदेवेण विभवणासणेण ओहुलियमणु तहु सासणेण । ते भणिउ भाइ तवचरणु करहि मा धणधणियासागुतु मरहि । पत्ता-तें भेणिउ मुर्णिद आगच्छमि घरु गच्छिवि ॥ 4उ लेवि णिरुत्तु णियगेहिणि आउच्छिवि ॥ १ ॥ 20 1 १ AP पासु. २ A पिमुणइ. ३ AP जंबूदीवए भरह. : AP णरधम्मु र?'. ५ AP लहउ जणियधम्मा'. ६ AP तिब्व. ७P गिहवइ. ८A णाउं पसिबउं मेतकंत; P णाम पसिद्ध मित्तकंत. ९ AP हालिणिवरेण. १० A °णिग्गयजयरवेहिं. ११ A सोउल्लियमणु. १२ AP वृत्तु. १३ AP वउ लेमि. 1 1 तहु णि य डि अमृतसागरस्य समीपे. 5 a कु मारु वीतशोकेशपद्मवनमालासुतः शिवकुमारः. 8 6 °णि हि दृ° निघृष्टौ. 11 a भय दत्तु भगदत्तः; 6 मुणि णि उत्तु मुनिकथितः. 12 a जे भगदत्तेन; 6 णिव हे श्रेणिक; धम्मा हि ला सि धर्माभिलाषे सति. 13 a दिव्वधामु दिव्यतेजाः ।णि यजम्म गामु वृद्धग्रामे. 15 a हालि यवरेण दुर्मर्षणेन. 17 । ओ हुलियमणु सामनाः. 18 b°धणि या स्त्री. 20 णि यगे हि णि दुर्मर्षणसुमित्रासुतां नागश्रियं मोकलयित्वा. - CI.2.1.] पुष्फयंतविरयउ [पीइंकरक्खाणं 2 भग्गु। मुणि भणइ समजापासलग्गु जणु मरइ सखु कामेण ताणियभायरउवरोहएण अविसजियकामिणिमोहएण । तेणेव होउ होउत्ति भणि भयदत्ते सो सञ्चउंजि गणिउं । णियगुरुसामीवह दिण्ण दिक्ख विणु मणसुद्धि कहिं धम्मसिक्ख । बारह संवच्छर दिवभिक्खु हिंडेड घरिणि पभरंतु मुक्खु । अण्णहि दिणि मेल्लिवि सगुरुधामु जितं आयउ वुड्डगामु। आउच्छिय तहिं सुव्वय सुखंति णायसिरि का वि जियचंदकंति । सा कहिं ता ताइ मुणिवि चित्तु पुच्छिउ तेण वि संबंधु वुत्तु । जाणिवि तं तहु कंदप्पमूलु णिउ गुणवइखंतिहि पायमूलु। ठिदिकरणक्खाणउ ताइ सिट्ठ वणि सव्वसमिद्ध महाविसिढु। 10 तहु दासीणंदणु दारुयंकु अइसई भुक्खिउ णिवूढसंकु । तहु मायइ दिण्णउं सरसु मैत्तु उचिटुउं सेटिणितणउं भुत्तु । तं वंतउं ते जणणीह गहिउ ढंकेवि कंसवत्तम्मि णिहिउ । पुणु छुहियहु तं तहु दिण्णु ताइ तणएण पवुत्तउं होउ माइ । किह भुजिजेइ तं वंतगासु कंटइउ मज्झु देहावयासु 15 घत्ता-इय दीसह लोए रिसि संसारहु बीहा ॥ जे मुक्का भोय ते किं को वि समीहा ॥२॥ 3 अवरु वि णिसुणहि णरपालु राउ ते पोसिउ कोड़ें सारमेउ। णेवाविउ तेण अयाणएण मणिकंचणसिवियाजाणपण । ते कुकुरेण णियरसणइड अण्णहिं दिणि डिंभामेज्मु दिड्डु । ओयरियउ सिवियइ जंतु जंतु सो सुणहु असुइ जीहह लिहंतु । दंडग्गे ताडिउ पत्थिवेण मुणि पुजणिज्जु सन्वें जणेण। 5 2 १ A आसासिय कामिणि'. २ A भयवंतें. ३ AP तं. ४ AP दव्व भिक्खु. ५ AP सो हिंडइ परिणि भरंतु. ६ A महावसिहु. ७ A भोजु. ८ P छुहियहो तहो दिण्णम्मि ताए. ९ AP भुंजि- जह वंतण्णगासु. 22 a°उवरोह ए ण हठात् . 3 a तेणे व तेन भवदत्तेन एव एवं भणितम् . 4 a णि य गुरु सुस्थितः. 5 6 पभरंतु प्रस्मरन् ; मुक्खु मूर्खः. 8 a ताइ आर्यया. 11 a दारुयं कु दारुनामा; b उब्बूढ संकु धृतसू ( शू) कः. 13 a वंत उं छर्दितम् ; 6 कंस वत्त म्मि कांस्यपात्रे. 14 a छु हि य हु बुभुक्षितस्य, 15 a वंतगासु छर्दितानम् . 32 a अयाण एण अज्ञानिना. 3 a °रसणहट्ट जिहेष्टम् . २७८- एकातसयमो संधि] महापुराणु [CI.4.7. जह मुक्कामरइ करए बप्प तो जिंदणिजु सो णिवियप्प । आयण्णहि सुंदर कहिं मि कालि मुहूं पंथिउ जंतु वणंतरालि । दलकुसुमफलावलिरससलग्धि णिवडिउ उम्मग्गि महादुलंधि । सो घोरें बग्घे खजमाणु जरकृवह पडिउ पधावमाणु । तहिं जयणचरणपसरेण मुख फणिविच्छियकीडयसयविलुक्कु। 10 णिग्गीणोवायविवजियंगु कहिउ वेजे भेसहपसंगु। किउ तासु सरीरु समिद्धकरणु होतउ विणिवारिउ शत्ति मरणु । संठविउ सव्वरमणीयमग्गि जिह पुणु वि पडइ णरु कृवदुग्गि । तिह रिसि वि परमजिणमग्गभङ भणु तमतमपहि को णउ पाट्छ । णायसिरि वण्णलायण्णरहिय दक्खालिय गुरुदालिहमहिय । 15 तं पेच्छिवि मुणि संजमु धरेवि भाएं सहुं सुहझाणे मरेवि । उप्पण्णउ कयकंदप्पदप्पि बलहद्दविमाणि चउत्थकप्पि । अच्छिय सत्तोवहि जीवमाण तेत्थाउ मुएप्पिणु दह वि प्राण । हउं जायउ सायरदत्तु तेत्थु तुहुं रायकुमार कुमारु एत्थु । ता दिक्खंकिउ सुउ वीरराउ पारिउ पियरेहिं महाणुभाउ । पुरवरि पटु गुणगणविसालु सावजु भोजु इच्छह ण बालु। घत्ता-ता पडहु णिवेण देवाविउ धणु देसमि ॥ भुंजावह पुत्तु जो तहु दुक्खु हरेसमि ॥३॥ 20 4 परिचत्तकारियणुमोयणेण भुंजाविउ सुंदरु उवणिएण सो वट्टइ णिब्वियडिल्लएण दुब्बलु हूयउ तिव्वं तवेण संभूयउ सो बंभिंदसग्गि चत्तारि वि तहु पवरच्छराउ जायउ भजाउ मणोहराउ दढधम्में पासुयभोयणेण । णिचं पि जीवजीवियहिएण । वारहवरिसइं णिस्सल्लएण । संणासें सोसियभवेण । सुरु विजमालि मणिदित्तमग्गि । जंबूणामहु रहकोच्छराउ। देविउ उत्तुंगपयोहराउ। 3 १ AP मुक्ककामु रह. २ A णिग्गय मणि वाय. ३ APणउ को. ४ A सउवीयराउ, P सुउ वीयराउ. ५ P जो पुत्तु. 4 १AP णीसलएण. २ P विजुमालि. 106°विच्छि य° वृश्चिकः; °विलु कु विलुप्तः छिन्नः. 4 1 a°का रि यणु मो यणेण कृतकारितानुमतेन.2 a उवणि ए ण उपजनितन दौकितन. 3aणि व्वि य डिलए ण विकृतिवर्जितेन. 50 मणि दित्तम ग्गि रत्नदीप्तमार्गे. २७२- CI.4.8.] पुष्कयंतविरइयउ [पीईकरक्साण 10 जाएसइ सो संपण्णणाणु मेल्लेवि असंजमु चरैमठाणु। जिह सो तिह भुंजिवि सग्गेसोक्खु जाएसह सायरदत्तु मोक्खु । इय भासिउ सयलु वि गोत्तमेण मगहेसहु संतें सत्तमेण। अण्णाहिं दिणि सम्मइसमवसरणि पमणइ सेणिउ तेलोकसरणि । गुणपुंगम बहुकलिमलहरेण किंकयउं आसिपीकरण । जेणेहउंदीसह चारु गतु ता सबउ भासह मारसत्तु । घत्ता-दह देसि पसणि सेणिय राय तुहारह ॥ मणितोरणेदारु सुप्पाट्ट पुरु सारा ॥ ४ ॥ 15 5 5 तहिं णिवसह सिरिजयसेणु राउ वणि सायरक्खु पहयरिसहाउ । सुउ ताहं पहूयउ णायदत्तु अण्णेकु वि बालु कुबेरदत्तु । गहियई सव्वहिं सावयवयाई णवियाई पंचदेवहं पयाई। दप्पेण पमाएण व पमत्तु पर धम्मु ण गिण्हा णायदत्तु । काले जंते सुरहियदियंति सहलि धरणीभूसणवणंति । मुणि सायरसेणु पराइएहि जयकारिउ जयसेणाइएहि । पुच्छिउ से धम्मु तेणुत्तु एव जिणधम्में हॉति महहि देव । तित्थंकर चारण चकवट्टि पडिवासुदेव खलमइयवट्टि । जिणधम्में मोक्खहु जंति जीव मिच्छतें जरइ पडंति पाव। आयण्णिवि पहउं लइउ धम्मु मणुएहिं चत्तु हिंसाइकम्मु । घत्ता-मुणिवरु वंदवि मिच्छामलपरिवते ॥ णियआउपमाणु पुच्छिउ सायरदतें ॥५॥ 10 6 तेणक्खिउं जीविउ मासमेतु तुह दीसह भो वणिवेइ णिरुत्सु । आयण्णिवितं पइसरिवि णयरि मणु फेडिवि धयेसंणिहियमयरि । ३ A परमठाणु. ४ P सग्गु सोक्खु. ५ AP °दारे. ६ AP सुपहपुरे. 5 १AP वि. २ AP सुधम्मु. 6 १A वणिवर. २P तहिं. ३ AP मलु. ४ Pधयसंणियसिहरि. 86 चरम ठाणु मोक्षः. 5 16 सायर क्खु सागरदत्तः; पह य रि° प्रभाकरी श्रेष्ठिनी. 7 a पुच्छि उ स धम्मु स मुनिः धर्म पृष्टः. 80 खल माइयवट्टि क्षेत्रमृत्तिकामर्दनकाष्ठसदृशः. 6 26 धयसंणि हि यमयरि कन्दपें. २८० एकात्तरसवमो संधि] महापुराणु [CI.7.12. अहिसित्तई कलिमलवजियाई जिणबिंबई वणिणा पुजियाई । संताणि णिहिउ सुउ णायदत्तु अप्पुणु आहार सरीरु वतु। मुड वीसदिवससंणासणेण हुउ सुरवरु भूसिउ भूसणेण। 5 भाएं पुच्छियउ कुबेरदत्तु भणु पिउणा कि तुह सारवितु। संदरिसिणेहपरव्वलेण ता तेण बुनु णित्तामसेण । तुहुं पढमलोहमावेण गर्यु किं जिंदहि जगणु जए कयत्यु। घणु दाणे देहु विणिरसणेण णिढविउ जेण जिणगयमणेण । तहु तुहूं किं दूसणु करहि भाय जसु वंदणिज जगि जाय पाय। 10 अण्णाहं दिणि सरस सुमिट्ट तिक्ख सायरसेणहु तें दिण्ण भिक्ख । दढभत्तिह लहुएं भायरेण घणमित्तइ सहुं मउलिकरण । पुणु पुच्छिउ जइवह मझु पुतु कि होइ ण होइ गुणोहजुत्तु । घत्ता-जइ डिंभु ण होइ तो सरीरु तवतावें ॥ आसोसमि देव ता गुरु कहा अगावें ॥६॥ 7 लक्खणलक्खिउ जयलच्छिगेहु तवे होसह तणुरुहु चरमदेहु । तं णिसुणिवि मायापियरयाई संतुणियमंदिरु गया। ता बिहिं मि तेहिं बहुपुण्णवंतु णवमासहिं सुउ संजणिउ कंतु । किं वणिजह परिक्खु विहवेण इंदु स्वेण जक् । संपुण्णहिं पंचहि वच्छरेहि जणणीजणणेहिं सुहिच्छिरेहिं । 6 अप्पिउ पयपुजहुमुणिवरासु उवाढउ चिरु आएसु तासु । हु होसह सुंदरु तुज्यु सीसु कम्मक्खयगारउ जयविहीसु। घण्णउरि परिट्टिउ सयलु सत्यु उवट्ठउ तहु मुणिणा महत्थु । आसण्णु भव्वु सो महा दिक्ख मेल्लिवि घरु चरेमि मुर्णिद भिक्ख । गुरु भासह वयाण ए कालु अज वि तुहुं कोमलदेहु बालु। 10 घत्ता-तं वयणु सुणेवि गुरु वंदिवि गउ तेत्तहि ॥ णियपियरईबे विणाणासयण जेत्सहिं ॥ ७॥ ५ Pणाएं. ६ A पत्यु. ७ AP किं दूसणु तुहूं. 7 A तुह; P तउ. २ A पिईकरक्खु. ३ AP चरेमि. ४ A °सिक्ख. 8 a पढम° अनन्तानुबन्धी. 12 a ल हुएं कुबेरदत्तेन; b धण मित्त धनमित्रया भार्यया सह. 7 5 b सु हि च्छि रे हिं शुभवाञ्छकाभ्याम्. 8 a धण्ण उरि घन्यपुरे; सत्यु शास्त्रम्. 10 a वय हुव्रतस्य. 12 बे वि कुबेरदत्तो धनमित्रा च द्वौ. ३६ [ महापुराणु VoL III ] -२८१- CI.8.1.] पुष्फयंतविराय [ पीइंकरखा 8 णिसुणंतह लोयहं कहा अत्थु सो चट्टवेसधरु दिसह सत्थु । संमाणिउ राएं गुणणिहाणु घणु अजवि सुंदर मण्णमाणु । णउ परिणइ कण्णारयणु जाम अण्णहिं वासरि सुहिपुरिस ताम । आउच्छिवि गउ बोहित्थरण । सहुंणायरेहिं रंजियजेएहिं पहसंतहिं जलकीलारएहिं । 5 गुरुलिहिलं पत्तु णियकणि करिवि करिमयररउदु समुदु तरिवि। भूतिलउ णामु बहुधरविसिड गिरिवरवेढिउं पट्टणु पडे। तूरहिं वजंतहिं पय णवंतु जणु सउंहुं पराइउ जय भणंतु । आसंकिय वणिवर काई एत्थु उत्तर दिजेसह को महत्थु । पीइंकर पभणइ हडं समत्थु मा कैरह किं पि संदेहु एत्थु । 10 ता दिट्ठउं जिणहरु गिरि व तुंगु वंदिउ जिणु तवसिहिहुयणिरंगु । तहिं णिग्गउ पेच्छइ जुज्झरंगु भडरुंडखंडेंचुयरुहिररंगु । अवरेक कण्ण रोवंति जति तहि पच्छइ गउ सो चंदकंति । घत्ता भवणंगणु गंपि णवचामीयरवण्णा ॥ आसणु कण्णाए दिण्णउं तासु पसण्णइ ॥ ८॥ 15 9 भणु भणु ते पुच्छिय सुंदरि कहहि गुज्झु मा भीभीवसंगि कण्णाइ पबोल्लिङ सुणि कुमार खगरायहु अलयाईसरासु हरिबलु महसेणु वि मुक्कसंकु तहु पणइणीहि आबद्धपणउ तहु सिरिमइसइहि हिरण्णवम्मु कि णट्ठउ पुरवरु तेण तुज्झु । णियणयणपरजियवणकुरंगि। लीलावलोय पश्चक्खमार। णियतेयपरजियणेसरासु। भूतिलउ पुत्त णियकुलससंकु । धारणियहि जायउ भीम तणउ । सुउ संभूयउ सोहग्गरम्मु। 8 १ AP add after this : उब्भियसीहजडपसत्थएण. २ AP रंजियपरेहिं. ३ P करहो. ४ A °खंडभुय. 9 १ AP केण जुज्यु. २ AP कि भणु भणु. ३ A मा भीही वरंगि; P मा बीहहि वरंगि. 8 16 दिस इ उपदेशं दत्ते. 2 a राएं जयसेनेन; b अजवि उपार्जयामि. 4a बो हित्य एण नावा. 5a रंजि य जए हिं रञ्जितजगद्भिः. 8 6 स उंहुं संमुखम् . 11 6°हुय णि रंगु हुतकामः. 92a भी वसं गि भीवशानि अङ्गानि यस्याः. 6 a त हु हरिबलस्य.
एकोत्तरसयमो संधि] महापुराणु [CI.10.16. दुत्थियसजणु कइकामघेणु सुंदरिमहसेणहं उग्गसेणु। वरसेणु अवरु ह सुय ण भंति णामेण वसुंधरिणर कहति । वितरदेवय णिजिणिवि पवरु महुताएं णिम्मिउं पउँह णयरु। 10 महु भायहु दिण्णी भीमकाय विजा खेयरसंदिण्णराय । अलयाउरिराएं हरिबलेण तवचरणु लइ मणि णिम्मलेण । विउलमइणामचारणहु पासि गउ मोक्खहु थिउ भुवणग्गवासि । घत्ता-भीम वि रज्जु करंतु विजाकारणि कुद्धउ ॥ रणि हिरण्णधम्मस्स लग्गउ सिहि व समिद्धउ ॥९॥ 15 10 णासिवि हिरणवम्मउ असंकु संमेयमहीहरि मज्झि था। णियणयरि परिद्विउ भीमराउ वहरि वि सपिउव्वहु पासि आउ । तं णिसुणिवि तंणिहणेक्कणिहु दट्ठोड दुहु आरुटु सुदु। महसेणहु पेसिउ तेण पत्तु किं धरियउं पहं महुं तणउ सत्तु । तं णिसुणिवि महुँ तारण समरि जुज्झेप्पिणु चालियचारुचमरि । 5 सो भीमु धरिवि संखलहिं बद्ध बलवंतु वि कुलकलहेण खर। पुणु मित्तु करेवि हिरण्णवम्मु सो मुक्कर दिण्णउं रजु रम्मु । णउ खमह तो वि आबद्धरासु इच्छह हिरण्णवम्महु विणासु। संसाहिय रक्खसविज तेण मारिउ हिरण्णवम्मउ खणेण । विद्धंसिउ पुरु महु जणणु बद्ध आवेसह जोयहुं मई मयंधु । 10 तं णिसुणिवि सिरिपीकरण सयणत्थु खग्गु लइयां करेण । तं जासु हत्थि सो जिणइ जुज्यु इंदहु वि ण संगरि होइ वज्यु । थिउ गोउरि सुंदरु छण्णदेहु पत्थंतरि भहु संपत्तु एहु। णियविज भीम आइट्ठ तासु रणि वग्गंतहु असिवरकरासु । पत्ता-विजाइ पवुत्तु चरमदेहु किह मारमि ॥ 15 भणु भणु णरणाह अवरु को वि संघारमि ॥१०॥ ४ K सहसेणहु. ५ AP एउं. ६ A महु तायहो; P लहुभायहो. ७ P विजाकरणे. 10 १ AP हिरण्णवम्मु वि असक्कु. २ AP हणणेक्कणिद्रु. 8 6 सुंदरि म ह से ण हं महासेनसुन्दर्योः उग्रसेनवरसेनौ पुत्रौ अहं वसुंधरी पुत्री च. 10 b म हु ताएं महाबलेन. 10 26 व हरि हिरण्यवर्मा; स पि उव्व हु महासेनस्य. 3 a तं णि हणेकणि हु हिरण्यवर्माणं हन्तुमिच्छुर्भीमः. 10 b जो य हुं मई मां विलोकितुम् . 11 b स यणत्यु शय्यास्थम् . 13 a छ ण दे हु प्रच्छन्नशरीरः. - २८३- CI.11.1.] पुष्फर्यतविरायड [ पीइंकरक्खाणं 11 ता मुक्क विज गय कहिं मि जाम अप्पुणु दुकाउ सो भीमु ताम रेरे कुमार हणु हणु भणंतु असि भामिउ भीसणु धगधगंतु । तं विवि सुहडें दिण्णु घाउ घारण जि णिवडिउ खयरराउ। कण्ण पोमाइउ गयविलेव तुहं साहसरयणणिहाणु देव ।' पर होते हउं हुई सलग्घ णिण्णाह विलइ वट्टमि महग्य । इय भणिवि ताइ महासणत्यु अहिसिंचित सिरिकलसहिं पसत्यु परिहाविउ दिव्वई अंबराई मणिकणयमउडकुंडलराई। पुच्छंतहु तरुणहु हारिणीहिं वरचामरधारिणीहिं। घत्ता-सहुं रजेण कुमारि पणयंगई णिरु पोसह ॥ अम्हारी पहु धूय तुम्हहं पणइणि होसह ॥ ११ 10 12 ता भणइ कुमारि सुवण्णवण्ण इयरह कह परिणिजह अजुत्तु ते सहसा णिग्गय पुरवराउ अवियाणियदूसहपिसुणचार वीसरियड कण्णाहरणु लेवि गउ णायदत्तु धणु बहु हरेवि मोणेवउ लायउ सुंदरीह किंजंपमि विणु पीकरण सामूई ते मणिय जडेण संणिहियदव्वरक्खणणिओर विष्भुलउ अम्हहं कमलचक्खु एत्तहि पेच्छिवि सायरहु तीरु जिणभवणु णिहालिउं थुउ जिणिंदु तारण दिण्ण जगि होइ कण्ण । ता संकमियउ तहिं णायदत्तु । णं बंधुर सिंधुर सरवराउ। पुणु पुरपहि पलट्टउ कुमारु । जामावह ता वंचणु करेवि । णउ जाणहुं होसह किं मरेवि । इय चिंतिउं बईगुणजलसरीइ । मणभवणणिवासें मणहरेण । ओहारियपरकंचणघडेण । पत्तउ पुरु पुच्छिउ कहा लोह। 10 णवि जाणहूं कहिं पीइंकरक्खु । गउ पुणु भूतिलयहु मेरुधीर । मज्झत्थु समुक्खयदुक्खकंदु । 11 १ AP अप्पणु. २ A वंचिउ. ३ AP मणिकडय. ४ A कुंडलधराइं. ५ AP कुमार. 12 १ AP कुमार. २ P इयरह परिणिजह णिरुत्तु. ३ AP सुरसराउ. ४ A बहुधणु. ५ A मोणेव्वउ; P मोणुव्वउ. ६ A बहुगुणजलसिरीए; P बहुणयजलसरीए. ७ AP णववरेण. CAP परवंचणघडेण. ९ A कि पीईकरक्खु; P कि पीएंकरक्खु. 11 4 a पोमाइउ प्रशंसितः; ग य विलेव निःपाप:.9 पण यंगई स्नेहाङ्गानि. 12 26 णाय दत्तु प्रोतिंकरपितृव्यः. 36 सिंधुर गजा:. 4 a°चारु अभिप्रायः. 6 a बहु वधूम्. 9 a मूई मौनवती; bओहारिय° अपहृतः. 11 a विन्मुलउ भ्रान्तः. - एकात्तरसयमो संधि] महापुराणु [CI.12.6. पुणु सुत्तउ सुंदरु सालसंगु आणंदु महाणंदु वि सुसंगु। संपत्तु जक्खजुषलउं सुवंतु तहु तेहि" णिहालिउ कणवत्तु । 15 तं वाइवि सुंअरिवि पुव्वजम्मु देवेहि वियाणि सुकिउ कम्मु । घत्ता-गुरुयणआएसु अम्हेहं करहुं णिरुत्तउ ॥ भो माणुसु एउं गरुयउं गुणसंजुत्तउं ॥ १२ ॥ . 13 पाविजइ इच्छिउ णयह तेंव अम्हहं तूसह परमेट्टि जेंव। वाणारसिपुरवरि सञ्चदिहि जिणयत्त घरिणि धणयत्तु सेट्टि । अम्हां बेणि वि जण पुत्त ताहं संसिक्खिय सत्थई तक्खराहं । परदव्वहरणरय पावबुद्धि णउ सकिउ गुरु विरयहुं णिसिद्धि । णिव्वेएं छडिवि सव्वसंगु अम्हारउ पिउ तवचरणि लग्गु । 5 सिहिगिरिवरि सीलपसत्थरण सायरसेणहु सामथएण । आसण्णु वि सिग्घु पराइएहिं. जणु खजहणउ वग्याइपहि। ते वयणे अम्हहं जणिउ चोज्जु गय वंदिउ रिसि किउँ धम्मकछु । जगपुजें भयवंते अवजु छंडाविउ तें महु मासु मन्जु । गउ गुरु पुरु भिक्खहि कहिं मि जाम सङ्कले विणिहय थे वि ताम । 10 सुरजायारूवें जित्तमयणु लइ एव्वहिं कीरह ताहं वयणु । इय जाणिवि विरएप्पिणु विमाणु आरोहिउ सो तहिं सुहडभाणु। वहुदवें सहुं कुलणहमयंकु अकलंकु अवंकु विमुक्कसंकु । सुपइट्ठणयरिणियडा सुठाणु गिरि धरणीभूसणु विउलसाणु । तहिं णिहिउ तेहिं जक्खामरहिं अहिमुहूं जाइवि णायरणरेहिं । णरणा सयणहिं सायरेहिं ताडियतूरहिं मंगलसरेहिं । आणिउ पुरु पइसारिउ णिवासि हिमकुंदचंदगोखीरभासि । घत्ता-ढोएवि कुमार सयणहुं सूरपयासें ॥ गय बेणि वि जक्ख सहसा विमलायासें ॥१३॥ 15 १० AP सुवत्तु. ११ A तेण. १२ A कण्णे वतु; P कण्णपत्तु. १३ AP अम्हई. 13 १P तकराई. २ AP छंडेवि. ३ AP सुदु. ४ AP कय धम्म'. ५ A पुरवरु; P पुरु गुरु. ६ AP णियकुलमयंकु. 14 आणंदु म हाणंदु आनन्दमहानन्दनामानौ. 13 46 गुरु पिता; विरय हुं यतीनाम् ; णि सि डि निषेधः. 10 a पुरु सुप्रतिष्ठपुरम् . २८५.
CI.14.1.] पुष्फयंतविरायड [पीइंकरक्खाणं 14 पीइंकर जयमंगलरवेण गंभीरभेरिसहुच्छलेण। पइसारिउ पुरवरु राणएण पुजिउ रयणहिं बहुजाणपण । णवरणहिं दियहि कुमारमाय रहवरि आरूढी दिण्णछाय ।। णियसुण्हहि भूसणु देहुं चलिय पियमित्त पंथि मूईइ खलिय । णियभूसासंदोहउ जणासु दावह सण्णइ विभियमणासु । महुं भूसणाई इय वजरेवि थिय सुंदरि पहि रहधुर धरेवि विउसेहिं पलेक्खिय उ पिसाइ अंगुलियई दावह सचमूह। सुहलक्खणलक्खियदिव्वदेह आहरणु महारउं भणह एह । को लंघह विहिबद्धउ सणेहु अप्पाहिय कुमरें रायगेहु । ताइ वि तहु पेसिउ गूढलेहु जं णायदत्तविलसिउ दुमेहु । 10 णिर्य गरवइभवणहु सा कुमारि कोक्किय सुवियक्खण णायकारि। वइयरु आउच्छिउ धम्मजुत्तु महिणाहें सो धणमित्तपुत्तु । ते णियपरियाणिउ सिट्ठ सव्वु पुणु भणिउ वयणु परिगलियगव्वु । पुच्छिजइ देवय किं परेण वंदिवि पुजिवि भत्तीभरेण । परियाणइ पह ण का वि भंति ता राएं पुजिवि सा सुयंति । 15 पुच्छिय जवेणीइ तिरोहियंगि को पावड देविहि तणिय भंगि । तहु णायदत्तदुविलसियाई कहियाई महायणणिरसियाई। कयदोसह पाविट्ठहु अणिदु तं णिसुणिवि णरवइ तासु रुष्टु । किर हरइ दव्वु दंडइ अणेउ ता वारिउ कुंअरें तरणितेउ। तं पेच्छिवि तहु सुयणत्तसारु महिवाणा जाणिवि णिब्वियारु। 20 घत्ता-तहु णियसुय दिण्ण पिहिवीसुंदरि णामें ॥ परिणिय पसयच्छिणं मिलंति रह कामें ॥ १४ ॥ 14 १P पीयंकरु. २AP धणमित्त. ३ A °भूसण. ४ A उवलक्खिय; P लक्खिय. ५ AP सव्वु मूइ. ६ AP गय. ७ APणायधारि. ८ A सिद्ध; P सुहु. ९ AP परिगलिउ गन्दु. १० AP जवणीयणिरोहियंगि. 14 + a देहुं दातुम् ; b मूई इ मौनयुक्तया कन्यया. 5 6 सण्ण इ संशया. 10 a ताइ तया कन्यया; त हु प्रीतिकरस्य; दुमे हु दुष्टमतिः. 11 a णि य नीता. 126 धण मित्त पुत्तु धनमित्रापुत्रः प्रीतिंकरः. 15 b सुयं ति सुकान्तिः, 16 a जवणी इ काण्डपटेन. 16 6 भंगि तुल्यता. 17 6 महा. यण णि र सि याइं साधुदूषितानि. 19 a अणे उ अन्यायम् . 22 प स य च्छि प्रसताक्षी, विशालाक्षी.
एकातरसयमो संघि] महापुराणु [CI.15.23. 15 बहुरइसुहसासवसुंधराइ कण्णाइ समेउ वसुंधराइ । अण्णु वि दिण्णउ सुललियभुयाउ बावीस तासु वणिवरसुयाउ । अवरु वि तहु दिण्णउं अद्धरजु पुण्णेण कासु सिज्झइ ण कज्जु । अण्णहिं दिणि सागरसेणसूरि मुउ संणासेण अणंगवेरि। अण्णहि दिणि चारणभुयणचंद रिउ विउलमा त्ति महामुणिंद । 5 मणहरवणि आया वणिवरेण जाइवि वंदिवि मउलियकरण । परिपुच्छिय धम्मु विसुद्धभाव रिजुमइ भासइ भो गलियगाव । घेरि धम्मु होह एयारहंगु दसणवयसामाइयपसंगु। किं वण्णमि विद्धंसियअणंगु जइधम्मु वि वजियसव्वसंगु । खममद्दवाइगुणगणणिहाणु ता पभणइ वणिवह भावभाणु । 10 भणु भणु भयवंत भवंतराई महुं चरियई परितोसियणराई । ता भासह रिउमा मुणि विरोइ गुरु सायरसेणु तवंतु जोह । वंदिउ पुजिउ राएं जणेण पडपडहसंखकयणीसणेण । इहु को वि मुयउ घल्लिउ गरेहि पुरवरबाहिरि भेरीसरेहि। वंफोमि अज्जु ता गयइ लोइ णि णिचलु मुणि वि समंतजोह । 15 दुक्कउ गोमाउ तुरंतु जाम मुणिणा मुर्यजोएं वुत्तु ताम। चिरदुकिरण जायउ सियालु तुहुं अजु वि दुग्णयभावणालु। मुइ मुह एवहिं पाविट्ठ पावु मा पावें पावहि तिव्वतावु । तं णिसुणिवि जंबुउ उवसमेण थिउ परियाणियणाणकमेण । इसिणाहें चिंतिउं भव्यु एहु सिझेसह होसइ लहु अदेहु । 20 इय चिंतिवि भासिउ तेण तासु तुडं मुइवि ण सक्कहि किं पि मासु। घत्ता-लह लह वउ मई दिण्णु धम्मसद्धालुउ॥ रत्तिहि किं पि म खाइ जइ वि सुट्ट भुक्खालुउ ॥ १५ ।। 15 १० घरधम्मु. २ AP परिओसिय'. ३ A पंफाविय अजु. ४ AP थिउ णिच्चलु मुणि सम्मत्तजोइ. ५ A ताम; A adds after this: मुय मणुयचरणि आलग्गु जाम. ६ A गयजोएं. ७ A adds after this : मा णासहि जम्मु पलासणेण. 15 1 a °सास धान्यम् ; 'वसुंधराह भूमिसमया. 56 रिउ वि उ ल म इत्ति ऋजुमति- बिपुल म ति श्र. 10 b भाव भा णु पदार्थप्रकाशकः. 12 a विरोइ रागरहितः. 15 a वंफा मि ईषदास्वादयामि; b समंत जो इ समन्तादवलोकी शृगालः. 206 अदे हु अशरीरः सिद्धः.
CL.16.1.] पुष्फयंतविरहयउ [पीइंकरक्खाणं 16 तं णिसुणिवि कय मास णिवित्ति पडिवण्ण तेण तव रणावीत्त । वंदिउ गुरु दिण्णपयाहिणेण संखीणु वणासइभोयणेण । णिउ कालु तेण तिव्वें तवेण परिणामें सुखें णवणवेण । एकहिं दिणि सुक्खाहारु भुत्तु तहु तण्हइ सोसिउ सब्बु गत्तु । अत्थर्वणकालि कृयंतरालु किर पासह जा तिसियउ सियालु । 5 ता पेच्छह णउ रविकिरणभारु अवलोइउ तेण घणंधयारु । णिग्गउ पुणु पेच्छिवि सूरदित्ति कूवा पटु पुणु णियह रत्ति। कूयह पइसह णीसरह जाम दो तिणि पंच वाराउ ताम। अत्थमिउ भाणु संजाय कालि णिजियतमालि पसरियतमालि। मुउ तण्हइ सुद्धा भावणाइ संचियसुहाइ खंचियमणा । 10 एवं कुबेरंदैत्तहु सुचक्खु धणमित्तहि सुउ पाइंकरक्खु । तं णिसुणिवि रहणिविण्णदेहु षयहलु मण्णिवि आयउ सगेहु । णियसिरि णियणयणाणंदणासु संदिग्ण वसुंधरणंदणासु। मगहेसरपुरुवरु सहुं बंधुहुं वंदिउ वीयराउ। संजमभरउडियकंधरेण वउ लइयउंसिरिपीकरण । 15 घत्ता-भरहु व चरमंगु वयहलेण अइसोहिउ । अंबुंउ संजाउ पुष्पदंततेयाहिउ ॥ १६ ॥ एर आउ इय महापुराणे तिसट्टिमहापुरिसगुणालंकारे महामव्वभरहाणुमण्णिए महाकहपुप्फयंतविरइए महाकव्धे पीइंकरक्खाणं णाम संयमेकोत्तरं परिच्छेयाणं समत्तं ॥१०१॥ 16 १ AP सुक्काहारु. २ AP अस्थवणयालि. ३ AP कुवंतरालु. ४ AP पेक्खिवि. ५ AP रत्ति. ६ A पसरियउ महारयतिमिरथत्ति; P पसरिय तमालणिह तिमिरयत्ति. ७ A कुबेरदेवहो. ८ A जंबूउ; P जंबू. ९ AP एकोत्तरसइमो परिच्छेओ समत्तो. 16 26 वणासह° वनस्पतिः. 5a कूयंतरालु कूपमध्ये. 66 घणंध या रु निविडान्धकार:. 76णि या पश्यति.92 का लि रात्रिः; b°तमा लि तमःपंक्तिः, -२८८- CIÍ बहुजाणउ राणउ पुणु भणइ सोणउ गोत्तम अहह ।। अवसप्पिणि वर्यणहु सप्पिणि व दरिसणि भावह तुम्हहं ॥ ध्रुवकं । ओसाप्पिणि ऐषहि भणु मुणिवर भो दसारकेसरि तुटेच्छर तझ्यहुं आसोयंतह ससिमुह एकवीलसहसा सम्मत्तई तहिं होहिंति णरिंद सतामस संत्तरयणितणु छायावजिय ताहं भुक्ख रसु लोहि सोसह पौवकम्मु बहुदोसभयंकर मुंख ण राय ण वणिय न दियवर वरिससहसमाणइ गइ दुस्समि गणिय भणइ होणिसुणि महाणर। जइयर्ल्ड थंति तिणि संवच्छर । सिद्ध होइ सिद्धत्यहु तणुरुहु । 5 दुस्समु कालु पहोसह दुम्मइ । सयवरिसाउस सयल वि माणुस। पेम्मपरव्वस दियणिजिय। तितितिकालाहारे होस । दीसिहिति चउवण्ण ससंकर । 10 खल होहिंति सयल णिग्घिणयर। पारलिउत्तणयरिणरसंगमि । All Mss. give, at the beginning of this Samdhi, the following stanza : वलिभनि कम्पिततनु भरतयशः सकलपाण्डुरितकेशम् । अत्यन्तवृद्धमथ च भ्रमति महीं हन्त तचित्रम् ॥ १॥ A reads वलिभन्न; P reads the second line: अत्यन्तवृद्धिगतमपि भुवनं बम्भ्रमति तच्चित्रम् . K has a gloss : वलि भंगि पक्षे बलवत्तररचनम्। कम्पित तनु पक्षे रोमाञ्चजनकम् ; °के शं पक्षे कस्य जलस्य ईशः समुद्रः, अथवा आत्मा स चासावीशः, निर्मलितास्मस्वरूपमित्यर्थः. For the praśasti stanzas see Introduction to Vol I, pp. xvi-xxviii. This stanza also occurs at the beginning of XVII for which see Vol I. p. 283. 1 १ A णयणहे. २ AP दीसह. ३ A भणु एवहिं. ४ A गणि पभणइ. ५ A दुट्टच्छर. ६ AP सिद्धत्थयतणुरुहु. ७AP सहसइं जिणु भासइ. ८ AP वरिसहो दुस्समु कालु पहोसह. ९ A धम्महीण सुहझाणविवजिय. १० AP तित्ति वि कवलाहारें. ११ AP पावयम्म. १२ A सुड. 1 1-2 अम्ह इत्या दि उक्त कारा अवसर्पिणी व यण हु द रिस णि तुम्हहं युष्माकं वचनस्य दर्शने श्रवणेऽस्माकं सर्पिणीव प्रतिभासते आयुराद्यपकर्षहेतुत्वात् . 3 a ओस प्पिणि उत्सर्पिणी. 4 aद सार- केस.रि दशाई कुल केस रिन् ; तुच्छर अप्सरोमनोरञ्जन; जाय हुं इत्या दि यदा चतुर्थकालस्य त्रयः संवत्सराः सार्धाष्टमासास्तिष्ठन्ति. 5a आसो यंतर दक्षिणापथापेक्षया, कार्तिककृष्णचतुर्दश्यां दीपालिका. चतुर्दश्याम् । सिद्ध होह मोक्षं याति वीरः. 6 a सम्मत्तई समाप्तानि भविष्यन्ति. 8 a सत्तर यणि . तणु सप्तहस्तप्रमाणशरीराः; छा या व जिय विशिष्टकान्त्या विशिष्टमाहात्म्येन च वर्जिता रहिताः, 96ति काला हारें श्रीन वारान् भोजनेन. 11 a राय राजानः; णि ग्विण यर निपुणतराः. ३७ [ महापुराणु-VoL. III ] -२२- - CII.1.13.] पुष्फयतविरायड [जिणिंदणिव्वाणगमण सिम्पाले पुहईमहएविहि होसह पुत्तु खुडु सियसेविहि । घत्ता-अइदुम्मुड घाउमुह णाम सुउ सयल पुहा भुंजेसइ । सामरिसह परिसई पीणभुउ सो सत्तरि जीवेसह ॥१॥ 15 देव दुट्ठ सो चालीस वरिस रजेसह तीस वरिस कुमरते सुंदरु । बसि सह सयलईपासंडई मासगासमहरारससोडइं। दरिसियमोक्खमहापुरपंथहं पडिकलउ होसह णिग्गंथहं । वसि ण हॉति किं मझु दियंबर मंति भणंति देव कयसंवर। करभोयण गिरिकंदरमंदिर पभणइ गई णवंतु महुं मुणिवर । 5 एयहं पाणिपत्तदिग्णोयणु हिप्प परघरलद्धउं भोयणु । तं णिसुणेवि सरिच्छ जमवेलें भडे जाहिंति सरायाएसें। ते हरिहिंति गासु भयवंतह णिब्भयाहं परघरि भुंजंतहं । तं पेच्छिवि अधम्मु णिच्छयगुणि भुंजिहिंति णउ भोजु महामुणि । जाइवि गाँवपावसंघायहु किंकरहिं अक्खिंउ णियरायहु । 10 णिग्गंथ तुहाण णउ जीवंति सगुरुसंताणह । तं णिसुणिवि दंडहुं जेइणरवह तिक्खदंड जाएसइ णरवइ । मुक्कधम्मु खग्गे दारेश्वर सो केण वि असुरें मारेव्वउ । समयपहाषण गुण सुंअरंतें जिणसासणभत्तें असहते। पढमणरयगुरुविवरि पडेसह एकु समुद्दोवमु जीवेसह । 15 खद्धउ पावें सो किं किजा किह जिणसासणु णउ पणविजइ तहु पुत्ते अजियंजयणामें वडियसुद्धबुद्धिपरिणामें। जिणसम्मत्तु तबु पडिवण्णउं अभयदाणु बहुजीवहुं दिण्णउं । रक्खिउ देवें लक्खिउ भल्लउ थिउ महि भुंजमाणु णीसल्लउ । घत्ता-पुणु होसह घोसह गणपवरु मह चउमुहि कयहरिसह ॥ 20 जलमंथणु दुजणु अवरु पहु वीसहं सहसह वरिसह ॥२॥ १३ AP खुदु पुतु. १४ AP दुट्ठमह. 2 १A कयभोयण. २ AP परघरे दिण्णउं. ३ AP जड. ४ AP पावगाव. ५ AP जह- वरवह. ६A गुणपवरू. 15 सामरिसहं अक्षमादियुक्तानाम् . 2 26°महरा मद्यम् ; °सोंडई मत्ताः. 56 ण णवंतु मा मां नमन्तु. 70 स रा या- एसें स्वराजादेशेन. 10 a गाव गर्वः. 11 a तुहाण इ तवाशया; b सगुरु संताण ह गुर्महान् समीचीनः तानो रक्षणं, सह तेन वर्तमानया तवाशया, अथवा स्वगुरूणां संतानः परंपरा तस्य रक्षणम् . 12 a जहणरवह जैनान् रान्ति गृह्णन्ति जैनरास्तेषां पतिः. 20 मुह मते सति. 21 जल मंथणु अन्तिमकल्की.
दुत्तरसयमो संधिः] महापुराणु [.CII.4.10. 6 पच्छिमसूरि णाम वीरंगत होसह तवसिहि टुणिवि अणंगड । संजह सव्वसिरि ति मुणेजसु अग्गिलु सावउ हिया धरेजसु । फग्गुसेण सावह अइसुष्वय कोसलणयरिणिवासि णिरावय । दुस्समंति होहिंति णिरुत्तर एवं सम्मइणाहें धुत्तउ। जड्याहुं थकद पंचमकालड चउयालीसमाससंखालउ। अण्णु वि तहिं पण्णारह वासर तइयहुंभों सेणिय माणियधर । कत्तियमासपढमपक्खंतह साइरिक्खि दिणयरि उवसंतह । संणासणेण मुएवि कलेवरु समभावें णिज्झाइवि जिणवरु। चत्तारि वि जणाई धम्मिटुरं पढमसग्गु जाहिंति परिटुई। मज्झण्हइ पत्थिउ णासेसह बंभणधम्मु खयह जाएसइ । 10 चाउँवण्णु कुलधम्मु गलेसह देसँधम्मु जिम्मूल हवेसह। घत्ता-पासंडि तिदंडि ण तवसि तहिं णउ तहिं खत्तियसासणु ॥ अवरोहह उहह मंदिरहु णासहस त्ति हुयासणु॥३॥ 4 तइयहुं अइदुस्समु पइसेसह माणुसु वीसवरिस जीवेसह । भणिउ तिअद्धहत्थमाणंगउ बहुवेलासणु पावपसंगउ। णरयतिरिक्खहं होतउ आवह मुउ तर्हि जि पुणु संभउ पावह। कालें जंतें माणवसत्थे विणु कप्पासविणिम्मियवत्थें । परिहेव्वउं तरुपल्लवणिवसणु फलभोयणु अवरु वि णग्गत्तणु। भो भूवह भविस्सपरमेसर अदुस्समकालंति णरेसर । वीरिउ बलु आउ वि ओहट्टा सोलहवरिसई जीविउं घट्टह। असुहहं दुब्भगदुस्सरैरुक्खहं कसणसरीरहं दीणहं मुक्खहं । खंचियभोयहं पसरियरोयह हत्थमेत्तु तणु होसह लोयह। जइयहुं छटुकालपरमावहि तइयहुं फरुसत्तें फुट्टा महि । 10 3 १ AP °हुणियाणंगउ. २ AP अगव्वय. ३ AP एहउं. ४ AP हो. ५ A उवयंतए; P उदयंतए. ६ A वेउ धम्म; P एउ धम्मु. ७ K records ap: अथवा हेउधम्मु युक्तिस्वरूपम् . 4 १ K पावसपसंगउ. २ AP "दुस्सरदुस्खहं. 3 1 a वी रंग उ अयोध्यायां भविष्यति. 2 a संज इ आर्या. 3 6 णि राव य निरापद् . 11 6 देस धम्मु देशाचाराः. 4 2 a ति अद्ध हत्यमाणं गउ त्रयाणामधे सार्धहस्तः तत् प्रमाणं शरीरस्य यस्य. 3 6 संभाउ जन्म. 6 भविस्स पर मेसर भविष्यत्तीर्थंकर श्रेणिक; b °कालं ति अवसाने. २९१- CII.4.11.] पुष्फयंतविररायउ [ जिर्णिदणिव्याणगमणं माहिरुहवेल्लिजालु उच्छिजह जीवहु पलयकालु संपजह । सुरसिंधुहि सिंधुहि खयरह आसंधिवि वेड्य वेयड्डहु । जीविहिंति पर पावसरीरें सरिजलसंभवजीवाहारें। गट्ठायार हीण जड माणव दुत्थिय बाहत्तरिकुलसंभव । के वि खुद्दविवरई पइसेप्पिणु अच्छिहिति अप्पाणु भरेप्पिण। 15 विससमाणु जलहरु वरलेसह खारु तिक्खु पाणित वरिसेसह। सत्त सत्त दियहरं जह भासह चित्ता णाम भूमि सम दीसह । अवसप्पिणि किर पत्थु समप्पड़ पुणु वि भडारउ भणइ वियप्पा । घत्ता-अहदुस्समु दुग्गमु पाइसरर ओसप्पिणिहि पवेसह ॥ मणुयाउं वि काउ वि मई भणि चिरसंखाइ समासह ॥४॥ 20 5 5 वरिलिहिति पुणु खीरपंओहर तेतिय दियहां जणवयदुहहर । अमयमेह सिंचंति धरायलु होसह सयलु सयलु संचियफलु। रसवरिसे रसु धरणि धरेसह णीरणियर विवरहु णिग्गेसह । कमपंधुढि पुणु दुस्समि पावह वरिसइंवीस जाम ता जीवह। तिरयणियद्धरयणिदेहुल्लउ कालें जैतें होसइ भल्लउ । पहिलउ चउर्हत्थुण्णा काएं कुलयरु भासिउ वियलियराएं । अंतिमु सत्तहत्थपरिमाणे दिडु ण चुक्का केवलणाणे। पढमु कणउ बीयउ कणयप्पहु कणयराउ कणयउ परपहु। अवरु कणयपुंगमु णलिणंकउ णलिणप्पहु कुलगयणससंकउ । लिणराउ अवरु विणलिणद्धउ रूवें णावह समयरद्धउ । 10 राउ णलिणपुंगमु पउमक्खउ पउमप्पहु संतु पञ्चक्खउ । पउमराय पउमद्धउराणउ णिव पउमपुंगमु बहुजाणउ । अवरु महापउमु वि सोलहमउ कहा महामुणि दूरुझियमउ । ३P उच्छजइ. ४ AP विरसेसह. 5 १ AP छीर'. २ AP णरणियरउ. ३ P कमे पवुट्टि. ४ A °हत्येणें काएं; P °हत्यूणे काएं. ५ AP पसण्णपंचक्खउ. 12 a सुर सिंधु हि गङ्गायाः; b वे ह य वेदी. 14 a ण हा यार आ चार र हि ताः; b बा हत्त रिकुल द्वासप्ततिमनुष्यादियुगलानि. 16 a वि स स मा णु इत्या दि सरसं विरसं तीक्ष्णं रूक्षं उष्णं विषं विषं क्षारमेषा, क्षरिष्यन्ति सप्त सप्त दिनानि अलम् ; तथा क्षीरमेषाश्च अमृतमेघाश्च वर्षिष्यन्ति. 18 a समप्प ह समाप्ति गच्छति । वियप्पड विकल्पयति भेदेन प्ररूपयति, विशेषेण वार्पयति समर्पयति तत्प्रतिपत्ति कारयतीत्यर्थः. 5 26 स य लु कलायुक्तम् ; 3 a रस जलम् . 6 a पहिल उ कुलकरः. 13 a सोलहम उ ननु चतुर्दश कुलकराः कथं षोडशेति चेत् प्रथमतीर्थकरचक्रवर्तिनोरपि कुलकरत्वेन परिगणनात्. २९२ दुत्तरसम्मो संधि] महापुराणु [CII.6.14. 15 एयई कालि कालि गंदा पय णरणाहहं परिवार संपय । जणवउ होसह सव्वु सुसीलउ सिहिसिद्धणे भोयणयालउ घत्ता-सुहमेला कालइ तइया संपत्ता सउ अहह ॥ गउ जीउ धरंति मरंति ण वि वयर्गुण्णडइंजिणिदेहं ॥५। 6 जे होहिंति तेत्थु तित्थंकर बूढदप्प कंदप्पखयंकर। बद्धउं जेहिं कम्मु जगखोहणु अरहंतत्तणु मोक्खारोहणु। ताहं महापुरिसह मणि मण्णह णामइंचवीसहं आयण्णह । सेणिउ पहु सुपासु उययंकर पोट्ठिलु कडचंचु वि हयसंकउ । खत्तिउ सैटु णाम संस्बालउ णंदणु पुणु सुणंदु सुगुणालउ । 5 पुणु ससंकु केसउ धम्मंकित पेम्मकम्मु तोरणसणंकिउ । रेवउ वासुएउ बलु अवरु वि भैगलि विगलि दीवायणु णररवि । कणयक्खउ पायंतउ णारउ चारुपाउ सञ्चासुउ सारउ। आइजिणेसरु तहिं महु भावह सउ वरिसहं सोलुत्तरु जीवह । जाणमि सत्तरयणिमाणंगउ छेदल्लउ दूरुझियसंगउ। 10 पंचसयाइ तुंगु धणुदडह दिहि हरंतु मयरद्धयकंडहं । पुव्वहं कोडि देउ जीवेसह णामावलिय ताहं जा घोसइ । घत्ता-धुउ पउमु महापउमु जि पढमु पुणु सुरदेउ सुसासणु हयपासु सुपासु सयंपडु वि सम्व भूइ मलणासणु ॥ ६ ६ AP तइयए कालए. ७ AP णर. ८ AP वयणु ण ढलइ. ९ AP रिसिंदहं. 6 १ A कडय; P कवडचुचु. २ AP सेड्डु; K सहु and gloss षष्ठः. ३ AP संख- णामालउ. ४ AP भगिलि विगिलि. ५ AP सच्च. 15 0 सि हि सिद्ध णे अमिपक्कधान्येन भोजनम् . 16 त ह य ह उत्सर्पिण्यपेक्षया तृतीये; अद्दहं वर्षाणाम् . 17 ण उ जीउ धरं ति न जीवं मारयन्ति, नात्मघातं कुर्वन्ति; व य गुण्ण ड हं वचनानि प्रवर्तन्ते. 6 2 a कम्मु तीर्थंकरगोत्रम् . 4 a से णि उ इत्या दि भविष्यजिनजीवनामानि कथयति; उययं क उ उदंकचरः; कडचंचु कटपूः. 60 पेम्म कम्मु प्रेमकः. 7a रेव उ रेवत:. 8a पायंत उ पादान्तः. 9 a आ इ जिणे सरु महापद्मः श्रेणिकचरः. 13 धुउ प उ मु शाश्वतश्रीक इति विशेषणम् ; महापउमु इति भविष्यजिननामानि कथयति; सुरदे उ सूरदेवः; स व्व सर्वान्तः; भूह भूताख्यः. २९३ - CII.7.1.1 पुष्फयंतविराया [जिणिंदणिबाणगमण 7 देवउत्तु कुलउत्तु उअंकउ पोटिलु जयकित्ति वि गयपंकउ । मुणिसुव्वउ पावारि विरायड णिकसाउ सुविउलु हयमायउ । चित्तगुत्तु जिणु विरह्यसंवर अरुहु समाहिगुत्तु ससयंवर । अणियत्ति वि णामें रिसिंसारउ विमलु वि जउ सुरपाउ भडारउ। चरमु अणंतवीरु वंदिजह चक्कवट्टिणामावलि गिजह । 5 भरहु दीहदंतु वि पुणु बीयउ लंबदंतु पहुभणिउ तईयउ। गूदुचउत्थउ पुणु सिरिसेणउ सिरिभूइ वि सिरिकंतु अदीणउ । पउमु महापउमंकु ससंतणु अवरु वि वित्तपुव्वु भणु वाहणु । विमलबाहु णरणाहु सुखंतिउ णिवर अरिटुसेणु सव्वंतिउ । णि भविस्ससीरि विणव भासमि चंदु महाचंदु वि विण्णासमि । 10 घत्ता-चकहरु मिहरु णं उग्गमिउ हउं अक्खमि मइमंदु वि ॥ हरिचंदु सीहचंदु वि अवरु पुण्णिमचंदु सुचंदु वि ॥७॥ 8 6 सिरिचंदु वि ए भालिय हलहर णव होहिंति मणोहर सिरिहर । णंदि शंदिमित्तुं वि जाणिजह दिसेणु तिजउ भैाणिजह । णंदिभूह हरि होइ चउत्थउ पंचमु बलु संगामसमत्थउ । छुट्ठ महाबलु सत्तमु अइबलु अट्ठमु भू तिविङ पालियछलु। णवमु दुषिटु विट्ठ णरकेसरि ताहं वहरि तेत्तिय ते पडिहरि। कालसमह तइयम्मि समत्तह सुसमदुसमकालइ संपत्ता । चावहं पंचसय देहुण्णइ एंव भडारउ भासइ सम्म । पंचहं धंणुसयाहं वड्डेसह साहिय पुवकोडि जीवेसह । घत्ता-असराला कालइ आइयह जीवेसह पल्लोवमु ॥ फुड होसह दीसह एत्थु जणु अहमभोयसुहसंगमु ॥ ८॥ 10 7 A वियारउ; P वियराउ. २ P रिसिसायरु. ३ A सुरयाउ. ४ A °णामालि वि3B " °णामोलि वि. ५ AP सुसंतणु. ६ AP सुखत्तिउ. ७ A नृवइ. ८ नृव. ९ AP मिहिरु. 8 १A णंदुमित्तु. २ पभणिजइ. ३ । धणुसयाहं. 7 1 a उ अंक उ उदङ्कः. 30 स स यंवरु स्वयंवरः, 4 a अणि य त्ति अनिवर्ती. 80 चित्त. पुव्वु भणु वा ह णु चित्रवाहनः. 100 विण्णास मि प्रतिपादयामि. 12 अवरु जयचन्द्रः. 8 4 b भू भविष्यति. b a वि हु विष्णुः; b ताहं व इरि तेषां शत्रवः, 6a तइय म्मि उत्सर्पिण्यपेक्षया तृतीये. २९४- दुत्तरसयमो. संधि महापुराणु [cil.10.6. 9 पंचमि मज्झिम छट्ठा उत्तिम भोयभूमि धुउ होसह णित्तम । इह जिह तिह णिव णवहिं मि खेत्तहिं भरहेरावयणामविहत्तहिं । कालु विदेहहिं एक्कु जि दीसह धणुसयपंचु णे उण्णइ णासह । जिणवर चकवट्टि हरि हलहर छिण्णछिण्णजयसिरिपसरियकर। होति सटु सउ तेत्थु बहुत्ते वीस वियाणहि अतुच्छत्ते । 5 सउ सत्तारजुत्तउ सव्वभूईभवजिणहं पवुत्तउ । चउगह अणुहवंति तहिं थिरकर होति पंचगहगामिय गरवर । कम्मभूमिजाया मिगमाणुस होति भोयभूमिसु णियकयवस। आइकप्पजुयला जणमणहरि भावणवाणामरजोइसघरि । भोयभूमिणर होति मरेपिणु कम्मभूमिरुह कहमि गणेप्पिणु। 10 पवर सलायपुरिस मयरद्धय विजाहरसुरवरपुजियपय । छट्टइ कालि दुट्ट सुकणिट्ठा माणव वीरजिणिदे दिहा। घत्ता-एकोरुय णीरुय मूय पर सकुलिकण्णा अण्ण वि ॥ कणाचिय भाविय जिणवरिण लंबकण्ण ससकण्ण वि 10 आससीहमहिसयकोलाणण मकडेमुह थहमुह मसिणिहमुह आदसणमुह लंगूलंकिय एए अंतरदीवणिवासिय अंततित्थणाहु वि महि विहरिवि पावापुरवरु पत्तउ मणहरि वग्घउलूयवयण सुहमाणण । गयमुह गोमुह घणमुह तडिमुह । वेसाणिय कुमणुय जिणऍक्किय । गोत्तमेण मगहेसहु भासिय । जणदुरियाई दुलंघई पहरिवि । णवतरुपल्लवि वणि बहुसरवरि । 9 १ A सउण्ण; P णिउण्णइ. २ AP सञ्चभूमिभव. ३ AP मुअ हवंति. ४ AP भोय- भूमिहि. ५ AP सुरवर'. ६ P एए भासिय णिव जिणवरेण. 10 १ A मक्कडमुह बहमुह मसिणहमुह; P मक्कडमच्छयमुह मसिणिहमुह. २ A जिणचुकिय. ३ A अंतिमु तित्थणाहु महि. ४ AP °पुरवरि. 9 1 a पंच मि पञ्चमे काले प्राप्ते सति; म झिम मध्यमा भोगभूमिः; 6 णित्तम हे निःक्रोध. 3bण उण इ णास इ न उन्नतिनश्यति. 4 0 छिण्ण छिण्ण क्षेत्रविभागेन पृथक् पृथक्. 5a सह स उ षष्टयधिकं शतम् . 91 °वाणा मर° व्यन्तरा:. 11 a स ला य पुरिस शलाकापुरुषाः. 13 मूय मूकाः. 14 क ण्णा चि य कर्णप्रावरणाः. 10 2 a यह° स्तभो मेषः; म सि णि ह मुह मपीवर्णमुखाः.3 a वेसा णि य शृङ्गसहिताः; °पुकिय एकता उच्चैः कथिताः. २९५.
CII.10.7.] पुष्फयंतविरायड [जिणिंदगिब्वाणगमण संठिउ पविमलरयणसिलायलि रायहंसु णावर पंकयदलि। दोणि दियहं पविहारु मुएप्पिणु मुक्कझाणु तिजउ झापप्पिणु । घत्ता-णिव्वत्तिह कत्तिई तमकसणि पक्खि चउहसिवासरि ॥ थिइ ससहरि दुहहरि साइवा पच्छिमरणिहि अवसरि ॥१०॥ 10 5 कयतिजोयमुणिरोह अणिहउ किरियाछिण्णइ झाणि परिहिउ । णिहयोघाइचउछु अदेहउ वसुसमगुणसरीरु णिण्णेहउ । रिसिसहसेण समउं रयेछिंदणु सिद्धउ जिणु सिद्धत्थहु णंदणु। तियेसविलासिणि णश्चित तालहिं अमरिंदहिं णवकुवलयमालहिं । णिव्वुइ वीरि गलियमयरायड इंदभूह गणि केवलि जायउ । सो विउलइरिहि गउ णिव्वाणहु कम्मविमुक्कउ सासयठाणहु । तहिं वासरि उप्पण्णउं केवलु मुणिहि सुधम्मदु पक्वालियमलु । तण्णिव्वाणइ जंबूणामहु पंचमु दिव्वणाणु हयकामहु । गंदि सुगंदिमित्तु अवरु वि मुणि गोवद्धणु चउत्थु जलहरझुणि। ए पच्छइ समस्थ सुयपारय णिरसियमिच्छायम णिरु णीरय । 10 पु] वि विसहजइ पोटिलु खत्तिउ जउ गाउ वि सिद्धत्थु हयत्तिउ । दिहिसेणंकु विजउ बुद्धिल्लउ गंगु धम्मसेणु वि णीसल्लउ । पुणु णक्खत्तउ पुणु जसवालउ पंड णाम धुवसेणु गुणालउ । घत्ता-अणुकंर्सउ अप्पर जिणिवि थिउ पुणु सुहहु जणसुहयरु जसमहु अखुर्दु अमंदमइ णाणे णावह गणहरु ॥ ११ ॥ 15 ५ AP सुज्ससाणु तहयउ. ६ A कत्तियतमणि सिहि. ७ A दुहसरि. 11 १ A सुणिरोहु अणिट्टिउ; P°सुणिरोहेऽणिहिउ. २ AP किरियाछण्णए. ३ AP णिहयअधाई. ४ A अरिछिंदणु. ५ AP अग्गिदहिं अंचिउ सिहिजालहिं. ६ A °मिच्छामयभय णीरय; P मिच्छामय भव णीरय. ७ A पुणु विसाहु जयपोदिलु खत्तिउ. ८ A अणुकंपउ. ९ A सुहद्दजिणु सुअहरु. १० A अखदु मंदगइ णाणे. 10 साहवद स्वातिपदे स्वातिस्थाने. 11 1 a अणि दृ उ अमुक्तस्वरूपः अक्रियो वा. 2 b वसुस म° सम्यक्त्वाद्यष्टगुणस्वरूपः. 10 a सुयपार य श्रुतकेवलिनः. 11 a वि स ह ज ह एते दशपूर्विणः. 13 a णक्ख त उ एकादशाना एते. 14 सुहहु एकाशातारः एते. - दुत्तरसयमो संधि] महापुराणु [CII.12.22. 12 भहबाहु लोहंकु भडारउ ओयारंगधारि जगेसारउ । एयहिं सव्वु सत्थु मणि माणित सेसहिं एक देसु परियाणिउ। जिणसेणेण वीरसेणेण वि जिणसासणु सेविवि मय ते ण वि। पुवयालि सुह णिसुणिय भरहें राएं रिउवहुदावियविरहें। पुणु सयरेण सञ्चवीर पुहईसेणे सगोत्तलसंकें। 5 भावमित्तमित्ताइयवीरें जमजुइणा वि सु१ गंभीरें। धम्मदाणवीरहिं मघवंते जुज्मवीरणरंणाह हसंतें। सीमंधरराएण तिविढे अरुहवयणु आयण्णिउं है। पुणु संयंभु पुरिसुत्तमु णामें पुरिसपुंडरीएं जयेणामें। पुरिदत्तपत्थिवेण कुणाले गोविंदेण गंदगोवालें। 10 णिवेमुभोमणामें विक्खाएं अजियंजएण विजएं वि महाएं। उग्गलेण महसेणे इच्छह अजिएं सेणिएण पई पच्छ । एंव रायपरिवाडिहणिसुणित धम्मु महामुणिणाहहिं पिसुणिउ । सेणियराउ धम्मसोयारह पच्छिल्लउ वजियभैयभारहं । ताहं वि पच्छइ बहुरसणडिया भरहें काराविउ पद्धडियह । 15 पढिवि सुणिवि आयण्णिवि निमलि पयडिउं मौमइएं इय महियलि । कम्मक्खयकारणु गणिदिट्टर एंव महापुराणु म सिहउं। एत्थु जिणिंदमग्गि ऊणाहिलं बुद्धिविहीणे जं मई साहिउँ । तं महु खमहु तिलोयहु सारी अरु ग्गय सुयएवि भडारी। चउवीस वि महुं कलुसखयंकर देंतु समाहि बोहि तित्थंकर । 20 घत्ता-दुई छिंदउ गंदउ भुयणयलि णिरुवमु कण्णरसायणु ॥ भायण्णउ मण्णउ ताम जणु जाम चंदु तारायणु ॥ १२॥ 12 १ A एयारंगधारि. २ A जयसारउ, P जससारउ. ३ AP सेविउ मयगिरिपवि. ४ A पुष्वयालि णिसुणिउं सुइभरहे; P पुन्वयालि णिसुणि सई भरहें. ५ A बहुरिउ. ६ A सच्छ. वीरकें. ७ A पुहई सेस'. ८ K मित्ताइविवीरें and gloss मित्रवीर्यः. ९ AP °णरणाहें सतें. १० AP जयकामें. ११ A पुरिसदत्तणामेण; P पुरिसदत्तपस्थिवेण. १२ A omits this line. १३ A महसेण हियत्ये. १४ A णिश्चलमाणसेहिं पुणु पत्थे. १५ A भवभारई. १६ A भवकलि; P हयकले. १७ A धम्ममइए; P मम्मइएं. १८ A अरुहंगय. 12 4 6 °व हु° वधूः. 5 a सब वीरं के सत्यवीर्येण; पुहई सेण पृथ्वीस्वामिना. 66 जम जुणा यमद्युतिना.86 द्विपृष्ठेन. 86 जयणा में जगति नाम्ना प्रसिद्धेन. 11 6 महाएं महधिकेन. 12 a इच्छ ह निजेच्छया. 14 a धम्म सो यारह पुराणश्रोतृणाम् . 16 b मा माएं कविवरस्य नामदम् . 18a उणा हि उं हीनाधिकम् . The margin of page 731 Vof K is broken and contains the following: ३८ [ महापुराणु-VoL III ]
No text on this page.
NOTES LXXXI 1. 2 ay giftståJÉThe narrative of Nemi, the twenty-second time of the Jainas, contains an important episode, viz., the fight of stor and जरासंध. According to the भागवतपुराण the light of कंस and कृष्ण is regarded as the most important feature of the life of you, while FIAT is killed by #A. gious is mentioned as having run away from the battlefield and founded द्वारका in order to escape the attacks by जरासंध. In MP the word जरासंघ appears in three different forms, 707, जरसिंध and जरसेंध. Of these the first two are promiscuously used in my text and the third almost ignored as there is no consistency in Mss. 2. The poet states, as in MP I, that he does not possess necessary qualifications to undertake the composition of हरिवंश. 10 देसिलेसु, fragmentary or clementary knowledge of daft worls or lexicons. a via faäa (ga, faset ) noun inflexion and verbal inflexion. 11-12 The poet feels confident that his fame as poet will place her feet on the necks of the wicked and wander beyond the three worlds. 3. HESRT ORIES BETTE-It will be better if the reader remembers that the poet is giving here the narrative of the previous births of aft, not in their chronological order but in the order of strikingness. These previous births chronologically are :-मिल, इभ्यकेतु, सौधर्मदेव, चिन्तागति, चतुर्थ- Faida, trita, tayars, gafas and Ferida. The poet starts with the life of 37927fsta here. He then takes up the story of Parama and his two brothers. Then he proceeds to हरिवंश proper to give the parentage of नेमि. 4. 11 केसरिपुरि, i. c., सिंहपुर. 13 तुह जणणु means अहंद्दास. 5. 7 280m, 9+3727419TATA; 31aly means articles of food. 10 37 goure orfes, before his destined time of death, premature death. 6.6 णहयलि मुणिंद-The चारणमुनिs are those who are able to travel through space as a result of their spiritual powers. They are his brothers of the previous birth. 8. 2 a-l uthe forarafes for faster-She, i. c., ffatrat, trampled under her foot or humbled down the pride of all remers as they came to woe her, but were unable to complete the three gefes of 6. ३९ [ महापुराणु VoL III ] 301 LXXXII] The Mahāpurāņa 9. 1 6 ge here stands for os. 10 ofta gratare, etc. The fire of sufferings of the poor etc. is extinguished if they cling to the lotus-like feet of the revered Jinas. 10. 3 a सिरीवियप्पि goes with माहिंदकप्पि and means heaven as T says. 13 gimi, stationed at a distance; this word is to be construed with grante. 12. 5 b stoo, food. 14. 12 इयरु, the merchant सुमुह. 18. 14 999, i. e., father. 19. 4 वहुवरु, the couple सिंहकेतु or मार्केड and विद्युन्माला. 12 Note how the narrative runs over to the next Samdhi. LXXXII 1. 4 6 सुउ ताइ, the children of सुभद्रा and अन्धकवृष्णि are enumerated here. They had ten sons and two daughters. 9 6-136 These lines enumerate the lives of the first nine sons of a four. agda is the youngest and his narrative is continued later. 2. 8a मच्छउलरायसुय सच्चवइ -According to the Jain version, pr4901, the wife of arra, is a princess of the Hity country and not a fisherman's daughter. Note the difference in the accounts of births of the qucas and कौरवs as given here and in the महाभारत. 3. 8 a guera, white or bright like a blooming lotus. 5. 1 a gisugus etc. Note how the first born son of serait was disposed off. He had a pair of car-rings, a gold armour and a letter containing information about his parentage. He became the adopted son of king ifra and queen NT of 791 and seems to have succeeded his father to the throne of अङ्गदेश. 6. 5 0 सुयजमलहु, to अन्धकवृष्णि and नरपतिवृष्णि. 9. 8 a 8EC, the name of a Brahmin priest of the family. 16. 1 a वसुदेवायरणु, the previous births of वसुदेव. 4 a णियमाउलउ, his maternal uncle. 8 a yafagsret3, ascending the lofty peak of the mountain from which he wanted to throw himself down. 9 Åth furuopth gfor These are destined to be good and A in the subsequent birth. 11 a 14574 ory, the shadow of a human being. 302 - Notes [ LXXXIV 17. 11 b gfs farafes fase-If you practise penance according to Jain principles, you can scattter your miseries in different directions. fearate, offering to or scattering in fans, i. e., quarters or cardinal points. LXXXIII 1. 5 a state esaus Turta, ocean, not saltish, yet beautiful. Note the double meaning of सलवणु. 3. 1-2 Note how a lady, looking at allca, put under her arms a cat instead of her own child, and thus supplied to the people a comic situation. 4. 00 345915, his improper conduct. 6. 1 bars, by young agèa. 7. 106 Sofaela Anu fa 963—Compared with you, even god of love looked ugly ( 63, TÁT:). 14 6 otorafdarfors, water respected or used by a mass of fislı, j. e., fresh running water of a stream. 8. 13 qffagoutarha etc.--Fresh and young leaves came out or appeared on old and withered trees as if on account of the prowess of the merit of the visitor (पथिक), viz., वसुदेव. 11. 66 alara?, by shouting" get out. 12. 41 greyrat, the busband of your daughter. 13 ancagli stuparit, Haft who never knew defeat in hundred battles. 13. 8 वासुपुजजिणजम्मणरिद्धी-The town of चम्पा became famous as the birthplace of वासुपूज्य, the 12th तीर्थकर, 16. 14 सवणहं सीसमिग जणउच्छिट्ठउं वित्तउं-He threw on the heads of monks the leavings of food of people who were fed at the sacrifice. The story of afes and his conquest by the monk fabry by asking him to give him earth measured by tlıree steps will remind the reader of the corresponding story as found in Hindu mythology. 21. 14 6 afas, a traveller or foreigner, 22. 31 fquifita ( sfaciat:), without being killed. > LXXXIV. 1. 86 महिणीडय, resting or living in soil. 17 हउं जि करेसमि भोयणु, I myself shall feed this monk by giving him alms. Although the king said 80, he did not give him alms and the monk had to go without food. 303 - LXXXV ] The Mahāpurāņa 2. 16 geng uy, fire broke out in tha city in the first month, a maddened elephant teased the people in the second month, and a threatening letter from king Frida was received by king syèla in the third month. 6 a 96 ART JE OTETT TT-He prevents others giving alms to the monk but he himself does not give food to the monk. 3. 867818441fe4re, hy a young lady of a wine-shop keeper. (18378). 12 a वसुएवसीसु-कंस became a pupil of वसुदेव who is frequently referred to as प्रहरणसूरि, उज्झाय, चावसूरि etc. 19 मेरी सुय सो माणइ, he will win (the hand of) my daughter. 5. 1 a सउहद्देएं, by वसुदेव who was the son of सुभद्रा. 6, 51 रणि णियगुरुअंतरि पइसरेवि-When वसुदेव and सिंहस्थ were fighting, कंस stood between them and captured सिंहरथ. 12. 7 a पिउबंधणि चिरु पावइउ वीरु-अतिमुक्तक, brother of कंस, renounced the world when their father JYÀ was imprisoned by a 1 b at forsmagda was pleased with the exploit of his pupil *e when the latter caught faeta and gave him a boon which ta kept in reserve. He aig 375, to-day is the time to get the boon fulfilled. 17. 11 a fuouTTATTH BT BTR Farfes, the god from AELUS heaven, who, in bis previous birth, was a monk named auta. 18. 10 a भद्दिउ, one of the frequently used names of कृष्ण or विष्णु. LXXXV 1. a कण्हु मासि सत्तमि संजायउ-कृष्ण was born in the seventh month after conception, he had a premature birth, and lience par was not watchful to put him to death as soon as born. 2. Note the poetic beauty of this #50, nay, of the whole áfa, which is one of the finest compositions of the Poet. 3. 3 a महु कंतह etc. -नन्द says that his wife यशोदा begged a son of a deity, but she give her a girl. He wanted to return the girl to the deity; if the deity would give him a son, the desire of his wife would be fulfilled. 4. 5 afafa orifae fefefefsite, having crushed the nose of the girl and thus deformed her, we put her into a cellar. 8. 106 an are aa 213 89773-The deities which now came to the were the same, as, when in his previous brith as a monk, had appeared 304 Notes [LXXXV before him. For reference see LXXXIV. 2. 9-14. It is these deities which assumed different forms such as gaat and made attempts to kill your at #a's bidding. 12. 15–16 34terfa44a8 etc. sicut who had just vanquished the bull (i. e., demonstrie ), was glorified in the cowherds' colony in songs styled 73.. Who will not praise the most glorified member of the house, the bright among the brightests? 4 is a kind of folk-songs composed in a metre which is named 95. The theme of these songs is usually the glorification of कृष्ण and they are sung by गोपीs. हेमचन्द्र in his छन्दोनुशासन V. 46, mentions some four types of धवल and naines them as यशोधवल, कीर्तिधवल, yurea etc. Some of these are 38A, with first and third line and 2nd & fourth agreeing, while there is one more type in which first and second are similar and third and fourth are again similar. Among the ArtTHra pocts these 1990s, or 60 as they are called, seem to be well-known, and those of HEGET, are now cdited and published by Y. K. Deshpande under the title 3119 Arrot agafuat". The type of her godt agroos with the last named scheme, viz., 1st and 3rd line : 6+4+4+4=18, + 2 or 3 3rd and 4th. 4+1+1+1+1=20, + 2 or 3 13.10-15. 9 These lines describe a secret visit of area and देवकी to कृष्ण. 16. A fine description of the rainfall. 17.11-12 णायामिजह etc. Astrologer वरुण says to कंस that he who is not frightened ly sleeping on the bed of a snake, blows a conch with his own breath and strings the bow, will show to in the city of the god of death; and that he will release 34À7 and kill gråa. 20. 8-9 हउं मि जामि etc. कृष्ण says he would also go to मथुरा and do all the three things; whether he will marry #a's daughter, he could not say; for a cowherd-boy (Erfesto ) may not care for the princess. 22. 3 a fin a sartu a fogy, having covered fire in clothes. 117 and 49, the sons of Fria, brothers-in-law and allies of $8, took group with them to मथुरा. 23. 10 1,379 at gurule fois, by goo, who was taken to be some unknown servant of सुभानु. ; 305 - LXXXVII ] The Mahāparāņa LXXXVI 1. 23 a sfåg, i. e., man. The name of you is expressed here by all synonyms of विष्णु. Compare पुरिसोत्तम and महुसूयण below. 3. 4 bणउ बीहड सप्पहु गरुडकेउ-कृष्ण, with his emblem of गरुड, is not frightened by a4. The enmity between 106 and ag is well-known. 5. 10 goanotiaifise, the crowd of cowherd boys caused the earth to tremble on account of mutual clashing. 7. 19 a at fa o fa, both gut aud aror. 10. 3 a wfhla forume, having broken or removed the fetters which कंस had put on उग्रसेन and पद्मावती. 11. 26 इहजम्महु महुं तुहुं ताय ताउ-Addressing नन्द, कृष्ण says to him that foc is his father in this birth because he fostered him. LXXXVII. 1. 9 a wafaafar JTRAR fa-Like Northern India, where there is no town bearing the name of काञ्ची (Canjeevaram of South India), जीवंजसा, having lost her husband $, did not put on left, girdle, which is used only by those ladies whose husband is alive. 2. 1-12 जीवंजसा describes to her father जरासंध the various exploits of कृष्ण. 4. 14 छायालीसह तिणि सयई-अपराजित, a son of जरासंध, made three hundred and fortysix attacks or attempts on Yout, but was defeated. 14 6 dara, leaving the country or going to another country. $1999being very powerful, the advisers of pour proposed to hirn not to give a straight fight to 218498, but to withdraw from Ayer and go towards the western ocean. 6. 13 a हरिकुलदेवविसेसहि रहयई-Certain guardian deities of हरिवंश played a trick on Fores497. They set fire to a region where dead bodies were seen burning, and the deities cried bewailing the loss of 41628. frescan then thought that you and other arças were dead and returned to his father. 7. 15 आहवि सउडे गिडेवि मई जसु जिणिवि ण लद्धउं- कालयवन regrets that यादवs died of fire and that he lost the opportunity of obtaining fame by vanquishing them in a face-to-face fight. 306 - Notes [LXXXVIII 10. 6 थियउं सेण्णु etc-This was the site on which द्वारावती was built by goats as it was to be the birth-place of aA, the twenty-second atimor. 13. 4 पउरंदरियह आणइ, at the command of पुरंदर, i.e., इन्द्र. 17. 2 afait-The would-be a was named af, because he was the am, the rim, that protects the great chariot of Law. LXXXVIII 1.. This 50% summarizes events sinco Bout left Ayxt down to his founding द्वारवती. 2. 10 a दुन्वाएं जलजाणु ण भग्गउं, fortunately my ship did not wreck although it met a stormy wind (gata ). 3. a णवरज = णवर + अज. 4. 10 b दे आएसु-कृष्ण asks the permission of his elder brother बलराम before he starts. 5. 16 a-b GUCE etc.—The poet says that the dust raised in the sky was the smoke of the fire of rivalry of warriors. Note al fine set of fancies on the dust raised on the battle-field in the next 7597 as well. 9. 11 a गोवाल-जरासंध addresses कृष्ण as गोपाल. See the spirited answer of कृष्ण below in lines 1h and 16, पई मारिवि etc. गोमंडलु पालमि, गोउ हउं, I protect the earth (गोमण्डल), and so I am a गोप. 16. 13-14. These lines give the list of seven gerns which a वासुदेव possesses. 17. 36 aferne her faces had sixteen thousand wives. 8 This line mentions the four gems which a बलदेव possesses. 13 a कंसमहुवहरिउgrout is called here the enemy of $8 and Ag, i. e., जरासंध. 19. 15 Elfo Elfo etc. -सत्यभामा says to afH " I know you are my husband's brother, but are you gratET ?" 22. 10 a forcat e fry - If afa sees some cause which would create in him disgust for gør, he would practise penance, and become a तीर्थकर. 12-13 रायमह or राजीमती is said to be the daughter of उग्रसेन and जयवती. Elsewhere she is said to be the daughter of भोगराज or भोजराज. Compare अहं च भोगरायस्स in the उत्तराध्ययन, 24.43. कंस is mentionell as her brother, but this to and his father guia seem to be different from *, the enemy 3,0T, as T suggests. - 307 XC) The Mahāpurāņa LXXXIX 1. 3-4 en fare forfang etc. - I do not like to eat flesh because, one (the eater ) gets only a momentary satisfaction by eating flesh, while the other ( animal killed ) loses its life. Halagtaif, eating flesh causes the loss of spiritual life in one, while the other actually loses its present life, 9 a porque par for afifazie, these creatures were placed on the way of afa in order to cause in him disgust for life. 6. 15 at a funt is to be construed with gf 33 in the second line of the next कडवक. 8. 7 a grúaft etc.-The portion beginning with this line and ending with this samdhi deals with the previous lives of देवकी, बलदेव and कृष्ण. 76 वरदत्तु, the first गणधर of नेमि. 9. 15 मंगिया-The narrative of मंगिया, the wife of वज्रमुष्टि, is interesting. She was very badly treated by her mother-in-law. Her husband loved her dearly, but she ultimately proved to be faithless. 18. 9 a at ng fa ag footagU-These two monks were born later as बलदेव and कृष्ण. XC 1.5 to 3.9 This portion narrates the previous lives of THAT, the most proud and inpetuous wife of Fut. The narrative contains a small episode of yucat97, a Brahmin, who abused the Jain doctrine and recommended to people the Brahmanic practices such as gifts of eartlı, cows etc. 2. 10 bat is definitely a Kannada word which the Poet has used. Those wlio want to argue that the poet lived in South, say, at , should note that this word does not occur in Tamil or in any other South Indian languages except Kannada. It is natural that the poet who lived under a mixed influence of Aeries and furiza, should use occasionally a word or two from either language, and words from a weaker language would be those that are most commonly known words. I stick to my view that the poet came from Northern India, probably from Berar, as suggested by Pandit Nathuram Premi. 3.10 to 7.14. Past lives of affort. -.308 - Notes [ XCII 4. 4 6 34957, with leprosy. 3258 is one of the 18 types of fe in which the body gets the colour of the ripe fruit of 3ętat, fig. 18 g4ri, with spiced waters. 7.15 to 10.12. Previous births of want. 10.13 to 12.10. Past lives of getat. 12.11 to 14.2. Past lives of EAUT. 14.3 to 15.9. The same of Tartt. 15.10 to 16.11. The same of itft. 16.11 to 19. 9. The same of geraat. 10 b अवियाणियतरुहलहु अवग्गहु, a vow not to eat a fruit the name of which is not known. See how the lady died as she could not get fruits of known names in a famine. 19. 10 a git garg stig op dies etc.- How can I narrate to youl the series of births when the dar is beginningless. The soul dances like an actor on the stage, taking different roles. XCI 2. 10 a at TIRE 964 #-If persons who kill animals would go to heaven, then, the butcher should be the first man to go to heaven. 6. 6 6 faqatu, on account of grief at the loss of his wiſe. 12 a 45 संभूयउ पज्जुण्णु णामु-मधु, in his previous births, was अमिभूति, पुण्यभद्र or पूर्णभद्र, and became ta, the son of sfat. He was taken away by fat fita whose wife had been abducted by मधु. प्रद्युम्न was handeal over to his queen काञ्चनमाला by $7724. This Fragars later fell in love with an, who rejected her love. The queen thercupon raised a false alarm that she was insulted by her so-called son. 16. 7 a gyak, to go the son of x. 8 a-1 These are the names of the five arrows of god of love whose incarnation ayh was. 21. 9a भाणुमायदेवीणिके उ, to the house of सत्यभामा, the mother of prince 279. 12 1 4 rifà tang 9-The Brahmin who has visitod our house is in reality, a demon; that is why he eats so much and is not still satiated. XCII 1. 12-13 जइयहुं etc-Both रुक्मिणी and सत्यभामा gave birth to sons at one and the same time. The maids of both went to go to announce the ४० [ महापुराणु VoL. III ] - 309 XCV ] The Mahāpurana birth, but as your was sleeping, one maid sat on the side of his head and the other on the side of his feet. But got up and saw the maid who was sitting at his feet; that maid (of faut) then announced the birth of a son to ofaut, and your said that that son would be the heir-apparent. 6. 1 नेमि informs बलदेव how द्वारावती would be burnt and how कृष्ण would meet his death. 8-10. The story of the 97943 in outline, and of the atceteriat. 14-15. Previous births of the cas. 18. 6 Previous births of af, beginning with that of a fass. 21. 7 a The story of ब्रह्मदत्त, the twelfth and last चक्रवर्तिन्. XCIII 1. 8 a great at-The wicked demon is no other than $83, who caused several guils to Arufa, destined to be 94. The chronological order through which the souls of Hyfa, and 848 passed must be noted, and it is मरुभूति, वज्रघोषहस्ती, सहस्रारदेव, रश्मिवेग or अग्निवेग अच्युतदेव, वज्रनाभि, अवेयकदेव, आनन्द, आनतेन्द्र, and पार्श्व; कमठ, कुकुटसर्प, पञ्चमनारक, अजगर, मिल, षष्ठनारक, सिंह, ARF and Aftur. Of these only first two births of each are treated in this संधि. XCIV 1. 12 spoo, the other, i. C., the elephant वज्रघोष. 4. 21 Stagecanis, plucked by another, or fallen from tree; as the elephant had taken the vows, he does not do injury oven to trees. 12. 12–13 The narrative of any begins with this linc. XCV 1. 15 a forgott-According to the Digambaras, here did not marry and hence the Poet says that he did not fall in love with beautiful ladies. 2. 66 होतउ आसि पुरूरउ णा-महावीर in his earliest known birth, was a forester named पुरूरवस्. 5. 36 HACTRE-gerate was first a 4 and after death became a god. 12 b igata mai, the twenty-five principles of the aict system. 310 Notes [XCVIII 8. 16 HEHICU I. C., मरीचि. 14. This 9697 recapitulates some of the previous births of the lion who was to be तीर्थंकर महावीर. XCVI 1. 13 a frazita, lion who controlled his tongue. 10. 9a सम्मइ कोकिउ-महावीर was named सन्मति by gods. 15 वीरणाहु- ATATA gate to asara another name, viz., ak, because he was found to be fearless in the presence of a huge snake. 11. 1 fugchom, on sceing a young boy, i. c., a&Ara Aerats. XCVI 7 The poet gives here the story of 775a1, the daugliter of king चेटक. 4. 4 a fazayif& faufen-5491, the wife of the merchant, became jealous of fat as she possessed all the qualities such as beauty, youth etc. of a rival. She suspected that at would soon be her rival. XCVIII 1. 1.1 l, sorg FF TAE :47 fari—The monk gave to the forester all rules of conduct and told him that there were no other rules of conduct than those mentioned by him. Jorns on the head is regarded as most prominent characteristic of an object. Compare the surfF17717. 2. 10 a fiziraffa FresHi-The forester took a vow that he would not eat the flesh of a crow. 8. Ga मच्छंधिणिहि वासु उप्पण्णउ-According to Hindu mythology व्यास is the son of RTT from a fisherwonan; but according to Jain view he is the son of a princess of the मत्स्यदेश. 9. According to this 7597, king 72of art had several sons and seven daughters. Of these daughters, Fat was the eldest and most beautiful. Her sisters were married to famous kings, c. g., प्रियकारिणी was married to सिद्धार्थ of कुण्डपुर and was the mother of महावीर; मृगावती was 311 CII] The Mahāpurāņa given to शतानीक; सुप्रभा was married to दशरथ; and प्रभावती was married to उदायण of सिंधुसौवीर country; and चेलणा was married to king श्रेणिक. 10. 10 a वोद्द is probably the Sother outh Indian word used by the Poet. It means a bull. IC The whole Samdhi is devoted to the life-story of जीवंधर. 3. 3 a पहुदोहउ, प्रभुद्रोहकः, hating the king. 5 6 ब्रहिउ, an instance of insertion of thi, where it is not to be found in the original Sk. word: Compare हेम. अभूतोपि कचित् IV. 399. The whole Samdhi is devoted to the story of 782the pupil of सुधर्मस्वामिन्. 8. 3 b दहगुणियई चत्तारि, four hundred years. CI The life-story of itfame forms the subject of this Samdhi. CII The dark future to be followed by a golden age is the subject-matter of this Saindhi. 13. The text of the last कडवक, particularly aftery bis somewhat confused. I think पुष्पदन्त's first version is as given in the printed text, and is supported by my best ms. K. The portion in A and P is clearly a later addition, of course by the poet himself, but the order of lines is not quite logical. I propose the following version of the amplified text from line :) : पडिवण्णियपरिपालणसूरहु होउ संति भरहहु वरवीरहु । होउ संति बहुगुणहिं महल्लहो तासु जि पुत्तहो सिरिदेविलहो । एउं महापुराणु रयणुजलि जे पयडेव्व सयलि धरायलि । चउविहदाणुजयकयचित्तहो भरह परमसम्भावसुमित्तहो। -
Notes
[CII
भोगलहो जयजसवित्थरियहो होउ संति णिकणिरुवमचरियहो ।
होउ संति णण्णहो गुणवंतहो
कुलवच्छलसामस्थमहंतहो।
णिच्चमेव पालियजिणधम्महं
होउ संति सोहणगुणवम्महं ।
होउ संति संतहु दंगइयहु
होउ संति सुयणहु संतइयहु ।
होउ संति बहुगुणगणवंतह
संतहं दयवंतह भयवंतहं।
जिणपयपणमणवियलियगन्वहं होउ संति णीसेसहं भन्वहं ।
This passage now conveys to us the following information:aas was
the son of भरत and was charged by his father to publish the महापुराण. भोगल्ल,
the second son of a, looked to the charitable establishment of the king
'or of wa, and was a sincere friend of the poet. Oroot is the son of a who
held the responsibilities of the family and so naturally succcoded his father.
शोभन and गुणवर्मन् are णण्ण's sons and had pious tendencies. दंगइय and संतइय
are probably the poet's assistants. Lastly comes a general mention of the
noble and pious men.
14. 12 O My Ms. P reads छसय छडोत्तर कयसामत्थे, but is not supported by
K, nor by A, which latter, in my opinion, is the youngest of the three
versions known to me. It is likely that there may be still younger Mss. of
the work as mentioned by Pandit Premi in his article : महाकवि पुष्पदन्त.
313
ADDENDA ET CORRIGENDA Kadavaka Line Incorrect 9 1 Correct तुहुं धम्मरुहजुत्तेहि माणिउं 13 last 2 4 Page 8 26 34 40 40 42 48 48 51 55 63 65 76 13 Foot-Notes 16 Foot-Notes 19 2 Foot-Notes 7 12 धम्मरह जुत्तेहि णिणि करह मारणावाञ्छकेन भाइसहोयरु भणति 4 10 last 2 10 5 2 6 13 1 19 मारणवाञ्छकेन भाइ सहोयरु भणति अस्ताचे जस जस जरसंघ कंस जस अलियल्लहि जसोए विसकंधर °छिण्णउं कण्हें वघरु वारिणी बंधव अच्छोडिओ अण्णेकु गेहिणि कुबेरदत्तहु 1 82 112 120 12 अस्ताघ जसजस'. जरसंघकंसजस अलियलहि जसोएं विसकंघर छिण्णउ कण्हे °वइधरु बहरिणी बंघव अच्छेडिओ अणेकु गेहिणी कुबेरंदत्तहु 8 23 1 10 8 129 133 15 17 11 192 196 1 10 12 12 198 288 16 -311-
No text on this page.
No text on this page.