Canegie Mellon Univeristy
Prakruta Shabda Pradipika
Front matter
No text on this page.
గసు.
శ్రీ హయగ్రీవాయనమః
శంభురహస్యాఖ్యపు రాణాంత గణతం
శవికావ్యాది ప్రశంసాపరమ ఈ ధ్యాయ చతుష్టయం
మనల్లూరు సజ్జ కుతా
రతా కొ చార్యాం తేపోసి
Frrrఫల్లీ సృసింహశాస్త్రికృతా
ప్రాకృత శబ్ద ప్రదీపికా
మడరిశాణఫాల వెంకి టా
టాచార్యవిరచితం
సవ్యాఖ్యానం రాఘవయాదపీయాఖ్యమనులోమ
విలోమ కావ్యం చేతిత్రయం
శ్రీమన్మహీశూరపురీ మధ్య విద్యోతమా నదివ్యరత్న
సింహాసనారూఢశ్రీమచ్పామరాజెండో స్థానపండిత
తాదృశశాతాచార్యసాహ్యెస సంశోధ్యపరిష్కృత్య
తాదృశమహా రాజూగ్రి తెన
ధర్మాధి గారిచక్రవర్త్యయ్యంగార్యేణ
మహీశూరపురీచుధ్యవర్తిన్యాం
విద్యాతరణ్ణి శ్యాఖ్యాయాం స్వీయ
ముద్రాక్షరశాలాయాం
ముద్రాపితం సద్విజయ తెతమామ్
ఇదానీ మేరనూల్య మధణ రూప్యం.
సroo.
S
రాతలు
రూ. ఆ విషయ వాక్యదీపికా ..3 C 3 ... K 0 .. 0 G C అత్రేదా సం సిద్ధ స్యూత పుస్తక క్రయ క్రమః పిరా. వేదాంతవిషయం రామకృష్ణ దీక్షితీగు వ్యాఖ్యాసహితా అద్వేశపరిభాషా హెమాద్రి ప్రాయశ్చిత్తా ధ్యాయః వైద్యనాథీ హయశ్చిత్త కాండ: సకృష్ణభట్టీయ గగాధరీయ పంచలక్షణీ సామాన్య రుక్తిబంగాళపత్రాణి "కృష్ణ భట్టీయగ దాధరీయపత తా కృదం కౌంతత్వ బోధినీ స్వరవైదిక సుబోధిన్యా సహ సవ్యాఖ్యానచంద్రాలోక శతాలంకార ప్రకరణమ్ వాలీకి సూ త్రాగియు ” షడ్బాహచంద్రికా శ్రీ కాత్యాయన సూత్ర వ్యాఖ్య ప్రాకృత మంజరీ సటీకాఛ్ఛాయా ప్రక్రియం ప్రద్యుమ్నానంద నాటకమ్ సటీకాచ్ఛాయాప్రక్రియం వెణీ సంహారనాటకం నవ్యాఖ్యానం ముద్రా రాక సనాటకమ్ సచ్ఛాయ యం భారతనుంజం జరణ్య ప్రాకృత కావ్యం సటీ కారిశాణఫాల వేంక వాచార్శకృత్తర చ వూః సటీక వరదాభ్యుదయాఖ్య హస్తిగిరి చంపూ? సవ్యాఖ్యాన షట్సగణ యాదవాభ్యుదయమహా కావ్యం సవ్యాఖ్యాసషట్సగణ నేషధ మహా కావ్యం సవ్యాఖ్యానహంసను దేశ కావ్యం ప్రథమాదిదశమసగా లత రఘువంశమూలం ఏకాదశాధ్యాకోనవింశసగా F౦త ఘువంశ మూలం సప్రమాణసనసచక్రవర్త్యాఖ్య గ్రంథః సప్రమాణ ముగరథశాంతి కల్పత్రయం సప్రమాణ సర్వ హయశ్చిత్తమహాసంక ల్పౌ కర్నాటక భాషా తక కృష్ణకధాసార సంగ్రహ శ్రీమద్రామాయణు స ప్రశాండం సమహిమాది గ్రంథం సీతాకల్యాణ ,పట్టాభిషేక చిత్రషటసహితం సుందర కాండము త్తమపతాం 4 మధ్య మపతమ్ | 0 X ... ... C ... Moh .
శ్రీహయగీ వాయనమః . శ్రీశముఖరహ స్యే కవిశావ్యాది ప్రశంసన ప్రారమ్భః, కుమార ఉవాచ- కవిః -A కవిః కావ్యం చలొ కె ఏం పరమం శ్రియ సాంపదమ్ ! కథితంభావతా దేవ పృష్టుకౌతూహలంహిమె 1 ) Isx కవికీ దృశశ్చయం కింకావ్య ం దృశంచతత్ | తయో శ్రేయస్కర త్వంచ కథంబూహిదయానిధే A G H ఇతిపృష్ట స్సభగవాం సైనతీ హస్తయన్నివ | శమ్భురువాచ :- సాధుపృష్టంత్వయా తాత సుప సన్నామతి స్తవ ! బుద్ధిమానసియత్కావ్య మహిమశ్రవణోద్యతః 23 || శూయ తామభిధాస్యామి చి రాదవపి 'తొభవ ! నాథః వాదంవదా మ్యెష కథంచిడపిమా నద | 8 | గుణశౌమ్యం సువృత్తాధ్య మలంకా రైరలంకృతం | దొషహీనంధ్వనిమయం కావ్యం యః కురు తెమహల్ ! నఏషజగతాం వంద్య : కవిర్నామమహామతిః | యదాహికవి తాంకర్లు ముద్యు త్తే యంవిచక్షణః | | తదావిష్టస్సరస్వత్యా తన్మయోభవి తాకవిః | యద్యత్క-విర్వద త్యెష వచోగుణగణా జ్వలం 1 2 3 సర స్వత్యావిలాసోయం ససతాతన సంశయః | సాక్షాత్స గస్వతీదెవీ కవి రేషమహామ తే 1 0 I మత్యః బుద్ధిర్న శార్యాస్తి న్య థాచా ర్యెతథా కవా | కవిస్సా జాత్పరం దైవం కవిస్సాడాతరాయణం | F | కవిరే వరరావిద్యా కదిరేవ పరొగురుః 1 న రాజన్యొన వైశ్యశ్వనచశూద్రః కవిర్భవేత్ a no || విపళ్ళు చి?క విరిహ శృతి రెవనిదశఃనం | ఆద్య 8 కవిస్సభగవాక్ కవిత్ప్రహ్మాపితామష మహః | an I కవీనామగ గణ్యో సౌ వాలీకి స్సమహామునిః ! కవిర్వా సొమహా తేజా కవిస్సభృసనంద నః | 0.3 1 శతిసృతిషుఖేనైవ కవి త్వేసము ఆ అమీ | నా దేవాం శోదదాత్యన్నం నావిష్ణు సృథివీపతిః | 03 | నానృషిఃకురుతే కావ్యం శంభురహస్యమ్ నా రుదిక 9మపాఠకి 8 | శాంతొ దాంతొజితకొధ సైజస్వీ వాగ్విదాం వరః | no : నపుష్మాణ దెశ కాలజ్జో గుణదోషవిచక్షణః ! సుధామ యెస్సువృత్తాఫ్ట్వేర్వచొభీజల జణగ తొంముదం | o | యఃకరోతి మహా బుద్ధి క్విజా నీ హీ దృశంకవిం | ఏతస్య వాగ్విలాసోహి నీదోణ పొగుణ మెమురః | ntr || సొలం కొరోథ్వ నిమయ శ్భం దొరూపశరీరభాక్ ! మహాపురుషవృత్తాధ్యోయ స్తత్కావ్య పచ 4 తే || ౧ || నగరాణr"వ శైలతుః చంద్రాక్కొదయవణ | ఉద్యానసలిల క్రీడా మధు పొనరతోత్సవైః || ౧ ! విపలం భైర్వి వా శ్చ కుమారొదయవణం నైః | మంత్ర మ్యాత ప్రయా ణాజి నాయకాభ్యుదయైరపి! or || అలం కృతమసంక్షిప్తం రసభాననిరంతరం | స గైడ్ రనతివి ఏకైక శాస్రవ్య వృత్తగణాజ్య లేః || 90 | సర్వత భిన్నవృత్తాం త్రాగు పెతంలొకరం జు కం | కావ్యంక్ ల్పాంతర స్థాయి కల్ప తె2 నల్ప భూతయే || 20 || మ హా కావ్యమిదం తాతయైన కేశ్ఛిద్యణ నైర్యుత , 1 సాలంకృతిగుణాఢ్యం య ద ప కాన్యం తముచ్యతె : 2 : అదొష సణనత్కావ్య నుల ం F• రైకల కృశం | రషాన్వితం కవి?కుర్వ నీ - తిండ్లీ తించవిందతీ! 33 స్తృతిగ్వ్యతీత విషయామతిరా గా మిగోచరా! బుద్ధిస్తా త్కాలకీ జైయా ప్రజ్ఞా గ్లైకాలికీ సు - 1 st | ప్రజ్ఞానవ ననో వైషశాలనీ ప్రతి భాం విదుః | ద్వేగతం నీగి రాం దేవ్యా శాస్త్రంచ కవివ శ చ ! - X # ప్రజ్ఞాపజ్ఞ త యోగద్యం ప్రతి ఖోద్భవ మంతిమం ! నతచ్ఛాస్త్రం నత చ్ఛిల్బం నసొవిద్యానసాక లా ! || జాయ తెయన్న కొవ్యాంగ మ హోభారొగురుఃక వేః | కవీనాంమానసంనౌమి తరతి ప్రతి భాంభసా ! యత్పొ తెన పయాం సీవ భువనానిచతుదశ | కావ్య మేవమహత్పు ణ్యం కావ్య మేవమహడ్యశః " • R SO { కావ్య మేవపరం శ్రేయః కావ్యా దన్యన్న విద్యతే | లేవం ద్యాస్తిమహాత్రాన సైజాంలో స్థిరలయశః | నేని బధ్నంతి కావ్యాని యేచ కావ్యేషుకీతి? తాః ! 'దేవంయస్త్పాతిళా శముఖరహస్యమ్ వ్యెన భగవంతం దయానిధి) 1 3) | కింనామతస్యలొ కె స్త్రీ దుర్ల ఛాంస్యాత్కదానువా | విద్య ప్రభువ నే కాన్యా న్నా న్యచేయస్కరం పరం || 30 || సంప్రాప్తి క్లెయ సాంపారంపురుషాయతకీతి తో 8 ! అహోభారతవ షెక్ ఏందుకంజ స్తమానుషం || 3-9 ; వినా సోదీ నసుకృతం కవి తాతత దుర్లభా | వ షె స్త్రీ భార తేమర్త్యా జాత తాభజంతికిం || 33 | కవి తాంప్రోక్తను శేయో వినొ నాస్యద్ధి సాధ సం | సుకృ నాంపరిపాక : కవి ఆ నాతసంశయః 36 ! చిరా దు పాజిక్ త పుణ్యం వినాశ క్తిర్నజాయతే | శ క్తిహీనాఃకథం కాన్యం తన్వ తెగ తు సూదన it 3 x ! కథ చిచ్యత్నవంత శ్చే న్నృణాంహా సా స్పదానితే | నలో భాన్న చమాత్సర్యాన్నే వా న్యస్య జిగీష 13 LI నవిత్తదా పొక్కా మా ద్వా కపి ఆలశ్య తేశ్వజిత్ | చాపు సేక శా స్త్రిషు శ్రమాదానికి నిరంతరం 1 3 2 1 కer" ఏ కోషే చ శ్లోకస్సర సో నైవశక్యతే | ఏకత సర్వపుణ్యాని కావ్య మేకత సద్గుణం : 3 ! తధాపితాని కావ్యస్యకలాం 70 నాహణం పొడశీం | యావత్సము స్తవేగా నా • పరనాత్సుకృతంభ వెత్ | - ! తొవది కేనప ద్మిన కృతెనలభి తెక 58 | అశ్వ మేధసహ సేణ యావత్పుణ్యంభ జెన్నరః | 80 { తా వదెకెనప ద్యేన కృ తెగలభ లేక పిశి | యావత్సమస్త వేదాంత చింతనా త్పుణ్యమాజు యేత్ | 80 | తొన దే కేస ప ద్యేన కృతేనలభ తే! విః | అధీత్యా ప్యఖలుశాస్త్రం య? కాన్యం నైనక ల్పయేల్ | 8-9 || ధి క్తస్య భాగ్యహీనస్య మానుషం జనభూతలే | ధరాణాము మోధమణః కావ్య మెవనసంశయః | 83 | సధమో ఘట తేయస్య సపరివ్యా మ్ని ఖేలతి | యథాశ్లోకమయైస్తోతైః పీ.గు తెభగవాళహగి: 180* నరథాశాస్త్ర సాహసైరశాంత ప్రస్తు తైరపి | శ్లోకా నెవన దాకు గ్యా క్షే రేవహరింస్తుయాత్ || 84 | ఏవం చేదు తన 'క క్రియో భవతి నాన్యథా | శ్లోకకృద్యః పుమాళ్ లో కే హరింభ జతి సంగతctii A | -- శమ్బురహస్యమ్ అహంశ్లోకకృది త్యేవ సప రెవ్యొమ్మి మోద తే | సర్వే వేదాఃపు రాణా ని సేతిహాసా స్తధాఖలాః || 82 | సృతయశ్చాపి విఖ్యాతా శ్చందో రూ పేణమానద ! సర్వాశ్లోకమయీ వాణీ ఛువ నెపుణ్యకృత్తమా 186 అశ్రావ్య మెవసుణ్ణి కాదన్యన్నొపుణ్య సాధనం | కేవలం ప్రస్తులైర్వా క్ష్యే రసా రైగ్నస్తుయాన్నరః || IF : దేశాన్వాభూపతీన్వాపి శృణు యాన్నాపి తాంగిరం | స్తుయాల్లో, | కైహరిం నిత్యం చూంవాపిశిఖి వాహన A Xo | ఇందా దీనమరాన్వాపి భూపతీన్వొవిచక్షణ | ఆ యు రారోగ్యమైశ్వర్యం జ్ఞానం విత్తం ఫలంబలం || 10 || యద్యత్సుఖ కరంలో కే తత్తత్రోప్నొత్య భీప్సితం | యెన కేసశా రేణ సు? గా స్పరికల్పయేత్ | 19 | కావ్యంశుర్వ్ బుధశ్లోకె స్సర్వే పూజ్యో నసంశయః | నిదొషు సగుణం పద్యం సొలం శారంవిచక్షణః |23 || కుర్వన్నెక మపిశీ మా న్వి జైన పుణ్యకృత్తమః | భూతానాప్రాణి న శ్శేష్టాః పాణినాం మతిజీవినః || 4 || సుతిమత్సునరా'శ్శేష్ణా న రెపు బాహణా స్మృతాః | బ్రాహ్మణేష్వప్య ధీయానా స్తేషునూక్ష్మధి యోనరా? || Xx F తేషు చప్రతిభామత స్తేషు శాస్త్రవిచక్షణాః ! తేషు కావ్య కృతొణకే తేషాంపర తరొహరిః || Xk || య త్సాధ్యంశ తసాహసే స్తపస్తప్త్వాపివత్స రేః | కా వ్యెనతదనాప్నోతి దేవ దేవం స్తువన్క-వి? || x 2 || హరింస్తునF హికా వ్యేన మోక్షమాప్నోత్యసంశ యః | స్తువన్నిం దాది దేవాంశ్చ నభౌడీం శ్చాపి భూపతీ" || xv || సర్వాధమా? నవాప్నోతి నాత) కార్యావిచారణా | అష్టాభిలో? క పొలానాం మాత్రాభిర్నిమిక్ తో నృపః I AF : సర్వ డెవమయోరా జా స్తన్యశిక వివ రైస్సదా | యావదిం దాది దేవానాం స్తుత్యాఫలమ వాప్నుయాత్ | Lo || తావ దేక స్వభూపన్య స్తోత్రణలభ తేకవిః| నా విష్ణుః పృథివీపాల స్తస్యస్తో త్రైణమాసద ! ఓం ! ప్రీణాతిభగ నాణ సాక్షౌ త్సంశయోనాత్రకశ్చన | సర్వ దేవమయంసాతా దాజనం | ఆనం దొపా. శమ్మురహస్యమ్ యోహిమానవః | Lak ₹కృతం మనుజంజానా త్యన్యస్తసాన్నమూ ఖర్ ధీ వికాసబ్బ కో... భూ పాముపకారకః ముషకారకః | ఓ3 సవి దృ లే .. Br. 5, 10 - 02' హామ తే | • యుష్మ :కీ హజ ్యం సంప - మ గ నృప్ || - ! మోకు C :పద " జైన వెనకా నకిల్. | రాజ్య + )ప్నోతి యశ్ళీ చూ " భువనేపు కృ త్తమ 8 || 2x || కవీ" సంగహ సస్య పరమోనన ఉచ్యతే | త్మవామాంకి తైది? వ్యైః కావ్యస్తద్వదనొగ్గల్, జ నం ఊహు ద్విజ తీయంధమః ముత్తమం | తె'త తెషామపక్ష స్తృతీయోధమః ఉచ్యతే ! 4 8 | సోయంతురీయోధ్యమః స్యాత న నొరథపూరణం ! కవినా సదృశౌరాణో రాజ్ఞాపి సదృశఃక వే? ||LV ! సర్వత సర్వదావత్స నషరోస్త్యుపకారకః | సమా తొసపితా రాష్ట్రస్స సఖా సహిబాంధవః | ఓF | సగురు దేశవతంవాపి నిజనామాంక - వ్యకృత్ | సర్వేషా పూజ నేయావా? భవితా సుకృతోదయః || 80 || తావా భవతి భూషస్య క వేరే సృ పూజ సౌత్ | పి తేవపగిచన్న స్యా దకు తీయ స్మపుత్ర . . ii 20 || మా తిషమూ సనీయశ్చ లాలనీయశ్చమి తషత్ | ఆచాగృఇవ పూజ్యస్యా శృదా ధ్యేయశ్చ దెన. త్ | 23 || ఆత్మ నామాంకితం కావ్యంయఃక యః పరిగల,యెత్ | సుగుణాఢ్యాపిన శా వ్యా శూదా ద్యైః కల్పి - కృతి? || 2 3 1 సురూపాప్యసరిగా హ్యా బు (గ్యసనకస్యకా | నళూ , ల్పిక గాయ్యా మపి కావ్యం గుణే ర్యుతం !! హనిళ్ళు నేపం స్పృష్టమపి సర్వం సొస్వతం | భాషాంతరకృశం కాన్యం నశావ్యంభ్పు , పి | 24 || కనుచి, తామణిశీ, మాస్క్వచకాచ మణిర్లఘుః | క్వనునీ US వాణీసా క్వను పొకృత వాగషి || 7 -- | క్వ నువద్దాం బుధిశీమా? క్వజల్పానీరసోహదః | జోషముష్టు నగచ్ఛా, వ్య మపి గీ ర్వాణ వాకృతం | at : శరీరల సుందర మపి సదృశ్యంశ్వీ శ్రదూషితం | సతి సంస్కృతళా వ్యెపి పొకృ తేయోనురజ్ఞ్యతి | PUJk | శమ్భ రహస్యమ్ త్యక్త్యాదివ్యామృతం స్వాదు స్వాదయేత్సకి దృష్ఠికాం | త్రిపులో కెషు విఖ్యాతం కావ్యం సంస్కృతవాకాయం # 26 || హిశ్వాసం పాకృ తైః కావ్యేః కథంమత్యణ : ప్రమాజుః యేత్ | దివ్య తేజోమయ భానుం జగ తొంచకుగుత్తమం | Jo | హిత్యాంధ శమసంకోను ఖద్యోతే నైవ వారయేత్ | సాలు కారేట్సున ధురై శ్లో, కైశికి వివరొది తైః || 10 || ప్రీయ తెభగవా నేత కిమ న్యేన ను త్తమః | వాక్చేవవధుగాళ్ల డు ప్రయోజ్యాధమూమి మిచ్ఛ తా || 12 | నారుఁతుక స్స్యొ దాతో పినప దోహకి మః ధీః | యయాస్యోగ్విజతే నా చా నాలో క్యాంతో ముదీరయేత్ I v3 ! ప్రియంవదయోగళం నృణాంకణ రసాయ నం | ఇహవాన్యత్ర వాతస్య నకి దాపిక్ష భళా జెల్ | TS || య స్తవీ త్మనపభ్ర షె స్సుశభై శ్ళా స్త్రశ్మి : | విధాయమడు 'F న్య స్తస్మాత్సుహృత్తమః | VX II యపతి డభ్యసము: తి కావ్యం కావ్యా విచక్షణాః | న తొ సంకీత యే క్కానె ప్రాణైః కంఠ : తైరపి I TE! స్వనామకీతః యేతా, వ్యె కప్: 'వ్యక చక్షుణః | సదా పాథను మానానాం నామాన్య పిచకీత - యెల్ # 18 1 ఆయు రారోగ్య మైశ్వ ర్యం జ్ఞానం పుత్ర. ప్రియంత థా | సర్వం కావృకృతిలో కే లత, తేకా వృకీతిక తిః తాః ! - | తటాకంధ నని గైపో బ్రహ్మస్థాపన మేవచ ! వనం దేవాలయః కాన్యం సుతశ్చ స్వగణ నానృణాం | | ముక్తి దొస్స ప్రసం తానా మహాపాలికి నామపి | ఏతాస్వప్యుత్తమం కావ్య సంత తిం విద్ధి కూనద || F• ! కా లెనహి అస్స గ్వా కావ్య నూకల్ప మె థ 'I | శివమపు పయా శాస్తే హ్యాకల్ప- కీ 3 విగ్రహా ! | Fol వసంత్యే వజగత్య స్త్రీ కి వయః కావ్యకీ తెః | గజాంపశ్చాద్విజ స్యాం ఫ్రి, ర్యోగి నాంహృత , వ్వెచః | ౨ || పరంశుచితమం విద్యా న్ముఖం స్త్రీవహ్ని వాజినాం | కావ్యేష్వంకిత నాచన స్పెవ్యం తే దైవ తైరపి | మహీ నదీ పవిష్టా నిరథ్యాంబూనీవ సౌవనాః | యధాగం గాంబు: స్నా - . | ఇమ్మ రహస్యమ్ నా ఫ్రూర పొషాభ వెన్నరః | F I నిజ నామాంకమాత్రేణ విపాపాళ వితాతథా | యేషాం కావ్యేషుక విభిర్లిఖ్యం తెయాదృశారుణ 8|FX | తక్షల్లో కేషులిశ్యం తె తద్గుణా స్లెసు రేరపి , కావెృష్వంకితనానూనొ యేన రాజగ తీత లె | FL # తేషాం స్పల్పన పి శ్రేయో భూయిష్టం సమయాద్భ వెల్ ! అనల్పంయవి చాణెమః క్రమాగ్భవతి తత్కృతం ! దత్తే మహత్తరుపుణ్య కావ్యం పారాయణాన్నృణాం ! కణాఃను దకరంశ్లాఘ్యం హృద్యం మధుర మేవచ | | సభామ విచుపొంక్వా పి నక స్యా పృవచనక్కల్ | యస్త దేతము పొద లె తస్మా స్పణ్యతమో న హి || FF A F వృషసుగుణ తన కీత్యం తెసాయ దాయ దా | తదా తదానృసస్యాస్యవధX , తేసుకృతాన్య లం | no H యదాయ దాహి కావ్యేషు దుభ గ త్వే నకీతృణ తే | త దాత దామహాంతొస్యవరణ, తే పాప గాశయః | Jon | త త్సర్వప్రయుల్నేన కొవ్వేసుమతిమాన్న శః ! పూజయి శ్వాకవిం సాధు నిజ నామవి లేఖయేత్ || ౧౨ | ఏతద్ధి పరమంధమూ మేతద్ధిపరమం యశః | ఏత దేవ పరంశ్రేయో నాత్రకా ర్యావిచారణ m | 0c3 x భగవాణసహరిస్సాక్ష దహంచాపి పితామ హః ! ఇంద్రాదయస్సు రాస్సర్వే హరిశ్చంద్రాదయోనృపాః | 108 | ఋషయఃపితర స్సాధ్యావో 2 లధయ స్తథా ! సర్వేపికవితాభూమ్నా ఖ్యాకానా న్యేన కేనచిత్ | nox i ఈదృశం కావ్యరచనా విచక్షణ మతింకం | దేవా అప్య భినందంతి శ్రేయో సేదద తేక్షణాల్ Inos ! పూజయెన్ని జనామాలక కావ్యకల్పన దక్షిణం | కవిం రాజా నరోన్యొ వా శేయస్కామో మహా ' జసం ! no. 1 మహోపకారికోలో కెక విరేవన సంశయః | యస్యవాచంసమాశ్రిత్య కీతి మంతొన రాశ్చిరా I nov : గుణోదగాక వేర్వాణీల వినాప్రఖ్యాతి కారణం 1 నా న్యతృశ్యామీలో కెస్మిత్ బ్రహ్మణాపిపరాత్మనః | non 1 ఖ్యాతిం స్వ గ? ఫలామాహుస్స రె ధమణ ఏదొనరాః | తద్యత్నేన క వేర్వాచాప 1 సమ్మరహస్యమ్ ద్య మయ్యానృపొత్తమః || ana t విపులాంఖ్యా ఆమన్వీ చ్ఛే దిహం ఖ్యా త్యాగతంభ జేత్ ! స్మశక్తిం సమతిక వ్య పూయేత - ని "దరాల్ ! త్నైరాఛరణ్వే ప్రేర నై రపిధ రాపతిః | సౌడు తర స్వతమూర్తిం కవింయః పూజయే స్పృపః | 003 1 ఆూసలేము కాస్త స్మైకల్యాణం నాత్ర సంశయః | ఉపాధ్యాయ దశాచార్యల చార్యాణాం శతం పి తా || 03 | సహసంతుపూనా, గౌం ఏపీరిచ, తె | కి వింద స్త్వయుతు మాళ్వన్నిజ నొమాంక - వ్యకృత్ యోదదాతి యశ, కాయమనశ్వరః | యః పర్చ జనామాంక కావ్యంక ల్పయ తేమహల్ H nox || త ద్వంశ్యాలు సమ న్యానిగుణా అపీమా నద ! అక్లేశే నేన సంరక్ష్యాయావ దాత్త బలం నృభిః || not y యథా యధాక్వం న్యాక్ష్యం తేమనుజాధి పై ః ! తథాత ధాస్వవంశోపి తే షాంలో కేభిన ధక్ తే || one || స్వనామకి లితశ్లోక వక్తారం యోనితో సయేత్ 1 3 స్య సర్వ పు గా పుణ్య మాయు షా సహన మాయుషా సహనశ్యతి | S ||వం శోషిత స్యన-బిరం పధక ప్రశతు సూదన ! తస్మాద్య శ్నెనతం నిత్యం పూజ యేదీప్సి జార్పణైః ! on # ఆరోపి భూ పతిజాణతు కవీందాన్న కోపయేత్ | మహ తాంకోప నా త్తేషాం తస్యశ్రీ ర్నాభివధఁ తే || 1901 ఋణతయే పాకృతేప కవీనామనపాకృతే | ఋణీసా జూదపి బ్రహ్మ ముక్తబంభోభ వేత్కథం ! n.en || శృణుయాదాదరా అమ్మ నామాంకి తము దారధీః | శాన్యంక వివరాఖ్యాత మర్చయకాలభ తేయశః I nen ఇదంరహస్యం పరమం సచాశుశ్రూషవెవ దేల్ | నకావ్య కృత వైరాయ వాస్తికాయనజాత్వపి ! .. | ఇత్యేతత్కవిన పెణపతిః తః | ఏలేషాం గుణాన్వక్తుం సమర్థాభునిమానవః ||193 కంచరనాథః వాటియంస్వల్ప మేవప్రదశి 1 కథయామ్యేవ తత్స ర్వం. కిమన్యచ్ఛకు మిచ్ఛసి | #9R : ఇతి శ్రీ శంభురూ స్యే నవ కంపనం గామ డ కుషపు తల ద్విశతతమాధ్యాసః a *** ముందు - విమాహాత ఉత్మ్యం సం.
శంభురహస్యమ్ - కాచ్యాప క్రమవిచార:... మావియెల్ కుమాగఉవాచ || కథితం భవతొ దెవ కవికార్య ప్రశంసన, 14, తు భూయోను పృచ్ఛామి సంశయం ఛత్తుగ రసి | | | కావ్యస్యో పక్ష మే కొలః కో దేశశ్చ సుఖ ప్రదః | కథ చోపక్రమె దేతత్కథంచానీ స | 9 || ఊక 9 మేచ కేనణా స్సుఖF% కేగణా స్తథా | కే శ బ్దాశ్చ మహా డెవవి స్తరా దూహి మేషభో || ? | శంభుః || శృణుపు ఆ వ్యూసు కావ్యస్యోపఠి మోయథా | సమా స్తిశ్చవి ధానం చతత్స ర్వంచన దాటుతే || 8 || కావ్యస్యా పక్రి మెశ్రీను శుభదంహ్యుత్త రాయణం ! యామ్య త్వశుదం పొక్తం కవికా వ్యెశయోరపి ! * a మాసొళ్ళుళాశ్చైశ చూఘవైశాఖాఃఫాల్లు సప్తధా! జావణ జ్యేష్టమా గొ? జాః శ్ళు భాయామ్యాయ సెపీచ HE || భాగోషాఢామీ సచై తక ర్కటశ్రావణ సఖా ! అధినూ సశ్చ షశ్చ విద్యా కౌవ్య ధోసదా శుక్లపక్షళ్ళుళ సోక్త, కృష్ణపక్షస్తు మధ్యమః | జయా భజశ్చ తిథ యః ఫూణాశ్చామాం వినాశుభాః | V i పక్షద్వ యేవిఘ్నకరీ సప్త మీ చత్రయోదశీ ! కూర వారాః పరిత్యో జ్యూస్సౌమ్యనారాస్సఖాన హా ! " || కావ్యారం భేధాశృవట్కం వైష్ణ నత్రయ మశ్చినీ | పూ ర్పొత్త రాశ్రయం మిత్రు మూల,హ సత్రయం శుభం ! no | దుష్ట యోగా పరి శ్యాజ్యా శ్శుభయో గాళ్ళు భావహాః | కావ్యోపకమణే గ్రాహ్యం కరణ: శుభ మేవహి | | దురుహూతః వ్యతీపా తావ మానీన్విజయేత్సుధీః | స్వస్య కాన్యెశ్వరస్యాసి ద్వావశాష్టకు జన్మ o # 09 | విసృజ్యఘశుభేల గ్నే కవిః కావ్యముపక్ష మేత్ | పాపా స్త్రీపస్థాయగ ఆ స్సౌమ్యాః కేంద్రత్రికోణ గాకి || 03 || యస్యత్సవ లగ్నే స్యా క్కా వ్యాపక నణాచ్ఛుభం | ఉపక్రమేచ్చ రెలగ్నే స్థిరల గ్నేసమాపయేత్ ! n. : లగ్నస్యోష్ట మశుద్ధిస్స్యాదారమ్ఫెనియమా A కమ్మరహస్యమ్ దిష | బుధస్యలగ్నహో రాంశవారదృష్ట్యాదయళ్ళు భా: 1 ox || వ్యాపకమత్యంతం తచ్చసొంగంభ వేఱ్ఱవాల్ | దైత్యా చార్య స్య సౌమ్య స్యాస్య స్తేనొపక్రమశిక్వచిత్ i at I సమాప్తిశ్చ మహాబాహో కావ్యప్యా వాహితత్వతః | ఏవంపోహపు రావ్యాసః కావ్య కాలస్య నిర్ణ యం | at A బృహస్పతి ర్మనశ్శుద్దె సర్వంకాలం శుభంజనే | దివ్య మే తేనదీతీ రే దేవ దేవస్యసన్నిధౌ | nv | ప్రోగుత్తరముఖళీ మా న్కా వ్యాపక్రమమాచరేత్ | వణ్యా నాంచఫలంవ | శృణుపుత్రకసా దరం | or a "వ్యాగమ్ళే ప్రయోజ్యానాం యధాహంమునిసమ్మ తం , సమీర హుతభుద్ధాత్రీ జలమ్యోమగుణాన్ని తాః || 90 | పంచ పంచవిఖా గెన దశవగాణ స్తతఃపరం | శుభకాంతిమృతి భ్రాంతి భీతి దొభూతజాళిక మాల్ : 20 నిషేధావాచక్కొకార శ్చాకార శ్చావిశాఖ్యదః| ఈ భ్యామూభ్యాంచను కై మమృల్పన డైకార్యకక్షయం ఏశారః శానుదఃఐక్త ఐకారొవాక దాయకః | ఓ కారొమోక్షదః పోక్త ఔ కారణీప దాదయకః 1 _93 || కవాగ్యాద్యచతుర్వణః శ్రీ దాశ్చాంత స్వకీతీ దః | చ సుఖ ప దౌజస్తు మిత దొయ్కో శుభప్రదః || 28 || శోభయంచట రౌఖిదం డళ్ళుళంచాశుభంతుడః ! శోభౌమంతస్సుఖిందత్తా కలహంధోదధౌసుఖం | BX A అని షేధా శంకొనసు ముదంసుఖభయెపఫౌ 1 బొమృతింభౌమ హాక్లేశం మో దుఃఖంయశియంతథా ! - | రోదాహంలోవ్య ధాంవస్తు వాగా రోగ్యాయురు త్తము | శస్సుఖంప్కో సుఖంకు ర్యా త్సస్సుఖంసం జ్వు రంహళ్ -98 | ప్రయచ్ఛతిక్ష స్సమృద్ధిం కావ్యాదౌసహితా అమీ ! శుభదోప్యశుభోవణః స్సంయు కః క్షం వివాఖలః || 90 | వాయ్వగ్ని భూచంద్రదివాకరాశ్చక్రమేణవగాణక్షర దేవతాస్స్యుః | ఆవణజా వ గాంధియ మైతృమీ రా ఇదేద్వైతీయేదనలారసౌచ IF I భౌమా ఉవలో హలఓ తృతీయ శ్ఛాంద్రా ఋవవో నళఔచ్చతుళం: 1 national శముఖరహస్యమ్ సొరాల్ కారొత్తమశాస్తథైవంపంచాశదణాం ఋషి ఖిస్సుగీ తాః |30 1 శ్రియం విదాహం హం ధైర్యంచ లక్ష్మీం తేజఃక్రమాదమీ | వణా ణ దిశంతి గా వ్యాదౌ ప్రయుక్తాఃకవినాథయోః || 27 | ఇత్యాహవిబుధాచార్యో య ధేష్టం చవిచార్య తాం | ఏవంవిమృశ్యక వినా కావ్యార మ్ఛేస్త్రీయ జ్యతాం | 33 || కవినాయక కావ్యా నాంశుభావణ శ్శుభపదః | ఆ ఈ రెపరిశుద్ధాశు నాయకోభూతి మృచ్ఛతి | 33 || అన్యథా దొషబా హుళ్య ముభయోస్స్యాన్నసంశయః ! న్యస్తాః కావ్య ముఖేవ భోః స్త త్త ఎంతమాత్రయా 1 36, I కతు: 8 కారయితురౌతుః కల్పయంతి శుభాశుభం | దేవతావాచకాశ్శబ్దా యెచభ ద్రాదివాచకారి : 3 x1 తెసర్వే నైవనింద్యాస్సులో లిణపీతో గణతోపివా కారళ్ళుభత ప్రోక్త శ్రీ శారస్సర్వ సౌఖ్యదః # 32 | కారస్సంపదందల్లె • కారొ– శుభ నాశనః | @V.కారఃపుత్రపౌత్రాధ్య దాయీస్యాన్నాత్ర సంశయః 8 32 g కావ్యారంభే ప్రయుక్త ళ్ళె చీరో రాజ్యవృద్ధి దః ! ఏవంవాచ శాశ్శబ్ధా స్సర్వేసర్వశుభప్రదాః || 30 | ణ విచారొత్త నకత వ్యిక దాచన | నగ్వ శ్రేయస్కరెల్యూ నామ థెయేమహత్తరే || 3F ! అశుభ స్యకథావాపీ కానామత్వం విచారయ ఓంకారశ్నాథశబ్దశ్చ ద్వా వెతొ బ్రహ్మణఃపుగా 9 80 | కంఠంభిత్వా వినిర్యాతౌ తనోన్మాంగళికావుభౌ | అన్యయాన్య వ్యయాం లక్ష్మీ ప్రయ క్రానివితన్వతే | Un Rదూర్వాక్ష రఫలాంభోజ ముఖశబ్దాశ్చ సౌఖ్య దాః! అథాతొగణశుద్ధించ ప్రవక్ష్యామియథాక్రమం ! 69 {మ్యర స్తజభ్న సుజ్ఞాస్తు గణాఅష్ట స్మృతాబు ఢీ | బుధగ్రహోభూమీదైతో మరణ స్త్రీగురుశియం ! 83 | విద్యుచ్ఛీ స్తను తేనిత్యం సగశానయు తొ పిచ | యగోట్టేవతాశాలీ శుభ శుక్ర గ్రహ స్మృతః | 6 | సోయ మాదిలము ధాధాన్య ధనసంపత్స డొభ వెల్ | తగశాన యతస్స్యా చ్చే ద్విషమి అన్న పత్క పే. 1 X ! నేతుశ్పాప్యము నందల్లె బాత్ర గణత H .
. 23 అందుకు || శమ్భురహస్యమ్ కార్యావిశారణా ! స్వణ మ ధ్యమలమూకగణోవహ్ని దేవతః కుజ మహ్కో శుభంద త్తే శుభంతుసలోత్తరః | శనిగ్రహో నీలవణః స్సగణా వాయు దేవతః || 12 | సుదూ? గమనండ త్కౌంతృగురు కవి నాథయోః ! రగణోత్తర తాంత్రే యదికూర్శా భీతిపః | Kvu తగణో ఒంత్య గురుల శ్రీ ప్రదస్వాకాశ దేవతః | గురు ) హోసితచ్చా యః కేచిత్తమశుభ విచుః ; or | జగణాధ్యమగురూ రొగదొ ఆగ్రహ్కోరు | ఆదిత్య డెవ తస్సోయం తగి జెనయు తళ్ళు ? యు తళ్ళుళు || 10 యశః ప్రదస్స్యాద్భగణ గణ స్సీ కౌంశుగ్రహ దేవతః | స్ఫటి " ముఖ గు రు? కృష్ణ యోగాకు భీతి దః ; xn | సర్వాధాకన్న కొద గ్యా , లఘ్య్వు దేవతః | హరితాళ సమచ్ఛాయో గణానాముత్తమోత్తమః అస్యశుగహహీనత్వా అశ్చిచ్ఛకు గణాపిన | దేవ శా శుభదా యస్య తస్య స్యాత్సౌమ్య శాసదా | x3 | కూ రాచ దేవ ఛాయ రుసు స్యర్యంగణ స్యహి | గణ కావ్యే శయో మైకా తీం విచారో త -ృతి) | x8 | భాస్కరాంగార కౌలభై శ్వేతౌశుక్రనిశాక రౌ | పీ తొబుధను రాచార్యో కృష్ణ స్సాద్ధిశనైశ్చరః || xx | నగ్రహోన చన క్షత్రం న రాశీర్నచదేవ తా | నానహాకాశ రచి, తాపి ప్రయో గేనగణ స్వతు || X 2 || సగణాదౌ ప్రయుక్తస్తు దుష్టనణ శుభోభవెత్ | అ యః కాంచన తొ మేతి స్ప శాస్పణ వేధిఎ8 || - 2 | గణానాం రకాజ్యేష్టా పూర్వాషాఢాచకృత్తికా | స్వాతీపుషోత్త రెచైవ మృగ మూఢాచరోహిణీ | xv | వ్యర్ సజభ్నసంజ్ఞానాం సర్వేషాంచ యథాక్రమం | వృశ్చికశ్చధను మేళ పౌ తూకర్కటకౌహరిః || 27 | వృషభ శ్చేతివిథేయ గణానాల రాశయఃక్రమాల్ | నకు ఈ రాశియో గస్తు వివాహేయాదృశోభవేత్ || Lo 8 కవికావ్యేశ కావ్యా వాంతా దృశశుభాకృద్భవెల్ | మంగళా థాంభిధా నెవా దేవ నామాంక నేప చార్యొష మే
శమ్భరహస్యమ్
1 to 1 గణానదూ జ్యేషణ శ్చ దేవతాభిష్ఠి - శనల్ I*****
ఇతి శమ్భుహ స్యే కావ్యాపకము విచారొ నామ
0 షష్ట్యుత్తండ్విశత మోధ్యాయః.
ఆ కావ్యా దానిప్రశంసా...
సమ్భర
గ్యా
సబ్య
గాణకల్పయే
వాచ -- ఏవంప చాగ్యసుశుభై సమ యేళుభవాని | సు
ముహుః శుగణం శుభవణ శుభోత్తరం ! ) | ఆదౌపయు
జ్య స్వాభీష్ట దైవ 10పిను యాత-2 ? | హు , యించభూమి ధ్యా
యె న దౌయి భాషధి || 9 || సర్వప్ ఘ్నోపశాంశ్య శకం : ష్వక్సేనంగ
ణా షాపిం | పరిప్యూ థాహ్య గుం పద్యారంభ సమాచ గేల్ | 3
నశ్వా చ దేవ - చా గ్యా స్పద్యే గాదౌ 8:3వం | స్వసంశవణr నుకు
ర్మాత్కెవి పొనుమా పతః || 6 | సత్మవి స్తనవంకు '్య తు-గా
త్కు మందన ) | కీ 18 యేళ్ల థనామధ కధాంభుసగాచ రెల్ !
సగా శ్వాసొల్లా సగుచ్ఛస్త దెపడె | వ చ్ఛేగాణకు
T' వ్చే పుచసప్తు I • ప మ || - ! దశ ద్వాదశవాటి ఘాణ వ్యావ
దిష్ట మ పివా | కాన్య య క్రిమ కృ్వ మంగళాంతం సమాప
యేత్ || 2 || శును గే, శుభేదా రెశుభే " శుభలిప్సయా | ఉపక)
మః సనూస్మొశ్చ పూ గ్వాష్ణ స్స్యాచ్ఛుభావవాః || 1 | పొయా హ్నో
మధ్యమపాక్ నాప గార్థః '
దాచిన , కావ్యారుభ సమాప్యొశ్చ
గ్నాగ విశిష్యకే | || సౌమ్యహో రాళ్ళు తొ పొ కాః బు:హో
రాహ్యుష9 మె | వెగెసగ-థరచనా హెwig గి రాజగౌ | nel
ఉద్దిళ్ళ స్వేఛ దేశంచే త్స్యముకల్పిశవాణాకృతిం ! తదాళుభ పి నేత
మాణ బాహ్మణాన్ఫొజతపః || ౧ సన్నిధౌదెన దేవస్య పతి
త్వాసకి లాకృతం | పూజయిత్వా చవిదప సదాశీః ప్రఆగృహ్యచంది
ర శమ్భుకహస్యమ్ దక్షిణాభిశ సంతోష్య విరచయ్య మహోత్సవం | అర్పయేద్దేవ దాళ్లే ప్రబంధం కి విసత్తమః | 03 || యదికు ర్యాచ్చ రాజాజ్ఞాంపుర స్మృ శ్య మహాకవిః | తస్య నామ్నాంకిశం కావ్యం తదాచాయం విధి సృనః! రాజావా రాజమాతొవా ధనికొవావిచక్షణః | యతీక వింకారయె తా న్యం సతుసంహృష్టమానసః || ౧x || ఆహూయసుక వింశళ్లుం శాంతం దాంతం మహామతిం ! పురాణ కావ్య వెత్తారం ఛందశ్శాస్త్ర విచక్షణం || DL || ఆలంకారవిదంధీరం పూజయిత్వా యథావిధి స్వా భీష్ట గ్రంథరచనాం కుర్పితిప్రాథః యేచ్చశం ; na | తాంబూలకుసు చూదీని దక్షిణం చస దాపయెల్ | తేన చారభ్యసల్ల గ్నే శుభ గ్రంథెన మాపి తె | 0 || అవిలం బేన రాజా యం గ్రంథసంగ్రహమాచరేత్ ! హితుంనవిలం బెత కావ్యేతుక వినాకృతే | OF ! అవిలంబళ్ళి , ఆయో మూల మవిలంబః పరంఘఖం | ఆదాన స్వప దానస్య కత వ్యస్య చక మఃణః H 90 | శ్రీమను క్రియమాణస్య కాలః పిబతి సంపడః | స్వపు రాలంకృతిం సమ్యక్కారయి త్వానృపో త్తమః | 20 | సభామపి పరి మృశ్య యథాహాక్ సనశాలినీం | ఆసూయవిదష స్తత కావ్యలక్షణ శిక్షితాః || 99 | విమత్స రాణసహృదయా గుణేక గ్రహణాను ఖా?" ! దయాళూకా సుముఖాన్యుక్తా? సన్ని షాద్యాస నేషు తా?|-13 స్వయం పూర్వముఖో రాజూ హ్యుత్తరాభిముఖోపివా | తథాముఖంగ మితత నిషాద్య పరమాసనే || 26 1 పూజయి త్వా క్ష తైర్మాల్యే ర్వ సైరాభరణైరపి | ప్రాంజలిస్సఖీ కైస్సాధణం శృణుయాదవధాన తః :- X | నాన్యతకశో? చముర్వా కుర్యాత్కవిముఖంగనా ! గురౌశిష్య స్య యావృత్తిస్తాం వృత్తిం సంశయేన్నృపః | - | ఎవం యథావిధిశ త్వా నిత్యంస భ్యేస్సహాధిపః | కృతేస్సమాప్తిదివ సేశా రయేతమహోత్సవం | 32 | కవేస్తుమంగళస్నానం కారయిత్వాయ "థాశ్రమం | స్వయం చమంగళస్నాతో న మాల్యాదిభూషితః!!...
శమ్బుగహస్యమ్ విద్వ ద్భీస్సహిత స్సర్వేస్తూర్య ఘోషపురస్పరం ! కవీందభవనంగత్వా నత్వాచార్య మివస్వకం || 95 : పాథశాయి త్వాథతంరమ్య శిబిశాగ జు ఘోటకొళా ! ఆరొప్య సాథగ థెన భేరీ నాదపురస్సరం || 30 ! పురం ప్రదక్షిణీకృత్య సభాంప్రాప్యాఖలైన్సహ ! తతొత్తుం గాస నెగ మ్యే చోప వెళ్యమహాక విం | 30 || శ్రీత్వాసంథం సమగంతు త త్పాదానవ జంచ | గంథే మూం ల్యైశ్చధూ ప్రేశ్చ దే పైశ్చాపియుధా క్రమం 1 3-9 || పూజయిత్వాగతస్థిత్వా గంధ నాధోమహాక చేఃము కాహా రాంగుళీయాది దివ్యాభరణము త్తమం || 33 | వాసాం సిచవి చి త్రాణి సువణ మణిద క్షణాః | తాంబూలం తాంబూలం చ మర్ప్యాస్య గా మా? దద్యాదమత్సరః ; 38 || యావతీయస్యశ క్తిస్యా త్తాపద్ద ద్యాదు దారధీః | నచలోభం కుర్వీత దాతుంసుక వయెక్వచిత్ || 3 x {రా మో రామాయణంఠ త్వా స్వపు త్రాభ్యాము దారధీః | ద్వాత్రింశత్కో టిసంఖ్యాకం సువణ్య త్న సంయుతం | 32 | పురావా లీకయె హౌదా చ్ఛిష్యద్వా ఇతి సళుతం 1 0 వైశంపాయ వాచు ద్వారా రతాఖ్యానము త్తమం || 32 | గ్రామాన సేకాన న్నాని ప్రదాయజన మేజయః | స్వణాః భి షెకంకృతవా నాస్గా నెము ని మేము రె || 30 | తేనతుష్టాభవ ద్వ్యాసః కవీనాము తమకవిః | ఏవమ న్యేనృపాఃపూ ర్వం పుణ్యశ్లో కామహాక వీణ" | 3F | అతిశ క్తిస్వనామాంక కావ్యక కానతొషయ? | స్వోత్సవుతం విజానీయా దాజా కావ్యమహో త్సవం || 80 | అనశ్వరొయశఃకాయో రాష్ట్రాంగ్రంధ ఉదాహృతః స్వ శక్త్యధిక మేత స్య జీవి కాంపరికల్ప యేల్ | 60 : మహోప కారకిర్తా రం కవింయ త్నే నపూజయేత్ | బాహణా భోజయేత్పశ్ఛా త్పుర్ జాభీష్టసిద్ధయే | 89 | దక్షిణామాల్య తాంబూ లైరర్చయే ల్యాణా విధీ | ఆశిపొవాచయి త్వాతుతాణ సర్వాశాపణ మెత్తతః ! 83 : సౌ ఫ్లాంగహణతింకుర్యా న్నిల జగిక విసన్నిధౌ | నచశూదకృతం కావ్య --
నిజ యాంకకా
ర.
వ్యామకం
శామ్బురహస్యమ్
మాదదీ శనృపోత్తమః | 18 || యన్మానయంన పూజాహ స్సయారి
విద్వచ , ఆ కె | యధావి ఊహోత్స: స్స్యాత్తథా కావ్యోత్సవంచ రెల్
అశి, మే ఫసహ సాణి నాగ పి శతానిచ || 8 |
నృస్న కలా) నాహుళాంతి పోడశీమ్ | సర్వ సంత యోగస్కా-న్య
సుతనతో భువి
it iఖ్యానంలభు తేతి చ
భ వెల్ | మేపు 2 - ఆహా నేఖ ! సిద్ధాస్వానానృపాః | 82 ; క
తిన్నాను గెణ్యా, పినా గ్రంధా? క ందు " | నా చూపే తేషాంనా
శ్రీపతి చ్చరిం తు రూరతః || 80 | కోటి
"టి సుజ్ఞా ప్రకు గ్యావ్వా
రువాభ్యుద రెనగ 8 1 నిజనామాంక కా వె: వినానఖ్యా - మహతి |
F ' వె ఖనిజ నా మోంకీ హీయే నువినాయకాః | త ల ముపదే
శ, తెషా.కి .చిదృశోభన్ | x3 |
N) | యేపు కర్నన్యకావ్యేషు కీతి?
తా:భివృపాళి | తెషామచంద్రతో గార్క, యశసుర్వత్రి భాసతే
OUM నవీయి హాశాని ధీ నానఃభ కాపతిః | ; కీ ్యం తేరుసు "
ధి కజ్జ వధ రాతి లే || * 9 n త్రివీ మనసు దేహ : 2 నా కావ్య కి విప
భూ ! విఖ్యాతి. నలభై యాతొ ప్రాప్నుచూ ం న సద్గతిం | 19 ||
అతస్సర్వప్రయత్నేన శైయస్కా మోత్తమః | కారయ్విత్త
మువ్య : 'సంపూజ్య చ మహాకీ విం || YS || ఆపద్బా నవ - సఘణం
ధ్యసా, న్నా తన శయః | ఇ త్యెత మన బ్యాగం కావ్యా దాసస్య, మే
భవం | xx 1 కచ్చిచు సంసావధాన . కిమునిచ్ఛోకుమి చ్ఛసి ***
ఇతి శంభు రహస్యే కావ్యా గౌన ప్రశంసా నామ
షట్ షష్ట్యుత్తరళబృశతతమోధ్యాయః
ప్రాకృతాదిభాషా ప్రశంసా -
కుకూర ఉవాచ - శ్రుతం కావ్య స్యమాహాత్మ్యం త్వత్తో ఒ ఖిలజి
శంభురహస్యమ్ గద్గురో ! అమాంసంశయః కశ్చి ద్బాధ తేతంనుద ప్రభో ! - | భా షాంతరకృతం శాన్యం నశ్రావ్యమవదద్భవా వాx | అనింద త్ర్పాకృతీంభా షాం ప్రశంసత్సాంస్కృతీమపి || 9 | వ్యామిశ్ర కాణాంజీవాతుర్బా రత్యాబాలభాషితం ! ప్రకృతిఖ్యాయ తెభాషా సాకథం నింద నాస్పదం య ద్యౌషా 2 పివినింద్యా స్యాద్వి దుసంహృదయంగమా ! న్యామిశ్ర కా గొం కావ్యానాం మన్యేస తైవదుర్లభా | 8 | య ద్యెయోగహిళా లైన స్యా న్నాదద్యాద్రాఘవ స్తి మాం | వసిష్ఠవిశ్వామీ త్రాభ్యాం యశాఖ ①షుసుశిక్షితః | * ! శ్రేష్ఠ్యం శాస్త్ర సమూ హెషు ప్రాస్తో వ్యామి శ్రకేషుచ | ఇతి ప్రాచేత సే నైష హ్యాది కావ్యె ప్రశస్యతె || గష్ట్యాణ వసా భాషా తదభిజ్ఞాన వైభవం | రామస్యన ప్రశం నేత్స నా శ్రీకి భంగవాన్కవిః || 2 || య మేష భగవాన్కా-వ్యేనవిగహ్యణ కథా రుచిః | ఇత్యాహస ప్రశం సేత్కిం తస్య వ్యామిశ్రకజ్ఞతాం | 0 | త దిమంసంశయాంభోధిం తవ్వచళ్ళవోమిక్ శం | యథాత రేయం సర్వజ్ఞ తథాకురుకృపాంమయి ! - || శమ్భురువాచ --! శ్రేయాన్వ శ్సైష తేప్రశ్నో యఃకవీనాంరసాయనం | యద్వివకురహం తాత త దెవాపృష్టవానసి || no | నమయా ప్రాకృతీ భాషా నింది తాసాధుసం మతా | యావాదెవీ ముఖాంభోజ నిస్సృతం ముగ్ధ భాషితం : an | న చిప్రియ ఆభగవతః ప్రాకృతం సంస్కృతాదపి | ప్రొడో కేరపి హృద్యం హి శిశూనాంకలభాషితం || 9 || "వినిం దెదీమాంభాషాం భారతీ ముగ్ధభాషితం | యస్యాః ప్రచేతసః పుత్రో వ్యా కర్తాభగవానృషిః | గాగ్యణ గాలవశాకల్య పాణిన్యాద్యాయధషణ యః | శబ్దరా ఫేస్సం స్కృతన్య వ్యాక రొమహత్తమాః || 18 | తధేనప్రాకృతాదీనాం ష డ్భాషాణాం మహామునిః | ఆది కావ్యకృదా చార్యా వ్యాక రాలొక విశ్రుతః || ౧x | యథేవ రామచరితం సంస్కృతం తేననిమి? తం || డ్రైవప్రాకృతెనాపినిమిF తంహిస తాంము దే || ot | యావత్స స్ళూ శమ్భురహస్యమ్ తభాషాయాః ప్రాశస్త్యంభువివిద్యతే | జావతాకృత భాషాయాతి పిప్రో స్త్యమివ్య తే 108 n శాకల్య పాణిన్యాదీనాం వాలి కెశ్చయ ఖాము నే8 | న తారతమ్యంతద్వత్స్యాత్తద్వ్యాకరణ యోరపి | ov ! పాణిన్యాద్యైః క్షిత త్వాత్సాం స్కృతీస్యాద్యణోత్తమా| ప్రాచేతసత్యా కృత త్వా తొకృత్యపితఖో త్తమా | oF | యన్మయాప్రాకృతంగ హ్యణ ముక్తంత ుననిందితుం | కింతు సర్వబుధశ్లాఘ్యం సంస్కృతం తత్ప్రశంసితుం | 90 || న తావతా ప్రాకృతీపొభాషా దూష్యాక దాచ న | వాలీ కెర్వచ సొందేవ్యా కొమాదీనాంచ సమ్మతొ ! 20 : నాహకామాంధ్రకాణా? టమాజ రాద్యంహిభాషితం 1 అపభ్రంశం విజానియా శొకృతంతున తాదృశం 19 : శతౌతున మైచ్ఛిత ఇత్యేత దపియడ్వ చః | తదనాషణ వచాం స్యేవ ని షేధోన్నాషణ మ ప్యహో ! -93 1 ప్రాకృతం చాషణ మె వేదం యద్ధి వాలికి శిక్షితం | త దనాషణ0వ దేద్యోవై ప్రాకృతస్స్యాత్సఏవహి : 981 అపభ్యంశ త్వమేతస్య యత ) క్వాప్యుచ్య తేయది | తత్సం స్కృత ప్రశ : సాయై కె వలంనతువస్తుతః ; - X | తతాజ్ఞాః ప్రాకృతంభాషాల కా ప్యా వ్యా మిశ కేముహుః | ప్రయంజ తేసతాంప్రీత్యై సంస్కృతెస్తుల్యక క్ష్య యా ! -94 | పక త్రాతుల్యకక్యుల్వే ప్రబంధేస్యాత్య్ర వేశనం | నసం స్కృత పాకృతయోర్యధైవ ద్విజశూద్రయోః | 20: తస్మాత్సంస్కృ తతుల్యేవ ప్రాకృతీ చాపిభారతీ | మాన్య తెశాస్త్రతత్వష్ఠః కీమతత్వ జ్ఞభాష తైః |1 - 0 | ముగ్ధగంభీరమధురం సంస్కృతాదపికోమలం | కేననాద్రీయ తే కావ్య బంధాయపాకృతంవచః 1 OF I నానావ్యాక రణ.పి కావ్య తత్త్వాథం వెద్యపి | వ్యామిశ్రాకేషు కావ్యేషుము న్యా దప్రాకృతస్సచేత్ | 30 | అపాకృతంరూపకంచె న్నిగణాంధకుసు మోపమం | భామ రైలవవిద్వగ్భ రాస్వాద్యం నైవజాత్వపి || 30 | న తచ్ఛాస్త్రంనతచ్ఛిల్పం నసావిద్యానసౌకలా | నాసౌయోగొ నతజ్ఞ " | 1 . శీముఖరహస్యమ్ నం నాట కేయన్నర స్యతి || 3-9 || తత్కావ్యం చికీర్ష ణాం బుభు తూనాంచధీమ తాం | అవశ్యంపాకృతంలొహ్య యదైవశీలసం స్కృతం | 33 n ఏవ మేవవిజానీహి రామిడం చాపి భాషితం | వ్యా కర్తాసహిసర్వజ్ఞో యస్యాగస్త్యమహామునికి 1 38 | మాముద్ధిశ్యతప శ్చక్రే పురా. గస్త్యో మహామునిః | మయా ప్రదత్త విజ్ఞానొ థామిడీ ! వ్యాకృతిం వ్యథాల్ ! 3X | అగస్త్య ప్రాథక నాతుష్ట జహద త్తవరా ఇమాః | నాపభంశత్వదొప్కో) ద్రామిడీ నాంగి రాంతతః ! 34 | యథేవ సాంస్కృతీభాషా ప్రయుక్తాన గణ దాయినీ | ప్రాకృతీద్రామి డీ చాపి తథైవస్వగళ దాయి కే ! 38 | అతిఒ న్యాఃఖలుయా భాషా అంధ్రకణాఃట దేశజాః | అనాషణ త్వాదపభంగా ఇతి శాస్త్రవిదాం మత || 30 || తస్మాద్భాషాం తరీయాణాం కావ్యా నాందోషకీతః సం పాకృతాద్దామి డాచ్చాపి విభిన్న విషయంభ వెల్ | BF | ప్రాకృ తీశౌర సెనీచ మాగధీచమహామ తే | పైశాచీ చూళి గా పైశాచ్యపళం శఇతిక్రమాల్ | 60 | షడ్విజ్జీయా ఇమాభాషా ఆసామార్యాస్తు పంచ యాః | అషభంశశ్వదోషస్తునతా సాం మున్యనుగ్రహాల్ to! షష్ట్యా స్తుఋషి రేవాస్యా ఆపభ్రంశత్వ మూచివ్యా | అపభ్యంశత్వ దొష స్త న్నామ్నైవాస్యాః ప్రకాశ్యతే ! 69 | అంతిదూతుయథార్ణేయ నుప 4) స్మృతా ! త దేషానాట కే పా ర్యక్షేత్రం న ప్రయఖ్య 310 3 ఇత్యేత కృతాదీనాం భాషాణామపీ మానద ! పరిశ్లాహ్యత్వము క్తంతే కిమన్యబోతుమిచ్ఛసి ! EA I **************** ఇతి శ్రీమచ్ఛంభురహ స్యేప్రాకృత భాషాపరం నాడు సప్తవష్ట్యుత్తం ద్విశతతమోధ్యాయః..
శ్రీ హయగ్రీవాయనమః, ఆ ప్రాకృగశబ్ద ప్ర దీపికా హయగ్రీవచరణయుగళ, తత్సమాశ్రయే | యస్య సం స్తరణం నృణాంద్రా గజ్ఞానని వారక • 1 ) | రక్ష శాఖలలొకంత మక్షి దగ్ధమ నొభవం ! దీక్షితంధీవితరణే దక్షిణా మూతిక మాశ్రయే || ⓇV సజ్జయా ర్యతను జాః పండితవర్యాజయంతి తాతార్యాః | నరసింహ సచ్ఛిష్యః ప్రాకృత శబ్ద ప్రదీపికాంకురుతే || - | అధఖలు || శ్లో | ప్రకృ తెస్సంస్కృణాయాస్తు వికృతిః ప్రాకృతిమ తె త్యాది వచన ప్రామాణ్యాత్సం స్కృత ప్రథమవికృతి భూతాయాః ప్రాకృత భాషా యా: 1. | ఆద్యాపకృతి ప్రకృతి శ్చాద్యావికృతి పడేవాస్య త్యాది వచ నేస్సకలభాషా ప్రకృతి త్వేన తత్త ద్భాషా వ్యు త్పిత్సుఖిస్సల్వే రవ్యభ్యసనీయ త్వెపి నాటక స్యముఖ్యంగత్వేన కించ ప్రాకృత సూత్ర నిష్పన్నెంగా లాదిశబ్దానాం కావ్యేషుబహుశః ప్రయోగదశ నా చ్చ సంపూణణ సాహితీపొండిత్యనూ కొంతమానే రవశ్యమభ్యసనీయ త్వాతాకృత మధీయతాం సుఖబోధాయత ద్భాషాప్రభేదెషు శబ్ద రూపాద్యావశ్యకాంశ ప్రతిపాదికా పాకృతశబ్దప దీపి కావిరచ్యతే | తత తావత్ప్రథమంరూపకపరిభాషాక్ భాషా భౌదొవినియోగ శ్చ లిఖ్య తే. భాషాద్వి ధా సంస్కృతాచ ప్రాకృతీచేతి భేదతః | Fమారపాణి నీయాది సంస్కృతానం స్కృతామతా || ఇయంతు దేవతాదీనాం ము నీనాం నాయక స్యచ | విపక్షత వణిక్మూద, మంత్రి కంచుకి నామపి || లింగినాం చవిటాదీనా మనీ చానాం ప్రయుజ్యతా పళ్ళ తేస్సంస్కృతా యాస్తు వికృతి ప్రాకృతిమతా | షడ్భిధాసామ్రకృతీచశౌర సేనీచ మాంధీ | ప్రేచీ చూళికా సైశాచ్య పభ శ ఇతికి మాల్ | తతతు -- నాం మా ప్రాకృతశబ్ధ ప్రదీపి ప్రాకృతం స్త్రీణాం సర్వా సొంనియతంభ వేత్ ! క్వచిచ్చ దేవీx 7 మంతి రాజా దియోషి తాం ! యోగిన్యప్సరసంశిల్ప కొరిణ్యాలిపి సంస్కృతం | యేనీచాణకమఃణజాత్యా తేషాం ప్రాకృతముచ్య తే # ఛ దళింగవ శాంతద్వజేనానామితి కేచన | పొయేణ ప్రాకృత స్థా నే శౌర సేసే ప్రయుజ్యతే ! అథ మెమధ్య మే ఏపి శౌర సేనీ ప్రయుజ్య తే | ధీన రాద్యత నీ చేషు మాగధీవినియుజ్య' తె | రక్షః పిశాచనీ చెపు పై శాచీద్వితయంభ వెల్ | అపభ్యంశస్తుచండాల యవ నా దిషయజ్య తే | నాటకా దావపఛాంశ విన్యాసస్యాసహిష్ణనః | ఆ న్యాచుడాల కాదీ రూగధ్యాది ప్రయుజ తె || స ర్వషాల కారణవశా త్కార్యోధి షావ్య తిక్రమః | మాహాత్యస్యపరిభ్రంశం మద స్యాతిశయంత థా | చ్ఛాడనంచ విభ్రాంతిం య థాలిఖతవాచనం : కహచిదను వాదంచ కారణాని చ శ 3 | ఆవిధాఊకృతి భాషా భవేద్దేశ్యా చతత్సమా ! తద్భ వాచభవేధైశ్యా తత్ర లక్షణమంత గా | తత్సమాసంస్కృతసమా నేయాసం సహృతవత్మనా | తద్భవాసం స్కృతభవా 'సిద్ధాసాధ్యాతి సాద్విధా : ద్వివిధాయాశ్న శృసిద్ధ్యథణం ప్రాకృతం లక్షణంమతం ! - ఆథ సంధి ప్రకరణమ్... సూ || సంధి స్త్వప నే ! సంస్కృతొక్తన్సర్వస్సంధిః పాకృతెవిక ల్పె నభవతి || ఏక పద్తున | వాసఇసీ. వాసేసీ A అపద ఇతికిం | వ చ్ఛా | ఇత్యాది ! సూ | నయణ్ | పొకృ తేయణా దేశోనస్యాత్ యత్వావత్వయో వేవాయం ని షేధః!! ఋణవణ యోఃప్రాకృతే ప్రయో గా భావాల్ ! పహావళీలగుణా - పహూఅవఊడో ! ఏజః ! ఏదొలో స్పంధీర్న స్యాత్ | లచ్ఛీప ఆణందో | రుబా ఓఆ ఆఓ 'సూ | శే షెచ్య చః | యు క్తస్యలో పేయోవశిష్యతే సశెనః త పిన్న చిప రె అచ స్మం ధిర్న స్యాత్ | జొ” ఊరి కేసో ! వా ! చక్రవాళ శాతవాహనయో స్సంధిర్వాచ్యః | చక్కా ఓ ! సాలాహలో ! వా ! సుపురుషకుంభ
"
--
ప్రాకృతశబ్దప దీపికా
శారద్వితీయాదీనాంవావచనం || సూరిసొ. సుఉరిసొ ! కు భారో-
కుంభ ఆరొ || బీఓ! విఇఓ || సూ || తిజ: R.
* తిజృంబంధిన్కొచో
భీపి రేసంధిర్న స్యాత్ | హేలా ఇఇహ ! – ! ఇతి సుధీప్రకరణమ్ ||
-- అథ ప్రాకృతసామాన్య ప్రక్రియా
సూ! మవయాం | సంయోగేధోవత్వమానా నాం మనందంలో
పస్యాత్ | సూ! రవలామధశ్చ I -|| సంయో గెధోవతం మానా!
నాం ఉపరివరణ మానా నాంచరవలాంలొపస్స్యాత్ ! సూ || కగటడ
తడపఃక్కవోరు పర్య దే| సంయుక్త సంబంధినా ముపరిస్థి తానాం జి
హ్వామూలీయోపధ్యానీయయోశ్శషసా నాంచ లుక్న్యా స్స్యాత్ ||అదే
సూ! నొస్సత్ | శషసానాం సకారి స్యాత్ ! సూ | ప్రాయోలుక -
గచజతదపయతాం | అసంయుక్తానా మనాదౌవతణ మానా నామచఃప
రేషాం కాదీనాం ప్రాయోలుక్స్యాత్ | సూ | నాతః | అవణా
త్పర స్య పకారస్యలోపొ నస్యాత్ | సూ ! శేషాదేశ స్యౌహో
చోఖో?! సంయుక్తయో రెక తరప్య లో పెయోవశిష్యతే సశేషః | త
స్యసంయుక్తా దేశస్య చహకార రెఫవజిః తస్య అతః పరస్యానాదౌ వ
తమానస్య ద్విత్వ భపతి : సూ ! దీఘాన్న | దీఘాత్పరస్యద్వి
త్వం నస్యాత్ | సూ | అంత్యహలొశ్రదుదీ) శబ్దా హమంత్యహలొ
లో పస్స్యాత్ - శ్రదుద్వ జయిత్వా | సూ ! మోచివా || శబ్దానామం
త్యమకార స్య అచిప రేమోహస్యాత్ | రామమమలం. రామంతామ
లం | నూ | ఖఘకథ భాం | అసంయుక్తానామనాధోవతణమానానా
మదః పరేషాం ఖాదీనాం సస్యాత్ | సూ | లోపః | అచోచిప రేబ
హుళంలో పఫ్స్యాల్ + సూ | శోలు యవరణోది : 1 యవగశ
షసానాం లో పెవశిష్టానాంశషసానామా దెరచో దీఘః స్స్యాల్ |
దోదోను త్సాహోత్సన్న ఉచ్ఛసి II ఉదొరకారేణ సహదీమః
స్యాత్ ! శకారస కారకి పరయోః ఉత్సాహోత్సన్న శబ్రైవజం
H
1 సూ! ధ్యహ్యోష ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా యిత్వా ! సూ || అందుల్ # శభా నామం త్యమకారస్య బిందుస్యాత్ స్యూ ఋతొత్ ! ఆ దేఋకార స్యఅత్వం స్యాత్ ! సూ ! . " ష్టస్య తస్యాత్ | సూ ! చూస్కొర్నామ్ని | అనయో ర్నామ్ని ఖస్యాల్ 1 పొక్టరఖ్ : ఖంథో 1 సూ 8 తో ! సుయో గెప రే ఉతఓత్వం స్యాత్ ! సూ | Aః | క్ష స్యఖస్మాల్ 1 సూ || త్యోదైత్యే || త్యస్యచస్యా దచై త్యే | సూ ! కేవలస్యరిః " వ్యంజ నే నా సంయుక్త స్య ఋతోరి స్స్యాత్ | సూ ! దృశ్యక్సక్విని : ఆక్సక్విన్నంతే దృశిధాతొఋతొరి స్స్యాత్ ! నూ ! ధ్యశ్చతృప్పామనిశ్చలే ! -II నిశ్చలవ్యతిరిక్తానాం థ్యా దీనాంఛప్యాత్ ! సూ ! ద్యయ్య ర్యాంజ8 -- | ఏషాంజస్యాల్ షత్ || అనయోః ఝకారస్యాత్ | సూ ! తః స్యా ధూర్తా ధోటః | తః స్కటస్యాడధూర్తాదౌ | ధూర్తాదిః ప్రదశః యిష్య తె 1 సూ ! స్తః ; ధస్యాల్ H సూ || టక్తో? | ఏతయోః పస్యాత్ | సూ! నః | మస్యాత్ A సూ | ఇవయటికి 1 మయట త్యదయకా రస్యఇత్వంవాస్యాత్ | తమ్బమఇఓ ! తమ్బమఓ ! సూ 8 హెల్త ఫ్లైన్య స్యాత్ | ప్రహ్లాదః- cఓ ; ఇత్యాది ! నూ ! శ్మమ్మ సహా మస్తరర₹మః | శాదీనాం మా దేశః స్యాత్ స్మరర శిశ భౌవజ యి 'S ! సూ ! శృష్ణన్నత్స్నశృహెడ్జ్ 0① ః || ఏషాం… దేశ స్యాత్ || సూ ! వాసే | సమాసే శెషా దేశ యోద్వికత్వంవాస్యాత్ ! ఇఇగా మో | ఇఇగామో ! నదీగా మః ! ఇత్యాది || సూ | దిహొమీథ స్సే ! సమా సెదీమణ హ్రూ స్వామీధోబహుళం సః | సూ ! 'హ్యెహ్యోర్వా 'హ్యశ జేహాకారయ కారయోవ్యః త్యయోవాస్యాల్ | 'సహ్యః ! సయో! సజ్జీ | ఇత్యాది | నూ ! నిదు రీవా ! ఏతయోగంతస్యలోపోవాస్యా ల్ | నిస్సహో | సహో , నిస్సహః | డుస్సహో | దుసహా ! దుస్స హః | సూ ! దురొరలుకితు || దురిత్యస్య రేఫలో సె సత్యా దేరుతఊ ద్వాస్యాల్ | దూ సహోఇత్యాది || సూ ! అంతరిచ నాచి | అంతశణ జే - ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా నిదురోశ్చాచిన రెలో పొనస్యాల్ | అంతరప్పా | శిరంతరొ | దురు త్తరొ | సూ || హలిజ ఇణనా నాం | ఏషాలహలిప రేబిందుస్స్యాత్ | సూ ! టోడః | అసంయుక్త స్యా నాదౌవ "వతః మానస్యాచః పరస్య టస్య డస్స్యాత్ | సూ ! నగేశ్ న్తః | బిందొగ్ప ధ్యేః ప రేతస్యై నాంత్య స్యాల్ | సూ ! స్వరసృబింద్యమి | బిందావమి చప రేస్వరస్య స్ర స్వ స్యాల్ ! మాంసలః | మం సలొ | సూn ఘణనా | మఇనిమి త్తేయో వృద్ధిరూప ఆకారః తస్యాది భూతన్య హస్వోవాస్యాల్ | పవహో ! పవాహో | ప్రవాహః ! సూ || సంయో గే | సంయో గేప రేపూర్వ స్యపు స్వస్స్యాల్ ! సూ || త్వె దితః | సంయో ? ఏ రెఆ దేరి కార స్యవా ఏకొరస్యాల్ | సూ | ఫస్యభహోవా || అసంయు క్తస్యానా రొ వత్యమాసప్యా చః పరస్య ఫస్యభ కారహ కొరౌవ్యవస్థితవి భాషయా భవతః | రేఫశిఫయోభః ఏవ | ముక్తాఫలాదౌహఏవ || సూ | ఈః I ఆసంయు క్తప్యా నాదౌవతూ మానస్యాచః పరస్యత స్యక్షస్స్యాల్ ! సూ! అల్ టోనుడు గెఠఇతి సూత్రో కనిమిత్తాత్పగస్య డస్యలత్వం స్యాల్ (ఆ నుడు గే | ఉడుగ: ప్రదశణయిష్యతి || సూ ! సః || పూర్వొక్త నిమి త్తాత్పరస్య నస్యణత్వం స్యాత్ | సూ | ఆదస్తు | ఆ దేర్న స్యణత్వం వాభవతి 1 నరొ | 9రో : సూ ; బొవః | ఈ ఇతిసూత్రీయ నిమి త్తాత్ప తస్యబ స్యవస్స్యాత్ | సూ ! ఆ దేజః | ఆదర్యస్యజస్స్యాల్ | య మః | జమో | ఇత్యాది ! సూ! హస్య ఘోబిందొ! | బిందొఃపర స్వహస్య మావాస్యాత్ ! సూ || త్వథ్వద్వ ధ్వాంక్వచిచ్చఛజఝా ?1 త్వా దీనాం ప్రయోగాను సా రేణ క్రమాచ్చాదయస్స్యుః | సూ || అవిద్యు తి స్త్రీయామాల్ | అంత్యహలస్ట్రియామాత్వం నిత్యం స్యాదవిద్యతి | సూ || హూః | భోవాస్యాల్ | జిబ్బా || జీహా | జిహ్వా | సూ! పుం సౌజా తేజీ ద్వా | అజాతివాచినః పుల్లింగాల్ స్ట్రియాంజీ బ్వాస్యా తో ! నీలీ | నీలా | ఇత్యాది 1 సూ ! ప్రత్యయే | ప్రత్యయనిమిత్త | అల్లుడు ప్రొకృశబ్దప్రదీపికా, కోజీ చ్వాస్యాత్ | కురుచరీ | కరుఅరీ || కురుఆరా ! ఇత్యాది [సూ! హలోక్ | ధోతోరంత్య స్యహల ఆ గాగమ మస్యాత్ | సూ ! స్నమదామ శిరొనభోనరి | సొంతం నాంతంచ శబ్దరూపం పుల్లింగే ప్రయోక్తవ్యం బామక్ ! శిపస్ | నభస్ ఏతాన్వ జుయి త్వా | కక్షా ! నమో ఇ త్యాది ! సూ | శరదామల్ ! శరదాదీనామంత్యహలఅత్వల భవతి | సరఓ 1 భిసఓ | ఇత్యాది ! సూ ! లుగవ్యయత్య దాద్యా త్తదచక ! అ వ్యయాత్త్యదా దెశ్చపరస్య ఆవ్యయత్య దాద్యోరా దెరచ, బహులంలు క్స్యాల్ | 2ఇఆహు | ఇహం | యద్యహం ! ఆమ్ల అణోద్ధ | అమ్ల కొద్ధ | వయమన్యత్ర | అమ్రము ; అమము | వయంవయం | ఇల ఇవ | ఇఆవ | ఇతవ ! ఇత్యాది ! సూ! ఆతొడొవిసగణి! అకారాత్ప రస్య విసగణస్య డోభవతి | సర్వతః ! 'సవ్వఓ | ఇత్యాది కనూ!ఐచ ఏజ్ : ఐకొరౌ కారయో రేశారౌ కారొభవతః | జైలాసః | కెలాసో కాశిక కొసిఓ ! BE ఇఆ వైపృతసామాన్య పుకియా' శ్లో : ప్రొకృ తేనద్వివచనంసు ] జాంచోపపద్యతే ! యసాద్వివచన స్థానే బహుత్వం సూచోడితం | హలంత తానాంత్యహలాం సూ త్రైలో పాది శాసనాల్ | Wంగా నాం వైపరీత్యంచ సంస్కృతాతా కృతెభ వెల్ ! ద్వితీయాది విభ కీనాం స్థా నేవ ఫ్రీక్వ బద్భ వెత్ | చతు ధ్యాకా అపిషషీ స్యాన్ని త్య మెకబహుత్వయోః | ఆదథ్యేణ తు చతు థీక్ ప్యా దేక త్వెసావికల్పితా | వధాత్పరస్య జైఫానే వజ్జీ"డా ఇచవాభ వేల్-4( ద్వితీయాయా స్తృతీయాయాస్థా నేవాస సమీభ వెత్ | సప్తమీ చతృతీయాచ పంచమ్యాః కుత చిద్భవేత్ | వీప్పొథః శాత్నుప స్త స్తిన్న చిమశికుత ఉద్భ వెల్ || ) ద్వితీయాసప్తమీ స్థానే కుత్రచిత్సూత్రచోది తా | నియమోనాత నేభాషా పరసైపదినొరిహ ! శబాది ప్రత్యయా సొంతు ప్రయోగాత్రనసంమతః | ఏతత్సర్వంబహూగ్రంథాసూ
ప్రాకృశబ్దప దీపికా
త్రాణ్యాలో చ్యనిశ్చితం
చ్యనిశ్చితం |- || ఇతి విభక్త్యథాE: A
ఆధాజంత పుల్లింగసా ధారణశబ్లాః.
అకారాంతఃపుల్లింగో రామశబ్దః ||
10 రామో * 31 రామా * 001 దేరామ్మో దేరామ *
CBI దేరామా*101 రామం * 31 రా మె|
రామా* 3101 రా
మీణ ! రామేణం * 313 1 రా మెహిం| రామేహి | రామేహి *
X10 రామాహిలతో | రామక్తా | రామాఓ| రామాఉ| రామా! రా
మాహి * x 3 | రామాహింతో రామేహింతో రామాసుంతొ రా
మేసుంతో రామాహి | 'రా మహి! రామత్ | రామాఓ! రామా*
- 11 రామస్స * 2131 రామాణం గామాణ * an |రా మే 1 రా
మమ్మి * 2 |31 రా మేసుం, రామేము • పవం • కృష్ణముకుం దాదయు
అదొరాంతఃపుల్లింగస్సర్వశబ్దః
0/01 సవ్వో * 0 31 సవ్వె * oln| దేసవ్వ దెసవ్వొ:0|3| దే
సవ్వే * -9|9| సవ్వం * 931 సవ్వే 1 సవ్వా * 310 నవ్వెణం ! స
వ్వేణ • 3|3|సవ్వేహిం1 సవ్వెహి 1 సవ్వేహి *X|| సవ్వాహిం
తొ సవ్వత్తో సవ్పాఓ! నవ్వాఉ| సవ్వాహి * X 131 సవ్వా హింతో,
స వ్వేహింతొ సవ్వాసుంతో! సవ్వేసుంతో! సవ్వాహి! సవ్వేహి! స
వ్వత్తో నవ్వాడీ! సవ్వాఉ • 4|01 సవ్వస్స * 4|3| సవ్వేసిం | 'స
వ్వాణం! నవ్వాణ * 2 101 సవ్వత్ర, సవ్వస్పిం! సవ్వమ్మ! సవ్వహిం*
2 31 నవ్వెనుం] సవ్వేసు * విశ్వాద్యదంతశబ్దాడిన్నేయాః
పూర్వ శబ్ద స్యతు యదాసర్వనామ సంజ్ఞా తదాసర్వవల్ -తదభావేరా
మవల్ - ఏవమ న్యేషాంచి
ఆకారాంతఃపుల్లింగ స్సోమ పాశబ్దః
07 సోమవొ * 0 31 సోమవా * ఇత్యాది
రామవల్ - ఏవమ
మృత పాప్రభృతయః
ఏవం
ఆవాలు
ప్రాకృతశర్ధ ప్రదీపికా
ఇకారాంతఃపుల్లింగో హరిశబ్దః
70 హరీ * OB| హరఓ! హరఉ హరి, హరీ * 001 దె
హరీ దెహగి * 031 దేహరఓ దేహరఉ దేహరిణి | దెహరీ *
-1 హరి * 31 హరిణో హరీ * 310 హరిణా * 3131 హరీ
హిం|హరీ హి! హరీహి || హరిణో హరీహింతొ హరితాహ
రీఓ | హరీఉ • X|3|హుసుంతో హరీహీంతో హరితో హరీఓ !
హరీఉ * 4|0| హరిస్స! హరిలో ఈ 2 3 |హరీణ హరీణ2 2/0! హ
రిమి * 2 |3| హరీసుం: హరీసు * ఏవం కవ్యాదయః
ఇకారాంతద్విశబ్ద స్త్రీలింగేషుసమఏకవచనద్వివచనర హితశ్చ
03 దొణ్ణి! దు వె! బేణీ! దుణ్ణి! బిణి! దో! వే • ద్వితీయా ప్యేవ మే
వ-33 దొహిందొహిదోహిణి!మేహం|వెహి వేహీ*A Bచో
సుంతొ దొహీంతొ , దొల్త్ | దోఓ దొఊ| 'వేసుంతో, వేహీంతో వె
తో| వేట | వేట * 4/31 దొణ | దొజాం | వేవ్! వెణం * 213
దొసుంగి
దొసు, వేసుం| వెసు • త్రిశబ్ధి ప్యేవ మెవతిలిం గేషు సమః
౧3| తిణ్ణి *-9131 తిణ్ణి * 313 | Oహిం! తీహితీహీ |3 |తీసుం
తో, తీర్ధంతొ, తితో! తీఓ ! తీఉ • 413 | తిణం | తిజ్ఞ * 2 |3| తీ
సుం తీసు *
ఈకారాంతఃపుల్లింగ్ గ్రామణీశబ్దః ||
- సంబుధ్రాదేగామ
ఆ. శెషం హరివల్ | ఏవనగణీ ప్రభృతయః
ఉకారాంతఃపుల్లింగన్న మ్భుశబ్ద .
101 సంభూ * 013 సంభఓ | సంభఉ | సంభవో సంభుగో
సంభూ * Q| దేసంభు! దే సంభూ - 0131 దేసంభఓ! దేసంభఊ
దేసంభవొ దెసంభు” | దేసంభూ * 9/01 సంభుం * 13 | సం
భుకో! సంభూ * 30 సంభుణా * 313 | సంభూహీం | సంభూ
హీ! సంఛూహిం Xja! సంభు” | సంభూహింతొ సంభుతో
అm
-- కరిములు ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా సంభూఓ | సంభూఉ - 213 | సంభూసుంతో సంభూహింతొసం భుక్తో| సంభూఓ | సంభూఉ * 4 || సంభుస్స: సంభుతో * 213! సంభూణం | సంభూn * 2101 సంభుమి * 2131 సంభూసుం | సం భూసు • ఏవం గుర్వాదయః ఉకారాంతః పుల్లింగఃకోష్టుశబ్దః , ala కోటా! కోట్టారో * 0/3 కోట ఉ కొట్టజీ | కోట్టవో | కొ టుతో కోట్టూ కొట్టారా * 0101 దేకొట్ట! దేకొట్టార | దేకొట్టా రొ * n|3| కోట్టడి | దెకొట్టక ! దెకొట్టవో! "డెకొట్టుణా| దేకో టూ, దెకొట్టారా * -9|9| కోట్టార . * ||3| కొట్టుతో కోట్టూ* Blo# కోట్లుణా; కోట్టా రేణ| కోట్టా రేణం • 313 | కోట్టూహిం | కో జూహి | కోట్టూహి *X | | కొట్టులో కోట్టూహింతొ కొట్టుతో "డ్డూఓ | కోట్టూ ఉ | కోట్టారాహింతొ | కోట్టారత్ 1 కోట్టారా ఓ ! కొట్టారా ! కొట్టారా | కొట్టారాహి * A|BI కొట్టూసుంతో కోట్లూవీంతో 1 కొట్టుతో | కొట్టూఓ | కొట్టూఉ • 210 | కోట్టు స్స | కొట్టులో | కొట్టారన్న * 413 | కోట్టారాణం | కోట్టారాణ : కొట్టూణం | కొట్టూణ • 210 కొట్టుమ్మి | కోట్టారే | కొట్టారమ్మి * 218| కొట్టూసుం | కోట్టూసు * ఉకారాంతఃపుల్లింగ స్స్వయంభూశబ్దః 1–1 సం బుద్ధానిస అంభు - శేషంశంభువల్ - ఏవం ప్రతి భూప్రభృతయః ఋకారాంతఃపుల్లింగః పితృశబ్దః 010 పిఆ! పిఆరో * 0|3| పిఅవు | పిఓ | పిఆపో | పిఉణి, పి ఊ| పిఅరా * o|o| దెపిలి | దేవి అరం, దెపి ఆరో దెపి ఆర*03|దే పిఆఉదేపి అఓ దేపి అదొ దెపిఉణో దెపి ఊ దెపి ఆరా*910|పి అగం* 31 పిఉణ్ పిఊ! పిఅరా పిఆర్ * 310 పిడుగా | పిఆరెణ | పిఆ రెణం* 313 పిఊహిం! పిఊహి | పిఊహి పిఆ రెహీం! పిఆరెహిదీ |
ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా
అరేహి X1o| ఉణ్ణి పిఊహింతో, పిఉత్తో పిఊఓ పిఊఉ పి
ఆ రాహీంతో, పిఅరఠో పిఆరాఓ| పిఅరాఉ పిఆరా | అరాహి *
X |3| పిఊసులతొ | పిఊహింతో పిఉత్తో పిఊఓ | పి ఊఉపి ఆరాసుం
తో | అరెసుతో, పిఆరాహింతో షిఅరేహీంతో | పిఅరెహి| పిఆరా
హి పిఅరణీ! పిఆ రాట! పిఆరాట * 2 101 పిఉస్స! పిఉో పిఆర
స్స * 4131 పిఆ రాణం! పిఅరాణ • 2101 పిఉమ్మి! అరె పిరమ్మి ఆ
2 |3| పిఊసుం| పిఊసు | పిఆ రేసుం, పిఆరెసు • ఏవం బ్రాత్రాదయ
స్సంజ్ఞావాచినోఋదం తాః,
ఋకారాంతఃపుల్లింగళిక తృణ శబ్ద
ajn! కత్తా! కత్తారో * 01 | కత్తా రా ! కత్తఉ కత్తఓ! కత్తులో
కత్తూ కత్తవొ * appy దేశత్త దేక త్తారొ చేకత్తార • 03 | దేక
త్తారా! దేకత ఉ | దేక శఓ ! 'జెకత్తవో ! ఏకత్తులో | జకత్తూ •
101 కత్తారం •9క త్తా రెకత్తారా! కత్తులో! కత్తూ* 410 కరు
స్ప! కత్తుణ్ కత్తారస్స • 4 |31 కత్తా రాణం! కత్తారాణ * శేషం
రామనచ్ఛముఖపచ్చ | ఏవం నేతృప్రభృతయః.
ఏకారాన్తఃపుల్లింగ స్పెశబ్దః.
ajn| సేఓ * 0 31 సెఆ * ఇత్యాది
రామవత్
ఐకారాంతఃపుల్లింగో రైశబ్దః .
ala! రెఓ * ol3|రేe * ఇత్యాది రామవల్ .
ఓకారాంతఃపుల్లింగస్సుద్యో శబ్దః .
00! సుజ్జిఓ * + 31 సుజో ఆ * ఇత్యాది రామపల్ .
కారాంతఃపుల్లిగో గౌ శబ్దః.
101 గిలో ఓ * 0|3| గిలో ఆ • ఇత్యాది
రామవల్ .
* ఇత్యజంతపుల్లింగ సాధారణశబ్దాః . *E
స్రకృతశబ్దప దీపికా
ఈ ధోజంతస్త్రి , గసాధార
రణశబ్దాః.
కారాంత స్త్రీలింగో రమాశబ్దః .
GO గమా * ౧31 రమాఓ! రమాఉ। రమా * on 'దేరమా |
దెగమే! 'దేగమో * 03 డరమాఉదేరమాఓ దేరమారమం!
93 మాఓ! రమాఉ| రమా* 30 రమారమా ఇ!రమాఏ*313 ర
మాహీం రమాహి రమాహిః*x10రమాఅ రమా ఇ! రమాప ర
మాహింతో, రమత్తో రమా ఓ ! రమా* * *|3| రమాసుంతో | రమా
హితో రమత్! రమాఓ| రమాఉ • Li)! రమారమా ఇ| రమా
ఏ * 4131 గమాణం, రమాణ • 210 రమా ఆ రమాఇ రమా ఏ *
8131 రమాసుం! కమాసు * పవం సీతా, ఖామాప్రభృతయః
ఆ కారాంత స్త్రీలింగోజు రాశబ్దః
00! జరా * 013 | జరాఓ! జరాఉ | జరా | జరఆఓ | జరఆ ఉ!
జరఆ • 90 దేజరా॥ దేజరె • 93 దేజరాఓ ! దెజరాఉ | దేజ
రా! దేజగఆట ! దెజరఆఉ దెజరఆ "10 జరం జరఅం * 13
జరాఉ| జరాఓ| జరా! జరఆఓ | జర ఆ
ఉరఆ • 210 జరాఅ జి
రాఇ| జరాప జరఆఅ! జరఆ ఇ! జర ఆఫ* 331 జగాహిం జ రాహి॥
జరాఫీ 2 121 జరాఅ | జరాఇ | జురాప! జర ఆ ఆ | జర ఆ ఇ! జర
ఆఏ జరాహీంతో! జరత్ |జరాఓI జరాఉ | జరఆ హింతొ | జరఅత్తో
జరఆఓ | జరఆ ఉ * *13 | జరాసుంతో | జరాహీంతొ ! జర తొ జ
ఓ | జరా * L || జరాఅ జరాఇ| జరా ఏ| జరఆఅ! జర ఆఇ జరఆ
ఏ *4 31 జరాణం| జరాణ జరఆణం || జరణ * to wరాల జు
రాఇ జరాప, జరఆ అ! జర ఆఇ జరఆఏ * 2131 జరాసుం | జరాసు
ఆ కారాంత స్త్రీం లిగస్సర్వాశబ్దః,
4 101 సవ్వా అ! సవ్వాఇ! సవ్వాఏ * L!31 నవ్వేసిం| సవ్వాణం !
సవ్వాణ * శేషం రమావత్ .
అంగా
ప్రొకృత శబ్దప దీపి కొ
ఇకారాంత స్త్రీలింగోరు విశబ్ద
Min రు ఈ * ౧131 రు ఈఓ, రుఈ ఉ | రు ఈ * on 'దేరుఇ !
దారు ఈ * ౧13| దెరు ఈఓ! దేరు ఈ ఉ " దెరు ఈ * 10 | రుణం *
131రు ఈఓ ! రు ఈఉ; రుఈ * 30 రుఈ అనుఈఆరు ఈఇరు
ఈప * 331 రుఈహిం! రుఈహే! రు ఈహీ #x101 రుఈ అరు
ఈఆ| రుఈ ఇ! రుఈ ఏ| రు ఈ హింతొ రుఇత్తో గుఈఓ! రు ఈ ఉ *
* 13} రు ఈ సుంతో రుఈ హింతో రుఇత్తో ! రుఈఓ! రు ఈఉ • 41
"! రు ఈ అ! రు ఈఆరుఈ ఇరు ఈఏ * 4131 రుఈణం, రుఈణ *
|| రుఈ అ! రు ఈఆరు ఈఇరు ఈఏ • 131రు ఈ సుం! రుఈసు *
ఏవం మతిః, ఘృణిః ఇత్యాదయం
ఈ కారాంత స్త్రీలంగొ గౌరీశబ్దకి
౧0 గొరీ గొరీఆ * 031 గొరీ! గొరీ | గోపీఓ, గొరీఉ * of
| దేగొరీ దేగొరీఆ * 031 దేగొరి చేగొరీఆ దేగొరిఓ దెగొరి
ఉ * శేషం రుచీవల్ . ఏవం తరుణీ, రమణీ, ఇత్యాదయః.
ఉకారాంత స్త్రీలింగ స్తనశబ్ద --
0]0! తణు • 013 | తణూ ఓ! తణూ ఉతణూ * ఇత్యాది రుచివ
శ్. ఏవం ధేన్వాదయః
ఊ కారాంత స్త్రీలింగొవధూశబ్దః,
10 దెనహు * 013| దేవహూఓ దేవహూఉ దేవహూ నే
షం తనువల్ • ఏవం జంబూళి, తనూః ఇత్యాదయః.
ఋకారాంత(స్త్రీలింగొ మాతృశబ్దా జననీ వాచకః
m/n|మా మాఈ | మాఊ *931 మాఆఓ! మాఆఉ| మాఆl
మా ఈఓ! మాఈ ఉ ! మా ! మాఊట! మాఊఉ మాఉ ఊత్యాదిర
మావదు చివ త్తనువచ్చ
దేవతా వాచకమా
మాతృశబ్దస్తు,
ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా
on మాఅరా! మా ఈ! మాఊ *0131 మాఅ రామ్ | మారా
ఉ! మారా! మాఈఓ) మాఈఈ మాఈ | మాఊఓ మాఊఉమా
ఇత్యాది రమావదచివత్తనువచ్చ.
ఋకారాంత స్త్రీలింగః స్వసృశబ్దః-
019| పe * 0|3| సహఓ! ససాఉ| ససా ఇత్యాది రమావల్ ఏ
శం వనందృ, దుహితృ యాతృశబ్దాః
ఓకారాంత స్త్రీలింగొ ద్యొశబ్దః
na| జోఆ * n|3| జోఆఓ! “ఆఉ | జొఆ ఇత్యాది రమావత్ •
ఐ కారాంత స్త్రీలింగస్సు రేశబ్దం
101 ను రేe #03 | సు రేఆట | సురెఉ | సురెఆ ఇత్యాది ర
మావల్,
అత్యజుత స్త్రీలింగసాధారణశబ్దా:-
ఆధాజంతనపుంసకలింగ సాధారణశబ్దాః .
ఆశారాంతనపుంసకలింగఃఫలశబ్దః
001 ఫలం * 031 ఫలాణి ఫలాఇం!ఫలాఇ 001 దేఫల *
OB! దేఫలాణి! దెఫలాఇం | దేవలాఇ ప్రథమావద్వితీయా. శేషం
రామవల్ ఏవం వనాపయః
అకారాంతనవుం సకలింగస్పర్వశబ్దః
MI01 సవ్వఁ * 0131 సవ్వాణి | సవ్వాణం ఇవ్వాఇ, ద్వితీయా
ప్యెవ మేవ శేషంవుంవల్
ఇకారాంతనపుంసకలింగో దధిశబ్దః
oni దహింద
ka|3 దహిణి దహీఇందహీఇ 00|దే
డమీ * nj3 | దెడహీటి | దేదహీఇం| దెదహీ ప్రథమావద్వితీ
యా శేషం హరివల్ . ఏనం వారి భృతయః, గామణీశబ్లో దధిన
జనత్.
*
33
ప్రొకృశబ్దప్రదీపికా
ఉకారాంతనపుంసక లింగొ మధుశబ్దః
001 మహుం! మహు-* 03/మహూణి మహూఇంమహూ
ఇ 001 దేమహు *013| దేమహూణి దెమహూఇందేమహూ
ఖం ప్రధనూవర్వితీయా శేషంశము వల్,
ఋకారాంనపుంసకలింగః కతృణ శబ్దశి
0101కత్తారం *0|3| కత్తా రాణి| కత్తా రాఇం|కత్తా గొఇ "క
త్తూణి 1 కత్తూఇం! కత్తూఇ * n|9| దేకత్తార *013 దెకత్తారాణి
దెకత్తారాఇం| దేకత్తారాఇఆ దేకత్తూణీ దెకత్తూఇం! చెకత్తూఇం
ప్రథమావద్వితీయా శేషం పుంవత్
ఏ కారాంతనపు సక లింగొ 2 తి సేశబ్దః •
alo అఇసిం| అఇసి * 013 అఉసీణి! అఇ సీఇం! అఇ సీసం
ఇత్యాది దధివల్
ఇకారాంతనపు 9నక లింగొతి రైశబ్ద:.
oin అఇరిం| అఇ * 013 అఇలీణి! అఇరీఇం! అఇరీఇ ఇ
త్యాదిదధివ దేవ
ఓకా గాంతనపుంసకలింగొ తిద్యొశబ్ద
oln అఇజ్జు, 1 అఇజ్జు --* 0131 ఆఇజ్జూని) అటజూ ఇం! ఆఖజ్జూ
ఇత్యాదిదధివ దెన
ఔ కారాంతనపుంసక లింగొలినౌశబ్దః •
on అణుం! అణు * ౧31 అఇణూణీ! అఇనూఇం | అణ
బూం ఇత్యాదిదధీవల్
- ఇత్యజంత నపుంసక లింగసాధారణశబ్దా. ==
అపోహలంతపుల్లింగసాధారణ శబ్దాః
హకారాంతఃపుల్లింగొట్ఛజ
ప్రాకృతశబ్దప దీపిళా
౧|| లిహో * of B | లిహా ఇత్యాది
రామనల్ ఏవం అనడుహమ
భృతయు.
వరా రాంతఃపుల్లింగొ సుదివ్ శబ్దః
00సుదీ! సుదీఓ *3 | సుదఓ! సుదఉ| సువిలో సుదీ! సుది ఆ
00| దేసుది దెసుదీ| దేసుదిఓ, దెసుదిత * 031 దెసుదఓ| దేసుదట
దెసుదిగొ చెసుదీ| దేసుది ఆ * 01 సుదిం| సుది అం* 31 సుది
* సుదీ| సుదిఏ/ సుదిఆ * 3|all సువిణా నుదిపణం, సుదిపణ#313
సుదీ హిం! సుదీహిళా సుడీహిల
సుజ్జూహి ! సుజ్జూహి! సుజ్జూహీ |
X10 సుదీతో! సుదీ హింతో సుదితో సుదీఓ', సుదీఉ ! సుదిఆహీం
తో! సుదిఅత్తో నదిఆఓ ! సుదిఆ ఉ| సుదిఆ। సుదిఆ హీ * X 13 | సుదీ
సుంతో సుదీప్తితో సుదీత్తో | సుదీఓ| సుదీ | సుది ఆ సుంతో సుదిఏ
సుంతో సుదిఆ హీంతో సుదిపహీంతో సుదిఆహి! సుదిఏహీ | సుదల
శ్లో!! సుదిఆట | సుదిఆ ఉ, సుజ్జుసుంతొ సుజ్జూహింతో, సుజ్జుతో సు
జ్జిఓ! సుజ్జూఉ • 4 ||| సుదిస్స! సుదిగో! సుది అన్న • L|3 | సుదీ
ణం) సుదీణ | సుదిఆణం | సుదిఆణ • 217! సుదిమ్మి, సుదీ అమ్మి! సుదీ
ఏ * 2131 సుదీసు 0 సుదీసు సుదిఏసుం సుదిపసు సుజ్జనుం | నుజ్జును
రెఫాతఃపుల్లింగస్సుగర్ శబ్దః
Qjal సుగిగొ * n B| సుగిరా ఇత్యాది
రామవల్ ఏవం ను పూర్తి
ప్రభృతయః
రేఫాంతఃపుల్లింగశ్చతుశబ్దః - నిత్యం బహువచనాంతః
౧3| చ ఉరో! చత్తారొ| చత్తారి * పమద్వితీయా || చఉహిత
చఊహిం * 3131 చఉహి చఊహిం! చఉహి! చఊహిమX 31
చఊసుంతొ చఉసుంతో| చఊహీంతో! చఊహిళతో, చఉత్ చఉ
ఓ చఊఓ! చఉటూ ఊఉ * -18 | చరణం ! చప్ * 23 ! చ
ఊసుం! చసు, చఉసుం! చఉసు
--
ప్రాకృతః ప్రదీపికా
మకారాతఃపుల్లింగఃప్రశామ్ శబ్దః.
alol పసామో • 0|3| పసామా ఇత్యాది రామపత్ ఏవంపజ
మకారాలతఃపుల్లింగః కింశబ్దః
001 కొ* 031 కే * 10 కం * 5|3| 31 కా * 30 కిణం
కెణం! కేణ * 313! కేహిం| కెహి! కెహిక * * 101 కమా! కీప
కిడో కాహింతొ కతొ కాట! కాడ కా! కాహి * x 3 | "రాహిరి
తో కేహింతొ, కాసుతో కెసుంతొ ! కాహి! కేహి| కల్త్ కామ్ |
కాఉ * L!౧| కాస! కస్స * |31 కాస కేసి, కాణం! Fణ • 21
కథ, కస్సిం| కమ్మి, కహీం కాలవాచక
వక త్వే ! కఇ9 | కామో || కా
లా * 22 k కేసుం॥ కెసు
మకారాంతః పుల్లింగ ఇదమ్ శబ్దః
0/01 అం| ఇమో " (B || ఇమె • 900 ఇం! ఇణం ఇమం*
12 | ణే ణా!, ఇమే! ఇనూ • 3194 శాణం, శెణ ఇమేణం | ఇమేణ !
ణిణా! ఇమిణా * 3.131 శెహిం! నేహి హరి| ఇమెహిం | ఇమే
హి| ఇ మహి '! ఏహి * 417 || ఇమాహింతో! ఇమతో! ఇమా ఓ! ఇ
మాఉ| ఇమా! ఇమాహి| ఆహి ఈ 4 |3 || ఇమూహంతో ఇమేహంతో
ఇమాసుంతో | ఇమేసుంటె, ఇమాహి| ఇ మేహి | ఆహి | ఏహి ! ఇమ
| ఇమాఓ| ఇమాట * L|9|| అస్స: ఇముస్స, సే * LIB | సిం | ఇ
మేసిం| ఇమాణం! ఇమాణ * 7 10 | అస్సిం! ఇమస్సిం1 ఇమమ్మి ఇహ
23|| ఏసుం} ఏసు| ఇమెసుం| ఇమేసు! తెసుం! కేసు*
న కారాంతఃపుల్లింగో రాజశబ్దః.
Q10: రాజ రాజ రా ఆటొ * oB| రాఆ రాణా రా ఇ”
రాఆణో రాణా, "na| దేరాఆ దేరాఓ! దేరాఅ | దేరా
ఆణా దేరాయణ * 031 దేరాఆ దేరాయణా దేరాఇణో దేరాఆ
1
3L ణం| - ప్రాకృశబ్దప దీపికా తో దేరో ఆణాణా * on రాజం| రాఇణం, రాతణం * 13 || రాయణాణా రాణో రాఇణా! గా ఆణా రా ఆ రాఆ రాఎ? 39* రాఇణా రణ్, రాఅణా రా అణా రాఏణం | రాషణ! రాఆణే రాఆగేణ * 3/31 రాఇహిం! రాణహి రాఇహీల రాపహం రా ఏహి రాపహిత రాఆణేహీం! రాఆశాహి ! రాజహీం * Xin || రాఆణాణా రాఇ” రణో రాఆణి, రాఆహింతొ! రా | రాఆట గా ఆఉ| రాఆ రాఆహి రాణా హీంతో , రాతణ తో, రాజణాఓ, రాఆణా ఉ, రాఆణా రాఆణాహి * x 131 రాతి సుంతో, రాపసుఁతో రాజహింతో రాపహంతొ రాఆహి | రాప హి! రాఅత్! రాఆఓ! రాఆపా| రాఆణా సుంతో, రాఆణేసుంతో రా అణాహంతొ రాఆణే హింతొ రాఆణాహి రాఆణేహి | రాఆణతో రాయణాఓ| రాఆణా ఉ| రాఈ సుంతొ! రా ఈ హీంతో రాఇత్తో రా ఈఓ! రా ఈ ఉ * 4101 రోఇగో రణ్ రాణా” | రాఆణా! రాఅస్స! రాణస్స * 413 రాఇణం | రాణం| రాహణ! రాణా ణం! రాఆణా! రాతణం! రాఆణ • Ring రాఇమీ! రాఅమ్మి! రాతి శా! రాతణమీ! రాప • 2131 రాఈసుం| రాష్ట్రము ! రాఏసు ౧| 5 ఏసు! " రాఆణెసుం! రాఆనేసు * నకారాంతఃపుల్లింగః పూషగశబ్దః. 70 పూసో, పూసా, పూసాణా * 0 3 H పూసా పూసాణ ప్రూ సాహో పూసాణా” * Qin! దేఫూసా| దెపూన! దేఫూసో | దే పూసాణ! దెపూసాణా #030 దెపూసా| దెవూసాణ | దేపూసా గో దెపూసాణాణా * oil పూసం, పూసాణం * 2 | పూసి పూసొ! పూసాణె పూసాణా! పూసాణా * Blot పూసణా పూసా mణం! పూ సెణం పూసేణ పూసాణెణం, పూసాణ * 3|3| పూసే హు పూ సహీ, పూసేసాం | పూసొహం, పూసాణె హీ, పూసా
ప్రకృతశబ్ద ప్రదీపికా
శేహిం * x|9|| పూసాణ్! పూసాణాలో పూసాహింతో పూ
సత్తా ! ఫూసాఓ! పూసాఉ! పూ.స్మా ఫూ సాహి! పూసాణా హింతొ !
పూసాణతో పూసాణాఓ' పూసాణా ఉ| పూసాణం | పూసాణాహి "
*|B | పూసానుఁతో పూ సెసుంతో పూసౌహింతో పూ సహింతో !
ఫూ సెహి పూసల్1 ఫూసాఓ! పూసాఉ, పూసాణాసుంతో | పూ
సొణెసుంతో, పూసా శాక్తంతొ పూసాప్లైహింతొ పూసాణాహి !
పూసాణేహి! పూసాణమే పూసాణాఓ! పూసాణా ఉ • 4108 పూ
సాణి పూసాణా” | ఫూసస్స! పూసాణస్స * L|3| పూసాణం !.
పూసాణ! ఫూసాడోణ | పూసాశాణ • 2121 పూసేపూ సమ్మ! పూ.
సాణె) పూసాణమి * 13 || పూసెనుం| పూ సెసు | పూసానేసుం
వూసానెసు ఏవంమూ ధాE - యువా- శ్వా ఇత్యాదయకి
నకారాంతఃపుస్లీంగ ఆత్మణశబ్దః
3 in] అప్పణా! అప్పాణతో! అప్పేణం |. ఆ ప్పేణ | అప్పాణం 1
అప్పాణెణ, అప్పణిః| ఆప్పణఇఆ * B|2|| అప్పెహి | అప్పేది | ఈ
ప్నేహిత! అప్పానే హిం | అప్పాశాహీ | అప్పాశాహిలు ఏవమేవ,
రూపాంతరస్య అత్తా ఇత్యస్యాపి ఉభయ
యస్యా విశేషం పూషణశబ్దవల్ !!
ఇన్నంతానాం సర్వేషాం అంత్యహలోనస్య లో పేహరిషదూపం. షధీం
ఇత్యాది
రామవత్
భకారాంతఃపుల్లింగస్సుక కుప్ఛబ్దః.
alah సుకకుహో * 013 | సుకకుహా ఇత్యాది రామవత్
ధరాంతఃపుల్లింగ స్తత్వఛుచ్ఛబ్ద?
NIO | తత్తబుహో * n|3 | తత్తబుహా ఇత్యాది రామువల్ ఏషం.
నుయుధ్ సమీదె ఇత్యాతయః
జకారాలతఃపుల్లింగో భిషక్ఛబ --
001 భిసఓ * oB | భిసఆ ఇత్యాది
రామవల్
శబ్దస్తు పహోపహా
జమా! ప్రాకృతశబ్దపు దీపికా గకారాంతఃపుల్లింగ్ వెదవిచ్ఛబకి 0|9|| వేఆఏదో * 0|3| వెజవిదా ఇత్యాది రామవల్ ఏవం తత్వ వినాదయు. డకౌరాంతః పుల్లింగొయచ్ఛబ్దః on జా * 03.! జే. * -10p జం * - 3 || జై జా * 310||జి ఇం}, జెణ, జెణం * 331 జెహీం . జెహి, జేహి * X10 | 2 జాహీంతో 1 జతో | జఓ | జాఉ | జా | జాహీ * * I 3 !! జూ సుంతో జెసుతో | జాహీంతో, జె హంతో జాహి! జేహజత్తో జా ఓ! జూఉ • 498 జాస, జస్స * 413 || జాస! జెసిం| జాణం | జాణ• 2101: జడ్జ - జస్సి 91 జమ్మీ జహిం| ల వాచక త్వే | జాఇఆ | జాహి జాలా • 4 3 || జేసుం జేసు* దకారాంతఃపుల్లింగ స్తచ్ఛబి. 01 | సో| స #03 || 3 * 12-1 తం| ణు • 1313 | తా| * 3ing aణం! Jణ, తెణం! ణిణం 1 శేణ | ణెణం * 3|3|| తే హిం|, తేహి | తేహి * *10 తమా తొ), తాహిరితో తతో, తా ఓ, తాఉ తా! తాహి * *13 | తాసుతో తేసుంతో, తాహింతో తేహింతో తాహి తెహి! తతో తాఓ! తాఉ • 2100 సేతాస త సృ 3, 413 | సిం| తాసః తేసిం| లాణం! తాణ • 210|| తద్ధ తస్సిం తమ్మి! తహీం! కాల వాచక త్వె! తఇల | తా హే ! తాలా • 2 3 | తె సుం| తెసు: కె.సుం సు* దకా' గొంతఃపుల్లింగ ఏత చ్ఛబ్దః. 009 ఏసో! ఏస| ఇణ.మో! ఇణం • 031 ఏప * an || ఏఆం* 313 | ఏప!. ఏఆ +3jo! ఏఇణా! ఏపణం | ఏఏణ *-3|3|| ఏఏహిం! ఏపహి| ఏఏహి * Xj08 ఏతో ఏత్తా హే ! ఏఆహీంతొ ! ఏఅత్తో ఏఆట ! ఏఆఉ| ఏఆ| ఏఆహి * */31 ఏఆసుంతో, ఏఏసుంతో ఏఆహిం. --
ప్రాకృతశబ్ద ప్రదీపిక
తో ఏఏహంతో ఏఆహి| ఏఏహీ! ఎఆతా! ఏఆట ! ఏఆ* * 419 | సే
పఅస్స • 4 |3 || ko| ఏకసి! ఏero| ఏఆణ • 210 | ఏడ 'అఆమ్మి ఇ
అమ్మి! ఏఅమ్మి ! ఏఏసిం * 2 |3 || ఏఏసుం | ఏపసు
శరస్రో వృచ్ఛబయో ర స్తిన్నా స్త్రీ పుం స్యేవ ప్రయోగః
దళారాంతః పుల్లింగశ్శర చ్ఛబ్ద .
09 | సరఓ * 0/31 సరఆ ఇత్యాది రామవత్ .
ధకారాంతఃపుల్లింగొగ్ని మచ్చబశి.
10} అగ్గిమహో * 0|3| అగ్గి మహా ఇత్యాది రామవల్ ,
చకారాంతఃపుల్లింగోజల ముక్ఛర్జి:-
09 | జల ముఓ • 0|3 || జలముఆ ఇత్యాది
రామవత్,
పనం సువాకభృతయః
తకారాంతఃపుల్లింగోమరు చ్ఛణ్ణి.
o0| మరూ #03 మరవో! మరఉ మరఓ ! 'మరుణా ! మ
రూ* ఇత్యాదిశమ్భువల్ .
పకారాంతఃపుల్లింగ్ గుప్ఛబ?,
lau గువొ • 03 || గువా ఇత్యాది రామవల్ .
శ కారాంతః పుల్లింగ స్సడృక్ఛబ్దః.
alok సరిసో *713 || సరిసా ఇత్యాది రామవత్ .ఏవం తాదృ గాదలరు.
షకారాంతఃపుల్లింగ్ రత్నముట్ఛట్ట,
aja || రఅణముసో * 013 || రఅణముసా? ఇత్యాది రామవత్ •
షకారాంతఃపుల్లింగః ప్రావృట్ఛబరి.
ord! పోఉసో • ౧13 || పాఉసా ఇత్యాది రామవత్ .
షకారాంతఃపుల్లింగన్షట్ఛట్రైనిత్యబహువచ సొంతః.
ai3 | ఛ * -913 | ⅡI P * 0/31 ఛేహీం! ఛేహి | ధేహి
A |3| భాసుంతో ఛేనుంతొ, ఛాహింతొ ఛేహీంతో ! భాహీ ఛాహి
అతను
ప్రాకృతశబ్దపు దీపికా
ఛత్: భాఓ! భా* L|BI ఛ | ఛ * 213 | ఛేసుం ఛేసు •
సకారాంత? పుల్లింగస్సువర్చశ్శబ్దః
010 || సువచ్చో * 013k సువచ్చా * ఇత్యాది రామచల్ •
ఏవం సుమనాఇత్యా దయ..
సకారాంతఃపుల్లింగ్ దశ్శబ్దః.
౧10 | అహ! అమూ* 03 || అమనొ| అమఓ అమఉ| అముతో
అశుశా * 2101 అఅమ్మి 1 ఇఅమ్మి ! అముమ్మి • 2 |3 || అమూసుం!
మూసు • శేషం శమ్భువత్
- ఇతి హలంతపుల్లింగసాధారణశ జ్ఞాః,
అథ హలంత స్త్రీలింగసాధారణశఝ:.
హకారాంత స్త్రీలింగఉవానహచ్ఛబి.
mini ఉవాణఆ * ౧13 | ఉవాణఆఓ ! ఉవాణఆట | ఉవాణఆ *
ఇత్యాది రమావల్
వకారాంత స్త్రీలింగొదివ్ శబ్దః
0}n! దిఆ * h13 1 దిఆఓ ! దిఆటీ దిఆ * ఇత్యాది రమావల్ |
రెఫాంత స్త్రీలింగోగీర్ శబ్దః.
CINA గిరా * n 31 గిరాఓ| గిరాట | గిరా* ఇత్యాదిరమానల్ .
ఏవం పూః, ధూః ఇత్యాదయః| చతుర్ శబ్దఃపుంవల్
మరారాంతః స్త్రీలింగః కిమ్ శబ్దః
0|9| r * 013 || కీఓ! కీఉ| కీ| కీఆ! కాట! కాట కాకి పింకం
331 కీఓ| కీఉ| కీ| కీఆ) కాఓ | Tఉ| కా * 419 | కీ.సే| కిస్సా | కీ
అ కీలకీఇ! క్రీష్మ "అ! కాఇంకాఏ కాసకీస * + Z || కెసిం! కాస|కా
ణం | SA-• 210:|| కీఆ| tel కీఇ| శ్రీష! -కాల కాఇ! కాఏ| హిం
* 134 కీసు 91 కీసు! కాసుం1 కాసు శెషం రమావధౌరీవచ్ఛ
--
.
అs
ప్రాకృతశబ్దప్రదీపీకా,
ఏ కారాంత స్త్రీలింగ ఇదమ్ శబ్దః
min! ఇమీ! ఇమా ఇమిఆ! ఇజం ఇసుక * ! ఇమీఓ! ఇమీ ఊ
ఇమీ! ఇమీఆ! ఇమాట! ఇమాఉ| ఇమా *9|0|| ఇమిం| ఇమం ! ఇం
ఇణం - 31 ఇమీఓ! ఇమీ ఇమీ| ఇమీఆ| ఇమాజ ఇమాఉ| ఇమా!
ఓ. నాఉ - * 30 ఇమీ! ఇమీ ఆ| ఇమీఇ ఇమీప! ఇమాలు ఇ
మాఇ| ఇమాపణా| జాఇణాఏ • || || ఇమీహీం | ఇమీహి ! ఆ
మెహి ! ఇమాహిం ఇమాహి ఇహహిరణాహీ | జాహి |
సాహి॥ ఆహీ* * x 10 || ఇమీ అ ఇమీఆ! ఉమీఇ| ఇమీప ! ES
ఇమాళి! ఇమాప ఇమీహీలతో! ఇమిత్తో ఇమీఓ | ఇమీట | ఇమూహిం
తొ 1 ఇమణీ! ఇమా ఓ! ఇమాట * *13 || ఇమీనుంతో! ఇమీ హీంతో
ఇమితో ఇమీఓ| ఇమీడి; ఇమాసుంతొ ఇమాహీంతో ఇపుతో ఇమా
ఓ! ఇమాట * Link సె ఇమీ అ! ఇమీఆ! ఇమీరి! ఇమీఎ| ఇమా అఖ
మాఇ| ఇమాఎ * 213 | సిం| ఇమేసిం| ఇమీణం | ఆమీణ! ఇమాణం
ఇమాణ * log ఇమీఅ ఇమీఆ| ఇమీఇ| ఇమీఎ! ఇమా అ: ఇమాళ! ఆ
మాప ఇహ • 21-99 ఇమీసుం|ఇమీసు ఇమాసుం ఇమాను ఆసు ం ఆసు
సకారాంత స్త్రీలింగస్సీమ శబ్ద!
alan సీమఆ • 03 || సీమజఓ | సీమఆ ఊ| సీమఆఇ త్యాదిర మావల్
నకారాంత స్త్రీలింగొగరిమ శబ్దః
n|na గరిమా * ^ 31 గరిమాఓ 1 గరిమాట! గరిమా ఇత్యాదిరమా
వల్. ఎవం ఇమనిజం తానాం సర్వేషామపి స్త్రీ త్వే రూపం నేయం ||
భకారాంత స్త్రీలింగక కష్ఛజ్ఞ!
|| కకుహా • 2 3!!క కుహాఓ)కకుహా ఉ}క గుహా ఇత్యాది రమావల్
ధకారాంత స్త్రీలింగః తుచ్ఛట్టు!
oing ఛుహా * 0138 ఛుహాఓ ఛుహాఉ| ఛహా ఇత్యాది రమావత్
ధకారాంత స్త్రీలింగ స్సమీ చ్ఛజ్జు
ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా
nlo! సమిఆ * n|3t సమిఆఓ! నమి ఆ ఊ! సమిఆ ఇ త్యాది రమావల్
జకారాంత స్త్రీలింగ సక్ఛజక
10 || సఆ * 013 | సఆట | సఆ ఉ! సఆ ఇత్యాదిగమావల్ !!
దకారాంత(స్త్రీలింగొదృష చ్ఛజః
00]] దిసఆ * m{B} దిసఆఓ! డిసఆఉ| దిసఆ ఇ త్యాది రమావల్ !
యత్తచ్ఛజయోస్తు స్త్రీలింగ కిం శబ్ద పగూ షమ్
దకారాం స్త్రీలింగ ఏతచ్ఛబః "
oj0p ఏస! ఇణమో! ఇణం ! పదా ! ఏఈ * 01 || ఏఆఆ | ఎఆఉ}
ఎఆ) ఏఈఓ, ఎఈ ఉ | ఎఈఈ, ఏఈ • 49 | సే ఏఆఅ ఎఆఇ| ఏఆ
ఎ. ఏఈ ఎఈ ఆ| ఏఈఇ! ఏఈఎ * 413 | సిం! ఎఎసిం| ఎ ఈణం ఎ
ఈణ! ఎఆmol ఎకణ శేషం రమావధైరీవచ్చ
చకారాంత స్త్రీలింగో వాళ్ఛబ్దః
19? వాఆ *0|3| వా ఆఓ వాఆట | కాల ఇత్యాలను
విసువల్.
ఏవం రుక్ త్వక్ ఇత్యాడయు
తళా రాంత స్త్రీలింగొ యోషిచ్ఛబ్ధః
nim|| సిఆ • 03 | జో సిఆట ! జోసిఆఉ, జోసి ఆ శేషం రమా
వత్. ఏవం సరి దాదయః
తకారాంత స్త్రీలింగొవిద్యుచ్ఛబః
90! విజ్జూ, విజ్జులా * 03 || విజ్జూ ! విజ్జూ ఉ! విజ్జూ | విజులా
ఓ| విజ్జులా ఉ| విజులా ఇత్యాది తనువదమావచ్చ
పకారాంత స్త్రీలింగ్కో ఫ్ఛ“నిత్యం బహువచనాంతః .
Qj3n ఆట! ఆఉl ఆఆ | ఇత్యా విరమావల్ .
శకారాంత స్త్రీలింగొ దిక్ఛబ్దః.
20! దిసా * n}3! దిసాఓ! దీసాఉ| దిసా! ఇత్యాదిరమావల్ .
శకారాంత స్త్రీలింగొదృక్ఛబరి
83
--
ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా
oj71 దిఆ * n|3 8 దిఆఓ | దిఆఉ| gen ఇత్యాదిర మావల్ .
షకారాంత స్త్రీలింగ స్విట్ఛబ
001 చిఆ • 03 || చిఆట ! చిఆ ఉ! చిఆ || ఇత్యాది రమావత్ .
వట్ఛబఃపుల్లింగవల్ || సకారాంత స్త్రీలింగఆశీశ్శబ్దః
ojok ఆసీసా! ఆసిఆ * 0|3|| ఆసీసాఓ! ఆసీసాఉ| ఆసీసా! ఆసిఆ
ఓ | ఆసిఆఉ| ఆసిఆ|| ఇత్యాది రూపద్వయేపి రమావత్ •
అప్సరశ్శబ్దస్యాపి — అచ్ఛరనా, ఆచ్ఛర ఆ ఇత్యాది రూపద్వయె
రమావదూపం నెయం
సకా శాంత స్త్రీలింగ్కో దశ్శబ్దః
nloy అపు, అమూ. 93 అమూఓ | అమూఉ | అమూ॥ శే
షంతనునల్.
in :త స్త్రీలింగసాధారణశ
రణశబ్దాల
" అథసు లుతనపు , సక లింగన్స్వనడు ఈ శబ్దః.
101 అణండ హం * OB|| అణడుహాణి, అణడుహాఇం! అణడుహా
ఇ- # సు: స్తడల్. శేషం ఫలవల్,
వకారాంతనపుంసక లిం" స్సుదివ్ శబ్దః.
౧౧! సుది అం • 03; సుదిఆణి! సుదిఆఇం | సుదిఆఇం || పునస్త
ద్వత్. శేషంఫలవల్,
రేఫాంతనపుంసక లింగస్సు గీర్ శబ్దః,
c. || || సుగిరం * olB | సుగి రాణి | సుగిగా ఇం | సుగిరాఇ. :
పుసస్తద్వత్. శేషం ఫలవల్ . ఏవం సుపు రాదయః
చతుర్శబ్దః పుల్లింగవల్ —మకారాంతనవుంసక లింగ ఇదమ్ శబ్దః
Q10: ఇదం; ఇణం! ఇమో * 03 || ఇమాణి|ఇమా ఇం| ఇమాణం
So! ఇదం! ఇణం! ఇణమోణం * 313 || ఇమాణి! ఇమాఇం| ఇమా
ఇంకొణి! ణాఇం! | శేషం పుంవల్,
"
Y
ప్రాకృతశబ్దప దీపికా
మకారాంతనపుంసక లింగః కింశబ్దః
001 కిం *013 | కాణి! కాఇ | కాష | పున సిద్వత్, శేషం
వుంవత్.
నకారాంతనపుంసక లింగోదామ శబ్దః
003. దామం • 031 దామాణి! దామాఇం!. దామాఇంపు
సస్తద్వల్. శేషంఫలవత్.
జకారాంత నపుంసకలింగ్కొ నృక్ఛబ్దం
Qj0! అసం| అసి - * d!? అసీణి | అసీఎం ! అసీ! ఇ
త్యాది దధీవల్,
దకారాంతనపుంసక లింగోయచ్ఛబ్దః
010 ||జం*013 | జాణి జాఇం|జాఇ ద్వితీయా ప్యెవం! శెషంవుంవల్
యద్వత్తచ్ఛక్రే – దళారాంతనపుంసక లింగ ఏతచ్ఛజః
70) ఏసు ఇణమో! A * 11 ఏఅం* oB; ఏఆణి | ఏఆఇంఏఆఇ
*9108 ఏ అం*. 13 ఏఆణి ఏఆఇ7 ఏఆ ఇ | ఏఆఇం శేషం వుంవత్
తకారాణతనపుంతక లింగశ్శతృచ్ఛబ్ధః
010 | సఇం! సఇ *013 | సఈణి సఈఇం1 సఈఇ! ఇత్యాది
దధివల్.
శకారాంత సవుంసకలింగో యాదృక్ఛబ్ద
on || జారిసం *0 | 3 | జూరిసాటి | జూరి పొఇం| జారి సొ॥
ఇక ఇత్యాచి ఫలవల్ . ఏవంకొడృ గొదయి.
పట్ఛబ్దశిపుంవల్ • సకా గొంతనపుంసకలింగశ్శిరశ్శబ్దః
a | 08-సిరం • 013, సిరాణి, సిరాఇం! సిరాఇ : ఇత్యాదిఫల
షర్, ఏనం వంపస్, సదస్ ఇత్యాదయ
సకారాంతనపుంసకలింగొధనుశ్శబ్ద
Q}n; ధణుహం ధణు*0 Biధణుహాణి ధణుహాఇంధ్రణుహాఇండి
ఆకృతజవదీపికా ధనూణి! ధణూఇం! ధణూఇ| ఇత్యాదిఫలవ సభువచ్చం సకారాంతనపుంసకలింగ్ దశ్శబ్ద ani అహ! అముం! అము" *o|3| అమూణి! అమూఇం ఆ మూఇన *10 అముం!. అము - 3| అమూణి అమూఇం అమూఇ| శేషంపుంవల్ ఆ ఇతి హలంతనపుంసకలింగ సాధారణశజ్ఞాశి - కేరిసొ- దృశ్య అమ్బో - ఆమ అథ కేచనవి శేషశబ్దాః ప్రదశ్యణంతే. పుల్లింగవి శేషాః కణవీరో. కరవీరః అమరిసొ. అమషణః కాహలో.. తగ్య అరిహో అహణ, ఖలఓ---కిలకు ఏవంహళాశబ్లెంత్యహల ప్రాగిత్వ చిలాఓ — రాతః మూహ్యమ్ అట్టా రహో - అష్టాదశ ఆరిఓ - అదృతః కోప్పరోకూర్పరః అలిటో అడవొ--కేటభః ఖల్లీగ్రో, -ఖల్వాట! ఇకు:— ఉచ్ఛూ గబ్బిణి ఎరిసో ఈదృశః గహవ ఈ--గృహపతి ఉట్టా-ఉష్ట్ర గవయం ఎక్కారహో. ఏకాదశ గట్టి-గతణ: కవట్టిఓ---కదథితః చిహురొచికురః కపడ్డాక పదః; భాలో ఛాగః కసిగో-కృత్స్న టగరొ-తగరః (ఓషధివి శేవతి) టనరో. -ఆసరః -కర్పరః తేరహో -త్రయోదశ కఉహో కకుది తిత్తిరొ-తి తిరిగి -గర్భితం కిలిమ్ర-క్లప్త ఖప్పరి దగః -- -- , ప్రాకృతశబ్దప దీపికా తొణీరో -తూణీరః ఫాలిహద్ద-పారిభవ టూబరో -తూబరః ఫాడిఓ. పాటితః పుణామో–పున్నాగః దిష్ణో-దత్తః పోరో, పూతరః (అధమః) బాంహో- ద్వాదశ భిప్ఫో— భీష్మ దరిఓ దృప్తః బేడో -బెరః దట్టజ్జుగా దృష్టద్యుమ్నః వన్మహో-మనథః దసారో దశాహణః మడ్డిఓ--మదితః దుఉడో మరహట్టొ-మహారాష్ట్ర ఏవుడ్వ బ్రేణ కొరస్య ఉత్యమూహ్య మలిగిలో--కలః దోపలా, మూసఓ-మూషికః ణమో -రో-- ముస- 0! ణిహసో... " కషణ విసుగ్గులు -ద్విగుణః PAVAN Marepointed చిచ్చ - చ్ఛదకు Mod పరుషః కాగా భావో, శాబు கன்மலை ఏఎం ని , త ం - మూడు హణం!! హేడE: భీతిక: నిస్సహ -సిఎృహరి వాడలో -వాతూలని పహోపు ఖాః సణిచ్ఛరొ- శనైశ్చరః పణరహో పంచదశ సమరో శబరః ఫలుసో. సఅడో- శకటం ఫణసొ. పనసః ఫలిహోపరిమకి సామఓ -శ్యామాకః పరామరిసొ-పరామశణః ఛముహో. -షణ్ముఖ పట్టిసో. పంచాశత్ చప్పట—షట్పడు పిల్లలకో పర్యంకు సందట్లో సందష్టః పవట్టి - ప్రవృత్తః సమగో- -సమ్మదవారి వహుతో ప్ర భూతః టట్లో- స్తబ్ధః పలీవిఓ- ప్రదీపిత. -స్తమ్బః పలకా -పక్షం సమస్త రాజారాం పాడ -- తంబొ- సమత్తో ర -స్ఫటికః భాజా ఆ st తాజా- b - ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా 8, సక - ఓ-సంస్కృతః కోహలిఆ సవఫలిగా సక్కారొ-సంస్కారః ఫలిహా. పరిఖా సత్తరహో. సప్తదశ పణాసా పంచాశత్ ఛత్తినత్లో-సప్తవణr : పిసాజీ పిశాచీ ఫలిహో పారదై-సాపకా: (మృగయా) థువఓ -స్తావకః భిషిణీ-బిసినీ సురుగ్డం-సృఘ్న నగరం భామిణీ-భౌగినీ సూసాసో-సొఛ్వాసు ఛిఉడీ- భృకుటి: సింధవో-సైంధవః మట్టి--మృత్తి: హణుమంతొ హనుమార్ మీరా-మెరా (సీమా) హరిఅందో, హరిశ్చంద్ర ఉడ్డి--న హలి ఆలో, -హరితాలు మతవి: హరిసో, -హషణ: అథస్త్రీలింగ: శేషాః . ఆ:-- అలసి అంత వేడి: ఇట్టా. కరూ -క రేణు - శ్రీ -కకుప్ కిచ్చీ--కృత్తిః ఛుహా. కిరిఆ-క్రియా సుకొ - సాస్నా గళా ఈ-గుళూచీ హిరీ - హీ చందిమా-చం ది.కా ఛుహా - కుత్ ఛడ్డీ-ఛదిక: అథ నపుంసకవిశేషాః జీఆ. తీసా-తింశత్ అలల ఉరం - అచలపురం తంబొలీ, ఆణాలం - ఆలానం కాయీ. -దంష్ట్రా కండుఅణం - కుడూయనం. తోమాలిఆ. -నవమాలికా గేందుఅం కందుకం వాణా సీ. . -- సుడా -- - తాంబూలీ - అడొ, అవడో - ప్రొకృతశబ్ధ ప్రదీపికా మరం - గృహం అధా నేక ప్రకృతికశజ్ఞాన 'వాం ప్రథ గారవం - గౌరవ మైకవచనమాత్ర ఏవ రూపాణిశ్రీ చచ్చిగం - చత్వరు దిశ్యకాంతె. అన్యత్సర్వంత త్తగంత తమ్బం - కొమం శబ్దానామివ నెయం తూరం - తూర్యం అజంతపుల్లింగారి చట్టణం - పత్తనం అట్లో - అథకాః పత్రం • పక్ష్మ అశో, అథక : (ధనం) పరొప్పరం - పరస్పరం అద్దంసో, అదంసతో, అదర్శనం పవట్టం - ప్రవృత్తం అంగారో, ఇంగాలో - ఆంగారః పేఊసం , పీయూషం అప్పిఓ, ఓప్పిఓ - అషితః పొహలం - పూగఫలం అవటం బమ చెరం - బ్రహ్మచర్యం అగణీ, అగ్లీ - అగ్ని బొరం - బదరం అహివణ్ణూ, ఆహీమూ, అహి మగగఅం - మరకతం వజ్జూ, అహీమజ్జూ, అహిచజూ, అ మాహులుంగం - మాతులుంగం | హిమజూ - అభిమన్యుః మోల్ల - మూల్యం ఆ అరిసొ, ఆ ఆసొ ఆదశణ: రఅణం - రత్నం ఆఆరిఓ, ఆ ఇరిఓ, ఆఅరిఓ. ఆచార్యః రాఅఘరం - రాజగృహం ఆమెలో, ఆవెలా - ఆపీడః రుణం రుదితం ఆవజ్ర, ఆఓజో - ఆతొద్యః వట్టం - వృత్తం ఆఓ, ఆఅఓ ఆగతః మంసు - శశు అత్తమాణా ఆవత్యమానః సంకలం - శృఖలం అవత్తమాణా సారంగం - శాజ్ఞం ఆడతో, ఆరణే - ఆరబ్ధః సోండీరం - శాండీర్యం అప్పజో, అత్తజో, అప్ప»ు, అత్త మసాణం - శశానం సొందెరం - సౌందర్యం ఉచ్చుఓ, ఊసుఓ - ఉత్సుకః సొలమల్లు - సౌకుమార్యం ఉత్థారొ,ఉచ్ఛాహో-ఉత్సాహః ఛీ అం - కుతం ఉంబరొ. ఉఉంబరొ - ఉదుంబరః ఉవ్వీడో-ఉప్వూడొ - ఉద్వ్యూఢః ఆ - .
४ A ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా ఓహలో, ఉఊహలో. ఉదూఖలః కుచ్ఛే అలం,కొచ్ఛే అం, కిడ చె ఉక్కేరొ, ఉక్కరో. ఉత్కరః అఆం- కౌమ్యకం కశఓ, ఉ—ఓ- ఉజ్ఞాతః ఖుడిఓ, ఖండిఓ- ఖండితః రి, రిచ్ఛో. ఋక్ష్మ ఖసిఓ, ఖఇపీ. ఖచితః ఉఊ,రిఊ - ఋతుః గద్ధహో, గడ్డహో. గదrభ: ఉజ్జూ, రిజ్జూ- ఋజు: గరుడ, గుగుఓ- గురుకః ఇసీ, రిసీ-ఋషిః గులో, గుడొ- గుడి రిసహో,ఉనహో. ఋషభం Kఊ, గఈ, గాఈ- గౌః ఏక్కొ, ఏక్కల్లో, ఏఓ, ఏఅల్లో, చందో, చందో- చంద9: ఏగో, ఏగల్లో- ఏకః ఏవందశబ్లే రేఫస్యవిక ల్పైనలొపః కత్తా, కట్టా-కర్తా చోద్దహో, చ ఉద్దహో- చతుబశః కారొ, కడూ- కటుః చుడొ, చండో- చండ: కఇవహో, కఇవాహో. కతిపయః చొళో, చదళ్,చో , చఉట్లో కరణిజ్జా, కరణీఓ - కరణీయః చతుషణ: కవంధో,కయం అందొక బంధః |చొద్దారొ, చఉద్దారో-చతుర్ద్వారః కణ్ణి,కణిఆరొ,కణ్ణి ఆరొ-కర్ణి శారః చో చోవ్వారొచఉవ్వారొ చతుర్వారః కలఓ, కలాఓ. కలాదః చోద్గుణో, చఉగ్గుణా-చతుర్గుణః కలంబొ,కఅంబొ. కదంబః చ కా:- ఓ, చక్కహఓ-చక్రనాకః కహావడో, కాహావణా-కార్షాపణః చేత్తో, చఇత్- చైత్ర కూరొ,కమ్బారొ-కాశ్మీర: చమరొ, చామరొ. చామరః కసిఖో, కసణో,క కొ.కృష్ణ (వర్ణ ఝడిలో, జడిలో. జటిలు వాచీ) జుళ్లో, జిణ్. జీm: తవిఓ, తత్- తపః కేసుఓ, కింసుఓ. కింశుకః త ఇజ్జా, తట- తృతీయః ఖుజ్జా-కుబ్జః (పుష్పం) తమ్బమఓతమ్బమఇఓ తావుమయః కిడ్జ-కుః (పురుషవిశేషం) చుచో,ఛుచ్ఛీ. తుచ్ఛ కుమరో, కుమారొ. కుమారః తి”- తీక్ష: కుప్పిసో, కుప్పాసొ- కూర్వాసం తొణో, తూణా-తూణః కిసరొ, 'కేసరొ. కేసరః దక్కొ,దట్లో,డక్కొట్లో దష్ట : కశ్లో- కృష్ణ Xo hap నిష్ఠురః ప్రాకృత శబ్ద ప్రదీపికా. దాహీరో, దక్షిణా- దక్షిణ ణ త్తిఓ, ఇత్తుట - నప్తృకః దణువహో హాపిఓ, ణావిఓ, నాఓ- నాపితః దునజవధః దణుఅవహా కోట్టులో,ణిజ్ఞురో, నిట్టులొ, నీళ్లు రొ డంభో, దంభో- దంభః దరొ,ఒరొ-దరః (భయం) ణి సహో, ణిస్సహో, ణీసహో, నిస దబ్బో, డబ్బో దర్భ హో, నిస్సహో, నీ సహో- నిస్సహః దసణా, డస”, దశనః నవహో, నీవహో- నివహః దడొ, డడో దగ్గః ణిసిఅరొ, నిసిఆరొ, ణిసా ఆరో, ని దండో, డుడో- దండః పొలిరో, నిశాచరః దరిసో, దాసో- దశః ఓర్సు, జర్- నిఝః రః దవ్విరఓ, దవ్వీఆరొ- దర్వీకరః నిర్ణో, నీతో, నేడో, నేడో - సీడః దొహాఇఓ,దుహా ఇఓ ద్విధాకృతః శివున్రోణివతో- నివృత్తః దిట్టో, దట్టో- దృష్ట ణుమజ్రాణి సణ్ణి. నిషణ్ణః దాహో, డాహో దాహః ణిలంబోణి అంబో-నితంబః దీహో,దీహరొ, ణో, దిద్ద రొ. దీర్ఘ : ణిసీజో, ఈ సీహో- నిశీథః దూహతో, దుహవో- దుభణగః ణీవో, ణీమో- నీపః బీఓ.బిఇఓ,బి ఈఓ,బిఇజ్జా-ద్వితీయః పిక్కో, పక్కో, పక్వః దుస్సహో, దుసహో సల్లట్టో, పల్ల”. పర్యస్త దుస్సహ దూసహో దూహిఓ, దుహిఓ,దుకి ఓ దుక్ఫిఈ సంసూ, పాసూ- పాంసుః దిఅరొ, దేఅరో, దేవరః పారానఓ, పారెవఓ..పారావతః దెవ్వజ్జా, దేన్వబ్లూ, దఇవజ్ర, దఇపముక్కొ, పముక్కో- ప్రము క్తః వణ్ణ- దైవజ్ఞు పడికూలో, పడిక్కూలో, పడిఊ డోహలో, దొహలో. దొహదః లొ- ప్రతికూల దిఆహో, దివసో- దివసః సవహో, పవాహో - ప్రవాహః ధమ్మిల్లో, ధమైల్లో- ధమిల్ల: పవద్దా, పఓట్లా- ప్రకోష్ఠః ధుణీ, ఝణీ- ధ్వనికి పరిట్టిఓ, పడిట్టిఓ, పగట్టిఓ-ప్రతిష్ఠితః ఇఇగామ్మో పాసుత్తో, పసుతో- ప్రసుప్తః ణగామో వచ్ఛూహో, పచ్పూసో, ప్రత్యూషః نو మో నదీ గ్రాము * ముసలో. మూసగా. ముసలి ప్రకృతశబ్దప దీపికా పవాసూ, పొనాసూ- ప్రవాసీ - ప్రవాసీ మజ్జత్లో, మజ్జ హో-మధ్యాహ్న: పొరో, పావాలి. పా, వారః మిచ్చూ, మ చ్చూ - మృత్యుః పిసా ఓ, పిసల్లో- పిశాచః మిఅంగో, ముంగొ-మృదంగః పిహడొ, పిఢరో- పిఠరః (ఫాలీ) |మీ అంకో, మఅంకో-మృగాలకః పీవణ, పీఆలో, పీఓ- పీతః నుంసలొ,మాసలో మాంపలః పాహాణీ, పాసాణా, పాషాణ మంజారో, మజ్జరొ. మార్జారః పురిమో, పువ్వొ- పూర్వః పువ్వకొపూవాళో-పూర్వాష్ణుః ముక్కొ,ముతో- ముక్తః పారొ, పాఆరో- పాకారః మురుహో, ముళో- మూఖr: పొఇక్కో, ఆ ఈ- పదాతిః మెజ్జా, మేఓ - మేయః బద్ధ ప్ఫ లొ, బద్ధఫలొ, బద్ధఫలః హుటిలో, జహిట్టిలో-యుధిష్ఠిగః బు, దారఓ,వందార ఓ బృందారక గర్లో, రక్తా- రక్తః బిహప్ఫఈ, బుహప్పఈ, బహపులుక్కొ, లు:- రుద్దః ఈ, బ్లాయప్ప ఈ, భుయప్ఫఈ, భగదో, గుద్ది రుద: యప్ఫఈ, బిహస్సఈ, బుస్సఈ హలుఓ, లహుఓ- లఘుకః బహస్సఈ, భియస్సఈ, భుయస్సున గూలో, లంగూలొ, లాంగూల? ఈ, భయస్సఈ, బిహప్ప ఈ, బుణాహలొ, లోహలొ లొహలః హప్ప ఈ బహప్ప ఈ, భియప్ప ఈ వడలొ, వడో- వఠరః (ధృష్టః) భుయప్ప ఈ, భయప్ప ఈ 5 - వణస్సఈ, వణప్ఫఈ- వతి స్పతిః బృహస్పతిః వాసఓ, నరిసఓ. వషణ జః బాహో. బాష్ప: (అశ్రు) వంకొ, వజ్కో - వక్ర బప్ఫొ - బాషః(ఊ) విఖ్చుఓ, వింధీఓ - వృశ్చికః బమణి, బామణీ - బాహ్మణః ఈ సహో; వసహో- వృషభః: భరహో, భరట- భగతః విట్రా, వుట్లో. వృష్ట మోరో, మఊరో మయూరః వచో వృక్షణ మోహో, మఊహో-మయూఖః వుడో, వుద్దే- వృద్ధః మణహరో, విసడొ, విసమో- విషమః మణోహరి విబ్బలో, పిహ్బలొ, విహలో - వి మస్తూ, మణ్ణ- మన్యుః హ్వలు రుకో మనొహరః } వైశంపాయను က ఖైడఓ ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా వాడల్లో, వాటాలో, వ్యాకులః |సొమారొ, సుఉనూరొ. సుకుమారః వేడిసో, వె అసొ. వేతసః సుణ్ణిణ్, సుజ్జాణా. సుజ్ఞానః ఏ హీణ్, విహూణా - విహీనః సువే, సో, స-సూక్ష్మః వేసం పాలతో, ధుల్లో, ధూలో, థోరొ. స్థూలు వఇనం పొఅణా భూణా, గోలొ- స్థూణః సక్కో, సళ్లీ. శ క్తః సణేహో, శెహో- స్నేహః సవ్. లక్షా, శస్ల భూణా, థేణా- స్తవః సాలాహలో శాతవాహనః సాలవాహలో మ్వెడకశ్చ సఢిలొ, సిథిలో, శిథిలః హీరో, హరొ. హరః సీభరో, సీహరో. సీఆరొ. శీకరః దహో, దహో- హ్రదః సుక్కో, సుభొ. శుల్క: హాలీఓ,హలిఓ- హాలిక: సొహో; సోక్కో- శుష్క హూణా, హీణ్. హీనః సయో, సజ్జ, సహ్యః ఛతో క్షణః (ఉత్సవః) సజణా, సజ్జణ్- సజ్జన ఖణో- క్షణః (కాలః) సంఘారో, సంహారో- సంహారః అధాజంత స్త్రీలింగ విశేషాః. ఖందొ, కందో, స్కందః ఆహి ఆఈ, అహిఆ ఈ-అభిజాతిః సొరిచ్ఛో, సరిచ్ఛో-సదృశుః లావూ, అలావూ" అలాబూః సవ్వజ్జి, సవ్వబ్లూ- సత్వజ్ఞ అజ్జూ-ఆర్యా (శ్వశ్ర) ఖంభో, తంభో- స్తంభాః అజ్ఞా- ఆగ్యా (పూజ్యా) థంభో, రంభో- స్తంభః (సౌత్విక ఓళి- ఆళీః (పత్తి :) భావః) ఆళీ- ఆళికి (సఖి) థవో, తవో. ఉడ్డీ, ఇడ్లీ, ఉర్దా, ఇడ్లీ. ఋ సరో, ఈ సరో- పరః కరళీ కదళీ (మృఢవిశేషః) సివి”, సిమిలో. స్వప్న : క అలీ-కదళీ ( దమః) ఖాణూ, ఖణ్ణూ- స్థాణుః శంకు) కసా, శాసా. కృశా ఛాణూ-స్థాణుః (హరః) కోహల్లీ, కొహఠ- కూశ్మాండ సిద్ధి, సనిధౌ, ఠా.. స్నిగ్ధ Kఊ, గఈ, గా ఈ- గౌః సూహవో, సుహఓ- సుభగః గింధీ. గృష్టి (దెనుః) స్తవః గిట్టీ, X3 ప్రాకృతశబ్ద ప్రదీపికా చనిడా, చ వేడా. చ పెటా సిరీ, ఇడ్లీ- (స్త్రీ చందిమా, చంది మా - చ విరా, సీ-- సి ఛాహా, ఛాఈ, ఛాఆ- ఛాయా సుక్తా, సుసా. సృ జిబ్బా, జీహా- జిహ్వా ధూ , ధోణా స్టూ దూఆ, దుహిళి-దుహీతా హరడఈ, హగఅఈ- పూరీతకీ ' చుగా ఈ దుగ్గా దెఈ- చుగ్గా దెవీ హలద్దీ, హలూ, హలదీ, హల ధలీ, ధారీ, ధా ఈ- ధాతీ రా- హరిదా దిహీ, ధీఈ- ధృతిః చచూ- క్షమా. చ ణీమీ, శీవీ- నీవీ ఖమా-సహనం ఆధాజంతనపు సకలింగాః పాడి సిద్ధి, సడి సిద్ది- ప్రసిద్ధి అడ్డు, అద్దం- ఆధE0 పొహుడీ, పహుడీ- ప్రభృతిః అయి, అక్షోణ్ణం - అన్యొలు పుహఈ, ఫుడ ఈ- పృథివీ ఆగష్, రణ్)- అరణ్యం పిచ్ఛీ - సృథ్వీ (భూః) అల్లు ,ఉల్లు,ఓల్ల - అర్దం,ఇష్టం ఓక్టు) పహు ఈ-పృధ్వీ (గర్వీ) ఆద్యం, ఉద్ర), ఓదం -ఆద్యం బహిణీ, భవాణీ- భగినీ అచ్ఛ అరం, అచ్ఛరిలు, అచ్ఛరిజ్ఞం భుమతి, భమ- చూః ఆశ్చర్యం మణంసిలా,మాణం సిలా-మనశ్శిలా అంగుఅం, ఇంగుఅం- ఇంగుదం మణ సిణీ, మణంసిణీ- మనస్వినీ ఓహలం, ఉఊహలం- ఉరూఖలం రత్తీ, రా ఈ- రాతీ ఉత్తరేతం, తుజ్జం- ఉత్తరీయం రుప్పిణీ, రుణేశ్, రుమిణీ-రు కిణీ ఉం, ఊబ్బం- ఊధ్వణం ఉణం, రిణం. ఋణం వసహీ. వసఈ-వసతిః ఓగడం, ఓసహం- ఔషధం విలఆ, వణికి. వనితా కాలాసం విఅణా, వెఅణా- వేదనా ఇలా కిసలం, కిసలు కిసలయు సిప్పీ, సుశీ, సొలీ - శుక్తి: కోహల్లం, హలం- కొఉహల్లం- సమిధీ, సామిద్ధి. సమృద్ధి కొఉ - లం. కుఊహల్లం, కుఊహ సు”- సాస్నా లం-కుతూహలం . కాలాయసం పీఠం, 8 ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా చిన్దం.చిహైం.ఇష్టం. ఇష్టం- చిహ్న పుఢుమం, పడుమం, పుడమం, ప చేఇలం, చేఇ ఇలం, చేఇత్తం, చెఢమం - ప్రథమం అం- చైత్యం (బౌద్ధాలయః) పిండం, పేండం - పిండం జఠరం, జడలు- జ రం పీఅలం- పీతం జీఅం, జీప అం- జీవితం భాణం, భౌణం- భాజనం తలవింటం, తొలవింటం,తల మెటం భోణం, భోఅణం- భోజనం తాలవెంటం- తాల తాలవృంతం మసీణం మసృణం. తిమ్మం, తిగ్గం- తిక్తం మనణం తూహం, తీర్థం- తీథE0 మహులం, మహూరం- మధూకం దుఅల్లం, దుఊలం- దుకూలం మఇలం, మలిణం- మలినం దూహం, దుర్ఘ్యం- దుఃఖం మానం, మంసం- మాంసం జేఉలం, దెవఉలం - డేవకులం మా ఉక్కం, మఉక్కం, మాఉ అం చేరం, దారం, వాగం, వెరం, దుమఉఅం- మృదుకం ఆరం, దుఏరం, దువేరు, దువా మాఉక్కం, మఉక్క 0, మాఉ త్త రం. ద్వారం ac, ఉత్తణం, మా ఉత్తం, మ ధీరం, ఢిజ్జం- ధైర్యం ఉత్తం, మాఇమా, మఇమా- మృ ఓమల్లం త్వం అమ్మల్లం, మాల్యం మీసం, మీసాలి అం- మిశ్రం ఆఉరం, ఉరం, ణూఉగం - నూరాఉలం, రాఅఉలం- 'రాజకులం పురం కాలం, ణ డాలం- లలాటం పత్తలం, పత్తం- పతం లోణం, లవణం- లవణం పల్లాణం, పడాణం-పర్యాణం ఇంగలం, లంగలం - లాంగలం పటమం, పొమ్మం - పదం వనరు, వజ్రం - వజ్రం పలిఅం, పలిలం - పలితం విటం, మెటం - వృంతం పొవీడు, పాలివీడం- పాదపీఠం విజాణం, విజ్ఞాణం- విజ్ఞానం పావడణం పెరులిఅం, వేరుజ్జం - వైడూర్యం పొదపతనం పాఅవడణం వారణం, వా అరణం- వ్యాకరణం పాణితం, పాణీ ఆం- పానీయం సింగం, సంగం. శృంగం పిట్టం, పట్టం- సృష్టం సామచ్ఛం, సొముడ్డు, సామర్థ్యమ్ xX ముండా సరోరుహం ? సరోరుహం ప్రాకృత శబ్ద ప్రదీప్ సిందూరం, సేందూరం- సిందూరం ముండా, ముందా. నకారాంతపల్ సరరుహం సరోరుహం మూధాణ మ ధాణా సిణ్ణం, సేం, సంజ్ఞ - సైన్యమ్ | స్మణా, సకీ - సాక్షి రీణం, భీణం, థిణ్ణం- స్త్యానమ్ హలంత స్త్రీలింగాః, హిలం, హిఅఅం- హృదయమ్ ఆసీసా, అసిఆ- ఆశీః హలంతపుల్లింగాః అచ్ఛరసా, అచ్చర ఆ- అప్ప రాః ఆరుహన్తో, అరిహన్తో, అరహతో, పడివ ఆ, పొడివఱ - ప్రతిపల్ అరుహమాటో, అరిహమాణా, అపిజ్జులా, విజ్ఞూ- విద్యుత్ రుహో, అరిహో, అరహో-అర్హ హలంతనపుంసకలింగాః అప్పా, అత్తా, ఆదా- నకారాంఛఉమో, ఛ - ఛద్మ తవత్. జమ్మణ్, జమ్లో- జన అప్పొ, అత్తో, అప్పాణా, అత్తాభప్పో, భస్సొ- భస్త్ర ఏషామ కారాంతవదూపమ్ తిరచ్ఛీ, ఆరొ- తిర్యక్ _ *ఇతి శబ్దవిశేషాః.*~ భవస్త్రి, భావో- భవాE మహన్తో. మహో. మహాణ దళారాంతొ యుష్మద్ఛబ స్త్రీలిం గే పిసమానః, తో, ఆతా 0|9|| తువం! తుం! తుమం! తుహ! తం * 013 | ] తుళ్ళే! తు యె! ఉయై తుబ్బ, తుమే తుజై తుమతుజ్ఞ * 91౧ || తుమె, తు ఏ! తువం | తుం తుము | తుహ! తం * 13 | వొ॥ భౌ తు | తు మై తుజే ! ఉయై తుబ్బ, తుమ, తుజ్ఞు! తుళ్ళే * 310|| బై తే! దె! ది! తుమం | తుమఇ! తుము|| తుఇ! తుఏ| తుమాఇ| తుమె • 313 ||భే తుఫ్ఫాహీ | తుమై హీ | తు జేహి, ఉబ్బేహి| ఉమెహి! ఉజే హీ| ఉయై హి| తుయైహి * X108 తుబ్బ! తుము! తుజ్జు! తుహిళ్ | తుద | త ఈహింతొ! త్ఫత్తో తఈఓ ! తళ ఉతువాహిం తొ తువతో తువా XL యి ప్రాకృతశబ్దప దీపికా ఓ! తువాఉ తువాహి॥ తువా | తుమాఊంతో తుమతో | తుమాఓ ! తు సూఉ తుమాత్రుమాహి తుహాహింతో తుహతో తుహాఓ తుహాఉ | తుహా, తుహాహి! తు బ్భాహింతొ, తుబ్బతో తు బ్భాఓ! తుబ్భా ఉతు బ్బా! శుబ్భాహి! తుమాహింతొ | తుమత్తో తుమాఓ! తుఉ| తు మా తుచూ హి| తుజ్ఞాహిలతో! తుజ్జుతో తుజ్జిఓ) శుభ్ర ఉ| తుజ్ఞా ఆయన • X 3h ఉమెహంతో, ఉమాహింతొ | ఉమైసుంతో | ఉ మనులలో, ఉమైహీ! ఉమాహి, ఉప్పుతో ఉమాఓ! ఉర్దూ ఉ| ఉయా హితో జహంతో! ఉమాసుంతో ఉయైసుంతో | ఉయాహీ ఉ మా హి| ఉర్హతో, ఉయాట) ఉ ఉ | తుయే హీంతో | తుఝాహీం తో తుసుంతో తుసుంతో! తుహి తుహి | తుయతో తుట, తుయా ఉ| తుబ్భాహింతో తుఫ్ఫాహీంతో తుచ్ఛాసుంతో తు బ్ఫేసులతో | తు బ్భాహీ | తు | కుబ్బేహి | తుబ్బల్త్ | తుబ్బాఓ | తు బ్భా ఉ, తుహింతో | తుమై హింతో | తుమ సుంతో | తుమై సుం తో త్రు దూహి! తుమై హి| తుమత్తో తుమాట! తుప్తూ ఉI కు తో తుక్సైహింతొ, తుజ్ఞాసుంతో, తుఫేసుంతొ | తుజ్ఞాహి | తుడై హి| తుజ్ఞతో గుజ్జఓ| తుజ్ఞాఉ • 21 || తుబ్బ! తుజ్జు, ఉబ్బ! ఉన్రు ఉజ ! ఉయే 5 తఇ| తుహం | తుహ! తు! తువ, తుమ! తుమే తుమ ఇ| తుమో! 'దే! తె| ది| తుఇ! తుఏ * 4 |3 || తుమాణం | తు మాణ! తుజ్ఞాణం తుజాణ తు బాబణం| తుబ్బాణ| తుమాణం, తుమా ఇ| తువాణం| తు వాణ) తుహాణం! తుహాణ! తుబ్బంగ తుంతుం! తుబ్బ, తుషు తుజ్జు వో తు • 2 |6| తుమ ఏ| తు21 తుఏ తు మా ఇ| తుమె! తుప మ్మి! తునత, తువస్సిం | తు వమ్మి, తుమష్ణ | తుమ స్సిం| తుమమి! తుహళ! తుహస్సిం| తుహమ్మి! తుబ్బడ్జ, తుబ్బస్సింతు బ్భమి! తుమ తుమస్నిం! తుచ్చమ్మ! తు జళ తు షడ్జ, తుష్టస్సిం| తు జమ్మి శుశహిం! తుమహీం! తుహహిం| తుబ్బహీం! తుచ్చుహిం| తుజ్జహీం 1 శు జోహిం - మమం! - ప్రాకృత శబ్దప్రదీపికా 23 || తువెసుం తు వెసు! తుమేసుం! తుమెమ! తు హేసుం తుహెసు తు బ్ఛేసుం | తుళ్ళేసు, తుమైసుం! తుమైసు! తుళ్ళేసుం1 తుజేసు తూ సుం తూసు దకారాంత గిపుల్లింగ్ ఒ స్తచ్ఛత్రైలింగతయే - సి సమానః 010 | అమి! హం! అహఆం! అహ అహమ్మి! అమ్మి • 03; మో! భౌ! వఅం| అమ్మై! అమ్! అష్ట * -9|9|| మం1 శా! ణం! మి! మిమం! ಅಮ್ಮಿ! | అహం! మ మమ! అమ * 93 || అమే! అమ్లో అమణే! Bin మి! మఇ| మిమాఇ| మప, మె! మమం| శా మఆఇ | మమప * 313 || తె! 9 మై హిం| అమె హి| అమెహీ | అమాహిం అమాహి ! ఆమాహి | అమ్మై! అష్ట * X 108 మఈ హీంతొమణత్తో 1 నుఈఓ! మఈ ఉ సమాహింతో, మమతో! మమాఓ | మమా ! మమా ! మ మాహి మహాహీంతొ ! మహాతో, మహాఓ! మహాఉ మహా మహా హి| మజ్జాహీం తొ! మజ్జతో! మజ్జి| సుజ్ఞా ఉ| మ జ్ఞా! మజ్ఞాహి * A B | అమ్రహీంతో, అమేహంతో, ఆమాసుంతొ | అమైసుంతో ఆ మాహి! అహి? అన్హత్, అమాఓ! అఘోఉ | మమాహింతో ! మ మేహింతొ మమాసుంతో మమేసులో మమా హీ! మమేహీ ! మ మతో మమాట! మమాట * 40 || అమ్మం! మజ్జ, మజ్ఞు! మఇమ హ! మహం! మే! అమ్మ! మమ • 2 |3|| అమై | అమో! అమాణం 1 అమాణ! మనూణం! మమాణ! మహాణం! మహాణ మజ్ఞాణం | మజ్జి మజ్ఞు. అపు, అమం లో * a 101 మి)మణ | మిమాఇ! మ ప; 'మే/ అమృత అష్టస్సిం! అమ్మమ్మ, అహిం! మమఠ! మమస్సిం! మ మమ్మి! మమహిం! మజ్జళ! మజ్జృస్సిం1 మజ్జమ్మి! మజ్జహీం! మహత మహ స్సిం1 మహమ్మి! మహహిం| అమై, మమే, మజ్జీ, మహె : చి 3 త్య మేతత్ . * 213 || అ సుం, మైసు | అమాసుం| అమ్రూసు! అమా సు| అమసు| మమెనుం! మ మెసు, మనసుం! మము: చమసుం X ప్రొకృతశబ్దప దీపికా మరుసు, మజ్జిషం | మళ్ళేసు, మజ్ఞాసుం! మూసు! సుజ్ఞ సం|-జ్ఞ సు; మ హీనుం| 5 హెసు | మహాసుం మహాసు, మహసుం మహాసు || ఆ ఇతి శబ్దరూపప కరణమ్...3 నే ణవర, 16వరి బాహం, నజ అథావ్యయాన్యు మము కాని కొనిచిత దశ్యణం తె. వలె, "ఇ, చెక; చిఆ, చ్చీ అవ్వ-పక్క-సరిఅం, ఝత్తి ఝడితి ఏవా పక్క సరిఅం, సంపఇ -సమతి 8 , కిణ్-కిమ్ ఇహగా, ఇహరహా - ఇతరధా మివ,పివ, వివ, అవ్వ,న,ఇవ- ఇవామో 5,ఉల్లా, ముహా-ముథా కిర, ఇర, హిడకు - 1 T అ , ఆ , హూ- ఆశ్చ క , ఏ గా హేఇ నీమ్ కెవలం • హీరో....బహిః అనంతరంచ మం, ఉవరి, ఉపరి మణఅం. మణికం, , --- చచ్ఛే. పప్పె, దేనా అణ, ణాసం, ణ---- సమ్మం- సమ్యక్ హు, కంది, ఖు,వ లే- నిశ్చయే వీసుం -- -విష్వక్ మణే---కి. స్విత్ ఉచ్చ అ— ఉచ్పై: సణిలం-- : నే: నీచఅ-నీచైః అలాహి, హు స్వరం, పుఢం, పిహం,పుహం-పృథక్ మాష-మా wసా, మూసా, మోసా-మృషా జ దాస్పరస్యా పేర శారలోపొవాభ అవ్య అప వతి | కి వి! కినువి! పదాత్పరస్య ఓ, ఉలి-ఉత ఇ తెరిశారలోపొనిత్యంభవతి || కీంతి ఉ, ఓ, ఉప-ఉప సచాచః పరశ్చేది కార స్య తళారః ఫొడిఏక్క, పొడిక్కం, పబ్బె వాక్యాదౌ విద్యమాసః ఇతి: ఇల -ప్రత్యెకమ్ ఇతి భవతి అప్ప శో, స అం - స్వయమ్ పఇ, సఆ సదా హుంచచ్ఛే అలమ్ poes ఓ } - - అష్య క్కే ప్రాకృతశబ్ద ప్రదీపికా. కణజ, కా హే, కాలా, ఆ-కదా కెత్తి అం, కిత్తిలు, కేద్దహం-కియల్ తఇల, - హే, తాలా,తఆ--తగా ఏత్తి అని,ఇ శీలం, పధ్ధహం-ఇయల్ జఇల, జా హే, జాలా, జు ఆజయగా జే శీలం, జిత్తికం, జి శీలం, పెద్ద జా, జావ యావత్ కం, జూ, జూవయావత్ తా, తావతావత్ విహిఓ-(షథిక : పోస్టః కహి, కష్ట, కహ-కుతూ సవ్యంగిఓ- సర్వాంగీణ దిట్టి -దీష్ట్యా ఆ: ఆం ఆ తీయమ్ పుణి, పుణాఇ, పుణ- పునః జహి, జడ్జ ,జహ-యత ఇఈ శాఇణఉణా,ఉ, ణణాం తాలం తా : నపునః kఓ * కదొ, కత్తో,కు ఓ, కుదో-కుతః ఆశు కేరొ అ స్తదీయః ఇత్యాది పారకం పరక, సారక్క, -*ఇత్య వ్యయ ప్రకరణమ్ *- పరక్క, పొగ కే 1c; పరకేగం-- అధ తద్ధితాంతో తాః కేచితదశ్య నే పరకీయమ్. ఆ లు మేవవి శేషః సిరిమంలో, అమాణ రాఇక్క, రాఅక్కఁ, రాఅకేరం ధమణా ధనవర్ రాయం. సామా మాన్యెన భో తీవంతో భక్తిమాణ యుపడియుం త్యది హణుమా హనుమా! దఆలూ-జయానాణ करे సద్ధాశ్రద్ధా ---బంద ఎత్. ఇత్యాది గవ్విరొ గర్వవా పీణిమా, పేణ తణం పీనత్వం భాఇస్లో ఇత్యాది దప్పుల్లో -దర్పవా? సన్వదో, సవ్యతో, సవ్వట-- సర్వ మాణఇంతో--మానవాణ ఇత్యాగ్యూహ్యమ్. పక్క సి, పక్క సిలి, ఏక్క ఇల, ఏ తెత్తి అం, తిత్తిలం, తిత్తిలం, తేదక్క ఆ--ఏకదా. ఇత్యాది హ, తా, తొవనతో సఆహుత్తో -శతకృత్వ:. ఇత్యది ఏ అ,ఇత్తి 20, ఇత్తిలం,ప్ప చాంపురిల్లం--పురాభవమ్ ఏతావల్ అప్పుల్లం–రత్తభఎమ్ ఇత్యా - యా కమ్ -- arun ఛాయా వాణా త:. ఇళ్యద "తాః. వొత్తూణ, -ఉక్వా సము -- -జాతం on to ప్రాకృత శబ్దప దీపికా లజ్జిల శీలి. ఇత్యాది వొత్తు, వొత్తుఆణ, వొత్తు ఆనం, ఇతి త తద్ధితో కొతూ అథకృదంత దంతవి శేషాః మోత్తుం, మోత్తుఆణ, మోతు ఆణం సితమ్ మోత్తూణం, మోత్తూణము క్వా ప్రతిష్టి తమ్ రోత్తుం, రొత్తు ఆణ, రొత్తుకణం, రో త్తూణ, రోత్తూణం–రుదిత్వా లున్నం సొత్తుం, సొత్తుఆణ, సోత్తు ఆణం, భూలం -భూతం. ఇత్యాది సొత్తూణ, సోత్తూణం, సుణిఉం,సు శారీ అం, కా రావి అం-కారితమ్ ఉం, సుణిడోణ, సుణిఊణం, సు హాసిజం, హాసావిఅం - హాసితు శాఊణ, మఊణం, సుణిఉయణ, ఇత్యాది సుణిఉరణం, సుశెఉయణ, సుశా ఉఆ హోమాలో, హోంతొ -భవం- శృత్వా హసమాలో,హసంతో, హసెమా ఛాతుం, బొత్తు ఆణ, భౌతు ఆణం ”,హ సేంతో-హస ఇత్యాది బొత్తూణ, భోత్తూణం– భుక్త్వా విరాఅనూణా, విరాఆంతో, ఏకాఉం, ఉరణం, ఉరణ, గా రాపమాణా, విరాఏంతో - విఊణం, శాడోణ కృత్వా రాజమాన హసేఅం, హసితం, హసే, హ హసఈ, హసేఈ, హసయాణీ,హసిఆ, హసెడోణ, హసఊణం,హ సేమాణీ, హసంతీ, హసేంతీ, హసిఊణ, హసిఉణం, హసిఉరణ, సమాణా,హసేమాణా, హసంత, హసిఉయణ, హ సేఉరణ, హసేఉ హసేస్తా-హసంత అణం-హసి త్వాం ఇత్యాది భజఈ, భ జెఈ, భజమాణీ, భజే కట్టు 0- ఊష్టుమ్ మాణీ, భజశ్రీ, భజే తీ, భజమా మొత్తు, గృహీతుమ్ శా, భజేమ ణా, భజ , భజె పొత్తు 0-వ కుమ్ నా-భజమానా రోదితుమ్ దట్టు , దట్టు ఆణ, టబూణ, టట్టు ఆణం, దట్టూణం దృష్ట్యా శొతుమ్ మొత్తుం, “త్తు ఆణ, మొత్తు ఆణం, బొత్తుమ్- భోకుమ్ మొత్తూణ, మేత్తూణం-గృహీత్వా! కాటుకతు ? 0 మోత్తుం -మోక్తుమ్ రో, O లోత్తుం హ సి అన్వ . } హసితవ్యం ప్రాకృశశబ్ద పదీపికా హ సేఉం, హసిఉం. హసితుమ్ భో తన్న - భోక్తవ్యమ్ దట్టవ్వం—దష్ట వ్యం అవ్వం--కత వ్యం ఘోత్తవ్వం– గృహీతవ్యం హసీజవ్వం వొత్తవ్వం---వ క్తవ్యమ్ మోత్తవ్వం—మో క్తవ్యం ఇత్యాది రొత్తవ్వం– రొదితవ్యమ్ 15 గణీఓ,కర్ణిజ్జా-కరణీ 5-84క్యౌడి సో త్తన్వంతన్యమ్ ఇతి కృదంతవి శేషాః ఇతి ప్రాకృతభాషాయామ్ సుబంత : భాగః . అథ శౌర సేనీసా మాన్యప్రకియా | సూ ! దస్తస్య శౌర సేన్యా ముఖావచొస్తోః. శౌర సె న్యాం భాషాయాం అచఃపరస్య అసంయుక్త స్యా నాదౌ వతూ మానస్య తకారస్య దకారస్స్యాత్ - పీ దావా ఇత్యాది . ! సూఖ అధః క్వచిత్ . శౌర సేన్యాం సుయోగే ఆధోన తళా మానస్య తస్య క్వచిల్, ఉచ్ఛిందొ --నిశ్పింతు ఇత్యాది సూ! ర్యోయ్య:!ర్య స్యవాయ్యోభవతి. అయ్యో, అజ్ఞ్యాి. ఇత్యాది సూ! ధోధః. థస్యధో వాస్యాత్, కధా, కహా-కథా' ఇత్యాది సూ || ఇహహచోహః స్య, ఇహశబ్లే హకారస్య థధ్వమిధాహ చావితి విహితహకారస్యచ ధ కారొ వాసా "స్యాత్, సూ ! అంత్యాగి డేతి మోజ.1 శౌర సేన్యామంత్యమకారాష్ట్ర గ మోభవతి. ఇడెతోః పరయోః. జుత్తంణీమం. యుక్తమిదమ్, ఏవ్వం *రం. ఏన మేతత్ - సూ; శేషం ప్రాకృతవల్ . ! స్పష్టమ్ | ఇతి శౌర సెనీ సామాన్య పుకియా. అథ శౌర సేనీ జ్ఞాః xian రామాదు | రామాదో * Xp3 | రామాహింతొ ! రామే
-
ప్రాకృశశబ్దప్రదీపికా
హితొ రామాసు..! గా మెసుంతో | రామతో | రామాదొ | గా
మాదు, రామూహి| కామె హీ || శేష సాకృతవత్ . ఏవ మదనాః
కృష్ణాదయః. | పూర్వ శబ్దస్య పురవ ఇత్యా దే3 :, రూపొణితు ప్రా
కృతవత్. అజంత నపుంసకలి. గెషు పట్టు మ్యాం రామవల్ . అన్యత్స
ర్వవా కృతన దేవ. ఇత్య జంతవిశేషాళ
అథ హలుతవి శేషాః.
సకా రాంతఃపుల్లింగఃకరి శబ్ద3.
n0|| దేకగిఆ దేరీ దేక 3 * 0|3 || 23 Bఓ దేకరీఉ | దేకరి
తో దేకరీ * శేష, ప్రాకృతవల్ . ఏవమిన్న స్త్ర
అన్నం తేషు సర్వశ దె రాఅం| దేసుక మం! దేఅప్పం 4 ఇత్యేకై
కం రూపమధికం. అన్యన్సర్యం పొకృశవల్ .
త క•రాంతఃపుల్లింగ్ భవచ్ఛజ్ఞ.
10 | భవు • 713 || భవా | శేషం ప్రాకృశవల్. ఏవం కృపా
వా, మమవా? ఇత్యాదయః ,
ఇతి హలంతవిశేషాని.
అథావ్యయాని
దావ, తావ, దా, తాతావల్,
ఇహ, ఇధ - ఇహ. దాణిం
ఇదాన్సీ. తా— తస్మాల్. రమిఅ, రమిదూ రన్యా, ఇత్యాది.
కదుల, కరిట, కరిమాణ -కత్వాం నమిలి, గమిదూణ,గదుఅ.
గతావ. ణం--నను! అర్హ హె. సంతో షేః. హీహీ-వైకషకహ
షేక్. హీమాణ హే-ఆశ్చర్యెక పై చ | ఏవ —ఏప. చేట్యాహ్వా
నేహం జె. ఇత్యవ్యయవి శేషాః. ఇతి శౌర సేద్యాంసు బంత భాగః
అథ చూగధీ సామాన్య కియా
సూH సొళ్లే ! మాగధ్యాం సకార రేఫ యోగ్యథా సంఖ్యం శకా
ర ల కారొస్తు, || సూ || చో. నాదౌశ్చిః | అనాదౌ ఎతః మాసస్య
లాక్షణిక స్యా లాక్షణిక స్య చ, చ్ఛస్య శ్బోభ నకి, పిశ్ఛి లే పిచ్చిల: | వ
త్సలు| వచ్ఛలో వశ్చలే||
- స || ప్రాకృతశబ్దప , దీపికా సూy క్షఃకః; అనాదోవత: మానస్య క్షప్యజిహ్పామూలీయా కా) నక కారోభవతి. లక్క శే. రాడు పః సూ॥ సస్సపోస్సంయో గెZA) ఎ.! అనాది మయోస్సంయోగే వర్త మాన యోస్స కారష కారయోస్సకా భవిత. శ్రీ షైనభ నాతి. పశస్తే- ప్రశస్తూ. శు స్కై- శుషః. గియి. గ్రీష్మ. సూ! న్యణ్యజ్ఞశ్రాంఇర్ ! ఏషాంఇ కార స్యాత్ | రి శ్వాద్విత్వమ్ | ధణే - ధన్యి. గ గణ్యః. సామ - సామజ్ఞః సామజ్ఞః. ధణజ్ఞుప నంజయః. ఇత్యాగ్యూహ్యం. నూ ! జయ ద్యాం.08 1 ఏషాం య కొరొభవతి : శమాయే మాజి, యయె - జయః. హయ్యె - హృద్యః. సూరౌ సం ఏపయోగిస్ధస్స్యాత్ శుధ్ధు-సుష్ఠు. ఆ ఫై-భట్టఃఇత్యాది సూస్టన్రాస్తమ్ || స్థయోస్తృస్స్యాత్ | స్త్రీ డె - స్థితి. అస్తే. అథఃః. ఇత్యాది ll సూ1 మాగధ్యాంశౌర సేనీనల్ | స్పష్టమ్ ! సూ; శేష ప్రాకృతవత్ | శౌర సేన్యాం మాగధ్యా చాను కమి త్యథra | ఇతి మాగధీసామాన్య ప్రకియా అకారాంతః పుల్లింగ్ రామశబ్దః. 10 లా మే * 013 | లామా * 401 లావూహ ! లామశ్న * 4 3|| లామాహం, లామాణం | లామాణ ॥ శేషం శౌరసేనీవల్ . ఏవమదం తాః, నపుంసకలింగా నామపి ష ష్యైవ మేవ. శేషం ప్రో కృతవల్ , అహం, వయం, ఏతయో స్థానే హ7ఇత్యా దేశొభవతి. అన్య త్సర్వం శౌర సేసేవతాకృతనచ్చ. ఇతి మాగధ్యాంసుబంత భాగః. అథ పైశాచీ సామాన్య ప్రకియా' సూ! నోణనొ? పైశాచ్యాం ! వైశాచ్యాంభాషాయాం "కారన కార శిగ్నక భవతి.
ప్రాకృతిశబ్ద ప్రదీపికా సూ! న్యణ్యజ్ఞాంబర్ || పేశాచ్యా మెషాం ఇ' కార స్స్యాల్. రిత్త్వా ద్విశ్వమ్. వీళ్లు - ధన్యి. " - గణ్యః పళో - ప్రాజ్ఞ సూ! తలదొః | తకారద శారయో స్త కారొభవతి || పతిపన్నొ ప్రతిపన్నః. .మతో - మదః. ఇత్యాది సూ॥ లోళః | స్పష్టం || కొమళా - కోమలి. సూ! దు స్తిర్యాదృశ గే | యాదృశాదిషు, దృ ఇత్యస్య తి ఇనిస్యా ల్. యాతిసో - యాదృశః. యో దృశః. తాసిసో - తాదృశః. భవాతిసో - భ వాదృశః, ఇత్యాది సూ! గ్య స్నహం రియసినసిటాఃక్వచిత్ | ర్య, స్న, ష, ఏషా) స్థానే. రిజ, సిన, సిట, ఇత్యా దేశా యధాసంఖ్యం భవంతి || ఆరిఓ- ఆర్యః. సినాతో - స్నాతః. క సిటో కృష్ణః. సూ|| టోస్తుతు || టు, ఇత్యస్యతు, ఇత వాస్యాత్ || కతుకొ, క కటుకః. ఇత్యాది సూ! శపోస్సః || స్పష్టం || సెసొ - శేషః, ఇత్యాది సూ | ష్టః టూ సర్ధనౌ | ష్వ ఇత్యస్య బ్రూన గ్రూన్య' ఆ త్యా దెశౌభవతః | కిట్టూన, కత్రూన - కృష్ణా ఇత్యాది సూ ! శేషం శౌర సేనీ వల్ | స్పష్టమ్ || అత హలా దేశాః పా య”నభవంతి. ఇతి పైశాచీ సామాన్య ప్రక్రియా . అకారాంతఃపుల్లింగ్ రామశబ్దః' *10|| రామాతు రామాతో * *13) రామాహింతో రామేహం తో! రామాసుంతో రామేసు తొ| రామాహి రా మహి రామతో రామాతో! రామాతు || శెషం ప్రాకృతవల్ నపుంసకలింగానా మ ప్యేవ మేవ హృదయమిత్యస్యహిత పమితిరూ పే ప్రాకృతవచ్ఛౌగ సేనీవచ్చ || రాజ శబ్దస్య సిద్ధావస్థ యతయత జ్ఞ కారొదృశ్య తే, తృత జ్ఞకారస్య వికల్పన, చిఇన్, 1
రామః ఇత్యాది
ప్రాకృతశబ్దప దీపికా
ఇత్యా దేశ స్యాల్ . రాబీ ఇజో, - రాజ్ఞః, పక్షే రమే. రాజ్ఞః ఇతి.
తదిదమోః పుంసితృతీయైకవచ నె నెన స్ట్రియాం యాం నాయే ఇతి భవతీ
అవ్యయేషు క్త్వా ప్రత్యయేవి శేషః. గంతూన - గత్వా ఇత్యాది శేష
మఖలం శౌర సేనీవ ల్పౌ కృతవచ్చ. ఇతి ప్రశాచ్యాం సుజంత భాగః.
అథ చూళికా పైశాచీ సామాన్య ప్రకియా,
సూ! రొలస్తుచూళ్ళీ పైశాచ్యామ్ || చూళికాపైశాచ్యాం రేఫస్య
ల కారొవాస్యాత్. రామో, లామో -
సూ | గజడదబ మఝ ఢ ధ భాం కచటతపఖఛతథఫాల్ | గా
దీనాం శ్రీమాత్కాదయన్స్యుః ! మక్కనొ - మాగEణః. సకొ - న
గం. రాచా, లాచా - రాజు. టమలుకో, టమరుకో - డమరుకః.
మతనో - మదనః. పాలకొ , బాలకః. మేఖో - మేఘః. ఛలో ఛ
గొ ఝరః. శాతం గాఢం. థాలా, థారా - ధారా. రంఫా,
లంఫా - రంజా. క్వచిల్లా క్షణిక స్యాపి పడిమా, పటిమా- ప్రతిమా
ఇత్యాది.
సూ॥ అన్యేషామాదియు జిన | గజ డాది సూతోక్తమాదౌవర్త
మానానాం యజిధాతౌచ నభవత్య న్యెహమ్మ తెన || జనో | నియోజి
||
తం ఇత్యాది
సూ॥ శేషం పార్వత్ | స్పష్టం || ఇతి చూళికా పైశాచీప్రకరణం
అథాపభ్రంశభాషా సామాన్య ప్రక్రియా .
సూ॥ తు మోజ్వమ్ | అసంయుక్తస్యానాదౌ వత మానస్యాచః
పరస్య మన్య వావస్స్యాత్ | జిత్త్వాత్సానునాసిక ఉచ్చారః
సూ|| అచొస్తవోభౌ కఖతథపసాగఘదధబభాన్ || అసంయుక్తా
నామనాథా వతణ మానానా మచ:ప రేషాం కాదీనాం యథా సంఖ్యం
గాదయస్యుఃపాయి. లాగు - లొకః. మఘు - మఖ?. సదు - సు
తః. గోధు - నాథ!. తాబు- తాపః. కభు-కఫః, ఇత్యాది సంచారణీయం
" ప్రాకృతశబ్దప దీపికా సూ; మ్లో మ్బమ్ | మస్య లాక్షణిక స్య మృస్స్యాల్ . బ్రాహ్మణః బమణా! బమ్భణి * ఇత్యాది నూ! రొలుక మధః | అశోవత మానస్య రేఫస్య లుగా స్యాత్ , పిడీ,' ప్రి - ప్రియఃఇత్యాది సూ|| క్వచిదభూతోపి ! రేఫ స్యాదిత్యథఃః ! వాసు - వ్యాసః. సూ! ప్రాయో పఅంశచ్కొచ్ | అపభ్రంశే చస్థానే న్యో ఒచ్ క్వచిద్భనతి 1 పోయఇత్యస్యా భాషాంతమనువృత్తిః || సూ ! అడడడుల్లాస్వాథి కకలుక్చ | నాన్న: అ, డడ,డు ఇతి ప్రత్యయాభవంతి తత్సన్ని యోగేన స్వాథి కకపత్యయలో పః | ఓడ ఇత్య తాద్యోడ కారఇల్ | రామ | రామడు | రాముల్లు - రామః సూ॥ కొంతస్యాత ఉంస్వ మోతి 1 కాంతస్య శాంతస్యచ అకా రాంతస్య ఉంస్యాత్స్వమోః పరయోః నపుంసక లింగే || కుంతటం - కుండక ం. కరడు - కృతం, ఛఉం - భగ్నమ్. సూ! తనెణ తేసిం తేసి తేహిం కేహింతాద ధ్యేణ | తాడ ధ్యే ద్యో త్యేప తెప్రత్యయాభవంతి | రామతశాణ | రామ తేసిం | రామ తేసి | రామ తేహిం! రామ కేహిం–రామార్థం ఇత్యాది సూ || లింగమతంత్రం | స్పష్టం : ఇత్యప భ్రంశ భాషా సామా " న్య ప్రక్రియా ఆకారాంతఃపుల్లిళ్లో రామశబ్దః 90 రాము! రామూ! రామ రామో * oj3|| రామ రామా* 001 దేరాము, 'దే రామూ! దారామో! దేరామ | దెరామా * 03 || దేరామహో | దేరామాహో * " రాము! రామూ | రామో ! రామా | రామ - 131 రామ రామా! రామి| రామే * 30 || రామేణ | రామెం | రామే * 313 : రామేహిం | రామహీం | రా మాహిం || రామె * X10! రామ హె| రామా హే రామహు! రా
L.
-
ప్రొకృతశబ్దప్రదీపికా
మాహు * *31 రామహుం! రామాహుం " ఓlo! రామసు రా
మాసు రామస్సు! రామహో రామామ రామ రామా * 4 31
రామహం! రామాహం | రామ రామా* 10 | రామి రామె .
2 13 || రామహిం| రామాహిం, రామసు, రామాసు, రామ సుం | రా
మాసుం | ఏవమదంతాః
అత మళారన్యతు మో y్వమిత్య ను నాసిక వశారశ్చవావ క్తవ్యః •
విన్ను - విషణ్ణః | విచ్చు- వత్తాం | వుత్త. ఉక్తః | జఇసు - యాదృ
శః | తసు- తాదృశః ! కఇసు. కీదృశః | అఇను - ఈ దృశః | అజ్ఞా
ఇసు, అవరాఇసు - అన్యాదృశః | అవరొవరు - పరస్పరః ఇత్యాది న
ర్వం రామవత్
సర్వశబ్దన్యవిక ల్పైన సొహఇత్యా దేశః
SION నవ్వహం! సన్వాహం! సాహహం! సాహాహు * * BR A
స్వహుం! సవ్వాహుం! సాహహుం | సాహాహుం * శేషం ఆ దేశద్వ
యెపి రామవల్ - ఏవం విశ్వాదయః
ఇకారాంతఃపుల్లింగళిక విశబ్దః
౧0 కఇ ఈ * 031 కఇ క ఈ కఇహోక ఈహో#00!
దెకఇ దేక ఈ * on దేశఇహో! దెక ఈహో * 30 కి ఇ| ర |
హువచనమ ప్యెవ మేవ | 3in1 కఇం| కఈఏం! కఇణ కఈ కఇం
ఈం * 3131 కఇహిం | కఈహిం - Xon కఇ హే! కఈ హే *
*13 | కఇహుంక ఈహుం * Liel! కఇక ఈక ఇహుం! కఈహుం
4131 కఇహం! కఈహం కఇహుం! క ఈహుం | కఇక ఈ * tal
కఇహిక ఈహీ | కఇహుం! కఈహుం బహువచనము ఈ ప్యే వం! పవం
గవి: హరిః ఇత్యాదయ
ఉగాంతఃపుల్లింగః కారుశబ్దః
10|| కారు కారు * oBn Fరు రూ హోరూ
"
ఓ. | ప్రొకృతకట్ట ప్రదీపికా హో * ఇత్యాది సర్వంకవివల్ ఏవముకారాంతాః | ఋకా రానా నాంతు ఋ కార స్యాత్వొత్వయో రామవ తారువ చ్చరూపొణి కల్పనీ యాని | ఇత్యజంతాఃపుస్లీం గాః ఆకారాంత స్త్రీలింగొ జాయాశబ్దః olar జాజి, చాతి! జాఈ | జాఇ * 03 || జాఆఉ| జాజఓ జాఈ ఉ| జా ఈఓ! జా అట| జూఓ | జాఇఉ| జూఇఓ * o|9| దేజాల | దే జాఅ ! దేహ ఈ దెజాఇ • దేజాఆ ఉ| దెజాఆట! దేజా ఆఉ | దేజ అఓ జాఆహో! దేజాఅహో దెజూ ఈ ఉ | దేజా ఈఓ! దేజాఇఉ| చేజాఇఓ! దేజా ఈహో, దేజాఇహో * 0| జాల! అ! జాఈ | జాఇ * 3| జాఆఉ| జాఆఓ ! జాఅఉ| జాజఓ! జాఈ ఉ| జాఈఓ జాఇ| జాఇఓ * జల జల జాఈ జాఇ * ఇతి కెచి త్తచ్చిస్త్యం 3101 జాఆణజాణ జాఆం! జాఅం! జాణ! జాఇణ! జాఈం జా ఇం! జా ఈపం! జాఇఏం * BIB n జూఆహిం| జా'అహిం| జాహీం జాఇహీం * Xial ఆహే| జాఅహె జాఈ హే జాఇ హే * X13 జాఆహుం జాలిహుం జా ఈహుం జాఇహుం * t|| జాహి జాహె జాఈ హే! జాఇహే * జాఆ| జాల జాఈ | జాణ * ఇతి కేదిత్ తచ్చింత్యం | 4|3| జాఆహుం జాఅహుం! జా ఈహుం | జా ఇహుం * జాలి | జాలి | జాఈ | జాఇ * ఇమాన్య పిచింత్యాని | ani జాఆ హిం! జాఅహిం| జాఈ హిం| జాఇహిం * బహువచన మ స్యెవ మెవ || ఏవమాకారాంతాః | సర్వశబ్దస్య సౌహా డె శ్కేపి జూ యావల్ • ప.) చమ్యాం వి శేషః విశ్వాదీ నామపి తథైవ ! రుచ్యాడీనాం తు జాయాశబ్దన్య ఇకారాంత త్వ ఈ కారాంత త్వేచ యథాతడ్వరూ పొణ్యూహ్యాని ; ఋకారాంతానామపి ఋ కారస్యా త్వే ఈ త్వేచ గా యావ దెవ, | ఇత్యజనా స్త్రీలింగాః అథాజంతనపుంసకలింగాః అనం
--
ప్రాకృతశబ్దప్రదీపిగా
అకారాంతనపుంసకలింగః కుంజ్రశబ్దః,
may కుండు | కుండూ! కుండఉం* - 3 || కుండాఇం | కుండనం ||
Bioడ కుండా కుండె * శేషం రామవల్ ఏవము కాగాం :
ఇకారాంతనపుంసకలింగో వారిశబ్దః
or వారి వారి వారిఉ. * 03 || వారిఇం| వారీ ఇం శెషంక
వివత్ | ఏవమజంతనవుంసకలింగాతి ! సర్వాదీనాంతు పంచమ్యామెన
విశేషః || అథ హలంతవిశేషాః
మకారాంతఃపుల్లింగః కింశబ్దః
otail కు, కూక ! కా ! కొ* 031 కే * *ing tహ! కహం
శాహం * XIBP కహుం! కాహుం * tin కాసు గసు కస్సుక
హో! క కా * Lt3 | కహం రాహం! క! కా * శేషం సర్వవల్ ఏ
వం కాఇం, కవణ, ఇత్యాదెశయోరపిరూపాణి! ఇదంశబ్దస్య నిత్యంజసి
శసిచ ఆఅఇత్యా దేశం అస్యత ఇనూ దేశశ్చ
09 ఇము| ఇమూ! 9మూ ఇమా ఇమో! ఆఆ ఆఆ ఆఉ| ఆఊలా
ఓ * n|3guఏ| ఆఅ ఆఆ* శేషమా దేశద్వయో2పి సర్వవత్
దళారాంతఃపుల్లింగొయచ్ఛబ్ద
ఎందుం జు జూ! | జ జో*013 | జె జజా * 98మం (జు
జూ జు జూ జొ* _999, జే/జ జా జి * శేషం కింశజ్ఞవల్
ధకారాంతఃపుల్లింగ స్తచ్ఛజః
09 తం! సు | సూ! స సా! సొ *a13 ! దె దదాంతం
దదా! దుదూదో+ 93 || దేదదాది* ఇత్వాదియద్వత్
దకారాంతఃపుల్లింగపత చ్ఛబ్లి-
mint ఏహో*o!3 | 12ఏఈ ఏవమేవద్వితీయాయామపి శేషం స
ర్వవత్ |
జేహు—యాదృక్ ! తెహు-- తాదృక్ | కెహు దృక్ ఏహు-
-క సా ; జా హే.
ప్రాకృతశబ్ద ప్రదీపం
ఈదృక్ ! ఇత్యాది రామవల్
నకారాంతఃపుల్లింగ్కో దశ్శబ్దః
00! అము | అమూ * 0|3 | ఓఇ * ఏవ మెవద్వితీయాపి 'శేషం
శారువల్ | ఇతి హలంత పుల్లింగాః
ఆథ హలనా స్త్రీలింగాః కింశబ్దస్య కాదేశ ప్రథమా ద్వితీయ
యోరిదంతత్వ మీద స్తత్వం చన, అన్యత్సర్వం జూయవల్ •
ఏవం యత్తచ్ఛబ్దయోరపి వి శేషస్తు పంచ మ్యేకవచ నే
స్యాః| తామే తస్యాః||ఇ త్యేవ !
వత చ్చబస్తు ప్రథమాద్వితీయయో రెక త్వా “ ఏహా , బహు త్వపుంవల్ !
ఆస్య తాంత్యహలోలో పె తస్య డత్వేచ జాయావత్. అదశ్శబ్దస్య
అమ్లాదేశే ప్రథమాద్వితీయ యోః పుంవల్; శేషంరుచివల్ ||
ఇతి హలనా స్త్రీలింగాః
మళారాంతనపుం సకలింగఃకింశబ్దః
ong to; ఇం! కవణు! కవణూ • ①3 | కిఇంకా ఇం! క • కా
కే! కవణ ఇం1. కవణాఇం! కవణ! కవణా! కషణే పుస్త స్తద్వత్ | శేషం
పుంపల్లో
మకారాంతనపుంసకలింగ ఇదం శబ్దః
019| ఇము| ఇమూ 2013| ఆ ఆ ఇం! ఆ అఇం | ఆఅ ఆఆ ఆపు
0 ఇము, ఇమూ * 3 / ఆఆఆం! అఅఇం ! ఆ అ! ఆఆ ఆఏ * అ
న్యత ఇమాజ శేఆఆ దే శేచ సర్వవల్
దకారాంతనపుంసకలి గొయచ్ఛ్భః
017| దం దు! జం * జఇంకా ఇం|| పున సద్వల్, శేషంవుంవత్
దకారాన్తనపుంసకలింగ స్తచ్ఛబరి
001 శ్రీం దు! తం* 013 తఇం! తొ ఇం! పున సద్వల్ శెషంపుంవత్
దకారాంత నపుంసకలింగ్ ఏతచ్ఛజః
|
20
|
|
ప్రాకృతశబ్దపంపిణ.
njoy ఏహు * 03 | పఇ| ఏఈ * ఏదు! పదఇం! పదాఇం *చిం
త్య మేతత్ | పున సద్వత్ | శేషం పుంవత్
సకారాంతనపుంసకలింగ్కో దశ్శబ్దః
910 అము! అమూ * 031 ఓఇ| ఓఈ* అముఇ | అమూఇం!
చింత్యం పున స్తద్వల్, శెషం పుంనల్ | ఇతిహల నపుంసకలింగాః
దకారాస్త్రయుష్మ చ్ఛబ్దః లింగత) యేఒపీ సమాసః
0|9| తుహుం * 03! తుమై తుమ్మ * 9108 ఏఇం! తఇం*
931 తుమై, తుమ్మం *3 |9|| ఏషం | తణం * 331 తుమైహీం •
xin! తుజ్జు తుధ, తఊ! తుహ! తఓ *X 13 || తుమహం* షష్ఠ్య ప్యెవ
మేన | 2|n: ఎఇం! తణం * 2131 తుమాసు
దకారాన్తో స్త్రచ్ఛబ్దికి విజ్ఞత యెడి పి నరూపశి
908 హడం * 03 ! అమ్మఇం1 అ ఇం * 101 మణం - 13*
అమ్మణం! అమైం * 308 మం*313: అమైహి - X101మహు!
మజ్జ *X 13 || అష్టమహం శిషష్టీ దైవం | 217|| మn * & 13 అడ్డూను
ఇత్యస్త్రచ్ఛ:-- అథావ్య యవి శేషాః
కిహ, కధ, కిమ, కేమ - కథమ్ | జిహ, జిధ, జిమ, జేమ.యథా
తిహ, తిధ, తిమ, తెమ -తధా ఉం,
జామహి, జాను యావత్
తాఉం; తామహి, తామ. తావల్ | నవ్వత్తహో. సర్వత! ఏవమ
స్యతాద్యూహ్యమ్,
విశేషస్తు.
ఇ, ఇత్తు - యత | తఇ, తెత్తు- తత | కేత్తు • కుత్ర | ఏత్తు
అతః కరణ, కరణఉ, కరప, కర అవి, కరఏప్పి, కరపప్పీణు, కరఏసి
కరపపిణు - కృత్వా | ఏవం సర్వతో హ్యమ్
కరఏవం, కరఅణ, కరఅజహం, కరఅణహిు, కరపప్పి, కరఏప్పిలు
కరఏపి, కరఏపిణు - కరుణం. ఏన మేవ సర్వత కల్పనీయం
|| పత్త అను- అన్య ఆకృతశబ్దప్రదీపికా జణి, జణు, నం, ఇ, నావః, నాఇ - ఇవ | డి - పవ | పమ- ఏ వం || కిర- కిల !! పగ్గిమ, పోఇమ, ప్రాణ, ప్రాణవ - పాయః ! పుణు. పునః | విణు- వినా | ధ్రువు- ధ్రువం || పర. పరం|| నా హీ- నహి | పచ్చలిఉ- ప్రత్యుత | దివె- దివా || సహుం- సహ ! ము. మ | కఉ, కహు, తిహు కుతః || అహ సేం, అవాస- అవ శ్యం | ఏగిసి - ఏకశః !! ఏవ్వహిం - ఇదానీం || ఏమళి-ఏవమేవ || సయాణు- సమం || అహవఇ. అథవా॥ మగా ఉం- మనార్ "హే. ఇతః || పచ్చఇ- పశ్చాల్ | తో - తతః,తదా ! భా : ఇత్యస్యయ విశేషాః || అథతస్థితవిశేషా ఏత్తలు, ఏవడు - ఇయల్ || కేత్తులు, కెవడు - కియల్ | జేత్తులు జెవడు-యావల్ | తేత్తులు, లేవడు. తావత్ | పడుప్పణు - పటు త్వం,పటుతా | ఏషం త్వతలంతా : జెఏవ్వం: జెపప్పుఇ, జెఏవ్వ, జెఇపవ్వఇ, జేపవ్వ ఉ - జేతవ్యః | ఏవంతవ్యానా: 1 హోణఉ-భవితా సుణ ఉతా || ఇత్యాది తృన్నం తొః || తురు-యు పదీయః || అమ్మారు. అసడీయః ! ఇతి తృతవి శేషాః - ఇత్యపభ్యంశ సుబ స్తవిభాగః అథ ప్రొకృతతిజంతసామాన్య ప్రక్రియా సూ|| లట సీపావి జేచ్ ! లటః ప్రథమపురు షైక వచనయో స్తి ప్తయోః ప్రత్యేక • , ఇచ్ , ఏచ్ , ఇతి భవతః ! అత లణోణం లకార మాతో పలక్షకం | తేన ల స్యెశ్యథః 8 || హోఇ| భవతి ! సూత్వనతః! ఆకారాంత వడ్డి ఆదజంతాద్ధాతొరగాగమోవాభవతి | హోఆఇ | భనతి ; నూ || అతఏవై చేసి 11 ప్రథమపురుష స్యైక త్వే విహితో యఏ చ్ # మధ్యమపురుష స్యైక త్వే వశ్యుమాణో యస్సే తావళారాం తా దెవభవతొ నాన్యస్తాల్ | హోఏ | అతఏ వెతికిం | హోః | 23 - తెలుగు ప్రాకృతశబ్దప్రదీపీకా సూ॥ లడ్లదొశ్చజజా రౌ | లడ్లృటోశ్చ కారోద్విధ్యాదిషుచ స ర్వ తవిహితస్య ప్రత్యయస్య స్థానే జగ్జరౌవాభవతః | రిత్త్వాద్వి త్వం | హోజ్జ | హోజ్జా ! సర్వలగా రేషు జజాణ రావితి కేచిత్ || సూ! మధ్యే చాజన్హాల్ II అజంతొద్ధాతొః ప్రకృతి ప్రత్యయ యోరు ధ్యే చ జగ్జరౌవాభవతః లడ్లృటోవి ధ్యాదీపుచ! హోజ్జం! హోల్డ 9 : ఇత్యాది ! [సూ|| ఘరకా నిన్ఇ రె | లట:ప్రథమపురుషస్య బహు త్వెపిహితయోః ఝఝయోఃప త్యెకం నీ, స్తే. ఇ రె ఇతితయ ఆ దేశాభవంతి | హోంత ! హోంతే | హోఇ రె ! భవంతి || సూ! సిఫాస్సేసి!! లటో మధ్యమపురు షైక వచన రెజ: సిప్ , భాస్ ఇత్యేతయో? ప్ర త్యేకం సే, సి, ఇ త్యెతొభవతః | హోఅసి! హోల్ సే ఇ ఇత్యాది * సూ || థధ్వమి జ్ఞాచౌ || లబొమధ్యమవురుషబహు వచనయోః థ , ధనం ఇత్యేతయోః ప్రత్యేకం ఇమ్లో, హచ్ ఇత్యా దేశొభవతః | హోత్థా హోహ ! ఇత్యాది || సూ! మిరిబిటెక్ ఉత్తమపురు షైకవచనయోః మిప్ , ఇట్ , ఇత్యేతయోః ప్రత్యేకం మి ఇత్యాదేశొభవతి || హోమి | ఆ సూ!! తుమౌ!! అదనాద్ధాతొరు తమ పురు షైకవచనా దేశే మౌప రెఆత్వంతుభావతి | హోఆమీ | హోఅమీ ! సూ|| వాలడోట్భతృము || ఏషుప రేషు అతఏత్వంవాస్యాత్ | 'హోఏ మి | హోఏఇ | ఇత్యాది " ఓసూ; మోమముమ సహిజ్ | ఉత్తమ పురుషబహువచనయోః మస్, మహిజ్ ఇత్యేతయోః మో, మ, ము ఇ తి శ్రీయ ఆదేశాః ప్రత్యేకంభవంతి || హోమో | హోమ | హోము, ఇత్యాది ! || సూ! మోమము ష్విచ్చ ! అకారానాథాతొ మో! మ, ము ఇత్యా తెషు ప రెపు అతణత్వ మాత్వంచ వాస్యాల్ |హోఇమో హోఆమో | పడే | హోమో || ఇత్యాది || || సూ !! జ్ఞాఫ్ట్ || ట్రాక్టు ఇత్యేత చెదాః పరయోః అత ఏత్వంవాస్యాత్ | హవెజ్జా | హవేజ్జ | ఇత్యేవ ! హోజ్జ | | సూ ! భూతాథః స్యసిహిహీ | భూ 28 తావా | హోహిమి | ప్రాకృత శబ్ద ప్రదీప్.. తాధేకా విహితొయో లుజాదిపత్యయః తస్య స్థానె ప్రత్యెక ంసి, హి అ, హి, ఇతి తయఆ దేశాభవంతి || 'స్వరాంతా దేవాయం విధిః|హో సి | హోహిల | హోహి ! తిప్తయో రెవ స్యాదయః || ల ఈ అ || హలనాత్సరయోర్భూ తాథంకయో ఏప్తయోః ఈ అఇత్యా దేశో భవతి | హవీత | సర్వత బభూవ | అభవల్ | అభూద్వా | సూ! భవిష్యతిహిరాదిః ! భవిష్యద థేశ్ విహితప్రత్యయెపరే తస్యై వహిరిత్యాదిః ప్రయోక్తవ్యః | హోహిఇ | ఇత్యాది | భవిష్యతి | భవి Iనూ || హార్సామిమోము మెనా ! భవిష్యద ధేళా విహితె షుమి | మో ! ము | మ | ఇత్యే తెషు ప రేషుహా | ర్సాఇతి వాపయో క్తవ్యా ! పజేహీరపి | హోహామి ! హోస్సామి | ఇత్యాది | పడే ! 1 నూ! ర్సం || థాతొః పరతః భవిష్యతి కాలె మేస్థానే రృంవాభవతి | హోహిస్సం | పడే హోహిమి | నూ! హిస్సాహి థాము మోమస్య | భవిష్యతి కాలేము, మో,మ, ఏషాం. నే హిస్సా! హిద్ధాఇతివాప్రయోక్తవ్యా 1 హోహిస్సా హోహిద్ధా| పడెహోహి ము ఇత్యాది | Hసూ? పచ్చ క్వాతుంతవ్యభవిష్యతి || కాంతుంత వ్యె షు భవిష్య త్కౌలవిహీ తెచ ప్రత్యయేపరతః అతఏత్వ మిత్వంచ భవతి హవెహిమి | హవిహిమి | ఇత్యాది ! | సూ! ఏక స్త్రీ ప్రథమాదె ర్విధ్యాదిషు దుసుము !! లిజోటోః ప్రథమ మధ్యమో త్తమ పురుపై కవచ నానాం స్థా కమాల్ దు, సు, ము ఇతిభవంతి | హోదు, హో సు | హోము ఇత్యాది " #సూ! బహౌస్తుహ మో !! లిఖోటోఃప్రథ మమధ్య మోత్తమ పురుషబహువచనానాం స్ధానేను, హ, మో ఇతి సద్భవంతి || హోంతు | హోహ ! హోమో ! ఇత్యాది ||సూ! సోనుహీ || విధ్యాదిషు సోమః థ్యమపురుషైకవచనస్య స్థా నేహి ఇ త్యా దేశోపాభపతి. 1 హోహి ! హోసు | ఆర్యాది ! ఫిజి కి లిజో జర్ణాభ్యాంపరః ఇకారొవాప్రయోక్తవ్యః ! హోజ్జః ! " 4సూ! త్విజా ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా. హోజ్జాఇ | ఇత్యాది ! సూక్ లుగిజ్జ హీడ్జస్పిడ్డేతః | అదం తొనెతొలి?" జోమధ్యమ పురు షేకవచనన్య స్థానేలుక్ | ఇజ్జహీ' | ఆజ్ఞసు | ఇజ్జ చ త్వారఆ డెశావాభవంతి | హవ ! హవిజ్జాహీ ! హవిజ్ఞాసు | హవిజ్జి పకే ! హవిసుఇత్యాది || ! సూ ! మాణలౌల్చలృజః g లృజః మాణ స్త ఇత్యాదెశౌ సర్వత భవతః | లిత్వాన్ని త్యం| చ రారాజ్జర్జారౌచ ! హోమాణ | హోంత | హోజ్జ ! హోజ్జ ఇత్యాది || సూ | యో రెజ్ ! ధాతోగివణ్ణ వణః యో రెదొ తొయధాసంఖ్యం భవతః | జెఇ | జ యతి | పొఊణ | శ్రీత్వా ఇత్యాది | | సూ॥ ఉవణః స్యావః | ధా తొరంత్య స్య ఉవణ్ స్య అవఇ త్యాదెశోభవతి | బనఇ | బూ తే|| | సూ! రుష 72చోగిః || రుషాదిష్యా దెర, దీ ఘో భవతి || రుష - రూసఇ | శుష - సూసఇ || తుష - తూన్న | పుష - పూసఇ | శి వ- సీనఇ | ఇత్యాది I fసూ! గోహశ్చ చిజిపూశు ధూస్తుహులూ భ్యః | ఏభ్యః పరోణ ఇత్యాగమస్యాత్ | తత్సన్నియో గెన దీమణ స్య హస్వః || జిణఇజయతీత్యాది !సూ! ఆరఉ ః ! ధాతోః ఋవణః స్య అరఇ త్యాదేశొభవతి | మరణ ! ప్రియతే ఇత్యాది !సూ; ఛగ మీ ప్యమాసాం | గమ్. ఇష్, యమ్, ఆస్, ఏషా మంత్య స్య ఛ కారోభ ఎతి | రిత్వాద్వీత్వం 1 గచ్ఛ | గచ్ఛతి ఇత్యాది ||నూ | ఛిది దొష్టః! అనయోరంత్యస్య స్థఇత్యా దేశ స్స్యాత్ | ఛ | ఛేలీ | ఛిద్ధం | భే త్తి ఇత్యాది !సూ! రుణోద్ధవళ్ళే | అంత్య స్యేత్యనుఎతః తే |రస్థ? రుమ్భణ | రుంథతె 1సూ || ఆభూత భవిష్యతిచకృx | భూతా ధైభవి ష్యద జ చ ప్రత్యయె ప రేకృక్కో స్త్యస్య ఆత్వం స్యాత్ | కాసిఇత్యా ది | చ కార! కాహిఇ | కరిష్య తీ త్యాది సూ; సమోద్విజరు దారివః ! ఏషామంత్యస్యవస్స్యాత్ | ఇవఇ- నమతి | ఉవ్వివఇ. ఉద్విజ తే || రు వఇ. రొదితి ! సూ!! చనృజతిమదివజాం || అంత్య స్యేతి తతః తే |ణ చ్చఇ - నృత్యతి ఇత్యాది సూ!! యుధబుధ గృధకృషి సిధముగించరు: | 24 | ప్రాకృతశబ్దప దీపికా ఏషాంరు దేశ్పాంత్యస్య ద్విరు కర కార స్స్యొల్ | జుష్ఠఇయు ధ్యతీ త్యా ది ||సూ || జర్స్యిదాం | స్విదాదీ నామంత స్య జభవతి | స్విద్ | సిజ్జు ఇ | సంపద | సం పజ్జం | విద్ | ఖజాణ ఇత్యాది | సూ !! డిక్వధిప ధాEO | అంత్యస్య ఢస్స్యాత్ || వృధైర్వధః ప్రశ్చావి శే షెణగహణం కడ్డం | క్వథ తే | వడ్డఇ | వధః తే ||సూ॥ వె స్టేః ! అంత్య స్యక్షస్స్యా త్ ! వేడఇ! వేష్ట తె ||సూక్ ఖాదధావిలుక్ ! అనయోరంత్యస్య లుగ్భ వతి | ఖాఇ. ఖాదతి | ధాఇ. ధావతి || ఇత్యాది !సూ] రస్సృజి | సృ జధాతొ తొరంత్య గత్వంభవతి | సరఇ! సృజతి | సూ|| డస్సీదపతౌ | అన యోరంత్యస్య డత్వం భవతి | సడఇ | సీదతి | పడఇ- పతతి ! సూ!శక గే | శశాదిష్పంత్యస్య ద్విత్వంభనతి | శక్నోతి | సక్క ఇ | అట్టణ అటతి ఇత్యాది ||సూ! అరివృక్షాం || వృషాదీనాంబు కారస్య అదిరి త్యా దేశ స్స్యాత్ | వరిసఇ | నషణ తీ త్యాది ||సూ|| స్వపి II ఆ దేరతఉదొ తొవాభవతః | సువఇ ! సోవఇ | ఏవం కతూరి సర్వేషాంధాతూ నా తదా డెశేషుచ రూపాణి కల్పనీయాని | భావకమఃఖోస్తు | సూ 1 ఈ అజ్ఞాయకః || యకః ఈ | ఇజ్ఞఇ త్యా దేశొభవతః ! హోఈ ఆ ఇ | హోఇజ్జయి | భూయ తే | అణుహో ఈ అష్ట ! అణుహోఇజ్ఞఇ | ఆ నుభూయతే ఇత్యాది | అగాగమాదయ ఆదేశాః వూర్వవత్కల్పనీ యాః ; సూ! భానక మణణితు యగ్లుక్ | భా వేకమఃణిచ చిజ్యాదిభ్యో ధాతుభ్యః పరొవ కారాగమోరి త్స్యాల్ | తత్సన్నియో గేనయకోలుక్ చిన్వణ | జివ్వఇ | ఇత్యాది ! సూ! మ చేr : 1 భావెకమణి చచినా తెమాణ గమోరిత్స్యా ద్వా | తత్సన్ని యో గేన యగ్లుక్చ II చిమ్మణ || చీ యతే || సూ; అంత్యస్య హనఖనొః || మకారొరి ద్వాస్యాత్తత్సన్ని యో గె స యగ్లుక్ప | హమ్మణ | హన్య తే | ఖమ్మణ ఖన్యతే |సూ!! దుహలిహ నహరుహాంభర తఉచ్చ !! ఏషామంత్య స్య భ కారొరి ద్వాస్స్యాతత్సన్ని యోగెన యగ్లుక్ఛ | వహెరత ఉకారశ్చ దుబ్బః | లిబ్బ | పుబ్బరు | | | | 22 | ప్రాకృతశబ్దప దీపికా బ్బఇ |సూ॥ దహేన్షర్ : అంత్య స్యెత్యను వత ఆ || ఝశారోరి ద్వా స్స్యాత్ | తత్సన్నియో గెన యగ్లుక్చ, డబ్ల్యుఇడహిజ్ఞఇదహ్య తే|| సూ || బతః ! ఝ కారొవాస్యాడ్యగ్లుక్చ | బజ్ఞ | బంధిజం | బధ్యతే | నూ|| రుధ ఉపసమనో! || ఏభ్యః పర స్యగు ధైరంత్యస్యభావకనుఃఝ ర్వాస్యాద్యగ్లుక | ఉవరుజ్జు ఇ| ఇత్యాది ! సూ: ద్వేగమిగె || గనూ ది స్వంత స్య ద్విత్వం యగ్లుక్చ | గమ్మఖ | హస్సః | ఆ త్యాది ! సూ! ఈరహృకృతజ్రా || ఏషామంత్యస్య ఈరణ త్యా దేశస్స్యాద్వా ! తత్సన్ని యోగేన యగ్లుక. ! హీరణ | కీరణ | శ్రీరణ | జీగణ 1 ఇత్యా ది భావక మణో రూపాణి కల్ప నీయానికి అధణిచిరూపనిణః యఃప్రదశ్యం తే. సూ! నిజ దే దావా వె || ణిచః | అత్ | ఏత్ | ఆన | ఆవే | ఇతిచ త్వాం ఆదేశాభవంతి | ఇజూదయః || పూర్వవల్ | హో 21 హోప21 హోఆవఇ! హోఆ వెఇ| భావయతి n సూ॥ శుష్యా చెరవిద్వా ! శుష్యా దేణిః చః అవిర్వాస్యాల్ !సూ; అదెలు క్యాణో రతః || ఆజా దెశేష అదెల్లుకుపతఆ దేరతఆద్భనతి | హావఇ! హావేఇ | భావయతి ఇ త్యా డి| కేచి దా వె, ఆవ, ఇ శ్యేత యోరపి ఆత్వమాహుః | హావానః | హా వావె ఇ| ఇత్యాది | ఏవంటి చిస ర్వేషాం ధాతూనాం తదా దెశానాం చ కతూరిరూపొణి సర్వల కారేషుకల్పనీయాని | ఉచిభావకమణితు సూ లు గావిల్భావకమణ3 | భావకమణప్రత్యయే కశ్యయేచ ప రెణిచోలుక్ , ఆవి, ఇత్యా దేశొభవతః | లి త్వాన్ని త్యం | హో ఈ ఆఇ హో ఆవీ అఇ భావ్య తే | ఇత్యాదిరూపాణిక ల్పనీయాని || సూ || లుక్క్య జోర్యస్య || క్యచః కృషళ్ళ సంబంధి యకార స్య క్వచిల్లు గ్భవతి! గు రూఇ | గురూఅఇ | గురూయ తె ఇత్యాద్యూహ్యాని || •! ఇతీ ప్రొక్క తభాషాయాం తింత సామాన్య ప్రక్రియా! అథ శౌర సేన్యాం నిజంత ప్రక్రియా. -- 20 ప్రాకృతశబ్దప దీపికా సూ ! భువోభః || భవ తెరా దేశస్యహస్యభో వాస్యాల్ || సూ!8 జెచోదః ట్ || లట స్తిపా దెశయోరి జేచోదళాకారాగమో భవతి) టిత్వా దాద్యావయవః | భోది భువది ఛువ ద్చే భవతి ఇత్యాది || సూ|| భవిష్య తిస్సి? భవిష్యద థేహ విహీత స్య హేస్థా నేస్పిభవతి | భోస్సిది | భవిష్య తీ త్యాది-సర్వల శా రేషు రూపాణికల్ప నీ యాని | అగాగమాదయశ్చ? పూర్వవల్ | ఇతి శౌర సినీతి జంతప్రక్రియా అథమాగధీ తిజంత ప్రక్రియా. సూ! స్క: పె)చడు 38 | అనయో?కు స్య స్కస్స్యాత్ | పె సూచి | ఏక్ష తె | ఆఅస్కది | ఆచక్ష తే | ఇత్యాది సర్వల కా రేషు రూపాణి ||సూ !! జొవజేః | వ జజ కారస్య ఇకారొరిద్భవతి | వ ఇది | పజ్జు దే ! ప్రజతి ! ఇత్యాది | సూ చిట్టస్తిష్ట స్య | ప్రాధాతొ రాదే శ స్య తిష్ఠస్య చిట్ట ఇతిభవతి | చిట్ట | చిట్టదె | తిష్ఠతి | శేషంపాకృత వచ్ఛౌర సేనీవచ్చరూపాణ్యూహ్యా ని | ఇతి మాగధీతిజంతప్రక్రియా II అథ పైశాచీతిజంతప్రకియా. సూతడి జెచః | ఇ జేచోస్తడాగమస్స్యాత్ | భౌతి| భవతి | భమ త ఇత్యాది 1సూ || ఏయ్య నభవిష్యతి | భవిష్యద ధే* విహితయోరి జేచొనె నె ఏయ్యా దేశ ఏవభవతి | నత్వాతి దేశిక స్సిః | భోఏయ్య ! భ విష్యతి || సూ! ఇయ్యోయకః | స్పష్టం | భాఇయ్యతి | భూయ తెజసూ!! 8}+ డీరః || కృణాయక స్థానే డీరఇతి భవతి | కీగతి | కీర తె1 శ్రీయ తే | ఇత్యాది | సర్వలకా రెము రాకృతనచ్ఛౌర సేనీవచ్చరూపొన్యూ హ్యాని | ఇతి పైశాచీన జంత ప్రక్రియా. చూళీ కా పేశాచ్యాం సర్వం పైశాచివత్ ! సర్వతొ పది షె నాతిదిష్ట న్య బాధః అథాపభంశతిజంత ప్రక్రియా సూ! ఇజె చోదళాట్ | హో | హువది | హువదే | భవతి || సూ! లఊహింవాఝ య్యో! || అపభ్రం శే లటొఝ ఝ్యాహించాస్యాత్ అలు అరు F -- | | -- ప్రాకృతశబ్ధ ప్రదీపికా హోహిం హువహీం! ఇత్యాది | భవంతి | ప Z | హోంతి ఇత్యాది ? హిథాస్సిపోః | అపభం శేథాస్సిసొహిణస్స్యాద్వా ! హోహి | హువ హి ఇత్యాది | భావసి | ప Z హోసీత్యాది || సూ|| హుళధ్వ మోః || అ పభం శెథడ్య మోహుస్స్యాద్వా ! హోహు! హవహు, ఇత్యాదిళ పథ | ప Z హోఇ ఇత్యాది 1 సూ || ఉమిబిటోః ! మిలిటొర్వాఉ కా రొ భవతి | హోఉ| హవఉ! ఇత్యాది | భవామి | పడై హోమీ త్యాది ? సూ! హుంమ సహిజోః | మ సహిజోర్టుం నాభవతి !హోహు ఇత్యా ది | భవామః | పకే హోమోఇత్యాది || సూ!! సస్యపొల్పటి ? లృటివి హితస్య స్య పొపఖం శెసోవాస్యాత్ | హోసది | భవిష్యత్! హోసహిం భవిష్యంతి ఇత్యాది ! సూ || ఇదు దేత్స హ్యోః 8 లో మధ్యమ పురు షేకవ చినన్య స్థానే విహితయోః స్వహ్యోః | ఇ, ఉ, ఏ, ఇతి తయఆ దేశా భవంతి ! హోం! హోఉ హో! భవ అన్యత హిమాదయః | పాకృత రూపతాచ ॥ శేషం ప్రాకృతవల్ R సూ ! లింగమతంత 90 || అపభ్రం శే లింగమవివక్షితం పాయః | సూ! శేషం శౌర సేనీవత్ కి స్పష్టం!! ఇత్యసంశ అజంత సామాన్యప్రక్రియ ! సూ | తద్వ్యత్యయశ్చ | ప్రాకృతాది లక్షణానాం పరస్పరం వ్య త్యయశ్చ క్వచిద్భవతి | ఇతి ప్రాకృతాది భాషాను తిజనసామాన్య ప్రక్రియా |-1 ధాత్వా దేశాదయోని స్తరభియానలిఖితాః. అథగణాః ప్రదశ్యణంతే. సూ! స్వ రెభ్యోవ్భ దౌ ! వదిమ యథాదశశనం స్వరేభ్యః పరోబిందుర్భవతి | వక్షః- వంకొ | వక్షకు లబు ధాస్థిపుచ్ఛకర్కొ టవృశ్చికాః ! గుచ్ఛదశ నమూధాణ సఃపశ్వశత్ర్యశ్రగృష్టయః | స్ప శన శ్మశుమాక్షారాః ప్రథమాద్బిందుశాలినః || ఛందఃపూతాః దేవ నా గే మసస్వి వ్యాంప్రతిశ్రుతి ! మనశ్శిలాయాం పాశ్వా స్థ్ని వయ స్యేపి మనస్విని ! ద్వితీయత స్తృతీయా త్తుసా ్యదుపర్యతిము క్తయోః !! " | ప్రాకృత శబ్ద ప్రదీప్ సూ|| లు జ్ఞాంసాదే 4 మాంసాదిషు బిందొలు: గ్వాస్యాత్ | మాసం I మంసం | మాంసాదిస్తుత దానీం కధ మేవం కింకరొమినూనమీ దానీం " కాంస్యం మాంసలసం ముఖపాంసులహంసవ ఇతీరితో హిరణ్యం || సూ || అక్యథః కులా ద్యావా || అక్షి పర్యా యాః కులాదయశ్చ పు ల్లింగేవాప్రయో క్తవ్యాః | విద్యుచ్ఛందొ భాజనమాహాత్మ్యం దుఃఖవ చనకులం | ఇత్యాది? : సూ H క్లీ బేగుణ గాః! గుణాదయః క్లీ బె వాప్ర యోక్తవ్యాః | గుణ దేవమండలా ① ఖడ్లో చిందుశ్చ కరరుహోవృ ము: ఇత్యాదిః | సూ | స్త్రీ యామిమాంజలీ గాః ఇమాం తా అంజలా అంజల్యా దయశ్చ స్త్రీయాం వావతణం తే | కుక్షి బలీనిధిర శ్రీప్రశ్నాక్ష్మీ గంధీచౌ ర్య విధివృష్టం | అంజల్యాది? పృష్ఠ స్య కృతెత్వ స్యైవ సంగ్రహణమ్ ! సూ! తుసమృధ్యాదౌ ॥ సమృధ్యాది ష్వా దెరవణః సహ దీఘణస్యా తా | సొమిధీ ! సమిధీ సమృద్ధిః | ప్రతిస్ఫిసదృశుమస స్వి నః పసుప్త ప్రవాసిచతురంతాః | అభి చాత్య స్పశణ ప్రవచన ప్రసిద్ధిపరోహపరకీ యాః | ప్రతిపతకృత ప్రకటాస్సహప్రతి స్పధిః నాసమృధ్యాదిః || సూ ! స్వప్నా గావిల్ | స్వప్నాచిష్వా దేరవణస్య ఇత్వం లిద్భవతి ! కివిలో నీ కృపణః " వెతసకృపణ మృదంగొత్త మద తేషద్వ ్యళీకమరి చాశ్చ | వ్యజనమితి స్వప్నాది ర్వేత సదత్తావిక ల్పెత్కో 1 వెతసఇతితో రితి వెత సే వికల్పాద్భవేదిత్వం | దత్తేణ త్వే స త్యెవాంగా రే లత్వప వ బాహులకం : సూ! జోణాభిజ్ఞాదౌ !! అభిజ్ఞా దిషు కారా దేశ స్యణస్యసంబంధిన్కొవణ స్య ఉత్వం భవతి | అభిజ్ఞః | అహిస్తూ ఆ గమసర్వాంగిత దైవాభిమనః కృతాజ్ఞాం ఆ తాః | సూ !! శయ్యాదౌ " శయ్యాదిష్వా దెరవణః స్య ఏత్వంభవతి | శయ్యా | సజ్జ | శయ్యాది గణ అమ్నాతళ్ళయ్యాత గాహ్య కంతుశా 8 R సూ! ఇత్తు సదాదౌ IS దాది ష్వా దెరా కారస్య ఇత్వంవాస్యాత్ | సఇ | సఆ | సదా | నిశాక రశ్చ కూర్ఫాసన్న దాది గణఇష్య తే | సూ !! నవాన్య యోఖో తారౌ | - | అ H ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా వ్యాఖ్యాతం! ప్రాకృతకుమార చామర సంస్థాపితతాలవృంతనారాచాః! ప స్థాపితః కలాదః స్థాపితఖాదిరకహాలిక బలాః | బాహణపూ ర్వాహొవ్యు ఖాతాది ప్రతీతిజాత సష్ఠః || సూ ! గభీరగగల్ ! గబ్లీ రాది ష్వా దేరీ శార స్య ఇత్వంభవతి | గహిరొ, గభీరః | ప్రసీదన లీ కానీత ప్రదీపిత శీరీష కాః | గృహీతజీవదవసీ దద్ద్వితీయ తృతీయ కాః! వీళితంచ గభీరాది రానీ తేదిరపి యాం : సూ! వాపానీయ గే పానీయాది ష్వా దేరీతఇ ద్వా స్యాత్ ! పాణిఆం | పొణీ అం | పానీయం! జీవత్య ళీక పానీయో పనీ తెషత్కరీషశాః | పానీయా దావేవ కెచిచ్ఛిరీ షం కథయంతిహి సూ! ముకులాదౌ ! అదేరుత అత్వం భవతి నిత్యం ! మటలు | ముకులం! ముకులం ముకురంముకుటంయుధిష్ఠిర స్సౌకుమార్యం చ | అగురుగుళూచీగుర్వ్యొవిమత ఆత్వంతు బాహులక - 1 సూ ! ఇ లకృప || కృపాదిష్వా దేఋళణత్వం లిత్స్యోత్ | కృపః | కివొ! కృ పసృపకృపణశికా కృశాః కృశానుశృంగారవృద్ధక విగృధా : | భృంగార నృగసృగాలా వృశ్చిక దృష్టి స్పృహాహృదయ తృప్తాః | ధృపోత్కృష్ట సమృద్ధివ్యాహృత భృంగషిణ కృతికృషికాః | కృసరకృపాణవితృష్ణా: పృథ్వీభృగుకృచ్ఛ ధృణికృపాక్య త్యాః | ముసృణ సకృత్సృష్టానీచ బృ సీమృణా బృంహి తానిగృష్టిశ్చ | భృశాహృత భృతక పితృఘ్నా వృతిశ్చ నృత్తిశ్చ గృథ్ను శ్చ | తృషితంవృత్తు సృష్టి మృడ స్యెదసవదథః క స్యైవ || సూ! ఋకు గే | wత్వారిష్వా దేఋతఉత్వం భవతి నిత్యం ! ఋతుః | ఊ | ఋతుబృం దావన ఋషభ ఖాతృక బృంద వ్యవృష్ట బు జువృద్ధాః | పృథివీ మృణాళ నివృతాః పావృడృత్త సంవృతస్పం స్టాః | నిర్వృతినిర్వృత పితృకొస్సంభృత వినృత ప్రవృత్తినిర్వృత్తాః/వృ ధీనివృత్తి ప్రభృతిని వృత్తజామాతృకౌ పరావృత్తః | నిభృతపా? భృతపర భృతభృతిభృతఋణనూతృకాప గొమృష్టాః ! సూ! శౌండగే! తొండాదిష్వా దె రేచోనిత్యముత్వం భవతి | శౌండ? | సుండో శోధోదని మౌంజాయదౌవారిక శౌండ సొందర్యం | సౌనణికాక పౌలోమీ సౌగం " ప్రాకృతశబ్దప్రదీపికా ధ్యానీతికౌం "డాది: "సూ | అఃతు వైరాదౌ ॥ వైరాదిష్వాదె రైచఅఇ ఇత్యా డావాస్యాత్ | వఇగం | వెరం | వైరం | వైరం వైశంపాయ నవైశిక వైశ్రవణ చైత కేలాసాః | వైతాళిక కేరవ దైవానీ త్యేతత్తువైరా చి 1సూ! దైత్యాదౌ || దైత్యాదిష్వా దె రేచక ఇస్యాన్ని త్యం | దైత్యః దఇచ్చే ! దైత్యోదైన్యం దైవత కైతవ వైదర్భ వైదేహాః |ఐశ్వర్యం వైజననొ భేరవవైహారికాడ వై దేశః 1 వైశ్వాసర వేశాభౌస్వేరం వైశాల చేత్యేచ | ఇత్యాది || సూ ! ఏ త్సాజ్సలాత యోదశ గెచః In తయోదశా దిష్వా దే రచ స్సాజులాప రేణ సమౌత్వంభవతి | థెరో | స్థవిరః | అయస్కా రొవిచకిలస్త్రయస్ట్రిశత్రయోదశ | స్థవిరచ్చత లింగ శాస్త్ర యోదశ గొగణః | సూ! వైకాదౌగః | ఏ కాదొకవగ్యణస్యవాగస్సాల్ తా | ఏకః | ఏగొ !ఏఓ ఇత్యాది | ఏకాకషాణ సుగాలో కా కారొవ్యొ తక రాముకాః | శ్రావకో ధోతీథఃకర ఏకాదిగణఇష్య తె 1 సూ] టోర్బ డిశాదౌలః | బడి శాడౌటవగ్యణ్ స్యలత్వం వాస్యాత్ | బలిసం| బడిసం| బడిశం | బడిశగుడనడచ పేటా పీడావాడీ(వాటీ)చ వెణుశ్చ ! దాడిమ ఇహపాటయళిణి జమౌఏవప గృహ్య లేనాన్యః ! సూ; లల్డ్కో నుడ7 | అసంయుక్తస్యా నాదౌ వశః మానస్య అచః పరస్యడ స్యలత్వంలిద్భవతి ఉడ్వాదీన జయిత్వా | గరుడః | గలులో | ఉడు గౌడనిబిడనాడీపీడిత నీ డా ఇహో డ్వాది: 1 సూ? ప్రతి గే2 ప్రతీప 7 1 ప న్యూదిషు తవగః స్యణ్భవతి | అప్రతీప గె 1 ప్రతిపన్నః| పడివణ్ణ ప్రతీపం! సఈవం! ప్రతి పన్నఃప్రతిభాసః ప్రతిహారఃప్రతినివృత్తకందరికే | ప్రతిపత్ప్రతి మాప్రభృతిస్సహ ప్రతిస్పథిక్ నాప్రతిక రొతిః | ప్రతిశుమ్మృతకం చైవభిం దివాలో హరీతకీ | పతాకాప్రాభృతవిభీత కావ్యాపృతః త్యమీ| ప్రత్యా దయస్తువిజ్జియా యాః ప్రతిపాదిరథోచ్యతే | ప్రపంచ ప్రతిష్ఠానం ప్రతిజ్ఞ నంచ సంపతి | ప్రతిష్టా చమతిసమయం ప్రతిజ్ఞాచకీతిః తః n సూ!! 6 ల్స ప్తత్యాదౌ! సప్తత్యా దౌతవగ్యక స్యరత్వం లిద్భవతి | సత్తి | సప్త తిః | సప్తత్యాది స్సప్తతి స పద శైకాదశతయోదశచ | ద్వాదశ పంచ 03 ప్రాకృతశబ్దప దీపికా దశాష్టాదశగద్గద ఇత్యయం గణః | సూ; స హరిద్రా! రస్య లత్వం స్యా ల్ ! హరిద్రా! హలద్దీ | హరిద్రాంగార చరణ సుకుమారయుధిష్ఠి రాః1 సత్కా-రముఖ రౌరుడ్లః కరుణావరుణ స్తధా | పరిఖా సంవత్సరమత్సర పరశుకి రాతశిథిగ దారిద్ర్యం ! కాతరసరిఘదరి దాసద్వా రాగరుడ పారి భద్రంచ | దరిద్రాతిశ్ఛాత్రపాదాథః ఏవచరణాగ ణే | పఠ్య తెLథకి రాతస్తు చత్వ సం యోగఏవహి |సూ! క్వైడక గెఖల్ : ట్వెడ దిషు సంయు క్త స్యఖస్యాత్ | లి త్వాన్ని త్యం | శ్వేడకః | ఖేడఓ | Z్వడక స్ఫోటక స్తద్వత్స్ఫేటక శ్చెడుగూహ్యతాం || సూ|| స్పృహాదౌ || స్పృ హాదిషునం యు క్తస్యఛభవతి | స్పృహా | ఛిహా | ఇకు క్షీరక్షారకు రకతకు,మక్షీ కావృక్షా 8 | కన్యాకుక్మీదక్ష క్షేత్ర సదృగీశులి శ్చ | లక్ష్మాక్షిగితంతుతం క్షతం కౌ క్లియక స్తథా | సాదృశ్యం చక ధాలక్ష్మీ స్పృహాదిగణఇష్యతే || సూH రస్యాథూర్తాదౌటః || వ్యాఖ్యా తమ్ ! ధూతణః కీతి తమౌహూతిణ కవాతి కవతి కాః కీతిః||కా తిక్క వార్తామూర్తా వార్తాయాం వేతి వాచ్యమిత్యాహుః1 సమావినిర్ని ప్రయుతొ వతఃనంనతః క స్తథా ! వార్తాకు చోత్క-తిః తశ్చ ధూర్తా దిగణఈ రితః ||సూ? ప్రము క్తగే | ప్రముక్తాదిషుసమా సేయ దాదర్శ నం వ్యంజన స్య గ్విత్వంవాస్యాత్ ! పముక్కో ! పముక్కో | ప్రము క్తః త్రైలోక్యంబద్ధ ఫలప్రము క్తసపిపాసశిఖరఖండపరవశాః | ప్రతికూలసప రిహాసాదర్శనముత్పలపలాశక సపరితాహీ | ప్రఫుల్ల మేషుద్వితీయపదా దేద్విజత్వ మిష్య తే ||నూ; దైవ గేఖో | దేవా దిష్వ నా దేర్యధాదర్శనం వ్యంజనస్య ద్విత్వం వాస్యాత్ | దేవ్వం! దైవం | దైవ వ్యాకులమూక వ్యా హృతనిహి తైక కుతూహలన డేషు | తూప్లీక నీడ సేవా స్థాణునఖస్త్యాన హూతేషు | దైవెమృదు కేంత్యస్య హ్యధా స్మదీయేతుక స్యైవస్థూలెల స్యైవ సఏవేత్యక్షతు చస్య హీద్విత్వం ! సూ! తైలాదౌ || తైలాదిషుయ థాదశః నమంత్యస్యానంత్యస్య వావ్యం జనస్య ద్విత్వం భవతి సిత్యం || తెల్లం! తైలం || తైల ఫ్రీడావిచకిలప్రభూ తెషుఋతౌ ద్వితా | మండూ క్లీ ప్రొకృశశబ్దప్రదీపికా కెసోతసి పేప్లై స్యాదంత్య స్యైవయాననే | వ స్యేవొలూఖ లేఖ స్యే వె హే తైలాది కేగణే 1 సూ? స్యాద్భవ్యవైశ్యచౌర్యస మేయాల్ ! ఏషు] ర్యాదిపుచయ చయా భౌగిత్వంభవతి!! సా. స్నా ద్వాదః! సిఆవాజీ | భవ్య : భవిఓ చైత్యం | చెఇఅం/చౌర్యం!చోరిఆం| గాంభీర్య ధైర్యభార్యాసౌందర్య బ్రహ్మ చర్యవీ ర్యాణి చ ర్యాచార్యశ్శాగ్యంవర్యఫై ర్యేచ సూర్యపర్యం కౌ|| చౌ ర్యసమావిథేయాఃపర్యం కేవాభ వేద్విత్వం Hసూ ||లాదక్లీ బేషు || సంయు క్తస్యలాత్ఫా గిత్వం స్యాత్ | క్లీ బాదీన్వర్జయి త్వా క్లిష్టం | కిలిస్టం! క్లీ బశిక్లమోపి క్లబళ్ఛశుక్లపక్షోత్సవప్ల వాః | కించప్లా వయతి శ్చే+దృ శాఃక్లీ బాదయ సృతాః || 5 | తన్వ్యా ఔ|| తన్వీ ప్రభృతిషు సంయుక్త స్యాంత్యహలః ప్రాగుత్వం భవతి, తన్వీ తణు ఈ తన్విలఘ్వీ గుర్వీబహ్వీ మృద్వీ చపట్విచ | తన్వ్యాభావి జెయాఃపృధాన్యం వైకల్పికంచోత్వం ! సూ! వింశతిషుత్యాశ్లోపల్ H వింశత్యాది షుతీత్యతయ వెన సహబిందొ లోక పస్స్యాల్ || శిత్వాత్పూర్వస్య దీఘః వింశతిః| వీస్కొ త్రయో వింశత్తధాత్రింశద్వాత్రింశద్వింశ తేస్త్రియాం | సిం హేవైకల్పికొలో పో గణెదం చగృహ్య తే | సూ!! శక గే! వ్యాఖ్యాతమ్ || శక్తిమృణగిర్ల గిసిచీ అటతిలుటతిస్తృటి? | కుపిజిక్ మీ స్తవి శ్చేతిశశాది గణ ఈరితః | సూ; అరివృషాం || వ్యాఖ్యాతం!! వృషి మృణషి సృషిహృషీఇ శ్యాది స్యాద యంగణః ! సూరుష గేచోదికి వ్యాఖ్యాతం! రుషి శుషిదుః షితుషీ పుషి శ్నిషిరితీదృశః ||అస్తిశాస్త్రిస ర్వేప్యాకృతి తిగణాః ||ఇతి ప్రాకృతశబ్ధ ప్రదీపి శాయాంగణ ప్రకరణమ్ క ! కల్యాన్వవాయ వారాశిసుధాంశో స్సూర సూరి ణః తనయ రాను న కాన్ఫల్లీ ల్లీ నూవ సన్యొభివర్ధ తె|10|తంశి శిష్యం నరసింహం ప్రొకృతశబ్ధ ప్రదీపి కామేనాం ! మో దాద కారయ న్యాం తాతాచార్యొబు ధపీ త్యై# 9 || ఇత్తం స్రాకృతశబ్దానాంషణాంప్రాదర్శి సూక్ష్మతః | పద వ్యే " బుధవ రాశి ప్రేక్ష్య తువ్యంతు పొదరం AB | ప్రాకృతసం స్కృతసరణి స్వయఃష్ణాతంని తాంత శాంతియుతం | శ్రీనజ్జయగురుతనయం తిరుమల తొ తొరవగురుమహంవం దే||8|| * * ఇత ప్రాకృతశబ్ద ప్రదీపికా..* H
వాయనమః,
శ్రీహయగీ
శ్రీమదరి శాణఫాల వెంకటా చార్యక వివర్య విరచిత
సవ్యాఖ్యాన రాఘనయాదవీయ ప్రారమ్భః.
శ్లో ||వం దేహం దేనంతం శ్రీతంగం తారం కాలం భాసాయః
రామో రామాధీ రాప్యాగోలీలామారాయోభ్యే వాసే
వ్యాఖ్యానమ్ కించితృంచిం తయెగోపీ కిలికించితవంచితం! అంచితం
జ్యోతిరమరైర ం జనా దావుదంచితం | 0 || భదొల్లాసం భాస్కరా
పత్యవాహిన్యంతదీ వ్యన్న్యస్త్రవేర్యుగ్రబాణః | నాటౌహల్యానంద
హేతుః ప్రదత్తాంరాజీవాణా రాఘవొయాదవోవా || 9 | ఆనులొ
మ్యే నపా రేరామ కథాప్రతి పొద కై: పో లో మ్యే నసా రె కృష్ణ కథా
ప్రతిపాద కైశ్చ శ్లో కైః పరిష్కృతం రాఘవయాదవీయాఖ్య మతిచష్క
రం ప్రబంధం ప్రక్రమమాణః పారిఫ్సితమ బంధ ప్రత్యూహపశమనా
ధూమానులొమ్య పాతిలోమ్య పాఠా భ్యాంప్రబంధ విషయ
మకృష్ణవందన ప్రతిపాదకం మంగళ శ్లోకమారచయతి |
వం దేహమితి | వందే ! అహం | దెనం | తం | శ్రీతం|రం
తారం! కాలం ! భాసా | యః | రామః || రామాధీః | ఆప్యాగః |
లాం! ఆర1ఆయోధ్యా ! నా సేఇతి పదవి భాగః |- | రామాధీః - రా
మాయాం శ్రియాం సీతాయాంధీబుద్ధిర్యస్య తధో క్తస్సక్ ఆప్యా
X: ఆప్తుంయోగ్యాః అగాః సహ్య మలయాదిపర్వతాః యస్యతధో క్తః.
సీతాయాంమసః ప్రణిధాయ సహ్యా దిగిరీ
వాప్తవానితి భావః ! ఏపు
విధేయోరామః ఆయోధ్యే, అయోధ్యాభ వె. నా సేగె హే లీలాంక్రీ
డాం ఆరపా) పవాణ ఋగతా విత్యసాల్లిట్ ! రామో రావణవధంకృ
త్వాం పునరయో ధ్యాయాం స్వ గేహ మేత్య, సీతయా సౌకంచికీ డేత్యర్థ :
శ్రీ
రాఘవయాదవీయమ్ భాసా కొంత్యా. కాలంనీలం రంతారంజగత్సృష్ట్యాదిభిః శ్రీడంతమి తి యావత్ | శ్రీతం- శ్రీయాసంష దా, ఇతంత్రే స్తం 19 రౌభాసం ప త్తిపదాసుల శ్రీ శ్రీ రవిక ధ్యత అతి నైఘంటు కాః || తం దేవమహం నం దె ప్రణమామీత్యథణ: 1•||అయ మేవశ్లోక ప్రాతిలో మ్యె నపఠ్య తే॥ సేవా ధ్యేయో రామాలాలీగొప్యారాధీమారా మోరాః యస్సా భాలంకారం తారంతంశ్రీతంవం దేహం దేవం || వ్యా | 'సేవా ధ్యేయః | గ్రామాలాలీ | గొప్యారాధీ ! సూరామో రాః! యః| సౌభాలం కారం! ఆరం| తం! శ్రీఆం| వం దె| అహం దెవం ఇతిపదవిభాగః ||~!!మారామోరా: || మయాల హలక్ష్యుః-ఆ రామభూతం భోగ్యస్థానభూతం ఉరి వజ్రాయస్య తధోక్త.. !సూ!ఉరః ప్రభృతిభ్యః కవితిక పత్యయస్తు. సమాసొంతాదనిత్యః | అతఏవ - సమస్తలోక విజయశ్రీ పూర్యమాణారసమితి ము' మురారి ప్రయోగః | సేవా ధ్యేయః || సేవాభి స్తపొయజ్ఞాదిభిః ధ్యే యఃధ్యాతు : యోగ్యః| తపొయజ్ఞాదిభిః | పక్వ కషాయ స్యేవ భగవద్ధ్యాన సిద్ధేశి | శూయ తెహి తమేవం వె దానువచ నేన బాహ్మణా వివిదిషంతి యజైనదా నెన తపసానాశ కే నేతి | అమ్రచ అసినా జిఘాంసతీత్యాదా ప సేర్టననఖన వివిది మంతీత్య నేన వెదనపవ య, యజ్ఞ దేరుపొయత్వం ప్రతిపాద్య తెరా మాలాలీ | రామారుక్మిణ్యాదిశా అష్టోమహిషీలాEలయుతీతి త థో క్తః యః కృష్ణః గొప్యా రాధీ, గొపీః - రాధాప్రభృతీఃగోపాంగ నాః, ఆ రాధయతి సమానయతీతి గొప్యారాథీ అభూదితి శేషః || ఆనే న కృష్ణస్య దక్షిణనాయకత్వ ముక్తం భవతి | సాభాలం కారం- సౌభా స్పదీప్తి కాః. ఆలంకారాః కౌస్తుభాదినిభూషణాని, యస్యసతఖో క్తః, తం శ్రీతం పూర్వవదథE : | తం - దేవ వాసు దేవం అహం తారం యధాభవతి తథా, ఉచ్చైస్స్వ రెణెతియానల్ ! వం దే”మీ | వది ఆ భివాదనస్తుతో, రిత్య ల్లడు త్త మైకవచనమ్ || ౧ || 3 అందుకు | రాఘవయాదవీయమ్ అనతారికా | అధానులోమ్య పాలొమ్యాభ్యాం అయోధ్యా ద్వా రకాపు రీవణః నపతంశ్లోకమారచయతి ! సాకే తాఖ్యా జ్యాయామాసీ ద్యా విప్రాదీపార్యాధారా ! పూరాజీ తా దేవా ద్యావిశ్వాపాగ్ర్యాసావా రావాణి వ్యా | సా కెతాఖ్యా | జ్యాయాం | అసీల్ | యా | విప్రాదీప్తా | అ ర్యాధారా! పూః| ఆజీ తా! అదేవా ద్యావిశ్వాసా | అగ్యా|సావాశా రావాఇతిపదవిభాగః ||— ||అజస్యాపత్యం పుమానాజిః | దశరథః ||సూ! అతఇఇ , ఇతీఅప త్యాథే ఇఇ | తెనఇ తాహౌప్తా-ఆజీతా, అదేవాద్యా విశ్వాసా. దేవాద్యాః - గంధర్వ దాననాదయః; తేవ్వ విశ్వాసః. దె వా ద్యావిశ్వాసః. తదహితా. అదేవా ద్యావిశ్వాసా దేవాదయఇ మాము పెరిచ్యురిత్య విశ్వాసస్తస్యాః. కి దాపి నా స్త్రీత్యథE: | దేవాదీ నామపి దుస్సాధోతి భావః || అగ్యాఅగ్రభవా, అయో ధ్యామధురా మాయే త్యేవం సప్తపురీమద్యే అయోధ్యాతిప్రథమ గణి తెతి యావత్ ! శ్రీ ప్లైతి వాథE: 1 సావాశారావా | సవంయజ్ఞమశ్నం తీతి. వాసవా శాః | క్రతుభుజః, తత్సంబంధీ- సొవాశః ఆరావళి కొలాహలః య స్యాంసాతకొకా, తస్యాం సంతతం క్రతూనామను ప్లీయమానతయా హవిజిక్ ఘృ సమాగత దేవ కౌ కోలాహలశాలినీ సేత్య థE : RP Hd జ్ఞఫ్సశొధ్వరొయాగ ఇత్యమరః 1 ఆర్యాః వైశ్యాః. ఆధారా: ఆ పెక్షి తవస్తు, పదా నేన ఆశ్రయభూతాయస్యాంసా, తడొకా" స్యాదర్య స్వామి వైశ్యయోరిత్య ను శాసనం | ఏవంవిధా సాకేతాఖ్యా, సాకేత ఇతి నామా పూః పురీ, ఆయోధ్యానగరీ | ని | స్యా త్సా కేతమయో ధ్యాయామిత్యమరం | జ్యాయాం భూమా IPH మణిజ్యా కాశ్య పీక్షితిరిత్యమరః | మరః | ఆసీత్ , అభూత్ | అ అసభువీత్య స్మాల్లజ్ " యాపూః విపాదీప్తా- విపే బాణహ్మణోరాదీప్తా, ఆ సమం తాత కాశితా, సా పూరాసీదిత్యన్వయి u*u ఆయ మేనశ్లోకఃపాతిలో మ్యేన పఠ్య తె॥
రాఘవయాడవీయమ్. పోరాశావాసాగ్ర్యాసాశ్వావిద్యావా దేతాజీ రాపూః! రాధా గ్యా ప్తా దీ ప్రావిద్యా సీమాయాజ్యాఖ్యాతా కెసా వ్యా H వారాశౌ | ఆన ! అగ్యా | సౌశ్వా | విద్యావా దాతా జీ రా, పూ?| రాధార్యాప్తా! దీ స్త్రీ విద్యాపీమా| యా జ్యాఖ్యా శా | కే| పొ !ఇతిపదవిభాగః – అగ్యాఉత్తమాపురీ ద్వారవతీచేతి సప్తపురీషు ద్వారకాయా అంత్య త్వాత్ | సాశ్వా అశ్వ సహితా అశ్వశజోగజా దీనామప్యు పలక్షకః | విద్యావా దేతాజీ రా | విద్యావా దెషు-తకాడా దీని ద్యాప్రసం గేషు ఇతాజయః- పాపయుద్ధాః పండి తాస్తే షామి రా భూమిః స్థానమీడియావల్ Aని | ఇరాభూమిసు రావారి భారతీషునిగ ద్యత ఇతి హలాయుధః ! రాధార్యాప్తా, రాధాయాః అర్యః స్వా మీ, రాధాభరా శ్రీకృష్ణ స్తమాప్తాదీ స్త్రీ. ప్రకాశమానావిద్యాసీమా విద్యా నాందహ రవిద్యాది బ్రహ్మవిద్యానాం. సీమా సిద్ధ క్షేత్రభూతా స ర్యగా భగవత్సన్ని ధానాది తిభావః || ఏవం విధాయాపూః. ద్వారకాపు రిజ్యాఖ్యాతా భూమౌససిద్ధా-సా| వారాశౌ జలరాశౌ, కే, జలె. ఆ స' బభూవ | ఆ సేతి తిజంత ప్రతిరూపకమవ్యయమి త్యాహుః | తేన అ)ర్ఫూరి త్యాధః ధాతు కే అసైర్భూవిధానాదా సెత్య సాధ్వీ తిశంకా నిరస్తా || లావణ్య త్పాద్యం వాసయత్న ఇత్యాది మహాక విప్రయోగా దిష్ట వ్యాః ||అక్షరాధా ర్యాప్తా. అక్యా పూస్సము( డేబభూ వేత్యు క్యా ద్వార కేతి లభ్యతే | అతఏవపర్యాయోక్తమలం కారః ! జాగాశౌబ భూ వెల్యేతావన్మాతొకౌ గంగాయాం ఘోష ఇత్య తెవ సముద్రతీ రే బభూవేతి లక్షణయా ప్రతీతిస్స్యాత్ ! సామాభూది త్యేతదధణం జలే బభూ వేత్యు క్తిః k_9l! #అవ! అనయో రెన పురొరానులోమ్యప్రా తిలొమ్యాభ్యాం వణణయి శారం శ్లోకమారచయతి || కామభాస్థల సాగశీసౌధా సౌ మన వాపిగా ! సారసారపపీ నాసరాగాశారసు మారిభూః | అ!
X C రాఘవయాదవీయమ్ వ్యా | కామస్థలసారశీ శ్రీసౌధా ! అసౌ | ఘనవాపికా | సార సారవపీనా | సరాగా కారనుభూరిభూః ||ఇతిపదవి భాగః | కామభాః మ స్తథ తేజః. తస్యాః ఫలభూ తాః స్థానభూ తాః- మ నఖోద్దీపకాఇతి యావత్ | సారళియః వరేణ్యసంపదః సౌధాయస్యాంసాతథోక్తా' మ నవాపి శానిబిడదీఘిః కో సారసానాం పక్షివిశేషాణాం ఆర వైశ్నజ్ పీ నాఅధి కా ఆసౌ సొ కే తాఖ్యా పురీ సరాగా కారసుభూరిభూఃనరా గస్సర క్తిమా- ఆకారః యేషాం తానిసరాగా కారాణి రక్తవణా ని సుభూరీణి శోభనసువణా నీ, తేషాం భూః సొనగూతాని భూరిప్రా జ్యసువణ యోః | భూఃపృథివ్యాం స్థానమాత్ర ఇతిచ విశ్వః | సరా గాకార సుభూరిభూమయోయస్యాం సాతథో కేలివాథఃః || ఆయ మెవశ్లోకః ప్రాతిలొమ్యనపర్య తె! భూరిభూసుర గారాసనాపీవరసారసా ! కాపి వానఘసౌధాసాశీ రసాలగ్ధభామకా?3 | వ్యా ! భూరిభూ సురకాగా రాసనా ! పీవరసారసా | శా | అపి | వా | అసమసౌధా | అసౌ | ర సొలస్థ భామశా || ఇతి పదవి భాగః భూరిభూసురకాణి బహు బాహ్మణ కాని అగారాసనాని గృహ వేది యస్యాంసా, తఖోక్తా గృహ వేది కానతి బహువాహ శాంత్యధః ; పీవరసారసా || పీవరాణిస్థూలాని సారసాని పదాని యస్యాంసాతథో క్తా !ని! సార స్వపక్షి భేదే స్యాత్ సౌరసం సరసీరు హేఇతి విశ్వః అ నఘసౌధా, నిదోషప్రా సాదా యద్వా అనమశజ్ఞానిమూలపాచీ I ని అన ఘోనిమకలాపాపరమ్యేషుచని 7 చనిరామయ ఇతి రత్నమాలా ! నా శబ్దస్సముచ్చయె. అనఘసౌధా చేత్యథకా: 1 ని || నాస్యాద్వికణ్పపమ యో రేవా ఇక చసముచ్చయ ఇత్యభిధానాత్ ! కాప్య నిర్వచనీయా, అసౌ ద్వారకాపురీ శ్రీ రసాలస్థభామకా | మత్సుర సొ లెషు స హకారేషు తిష్ఠతీతి రసాలస్థః భామపవఖానక స్సూర్యః యస్యాం | |
||
*
రాఘవయాదవీయమ్
సొ. రసాలాగ్రస్థనూ శ్యత్య నేన రసాలా నామౌన్నత్య ము క్తంభ వతి ||
అతఏన సంబంధాతిశయోక్తిరలంకారః | ని | భామః ధైర
హౌదీప్తా
వితివిశ్వః || 3 ||
అవ || ఏవం పురద్వయం వణకాయిత్వా రామకృష్ణా వానులోవ్య
ప్యాతి లోమ్యా భ్యాం వణ యితారుశ్లోకమారచయతి ||
రామధామనమా నెనమాగొరొధనమాసతాం!
నామహామకరరసంతారాఖాస్తున వేదయా !
హ్య || రామధామ || సమా నెనం | ఆగొరోధనం ! ఆస తాం !
నామహాం ! అక్షరరసం ! తారాభాః తు | న | వెద ! యా | ఇతి
పదవిభాగః ||
రామధా మెతి, యాపురీ తొ రాభాః నళుత్రకాంతిః న
వెదనజానాతి | తారాశసూర్యా దెరుపలకథ : j! సూర్యచంద్ర
నడు శ్రాది రశీను పవనసౌధాదీనాం నిబిడతయా' నజానాతీత్యథE 8 ||
తొ మయోధ్యాపురీం కీదృశీంనామహాం, అమహః అనుత్సవః నవిద్య
తేయస్యాం సౌ నామహా తాం నామహాం నైక ధే త్యాదావివ ప్రతి షె
ధాధః కసకార స్య సమాసః అతనలొపః సర్వదా మహోత్సవ శాలినీ
మిత్యధ్య కి !! అక్షరరసంనీత్యానందం ఆగొరొధనం పాపనివారకం ||ని !
ఆగిపొపొపరాధయోరితి విశ్వః | సమానెనం సమానస్సదృశః, ఇన
స్సూర్యొయ స్య తత్సూర్యసదృశమిత్యథE: 1ని ఇనస్సూ ర్యె ప్రభా
ఇత్యమరః | రామదామరామాఖ్యం తేజః | తాం పురీమాస ఆదరి
జగా హేత్యధః | అసగతి దీప్యాదా నేష్విత్య సా?ట్ || 8 || ప్రా
తిలో మ్యేనపాఠస్తు "
యాదవెనస్తుభారాతా' సంగరక్ష మహామనాః |
తాం సమానధరొగోమాన నెమాసమధామరాః
వ్యా || యాద వెనః | తు | భారాతా ! సంరరక్ష | మహామనాః !
తొం | సః | మానధరః | గోమాక్ | అనేమాసమధామరాః || ఇతిప
2 రాఘవయాదవీయమ్. దవిభాగః || నేమి అవధిర్న విన్యతే యయో స్తే ఆ నె మే అసమే నిరుప మేధామ రాయా, తేజస్సంపఛాయస్యసః అనేమాసమ థామరాః, ని రవధిక తేజస్సంపద్యుక్త ఇత్యధE: 1: నెమః కాలావధౌ గతే ఏ కారే కేతవెపి చేతివిశ్వః II గోమాణ గొస్వామీశ్యు కే: గొపాలక ఇ తి యావత్ | మానధ రోనూనీ! మహామనాః - ఉగౌర చెతాః, భారా తా | భాసాందీ ఫీనాం రా తాదాతా - రాదానఇత్యసాత్తృచిరూపు | సః ప్రసిద్ధి యాదవెనః యాదవానాం ఇనః ప్రభుః | శ్రీ కృష్ణః || 9 || ఇనస్సూ ర్యే ప్రభావిత్యమరః | సతు తాంపురీం సంగరక్ష పొలయామా న. రక్ష పొలనఇత్య సాల్లిట్ || 8 | అవ || అధానులో మ్యేన విశ్వామిత్రస్యాగమనం రామకృతం యజ్ఞ నంరక్షణంచ ప్రతిపాదయంతం ప్రాతిలొ మ్యెన నారదస్య కృష్ణ ప్రొ ప్రీ ప్రతిపాదకం శ్లోకం గృధ్నాతీ ! య?'గా రెమెగా యోగీ రాగీ వైతానే సౌమ్యెసౌఖ్యైసౌ | తంఖ్యాతంగీతం స్భీతం భీమాసోమాహాతా శాతం , వ్యా | యః ! గాధేయః | యోగీ | రాగీ | వైతానే | సౌమ్యే ! సౌఖ్యే | అసౌ ! తం | ఖ్యాతం ! శీతం | సీతం | భీమా ? | ఆమ ! అహాతా | శ్రాతం || ఇతి పదవీభాగః || సౌమ్యేసుందరే వైతానే వితానొయజ్ఞః తత్సంబంధిని సౌఖ్యేసుఖే రాగీచ్ఛావాకా అతిసుందర అజ్ఞజన్యను ఖేచ్ఛావానిత్యథః | అతఏవఅహాతా. శ్రీర్వేడిసా హీశ్రీ రవృతాసమితామితి శు తేః | తద్విరొధినః అశ్రియః అవైదికా nషాం హా తాత్యాజయితాభీమాక్ భీయు క్తః, రాష్ట్ర సాఆగత్య స్వ యజ్ఞవిఘ్నంక రివ్యం తీతి భీమానిత్యథE 8 || ఏవం విధోగా దెయోరావిశ్వా మిఆయోగీ ముని: స్పీతం అభివృద్ధంగీతం అనుగ్రం బ్యాతం కీ3- మంతం తం రామచంద్రం యః ప్రాప్నువక సకొ ఇణ్ గతావిత్య సౌచ్ఛతరిరూపం ! అసౌగాధిపుత్ర తాతం భా వెక్తః తాణం ప్ర - H 9 | రాఘవయాదవీయమ్. కృత త్వాల్ యజ్ఞస్యసంరక్షణం ఆమప్రాప్తవానిత్యథఃః | అనుగతా దిష్విత్యస్త్రాల్లిట్ | యజ్ఞంచికీర్షణ విశ్వామిత్రః శ్రీరామం ప్రాప్య స్వ యజ్ఞగ క్షణం లబ్ధ వానితీ భావః | పాతిలా మ్యేన త్వేవమయం పాఠ్యః తం త్రాతా తాహాశీ మా నామా భీతం స్భీతం తం శీతంఖ్యాతమ్ సౌ ఖ్యే సౌ మ్యే సౌనే తొవైడీ రాగీయోయోథెగాయణ || వ్యా || తం నీ తాతా | హా | శ్రీమాన్ | ఆమ | అభీతం | స్భీతం శీతం | ఖ్యాతం | సౌఖ్యా | సౌమ్యే | అసౌ | నేతా | వై | గీ రాగీ | యః | రాధే | గాయణ || ఇతి పదవిభాగః | సౌమ్యేజాతా వెకవ చనం | సౌమ్యేషు వి ఏషు ! II సౌమ్యఃవు మాన్బుదెవి వెతిషుస్యా త్సొమ దైవ తే || రమ్యేను గే చెతి రత్న మాలా | తేషును ధ్యే నే తానా యక | బాహణేషూ త్తమఇత్యధణ: యోధే || 9 || భటాయోధాశ్చ యోరసత్యమరః || త స్తిన్న భీతం భావె క్తః తై తారక్షితా యోధ నిష్ఠస్య భయాభావస్య ధైర్యాశిశయోత్పాద నేన సంరక్షక ఇత్యథః 8 || అమాశోభావా? బ్రహవచః స్వీతియావత్ | యోమునిఃగీ రాగీ గిరాంవాచాం రాగాశి గాంధారాదిన్నరాః అస్య సంతతి గీరాగీ 10 || రాగోనురా గేమాత్స ర్యె లావో పాలో హీతాదిషు | గాంధారాదౌ రంజనె చేతి రత్నమాలా ! ఆసౌనారదొగాయణ గానంకుర్వ్ స శీతం దయాశీతలం. ఖ్యాతం ప్రసిద్ధం సౌఖ్యే స్ఫీ తంజగతస్సుఖాథకా మభి వృద్ధం సౌఖ్యఅతి నిమి త్తె న పమీ | తంకృష్ణం ఆమప్రాప్తవాక్ హేతి సత్యభామాకోప మూలమిదం నార దాగమనమితి ఖేదం సారయతి || వైశబ్దః పాదపూరణాథకాః ||9|| వైస్యాత్సంబోధ నేపాద వూర మెనున యేపి చెతి విశ్వః || య ద్వాసౌ మ్యే నేతా వై నెతృత్వేన ప్రసిద్ద ఇత్యథః 8 NRI వైసంబుద్ధావనునయే తధారంభ ప్రసిద్ధయోః ఇతిరత్నమాలా || త్రయోధానాం సాహసజనకత్వ గానక తృణ త్యాది విశేష ణైనా ర దణతి వ్యజ్యతే || అతపవ పర్యాయో కమలంకారః || 4 il * * * * - గౌఘవయాదవీయమ్ అవ|| అధానులొ మ్యెన సీతాయా, రాదు ప్రాప్తి ప్రతిపాదళం ప్రాతి " మ్యేనచ రు కిణ్యాః కృష్ణ ప్రాప్తి ప్రతిపాదకం పద్యం నిబధ్నారని మారమంసుకుమారాభ ం రసాజా పనృతాశ్రితం ! కావిరామదలాపాగొ సమాహమతరానతే | * || వ్యా | మారమం ! సుకుమారాభం | రసాజా | ఆప | నృతాశ్రీ తం ! విరామదలాపా ! గొసమా! అవామతరా ! నతె || ఇతి పద విభాగః || కస్యసుఖస్య అవి రామః అవిచ్ఛేదః- తం దదాతీతి కావిరా మదశి ! తాదృశోలాపోయస్యాస్సా, కావి రామదలాపొ ! అవిచ్ఛిన్న సుఖపదసూక్తి కేత్యధX: IRR కంతిరొంబుసుఖం క్లీ బఇతిరత్నమాలా ? కంబ్రహ్మఖంబ హేతి చశతిః | గొసమా! ఈమయాభూమేస్సమానా! అతపవన తేపణత జనవిషయె అవామత రాసుతరాం అకుటిలార సాజు, భూమిజాసీతా API రసావిశ్వంభ గొనె రేత్యమరః | సుకుమారాభం. కోమలప్రభం సృతాం నరభావం ఆశ్రితం ప్రాప్తం. మారమంలశ్రీ కా తం !న్ని మళ్ళీ వేమారమాయాంస్యాదితి విశ్వః ne} రమ? కొంతేగము ల్యం ఇతి రత్నమాలా, ఆప ప్రాప్తవతీ | అనెన వైదేహీ రఘువీర యోర్వివాహమహోత్సవః ప్రదశీ తః ! » | ప్రాతిలో మ్యెన వైవమ స్యపొఠః | తేన రాతమనామాస గొపాలాదమ రాపికా ! తంశ్రితానృపజాసారభం రామాకుసుమంరమా! ప్యో ! తెన ! రాతం | అవామా ! ఆస ! గొపాలాల్ ! అమరా వికా ! తం | శితా | నృపజా | సౌరభం ! రామా! కుసుమం ! ర మా | ఇతి పదవిభాగః || రమా ట్మీల రెవనృపజా, సతీరాజాతా స తీతం కృష్ణం శ్రీతా ప్రాప్తి అమరావికొ అమరాణాం దేవానాం ఆ వి కారక్షకా, అవరక్షణఇత్యస్తాత్కతఃరిణ్వుత్ | స్త్రీయాంపత్యయ సౌది త్యాది నా అత ఇల్ అవామాకౌటిల్యరహితారామావధూ! రుకి | ఆకు రాఘవయాదవీయమ్ ణీతియానల్ || రాఘవ త్వే భ నత్సీతా గుక్మిణీ కృష్ణ జననీతి హి సర్య తే || తేన నార దెన కాతం రాదాన్యత్యసాత్మ తరిక్తః || సారభోంసొరా ముఖ్యాభా కాంతిర్యస్య తత్సారభం || భాచ్ఛ విద్యు తిదీ పయ ఇత్యమ రః || కుసుమం - పారిజాత పుష్పం, గోపాలాచ్ఛీ కృష్ణాత్ ఆస ఆద దే అసగతిదీప్త్యాదా నేష్విత్యస్త్రాల్లిట్ | నారదేనద త్తం పారిజాత కుసు మం రుక్మిణీ కృష్ణా గృహీతవతీత్యథః 8 || 4 || * * * * అవ!అధానులో మ్యేన రామోజామదగ్న్యంజిత్వాత సిన్నాన తేసతి దయాుకృత వాని త్యేత మధణం ప్రద దశః యంతం, పాతిలో మ్యే నచభౌ మేషుకుసుమేషు ధృతానాదరా రుక్మిణీధృ తెన పారిజాతకుసు మెన” భాతిశయం ప్రాప్యన వెవజా తెతి ప్రత్యాయయంతం శ్లోక దూరచయతి || గామ నామానదా భేదభావెదయావాన తాపీన తేజారి పావన తే | కాదిమోదాసహా తొస్వభాసొరసామెసు గొరేణుకాగాత్రజెభూరు మే వ్యా | రామనామా ! సదా | ఖైదభావె | దయావా? | ఆతాపీ! ఇన తెజాః ; రిపొ| ఆనతే | కామోదా సహా తా ! స్వభాసా | ర సామే | సుగః | రేణుగా గాత్ర జె | ఛూరు మె || ఇతి పదవిభాగః || కాది మోదా సహా కౌ కంజలు అదంతీతి కాదిన: అబ్భకు కామునయః తేషాం మోద 0 హషణం అస్యంతి నిర స్యం తీతి కాది మో దాపొః || మ హషిణహషణనిరాసకాః || రాక్షసా షా ం హాతా వజయితానిరా సక తెజాతి యావత్ || ఖైదొభా వేయస్య సః, భేదభావ స్తసైకా ఖన్న మాన సే, సదాదయావా?, కృపాశాలీ ఇన తేజూః సూర్యప్రకాశః త థాపిసుగిసుఖ పోప్యః రామ నామాభగవాణ, భూరుమే భువా ఉరుః మాలక్ష్మీ ర్యస్యసః భూరుమః,వృధివీసంపన్న విపుల శ్రీకఇత్యథః : Hత స్తిన సా మే, రసాంమాతిగచ్ఛతితిరసామః, త సైన్ఛువంత్యక్త్వా పి తాంపునః ప్రొస్తవతీత్యధణః. రిహ శతభూ తెరేణుకాగా త్ర జె | రేణుకాపు - - | రాఘవయాదవీయమ్ 3) జామద గ్న్యే గా మె ఆన తేపణ తేసతి స్వభాసా, స్వ తేజసొలతో పీ అతాపనొబభూ వెత్యథr: || ప్రాతీలో మ్యేన ల్వేనంపాఠః I మేరుఛూఖైత్ర గా కాణు రేగొసుమె సొరసాభాన్వతా హా సదామోదీకా | తేనవ్వారిజూ తెనపీ ఆనవాయాం ద వేభాద ఖేదా సమా నామరా వ్యా 1 మేరుభూజె త్రగా ! కాణు రె ! గొసుమె ! సా | అరసా! భాస్వతా | హా ! సదామోది | తెన | వా | పారిజా తేన | పీతా నవా ! యాదవే ! అఖిల్ | అభేదా సమానామరా || ఇతి పదవిభా Xః || మేరుభూ జేత్రగా మెగు ప్రదేశేజే తొ అగొరైనత శాఖ్యః పర్వ తోయస్యాస్సో తధోకా సుమెరుసమే రైవత కేహి నార డెనాగత్య రు క్షిణ్యాసహస్థితాయ శ్రీ కృష్ణాయపారిజాత కుసుమంద త్తమితీ పురా డే ప్రసిద్ధిః కాణు రెకస్య సుఖస్యాణుః కాణుః, సుఖ లేశ స్త« రాతిద దాతీతీ కాణురం, సుఖ లేశ ప్రదంత సైక్ !! 'లవ లెశకణాణవఇత్య మరః || రాతేః సూ! ఆతొనుపనగేశ్ కఇతికకి 8 గొసుమే- భూమిజ న్యేపు స్పెఅర సా రసో గాగః తద్రహి తొ సర సదివ్య కుసుమసంతొషవ తీత్యథఃః | సమానామరా, పారిజాతకుసుమలాభాదమర సదృశీత్య థకాః | అభేదాదుఃఖరహితా అతఏవ సదామోదికా, సంతత సంతొ షవతీ భాస్వ తా తెజస్వినా తేన పారిజాతేన శ్రీకృష్ణద త్తైన పారిజూతకు సుమేన పీతా, గౌరవణాణ సారుకి ణీ నవెవసూత నేవ శో భాతిశయేనన నం దేహం ప్రాప్తివయాద వె శ్రీకృస్తే అభాత్ ప్రచకా? అక్రవాశ బఇవాధఃకః. ఇవవద్వాయ ధాశకౌ ఇతడండీ || హా-ఇత్యాశ్చ ర్యే, పొరిజాతకుము మెన శో ఖాతిశయం ప్రాప్య రుక్మిణీకృష్ణ సమీ పే గృహీ తమానుష దేహాపి దివ్య శరీరం ప్రాప్తివబభావితి భావః || 2g * * * * అవ!అథరామస్సా కేతం ప్రాప్తిస్వ గెహెషుసీతయా సాకమరమ తె త్యేవ నూనులో మ్యెన ప్రతిపాదయంతం ! ప్రాతిలో మ్యే నతుకృష్ణద రాఘవయాదవీయమ్. త్తపారిజాత కుసుమభూషితా రుక్మిణీ సహకృషైన స్వ గేహం స్త్రీ పె త్యెవంప్రత్యాయయం యంతం శ్లోకమాహ! సారసా సమధాతా క్షీభూమ్నా ధామసు సీతయా | సాధ్వసావిహ రేమే జేమ్య రమా సురసా రహా || 7 || వ్యా || సార సొసమధాతా | అ& భూమ్నా | ధామసు | సీతయా ! సాధు | అసౌ | ఇహ | రెమే| థైమీ, అరం | ఆసుర సొరహా ఇతిపదవిభా గః | అరంశీఘం ఆసురం అసుర సంబంధినం సారం బలుహంతీతి ఆ సురసారహా | ఓ.మీ- కుశలవాక్ , అక్షి భూమ్నా నేత్ర మహిమ్నా, సారసాసమధాతా అసమశబ్దాళా భావ ప్రధానః | అసమత్వ మసాధు త్వం | ని! సమాస్త్రీవత్స రెసాధు సర్వతు ల్యేషుతు త్రిషు | ఇతిరత్న మాలా || సార సేషు పర్లేష అసమత్పన్య అసాధుత్వస్య ధాతా పొష కః || పద్యాసాధు త్వావహ నెత్ర ప్రభావఇత్యథః | ఆసౌరామః ఇహ అయోధ్యాయాం ధామసుగృహేషు సీతయా జూనక్యాసహసా ధుసమ్యక్ . రెమెరమ తేస్తు | ప్రాతిలో మ్యేసపాఠ స్వైవం I హార సారసుమారమ్య జె మే రేహవిసాధ్వసా | యాత సీసుమధామ్నాభూ! తాధామససారసా!! హారసారసుమా || రమ్య జే మేరా | ఇహ | విసాధ్వసా ! యా | అతసీనుమధామ్నా | జాక్షి తా | రామ | ససార | సా | ఇ తి పదవిభాగః II హారసారసుమా హారఇవ ముక్తావళిరివ సారం శ్రీ ష్ణం సుమం పారిజాతకుసుమం యస్యాస్సాహా రసార సుమా రమ్యస్య మనోజ్ఞస్య జేమస్య కల్యాణస్య ఇరాభూః స్థానమితియావల్ NRI ఇ రాభూవాక్సు రాప్పుస్యాదిత్య మరః || || యా రుక్మిణి ఇహజ జతివి సాధ్వ సా భయరహిలాసపత్నీ భ్య స్సత్యభామాదిభ్యోస్య బిభ్యతీతి భావః || సా రుక్మిణీ అత సీనుమధామ్నా అతసీ పుష్పదీ'ప్తినా భూక్షీ తాపృధివీ! తా రాజ్ఞా కృషెన సహధామగృహం ససార అగమల్ || సృగ తావిత్య సా " రాఘవయదవీయమ్ 3 నైట్ HP II ధామజస్త ప్రభాస్థాన ప్రభావసుఖస దస్వి తిరత్న మాలా || అవ || అథకుపిత యా కే కేయ్యా స్వపుత్రాయ భరతాయదశరథా ద్భూమిగృహీతేత్యస్యాథఃస్య ఆనులో లొమ్యేన ప్రతిపాదకం పోతి కొమ్యెనచ పారిజా తార్పణరూ పెళాపరాదెన సత్యభామాకొప మ వా ఫౌత్య స్యాథస్య ప ప్రదశ్యకం పద్యం నిబధ్నాతి | సొగసా భారతాయెభమా ఖాతాషన్యుమత్తయా ! సౌత్రమథ్య మయాతా పెపొతాయాధిగతారసా !! వ్యా | ఆగసా | భరతాయ | ఇభమాభాతా | మన్యుమత్తయా | సా | అత్ర | మధ్యమయా! తాపే | పొతాయ | అధీగతా | రసా ! తిపదవిభాగః || అ త్ర అయోధ్యాయాం ఇభమాఖాతా, ఇభమా-గజల క్ష్మీ స్తయా, భాతా-శొభితా, సా ప్రసిద్ధారసాపృథివీ మస్యుమ త్తయా కొపవ త్వేన తా పె స్వపుత్ర రాజ్యాలాభ ప్రయుక్తే సంతా పెసతి సాగ సా స పాపయా రామస్య రాజ్య విఘ్నకరణ రూపేణ పా పేనయుక్తానికి ఆగః పాపాప రాధయోరితి విశ్వః మధ్యమయా దశరథస్య మధ్యను భార్య, భరతజన న్యా-పొ తాయ స్వపు త్రాయ భారతాయ రసా భూమి" రథిగతా ప్రాప్తా, దశరధాదితి శేషః | భౌతిలో మ్యే న త్వా పుపాదః | సారతాగధియా తాపొ పేతాయామధ్యమత్రసా ! యాత్తమన్యుమ తాభామాభయే తారభ సాగసా : వ్యా || సార తాగధియా | తాపొ పెతా | యా ! మధ్యమతసా ! యా | ఆత్తమన్యుమతా | భామా ! భయే తా | రభసాగసా | ఇతిప దవిభాగః | యామధ్యమత్రసా | మధ్యరూపస్త్రసరేణుః యస్యాస్సా తధోక్తా, యా సత్యభామా సారతొగధియా, సారతాం శ్రేష్ఠతాంగ చ్ఛతీతి సారతాగా తాడృశ్యాధియా శ్రేష్ఠత్వం ప్రాప్తయా బుధ్యా ఈ పలకి తొసాభామా సత్యభామా రభసాగసా అనాలొచ్యత్వ రయైనకృ
రాఘవయాదవీయమ్.
తెనాగసా, రుక్మిణీపారిజాతార్పణ రూ పెణాపరాధీన ఆత్తమన్యుమ
తా గృహీత పాతకమ తొభయె తాభయం ప్రాప్తిసవితాపో పె తా
సంతా ఫేన యుక్తా అభూదిత్యథ || Ft* * * *
అవ || అథకై కేయీ రామపట్టాభి షెకంచిఘటయ్యత సైకానన ప్రదా
బభూవెత్యస్యాధః స్య ఆనులొ మ్యెన ప్రత్యాయకం పాతిలో మ్యెన
చసత్య భామాకోపాతిశయ ప్రకార ప్రతిపాదకం శ్లోకంనిబధ్నాతి :
తాసవాదపకోమాభారామే కాననదాససా |
యాల తావృద్ధ సేవాకా కై కెయీమహదాహహ!!
వ్యా | ఆనవాల్ | అపకా | ఉమాభా | రామే | కాననదా | ఆ
స ! సా | యా | ల తా | అవృద్ధ సేవాకా! కేకేయీ మహదాహహ!
ఇతి పదవిభాగః | ఉమా భాహరి ద్రా భౌ #ని! ఉమాస్యాదత సీగౌరీ హ
రిద్రాకీతిః కాంతిప్వితిరత్న మాలా ! ఆపకా | అపగతసుఖా ! తానవా
త్కా శ్యాత్ ల తొవల్లీ నపత్నీ కౌసల్యాపుత్రాభి షేక జనితముఃఖేనవ
బ్లీవదతికృశేశ్యథ? 1. యాకే కేయూ అవృద్ధ సేవా కావృద్ధస్య దశరథ
స్య సేవాళుళూషా నవిద్యతే యస్యాస్సా అవృద్ధ సేవా కాయడ్వా
హితాప రెష్టృమహత్సే వారహి తెత్యథఃు. సాకైకేయీ మహదామ
హమభి షెకోత్సవంద్యతిఖండయతీతి తధోకా H A II మహ ఉద్ధవ ఉత్సవ
ఇత్యగురః | రామే కానన ధావనప్రదా ఆసబభూవ || ఆ సే త్యేత త్తిజు)
తప్రతిరూపకం బభూవే త్యెతదథ కమవ్యయమి త్యాహుః, తెనా )
ర్భూరితి భూరా దేశొనశంకనీయః | అతపవ వావణ్య త్పాద్య ఇ
వాసయత్న' ఇత్యాది కాళిదాసాది ప్రయోగః || హహెలీ ఖైదే ||
రాతిలామ్యపాఠస్త్వేవం ||
హహ దాహమయీ కే కేకా వా సేద్ధవృతాలయా |
సాసదాననకామే రాభామాకొ పదవానతా
వ్యా || హహ | దాహమయీ | కె.కేశావా సేద్ధవృతాలయా |
రాఘవయాదవీయమ్
పొ | సదాననకా | ఆ మేరా | భామా | కోపదవాన తా | ఇతి పదవి
భాగః | దాహమయీ - దాహ ప్రచురా | అత్యంతస పయు 3
త్యధః | కె కేకవా సేదానృతాలయా | కే శానాం మయూర స్వరా
ణాం ఏకావాసోముఖ్య స్థానం అధోభాస్వరః వృతః కవాటాది పిహిత
ఇత్యథ : ఆలయోగృహం యస్యాస్సా తథాకా నుయూ రాదిధ్వనిమ
నొహరం భాస్వరమపి మందిరం సఖీ ప్రభృతీనామాగమన నివృత్తయే
కుపితయా సత్య భామయా కవాటాదిభిః పిహితమితిభావః | సదాన
నకా ఆనన మేవ ఆననకం స్వా ధేకాక ప్రత్యయః సత్పుందగం ఆననకం
ముఖం యస్యాస్సాత ధోకా సౌభామా సత్య భామా కొపదవాన తా
గోపఏవదవో దావాగ్నిః తేన ఆన తానమా సతీ ఆ మేరా ఆమస్యలొ
గస్య ఇరాభూః స్థానభూ తాబభూవెతి యావత్ ||ని! ఆమోరొ 7 రో
గభేద ఇతి రత్నమాలా ! అతలొగవాచిశవైన తత్కార్యభూతః బే
దోలడ్యతే | హ హేతి ఖేదె | 10 ||
అవ ; అధ పితృభక్త్యారామో వనం ప్రాప్తవానీ త్యానులో మ్యేనద
శయంతం ప్రా లో మ్యేనచ శ్రీకృష్ణః కృతాప రాధని బంధనయా
ఖీ త్యాకంపిత సత్యభామా సొంత్వనాథం తత్సదనం ఊపే త్యే వం
ప్రత్యాయయంతం శ్లోకమారచయతి ||
వరమానదస త్యాసహీతపి త్రాద రామహో |
భాస్వరస్థిర ధీరోప హారొరాపన గామ్యసౌ !
వ్యా ! వరమానదన త్యాసహీతపి త్రాదరాల్ | అహో | భాస్వ
రః | స్థిగధీనః | అపహారొరాః | వనగామీ | అసౌ | ఇతి పడవిభాగః
ఖాస్పరః- ప్రకాశమానః స్థిరధీరః- నిశ్చల ధైర్య; మహాశూరస త్యా
ధౌ మహత్వం శౌర్య ఇనస్థిరత్వం శౌర్య- న్వేతీతి ధ్యేయం || అసౌ
ఆ రామచంద్రః వరమానదస
కస ల్యౌ సహీత పి త్రాడ రాల్ . వరాణాం
శేషా నాంమాన దెపూజాపదే నత్యాసస్సశ్య శిరసనం అస్య తెః భా
అమలు
అసలు
-- రాఘవయాదవీయమ్ వెమః" | తతః ప్రీ తె ల తే పితరిదశరథే ఆదరాద్భక్తితః ఆపహా రొరా: అపహారుఅపగత ముక్తాహారం ఉరొవడోయస్య సతధోక్తః ఇది మాభరణాంతరాణామపి ప్రదశః నాథకం వ్యపగత సర్వాభరణ స్సన్ని త్యథః 8 || వనగామీ కాననగతో బభూ వెత్యథE 8|| అహోఆశ్చర్యం! భౌతిలో మ్యేనత్వార్థం పాఠః | సౌమ్య గానవరా రొహా పరొధీర స్థిర స్వభాః | హోదరాద త్రాపిత హీస త్యాసదనమారవ 1 వ్యా || సౌమ్య గానవ రారొహాపరః | ధీరః | స్థిర స్వభాః | హో దరాల్ | అత్ర | ఆపి తిహీనత్యాసదనం | ఆర | వ || ఇతి పదవిభా X: N అత్ర గ్వౌరకాయాం! సౌమ్య గానవరారోహాపరః- సుందరగాన యుక్త కాం తాతత్పరః | స్థిర స్వభాః శాశ్వతనిజ తెజాః | ధీరొధైర్య వా? కృష్ణః ఆపిత ప్రీ సత్యాసదనం | సవర్నీ పారిజా తార్పణాల్. "స్వేనైవ ప్రాంత ప్రీ కాయాః సత్య భామాయాస్సదసం గృహందరా ద్భయాదివ ఆర పా ప ఋగ తావిత్యసాల్లీట్ !హోఇతివిశిష్య సంబుద్ధిః Wన్ని భోహో చైవంవిధౌజేయ సంబు ధ్యాహ్వానయోరపీతివిశ్వః | య ద్వాహః దరాదితి పద చ్ఛెదః | హః హరిరితి విశిష్యవాచకంపదం | 9 || హశ్శంక రేహ రౌసంహ రణరొమాంచవా నవాజిష్వితి రత్నమాలా | అత్ర పశబ్ద వాతాఃకః IIని! వంపచేత సిజానీయాది వాళేశ్ చ తదవ్యమి తి మెదినీ | అప త్యాథె అణాదీ సోమిన వతిప్రత్యయస్య పాఠానౌచి త్యాత్ | శాతవంవపపుర్యశః | కాదంబఖండితదళానివపంకజానీతి కాళీ దాసాగిపయోగదళం నాద్ప న శబ్దఇనాథః ఇతిమణీవాది ప్రయో 7 సమథ్యయుతే శాబ్దికా:00 | అవ | అధానులో మ్యెన జానక్యా శ్రీ రామచందేణ సహవనప్రా ప్తిప త్యాయకం ప్రాతిలో మ్యేనకుపిత యాసత్య భామయా సాంత్వనార్ధం గతశ్రీ కృష్ణా నాలాకితఇ త్యావమరణం ప్ర దశః యంతుల్లో 10రచయతి !
రాఘవయాదవీయమ్
యానయానఘధీతాదా రసాయా స్తనయాదవే !
సాగ తాహీవియాతా హౌ సతా పానకిలోన భా ?
వ్యా ! యా ! నయానఘధీ తా దా | రసాయాః ! తనయా | దవే!
సా | గతా | హి | వియాతా | హౌసతా
తాపా | న | కిల | ఊనభా !!
ఇతి పదవి భాగః! నయానఘధీతా దా! నయేన శాస్త్రిణ అనఘానిదొణ
షా ధీబుఁ దీర్యస్య సః 1 నయానమధీ స్తస్య భావః నయానమధీ తా తాం
ద దాతీతి తధోకా | స్వాళి తానాం శాస్త్ర నిదో? షబుద్దిత్వ ప్రదేశ్య
థ: | రసాయా స్తనయా భూ మె!వు శ్రీ హీసతాపో° ||
హియా
లజ్జయా తాపయుక్తా నాయక రాజ్యపిమ్న జనిత లజ్జా సంజాతవిషా దే
త్యధE 8 II సాసీ తావియా తాధృష్టా సతీద వేవ నేగ తాహియాతవతీహి
RA! వనవన్యానలొ దావ దవోవైశ్వాన రేహమే ఇతి రత్నమాలా | త
భాపి ఊనభానకిల న్యూన కాంతినాః సీత్కాల || || స్యుఃప్ర భారుగు ది
స్త్విచ్ఛా ఇత్య మరః | కృతవనసం చారాపిసీతా రామసమాగమాడే
వమానకాంతినాఁ జాయ తేతి భావః | భౌతిలొ మ్యే నపాఠ స్వైవం !
ఛానలోకినపా ఆసఊ తొయావి
వెదయాన నయాసారదా తాధీఘనయానయా!
వ్యా ! ఖాక్ ! అలొకి!న! పొతా ! సః | ప్రేతా ! యా | విహి
తాగసా | వెదయానః | తయా | సారదాతా! ధీఘనయా ! అనయా!
ఇతి పదవి భాగః | యాసత్యభామ
'మా విహి తాగసా | విహి తనకృతేనాగ
సా | సపత్న్యై పారిజాతార్పణరూ ఫేణాపరాధైన ప్రోతాలజ్జి తాజాతా
ధీఘనయా- జ్ఞానాధిక యాతయా నయా సత్యభామయా తయానయేతి
ని దెః శః సైషేతివల్ | సారదా తాఘన ప్రద: HPA న్యాయే చనీ రె
చసారమితివిశ్వః | భౌజా ప్రకాశమానః | భాదీప్తావిత్యస్య శతరిరూ
పం | పాతారక్షుక : ! సః వెదయానః ఐదా తకంయానం యస్యతథో
కః గరుడవాహనః త్యథం : ! సుపశోక్ సిగరు త్మానిత్యాదిశ్రుతయః
విహితాగసా!
రాఘవయాదవీయమ్.,
వెదా లౌవిహగేశ్వర ఇ వ్యభియుక్తోక్తయ శ్చాత ప్రమాణాని
లో కి నావలొకితః | లోకృదశ ణ న ఇత్యస్త్రాత్కమఃణిలుజ్ 199} **
అవ ! అథ భగవాక్ రామోవనంగ చ్ఛన్భర ద్వాజమన్యాంశ్చము
నీనా ససా దేశ్యాను లొ మ్యేన ప్రతి పాదయంతం యా పూర్వం కుపి.
తా సత్యభామా కృష్ణ స్యవాక్యం నశు తవతీనద స్వయం వాచమువా
చ సైవకృపైన పొగిజా -నయనజాచిక ధాయాం ప్రసన్నాసతీ భాష,
ఇంకృతవతీ త్యెత మథ" ప్రాతిలో మ్యేన ప్రకాశయంతం శ్లోకమా
రచయతి |
రాగి రాధుతీగర్వాదా రదాహో మహసాహహ +
యాన గాతభరద్వాజ మాయాసీదమగాహినః !
వ్యా"
రాగి రాధుతిగర్వాదార దాహః మహాసా | హహcr!
అగాత ! భరద్వాజం | ఆయా సీ | దమగాహినః | ఇతి పదవిభాగః !!!
మహసా తేజసా | రాగి రాధుశిగర్వాదార దాహః రాగొస్యొ స్త్రీతి
రాగిరం తీళ్లు, ని? రఃపావ కెచతీ క్లే చేతివిశ్వః | ఆధుతిః ఖండనం ఈ
ద్విషయే యోగర్వ: ఆధుతిగర్వ పైన అదం—ంతిరహీతం దాంతి.
ర్నవిద్య తెయన్యతథో క్తం IPL దాస్త్రియాండాంతి దానయోఇతి ర
త్న మాలా ! ఈదృశంఆరం అగణాంసమూహః-సమూహా గ్రౌఠిత్య,
యః || తద్దహతీ త్యార దాహు కషణ Fణ్యణ్ | రాగదుష్ట తీళ్ల ఖండన డ
రమయుక్తాయేంతిక. శత్రు సమూహభంజక ఇత్యథః | యా? గచ్ఛ
న్నతప వాయాసీ ఆయాసయుక్తః రామః భరద్వాజం మునిందమం గా
హంతతి దమ గాహినః దమవంతొమునయస్తాంశ్చాగాత ఉపాసీద
గాజ్ గతావిత్య సాల్లజ్ |
హహేతి ఖేదే | శ్రీమద్విట్టల
మానమ్య పాణిన్యాది మునీర్ గురూని త్యాదావివ చ రార ప్రయోగోన
పేక్షితః ప్రాతిలో మ్యేన వాదన ప్ర కారోయమ్ || * * *
"
రాఘవయాదవీయమ్.
సోహిగామదసీయామా జద్వారభత గానయా !
హహసాహమహోదారి దార్వాగతిధు రాగిరా "
వ్యా
| నా | హీ| గా) | అగసీ రmo | ఆజత్ | హ | ఆరభత
గాః! న | యా | హహ | సా | ఆహ | మహో నారదార్వాగతిథురా
గిరా ! ఇతి పదవిభాగః | యాసత్య భామా గాః వాచః నారభత :
నొపాకమత కోపొద్కృష్ఠినసహ సుభాషణం నార్భవతీత్యధణః |
ఆదసీయం కృష్ణ సంబంధినీం కృష్ణా కాం గా వొచం నోఆజ ద్వానాజా
నద్వా ఆజ తేగ త్యథః తయా జ్ఞానాథః స్య అనుప సృష్ట స్య లక్షరూప
మిదం హిశబ్దః ప్రసిద్ధేకృష్ణాక్త వాక్యం సళుతవ తీత్యథr: A B స
త్యభామా మహో దాగ గారు పారిజాతతరుః తస్యాగతిధు రాగిరా ఆగ
మన భారవాచా పారిజాతాగమన భారొ మమై వెతి కృష్ణ వాక్య నెతి
యావత్ : ఆగ తేధూణ రాగతిథురా యాగీ ఆగతిధు గీరితి విగ
హః fసూ; ఋక్పూరి త్యాదినా సమాసాంతొ ప్రత్యయః " ఆహసం
భాషణం కృతవతీత్యథఃః 1 హహ ఆశ్చర్యం | యా కృషైన సహన
సంబభాషే రొషణనవా తదు క్తం వాక్యం శుశ్రావ సైవ సత్యభామా
పారిజాతమా నేష్యామి తదాగమనభరమహ మేవవహామీతి కృష్ణోక్త్యా
ప్రసన్నా తేన సహనం భాషణం కృతనతీత్యధః: 103 1 ******
అవ || అథ రామస్య చిత్రకూట ప్రాప్తి చనుబొమ్యేన ప్రతిపాద
యంతం. కృష్ణస్య పారిజా తాకల నాథం స్వగజ గమనం ప్రాతిలో
మ్యేన దశణయంతం శ్లోకంని ధ్నాతి ?
యాతు రాజిద భాభారం ద్యాంతమారుతగంధగం !
సోగమారపదంయక్ష తుంగాభోనఘయాత్రయా !
వ్యా | యాతు రాజిదభా భారం | ద్యాం | వ | మారుతగంధగం |
సః | అగం | ఆర | పదం ! యక్ష తుంగాభః | అనఘయాత్రయా ॥2
తి పదవిభాగః | యక్ష ఇవ కుబేరణవ తుంగాభః ప్రొడదీ స్త్రీః సరా
రాఘవయాదవీయమ్ మచంది యాతు రాజిం రాక్షసపత్తి 0 ద్య తిఖండయతీతి యాతు రాజిద? ఆ దృశః భాభారః తెజో భరొయస్యస తథోక్షస్తం రాత సాదివిరోధివిధూనసక్షమ తేజోతిశయ శాలినమిత్యథ58 | మారుతగం ధగం పవన లెశం సౌప్తం మందానిల శాలిన మిత్యధE: 19|| గంధో గంధక సంబంధా మోద లెశ సయెపు చేతి రత్న మాలా | ఆగంపర్వతం పదస్థానం చిత్రకూటగిరి స్థానం ద్యాంవస్వగణ మివ ! ఆసమయాత) యా | నిద్కొషయాగత్యా ఆరగతవాః | అత యకతుంగాభ ఇతి ద్యాం వెతి వచనాల్ | సుభగశ్పిత కూటొ సౌ గిరి రాజోపమోగిరిః! య సైన్వ సతి కాకుస్ధః కు బేరఇవనంద నె ! ఇతి శ్రీమద్రామాయణశ్లో కాథ స్సూచితః | భౌతిలో మ్యెనత్వీశంపాఠః I * * * * * * యాత్రయాఘనభోగాతుం క్షయదంపరమాగసః | గంధగంతరు మావద్యాం రంభాభాదజిరాతుయా! వ్యా ! యాత్రయా | ఘనభః | గాతుం 1 క్షయదం | పరమాగసః! గుధగం ! తరుం | ఆవ ! ద్యాం | రంభాభాదజిరా | తు ! యా ! ఇ తి పదవిభాగః # ఘనభః- మేఘపభః శ్రీకృష్ణ పరమాగ సః | పర స్యాపరాధస్య సత్యభామాయై పారిజాతాప దానరూపస్య క్షయదం శాంతిప్రదంగంధ గం దివ్యమామోదం ప్రాప్తం తరుం పారిజాశవృ తం గాతుంగంతుం గాజ్ గతావిత్యసాత్తుము? | ద్యాం స్వగకాయా తయాప్రస్థా నెన ఆవగతనాళ్ అవగతిరక్షణ శాం త్యాది ష్వితిధా తొలి: టిరూపం | యాత యెత్యనేన దేశాంతరమివ లొ కాంతర మపి సశరీరఏవ ప్రాప్తవానికి దశాతం | యాద్యౌస్తు రంభాళా దజిరా రంభయాభాత్ విరాజల్ అజిరమంకణం యస్యాస్సాత భోక్తా సత్యభామా విషయే స్వకృతాపరాధశాం తయే పారిజాతమాహ తుః కామః కృష్ణ స్తముపగంతుం రంభాద్య ఫ్సర్లంకృతాంకణం నా కంస్వరతంగరు తంతమారుహ్యగత నానితి భావః | 18 || *
3
రాఘవయదవీయమ్
అవ|| అధానులొ మ్యేన
రామ స్య దండ కావనప్రాప్తి ప్రతి పొదకం
పాతిలో మ్యేన కృష్ణస్య నందనవన ప్రాప్తి ప్రతి పాడకంపద్యం రచయతి
దండ కాంప్రదమో రాజాల్యా హ తామఃయ కారిహా |
సనమానవ తా నేనొభోగ్యాభోన తగాసన ||
వ్యా | దండం | ప్రదమః | రాజా జాల్యా ! హతామయ కారిహా
సః | సమానన తా నేభో గ్యాళః | న | తదా | ఆన | న | ఇతిపద
విభాగః || ప్రదమః పకృష్ణః దమః ఇంద్రియ నిగ్రహోయస్యసః రా
జాల్యా రాజపత్త్యాం | హ తొమయ కొరిహా| హతామయకః నిధూణ
తరొగః యోరిశ్శతు భృగు గురామః తం హంతిపీడయతీతి తథోక్త
హననమ హైవమతికరణరూపహింసనం వివక్షితం 1 క్షత్రియవగణ ని
గణంధన నిపుణభాగళవరామ పామథ్య భంజక ఇత్యథః | నమా
నవ తా నేనోభోగ్యాభః | సమానవతా: మనువ్యత్వయుక్తా యెఅనేన
సః నిష్పాపా సెషాం భాగ్యాఆ భాదీ స్తిర్యస్యస తథో క్తః 1 నిత్యసూరి
భోగ్యొపి భగవాన్ని దొషమనుషరూపొజాతఇతి సౌలభ్యం పరస్య
ప్రదశి: తం | సరామోదండ రౌందండ కావనం తదాతత్కాలే ఆనగత
వా? అసగతదీప్త్యా దా నేష్విత్యస్త్రాల్లిట్ ! ద్వౌన ప్రకృత మథ్యం
సూచయతః ; ప్రాతిమ్యెన పాఠస్తు ||
నసదాతనభోగ్యాభోనొ నేతావనమాససః |
హారికాయమ తాహల్యాబా రామోదపు కాండదం |
వ్యా | న | సదాతనభో క్యాభాః ! నో ! నెతా ! వనం .! ఆస |
పః | హారికాయమతాహల్యాజా రా నాదస కాండదం! సదాతనభో
గ్యాభః సదాతనీనిత్యాభాగ్యాచ ఆఛాయస్య సతభోక్తః | నిత్యథా
గ్యదివ్య తేజా ఇత్యథః.: 1 నెతానాయక : సః శ్రీకృష్ణ: హారిణామనొ
హారిణి కాయేన దేహెన మతస్య సమ్మత స్యా హల్యా జార స్యమ హేం
స్య ఆ మోదప కొండదం ప్రవస్తానందప్రదం (ని ! పూజాండముద్దు
I రాఘవయాదవీయమ్, దల్లజౌ ప్రశస్త వాచకాన్యమూసత్యమగం! హా కాయమ తేత్యకల్యా యావావి శేషణం | వనం నందనవనం ఆ సప్రాప్తవాన్పూర్వన దెతత్ నో నెత్యాభ్యాం ప్రకృతాథః పవస తిపాద్య తే || 14 || * * * అవ | అధానులొ మ్యేన రామస్యవి గాధహం తృత్వ మగ స్త్యప్రా ప్రించ ప్రతిపాదయత్ఫారిజాత గ్రహణాళజం. శ్రీకృష్ణ స్వలో కంప్రా పఇతి శ్రుత్వా కొభయమా పెత్యథణం భౌతిలో మ్యేన ప్రదశ్య య చ్చ పద్యంగృధ్నాతి | సోరమారదనజ్ఞానొ వె దేరా కంఠకుంభజం | తందుసారపటానాగా నా నాదోషవిరాధహా | వ్యా 4 సః | అరం | ఆరల్ | అనజ్ఞానః | వేదెరాకంఠకుంభజం | తం | మసారపటః | అనా గాః | నా నాదోషవిరాధహా ఇతిపదవిఖా Xః | దుసార స్తరుత్వ క్సారః పటియస్య సః దుసారపటః చీరవసనః | అనా గాళి ఆగః అపరాధానవిద్యతే యస్యసతథో క్తః సర్వ త్రాపి నిర పరాథ ఇత్యధం : | అనజ్ఞాని అజ్ఞానవిరోధీసరామో నానా దొచవి రాధహాసక్ నానావిధాదోషాః హింసాదచెయస్యస నానా దోషః తాదృశంవిరాధాఖ్యం .రాక్షసంహంతీతి సతథో క్లస్సక తంప్రసిద్ధం. వేదెరాకంఠకుంభజం | ఏ దేరావెదవాక్ ని || ఇరాభూవాక్సు రాప్సు స్యాదిత్యమః | గః ! సాకం రేయస్యసవేదేరాకంఠః తాదృశం పూరి: కంఠం కుంభజమగ స్త్యమరం శీఘ్రహరల్ ప్రాప్తవాః | ఋగతావిత్యసాల్లుడ్ | వలలధరొము నివృత్తితయా నిరపరాధోభజ కామజ్ఞాన నిరోధకః రామః నిర్నిమిత్తహింపా కారిణం విరాధంహ "్వశరభంగాద్యాశ్రమానతీత్యము నిషు ప్రసిద్ధం. వేదవాక్యాలంకృతకం వంఅగస్త్యంతూణ మేవప్రాప్తవానితి భావః|| ప్రాతిలో మ్యేనపాఠస్తు : హాధరావిషదొనానాగా నాటొపర సాధుతం జంభికుంఠ కరా దేవేనా నొజ్జాన • వేదొ క్తిపరి న దరమారసః |
అనే
రాఘవయాదవీయమ్
వ్యా || హా! ధగా విషదశి ! నానా గానాటోపరసాల్ చతం! జం
భకుంఠక రాః | దేవెనః | అజ్ఞానదరం | ఆర | సః | ఇతిపదవి భాగః |
ధరాయా :- భూమే ర్విషదః జలప్రదః ఇంద్ర స్యవృష్టి కారి త్వాత్ ||
రళ పదఇత్య ప్యథః ః || తేనధరా పాలన ప్రవృత్త కృష్ణ శతృజకశి:
హణత్వం. శక్రస్యయ కమితి ధ్వన్య తె 19|| విషంతుగర కౌజులఇతి ర
తృమాలా || నానాగా నాటొపరసాత్ - నానావిధసంగీ తాడంబరజన్యం
రసం అత్తి అనుభవతీతి తధో క్తః | వివిధ గంధర్వాప్సరస్సంగీతర సిక ఇ
త్యథకాః | జంభకుంఠక రాః జంభ స్యతదాఖ్యా సురస్య కుంతి కాభం జి
కారాః సంపద్య స్యసతథో క్తః | యద్వారేశజ్జెనగ తిరుచ్యతే |
భాసుర నిరొధక స్వగణ నున ఇత్యథE: | ని | రాస్ట్రియాు హే
మ్నిశాలాయా
మాశంసాయాం గతావపీతి రత్నమాలా ! సపసి
దేవానామినః ప్రఛు దె BE వేంద్రః అజ్ఞానదరం అజ్ఞా
నంచ దర శ్వేతి సమాహారద్వంద్వ : ! అతఏవైక వద్భావః | క్లీబత్వం
చ! మోహభయంచ దతం క్షీప్రమారపాప ||—హాకష్టం వపుః
క మెమనియోజకో గంధర్వాది సంగీ తైరా మోదమాన్ జంభాద్యను
గలంభనసమర్థిపి దె వేండ: స్వ గేః కృష్ణస్యాగమనం శ్రీత్వామూ
ర్భితో ద్రాగేవ భయనూ పెతి భావః || At || *
అవ || అధానులొ మ్యేన రామస్య గృధ్రరాజన జటాయుషా సేవి
తత్వం శూర్పణఖాయా స్తత్ర రతప్రా థః నాంచ ప్రతిపాదయం తం
ప్రాతిలో మ్యెనతుశక్రస్య కృష్ణప్షయ కా పరాధీన అపారదుఃఖభౌ
పింపారిజాతొ త్పాట నేన సందనవనభంజక కృష్ణాభిగమనంచ ప్ర
దగ్శయంతం శ్లోకమాహ |
సాగమాకరపా తాహా కం కేనావనతొ హిసః |
ససమ సర్దమా రామాలం కా రాజస్వసారతం !
వ్యా || సొగమా కరపొతా ! హా ! కం కేన | అవనతః | హి ! Kal
భోదె వేన?
!
లంజా రాఘవయాడవీ యమ్. న | సమానదు | మా | అఠామా ! లంకా కాజస్వసా | రతం ! ఇతి పదవిభాగః ! సాగమాకరపొతా | ఆగ మెన దెనసహి తాప్సాగమా! వె కవి దొమహష= యః తెషామకరః సమూహః తస్యపొతారక్షితా ¥స్|| అక రాస్థానఖన్యోఘా ఇతి రత్నమాలా | 'సః రామచంద్రః కు కేన గృధీణ జటాయుషా, అవనతో హీ సేవితఃకిల | అగస్త్యాశ్రమా స్నిక్ తృదండ రావన తపొధనంకుకో రామభద్రః పంచవట్యాం జటా యుషా మాని తో భూదితి భావః | తదానీమ రామా అమనొ అమనొజ్జా | రామః పశావిత్యధికృత' సి తాసిత మనో "శ్లేషు తిప్విత రత్నమాలా రాజు స్వసాలు 8 నామపురీతస్యాః రాజాలం కారాజ: రావణ స్తస్య స్వసా శూర్పణఖా|లం కారజ ఇతి షష్ఠ్యంతం పృథక్పదం వారతం సం భోగ సమానదః | సమ్యగానదః యయాచే | యాచాథం కాదగ్గ తేలడ్ జి ఆడజాదీ నామి త్యాట్ | తసాన్నుద్ద్వీహలా దేరితి ను డాగమః సమాఇతి ని షేధాధ ' కాభ్యాం అవ్యయాభ్యాం ప్రకృతాథః ఏవ ఫలి aa || హాశబ్దః ఉvథకాస్యాసౌచిత్యం ప్ర త్యాయయతి || ప్రాతిలొ మ్యే నల్వెవం పాఠః | తురసా స్వజరాకాలం మా రామాడE నమా సన | సహితొనవనా క్కం హా తొ పొ రకమాగసా Maa || వ్యా ! తం | రసాసు | అజ రాకాలం | మా | ఆ రామాద సం| ఆస | న | సః | హీతః | అనవ నా కే ! అకం | హాతా | అపారకం ! ఆ గిసా | ఇతి పదవి భాగః | హితః కృష్ణస్య మిత్రభూతో ప్యాగసా పారి జూ తొప్రదానరూ పెగొప రాధేన అనవనా కే అనవేచిరంత నెనా కేస్వరే పృపారళం అపారంస్వాధేశాక ప్రత్యయః | అక ం దుఃఖం II అక . దుఃఖైచపా పేచేత విశ్వః | హా తొప్రాప్తఃఓహాజ్ గ తాపతి ధాతొ తృణ తృన్నంత త్వాన్న లో కావ్యయేత్యా దినా అకమిత్యస్య నషష్టీ సః ఇం ద్రః రసానుభూమిషు అజరాకాలం జరా కాలౌ జరామరణే నవి నవి ర్యె రాఘవయ దపీయమ్. తెయస్యసతథో క్తః 19|| 5 లో నేహాయ మోమృత్యు రితిరత్నమాలా భూ మావవతీణ స్యా పిహ రేజః రామరణాదివికా గాని సంతీ! విజరొవి మృత్యు రితి శు) తెః | ఆజొపిసన్న వ్యయాత్రా ఇతి స్మృతిశ్చ ఆరామా దళానం ఆ రామస్య నందనవనస్య అడ సంపారిజాతొత్నాట నెన నుద నవనభంజకంతం ఠాకృష్ణ మాసప్రాప్త వాక్ | నమాఇతి పూర్వవల్ | పూర్వంహ రేమిత్రభూతీపి శస్తత్పాథిత పారిజా తో ప్రదాన రూపాపరాధీన నా కేపి నిరవధికం దుఃఖం ప్రాప్య పారిజాతో త్పొట నే న నందనవనభంజక మవతారరూ పేష్పటి జరా మరణాది విగిరదూ రం శౌరిం నియోద్ధు కామః ప్రాస్తవానికి భావః || 2 || అవ || అధానులో మ్యేన శూర్పణఖా నాసికా చ్ఛేదస్య తస్యారా ఘవె వ్రాసు బుధస్యచ ప్రతిపాదకం ప్రాతిలో మే నచ శకస కేశవ సంభాషణారంభస్య ప్రతిపాగకంచ శ్లోక రచయతి. I * * * * తాం గొగమదొ దొంగామసదరోతత | వైరమాసపలాహారా వినాసార వివశ ! వ్యా || తొం | సః | గొరమదొ దః | విగాం | అసదర! | ఆ తత | వైరం | ఆస | పలాహారా | వినాసా | రవివంశ కే | ఇతిపదవి భాగః | గొర మదొంది గొరమో- భూగమణి రామచంద్ర స్తస్య షోబా హోళ్ళీ దస్సంపత్ప్రదః బాహుబల ప్రదస్సహాయ ఇతియావల్ సః లక్ష్మణః సదరః-సభ యోనభవ తీత్యసదరః నిభX యస్సకా తాంశూ ర్పణఖాంపి గాం విగతనా సికాం వెఢవ క్తవ్యఇతి నాసికొయారా దేశః !!! విగ్రోవిగతనాసికఃత్య మరః | ఆతత అకృత | తనొ తెఃకరో త్య థాకాల్లుజ్ | తతః పలాహారా మాంసాహా రారాక్ష సీ వినా సావిగ తనా సికాసతీ రవెర్వంశ్య స్య రవిశంశకః త సైక్ సూర్యవంశభ వె రామే వైరం ద్వేషమాస ఆదదే | అనగ తిదీప్త్యాదా నేష్విత్యసాబ్లెట్ || 'సంభోగాధిఃనీం శూర్పణఖాల Ga రామ సహాయ భూతొలక్ష్మణాని రో వారు రాఘవయ దపీయము భణ యస్సన్ని గత నాసి కొమక గోల్ : తెనసా నా సాహీనా గుపితా రాక్ష సీ రామవె వైర'నుబ . ధ - తీతి భావః | ప్రాతిలో మ్యేన పొఠ స్త్విహ కేశవం విరసా నావి హాలాప సమార వై తతరొదసమగా విదొ దొమరగొసతాం || కేశవం ! విరసా నాః ! ఆహ ! ఆలాపసమారవైః | తత రొదసం | ఆగావిదః ! అe.. ! అమర గః | అసతాం ! ఇతి పదవి భాగః ని విరసా నావికి రసః ఆనందః అనంప్రాణనంబలమితి యావల్ || అవిః శాంతిః విగతా: రసా నొవయః ఆనందబల కాంతయః యస్యస ఖో క్తః ఆవిర్నాపర్వత ఇత్యధికృత్య | ప్రాకా రేపవ నె ఖా సీతి రత్న మాలా ! అసతామసు రాణామంది ఆలక్ష్మీ ప్రదః అమరాళ్ల చ్ఛతీత్య మురగః దేవైద్యుక్తఇతి యావత్ ! ఆగ్రావిదః అగ్రావయః అగ్రభూ తొశ్ళే ష్ఠభూ తాః అవయః పర్వతాః తా? ద్యతిఖండయతీతి తథో క్తః పర్వతవిచ్ఛేదీశకః ||91 ఆగ్రః పురశ్శిఖామాన శ్రేష్ఠాదిక ఫలాదిష్వితిర త్నమాలా | తతరోదసం త తకృతే రొదసీ ద్యావాపృథివ్యా యేనస త ఖో క్తః | తం తతరోడసం ద్యావాపృథివ్యాది సష్టారం | ని ద్యావా భూమీ చరోదసీ ఇత్యమరః | యధాపూర్వమకల్పయల్ | దివంచ పృథి, వీంచాంత ఐశ మధోసుమతి శ్రు తేః || కేశవం, శ్రీకృష్ణం. ఆలాపసమా ర వైశి ఆలాపరూ పై స్సమీ దీ నేశ్శబై • సాంత్వననచ నైరితియావత్ || ర్యుక్తస్సన్నాహ బ్రవీతిపై | అసుర విరొధీ దెవైగ్యుక్ గోత్రభి త్పారి జూ తాభిలాషి ప్రబలకృష్ణ స్పధణ యావిగ తానందబలదీ ప్రిక స్సన్నఖల లొక సష్టారం కృష్ణమనురూపసాంత్వశ క్తి పూర్వకం సమవొచ " దితి భావః | లో! అథానులొ మ్యేన రాఘవస్య ఖర సెనా యుద్ధప్రాప్తిం ఖరవధశోభ మానత్వం తేన సకలలోకవ్యాప్త కీతిజ మత్వ ం చ ప్రతిపాదయంతం.
No text on this page.
"ಜ್ವಯಂ రాఘవయాగ్నమ్ స్యసతథో క్తః తస్య సంబుద్ధిః కమః ఫలదాతృదేవా నాఁ తేజోభం జక సాహసయు క్రేత్యభణః || యాన సేర ఖగ | ఇరయావా చా వెదవా చా స హితః సెక: వేదమయః ఖగః గరు త్రాణ యానభూతః వాహనభూతః సేరః ఖగోయస్య సతథో క్త స్తస్య సంబుద్ధిః @దస పత్ప్రద హే కృష్ణ స్వః స్వవశభూతః ద్యుగః వాకగతః అగఃవృక్షః పారిజాతః భూయ: భువం యాతికి భూయః ఆతోనుపస గెE క ఇతికః | భూలోకగతొమా భూత్ | దేన తేజోభంగ కారిపరాక్రమ గరుడవాహన సంపకద హే కృష్ణ నాక స్థం పారిజాతం భూలొకలమా నేషీః అను చితత్వాది తిభావః || హాశబ్దః దివ్యస్య వస్తుతో భూలోక నయనమనుచితమితిద్యోతయతి ||ంగా అవ || అధాను " మ్యేన రఘునందనే లం కెశ్వర స్య : జిగీషాహం కార ప్రతిపాదకం ప్రాతిలా మ్యెన ప్రథమంతొకాణం వే నివశితస్యా పి మహేంద్రస్య తతొ యం తె దీన్హతిపారిజాతాపహారిణం శ్రీ కృష్ణం గృహ్లి ధ్వమిత్యా దేశం ప్రదశ యంతం శ్లోకమాహ I హతపాపచయే హెయోలం కేశోయమసారధీః | రాజి రావిగ తెరాపోహాహాహంగ్రహమారఘః వ్యా | హతపాసచయే | హెయ? | లం కేశః | అయం | అసారధీః | రాజి | రావిర తే రాపః! హా హా | అహంగ్రహం | ఆ | ఘః | ఇతిప దవి భాగః!! రావిర తే రాపః అవిరతం సంతతం ఇ గాంసురాం కాంపిబంతీత్యవి రతెరాపాః రా స్త్రీజ్ల: అవిర తే రాపారాకు సాయస్యసతథో క్తః || 8 రఃపావ కేచతీళ్ల చేతి విశ్వః || ఘః ఘోరః || 9 || ఘోరేతుఘస్త్రి ష్వితిరత్న మాలా ! ఆసారధీః స్సారబుద్దిః హేయః కుత్సితోలం కేశః లంకాధి పతిః హతపాపచయే పాపాహం ఖరాది రాక్షసానాంచ యోగణోహ తొయేన స తఖో క్తస్తస్తి రాజి రాజని శ్రీ రామచం నే రాట్బజ్జా యం సప్తమ్యంతః అహంగ్రహమహంబుద్ధి, జేష్యా మీతి ఆగ్రహం ఆ ప్రాప ! హాహాకష్ట కష్టం | ప్రతిలోమ్య పాఠస్తు | * * * * * ము రాఘవయాదవీయమ్ ఘోరమాహగ్రహంహాహా పొరా తే రవిరాజి రాః | ధీర సామయశో కేలం యో హెయే చపపాతహ | 90 || వ్యా | ఘోరం | ఆహ | గ్రహు | హాహాపః | అరా తెః | రవి రాజి రాః | ధీర సామయ” కే | అలం | యః | హెయే | చ | పపా త | హ | ఇతి పదవి భాగః || రవిరాజి రాః | రవిరివసూర్య ఇవ రా శోభాఇతి రవి రాజనీతాదృశీ రాః సువణం యస్యసతధో క్తః సూర్య ప్రకాశభూషణాది రూపసువణ్య శాలిత్యథః !ని || రాస్తుద్వయోధ నెస్వః ఇతి రత్న మాలా | యః హాహాపః - హాహాశబ్దః హాహా హూహూ భృతి సర్వగంధర్వొపలక్షణాథr: # హాహాంపాతిరక్షణీతి హాహాపః. ఇంద్రః హెయే కుత్సి తేధీర సస్య జ్ఞానానంద స్య ఆమయె వ్యాధిభూతే శోకెదుఃఖే పారిజా తాపహారజన్యె అలం అత్యంతం ప పాత | హేతి ప్రసిధ్ధాచకారొభయ సముచ్చయాథr 8 : సఇందః ఘో రంభయంకరం ఆరా తేశ్శతో కృష్ణ స్య గ్రహం గ్రహణం ఆహ ఉవా చ || జయం తాదీక్ పతి శేషః || 20 || అవ | అథాసులో మ్యెన రామస్య చూరీచవ ధేన శోభమానత్వం బోధయన్సీ తాయా లక్ష్మణ సహాయం హిత స్థానవాసిత్వంచ ప్రతిపాద యజౌతిలొ మ్యే న పారిజాతం ప పృత్వాస్వగE , ప్రదక్షిణీకుర్వతా పుద్యుమ్నయు తెన కృషేన సహశక్రస్య సంచారాక్షమత్వం ప్రకా శయత్పద్యమాహ ! తాట కేయలవా దేనొ హారీహరి గిరాససః | హాసహాయజనాసీతా నా పైనా దమనాభువి || వ్యా | తాట కెయలవాత్ | పనోహారి | హారిగిరా | ఆస | సు! హా ! అసహాయజనా ! సీతా | ఆ నా పైనా, అదను నాః భువి ! ఇతిష దవిభాగ? I హారిగి రా ! హారిణ్యామనొహారిణ్యా గిరా స్వ నేనాను రూపయా వాచా ఏనొహారీపొపహరః రామరామేత్యుచ్ఛారణెన గాను * * 30 స్థ | రాఘవయాదవీయమ్. స్య తదుచ్చారయి గృహపహరత్వంహి | సః ప్రసిద్ధః రామసాట కేయ లవాల్ , తాట కాపత్యస్య మారీచ స్య లవా చ్ఛెద సౌత్ . ఆసదిదీ పే !ని ! లవొరామసు తెలెశీ విశాలె ఛేద నేచ నా ఇతి రత్నమాలా | అనంత రంభువి స్వస్థానే అనా ప్లేనా అనా పః ఇనః నాథ! యయా సౌతధోక్తా స్వస్థానే రామసన్నిధాన రహి తెత్యథ5 8 || అదమనాః | అచంంతి రహితంమ నొయస్యాస్నాతభోక్తాహ న్యమాన మారీచశబ్లే కాకుత్ ధ్వనిత్వ భ మెణ తచ్ఛవణ మసహమా నెత్యథణః || ని దా స్ట్రియాం క్షంతిదానయోరితి రత్నమాలా | సీతా అసహాయజనా సహాయజన రహి తా లక్ష్మణ సన్నిధానరహితొ జా తేత్యధE: | హాశబ్దః విజ నెవ నే సీతాయాప కాకి న్యా అవస్థానమనుచితమితి ద్యొతయతి | పాతిలో మ్య పాఠస్తు | విభు నామదనా పైనాతాసీనా జయహాసహా | సనరాగిరిహారీహా నొ దేవాలయ కేటతా! బ్యా, విభునా | మద నా పేన | ఆత | ఆసీసోజయహా సహా ! సః! నరాః | గిరిహారీ ! హా ! నో | దేవాలయ కే ! ఆట ఆ | ఇతి పదవీభా Kః | ఆసీనాజయహాసహా ! ఆసీనః- స్వవాహనె ఉపవిష్టః | అజయః జయ స్య జయుతన్య విరొధీ పద్యమ్మ: nA || జయోజయం తే విజయే జయాదుగాఁగ్ని మంధ యోగితివిశ్వః | తస్యహాసం యుద్ధాట్టహాసం హంతీతి ఆసీసో జయహాసహా ! వాహనారూఢజయంత ప్రతిస్పధిక శ్రీ ద్యుమ్న రణాట్టహాసం శరవ షెEణ నిరాకృత హనిత్యథఃః | నరా? స సంపత్క: సః గిరిహారీ గిరీన్పర్వ తా?" హరతిప్రహరతీతి తథో క్తః ఇంద్రః దేవాలయ ఏవ దేవాలయకః త స్త్రీ త్రిదశాలయే స్వ గేr అట ఆ పరిభ)మతా స్వగణం ప్రదక్షిణీకుర్వ తా, మదనా పేన సన్యు మ్నా తేన విభునా- కృషెననొఆత || నాతతి స || అతసాతత్యగము న ఇత్యసాల్లిట్ || గిరిపక్ష చ్ఛేదకో పిజయం తజిత్ప్రద్యుమ్నాట్టహాసని - " 36 భంగః తి ప్రదశణయంతం రాఘవయాడవీయమ్. వారికోపీ శక ): పరితస్సంచరంతం ప్రద్యుమ్నాశితం కృష్ణమనుగం తు శక్తో నాభూదితి ఖావః || 90 { అన | అధానులో మ్యేన రానశెన సీతాహృతేతి ప్రతి పాదయం తం పాతిలో మ్యేన స్వ మిత్రభూత ప్రవరాఖ్య బాహ్మణా ప్యాయిత తేజసాశ శ్రేణ ప్రద్యుమ్న కృత ఇతి శ్లోక మహ || భారమాకుదశా కెనా శగాధీకుహ కేనహా | చారు ధీపన పాలా క్యానైజ హీమహే శాహృతా వ్యా || భారమా | కుదశాకే | ఆశ రాధీకుహ కెన ! హా | చారు ధీవనపాలొ క్యా ! వైదేహీ | మహీ తా | హృతా ! ఇతి పచవిభాగః| భారమా | భాసాలక్ష్మీః సే తాయా లక్ష్మ్య భేదేపి మానుభావ 5' రత్వమ వలంబ్య భేదవ్యప డెశః | రామస్య విష్ణవ భే దేవి విష్ణునా సదృశొవీర్య ఇతి భౌదవ్యప దేశవల్ | చారుధీవనపాలో క్యా చారుధియళ్ళుద్ధబుద్ధ యోవన పాలాః వనరకు కాః దేవా సైరాలో క్యాఅనలొకయితుంయో గ్యావన దేవతా మాత్ర సాక్షి కేతియావత్ : మహితో పూజితా వైదేహీ జానకీ కుదశాకేన కుత్సి తావస్థకేన సీతాహరణో ద్యొగా గ్రావణస్యా యుః క్షయదుదఃశాజా తెతిభావః | ఆశ రాధీకుహకెన ఆశ రేణరా క్షనరూ పెణ అధీకుహ కేన అబుద్ధివంచ కేన | కవ్యాదోస ఆశగ ఇత్యమరః | వంచ నాథణం సంన్యాసిరూపం ధృతవ శారావశాన హృ తాగృహీతా హాకష్టు || భౌతిలొ మ్యెనపాఠస్తు ! తాహృతాహిమహీ దేవై క్యాలోపానవధీరు చా | హాన కేహకురాశ నా కేశాదకుమార భాః || వ్యా : తాః | హృతాః | హి | మహీదెవైక్యాలోపానవధీరుడా! హాన కేహకుధీరాశనా కేశా | అగకుమారభాః | ఇతిపదవి భాగః | మ హీదెవై క్యాలొ పొనవధీరుచా | సుహీ దేవస్య - మిత భూ తస్య ప్రవ ములు 1 39 రాఘవయ దవీయమ్ రాజ్యభ్రాహణ స్య ఐక్యేన సౌహా దేశ్న రామసుగీ9వ యో రేక్య మితివ త్ అలొ పెనాశగహి తెఆనవె చిరం తన్యౌధీరుచో ప్రజా తెజసీయస్యస తఖో క్తః తేన ఇంద్రస్య సఖా కశ్చితవరనా మా బాహ్మణః రణాం గ శాసంగత్య శ్రీకృష్ణశరఘాత విషణ్ణి స్య శక్ర స్యయథానిస్సంజ్ఞతాని సేజు స్కత్వంచ నభవతి తధా ప్రధనస్య ధుర నా దరితవానికి హరి వంశే ప ప్రసిద్ధం || హాన కెహకుధీ రాశనా కేశా- హాన మేవహానకంయు ధత్యాగ స్తస్తి ఈహాఇచ్ఛాయేషాం తె తథాకాః తేచ తెకుధీ రాః కుల్పిత ధైర్యవంశ సైష్వా జారక్షణెచ్ఛాయ స్య సతథా క్తః తెన నాకేశా స్వగణ నా ధేన శ శ్రేణ ఈట్ఛట్రాయం తృతీయాంతః హరిశరఘా ధీ త్యాయుద్ధం త్య క్వాపలాయనొద్యుక్తానాం కుత్సిత ధైర్యవ తాం దేవా నాంరక్షణం చికీషః శాస్వ గెశ్వ రేణ్త్య థః | తొః ప్రసిద్ధాః అద కుమార భాః | అదన్య జంతరహితస్య కుమారస్య ప్రద్యుమ్న స్య భాః దీప్తయః. భాశబ్దాయమా కారాంత ః || ని త్విచ్భాభాశ్ఛవిడ్యుతిదీ ప య ఇత్యమరః | హృతాః- అపహృతాః ఖలు || 9 || ఆవ || అథానులో మ్యేన శ్రీ రామస్య సీతా వియోగినొ హనుమత్స మాగమం సుగ్రీవ స్య రాజ్యభ్రష్టస్య దుర్బల స్యపరాక్రమప్రాప్తించ ద శళాయంతం ప్రాతిలో మ్యేన గ శ్రేణయధి తేజోభంగు ఊపితస్య ప్ర ద్యుమ్న స్యపునఃక్షణా దేవ తెజోలాభం శత్రు ఘాతిత్వంచ ప్రాప్తవత శ్శగఘాతశ్రమహారి శీతవాత శాలినభో దేశాకలనంచ ప్రతిపాదయం తం శ్లోకమాహ ! హారితీయదభో రామా వియో గెనఘవాయు జః ! తరుమామహితో ఫేతో మోదోసారజు రామయః! వ్యా ! హారితో యదభః | రామావియో గే! అనఘవాయుజః |తం! రుమామహితః | ఆపే తామోదః | అసారజు ? | ఆమ | యః | ఇతిపద విభాగః || హారీమనోహారీతోయదొ మెమస్తస్య భేవభాయస్యసః హారి 33 | రాఘవయాగనీయమ్ తొయదభః | మనొహారి మేఘ ప్ర రామో రామావియోగే సీతాప్ ` షెసతి అనఘవాయుజః- అన ఘోనిదొక పొవాయుజః హు నూమాన్యస్యసత ధోక్తః ! తం రామం! అసౌరజు పారజు బలకీ తీ? నవిద్యే తెయస్య సతధో క్తః IN ? జుకీ శ్యాణం సుగరఇతి రత్నమాలా:దు ర్చల త్వేన వాలితః పరాజయం ప్రాప్యసుగ్రీవొవిగతబలయ ? ఇతిభా వః || అతఏపి అ పేతా మోదొప్యెపగత సంతొషః | గుణామహితః రుమ యా- రుమాఖ్య, మహితః- పూజితః రుమాభతాః సుగ్రీవఇతి యావత్ t !! రుమాసు శ్రీ వభార్యాయా మితి రత్నచూలా ఆమప్రా ప్తవ్యా ! అమగ డా విత్యస్త్రాస్లెట్ || ప్రోతిలో మ్యే సహీరస్తు !! * * * యోమ రాజురసాదొమో తాపే తొహిమమారుతం! జోయువాఘన గేయో విమారాభోదయతోరిహా | వ్యా యః ! అమరాజు: 1 ఆసొదొమః | అతా పేతః | హీమమా రుతం! జః | యువా | ఘన గెయః | విం ! ఆర | ఆభోదయతః | అరి హా || ఇతి వదవిభాగః || యః యువా ప్రద్యుమ్నః | అమరాజు: ఆను రేరేవైస్సహ అజు: అయు యుద్ధం యస్యసతధోక్తః | దేవై స్సహ యు సహితో జాత ఇత్యధకః | - జుశబ్ద స్సంగగ వాచీ 'సఏవ హీమమారు తం హిమశ్మీ జా మారుతా వాతా యసీ సతఖో క్తః, తం విం ఆ కాశం | ని 1 విశ్చకుుషి వ్యొమ్ని నాతె పరమాత్మని క్షీణీతి రత్నమా లా : ఆ పాపవాక్ : తదనంతరం అకౌ పేతస్తాపం ఇతఃపోయే నభవతీతితధో క్తః | ఆభోదయతః ఆభాయాస్తేజసః ఉదయుతః పా దుర్భానాల్ , అరిహా శత్రుహ నా జోజే నాపణ ! ని ; జోజు పె విజ యే మేరౌ శబ్జె జేతరిమత్స రే ఇతరత్నమాలా • అసాదోమః ! అసా నా అనవసాదా. ఉమాకీత ర్యస్య కథోక్తః అత ఏవ ఘన గెయః. మనైః పౌఢీ గె? యః స్తుత్యొజాతః ప్రథమమింద్రశరఘా లేని విసంజ్ఞత్వా త్ క్షణమమ రేసృహ యుద్ధర హితోపి ప్రద్యుమ్నః పునశ్నీతవా - థ 3K రాఘవయాదవీయమ్ యుయుతవియ త్తలాకలనయ ఏ స్త తాపఃపున సైజొభ్యుదయెనశతూ న్ని ఘ్నన్ననవ సన్నకీ KE :ప్రొఢా " స్తుతివిషయోబభూవెతి భావః!| 23 || అవ | అధానులో మ్యేని రామో ? ' * లివధ మకృతే త్యేత మధ=0 ప్ర కాశయంతం పాతిలో మ్యేన శ్రీకృష్ణావాసవశ రాదిగత వైన తేయ సం రక్షణం కృతవానిత్యే శమథ - ప్రదళణయంతం "యంతం శ్లోకమా హ || భాను భానుత భావాము దామోదపరోహతం | తంహ తామర సౌభాష్ ఆరా తా'కృత వాసవిం ! వ్యా | భౌను భానుత భాః | వామాస దామోదపరః ! హతం | తం! హ | తామరసా ఖాకుః | అతి రా తొ | ఆకృత | వాసం | ఇతిపదవి భాగః || భానుభయా-సూర్య తేజసా. ను ఆస్తుతాభాదీ పీర్యస్య సతధో క్తః సూర్య తెధిక తేజూ ఇత్యథr : ; వామయా-స్త్రీయా, సీతయా, సదా మోనపరః-సమీ చీ నానందజన నతత్పరః, I ని ! వామా రామావా మసేతా పురుడొ తిహలాయుధః || అతి రాతా అత్యంతం రాతో రా గానఇత్యస్త్రాతృచ్ తామర సస్య-కమలప్య, ఆధేవాభాయ యోస్తే ఆ మరసా భౌ త థాభూ తె అక్షీణీయ స్యసః తామరసాభాతః రామ సంప్ర సిద్ధం వాసవిం వాసవస్యాపత్యం వాలినం, అతఇఇత్యపత్యాథె ఇఇష్ హతమకృత జఘా నెత్యథER | హేతిపొదపూగశా ||ని; హస్స్యాత్స, బోధనే పాదపూ కణే చేతివిశ్వః : పాతిలో మ్యేన పొఠస్తు | ***** వింన వాతకృతా రాతికో భాసాగమతాహత్యం ! తంహరోపదమో దా సమావాభాతను భాను భాః!! వ్యా || విం ! సః | వాతకృతా రాతిభాసార మతాహతం | తం | హఠపదమః | దానం | ఆవ | ఆభాతను భాను భాః ; ఇతి పదవి భాగః || ఆభయా-శాస్ర్య, తన్వీ లఘ్వీ భాను భాస్సూర్య కాంతిర్యస్య సతథా క్తః | స్వతేజసా లఘూకృతతపనధీ పిరితియావల్ | శు | నతత్రసూ ర్చోభాతీతిశ్రతిః హరోపడమః 5. రస్య- శివస్య, నిగాహకః జాణా 00 | - * రాఘవయాదవీయమ్ హవవ్యాహత శంభుకీ AE రీత్యధణ | సరిృష్ణ వాతేన పక్షవాతేన గృ కాని ఆరాతీనాం శతూణాం, . భాసారమ ఆ హతాని యే ససః గోభి సంచలనం అసారః బలాభావః, ముతాహతం | అభిమతహానికి ఆహతశబ్దః, భావక్రాంతః, పక్షపాతేన పరిపంథినాం కూభాం దౌబ? ల్య, అభిమ తొధణహానించ కుర్వంతమిత్యథఃః ! తం దానం విందా సభూతం పక్షిణం,గరుడం|శ్లో | దాసస్సఖా వాహనమాసనం ధ్వజ ఇ త్యా ద్యభియుక్తోక్తేః, ఆవ-రరక్ష, అవ తెలి?"ట్ 1988 అవ ! ఆగ వాలి వధానంతరం రామస్య రావణనభోదర్క జయల శ్రీ ప్రాప్తిం తతస్సుగ్రీవ సేశులాభ ప్రయుక్త లేజోతిశయసిద్ధించాను లో మ్యేన ప్రతిపాదయంతం సమరశ్రాంతప4 రాజసంరక్షక త్వెన పొగుక్తస్య కృష్ణ స్య శత్రుప రాభవొపయు క్తజయలక్ష్మీ సిద్ధించ రాతి లో మ్యేన ప్రదశణయంతం శ్లోకమాహ !! 10 సజారుద్ధబలజా పరోదారసు జని ! రాజి రావణరూరవిఘా తాయరమారయం ! వ్యా ! హం సజారుద్ధబ? జ | • సజారుద్ధబజ | పరొదారసుభా | అజని ; రాజి | రావణరకొరవిఘా తాయ | రమా | ఆ | యం | ఇతిపదవిభాగః యం రామం రానణర కొరవిఘా తాయ 1 రావణాఖ్య రక్షసః, సస్య శిరసః || నీ || రం| బంరుధి రెమూధ్నీ జాతిగత్న మాలా ! తస్య విఘా తా య- ఛేదాయ, రమా జయలక్ష్మీ, ఆర ప్రాప్తవతీ తస్మినాజి రాష్ట్ర హంసజారుద్ధబలజా-హంసజస్య-సుగ్రీవస్య,సూర్యపుత్రస్య #R 1 భానుహణం సస్సహస్రాంశురిత్యమరః | అరుద్ధబలజా - అతి ప్ర తి ప్రహ్వ సే నాజన్యా రొదార సుభా-పరమోత్కృష్టశోభనదీ ప్తి, అజని-బభూవ. వాలివ ధేన జయలక్ష్మీం పా పవతి రాఘవె సుగీ వానీకలాభ ప్రయు కంపర భీకరం-పరొత్కృష్ణం తేజస్సమజనీతి భావః ప్రాతిలొమ్యపారస్తు యంగమారయతాఘావిరడోరణవరా జి ! A }} రాఘవయుదవీయమ్. నీజభాసుర దారొపజాలబద్ధగుజాసహం వ్యా | యం! రమా | ఆ | య తాఘా ! విరకొరణవ రాజిరా! నిజభా ! సరదా | రోపజూలబద్ధరుజూ సహం | ఇతి పదవిభాగః || 8 పజా లేన-బాణ సమూ హేన, # ని ! పత్తీరోప ఇషు ద్వజా రెరారిత్యమరః బద్ధాని బధారుజా వేద నాతత్సహం సహిష్ణు శత్రు 4 పశరనికర ప్రయు క్తదుఃఖ సహిష్ణుం డుం శ్రీకృష్ణం యే ఘావ్య పగ తదొషావి రక్షః నిగత రాత సం రణవ గాజిరం యుద్ధ శేషాంకణ యయా సా.విర ఊరణవరాజిరా నిజా అవి నాశినీ భాదీ స్త్రీ ్యస్యాస్సా ఖోక్తా ! ని ! నిజొ స్వీయావినాశి నాప్ తిరశ్నషలా || సురిదాసు రా నెవార్ డ్యి- ఖండయతీతి తధోకా రమా జయలక్ష్మీః ఆరపాప | సః గరుత్మంతంగ గతి పూర్వణాన్వయః || - 75 అవ || అధానులో మ్యెన సాగరమతిక్రమ్య సీతాం దృష్ట్యా పునగా యాంతం హనూమంతమూ సాద్య గఘువీర స్సహ్యము లయాదిపర్వతా? సముద వెలాంచ పాస్త స్సక్ రంజేతి వణ యంతం పాతిలో మ్యే న కృష్ణః ప్రద్యుమ్న తాడనాస రాధేన శక్రం ప్రతి నితరాం కుపితఃత జయ ం లబ్ధ్యా తెజోతిశయశాలీ సం పారిజాతం దృఢుడిగా హేతి ద ర్శయంతం శ్లోకమాహ || సొగి రాతిగమాభితీ నా కేశొసురమాసహః | తంసమారుతజంగోప్తాభాదాసాద్య గతొగజం ! వ్యా | సాగరాతిగం | ఆభౌతి నా కేశః | అసురమాసహః | తం | సః ! మారుతజం ! గొస్తా | ఆభౌత్ | ఆసాద్య | గతః | అగజం | ఇ తి పదవి భాగః ! ఆ ఖాతి నా కేశః | ఆభయా-దీప్త్యా, అతినా కెశశ్శక్ర మతి కొంతః ఇందాభ్యధిక తెజస్క ఇత్యథ5 ? | అసురమాసహః ! ఆ సురమా. దానన లక్ష్మీ, తదనహః సురరిపు సంపద సహిష్ణు రిత్యర్థః | గొ పా- సర్వపాలకః, సః రఘువీరః సాగరాతిగం-సాగరమతిలంఘితవం 00 37 గామవయాదవీయమ్ తం, తం ప్రసిద్ధం మారుతజం-హనూమంతం, ఆసాద్య-ప్రావ్య, అగ జం ఆగాళ్ళజాచ ఆగజం సహ్యా దీన్సాగర వేలాం చెతియావల్ | స హార ద్వంద్యః ! అతఏకవద్భావొనవుంసకత్వంచ అగా స్సహ్యాది శ్రీ లాః జాసాగర వెలా ! ని | జాస్త్రి రూం దేవ వాహిన్యాం యోనిపాగ ర వేల యోరితీరత్న మాలా ! శైలాగ్ సాగర వేలాంచ గతస్సం ఆజా తో అలసత్ + రాతిలో మ్యపాఠస్తు * జంగ తొగద్య పాదాభాప్తా గోజు తరుమాసతం ! హస్సమారసుశో కే నాఃభామాగతి రాగసా ! వ్యా n జం | గతః 1 గదీ | అసౌదా ఖాప్తా | గొజు ! తరుం | ఆ స | తం ! హః | సమారసుశోకెన | అతి భామ గతిః | ఆగసా | ఇతివ దవిభాగః : మార స్య-ప్ర - ప్రద్యుమ్నస్య, సుశోకః- అత్యంత భేదః, సహితం సమారసుశోకం తేన ఆగసా-అపరాథెన, ప్రద్యుమ్నదుఃఖ యుక్తేన శరార్పణాదిరూ పెణ, శృస్యాపరాధేన అతి భామాగతి?-అతి మాత్రకొ ధాగమనః, I ని || భామ?కో థేర చౌదీపావితి విశ్వః 1 గదీ గదావాగ, ఏహ్యా! త్వాగిసిః ! జ ) విజయం || ని | జొజు పెవిజయణ తిరత్నమాలా | గతః సౌప్త.. అసా దా ఖాప్తా అసౌదాం-అవసాదర హితాం, ఆభాం-దీ J., ఇస్తా-రొస్తా, ఆప్నొ తీసృణ. హః హరిః. గొజం-స్వగః ప్రభవం, I నీ ! స్వ గెE షుపశుపొగ జ దిజ్నేత్రమ్మ ఆభూత లె | లభ్యదృష్ట్యా స్త్రీయాంపుంసి గౌకిత్యమరః | తం తగుంపా రిజాతం ఆస- జగా గ్రాహం అవః అథానులో మ్యేన సేతుమాగేణ సాగ రె గచ్ఛన్యా వానర సెనాయాస్సంరక్షకో రామః రరాజెతి ప్రతిపాదయభౌతిలొ మ్యే న గృహీత పారిజాతం కృష్ణం సేవనకృణాం శత్రు జయప్రద త్వేన త ద్విముఖానాం శత్రు భయపద త్వేనచ వnణ యత్పద్యం నిబధ్నాతి ! వీర వానర సేన స్య తాతాఖాదవ తాహినః | తోయధావరిగొయాడన్మయతోను సేతునా | రాఘవయుదవీయమ్, వ్యా- వీరవాన, సేన స్య | తాతా | అఖిల్ | అవ తా | హి | సః | తోయధౌ | అరిగోయాడసి , ఆయత ? | నవ సేతునా | ఇతి ప దవిభాగః | సః రామః, అరిగొయాదసి గావశ్చ యాదాంసిచ గొ యాదాంసి యాదాంసి జలజంతవశ్చ అరిణి అక్షయాణి గోయాదాం సి యస్యసతథా క్తః తస్మి ! నీ ! రిశబ్దముశ్ర వెక్షయ ఇతిరత్నమాలా తొయధౌ.సము ఔ, అవతారక తాపతన ప్రతిబం ధేన రశ్మణం కుర్వతా నవ సెతునా-నూతన సేతు నొ, అయుతః-గచ్ఛతః, కాటకీటక టీగ తావిత్య త) ప్రణిహదీ ధా తొశ్మశరిరూపం. వీరవాన రాణాం సెనావీరవా నర సేనం తస్య || సూ ||వి భాషా సేవాసురాఛాయాశాలానిశా నామీతి సేనాశబ్దస్య క్లీ బతా, త్రాసకొరక్షితాసక్. అఖిల్ బభాసే భౌతిలో మ్యపారస్తు ! నాతు సేవనతోయస్య దయా గొగివధాయతః | సహి తొవద ఖాతా త్రాస్యన సేరన వారవీ || 22 || వ్యా 8 నా | తు | సేవనతః | యస్య ! దయాగః | అరివథాయ తః | స | హి | ఆవల్ ! ఆభా 1 శ్రాసీ ! అన సేః | అనవార వీ | ఇతి పదవిభాగః || నాతు మనుష్యస్తు యస్య శ్రీకృష్ణ స్య సేవనతః సెవాయాస్తోత్రాది రూపాయాయస్య దయాగః కృపా పా పస్స ఆ రివధాయతః అరినధేన శత్రు వినాశేన ఆయతః వి వీణr 8, ఆభివృద్ధ తి యానల్ ! యస్యకృష్ణ న్య అన వారవీనవా రవః స్తవరూపశజోస్యా స్త్రీ తిన వారవీ సనభవతీత్య నవారవీ (2 కృష్ణ విషయక స్తోత్ర శబ్దరహితః, సః నాఆన సే? అసిరహి తాదపి శ్రా సీబీహణ కిముతసఖడ్గాచ్ఛతో రితిఖా వః | అభాతాహి ప్రకాశహీనః ఖలు భాదీప్తావిత్య స్మాత్తృచ్ తాన జోలంకారాథః | యత్సేవకశ్శత్రువ దైన వధః తె యద్విషయక స్తో త్రాక తాంతు. నిరాయుధాదపి శతొ స్త్రస్య నప్రకాశతే సకృ పః పారిజూతమగ్రహీదితి పూర్వేణాన్వయః || 90 | అవ ! అథానులో మ్యేన ఉదగ విక్రమ శాలిరావణ పొణహర అంకృత్వా సీఆమను ప్రోష్య స్వాశితవిభీషణ భేదహరి రామస్స ! - | *
అందం
రాఘవయాదవీయమ్
ప్పదైవ త్రైః పూజిత ఇతి ప్రతి పాదయంతు పాతిలొ మ్యేన శ్రీకృష్ణశ్న
తు భంగమార చయ్య జయశీల స్సక లైస్తూయమానః- పునరవనీమవా
పెతి ప్రత్యాయయంతం శ్లోకం సమ్యహ్రాధ్నాతి :
హారిసాహనలం కే నాసుఖేదీ మహితొహిసః17
రుఛూతనుజారామోరమారాధయదార్తిహా |
వ్యా | హారిసాహసలం కే నాసు భేదీ | మహితః ! హి | సః | చా
రుభూతనుజః ! గామః ! అరం | ఆ రాధయదా హా! ఇతి పదవిభా
గ: # హారిసాహసలం కేనా సుఖైదీహారిమనొహారిసాహసం యస్య సః
హారిసాహసః మనోజ్ఞవిక్రమః | యః లం కేనః, లంకాయా ఇన: ఏ
భుః రావణ స్తస్యా సుఖైదీ ఫాంనాశకః, అనంతరం చారు? మనొభై,
భూతనుజా సీతాయ న్యసః చారు భూతనుజః, . అరుదు తంఆ రాధయ
దాలిడ్ హా ఆ రాధయతః పూజయతో విభీషణస్య ఆతిః హాభేదహరః |
స్మరామి గుహీతో హిసర్వ దైవ లైః పూజితఃఖలు ప్రాతలోమ్యపారస్తు !
హామ దాయధిగా మార మో రాజానుత భూరుచా !
సహితొహిమదీ భౌసు నా కాలం సహ సారిహా |
వ్యా | హా | ఆతిదాయ ! ఢ రాం | ఆర | మోరాః ! E? |నుత
భూతి ! రుచా ! సః | హీతః | ఊ | మదీ భే | సునాకే | అలం | నహ
సొ | అరీహా | ఇతిపదవి భాగః | ఆతిద్య తిఖండయతీతి ఆతిదః
యుద్ధజన్య స్పభేదహరః ప్రద్యుమ్న స్పాశ్య కి ర్వాత హితః హితయో
గెచెక చతుషీమదీ భౌమదీమదాంధః - ఇభః ఐరావత నామగబి యా
సిస్సః మదీఛ వస్తిక్ మదీ ఫెసు నా కేశోభ నే స్వగేశ్ అలమత్యంతం స
హసావేగేన అరహాశతభంజక : అతఏవజః జేతానుతభూతి నుతులను
తిః ఖాపేక్తః తస్య భూః స్థానం సర్వేషాం పాత్ర పాఠ భూతః రుచా తే
జసామో రాః మాలక్ష్మీః ఉర సియస్యసః మోరాః సః శ్రీకృష్ణః ధరాం
భూమిం ఆరప్రాప్తవాహి ||3774
అష | అధానులొ మ్యేన రామస్య అయోధ్యాషాప్తి స్త్రీలలో
00
| రామవయాదవీయమ్. మ్యేన శ్రీకృష్ణ స్యద్వారకాపుర ప్రవేశంచ ప్రతిపాదయఁతం శ్లోకమాహా నాళీ కేటసుఖాకారా గారాసౌనురపాపికా ! రావణారిక మె రాపూ రా భౌజేహిన సౌమునా ! వ్యా ! నాలి కెరసుభాకారాగారా | అసౌ | సుగసాపిశా | రావ గౌరిక్ష మేరా ! పూః | ఆ భేజె | హీ | న | న | అమునా ! ఇతి పద విభాగః ! నాళికేరే- ర్నారి కెళదుమై, స్సుభా కారాణి- శోభనాకృతి తీని, ఆ గా రాణిగృహాణి యస్యాంసానాళి కెరసుభాకారాగా రా | సుర సాపి కా సుర సస్యశొభనస్య 'రాగస్య ఆపి కాపా)పీకో స్పృహణీయ తి యావల్ | రావణారిక్ష మె రా | రావణా రే:- దశకంఠశతో, క్ష మా ఉచితాఇ గా భూమిర్య స్యాంసాతకొy ③ రామచంద్రనివాస యోగ్యశ్రీ తిమతీత్యక్షం | ఆ సౌ పూః - అయోధ్యాపురీ అమునా రా మనం ణ ఆభే జెహి- 'సేవితాఖలు, న నెతి గ్వా శ్యాం సజ్యాంధ్ర కృతా ధళ ఏవ పగ్భవస్యతి ఆ భైజుఇత్యాజ్ ఫూర్వాద్భజ తెగిక మణి లిటి రూపం ! ప్రతిలోమ్య పాఠస్తు | నా ఋ నానిహిజే భేరాపూరా మేకరిణావ రా | కాపసార సు సౌరాగా రాణభాసుర కేళినా | వ్యా ! న | అమునా ! న | హి ! జె ఖేరా | పూః | ఆ మే | అక్షరి శా | వరా | T ! అపి | సారసు సౌకాగా | రాకాభాసుర కేళినా ! ఇతిపదవిభాగః | జేఖ రాజు: జె ఆరః ఇస్య గజాః యస్యా స్సాజే ఖాతాదృశీఇరా భూముర్యస్యాస్సా జే భే రాజయశీలగడయు క్త పృథ్వీ కే త్యక్షం: 1 వరాశే పిప్మూ ద్వార : ' పురీఅక్షరి ణాధమః వ తా' 4 ని అక్షఠం పణ వేధన ఇతిరత్నమాలా || రాకాభాసుర కేళినా- రాకాసునవరజో నారీషుగొపికాసు ఖాసు గా కేళిలీక్ లాయ స్యసశభోక్తః తెన ! ! రాకాశపరనార్యామితి రత్నమాలా | అమునా-కృషై న సారసుసౌ రాగాసతీసారః వరః శోభనః సౌరాగః సుర సంబంధీ సృ4: పారిజాతీయ హ్యస్సాతధో కాసతీ ఆ మేహీ | 7కిల అమగ ఆర్య రాఘవయూడవీ రమ్. దిష్వత స్తాత్కమఃణిలీట్ 10) కృష్ణ ద్వార కాపు సపారిజాతాంకుడ్వ "న్నవది వెశెతిభావః అర్రోషిత్పొన ప్రకృతమథ్యంప్రత్యాయయతః | అవ ! ఆథాను లో మ్యేన శ్రీ కామచండ ప్రవేశానంతరం ఆయో ధ్యాభూ మేమూహాలక్ష్మీ వ్రాప్తి , శ్రీ రామచంద్రస్య రాజశ్రీ సిద్ధించక ధయంతం భౌతిలొ మ్యె సత్య భానూ గృహాంకణ స్య పారిజాత స్థాపన వత్వం సత్యబామాయాః వారిజా తకుసుమ ధార ణెన అత్యద్భుత కాంతి సంపత్తం శ్రీకృష్ణరు కిణీపిషయక రొషనివృత్తిం సమీ చీనజ్ఞా నా దిసిద్ధం సూచయతుశా హహ !!! మరసానకా మమాఘనభారగాః | నిజ దేవ - 3 త్యాస శ్రీ రామే సుగరాజు భా | వ్యా | సా | అగ్ర్య తామర పొగ రాం! అబాగు పొగరాం, అమూ ! ఘనభా | ఆర! గౌ| నిజదె | పరజ ల | శ్రీ 9: | రామ్ | సుగరాజభా | ఇతి పదవి భాగః | రామప) వేశానంతలు సాగౌః అయోధ్యా భూః |నిగా ర్నా కేవృష భేదం దే) వాగ్ఫూ ది గైనుషు స్త్రీయా మితి రత్నమాలా !! ఆ మా అకృశా ఘనభా- అధికడి ప్తిశ్చ సతీ అగ్ర్యతామర సొగా గాం ఆంఉత్త మాంతామర సా గా రాం -కమలాలయా లక్ష్మీమార ప వతి నిజ దాస్పద దె సహి ప్రసనే హ్యాతాను దదాతీతి 1 యఆ శ దాబల ద్వాత శు తెః | పరజితి రానణాది శశు జతరి శ్రీ గా మే సుగరాజ భాసు గాసుగమా రాజ భా రాజదీ Jగ్యస్యా పాతధోక్తారా జ్యేన హిరా తేజస్సుగముభవతి శ్రీ రాజ్యమయీసంపత్ ఆసబభూవ || ప్రాతి లవ్యపాఠస్తు | భోజరాగసు మే రాశీ) సత్యా జిరప దెజని | గౌగి భానఘమాటమరాగా సారమతౌర్యసా |291 వ్యా ! భా | అజరా సుమేరా | శ్రీస త్యాజిరప డే | అడని, గొర భా| ఆనఘమా | క్షామరాగా ! నా | అరమత | ఆగ్రూపొ | ఇతిపది ఏభాగః | అజరాగసు మేరా- ఆహారాణా డరాణగం పారజః గాఘవయాదవీమ్ తస్తస్య సుమాస్ - పుష్పాణి ఇగా స్థానం యస్యా స్సాలజ రాగసు మెరా పారిజాతకుసుమ-స్థాభాదీ'J; శ్రీ స శ్యాజిరప దే - శ్రీ సత్యాయాః శ్రీ మత్యాస్పత్య ధామాయాః అజిగ ప 7 అకణస్థా నా అజునిఅజాయత!'పా రిజాతికుసుమదీ ప్తి గత్యళ్ళ " సత్యభామ కణే అపససా రెతి కథ నె న తదంక ణే సాగిజాతః కృత్తైన స్థాపితఇతి వ్యజ్య తె తేన సొసత్య భా మా గౌరభాపూవాక్ పేక్షు చ ప్యధిక గొరతటిత్కాంతిః అనమమా నిదోష సంపత్కా గ్రామః శ్రీ శి , గోమాత్సర్యం యస్యాస్సాక్షా మరా గా పారిజాతాసయ నేన నారదగత్తకుసుమగాహిణ్యాంరుక్ష్మి శ్యాం తద్దాతరి కృష్ణచ ప్రరూఢం మాత్సర్యం ఉజ్ఞతవతీతి భావః ||ని! 'రాగోను రాగేమాగ్నర్య ఇతి రత్నమాలా | అగ్ర్య సా- అగ్ర్యం శ్రేష్టం సంజ్ఞానం యస్యాస్సాం గ్ర్య పొ 1 ని 1 సం క్లీ బం స్యందనప థేనేధ్యా నేనివారణే ఇతిరత్న మాలా | తతైవ సమీ చీన వివేకవతీచసతీ అరమ తకృ షైన సాకం క్రీడతి స్త్ర : 30-40 ! శ్రీమద్రామవ యాదవాకృతి ధర శ్శేషాచలో చలో త్తంసక శేయో హేతు మచీకరశ్కృతిమిమాం శ్రీ మయాదుష్కరాం ! తసాదత్ర పవిత్రమా థవకథాస్వాదో నిషT్క తుకాస్సన్తస్సాధు విచిన్వతాంగుణవిడ క్లా, మామమోమాదరాః || శ్రీమత్కాశ్బీనగర నాయక తాతాచార్య భాగి నెయ వాజ పెయసర్వ వృష్టాప్తా ర్యామాదియాజిశ్రీ శ్రీనివాసార్యతనూభవస్యశెషయమక చక్ర వర్తి నోరమునాథార్యయజ్వన స్తనయేన శ్రీశ్రీని వాసకృపాతిశయను విదిత సయెనసీ తాంబా గర్భసంభవేన శ్రీమదాత్రేయ వెంకటార్యయజ్వనా విరచితం స్వకృత వ్యాఖ్యానసహితం రాఘవయాదవీ యాఖ్య మనుబొమలొమ కావ్యం - సంపూర్ణమ్.