Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
Rajendra Gun Manjari
Front matter
No text on this page.
श्रीमविजयराजेन्द्रपरीवर-धीधनचन्द्रमरि- जैनप्रन्थमाला-पुष्पा योमा विद्याभूषण-साहित्यविशारद- श्रीमद्विजयभूपेन्द्रगरीभर-संशोधिता- श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी. पयिता- मुनिश्रीगुलापषिजयोपाध्याय। प्रकाशक- श्रीसौधर्मबहसपोगाछीप-घेवाम्परजनधीसंप। मु.पो. आहोर (मारवार) अपमाति विकमाम 188 प्रसिमिर : धौरामेजरभेष गर Printeil by Gilabchanl Lallubhai Shal At Jahrlaya Printing Pro, Bharnagar, प्राप्तिस्थान- श्रीगोड़ीपार्श्वनाथजैनपेढ़ी मु० आहोर (मारवाड) P. AHOR ( Marwar) Via-Erınpura Rod.
SEAN Nevevedeve सारी विषयानुक्रमः VeUrugusteveण्डाड घाटामा विषयः पृधाइ ... ६ ८ १२ १४ १६ ... ... १ माघमिकवक्तव्यं संम्कते २ प्राथमिकयक्तव्यं हिन्दीभाषायामपि... ३ धीमद्विजयराजेन्द्रसूरीश्वर-गुरुगुणाटकम् ४ श्रीमद्विजयधनचन्द्रमीयर-गुरुगुणाष्टकम् .. ५ धीमदुपायाय-धीमोहनयिजय-गुणाटकम्... ६ धीमजियभूपेन्द्रीयर-गुणाटकम् ७ धीमद्विजययतीन्द्ररि-गुणाएम्... ८ अन्धकमक्षित-जीयनम्... १ सपाऽऽदी मंगलाचरणम् २ पारिगकुलोत्पत्तिः ३ गुरुजन्मादिपरिचयः ४ शपसद्गुणगणनम् ... ५ धुलेयतीर्थयात्रा, परोपरतिध . ६ सिलदोगमनं, मातापित्रोपियोगध... ७ प्रमोइम्युंपदेशदीक्षाप्रणम् ८ शास्त्राभ्यामः, परीक्षा, पंन्यासपदं घ ९ श्रीधरणेन्द्रमरिपाटनम १. श्रीपूज्याद्वालुपया पृथग भयनम् (श्रीपूज्यानां शिथिलताचरणं घ) ११ धीरज्यपदमाप्तिविरायतुर्मासी य १२ धीपरणेन्द्ररेकासमाधानम् ... ... २ .. ... ... ... " २२ -- C ... ... ... ... ४१ ४८ ... ... ... ... .. ... १. ... ... २३ भीन्येन ममामारीची कारणम् १५ गाभिप्रहे यथाशा फियोतिः ११ नामनगुमांगीन पर कूकमीगंधोपोगः ११ गुगनिनागिमात पिम् गरीय विमतिसिरिया १९ मोरगरि गोताम्मा... १९infrinभोग • नीम, कोगविणारा Refrainfraiनियंग पnिोजियो पEM T: मानिस निगगीतानगंगनिर्गमा .. नानाAARITR तिता... ant मामा म • Afghant गीगोगिता in, faith-mitra म ...malin ..aniraniमामा म giftiiiii migrat Mum Safarmnimalr. • १:0gmainam RATEFTATAfri . " . 2xtrainfait ki-n. it it . ".
५
...१२९
...१३३
"
...
३९ गुरोरपूर्वयानविहार कियादीनामुकता ..
४० पूर्याचार्यपदचित-मारनमंरकृतप्रधनामानि
४१ सहीत-मागलर-प्रन्यनामानि
४२ गुरुहस्तलिपिताऽऽगमादीनि
४३ मण्पाचलपाप्रस्थानं, परं भ्यासवृदया
राजगदाऽऽगमनं, मुनिगपयर्णनं च
४४ आर्याऽऽगमो, ज्यरण्यासघनश्च
४. श्रीसंपचिन्तोत्पत्ती गुरुपदेशः
४६ शिष्यमुशिक्षा, ममाधिना स्थगारोहय
४६ गुगनिर्याणोत्सवस्त मंधभक्तिध
४८ अनित्योपदेशो, गुरुमूर्तिस्थापन च
४९. फलमिया गुरुधियाचा, तद्गुणोत्कीर्तनं च
५० धीमीधर्मपदसपोगच्छोप-गुरुपहायली...
५१ प्रशस्तिः
५२ गजेन्द्रगुणमञ्जरी-परिशिष्टकम्...
५. धीमद्विजयराजेन्द्रमरीश्वराणां माधगुणाएर
५४ स्थगीयमर्यादापक-३५ समाचारी...
५५ गुमाशुदानि...
...
...१४२
१६४
...- १-प्राथमिक वक्तव्यम् अयि सजनयन्द ! यदासीदत्र सत्यधर्मयोहानिवलीयसी, तदा सां निरसितुं बलवदतितेजस्वि-पुण्यपुञ्जशाल्यादर्शभूतानां मररलानां जनियोभोतितराम् । ते च मत्सपि विपमवातावरणे स्वात्मयलेन सत्य-सनातन-धर्मस्थित्यां सुजनजनचित्तमाकृष्या- फूप्य तदात्मकल्याणकारिपथं नयन्तितराम् । तहीने के भवभीरवः प्राणिनः स्वकल्याणं कर्तुं प्रभवन्ति । एतदेय नेमार्गक नियममनुसृत्येतस्मिन् श्रीवीर जिनशासने शिथिलाचारि-जैगामामानामुपदेशं श्रायं श्रावं भ्रान्तेयं जनता कुपरम्परयाऽऽचारशिथिलना, वेषविडम्बनता, प्रतिमोत्थापनतां, यथार्थमाधुश्राद्धमियालोगनतां, इत्यादिकां कपोलकल्पितामेष शा प्रमोद मन्नु लमा । तदयमरे प्रस्तुत ग्रन्थयय॑मानः श्रीमानेप आचालनमचारी, मर्थतन्त्रावतन्त्रः, शुद्धकियोद्धारकरः, मौधर्म- वृहमपोगन्छीय-शेताम्यग्जैनाचार्यययः, श्रीमद्विजयराजेन्द्रसूरी. शाम्नधिमुग्नु पूज्योपाधि विहाय श्राद्धसाधूनां शातं मत्यधर्म पुनः प्रकाशयानकार । प्रतिमामे च लोवश्यकतत्कृतानेकोषमर्ग-यितण्क्षायादादि. कई महमानोकानमयोऽनियद्धं बिहरनेष गदुपदेशेरगगिन मटयान मभ्ययवानप्रदानेन मुद्धाभदायक्रियाम् । एषगगुना मावानुशाने मालनी नुनिकीमयांदादयोषामनाधिक याद् विना प्रायः मेगाऽनेकप्रत्यौहायमुप्रमाणः पुनयनम्नानि ।
। पपलोडनेप जिनपिटिहान नमारा. पाराalam Kा. अपर विशिष्टोपयोगिनम- Forनगोन्टकोपरगुप्यनेमादिलमाय पियार । पुनरे- पोलीपाद भावरमादिगुणामयधर्मारिन जैनशामा जो. सोपायर नापम्मानमेष दिन्न, धरममा पुगापेक्षया पोरपामायममनिएसपिहारण, तपमा, मानेन, ज्यानेन, जातीयोनिमाणेन, मोनादिना प पुगतनप्रामापिकापार्यमाय- गुविधाम, दमि भन्नक्षीपनपन्न गर्थे । प्रस्तुतेऽस्मिन श्रीरानन्द्रगुणमगरीपन्ध चतस्यैव यापनीय- हमपामिनरम्यावय॑मानमदुपदेशप्रमोत्तरादः प्रामगिरवेऽपि मन्यापामारभिया मशिनमेष ध्यावणि, विधारिमन ममाशिम- যিলযাল এ্যাথ বিবাঃ সনথিয়াখব पादापि। पुनर्ममाडगुप्य रपने विद्याविशारद-विधाभूषण-जैनधना. म्पराचार्य-धीमहिनयभूपेन्द्ररिपुद्रेन प्यास्यानपायस्परयु- पाभ्याय-भीमातीन्द्र विजयेग घ माहाध्यमकारि, अतएवैनयोः हनिनोरामारं मन्ये । प्रणिदितमनमोऽपि मे स्वाभाविपरमादादि- दोपण पवितदिन ग्रीव पुस्तिका जात्यपि शुद्धि नाग. सीनि" स्मार ग्मा कृपया संगोप्य पटनीयममत्मरिमिः गुमननेः । माइग्मययतेऽमा रचपिता- गुलापविजयो मुनिः।
२-प्राथमिक-वक्तव्य। मजनगण! जय कि-संसार में मत्य और धर्म की अत्यन्त हानि-कमजोरी हो जाती है, तत्र उम हानिको हटाने के लिये अति बलवान् , तेजस्वी, बड़े ही भाग्यशाली, आदर्शरूप, नर- रत्नोंका जन्म होता है और विपरीत वातावरण फैल जानेपर मी वे अपने आत्मवलसे ससा, प्राचीन, धर्मकी राह पर उत्तम लोगों के दिलको खींच खींचकर उन्हें आत्मकल्याणके मार्गपर लाते हैं। तय उसी मार्गके द्वारा अनेक भवमीक प्राणि अपना आत्मकल्याण करनेके लिये समर्थ होते हैं। इमी स्वाभाविक नियमानुमार इम श्रीवीरजिनेन्द्र भगवानके शामनमें शिथिलाचारी फेवल जैनमात्र नामधारियों के उपदेशको मुन मुन कर भ्रमजाल में पड़ी हुई यह जनता कुपरंपरासे प्रच. लिन आचारशिथिल, वैपविडम्बक, जिनप्रतिमोत्थापक और ययार्थ साधु-प्रायकों की क्रियालोपनता आदि कपोल-फल्पिन शानमर्यादाको ही मानने लगी। उमी मौके पर प्रस्तुत प्रन्यौ वर्णनीय-आचालनमचारी, मनन्त्रस्वतन्य, मुद्धकियोद्धारक, मोपर्मवृहमपोगण्टीय, शेताम्बरजैनापार्ययर्य, श्रीमद्विजयराजेन्द्र मूरीश्वरजी महागबने उम शिथिलाचारादि की वृद्धि को जरा
No text on this page.
1
!
IN
सादराअलीसमर्पणम् ॥२॥ श्रीराजेन्द्रगुरुजनोपकृतिक लीनो धभूनौमि यं, राजेन्द्रेण कृतातिधर्ममहिमा ध्यायन्ति यस्मै ममे । राजेन्द्रानु जनाः स्वधर्मनिरता यस्यैव निर्देशगा, राजेन्द्र गुरुसद्गुणास्तमभग्न तस्मानजन्तेऽसिलाः ॥१॥ सत्फीतिगुरुणाजितातिविमला शानक्रियाम्पा पुधाः ।, मअित्याखिलवादिनच ममिती विस्तारितः मजयः। सच्छासः स्वतंपिंदामुपकृत राजेन्द्रकोशाटिके- थके यमनककार्यमग्नी राजेन्द्रसूरीश्वरः धर्माधर्मविवेकपूज्यविनयम्याचा शिक्षामुख- दुमेहेतरजीवकर्मनिखिलव्याख्यान निनाम् । सत्यासत्यपथप्रबोधनपटुांनोदधिः मगुणी, सपारिपुतोऽजनिष्ट मतिमान् वियोपकारी गुरुः ॥३॥ संस्थाप्य मतमतरी मवनिपस्नगुं गुरखं दुम्तरात्, प्रीत्या शानधनं प्यदायि गुरमा एयादि में शिधया। सदाजेन्द्रगुरोविरन्य गुणमअर्यारन्यदः प्रामृतम्, तत्स्वीकृल्प गुरो ददेशमफलं कुर्याः गुमपन्युपमा इत्येवं प्रार्थयिता धनि-गुलापविजय
४-जेनाचार्य-श्रीमद्विजयधनचन्द्रसूरीश्वर-
गुरुगुणाष्टकम् ।
मालिनी छन्दसि--
परहितविधिचन्द्रः तत्वबोधेकचन्द्रः,
भविजनवनचन्द्रः मोहविध्वंसचन्द्रः ।
सुगतिकुगतिचन्द्रः विश्वविख्यातचन्द्रः,
स जयतु धनचन्द्रः शंप्रदः मूरिचन्द्रः ॥१॥
स्वपरसमयचन्द्रः सत्यविज्ञानचन्द्रः,
दलितकुमतचन्द्रः वादिवतालचन्द्रः।
दुरिततिमिरचन्द्रः सत्कथाख्यानचन्द्रः,
स जयतु धनचन्द्रः शंप्रदः मरिचन्द्रः ॥२॥
प्रमुदितयुधचन्द्रः ज्ञानसद्दानचन्द्रः,
भुवनतिलकचन्द्रः धैर्यगांभीर्यचन्द्रः।
गुणियतिमणिचन्द्रः मरिगोण्यैकचन्द्रः,
स जयतु धनचन्द्रः शंप्रदः मरिचन्द्रः 1॥३॥
शमदमसुमचन्द्रः त्यक्तगईटचन्द्रः,
चरणकरणचन्द्रः पंचधाचारचन्द्रः।
स्वगुणरमणचन्द्रः सिद्धिसौख्यार्थचन्द्रः,
म जयतु धनचन्द्रः शंप्रदः मूरिचन्द्रः ॥४॥
No text on this page.
alitican गांव नीनावर।
प्रथितमुकतचन्द्रः माग्पसौभाग्य चन्द्रः, समितिमुमतिचन्द्रः गुप्तिगुरुचन्द्रः। अतरतमतिचन्द्रः शातपड्दम्पचन्द्र, स जपतु धनचन्द्रः शंपदः सरिचन्द्रः ॥५॥ नयममुदयचन्द्रः सत्यनिक्षेपचन्द्रः, पदपहृदयचन्द्रः प्राणिकारुण्यचन्द्रः । विषयविहति चन्द्रः मम्पकार्धिचन्दः, स जयतु धनचन्द्रः संप्रदः मरिचन्द्रः जितपरिसहचन्द्रः उमपदवर्गचन्द्रः, दमिन करणचन्द्रः दोपनिर्मुक्तचन्द्रः । प्रकृतिमुभगचन्द्रः धर्मकर्मचन्द्र, म जयतु धनचन्द्रः शंप्रदः शरिचन्द्रः ॥७॥ श्रुतिशुचिरुचिचन्द्रः स्फूर्तिमरकीनिचन्द्र: नवपदनपचन्द्रः पूर्णयोगीन्द्रमन्द्रः। हततिजिनपन्द्रः तत्प्रतिधापचन्द्रः, म जपतु पनयन्द्रः संप्रदा परिपन्द्र नाएरत्नविधुवर्षमिने तपस्ये, पातेन राजनगरे अपि गुरम्थे । अस्पाटक शिपमिदं पनपन्द्रपरे- दपाद 'गुलापरिषयो' पदतीनि गत्यम् ॥९॥ 11८॥
५-श्रीमदुपाध्याय-श्रीमोहनविजयगुणाष्टकम् । शालविक्रीडित-पत्ते-- भीमगीर्थ करस्य रामसुभगामाशा सदंगीता, गंगाराण गुटकष्टहरणे श्रेष्ठ सरि योऽमजन् । मना गामिह मानुपादिमुनिमरुस्त्यनेके जनाः, विलो नन्द मोहनापजियो राजेन्द्रयरहि सः ॥१॥ भंगो निपदादयः पझेन्द्रिमारोधकः, भागान परमोपकारनिरती एनपाराधकः । TITIमममंगभगः गन्मागगर्द्धकः, famit ना मोहमायजियो राजेन्द्रगईि गः ॥२॥ गगगमननामनिमदा कटेपि नोगता, गरि मिनाह गहाना मांदा । जनवागन माग हिल में मिणापत, दिया ना मोदनागरिजमा गईमा ॥३॥ सामान जननी मम्मामा माग्नी, gift-माना न मयंक मनमाना गन्मानिता गम, यो नन्द मानाया गयift: ॥४॥ Kat: मनमाया मानानी, fruitf ܫܙܚܫ ?iܬ ܪܙ ܢ A PAN उपाध्याय-श्रीगुलायविजयजी महाराज. -- भारती भाग्ने गम्य, भागने मशिन्मदा । ग श्रीगुलाबविजयो, जयनान्मुनिमनमः ॥ १ ॥ में मही-मदनगर ८-ग्रन्थकर्तृसंक्षिप्त-जीवनम् । शायद ही कोई सौन्दर्योपामक एवं इतिहामप्रेमी ऐस मानय होगा जिसके. कर्ण-पट पर मर्याद्रीय मुन्दर भोपार नगर की कीर्तिका यदा-घोर न पड़ा हो ? । इम नगर में मरल्- स्वभावी गंगाराम नाम के मालाकार रहते थे। मथुरा नाम के उनकी भार्या थी जो गृह-कार्य में चतुर तथा आशाकारिणं थी । सयन् १९४० की अक्षय तृतीया सोमवार को जीवन नायक का जन्म हुआ। यथा गुणानुमार उमका पलदेव नार रकरण । उमके एक यड़े भाई भी ये निमका नाम हमीरम- था जो अच्छे प्रार-यस्मल थे। थालयय से ही बलदेय का मन पढ़ने लिमने में सथ एकान्न थेट शुभ विचार करने में मय लगता था। भवितव्यता अपना प्रभार अशात म्प गेही प्राणिमान पर हालना प्रारम्भ कादेती है और प्राणी भी अज्ञान पसे उमी पथमें गमन करना है-निममें म चिये कुछ अशान पदार्य मनिहित [गीर थोर उमका माग्य-पदार्थ बन चुका है-मौभाग्यमे यायका मर्मान समानुयायियोग विशेष रहना यानेजर कीमा नो आम-पट पापको भगी। एक वा भोगण- निवामी नाममय मेटममममी माथ आपको दृश्योगना याना । मायानां भागना में . उपाध्याय-श्रीगुलापविजयजी महाराज. ra Awar - isimet भारती भारत यम्य, भागते शमिरत्मदा । म श्रीगुलाबविजयो, जयनान्मुनिसत्तमः॥१॥ Luit घी महोदय प्रेम-भावनगर,
No text on this page.
।
राव भोसरी विराजमान सुनार
ART और महतो र गुरमी पाराना
दोष पर AIRTE आ सय में आत्मसार
कल्पनी अगर योगन
घरमा डोहारी मेगमें ही रहकर विधा-
सपन कोही भाग्ने पठन-पाठन में
आरटोन निरनी और गुरमी फेयमें एक शुभ स्थान
शरासिया । यसोपा ममार र गुदेवने आपको उपा.
-पार कीपनविध पनचन्द्रमरि जी पाम मारवाड़ भेज
दया । उन्होंने भीनमाल नगर (मारवाइ )में मंवन् १९५४
गिरि- ममी को मारी ममारोहसे बलदेव फोलपुदीमा
र 'गुलापविजय' नाम म्यापन किया नया जगप्रसिद्ध
সাদ বিমানঘালা সন চান নষ্ট না
थियों के साथ मंचम् १९५७ मापटा ५ फे रोज आहोर
गर (मारपाड़) में आप को बड़ी दीवानी।
আখ সানাম নষ না বিশ্বখন ম স
=ায় অবিল ঘমি ক র ব য হ সৰি মছ
साहित्य, काव्य, कोर, गवं व्याकरण आदिमे भी योग्यता HA
रली । बाप की शाम पुद्धिसे मर्पन मुग्ध थे। जैनदासों के
टन-पाठन के माय ही माय आपने ज्योतिषशास्त्र का भी अध्ययन
का । राजगद ( मालवा ) में संघ १९६३ पोपाहा मामी
को गुरुवर्य श्रीमदिनयराजेन्द्रसूरीश्वरजी का देवलोक गगन
होचुका था, अतः उनके पट्टपर श्रीमद्विजयधनचन्द्रसूरीश्वरजी विराजमान थे। आपने इनको मर्व प्रकार मे योग्य समझ पृथक् विचरने तथा चतुर्माम कर स्वपर कल्याण करने की आता प्रदान की । आपने अद्यावधि श्रीमद्विजयराजेन्द्रसूरीश्वरजी महाराज तथा श्रीमद्विजयधनचन्द्रसूरीश्वरजी महाराज साहन आदिफे माथ २३ तथा स्वतंत्र १८ चतुर्माम किये हैं और छोटी मोटी १०१ तीर्थयात्राएं की हैं। इस ममयमें आपने महस्रों प्राणियों को आत्म-बोध देकर उनका कल्याण किया, उनको अभ्युदयपथ में स्थापन किया, और धर्मक्रिया में सक्रिय बनाया । स्थानाभाव से इन कृत्यों की केवल यहाँ आभामात्र दी जामकेगी। आप पल्लवग्राही प्रकृति के मुनिराज नहीं है । साधु मुनि- राज मर्ववर्ती होते हैं। आप भी मचे मर्ववर्ती हैं, प्रत्युत 'प्रथम प्रत्येक राष्ट्र का मुधार हो जाय तो विश्वका उद्धार स्व- भावतः होगया' इम सिद्धान्तके आप माननेवाले तथा तदनु फूल चलनेवाले हैं। द्रव्यहोली आदि मिध्या त्योहारों पर होने- वाले असभ्याचरण के रोकने में आपने पूरा पूरा श्रम किया है और आपके मदुपदेश से इनका व्यवहारिकता में पर्याप्त सुधार भी हुआ है। आपकी सुधार-शैली ऐसी आकर्षक एवं प्राह है कि उसकी कार्यपरिणनि शीघ्र की जामकती है । लक्ष्य सिद्धकरने के
मान RTE म गमे करते हैं कि Rप मिस होरी
रहता है और एमके बमिट की आग मी पूर्ण
अमेयलों पर मापने कन्या-शिमय, इस पर अनमेल
विकार नष-भोजन थादि विषयक सुधार 'श्रीसंप' की
मलम दारा करवाये, जिनका परिपाटन बड़ी गौरखता के साथ
दोरा आप की नौ कारमें प्रायः अधिक अमित
मंभिसा निम्नलिखित हैं-
१-धार्मिक एवं मांगरिक पषों पर शोषन मानेन मगाये और
परवा पीने पाम्ने भी रिमीको नरहें।
२-को पुरुष के मृत्यु होने पर १ वर्ष उपरान्त गोपनसमें ।
३-गुनको मोरमें प्रातः कालमें भोजन पहिले मिया रोने नही।
४-जिपके पर मृत्यु हुभा हो उस पर के लोगों को वामवाले
दी भोजन स्पर दे अभ्य वामपाले नहीं।
५-पुर गांव में गृतकके पेटने (मुफाण) के लिये रात्रि-ममय
पर मेरोते रोते न जावें।
६-पालक मन्युमे तीन दिन उपरान्त गामवाले वापर जायें नहीं।
७ माटीमें ममुशायम रोते २ नहीं जाना फक्त नही गये हुए
पीपर मामरापाले लापरते हैं।
.
६ ८-नौकारसी एवं स्वामिवत्सल में रात्रिके समय साण्ड, गुड़ नहीं गालना। ९-पर्युपणके आदि और अन्तमें नौकारसी व स्वामिवत्सल के लिये यत्न पूर्वक मट्टी खोदना पर्युषण में नहीं । उक्त नौ कलमें अनेक स्थानों में श्रीसंघके प्रतिबन्धसे पाली जारही है। आपके सदुपदेशसे अनेक जिनमंदिरों में सुधार हुए तथा प्रतिष्ठाएं करवाई एवं कितने ही उद्यापन, स्वामीवरमल, नौकारसियें हुई। आपके प्रत्येक चातुर्मासमें ग्यारह २ पन्द्रह २ तीस २ स्वामिवत्सल एवं अन्य अनेक सुकृत-कार्य भी हुए । कतिपय वर्षों से पड़े हुए दलगत मनमुटावों को मिटाकर आपने अनेक नगर तथा ग्रामों में सुधार कराया। उदाहरण रूप में हरजी में कितने ही वर्षों से श्रीसंघमें विषमय कुसंप का वातावरण प्रचण्ड रूपसे विद्यमान था । कितने ही महानुभावोंने इसे हटाने फा यथावत् प्रयत्न मी किया परन्तु सब असफल रहे, आपकी ही सफल नीति एवं मधुर वाणी वहाँ मफल हुई। यह किस श्री- संधके व्यक्तिसे अज्ञात है ? किन्तु मर्वत्र जगत्प्रख्यार है। आपमें प्रधान गुण यह है कि आप स्थिति की प्रकृतिक अनुकूल चलते हैं, अपने लक्ष्य-सिद्धि के अनुकूल वातावरण बनाने में आप बड़े कुशल है, वातावरण अनुकूल उत्पन्न कर सिद्धि कर ही लेते हैं। ऐमा किया हुआ मुधार-जनता को भी निय एवं ग्राह्य होना है। आप मकळ धैर्यशाली सुधारक है, आप प्रज्वलित पति को शान्त करने के लिये गाली दोरनेवाले पफयादी इमर्दियों में में नहीं है । आप प्रथम माधन की और दोरकर सामन मदित घटना स्थल पर पहुँचनेवाले सबै उसारकों में से है । आपकी जिलामे इतना रस है कि कठोरसे फटोर प्राणी भी मिल कर मौम पनजाता है। देव सया देवियों के स्थलों पर यलि होते होते कतिपय मेंपो तथा एकरोको आपने पत्थर हदय मानयोंके दायसे पचाये हैं। प्राणिमात्र इन एस साधु-प्रतधारी मुनिराज का अपार प्राणी है। विधानुराम सो आपका ओसमोल है, पाठशालाएं स्थापित कराना या स्वयं उनका निरीक्षण करना आपके प्राणिहित- प्रत्यों में गे प्रधान कस है। अपनी अमूल्य रचनाओंसे साहिए- भंडारमें वृद्धि करनेके लिये आपने समय मगय पर लोकबद्ध- राजेन्द्रगुणमञ्जरी, मन्दपन्दप्रपन्ध, गधारमफ-सम्यक्त्यपुष्टिकया, যব (সা) জীবিণ-সম) আদি যথাসক कितने ही अन्धों की रचना की है। इसी प्रकार व्याकरण, गांपकीमुदी, इपलयानन्द, धुनषोध-मटीक, अनेक विधि- विधान पत्र, मानपगी, भीलवी, कामपटकथा, पर्वस्याएं अनित्यपंपधा, तरवार्थपत्र, मापाचश्यक, रूपमेननुप- परित्रात ३९ प्रत्यों का लेपन भी धापने मुपा रुपमे किया, जो माहित्य संसार चिर-स्मरणीय रही। परिभरको आप प्रतिनि है । ममय-परायणता आपकी ।
अनुकरणीय है। अपनी अनुभूति पर जो मैंने दीर्य महवामसे
प्राप्त की है वह कहे बिना नहीं रहमकता कि आप समयका
एक एक अणु भी व्यर्थ नहीं जाने देते। ग्याली बैठे मैंने आपको
कभी नहीं देखा । लेखन, पठन-पाठन, अध्ययन कुछ न कुछ
चलता ही रहता है । आप समयानुसार तपोधनी भी है।
द्वादश प्रकारकी तपस्या तथा पंच तिथियों में उपवास आदि
तप नियमित रूपसे करते हैं।
आप अनेक गुणोंके आकर हैं। श्रीमद् विजयभूपेन्द्रपुरी
श्वरजी महाराजने आपको गुणोंमे मुग्ध होकर पंन्याम पदमे
अलंकृत किया था। वर्तमान आचार्य-श्रीमद् विजययतीन्द्रसूरी-
श्वरजी महाराजने अपने पाटोत्मव पर, जो हाल ही में
आहोर संवत् १९९५ वैशाखशुक्ला १० दामी को हुआ था,
आपको उपाध्याय पद प्रदान किया है। लेकिन इन उपाधियोंके
आप अनिच्छुक और इनसे अमन्तुष्ट हैं ।
ऐमे आदर्श, साहित्य-प्रेमी, श्रम-प्रिय, सफल-सुधारक,
विद्या-भक्त, धर्म-प्राण, उपाध्यायश्री अपने अमूल्य गुणरत्नों
के आलोक में जनता का अज्ञानतम हरते रहें।
मु० पागरा मारवाड़
सा०१९-११-३८
कुं० दौलतसिंह लोढ़ा 'अविन्द'
प्रधानाध्यापक-श्रीराजेन्द्रजैनगुरुकुल.
भागnxnrate it नमः । भीगोधर्मपयोगपड़ीय-बालिकालयम्प- भीमपिगारागदारीभरगदगुमा ममी ममः। श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। योगगहिन्दीभागानुपाहिला १-तत्रादी सालापरण- फामापीन शिलागि । पा गांगति, infinjrafts | परापलरक्षित गरी गोपिया। गोको राजद्रगुणthm নান, পয়গাম गुमनपरा म.पागारमा । पगा। गगार गर्मशाग भी पापुल मोम मैपरमार जी remath मकार M॥ आई २ धीराजेन्द्रगुणम वरी। छत्तीस गुणों से अति मुशोभनीय श्रीसौधर्मवृहत्तपोग- च्छीय-सौभाग्यशाली जैनाचार्य भट्टारक श्री श्री१००८श्रीम- विजयराजेन्द्रसूरीश्वरजी महाराज की संक्षेप सुगमार्थ सुख- पूर्वक सम्यक्त्व देनेवाली श्लोकमय जीवनवृत्तान्त की एक पेटी के तुल्य 'राजेन्द्रगुणमञ्जरी' को अपने व दूसरों के ज्ञानार्थ गुरुमक्ति से मैं पनाता हूं ॥ २-३ ॥ २-पारिखकुलोत्पत्तिः सत्पुरीगुणसम्पन्ना, यभूवातिमनोहरा । चन्देरी नगरी ख्याता, यत्रोपुः सुखिनो जनाः॥ ४॥ A १..ार्य देशोत्पर १ फुलीन २ जातिमान् ३ रूप- मात दशरीरी ५ पान ६ निर्लोभी ७ अल्पभाषी आगामी ५ सूत्रा-रिभर १० आदेय सभाजीत मनिवास शिष्यों पर .. देश- ASONIRN १५-१६-१७ नाate पालादेशमाषामित्र १ भी मावासा २५ ।। ९. शेषरो कमा त ९९ पाथमाइण २१.३२ पारसभाष २३ ART, WE स्याणकर ३५ क गूपगुण उत्तरगुणों से h ....
श्रीराजेन्दगुणधरी। तस्यामेय प तेजिटो, रम्पराठौरवंशजः। ग्वरहस्पो सपो पापी, योऽभूत्स्यकुलदीपकः ॥ ५॥ आजिनदत्तस्प, पार्थे श्रुत्योपदेशकम् । विममान्दे भीतीशे, जैनी राजा पभूध सः ॥६॥ अम्पदेव १ निम्यदेव २-भंगालादा ३ऽऽसपालका तस्याऽभूवन सुतायेते, चत्वारो गुणसागराः ॥७॥ चतीपस्य कुमारस्प, पचासंमारसुता इमे ग्वस्तु । कुम्परजी १ गोलोजी २-चुपोजी ३ पासूजी ४ शैलहत्या: ५॥८॥ नगरी के मुन्दर गुणों से युक्त अति मनोहर प्रसिद्ध चंदेरी नाम की नगरी थी, वहाँ पर अति मुखी लोग यसते थे।। ४ ॥ उसी में तेजस्वी सुन्दर राठौरवंश में दीपक तुल्प और नीतियान खरहस्य नामक राजा हुआ। ५. वह नृप विक्रमान्द ११७० में थी जिनदतपरिजी के पास में उपदेश मुनकर जैनी हुमा ॥ ६ ॥ उस राजा के अम्पदेव १, निम्पदेव २, मेवाताह ३, और आमपाल ४, ये गुणके सागर पार पुत्र हुए ॥ ७॥ तीसरे कुमार के कुम्मरजी १, गोलोजी २, पुषोजी ३, पायजी ४, और शैलहत्य ५, ये उत्सम पाँच पुत्र हुए ॥८॥ पासूजीत्यभिधान, चाहनगरस्य भूपचन्द्रसेना। मेतुं सद्रलाती- 41 Tre
10
श्रीराजेन्द्रगुणमजरी।
श्रीमालाऽऽख्योऽन्यदा कश्चिद्, विदेशी नृपसंसदि।
एकं हीरकमादाय, भूपमित्यमवोचत ॥२०॥
भूपास्य प्रेक्षणं सम्यग्, विधेयं गुणमूल्ययोः।
परीक्षकानथाऽऽहय, स हीरकमदर्शयत् ॥११॥
प्रसशंसुस्ततस्तंऽपि, गुणदोपविदांवराः।
इतः कार्यवशादत्र, पासूज्याख्योऽप्यगाद् गुणी ॥१२॥
गुणमूल्ये नृपोऽमाक्षी-दीरकस्य मुदाऽथ तम् ।
सोऽवकस्ति महन्मूल्यं, किन्त्वेकोऽस्मिन्नसद्गुणः १३॥
आहड़नगर के चंद्रसेन राजाने सप्रेम उस पासूजी को
रत्नादि खरीद करने के वास्ते पास में रक्खा ॥ ९॥ एक
समय राजा की सभा में कोई विदेशी श्रीमाल नामक व्यापारी
एक हीरे को लाकर इस प्रकार भूप से बोला ॥ १० ॥ है
राजन् ! इस हीरे की गुण मूल्य की अच्छी तरह परीक्षा करना
चाहिये, बाद में राजाने परीक्षकों को बुलाकर हीरा दिखलाया
॥११॥ गुण दोषों के जानकार व्यापारियों ने भी हीरे की खूप
प्रशंसा की, इस मौके पर कार्यवश गुणज्ञ पासूजी भी आगए
॥ १२ ॥ अब नृपने सहर्ष हीरा का गुण मूल्य पामजी को
पूछा, वे बोले कि-हीरा पड़ा कीमती है, लेकिन इस में एक
पड़ा अवगुण है सो मुनिये ॥ १३ ॥
रक्षेचः कोऽपि पाश्चऽदो, निपेत तस्य सुन्दरी ।
चेदस्ति तेऽत्र सन्देहः पृच्छयतांतर्हि तत्पतिः॥१४॥
भीगजेन्द्रगुणमरी।
म श्रीमालं तमोपच्छन्, तेनोक्त पेयमेप हे!"
पानुपापं पिना राजन्! इष्टो नेहरा परीक्षका१५॥
पदिनान्मेऽस्ति पादो, वे भार्ये मम मग्रतुः।
अदं मप ! विमीय, पुनर्लग्नं हि कामये
श्रीमान्दोदन्तमाफप, नपा स्थान्नेऽपत्तदा ।
यादयाहेत्ययर नरम, सुन्दरोऽमि परीक्षकः ॥१७॥
तरमा पारिग्यायन, नित्यं भूपस्नमादयत् ।
संपया मजाप्यूचे, मास्ति राजानुगामिनी ॥१८॥
जो कोई हमको पान में रवेगा उम की मी मर जायगी,
इसमें आपको मंदट हो नो उमर मामी को पूछे ॥१४॥
बाद धीमाल को पूछा, उसने कहा हे नृप ! इमी प्रकार है,
पागजी के मिशप ऐमा परीक्षक मने कहीं भी नहीं देखा
॥१५॥ जिस दिन में मैंने इमे रखा है नो मेरी दो सिपा
मर गई । अब भूप ! इस हीरे को वेचकर फिरमे लम
करंगा ॥१६॥ उस वक्त भूप श्रीमाल के मुग्व मे यह नान्न
मुनकर मन में पाहुन ही मुश हुमा और बोला कि वाह वाह
तुम अच्छे परीक्षक हो॥१७॥पम उमी दिनसे यह राजापारिख
नाम में उम के माप मदेव पवहार करने लगा । राजा के
अनुकूल चलनेवाले दुल लोग भी चैमा ही फहने लगे ॥१८॥
संदयाघ्र गुणशाम, सत्यतत्त्वविदांवराः ।
प्रसगंमुः ममे मभ्या, धन्यवादमदुर्भृशम् ॥ १९॥
६ श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। यतः-“यो गुणी गुणिनं वेत्ति, गुणी गुणिपु मत्सरी। गुणी च गुणरागी च, सरलो विरलो जनः ॥२०॥ विद्वानय विजानाति, विद्वजनपरिश्रमम् । नहि बन्ध्या विजानाति, गुयी प्रसववेदनाम्" ॥२१॥ इत्यकारेण लोकेऽस्मिन् , जातं पारिग्बगोत्रकम् । इतिहासन सद्वृत्तं, प्रोक्तं योधरसप्रदम ३ गुरुजन्मादिपरिचयः- अधास्मिनेय सद्गो, पज्यरत्नस्य सद्गुरोः । मगत्पत्तिः कथं जाना?, गात्रस्यल्पेन सोच्यते ॥२३॥ उम यन में गुणी गंश नाय के जानकार ममी सोग अम्पन्न धन्यवाद युक्त उग की मप प्रशंसा करने लगे ।।१९।। कोशि-जी गुणी है यह गुणी की जान गकता है, और कोई गुणी गुणी में गां भी ग्यता है। लेकिन गुणी और गुण का गगी माघा मनमाला कोई नहीं होता है ॥२०॥ যনি যােি া পথিম রান কলা, য়ি नहीं। श्री की जनने दाग को नही शान मानी। मंगार में हम प्रमाnिा, मी श्रीवा जनों के नियमानामद गति कहा ॥ २२ ॥ में पर्चा में गमक मान लि. नगा ! भर मी 1॥२४॥ भरामी सम्पग्मिन् भारी, पतितारकमीटर । भागानगर, मातादि पुरं परम् माहाणा-परः पपादिमण्टिनम् । मगसिपकार्य , पुरद्धा र समन्वितम् ॥२॥ र शानःप्युएन पुरपर्णनम्- पापी-प-विशार-वर्णनिता गामी पनं पारिा. पिद्मावणपादियारिदिपुपायेगापणिग्रवाहिनी। पिपा-पीर-पिंदर-पिए दिनपा पागमो पलिका, परंपारण-याशि-पसरपराम्पुर्णप्रसापरानम् ।।२।। हमीदधिनमालशेत्र में आनेरास्न्यसनग१७मीन और आगरा नगर में पोनाम मील पधिम गजपूनाना में एक. उगम मरतपुर नगर ॥२५॥ पद पर ऊंने गृदों की पत्तियों ग य नालाप पपादिकों मे गुशोभित, और नगर की गुफदि नपा मनाईम पकारों में पुताई ॥२५॥ पापड़ी १, बोट २, देव-मन्दिर ३, नार वर्ण ४, गुन्दर गिपा ५, चतुर पका ६, पन ७, पागी ८, पण्डित ९, प्रामग १०, यादी ११, जलम्यान १२, देवता १३, पेपा १४, व्यापारी सोग १५, नदीप मेना १६, विधा १७, पीरनर १८, विवस १९, धन २०, रिनप २१, मनिराज २२, अनेक जाति की सनाएं २३, पग २४, हस्ती २५, पोर २६, और सपर गये २७, इन मनाईम पकारों के नाम मे पह भरमपुर अनि मुशोभित है ।। २६ ।।
८
श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी।
तत्र पारिखगोत्रीय, ओसवंशैकभूषणः।
सुशीलो ज्ञानसम्पन्नः, श्रद्धादयोऽग्विलतत्त्ववित्।२७।
त्यागी लोकविरुद्धस्य, श्राद्धपट्कर्मसाधकः ।
श्रेष्टी ऋषभदासोऽभूत्, सम्मतः किल नागरैः ॥२८॥
अनुकूला सदा तुष्टा, दक्षा साध्वी पतिव्रता ।
केसरी तस्य सद्भार्या, शीलालङ्कारभूपिता ॥ २९ ॥
गर्भाधानेऽथ साऽद्राक्षीत्, स्वमे रत्नं महोत्तमम् ।
तत्प्रभावात्ततोऽनेके, तस्या जाताः सुदोहदाः॥३०॥
प्रीत्या पपार मुश्रेष्टी, तान् सर्वाश्च तदैव सः ।
गर्भरक्षा प्रचक्रे सा, राप्रमादा यथाविधि ॥ ३१ ॥
वहीं पर पारिवगोत्रीय ओमपंग में एक अलङ्कार रूप,
सदाचारी, ज्ञानी, देवगुरुधर्म में श्रद्धालु, पूर्ण तत्वके जान-
कार, लोकमें विरुद्ध कार्य के त्यागी, श्रावक के छहों कर्म के
माधक, और नगर के लोगों से माननीय श्रेष्ठिवर्य पम-
दामजी पसते थे ॥ २७-२८ ॥ अनुकूल, सदैव प्रमन्न,
चतुर, मुशीला, पतिव्रत धर्म को पालने वाली और शीलरूपी
भूपणों से सुशोभित, उनके कमरी नामा स्त्री थी ॥ २९ ।।
उमने गर्भावस्था स्वममें मोत्तम रत्न को देखा, उसके
प्रभार से अनेक उत्तम उत्तम दोहद उत्पन्न हुए ॥३०॥ उन
मपको यह गेट शीघ्र ही सप्रेम पूर्ण करता था और केमरी
मी प्रमाद रहिन मरिधिगर्म का पालन करने लगी ॥३१॥
বা । না, মায়ামি লি ।
শাখা, গান গানঘনাই ।
गुगामा पा पारा।
गाउँ कम्पिनी का मालिक ||
भलीन माम मा, मिमन्दिाम ।
मन म Turm, TRAIामि ॥४॥
শাখা-
নিশানা।
पारामिषदाम, ही नम पिंपालाः ॥५॥
१ शदायमणरर्णनम्-
गरपक्षद्वितीपेन्दु-चपन गुग्गनमः ।
गांभाग्यश्रीपरमधान, मताप मुग्मदः ॥६॥
शिरपूर्ण माग होने पर जंग पूर्व दिशा पर्ष को जन्म
देनी है, बगहा उगने पीलीप गे भिमाद १८८३
पौष मुदि के गेज गुममप में मप शनिगाली गुफापरम
को जन्म दिया । अतएव ममी पापफै सोग गुमशान्ति
पूर्वरः अन्पन्न गुम हुए ॥ ३२ ॥ २३ ॥ गेटने पुत्रमा
अन्मोन्मय मह म्याम्पियों को परम भोमन जिमाकर 'रत्न.
राज' नाम परवा ॥३४॥ और विषफम दान-पुण्य-जिन-
पूजा-अमानादि मन्या के माध शेटने स्यगाधर्मिक परमल
मी किया ॥३५॥
धीराजेन्द्रगुणमअरी। यमराज आयुष्यको नष्ट करता है, वास्ते उभय हितकारी धर्म करना ही योग्य है, इस प्रकार संसारकी ताको मुनकर रत्नराज तो परम वैराग्यको प्राप्त होगया क्योंकि जीव जप लघुकमी होता है तब धर्मकरने की फरता है, अतः यह विचारने लगा कि-में सप मन पास यस्तुओंके मोहको छोड़कर गुरुके चरणकमलका तू ॥ ६८ ॥ यह अप अपने कुटुम्पकी आज्ञा लेकर गरिलीफ माय गला, क्योंकि संवत् १९०४ में या अले ।। ६९ ॥ प्रमोदगरिनीका वरता तो माधुके ही था, पाद रत्नराजन प्रमोदारिजीके पड़े गुरुभा हमामिजयजी पाग संगन् १९०४ पेशाय गुदि पंचर्म- पाको गपं दीक्षा ग्रहण की ॥ ७० ॥ अमुल्ग रन मानकर इनका एनपिजयजी नाम दिया गया कि गीत गन्नानादि अनेक महोगम गुण ॥ ७१ ।। ८-शानाभ्यागः, गृहदीक्षा, पंन्यामपदम- मीगायतीगम-दुमाधि का गतः । श्रीमगागरगन्द्राग-वियांगामधाम . काठगामागत-कोरगाणाकिम अनागिनंनामानिमपुर riगावद-मरः गायधीयाः।
भोगावगुणमयी। श्रीपश्योन्यं पुनभास्प, जिनो पिनपादिक। श्रीमपिजयापन, गुपी दीक्षामदीपपत् ॥ ७ ॥ फिर पुछ गमय पीतने पर गुरु श्रीममोदएरिजीने बुद्धि- मार गुन्दर लान पूत इन मुशिष्य पीरसरिजपजीको 'म्झी- मरम्पती पदवी धारक याने मारगारमें उस ममपके पति- पॉम प्रारािन् पनियेष्ठ धीमागरचन्द्रजी पाम रखकर फाप. अनवार, पाप, पोश, और प्याररण आदिका अतिगुन्दर रूपने अपान करवाया। गुरूकी शुभ कामे 'धीरविजयजी ने कुछ समय ही जैनागमोका भी अब. गान किया, पापि गुरुगम्यात्म होने के लिये थी. ज्य · श्रीदेवन्द्रगरिजी' के पाप का समाधान सहित गुगारु स्पर्म गीर ही अनागोंका भी अम्पाम फर- लिया ।। ७२ ।। ७३ ।। ७४ | और धीरुपजीने तरिका यजी पिनप विक आदि उगम गुणोंगे रमित होकर इनको श्रीहेमविजयजीस उदयपुरमे पड़ी दीक्षा दिलाई ॥ ७५ ॥ पंन्यासपदमेतस्म, तथास्मिन्नुदपे पुरे। पुनरूयेऽध तेना, ममायुनिकटागतम् मपिरोन्द्रारूप-रेः शिक्षाप्रपाठनम् । मर्प फार्प त्ययास्य, यमपेपया सदा ॥७॥ स्वशिप्पोऽपि तथाऽभाणी-स्पाऽदेशे प्रवर्तन पठनीयस्त्यावश्यं, तदनोडीवकार मः
२०
श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी ।
ततो देवेन्द्रसूरिस्त्या-हारं त्यक्त्वा समाधिना ।
श्रीराधनपुरे रम्ये, सद्ध्यानेन दिवं ययौ ॥ ७९ ॥
९-श्रीधरणेन्द्रसूरिपाठनम्-
स धरणेन्द्रहरिश्च, रत्नविजयमायत् ।
गुर्वादेशान्मिथःप्रीत्या,सोऽप्यागच्छत्तदन्तिक!८०||
और पंन्यास पद प्रदान करवाया, फिर श्रीपूज्यनीने
श्रीरत्नविजयजीसे कहा कि-मेरा आयु तो समीप आगया
है, मैंने मेरे पाटपर शिष्य धीरविजयको धरणेन्द्रसूरि
नामसे विभूपितकर स्थापन किया है, अभी इसकी लघु वय
हे वास्ते इसको अनेक मुशिक्षाएं देना व पढ़ाना और इसका
कुल कार्य तुमको ही करना होगा । यह सुनकर विनीत
पं० रत्नविजयजीने कहा कि-इसी मुजय करूंगा ।। ७५
।। ७६ ।। ७७ ॥ और शिष्य विजयधरणेन्द्रसूरिजीसे
भी कहा कि-तुम पं० रत्नविजयजीकी आनामें चलना विद्या-
म्यास मी जरूर करना । उन्होंने उनके वचनोंको स्वीकार
किया ॥७८ ॥ पाद श्रीदेवेन्द्रररिजी चारों आहारका
त्यागकर शुम ध्यान पूर्वक समाधिसे राधनपुरमें स्वर्ग
गए ॥ ७९ ॥
तदनन्तर श्रीधरणेन्द्रमरिजीने श्रीरत्नविजयजीको बुला.
या, और वो भी परस्पर अतिप्रीति होनेसे गुरू के आद.
में श्रीपूज्यजीके पास आए ॥ ८० ॥
सादर धीराजेन्दगुपमबरी। पूज्यश्च यमयोपेऽपि, सम्मानविनयः समम् । रत्नविजयपंन्यासा-च्छिप्यपत्पेटुरादरात् ॥ ८१ ॥ पन:-"गुणाः सर्वत्र पूज्यन्ते, नमहत्योऽपि सम्पदः। पूर्णेन्दुन नथा यन्यो, निप्पलको यथा कृशः ॥२॥ शरीरम्प गुग्णानां च, दरमत्पन्नमन्तरम् । गरीरंक्षपयिध्वंसि, पाल्पामयायिनो गुणाः" |८३॥ जाताः पोष्टशयिद्वांमो, दृष्ट्वा ज्योऽध तद्गुणैः । विद्यागुरपसिष्ठाये, दफ्तरीमिपदं ददी ।।८४॥ यतः-" गुणी गुणं पेत्ति न पत्ति निर्गुणी, पली पर यत्ति न पेत्ति निर्यलः। मधोगुणं पेत्ति पिको न पायमः, करी न मिहग पलं न मृपकः ॥८॥ अब पंन्याम श्रीरत्नविजय का मुन्मान विनय रखते हुए श्रीपूज्य य मरे यति भी मादर शिष्यकी तरह उनसे विधाम्याग फरने लगे ।। ८१॥ क्योंकि-मब जगह गुण पूजे जाते हैं, किन्तु यड़ी पड़ी संपत्तियां नहीं, जेमे अकलक्षित निबल दूबका चन्द्र बन्दन करने योग्य होता है, वैमा पूनमका नहीं ॥ ८२ ॥ फिर शरीरके और गुणोंक परस्पग्में बहुत ही अन्तर है, मे मरीर धगमरमें विनामशील है, परन्तु कल्पान्त काल पर्यन्त स्थिर रहने वाले तो गुण ही है।८।। अतः पं० रत्नविजयजीके शुम परिश्रमसे मोलद यति। งไร t 1 श्रीराजेन्द्रगुणमसरी। श्रीधरणेन्द्रसरिजी ने, पंन्यासजीके सद्गुणोंसे अति खुश होकर विद्यागुरू श्रीरत्नविजयजीकी प्रतिष्ठा बढ़ानेके लिये दफ्त- रीका पद दिया ।। ८४ ॥ क्योंकि-गुणवान् नर ही गुणीके गुणोंको जान सकता है, निर्गुणी नहीं, बलवान् बलिष्ठके पलको जान सकता है लेकिन निर्यली नहीं, जैसे वसंतऋतुके. गुणोंको कोकिल जानती है, किन्तु कौआ नहीं, एवं सिंहका पल भी हाथी ही जान सकता है पर चूहा नहीं ।। ८५ ॥ मन्त्रज्योतिश्चमत्कारैः, स्वर्णयष्ट्यादिसपटान् । योधपुर-बिकानेर,-भूपाभ्यां यो व्यतीतरत् ॥८६॥ १० श्रीपूज्याद्वालुकवादे पृथग् भवनम् , (श्रीपूज्यानां शिथिलताचरणं च) रामाझिनेन्दभूद, घाणेरावाख्यपत्तने । पूज्यस्याऽभूचतुर्मासी, पञ्चाशद्यतिभिस्सह ॥ ८ ॥ प्राप्त पर्युपणं मीत-मैलेयं तेन सूरिणा। पंन्यासस्तत्परीक्षा, ममाहतो द्रुतं मुदा ॥ ८ ॥ १-श्रीपूज्यों में दफ्तरीका पद मम्माननीय माना जाता है. या यो गमझिये कि यही एक श्रीपुष्योंका अमात्य है। अपराधी यनियों को दण्ड देना, उपाध्याय, पंन्याम, गगिपर धादिका पट्टा लिखना, पातुमासका आदेश-पत्र देना और भीण्य मंबन्धी सम्पसिके आय-व्ययका हिमाय सपना, यह मरदारनरी के अधिकार में ही रहता है।
२ धीराजेन्द्रगुणमारी। पोहगन्धं शियन्मुल्यं, हटात्पृष्टः पुनः पुनः। तदोषार शिरो धुन्यन, नंय पर्यणि युज्यते ॥ ८९॥ भाविवशाय पाक्षिण्या-दीहर मूल्याधुयार मः। श्रुत्या पूज्योऽनिगयेण, तदास्पमकरोत्कृधीः ॥ १० ॥ फिर रत्नजिपीने अपने मंत्र, ज्योतिप, आदि चम- रकारके पलमे जोधपुर-पीकानेरके नरेशोंसे गोनेकी छड़ी, दुशाले, आदि श्रीधरणन्द्रमरिजीको भेटे फरमाये ।। ८६ ।। मजनगण ! संवन् १९२३ का चातुर्माग थीपूज्पजीका पं० एनविजयजी आदि ५० पनियों के महित पाणेरावमें हुआ ॥ ८७ ।। यहां श्रीपूज्पजीने भरपर्युपणमें इन खरीदकर १-पारण कि-यनि मिद्धिविजयजी के समयसे इन दोनों नरेगोंकि ओरमे नपागाछीय मीपूग्यों को एडी, पामर, आदि भेंट पद होगई थी । यही आपने अपनी प्रतिभासे धरणेन्द्र- सूरिजीको फिरसे दिलयाना प्रारंभ फरवा दी। श्रीपूज्यों में यह प्रया सम्राट अकयरमे प्रचलित है । श्रीहीरविजयसूरिजीने अकयरको धर्मोपदेश दिया, जिससे प्रमान होकर अकबरने सूरिजी पी इन्टा न होने पर भी, अपनी भक्तिक स्मरण स्यरूप- पाली, पामर, एसी आदि गलगी उपकरण भेंट किया था, जो संघकी इच्छासे आचार्य के आगे आगे पलता रहा । फाला- न्तरमें शिघिटनाफे कारण श्रीपूग्य-दयामूरि, किमी किसीके मतसे श्रीपूग्य-विजयप्रभसूरि पाली में घेटने लगे। तभी से यह परिपाटी श्रीपूग्यों में आज पर्यन्त प्रचलित है।
२४ श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। उमकी परीक्षाके वास्ते सहर्प श्रीरत्नविजयजीको पुलाये ॥ ८८ ॥ और चार बार उनसे पूछा कि-यह इन कैसा सुगन्धि व कितना कीमती है ? उस समय वैराग्य यश शिर कम्पाते हुए पंन्यासजी बोले कि ऐसे उत्तम पर्यमें विषय- पौष्टिक इत्र खरीदना बिल्कुल उचित नहीं है। क्योंकि-यत्र विरागस्तत्र सरागः कथमिति नीतेः ॥ ८९ ॥ फिर मावी योगसे भीपूज्यजीक साग्रह पूछने पर रत्नविजयजी दाक्षि. ण्यतासे बोले कि-यह इत्र इतना कीमती ऐमा मुगन्धि है इत्यादि सुनकर कुमतिया श्रीपूज्यजीने अतिगर्वमे पंन्याम- जीका उपहास्य किया ।। ९०॥ यतः-" पदेते मनिहानि, गयाँ दुर्वचनं मुग्ने । विरोधी विपवादी न, न्याकृत्यं न मन्यते ॥२१॥ यायनं धनमम्पत्तिः, प्रभुत्वमविवकिला । एककमप्यनर्धाय, किं पुनस्तचतुष्टयम् " ॥१२॥ विषयेऽस्मिन् यिवादोऽभूत् , पूज्प-पंन्यामपोस्तदा। पग्गनोक्नं यियादान्ते, मर्मवाक्यं मुभा गभा ॥१३॥ पलिटा पदिते शक्ति-भयगन्यो भयानपि । नयशिक्षाममाचार्या-मस्याऽऽतुमचिन्तयत् ॥१४॥ रिन् नीनिराश्य है कि-प्रकार पना, मुमो कर पन घोलना, पिरोष फग्ना, टण्टा-फिमाद फगा, और कन्ट्य अग्नग्य नहीं मानना ये छहों मगाके विद ॥११॥ ।
२५ भीराजेन्द्रगुणमतरी। और युवावस्था, पनादि संपद, मालिरुपन, और निर्विवेक- पन, इनमेंसे एक-एक भी अनके लिये होते हैं तो फिर जहाँ पाराका संयोग मिले तो यहां अनर्थ दोनेका पूछना दी पया ॥९२॥ उस मौके पर इस के विषयमें श्रीपूज्यजी और पंन्यामजीके पाहुन ही विवाद पर गया, बिरादके अन्तमें श्रीपूज्पजीन स्पर्ध मर्मका पचन भी कहा, जैसे कि जो तेग पलयती शक्ति हो तो जा तूं भी धीपूज्य बनना, नय उमी परत पंन्यागजीने श्रीपूज्पजीको नव प्रकारकी गच्छ. मर्यादामें लानेबाम्ने मनमें ही गुम विचार करलिया ॥९॥ अपि प-प्रायः स्थानं न मुशनिराशाकाः फापुरपामृगाः। अपमाने प्रयो गान्ति, मिहाः सत्पुम्पा गजाः॥९॥ थालापं मियः कृत्या, सयुद्धपा समरोत्तमः । ततः प्रमोदरच्यादि-श्रीधनविजयस्मह आहोरं पिहरनागात्, प्रमोदगुरुससिधौ । मनपूर्या वृत्तान्तो, गुर्वग्रे तेन सूदितः ११-श्रीपूज्यपदप्राप्तिर्जावराचतुर्मासी च- गुरु श्रीपूज्यशिक्षाय, संघेन मह संमतिम् । मृत्योत्सन शिष्याय, नरिमनं वितीर्य च ॥१८॥ फिर मनमें मोचा कि-कौआ, कापरपुरुष, और हरिण, ये तीन अपमान होने पर भी सान नहीं छोड़ने हैं, लेकिन
२६
श्रीराजेन्द्रगुणम वरी।
सिंह, उत्तम नर, और हाथी, छोड़ देते हैं, वास्ते अब मुझे यहाँ
ठहरना योग्य नहीं ॥ ९५॥ उसके बाद नरश्रेष्ठ पंन्यासजी
सुघुद्धिसे परस्पर वार्तालाप कर श्रीप्रमोदरुचिनी श्रीधनवि-
जयजी आदि मुयोग्य यतियों के साथ 'नाडोल' आदि पुर
ग्रामों में विहारकर आहोर विराजित श्रीप्रमोदमूरि गुरुजी
पास आए, और पूर्वभूत कुल वृत्तान्त गुरु व संपर्क अगाड़ी
अच्छी तरहसे कहा ॥ ९६ ।। ९७ ॥
गुरुने श्रीपूज्यको शिक्षा देने के लिये श्रीसंघकी संमतिसे
सुन्दर गीत मंगल ध्वनिके साथ महोत्सव युक्त संवत् १९२४
वैशाख सुदि ५ युधवारके रोज-
वेदनेनयेलाग्दे, ऽकरोत्सद्गीतमद्गलैः।
माधये शुक्लपञ्चम्यां, राजेन्द्रसुरिनामतः ९९ युग्मम्
श्रीयशोवन्तसिंहस्तद्-ग्रामाधीशो मुदा ददो।
शिविकासूर्यमुख्यादि-चामराणि च सूरये ॥ १० ॥
अथो राजेन्द्रसूरीशो, विचरंश्चारुसाधुभिः।
माप्तः शंभूगदं यातः, फतेसागरसङ्गमम् ॥ १०१॥
यतिवाँऽन भूपेश-कार्यकर्ता द्यकारयत् ।
सोत्सवमुपहारं च, ततोऽगाजावरापुरम् ॥ १०२॥
तत्र संघश्वतुर्मासी, भावनाकारपन्मुदा ।
व्याख्यानेण्याचयत्तेन, पञ्चमा यथाविधि ॥ १०३ ॥
२७ श्रीराजेन्द्रगुणमवरी। अपने शिष्यको परिमंत्र देकर 'श्रीमद्विजयराजेन्द्र सरि'नामसे प्रख्यात किया ॥९८॥ ९९ ॥ उगी गु. अवसर पर गुरुकेप्रमावसे आहोरके ठाकुर श्रीजमपन्तमिहजी' ने महर्प श्रीपूज्यजीको छड़ी, पामर, पालसी, सूरजमुग्गी, आदि भेट किये ॥ १०० ॥ तदनन्तर धीपूज्य श्रीविजयग- जेन्द्रपरिजी महाराज अपने मुयोग्य पतिमण्डल मह पुर मामादि विचग्ने हुए मेपारदेशान्तर्गत 'धीशंभूगद ' आए, यहाँ श्रीफलेगागरजीरी मिलाप हुआ, और पनिवर्यजीने मोरमप राणाजीक कामेतीगे भेंट पूजा करवाई । बाद -आहोर पाटिकानाजोधपुरराम्प पे. मग रे सानिमी सगयों में से एक है-जिमयो प्रपम नम्पर पापी पो. पा निशान और मोनानिशा पा माग प्राप्त है। ग मादी गाय टापुर जमिनीसे परिमाने रा NTC महयोग रहा।पमान टापुर गादप राबहिनीने भी अपने पूर्वजो ममान आचार्यपादान महोत्रा पर आ हुए अगणित भापुको जागमाल पी पधा Ary पिपासमय समय पर स्वयं पधार पर गहोगायकी कमाये बी पति की। आचार्य श्रीपतीन्दसूरिजी मारे गए. देश र १९९५ शापमुहिम से इलाको किम रिमा रोषने, प्रतिपको अमरर, AR दिरा पिर मरने और hिit tet दिन हिंमा रिहाने MIRE । दारी पा श्रीराजेन्द्रगुणमतरी। उसके बाद श्रीपूज्य श्री विजयराजेन्द्रसरिजी महाराजक- चारों दिशाओंमें यश-कीर्तिका साम्राज्य फैल गया, इससे वे प्राचीन श्रीपूज्य मनमें अत्यन्त घबराये ॥१०६ ।। और बोले कि-हे यतियो ! अब मेरी पूजामें बड़ी हानि पहुँचेगी- क्योंकि-एक गुफामें दो सिंह निवास नहीं कर सकते ॥१०७॥ विमृश्यवं स सन्धित्सु-दलं दत्त्वा च प्रेपितौ । यतिमुख्यतमौ सिद्ध-कुशल-मोतिनामको ॥१०८|| पूज्योदन्तमथाग्रे ता-यूदतुः संघपूज्ययोः। संघोऽवादीदिदं वाक्यं,मन्ये पूज्यं गुणान्वितम् १०९ ततो राजेन्द्रसूरि तौ, वन्दित्वैवमथोचतुः । शुभाशुभन्तु गच्छस्य, भवच्छीऽस्ति बुद्धिमन्!११० वहुनाशनमल्पाय, स्वादृशां नैव युज्यते । त्यययोत्फुल्लिता वाटि-नाश्यते साऽधुना कथम् ११११ दयाद्रीकृतचेतास्स, श्रुत्वा पूज्योऽवगीदृशम् । अनेनोपाधिना धात्मा, स्फुटं मे खिद्यतेऽनिशम् ११२ इस प्रकार विचारकर सम्पकी इच्छासे श्रीधरणेन्द्रसरि जीने एक रुका देकर अपने यतिश्रेष्ठ सिकुशलजी घ मोतीविजपजीको जापरे भेजे ॥ १०८ ॥ उन दोनोंने आकर श्रीसंघके आगे श्रीपूज्यका कुल वृत्तान्त कहा, उसे मुनकर संघने यह जवाब दिया कि-हम तो गुणयुक्त श्रीपू न्यको मानते हैं, इन्हें योग्य देखकर माने हैं एवं दूसरेको भीराजेन्द्रगुणमखरी। मानेंगे ॥१०९॥ यादमें ये दोनों थीराजेन्द्रसरिजीको न्दना करके ऐसे बोले कि-हे सुमतिन् ! गच्छका सर शुभा• गुमका मार आपथीके ही शिर पर है॥११०॥ थोड़ेके वास्ते पहुतसा नुकसान करना आप जैसे सत्पुरुषों के लिये योग्य नहीं है, आपने ही यह बाड़ी प्रालित की है तो इस वक्तमें उसका नाश कैसे करते हैं ? ॥१११॥ श्रीपूज्यजी इस प्रकार सुनकर दयाई चित्तसे बोले कि मेरी आत्मा साफ इस श्रीपूज्यकी उपाधिसे सदैव खीजती है याने महादुःखी होती है ॥ ११२॥ मोः मियोदारफर्नास्मि, कल्याणार्थ निजात्मनः। नषधात्मकगच्छीय समाचार्या घलेद्यदि ॥ ११३ ॥ १३-श्रीपूज्येन समाचारीस्वीकारणम्- तपायाश्यकं संधैः, साध घ्याख्यानवाचनम् । जिनगेहं च गन्तव्यं, याप्पयानादिकं यिना ॥११४५ विनोपकरणं साघो-नैप स्वर्णादिभूपणम् । यतयः परिदध्युख, कार्या स्थापनलेखना ॥ ११५ ॥ पन्ध्रमन्त्रादिकं कृत्यं, नाऽनुष्ठेयं तथाऽमुना। स्पेर्तव्यं यधिक नैव, नारोहेप हयानसी॥११६॥ नालद्वारं स्पृशेजातु, नो दध्यात् क्षुरिकादिकम् । नालपेष खिया सार्थ, विजनेतांन पाठयेत् ॥११७॥ . --
भीगनेत्रगुणगाम।
गतिमी! यदि प्रानीन श्री नामकानी गरम
मांदामें गनें तो मान्मार कल्याणार्य में नोकियोदार
करनेवाला हूँ ।। ११३॥
श्रीजियगजेन्द्रगरिजी महागजने पाश्रीज्यनी
को ग की ना ममानाग्यिां नीकार कराई।
अमगः ये हैं, १-ए के गाय हमेशा प्रतिक्रमण
करना, एवं व्याख्यान देना, पालमी आदि यानि बिना
ही दसनार्थ जिनमन्दिर जाना, यतियोंको यतियोग्य उप.
करण के गिराय मोना चांदी आदिके गहने नहीं पहिरना,
स्थापनाकी पडिलेहन मदा करना, श्रीपूज्यको यंत्र मंत्रादि
कर्म करना नहीं। २-व्यर्थ अधिक ग्यरचा नहीं करना,
घोड़े गाड़ीपर बैठना नहीं। ३-छुर्ग. नलबार, आदि गम
नहीं रखना, भूपणका तो स्पर्श भी नहीं करना। ४-एकान्तमें
स्त्रियोंके साथ वार्तालाप नहीं करना, नहीं पढाना, और उप-
देश भी नहीं देना, नपुंसक, वेश्या, आदि कुसंगति नहीं करना
॥ १२४-११७॥
नोपदिशेत्त्यजेत्लीय-गणिकादिकुसङ्गतिम् ।
नो पेयं भङ्गागादि,त्याज्यं नैशिकभोजनम् ॥११८॥
अप्रत्याख्यानिनं साधु, पलाण्डुलशुनाशिनम् ।
व्यभिचारेऽनिशं रक्तं, नो रक्षेद्यतिमीदृशम् ॥११॥
वनस्पति सचित्तं नो, छिन्द्यादन्तान मार्जयेत् ।
-/ कूपादिजलस्पर्शी, पिवेदुणं सदा जलम् ॥१२०॥
३ श्रीगजेन्द्रगुपमरीन मलादिमदन नय, सद्व्पयहारमाचरेत् । झिदिमकभृत्यादि नपाधिकरं नया ॥ १२१ ॥ भमाश्रमणदानानि, श्रीमंधात्कलहेन । स्टार प्रगंन गृहीपात्, श्रीपूज्येन सुधीमता ॥१२॥ ५-मांग, गांजा, तमाम् आदि नहीं पीना, रातमें भोजन नदी काना, त्याग-हीन, कांदा, लशुनादि खाने- पारे, और प्याभिगार-त. ऐगे पतिको भी नहीं रग्पना । ६-गनिन सनसनिको नहीं काटना, दांतोंकी मफाई नहीं करना, मो नमार आदि के को जलको नहीं एना, गंदेय र पीना, कारण विना लादि मर्दन नहीं करना, और पसी निर लगे ऐसे उगम प्यपदारमें पलना। ७-प्रवित नौकर नहीं बना, और हिमकको नो फभी नहीं रना । ८-अकलमन्द भीपूज्पजीको श्रीसंघ पाम झगड़े मे परमे समागमण, और दूप्य नहीं लेना ॥ ११८॥ ॥ ११९॥ १९ ॥ १२१ ।। १२२ ॥ मग पाया, मम्मपन्य पन सम्भवम् । मोमारादि-गनं शरनम् ॥१२॥ राषौ पहिन गर, मदा जादादुपानता। गाभापती निय-मायापिलमाधुमिः ॥१२४ श्रीगजेन्द्रगुणमरी। मुक्त्वापचादमार्ग हि, श्रीपूग्यो यदि पालयेत् । इत्थं नवसमाचारी-रित्या तस्मै निवेद्यताम् ।।१२।। ततस्तो शीघ्रमेतामां, दलं लात्या समागतो। पूज्याऽभ्यर्णेऽखिलोदन्न-स्ताभ्यां सम्यग् निवेदितः पटित्या ताश्च पूज्योऽपि, मत्वैता हितकारिकाः । प्रमाणं मे किलताश्च, स चकार कराक्षरम् ।। १२७ ॥ ९-स्वपरकी सम्यक्त्वकी शुद्धि व वृद्धि हो वैसा उप- देश देना, शारीपाशा, शतरंज आदि खेलना नहीं, केश रंगना नहीं, रातमें बाहर नहीं घूमना, जूते पहिनना नहीं, हमेशा यतियों को ५०० सौ गाथाकी आवृति करना, अपवाद (कारण) मार्ग को छोड़कर यदि तुम्हारे श्रीपूज्य इस प्रकार ९ नव समाचारी पालें, पलायें तो उन्हें जाकर निवेदन करो ॥ १२३ ॥ १२४ ॥ १२५ ॥ उमके बाद वे दोनों यति शीघ्र ही इन समाचारियोंका पत्र लेकर श्रीपूज्य के पास आए और उनसे अच्छी तरहसे कुल वृत्तान्त निवेदन किया। ये श्रीपूज्यजी उनको वॉचकर उन्हें हितकारी मान- कर मुझे ये सम समाचारियाँ मंजूर है, ऐसा कहकर उस पत्र पर संवत् १९२४ मिति माह मुदि ७ लिखकर खुदकी सही करदी और पार्थवर्ती यतिमुख्य पं. मोतीविजयादि ९ यतियोंके हस्ताक्षर भी करवा दिये ।। १२६ ॥ १२७ ।।
No text on this page.
३४ श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। मुक्त्वापवादमार्ग हि, श्रीपूज्यो यदि पालयेत् । इत्थं नवसमाचारी-रित्वा तस्मै निवेद्यताम् ॥१२॥ ततस्तो शीघ्रमेतासां, दलं लात्वा समागतो। पूज्याऽभ्यर्णेऽखिलोदन्त-स्ताभ्यां सम्यग् निवेदितः पठित्वा ताश्च पूज्योऽपि, मत्वता हितकारिकाः । प्रमाणं मे किलताश्च, स चकार कराक्षरम् ॥ १२७ ।। ९-स्वपरकी सम्यक्त्वकी शुद्धि व वृद्धि हो वैसा उप- देश देना, शारीपाशा, शतरंज आदि खेलना नहीं, केश रंगना नहीं, रातमें बाहर नहीं धूमना, जूते पहिनना नहीं, हमेशा यतियों को ५०० सौ माथाकी आवृति करना, अपवाद (कारण) मार्ग को छोड़कर यदि तुम्हारे श्रीपूज्य इस प्रकार ९ नय समाचारी पालें, पलावें तो उन्हें जाकर निवेदन करो॥ १२३ ॥ १२ ॥ १२५ ॥ उसके बाद वे दोनों पनि शीघ्र ही इन समाचारियोंका पत्र लेकर थ्रीज्यजीके पाम आए और उनमें अच्छी तरहमे कुल वृत्तान्त निवेदन । ये श्रीपूज्यजी उनको याँगकर उन्हें हितकारी मान- मुझे ये गम ममाचारियाँ मंजूर है, ऐसा कहकर उग ५- १९२४ मिति माह मुदि ७ लिसकर गुदकी । और पार्थवती यनिमुख्य पं. मोतीविजयादि ९ हस्ताक्षर भी करा दिये ।। १२६ ॥ १२७ ।।
श्रीराम १४-पूर्णाभिप्रहे यधाशास्त्रं क्रियोदृतिः- पार्योपाधयापि, हण मम्मनिस्मथा । गोऽभूत्पभयया-भिग्रहो मदगुरोरयम् ॥१२८॥ इत्थं स्वीकार्य तेनासी, राजेन्द्रसरिमद्गुरुः । श्रीज्यधरणेन्द्रण, ममापारीगणपतीः पैराण प मंघस्य, चारमाधनयोत्सवः। श्रेष्ठ प्रमोदम्पादि-श्रीधनविजयस्समम् ॥ १३० ।। अंपयानि प्रदास्यय, घाऽऽदिनाजिनालये। सूर्यास्पाशियिता यष्टि-चामराणि मदानदा॥१३॥ पाणामनिधीला, आपाटामितदितिया। शनियार सुयनापा, मियोद्धारं पफार मः ॥ १३२॥ । पतुर्भिः कलापकम् ॥ और पूर्व धीपूज्यजीने निन्ध जनाचार्य होने के लिये मागुमोदन गम्मति भी दी, इधर गुरुमहारानमा क्रियोदार करनेका पाँच वर्षका अभिग्रह भी पूर्ण हो गुफा ॥ १२८॥ इस प्रकार धीमद्विजयराजेन्द्रगरिजी महाराजने श्रीपूज्य श्रीधरणेन्द्र रिजीको गच्छमी ना ममाचारियों को स्वीकार भारसाकर जायरा प्रीसंघकी मुन्दा प्रार्थनासे बराग्य युक्त पनिश्रेष्ठ श्रीप्रमोदरुचिजी श्रीधनविज दि मुनियरों के ६ . श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी । साथ अपनी श्रीपूज्यसंबन्धी छड़ी, चामरादि कुल चीजोंकी ताम्रपत्र पर नामावली लिखकर प्राचीन श्रीसुपार्श्वनाथजीके मंदिरमें लगा और चीजें आदिनाथ के मंदिर में चढ़ाकर संवत् १९२५ आपाढ़ वदि १० शनिवारके रोज महोत्सवक साथ शुभ समयमें क्रियोद्धार किया ॥ १२९-१३२ ॥ सहस्रशस्तदाऽऽसीद्वै, श्रीसंघानामुपस्थितम् । अबोभूवीजयारावः, श्रीसंघमुग्वसम्भवः ॥ १३३ ।। त्यक्त्वा सर्वभवोपाधि, भूत्वा सत्यमहाव्रती । भव्यानामुपकाराय, स्थशिप्यर्विचचार सः॥ १३४ ॥ साम्भोगिकं गुरुं कश्चिद्, विनासावकरोत्कथम् ? । क्रियोद्धारं स्वहस्तेन, जानन्नपि समाऽऽगमान् ॥१३९।। स्वगच्छे गुरुसप्ताप्ट-पारम्पर्य उपेयुपि । कोशील्यं नियतं सदभि-गुमरन्यो विधीयते ॥१६॥ १-वार इस प्रकार है--"जावरानयरे श्रीजिनाय नमः। संवत् १९२५ आषाढ़ यदि १० भ० श्रीविजयराजेन्द्रसूरिभिः क्रियोद्वारः कृतः, तेः श्रीआदीश्वरप्रासादे रातायियादिवस्तूनि भगयदर्थेऽर्पिनानि । यथा-छड़ी १, चामर २, सूरजमुखी ३, छत्र ४, मुसासन ५, ए चीजा भेट कीनी श्रीऋषभदेवजीरे । ए वस्तु माहे में कोई देवे देवाये, भांग तेहने तथा पयाने उपले तेहने श्रीचौधीमीनी आण है, हमीरविजयना १० , श्रीहर- आदेशात् गुमम।
धीराजेन्द्रगुणमन्नगे। एकादिपन्तके त्वेयं, स्वहस्तेन फियोद्धृतिम् । तृतीयेऽध्ययने यक्ति, महानिशीथ आगमः ॥ १३७ ।। तत्र माधुममाचारी, नेय नश्यति सर्यधा फुग्नेऽनः स्थहस्तेन, मियोद्वारं हि नान्यथा ॥१८॥ उन नमय अनेक गायोंके हजारों की संख्या में श्रीसंप उपम्धिन थे, उन श्रीसंघके मुंहले आपश्री नामका जय जय मदोचारने मारे शहरको गुंजा दिया था । नदनन्तर संसार- वर्धक नर उपाधियों को छोड़कर मो पन महामनधारी घे गुरुमहाराज भन्यजीवोंके उपकाग मुगिप्य युक्त विचरने हुए। गदा कोई प्रश्न पूछे कि-धीराजेन्द्रपरिजीने आगोको जानते हुए भी किसी मांभोगिक गुरुके बिना अपने हापसे ही कियोद्धार कैसे किया ? । उमको जवार दिया जाता है कि-पदि स्वगमछमें गात आठ गुरुकी परंपरामें कशील रह गया हो नो फियोद्धार फर्ना गन्पुरुषोंको अपश्य दूमग गुर करना योग्य है । एक दो और नीन गुरकी परपरामें गुदके हाधने क्रियोद्धार कर सकता है, इस प्रकार महानिनीय पत्रके तीमर अध्यपन में अधिकार है। तीन गुरू तरुको परंसमें मर्वधा ममानारी नट नहीं होनी, अतः महम्तसे भी किया. द्वार पर नकता है, इसमें विपरीत हो तो नहीं कर परता ।। ।। १३३ ।। १३४ ।। १३५ ।। १३६ ॥ १३७ ।। १३८ ।। ।
धीराजेन्द्रगुणमअरी। १५-खाचरोदचतुर्मासीतः परं कूकसीसंघोपदेशः- वर्षेऽस्मिन् ग्याचरोदश्री-संघप्रार्थनया मुदा । तस्थौ पूज्यचतुर्मास्यां, श्रीमंघोपचिकीरसौ ॥१३९|| प्राभूयन धर्मकार्याण्यु-पदेशादेव सद्गुरोः । जीर्णानि धर्मधामानि, गोदरेयुरनेकगः ॥१४० ।। भावका धर्मशिक्षा च, श्रद्धारत्नमुपागमन् । गुरूणां यन्दनागाऽऽगुः, प्रायकान्तु महमशः॥१४॥ मामयं स्पाणां, श्रीमंधेन ध्यगीतम् । पराधमांगनिम्तन, पोऽन्तेऽष्टालिकोन्मयम् ।।१४।। विटर प्रनिनाम, कर्मापत्तनेऽयमात । आगोली देविपन्द्रादिप्रामाः मशीतगुरोः ॥१४३।। किगीदार कान पाद १९२५की माला धागपापकारी श्रीगजेन्द्र गम्लिी गागर धार्मर भी प्रार्थना गोमागे गानगंट रहे। गुरुदया गपगमे यहाँ अनेकानेक धर्म कायं पा, मंदिर, धर्मशालाटिको के द्वारा भी हुए। न नामधार्ग बतग धारकों को मांगा गया ग्न माना और प्रायीको गन्दन करनी मार I शिर भौमाग के अनमें भीint दांग अट्टा महामाया ममा, मेरी in प्रतिमन में गरम Timi धारामागुणमगरी। पाद गुरुजी प्रतिमाम विचरते हुए 'नीमाड' प्रान्तस्य श्री- कमी नगरमें पधारे । यहाँ आसोजी, देवीचन्दजी आदि अन्छ २ पण्डित श्रावक रहते थे, उन्होंने आपश्रीसे षट्- फर्मग्रन्धादिकों के कठिनतर अनेक प्रश्न पूछे उनके उनर आपने पड़ी ही मासनाने दिये ॥ १३९-१४३ ।। नव्याख्यानस्तदानारः, परीक्षणाऽमलहमवत् । प्रेक्ष्य सद्व्यवहारं ने, भ्रदाधिक्यं प्रदधिरे ॥१४४॥ भयाविध्यागमस्यंग, तथा प्रादयनानि च । कल्याणार्थ ननोऽभूवन, जनमार्गानुमारिगः॥१४॥ व्यायानेऽनेन किरयां, मपां योद्धये। जिनागमाः ममूलार्थाः,मम्पकमपि वाचिनाः१४६ उपादिश्य तथा मंधान, रेग्मिनाऽमुना घराः । अन्यत्रापि सकारय, ज्ञानदि पहम्पीं ॥ १४ ॥ महोत्तम व्याख्यानोंके पाप और उनके आचार- विषारों द्वारा गुन्दर मापुके, प्यवहारको देखकर गौरनके गोन की तरह परीक्षाफर पाहुनम धारक प्राविकाओंने आग. मरिधि पूर्वक शुद्ध मम्यक्त्व मह द्वादश नतोको धारण किये, पही एक मामल्की स्थिरतामें चइएफ पापक जैनमागा- नुमारी पनाये। फिर आपश्रीन इम १९२७ कूकमीके चौमा- सेमें सब संघको ज्ञान होनेके लिये ४५ मूल जिनागोंको व्याख्यानमें योग, वैसे ही संपको उपदेश देकर ४५ जिनागम ४० धीराजेन्द्रगुणमारी। लिखवाये, इस प्रकार अन्यत्र भी अनेक स्थानों में शानादि की ॥ १४४॥ १४५॥ १४६ ।। १४७ ॥ १६-गुरुनिर्णीतनवसिद्धान्त-संक्षिप्तस्वरूपम्- सम्माऽऽमामिलाला, मतिस्तुन्योग बन्दनम् । गमगिनां मुरादीनां, यन्दनं नेय युज्यते ॥१४८ ॥ मटा गागनायोग्या, नित्याजिनागमे । कर्ममागी निनोगामा, निरागी मौन उच्यो.४. सुगम्युगां गताग-कान्नादिगुममार्गणा । गोगमायादीन-दगं मायामय गदा ॥१५॥ पनि हिमानेन, जिनामामानं भयंग। शिनि गग्रांगांगग-नुगाय पुगतना ॥ ११ ॥ गुरुमहागनागिदान गमग- ।) दनदना मोरपना तामे . मी या प्रयती दर माहान.स हरा in eी गर्म मना नंग नाम पानामा भी अगीना प, और निगी ( 37 - ita: अमित Tritfi गाना मी ni
भीराजेन्द्रगुपमरी।
कमण, मामायिक आदि निरवय धर्मानुष्ठानमें सदैव
न्य है, क्योंकि इस मावस्तवमें उम स्तुति करनेसे
नयरोंकी आशामंग रूप दोष लगता है।
(३) घोंकी पंचांगीक अनुमार तीन स्तुति ही
चीन है॥१४८-१५१॥
पेस्तृताऽसीदि सर्वत्र, सैव मंधे चतुर्विधे।
विधेयानोऽपिल समि-र्भापानुष्ठानफेनिशम॥१५२
पूजादो पुण्यका तु, पतुर्थी स्तुतिरागमे ।
नेव मोक्तापिगीतार्था-अधरणात्मा विधीयमाम्।१५३
इसलिये पूर्वकालीन चतुर्विध धीसंपमें तीन स्तुति ही वि-
स्वारस्पसे प्रचलित थी,इम कारण मोक्षामिलापी उत्तम जीवोंको
मारानुष्ठानमें हमेशा तीन स्तुतियां ही करना चाहिये।
और चौधी पुई आगमोस्त नहीं होने पर भी गीतार्यों
को आचरणासे पूजा, प्रतिष्ठाअनशलाका, शान्तिम्नान आदि
पुण्य कार्यों में ही करना चाहिये ।। १५२॥ १५३ ।।
सचेत्यन्दनं कृत्या, ततः शमस्मयादिकान् ।
मसिदपंचमरपाठ-त्रिस्तुति-प्रणिधानकान् ॥१५४॥
पोषसम्पादयेताय-त्स्यमेय जिनांकसि।
कारणेन ततोऽप्यमे, वियते शानसम्मतिः ॥१५॥
૫૨ भीगजेनगुणमारी। (४) मैनादन किये पाद मातादि प्रभिद पाप पर पानि-नागमतिपलोगणपुर farm. सोमाग गीत गायों और प्रतिभान- Priyाको जामीन नियमिठारना पालो पाहिली भाभि कि नागों की मनु ॥ १५ ॥ १५॥ intगानीना गालिगी। Trimuri. मिगातार ...॥ Trirat Tin गिनि। THERUTI ला ॥१॥ 1.fnा मामिला THEHRATHI.५८ ॥ some frint PPTITHI ... THE गन ॥.'." • in AII Hit mi1111 4 . ब भोगगुण कोई पागण उपम्पित न होने पर पानी परमोटा सिरद माधु-माभियोको पोका गना और गरिमा आदि गीन पनी को धारण भी नहीं करना पारिप । पानि मगरान महापौरम्मामी. गायनमें बिना कारण बैमा पापण फर नो पर भासविण्ट (अयोग्य ॥ (६) प्रतिग्रमण में श्रुती, धेत्रदेषी, और मुग्नंगी फापोन्मर्गमें स्तुतियाना पंगे ही मशान्ति. पदशान्ति पा पार करना मी अनुचित ॥१५६-१५९ ।। पनयागमपशपां, पूर्यागापु ॥ गहन्पेप्यनुपागम्य स्तद्विधानं हि दोपाल ॥ १० ॥ पुनरिद पाक्षिक-पातु-मामिकाऽन्दिफापटप पाने करणे। मुशनगरी संप्रदायो गजामुपगं नप दोषः॥१९॥ क्योंकि अनागोंकी पंचांगी और पूर्वाधार्य-विहित प्रमाणिक शाखा में उनकी उपलम्प न होनेसे उनका फग्ना राना दोपयुक्त दी है। परन्तु माधुओंके लिये पाक्षिक, चातुर्मामिय, और मावन्सरिक प्रतिक्रमणयी ममाप्तिमें भाशा निमित्त सुवनदेवी, प्रदेवीका: कायोत्सर्ग में कोई दोष नहीं है॥१६०॥ १६.१२. ॥ मामापिकस्य पाठमानव कपषिका ४६ धीराजेन्द्रगुणमतरी। सामाइयं' इत्यादि मामायिक सूत्र कहे, फिर इरियावही पडिकमण करे। इत्यादि स्थान २ पर ऐसे अनेक पाठ है। पात्रीगुपकरणानां, किंकरभावकादिभिः । न पाप्युत्धापयेदल्पं, प्रक्षालयेन वाससाम् ।।१६४|| स्वस्थाने च समानीनं, यन्त्रपात्रावनिच्छुकः। देशान्तरात्ममानाप्य, ग्रहणं कम्यलादि नो ॥१६॥ (८) अपने स्वल्प भी पात्रादि उपकरण नोसर र प्रारकादि में नहीं उठाना, एवं उनमे वय भी नहीं लगाना, आने निरागम्यान पर लाये हुए वय पानादि लेने की इच्छा नहीं रपना, परदेश में कीमती कम्पलादि मंगाकर नहीं लेना ॥ १६४-१६५ ।। निम्पपिण्दं परित्यग, क्षारपिण्ई नांशुषे । पीधानं पटोपानत, नोयाटागन मापणम १११॥ कारगणकम-युगोपन गधारणम् । नगदगं गृहायानां, नत्तानां कमिटणम् ॥१५॥ पने गगनामाग-सोनिया गा। हंगा मोक्षाभिनित- निधीनाममानिसमा५८ एक ही पात्रा गई। आग नही ना, frat पा यगों में मार मारा प्राति गाापमानही माना, गमोजनी नदी निना, पात, गार प्रा.
धीगजेन्द्रगुपमजरी। पमें उपारे मुख नहीं पोलना, मोमामदर्शक मोना चांदी आदि धातुके प्रम युक्त रश्मा नहीं लगाना, और सामारिक समाचारोंमे भरे हुए गृहस्य सोगोंको पत्र नहीं देना, ये मी लोकनिन्दनीय अनाचार होने मोक्षाभिलाषी जिनामा- पालक सभी माधु माधिपों को मयं प्रकार मदेव त्याग करने योग्य है ।। १६६-१६८॥ अधाइनां च विम्यानां, समपर्याविधानकम् । जिनागमे र पंगांन्यां, पहुशः प्रत्यपादि घे ॥१३॥ मतल्यानामतः साक्षाद, भक्तिभावेन बनिनाम् । भनिनपिम्पाना-मनादिकमस्ति वै ॥ १७ ॥ दत्य मौलिफरिद्धान्तं, ज्यीकृत्येत मदिया। निनी': स्वपमन्येषा, नितारपिपयाप्पसौ ॥१७॥ श्रीमद्राजेन्द्रतरीशी, मालयादौ तदायरन् । स्वमान्य स्थापयामास, निर्मात्यायिहरन गुमा १७२ (९) जिपर भगवान के पिम्पोंका तथा उनकी पूजा- ििध भागम और पंसंगीमें अनेक स्थान पर दिखलाई गई है इसलिये जिनप्रतिमाओंकी भी भक्तिमार मदित पूजन दर्शन आदि माधान जिनेंद्र भगगन समान ही प्राणियों के फन्माण करनेवार हैं। इस प्रकार मौलिक सिद्धान्तों को सक्ष्यमें रसार सदर श्रीराजेन्द्रगुणमक्षरी। बुद्धिसे स्वयं तिरने और अन्यौंको तारने की इच्छासे उन सिद्धान्तोंका आचरण करते और विचरते हुए निर्भयतासे विश्वोपकारी गुरुमहाराज श्रीमद्विजयराजेन्द्रसूरीश्वरजीने मालया, मारवाड़, गुजरात आदि देशोंमें स्वमाननीय सिद्धा. न्तीको स्थापन किये ॥ १६९-१७२ ॥ १७-रत्नपुरीचर्चायां त्रिस्तुतिसिद्धिर्जयश्च- अथाऽभवन् पुरेप्येषु, चतुर्मास्योऽस्य सद्गुरोः। रत्नपुर्या च सत्पुयां, पुरे राजगदेऽपि वै ॥ १७३ ॥ रत्नपुर्या पुनस्तस्यां, स्तुतिपर्चात्र चाजनि । जवेरसागरैः सार्ध, पालचन्द्रश्च यानः ॥१७४ ।। श्रीपनाराकटीकायां, प्रिस्तुतिविधिनादिता। नयानय स्तुतिस्तुर्या, प्रस्फुटीकुरुते किल ॥ १७ ॥ विस्तुत्यय मता चन्ये, पात्कृष्टा पत्पयन्दना । जघन्यमध्यमा भेदी, घेतायपि प्रदर्शिती ॥ १७३ ।। स्पष्टीकृमा नया पेय, श्रीपशाशयटिप्पन । श्रीवृहत्कल्पमाणेऽपि, पयहारमुभाग ॥१७॥ फिर मंतु १९.२६ का गौमामा नलाम, १९२८ गनगर, और १९२१ का गोमागा मिला हुआ, म गोमागमें गंगी जयामागरसी और यति पाटगन्दगी धीराजगदगुणमअरीय उपाध्याय के साथ तीन पार पुद विपपिक पर्चा हुई। जिसमें आपीने सायप्रमागोंसे इस प्रकार जवाब दिये कि-तृतीय- श्रीपंपाशकटीकामें प्रत्ययन्दनविधि तीन स्तुनिसे कही है, चौधी थुइको 'किल ' मन्दसे माफ नवीन प्रकट की है। १-श्रीमान् हरिभद्रसूरिकृत-तृतीय पंपाशफ ' और उम पर भीमान अमयदेषसूरिकन-टीका उपरसे सक्षेपमें गुर्जर भाषामय सद्गुणानुरागी-मुनिराप भीकर्परविजयजीने विक्रम सं० १९७३ की मालमे 'शुद्धदेवगुरुधर्मनी मेशा-उपासनाविधि' नामय पुस्तक पृट ३३-३४ थे की लिपी भाग यहाँ ज्योंकी त्यों पांचवर निष्पक्षपाती सजनगण प्राचीन-अर्याचीन तीन चार स्तुनि पारनेका यथायोग्य स्थान निर्णय करमकते हैं- (१) श्रीवर्धमानस्वामीने भावथो नमस्कार फरी उत्कृष्ट मध्यम अने जघन्य रूप प्रग भेदै, मुद्रा विधानपड़े विशुद्ध एवं " चैत्य- चंदनविधिन " स्वरूप (मधेपथी) पदीग. (२) एक नमस्कार (म्नुनि) बड़े अपन्य १० जाणवू. "अरिहत. घेश्याग," रूपांडक पठी एक स्तुनि फहेवा पड़े अथवा शालय, अरिहंनआण; लोगरम, पुक्यरवर अने सिद्धाणं० रूप पांच दंडको अने प्रमिद्ध चार योइओ यई मध्यम पै० जाणवू, सथा उरए पत्य० प्रसिद्ध पांच दहको साथ प्रण स्तुतिओ नथा जय पीयरायना पाठयी चाय ( पनुर्ध स्तुनि अर्वाचीन ज छे) ।
धीराजेन्द्रगुणम जरी। अर्थात् चैत्यमें उत्कृष्ट चैत्यवंदना तीन स्तुतिसे ही बतलाई है, और जघन्य मध्यमभेद भी बतलाये हैं । तेमज वीजा आचार्यो एम कहे छे के पांच शकस्तवना पाठयु. क्त चैत्य० संपूर्ण कहेवाय. मतलब के पौपधादिकमां आजकल जे चैत्य० प्रचलित छे ते उत्कृष्ट,, अने प्रतिक्रमण ममये जे चैत्य विधि प्रचलित छे ते मध्यम चैत्य० जाणवू. ते पण · पांपे अभिगम' ' प्रण प्रदक्षिणा ' तेमज पूजादि विधान सहित फर. एवी रीते चैत्यवंदना त्रण प्रकारे समजवी ( ये दरेकना पाठा प्रण ग भेद थइ सके है) " अथवा प्रकारान्तरे तेना नण भेद बताये छ (३) अथया मामान्य रीने अपुनयंधक विगैरे योग्य जी. योगा परिणाम विशेष अथया गुणस्थानक विशेषयी मवें उप- न्यादि प्रकारयाली चैत्ययंदना प्रण प्रकारे जाणवी. पदले अपुग पंधकने जपन्य, अविरनि मम्यग्दृष्टिने मध्यम, अने पिरतिवंतने पत्र, अयथा अपुनधक प्रमुग दरकने पण परिणाम विशे. पथी गे प्रकारनी त्या जागी । और धीआरमागमजीशन-जनन स्वाद में भी निगमंदिर में मान स्तुतियाँ करने का ही माफ लिया है, पृष्ठ ४२३, पंकित १४, परिये और या प्रग्ध मंया १९५६ री मार भावनगर में एरा भीराजेन्द्रगुणम सरी। इसी प्रकार पंचागकटिप्पनमें, वृहत्कल्पमाप्यमें, और व्यवहारभाष्य टीका आदि आगम और प्रमाणिक जैनाचा- योंके मान्य अनेक प्रन्यों में प्राचीन कालमे आत्मावलम्बी भवभीरु प्राणियों के लिये निरपय क्रियाओंमें तीन धुई करने काही विधान है।।। १७३ ॥ १७७ ।। १-~-प्यारभाप्ये स्तुमित्रयस्य फयनात् पतुर्थस्तुति- रोचीना, इति गृहाभिसन्धिः । किा नायं गृहाभिसन्धिः, किन्नु नुनिनगमेय प्राचीन परमेय माध्ये प्रतीयते । फमिति पेम्,दिनीयभेदव्यारयानायगरे निरमपाई' इति भाप्यगाथायां 'पेक्षा मध्यहि शुभ मियो 'मि स्मुनित्रयस्यैव प्रहणात , एवं भाष्यस्यार्यालोमाया म्नुनिप्रगम्यत्र प्राचीनत्वं, तुरीयनुनेरी- पीनस्वमिनि। २-पातुनिः किलावाचीना, किमित्याह-उस्कृप्यन इति उत्कर्षा-कृपा । यारध्यानमेफे.~ निमी पापा जाप, भुरभो तिमिलोया । साथ Rध अणुमाय, फार परेण पि॥१॥ इत्पना पसभाध्यगाथां, पगिदागं मुक्तसुत्तीए'इति वचन. माभिरय पुर्वन्ति। ३--भूतरायानन्तरं निमः स्तुतीनियोशिकार लोकरपत्र. गाणा यापत्युईन, मापत्ता पत्यायनने स्थानमनुमान, कारणप. शात्परेणाप्युपस्थानमनुसातमिति ।
५२ धीराजेन्द्रगुणमअरी। श्रीसंघाचारभाष्यस्य, वृत्तायपि तथैव च । आवश्यकस्य चूया वै, यहागम-प्रकीर्णयोः ॥१७८॥ विधानं विस्तुतीनां भोः1, सूक्तमेघ पदे पदे । तुर्यस्तुतैविधानं तु, कारणेनापुरातनः ॥ १७९ ।। निपिद्धं सर्वथैवास्ति, भावानुष्ठान आगमः। यन्या असंयता नवा-ऽग्राथा देवसहायता ।।१८०॥ संघाचारभाष्यकी पृत्तिमें, आवश्यकचूर्णिमें, इस प्रकार पहुत आगम व प्रकरणों में तीन स्तुतियोंसे चैत्यवंदनका विधान स्थान स्थान पर कहा है। तुर्यस्तुतिका करना पाधान्य आनायर्याने आचरणा य कारणसे पतलाया है, और मारा: धानमें अर्थात् मामायिक, प्रतिक्रमण, पौषध आदि निरवध धर्म- किया नौयों पर करना आगमोंने माफ मना की है, जैसे कि-अगंयंत-मन्यागी यन्दन करने योग्य नहीं, और दादेवियों की महायता मावमय में कभी नहीं लेना चाहिये १७८-१८० १-चन्यवादनान्ते सामयागमन तिम: नुमः शाह গুণাগা: এশিয়ান ব্যাংক বানান म्नुनियामागटान नायगा माधूनामनुमान, fram नपानि : -श्रीभवानुमामिवियायामापनी- " अमन वा, माnt fini र प. गमतीदेवी" !
धीराजेन्द्रगुणमडगे। ५३ श्रीभगवतीत्र के द्वितीय मृतक के पांचवें उद्देशा में लिखा है कि- अनहिस-देवा-मुर-नाग-सुवण्य-जरख-रक्खस- किमर-किंपुरिम-गरल गंधव महोरगादिएहि, देवगणेहि णिग्गंधाओ पारपणाओ अगतिकमणिजा" टीका-असहि- जेति-अविधमानं माहाय्यं परमाहाय्यकम् , अत्यन्तसमर्थ- त्वाद् येपां ते, असहायपास्ते च देवादयय ' इसि कर्मधारयः १, अधा व्यस्तमेवेदम्, नेन अमाहाय्याः आपद्यपि देवा- दिमाहायकानपेक्षाः, 'सयं कृतं कर्म स्वपमेव भोक्तव्यम्' इत्यदीनमनोपतप इत्यर्थः २, अथरा पाखण्डिभिः प्रारब्धाः सम्पराविचलनं प्रति न परसाहायकमपेक्षन्ते, स्त्रयमेव सत्प्रतिपावसमर्थत्वात् , जिनगामनात्यन्तमावित्वाचेति । आरके पाठकी श्रीशमयदेवमूरिजी महाराजने तीन प्रकार की प्याख्या की है । प्रथम व्याख्या उम तुंगिया नगरीके धारक अत्यन्त शक्तिशाली होनेसे देव, अमुर-नाग, सुवर्ण, यक्ष-राक्षम-किमर-किंपुरुष, गरुल-गुवर्णकुमार, गंधर्व और महोरग आदि देवममूहसे नहीं चल मकने । द्वितीय व्याख्या में उन देवतादिकसे आपत्ति कालमें भी महायता नहीं चाहते, क्योंकि अपना किया हुआ फर्म अपने को हो भोगना पाहिये, अतएव वे अपनी दीनता किमीको नहीं पतलाते । दतीय पारुया पाखंडी लोग कितना ही क्यों न सतायें - .
श्रीगजेन्दगुणमअरी।
परन्तु सम्यक्त्व कमी न छोड़ें, पर महाय की अपेक्षा नहीं
करें, किन्तु पाखंडियों के उपयों को जिनशासनमें दृढ़
विश्वास होने के कारण वे खुद ही हटा सकते हैं।
अत्रैतस्यां जयं प्राप, जैनागमसदुक्निभिः ।
निर्ममे तत्र सिद्धान्त-प्रकाशनन्यमेपकः ॥ १८ ॥
व्योमाग्निनन्दचन्द्राब्दे, जावरापत्तनेऽभवत् ।
श्रीआहोरे चतुर्मास्या-वभूतामस्य हेतुतः ॥१८२||
जातिस्फोटस्तदाऽऽसीत्तं, भत्तवैक्यं कृतवानयम् ।
यतोऽतिश्रेष्ठलाभाय, जिनाज्ञास्ति जिनागमे ॥१८॥
इस चर्चाम जैनसिद्धान्तोंके प्रमाण देनेसे आपश्रीकी
ही विजय हुई, और इसी विषयिक अति सुन्दर
'सिद्धान्तप्रकाश' नामक ग्रन्थ भी रचा । फिर संवत् १९३०
का चौमासा जावगमें, १९३१ और १९३२ ये दोनों चौमासे
आहोरमें ही हुए, चातुर्माम ऊपर चातुर्मास क्यों किया?
जयाव-न्यातिमें बड़ा भारी क्लेश था उमको तोड़कर मम्प
किया, वास्ते ऐसे अत्युत्तम लाभके लिये जैनसाधुओंको
चौमामा ऊपर चौमासा करनेकी भी जिनागमोंमें जिनेश्वर
भगवानकी आज्ञा है ॥ १८१-१८३ ।।
१८-मोदराग्रामेऽरण्ये घोरतपस्या-
अन्यदा मोदराग्राम, विहरनागतो गुरुः ।
आशापुर्या गृहाऽभ्यणे, देव्याश्चाम्वनान्तरे ॥१८४॥
धीराजेन्द्रगुणमसरी। तरप्रेणी शुभा भानि, पन्यपीरादिसंकुल । तमारण्ये तपचनो, धोरं पटाप्टमादिकम् ॥१८॥ शर्यर्या पापमासेऽस्यात् , कायोत्सर्गिकमुद्रया। तर्थयातापनां चने, तप्तवालुगिलोपरि ॥१८६॥ काश्चित्तत्तुलनां पाय, श्रीधनविजयोऽपि सः। शिपयन्यष्टोऽकरोद्विद्वान्, यथाशत्तयात्ममाधनम् रजन्यामेकदा नम्र, जन्यः माधं प ठक्कुरः। पाक्ष्योत्सर्गस्थमेनं हि, नरमूले विनाऽवलम् ॥१८॥ ततोऽपृच्छत्ममन्देह-स्न्यं फोरे ! विकट बने । मोनवृत्या गुरुस्त्यस्थात् , शुमध्याने विनोत्तरम् १८९ एक ममय गुरुमहागज विचरते हुए मोदरा ग्राम पधार, यहाँपर दुष्ट श्वापदों और चारादिकोंसे व्याप्त यनके अन्दर आमापुरी देवी मन्दिर समीप रमणीय वृक्षोंकी पंक्ति शोभित है । उसी वनमें गुरुजीन बैला तेला आदि यहुत कठिन तप किये । एक वक्त पोप मामी गत कायोत्सर्ग मुद्रासे ध्यानमें खड़े थे, और ऊन्हालेमें दिनमें तपी हुई रेती व शिलाके ऊपर आतापना लेने थे, एक तर्फ पाममें ही शिप्पोमें पड़े और विद्वान् श्रीधनविजयजी मी यथाशक्ति आरमसुधाराकी गुरु जैसी कुछ तुलना करने थे। एक यक्त यहाँ जानके माथ एक टाकर आया। पक्षक नीचे पसु रहिन फापोत्सर्गस्थ उन गुरुको देखकर वह सन्देह युक्त पूछने भीरामेश्वगुणमञ्जरी। लगा-अरे ! इस मयंकर बनमें अऊला तूं फोन है। परन्त गुमहेन तो उनर दिये बिना ही अपने मौनाति से शुम पानमें अकेले खड़े थे ॥ १८४-१८९ ॥ मोऽनाः गजमुत्पाध्य, मारणाप मधायिनः । पामानिमशिष्येण, तदेयामी निगारितः ॥१०॥ र में गुरगौते, कुर्वन्यात्मगुमापनम् । हा पगानगरमारं, पादपतननाम गा॥११॥ मग मी निजागांगि, क्षमपित्या तक्षणम् । मदिरामांगोभ, निगमं शिष्यशिक्षणा ॥ १२ ॥ गुनियो तो नया, म्यम्मान गरोगमत। Lxfrrमागान, Hinां विध गुमा11.३१ पापादन नारीमागमा मीन कटानी नाशिणगाणा, shi Romfriदार पहा मा गुममा मामान गगरी मन प्रारमा १ समान सोमritiyी रनमा और नागार का नाम दिम सम-famar RTRAI परमागरमा वामक, नर्म MERA प * Thestamaina भीलवगुण १९-तीयोतिर्लम्पझोपदेशचर्चा च-- जालोरे पत्तने दुर्गे, कुम्ममेडिजिनोकसि । भरे राजो भृतेशने-मापसारि समतः ॥१९॥ श्रीपक्षयमतो धीर-पत्य जीर्णस्यमागतम् । मदार प्रकाप, संघेनेतरपोरपि सूरमयेन मनिता थ, विधिनाऽनेन कारिता । शासनोपनिमिाथ म, गो शपरपा पदं पदं ॥१०॥ पुरा सुपरपासोऽपि, जपमालगोगा। इतन्द्रमुनीया, जीर्ण पार्षफरोन्गुषा ॥१७॥ शी निगरारीप, शामपुपरगा गाविमा। समजतं पापा, गुरुपादन काग ॥१॥ फिर संपन् १९१३ का पातु aint एमा, भीरपणी गई फागा Amisha पनपा हुए 'पानी nauth mm fants और उनकगार गागारको निसाना Hit पीमिपा गा..AANI महोदपिक इस प्रकार प्रमाण जिमसागकी धीराजेन्द्रगुणमअरी। मुन्दरदासने भी सुन्दर जीणोद्धार करवाया था, और गुरुदेवने यहाँपर ढूंढियोंको विवादमें सुबुद्धि व शासयुक्तिमे निरुतरी पनाकर सात सौ घर मूर्तिपूजक बनाये ॥ १९७-१९८॥ राजगडे रत्नपुर्या, श्रीमाल-शिवगंजाऽऽलीराजपुरे । फमस्यां राजगडे,-हमदायादे त्यभूद्वरोसनिश १९० आत्मागर्मण पर्चाऽभूत् , पत्रैः सार्धमनेकधा । तत्कालीनात्मजायन्धु-दलाद् शेपान मा जनैः २०० संपन् १९३४ राजगढ़, १९३५ रतलाम, १९३६ मीन मात, १९३७ गिरगंज, १९३८ आलीराजपुर, १९३९ फागी, १९४० राजगढ़, और १९४१ का गौमागा बाहर अमदाबाद में हुआ, इसमें आत्मागमजी गाय पर बार पहत गांईयह उग गमयक प्रजाप' नामक पागे जिलागुओं को जागना चाहिये, पांजिनशागनकी उगति भी बन ॥ १९९. २०० ॥ २०-नार्थम्थापनं कांश निर्माणाभिध- সানিখালা , খালিণালিঃ। दासाननुस-दगाणगी, दमागपाशः ॥२१॥ ্যাশা বিগn, Fযাসঃ। भगांगिदाद्वितीय दिगमात्रागिपिंगा. गानं मारनri, भीमानमानांना Tiनयमा, गणात मानी !' .
धीराजेन्द्रगुणमरी। राजगढ़ निवासी पृद्ध पौरपाल गंधवी दल्लाजी युत- लूणाजीने गुरुमहाराजके सदुपदेशमे अपने धनको सफल करने के लिये एवं सबको मिद्धाचल तीधी दिशि जुहार- नेकी हल्छासे राजगढ़ एक कोशके अन्दर संपत् १९४० मगमिर मुदि मप्तमी घुपया दिन प्रसिद्ध 'मोहनरोड़ा' नामक तीर्थ म्धापन किया ।। २०१-२०३ ॥ युधयारे मुलायां, सूरीशेन मुदाऽमुना । आदिनाधादियिमानां, प्रनिष्ठाऽकारि माअना २०४ पॉपशुमास्य मातम्यां, राजदुर्गाद् द्विमीलके । घनोजपूर्णिमायां घ, यामिकास्तु सहस्रशः ॥२०५॥ ममायान्ति सुनीधेऽस्मिन् , गुरुदेवदिक्षया । मन्य युगमधानं त-मन्वध पश्चमारके ॥ २०६॥ धोराजीपत्तने प्रीत्या, श्रीधानेरापुर घरे । तात्याः स्थायिराः प्रादा-स्तमधापि स्मरन्ति २०७ गुर्जरे पीरमग्राम, मिपाणापे मरस्थाले । अग्राभिधानराजेन्द्र-कोपकार्यमर्याचलत् ॥ २०८॥ पालोतरागुष्टाग्राम-न्यन्नानन्दरलंयना । यत्र पत्र गुगातो, धर्मद्विरमद् पहुः पहों पर श्रीमद्विजयराजेन्द्रगरिजी महाराजन सुवक्तमें साअनशलाका श्रीआदिनाथ आदि अनेक जिनपिम्पों की प्रतिष्ठा कराई । उस तीर्य में विशेष रूपसे घेत्र कार्तिक पूर्णिमा श्रीराजेन्द्रगुणमसरी। मुन्दन्दामने भी सुन्दर जीर्णोद्धार करवाया था, और गुरुदेवने यहाँपर इंद्रियोंको विवादमें सुघुद्धि व शासयुक्तिसे निरुत्तरी पनाकर मात सौ घर मूर्तिपूजक बनाये ॥ १९७-१९८ ।। राजगढे रत्नपुर्या, श्रीमाल-शिवगंजाऽऽतीराजपुरे । फास्यां राजगडे,-ऽहमदावादे त्यभूद्वरोजनिश १९० आत्मारामेण पर्चाऽभूत्, पत्रैः सार्धमने कथा । नकालीनात्प्रजायन्धु-दलाद याऽग्र मा जनः २०० संयन् १९३४ राजगढ़, १९३५ रतलाम, १९३६ मीन माल, १९३७ मिमगंज, १९३८ आलीगजपुर, १९३९ कगी, १९४० गजगढ़, और १९४१ का गौमागा शहर अमदाबादमें हुआ, इसमें आत्मागमजी के गाय पर माग पहन गगां हुई, यह उग गायक 'प्रजामन्धु' नामक पाणे निजामुनको जानलेना चाहिये, जिनशामनकी उपनि भी बताई।। १९९. २०० ॥ २०-नार्थम्थापनं कांश निर्माणाभिध- गजदुगनियानी गः, मंगतिपदायितः । दाहाननुत-दणाणया, गृद्धमागधारयंशतः ॥ २० ॥ মাস বিলা, মৃণাল। मगांमिदादिमा पंग, विमानानि या मोरयाग, भीगंगानमारांना गरिका, गलामा मागी.'
धीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। राजगढ़ निवासी युद्ध पौरखाल संघवी दल्लाजी सुत- दूगाचीने गुरुमहाराजके सदुपदेशसे अपने धनको सफल करने के लिये एवं सबको सिद्धाचल तीर्थकी दिशि जुहार- नकी इच्छासे राजगह एक कोशके अन्दर संवत् १९४० मगसिर मुदि सप्तमी युधवारके दिन प्रसिद्ध 'मोहनखेड़ा' नामक तीर्थ स्थापन किया ।। २०१-२०३॥ बुधवार सुघेलायां, सूरीशेन मुदाऽमुना । आदिनाधादिपिम्यानां, प्रतिष्ठाकारि साजना २०४ पीपशुहस्य सप्तम्यां, राजदुर्गाद् द्विमीलके । चनोजतर्णिमापांच, यामिकास्तु सहस्रशः ॥२०५॥ समापान्ति सुतीऽस्मिन, गुरुदेवदिक्षया । मन्ये युगप्रधान त-मन्वर्थ पनमारके धोराजीपत्तने भीत्या, श्रीधानेरापुरे घरे । अप्रत्याः स्थपिराः पादा-समापिस्मरन्ति ये २०७ गुर्जरे पारमप्रामे, सियाणाएपे मरस्थाले । अग्रामिपानराजेन्द्र-कोपकार्यमचीचलत् ॥२०८॥ पालोतरागुहापामे-अपन्तानन्दरलंगला । पन्न पत्र गुगातो, धर्मदिरभूद् पहुः जो पर भीमविक्षयराजेन्द्रपरिजी महाराजन सुबक्तमें साधनमालाश श्रीवादिनाय आदि अनेक जिनपिमों की 'प्रतिष्ठा कराई उम ही विशेष रूप पत्र कार्तिक पूर्णिमा धीराजेन्द्रगुणमझरी। और पोप सुदि सप्तमी के रोज देवगुरुके दर्शनार्थ हजारों यात्री आते हैं । इस पंचम कालमें यथार्थ सरिगुण युक्त उन गुरुमहाराजको में युगप्रधानरूप मानता हूँ।फिर संवद १९४२ का चौमामा घोराजीमें, १९४३ धानेरामें किया। वहाँ के पड़े बड़े श्रावक आज दिन पर्यन्त गुरुको याद करने हैं। १९४५ वीरमग्राम (गुजरात) १९४६ सियाणा (मारवाड़) में चौमामा हुआ। इसमें 'अभिधानराजेन्द्र' कोपका काम शुरू हुआ, और १९४७ पालोतराके गुड़ामें अत्यानंद पूर्वक पानुर्माग पूर्ण हुआ। एवं जहाँ जहाँ गुरुमहाराज पधारे यहाँ पहा धर्मकी अती पृद्धि हुई ॥ २०४-२०९ ।। २१ सिद्धाचलगिरनारादितीर्थवन्दितुं संघनिर्गमः माणगान र धिरापद्रे, पक्षमाङ्गमयागपत् । विध्युमध संयोऽना- श्रीपीप्रभोत्तरागनः॥२१०॥ आमन पोशमाया कादगमुनिपुयाः । उगापनमगिदयका यिंतिम्लया नागगदानित्यव्यं, मगायम्ति गपापागम । मोन्ले चोपदिशेग्मं, शायगांग्राको महला२१|| প্লামা নিসিযিয়ালাগা- नमय दर्शनम्ण प्रणगिनहिम भीगंगादिया। नाधीन जिनेन्द्रोदिनयनानिानीकापला, मिदंगमामा:मुनापरी भाषाप्रामानि धीराजेन्द्रगुणमारी। संवत् १९४४ पराद के पौमासमें 'श्रीभगवतीमत्र' प्पारपानमें पाषा-जिसका श्रीसंपने पड़ा भारी उत्सर किया और प्रतिप्रभोधरकी रोकद आदिसे पूजा की ॥२१०॥ पहों ग्यारह माधु और सोलह माधियां थीं। चौमासे पाद पीमस्थानक और नवपदजीके उपापन भी हुए ॥ २११ ॥ गुरुमहाराजने श्रीसंघको ऐमा उपदेश दिया कि शरीरादि कुल अनित्य , लक्ष्मी अति पपल है, और शाखोंसे तीर्थ- पात्रा के महान् लाम पतलाये जैसे कि-तीर्थयात्रामें मर आरमोंका रुकना, पन सफल होना, माधर्मि-वात्मत्य (मक्ति), सम्परत्वको उत्कृष्ट निर्मलता, प्रेमी जनकी हित- बाँडा, जीर्ण मन्दिर आदिक उदार, जिनशासनकी उन्नति, जिनेन्द्रमगवानके वचनोंका परिपालन, वीर्यकर कर्मोपार्जन, उत्तम देव व मनुष्यकी पदप्राप्ति, और नजदीकमें मोक्षपद पाना, ये सय तीर्थयात्रा फल है ।। २१२-२१३ ॥ नमस्कारसमो मंत्रः, शअयसमो गिरिः। धीतरागसमो देखो, न भूतो न भविष्यति ॥ २१४॥ एकस्मिन् पदे दत्त, शश्अयगिरि प्रति । भयकोटिसहस्रेभ्यः, पातफेम्यो विमुच्यते ।। २१५ ।। स्था पापसहस्राणि, हत्या जन्तुशतानि च । इदं तीर्थ समासाथ, तिचोऽपि दिवं " श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। किया ॥ २३१ ॥ इसके बाद क्रमसे संघ अहमदाबादकी बाड़ीमें पहुँचा, वहाँके संबने अतिहर्पसे इस संघकी खूब ही सेवा की ॥ २३२ ॥ फिर बहुत आग्रहसे चौमासाकी विनति होनेपर गुरुमहाराजने मधुर वचनों से संघकी दाक्षिण्यवामे संघको संतोपकारक उत्तम जवाब दिया ।। २३३ ॥ संघोऽथ वीरमग्राम, गत्वा तस्थौ सरस्तटे । संघोऽवत्योऽकरोद् भक्ति, संघस्य बहुभिर्विधैः ।।२३८ चतुर्मासीयविज्ञप्ति-रभूच नवकारसी। चतुर्मासे विलम्बोऽस्ति, गुरुरेवंतमूचिवान् ॥ २३५।। ततः संघः समागत्य, सिद्धक्षेत्रपरीसरे । मत्वा वर्धापयामास, मौक्तिकैस्तच्छिवंकरम् ॥२३६॥ सिद्धाद्री शिवसोपाने, चरित्या शीघ्रतो गुरुः । विधिनैव युगादीशं, संधैः सार्धमवन्दत ॥ २३७ ॥ सर्वेषां जिनविम्यानां, हर्पण प्रतिमन्दिरे । नौकायितं भयाब्धौ हि, चक्रे दर्शनमुत्तमम् ।।२३८।। याद संघ वीरमगाम जाकर तालापकी पाल पर ठहरा, यहाँक संघने भी इस संघकी अनेक प्रकारसे भक्ति की ।। २३४ ॥ नवकारमियाँ हुई, चातुर्मामकी विज्ञप्ति की गई," पर चौमासे का अभी विलम्ब है" गुरुने ऐमा संपको जयाय दिया ॥ २३५ ॥ पीछे क्रमसे संघ सिद्धाय लके नज़दीक आकर उसने मोक्षदाता मानकर मुक्ताक
No text on this page.
-- %3D -- . धीराजेन्द्रगुणमरी। आदरसे ४ और उसका अनुमोदन कर याने उस दान अच्छा समझ कर देना ५ इन दानके पाँच भूपण : सुपात्रको दान दिया, बाद नेमिनाथ जिसके स्वामी है गिरनार तीर्थ पर संघ पहुँचा ॥२४१॥ सिद्धानलके स- यहाँपर भी सहर्ष यात्रा कर और धर्मकर्मादिके कुल कार्य करनेके बाद आनन्द पूर्वक संघ थिरपुर-ध आया ॥ २४२ ॥ यहाँपर भी संघपतिने साधर्मिकवात्सन जिनेंद्रमगवानकी पूजा, प्रभावना और सुन्दर गीत नृत दिकोंसे सुशोभित अष्टाहिक महोत्सव किया ॥ २४३ ।। गुम्याक्येन संघेऽस्मिन् , द्विलक्षव्ययमातनोत् । कुर्यग्नेयं प्रतिस्थाने, गुमश्चयाप साशः ॥ २४॥ २२-प्रतिष्टाअनशलाकयोर्यिजयो लुम्पकपराज मेयातनुज-यन्नाजी-हर्षचन्द्रवरेभ्यः । नियगंजपुरे म्याने, कारितं जिनमन्दिरम् ॥२४' तपसःशुपदपम्यां, मिद्विवनयन्युफै। प्रतिहाजितनागदा, कारिता मानाऽगुना॥२४॥ धर्मपिजनपिंगा, यिदिमा पहयोन थे। गृतं राज्यऽपि गपं, गमहत्तो गपास्ति नो ।।२४ परं भूनं पर्ण तयां, मिल्क गरदनयत् । प्रणमामिााकारं, गमनेरले पद परे ॥ १५८ श्रीराजेन्मगुणमसरी। इस संघ में गुरुमहाराजके वचनसे दो लाख रुपये व्यय हुए । इस प्रकार धर्मोमति करने हुए गुरुदेवने स्थान स्थान- पर उत्तम पत्रको प्राप्त किया ।। २४४ ॥ भेष्ठिपर्य-पौरपाल-मेघाजीके सुपुत्र यमाजी हर्षचन्द्र- जीने प्रमिद शिवगंजमें विशिखरी जिनेन्द्र भगवानका मंदिर धनराया ॥२४५॥ फिर उसकी संवत् १९४८ माघ मुदी ५ के रोज मूलनायक श्रीअजितनाथ आदि अनेक जिनपिम्बोंकी गुरुजीने अअनशलाका युक्त प्रतिष्ठा की ॥२४६।। उस मौके पर धर्मपी लोकोंने पहुनसे उपद्रव खड़े किये, और राज्यमें चुगली भी खाई कि-राजन् ! मुहर्त अच्छा नहीं है ॥२४७॥ लेकिन उनके उपद्रवका जोर शोर केवल शरद ऋतु के पादलके समान प्यर्थ ही हुआ, उलटे घे लोग सअनों से पग २ पर अपमान के शिरपायको प्राप्त हुए ॥ २४८ ॥ यथाविधि घराऽभूत्सा, महानन्देश सूद्धवैः । जयं लेभे गुम्स्तन, सुमुहर्तप्रभावतः 1॥२४९ ।। तथा गुरूपदेशाप, पलाजीठिनाऽमुना । न्यायोपार्जितपित्तेन, धर्मशालाऽपिकारिता ॥२०॥ श्रीआहोरे पतुर्मास्यां, धाँगोतस्त्यभद् पटुः । प्रावधाद्धपस्दा जाता, प्रतमम्यपत्पधारकागार५१ निम्बाहेरापुरे साधं, पमल्टुम्पफेन च । नन्दराम पिजिगंप, पपष्टिगृहान स्वशान् ।२५२।
७०
श्रीगजेन्द्रगुणमअरी ।
श्रद्वाली ग्वाचरोदे च, पुरे राजगढे पुनः ।
घभूवतुचतुर्मास्यो, कोश निर्माण हेतुना ॥२३॥
अत्यानन्द पूर्वक महोत्सबके साथ सविधि यह प्रतिष्ठा
समाप्त की गई। यहाँ शुम मुहूर्तानुभावसे गुरुजीकी जय
॥ २४९ ॥ तैसेही गुरुपदेशसे इन वनाजीने अपने न्यायो.
पार्जित द्रव्यद्वारा मंदिरके नीचे धर्मशाला भी करवाई ॥२५॥
१९४८ आहोर के चातुर्मासमें बहुत धर्मोद्योत हुआ,
और अनेक श्रावक श्राविकाएँ सम्यक्त्व युक्त द्वादश व्रतधारी
हुए ॥२५१ ॥ १९४९ निम्बाहेड़ाके चौमासा लुम्पक-
नन्दरामके साथ मूर्तिमान्यता विपयिक चर्चा हुई, अन्तम
उसे जीतकर जैनमंदिरमार्गी ६० घर बनाये गये ॥ २५२ ।।
१९५० का चौमासा श्रद्धालू खाचरोदमें हुआ और १९५१-५२
ये दो चौमासे राजगढ़ में ' अभिधानराजेन्द्र' कोप बनाने
के कारणसे हुए ॥ २५३ ॥
२३-प्रतिष्ठानुभावः संघनिर्गमश्च-
फडोदेश्य वर ग्रामे, पोरवालकुलो वा ।
सुश्रेष्ठ्युदयचन्द्रेण, कारित: श्रीजिनालयः ॥ २५४ ॥
तत्मतिष्ठासमीपेऽस्य, चौरपाटिहेऽपतत् ।
रूप्याशीतिसहस्राणि,स्तेनितानि च तस्करैः ॥२५॥
घोरचिन्ता समुत्पन्ना, श्रेष्टिचित्ते ततस्तदा ।
तृतीपे दिवसे तत्र, गुमः शिष्यैः समाययौ ॥२५६॥
धीराजेन्द्रगुणमसरी। तदिग्योदन्तमाफर्य, गुमरेयमुवाच तम् । मिन्नाजालं सदा हेयं,भावी भवति नान्यथा||२५७॥ नानः शोच्यं पुनस्तेऽदः, पयाद्रव्यं तु एप्स्यसे । प्रतिष्ठां कारय श्रेष्ठिन्।, शुद्धचित्तन तद्रुतम् ।।२०८।। मुन्दर गाँव फदोदमें पोरवाल गोत्रीय-अष्ठिवर्य उदय- पन्दजीन सौपशिखरी जिनालय पनाया॥२५४॥ उगकी प्रतिष्ठाके समीप उसके घर पर अकस्मात् चोरों की धाड पड़ी, गौरीने अशी हजारके मालकी चोरी की ॥ २५५ ॥ उग कारण सेठके मनमें अतीय चिन्ता पैदा हुई, पहापर तीसरे दिवस शिष्यों पुत्त गुरुमहाराज पधारे ॥२५६॥ उग सेटका प्रशान्त गुनकर गुरुजी उसको इस प्रकार योले कि सेट! चिन्ता हमेशा स्पाज्य है क्योंकि होनहार कमी नहीं रल ममता ॥ २५७ ॥ इस लिये शोर नहीं करना पाहिये फिर तुम जो निर्मल मनगे भी प्रतिष्ठा फरा दो तो यह राम्हारा धन तुमको पीछा मिल जापगा ।। २५८ ।। उपदेशात्ततः मोऽपि, परप्यपमहामहः । पंजागसितमाम्पा, पन्द्रपारऽतिहर्पतः ॥ १५॥ यो मनियां सुपेलापां, पागुपूज्यनिरिए । पिपिना कारपामास, मद्विदा गु . पिजहार तनोज्यत्र, गुरुराजो मापोऽपि मुतेक धर्म
७२
भीगजेन्गुणमगरी।
मामनगाहितधीर-गृहनिर्भटयत्नतः।
अभाग मर्मवित्तं, पराधीशेन दापिगम् ॥ २६९
प्रमसार प्रभायश, पुषगमरमागिनः ।
भवाम्परी जगं लेभे, ग्लादेस्तीथिमहे ॥२२३ ।
पग इस गापगमें गेठने मी सात १९५३ पेशारा कि
७ गन्द्र पार गेज पहन द्रम या महोगा गाए
itri न मा गुरुमहाराजाधि पर शुभ गमग
पाप मानकी प्रतिमा परमाई ॥ २५९ ।। २२० ।
भारनिीत शिष्यों गाय गुरू ना कही गपशीग
गए और भी
गमगान फोगा ||२११॥
पानी माग पाद पर गुमटीने जो
ना और गला राहुल धन लिगा ॥ २५२ ।।
बना इन नि यि गान गुदा मागे गt
पानी महिमा गई ।२१३॥ TH
गरमी दिनमा और गियानी दी
मा: मन १.५ में पानी का मा।
ATAI T! प्रामा प्रमा
मामी PHREE AMENT
मानित . Fair Liter
rap soft in
यश मा titar
LEARin
No text on this page.
शाद खाचरोद-निवासी लूणावत्-सेठ चांदमलजीने श्रेष्ठ शिष्यों युक्त पात्रालाभके लिये जल्दी ही खाचरोद धीराजेन्द्रगुणमरी। पाखण्डियोंका पाखण्ड खण्डन करनेमे आपश्रीका ही सुयश विस्तृत हुआ ॥ २६७ ॥ कहावत भी है कि-जो सूर्यके सामने धूलि डालता है वह पीछी उसीके ऊपर आकर पड़ती है एवं जो खड्डा खोदेगा यही उसमें पड़ेगा ॥ २६८ ॥ लूणाश्चान्दमलेन, ग्वाचरोदनिवासिना। व्यज्ञापि बहुधाऽथैवं, योजिताञ्जलिना गुरुः ॥२६॥ मगसी-पार्श्वनाथस्य, तीर्थयात्रां विधापय । पूज्याऽऽगतोऽस्मि नद्धेतोः, कृपयाऽगम्यतामितः तद्विज्ञप्ति समाधाय, गुरुराजोऽपि तत्पुरम् । शिष्यश्रेष्टैः समं शीघ्र-मागच्छलाभहेतवे ।। २७१ ॥ ततः कृत्वा प्रयाणं स, मुहर्तेन हितेच्छया। सूपदेशं ददत्संघ, प्रतिग्रामं क्रमेण च चैत्र कृष्णदशम्यां च, वेदयाणनिधीन्दुके। ववन्दै श्रीजिनं पार्च, संधैः सार्धं गुर्गुणी ॥२७॥ हाथ जोड़कर गुरुजीको इस प्रकार बहुत प्रार्थना की ॥२६९॥ हे पूज्यवर्य ! हमें तीर्थ मक्षी पार्श्वनाथजीकी यात्रा करा उसी हेतु मैं आपश्रीसे अबके लिये आया हूँ वास्ते कृपाकर पधारें ॥ २७० ।। गुरुमहाराज भी उस अर्जीको मान देकर पधारे ॥ २७१ ॥ फिर शुभ मुहर्त से प्रस्थान कर हितकी ॥ २७२।।
धीराजेन्दगुणभरी । चाहनासे गुरुजी हरएक गाँवक संघको उपदेश देते हुए कमसे संपन् १९५४ चैत्र चदि १० के रोज संघ के माथ गुणसंपन गुरुने श्रीपार्श्वनाथजीको विधिमे बन्दन किया ।। २७२-२७३ ॥ संघभत्तिजिना दी, सादरणाऽमितंपनाः । संघश्रेष्ठो गुम्पत्यासो, विधेऽतिधनव्ययम् ।।२७४६ यायां गृत्या सुखेनैवं, स पागत्य निजं पुरम् । संघभोज्यादिसर्य, चफ्रेऽनापि यथोचितम्॥२७॥ दरत्पूज्यः प्रतिस्थानं, पाणिनां धर्मदेशनाम् । विदधे जिनधर्मस्य, महादीनि पदे पदे २५-नवशताईद्विम्याऽअनशलाका प्रतिष्ठा पञ्चत्रिंशद-गच्छसमाचारीवन्धनं च- আসে যা, যা হানি। आहोरे सूरतिक या, सांतापक्तुंक्षमेत पः ॥२७॥ यहाँ गुरुमहाराज पचनसे उदार चितगे पांदमलजीने संपभक्ति जिनपूजा आदि शुभ फापोंमें प ही धन पर्न फिरा ॥ २७४ । इस प्रकार यात्रा कर गुससे अपने गार आकर भी स्वामिधारयल्प आदि कुल यथोचित शुभ कार्य किये ।। २७५ ॥ एवं पूज्यपर्यने स्थान पर प्राषिपोको धर्मोपदेश देते हुए घरजगह जिनधर्मका पहाही उपोत श्रीगजेन्द्रगुणमअरी। बनवाया सुविधिनाथ जिनेन्द्र भगवान मंदिरका जीणोद्धार आपश्रीके शुभोपदेशसे संघने करवाया । एवं उसके पारों ओर २४ जिनेश्वरोंकी छोटी छोटी २४ देहरियां बनायीं और इनमें संवत् १९५८ माघ शुदि १३ के रोज प्रतिमाएं भी मरिधि महोत्मयके साथ आपश्री के करकमलोंसे ही स्थापित हुई ॥ २८४ ॥ २८५ ।। उसमें सित्तर हजार रुप- योंकी आमदनी जिनमंदिरमें हुई और छात्रोंको शान देने पाली एक पाठशाला भी संघने स्थापन की ॥ २८६ ।। एक समय गुरुमहाराज विरक्षण शिष्यों संग ग्राम नगर पिचरते हुए वाली शहर पधारं ॥ २८७ ॥ कियन्तम्ला धर्मा-लयः प्राद्धास्त्यनन थे। पायाकारणामाम, श्रीहेतथिजगारगम् ॥२८॥ मोम पहन प्रशान्, दलेमा गुरु प्रति । दत्तानि गुमगा शायः,ममियाश्यानिशीपतः।२८९॥ पुनः म दुधिया युगा, पायक परितो । विवाद निपतम्यान, गुरुगा फतुमागतः ॥२०॥ मेव गमगाटयां, मशिनः गगुपहियतः । मोऽभुना गुणगायोगः, कान पायो यर दुतम् ॥२९॥ मयंक गुगटे, पानांसनिष्ट गः। পাষা অফিসাসাস,ণিঃ না।
धीराजेन्द्रगुणमसरी। यहाँके किननेक धर्मद्वेषी नामधारी भावकों ने गुरुसे चाद करनेके लिये पं० हेतविजयको पुलाया ॥ २८८ ॥ पाद उसने गुरुको पहारा अनेक प्रश्न पूछे । गुरुजीने भी शासोंसे फौरन उनके जवाब दिये ॥ २८९ ॥ फिर यह दुर्मति कतिपय प्रा श्रावकोंसे प्रेरित होकर निक्षित किये हुए स्थान पर गुरुके माथ रिवाद करने के लिये आया ॥२९॥ लेकिन गुरुनी तो स्वशिष्यमण्डली मह पहिलेसे ही समामें उपस्थित होगए थे। वादी के बहुत देरसे आने पाद उससे गुरुजी पोले-तुम्हारा कोन वाद है ? सो जल्द पोलो।।२९१॥ लेकिन बोले कौन । यह तो गुरुको सूर्य तुल्प देखने ही धूपूके गमान, मौनी पापा हो गया और पाक कर सभामें कुछ भी नहीं पोलमका ।। २९२ ।। किपतिः प्रेरिमा मभ्यः, किशिद्वगतुं प्रगामे। उनो गुर्यानपावादीत्, श्रीदीपविजयो युधः॥२९॥ स्तुतिपर्धा विधातु पे-दागतोऽसि पदाऽदिमे। मारते शुदास्य, फ सिदिस्तु जायते ॥२१४ ॥ श्रत्येपं मौनमाश्रित्या-श्यारी हस्तमापहन् । पतीन्द्रपियोऽस्पूणे, फवं सिदिस्तु संस्मृत॥२९॥ अनभ्यामेन समापि, नो या फिविदुत्तरम् । मौनात्तमसमापापा, पफमृतापपर्तत ८० श्रीराजेन्द्रगुणमारी। कुतो नीतिशास्त्रेऽप्युक्तम्- " दानं सुरायां सुगजो नृपाणां, युद्धं भटानां विदुपां विवादः । लज्जा वधूनां सुरयः पिकानां, विभूषणं मौनमपण्डितानाम् " ||२९७।। परन्तु कितनेक समाके लोकोंसे प्रेरित होकर कुछ कह- नेके लिये तैयार हुआ, उस मौके पर गुरु आज्ञासे विचक्षण मुनिदीपविजयजी बोले ॥ २९३ ॥ यदि आप स्तुतिकी चर्चाक लिये आए हैं तो प्रथम कहो प्राकृतव्याकरणसे थुइ शद्ध कैसे सिद्ध होता है ? ॥२९४|| इस प्रकार प्रश्न मुनकर वादी शिरपर हाथ फेरता हुआ मौन धारण करके बैठ गया। बाद मुनि श्रीयतीन्द्रविजयजी भी योले खेर संस्कृतव्याकरणसे तो सिद्धि बतलाओ ॥ २९५ ॥ पर अनम्याससे दोनों ही स्थानमें कुछ भी जवाब नहीं देकर वकाचरणकी मौन रूप उत्तम रामाचारीमें ही स्थिर रहा नीतिमें कहा भी है कि-दान धनका, सुन्दर हाथी राजाओंका, युद्ध सुभटोंका, विवाद विद्वानोंका, लाज कुलांगनाओंका, मधुर-स्वर कोकिलोंका, इसी प्रकार मौनएन अपंडितोंका परम भूपण है ।। २९७ ॥ पैदषइनन्दभूव, पतुर्मास्यां गुटापुरे । श्रीधनचन्द्रसूरीजी-रसी पादेऽपि हारितः ।। २९.८ ।। ग
धीराजेन्द्रगुणम जरी।
निसपेणाऽपिमर्गन, शिधिलागारपारिणा।
पपिहनंमन्यमानेन, दुर्भिया पादिनाऽमुना ।। २९९ ॥
शाग्न विधिमफाशे घ, निजीद्धत्यप्रकाशिना ।
मद्गुयोरेतयोः पुत्सा, व्यलेख्यभयभीम्णा ॥३०॥
गुग्गा नगदमाग्नाभ्यां द्वाभ्यां शब्दो प्रसाधिती ।
गमास्मभ्यायमत्कारं, यादिवस्ति किमेनयोः ॥३०१॥
सं. १९६४ गुडाके चौमासेमें श्रीमद् विजयधनचन्द्र-
सूरिजीमे भी पादमें यह पंन्याम हार गया था ॥२९८॥ इम
निरापी अविचारी शिपिलाचारी पंडितमन्य अमत्प्रलापी
भवाभिनन्दी मुदुर्मति यादीने स्वनिर्मापित 'प्रतिक्रमणविधि-
प्रकाश' नामक ग्रन्थ में इन दोनों मद्गुरुओंकी स्वकपोल-
फल्पित पेटमर पर्थ निन्दा लिसी है ।। २९९-३००।। अतः
वाचकन्द ! यादी की यह भूतपूर्व पटना यहाँ लिसी है सो
असंगत न समझें । पाद गुरुमहाराजने दोनों व्याकरणोंसे
शन्द मिद्ध करके पतलाए और पोले कि-बादी इनके मिद्ध
करने में क्या है ? यह देखकर सभ्य लोक चमत्कारको प्राप्त
हुए।। ३०१॥
समयेऽस्मिन् मिथः मभ्या, सङ्घतेनाऽस्य घादिनः।
निर्मलत्वं च दृष्ट्वयं, जहसुः स्वस्वमानसे ॥ ३०२ ॥
श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। यो यच्छिप्यर्वियादन्तु, कर्तुं नाऽलमभूद्यदा । स वादी गुरुणा सार्ध, चचा कर्तुं किमर्हति ?॥३०॥ चेदाखुः स्वयलेनेलां, मेकं चापि प्रकम्पयेत् । शेपवक्त्रचपेटाद-स्तर्हि सोऽपि गुरुं जयेत् ।। ३०४ ॥ नम्रीभूय ततोऽन्ते स, सुग्यपृच्छादिपूर्वकम् । पदाअलिश्च गुर्यग्रे, नमयामास मस्तकम् ॥ ३०५ ॥ पहुघमान्ममेच्छाऽऽसीद, भवत्सद्दशनस्य वै । सत्पुण्यात्साऽद्य पूर्णाऽभू-तुष्टाययं गुरु मुदा ॥३०६।। इम मौके पर मभ्य जन इस प्रकार इस वादी की निर्य- लताको देखकर परम्परमें संकेतक माथ अपने अपने दिलमें हमने थे ॥३०२॥ जो बादी जिनके शिष्योंसे भी वादके लिये समर्थ नहीं है, वह गुरुमहाराज गाय पर्चा करने के लिये फसे योग्य हो ? नहीं, मयंधा नहीं ॥३०३॥ हाँ यदि पूरी अपने पलगे पृथ्वी और गुमेहको फम्पायमान करे या रोग नागके मुसपर थाप देये मो यादी गुरुमे जप पाये, नहीं नहीं ॥ ३०४ ॥ अन्नमें हाय जोड़े हुए यादीने गुरुग भागे नम्र होकर मुग्मशानादिक. प्रश्न पुक्त मानसनमाया ॥३०॥ और बोला कि-मापीरगनकी मेरे पान दिनोंगे हा थी, पर पुष्पयोगी मात्र पूर्ण एवं मर गुगणी पुष स्तुति की ।। ३०६॥
भीगंमन्द्रगुणमगरी। नाऽऽगनो भयना मार्थ, पात्र वादचिकीर्पया। प्रायकाऽमिमणुग्नेन, कृतमेतद्धि दुष्कृतम् ॥ ३० ॥ मम मभ्या गुरोरेवं, दृष्ट्वा गौरयमद्भुतम् । स्वम्ये मानेध जन्मुस्ते, फुर्वन्नोऽस्य जयारवान् ।३०८॥ २७-अर्युदतीर्थयात्रा, सिरोहीभूपसुगोष्टी च- अर्युदस्थाऽदिनाधस्य, सयात्रा गुरुणा प्रभोः । कारिताऽग्निलशिष्याणां, श्रीसंघेन समं मुदा ॥३०॥ मन मंधेन हष्टेन, विदधेऽष्टाहिकोत्सवः । स्थात्मानं मान मत्या, ग्वराडीमगमद् गुरुः ॥३१०॥ भवत्यानि निशम्यान, मिरोहीवसुधाधिपः। श्रीमन्फेसरिसिंहाख्यो, दर्शनोत्कण्ठिनोऽभवत् ३११ यहाँ में आपके माय बाद की इच्छासे नहीं आया, किन्तु कतिपय धायकोंकी अति प्रेरणासे इम अयोग्य कार्यका साहम किया ॥३०७ ।। इस प्रकार गुरुमहाराजकी गुरुताको देखकर ममी ममाके लोग गुरुकी जय जय बोलते हुए महर्प अपने अपने स्थान पर गए ।। ३०८ ॥ पाद गुरुमहाराजने १९५६ अक्षय तीजके रोज श्रीसंघके साथ सहर्ष मर शिष्योंको अर्युदगिरिस्थ श्रीआदिनाथ प्रभुकी उनम यात्रा कराई ।। ३०९ ॥ यहाँ पड़ी ही सुशीसे । श्रीराजेन्द्रगुणमतरी। श्रीसंपने अष्टाहिक महोत्सव किया, फिर संघ युक्त गुरुजी अपनी आत्माको सफल मानकर सराड़ी पधारे ॥ ३१०॥ वहाँ सिरोहीराज्यधानीके स्वामी श्रीमान् नृप केसरीसिंहजी आपश्रीकी प्रसिद्धि सुनकर अति दर्शनाभिलापी हुए ॥३११॥ गुरोराहयितुं तेन, प्रेपितं स्यन्दनं वरम् । प्रधानपुरूपैः साधं, विज्ञप्तिरपि कारिता ॥ ३१२।। गुरुणोक्तास्तदारोदुं, नाऽस्मच्छीलोऽयि ! सन्जनाः।। पादचारी ममेप्यामि, वृत्तमेतन्निवेद्यताम् ।। ३१३ ॥ शिप्ययुक्तोऽपरे घने, गत्या काले यथोचिते । उपादिगध भूपाय, विविधाभिः सुयुक्तिभिः॥३१४॥ धरशः प्रहरं यावद् , या प्रश्नोत्तरः सह । सपना गुरुणा चम, फेहा योगो मिलिष्यति ॥३१॥ तम्यां गोष्टयां नृपस्यान्ते, मंजहर्प यमन्तयत् । भगे न्यो गुरं चैनं, तुष्टाय गुणरागतः ॥ ३६१ ॥ गुरुकी पुलाने के लिये राजाने एक वाघी मिजयाई और अपने प्रधान पुरुषों के जरिये अही मी कहलाई ॥३१२॥ गुम्ने कहा कि मनो! वाधीमें बैठने या हमारा आगार नहीं है, में कान पदल ही पाउंगा, यह मान्त गजा मारप. को निवेदन कर देना ॥३१३॥ पाद समरे दिन पापीप गमय पारियों पुनः गुरुमहागने जाकर अनेक प्रकारकी .."
धीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। सुयुक्तियोंसे राजाको उपदेश दिया ॥ ३१४ ॥ नपने भी विषारा-एमा योग मुझे कर मिलेगा? यासे एक पहर पर्यन्त अनेकानेक प्रश्नोचरोंके माप गुरसे धर्म संबंधौ उसम पर्चा की ॥३१५॥ उम गोष्ठीमें वमन्त ऋतु के समान भूपके दिलमें अतीव हर्प पैदा हुआ और यह गुणानुरागसे चार बार गुरुकी स्तुति करने लगा कि- यथा श्रुतस्तथा दृष्टो, भयान् पूज्य ! गुणोदधे । मयोग्या दीपतामाज्ञा, भ्रूयतां गुरुणोदिनः ॥३१॥ भो राजन् ! जैनमाधुभ्यो, यानिभ्यस्त्यया फरः। निर्मन्यत्त्याय न प्रायः, श्रुत्यौमित्ययकादरम् ॥३१८॥ ईशा गुरयस्सन्ति, कलावस्मिन् सुदुर्लभाः। पभूवाऽऽदर्शरूपोऽपं, लोकानां भाग्ययोगतः॥३१॥ २८ कोरण्टके प्रतिष्ठाञ्जनशलाके- आहोरेऽभूवतुर्मास्ये, धर्मोद्योतस्त्यनेकपा । सूरिणाऽऽयोपधान घ, मंधेः कारितमुद्यैः ॥३२०॥ फोरंटस्थो पहुद्रव्यः, संघयमो जिनौकसम् । मेम्बदभात्यपूर्व हि, भूत्रीशीर्वशिग्वोपमम् ॥३२॥ गुणमागर! पूज्य ! आपश्रीको जैसे सुनते थे वैसे ही देसे, अर मेरे योग्प कोई आशा देवें । तप गुरुजी पोले श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। सुनिये ।। ३१६ ।। ।। ३१७ ॥ आपको जैनसाधु यात्रियोंका कर नहीं लेना चाहिये, कारण वे निर्ग्रन्थ-याने रुपया पैसा के त्यागी होते हैं, ऐसा सुनकर राजाने 'हाँ' कहकर गुरुके वचनका आदर किया ॥३१८ ॥ महानुमायो ! इस कलियुगमें इस प्रकारके गुरु मिलना अति दुर्लभ हैं, ये तो लोगों के माग्ययोगसे ही एक आदर्श रूप हो गए ॥३१९॥ सं० १९५८ आहोरके चौमासामें अनेक तरहसे धर्मका उद्योत हुआ । फिर संघने उत्सबके साथ आपश्रीसे पहिला उपधान भी कराया ॥ ३२०॥ कोस्टाक संघने बहुत धन लगाकर एक जिनमंदिर बनवाया वह ऊंचाईमें मेरुके समान, पृथ्वी रूप स्त्री के मस्तककी वेणी ममान, अद्वितीय ही शोमा दरहा है ।। ३२१ ॥ भन्दयाणनयंकाब्द, माधये पूर्णिमातियो । प्रतिष्ठामादिनाथस्य, पनमा यिधिनोत्सवः ।।३२२|| द्रनन्दकपऽन, पशधाष्टमीमियी। ऋपमा मभयः शान्मि-निर्गमापनना यः ॥३२॥ कायोनागंण राजनं, दो पिम्या पाययमिनी । एतयोगमन भम्पा, मनिष्टामगकोप्रगगां ॥ ३२४ ।। विक्रमाद गुगाम्भीश, यशाणे मामि गृत्त । शुभ्रपक्षद्वितापायां, गुग्यारे ग मामुले ॥१॥ - धीराजेन्द्रगुणमवरी। नदीरजिनेन्द्रस्य, प्रादो रामाजरूककः । कारपजिन युग्मं,मनात्यास्थापितत्त्रिया।३२६॥ उसमें गुरुमहाराजने सं० १९५९ पैशाख सुदि पूर्णिमा रोज मविधि महोत्सवक साथ प्राचीन अति मनोहर नीआदिनाए मगनकी मूर्ति स्थापन की ॥ ३२२ ॥ २९११ ज्येष्ठ मुदि के दिन जमीन खोदनेसे श्रीऋपम, समयनाय और शान्तिनाथ ये तीनों के जिनपिम्प निकले पे॥ ३२३ ।। उनमें आमपामके दो जिनपिम्प फायोमर्ग प्पानसे शोभायमान है और इन्होंकी पालगटी पर प्रतिष्ठा एप नीचे मुजप लेख भी है ।। ३२४ ॥ विक्रम संवत् १९४३ उत्तम माम पेशाख पुदि २ गुरुवारके रोज श्रीवीर- जिनेन्द्र थापक रामा जरूकने ये जिनपिम्प कराये । और उमकी ती मनातुने उन्हें स्थापन किये ॥ ३२५-३२६ ।। पद्गमोऽगितदेय-सूरिशिष्येण सरिणा। पिजपान सिंहेन, नव प्रतिष्टितम् ॥ २७ ॥ पुनर्मामपहिमापि, धीराङ्गायिकलस्पतः । संस्थाप्पान्पन तस्थाने, एतस्यां पूर्णिमातियो ॥५८ म धीमान् शानचापपेन, महाअनशलाकपा । मनिष्ठा ननपिम्परप, विदधे तापटपे ॥१९॥ गुरुनिन्दा मन्ति, पुर्जनाः कर्मणाऽमुना । शाबला न जानन्ति,एपन्त निशाना ८८ श्रीगजेन्द्रगुणमार्ग। मोरच पिकविलाम- " नग्यारसीयाहुनामा-धीणां मध्यनुफमात् । गभिदेशमगध, यन्धकुलधनक्षयः घरगच्छमें अगितदयग्जिी के शिष्य विजयमिक सूरिजीने इनकी प्रतिष्ठा की || ३२७ ॥ और गाँव के बाद जीर्ण जिनमंदिरमें महावीरम्मामीकी मूर्ति अंगोपांगोंसे विक होनेसे गुरुमहागजने शाराप्रमाणसे उनको अन्य योग्य स्थान पर स्थापन कर उनके स्थानमें इसी पूर्णिमाकै दिन नी दिके लिये नवीन वर्धमान जिन-पिम्बकी अअनशलाक मह प्रतिष्ठा की और उसके बाद प्राचीन मूर्तिका मी गुधार फरवाकर उगी मंदिरमें विराजमान की गई ।। ३२८॥३२९ लेकिन इग शुभकार्यसे कतिपय धर्मोपी दुर्जन लोक निन्दा करते हैं ये गानोंक, नहीं जानते। काल नरपिशाप प पूपूक पर । परते है देखो 'वियफगिलाग' पार, नागिका और परण, फल होते है और और धनका नाश होता भानुपादिज पिम्पं, - " फासणापाणनितां, है-ना. . होने पर धीराजद्रगुणमयी। -ज्ञान-जिनप्रतिष्ठा, पंन्यासपदार्पणं च- लंधर २ सुभ्रदा-रोपिता मोदिसम्ममिः। न्तेऽगान्मुदाऽऽहोरे,श्रीमंधामप्रणादुगुणी॥३३॥ जरज्ञानकोपस्य, पास्यायः शालिममनः । तेष्टामफरोत्पुया, मानोराविधिनोत्मयः । शिऽस्मिनागमीयानि, पान्यानि विविधानि । सानलगानि पर्तन्ते, गारख्यास्यनुकम्पपा ॥३३॥ धात, लंप, आदिसे मनाया गया जिन-पिम्य विक- कांग हो तो ज़ार संम्भारके योग्य है। किन्तु काठ एवं पाणमे उत्पम् जिन-विम्ब तो संस्कार योग्य ही नहीं है ॥ ३३२ ॥ मं० १९५९ जालोरके चौमासेमें श्रीमंघमें उनम श्रीद- थगुरुधर्मकी श्रद्धा और मोदियोंक परसरका पेश पिटा कर मुमम्मकी जड़ रोपी गई। पाद संघकै अत्याग्रहगं गद्गुणी गुरुमहाराज महर्प माहोर पधारे ।। ३३३ ।। यहा घेत पत्य- रके मानागारकी और इसके जार घूमटदार जिन-मंदिरमें धातुमय शान्तिनाथ आदि तीन पिम्पोंकी शास्त्रविषिसे सोत्सव प्रतिष्ठा की ॥ ३३४ ॥ इस शानभण्डागारमें ४५
-
ཅན 'jq༌ཡཱ་.
iའ༥iaཔད་ད•
བ པ ནདit"་ ་༌་"ཀན་, ་༌་
༤༣ •
བཀjiit hi h.t;།{། ཤti་་
འའ:41
ཟ་ • ༣། རྡུན་ ༥:། འདུད། ་་་
ttiའint:I't.
limit!!!!
ན
i/at c་
•tritit-rtit.
না। २९-ज्ञान-जिनप्रतिष्ठा, पंन्यासपदार्पणं च- जालंघरे च मुश्रद्धा-भोपिना मोदिसम्मतिः। तदन्तेऽगान्मुदाऽऽहोरं, श्रीमंघामश्रणादू गुणी।३३३। मस्तरज्ञानकोपस्प, पास्योपः शान्तिममनः । मनिष्टामकरोत्पूज्यः, मानोराविधिनोन्मयः ॥३३४१ कोशेस्मिन्नागमीयानि, पाऽन्यानि विविधानि । नव्यानल्यानि पर्तन्ते, गारव्या स्थानुकम्पपा १३३०॥ पातु, लेप, आदिमें बनाया गया जिन-पिम्प विक- लोग हो तो ज़रत संम्झाक योग्य है। शिन्तु काट एवं पाषाण उत्पम जिन-विम्ब तो संम्मारके योग्य ही नहीं ६॥ ३३२ ।। मं० १९५९ जालोक चौमासेमें श्रीसंघमें उनम श्रीद- गुरुधर्मकी श्रद्धा और मोदियों परस्परकाश मिटा कर गुमम्मकी नहरोपी गई। बाद संपक अत्याग्रहगे मद्गुर्गा गुरुमहाराज महर्षाहोर पधारे । ३३३ ।। यहा त पत्य. रफ ज्ञानागारकी और इसके ऊपर घूमदार जिन-मंदिरमें धातुमय शान्तिनाथ आदि तीन विम्मोंसरी शाराविधि मोत्मक प्रतिष्ठा की ॥ ३३४ ॥ इम शानभण्डागार ४५ श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। आगम उनकी पंचाङ्गी और अनेक प्रकारके नये जूने ग्रन्थ गुरुमहाराजकी सुक्रपासे संगृहीत हैं ॥ ३३५ ॥ वित्याथ गुडायामे, धर्मनाधजिनेश्वरम् । माघेऽसौ शुभ्रपञ्चम्या-मस्थापयत्तमुद्धवैः ।। ३३६ ।। ततोऽगाच्छियगञ्ज च, गुरुनिर्देशगामिनः । सहिष्णोः शिप्यभक्तस्य, मोहनविजयस्य वै ।३३७) हृष्टस्वान्तेन पंन्यास-पदं प्रारदात्सुशिक्षया। पालीपुर्या समेत्याऽसौ, तिथिशिष्यैः समन्वितः३३८ दीक्षां दत्त्वाऽन नीद्धान, घटघस्रर्महोत्सवैः । सत्तीर्धानां च यात्राय, विजहार ततो गुरुः ॥ ३३९ ।। ३०-धुलेवादितीर्थयात्रा, सूर्यपुरे चर्चायां विजयश्व- तीर्थधूलेय-सिद्धाद्रि-भोयणीत्यादिकां गुमः । मद्यानां विधिना कुर्व-नाऽऽगात्सृरनपत्तने ॥३४०॥ पाद विहार कर गुड़ा गाँव पधार, यहाँ अपलाजी' के मंदिग्में माघ मुदि ५ के रोज महोत्मयके माथ श्रीधर्मनाथ आदि जिनेचरों की स्थापना की ॥ ३३६ ॥ यहाँग शहर शिवगंज पधार कर मुश दिलगे अनेक गुशिक्षाओं के माय गुरुत्रानामें चलनेवाले गहनशील भात शिष्य मुनि श्री मोहनवित्रपती को पंन्याग का पद प्रदान किया और १५ धीराजेन्द्रगुणमरी। शिष्यों सहित 'पाली' पधारे और आठ दिनके महोत्सव सहित तीन थावकोंको दीक्षा देकर यहाँमे उतम ठीयोंकी यापके लिये गुरुदयने विहार किया श्रीकमरियाजी, 'सिदा- चलनी' और मोयणीजी आदि अनेक दीपाकी विधि उत्तम यात्रा करते हुए शहर 'मरत' पधारे ॥३३७-३४०॥ आरम्परेः समं मंधा, गुरोम पाविशत्पुरम् । आदिमेन पहुादाः, पद्व्यादियियक्षणा:.३४१॥ गुग्मेनं महाराज, सात्वा विद्वांसमुत्तमम् । कर्यमान यशान मनान्, पप्रच्छुर्पियिधान परान् तदुत्तरापयपूर्वाणि, गुर्यास्पेन पराणि पं । जापुस्ते निशम्य, तुतुपुस्तं पुनः पुनः ॥ ३४३ ॥ पतुर्मासीस्थिती धर्म-प्पालु-निन्दकदुर्जनः। शियानिमिः श्राद्ध-धर्ममर्मानभिः ॥ ४४ ॥ यापर थीसंपने अतीय धूमधामरे, माघ गुरुफा नगर प्रवेश गया । यहाँझ पाव थायफ. पप्पादिया पदायोंके अत्यंत माता ॥ ३५ ॥ अतःन आचार्य पर्षको प्रकाश मितान जानकर, विविधप्रकार. मागीय गा एवं काटिनो भी कठिन भई २ प्रम॥२४२॥ इक्ति पूर्वक उनके उत्तरोंसो गुनकर भावको अपने २ मनमें अति हर्ष र मनोपो प्राम ऐ ॥ १३ ॥ पातुमांगकी धीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। स्थिरतामें कितनेक धर्मके ईर्याल, निन्दक, दुर्जन,एवं भक धर्मक मर्मसे अनभिज्ञ, उपसर्गे कृतेऽप्यस्य, हानिः कापि तु नाजनि । त प्यान्ते नतास्सर्य, नेमुरेनं लमद्गुणम् ॥ ३४५ ।। चियादे प जग प्राप, मत्यधर्मप्रभायतः। गत्र गन गुरुमागा-त्तमनन गशोमनि ॥ ३४३ ॥ नगरभेटिनो गेहे, गुसरीपमाहितः गुरुगा गमागी, पपीतवापरात् श्रीकदाग्रह शान्तिम प्रानु गलनः। विशेषतोरल उमंगः, श्रीगजेन्द्रामगारगात् ।। ३४८ ॥ श्री समीरगनेन, गरियागंण गारणा। प्रागतं नादानंग, प्रदीप गिनिर्मितम्॥३४॥ धानि गगनशियनोमी गुरता मोहिनी HERE नि नगगी, पल में गभी गनमा गुणा गुरको ना३५५ मा गमना सोनम नाम प्रारीपापा प्राय 31 मागने antirth अगर गाहा मगर दमा गोमाता पराया 3400 in Iriti 'हामानानमंत्री श्रीring. की Sisios मीराजेन्दगुणमगरी। दूर्योदय' इनदो पुस्तकोंक द्वारा जानना चाहिये ।।३४८॥ दि सं० १९६१ कूकसीके चातुर्मासमें आचार्यपर्यन उन्दो- त्य 'प्राकृतव्याकृति' नामक अन्ध पनाया ॥ ३४९ ॥ ३१-श्रीउदयसिंहभूपस्य गुरौ भक्तिः- श्रीमावुवानरेशेनो-दयसिंहेन सप्तराः । अत्र विज्ञप्तिपण, मेपिता गुरुमनिधी ॥ ३५० ॥ भयतो पहुकालान्मे, दर्शनेच्या प्रवर्तते । करणादानवदियों, दर्शनं देयमाशु घे ।। ३५१॥ चतुर्मासीसमापन्ते, तिधिशियः ममन्विनः। मायुयापत्तने पागा, यिहत्य धर्मपृद्धये ॥ ३५२ ॥ पुर्याणकत्सर्भूप-संघः म प्राविशत्पुरम् । सदर्मदेशनां श्रुत्या, भूपसंघायहप्यताम् ।। ३२३ ॥ घ्याम्यानेऽनफशो राजा, धर्म श्रोतुमपादसी। अन्यस्मिन्ममयंशीप्मत्, धर्मकर्माणि हर्पतः।।३५४ एक ममप झावाके नरेश श्रीउदामिहीन अपनी और शिप्ति पर महित प्रधान पुरुषोंको गुरुके पास भेजे ।। ३५० ॥ उगमें यह लिखा था कि मुझे पाहुन मम- यसे आपके दर्शनको पूर्ण इच्छा लग रही है वास्ते दया- शील! आपथीको शीघ्र एक या दर्शन देना चाहिये ।।३५१॥
श्रीराजेन्द्रगुणमारी। चौमासा समाप्त होने बाद १५ शिष्यों युक्त आपश्री धर्म वृद्धिके लिये विहार कर झाबुआ नगर पधारे ।।३५२।। यहाँ राजा और संघकी ओरसे किये गए उत्सबॉके साथ गुरुका नगर प्रवेश कराया और उनकी धर्मदेशनाको सुनकर भूप व संघ अति ही खुश हुए ॥३५३॥ राजा धर्म श्रवणके लिये व्याख्यानमें अनेक बार आए। व्याख्यानके अतिरिक्त दूसरे मौके पर भी सहर्ष धर्मके प्रश्न पूछते थे ॥ ३५४ ॥ कियतः शपथान् लेभे, गुरूणामुपदेशतः। पही च देवतास्थाने, पशुहिंसां न्यवारयत् ।। ३५५॥ गुरोरन्य म्बराज्ये च, पहुमानमकारयत् । मतया चनत्मनिच्छायां, पूजापाठे दधात्यसो॥३५६।। पुरापि गुरुभक्तोऽयं, धर्मयुद्धया नृपरसुधीः । अन्नाशनप्रतिष्ठायां, ददौ सर्वसहायताम् ॥ ३५७ ।। तम्याचापि सुयामिद्धिं, स्मरत्येप गुरोधिया । माणिनां फिल कालेऽस्मिन् , दुर्लभो गुरुरीहशः।।३५८।। ३२-यहुषु पुरनामे साअनप्रतिष्ठाविधानम्- पारिग्व-छोटमाटेन, कारिते पृषभालपे । प्रतिष्टाकारितेन, जायरापत्तने यरे गुस्क. उपदेशमे गजाने फाइएक नियम भी लिये और बनम देवी देवताओं के स्थानों पर पशुओं के वपो निरा.
भीगोद्रगुणमारी।
गग रिया ॥ ३५५ ।। गुरुमहाराजका इन भूपने राज्पमें
पात ही सन्मान कराया। और ये पूजापाठमें अति भक्तिसे
गुरुकी ताजीर भी रम्पत है ।। ३५६ ।। पहिले भी इन गुरु-
भन्न प्रति शिक्षण नृपने यहाँ १९५३ की सालमें प्रअन-
बनाका पुक्न प्रतिष्ठामें धर्मपुरिसे मर प्रकार की सहायता
दी थी । ३५७ ॥ पनप उनकी बननामिद्धिको नया गुरु-
पृद्धिस आज दिन तक भी उनका स्मरण कर रहे हैं। इस
कलियुगमें प्राणियों को इस प्रकार मद्गुरूका योग मिलना
अनि दुर्लभ है ।। ३५८ ॥
मदर जायगके अन्दर पारिखगोत्रीय-छोटमलजीके
सये पनवाया गया थी ऋपमदेवजी मंदिरी प्रतिष्ठा
आपने फी ॥३५९ ॥
श्रीनालनपुर नी, गोटीपार्श्वजिनम् ।
पूर्णाणनयंकाच्द, प्रतिष्ठा कारितामुना ॥ ३६० ॥
वागग्रामेय पूज्पोऽयं, श्रीयिमलजिनालये ।
तदानप्रतिष्ठां प, पिधे हर्पनिर्भरः ॥३६१॥
तनो राजगप्पटा-पदयातजिनालये।
महामहेन मानन्द, या माअनप्रतिष्ठया ॥३६२ ।।
रूपाध्यक्षसुनीलाल-कारितेस्थापपजिनान् ।
श्रीधारा-झापाधीश-जण्टावाप्यागुरन थे ॥३६३॥
- श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। राणापुरेऽथ संघेन, कारिने जिनमन्दिरे। योऽस्थापयच धर्मेशं, सहाजनप्रतिष्ठया ॥ ३३४ १९५० की सालमें 'तालनपुर तीर्थमें श्रीगोड़ीपार्श्वनाम जीकी प्रतिष्ठा आपने कराई। १९६१ गाँव 'वाग हर्पभर पूज्यवर्यने श्रीविमलनाथजीकी माञ्जनशलाका प्रति कराई ॥३६० ॥३६१ ॥ पाद शहर ' राजगढ़में ' खज्ञान- 'चुन्नीलालजी' के बनवाये हुए 'अष्टापदजी' के नाम प्रसिद्ध जिनमंदिरमें सानन्द महोत्सवके माथ अञ्जनशला सह २४ जिनेवरोंकी स्थापना की । इम उत्मवमें सा घारानरेश, झाबुवानरेश, सरदापुर छावनीक एजण्ट, आए थे ।। ३६२ ।। ३६३ ॥ और राणापुरमें श्रीसंपर ओरसे निर्मापिन जिन-मंदिर में माअनशलाका श्रीधर्मना- जीकी प्रतिष्ठा कराई ॥ ३६४ ।। जायगपत्तनेऽप्येत्य, लक्ष्मीचन्द्रजिनालये। भीनलेशनिष्ठां मो-करोशिमलतमा ।। ३६५ ग्रामे रगपुगग्ये ग, शायुयाराग्ययतिनि । गुरुगा च महानन्द-देशा:-रींगनोदगोः ॥ ३३१ गरम्यां यादग, मायदा कडोयोः । श्रीगंडा-मायुगा-रंभा-पुराणोरष्यपि ॥ ३१ पुरग्रामण्यनकपु, मन कारिता पुरा । मादयश माहान, मिटा माजना पग:३६८ Urineershi frre जारग भारत ११मीपजीविनाद नायजीपी नि गुरने निमः मन की ।। ३६५ ॥ हापु 'गापर मम्मगत in tim' भागमपीसी प्रतिया की एवं दमाई. Iria गीलापन महादा, पड़ोसn, Rin, मार, पापोर आदि प. पुरमामों में गापं मानन्द कमोगोरे गाए गुरमहागने अन्ननगनाका प्रनि. पाएं फगई ।। ३६६-३६८॥ ३१-चीरोलानियामिनां दुःश्यकचोक्तिः- श्रीनगरोदगंघम्य, नम्थापन्यामहण मः। भी अनाsvf गनुर्मान, पोगेलामामागिनः॥ प्यायगाने प्रार्थनां नमः, भादा जानिपहिपमाः । पनिताः समागम !, महादुकरमागरे ॥७०॥ पायुपंहुयागि, दीनानस्मात्यगुदर । मंदप गुम्णा पटा-स्तंऽपयोगरिजां कथाम् ॥१७॥ पुरा कमिदनी भ्रष्टी, रत्नपुर्ण निजागजाम् । दातुं करोनि यागदान, नभायांपिगृह तथा ॥३७२॥ .
- इस तरह अजे करने लगे कि-महाराज! हम लोक महादुःख धीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। सीतामऊपुरस्थेन-केनभ्येन सहाऽकरोत् । ततो वृत्तान्तयुद्धेऽपि, समये वरराजको ॥ ३७३ ॥ जन्यैः सार्ध समायाती, सजीभूय मुदा च तो। परिणेतुं विवादोऽभू-दहमेवेति जल्पतोः ॥३७४॥ श्रीसंघकै अत्याग्रहसे १९६२ का चातुर्मास गुरुमहाराजने खाचरोद किया। वाचकवृन्द ! इस चातुर्मासमें गाँव चीरोला निवासी जातिच्युत श्रावक लोक गुरुमहाराजको व्याख्यानमें रूपी समुद्र में पड़े हुए हैं ॥३६९-३७०।। आज उस पातको बहुत बरस बीतगये अतः हम दोनोंका आप उद्धार उसी वक्त गुरूजीके पूछने पर वे भी अपनी कुलवीती कथाको कहने हुए ॥ ३७१ । पहिले किमी धनाढ्य सेठने अपनी सड़कीको देनेके लिये रतलाममें मादी की। इधर पर पर उमकी स्त्रीने भी मीतामऊनिवासी एक सेठके साथ गगपन की पात निथय करली । याद यह कुल वृत्तान्त जानने यूहाने भी विवाद के मौके पर वे दोनों पर विवाहको कुल तैयारी कर जान लेकर आए । अय में ही परमूंगा एमा परम्पर पोलते हुए उन दोनों में व्याहनेक लिये पाद विवाद होने लगा ॥ ३७४ ।। कन्यामेकां ममुद्रो, द्रो परी ममुपस्थिती । सदीक्षितुमनेफेन, कौतुकाधिन भागयुः ॥ ३४ ॥ करा।
No text on this page.
॥८॥ १०० श्रीराजेन्द्रगुणमरी। तेनैकीभूय ते लोकाः, शिलालेखं विधाय वै । पग्रामाद् यहिश्चक्रु-चीरोलाग्रामवासिनः ॥३८०॥ पुरा लक्षप्रदानेऽपि, रतलामनिवासिनाम् । विग्रहो नाऽशमत्किन्तु, कृते चैवमनेकशः ॥ ३८१ ॥ सार्धद्वयशतान्दानि, चाद्यावधि गतानि भोः।। एवमेतत्कथां श्रुन्वा, दयालीनोऽभवद् गुरुः ।। ३८२॥ द्रुतं भावदयोत्पन्ना, निःस्वार्थव तदात्मनि । येन केनाप्युपायेन, ह्येपामुपकरोमि ये यतः-"पद्माकरं दिनकरो विकचीकरोति, चन्द्रो विकासयति कैरवचमवालम् । नाभ्यर्थितो जलधरोऽपि जलं ददाति । सन्नः स्वयं परहिने सुकृताभियोगाः" ।।३८४॥ उन कारण रतलाम पंचलोक एकत्रित हो एक गिला ऊपर लेग्य लिखकर पाट गांव की बजगे रतलाम संपने चांगला गाँव के संघको जाति बाहर कर दिया ।। ३८० ॥ उमर याद रतलाम मंघमोलायों रुपये देने पर भी यह झगड़ा धान्न नहीं हुआ और इस प्रकार एक यार ही नहीं, किन्त अनेक वार प्रपंच होने पर भी कलह नहीं मिट गका ॥३८॥ गुरुदेव! उम यातको आज तक दाई मौ उपायाम पीतगये । इम मुजय चौगला गंपनी यथारो गुनकर गुरुगन लपलीन हो गए ॥ ३८२ ।। मोरनाम ही उनकी आमा पामें ankreyaram PATANI भारपायो भने यो लागी पाया पर मीनिय भीभरा फसलोंक गप किया करता है, पन्द्रमा के गथको महिला किसी मानानी विपापापभीमर पापाता २. म पुरुष भी रोक हम कानमें सिप उपम पारो॥२८॥ ३४-गुरुपदेशनदुदागे, नयका पधानं प- मायापि पटुमादाः, करणारपिताः । माली प्रार्थना पशु-मनपा जानिमारने पनी धर्मशा जीयानागुपदा- "रायपु मंत्री गुणिपु प्रमोद, टिपु जीपपु पापरापम मास्थमा विपरीनवृत्ती, मा ममारमा पिदधातु देव! ॥२८॥ परहिनगिन्तामनी, परावनिवारिणीनथा करण परमुग्नानुष्टिमुदिता, परदापोपक्षणमुपंक्षा" ॥ke. क्या करूणा रूप रगसे प्रीपे हुए बहुत दुसरं कोने भी इनको न्यातिमें मिलाने के लिये उसी प्रकार महाराधसे की ।। २८५ ॥ पोंकि धर्मशारा को देखकर समभाव रखना उसको उपेक्षा करते हैं ।।३८७॥ गुर्वादयगिरा शीघ्र, तेऽप्यङ्गीचारादरात् ।। ३८९ ।' संघाक्षराणि चाऽऽनीया-ऽदीशन् गुग्ये मुदा।३०॥ उपदेग दिया गया पियाकी दवा पालन पार धागो १०२ श्रीराजेन्द्रगुणमबरी। जीवोंको इस प्रकार उपदेश दिया है-मय जीवोंके ऊपर मित्र भाव, गुणी जनों पर अति हर्प, दुःखी जीवों पर दयाका परिणाम, और विपरीत आचरण होने पर ममभाव रखना, है जिनेश्वर देव ! मेरी आत्मा इन चारों भावनाओंको मदा धारण करो {{३८६। दूसरों की हित चाहना उसे मैत्री, अन्यों के दुःखों को हटाना उसे करुणा, पराये सुखोंको देखकर आत्मा सन्तुष्ट हो उसे मुदिता (प्रमोद), और अन्योंके दोनों ददे संघं तदैवोप-देशं सर्वमनोगमम् । सपादकदयावनि-तव्या दण्डनं विना || ३८८ ॥ प्रदर्शितो महालाभ-चैतेषां जातिमेलने । गुम्याक्पानुसारेण, प्रतिग्रामपुरादरम् । गुर्वादशात्ततः सर्व-मंघमम्मतिभि. मह । तदस्तः सर्वमंधेभ्यो, दापिता शर्यग पग ।। ३९.१॥ সন্তাফযু আশাষণ, স্বাৰ্থনাৰ থবমান। काहियातोपनो, नन्दरामनाऽयदत् ॥ १९॥ उस समय गुम्ने गय मनमें अग जाये ऐगा मेपर।
धागद्रगुणमवरी।
१०३
दण्टक पिना हो चीरोला संपको जानिमें ले लेना चाहिये
॥ ३८८ ॥ इनको जातिमें मामिल करने पास्ते पढ़ा ही
लाम दिखाया । गुरुको अंगीकरणीय याणी होनसे संघने
मी आदर पूर्वक शीघ्र ही म्वीकार किया ॥ ३८९ ।। गुरु
वचनोंके अनुमार प्रत्येक गांव घ नगरसे संघकै हम्नावर
जन्दी लाकर महर्प गुरुको दिग्यलाए ।। ३९० ।। पाद मई
संघकी मम्मनिक माय गुरकी आमासे शारोला पालोंक
हायोंसे ममी खाचरोद संपको उत्तम मिश्री दिलाटी
॥ ३९१ ।। तदनन्तर पंच लोकॉमें यह बात उठी कि शुरूमें
अपने घर पर इनको कौन जिमायगा? उसी वक्त कावदिया-
नन्दराम पोला ॥ ३९२ ॥
भाजपिप्याम्पई मर्यान् , गुग्नीलालोऽप्यय नया ।
मूगोनफुलविख्यान-तऽम्भ्यामित्यमाशिनाः ॥
अध संघोऽपि नैः साक, जात्याचार व्ययाहरत् ।
मतस्तेऽपि निजे ग्राम, संघमाकार्य मर्यतः ।। ३९४॥
देवगुर्यो: ममं भक्त्या, चाऽष्टाहिकमहामहः ।
श्रीमंघायाऽपिलं दत्त्वा, गमागमव्ययादिकम् ।।१०।
आष्टाही पगिरे भति, विविध जनादिकः ।
श्रीफलादिमुवस्तुभ्यः, सत्कृत्य यमजनमुम् ॥३९॥
ईशा गुरयरने के ?, दुष्करकार्यकारकाः ।
महाथपं सदा मत्या-घानेके
॥३९॥
अपने घर पर उन्हें जिमाए ॥ ३९३ ।। उसके बाद संपने मी
कर श्रीसंघको विदा किया ॥ ३९४-३९६ ।। इस प्रकारकं
कठिन कार्य करने वाले वे गुरू कौन है ? ऐमा महान् आवर्य
प्रागपि ग्रहण जाना-यतां माधुपायाः ॥४००।
श्रीराजेन्द्रगुणमसरी।
सबसे पहले इन सबको मैं जिमाऊंगा, मूगोत कुलने
प्रसिद्ध चुन्नीलालजी भी इसी प्रकार बोले, इन दो जनोंने
उन लोकोंके साथ जातीय संवन्धी सादी आदि कुल व्याः
हार शुरू कर दिया । याद उन लोगोंने भी सभी गांवों
संघको बुलाकर देवगुरुओंकी भक्ति पूर्वक आठ दिन महोन्न-
वोंके साथ संघके लिये आने जाने आदिका कुल खर्चा देकर
अनेक प्रकारके भोजन आदिकोंसे आठ दिन तक अतीत
भक्ति की । फिर अन्तमें श्रीफलादिक शुभ वस्तुओंसे सत्कार
मानकर यहाँ अनेक ठाकुर आदि बड़े बड़े लोक ॥ ३९७ ।
तद्गुरोर्दर्शनार्थ च, दृष्टाः सन्तः समापयुः ।
दगं दर्शशुभाचार्य, गृहीत्वा नियमान् गताः॥३९८१
इत्थंकारेण ने मर्ये, जानिगद्गामुपाविताः ।
मेनिरे गुग्ययस्य, यावनीयोपकारिताम् ॥ ३९ ॥
मुकार्पणाऽमुना लोक, तेन लभ महाशः ।
नया श्राद्वान्यने:पि, पायतन यधामति ।
नयामय परं मयां, मांभाग्यमपि यमन ॥ ४० ॥
THANImg gramiaurti
RATIपाणि, सरिताधिपति मो.
Kानिदोषि पलाया।
भारोपणापामा nform utu
ए रक्षा मा मा । TR afte
पाराको देवर निपोण का
अपने दाम पा गए ॥३९८॥ nam
गोरापारियों को
जागा ruit
सा पवित्र कगादि। पर पी भाजीपन पण
गुला भोपकार मानने लगे । ३९०. । पुष
का गुस्न लोरमें मान पर प्राप्त किया। पर भी
अनेक सम मापुनि एवं पापको न लोगोको सानिमें
स्नेहपाने अपनी २ मापनुगार प्रपरन दिपा पारेफिन
उनके अन्दर किमीको भीगीमाप मास नही हुमा 1000
॥४०१॥ प्रापधीको प्याप्पान स्तिो सोगोको पर
पाने पाली, अधिनीय प्रशमा के पोग्प ही थी, अत: भो
वापकान्दा तराईक नेक शुभ कार्य कराये।।४०२॥
पोन्यानिमें मनाप भी था उसफो
संपमें माप फरापा और परिषि आनन्द
उपचान करापा ।। ४०
he
श्रीराजेन्द्रगुणमजरी। रतलाममें, १९३६ भीनमालमें, १९३७ शिवगंजमें, १९३८ आलीराजपुरमे, १९३९ कूकसीमें, १९४० राजगदमे, १९४१ दश हजार जैनकी वसतिगाले शहर अहमदाबादमें, १९४२ घोराजीमें, १९४३ धानेरामे, १९४४ भादमें, १९४५ वीर मगाम, १९४६ सियाणामे, १९४७ पालोतराके गुड़ामें, १९४८ सबसे सुन्दर-आहोरमें ॥ ४२९-४३३ निम्याहेडापुरे घारी, ग्याचरोदे सदोत्तमे। रख्याते राजगढे रम्ये, पट्टीये जायरापुरि ॥ ४३४ ॥ रत्नपुयां तथाऽऽहोरे, शिवगंजे सियाणके । आहोरे पुरजालोरे, मूरते कृफसीपुर ग्याचरोद पुरभेटे, श्रीयनगरेऽन्तिमम । एता जातायतुर्मास्यो, गुरुराजकियोदघृतौ ।। ४३३ ।। चतुर्मामीप्यनेनाऽऽमु, मद्धर्माभिमुमीमाः । जीया धर्मोपदेशच, भयजन्मादिमीरयः ॥ ४३७ ॥ १९४९. निम्पादडामें १९५० मार्गदम, १९५१-५२ प्रणात रमणीप राजगदमे, १९५३ गुन्दा शहर जापगमें, १०.५४ नपुग-ग्नलाममें, १९५५ आदी में, १९५६ शित गंवमें, १९५७ मियाणा, १९५८ आहोम, १९५९ मा बालो, १९६० पात, १९६१ मी, १९६२ गार गरमें और १९६३ अन्तिम गोमामा मामे, इतने गोमागे गुगगरियोसा माग्ने बार। भाीन पो
धीराजेन्द्रगुणमजरी। पीसीर ११५
द्वारा इन नातुर्मामों में संमारमें जन्म मरण आदिसे डरने-
वाले संकड़ों जीयोंको उत्तम जैनधर्मके मन्मुख किये।
॥४३१-४३७॥
३७-गुरोधर्मकृत्यादिसदाचरणानि-~-
आमीग्यातिगुरोरस्य, विद्वत्ताऽसिलभारते ।
नो विदन्ति भवन्तं के ?, पर्याचार्यगुणोदधिम् ।।४३८॥
माअनाः सुप्रनिष्ठास्तु, पूर्णज्योतिषविदया।
मुहत्तं भयता दत्त, ना आनन्दतामदुः ॥ ४३९ ।।
संघीभूतमह पु, लोफेपु तास्यनेकाः।
परं मस्तकपाटापि, नो कस्पापि समुत्थिता ॥४४०॥
स्थापना जानकोपाणां, सपस्योधापनान्पपि ।
विशान्निकरी पूजा, जीर्णोद्धारास्तु भूरिशः॥४४१॥
तीर्थसंपादिकार्याणि, जातीयकनमेलनम् ।
गुरूणामुपदेशेना-ऽभूपएनसहस्रशः ॥४४२॥
इत्थं मर्मफापु, रूपयाणां फतिलक्षशः।
श्रीसंघेन च मयुद्धया,कारितानिध्यपानि घे ॥४४॥
फिर गुरुमहागजकी विद्वत्ता मारे हिन्दुस्थान में प्रसिद्ध
थी। श्रेष्ठ आचार्यगुगों के मागर आपको कौन नहीं जानते
हैंअर्थात् आपसे प्रायः सभी परिचित हैं ॥ ४३८ ॥
श्रीराजेन्द्रगुणमअरी । संपूर्ण ज्योतिपविद्याके बलसे आपके दिये हुए मुहूर्तमें अञ्जनशलाका और प्रतिष्ठाएं की हुई आनन्द को ही देनेवाली हुई ॥ ४३९ ।। उनमें अनेक चार हजारों लोकोंके एकत्र होनेपर भी किसीके शिर दुखने मान की भी बाधा पैदा न हुई ॥ ४४० ॥ फिर अनेक ज्ञानभण्डारोंकी स्था. पना, तपोंके उद्यापन, अष्टोत्तरी-शान्तिस्नात्र पूजा और .अनेक जिनमंदिरादिकोंके जीर्णोद्धार भी हुए ॥ ४४१॥ जातिमें सम्प कराना, तीर्थसंघ आदि जैसे उत्तम २ कार्य गुरुमहागजके उपदेशसे सैकड़ों क्या यल्कि हजारों हुए ॥ ४४२ ॥ इस प्रकार धर्म-कार्योंमें कई लास रुपये श्रीसंघ द्वारा गुरुजीके मदुपदेशसे व्यय किये गये ॥ ४४३ ॥ पूज्योऽयं माधुचर्यामु, कटिबद्धोऽभवत्मदा । जानन्यापालवृद्धास्तु, नत्स्वरूपं मुमूलतः ॥ ४४४ ॥ ज्यायस्यामप्ययस्यायां, स्वीयोपकरणान्यपि । शिष्यैरयाहयमित्य-मुयाह स्वयमेव मः ॥ ४४५॥ शिथिलाचारसगन्तु, नस्य करायमां। आईच्छुद्वोपदेशं , ग्लोफेभ्योऽधान्याधिदम ॥४४३|| मस्यज्ञानमियाऽश्याम्य, मर्यग्रोत्यांना याममा रजन्यां म, निद्रा नहि यागर ॥४४॥ स्वामीगगुणस्पाय, मीनिहताश गोनिपु । मम्मकन्तु प्रमादार-रामारीपमरिन ।.४४८।। n धीराजेनगुममतरी। आगमार्थविमर्गे च, साधूनां तत्मपाठने । निमग्रो धर्मचर्चायां, राम्रो ध्याने विशेषतः ॥४४९॥ निःसन्देहं स्फुटं साक्षात्, सत्यरूपैः समन्वितम् । यम्माद् ध्यानमभापाय-कालिकमलोफत ॥४०॥ ये पूज्यवर्य गापुको कुल शियाओं के पालन करने में मदेव कटिमद्ध रहते थे। मंमारमें यालसे लेकर वृद्ध नका सभी आमूलसे उनके स्वरूपको जानते हैं ।। १४४ ॥ अतीर पदावस्था होने पर भी आप अपने उपकरणोंको शिष्योंगे नहीं उटवाने थे, किन्तु हमेशा मुद ही उठाते थे । ४४५ ।। क्रियोद्धार किये पाद आपने मिथिलाचारोंका प्रमंग तो कभी समें भी मनरे नहीं चाहा और लोगों के लिये जिनघर- देवकै शुद मार्गका उपदेश दिया ॥४४६॥ मत्य पान और क्रियायुक्तः आपश्रीकी सब जगह उत्कृष्ट क्रियापाग्रता फल गई। राधिको एक ही प्रहर निद्रा लेने थे, दिनमें तो कभी नहीं ॥ ४४७॥ ८४ लक्ष जीव-पोनिमें मयका हेतु, आत्मा না বুঝা যায় যে গা বে হা ধী আখন जसमलगे शीन मानो मानक ही काट दिपा धा 11 ४४८ ॥ प्रायः आप दिनमें आगमोके अर्थ विचारने और माधु- ओंको पदान, रात्रिको धर्मगमि और ज्यादातर धर्म- प्यानमें ही निमम रहने थे॥४४९॥ आए शुम ध्यानक अनु- माश्मे मन्दहरहिन गत्य सस्य प्रत्यक्ष मा २ हीन कालक स्वरूपको देखने थे।। ४५० ॥
भीगनेन्द्रगुतमरी। ३८-गुरोनियानोपरि सत्योपनयः- आहोरसंचमेपोध्यय, प्रनिठां फिल माअनाम् । याणेन्द्रियनवकादे, वेगतः संघ ! कारय ।। ४०१ ।। संघोप्राक्षीत्कथं शीघं, दुष्कालोऽग्रे पनिष्यनि । तथासो कारयामाम, मोक्ताब्दे शुभभावतः ॥४२॥ पझ्याणनन्दभूय-ऽतिदुभिक्षं ततोऽपतत् । सत्यवाक्यं गुरोईप्ट्या, सोऽस्मरत्तं मुहर्मुहुः ।।४।। जैसे-एक समय गुरुवर्य श्रीआहोरसंघको बोले कि १९५५ के सालमें ही जल्दीसे माञ्जनशलाका प्रतिष्ठा कगलो ॥४५१॥ संघने पूछा गुरो! शीघ्रतः करानेकी क्या जरूरत ? तब गुरूजी घोले कि अगले वर्षमें बड़ा ही दुकाल पड़ेगा वाद शुभ मावसे श्रीसंघने कहे हुए वर्ष में ही शीघ्र साञ्जनशलाका प्रतिष्ठा गुरुदेवसे करवा ली तदनन्तर १९५६ की मालमें चारों खूट त्यन्त दुर्भिक्ष पड़ा । तर संघ गुरूके सत्य वचनको देखकर पारंवार उनको याद करने लगे ॥ ४५३ ।। भूतयाणनवैकाब्दे, गोडीपार्श्वजिनालये । यदाऽसौ पुर आहोरे, पहिचारी पुरस्य वै ॥४५४|| सूद्धवैश्च महानन्दः, शास्त्रप्रोक्तं यथाविधि । प्रतिष्ठांसाञ्जनां कृत्वा, तदन्ते चापि फाल्गुने ॥४५५।। १९५५
भीगन्दगुणमारी।
ज्ञानध्यानरतो नित्प, शिष्याणां पाठपन्मुदा।
पुरस्प पहिरारामे,-ऽतिष्ठत्संघहितेच्या ॥१५॥
आदिनाधप्रतिष्ठाये, गत्या जपपुरं तदा ।
विज्ञप्ति निदधे संघः, सूरये जिनमुफये
ज्योतिपादि महद् भानं, हेऽस्ति राजेन्द्रपरिक।
नेतन्योन युप्माभि-विरूपभेदभविष्यति॥४५८॥
जर गुरुजी १९५५ फाल्गुन पदि ५ के रोज आहोर
नगरके पाहर रमणीय श्रीगोड़ीपार्थनापजीके मंदिरमें
॥ ४५४ ।। महानन्द पूर्वक महोत्सवके माध शास्त्रोक्त विधि
सहित माअनशलाका प्रतिष्ठा किये याद भी फाल्गुन मासमें
नगरके पाहर पगीयमें महर्ष मरमान पानमें निमग्न
अन्तवासियों को पढ़ाने हुए संपसी हित चाहनासे ठहरे थे
॥ ४५५-४५६ ॥ उमी मौके पर एक तर्फ आदिनापनीकी
प्रतिष्ठाके लिये अन्य संपने जयपुर जाकर परतर-
गच्छीप-श्रीजिनमुक्तिमूरिजीसे चिनति की ॥४५७ ।।
वर संघको श्रीपूज्यनी बोले कि धीविजयराजेन्द्ररिजीको
ज्योतिप आदिका पड़ा ही प्रबल ज्ञान है। अतः तुमको
मुझे, वहाँ लेजाना योग्य नहीं, यदि लेजाओगे तो बहुत
अशुभ होगा ॥ ४५८॥
सुमुहतोऽपि वास्ती-त्ययादीत्सत्यवायसी।
संघदत्तप्रलोभन, जानपि समाययो ॥४०॥
श्रीराजेन्द्रगुणमसरी।
आगच्छन्नेव रुग्यस्तो-ऽभवत्पूज्यः स्वकर्मणा ।
मान्तेऽध श्वः प्रयातासौ,स्वर्गमित्यव्रवीजनः॥४६॥
वेदनां सहमानोऽथ, सानुतापो यतीश्वरः ।
अत्राकस्मानिशीथेऽय-मायुःक्षीणादिवं गतः॥४६१।।
तृतीये प्रहरे रात्रे-रुदतिष्टद् गुर्चतात् ।
कल्याणार्थ सदारीत्या, ध्यानं कर्तुं समुत्थितः ॥४६२।।
ध्यानं कृत्वैकयामं स, शिप्रावश्यकं तथा ।
ततः मोचे गुमश्चैवं, शिष्याः! शृणुत मदचः॥४६॥
फिर वे सत्यवादी श्रीपूज्यजी बोले कि मुहूर्त भी अच्छा
नहीं है । लेकिन ऐमा जानते याने मी संघकी ओरमे रुप-
यो अति लोम देनेमे आखिर वे वहाँ आए ॥ ४५९ ॥
आने दी श्रीपूज्य अपने कर्मयोगसे रोग पीड़ित हो गये ।
आखिर ये आज कल स्वर्ग धाम जानेवाले है ऐमा लोक
प्रतिमुखमे गोलने लगे ॥ ४६० ॥ पाद श्रीपूज्यजी मैं यही
कहाँ मे आया ? ऐना पश्चात्ताप युक्त फटको महते हुए
आधी रात के समय एकदम आयुः क्षय होनेमे देवलोक गले
गए ॥ ४६१ ॥ गुरुदय नियमगे गत्रिक तीगरे प्रहरमें
उटने थे। मो हमेगाकी रीति मुजय कल्याणार्थ उग दिन
मी ध्यानके लिये उटं॥ ४६२ ॥ एक प्रहर मा प्यानरूर
दिर शिष्यों के माय 'आरश्यक' किया किप पादम प्रकार
मिल्योंको योले कि मी पपन गुनी ॥ ४६३ ॥
भीगजेनगुणमसी अव पाने मपा रटः, म श्रीपो मृतस्तु पै। निशम्पं गुरोर्षापर्य, संभयं नैव मनिर ॥ ४६४ ॥ नलगिणा कियन्नोऽत्र, सन्देहान्धी फिलापतन्। पिप्रपत्तो परे तस्णु-मीनमाप केऽपि प ४६५॥ तः मानः पुराबाद-सागादस्मै निवेदितुम् । श्रीपश्योश्यां रजन्पांत्य-गमत्स्यगंध हे प्रभो! ४६६ माया गया त्या समे ने पितामगुः । आदो ! अहो! गुरुध्यान-मपूर्व दि कलायपि ॥४६॥ पूर्वमेध पतधोक्त, गुरुणा मन्महोत्सये। भविष्यति महाहानि-स्तयाजनि निमितम् ४६८ हस्तिहस्तिपयमादः, उपपुरस्पापि नाशनम् । गुम्पारणं न मन्पन्न, ते भयन्त्यनुतापिनः ॥४६९॥ आज प्यानमें मैंने गतप्राण श्रीपूज्यजीको दरखा, इस प्रशार गुरुके वारयको गुनकर शिष्यवर्ग संमर नहीं मानते हए ।। ४६४ ॥ यही कईएफ. नवीन शिष्य तो मानो मन्देह सपी समुद्र में ही पड़गये और दूसरे किननेक आयपाले मौनशादीमहारापनके ममान मौन पारण कर पेठ गये ॥ ४६७ ।। इतने में प्रातः काल ही में नगरमे एक धायक गुरुको सपर देने के लिये आया। धीपूज्य-श्रीजिनमुक्तिपरिजी स्वर्ग पले गपे ।। ४६६ ॥ पमा यावफफा पाय मुनकर सभी शिष्प अहो ! अहो !! गुरुमहाराज! रातमें धीराजेन्दगुणमारी। बड़ा ही आश्चर्य है । इस कलियुगमें गुरुजीका ध्यान एक अनुपम ही है । एसा कहकर बड़े ही आचर्यताको प्राप्त हुए ॥ ४६७ ।। क्योंकि-गुरुने पहिलेसे ही कहा था कि उनके महोत्सवमें मोटी २ हरकतें पड़ेंगी सो निश्चयसे वैसे ही हुई ।।४६८॥ देखो हाथी उमका महावत और वन्नाजी मनाजी आदिका एवं गाँव घणी-ठाकुर साहयका मी, स्वर्गवास होगया। टीक ही है जो यथार्थ गुरुके वाक्यको नहीं मानते प अति पचात्तापके भाजन ही होते हैं ॥ ४६९ ।। भूयो भूयो गुरोध्यान, तुष्टुयुस्ने मुदा तदा । तदिनात्तु गुरायस्मिन, पहुश्रद्धां दधुस्ततः ॥४०॥ गुरोधयमनेकऽत्र, भोः प्रभावीपसूनकाः। उत्तमाःमन्नि दृष्टान्ना, ग्रन्थदेलियामि नो॥४७१॥ नयान देषभावन, अनन् वृत्तं मयोदितम् । कंप तु मुमव्यानां, गुम्ज्ञानं प्रदर्शितम् ॥४७२॥ उम यक्न महर्प ये गभी शिष्य गुरुमहाराजो पानी वारंवार स्तुनि कान लगे और उग दिन में पे गुरदेवक प्रति अनीव श्रद्धालु हुए ॥४७॥ मो! पापकान्द ! गई। गुरुर इम प्रकार प्रमायके जाहिर करनेवाले अमर पाल हैं, लेकिन प्रत्य पाने मपगे नहीं लिपना ॥ ४७१ ॥ पही या गाल मैंने र पुटिंग नहीं कहा है, किन्तु
धीराजामगुणमारी।
भव्य जीवोंको सिर्फ गुरुदेषफाप्रलौकिक ज्ञानगुण दिखाने के
लिये कहा गया है।॥ ४७२ ॥
३९--गुरोरपूर्वध्यानविहारक्रियादीनामुत्कर्पता-
ঘসমান সূ না, তা নির্মাহমু।
पत्मसापाद्विपिनं १, भाग्यभाविषिलोकनम् ।४७३।
पाहिज्वालांघ फस्यां, पावर्पयिनिर्णयम् ।
समलोकत जीवानां, लाभालाभसुवादिकम् ॥४७४॥
वर्तमान समय में प्रायः मरों में इस प्रकारका पान
देखनमें नहीं आता। जिम ध्यान प्रभाव जो विचित्र
होनहारअनहोनहार को देखते थे ॥४७॥ जो कि म्यानस्थ
गुरुदेवने पारराज्य नीमारदेशस्थ कमीमें प्रथम में ही
अग्नि लगी हुई देखी, पाद पैमा ही हुआ। जल परमेगा
या नहीं यरमेगा इनका निर्णय कई वक्त यतलाया था
और प्राणिपको लाभ या अलाभ होगा, एवं मुख या दुःख
होगा इत्यादि ऐमे २ भाव अनेक बार देखते थे ॥४७४ ॥
इल्य कार्यशादु, स्यापुः साध्यादि स्वफे।
अधाशं प्रीणि पाणि, विहरिप्पामि भूतले ॥४७॥
यायुगल्या विहारण, स्याऽऽसन् चिनिता समे।
युवा मत्याऽपित्तत्पृष्टं, कथं गन्तुंप्रशफ्नुयात् ॥४७॥
भो थीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। वर्षमध्ये चतुःपश्च-शतकोशी बिहार्यसौ। एवमन्तिमपर्यन्तं, सुखेन विचचार सः महाशीते च काखेपि, पडावश्यकमौषधम् । विना यग्नं कृतं नित्यं, निर्जरार्थ स्थकर्मणाम् ||४३८॥ इसी प्रकार अपने साधु धारक आदिक सामने कार्य यन अपना भायुश्य भी पतलाया था-अब भी मैं भूमण्डत पर तीन वसं फिर पिचरंगा ॥ ४७५ ॥ गुरुश्रीके पान गनिके गमान विहारमै गभी लोग गफिन होते थे। सम्म नर उनके पीछे चलने के लिये किसी तरह ममर्थ नहीं हो गस्ता था॥ ४७६ ।। गुरुला वर्षके अन्दर नार मौ पाग गौ कोय प्राय विनर थे। इसी मुजम अन्तिम शास्था ताप कमिगाने रहे । ४७७ ॥ महान कटिन शीत गमप में मी का निा पाने उपाई शरीरमे ही अपने कर्मों को निशाण करने के लिये दा गमान हमेशा प्रतिक्रमण कान ध ॥१७॥ কথাঃ পি পn, গালিবাগ मिनं गाणं-मागमोगमाः ॥ ४॥ गंग भयता , गाढा मुगा। সাশিকাসিস, frশাগত मात्र गायुमारांति, गगनमानिक परप्रामेप भयोगमाग विधानिय ४..॥
धीराजेन्द्रगुणमञ्जरी।
२२ परिपह जीतने वाले गुरुदेवने क्रियोद्धार किये
बाद अपनी जिन्दगीमें आगमों में कहे हुए प्रमाणसे सारे
चार हाथकी एक काँचली और उतनी ही पड़ी दो चादर एवं
तीन यस्रोंको ही ओदते थे ॥ ४७९ ॥ आपने अन्दाजन
दाई सौ से भी अधिक मनुष्योंको साधु पनाये थे। लेकिन
मापसी क्रिया अत्यन्त कठिन होने से उसको पालन करने
की असमर्थता से बहुत से साधु शिथिलाचारी पीतवसनधा-
रियों और ढूंदकोंमें चले गये ।। ४८० ॥ इम समय में भी
७५ साघु और साधियाँ हैं, जो नगर ग्रामों में सहर्ष अनेक
भव्य जीवोंके उपकारके लिये विहार कर रहे हैं ।। ४८१ ।।
४०-पूर्वाचार्यवद्रचित-प्राकृतसंस्कृतग्रन्थनामानि-
प्राचार्याः पुरा काले, लोकज्ञप्तितितंसया ।
शुद्धपदतिसंस्थित्य, धर्मरक्षणहेतवे
निर्ममुर्यहुशाम्राणि, रत्नभूनानि मद्विया ।
सद्ग्रन्यथाथपर्यन्नं, मिथ्यावादालापिनः ॥ ४८६ ॥
नम्त्तरीक्रियन्तेऽन, यहुलियनिमाप्रतः ।
यायं सर्वशास्त्रज्ञो-नकशास्त्राणि निर्ममे ॥ ४८४॥
नसंस्कृलग्रन्या-ऽऽख्यानं सत्र मयोच्यते ।
अभिधानराजेन्द्र, वृहत्यागृतकोपफे ॥ ४८५ ।।
-स्मिन् शब्द स्ववृत्तान्तो-ऽनेकग्रन्यात्सुफर्पितः ।
स्य रचना जया, योधार्थमतिमला ॥४८६॥
॥४८२॥
। श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। अकारादिप्रमेणास्मिन् , वर्तन्ते प्राकृतादयः । तत्संस्कृतेऽनुवादोऽस्ति, लिङ्गव्युत्पत्तिदर्शनम् ॥४८॥ पूर्व कालमें हमारे प्राचीन जैनाचार्योंने लोगोंको बोध होनको बांछासे और उन्हें शुद्ध मार्गकी मर्यादा पर घला. ने लिये, एवं स्वधर्मकी रक्षाके निमित्त उत्तम पुद्धिसे अन्य रत्नरूप अनेक धर्मशास्र पनाये हैं, जिन ग्रन्यास आज पर्यन्त हम लोग अलियों [निमटी] के पजाने मापसे झूठे वादक पकवादी लोगोंको लाजारी कर देते हैं । उसी दोलीके अनुमार कुल गारोंके येता आप. श्रीने मी अनेक धर्मशाय निर्माण किये है॥४८३-४८४॥ रनमें पहले प्राकन-कित प्रन्यों के नाम कह दिये जाने हैं १ 'श्रीअमिधानराजेन्द्र' प्राकृत मागधी-महाकोग ॥४८५।। इम कोगमें मूल दाद पर मूल शब्दका कुल पयान अनेक मायांग अवठी नाही मींचकर लापा हुआ गुगमतामे एक स्थान पर ही मिल मकता है। उसी कारण म कोशी না গান কি কি প্রবল যা জানা পাখি ॥१८६॥ इसमें अगदि यांनममग मागधी, अधमागधी, प्राान आदि मानोर गमों का संग्रह है। पारउना संपत अनुगट, प्रिये गुदा निशान, एवं म्यान भी टिगादी॥ ४८७॥ नदयां पदुमा मात्र, गया प्रमिलाः। ঘিাগা,সাবিবিসি।
भीराजेनगुणमञ्जरी।
आगमविषयाः सर्च, प्रायेणास्मिन् समागताः।
जापतेऽनेन सदपोधो, धीमता हि विशेषतः १४८९।।
अधाशीतिसहस्राणां, शन्दानां मददः कृतः ।
श्लोकानां पसलक्षाणि, विद्यन्ते फिल सबना11४२०
तथा शवाम्बुधिः कोपो-प्यकारादिक्रमण ।
शब्दपारपां पिनासस्पा-ऽनुपादः संस्पृले पृतः।४९१
सटीफसकटलम्वर्य-स्नोग्रकल्याणमन्दिरे।
रोहिणेयप्रपन्या, मपद्या गदयीमुदी ॥ ४९२ ।।
और वहीं पात प्रकारसे उनके अर्थ जैसे आगाम व
अन्य ग्रंथो दिखलाये है वैसे ही पृथर २ स्पसे दिखला दिये
गरे । पदे पद पदों के अधिकारों की नम्रर धार शनियां भी
कर दी गई हैं ॥ ४८८ ॥ इस महाकोसमें पदन करके जैना-
गोके पिय तो ममी आगये हैं। अनएच विद्वानों को
विपना इसके द्वारा ही नागोरा महोतम शानदी
सकता है ।।४८९॥ गजनी । इसमें अकारादि वर्णानु.
अमरो की हजार प्राकृत शम्दोका है और
पौर सारस श्लोक हैं ॥ ४९० ॥ गरे २-मदापुषि'
कोपमें भी अकारादिफ अनुशमसे प्राकृत शम्दोका संघर
किया है। उसमें शम्दोंकी पाल्पा रहित फाल हमें
ही अनुपाद किया ॥ ४९१ ॥ ३-मफलपपांवोगटी,
भागुणमा ४-कल्याणमंदिरगटीक, ५-मापरियानोपन्य, ६-शोर पद्ध-गन्दकौमुदी ॥१९२ ॥ स्फुटार्धा मुग्ययोध्या , यालजीयोपकारिणी। निर्मिना कल्पनार्थ-प्रयोधिन्यतिमुन्दरा ॥ ४९३ ॥ दीपालीकल्पसारयो-पदेशरत्नसारकः । हरियिमभूपस्य, चरित्रं चातिमन्जुलम् ॥ ४९४ ।। श्रीउत्तमकुमारस्य, होलिकायाः कथानकम् । तथाऽक्षयतृतीयायाः, प्रपन्योऽप्यतिसुन्दरः ॥४९॥ येनते शिष्यविज्ञस्या, गद्ययः सुसंस्कृताः । पद्ययद्धो धातुपाटः, प्रातं शब्दशासनम् ॥ ४९६ ॥ श्रीअभिधानराजेन्द्र-कोप भागेऽस्ति चादिमे । युक्तं प्राकृतगाधाभिः, सत्संग्रहप्रकीर्णकम् ॥ ४९७ ।। माफ २ अर्थवाली सुखसे समझने योग्य अज जीवोंके उपकार करनेवाली अतिमनोहर ऐसी कल्पसूत्र ऊपर ७-- कल्पमूत्रार्थप्रबोधिनी' नामा टीका रची है ॥ ४९३ ।। ८-दीपालीकल्पसार, ९-उपदेशरत्न सार, १०-अतिमुन्दर हरिविक्रमनृपचरित्र ॥ ४९४ ॥ ११-उत्तमकुमारकथा, १२- होलीकथा और अति कमनीय १३-अक्षयतृतीयाप्रर- न्ध भी ।। ४९५ ॥ गुरुश्रीने ये ग्यारह ग्रन्थ शिष्योंकी प्रार्थनासे गद्यबद्ध संस्कृत में रचे हैं । १४-पद्यबद्ध धातुपाठ, १५-प्राकृतव्याकरणविकृति यह श्रीअभिधानराजेन्द्रकोपके - श्रीपजेन्द्रगुणमारी। के प्रथम भागमें छप चुकी है। १६-और प्राकृतगाथाओंके संग्रहसे युक्त-सर्यसंप्रहप्रकीर्णक है ।। ४९६-४९७ ॥ ४१-सङ्गीत-भापान्तर-प्रन्यनामानि- योपा पालपुदीनां, मुनिपतचतुष्पदी। मयाऽर्घटकुमारस्य, घदूस्यापि चतुष्पदी ॥ ४९८ ॥ मिंदपणाम्य पूजाऽस्ति, पंचकल्याणकम्य च । चतुर्विशजिनानां च, मधेरपषन्दनान्यपि ।। ४९९॥ संस्तुती स्तयनान्येयं, चंऽमो हितकांक्षया। भापाप्रन्थान् फमादेतान,माणिनां गाऽनुकम्पमा ५०० गच्यापारमफीर्णस्प, ला भाषा सुपिस्तरा। नये कपात्रस्य, ममारस्प सुन्दरा ॥५०१॥ महीत और भाषान्तर अन्य पालपुदि जीवोंके ज्ञान नेरे लिये रपे । १७-मुनिपति-चौपाई, १८-अपामार पाई, १९-मप-चौपाई, ॥ ४९८ ॥ २०-सिषमापूजा, :-पाल्पाणक पूजा, २२-चौबीम शिनोक परपचन्दन २९९ ॥ २३-चौपीस जिनस्तति, २४-चौबीस शिनस्त. और इसी प्रकार गुरुभीने माणियोंकी हिडास पाररिसे कमसे पे भाषान्तर अन्य ॥५॥ पारप्रकीर्णककी सरिता मापा मीपत्रगुणमा मनाक्षरागुरफोऽयं, कर्मग्रन्थमाष्टमः । दिनोटभाषणस्यापि, सिद्धानमारसागरः ।। ५.१। पुनमगरिकश, गृतः मुनिप्रभाफर। भीमिग माशोऽपि, भीमोरारमागिता ॥ माग मे, श्रीरांगेन्द्रामगोगः। irमानमाति, भीमनमापी ॥ ५४॥ गिरिमाणागगी, प्रतापनीशिकार गाringin Teri गाMAR1 Terrariwण, मांगीगियोः । Immigrrint, पानतितिः || •irmirrrrrrrr- नालोरोसिस Harm, fitnar ॥7॥ की माना, 7 सानहगी। Unirman Tuffit Itah h भment for AHMTHTTER infafar prin14.। 44 -ER HAI ..
स्तुनिप्रभाकर, ३३-पचारमा-सिद्धान्तप्रकाश, ३४-वी.
स्मस प्रश्नोनरमालिशा ३५-पाद्रव्यर्चा, ३६-धीराजेन्द्र-
सूर्योदय, ३७मोदयशानमन्त्रावली, ३८-नप्रश्नपीजक,
३९-पामटमागंणाविवार, ४०-लोरपदीपिका पन्यापाठी,
४१-धामंप्रद-पमालयानमार, ४२ पडायस्पक अध,
४३-पश्चमीदवान्दरिपि, ४४-नपदोलीदेव०, ४५--
चौमामीदव- और ४६-द्विापरनवाणुंगामादेव, इन
चारों की दयन्दननिधि ४७ -लोगों को सम्मपन्य देनेवाली-
प्रश्नोलापुपाटिका, ४८-लोगों के माना निनादशमी
रनी. ४९-गंपर जाना गरिमयटाणा नाकी प्रगान
चौपाई रपी ५०--एक गो पाठ पोलका थोकरा, ५१-यामल.
प्रमाशुदरहाय, इस प्रकार उत्तम प्रन्यरचना द्वारा गुरुश्यने
उन अनतर लोगों पर मदोरकार किया है।५०१-५०९॥
४२-गुरुहस्तलिखिताऽगमादीनि-
पारीमानि नामाणि, गुराणा विद्रपाणिना।
प्रोसंपरपोपहाराण, स्पास्मयोमर ॥१०॥
मतिमाएंग, समाचारयाम् ।
नानोपाई धोनीवाभिगमादिकम् ॥५११॥
पुनर्दशा-नर्णिनितीधाम् ।
उपारणदारय, गभापान्तरं परम् ॥५१९ ॥
इत्थंकारय॑तीयाय, गुम्लाक स्वजीवनम् ॥ ५१७१।
शास्त्र भी लिखे हैं-१-मीक-त्रिपाठ भगवतीमत्र २-समवा
मापान्तर, ९-गच्छाचारपयन्नाका और १०-कल्पमत्रका
भीगोमगुगप्रवर्ग।
गंमागारप्रकीर्णस्प, कम्पप्राय गोत्तमम्
मिन्दूरप्रकरणयं, भत्तरीशनरुग्रगम्
मूलं चामरकोशस्य, पामललितविस्तरा ।
प्रमियोकौमुदीगृत्ति-गृहत्संग्रहणीरा ॥११४६
सारस्वतं शवगात्रं, यचकन्तु चंन्द्रिका ।
हीरमेश्नोत्तरं धैर्य, तर्कसंग्रहफपिका
विचारसारप्रकीर्ण-मष्टाध्यायी वराक्षराः ।
अन्येऽप्येवं यहुग्रन्था, राजले ज्ञानमन्दिर ।। ५१६ ॥
मनोवाफाययोगैश्च, मर्वस्योपचकार सः ।
सिद्धहस्त गुरुश्रीन अपने आत्मकल्याणार्थ और चतुः
विध श्रीसंघके उपकारके लिये पवित्र सुन्दराक्षरमय अनेक
याङ्गस्त्र, ३-प्रज्ञापनासूत्र, ४ जीयाभिगमसूत्र, आदिशब्दसे
५-प्रश्नव्याकरण सूत्र भी ६-दशाश्रुतस्कन्धमूत्रचूर्णि,
निशीथसूत्र, ८-उपायकदशाङ्ग सूत्रका उत्तम विस्तृत शुद्ध
उत्तम विस्तृत भाषान्तर, ११-सिन्दूरप्रकरमूल, १२.
भर्तृहरिशतकत्रिक, १३-अमरकोश मूल, १४-सुन्दर ललित
विस्तरा, १५ प्रक्रियाकौमुदीत्ति, १६-१७-मोटी छोटी
संग्रहणी, १८-सारस्वतव्याकरण, १९-नयचक्र, २०-चन्द्रि
No text on this page.
mܢܝ ܝܝ मीराजेन्दगुणमरी। नीदीपविजयोविद्वा-नाचार्यों विद्यतेऽधुना। जिते प्रतिभाशाली, पतीन्द्रविजयो युधः ।। ५२३ ॥ मीलक्ष्मीविजयो ज्यायान, शास्त्राणां लेग्यने पटुः। 'गुलापरिजपः शश्वत , सच्चाबाम्पसने रता५२४॥ श्रीहविजयो धीमान, पैपापकरः सदा । श्रीहंसचिजपो हम-तुल्यः शोशुभ्यते स्वतः॥२२॥ इत्यादिशपिनेस्तः, सत्यात्मा पाचकीत्समी। आत्मधर्ममुग्यतोऽभू-द्विरफ्नो हि पहिगुणः ।।५२६६ श्यामपृद्धा परं मार्ग, यात्राभायं विमुच्य मः। प्रमाद्राजगढ़ प्राप, परमाईदिडक्षया विवर्य श्रीमान् मुनिश्रीदीपविजयजी थे, जिनको संवत् १९८० द्वितीय ज्येष्टादि ८ के रोज वायस ( मालवा ) में भारी ममारोहसे आचार्यपद मिला था, जो विधमान है। प्रतिमाशाली कोविद मुनिश्रीपतीन्द्रविजयजी थे ।। ५२३ ॥ शाखोर लिखनेमें पतुर वयोवृद्ध मुनिधीलक्ष्मीविजएजी थे। স। পম হায় ফ্রােন্স ঐ নিম ম মুনিয়ায় भी था ॥ ५२४ ।। हमेशा यादृश्य करने पाले पुद्धिशाली मुनिश्रीहविजयजी थे। राजहंम सम-विमलात्मा सनिधी- इंसाविजपजी तो स्वयय अतीव शोमने थे ।। ५२५ ॥ इत्यादि शुभ नामधारी उन विनशे महिन मायगुणधारी गुरुथी अत्यन्त शोमने पे और राम, रेप, मोह, माया, काम, ar १३५ धीराजेन्द्रगुणमसरी। श्रीबड़नगरका चौसासा समाप्त होने बाद गुरुत्रीक अचानक बुरा भय पैदा करने वाला श्वास उठा ॥५१८॥ यहाँके श्रीसंघने माण्डवगढ़ की यात्रा कराने के लिये आपसे प्रार्थना की पर वास होने पर भी उत्तम भावसे और अपनी धर्यतासे साहसिक पुरुषोंमें मस्तकमणिके ममान आपश्रीने उस प्रार्थनाको स्वीकार कर जैसे गगन मण्डल में चलता हुआ पूनमका चन्द्रमा शुक्ल पक्षकी पन्द्रह तिथिति शोभायमान हो, पैसेही आशाकारी १५ शिष्योंकि गाथ मुमोमिन होने हुए आपने भी यात्रा के लिये भूमंडल पर संपर्क माय प्रयाण किया || ५१९-५२०॥ उनमें से कनिषय माक्षर गुणी मुहग शिष्यों के मवर्णन-नाम-तपस्वियों में श्रेष्ट व उनम गुणक माजन तपम्नी मुनिश्रीरूपविजयजी में इन्होंने गुरुश्री १९५८ आहोर के चौमाग में ३५ उपनाम में गर्म २५ दिन मक. १५ मुनियोंकि लिय गोरी लाकर दी थी, अतपय वे बड़े ही मुनिजनोंकी गंगा करनेवाले थे, नाम्याएं नोन मुनिजी जीपनमें नाना प्रकार की पी और १९६४ रतलाम पंन्याग निधी मोदनाविजयी भीमागमें ४६ गया कि ध, नर ग य गुपही शान पान नागीन गहने थे, अन्त में यं मुनिश्री पाणा हिये पार वहाँ ही पांदनं २ गित ममाधि देवा पांग गरे।।५१०-५२२ ॥ ."
भीराजेन्दगुणमारी। श्रीदीपविजयोचिद्वा-नाचार्या वियतेऽधुना । राजने प्रतिभाशाली, यतीन्द्रविजयो धुधः ।। ५२३ ॥ श्रीलक्ष्मीविजयो ज्यायान्, शास्त्राणां लेबने परः। गुलापविजयः शश्वत, सानाभ्यसने रतः॥२४॥ श्रीहर्पविजयो धीमान, पथावृत्यकरः सदा । श्रीहंसपिजयो हम-तुन्यः शोशुभ्यत स्वतः।।२२ इत्यादिपिनेयस्तः, सत्यात्मा चारफील्यमा आत्मधर्मसुरक्नोऽभू-द्विरपतो हि पहिगुणः ।।२८६६ भ्यासवृद्धया परं मागं, यात्राभाधं पिमुच्य र मामाद्राजग प्राप, परमाहदिक्षया विर्य श्रीमान मुनिश्रीदीपविजयजी पं, जिनका संगत १९८० द्वितीय ज्येदि ८ के रोज जायरा ( मालया) में भारी समारोह आचार्यपद मिला था, जो विधमान है। प्रतिमाशाती कोविद मुनिधीयतीन्द्रविजयजी ५ ।। ५२३ ।। सासोक लिसनेमें चतुर श्योपद मनिधीलक्ष्मीरिजपजी थे। गदा उत्तम शासक अभ्याम में निमग्न में सनिगुलामविजय भी पा ॥ ५२४ ॥ हमेशा पैपाइप करने वाले दिशाही इनिधीरविजयजी थे । राजम सरय-निमत्तारमा निधी- दगविजयजी सो रयमेर अतीव पोमने पे ॥ ५२५ ।। इत्यादि शुम नामधारी उन दिनयों माहित गरगुपधारी गुरुभी भरपन्त शोमने और राग, टेप, मोह, माया, पाम, धीराजेन्द्रगुणमअरी। क्रोध, लोभादि बाह्य गुणोंसे अलग हो कर खाम आत्माके ज्ञान दर्शन चारित्रादि गुणोंमें अतीव लवलीन थे ।। ५२६ ॥ परन्तु रास्ते चलते २ अति श्वास बढ़नेसे शिष्यों व श्रीसं. पकी प्रार्थनासे माण्डवगड़की यात्राकै भावको छोड़कर श्रीवर्धमानस्वामी के दर्शन की चाहनासे क्रमशः राजगड पधारे ।। ५२७॥ ४४-आर्याऽऽगमो, ज्वरश्वासैधनश्च- अवाऽऽजग्मुश्च साध्व्योऽपि, श्रीगुरोर्दर्शनेच्छया। प्रवर्तिनी तु प्रेमश्रीः, शुद्धचारिम्रपालिका ।। ५२८ ॥ स्थविराऽऽसीत्तु मानश्री, रम्योपदेशदायिनी। तथा मनोहरश्रीस्तु, तथान्या अपिसत्तमाः ॥५२९।। ततो दुष्टज्यरोऽप्यागाद्, गुरुसङ्गचिकीर्पया। फदेदृक्षतरत्नस्प, दर्शन मे कयास्यति ? ॥ ५३० ॥ अधती जरया साध, गाढमीनिं प्रचमतुः। गुम्स्येकनपते, मुदफनामिलन् ग्वलाः ॥ ५३१॥ ने अयोऽपि महादुष्टाः, स्वस्वशक्तिमदीदशन् । मारपीपदानस्न, मुशान्ति नैय भेजिर ।। ५३२॥ यह गुरुयीक दर्शनकी पाहनासे गापियाँ भी आई, उनमें शुद्ध पारिव पालने वाली प्रथनिनी प्रेमपीसी भी IPारमीय उपदेश देनराली म्यगि मानभाजी यही भीराजेन्द्रगुणमवरी। मधुर वाणीसे सदुपदेशदात्री स्थविरा मनोहरपीजी एवं और भी कई उत्तम २माधियाँ थीं ।। ५२९॥ पाद मेरेको का कही इस प्रकारके नररत्नके दर्शन होंग मानो ऐसी गुरु संगतिकी चाहनासे एक ओर दुष्ट ज्वर भी आया । ५३० ॥ फिर धाम और ज्वर ने वृद्धावस्थाकै माथ अतीय प्रेम किया । गुरुश्री अकेले और एक ओर सहर्प ये तीनों दुर्जन एक गोष्ठीकर मिलगये ये ॥ ५३१ ।। अम ये तीनों महादुष्ट अपनी २ शक्तिको दिखाते हुए, प्रनुर औषध रूप दान देनसे भी उन्होंने मुमान्तिका सेवन नहीं किया ॥५३२।। यता-दुष्टानां तु स्थभायोऽयं, परकार्यविनाशनम् । यथा लोके मुयनाणि, नित्यं कृन्तति मूषकः॥५३३ ॥ अगारा अपि धौतास्ते, गहानीरेऽतिनिर्मले। क्षारपिण्डैमहातीक्ष्ण-भों भवन्ति किमुज्ज्यलाः ।। प्रतिघसंस्थमायाज्यं, समाधिक्यन पकिर । ईश्यामप्यवस्थायां, स्यगृत्यं न घसौजही ॥ ५३५ ।। क्योंकि-दुर्जनोंका यही समाव है कि दूसरों के कार्यका विनाश करना, जैसे लोकमें लोगोंके अन्दर कपड़ोंको हमेशा निप्प्रयो. जन पूहा काटा करता है॥५३३, खारे पदार्थों (सायुनादि) से लमें धोये गये कोयले भी क्या कहीं चले मारांश यही है कि-उदनोंने - र तीसेर कमी ...
कानोंमें अमृतक समान मधुर मत्पुरुषोंकी नीति और रीतिको ॥५३॥ firizinema गानि गुरहान TETTER मी पाने नहीगा। ४५. श्रीगंगविलोपनो गुरूपदेगः-- गुममा गि, श्रीगंगोल गया। ন না গাণিল, গমসামশিদ। कर्णगोप गुभाग, गतीनिनिगंगम् । शुमशिक्षागृहं मां, पियंगपिनगदम् ॥५॥ मोहनापगितारं ग, प्रभागिमागम । मदागारं ग नेनारं, माणिदुर्गनियारगम् ॥ ३८ ॥ पोधियीजनिदान पशिवराज्याधिकारिणम् | को नः प्रदाम्यन स्वामिनीग्धमापदेशकम् ॥१.३० यथा मपं विना लोके, नमःस्तोमो न नदयति । जीवाज्ञानान्धकारोऽपि.नोनयनि गुमं.विना ॥२४०॥ यथाऽऽकाशो विना चन्द्र, मन्दिरं दीपकं विना । सेनाध्यक्ष विना मेना, शोभते न नया वयम् ॥१४१।। पूर्वोक्त गुरुश्रीकी अवस्थाको देखकर चतुर्विध श्रीसंघ धर्मतत्व गर्मित मोटी चिन्ता करने लगे ॥ ५३६ ॥ पताने वाले, सच्ची उत्तम २ शिक्षाओंके घर, विवेक Menu
धीराजेन्दगुणमरी।
और विनयको देनेवाले, मोदको जितानेगले, असंख्य अनन्त
जीयोंको तारनेवाले, उराम पुरुषों के आचारको शिखानेवाले,
प्राणियोंकी नरक तियंचादि जो कुगति उसको निवारण
फरानेवाले, सम्पयत्व रूप पीज पंदा होने के कारण और
मोक्षरूप राज्य को दिलानेवाले, हे स्वामिन् ! आप सहरुके
मिराप इस प्रकार का धमोरदेश अब हमको कौन देगा?
॥ ५३७-५३९ ।। जैसे संमारमें सूर्य के सिवाय अन्धकारका
समूह दर नहीं होता, धैरोही गुरुके बिना प्राणियोंका अमान
रूप तिमिरका भी विनाश नहीं होता ॥ ५४० ॥ जिम प्रकार
चन्द्रमा के पिना गगनमण्डल, दीपक विना मन्दिर, सेना-
पति के बिना लकर, शोमा नहीं पाता, उसी प्रकार गुरुदेव!
आप बिना हम शोभित नहीं होते ॥ ५४१ ।।
निर्भीकाः किल निशा-स्तथा कुमतिदस्यवः ।
पलपन्तो भविष्यन्ति, फीतीफिनिशाटनाः।।५४२॥
गुरो ! करसंघमन्देहान, मतियाफ्यहरिप्यति ।
श्रुत्वयं संघयिजमि, गुम्स्संघमयोगत
श्रीसंघ ! भयता नेय, चिन्ता कार्या दिमत्तनोः।
एष धर्मः शरीरस्य, क्षीणपुष्टवादिकात्मकः ।। ५४४ ।।
अशुचिस्यानमत्येतद्, पहन्यस्मिन् प्रणालपत् ।
नयद्वाराणिनित्यं धे, माले कालेऽस्ति गत्यरम् ॥५४५।।
१४२ श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। चलिप्यति सुरीत्यैव, वर्धमानस्य शासनम् । एकविंशसम्राब्दी-मिति शास्त्रेषु भाषितम् ॥११॥ संघमित्थं सुसन्तोष्य, गुरुराजो व्यधान्वितः। अर्हचापं जपनस्था-त्सद्विचारे समाधिना ॥ ५५॥ जय गुरुश्री बोले ऐमा करना मेरे अधीन नहीं अन्तिम तीर्थंकर श्रीमहावीरस्सामीकी व्यवस्थाको याद पदि इस विषयमें सौधर्मेन्द्रकी वाणी भी निष्फल होगई। मेरी कौन गिनती है ? ॥ ५५ ॥ फिर मेरे पी संग गदपदेश देनेवाले शिष्य है-जो यथायोग्य धर्मकर्म के मार पहन करने के लिये ममर्थ होंगे ॥ ५५२ ।। श्रीमानमा का मीन हजार वर्ष गुरीतिक माध गागन पहना ही ऐगा गामि भी कहा ॥ ५५३ ॥ इस प्रकार का गुन गुरुगन श्रीर्मयको अन्डी न मनोदेकर जित दरका नाम जाते हुए गमाधिमे उत्तमरियार रहे।५५१॥ १६-शिष्यमुशिक्षा, रामा' टपादिकाग मामा-मिरणं भो! नाम्निमपिश्चागो, ५ गनियमांगालि मगमगीन माग गरा, मानिारिया,., .
.
धीराजेन्दगुणमयी।
१४३
निजामोदारकायोऽपि, विधेयो टिमुयत्नतः।
एकीभूय मिथास्थ्य, मम्मत्या महमक्षा 1५५८ ॥
पश्रिमत्ममाचार्या, घर्तिमगं मुभायनः ।
पहुंध स्थगिप्पाणां, शिक्षा पत्ताः गुघानाया०५९।।
पाद गुरुथीन अपना आयु गमीप आया गमझकर इस
प्रसार माधुओंको उपदेश दिया-अन्नयापिओ ! अप
मेरे शरीरका भरीमा नहीं है, इस विषय पचन
मैंने तुमको पहिलग ही कह दिये हैं ।। ५५६ ॥ पाने
मघ-अमल पदम माजुम मंग आदि मय तक नशे,
पार इन्द्रियोंक २३ विपण, पाप्रकारचे प्रोधादि काग,
पाय निद्राएँ, और चार प्रकारको विकथाएँ ये पार प्रमाद
पर्जिन पर ही पत्नी सान्नि-क्षमा, माय-फोमना,
आजय-परलना, मुक्ति-निलोभना, मप, गंगम, गाय,
श्रीम-द्रम्प भावगे पवित्र, अकिंचन-परिग्रह पनि और
प्रवर्ग पालन करना, या प्रकार माधुधर्म पुफ्त चारित्र
और उसकी पापगमिति सीन गुतिकप प्रषन माना
पालन करने में हमेशा महान् उपाय करने पना 11 ५५६ ।।
शिजो मंग फनप्प पा यह मैंने मेरी शक्ति भूध
पार पाँमाया, अब सही हम लोगों को भी उनम यग्नामे
शिनवागनकी उनि फरना चाहिये ।। ५५७ ॥ ही
मपानमे अपने भाग्मादार कार्य भी करने रहना, गर्दन
पररपरमें सुगंगे एक दिलो पर मना ।। ५५८। और
याक्योंसे अतीव वारंवार प्रेरणा करना वह प्रविचोदना
मुखेनानशने स्थित्या, किपद्दिनानि सुपती ॥२५९०
पात्र स्थान्नेबिले जीये, समभायं सुधारपन् ॥१९॥
श्रीराजेन्द्रगुणमअरी।
करना वह वारणा, इन दोनोंके ठीक आचरण नहीं होने पर
अति प्रमादी शिष्यको धर्मपन्य पर चलाने के लिये जाति
कुलोदाहरण पूर्वक सोपालंम प्रेरणा करना वह चोदना और
पूर्वोक्त उन दोनों पातीमें पारम्बार भूल करने पर तुई
और तेरे सुकुल सुजन्म आदिको धिकार है इत्यादि का
कहलाती है ।। ५६१ ॥ मैंने इन चार सुशिक्षाओंके जरि
अथवा अनुपयोगसे यदि तुम लोगोंकी आत्मा दुखाई हो तो
उस मेरे अपराध को तुम सभी क्षमना ॥ ५६२ ।। फिर इसी
त्यक्त्वौषधोपचाराणि, कृत्वैवं क्षामणां समैः ।
सच्छरणानि पत्यारि, गृहीत्वैयोचितान्यसौ ॥१६३५
दत्या संयमदोषाणां, मिथ्यादुप्यतमादरात् ।
जग्राहाऽनशनं जैना-गमरीत्या ममाधिना ॥२६४।।
लोफेन्याचापंर्योप-मुपकारी महामुधीः ।
स्वच्छकीर्ति मुविस्तीर्य, ज्ञानध्यानादिसंपमः।
पिनष्टं शमवंद, स्पर्गकेयल्पमापकम् ।
तया स्परयेट निर्मा, गुपेनाहिस्त्पमेगा|१६
गुर्गपहरनमय, माम्यां शुचिपोषरे ।
श्रीमद्विजयराजेन्द्र-गीगोशमगारियम् ॥ १८ ॥
भीराजेन्द्रगुणमवरी। सजप गुरुपीने [८४ लक्ष जीरयोनियों के साथ भी सम. तखामणा कर शरीर संपन्यो औषध पगरह कुल उपायों को छोड़कर अरिहन्तादिकोंक चार उत्तम शरणा ग्रहण कर और चारित्रमें लगे हुए दोपोंका सादर मिथ्पादकत देकर जैन- मिदान्तोंकी मादा पूर्वक सुख-समाधिसे अनशन [संपारा] प्राण किया ॥५६३ ॥ ५६४ ।। वे गुरुपी संसारमें शुद्ध महायवपारी, जीयोंके महोपकारी, महामुद्धिशाली, यथार्थ आचार्यश्रेष्ठ, कतिपय दिन पर्यन्त सुरपसे अनशन में स्थिर रह कर अपने श्रेष्ठतर ज्ञान प्यान तपस्या परोपकार और विशुद्ध चारित्र पालन आदि मद्गुणों से लोक में अति निर्मल फोति फैला फर और आत्मा में सभी जीवों पर सममाष रस्ते हुए उसे सर्प मुख पूर्वक अपनी केली (कावली) को छोड़ता है, मेही वर्ग मोक्षका साधन रूप तपा मांमारिक सभी मुखों का दाता तथापि विनाशलील स्वकीय शरीर का त्याग कर जैनाचार्यधुरन्धर-श्रीमदिजयराजेन्द्ररी अरजी महाराज संवत् १९६३ पौषसुदि ७ के रोज स्वामी हुए ।। ५६५॥ ५६६ ।। ५६७ ॥ ५६८।। ५७-गुरुनिर्वाणोत्सवस्तत्र संघभक्तिच- पटिष्टग्रामतःो, सबैकण्ठीति कारिता। चिनैः कोशेयवतमा, समिता परसोषिकैः ॥ ५६९ ।।
धीराजेन्द्रगुणमारी। रूप्यपत्र प्रतिस्थाने, मन्जुलस्वर्णतन्तुभिः । मुक्तायिद्रुममालाभी, रत्नोपर्थिविधस्तथा।। ५७० ।। मंघेनयं गुरोर्भरत्या, रम्यरम्यसुयस्तुभिः । देयपिमानतुल्यैपा, मुदा साक्षादलता ॥ ५९॥ अतिशय गतर गांर सुनारों द्वारा प्रथम उत्तम पाण्ठी पनगाई, पीछे उग पर नाना प्रकारक रेग्मी भीनमाप आदिक योगे गुन्दर दणिों के जरिये मजार कमाई ॥ ५२९ ॥ थान स्थान पर मादी पगो य गुन्दा गाना नाग और मोनी गियों की मालागोगे यही भोर प्रकारों के गुणोग गर्ग श्रीगंगने गुरभी की मलिग अली २ मातुओंग प्रत्यक्ष देगिमान गा. अनि मुगामिनटी गजमाई ॥ ५७० ॥ ५७१ ॥ প্রানপিসা, সিনাদিন। मनियमागितापमा-गनेनातिना माता गगन, IITin गये। নিসিপানি, ন্যাবাস। ?? भगम्मिन T.मी.यागा, IT नीति रोगपवा-गा- पीनाम: 0:11 मामा-गर, ISHITALI भामा, श्रीनगदिमा ५५
ETः सुसंघाना,-मागच्छन्नतिशीघ्रतः ।
हम्परैरेता, भ्रामपमग्विले पुरे
क पूर्वक श्रीसंघने गुगंधदार चन्दन, वराम, कपूर,
गम २ वस्तुओंगे लेपन किया हुआ माधुके पेशयुक्त
। जलसे अभिषेक कराये गये गुरुश्रीके शरीरको
-ठीमें पागममे स्थापन किया ।। ५७२।। उपरोक्त-
गोत्मनमें मरदारपुरकी छावणीने एवं पारानरेशकी
पागनगरीगे महर्ष शीघ्र वेण्डयाजे मंगवाए गये ।।
नमे हो उम उन्मवमें फूकमी, पाग, आलीराजपुर,
दोद, सायुग, पारा, टोडा, गगनोद, सकनावदा,
रागापुर, रंभापुर, धामणदा, दशाई, यदनगर, लेडगाम
गाय नगरोंग गुरुनिर्माण गुनने ही अति शीघ्रत्या
हजारों श्रीसंघ भाये और उम येण्टीकी पड़ ही
समारोहक गाय सारनगर पुमान हुए।।५७४-५७६॥
यंगुरोनाम्नः, श्रीगंधास्पसमुत्थितः ।
स्ना गीनया, रोदमी मुग्वरागिने ॥१७॥
जारममा संघो, राजदुगांद द्विमीलम् ।
मोदनापे,मुभूमी तामतिपत् ।। ५७८ ॥
ऽस्मिन् गुरोमगार्ग, मंगो राजगरपथ ।
इनगरपापि, लेभे लामं विशेषतः ॥२७॥
-re जय जय शन्दोंसे एवं गुरुगुण गायन और अनेक तरइक पाडा तस्याश्वोपरि सद्भाव-रेवमन्येऽपि चक्रिरे ॥ ५॥ उस समय श्रीसंपके मुखसे पैदा हुए गुरुभीके ना ऑफ शब्दोंसे जमीन आसमान तो मानो वाचालीरी और गगनमण्डल एकशब्दमय ही होगये थे।५७७ उम भीसंपने शहर राजगढसे दो माइल पर लेजाकर मोहन की।। ५७८ ॥इम मौकप येण्ठी पर गुरुमक्किम राम के और पानगर के श्रीसंपने पहत ही लाम लिपा जोर- मजास्पिये उछाले. एवं उसम मायगे अन्यान्य मंपन भी गुरुमतिका लाम लिया ।। ५७९ ॥ ५८." पक मंगोनिर्मकारमानुतागुEumpt श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। रूप्याणां च सहस्राणि, मुदोदच्छालयत्ता। होगये हो अर्थात् जयगानवाजिनादिकी ध्वनियोंसे भूभा गेला नामक उत्तम तीर्थकी भूमि पर उस पांठी को म्या पवनः धिणागा, कगगुरफेगरे । कस्तुदेवायरि-भूरिय सुगन्धिान 12t पमिशा, या गहतरातो। "जिनेन्द्रांका-विरामवहारगः। . .II ,मागमतमम || राणानेगा, भावना गमा। I'.", गनाम्ना मानिय ...
मा पचाताप सहित भीपोशी के साथ अग्निसंस्कार शिपा ॥ ५८१ ॥५८९ ॥ हरी कार में जिनपर भगवान के को हुए लिपप र मार्ग में पतीपाले भीसपने तोकपाश के प्यादि फेसिपे मान पिपा पाक-अप. पाठ में जिधर भगवान या प्रार्थना दकि- भगा। सीपमें ( 4 फरने पर या गापागणा॥८॥ महाराज पं. गुणों को पार करने लगाएका ल गान ए र भरपल गए नधी पगंधाला माए ।।५८ ॥ निरयोपदेशो गुरुगृतिस्थापन ग-- गयो, धीमान पाषणात । sinान, गामातीपरामि.. गणहारी, पाणीनपिपंगा अवारिपा,अपाजीवाणकामना मेवागिनोगगणामा বিমানখালিশা धीराजेन्द्रगुणमारी। रूप्याणां च सहस्राणि, मुदोदच्छालपत्तदा । तस्पाक्षोपरि सद्भावे-रेयमन्येऽपि घफिरे ।। ५८० ॥ उस समय श्रीसंघके मुखसे पैदा हुए गुरुपीक नामके जय जय शन्दोंसे एवं गुरुगुण गायन और अनेक तरह के पाजा. ऑक शन्दोंसे जमीन आसमान तो मानो पाचाल ही नहीं होगये हों अर्थात् जयगानयाजिनादिकी पनियोंसे भूमण्डल और गगनमण्डल एक शन्दमय ही होगये थे। ५७७॥म प्रकार उग धीरांघने शहर राजगढसे दो माइल पर लेजाकर मोहन गेड़ा नामक उराम सीर्षकी भूमि पर उग येठी को म्यापन फी ।। ५७८ ॥ इस मौकेप यहुण्ठी पर गुरुमक्ति में राजगा के और पड़नगर के श्रीगंधने पहुत ही लाम लिया जो कि- महर्ष हजारो कपये उछाले. एवं उगम मागे अस्पान्य भी गंपने भी गुरुमतिका लाम लिया ॥ ५७९ ॥ ५८.।। गन्दनः एतगिरणापा, कांगगुरूकंग। कम्यदायर्यादि-गोरेयं गुगन्धिभिः ॥५४॥ पभितभा, कृपल्या गाजतन। न मंगाग्निगंकार, मानुताप राममः।.५८२॥ ন নিন- নিষেধ। मालामादप- परमानम ॥'.asp म्मान गुरागानेपा, भाषा मम । शर्मनामा गमागाती, गमाग्न मानिय श्रीराजेन्द्रगुणमजरी। चन्दनसे रपी हुई चिता में कपूर, अगर, केमर, चन्दन, कस्तूरी. देवदारु, आदि सुगन्धित पदार्थों से एवं बहुत से घृतके पड़ों से शोकमय पचाताप सहित श्रीसंघने वैकुण्ठी के साथ गुरुशरीरका अग्निसंस्कार किया ॥ ५८१ ॥५८२ ॥ तद- नन्तर तीनों ही काल में जिनेवर भगवान् के कहे हुए निमय और व्यवहार मार्ग में चलनेवाले श्रीसंघने लोक मर्यादा के आचार वश द्रव्यशुद्धि के लिये स्नान किया। क्योंकि-'जय- बीयराय' के पाठ में जिनपर भगवान से हमेशा प्रार्थना करने में आती है कि-हे मगवन् ! मुझ से लोक में विरुद्ध [अयोग्य] कार्य करने का त्याग पने ऐसा कहा गया है।५८३॥ उसके पाद गुरुमहाराज के गुणों को याद करते हुए मारे संमार को विनाशशील मानने हुए व अमूल्य रत्न को गमाये हुए पुरुष के ममान श्रीसंघ धर्मशाला में आए ॥५८४ ॥ ४८-अनित्योपदेशो गुरुमूर्तिस्थापनं च- श्रीदीपविजयोऽयं, धीमान संघमपोधयत् । हन्ताऽनेनायि!कालेन, जग्धास्तीधारा अपि ॥५. "तित्थपरा गणहारी,सुरयइणो पकिकेसवा र कालेणय अपहरिया, अपरजीयाण का पत्ता।' ऐ पातालनिवासिनोऽसुरगणा ये ये श्रीगजेन्द्रगुणमारी। मोधर्मादिमुरालये मुग्गणा सेनापि वैमानिका- म्नेमऽपि तान्नयासमवगा गच्छलिकिंगोयने।। उसके बाद मुयुदिगाली श्रीमदीपविजयजी महागजने इस प्रकार श्रीसंघको अनित्यताका प्रतियोघ दिया, है श्रीसंघ ! बड़े ही पेदकी बात है कि-इस दुष्ट यमराजने जिनेश्वरोंको भी खा लिये ॥५८५|| कहा भी है कि-तीर्थकर, गणधर, इन्द्र, चक्रवर्ती, वासुदेव और बलव इन महोनम पुरुपोंको भी इस कालने ग्वालिये तो अन्य जीवोंकी यात ही क्या है ? कुछ नहीं ।। ५८६ ।। पाताल लोकमें वमने वाले अमुरनिकाय आदि दश प्रकारके दंव, यथेच्छ रमण- शील व्यन्तर और वाणव्यन्तर ये मोलह प्रकारके देव, लोकमें उद्योत करने वाले सूर्य, चन्द्रमाटि नारा पर्यन्त ज्योतिपी देव और सौधर्मादि देवलोकमें निवास करनेवाले वैमानिक देव, ये सभी सुग्मसुदाय परवशतामें होते हुए यमराजकी मुखरूप जलभंवरीके ग्वद्रुमें प्रवेश करते हैं तो दूसरोंकी चिन्ता करनेसे क्या है ? कुछ भी नहीं ।। ५८७ ॥ नोविद्या न च भैपर्जन च पिता नोवान्धवानो मुता, नाभीष्टा कुलदेवता न जननी नेहानुबन्धान्विताः । नार्थों न स्वजनो न वा परिजनः शारीरिकं नो बलं, नो शक्तास्त्रुटितं सुराऽसुरवराः सन्धातुमायुर्धवम् धीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। मोमिनि पण्डिताः कुर्यु-रभुपातं च मध्यमाः। अधमाम शिरोधानं, शोके धर्म विपेकिनः ॥५८९॥ मारगर्भमिमं याफ्य, श्रुत्वा जहाच्छुचम् । आगमोक्तिविधानेन, विदधे देवयन्दनम् ॥ ५९० ।। संमारमें तरह नरहकी विद्याएं, औषधियों अति स्नेहवाले मा पाप, पन्धुगण, लड़के, स्ववॉछिन कुल देव देवियों, पहु तमा घरमें धन, कुटुम्प परिवारकम्पजन लोक, शरीर संबन्धी पराकम, बमानिस जातिके देय और असुरनिकायादिक देव, एवं इनके इन्द्र भी, टूटे हुए आयुप्पको जोड़नेके लिये कभी ममर्थ नहीं हो मकने है।। ५८८॥ शोक आने पर पापमे डरने वाले और आत्माको दुर्गनिसे पचाने वाले विद्वान लोग फक्त ॐ मात्र ही पोलने हैं, मध्यम कोटीके लोग औखोंमे ऑम् डालने है, अधम लोग माथा फोड़ते एवं छाती भी फटते हैं, और विवेक पाले शोक निवारणार्य उमय लोको हितकारी धर्मका ही मेवन करते हैं॥५८९ ।। मनिधी मार से भरे हुए वचनोंको सुनकर मारे संघने निरर्थक शोक संतापको छोड़ दिया और जिनागमों में कहे हुए विधिविधानसे सत्तीर्थरूप श्रीवर्धमानस्वामीके जिनालय देववन्दन किये ॥ ५९० ॥ चतुर्षिधस्ततः संघो, भपौदास्यमुपैपिवान् । अधीपन्नेकोनास्तं, स्वस्वस्थान उपाययो ।। ५९१ १५४ धीराजेन्द्रगुणमअरी। भय दीनादिकान् लोकान, घान्यवनादिकैस्तदा । अतोपययादयोऽसी, जैनशासनफीर्तये ॥ ५९२ ॥ विवृदये घ धर्मस्य, गुरुदेवमभक्तये । विदधे शासनोन्नत्यै, श्रीसंघोऽष्टाहिकोत्सवम् ।५९३॥ यानिश्चयानुफलेन, यहिसंस्कारभूतले । मृदुस्निग्धैः सितनाव-रकारिध्यानमन्दिरम् ।।२९४॥ परिऽस्मिन् गुरोगहे, सहाऽअनमतिष्ठया । कीभूतोऽन्यसंघोऽपि, दिनाष्टायधिकोत्सवैः॥२१५।। स्यपगुमराजम्य, मजनस्थान्तकर्पिणीम् । परीयमी प्रतिच्छायां, श्रीसंघोऽस्थापयन्मुदा॥२०३।। मनियन ममम्यां, पोपशुगम्य मर्यनः । सहयगः ममागान्नि, पानिकास्तु विक्षगा ॥१७॥ तदनन्तर पघि धीमय मंगारकी उदासीनताफा पिचार एवं एक गिन उन मुगुणी गुरुथीको याद करने हुए अपने २ ध्यान पर पांग ।। ५९४ ॥ बाट कृपालु श्रीमंधने जननागनकी महिमा के लिये दीन गर्गव अन्य सू निगपार गेगी योगद जी की प्रम काम और पशुत्रांनो गारा पानी पारिंग अति गर हिये ।। ५९२ ॥ शिगुरकी माप, सिनामनी इनिराम, पतं नर्मीकिसिंधीपन महान.
भापदगुजारी। अष्टाहिक महोत्सव भी किया ।५९॥ और संपके किये हुए निषयानुसार मोइनसेदातीर्पक अन्दर ही अधिकारकी जगा पर कोमल गिरने भारसोपत जानिके पापागोंसे गुरु समाधि मंदिर पनवापा ।। ५९४ ।। गुरुभी के इन गुन्दर पानमंदिर में अत्यन्त महां समाविका द्वारा इरुडे हुए पर प्रामक धीमंप माहित यहाँ के भीसंपने आठ दिन महोत्सर पूर्वक उत्तम असनसलामा प्रतिष्ठा के माप दिवंगत नापा श्रीमतिसराजेन्द्र भाजी महाराज की मसन लोगों के चिपको आरदिने पाली महोतम मनोहर मूर्ति रोम्पापन श्री ॥५९५॥ ५९६ ॥ पॉपर रमाल पोप गदि महमी और पंपारिक पूर्णिमाके रोज पारों ओरमे गुरुदेव दसनी पारी में पात्री लोग आते है॥५९७॥ १९-फलसिद्धपा गुरुपिम्पार्चा सदमे तगुणोरकीर्तनं च- सार्पमिलिपवा, माया भरपा ममे। सागर भो ! निशाना, मामान्यरcिr एमोरे गरोदे प. कृपरपजापुरे । भारादिपुरेप्येवं, परपन्नं गुरमनपा ५९:।
श्रीराजेन्द्रगुणमतरी। वाचकगण ! मन्दसोर, खाचरोद, कूकसी, जावरा, लक्ष्मणि-तीर्थ, आहोर, खरसोद, दशाई, थराद, निम्बाहेड़ा, राजगढ़, रींगनोद, बड़नगर, सियाणा, बागरा, हरजी आदि गाँव नगरों में बड़ी ही आस्था पूर्वक महोत्मत्र करते हुए श्रापक वर्ग एवं अन्य दर्शनीय लोग भी अपने २ कार्यकी सिद्धिका पण [पोलमा] वोलकर गुरुराजकी मूर्तियों को पूज रहे हैं।॥ ५९८ ।। ५९९ ।। पूमनादर्शनाद् भत्तया, गुरुमूर्तः स्तुतेः किल । जपनात्तजनानांग, मिद्धयन्ति स्पेष्ठमिद्धयः ॥३०० त भायगन्त्येय, लोकाः मर्यत्र भायनाम् । मदीपगद्गुणग्राम, कीर्तयन्तः स्तुयनि ये॥३०॥ पार पसरत्नं तु, मयंमिमहात्मनाम् । फननिद्रक्षित शुद्धं, व्यागय परं गुरो ! ॥ ३०२ ।। निशंपादारपावादीन्, गागरगं पिना । भारपिण्डंग यापु, म्योपयोगे न निषे॥ ६०३ ॥ नियंग मनिक गाय गुरमति की पूजा, दान, मनुनि और गुम्कं. नाममा का कारण उन मांगों की मांटिसमितियां मिददोही ॥६.. गरजगाउन गुरु मनियों के प्राग ने लोग माना माने, गुममा गई, उन गुणों क मागही बीना का एति रा॥ ६.१॥ वा मुनिपपीरिमी पांडे भीपजेन्द्रगुणमरी। महात्मा लोगोंके प्रत रूप रन वल्लम हैं पाने सर्वथा प्राणा- तिपातका त्याग, सर्वपा ट्रेट पोलनेका त्याग, सर्वपा पोरीका त्याग, गर्यथा नारी संगतिका त्याग और गधा धन गंपर् का त्याग रपना, ये पांचों वालम हैं। लेकिन गुरुदेव ! आप जैसे किसी विरले ही मत्पुरपने उन महावन प गन्नोंकी शुद्ध प्रकारसे रक्षा की है।। ६०२ ॥ निदोष आहारपानी १ शय्या-याने विधानेके लिये कम्पलादि, २ परा, ३ और पात्र ४ चारों दोपहिन प्रहण करना, और पात्र १, पाप्रपन्धन- जो पराकी पौराणी झोली २, पाग्यापन-गप उपकरणको रवनेक वास्ने फम्पसका १ खण्ड ३, पापकंगरिया-पात्रादि पूंजनेक लिपे छोटी परपली-पूंजणी ४, पहला-गांधी जाने के समय पानों पर दक्नेि बाम्ने मीन अश्या पनि पयों के पण्ड ५, जसाण-पार पीटगेका पोकोण पग ६. गोलछक पायोको ऊपर और नीगंगे मजपूत राय माग्न फरपतफ २ टुकदे ७, ये मातो हो पानियोग पाहाने हैं।नया दो कपड़े खतरे ८-९, जनवरी १ मारपल १०, रजोहरण-धर्मध्वज ११, यस्यशिका १२, मार-गरपात्र पिए १३, और घोलपट्टा १५, उपकरणोफ पिपाप अधिकतर कपड़े धोने में अपारण श्रीराजेन्द्रगुणाबरी। यतिस्त्यागी मुनियोंगी, महात्मा माधुरुच्यते सुचिह्नः मेय भो! धर्म-समाजोद्वारकोऽपिच प्रतिवर्षे चतुर्मास्या-मेकान्नरोपवामकैः । पठैः प्रतिचतुर्मास्यां, दीपावल्यां तथैव च ।। आचाम्लकाशनार्यः, पदपर्वतिथिपु स्फुटम् दशम्यां वार्षिके चापि, सत्पर्वणि सदाऽष्टमः । तपोभिश्चदृशैः सङ्गिः, श्रद्धया स्वात्मनिश्चित प्रायेणाऽऽराधनां चक्रे, सत्तिथीनां सहाऽऽदरैः। वाचकवृन्द ! इन सुन्दर लक्षणोंसे जो युक्त है वह त्यागी, मुनि, योगी, महात्मा, माधु, और जैन जैनसमाजके उद्धार करने वाले हो सकते हैं ॥६०४॥ चौमासमें दो मास तक एकान्तर उपवास करने, चौमासा की चौदश पूनम और दिवालीके रोज छ? करने, निरन्तर छः पर्वतिथिकी तिथिओंमें एवं दिन भी आंपिल एकाशनादिकों और अट्ठम तपसे, अविश्रद्धा पूर्वक अपने आत्माके निश्चयों के इस प्रकारके उत्तम तपोंसे उक्त तिथियोंकी सादर ३ आराधना की ६०५-६०६-६०७॥ तपोभिर्वायुवेगचा-प्रतिपद्धविहारकैः । ससानध्यानमौनाचैः, प्रत्यक्षानुभवैः कृतः। . N . Wrta धीराजेन्दगुणभारी। सर्या श्रेष्यत्तान्त-महत्पस्मिन कलावपि । पूर्वकालिकसूरीणा-मिहयायमदुमः ॥६०१ ।। अनेक तरहकी तपस्याओं, पवन गतिके समान अप्रतिबद्ध विहारों और प्रत्यक्ष अनुभव किये गये महोत्तम शान भ्यान मौनादि सर प्रकारके अष्ठ चान्तोंसे इस महान कलियुगमें भी प्राचीन काल के आपोंके समान ये गुरुदेव हुए ।। ६०८-६०९ ॥ ५० श्रीसोधर्मबृहत्तपोगच्छीय-गुरुपहावली- शासनेशो महावीरः, सुधर्मस्वाम्यभूततः। जम्बूस्वामी तु तत्पर, प्रभवस्याम्पतःपरम् ॥६१०१ ततः शय्यंभवस्वामी, यशोभद्रोऽभपद् युधः । पढेऽभूनां च सूरी हो, संभूतिषिजयोग्रजः ॥६११॥ श्रीजिनशासनके अधिपति पौवीम तीर्थंकर श्रीमहावीर- स्वामीके दाद- ५ भोपशोभामाजी १ भीमुधर्मस्वामीजी २ श्रीशम्पामीजी ३ भीमभस्वामीजी ६१०१ ५ धीशयमपरशमीजी ६४ीसंभूतिविजयजी ६११ बीमाहवामीजी E धीरानेत्रगुणमरी। रंगमी श्रीभद्रपाहुभ, स्वाम्गासी भूलभद्रक आर्गमहागिरिविदा-मार्गः मुंहस्तिकोनिया भीमगधिगरिम, सुरिस गुमति पुनमः श्रीनिरीगो, निरिहागणी ॥ १॥ गतिमिरगिरिभासीपसगामी महामारी भाषा गगनात, गद्रनिनित || गानाति नापानीभार। Hirituी, पानी सीमानामगो, मीगंतिमपीना। भीभदमानमा ॥ .ingin Timinaten " भी antet . .
धीराजेन्द्रगुतमरी।
विधमहरिरानन्दी, सूरीशो नौनिहकः ।
श्रीमन्ममुद्रसरिय, मानदेवोऽतिपंडिनः ॥६१७ ॥
विवुधममसूरिस्तु, जयानन्दस दोपजित् ।
अभद्दपिप्रभागापों, पेशोदेयोऽनिकीर्तिभाक् ॥६१८॥
श्रीमान प्रयुगपूरिस्तु, मानदेयो महाकृती।
पिमलमन्द्रसूरीशा, रिरुयोतनस्तथा ॥ ६१९ ।।
सर्वदेवाभिधाचार्यो, देसूरिमहामनिः ।
सर्वदयो महापार्यो, यशोभद्रस्तथा घुधः ॥ ६२० ।।
श्रीनेमिन्द्रसूरिस्तु, मुनिन्द्रो मुनीश्वरः।
आगाऽजिनदेयस्तु, जसरियान्वितः ॥ २१ ॥
२४ भाविकामरिकी
३४ श्रीविमलचन्द्रप्रिती
२५ मीनरनिहरिकी ३५ भारोतनरिजी।६१९१
२६ भीममुद्रमरिती ५६ भीसर्वदेवरिती
२७ भीमानदेवरिजी ६१५ ३७ भोईरसूरिजी
२८ श्रीरियुधाममूरिजी ३८ भोसर्वदेवमूरिती
२९ भीजयानन्दमूरिजी
श्रीगोमदनिधी ६२०
२० भीररिसमरिकी
भीनेमियन्द्रसरिती
३१ भादशदेवमूरिजी ६१८ ४० भीमुनिन्द्ररिती
३२ मीरशुनरिसी ४१ पीजिददेवजी
३३ भीमानदेवमूरिधी ४२ मीडयमूरिती ॥२१॥
Uriगुमा श्रीमम्मोमप्रमाणागों, मणिग्वाहयोडारः। श्रीगगन्द्र मुरिस्तु, श्रीदेवेन्द्रयगानु मे ॥ ३२२॥ विगानन्दोऽपरःसुरि-गमगोप गणेभरः। श्रीसोमप्रभमूरिस्तु, श्रीमामनिलको युधः ॥ ३२३॥ देयमुन्दरमत्सुरि-पीयरः माममुन्दरः। मुनिसुन्दर आचार्यो, रत्नोग्वरपण्डितः ॥ ३२४ ॥ लक्ष्मीसागरसूरिस्तु, मुमैतिसाघुसबुधः। हेमविमलसूरि, आनन्दविमलो बुधः विजयंदानसूरीशः, श्रीहीर विजयस्सुधीः । सूरिविजयसेनोऽभू-द्विजयदेवकोविदः ॥ ६२६॥ श्रीमोमप्रभमूरिजी ५१ श्रीमुनिसुन्दरसूरिजी श्रीमणिरत्नमरिजी ५२ श्रीरत्रशेखरसूरिजी ६२१ ४४ श्रीजगधन्द्रसूरिजी ५३ श्रीलक्ष्मीसागररिजी श्रीदेवेन्द्रसूरिजी ।६२२॥ ४५ श्रीविद्यानन्दसूरिजी ४६ ॥ ३२५॥ .. my Or -- शीराजेन्दगुपमअरी। मिर्जयसिंहरिस्त्या-भार्यः श्रीविजयममः। विजयरत्नसूरिस्तु, क्षमासूरिस्तु धीधनः ॥ ६२७ ।। सरिपिडपदेवेन्द्रः, कल्याणसरिरात्मपित् । प्रमोदारपस्तु तत्पर, सूरेस्तु गुणभूपितः ॥ ६२८ ।। ६१ भीषिजयसिंहमूरिजी ६५ भीषियोपेन्द्र रिखी ६२ श्रीविनयप्रभसूरिजी ६६ भीविपकल्पागभिजी ६३ भीपियरबसूरिजी ६५ भीविभयप्रमोरसूरिली ६४ श्रीविजयासमारिजी ६२७-६२८॥ नन्दतादध सद्राजिः, सूरीणामित्वमापतौ ॥ जिनादेशमत्तानां, श्रीपरिजिनशासने ॥ ६२९ ॥ तभक्तानां सदा पैपा, कल्पयालीप देहिनाम् । धर्ममाएत्युपदेशेन, चिन्तितार्थप्रदापिनी ॥६३० ॥ इसी प्रकार वर्षमान जिनेश्वर-श्रीमहारस्वामी मामनमें आगामिक कालमें भी जिनेन्द्र भगवानकी प्राज्ञामें चलनेवाले आचार्योफी उधम घेणी प्रतिदिन पदिको प्राप्त हो और यह पट्टालि उन आपापोंके मक्त प्राणियों के हमेशा पर्मालिक उपदेश द्वारा कल्पवेलके समान उनके अतिशय मनोटिन मनोरयों को पूर्ण करने वाली हो ॥६२९-६३० ॥
धीराजेयारी।
५१-प्रशस्ति-
राहणनिधि महापाणी,
र विपोनिरसारिलिनीगा।
imi Tी.
मे गारगोन
IMAnानातामा पानिभिः ।
rituali, Trimintrie ॥
ri Tae ले।
गा, माना।
11. HIT arm
Tumfuith गदी int
AII.11111
in shim RL , Rो
14 at:4151111111
,
1
.
धीराजेन्द्रगुणमअरी। फराए ऐसे महोपकारी गुरुदेव गदैव मेरे अन्तःकरण में पसते है ।। ६३१-६३२ ।। समोप्रति पापियां जिनशासनस्य, सझापणेन सुजनोपयति व्यत्त । दुर्यादिफुशरफुदर्पहरेकसिंह- स्तत्परमपडनकरो धर्मगन्द्रसूरिः ॥ ६३४॥ प्रश्नोत्तरतरंगय, मांसभक्षणपारफम् । श्रीजनकल्पवृक्षरतु, शीलसुन्दर्ग-रामफम् ।। ६३५ ।। आतुर्यस्तुतिनिर्णय-शंकोदारो महोत्तरम् । शाखापेपमनेफानि, शतानि सुधियाऽमुना।। ६३६ ॥ उन श्रीमद्विजयराजेन्द्रयरिजी महाराजके पाटको मुशो- मित करने वाले फलिफालसिद्धान्तशिरोमणि-घेवाम्मरजेना चार्य श्रीमद्विजयधनानन्द्रयरिजी महाराज हुए, जिन्दोंने नाना प्रफारसे जिनशामनकी उपनि फी, उधम प्यास्पानों द्वारा ম মাগি থকাৰ যি জীং হ্রংগা হাবিক अकारको नए फरनेमें सिंहके ममान हुए और प्रक्षामृत. प्रमोपरतरंग १, जनांसमवणनिषेध २, जेनफल्प३, शीलगुन्दरीराम ४, पतुर्थस्तुतिनिर्णयकोदार दूसरा नाम 'पार्थस्तुतियुक्तिनिर्णपदनाठार' भी है ५, बनविषया- पुनर्लग्ननिय ६, प्रमोगरमालिका ७, ₹टकनन्दरामममस. इन और प्रिस्तुतिस्माकर ९ इत्यादि प्रन्यों जिनमें .
॥६३८॥ श्रीराजेन्द्रगुणमअरी। कईएक ऐतिहासिक, प्रश्नोत्तरात्मक, वैराग्यरसोत्पादक चर्चात्मक और संगीतरसका अपूर्वानन्द देनेवाले भी हैं, बुद्धिमानी के साथ गुरुश्रीने इस प्रकार अनेक ग्रन्थ बनाये हैं ॥ ६३४-६३६ ॥ मार्गशीर्षसितीष्टम्यां, प्रियालाधो जनबजे । लघुदीक्षागुरुर्मेऽभूद्, भीनमाले महोत्सवैः ॥६३७॥ दिनक्षपाऽऽश्रमेणैव, परोपकारिणा मुदा । साधुक्रियाकृतीचके, लोकद्वयहितेच्छया पढेऽस्य सौभाग्यगुणांशुमाली, शास्त्रेषु सर्वेप्विति युद्धिशाली । सौधर्मगच्छे वृहदन्यितेऽस्मिन् , भूपेन्द्रसूरि वि राजतेऽसौ जो संवत् १९५४ मगसिर सुदि अष्टमीके रोज मरुघरदेशीय शहर मीनमाल मारवाड़ में अष्टाहिक-महोत्सबके साथ अति प्राचीन गयणपक्षक अघो भागमें ५००० हजार जनताके अन्दर मेरे लघुदीक्षोपसंपद् गुरु हुए और दिन रातमें बड़े ही परिश्रमके माय उभय लोक सुधारनेकी चाहस सहर्ष इन परोपकारी गुरुश्रीने मुझे कुल माधुके क्रियाकाण्डमें कुशल पनाया। इन धीविनयधनचन्द्रयरिजीके पाट पर सौमागी गुणोंमे एक ममान तेजस्वी मम शामि अति प्रवाशाली मोधर्मदत्तपागच्छमें मादिस्यविनाद-विधाभूपण-थेताम्बर धीरामेन्द्रगुणमअरी। नापार्य-धीमद्विजपभूपेन्द्ररीधरजी महराज अत्यन्त शोमा रहे है ।। ६३७-६३९ ।। आदेपमूक्तिः समसौख्यदाता, भ्राता विपक्षेऽपि सदाऽऽत्मना यः। कीर्तिमतुर्दिक्षु सुविस्तृता हि, भूपेन्द्रसूरि तमहं स्मरामि ॥ ६४०॥ भो! जीवनमभाग्रन्थ-मुपजीव्य विशेषतः। पथा घटं श्रुतं चापि, गुरुवृत्तं गुणाद्भुतम् ।। ६४१ ।। तथास्यां गुणमअर्या, सुसत्यं योजितं मया। अष्टाप्टरत्नभूय, फाल्गुने सितदितियौ ।।६४२॥ श्रीगोडीपार्श्वनाथस्प, द्विपञ्चाशजिनौकसाम् । स्वामिनो दयया शीघ-मेपा संपूर्णतामगात् ॥१४॥ मदेव जिनके अंगीकरणीय वचन है, सर लोगोंको सुख देनेवाले, जो अपनी आत्मासे शत्रु पर भी पन्धुत्व माय रसने पाल, उम फारण उनकी पारों दिशाओं में अत्यन्त सुकीर्ति फैल गई है, ऐसे श्रीमद्विजपभूपेन्द्रयरिजी महाराजको में पार- म्बार स्मरण करता हूं। याचकवर! इस 'राजेन्द्रगुणमञ्जरी' में अधिकांश कर व्याख्यानवाचस्पति-मुनिधीयतीन्द्रविजयर्ज विरचित 'जीवनप्रमा-अन्य तथा अन्य अनेक पुस्तकों के अन मारमत्य गुणोंसे युक्त जैसा देखा, गुना' वैमा वृतान्त आहे नगर ( मारवाड़) में मंवत् १९८८ फाल्गुन मुदि दशर्म .
- थीगजेन्द्रगुणमारी। रोज मैंने निर्माण-संग्रह किया है और म मानता हूँ, 'राजेन्द्रगुणमंजरी' पायन जिनालयोंके अधिपतिरसे सुनो मित श्रीगोड़ीपार्थनाथजी की अनुकम्पा के योगसे शीघ्र संपूर्णता को प्राप्त हुई ॥ ६४०-६४३ ॥ नेवास्यां पचलालित्यं, नाऽलङ्कारचमत्कृतिः। नेयोपमोपमेयोऽपि, नैय चास्त्यर्थगौरवम् ॥ ६४४ स्वल्पमत्या मृला प्रेय-माहोरेऽस्मिन् पुरे घरे । हर्षेण गुरुभक्त्यर्थ, गुलापरिजन ये उसमानां परिप्रेण, स्यश्रेयोऽऽग्विलजनैः। सन्मर्यादा गदा पाय-तपय हि परिप्रफम्।। ६४६ । गंगापन्मि गुरोः कीनि, कीर्तिभाजो भयन्ति। पर मनोऽभीरां, मन्ने मर्यसम्पः ॥ ६४५ ॥ पे ओपनि पटिप्यन्ति, शुभपरमां ग गनुरोः । पवह मतामि, मुविधष्टाने मार्जिभिः॥ ६४८ ॥ इममें पदमा प्रति गुमरान नहीं, मनोगे २ अाला. गेगा चमकार नहीं, उपमा औषमय नहीं, और म. मता मी नहीं । किन्तु का कान, अगद्धि "गुलाब'मामा लिपी अंट घार श्रीवाशेग्में यह गन्दामा पोके गांव नागभी गायो। गरपान मंशा उन मन पर। ]
No text on this page.
धीराजेन्द्रगुणमारी।
सत्मार्थनामयमिमामफरोत्सुभाया,
गच्छपयन्धमगिरं सुमुने विधेयम् ।
सद्युद्धिकोविदगुणेन विराजिनामा,
जीयात्म मात्र विगगापयतीन्द्ररारिका
उन रिमल पुद्धिमान साहित्यविशारदीवाभाव
अनागार्य श्रीमदिनपभूपेन्द्ररीधरजी महाराज के पार पर
मंगर १९९५ बैगाम दशमी के दिन गुम महमें 11.
संगीग-गधि श्रीगंग युक्त श्रीमाहौर नगार गोधर्म
नयोगयटीप-गमन श्रीगंगा पारपानापामार
श्रीमतीन्द्रजी महागमा पई ही गमागमा गाए
पहामि गोगाहिला और 3 पर मागे
धार्ग प्रार्थना की रि- मुनीयर ! प्रहांगे गुण
गुन्दा प्रग की। 3 जिकिर गादा fram
की। गुदियाली हिमादिगुणोंग गोभित भीमा
ATीतमाग ग॥ ५ ॥
नाचार्य-श्रीमद-विजयराजेन्द्रसूरीश्वराणां सार्थगुणाऽष्टकम् । शार्दूलविकिडिनछन्दसि- सलाजननं पुरेऽन भरते यस्योसवंशे शुभे, पस्याऽम्पाञ्जनिफेसरी गपभदासचेभ्यराड् यत्पिता पाल्पेऽमोदपनाऽखिलानपि गुणैयों रसराजः शुभै- स्तं भव्याः प्रणमन्तु सूरिगुणिनं राजेन्द्रसूरीश्वरम्।। मच्यो जिनका इस संमारमें रमणीय भरतपुर नामक शहरके अन्दर गुम ममय उत्तम ओमवंशमें सं० १८८३ की सालमें जन्म हुआ, उनके पिता अष्टिवर्थ-अपभदासजी और माता मुगौला फेसरी पाई थी। गर्भावाममें मातुश्रीको रतमाम स्वम आनेके कारण महोत्सव पूर्वक सहर्प आपश्रीका शुम नाम 'रत्नराज' रखा गया।ये रत्नराजजी पड़े ही माग्यशाली होने की वजहसे पाल्यावस्थामें ही अपने मनोहर गुणोंसे सबको अतीव सुश फरते थे। इमलिये गज्जनो! आप लोग आचार्यके छत्ती मगुण युक्त-जैनधेताम्मगचायधीमद्- विजयराजेन्द्ररीमरजी महाराजको मदेव नमस्कार करो॥१॥ यो वैराग्यसुरअितोऽल्पवयसि श्रुत्योपदेशं गुरो- ग्रमास्याम्पररतभूमिसमिते संसारपीडापहाम् ।
भीगोत्रगुणमारी।
मंमारागिरि प्रमोदयियाऽमरी पी.
मंजिन्यानहगा निजगुणान पते गिरोनिशर
श्रीमन्मागरगन्द्रनामरुपीः महायोपादिकार.
गोजनागममध्यगाग मरिमान देवेन्द्ररारा।
जिन्होंने एक गमय पागारमा पीगिनोरण
रिजी गुरुका गापदेश गुममा जीप ही शाप गोत्री
का पम्पकी गाना पुतकिम स. ११.४
an गरि ५ र पार भीमोदी
THI श्रीमशिजी. पाATritfu
WHITE मानगासी पापा tink
मादी गीता प्रण की और HITENT
नाग भाजी | HIT पास
Finan trapati TREAMIR
infrm गुणा गर्ने प्राता मा पाप
17. समान मा मतगी.
176 वामान
मामा , kir
+R, "न,
प्रना HIT ||
" 14m fami
arrinaara Mitra
An 14tatus"
धीगजेन्द्रगुणम।
होरे गुम्पार्धमत्य गदिसं वृत्तं प संघं गुरू,
मान्यमपेक्ष्य नो पदमदात् श्रेषज्यमस्मै मुदा ।
ग्योपाधिमलाकार पहुधा मग्नीमिरीत्या सुधी-
शे मालपफे मरोग यिरहन मोऽगात्मामानापराम्॥
पाद अपनी अन्तिमायायामें कुल गच्छका भार श्रीरत्न-
विजयजी को समर्पण करके श्रीदेवेन्द्रगरिजी तो शहर
राधनपुरमें देवलोक प्राप्त हो गये। पीछे गुरुथी देवेन्द्रगरिजीक
पट्टपर धीघरणेन्द्रररिजीको विधाम्याम कराते हुए एकदा
सं० १९२३ पाणरारक चौमासेमें थीपूज्य और गुरुश्रीक
परस्पर इसके विपपमें पहुत ही विवाद हो गया ॥३॥
अतएव गुरुथी श्रीप्रमोदरचिजी श्रीधनविजयजी आदि श्रेष्ठ
तियों के माय पाणरायम विहार करकं आहोरमें विराजित
स्वगुरु श्रीप्रमोदएरिजीके पास पहुंच कर गुरु व संपको मर
पूर्वोक्त पटना कदी, उन्हें मुनकर गुरु और धीसंपने श्रीपू.
ज्य धरणेन्द्रगरिजीकी निरंकुशता जानकर सं० १९२४
वैशाख सुदि ५ पुषधार गेज सोत्सव महर्प श्रीरत्नविजय.
जीको श्रीपूज्य पदवी देकर श्रीविजयराजेन्द्रपरि' नामसे
गुशोभित किया। गुरुदेव भी उत्तम नीति रीतिके माथ
थीपूज्य पदवोको अत्यन्त मुशोभित करते हुए अनुक्रमसे
मारवार मेवार और मालवा देशों में विचरते हुए क्रमसे
जावरा नगर पधारे ॥४॥
१७६ धीराजेन्द्रगुणमतरी। त्यक्त्वा सर्वपरिग्रहं कुगनिदं श्रीसंवभक्त्युत्सर्व- Cणाक्ष्यङ्कघराब्दकेच सुधिया चक्रे क्रियोद्वारकम्। मर्यादां नवधां च पूज्ययतिभिःस्वीकारयित्वाऽऽनत सद्यत्नं चरणेऽथ यस्य करणे स्तुत्यं यभृत्पालने ॥ सच्छिप्यैर्विचचार सार्धमवनौ यस्योपदेशादभू- दुद्धारं च जिनौकसामभिनयाः सद्धर्मशालादयः । ज्ञानागारजिनेश्वराञ्जनशलाकात्प्रतिष्ठाः कृता, भव्येभ्यो व्रतयुग्मकं च सहितं सम्यक्त्वरत्नं ददौ।। यहाँ पूर्ण नम्रीभूत श्रीधरणेन्द्रमरिजी और यतिलोगोंसे गच्छ सुधाराकी नव मर्यादाओंको स्वीकार करवा कर दुर्गति देने वाला श्रीपूज्य संवन्धी सच परिग्रहका त्याग कर सुबुद्धिसे गुरुश्रीने सं० १९२५ आपाद शुक्ला दशमीके रोज श्रीजावरा श्रीसंघकी ओरसे अति भक्ति पूर्वक महोत्सवक माय श्रीप्रमोदरुचिजी श्रीधनविजयजी एवं शिष्यों युक्त क्रियोद्धार किया । उसके पाद आपश्रीका चरण ७० सितरि और १-प्राणातिपातादि पाँच महामन ५, दशाविध यतिधर्म २५, सत्तरह प्रकारके संयम ३२, दश प्रकारका यावृत्त्य ४२, नव प्रकार की ब्रह्मचर्य गुति ५१, सानादि निक ५४, बारह प्रकारका सप ६६ तथा क्रोधादि पार पायका जय ७० पारित्र के मिनर भेद जानना । ये भीगजेन्द्रणमा कोष ७० मिरिक माधुरु कर्मकाण्ड के पालन करनेमें अतीर प्रदेपनीप एन्दर उपोग शुरूमा (१) और उपम शिप्पोके पाप भूमण्टन पर रिपाना हुमा, उममें मापभीके सदुपद- पसे जिनपरोके अनेक जीर्य जिनालयोंके उदार हुए, स्थान स्पान पर नये २ उपम शिवरबन्ध मिनमन्दिर एवं धर्मशाला पाठशालाएं आदि और अनेक धारक भाविकाओंको सम्पन्न रूपन्नप्रदान पूर्वक मापुमोके पंप महायत, थाय. कोक सादर रात्रि में मोजनपर्जन आदि पम नियम दिये, अतएव आपथी हजारों श्रीसंप अनुपापी बने (६) दुष्कर्मेन्धनपहिल्पमकरोयोऽनेकपा मत्तपः, समन्याय विनिर्ममे पुधमतान् राजेन्द्रकांपादिफान १-बेनामीस प्रकार की पिरविधि ( ४२ दोप रहित पाहामि की गोषणा करना) ४२, पॉप ममिति ४७, नाश भावना ५९, बारह माधुरविमा ६०, पाप इन्द्रियों का निप्रह ६५, प्रतिलेखन (पहिलेदण ) ६६, तीन गुप्ति ६९, और सित्तर । अथवा पक्षावरसे-दोर एहित बाहर १, पामय २, पख ३, पात्र ४, इन की गषेपण पो पिरिशुद्धि, पाँच समिति ९, बारह भावना २१, पार प्रतिमा ३१, पॉप इन्द्रियनिरोध ३८, पदीय प्रतिलेखना ६. तीन गुप्ति ६६, पार अभिप्रद (द्रव्य क्षेत्र २, काल ३. भाव ४) इस प्रकार भी करण सिरि.मेर होते अभिमर (प्रतिमा)
श्रीराजेन्द्रगुणमअरी।
ज्ञानध्यानवलेन भव्यसुखद भाव्यादिकं सुदिन
यङ्गतोऽजनि झाबुआक्षितिपति!ष्ट्यां सिरोहीन
और गुरुश्रीने अष्ट कर्म रूप इन्धनको जलाने के
अग्निक समान नाना प्रकारक उत्तम २ तप किये ।
मारवाड़-देशान्तर्गत मोदरा गाँव के मनमें सुसाधुगुण :
श्रीधनविजयजी महाराज सहित नानाविध उपसगों
सहन करते हुए गुरुश्रीने अनेक प्रकार के तप किये।
प्रकार शहर जालोर के पर्वतादिकों में भी जानना चाहि
विद्वानों को अति माननीय श्रीअमिधानराजेन्द्रको
शन्दाम्बुधिकोश, प्राकृतव्याकरण आदि बहुत ही उपयोगि
१-प्राणातिपात १, मृपावाद २, अदत्तादान ३, मैथुन
परिपह ५, और रात्रिभोजन ६, इन छ:ओंका सर्वथा नियोग
त्यागरूप छः व्रत कहलाते हैं। पृथिवीकाय१, अफाय २,
स्काय ३, वायुकाय ४, पनस्पतिकाय ५, और चमकाय ६,
पद्कायके जीवों की रक्षा करना । स्पर्शेन्द्रिय १, रसनेन्द्रिय
माणेन्द्रिय ३, चतुरिन्द्रिय ४, और प्रोत्रन्द्रिय ५, इन पा
इन्द्रियों और लोमका निप्रद करना १८, क्षमा १९, भाय'
विशुद्धि २०, पहिलेहण करने में विशुद्धि २१, मुसंयमयोग-यु
२२, अयुशल मन २३, पचन २४, कायाका संरोध २५
शीनादि पीड़ा का महन २६, और मरणान्त उपगगं गहन २५
इन ममापीम गुणोंमे जो माधु विभूषित हैं। वे ही भव्य जी
के नमस्कार करने योग्य है, अन्य नहीं।
उत्तम २ अन्य पनाये, मान और ध्यानके पलसे भव्य लोगों मुखदाई होनहार व अनहोनहार के अनेक पृतान्त प्रकाशन किये थे, जैसे-एक समय गुरुमहाराज विचरते हुए संवत् १९५२ की माल आकाल में शुभ ध्यान के योगसे प्रथम से ही अपने शिष्यों को कर दिया था कि-"शिष्यो! शहर कमीमें पड़ा भारी अमिका उपद्रव होगा" उसी प्रकार १९ दिनके पाद वह सारी कूकसी जल गई। यह वृत्तान्त वहाँफे समीपवर्ती ग्रामों के बहुत से लोग जानते हैं, शिष्य- वर्ग इस भूत दृष्टान्तको प्रत्यक्ष देखकर पड़े ही अचंभित हए ॥ १॥ इसी प्रकार संवत् १९४१ की माल शहर अमदायाद में भी रत्नपोलके अन्दर महान् अमिका उप- पहुआ उस समय जलनेके भयसे समीपवर्ती जिनालय में विराजित श्रीमहावीर प्रभुके पिम्पको प्रेष्ठिवर्पने एकदम उठाकर अन्य स्थानमें स्थापन कर दिया उसी वक्त इस फुल यनावको किमी एक रकने आकर गुरुमहाराजसे निवेदन किया। उसको मुनते ही गुरुश्रीने भानरलसे कहा "मो भद्र ! प्रभुको उठाकर अन्यत्र स्थापन किया यह कार्य ठीक नहीं किया, जब पावरुने पूला ठीक क्यों नहीं ? तप गुरुमहाराजने फरमाया कि उग समपमें जिनमूर्तिको उठा- फर अन्यत्र स्थापनसे मंदिर पनपने पाले मेठ के पुत्रहानि अपरा धनहानि होगी। पम, एक माग याद अचानक रोग पीड़ासे पीड़ित होकर पड़ा ही प्रतिष्ठित सेठका पड़ा श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। लड़का मर गया । इस प्रकार गुरुका प्रत्यक्ष ज्ञान- कर वहाँक थापक लोग आदि अतीव चमत्कार को और गुरुकै विशिष्ट ज्ञानकी एक मुखसे प्रशंसा क ॥२॥ गुरुश्रीने ध्यानरलसे मेघवृष्टिका होना तो पार पतलाया था, जैसे-शिष्यो ! आज रात्रिमें मैंने क्षेत्रों में व अरण्यों में स्थान स्थान पर जल ही जन दूसरे दिन पैसाही हुआ देखकर शिष्योंने अपने महान् आश्चर्य मानकर गुरुमहाराजके ध्यानमा परस्पर खूब ही वर्णन किया ॥३॥ संवत् १९५८ ५ गाँव सियाणामें स्वशिष्य मण्डल सह आपश्री र रियों में स्थापन करने के लिये चौबीम जिनेश्वरोंकी शलाका-प्रतिष्ठा महोत्सव में विधिविधानके लिये - विराजमान थे, उम वक्त यहाँ अन्दाजन ६०-७० हार मिट्टी देलोंका मेरु पर्यत चुना जा रहा था, लेकि नीचेसे गीला होने के कारण और उसके ऊपर फर्मकर काँका अनिशय मार आनेसे एकदम डिगनेसे ५-७ पारी-सी पुरुष नीचे दब गए, इतने में किसी आयकने गुरुदय ! मेरुपर्वतक मिमग उगनीप ५-७ज गये, पंगा गुनने ही गुरुश्रीने अपने परोक्षपादिशान कहा जानो एक मी नहीं मग, अप तुम उन अ निकालो, यह गुम्मागमे गुराफ्प गुनकर शीप दी गये नी मोघ पर बोझा आनंपर भी भीक
No text on this page.
૨૮૨
योग धामो मिला । यारस्यर ! इी प्रकार परोपकारमा
.धीराजेन्द्रगुणमवरी।
सगाई करदी, बाद लड़कीके लग्नके मौके पर जानते असे
भी वे दोनों पर यरातके साथ साडम्पर उपस्थित हो गते
और व्याह करनेके लिये परस्पर कलह करने लगे, अन्नने
दोनों पक्षकी ओरसे खास न्याय करने के लिये पंच चुने गरे.
यस उन्होंने यही न्याय किया कि-" पिताका कुल अधिक
पुत्र पर होता है वैमाही माताका भी अधिकार पुत्री पर
वास्ते सीतामऊका वर ही लड़कीका पति होमकता है " एन
न्यायके अनुमार सीतामऊके वरका विवाह कर दिया गया।
हमी दोपके कारण पट्ट गाँव वलसे रतलाम धीसंघने चीरो
संघको न्याति पाहर कर दिया और आज उनको दाई मौ
वर्ष ऊपर पीत गये । उनके अन्दर अनेक पार पडे २ मा
आनार्य व संपने उन्हें न्यातिमें मामिल करने याग्ने र
एक बार प्रयास किया तो भी वे मफलताको प्राप्त नपुर,
हो कहाँस ? उगका गुपग व लाम गुरुश्रीको ही मिलने
धर्ममूर्ति गुमान गृहम्याग यनिपनमें अनेकानेक महोगन
२ गुण कलाओंका अभ्याग फग्ने हुए एवं धर्मकर्ममें निमग्न
मुग फ प्राधा पूर्ण की। नाना आपभी ने माना।
মারা যান গানি গান খান খনি সাখা
२१ और महाप्रभारी-गापनमें ३९ उनपानी पीना
हरतानिनशानी उमतिदी। उन भन्दागो
মা মৰি যুখী প্রান পি ঋী না নাম
No text on this page.
लिये मेरे सदृश नर कमी समर्थ नहीं हो सकता, ती इम कलियुगमे गुरुमहाराज अति प्रभावशाली, महायची, मह minी प्रामदनी मी हानी है, और मी भीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। इसी प्रकार उन गुरुमहाराजके कुल गुणोंका पृचान्त करनी महौजस्त्री, गुणसागर, चमत्कारी, और वास्यमिद्ध, पून गरि-रत्न हुए हैं। वास्ते वर्तमान ममयमें भी गुरुशिको निर्मल परिणामसे आस्था पूर्वक नाना प्रकारकी पोतमा योग. कर मकिन सेवा करने वाले अनेक जैन जैनेतर मा अपने २ मनोगांछित फलको प्राप्त होरहे हैं, पे कतिपय गुरुमी- मान इस प्रकार है-गगमनम्यान माला देशानगी मस गजगह, 'पां-गाचरोद, रतलाम, आलीराम, हामी, गंगगोर, पहनगर, जामग, मन्दगो, निम्पाडा, वाई- उना मान-थगद, और माराडो-माहोर, मिपाणा, पागग, हाजी, आदि को मानों में ममा लोग form श्रील आदिका प्रमाद [गीणी ] ni मो नमा सन्द गुननग सादिक कर भी नष्ट 1 41 ! इस नाम गरी प्रमिद अंक गुणों मामा मा मात्र हyarift Hit waitiaRHIT MEET १९९० म: गगsari नाम मानस ini बता पाय मनम: Ritml श्रीवर्द्धमानस्वामिने नमो नमः । इस संसारमें जातीय, धार्मिक और सामाजिक चिरकाल स्थायी इनका कुल कार्यभार वस्तुगत्या उनकी मर्यादा पर ही निर्भर है। अत उस मर्यादाको जाननेके लिये तदनुसार मयानरूपसे प्रति करनेके लिये प्राचीन आप्त आचार्याने हर- एक समय र पर अनेक नीतिग्रन्यों एवं मर्यादापट्टोंको निर्माण किये । इसी पुरातन शिष्टाचारको ध्यानमें लेकर जैनाचार्य- श्रीमद्विजयराजेन्द्रसूरीधरजी महाराजने मी मब जगह स्व- कीय-गच्छमें एक मध्य प्रवृत्ति चलती रहने के लिये मालवी और मारवाड़ी सरल भाषामें स्वगच्छीपमर्यादापट्टक मी बनाया । जो नीचे दर्ज है- ५४ स्वगच्छीय-मर्यादापट्टक-३५समाचारी श्रीहजूर फरमाये है के साधु मानी भाषक श्राविका. ओने मर्यादा पालगी वया क्रिया करणी सो लिखने हैं, हम मुजर पासणी और करणी ।। चैत्यवन्दनविधि- (१) पैत्यान्दन-नमुत्पुणं. अरिहंतर अपत्य०१नोकारको पाउस्मग्ग "योगस्म मुम्बनो वंदन.
इच्छामि० जावं० इच्छा० तवन मणुं नमोहे० उव- (४) और गामायिक पडिकमण चैत्यवंदन विधि पोडी (५) पूजादि विशिष्ट कारणे गौथी पुरकरण में नानी श्रीराजेन्द्रगुणमञ्जरी। रको कायोत्सर्ग थुइ २ पुक्खरखरदी० सुअस्समा वंदण० अन्नत्थ० १ नोकारनो काउसग्ग पारी नमोह धुइ ३ सिद्धाणं युद्धाणं० हेठा बैठी नमुत्युणं० जाति सग्गादि तवन जयवीयराय संपूर्ण कही दूजा चैत्य- वंदण न कहणा, लगते ही भगवान्हं इत्यादि चार खमासमणा पछे पडिकमणो ठावणो, चैत्यमें पण चैत्यवंदन उत्कृष्ट ऐसे ही जाणना ॥ (२) सामायिक विधि पूर्व करो जैसे ही और जो गुरुवंदन करणा होय तो इरियायही करने द्वादशावर्त पंदने (३) ठाबारो पाठ-इच्छं सव्यस्सवि सप जणा साथ कहणा, न आवे तो मर्व जणा साधे मिच्छामि दुफडं देणो, ऐसे ही यंदतु आदिमें तथा अंतमें यंदामि जिणे पर वीसं मर्व जणा माथे कहणा. करणा, नंदी प्रमुगमें मी ऐसे ही जाणना. (६) ग्ग्नाधिक पिना दगी माधुएं यादणा देगा मरी, करके करणा ॥ में ज्यों ही करणा.
श्रीराजेन्द्रगुणमब्ररी
दोप समासमण देई इच्छकार पूछणा, माघीने ऊमा
मत्थएण बंदामि फहणा.
(७) रत्नाधिक बिना सामेला प्रमुख करणा नहीं, आचार्य
से उतार उपाध्यायका फरणा, जप गुरुफी ही पोलणा,
मरों की पोलणा नहीं.
(८) रस्तामें श्रावकोंने माधु साप नहीं पलणा, मार्ग
दिसाय देणो, आगे पीछे रहे हुए, सामान्य गायु
माय तो जाणा ही नहीं.
(९) जो माधु मर्यादा पूरे उगका आदर गन्मान पदणादि
धायकोंने फरणा नहीं, फरंगा तो आशा पाहिर दे,
संपको उपको पायेगा, रंगार यथायेगा.
साधु साध्वी की मर्यादा इस मुजप सो
लिसते हैं।
(१) माधु-गापियोंने गा मार्गमें विपरणा नही, कारण
होय तो आपार्यने पछने पदस्पषदार मर्यादा प्रभादे
पिपरे।
(२) गाप्पी होय जिप गाममें साधुने
गया तो तीन दिन मिशप
मामग्री आप मिलाय देवे, साध्वीका लाया जलमे
(७) मापियों में कोई भणया वाली होय तो साघु मणा
नहीं प्रार्तिणी नथा दजी माधवी मणावे और
होय तो हड़ चित्तवालो साधु माधव्यांका राग रिनागे
होगतिण कने भणे, जो प्रणिनी कई मगार.
श्रीराजेन्द्रगुणमंजरी।
(३) साध्वीने एकली साधु उपासरे ऊभी बैठी रेखा
देणी नहीं।
: (४) साध्वीने उपासरे साधु जाय नहीं, कार्य होप तो बारे
ऊमो खंखारो करे, पछे द्वारे ऊमो रही दृष्टि दे, जो
प्रवर्तिनी होय तो तिसकुंजणाय पछे जाय, पांच जणा
विना ऊमो रहे नहीं।
(५) साध्वी कने ओषा प्रमुखांरो काम करावे तो मई
वस्त्रादि धोयावे नहीं।
(६) माधवी लाया चार आहारमैलो एक भी आहार
लेणो नहीं।
प्रवर्तिणी तथा दूनी माधवी कने इतनो बोध ।
तो चार जणी प्रानिनी महित यैठक मणावे, सम्प
वातादिक को नहीं, धणी वार पैसे नहीं,
(८) गाधी गोगरी लाई प्रशसिनीने दिखावे, माधुओं
दिमाता जर नहीं।
.
No text on this page.
अविनीत विषयासक्त है, कपायी है.एमा जाणना.
अटके नहीं. माधवी तो भणे नहीं, अने परिणत
वयवाली होय तो सर्वममक्ष पद लेणो चार साधन्याने.
श्रीराजेन्द्रगुणमअरी।
(१६) कोई साधु पढ्यो होय तिणने आचार्य आचार्य
उपाध्यायादिक पद दियो नहीं तो कोई साधु
माधवी आचादि पद देने यतलावणा नहीं,
पद दियो होय तो कहणो, मिना दिये मते न केणो.
(१७) पूर्व प्रतिक्रमण चैत्यवन्दनादिक समाचारी लिखी
हे या समाचारी कोइ साधु साध्वी श्रावक
श्राविका कहे तो भी आचार्यने पूछे बिना ओड़ी
अधिकी करणा नहीं, करे सो विराधक है, तर्क
वितर्क उसकी मानणा नहीं.
(१८) जो कोई साधु साधवी संघमें कह, आचार्य
प्रवर्तनी माने मणावे नहीं, एसा कहे उसई
(१९) साधु साधवीयें मारे भणवा पंडित रासो, एमो
श्रावक कने कहणो नहीं, आचार्यने कहणो, अने
श्रावके पाठशाला मांडी होय तो यहां भणयारो
(२०) जो कोई माधु-माधवी आचार्यादिक साधु साध
ध्यांग निंदा करे तो उनों एकान्त समझायणा,
न माने तो यांदणा पूजणा नहीं.
३.
श्रीगजन्दगुणमअरी।
(२१) जिम माधु साध्वीकुं गुरु गच्छ पाहिर किया
यो साधु साधी कोई नरमे अवर्णवाद पोले तो
उमका कमा सत्य न मानणा,
(२२) जो आचार्यादिक वधा प्रवर्तिनी मूलगुणमें गोट
लगावे तया अपणी मर्यादा प्रमाण न चाले, ममा.
चारी न पाले, उन आचादिकको थद्धावान माधु
साधी धारक श्राविका मिल समझायणा न माने
तो दूर कर दमरे जोग्प आचार्यादिक धापन करना,
जो मुलायजा पक्षपात रक्पेगा यो श्रद्धावंत अनंत
मंगारी होगा, गच्छ विगढ़नेका पाप उम माधे है।
(२३) अभीके काल में जलसंनिधि मोरके दामने रहना
है वो जल क्षेप पड़ी पेली वापरणा, पीछे पाठ
देणा, पण पणा दिन पढे स्वणा नहीं, उग जलर
यसादिया धावणा नहीं, यो जल मौच पिना
मरे काममें न लगाणा, लगाये को उपराम ?
दंडका पावेगा.
(२४) साधु माधयोंने
कने वेचाता लेशरणा नहीं, लिसारणा नहीं,
आपणा कर भंडामें नया गृहस्थों
नही, एसदी पात्रादिक न पाहे को
गृहस्थ, पर भंडारे
आपणे अर्थ पुस्तकादि धारक
न रखणा,
.
वार के प्रभातसे शुरु करणा | श्रीचीरप्रभुशासन जया
श्रीराजेन्द्रगुणमरी।
श्राविका जाण जाय ने बांद तो आणा
पुस्तक न उपड़े तो भंडारमें मेलणा, अपणी
उपगरण १४ महिला न
(२५) उपकरणरो जो प्रमाण कयो है उस प्रमाण
रखणा पण लंबा चौड़ा अधिक न ९९.
इतनी मर्यादा श्रावक लोग जानते रहणा
हैव महोयत छोड़ साधु लोग न पाले जिनोंको
और कोई साधु साधवी
चारीका २५ वचनों में तो मानणा नहीं,
बोल सप शास्त्र प्रमाणे हैं, कितनेक काल महा-
देख कहे हैं, सो इनोंका सिद्धान्त-पाठ पीछे लिए
जायगा, और जो समाचारी प्रतिक्रमण आदि चैत
चंदन करते हो तथा चैत्यमें करते हो वो ऊपर लिन
प्रमाणे करणा संवत् १९५६ का माद्रवाचदि ५
रहणा,
शंका घाले
ये
पत्तों।। इति ॥
16 १९५५ पाल्गुन
शुद्धानि ।
स
मस
eri
र १९५५ माहोरे पोमाम में,
arry
Fin
४
.
परमा
यो
זחוח
मागन
भोरे
ना
सप
-
कीन
पाणा
२ पृष्ट ८६ पंक्ति ७ मी से नीचे मुजब पढ़ें सं० १९५७ सियाणाके चौमासेमें श्रीसंघमें अतीव धर्मध्यान हुआ और शा. वन्नाजी धूपाजीकी ओरसे अत्युदार चित्तसे साडम्बर शास्त्रवि. धिके साथ ' श्रीवीमस्थानक' जीका उद्यापन भी हुआ । ८९ १५ १२ यहाँ धर्मेालु सं० १९६० के चातुर्माम मैत्री की यहा धर्मेप्यालु चातुर्मास मैत्री फिया १२ ४ १०३ २ ११२ YH .hotgar Ty cu kr २ ३ माधुकी मुहुर्मुहुः माघुकी मुहर्मा त्यन्त ११८ थत्यन्त गला प्रन्योमें १२५ १२७ मन्याम स्यका दि सम्मानन् रा त्यदा २ नम्माऽत्तम् शारीरको १४१ १०
No text on this page.
No text on this page.
بهم
No text on this page.
No text on this page.
r
No text on this page.