Prakrit Bharati Academy, Jaipur

Mulasuddhiprakarana (also Called Sthanakani) Vol.i

Acarya, Pradyumnasuri's · 2010/08

PDF Proofread

Front matter

Published by
DALSUKH MALVANIA
Secretary,
PRAKRIT TEXT SOCIETY
L. D. Institute of Indology
AHMED AD-9
-
-
Price 20/-
1
Available from:
1. MOTILAL BANARSIDAS, VARANASI
2. MUNSHIRAM MANOHARLAL, DELHI
3. SARASWATI PUSTAK BHANDAR, Ratanpole, AHMEDABAD
4. ORIENTAL BOOK CENTRE, Manekchowk, AHMEDABAD
,
Printed by :-
1 to 23 forms
Nirnaysagar Press, BOMBAY
The rest by
Shree Ramadand Printing Press
Kankaria Road, AHMEDABAD-22

प्राकृत ग्रन्थ परिषद् ग्रन्थाङ्क १५
श्रीमदेवचन्द्रसरिसन्हब्धवृत्तिसहित
आचार्यश्रीमत्प्रद्युम्नसुरिविरचितं 'स्थानकानि' इत्यपरनामक
मूलशुद्धिप्रकरणम्
[प्रथमो भागः]
सम्पादक:
पं. अमृतला मोहनलाल भोजक
त ग्रन्थ परिषद्
वीरसंवत् २४९७
अहमदावाद ९
विक्रमसंवत् २०२७
ईस्वीसन १९७१
-rrr. ...more
:-

प्रकाशक
दलसुख मालपणिया
मंत्री, प्राकृत टेक्स्ट सोसायटी
अहमदाबाद. ९
मूल्य २० रुपये
.
मुद्रक
१ से २३ फॉर्म
निर्णयसागरप्रेस
वंबई
२४ से २८ फॉर्म
तथा मुखपृष्ठादि,
श्रीरामानन्द प्रिन्टिग प्रेस
अहमदाबाद-२२

No text on this page.

विद्वर्य मुनि श्री पुण्यविजयजी (आमाकरजी)

गंथसमप्पणं
पुण्णा जोगा मण-वयण-काइया जाण संतयं सेया ।
अणवरयसत्थसंसोहणे रया जे य अपमत्ता ॥१॥
संसोहण-संपायणविसए जा मम गई हवइ किंची।
सा जप्पसायलेसप्पभावी चेव संपत्ता ॥२॥
पुण्णपहीणं पण्णाणपवित्ताणं च पुज्जपायाणं ।
आगमपहायराणं ताणं सिरिपुण्णविजयाणं ॥३॥
निग्गंथाणं करकमलकोसमज्झम्मि एस गंथवरो ।
अप्पिज्जइ अमएणं सीसेणं बालएणं च ॥ ४॥

.. ग्रन्थसमर्पण जिनके . मन-वचन-कायके पवित्र व्यापार सतत श्रेयस्कर हैं, जो अप्रमत्त होकर सदैव शास्त्रसंशोधनमें रत हैं, जिनके प्रसादांशके प्रभावसे मेरेमें संशोधन- संपादनकी गति है, ऐसे पुण्यमार्गके पथिक, प्रज्ञानसे पवित्र, पूज्यपाद आगमप्र- भाकर श्री पुण्यविजयजी निर्ग्रन्थके करकमलमें यह ग्रन्थवर उनके शिष्य बालक अमृतके द्वारा समर्पित है ।

General Editor's Preface The Mūlašāddli, also called Sthanaka, that is being published here for the first time is a Jait religious text in Prakrit, written in the eleventh century by Pradyumna Sūri of the Purņatalla Gaccha. A Sanskrit commentary on this work with illustrative stories in Prakrit (except one which is in Apabbramsa) was written in 1089-1090 A. D. by Devacandra Sūri. He was a disciple of Gunasena Sūri, who himself was a disciple of Pradyumna Sūri, This Devačandra Sūri is the same as the Guru of the famous polymath Hemacandrācārya. The present volume contains the first part of the text of the Mülašuddhi (based on six manuscripts) and the commentary (based on five Mss.). The rest of the original and the commentary will form the secoud volume, The Mūlasuddhi itself is in the long tradition of Jain religious and didactic tracts. It prescribes the duties of a Jain believer with regard to sacred images, temples and texts and to the fourfold Samgha. As such it has little claim to a wider interest or importance. But it is quite differnt with Devacandra Sūri's commentary (henceforth referred to as MC.). It contains numerous religious tales and narratives (Akhyanakas, Kathanakas and Udaharañas) and in this respect it is in no way different from a Katbākoša type of talecollection. Further it forms a link in the long series of similar commentaries or religiousdidactic works that contain sizcable collections of illustrative stories. The portion of the commentary covered by the present volume contains thirtyfour (or if we count the two subtales, thirtysix) tales. Apart from their general relevance for the study of tale-motifs and tale-types, Indian and non-Indian, they are quite valuable for investigating the sources and parallels for several widely current and interesting Jain narratives. Here we find, for example, the stories of Müladeva, King Samprati (along with that of Candragupta and Capakya), Kālakācārya, Khapuțācārya, Candanā, Ārdrakumāra, Rauhiņeya, Kịtapunya and i Ārāmašobha among others. There are numerous earlier and later recasts, parallels, versions and adaptations of many of these stories in Jain works written in Sanskrit, Prakrit, Old Gujarati and other old languages. All these require to be studied comparatively so that we can trace their evolution in correlation to changing cultural conditions prevalent at different periods. We have already some noteworthy efforts of varying scope in this direction, e. g., the studies pertaining to the stories of Agadadattai (L. Alsdorf), Manipatia (R. Williams), - Jambūsvāmin 3-4 (A. Shab, V.P. Jain), Samba-Pradyumna5 (M. Sbah), Candana-Malayāgirie (R. Jani), Sadayavatsa-Savalimgā? (A. Nahta,, M. Majmudar), Kāşthasreșthing (H. Bhayani) etc. These studies have different orientations, some concentrating on the literary-historical aspect and others on ihe folk-tale aspect. Or the stories mentioned above those o Maladeva, Kājaka and Ārāmasobba have been so far fortunate in receiving scholarly attention, Bloomfield's pioneering effort i to study the Mūladeva cycle now requires to be supplemented by a comparative historical treatment of all the available materials. Brown's study of the Kalaka 1. A' New Version of the Agadadatta story, New Indian Antiquary, Vol. 1, p. 281-299. 2. R. Williams, Two Prakrit Versions of the Manipaticarita, 1959, 3. R. C, Shah, Yośovijayji krut Jambusvāmi-Răs, 1961, 4. V. P. Jain, Vir-kavi-viracit Jambūsāmicariu, 1968. 5. M. B. Shah, The Pradyumna Tale in Medieval Gujarati Literature (Unpublished doctoral dissertation, University of Bombay, 1967). 6. R. 'N. Jani, The Jaina and Non-Jaina Versions of the Popular Talcof Candana-Malayāgiri from Prakrit and other Early. Literary Sources', Mahavir Jaina Vidyālaya Golden Jubilee Vol. part 1, 1968, p. 225–232. 7. A. Nahta, 'Sadayayatsa Savalimgā Kī Prem-kathā', Rajasthān-Bhārati, Vol. 3, 1, p. 49 f; M.Majmudar, Sadayavatsa: Vira Prabandha, 1961. 8. H.C. Bhayani, "The Magic Bird-Heart', Bharatiya Vidya, 23, 1-4, 1963, 99-114; Sodh ane Svadhyāy, 1965, p. 43-74; Kastha-ścth-ni Damtakatha' Lokagurjari, 5, 1968, 1-2. 9. "The Character and Adventures of Mūladeva'. Proceedings of ihe American Philosophical Society, 52,616-650. See also Bloomfield's Foreword to Tawney-Penzer, The Ocea pof Story, Vol. 7, . XII; A. N. Upadhye, Tb Dhūrtākhyāna, a Critical Study' in Haribhadra's Dhürtākhyāna , ed. by Jinavijaya Muni, 1944, p 23.

8 legend 10 stands in need of some revision in the light of additional materialsit made available by A. Shah. It should be noted in passing that among the thirtysix different texts collected by Shah there also figures the Kalaka story from Devacandra's Mülašudhi commentary. Of course Shah edited itla independently of the present endeavour. As to the story we know it from the MC., H. Jain's view is on the influence of Ārāmasobhā, now that of the Sugandhadasami story on it is to be revised. The MC. version of the Āramasobha is prior to the earliest known version of the Sugandhadašami. One further consequence of this is that the question of the immediate Indian original of the Cinderella too shall have to be reconsidered. Another aspect of the importance of the MC. is brought out by the fact that several Jain authors have drawn upon or borrowed liberally from its stories. We shall casually mention here only two such instances. In his commentary on Haribhadra's Samyakıyasa platit 4 Samghatilaka Sūri has reproduced almost verbatim the Kālaka story from the MC. The slight changes he has made here and their mostly consist of substituting synonyms and changing constructions. Similarly on the strength of significant verbal resemblances it seems probable that the Mūladeva story in MC. served as a source for the version found in the Kumārapalapratibodha. In this connection, we should also mention a few stories of this collection that clearly preserve the stamp of a folk-tale. The side story about the origin of Gajāgrapada, the name of a mountain, occurring in the Arya-Mahagiri story belongs to the cycle of the stories of cuckoldry such as we find in popular collections like the Sukasaplati. The story of Bhima and Mahābhīma presents a version of a widely current tale illustrating the principle 'You reap what you sow.' The story of Dhanyā occurring also in the Kumarapalapratibodha, has the same motif as a Gujarati folk tale, ghanka ane ghanki ni vārta "The tale of the male and female wood.worm'. A third version of the same motif is found in the story of the monkey couple transformed into human beings that we come acrorss in some of the tale-groups connected with the life-story of Jambūsvamin (see, e.g., pp. 99-100 in Guņapāla's Jambūcariya. It also occurs in Jambū's biography given in Hemacandra's Sthaviravali). Linguistically too the MC. has its several points of interest. Firstly it has one whole story, viz., Sulasakkhāņu, in Apabhraṁsa. It is called Akhyāna as well as Saṁdhi, and its structure conforms with that of other known poems of the Sandbi-type in Late Apabbramsa. As has been stated by the editor (p. 43, footnote), this Sulasõsaridhi is found also as a self-contained work preserved separately from the MC. Besides this, MC. bas numerous short passages in Apabhrañša. Their value as specimens of the Apabhramia of Hemacandra's times is quite obvious. Secondly, the Prakrit of the MC. has numerous words, constructions and idioms which are significant for the study of Apabhrañša and Early Gujarati. The following few words and forms, picked up in a casual reading of the first thirtyfive pages only, would suffice to illustrate the point (Abbreviations: DN.=Dešīnāmamālā of Hemacandra. SH.=Siddahema of Hemacandra). FEES (3, 56) gat (cf. DN. 3, 36; SH. 8, 2, 174; PC. 5, 13, 9 etc.) féla (3, 65) 'a wayward rascal (cf, the Dimdins of Lāta described in the Padatāļitaka Bhana.) इंदोयग - (20, 3) इन्दगोपक (cf. gte at Saņdesarāsaka, 143). 10. N. Brown, The Story of Kalaka, 1933. 11. A. P. Shah, Sri-Kālakācārya-Kathā-Samgrah, 1949. 12. Sec pp. 6-22 of the work, 13. H. Jain, Sugandhadasami Kathā, 1966, Introduction, pp. 16-18. 14. Sarayaktvasaptati. with Sanghatilaka's Commentary, cd., by Lalitvijay Muni, 1916, 19 FE (5, 11, 6, 7.) tree”. (cf.' : 'thickeť DN. 3, 57; Guj. "trée”.) IT or Hot (fem.) (5, 15; 17) 'front portion of the upper garment covering the lap'. (cf. alat (masc.) 'ibid'. DN. 2, 80; Guj alat (ibid, lap'.) ZTETTUI (5. 7) act of sweeping'. (cf. 26 'sweeper', as the 'broom', Abhidhānacintāmani, 363, 1016; Tsart, ATERI broom' DN. 6, 97; Hindi gara, GERT.) HTJECAT (5, II, 5, 6, 25) 'some sweetmeat etc. sent as present to one's kin living afar', (from Pk. 8, Sk. Ha and the diminutive suffix-Frout) cf. Guj. भातलँ “homc-made lunch taken outside'. 21000 (?) (, 19)The verse line in which this word occurs is as follows: वझंति तरुवरेसुं चंचलतुरयाण वरवलच्छीओ। The corresponding passage in the Ārāmašobhā in the Samyaktvasaptati commentary of Samghatilaka, written in 1365 A, D., reads तरलतरंगवलच्छा वझंति समंतआ तहसूले । (Here it is an obvious mistake for gitt ). The word is the as चलन्थ (v.1 623 ) which occurs at Samdeśarāsaka, 169 (in the compound form giraffe), and which the Sanskrit commentary renders as ITSTHEITOST. The word also occurs in the form of TOEST (compounded as 37777777) in the Jain Sanskrit of Pūrņabhadra's Pañcākhyānaka15 (composed in 1199). See the glossary in the Harvard Oriental Series edition (NO. 11). For the present, the period of currency of the word can be fixed as from 11th to 14th century. We may also note here a few interesting forms and constructions from the MC. -The possessive suffix -2727-16 is found in the form 3TuulE7910i (Mülašuddhi, Gāthā 26) and तुमच्चएहि (3, 41). fafa fefH (3, 120) deriving from fenfe fuff, and meaning fetare farl occurs several times in Haribliadra's Apabhramsa epic Nemināhacariya composed in 1160 A. D. It occurs in other. Prakrit works also composed in or about the twelfth century. same The possessive suffix -577- (SH. 8, 2, 159; Pischel's Comparative Grammar of Prakrit Languages, & 600) is found in Fight (v. I. FFF5FII) (20, 18) 'those having wine' and #FETTI (20, 19) those having meat'. Its connotation here is nearer to Hindi 'vala,' Gujarati vaļā.' Srait arafa (6, 13) 'the hot summer gusts blow.' cf. Guj. is appare in the same sense. These instances can be easily multiplied. The index of select words proposed to be given at the end of the second volume will seek to cover data of special lexical importance. These few remarks may suffice to point out the value of MC. Such a precious work of Prakrit narrative literature cannot but attract the attention of a connoisseur like Muni Jinavijayaji. Shri A. M. Bhojak, who has scholarly editions of several important Prakrit works to his credit, is to be congratulated for preparing the present critical edition of 15. This has been already noted by me on p. 104 of my introduction to the Sardegarāsaka, 16. Sce H. G. Bhayani; «Three Old Marathi Suffixes°, Vidya, 12, 2, 1959, 4-10. To the forms with the possessive - 2.7. collected there from Early Prakrit literature, cafes belonging to the hostile forces occuring in the Nišitha Cūrni of Jioadāsa is to be added.

10 the text at Muniji's instance, 11 But as pointed out by Shri Bhojak in his editorial foreword, though the work was ready for the press several years back various circumstances delayed its completion and publication all these years. Now the Prakrit Text Society is glad to publish it. The Society also hopes to bring out the remaining portion of the text at an early date, March 1, 1971 H. C. Bhayani Ahmedabad ; . $ 17. Here it may be pointed out that in the introduction to śīlāóka's Caupannamahāpurisacariya (p. 47) Shri Bhojak has drawn our attcation to Devacandra Sūri's indebtedness to Silānka regarding the story of Candana and' Brahmadatta. It is to be hoped that he will also dal with this aspect of the subject in his introduction to the sccond volume of the Mūlasuddhi.

सम्पादकीय प्रस्तुत ग्रन्थ के सम्पादन-संशोधन में टीका की चार प्रतियों का सम्पूर्ण उपयोग किया गया है। इन चार प्रतियों की संज्ञा A. B. C. और D. दी गई है । इसके अतिरिक्त एक टीका की प्रति का भी उपयोग कहीं कहीं किया गया है । टीका की इस पांचवीं प्रति की संज्ञा दी है। टीका की इन पांच प्रतियों के सिवाय 'मूलशुद्धिप्रकरण' मूल की एक प्रति का भी यहाँ सम्पूर्ण उपयोग किया गया है। यह प्रति पाटण के भण्डार की प्रकीर्णक संग्रह की ताडपत्रीय प्रति है। उसमें अनेक प्रकरणों के साथ मूलशुद्धिप्रकरण भी दिया गया है। मूल की इस प्रति की संज्ञा भी E ही दी गई है । अतः जहाँ मूल गाथा के पाठभेद में E संज्ञा हो वहाँ उस पाठभेद को मूल की ताडपत्रीय प्रति का समझना चाहिए। तथा टीका के पाठभेद में जहाँ E संज्ञा हो वहाँ उस पाठभेद को टीका की E प्रति का पाठ- भेद समझा जाय । उक्त प्रतियों का परिचय इसप्रकार है- A संज्ञकः प्रति- यह प्रति श्री हेमचन्द्राचार्य जैन ज्ञानमन्दिर (पाटण) में स्थित श्री संघ जैन ज्ञानभण्डार की है और यह कागद पर लिखी हुई है। सूची में इसका क्रमाङ्क १४१५ है । २६४ पत्रात्मक इस प्रति की लम्बाई चौड़ाई १०x४|| इंच प्रमाण है। प्रथम पत्र की पहली और अन्तिम पत्रकी दूसरी पृष्ठि कोरी है। प्रत्येक पत्रकी प्रत्येक पृष्ठि में १५ पंक्तियाँ हैं । और प्रत्येक पंक्ति में ६० अक्षर हैं प्रत्येक पृष्टि के मध्य में कोरा भाग रखकर शोभन बनाया गया है । इसकी स्थिति मध्यम और लिपि सुन्दर है। इस प्रति के अन्त में लेखक की प्रशस्ति-पुप्पिका नहीं है। अनुमानतः इस' प्रति का लेखनसमय विक्रमीय १७ वीं सदो का होना चाहिए। B संज्ञक प्रति यह प्रति भी उपर्युक्त ज्ञानमन्दिर में स्थित श्री वाडीपार्श्वनाथ जैन ज्ञानभण्डार की है और यह कागद पर लिखी हुई है । सूचि में इसका क्रमांक ७०७३ है । २७५ पत्रात्मक इस प्रति की लम्बाई चौड़ाई १०x१॥ इंच है । प्रत्येक पत्र की प्रत्येक पृष्ठि में १५ पंक्तियाँ हैं । और प्रत्येक पंक्ति में ५६ अक्षर हैं। प्रत्येक पत्र की प्रत्येक पृष्ठि के मध्य में कोरा भाग रखकर उसके मध्य में लालरंग का गोला- कार शोभन बनाया है। उसी तरह पत्र की दूसरी पृष्ठि के दोनों तरफ मार्जिन के मध्यभाग में लालरंग का गोलाकार शोभन किया हुआ है। इसकी लिपि सुन्दर और स्थिति मध्यम है । अन्त में लेखक की प्रशस्ति- पुष्पिका नहीं है। अनुमानतः इसका लेखनसमय विक्रम का १५वां शतक होना चाहिए । C संज्ञक प्रति-- यह प्रति श्री कच्छी दशा ओसवाल जैन महाजन हस्तक के अनन्तनाथजी महाराज के मन्दिर (मुंबई) में रहे हुए ज्ञान भण्डार की है। भण्डार की सूचि में इसका नम्बर १४२८ है। पुरातत्त्वाचार्य मुनिजी श्री जिनविजयजी ने वि. सं. २००१ की साल में यह प्रति उपयोग करने के लिए मुझे दी थी। इसके कुल पत्र ३८४ हैं। ३८३ वें पत्र की दूसरी पृष्ठि की पांचवीं पंक्ति में मूलशुद्धिप्रकरणटीका की । .

२ समाप्ति के बाद समस्त ग्रन्थगत कथाओं की सूचि दी है । वह ३८४ ३ पत्र की दूसरी पृष्टि में पूर्ण होती है। प्रत्येक पत्र की प्रत्येक पृष्ठि में १३ पंक्तियां हैं। प्रत्येक पंक्ति में कम से कम ३८ और अधिक से अधिक ४८ अक्षर हैं। स्थिति अच्छी है और लिपि सुवाच्य है । इसकी लम्बाई चौड़ाई १०.१४५ इंच प्रमाण है। अन्त में लेखक ने मात्र लेखनस्थल और लेखनसमय ही दिया है । वह इस प्रकार है- "महम्मदावादनगरे सं. १९४८ भादरवा शुदि ११ ॥" । D संज्ञक प्रति सेठ श्री डोसाभाई अभेचन्द जैनसंघ (भावनगर) के भण्डार की यह प्रति भी पुरातत्त्वाचार्य मुनि श्री जिनविजयजी ने मुझे 'C' संज्ञक प्रति के ही साथ उपयोग करने के लिए दी है। इसके पत्र २५९ है। २५८ ३ पत्र में मूलशुदिप्रकरणटीका पूर्ण होती है । २५९३ पत्र में समग्रग्रन्थगत कथाओं की सूची दी है। प्रत्येक पत्र की प्रत्येक पृष्ठि में १५ पंक्तियाँ हैं । कम से कम ४० और अधिक से अधिक ७० अक्षरों वाली एक पंक्ति है । स्थिति अच्छि और लिपि सुवाच्य है। इसकी लम्बाई चौड़ाई १०४४॥ इंच है । अन्त में लेखक की पुष्पिका आदि कुछ भी नहीं है । अनुमानतः इसका लेखनसमय वि० २० वां शतक कहा जा सकता है। E संज्ञक प्रति (मूलशुद्धिटीका) श्री लालभाई दलपतभाई भारतीय संस्कृति विद्यामन्दिर (अहमदाबाद) में स्थित अनेक हस्तलिखित ग्रन्थसंग्रहों में से पूज्यपाद आगमप्रभाकरजी मुनिवर्य श्री पुण्यविजयजी महाराज के विशाल ग्रन्थसंग्रह की यह प्रति है। और यह कागज पर लिखी हुई है। यह प्रति आज से२० वर्ष पहले पू० पा० मु० श्री पुण्य- विजयजी महाराजको मिली थी। उस समय प्रस्तुत ग्रन्थ का संशोधन कार्य पूरा हो गया था फिर भी उसी समय ही इस प्रति को उनके पास से लेकर पाठभेदादि के अनेक स्थानों को मिलाते समय निश्चित किया कि यह प्रति तो अशुद्ध है ही फिर भी यह 'C' और 'D' संज्ञक प्रति के प्राचीन कुल की है। इसी वजह से इस प्रतिका सम्पूर्ण उपयोग नहीं किया । मूलशुद्धिटीकाकार आ० श्री देवचन्द्रसूरिजी की प्रशस्ति में किसी किसी स्थान पर 'C' और 'D' संज्ञक प्रति में अक्षरों के स्थान खाली रखे हुए हैं, वे सब स्थान इस प्रति में सम्पूर्ण हैं। इस दृष्टि से यह प्रति उपयोगी हो गई है। A और B संज्ञक प्रति में तो प्रशस्ति अपूर्ण ही मिलती है । इस प्रति में टीकाकार की प्रशस्ति को किसी विद्वान ने संशोधित की है। यहाँ प्रशस्ति के सातवें पद्य में [C और D प्रति में] कतिपय खाली रखे हुए अक्षरों के स्थान में “गुणसेमसूरिः' लिखा हुआ था । उसको सुधारकर किसी ने 'गुणसोमसूरिः' किया है। जबकि वस्तुतः वहाँ 'गुणसेनसूरिः' होना चाहिए, कारण कि आ० श्री देवचन्द्रसूरिरचित प्राकृतभाषानिबद्ध 'संतिनाहचरिय' शान्तिनाथचरितम्(अप्रकाशित) की ग्रन्थकारकृत प्रशस्ति में 'गुणसेणसूरि'नाम मिलता है। इससे स्पष्ट मालूम होता है कि इस प्रशस्ति के संशोधक ने गहरी चिकित्सा नहीं की है, ऐसा कह सकते हैं। प्रत्तुत प्रशस्ति के पाठ के अतिरिक्त समग्र ग्रन्थ में किसी ने कुछ भी संशोधन नहीं किया है। इस प्रति के लेखक ने जिस प्रति पर से नकल की है उस प्रति में, इस प्रति के बारह · पत्र जितने पाठवाले पत्रों के बदले आ० श्री शीलांकसूरिरचित आचारांगसूत्रटीका की प्रति के पत्रों ने स्थान पा लिया होगा, इससे इस प्रति के ४६ वें पत्र की दूसरी पृष्ठि की, ११ वीं - पंक्ति के अन्तिम दो अक्षरों से ५८ वें पत्र की दूसरी पृष्ठि की आठवीं पंक्ति (अंत्य पांच अक्षर के अतिरिक्त) तक का ग्रन्थसंदर्भ आचारांगसूत्र के दूसरे अध्ययन के प्रथम उद्देश की टीका का है। अर्थात् प्रस्तुत, मुद्रित ग्रन्थ के ७३ वें पृष्ठ की. १६ वीं पंक्ति में आये हुए 'छलिओ' शब्द के 'छ' के बाद से ९६. वें पृष्ठ की १६ वी पंक्ति में आये हुए 'पडिलाहिया' शब्द में आये हुए 'ला' तक का मूलशुद्धिटीका का ग्रन्थसंदर्भ प्रस्तुत 'E' प्रति में नहीं है किन्तु उसके बदले आचारांगसूत्रटीका .... का सूचित पाठ है। इस प्रति की पत्रसंख्या २५२ है। प्रथम पत्र की प्रथम और अन्तिम पत्र की दूसरी पृष्ठि कोरी है । २५२ ३ पत्र को प्रथम पृष्ठि की चौथी पंक्ति में समग्र ग्रन्थ पूर्ण होता है। प्रत्येक पत्र की प्रत्येक पृष्ठि में १५ पंक्तियाँ हैं । प्रत्येक पंक्ति में कम से कम ५२ और अधिक से अधिक ५८ अक्षर हैं। किसी किसी में ४९ अक्षर भी मिलते हैं। प्रत्येक पृष्ठि के मध्य में अलिखित कोरा भाग रखकर सुन्दर शोभन बनाया हुआ है। इसकी लिपि सुन्दरतम है और स्थिति भी अच्छी है। इसकी लम्बाई . चौडाई १०॥.२४४। इंच प्रमाण है । प्रति के लेखक की पुष्पिका नहीं है । अनुमानतः इसका लेखन- समय विक्रम की १७ वीं सदी का पूर्वार्द्ध होना चाहिए । इस प्रति को लिखाने के कितनेक समय के वाद लालशाही से लिखी हुई एक छोटी सी पुष्पिका भी इसमें है और वह इस प्रकार है--- "साह श्री वच्छासुत साह सहस्रकिरणेन पुस्तकमिदं गृहीतं सुतवर्द्धमान[-]शांतिदासपरिपालनार्थ" । इस पुष्पिका पर से यह मालूम होता है कि सहस्रकिरण नामके श्रेष्ठी ने अपने ग्रन्थभण्डार के लिए यह प्रति (?)मूल्य से खरिदी होगी । इस श्रेष्ठी ने स्वयं ग्रन्थ लिखाकर और दूसरी जगह से ग्रन्थ प्राप्त कर एक ग्रन्थसंग्रह किया होगा क्योंकि इस श्रेष्ठी द्वारा लिखाई हुई और प्राप्त कि हुई प्रतियों के अन्त में लिखाई हुई ऐसी छोटी२ पुष्पिका वाली अनेक पोथियां मेरे देखने में आई हैं । इस श्रेष्ठी द्वारा लिखाये हुए नन्दीसूत्र का तो हमने उपयोग भी किया है, देखिये श्री महावीर जैन विद्यालय संचालित आगम प्रकाशन विभाग द्वारा प्रकाशित 'नंदिसुत्तं अणुओगद्दाराई च' ग्रन्थ का सम्पादकीय का पृ० २ । 'E. संज्ञक प्रति (मूलशुद्धिप्रकरण-मूल) जैसा कि प्रारंभ में बताया है, यह छोटी छोटी रचना के संग्रह वाली ताडपत्रीय प्रति पाटन के किस ज्ञानभण्डार की थी यह अब मेरे स्मरण में नहीं है। इस प्रतिका उपयोग आज से २४ वर्ष पूर्व किया था। उपरोक्त प्रतियों में से c और D संज्ञक प्रति अति अशुद्ध है। फिर भी सम्पादन कार्य में जिन जिन स्थानों में A और B संज्ञक प्रतिओं के पाठ शंकित थे वहाँ इन दो प्रतियों का उपयोग हुआ है। और जहाँ जहाँ A. B संज्ञक प्रतियों के पाठ नष्ट हो गये हैं वहाँ वहाँ इन दो प्रतियों ने उसे पूरा करने में सहयोग दिया है, (देखो चतुर्थ पृष्ठ की ११ वीं और ३२ वें पृष्ठ की आठवीं टिप्पनी)। यद्यपि ये दो प्रतियाँ (c.D) अर्वाचीन और अशुद्धतर है फिर भी सम्पादनकार्य में महत्त्व की सिद्ध हुई है। ये दो प्रतियां (c.D) विक्रम की २० वीं सदी में लिखाई हुई होने पर भी इसमें कतिपय स्थानों में 'थथथथ' और 'छछछछ' जैसे अर्थशून्य अक्षरों का निष्कारण लेखन हुआ है । इससे यह निश्चित कहा जा सकता है कि यह प्रति ताडपत्रीय परम्परा की है । ताडपत्रीय प्रतियों के पत्र में । जहाँ जहाँ दरारे पड़ी हो, अथवा लिखते समय अक्षरों के बिगड़ने की - ४ । Y ७७ जहाँ २ संभावना हो वहाँ मुख्यतः प्रतिलिपिकार को पाठपतन का भ्रम न हो उसके लिए उतने स्थान को रिक्त न रखकर 'श्रथथथथ' अथवा 'छछछछछ ऐसे फल्गु अक्षरों से भरं दिया जाता था । प्रस्तुत ग्रन्थ के मेटर का संशोधन होने के बाद ही मूलशुद्धिप्रकरणटीका की जो ' संजक प्रति मिली है वह c और D प्रति के कुल की प्राचीन प्रति है । पृष्ठ में आई हुई मूलं की १९ वीं गाथा के अन्त में आया हुआ 'वरामो' शब्द के स्थान टीका में 'पराओ' शब्द प्रतीक के रूप में दिया है। उससे उपयुक्त प्रतियों में टीकाकारसम्मत मूलपाठ कचित् नहीं भी मिला ऐसा कह सकते हैं । टीकाकार ने मूलकी सम्पूर्ण गाथाओं को उद्धृतकर के टीका की रचना की है। अतः टीका की प्रतियों में मूलपाठ सम्पूर्ण है ऐसा समझना चाहिए। संशोधन- यहाँ उपर बताई गई प्रतियों में से जिस प्रति का पाठ सुसंगत लगा है उस को मूल में स्वीकृत करके शेप प्रतियों के पाठ टिप्पण में दिये गये हैं। जहाँ मूलगाथा के शब्द को टीका में प्रतीक रूप से लेकर उसका संस्कृत में अर्थ किया गया है वहाँ मूलगाथा के उन शब्दों को "" ऐसे अवतरण चिह्न के मध्य में रख दिये हैं । जहाँ मूलगाथा के विभक्त्यन्त प्राकृत शब्द के संस्कृतं पर्याय लिखकर उन संस्कृत पर्यायों का अर्थान्तर टीका में बताया गया है वहाँ मूल के डंस प्राकृत शब्द के संस्कृत पर्याय को '' ऐसे अवतरण चिह्न के मध्य में रख दिए हैं। जहाँ मूल के सामासिकं वाक्य में आए हुए प्राकृतं शब्द के संस्कृत पर्याय लिखकर उसका अर्थान्तर टीका में बताया है वहाँ मूल के समासंगत उन प्राकृत शब्द के संस्कृत पर्याय और उनके अर्थान्तर वीच में =ऐसा चिह्न दिया गया है । वाचकों की अनुकूलता के लिए ग्रन्थगत कथाओं में उन कथाओं के पात्रों के वक्तव्य को ' ' ऐसे और आवश्यक हो वहाँ " " ऐसे अवतरण चिह्नों के मध्यमें रख दिये हैं। शेष चिह्नों के सम्बन्ध में प्राकृतग्रन्थ परिषद् के तीसरे ग्रन्थाङ्क रूप से प्रसिद्ध "चउप्पन्नमहापुरिसचरिय" ग्रन्थ की प्रस्तावना का पृ० ३७ को देखने की सूचन करता हूँ। उपर बताये गये चिह्नों की एवं प्रतियों की संज्ञा तथा ग्रन्थान्तर के पाठ की गाथाओं के अलंग टाइप रखने आदि की पसन्दगी आज से २५ वर्ष पहले भारतीय विद्याभवन मुंबई के सम्मान्य नियामक एवं श्री सिंघी जैन ग्रन्थमाला के प्रधान सम्पादक और संचालक पुरातत्त्वाचार्य मुनिजी श्री जिनविजयजी ने निणीत कर दी थी। प्रस्तुत विशाल ग्रन्थ में आये हुए ग्रन्थान्तर के अवतरणों का सम्पूर्ण पृथक्करण करना मेरे लिये मुश्किल था फिर भी आज से २५ वर्ष पूर्व के मेरे तथाप्रकार के अतिस्वल्प अभ्यास के अनुसार उन अवतरणों को अलग टाईप में देने का प्रयत्न किया है जो अपर्याप्त है । यहां ग्रन्थान्तर की अनेक सुभाषित गाथाओं का तो पृथक्करण करना अशक्य ही है । ग्रन्थ और ग्रन्थकार आदि के विषय में विशेष जानकारी दूसरे भाग की प्रस्तावना में देना मैने उचित माना है।

वृत्ति, व्याख्या आदि शब्दों को उन उन ग्रन्थों की टीका के रूप में पहचानना यह एक प्रवाह है । इससे वर्षों पहले के मेरे इस प्रकार के प्रवाह के संस्कार से प्रस्तुत ग्रन्थ का नाम 'मूलशुद्धिप्रकरणटीका' दिया है। किन्तु ग्रन्थकार ने प्रस्तुत टीका को व्याख्या (पृ० १ पं० ८), विवरण (प्रत्येक स्थानक के अन्त की पुष्पिकामें) और वृत्ति ( टीकाकार की प्रशस्ति का १०वाँ और १५ वाँ पद्य) के नाम से प्रस्तुत प्रथम भाग में रहीं हुई अशुद्धियों का शुद्धिपत्रक दिया गया है । उसके अनुसार सुधारकर पढ़ने का मेरा सूचन है । कहा है। ने पूज्यपाद पुरातत्त्वाचार्य मुनि श्री जिनविजयजी (मुनिजी) ने २५ वर्ष पहले मेरी योग्यता का विचार करके श्री सिंघी जैनग्रन्थमाला में यह ग्रन्थ प्रकाशित करने के लिए मुझे सम्पादन के लिए दिया था इसके लिये मैं उनका, अनेक उपकारों के स्मरण पूर्वक विनीत भाव से आभार व्यक्त करता हूँ। प्रेस आदि की अव्यवस्था और पूज्य मुनिज़ी राजस्थान सरकार द्वारा प्रस्थापित राजस्थान प्राच्य- विद्याप्रतिष्ठान के सम्मान्य नियामक के स्थानपर होने के कारन प्रस्तुत ग्रन्थ के मुद्गण में सुदीर्घ समय बीत गया, मैं भी पूज्यपाद आगमप्रभाकरजी विद्वद्वर्य मुनि श्री पुण्यविजयजी महाराज के आदेश से प्राकृत ग्रन्थ परिषद् [PRAKRTATEXT SociETy] में और उसके बाद श्रीमहावीर जैन विद्यालय संचालित 'आगम प्रकाशन विभाग' में नियुक्त हुआ । ऐसे समय प्राकृत ग्रन्थ परिपद् के सम्मान्य मंत्री एवं श्री लालभाई दलपतभाई भारतीय संस्कृति विद्यामंदिर के मुख्य नियामक, भारतीय दर्शनों के गम्भीर अभ्यासी श्री दलसुखभाई मालवणियाजी ने पूज्य मुनिजी से परामर्श करके इस रुके हुए प्रकाशन की उपयोगिता जानकर इसे प्राकृत ग्रन्थ परिषद् से प्रकाशित करने का निर्णय लेकर मेरे कार्य में जो प्रोत्साहन दिया उसके लिए मैं श्री मालवणियाजी के प्रति ऋणिभाव व्यक्त करता हूँ । मैं जो कुछ भी यत् किंचित् संशोधनकार्य करता हूँ उस में जहाँ कहीं भी शंकित स्थान आते हैं उनका समाधान प्राप्त करने के लिए पूज्यपाद आगमप्रभाकरजी मुनिवर्य श्री पुण्यविजयजी महाराज का अमूल्य समय ३५ वर्ष से लेता आ रहा हूँ। इन उपकारी पुरुष की ऋणवृद्धि भी मुझे सविशेष धन्यता का अनुभव करा रही है। इस ग्रन्थ का संस्कृत में लिखा हुआ विपयानुक्रम देखकर योग्य सूचन करने के लिए पं. श्री हरिशंकरभाई अंबाराम पंड्या का मैं आभारी हूँ । २४ से २८ फार्म और सम्पादकीय आदि के मुद्रण में श्रीरामानन्द प्रिन्टिंग प्रेस के मुख्य संचालक स्वामी श्रीत्रिभुवनदासजी शास्त्रीजी ने जो सहकार दिया है उसके लिए उनके प्रति कृतज्ञभाव प्रकट करता हूँ। श्री महावीर जैन, विद्यालय संचालित आगम प्रकाशन विभाग लणसावाडा-मोटी पोळ जैन उपाश्रय विद्वज्जनविनेय अमृतलाल मोहनलाल भोज़क 14 . अहमदावाद-१ शुद्धिपत्रकम पृष्ठाक: पंक्तिः १०३ १२० १२३ १८ २ २१ ३३ ૨૩ १३५ १४३ ९ 'पणामनम् १४४ १४५ . १ १६ शीर्षके १४८ १५० ६ . . २३ १५७ १७५ . प वा 3 १७७ ३० ३ १७८ . ६ १४ ३४ " १७९ ६ " २५ CW . १८६ ३१ अशुद्धम् शोधनीयम् वयगेस बयणे भपिरि अपरि वय ABवयं CDतयं 14CA 14A 8c0 8cD "प्रणामनम्, निस्पृहं निःस्पृहं तृतीय चतुर्थ धंतूण घेत्तण विम्हयखें विम्हयरिस इसय इसयं' श्यो इओ पडि पडि- तलोक तेलोक दट्टण तलोक तेलोक 98 9 ठावियो ठाविओ 9 9cD 7e 7c त्तिगधार 'त्तिगंधार' ण [ ] [ ] (च्छा)चि "(च्छा) चिं संवायइ सव्वं संवयइ सन्यं, जं जम्मंतर [ ? विसंवयइ तं जम्मंतरे ABसंवय 21cD संवायइ वीसरिय वीसरियं, ' 'म्मी, "म्मी' 'अज्जे "अज्जे कहिये कहियं" साख्यानकं सकथानक जणएव जणवए षियं पियं वसंत वसंत कुलघर कुलघरं एतिय एत्तिय 2G 2c मोत्तता मोत्तुं ता संपयसंती संपय संती विजियाबु विजिया बु पृष्ठाङ्क: पंक्तिः अशुद्धम् शोधनीयम् २ काम् सिद्धि 'सिद्धि याति याति ६ १० जिणसासणे जिनशासने ३१ cD जिनशासने A B जिणसासणे १० तत्येवा 'तत्वा येववेलंग घेववेलं न ११ कीएय कीए य'. करन्ति करंति १४ समागय समागया २८ णोत्तर-पं 'णोत्तर-पं १३ २० तुरिय-तु तुरियतु १६ ११ वत्तण" वत्तेणं २० २५ पज्जुवा २१ 'जहा भ जहा 'भा विनय-वै विनय-बैं २३ ६ मच्चव मच्चुव उद्वित्त उहित ३० °उष्फुल्ल उप्फुल्ल ३ जणयाणं जणयाणं' वसई वसई २८ २४ दट्ठण २९ १८ घेत्तण घेत्तूण ३१ २ नयर नयरं ३४ १५ अहम ३५ दट्टण दळूण ३७ ११ उत्ताणि एग° उत्ताणिएग ३८ १० खज्जत तू खज्जत ४२ २३ गामिणी गामिणि १२ जेठा जेहा पाडि पहि ५७ १५ दट्ठण गतमाका गतं का ताहि ताहि विकित्सा विचिकित्सा ६८ १८ महप ८१ १ दट्टण दळूण ८३ २८ विरूपा दे विरूपदें २९ 'त्यपि श त्यपि ८७ वधंन वर्धनं ६ अक्वथ अक्खय 10 10cD १०३ १८ " १८७ २ १८९ १९१ १९२ २३ ९ . २८ अह म ३३ १ १९३ १९४ . २ . २३ २४ २४ " १९७ ६१ २०५ २०७ २१ १० ० मह २८ २०८ ३३ ९ ११ २१५ २१६. २१९ २२१ ३५ 'तणयर 'तणयस्स पुच्छ संपुच्छ * * ६ विषयानुक्रमः विषयः पृष्ठाङ्कः मङ्गलम् १-३ सम्यग्दर्शनप्राप्त्युपायाः, सम्यक्त्वप्रतिपत्तिक्रमः, प्रतिपन्नसम्यक्त्वस्याकल्प्याचारनिरूपणं च ३-५ सम्यक्त्वस्य भूषण-दूषण-लिङ्ग-श्रद्धान-च्छिण्डिका-स्थानकाख्यं द्वारषट्कम् ५-६ सम्यक्त्वस्य प्रथमं भूषणद्वारम् जिनशासननिपुणता-प्रभावना-तीर्थसेवा-भक्ति-स्थिरत्वाख्यानि पञ्च सम्यक्त्वभूषणानि जिनशासननिपुणताख्ये प्रथमे सम्यक्त्वभूषणे आर्द्रकुमारकथानकम् ६-१२ प्रभावनाख्ये द्वितीये सम्यक्त्वभूषणे आर्यखपुटाचार्यकथानकम् १३-१४ तीर्थसेवाख्ये तृतीये सम्यक्त्वभूषणे द्रव्यतीर्थसेवाविषयकं अन्तर्गत 'एलकाक्ष- कथानक-गजाग्रपदपर्वतनामोत्पत्तिकथा'समेतं आर्यमहागिरिकथानकम् १५-१९ तीर्थसेवाख्ये तृतीये सम्यक्त्वभूषणे भावतीर्थसेवाविषयकं भीम-महाभीमकथानकम् २०-२२ भक्त्याख्ये चतुर्थे सम्यक्त्वभूषणे जिनभक्तिविषयकं आरामशोभाकथानकम् २२-३४ भक्त्याख्ये, चतुर्थे सम्यक्त्वभूषणे साधुभक्तिविषयकं शिखरसेनकथानकम् ३४-४३ स्थिरत्वाख्ये पञ्चमे सम्यक्त्वभूषणेऽपभ्रंशभाषानिबद्धं सुलसाख्यानकम् ४३-५६ सम्यक्त्वस्य द्वितीयं दूषणद्वारम् ५६-६६ शङ्का-काङ्क्षा-विचिकित्सा-कुतीर्थिकप्रशंसा-कुतीथिकाभीक्ष्णसंस्तवनाख्यानि पञ्च सम्यक्त्वदूषणानि शङ्काख्ये प्रथमे सम्यक्त्वदूषणे. श्रीधरकथानकम् ५६-५७ काङ्क्षाख्ये द्वितीये सम्यक्त्वदूपणे इन्द्रदत्तकथानकम् ५८-५९ विचिकित्साख्ये तृतीये सम्यक्त्वदूषणे पृथ्वीसार-कीर्तिदेवकथानकम् ५९-६४ कुतीर्थिकप्रशंसाख्यं चतुर्थं सम्यक्त्वदूषणम् कुतीर्थिकाभीक्ष्णसंस्तवनाख्ये पञ्चमे सम्यक्त्वदूषणे जिनदासकथानकम् ६४-६६ सम्यक्त्वस्य तृतीयं लिङ्गद्वारम् ६६-६७ क्षान्ति-संवेग-निर्वेद-अनुकम्पा-अस्तित्वभावाख्यानि पञ्च सम्यक्त्वलिङ्गानि ६६-६७ सम्यक्त्वस्य चतुर्थ श्रद्धानद्वारम् ६७-६८ जीवादिवस्तुपरमार्थसंस्तव-सुदृष्टभावयतिसेवना-ज्यापन्नदृष्टिवर्जन-कुदृष्टिवर्जना- ख्यानि चत्वारि सम्यक्त्वस्य श्रद्धानानि ६७-६८ सम्यक्त्वस्य पञ्चमं छिण्डिकाद्वारम् ६८-७३ राजाभियोग-गणाभियोग-बलाभियोग-सुराभियोग-कान्तावृत्ति-गुरुनिग्रहाख्याः सम्यक्त्वस्य षट् छिण्डिकाः प्रथमायां राजाभिग्रहच्छिण्डिकायां कार्तिकश्रेष्ठिकथानकम् ६९-७० ७७-८८ ७७-७८ विषयः द्वितीयायां गणामियोगचिटिकायां गायरामकथानकम् ७१ कुतीयायां बटाभियोगचिण्डिकायां जिन्देवकथानकन चव्या सुराभियोगश्चिण्डिकायां कुलपयानकन पञ्चम्यां कान्नानिश्चिण्डिकायां सुराष्ट्राधावकथानकनिर्देशाः पाठयां गुरुनिटिपिटकायां देवानन्दकथानकम् ७२-७३ सम्यन्त्रस्य पप्टं स्थानद्वारम् ७३-७४ जीवास्तिन्व-जीवनियात्र-जीवकर्तृल-जी निर्माणास्तित्व निवागापायाख्यान पह सम्यक्त्वस्थानानि ७३-७४ सम्यकत्वमाहात्म्यम् ७४-७५ अवाससम्यक्रवनिवग्रस्य वक्तव्ये सप्तस्थानप्रवृत्तिनिरूपणम् ७५-७६ जिनवित्र-जिनमवन-जिनागम-साधुकृत्य-साचीकृत्य-श्रावककृत्य-श्राविकाळ्याख्य- समस्थानकनामनिरूपणम् ७६ जिनविम्याग्न्यं प्रथम स्थानकम् जिनप्रतिमानिर्मापण-तदष्टप्रकारपूजोपदेशः झटप्रकारपूनाग्ररूपणम् ७८-८३ पुष्पलान्धपूनास्वरूपनिरूपणम् पुष्यपूजायां धन्याकथानकम् - ७८-८२ धूप-दीप-अक्षत-फल-वृत-जल्यूजास्वरूपनिरूपणम् ८२-८३ जिनपूजायाः सर्वदुःखांवमोचकत्वम् ८३-८४ जिनपूजाया विशिष्टसुखदायकत्वम् ८५ प्रथमस्थानकोपसंहारः ८५-८८ [जिनप्रतिमानिर्मापण-तत्पूजा-यात्रायुपदेशः (पृ० ८५-८६), नूतन- जिनविम्बकरणात् सीदत्परकृतजिनविम्बपूजनस्य बहुगुणत्वम् (पृ० ८७), जिनबिम्ब-चैत्यद्रव्ययोः रक्षण-बर्द्धनविषयकः कर्तव्योपदेशश्च (पृ० ८७-८८)] जिनभवनाख्यं द्वितीय स्थानकम् ८९-१११ जिनमन्दिरनिर्माणोपदेशः ८९-९२ जिनमन्दिरवर्णनम् , 'कानि जिनायतनानि निदर्शनीकृत्य केपु स्थानेषु जिन- मन्दिराणि विधापयेत् ?' एतन्निरूपणं च] जन्मान्तरोपात्तपुण्यसम्प्राप्तसम्पदा शुभाशयेन परमादरेण च जिनमन्दिरनिर्माणोपदेशः चैत्यद्रव्यरक्षाविषये संकासश्रावकजीवकथानकम् ९३. ९३-९५ जिनमवननिर्माणविपये सम्प्रतिनृपकथानकम् द्वितीयस्थानकोपसंहारः ९५-११० [जिनमन्दिराथै द्रव्य-भूमि-गोकुलदानोपदेशः, ११०-१११ जीर्णशीर्णजिनालयोद्धारोपदेशश्च] ७८ 14 विषयः जिनागमाख्यं तृतीय स्थानकम् ११२-१४२ जिनवचन(जिनागम)माहात्म्यम् ११२-११५ लौकिकधर्मविषये ग्रामधर्मनिरूपकं नागदत्तकौटुम्बिककथानकम् ११३-११४ नाथ-बन्धु-चक्षुः-जननी-जनक-सार्थवाह-हस्तालम्बकपुरुष-भाण्डागार-चिन्तामण्युप- माभिर्जिनागमस्वरूपप्ररूपणम् ११६-११८ जिनागमादर-बहुमानमाहात्म्यं जिनागमप्रामाण्यप्ररूपणं च ११८-११९ जिनागमश्रवणानादरे मन्दपुण्यतायाः कथनम् , एतद्विषये वसुदत्तकथानकं च ११९-१२१ जिनागमापमान-जिनाज्ञाव्यतिक्रमदोषनिरूपणम् १२१ जिनागममाहात्म्यप्ररूपणम् १२१-१२२ त्राण-महानायक-खजन-जननी-जनक-मित्र-सुगति-मति-द्वीपत्वेन जिनागमस्य निर्देशः १२२ जिनागमस्य खण्डितत्वे कालदोषप्रभावकथनम् , एतद्विषये कालकाचार्यकथानकं च १२३-१३४ विद्यमानजिनागममहिमा, एतद्विषये रौहिणेयकथानकं च १३४-१३९ जिनागमपठनानुष्ठानप्ररूपणम् १३९ गुरूणां पुस्तकानां च जिनागमसाधनरूपत्वेन निरूपणम् १३९-१४० जिनागमलेखन-पूजा-दान-श्रवण-वाचन-स्वाध्यायाधुपदेशः, तृतीयस्थानकोपसंहारश्च १४०-१४२ साधुकृत्याख्यं चतुर्थ स्थानकम् १४३-२२४ साधुपर्युपास्तिनिरूपणम् , साधुमाहात्म्यं च १४३-१४४ साधुषु काय-वाङ्-मनोविनयकर्तत्र्यस्य निरूपणम् १४४-१४६ साधुवर्णवादप्ररूपणम् १४६ साधुभ्योऽशनादि-पीठ-फलकादि-धर्मोपकरणानां दानस्योपदेशः १४६-१४८ साधुभ्योऽशनादीनां दानस्य माहात्म्यकथने दृष्टान्ताः १४८ अशनादिदानविषये इहलोकफलसंसूचकं : मूलदेवकथानकम् १४९-१५९ अशनादिदानविषये इहलोकफलसंसूचकं देवधरकथानकम् १६०-१६९ अशनादिदानविषये इहलोकफलसंसूचकं देवदिन्नकथानकम् १६९-१७९ अशनादिदानविपये इहलोकफलसंसूचकं अभिनवश्रेष्ठिकथानकम् १७९-१८० अशनादिदानविषये परलोकफलसंसूचकं धनसार्थवाहकथानकम् १८०-१८२ अशनादिदानविषये परलोकफलसंसूचकं ग्रामचिन्तकोदाहरणम् १८२-१८५ अशनादिदानविषये परलोकफलसंसूचकं श्रेयांसकथानकम् १८५-१९७ अशनादिदानविषये परलोकफलसंसूचकं चन्दनार्याकथानकम् १९७-२०३ अशनादिदानविषये परलोकफलसंसूचकं द्रोणकाख्यानकम् २०३-२०९ अशनादिदानविषये परलोकफलसंसूचकं सङ्गमकाख्यानकम् २०९-२१५ अशनादिदानविषये परलोकफलसंसूचकं कृतपुण्यकाख्यानकम् २१५-२२१ साधुशय्यादानोपदेशः, साधुमाहात्म्यम् , शय्यांदानमाहात्म्यम् , साधुप्रतिपत्त्युपदेशः, चतुर्थस्थानकोपसंहारश्च २२१-२२४ :

#1 श्रीमद्देवचन्द्रसूरिसन्डब्धटीकोपेतं रिविरचितं 'स्थानकानिइ परनामकं मूलशुद्धिप्रकरणम् were:- : सर्वज्ञाय। चालत्वे शैलराजं चलदखिलधरामण्डलं कम्पयित्वा, शुद्धं सम्यक्त्वरत्नं सुरविसरपतेर्भानसे यश्चकार । तं नत्वा वर्द्धमानं चरमजिनपतिं मूलशुद्धेः शक्त्या, स्पष्ट व्याख्यां विधास्ये - गुरुचरणद्वन्द्वसद्भक्तियोगात् ॥ तत्र सुगृहीतनामधेयो भगवान् श्रीमत्प्रद्युम्नसूरिः श्रमणोपासकप्रतिमासद्धिसखरूपावबोधबुद्धिः (द्धि)- श्रावकप्रार्थनातः सङ्केपत एव तत्स्वरूपमभिधातुकामो मिथ्यात्वान्धकारवहलपटलान्तरितदर्शनान् भूरिभव्यजीवानपि भगवत्सर्ववेदिप्रभुप्रणीतप्रवरप्रवचनप्रतिपादितप्रकारेणोपलभ्य तदवबोधकं दिनकर इव भास्वरकरनिकरमादित एव दर्शनप्रतिमायाः किञ्चिद्विशेषखभावाविर्भावकं मूलशुद्ध्यभिधानं स्थानकानीत्यपरनामकं प्रकरणमारब्धवान् । अस्य च सम्यक्त्वशुद्ध्यादिप्रतिपादनतः स्वर्गापवर्गसंसर्गहेतुभूतत्वेन श्रेयोभूतत्वाद् विघ्नाः सम्भवन्ति । यत उक्तम् -- श्रेयांसि बहुविघ्नानि भवन्ति महतामपि । अश्रेयसि प्रवृत्तानां वापि यान्ति विनायकाः ॥ १ इत्यतो विघ्नविनायकोपशान्तये । तथा प्रयोजनादिरहितेऽपि शास्त्रे धीधना न प्रवर्तन्ते; उक्तं च- सर्वस्यैव हि शास्त्रस्य कर्मणो वाऽपि कस्यचित् । यावत् प्रयोजनं नोक्तं तावत् तत् केन गृह्यताम् ? ॥२ सिद्धार्थ सिद्धसम्बन्धं श्रोतुं श्रोता प्रवर्तते । शास्त्रादौ तेन वक्तव्यः सम्बन्धः सप्रयोजनः ॥३ अतः प्रयोजनादिप्रतिपादनार्थम् । अन्यच्च शिष्टाः कचिदिष्टे वस्तुनि प्रवर्तमानाः सन्तोऽभीष्टदेवता- नमस्कृतिकरणपूर्वकमेव प्रवर्तन्ते, अतः शिष्टसमयानुपालनमपि न्यायोपपन्नम् । यत उच्यते - शिष्टसमयानुपालनविकलं सच्छास्त्रकरणमपि नैव । विद्वजनप्रशस्यं भवति यतोऽसौ समनुपाल्यः ॥ इति । ४ तत्प्रतिपालनाय चाऽऽदावेव नमस्कारमाह - वंदामि सबन्नुजिणिंदवाणी पसन्नगंभीरपसत्थसत्था । जुत्तीजुया जं अभिनंदयंता नंदंति सत्ता तह तं कुणंता ॥१॥ 4 A B °मायां। 5A B ज्ञायोप। 60D 1.ABधशुद्धि। 2 C D °बहुल°। 3 A B °लम्भत । वण्णुजिणिदेवाणी।

सटीकं मूलशुद्धिप्रकरणम् व्याख्या-सा च संहितादिक्रमेण भवति । यत उक्तम् - समुदितपदामादौ विद्वान् पदेविह संहिता, तदनु च पदं तस्यैवार्थ वदेदथ विग्रहम् । निपुणभणितं तस्याऽऽक्षेपं तथाऽस्य च निर्णयं, बुधजनमता सूत्रव्याख्या भवेदिति पट्विधा ।। ५ तत्राऽस्खलितपदोचारणमेव संहिता । वन्दे सर्वज्ञ जिन इन्द्र वाणीमित्यादीनि तु पदानि । पदार्थः पुनः 'बन्दे' स्तुवे । कम् ? 'सर्वज्ञजिनेद्रवाणी' सर्व समस्तं स्व-परपर्यायमेदाभिन्न पदार्थसाथ जानाति-बुध्यत इति सर्वज्ञः निखिलवेदी, रागादिशत्रुजेतृत्वाद् जिनाः सामान्यकेवलिनः, तेपाम् इन्दनाद् अष्टमहाप्रातिहाधेिश्वर्ययुक्तत्वाद् इन्द्रः नायको जिनेन्द्रः तीर्थकृत् , सर्वज्ञश्वाऽसौ जिनेन्द्रश्च सर्वज्ञजिनेन्द्रः, तस्य वाणी वाक्, अता-ऽनङ्गादि- मेदभिन्ना, ताम् । कयम्भूताम् ? 'प्रसन्नगम्मीरप्रशस्तशास्त्रां' प्रसन्नानि-प्रत्यायकानि सुखावबोधानीत्यर्थः, गम्भी- राणि दृष्टजीवाऽजीवादिगम्भीरपदार्थत्वात् परैरलब्धमध्यानि, प्रशस्तानि-मल्यानि हिंसादिनिवारकत्वात्, शास्त्राणि अन्या यस्याः सा तया ताम् । यद्वा ग्रंसन्नः जितक्रोधादित्वेनोत्तमोपशमसवान् , गम्मीरः श्रुत- केवलित्वात् परैरलब्धमध्यः, प्रशस्तः निःशेषमङ्गलालयत्वात् ; शास्ता प्ररूपकः सूत्ररूपतया गणधरो यस्याः सा प्रसन्नगम्मीरप्रशस्तशास्तृका, ताम् । पुनरपि कथम्भूताम् ? 'युक्तियुतां' युक्त्या उपपत्या युता-समेता युक्तियुता, न तु पुराणादिवदाज्ञासिदैव । उक्तं च तद्वेदिभिः- पुराणं मानवो धर्मः साङ्गो वेदश्चिकित्सितम् । आज्ञासिद्धानि चत्वारि न हन्तव्यानि युक्तिभिः ॥६ एतच्च प्रतिपादयद्भिस्तस्तेषां युक्तिपरीक्षणाक्षमत्वमावेदितं भवति । उक्तं च- अस्ति वक्तव्यता काचित् तेनेदं न विचार्यते । निर्दोष काञ्चनं चेत् स्यात् परीक्षाया विमेति किम् ॥७ अतस्ताम् । 'नीया लोवमभूया य आणिये'त्यादिप्राकृतलक्षणादिह पूर्वत्र चानुवारलोपो द्रष्टव्यः । तया 'यामभिनन्दयन्तः स्तुवन्तः । तथा तथाशब्दस्य समुच्चयार्थत्वात् , तां कुर्वन्तश्च । तदुक्तानुष्ठानकरणात किम् ? नन्दन्ति नरामरापवर्गसुखसमृद्धिप्राप्त्या समृद्धा भवन्ति । 'सत्त्वाः' प्राणिन इति । उक्तः पदार्थः। पद- विग्रहोऽपि पदार्थेनैव सहोक्त इति न पृथगुच्यते । अधुना चालना-प्रत्यवस्थाने सममेवोच्यते । ननु किमयं सर्वज्ञजिनेन्द्र इति पदत्रयोपादानम् ? सर्वज्ञ इत्युक्ते जिन इति लभ्यत एव । सर्वज्ञस्य हि निःशेपान्तरशत्रुविजयेनैव सर्वज्ञत्वोपपत्तैः । नैवम् , हरि-हर-हिरण्य- गर्भादीनामपि परैः सर्वज्ञत्वेनाम्युपगतत्वाद् मा भूत् तद्वाण्यामपि सम्प्रत्यय इति तन्निषेधार्य जिनपदग्रहणम् । तर्हि सर्वज्ञजिन इत्येतदस्तु, इन्द्र इत्येतदतिरिच्यते, सर्वज्ञजिनानां शेषदेवापेक्षयेन्द्रत्वात् । सत्यम् , सामान्य- केवलिनामपि सर्वज्ञजिनत्वेनाव्यभिचारादिति तीर्थकरप्रतिपत्यर्थमिन्द्रपदोपादानम् । यद्येवं सर्वज्ञेन्द्र इत्येतदस्तु, जिनेत्येतन्निरर्थकम् , सर्वज्ञेन्द्रस्यान्तररिपुविजयेन जिनत्वाद् । अन्त्येवम्., किन्तु शिव-केशव-सुरज्येष्ठानामपि तत्पाक्षिकैरेवमङ्गीकृतत्वात् तन्निषेधार्थ जिनपदकरणम् । एवं तर्हि सर्वज्ञ इति पदमपार्थकं जिनेन्द्रस्य 1A B°णीत्यादि तु पदा। 2 A B मङ्गलानि । 3A B यस्यां । 5AB.रसा वाग, गम्मी° 1. 6 प्राचीनप्रन्येप्वियं गायेयुपलभ्यते-'नीया लोवमभूया, य. आणिया दीह-बिंदु-दुव्भावा। अत्यं. गर्मति तं चिय, जो तेसिं पुबमेवाऽऽसी ॥'। 70 D स्याने उच्यते । 8 A B °मपि सर्वज्ञत्वे 1 9 A अस्त्येव । 4A B प्रसन्ना। स्यते ।

गुरूपदेशवर्णनम् सर्वज्ञत्वेनाव्यतिरेकात् । सत्यम्, किन्तु श्रुत-सामान्यावधि-ऋजुमतिमनःपर्यायज्ञानिजिनापेक्षया परमावधि- विपुलमतिमनःपर्यायज्ञानिजिनानांमिन्द्रत्वाद् मा भूत् तेष्वपि सम्प्रत्यय इति सर्वज्ञपदोपादानमिति स्थितम् । एवमन्यत्रापि चालना-प्रत्यवस्थाने अभ्यूह्ये । अत्र च वन्दामीत्यादिनमस्कारकरणस्य पापपङ्कप्रक्षालकत्वेन मङ्गलत्वाद् , मङ्गलस्य च विघ्नविनाशकत्वाद् विघ्नापोहमाह । प्रयोजनं चैहिकमामुष्मिकं च । तदपि श्रोतुः कर्तुश्च । तत्रैहिकं श्रोतुः शास्त्रावगमः, कर्तुश्च सत्त्वानुग्रहः, पारत्रिकमुभयोरपि स्वर्गापवर्गप्राप्तिः, तदत्र नन्दन्तीत्यनेन प्रतिपादितं द्रष्टव्यम् । अभिधेयं पुनरस्य प्रकरणस्य सम्यक्त्वशुद्ध्यादि, तच्चाभिनन्दयन्त इति, अनेनाऽऽगमस्य च विघ्नविनायकत्वाद् विघ्नाश्रद्धा- नविषयताम् , कुर्वन्तश्चानेन तदुक्तानुष्ठानकरणं च दर्शयतोक्तं भवति । सम्बन्धश्चास्य शास्त्रस्य वचनरूपापन्न- स्योपायत्वाद् दर्शनशुद्ध्यादेश्वोपेयत्वादित्युपायोपेयलक्षणः, सामर्थ्यादेवोक्तो दृश्य इति प्रथमवृत्तार्थः ॥ १॥ यामभिनन्दयन्त इत्यनेन सम्यक्त्वशुद्ध्यादि भणिष्यामीति सूचितम् , तच्च सम्यक्त्वं निसर्गादधिगमाच्च भवति । तत्र निसर्गलाभो बहलमिथ्यात्वमलपटलान्तरितत्वाद् दुःषमालोकानां दुर्लभः, गुरूपदेशाच्च साम्प्रतं प्राय उपलभ्यत इति गुरूपदेशमेव तावदादावेवाऽऽह- जिणाण धम्मं मणसा मुणेत्ता, सो चेव वायाएँ पभासियव्यो । काएण सो चेव य फासियव्वो, एसोवएसो पयडो गुरूणं ॥२॥ जिनाः रागाधरातिजयवन्तः, तेषां सम्बन्धिनं 'धर्म' श्रुत-चारित्राख्यम् । तत्र दुर्गतिप्रपतदङ्गिगणधरणात् सुंगतौ च धारणाद् धर्मः । उक्तं च- दुर्गतिप्र तान् जन्तून द्धारयते । धत्ते चैतान् मे ने तस्माद्धर्म इति स्मृतः ॥८ अतस्तं 'मनसा' अन्तःकरणेन 'मत्वा' ज्ञात्वा स चैव 'वाचा' वचनेन 'प्रभाषितव्यः' अत्यर्थ भणनीयो- ऽन्येषां पुरत इति शेषः । तच्छब्दः पूर्वप्रक्रान्तधर्मवाची । एवशब्दोऽवधारणे, स चैवमवधारयति - जिनधर्म एव भणनीयः, न शाक्यादिसम्बन्धी । यत उक्तं परमगुरुभिः श्रावकवर्णके - एस णं देवाणुप्पिया! निग्गंथे पावयणे अहे, अयं परमटे, सेसे अणडे । इति । अनेन च श्रुतधर्ममाह, तस्य वाग्गोचरत्वात् । 'काएंण' शरीरेण स चैव च 'स्पर्शनीयः' अनुचर- णीयः । अत्रापि तच्छब्दः पूर्ववत् । 'चः' समुच्चये, स च भिन्नक्रमे स्पष्टव्यश्चेत्यत्र द्रष्टव्यः । 'एव' अवधारणे, अनेन तु चारित्रधर्ममाह, तस्य हि क्रियारूपत्वात् । द्वितीयश्चकारश्चानुक्तसमुच्चये । स चैतत् समुच्चिनोति- आदावागमश्रवणम् , श्रवणानन्तरं च मननम्, तदनन्तरं च शेषाणीति । एषः' अनन्तरोक्तः 'उपदेशः' अनुशासनं 'प्रकट:' प्रसिद्धो 'गुरूणां' यथावस्थितशास्त्रार्थप्ररूपकाणां सम्बन्धीति वृत्तार्थः ॥२॥ आदावागमश्रवणं विधेयमित्युक्तं तस्य च महाकल्याणकारकत्वमाह- सिद्धंतसाराइँ निसामयंता, सम्म संगासे मुणिपुंगवाणं । पावेंति कल्लाणपरंपराओ, गुणंधरा हुंति वयंति सिद्धिं ॥ ३ ॥ 40 D दादावाह। 50D कायेन । 1 B°ज्ञान। 2 A B पोयि । 3 A B °स्य श्रद्धानविष° । GA B स एव । 7 A B द्रष्टव्यश्चे। 8 0 चैवं समु। 9 0 D सयासे ।

N M सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् सिद्धान्तः सर्वविद्वचनम्, तस्य सारान् सूक्ष्मपदार्थरूपान् 'निशमयन्तः शृण्वन्तः 'सम्यग्' अवैपरी- त्येन विनयादिक्रमरूपेण । यतो विनयवत एव यथावस्थितार्थश्रुतलाभो भवति, न दुर्विनीतस्य । उक्तं च- विणयष्णियस्स मुणिणो दिति सुर्य सूरिणो किमच्छेरं ।। को वा ण देइ भिक्खं अह्वा सोवण्णिए थाले ? ॥ ९ सेहम्मि दुब्बिणीए विणयविहाणं ण किंचि आइक्खे । न वि दिजइ आभरण पैलियत्तियकण्ण-हत्थस्स ॥ १० 'सकाशे' पार्थे । 'मुनिपुङ्गबाना' प्रवचनधरसूरीणाम् , 'प्राप्नुवन्ति' लभन्ते, कल्याण-शुभं तस्य परम्पराः उत्तरोत्तरशुभसन्ततिरूपाः । उक्तं च- मोहं धियो हरति कापथमुच्छिनत्ति, संवेगमुन्नमयति प्रशमं तनोति । सूतेऽनुरागमतुलं मुदमादधाति, जैनं वचः श्रवणतः किमु यन्न दत्ते ॥ ११ ततश्च गुणान् ज्ञानादिकान् क्षान्त्यादिकांश्च धारयन्ति=विभ्रति गुणधरा भवन्ति जायन्ते । अनुसारः पूर्ववत् । गुणधराश्च भूत्वा 'ब्रजन्ति' गच्छन्ति सिद्धिं मुक्तिमिति वृत्तार्थः ॥ ३ ॥ सम्यग्दर्शनलाभस्योपायमभिधायाधुना तत्प्रतिपत्तिक्रमं श्लोकेनाऽऽह- समणोवासगो तत्थ, मिच्छत्ताओ पडिक्कमे । दव्वओ भावओ पुलिंब, सम्मत्तं पडिवज्जइ ॥ ४ ॥ श्राम्यन्तीति श्रमणाः साधवस्तेषामुपासका सेवकः श्रमणोपासकः । तथा च- भत्तिभरनिम्मरंगो सुयधम्मत्थी तिकालमणुदियहं । जो पजुवासइ जई तं समणोवासगं बेति ।। १२ तत्रशब्द उत्क्षेपार्थः । मिथ्यात्वम् अदेवादिषु देवत्वादिप्रतिपत्तिरूपम् । तथा च- अदेवासाध्वतत्त्वेषु यद्देवत्वादिरोचनम् । विपरीतमतित्वेन तन्मिथ्यात्वं निगद्यते ॥ १३ 'प्रतिक्रामति' प्रतीपं गच्छति । 'द्रव्यतः' वाह्यवृत्त्या तत्कृत्यपरित्यागेन । 'भावतः' अन्तःकरणवृत्त्या तटा- तिपत्तिपरिहारेण । 'पूर्व प्रथमं सम्यक्त्वा-त्, ततश्च सम्यक्त्वं मिथ्यात्वविपरीतं 'प्रतिपद्यते! अङ्गीकरोति । यद्वा काकाक्षिगोलकन्यायेन द्रव्यतो भावतः । पूर्वमित्युभयत्र सम्बध्यते । तेन द्रव्यतश्चैत्यवन्दना -दिकृत्यकर- णतः, भावतोऽनन्यचेतोवृत्त्या पूर्वमणुव्रतप्रतिपत्तेः सम्यक्त्वं प्रतिपद्यत इति श्लोकार्थः ॥ ४ ॥ प्रतिपन्नसम्यक्त्वस्य च यद् यद् न कल्पते तत् तद् वृत्तद्वयेनाऽऽह- न कप्पए से परतित्थियाणं, तहेव तेसिं चिय देवयाणं । परिग्गहे ताण य चेइयाणं, पभावणा-बंदण-पूर्यणाई ॥५॥ 1A Bथेवरूपलाभो। 2A B यण्णुयस्स । 3 परिकर्तितकर्णहस्तस्य । .. 4 A B °नवरसू। 5 A B धत्ते । 6 "नीया लोव" इत्यादिना प्रथमगाथाटीकायां निदर्शितेन प्रमाणेन 'गुगंधरा' इत्येतत् सिद्ध ज्ञेयम् । 70 D °वासो। 8 F पुच्वं । 9. A B °याति । 10 A B तत्प्रवृत्तिपरिहा । P1-11-एतचिहान्तर्वी पाठः 9 D प्रत्योरेवेति विज्ञेयम् । 12.00 णाई ..

. सम्यक्त्वशुद्धिवर्णनम् लोगाण तित्थेसु सिणाण दाणं, पिंडप्पयाणं हुणणं तवं च । संकंति-सोमग्गहणाइएसुं, पभूयलोगाण पवाहकिच्चं ॥ ६ ॥ परतीथिकानां वन्दनादि न कल्पत इति सम्बन्धः । 'न कल्पते' न युज्यते, 'से' तस्य प्रतिपन्नदर्शनस्य, परे आत्मव्यतिरिक्तास्तीथिकाः दर्शनिनः, परे च ते तीथिकाश्च परतीथिकास्तेषाम् । तथैव' तेनैव प्रकारेण, तेषां परतीथिकानाम् , 'चिय'त्ति अवधारणार्थस्तेन तेषामेव परतीथिकानां या देवताः शास्तृरूपाता(स्ता)सां 'परिग्रहे' स्वीकारे। तेषां च तेषामेव चैत्यानां जिनबिम्बानां तत्परिगृहीतजिनायतनानामित्यर्थः । प्रभावना प्रशंसादिभिः, वन्दनं प्रणामादिभिः, पूजनं पुष्पादिभिः, आदिशब्दाद् विनय-वैयावृत्त्य-स्नात्रयात्रादिकमपि गृह्यते । उक्तं च- नो से कप्पइ अजप्पभिई अन्नउत्थिए वा, अन्नतिथियदेवयाणि वा, अन्नउत्थियपरिग्गहि- याणि चेइयाणि वा, वंदित्तए वा नमसेत्तए वा, पुचि अणालत्तएणं आलवित्तए वा संलवित्तए वा, तेसिं असणं वा पाणं वा खाइमं वा साइमं वा दाउं वा अणुप्पयाउं वा, तेसिं गंधमल्लाई पेसिउं वा । इति (आवश्यकसूत्रस्थप्रत्याख्यानाध्यने, पत्र ८११ तमम् ) ॥ ५ ॥ तथैतदपि न कल्पत इति योगः । 'लोकानां' मिथ्यादृष्टिजनानां 'तीर्थेषु' वाराणसी-गयाप्रभृतिषु गत्वेति शेषः । स्नानम्' अङ्गप्रक्षालनम् , 'दान' वितरणम् , 'पिण्डप्रदानं' पितृनिमित्तकल्पितौदनपिण्डस्य नीरादिप्रक्षेपणम् , 'हबनम्' अग्नावाहुतिक्षेपरूपम् , 'तपः' तीर्थोपवासादिकम् , 'चः' समुच्चये । स्नानादीनि तु डमरुकमध्यग्रन्थिन्यायाद् उभयत्र सम्बध्यन्ते । अतः सङ्क्रान्ति-सोमग्रहणादिष्वप्यायोज्यन्ते । सङ्क्रान्तौ-रवे राश्य- न्तरसङ्क्रमणे, सोमग्रहणे चन्द्रविमानस्य राहुविमानान्तरणे, आदिशब्दात् सूर्यग्रहणामावास्या-व्यतीपाताद- योऽवबोद्धव्याः । किमित्यदो न कल्पते ? यतः 'प्रभूतलोकानां' बहुजनानां प्रवाहकृत्यं गड्डरिकाप्रवाहवदू अज्ञानविजृम्भितमेतदिति शेषः । जहा कोइ बंभणो पोक्खरं गओ। सो य तिपुक्खरे न्हाणत्यं ओयरिउकामो हत्थहियतंबभायणं एगत्य ठवित्ता साहिण्णाणनिमित्तं उवरि वालगाए उक्कुरुडं काउं पुक्खरे पइट्ठो । इओ य जत्तागयाणेगलोरोहिं चिंतियं 'जहेस लंबचोडवभणो विउसो वेयवी बहुजाणगो एवं करेइ तहा नज्जइ एवं कन्जमाण महाफैलं होइ ।' तओ सयललोगो वाल्याए उक्कुरुडं काउं न्हाणत्थं ओयरइ । सो य बंभणो न्हाउत्तिण्णो जाव तं तंबभा- यणोक्कुरुडं पलोएइ ताव. कयाणि कज्जमाणाणि य अणेगाणि उकुरुडाणि पिच्छइ । तओ तं निउँकुरुडमजाण- माणो विमणदुम्मणो जाओ । ताहे मित्तेण भणिओ 'मित्त! तुमं गिहाओ धम्मत्थी आगओ इह तित्थे न्हाउत्तिण्णो सहसा किं संपइ दुम्मणो जाओ? ।' तओ तेण भणियं- गतानुगतिको लोको न लोकः पारमार्थिकः । पश्य लोकस्य मूर्खत्वं हारितं ताम्रभाजनम् ॥ १४ ईदृशो लोकस्य प्रवाह इति वृत्तद्वयार्थः ॥ ५-६ ॥ साम्प्रतं सम्यग्दर्शनस्यैव भूषणादीन्यभिधातुकाम उत्क्षेपं वृत्तेनोक्तवान्- पंचव सम्मत्तविभूसणाई, हवंति पंचेव य दूसणाई। लिंगाइँ पंच च(च)उ सद्दहाण, छच्छिडिया छच्च हवंति ठाणा ॥७॥ 10 D लोयाण। 2 °सु य पहाण दाणं । 3 0 0 °कादीनां । 4 A B °नादि कल्पत । 5A B देवता। 6 AB: विम्या तत्प। 70 D. अन्नउत्थियदेवयाणि वा भन्नतिथियपरिग्गहियाणि वा अरिहंतचेइयाणि, वंदि। 8 A B चान्द्र। 9 0 D पोकरं । 10 C D °फल भवइ । 11 A B °णि अणेगाणि य उक्कु । 12 C D निजुकुरु । 13 0 0 लोकप्रवाह । 14 0p भवति । ।

६ , सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् 'पञ्च' इति सङ्ख्या, 'ऐव' अवधारणे, सम्यक्त्वस्य सम्यग्दर्शनस्य, विभूषणानि-आभरणकल्पानि सम्य- क्वविभूषणानि, 'भवन्ति' जायन्ते । तथा 'पञ्चैव' पञ्चसङ्ख्यान्येव, 'च' समुच्चये, 'दूषणानि' विकृतिजनकानि, सम्यक्त्वस्यैव इति सर्वत्र योजनीयम् । 'लिङ्गानि चिह्नानि । 'पञ्च' इति तथैव । 'चउत्ति चत्वारि 'श्रद्धानानि' यैर्विद्यमानं सम्यक्त्वं श्रद्धीयते । प्राकृतत्वाद् एकवचननिर्देशः । 'षड्' इति संख्या, 'चः' समुच्चये, 'छिण्डिकाः' अपवादाः । षट् च भवन्ति 'स्थानकानि' सम्यक्त्वावस्थानानि । पुंल्लिङ्गनिर्देशः प्राकृतत्वादेव । द्वितीयक्रियो- पादानं त्वाद्यन्तग्रहणे मध्यग्रहणमिति न्यायप्रदर्शनार्थमिति वृत्तार्थः ॥ ७॥ साम्प्रतं यथोद्देशं तथा निर्देश इति न्यायमाश्रित्य भूषणानि वृत्तेनाऽऽह- कोसल्लया मो जिणसासणम्मि, पभावणा तित्थनिसेवणा य । भत्ती थिरत्तं च गुणा पसत्था, सम्मत्तमेए हु विभूसयंति ॥८॥ 'कोसल्लया' कुशलता=निपुणत्वम् । [मो इति पादपूरणे ।] 'जिंणसासणे' अर्हद्दर्शने, या सा प्रथम सम्यक्त्वभूषणमिति । इयं च कुशलता यथाऽभयकुमारेणाऽऽककुमारप्रतिबोधनं प्रति कृता तथा विधेया [सती] सम्यक्त्वभूषणाय भवति । कथानकं च सूत्रानुपात्तमपि मुग्धजनोपकारार्थ कथ्यते- [१. आईककुमार थानकम् ।] अत्यि इह जंबुदीवे भारहखेत्तस्स मज्झखंडम्मि । अच्छेरयसयकलिओ पमुइयजणसंकुलो रम्मो ॥ १ दुद्धरधम्मधुरंधरजिण-गणहरचरणफरिसणपवित्तो । धणियं धण-धन्नसमिद्विबंधुरो जणवओ मगहा ॥२ नगरगुणाण निवास धरणीविलयाएँ तिलयसंकासं । दससु दिसासु पगासं नगरं तत्थरिथ रायगिह ।। ३ जं च नंदणवणं व महासालालंकियं, विजयदारं व फैलिहाणुगयं, मेरुसरीरं च कल्लाणट्ठाणं, केलास- सिहरं व ईसरनिवास, सुरालयभूयलं व देवकुलालंकिय, गंगणं व चित्तोवसोहियं, महाकुलं व बहुसयणसम- णियं । किं ब्रहुणा? वररायमग्ग-चच्चर-'संघाडय-तिय-चउक्कसुविभत्तं । हट्ट-पवा-सह-उववण-सर-वावी-कूवरमणिज्ज ।। ४ तं अमराउरिसरिसं वरनगरं दरियरायकरिसीहो । उवसंतडिंबडमरं परिवालइ सेणिओ राया ॥५ जो य महाविदेहं व वरविजयकलिओ, माणसं व सया रायहंससंसेविओ, 'विण्हु व सुदरिसणधरो, उदयमित्तो ब्व अणुरत्तमंडलो, पयावइ ब्व कमलालओ, चंदो व्व सयललोगलोयणाणंदणो त्ति । तस्स दुवे भज्जाओ पियंवयाओ सुरूवकलियाओ । विण्णाण-विणय-सम्मत्त-सत्त-चारित्तजुत्ताओ ॥६ सोहग्गगबिरीओ पंचाणुव्वय-गुणव्वयधरीओ । णामेण सुणंदा-चेल्लणाओ रायस्स इटाओ॥ ७ तत्थ सुनंदाए नियबुद्धिमाहप्पपरितुलियवहस्सई पंचसयमंतिप्पहाणो सयलमहारजभरोव्वहणधवलो अभयकुमारो णाम उत्तो। ताणं च पंचप्पयारमणिदियविसयसुहमणुहवंताणं धम्मत्थोवजणं कुणंताणं सिरि- समणसंघपूर्यापरायणाणं सिरिवीरजिणमाराहयंताणं वच्चए कालो। इओ य जलहिमञ्झट्ठिओ अस्थि अद्दयदेसो नाम देसो । तत्थ अद्दयउरं नाम महानगरं । तहिं च पणमंतमहंताणेयसामंतमउलिमउडमणिमसिणियकमवीढो अद्दयराओ नाम राया। तस्स य रूवाइगुणगणोहा- - 10 D एवः। 20 D जिनशासने । 3 A B °सं विउलानिलयाय तिल° 1 4 AD पलिहा। 5.0D भूतलं । 60 D गयण। 7.0 D °सिंघाढ 1 8 0D °कय 1 9 0 D पुत्तो। . 10 0 D पराणं | 110 D जयपुरं ।

आर्द्रककुमारकथानकम् मियतियससुंदरी अदया णाम देवी । 'तीसे य पहाणहारो व्व गुणगणावासो जंतुसंतावणासो सत्थयाणिवासो सुचित्तआसओ बहुनरणारीहिययसमासासओ अइसुद्धत्तणाओ अविज्जमाणदोसओ अद्दयकुमारो णाम पुत्तो । सो. य जम्मंतरोवज्जियविसिट्ठविसयसुहमणुहवंतो चिट्ठइ । इओ य सेणियराय-अद्दयराईणं पुन्यपुरिसपरंपरागयपीईपरिपालणत्यं पइदिणं परोप्परपहाणकोसल्लिय- पेसणेण कालो परिगलइ । अन्नया य समागओ सेणियरायपेसिओ महंतओ । सो य पडिहारेण पवेसिऊण निवेइओ 'देव! सेणियमहंतओ दुवारे चिट्ठइ ।' तओ सिणेहरसनिब्भरसमुन्भिज्जमाणरोमंचकंचुगेण भणिओ राइणा 'लहुं पवेसेह' त्ति वयणाणंतरमेव पविठ्ठो। पणामं काऊण निविट्ठो दिन्नासणे । सम्माणिओ य जहोचियतंबोलाइ- पडिवत्तीए। भणियं च 'अइ ! कुसलं सपरियणस्स महारायसेणियस्स? ।' तेण भणियं 'देव! कुसलं' ति।तओ समप्पियाणि महंतएण वरवत्य-कंवल-निंबपत्त-सोवंचलाइयाणि कोसल्लियाणि । ताणि य दतॄण भणियं राइणा 'सेणियरायं मोत्तूण को अम्हाँणं अण्णो परमबंधवो ?' त्ति । तओ नियपिउणो अच्चंतसिणेहसंभमसाराई वयणाई सोऊण भणियमद्दयकुमारेण 'ताय! को एस सेणियमहारायराओ? ।' तओ रन्ना जंपियं 'पुत्त ! मगहाजणवयंवई महासासणो नरवई । तेण य समाणं अम्ह कुलकमागया गरुयपीई । तस्संतिओ य समागओ एस उवायणाणि गहेऊण महंतओ' । तओ महंतयं उद्दिसिय पुच्छियमद्दयकुमारेण 'भो किमत्थि कोइ तुम्ह सामिणो जोग्गउत्तो?' एयमायनिऊण सहरिसं जंपियं महंतएण- 'उम्पत्तियाइचउविहबुद्धिजुओ मंतिपंचसयसामी । सूरो सरलो सुहगो पियंवओ पढमआभासी ॥ ८ दक्खो कयण्णुओ णेयसत्थपारंगओ कलाकुसलो । विन्नाण-विणय-लज्जा-दाण-दया-सीलपरिकलिओ ॥ ९ दढसोहिओ सुरूवो पयाणुसारी सलक्खणो धीरो । अविचलसम्मत्तधरो सावगधम्मम्मि उज्जुत्तो ॥ १० सिरिवीरजिणेसरचरणकमलभसलो सुसाहुजणभत्तो । उचियकरणोज्जयमई साहम्मिय-पयइ-पणईणं ॥ ११ किंबहुणा तियसेहि वि माणिजइ जो गुणि त्ति कलिऊण । सेणियरायंगरुहो सो अभओ नाम वरकुमारो॥ १२ भुंजइ सययमचिंतो जस्स पभावेण सेणिओ भोए। तेलोकपायडजसो सो कुमर! तए कह न नाओ? ॥ १३ इमं च सोऊण हरिसभरनिव्भरंगेणं जंपियं कुमारेण 'ताय! जहा तुम्हाणं पीई तहा अम्हे वि काउं इच्छामो । राइणा भणियं 'पुत्त ! जुत्तमेयं जे कुलकमागया पीई पालिज्जइ । भणियं च- उहइ सणियं सणियं वंसे संचरइ गाढमणुलग्गो । थेरो व्व सुयणणेहो न वि थक्कइ विउणओ होइ ॥ १५ ते धन्ना सप्पुरि जाण सिणेहो अभिन्नमुहरागो। अणुदियहवड्डमाणो रिणं व पुत्तेसु संकमइ ॥ १६ तओ कुमारेण भणिओ महंतओ 'जया ताओ विसज्जेइ तया तुमं मम "मिलेज्जासु।' तेण भणियमेवं ति । तओ रायपुरिसदंसिए पासाए समावासिओ । राइणा वि पउणीकयाणि रयण-मुत्ताहल-विहुमाइयाणि पहाणकोस- ल्लियाणि । तओ. अन्नम्मि दिणे वत्या-ऽऽभरणाइएहिं सम्माणेऊण उवायणसमेयनियपहाणपुरिससहायजुत्तो विसजिओ. समाणो गओ कुमारसमीवं । कहिओ विसज्जणवुत्तंतो । कुमारेण वि अइथूलमुत्ताहल-सुतेयमहा- रयणाइयाणि अव्वंगाणि समप्पिऊण जंपियं जहा 'मह वयणेण "भणिज्जासु अभयकुमारं जहा-तए सह TA B तीसे पहा । . 2 A B °या समा। 3 A Bणं परम । 4 0D सेणियराओ। 500 °यसामी। 6.A B तेण 7. A B °या पीई। 8 0 D जोग्गपुत्तों। 9 A पयईणं। 10 A B पसाएण । 110D मिलेजसु । 120 D कुमरेण । 13.A B °णि सव्वंगाणि सम । 14 0 D भणिजसु ।

८ - सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् अद्दयकुमारो पीई काउं इच्छई' त्ति भणेऊण विसज्जिओ । अणवरयसुहपयाणेहि य पत्तो. रायगिहं । पडिहारनिवेइओ य पविट्ठो, पणामपुव्वयं च उपविट्ठो । समप्पियाणि य अद्दयरायपहाणपुरिसेहिं उबायणाणि, अभयस्स वि समप्पियाणि कुमारपेसियाणि अव्वंगाणि । पिच्छिऊणं य ताणि 'अहो सुंदराणि ति भणंता परं विम्हयं उवगया सेणियादओ । कहिओ अद्दयकुमारसंदेसगो । जिणवयणकोसल्लयाऽवदायबुद्धिणा य चिंतियमभएण-'नूणं एस को वि ईसिविराहियसामण्णो अणारियदेसे समुप्पन्नो, किंतु पच्चासन्नसिद्धिगामी तओ मए सह पीई काउं इच्छइ । न य अभव्य-दूरभव्य-गुरुकम्माणं मए सह मेत्तीमणोरहो वि संभवइ । जओ भणियं- पाएण होइ पीई जीवाणं तुल्लपुण्ण-पावाणं । एगसहावत्तणओ तहेव फलहेओ चेव ॥ १७ ता केणइ उवाएण जिणधम्मे पडिबोहिऊण परमबंधुत्तणं पगासेमि । जओ- भवगिहमज्झम्मि पमायजलणजलियम्मि मोहनिदाए । उद्यवइ जो सुयंतं सो तस्स जणो परमबंधू ।। १८ ता कयाइ जिणपडिमादसणेण जाईसरणं उप्पज्जइ, ता पेसेमि उवायणच्छलेण भगवओ बिंब' ति चितिऊण पउणीकया सबरयणमई पसंतकंतख्वा भगवओ जुगाइदेवस्स पडिमा, संगोविया य मंजूसामझम्मि समुग्गए, तप्पुरओ य धूयकडच्छुयघंटियाइपूओवगरणाणि, पुणो य तालयाणि दाऊण निययमुद्दाए मुद्दिया । जया य सेणिएण आभरणाइ बहुदव्यं कोसल्लियाणि य दाऊण विसज्जिया अद्दयरायपुरिसा तया समप्पिया ताण मंजूसा । भणिया य ते 'मह वयगेण भणेजह अद्दयकुमारं जहेमं ममोवायणं एगागिणा एगंते सयमेव उम्मुद्दिऊणोग्घाडेत्ता निरूवियव्यं, न य अन्नस्स कस्सइ ईसणीयं । 'एवं होउत्ति भणिऊण निग्गया पुरिसा। अणवरयपयाणेहि य पत्ता नियनगरं । पुचक्रमेण सव्वं जहोचियं काऊण गया कुमारभवणं । साहियं सव्वं पि जहा संदिटुं । ताहे पविट्ठो कुमारो कोट्टयभंतरे, उग्घाडिया य मंजूसा जाब नियपहाजालेण उज्नोययंती दस वि दिसाओ दिठ्ठा पडिमा-'अहो अच्छरियं! किं पि अम्हेहिं अदिट्टपुत्वं एयं । तो किं सीसे कने कंठे अहवा वि वाहुजुगलम्मि । परिहेमि हत्य पाए "किंचि सरूवं ण याणेमि ॥ १४ किंच एयं किंपि कहिंचि दिट्ठपुव्वमिव पडिहासइ, ता कहिं दिट्ठपुव्वं ? इइ चिंतयंतो ईहापोह- मग्गणगवेसणं "कुणमाणो मुच्छाए निवडिओ धरणिवढे । सयमेव "समाससिऊणोद्विओ कुमारो। खणंतरेणं समुप्पन्नजाईसरणो य चिंतिउमाढत्तो जहा 'अहं इओ तइयजम्मे मगहाजणवए "वसंतपुरे गामे सामाइओ नाम कुटुंबी अहेसि । बंधुमई मे भारिया । अन्नया सुट्टियायरियसमीवे धम्मं सोऊण संसारभउम्बिग्गो सभारिओ पव्वइओ। "गहियदुविहसिक्खो य संविग्गसाहिं "समं विहरंतो समागओ एगं नगरं । सा वि साहुणीहिं समं विहरमाणा समागया तम्मि चेव नगरे । द₹ण पुव्वरयसरणाओ तं पड़ जाओ मे रागाणुबंधो । साहिओं य बिझ्यसाहुस्स । तेण वि निवेइओ पवत्तिणीए । तीए वि बंधुमईए । तओ भणियं बंधुमईए 'अहो "विचित्ता कम्मपरिणई, जओ एस गीयत्यो वि एवमझवसइ । तो भगवइ ! न मम अन्नत्थ "गदाए वि अणुबंधं मुयही, ता संपयं अणसणं चेव जुत्तं । यतः- 1 A B°सुप्पया। 2A B°ण ताणि । 3 A B °मी भए। 4 A B सम(म) 5AY °हेउगो । 60D जाइस्सरणमुप्प। 70 D निममुद्दाए । 8 A B जया है। 9 A B जयं। 10 0 D न भन्न1.110 D महो अञ्चभुयं अहो मञ्चभुयं किं पि एवं अदिपुव्यमम्हेहि, ता किं सी। 12 C D किंपि। 130D जाणामि 14 0 D ईहानू(बू)हम। 15 0 D करेमाणो। 16 A B समासासि 17 O_D °ऊण उटिमओ । खणत° । 18 A B इमो य त°1 19 A B वसंतपुरए। 20 A-B सुचयायरि । 21 0D गहियसिक्खो। 22-23 0D सह। 24 A B °मओ विइ । 25 0 D आचिंता। 26 0-D गयाए चित्तणुबंध मुइही।

आर्द्रककुमारकथानकम् वरं प्रवेष्टुं ज्वलितं हुताशनं न चापि भग्नं चिरसश्चितं व्रतम् । वरं हि मृत्युः सुविशुद्धकर्मणो न चापि शीलस्खलितस्य जीवितम् ॥ १९ 'इय सामत्थिय, भत्तं पञ्चक्खिय उबंधिऊण मया । तं च सव्वं सोऊण परमसंवेगावन्नेण मए चिंतियं जहा-'तीए महाणुभावाए वयभंगभयाओ एवमणुट्ठियं, मम उण वयं भग्गमेव, ता अहं पि भत्तं पच्चक्खामि त्ति चिंतिऊण गुरूणं च अणाचक्खिय भत्तं पञ्चक्खायं । मरिऊण गओ देवलोगं । तओ चइऊण इहं समुप्पन्नो । ता सुगुरुसामग्गि सव्वविरई च लभ्रूण कहं माणसियरागाणुबंधकरणाओ अणारिओ जाओ म्हि ? अणारियत्तणे वि जेणाहं पडिवोहिओ सो चेव मज्झ सव्वगोरवट्ठाणेसु वट्टइ। तहा य- सो च्चिय अभयकुमारो मज्झ गुरू बंधवो सुही जणओ । जेण पडतो नरगे उद्धरिओ निययबुद्धीए॥१५ जइ तेण समं मेत्ती महाणुभावेण मज्झ न हु हुंता । ता. धम्मकलावियलो भमडतो नूण संसारे ॥ १६ ता किं इयाणि बहुणा संतप्पिएण ? । तत्थेवाऽऽरियदेसे गंतूणं सव्वदुक्खविमोक्खणक्खमं पवज्जामि पव्वज' ति चिंतिऊण उढिओ । मग्गिया य पुरिसा पुष्फाइ पूओवयारं । पूइऊण य पडिमं गओ रायसमीवं । भणिओ य राया 'ताय ! संजाया ताव मह अभयकुमारेण सह पीई । ता जइ तायस्स "पडिहाइ तो गंतूण तत्य परोप्परदसणेण परमपीई काऊणाऽऽगच्छामि ।' रन्ना भणियं 'पुत्त! एवं चेव अम्हाण पीई । ता सव्वहा न गंतव्यं तुमए ।' तओ अविसज्जणाओं जहोचियमुवभोगाइयमकुणंत दण 'अवस्समकहिऊण गमिस्सइ' त्ति कलिऊण दिण्णाणि पंचसयाणि सामंताणमंगरक्खगाणि राइणा । भणिया य ते एगंते 'जइ कुमारो गच्छइ ता तुम्होवरि ।' 'आदेसो' त्ति भणिऊण लग्गा कुमारपुट्ठीए । कुमारेण वि 'वंचित्ता एए गच्छामि' त्ति चितिऊण एगम्मि दिवसे भणिया जहा 'भो आसवाहणियाए गच्छामो ।' तेहिं वि 'ज कुमारो आइसई' त्ति भणंतेहिं कड्डिया जच्चतुरंगमा वंदुराओ । गया वाहियालिं । वाहिया तुरंगमा । गओ कुमारो थेवं भूमिभागं । एवं दिणे दिणे अहियाहियं गच्छंतो जाइ जाव असणं, तओ "थेववेलंगमेऊण नियत्तइ । एवं जाव मज्झण्हे आगच्छइ । ते वि छायाए ठिया "निरिक्खेंता अच्छंति । एवं वीसासित्ता समुद्दतीरे पच्चइयपुरिसेहिं पहाणजाणवत्तं रयणाणं भरावेऊण, पडिमं संकामिऊण य, तत्थाऽऽरुहिऊण समागओ आरियदेसं । पडिममभयस्स पेसिऊण, जिणाययणेसु महिमं कराविय, पच्चइयपुरिस-दीणाणाहाईणं रयणाणि दाऊण, पडिगहाइयं "गहेऊण, लोयं काऊण जाव सबविरइसामाइयं उच्चारेइ ताव जंपियं आगासठियदेवयाए 'भो महासत्तय! मा सव्वविरई पडिवजहुँ । अज्ज वि तुहऽस्थि मोगहलियं कम्मं । तं भुंजिऊण पव्वयसु ।', तओ वीररसप्पहाणयाए 'किं मज्झ कम्मं काहिइ ?' ति गहिऊण सव्वविरई विहरिउमाढत्तो । कमेण , पत्तो वसंतउरं नाम नगरं । तत्य वाहिरदेवउले ठिओ काउस्सग्गेण । इओ य" सा पुव्वभवभारिया बंधुमई देवलोगाओ चइऊण तत्थेव नगरे इव्भकुले पहाणसेद्विस्स देवदत्तस्स धणवईए भारियाए सिरिमई नाम दारिगा जाया । सा य नयरबालियाहिं सह तहिं चेव देवउले *पइराव(?)वरणेण रमइ । भणियं च ताहिं 'हला ! वरे वरेह ।' तओ अन्नाहिं अन्ने कुमारया वरिया। सिरिमईए भणियं 'मए. एस भट्टारगो वरिओ।' तब्बयणाणंतरं च देवयाए 'अहो सुवरियं अहो सुवरियं इमाए - 10 D इइ। 20 D समत्यिय । 3 C D एयमणुठियं मम पुण। 4 0D मे। 50 D पूयो । 6 OD पडिहासइ । 7.0 D तो। 80 D रक्खाणि । 9 0D ° रेणावि। 10 A B गच्छंते । 11 0 D थोववेलं । 120D निरिक्खंता। 13. A B काराविया । 14 0D दीणाईण य रय° 1 15 0 D गिहिऊण 1.16 0 D महासत्त!। 17 A B सुत्ति, अज्ज.! 18 0 D गिण्हिऊण। 190 D °तपुरं । 200D °देवले।. .21 0 D म। 220 D पहरामणे । 23:ABयं मु० शु०२ -- इमाए।

, १० सटीकं मूलशुद्धिप्रकरणम् 'वालियाए' त्ति भणंतीए गजियरवेणं रयणवुट्ठी मुक्का । तओ सा गजियरवोत्तत्था तस्स पाएसु विलग्गा। तओ. 'अणुकूलोबसग्गो' ति कलिऊण गओ तुरिय-तुरियं साहू अन्नत्य । रयणवुट्टि निवडियं सोऊण समागओ सपउरों राया । तओ राया तं रयणवुद्धिं गेण्हिउमाढत्तो । देवयाए फुरंतफडाडोयमीसणसप्पाइउट्ठाणेण वारिओ । भणियं च 'मए एयाए दारियाए वरणए एयं दत्तं ।' तओ संगोवियं तीए जणएण। पविट्ठा य नयरं । समागच्छंति य तीसे वरया । भणियं च तीए 'ताय ! किमेए समागच्छंति ? ।' सेट्टिणा भणियं 'पुत्ति! तुज्झ वरया ।' तीए समुल्लवियं 'तीय ! नीइसत्ये वि विरुद्धं कनगाणं विइयं दाणं । यतः- सकृजल्पन्ति राजानः सकृजल्पन्ति साधवः । सकृद् कन्याः प्रदीयन्ते त्रीण्येतानि सकृत् सकृत् ॥ २० दिन्ना य अहं तुम्मेहिं जस्स संतियं धणं पडिच्छियं । किं च देवयाए वि अणुमन्नियं । तां कहमन्नं वरेमि?, सो चेव मे पई । सेटिणा मणियं 'पुत्ति ! सो कहं णज्जिही ?।' तीए भणिय 'तया मए गजियरवोत्तहाए पाएसु विलगाए तस्स दाहिणपाए एयारिसं लंछणं दिट्ठमासि; तेण णज्जिही ।' तओ सेटिणा समाणत्ता 'जइ एवं ता पुत्ति ! सञ्चभिक्खयराणं तुमं भिक्खं देहि, मा कयाइ सो समागच्छइ ! ' इओ य भवियन्वयानिओगेण मूढदिसाभागो' सो समागओ वारसमे संवच्छरे । पञ्चभिन्नाओ य तीए। भणिउं चाढत्ता । अवि य- हा नाह! हा गुणायर ! मह हिययाणंद ! इत्तियं कालं । कत्य ठिओ मं दीणं दुहियमणाहं पमुत्तूणं? ॥ १७ जप्पभिई सामि ! तुमं तझ्या वरिओ मए सइच्छाए । तप्पभिई मह हियए अन्नस य नत्थि अवगासो ।। १८. संपइ मह पुण्णाई बलियाई जमिह आगओ तं सि । ता कुणसु दयं पिययम! पाणिग्गहणेण मह इण्हिं ।। १९ इमं च सोऊण समागओ सेट्टी । हकारिओ राया । तेहिं वि भणिओ 'महाभाग! भणिया वि अणेगसो न एसा तुमं वज्जिय अन्नं मणेणावि वंछइ । भणइ य- सो वा महाणुभावो मह देहं छिवइ कोमलकरहिं । अहवा जलंतजालो जलणो एयं वयं मज्झ । २० ता पडिवज्जसु एयाए पाणिग्गहणं' ति । तओ अवस्सवेइयव्यकम्मोदयाओ, देवयावयणसुमरणाओ, तेसिं च निबंधाओ, परिणीया । भोगे य भुजंतस्स समुप्पन्नो पुत्तो । जाव सो किंचि वत्तो जाओ ताव मोकलाविया जहा 'पव्वयामि, संपर्य एस ते दुइओ' ति। तओ सा पुत्तवुप्पायणाणिमित्तं पूणियं चत्तं च गहाय कत्तिउमाढत्ता । तओ सुएण भणिया 'किमंत्र ! इयरजणपाउग्गं कम्म काउमाटेत्ता ?' । तीए भणियं पईरहियाण नारीणं एवं चेव विभूसणं । तेण संलत्तं 'हा "किमंब ! तायम्मि विजमाणे एवं वाहरसि?' तीए भणियं 'गंतुकामो दीसए ते जणगो । तेण वि 'कहिं गच्छइ ?, बंधित्ता धरेमि' त्ति मम्मणुल्लाविरेण तीए हत्याओ चत्तं गहाय पाएसु सुत्ततंतूहिं वेटिचा भणियं 'अम्मो! वीसत्या चिट्ठाहि, एस ताओ मए बद्धो न कहिंचि गमिस्सइ ।' तओं तेण चिंतियं 'अहो! बालयस्स ममोवरि सिगेहासंघओ; ता जत्तिया णेण वेढया दिन्ना "तत्तियवरिसाणि चिट्ठिस्सामि त्ति, जाव गणेइ ताव दुवालस ! "ठिओ दुवालस वासाणि । तदंते य रयणीए चरमजामम्मि पडिबुद्धो सुमरिऊण पुन्ववुत्तंतं विलविउमाढत्तो । तहा य- घी धी अहं अणज्जो घेत्तुं जो सव्वविरइसामइयं । एवं पमायवसगो विसयामिसकद्दमे खुत्तो ॥ २१ वारितीए वि य देवयाइ चडिउं पइन्नगिरिसिहरे । हा हा कह ल्हसिऊणं पडिओ संसारकूवम्मि ॥ २२ 2 0 0 °हिं च नित्र । 3 C D °ए य फुरं। 4 C D चरणे। 5A Bण य । पविट्ठा नयरं । 6 A B ये तीए। 7 C D ताई!1 80D जस्संतियं । 90 D °गो समागओ सो वा.1.10CD "स्स न मयि । 11 A B °सु सयं। 12 C D वि य गसो। 13 0 D°माढत्त । 14 C D पइविरहि । - 15 C.D किनम्त्र! 17.0D तत्तियाणि वरि । 18 0 D मि, जाव। 19.0D ठिओ य दु 1CD वालाए। . । 16 GD गच्छद।

आर्द्रककुम थानकम् ११ पुव्वभवे मणसा वि य भग्गम्मि वए अणारिओ जाओ। अहह न जाणे संपइ कीएय गईइ गंतव्वं ? ॥ २३ घिसि घिसि अलजिरेणं जाणंतेणावि जं मए एयं । ववहरियं तं मन्ने भमियव्वं नूण संसारे ॥ २४ जओ भणियं-- सोचा ते जियलोए जिणवयणं जे नरा न याति । सोचाण वि ते सोचा जेणाऊणं न वि करन्ति ॥ २१ अहवा किमिणा संतप्पिएण बहुएणऽईयविसयम्मि? । इण्हि पि भावसारं करेमि तवसंजमोजोयं ॥ २५ भणियं च- पच्छा वि ते पयाया खिप्पं गच्छंति अमरभुवणाई । जेसि पिओ तवो संजमो य खंती य बंभचेरं च ।। २२ तओ पभाए संभासित्ता पिययमं, पडिवज्जिऊण समणलिंगं, सीहो व्य गिरिकंदराओ निग्गओ गेहाओ, चलिओ य रायगिहं पइ । तदंतराले य जाणि तस्स रक्खणत्थं पंचसयाणि सामंताण जणगेण णिरूवियाणि ताणि यः अंतराले अडवीए. चोरियाए वित्तिं कप्पेमाणाणि दिट्ठाणि, पच्चभिन्नायाणि य । ताणि वि तं ओलक्खिऊण निवडियाणि तस्स चरणेसु । पुच्छियाणि य साहुणा 'भो किमेसा निंदणिज्जजीविया तुम्भेहिं समाढत्ता ?' तेहिं भणियं 'सामि ! जया तुम्हे वंचिऊण पलाया तया अम्हे तुम्ह गवेसणं कुणमाणा समागय ईत्तियं भूमिभागं । न य कत्य वि तुम्ह पउत्ती वि उवलद्धा । तओ कहमकयकज्जा रायस्स मुहं दंसेस्सामो? त्ति लज्जाए भएण य ण गया रायसमीवं । अनिन्वहंता य एयाए जीवियाए जीवामो ।' तओ भगवया भणियं 'भो 'भद्राः। धर्म एव यतो विधेयः । यतः- सम्प्राप्य मानुषत्वं संसाराम्भोधिमध्यमग्नेन । सकलसमीहितकरणे धर्मविधौ भवति यतितव्यम् ।। २३ न च प्रमादपरैर्भाव्यम् । उक्तं च- यत् सम्पत्त्या न युक्ता जगति तनुभृतो यच्च नापद्विमुक्ता, यन्नाऽऽधि-व्याधिहीनाः सकलगुणगणालङ्कृताङ्गाश्च यन्नो । यन्न लभन्ते गतनिखिलभयं यच नो मोक्षसौख्यं, दुष्टः कल्याणमालादलनपहरयं हेतुः दः॥ २४ तस्मादेनं परित्यज्य धर्मोद्यमं कुरुत ।' तओ तेहिं बद्धकरयलंजलीहिं विन्नत्तं 'भगवं! जइ जोग्गा ता देहि अम्ह पव्वजं ।' साहुणा य वुत्तं 'पन्वयह ।' ते वि 'तह' त्ति भणेऊण पयट्टा तेण सह । भगवं पि अद्दयरिसी जाव रायगिहस्साऽऽसण्णीहूओ ताव गोसालगो अयरिसिं पत्तेयबुद्धं भगवतो वंदणत्य- मागच्छंत सोऊण वाएणुवढिओ । सो य अद्दगेणोत्तर-पडुत्तरेहिं पराजिओ। तन्वायवत्तव्वया य सूयगडंगाओ विष्णेया । इह उण गंथवित्थरभयाओ नो लिहिया। तओ जाव अग्गओ गच्छइ तओ रायगिहस्स "पच्चा- सण्णतरे हत्थितावसाणमासमपयं । ते य एग महप्पमाणं हत्यि मारेत्ता तेणाऽऽहारेण बहूणि दिवसाणि गमंति भणंति य 'किमेएहिं बहुएहिं बीयाइजीवेहिं विणासिएहिं ?, वरं एगो चेव हत्यी मारिओ।' तत्थ निययासमे तेहिं वणंताओ 1 A B °जिएणं । 2 AB °णईइति । 2AB गईइवि। 3 0 D चलणेसु । 40 D तुम्मे। 50 D करेमाणा । 6 OD एत्तियं भूभागं । 7.AB भव्वा । 80 D भयवो दसणस्थमा। 9 0 D पुण । 100 न। 11 A B पञ्चास- पणंतरे। 12 0D °ण पभूयदिवं। .

१२ - सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् एगो महागयवरो बंधित्ता आणिओ। सो य दढभारसंकलानिबद्धो महंतलोहग्गलाहि य अगलिओ चिट्टइ। जाव य तत्थ हाणे "महरिसी समागओ ताव सो हत्थी समुप्पन्नविसिट्ठविवेयत्तणओ भगवंतं पंचसयरायउत्तपरिवारियं बहुजणवंदिज्जमाणं दळूण 'अहं पि वंदामि'त्ति जाब मणे संपहारेइ ताव भगवओ पहावेण तस्स हत्यिस्स संकलग्गलाओ सयखंडीभूयाओ। निरगलो य पयट्टो भगवओ वंदणत्यं । तओ लोगो 'हा हओ एस महारिसी एएणं' ति भणमाणो पणट्ठो । सो वि करी अवणामियकुंभत्थलफरिसियसाहुपयपंकओ साहुमणिमिसाए दिट्टीए पेहमाणो वणं पविठ्ठो । ते य तावसा तं साहुस्साइसयमसहमाणा अमरिसवसेण विप्पडिवत्तीए उवट्ठिया । ते वि भयवया सियवायावदायबुद्धिणा णिरुत्तरा कया, धम्मदेसीए पडिवोहिया, पेसिया य भगवओ तित्ययरस्स समोसरणे । ते वि तत्थ गंतूण पव्वइया । इओ य सेणिओ राया लोगपरंपराओ हत्यिमोयणाइअच्छेरयभूयं साइप्पभावं सोऊणं विम्हयउप्फु ल्ललोयणो अभयकुमाराइपरियणसमेओ तुरियं तत्थाऽऽगओ। दिहो य साहू । भत्तिभरनिव्भरंगेण य तिपया- हिणापुव्वयं बंदिओ । तथा हि- परिचत्तगिहावासय! आवासय! सयलसंजमगुणाणं । गुणगब्बियपरतित्थियगइंदवणसिंह! तुज्झ नमो ॥२६ दिन्नो साहुणा धम्मलाभो, तथा हि- कल्लाणपद्धइकरो दुरियहरो पावपंकसलिलोहो । तुह होउ धम्मलाभो नरिंद ! सिवसोक्खसंजणगो ॥ २७ पुच्छित्ता य अणावाहं निसन्नो सुद्धभूमीए । भणियं च राइणा 'भगवं! महच्छरियमेयं जं निययप्पहावेण दढवंधणेहिंतो मोइओ हत्यी ।' तओ भणियं भगवया- न दुक्करं बंधणपासमोयणं गयस्स मत्तस्स वणम्मि रायं! । जहा उ चत्तावलिएण तंतुणा सुदुक्करं मे पडिहाइ मोयणं ॥ २८ राइणा विन्नत्तं 'भगवं! कहमेयं ? ।' तओ साहियं 'पुववृत्तं नियचरियं । 'ता भो महाराय! जे ते मह वालगेण चत्तावलियतंतुबंधा दिण्णा ते सिणेहतंतवो मए वि दुक्खेण तोडिय त्ति काऊण गयबंधणमोयणाओ वि दुम्मोया "पडिहासंति । अओ मए एवं पढियं । "एयं च णिसामिऊण पडिबुद्धा वहवे पाणिणो । सेणिय-अभयकुमारा वि परं परिओसमागया वंदित्ती य गया सट्ठाणेसु । महरिसी वि भगवंतं महावीर वंदित्ता उग्गविहारेणं विहरित्ता केवलवरणाणं उप्पाडेत्ता पत्तो परमसोक्खं मोक्खं ति । - गतमाककथानकम् [१]. अत्र चाभयकुमारेणाऽऽकप्रतिबोधनं प्रति या कुशलता कृता तया प्रयोजनमित्येव । 'कोसल्लया.. मो जिण सासणम्मि' इत्यनेन प्रथमं सम्यक्त्वभूषणमभिहितम् । द्वितीयमाह 'पभावण' त्ति प्रभावना= तीर्थस्योन्नतिकरणम् । सा चाष्टभिः प्रकारैर्भवति । यत उक्तम्- पावयणी धम्मकही वाई नेमित्तिओ तबस्सी य । विजासिद्धो य कई अद्वेव पभावगा भणिया ॥२५ । 10 D. सो दढ़। . 2 A B महेसी। 30 D ताव य सो 4 A B °लो पयहो। 5 स्याद्वादावदातबुद्धिना इत्यर्थः। 6 A Bणापडि | 7 A B पुब्बवुत्तनि। 8 0 D दुक्खं तो। 9 A B 'मोयणओ। 10 A B पडिहायति । 11 A B एवं च ।। 12A B °त्ता गया।

- . आर्यखपुटाचार्यकथानकम् तत्रोल्लेखमात्रदर्शनार्थ शेषनिदर्शनान्यनादृत्य विद्यासिद्धाऽऽर्यखेपुटाचार्यकथानकमाख्यायते- [२. पर्यखपुटाचार्यक नकम् । अस्थि इहेब जंबुद्दीवें दीवे भारहे वासे नम्मयाए महाणईए तीरट्टियं भरुयच्छं नाम महाणगरं । तत्थ य विहरंता समागया अजखवडा णामायरिया । ते य बहुसिस्सपरिवारा सिद्धाणेगविजा विजाचक्कवट्टिणो । ताण य एगो चेल्लओ भाइणेज्जो आयरियाणं वंदण-णमंसण-सुस्तूंसणापरायणो। तेणाऽऽयरियाणं गुणताणं विजाओ कण्णाहाडियाओ। विज्जासिद्धस्स य णमोकारेणावि विजाओ सिझंति त्ति काउं सिद्धाओ। इओ य गुडसत्थाओ नगराओ समागओ एगो साहुसंघाडगो। आयरिए वंदित्ता विन्नवेइ 'भगवं तत्थ नगरे एगो परिवायगो अकिरियावाई आगओ अहेसि । सो य- नत्थित्थ कोइ देवो न य धम्मो नेय पुन्न-पावाइं । न य परलोगाईया न य अत्ता भूयवइरित्तो ॥ १ एमाइ बहुपगारं पलवंतो आगमोववत्तीहिं । साहूहिं जिओ संतो अवमाणेणं गओ निहणं ॥ २ नामेण वडकरओ तत्थेव पुरम्मि वंतरो जाओ। कूरो अइप्पयंडो जाणित्ता पुव्ववुत्तंतं ॥ ३ विगरालरूवैधारी आगासत्थो तओ इमं भणइ । रे रे पावा ! पासंडियाहमा ! लज्जपरिहीणा ! ॥ ४ तइया वायम्मि ममं जिणमाणा णो वियाणहा तुम्भे । मारेमि आरडते संपइ विविहाहिं पीडाहिं ॥ ५ जइ पविसह पायाले आगासे वा वि जाह जइ कह वि। तो वि न छुट्टह तुम्मे दुक्कयकम्मेहिँ नियएहि ॥६ इय जंपतो तो सो विविहुवसग्गेहिँ समणसंघायं । उवसग्गिउं पवत्तो इण्डिं तुम्मे पमाणं ति ॥ ७ तब्बयणसंत्रणाणंतरमेव सूरिणो सबालवुड्ढे गच्छं तं च भाइणेजं तत्थेव मोत्तूण विज्जाबलेणं झड त्ति गुडसत्थे गया। तस्स वंतरस्स कलेसु उवाहणाओ विलीइत्ता पावरणेणऽप्पाणं पावरित्ता तप्पुरओ चेव सुत्ता । देवकुलिओ य खणंतरेणाऽऽगओ । सो य पडिमाकण्णेसु उवाहणाओ विलइयाओ, भगवंतं च सुहपसुत्तं पासेत्ता आसुरुत्तो अहो ! को एस अणज्जो ? जो देवस्सेवं करेइ ! ता निवेएमि एवं सपउरस्स राइणो जेण स एव निग्गह करेइ'त्ति चिंतिऊण निवेइयं सपउरस्स राइणो। समागओ यं तुरिय-तुरियं सपउरो राया । भणियं च तेण 'रे' उहवेह ताव एयं ।' सो य सद्देहिं महंतेहिं वि न उठेइ । उग्घाडिओ य एगो पएसो जाव अहोभागं पेच्छंति। एवं जत्य जत्थ उग्घाडंति तत्थ तत्थऽहोभागमेव पेच्छंति । तओ राइणा जंपियं 'अरे! बिभीसियापायं किंपि एयं ति, ता आहणह कस-लउड-पत्थरप्पहारेहिं ।' तओ जावाऽऽहणंति", ताव ते सव्वे "पहारा राउले अंतेउरियाणं संकामेइ । ताओ य पीडेज्जतीओ विरसमारसंति । विन्नत्तं च आगंतूण महल्लगेण 'देव ! कीय वि कसप्पहारो उवलपहारो पुणो य अन्नाए । कीय वि लउडपहारो लग्गइ अद्दिट्ठओ चेव ॥ ८ सा का वि णत्थि देवी जीसे अंगम्मि लग्गइ न घाओ । अच्छंति रडतीओं संपइ देवो पमाणं ति ॥ ९ रैन्ना वि ‘विज्जासिद्धो को वेस महप्पा जो" एवमंतेउरे" पउरे घाए "संकामेइ । ता जाव सव्वे वि खयं न नेइ ताव पसाएमो' [ ? त्ति चिंतिऊण तप्पसायणत्थमाणत्ता सव्वे जणा रायसहिया ] खामेति य जहा- 'खमसु महायंस! इम्हि जं अवरद्धं अयाणमाणेहिं । पणिवइयवच्छल च्चिय भवंति तुम्हारिसा जेण ।। १० इमं च "सोऊणोट्ठिओ भगवं । लग्गो य पिट्ठओ वड्डकरओ, पट्ठियाणि य तप्पिट्टओ अन्नाणि वि उप्फि- डंताणि देवरूवाणि । तस्स य देवउलस्स दुवारे अणेगणरसहस्ससंचालणेज्जाओ महइमहालियाओ दोन्नि पहाण- :1A B खपटा1,20D. '। 3 0 0 °सुस्सुसापरा। 4 0 0 °ख्यधारी। 50 D दुकइक°। 60D चिलयित्ता। 70 D सो चेव। . 8A B य तुरियं सप । 900 अरे। 10 A B °हिं न उ। 11 A B °ति तओ ताव । 120 D पहारे। 13 0p लउलप14A B रत्ना विजा। 15 A B जो राउले अंतेउरे। 16 0D घाए। 17 A B संकमेइ । 18 C D सुणिऊण उहिः। 19 0 0 °गरिससयसंचालणिजाओ। 20 A B महयमहा। - %3- सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् दोणीओ चिट्ठति । ताओं वि हकारियाओ चलियाओ तप्पिट्टओ। ताणि य देवरुवाणि ताओ खडहडावेति जाव समागओ णगरमज्ञभागे । तओ लोगेण पाएसु पडिऊण विण्णत्तो 'भगवं! मुंच देवख्वाणि ।' ताहे मुक्राणि ताओ वि दोणीओ तत्व धरियाओ 'जो मए सेमाणो सो ठाणे पराणेउ' ति ।अन्न वि तहेब चिट्ठति । वडकरओ वि उवसंतो पवयणस्स महामहिमं करेइ । लोओ वि पभूओ पडिबुद्धो पसंसेइ 'अहो ! जिणसासणस माहप्पं जत्येरिसा अइसया दीसंति । सम्वहा जयइ जिणसासणं' ति । इओ य भरुयच्छे सो भाइणेजचेल्लओ आहारगेडीए भिक्खडो जाओ । तस्स विजापभावेण पत्ताणि आगासेणं उवासगाणं घरेसु जंति, भरियाणि आगच्छंति । तमइसयं दटुं पभूयलोगो तम्मुहो जाओ । भणइ. य 'बुद्धसासणं मोत्तुं कत्थ अन्नत्य एरिसो अइसओ?' त्ति । ओहामिज्जइ संघो । तओ संघेण सूरीण जाणावियं जहा 'इत्य एरिसा ओहावणा हवइ ।' तओ समागया सूरिणो । कहिओ सब्यो वि वुत्तंतो।तेसिं च पत्तयाणं पुरओ सेयवत्थपञ्चुत्थओ पडिग्गहगो वच्चइ गच्छइ य । टोप्परिया सव्यपवरे आसणे कया चेटुइ । अन्नत्य कया एइ । ताणि य पत्ताणि उवासगेहिं पूरिऊण भरियाणि जावाऽऽगासेणोप्पयंति ताव सूरीहिं अंतराले सिला विउल्लिया। तत्थ य पडित्ता सव्वाणि भग्गाणि । चेल्लओ वि एयमायन्निऊण 'नूणं मम गुरू समागओ' त्ति भयेण णट्ठो। सिरिअन्नखउडसूरिणो वि गया बुद्धविहारे। तओ भणिया भिक्खूहि 'एह, वंदह ।' आयरिएहि भणियं 'एहि पुत्त ! बुद्धा! सुद्धोयणसुया ! ममं वंदाहि ।' तओ निग्गया बुद्धपडिमा निवडिया सूरीण पायपंकए । तस्स य विहारत्स दुवारे थूमो चिट्टइ, सो वि भणिओ 'तुमं पि मम वेदाहि ।' सो वि तहेव पाएमु निवडिओ। पुणो वि भणिओ 'अद्धोणओ चिट्ठाहि ।' तहेव ठिओ नियंठोणामियणामो त्ति पसिद्धिं गओ । लोगो य विम्हयउप्फुल्ललोयणो जिणसासणाणुरत्तो जंपिउमाढत्तो- 'पिच्छह भो अच्छरियं अइसयरूवं जिणिदधम्मस्स । जं सूरीणं पाए वंदति अजंगमा देवा ॥ ११ सो जयउ जिणो सिरिवद्धमाणसामी उ सासणं जस्स । वंदिज्जइ तियसेहिँ वि भत्तिभरोणमियसीसेहिं ।। १२ किं वहुणा भणिएणं ? जइ इच्छह सयलसोक्खसंपत्तिं । तो जिणवरिंदभणिए कुणह सया आयरं धम्मे ॥ १३ [आर्यखपुटाचार्य थानकं समाप्तम् । २.] ता एवं सासणं जो पभावेइ तस्स सम्मत्तं भूसिज्जइ । एवमन्येऽपि दृष्टान्ता अभ्यूह्या इति । द्वितीयं भूषणमभिहितम् । सम्प्रति तृतीयमभिधीयते । 'तित्यनिसेवणा य' त्ति । तरन्ति संसारसागरमनेन प्राणिन इति तीर्थम् , द्रव्य-भावमेदाद् द्विधा । तत्र द्रव्यात् सकाशात् संसारनीराकरस्तीर्यत इति कृत्वा द्रव्यतीर्थ तीर्थकृतां जन्मभूम्यादिलक्षणम् | तनिषेवा सम्यक्त्वभूषणम् , यतस्तया सम्यक्त्वं शुध्यति । उक्तं च- जम्मं णाणं दिक्खा तित्थयराणं महाणुभावाणं । जत्थ य किर निव्वाणं आगाढं दसणं होइ ।। २६ जन्मभूम्यादिषु गतानां दर्शनमागाढं शुद्धं भवति । तथा भावनामाश्रित्याऽऽचारागनियुक्तावप्युक्तम्- जम्माभिसेय-निक्खमण-चवण-णाणुप्पया य णिव्वाणे । दियलोगभवण-मंदर-नंदीसर-भोमनगरेसु ॥ २७ अट्ठावय उजिते गयग्गपयए य धम्मचके य । पास रहावत्तनगं चमरोप्पायं च वंदामि ॥ २८ (गा. ३३४-३३५) 10 D तुल्लों। 20 मिक्खाटो। BA B. भणइ वु। 4. C D वइ । 5 A B सन्चो वु। .6 0 D एय- (य) वुद्ध वंदद 17.0D हिं वि जंपियं-एहि ':80D °चरणे. - आर्यमहागिरिकथानकम् १५ अनयोर्व्याख्या तदुक्तैव लिख्यते-- तीर्थकृतां जन्मभूमिषु, तथा निष्क्रमणे-च्यवन-ज्ञानोत्पत्तिभूमिषु, तथा निर्वाणभूमिपु, तथा देवलोकभवनेषु, मन्दरेषु, तथा नन्दीश्वरद्वीपादौ, भौम्येषु च पातालभुवनेषु च यानि शाश्वतचैत्यानि तानि, वन्देऽहम्' इति द्वितीयगाथान्ते क्रियेति । एवमष्टापदे, तथा श्रीमदुजयन्तगिरौ, गजानपदे दशार्णकूटवर्तिनि, तक्षशिलायां धर्मचक्रम् (चक्रे), तथाऽहिच्छत्रायां पार्श्वनाथ धरणेन्द्रमहि ने, एवं रथावर्ते पर्वते वैरस्वामिना यत्र पादपोपगमनं कृतम् , यत्र श्रीवर्ध- मानमाश्रित्य चमरेन्द्रेणोत्पतनं कृतम् , एतेषु च स्थानेषु यथासम्भवमभिगमन-वन्दन-पूजनो- कीर्तन-निषेवणादिकाः क्रियाः कुर्वतो दर्शनशुद्धिर्भवतीति ॥" (पत्र ३८५-३८६) भावतीर्यं तु ज्ञानादिगुणयुक्ताः साधवः, तत्पर्युपासनाऽपि सम्यक्त्वं भूषयति, तदुपदेशश्रवणादिना । भण्यते च- - नाणाइगुणसमग्गे जो णिचं पञ्जुवासए साहू । सम्मत्तभूसणाई तस्स गुणा होति णेगविहां ।। २९ तथाऽऽचारनिर्युक्तावप्युक्तम्- तित्थयराण भगवओ पवयण-पावयणि-अइसइड्डीणं । अभिगमण णमण देसण कित्तण संपूर्यणं थुणणा ॥३० (गा० ३३३) अस्या अपि तदक्षाख्या- तीर्थकृतां भगवताम् , प्रवचनस्य द्वादशाङ्गस्य गणिपिटकस्य, त प्राव,निकानाम्-आचार्या- दीनां युगप्रधानानाम् , तथाऽतिशयिनामृद्धिमतां केवलि-मनःपर्यायावधिमच्चतुर्दशपूर्व विदाम् , तथा आमौषध्यादिप्राप्तीनाम् , यदभिगमनम् , यच्च नमनम् , गत्वा च दर्शनम् , तथा गुणोत्कीर्त- नम्, सम्पूजनं गन्धादिना, स्तोत्रैः स्तवनम् , तदपि सम्यग्भावनाहेतुरिति । ( पत्र ३८५ तमे) अत्र च द्रव्यतीर्थनिषेवायामार्यमहागिरय उदाहरणम् । तथा च- [३. आर्यमहागिरि थानकम् ।] सिरिथूलभद्दसामिस्स दोणि सीसा महायसा जाया । दसपुव्वधरा धीरा गुणगणकलिया जुगपहाणा ॥ १ पढमो अज्जमहागिरिसूरी सम्मत्त-णाण-चरणड्डो। वीओ अज्जसुहत्थी तत्तुल्लगुणो तदणुसेवी ॥ २ वोच्छिन्ने जिणकप्पे पडिकम्मं तस्स महगिरी कुणइ । अजसुहत्थिस्स गणं दाऊणं गच्छपडिबद्धो ॥३ अह अन्नया कयाई अज्जसुहत्थी गओ विहरमाणो । पाडलिउत्तम्मि पुरे ठिओ य पवरम्मि उज्जाणे ॥४ वसुभूइसेट्टिपमुहो विणिग्गओ तस्स बंदणणिमित्तं । पुरलोगो वंदित्ता उवविट्ठो सुद्धभूमीए ॥ ५ तीसे परिसाएँ तओ पारद्धा सयलदुक्खनिद्दलणी । सद्धम्मकहा संवेगरंगसंसग्गसंजणणी ॥ ६ "भो भो भव्वा ! संपाविऊण अइदुल्लहं मणुयजम्मं । सिरिसबन्नुपणीए कुणह सया आयरं धम्मे ॥ ७ पडिवजह अट्ठारसदोसेहिँ विवज्जियं जिणं देवं । वरसाहुणो य गुरुणो, जीवाइपयत्यसदहणं ॥ ८ 10 D°ण-चरणज्ञा। 2 0 D. शाश्वतानि चै । 3 C D चक्रम् , अहिछत्रा। 4 0D °श्रीमद्वर्ध। 500°वासई 16:A Bणाई। 7 0 0 °ण दरिसण। 8 A B °यणा | 9 0 D रैव व्याख्या। 10 0.D चनिनाम् । 11 ABणत्यो । 120 D°लिपुत्तम्मि ।

सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् परिहरह मोहजालं, राग-दोसारिणो णिसुंभेह । चयह कसाए, इंदियतुरंगमे दमह दुईते ॥ ९ चइऊण घरावासं असेसगुरुदुक्खसंतइनिवासं । पंचमहन्वयजुत्तं विवज्जियं राइभत्तेण ।। १० तिहिँ गुत्तीहिँ सुगुत्तं पंचहिँ समिईहि संवुडमुयारं । खंताइदसपगारं पडिवजह 'साहवरधम्मं ॥ ११ जइ णवि सक्कह एवं काउं तो पंचऽणुव्वयसमेयं । तिगुणन्वय-चउसिक्खाकलियं पालेह गिहिधम्म ।। १२ रिद्धीओं जोव्वणं जीवियं च खणभंगुराणि णाऊण । जेणोझिय संसार संसारं जाह सिद्धिउरं ॥ १३ इय सोऊणं सव्वा परिसा संवेगमागया धणियं । तो वसुभूई जंपइ पणमित्ता सूरिपयकमलं ॥ १४ 'भगवं ! जं तुव्मेहिं आइटुं तत्थ नस्थि संदेहो । किंतु जईणं धम्मं ण समत्यो दुक्करं काउं ॥ १५ ता पसिऊणं देनउ गिहत्थधम्मो इमो महं नाह! ।' 'एवं' ति होउ गुरुणा भणिए, घेत्तूण गिहिधम्मं ॥ १६ नियगेहे गंतूणं तं धम्मं कहइ सयणवग्गस्स । सो जाव ण पडिवज्जइ ता गंतुं गुरुसमीवम्मि || १७ पभणइ कयंजलिउडो 'जिणधम्मो एस मे समक्खाओ। सयणाण किंतु तेसिं मम वयणेणं ण परिणमइ ॥ १८ ता तेणुवरोहेणं गंतूणं तत्थ पहु ! समुद्धरह । भवजलहिम्मि पडते नियदेसणजाणवत्तणं" ॥ १९ अजसुहत्थी वि तओ पडिवज्जिय तग्गिहम्मि गंतूण । अक्खिविय देसणाए जा देइ अणुव्वए ताव ॥ २० अज्जमहागिरि भगवं जिणकप्पविहाणओ विहरमाणो । संपत्तो दर्दु ता सहसा अभुडिओ सूरी ।। २१ तं द₹णं सेट्ठी पभणइ 'तुभ पि किं गुरू अन्नो ? ।' सूरी वि आह 'आमं, एसो भगवं गुरू अम्ह ।। २२ दुक्करकिरियानिरओ करेइ अइदुक्करं तवच्चरणं । पेयवणाइसु पडिमं ठाइ सरीरम्मि निरवेक्खो ॥ २३ वहुविहउवसग्गसहो वावीसपरीसहे पराजिणइ । दसपुवमहासुर्यनीरनाहपारं परं पत्तो ।। २४ उज्झियहम्मं गेण्हइ भत्तं पाणं च जं न कायाई । वंछंति दूरदेसट्ठिया विधीसंजुओ धीरो ।। २५ एवं तगुणनिगरं वण्णेत्ताऽणुव्वया तेसिं च । दाऊण गओ सूरी, सेट्ठी वि य भणइ नियवग्गं ।। २६ 'जइया एसो भगवं भिक्खट्ठा एड् तड्य भत्ताई। छडेजह जइ कह वि हुँ लेइ तओ होइ बहु पुण्णं ।।' २७ तत्तो य वीयदिवसे तमउव्वं पेच्छिऊण भगवं पि । उवओगपुव्वयं जाणिऊण तत्तो च्चिय णियत्तो ॥ २८ आवस्सयावसाणे जाव सुहत्थी वि वंदए गुरुणो। ता भणिओ 'किं अजो! अणेसणा अज्ज मह विहिया ? ॥ २९ सो आह 'कहं ?' भगवं पि भणइ 'अव्भुट्टिओ जओ कल्लं ।' णाऊण इमं तत्तो खामइ परमेण विणएणं ॥३० तत्तो णिग्गंतूणं उज्जेणि पुरवरिं गया तत्थ । जीवंतसामिपडिमं भत्तिव्मरणिव्मरा णमिउं ॥ ३१ तत्तो गयग्गपयनगवरस्स नमणत्थमेलॅगच्छम्मि। संपत्ता, तं च पुरं कह जायं एलगच्छति ॥ ३२ [४. एलकाक्ष थानकम् ।] तं आसि दसण्णपुरं तत्थाऽऽसी साविगा गुणसमिद्धा । धणसत्यवाहधूया ख्ववई धणसिरी णाम ॥ ३३ उत्तमसम्मत्तधरी अणुवयसिक्खावरहिँ परिकलिया । मिच्छादिट्ठिगिहम्मी परिणीया देव्यंजोएण ॥ ३४ चियवंदणं विहेउं वियाटवेलाएँ पइदिणं सा उ । गेण्हइ पञ्चक्खाणं हसइ तओ तीए भत्तारो ।। ३५ 'पञ्चक्खामि अहं पि य' अन्तम्मि दिणम्मि तेण सा भणिया। भंजिहिसि तुम' तीए भणिओ पडिभणइ सो.एवं ॥ ३६ 1 A B SITE जिणधम्म | 2 A B काउं पंचेवऽणुन्छ । 3 शोभनः सारः यस्मिन् तत् संसारं सिद्धिपुरम् । 4A B देसि। 5A B°णवइ 1. 60 D. तो ता दहूँ। 7.A B°यहरना । 8.0D धिइसंजुओ। 9.6 Dनियरं । 10 A B जह। 11 0 0 3 1 12 A B गपभोगे जा। 13.c D वंदई। 14 AB °लमच्छिम्मि । 15 A B दिट्ठीगेहे । .. - ? + एलकाक्षकथानक १७ न हु कोइ वि रयणीए उद्वित्ता भुजई अओ देहि । पञ्चक्खाणं मझं, दिन्नं तीए तओ पच्छा ॥ ३७ एत्तो य तीऍ गुणगणआवज्जियदेवया विचिंतेइ । 'कहं वेलवेइ सद्धिं मूढो ? ता अज्ज सासेमि' ॥ ३८ गेण्हित्तु वरपहेणगछलेण भोज समागया सा उ । तप्पुरवत्थव्वाए भगिणीए तस्स रूवेण ॥ ३९ पभणइ य 'उट्ट भाउय! तुज्झ कए भोयणं मए सुरसं। आणीयं उवभुंजसु' सो वि य तं भोत्तुमाढत्तो॥ ४० भणिओ य सावियाए 'पञ्चक्खिय भुंजसे किमेयं ?' ति । 'तुभच्चएहि अम्हं किमालवालेहि' सो भणइ ॥ ४१ 'देवी वि तओ रुसिउं तलप्पहारेण दो वि अच्छीणि । भूमीए पाडेत्ता, खिसिय निययं गया ठाणं ॥ ४२ सड्डी वि 'मझ अयसो एसो' त्ति मणम्मि देवयं काउं । काउस्सन्गम्मि ठिया, समागया देवया पुण वि॥ ४३ जंपइ य जेण कजेण सुमरिया साविगे! तयं भणसु ।' सा भणइ 'अप्पविहियं अयसं अवणेहि मह एयं ॥ ४४ तत्तो. य निप्पएसाणि ताणि नाऊण तस्स अच्छीणि । केण वि तक्खणमारियएलयसपएसअच्छीणि ॥ ४५ आणेऊणं देवी संजोइत्ता गया नियं ठाणं । इयरो वि. य पञ्चूसे पुच्छिज्जइ नगरलोगेहिं ॥ ४६ 'किं तुज्झ एलगस्स व अच्छीओ भद्द ! अन्ज दीसंति? । तेण वि तेसिं सव्वं कहियं रयणीऍ जं वित्तं ॥ ४७ सो वि य तप्पभिईए जाओ सुस्सागो गुणसमिद्धो । एसो वि य वुत्तंतो पयडो सव्वत्य संजाओ॥ ४८ कोऊहलेण य जणा अन्नत्तो इंति पिच्छगा तस्स । 'कत्थ गमिस्सह ?' पुट्ठा, वयंति ते एलगच्छउरं ॥४९ एसा णामोप्पत्ती वियाहिया एलगच्छणगरस्स । तत्य य गयग्गपयगो अत्थि नगो जिणघराइन्नो ॥ ५० [गजाग्रपदपर्वतनामोत्पत्तिकथा] पुचि दसन्नकूडो णामं तस्साऽऽसि संपयं एयं । जंह संजायं णामं तह भण्णंतं निसामेह ॥ ५१ तत्याऽऽसि पुरे राया सूरो. वीरो पियंवओ सरलो । नीसेसकलाकुसलो सावगधम्मम्मि उज्जुत्तो ।। ५२ पणमंतभूरिसामंतमउलिमणिमसिणिऊरुपयवीढो । निद्दलियदरियसत्तूं णामेण दसण्णभदो त्ति ॥ ५३ उवसंतडिंवडमरं सो पालइ कुलकमागयं रज्ज । उव्वहइ य अच्चंत गव्वं णियरिद्धिवित्थारे ॥ ५४. इत्तो य भरहवासे वराडविसयम्मि धण-जणसमिद्धो । णामेण धण्णपूरयगामो गुणसंजुओ अस्थि ।। ५५ तत्य य मयहरउत्तो निवसइ एगो समुज्जयसहावो । तव्भज्जा छिछड्या डिंडियसइवेण सह वसइ ॥ ५६ अह अन्नया य जायं रम्म णडपेक्खणं तहिं गामे । दिट्ठो य छिछईए कयवलणयपरिहणो णट्टो । ५७ तं 'पुरिस' ति मुणेउं संजाओ तीई तम्मि अणुराओ। तो भणिओ अंगुणट्टो 'जइ एस मए समं रमइ ।। ५८ एएणं चिय वेसेण देमि दम्महसयमणूणं तें' । सो वि तयं पडिवज्जिय भणइ 'तुहं पिट्ठओ चेव ॥ ५९ आगच्छ्इ एस, परं साहसु अम्हाण अप्पणो गेहं' । सा वि सचिंधं कहिउँ गंतु गेहम्मि रंघेइ ॥ ६० जोगं इमस्स खीरिं, पत्तो पट्टो वि, चलणसोयम्मि । विहियम्मि य उवविट्ठो, परिविट्ठा तीऍ तो खीरी ॥६१ घयगुलपुण्णं थालं दिन्नं जा नेय मुंजए ताव । संपत्तो सो सइवो, वुत्तो णट्टो तओ तीए ॥ ६२ 'एत्य "तिलोयरगम्मी पविससु जा पट्ठवेमि एय' ति। तत्थ पविट्ठो णट्टो, इयरो वि य भणइ 'किमियं ' ति ॥६३ सा जंपइ 'भुजाम' पडिभणियं तेण 'चिट्ठ ताव तुमं । भुंजामि अहं' 'अच्छतभुक्खिया हं' इमा भणइ ॥६४ उवविट्ठो सो वि बला, जावऽज वि णेय भुंजए ताव । संपत्तो से भत्ता, तीए तओ जंपिओ सइवो ॥६५ पविससु इत्योवरए गंतव्व णेय दूरभूमीए । जम्हा सप्पो चिट्ठइ परंओं अइकसिणतणुधारी ॥ ६६ सो वि पविट्ठो तत्तो, पइणा वि हु पुच्छिया इमा 'किमियं ? । तीए विय संलत्तं 'जेमेमि छुहाइया णाह! ॥६७ I A B देवीए तो।: 2 0 0 'स्सइ । 30 D धीरो। 4 0 D 'तू, दसण्णभदो त्ति नामेण ॥ विरारविसयम्मि जण-धणस।:60D तीए तम्मि महिलासो।। 7.0D मे। 8 A Bखीरं ।': 900 उ । 100D तिलोवर। - . 50D, 8.3** मू० शु०३ १८ . सटीक मूल द्धिप्रकरणम् सो भणइ 'चिट्ठसु तुमं ताव अहं चेव किंचि मुंजामि । सा वि तओ पडिजपइ 'कह अन्हाओ प जिहिसि ॥६८ जम्हा उ अहमिदिण अन्ज तओ व्हाइऊण मुंजाहि' । सो भणइ 'अहं मुंजामि ताव बहाएजसु तुम' ति !!६९ इय जंपिऊण भुत्तो, एत्तो य णडेण तेण छुहिएणं । घेत्तूण फुमिय तिला, तं सोऊणं तओ सइयो । ७० 'सप्पं ति मण्णमाणो पलाइ तत्तो दुयं विणिग्गंतुं । नट्टो वि तयणुमग्गेण निग्गओ अबसरं मुणि: ।। ७१ मयहरउत्तो उँ तओ तं दट्ठ पुच्छए तयं महिला(लं ?)। 'किमियं पिये! पसाहसु' सविसाया सा वि जंपेइ ।। ७२ 'हाऽणज्ज ! तुम पुर्व पि वारिओ न य करेसि मह वयणं । एयं उमा-महेसरजुगलं तुह गेहँगव्भत्थं ।। ७३ निवसंत [तं] अज्जट्ठमीऍ जं खंडिओ तए धम्मो । तेण वि णिग्गंतूणं न नज्जए कत्य वि पलाण' ॥ ७४ तं सोऊणं विमणो महिलं पडिभणइ 'को पुण उवाओ? । जेणाऽऽपच्छेज पुणो एयं महगेहमझम्मि ॥७५ सा जंपइ 'वहुदवं विढवेत्ता ताण कुणसु महपूयं । जेण पुणो तुह उवरिं परितुढे होइउं एई' ॥ ७६ तं सोऊणं एसो चलिओ दव्वस्त विढवणनिमित्तं । 'किर एयाणं पूयं काहामि' मणे विचितंतो ॥ ७७ निग्गतुं गेहाओ पत्तो अन्नत्य दूरदेसम्मि । काऊण तत्थ कम्मं सुवण्णयं विटवए एसो ॥ ७८ दसगद्दियाणगाऊ माणेणं थोवयं ति न हु तुट्ठो । तह वि हु नियघरहुत्तं संचलिओ जाइ मग्गम्मि ॥ ७९ एगत्य तरुतलम्मि य उवविठ्ठो जाव चिट्ठए ताव । राया दसण्णभद्दो समागओ तुरयअवहरिओ॥ ८० थक्को तत्थ तरुतले तुरंगमो जाव मग्गपरिसंतो। तावुत्तिन्नो राया, दंसइ एसो वि से नीरं ॥ ८१ तुरयाओ पल्लाणं अवणिय विस्सामए तओ रायं । पुट्ठो य नरवरेणं नियवुत्तंतं कंहइ सव्वं ॥. ८२ चिंतइ तओ नरिंदो "मुद्धो एसो पवंचिओ तीए । किंतुच्छाहो गरुओ 'अविजमाणं पि विढवेत्ता ॥ ८३ किर पूर्व काहामि, ता किं एयस्स कम्मपुरिसस्स । अहियं करेमि; अहवा नेमि इमं तत्य नियनयरे ॥ ८४ जेणुवगारी एसो" इय जा चिंतेइ ताऽणुमग्गेण । पत्तं णिवस्स सेण्णं, तेण समं जाइ तं घेत्तुं ॥ ८५ नियनयरम्मि नरिंदो अत्याणत्यो य भणइ तं 'भद! । भण किं दिज्जउ तुझं ?' सो विहु पडिभणइ 'मह देव ॥ ८६ दिजउ पूयाहेडं किंचि वि' पंडिवज्जियं तयं राया । कोऊहलेण चिट्ठइ विविहालावेहि तेण समं ।। ८७ इत्तो य देवमहिओ तेलोक्कदिवायरो जिणो वीरो । विहरतो संपत्तो वियालवेलाएँ तम्मि पुरे ॥८८ देवेहि समोसरणे रइयम्मि, तओ निउत्तपुरिसेहिं । गंतूणं विनतो दसन्नभद्दो महाराया ! ।। ८९ 'वद्धाविज्जसि नरवइ ! नरिंद-देविंदवंदपरियरिओ । समणगणसंपरिखुडो अइसयचउतीससंजुत्तो॥९ उप्पन्नदिव्यनाणो अट्ठमहापाडिहेरपरियरिओ । इह चेव समोसरिओ दसण्णकूडे जिणो वीरो' ।। ९१ तं सोऊणं सहसा राया रोमंचपुलइयसरीरो । अव्मुट्ठिऊण तुरियं तत्थ ठिओ वंदई सिरसा ॥ ९२ वद्धावयपुरिसाणं दाऊणं रुप्पमझ्यदम्माणं । अद्वत्तेरसलक्खा अंगविलग्गं च आभरणं ।। ९३ चिंतइ य तहा 'कलं वंदामि जिणं जहा ण केणावि । वंदियपुल्वो भयवं सव्वाए नियसमिद्धीए' ।। ९४ एवं च चिंतिऊणं तं रयणि हरिसनिभरो गमइ । तित्थयर-चक्कि-बल-केसि-साहु-सप्पुरिसचरिएहि ॥ ९५ देइ तओ आएसं पहायसमयम्मि मंतिवग्गस । जह-सव्वा सामग्गी करेह पउणा विसेसेणं ॥ ९६. जामि जिणवंदणत्यं जेणाहं तह य पडहयरवेण । घोसाविजउ नयरे जह 'राया सव्वविभवेणं ॥ ९७ जाइ जिणवंदणत्यं तम्हा सव्वे वि सम्वरिद्धीए । आगच्छंतु सयासं अकालहीणं नरिंदस्स' ॥.९८ तव्वयणं आणाए सव्वं संपाडियं अमञ्चेहिं । सव्विड्डीए लोगं आगच्छंतं नियो दटुं ।। ९९ व्हाओ कयवलिकम्मो सन्त्रालंकारभूसियसरीरो । सेयदुगुल्लो कयसियविलेवणो सेयकुसुमधरो ॥ १०० 1. A.Bव जि°1 20 D.चि! : 300 गेहमज्झत्यं । 40.D °णों एसो.प .5 C D लाम्म, उच 6 प्रतिपय । पू0p पणिवइयो । : 17- -1 .

गजानपदपर्वतनामोत्पत्तिकथा सेयगइंदारूढो सियछत्तो सेयचामरुक्लेवो । सब्बोरोहसमग्गो लीलाएँ गओ समोसरणे ॥ १०१ उत्तरिय गयवराओ, काऊण पयाहिणं च तिक्खुत्तो । अभिवंदिऊण य जिणं, उवविट्ठो निययठाणम्मि ॥१०२ ताव य भगवं धम्म जोयणनीहारिणी' वाणीए । नियनियभासापरिणामिणीऍ कहिउं समाढत्तो ।। १०३ इत्यंतरम्मि संको 'धीची कह अलियगव्वमुबहइ । एस निरिंदो एवं ?, ता संबोहेमि' चिंतेउं ॥ १०४ उत्तुंगधवलदेहं मणिकंचणरयणभूसियसरीरं । एरावणं विलग्गो, विहेइ तस्सट्ठ उ मुहाई ॥ १०५ एकेकयम्मि वयणे अट्ठट्ठ करेइ दंतमुसलाई । एकेकयम्मि दंते अट्टह ठवेइ वावीओ ।। १०६ वावीए वावीए विउव्वए अट्ठ अट्ठ पउमाइं । इक्केक्कयम्मि पउमे अठ्ठदले पकप्पेइ ॥ १०७ इकेकयम्मि य दले बत्तीसइपत्तविहियनडाइं । अट्ठ सुरम्माइं विउव्वए नाडयवराइं ॥ १०८ सामाणिय-दोगुंदुग-पारिसय-सुनद्धअंगरक्खेहिं । लोयप्पाला-ऽणीयाहिवेहि सत्तहि य अणिएहिं ॥ १०९ नीसेसपैइन्लय-आभिओग-किब्बिसिय-अच्छरगणेहिं । परिवारिओ समंता सुरिंदरिद्धीइ दिप्पंतो ॥ ११० एवं आगंतूणं पयाहिणं तन्बिलग्गओ चेव । दाऊणं अवणामइ अग्गपए तस्स हथिस्स ॥ १११ ताणि य सिलायलम्मी सक्कपभावेण तत्थ खुत्ताणि । अज्ज वि दीसंति, अओ गयग्गपयगो गिरी जाओ ॥ ११२ भत्तिभरनिब्भरंगो सक्को नमिडं जिणस्स पयकमलं । सब्भूयगुणनिबद्धं एयं थुइमंगलं पढइ ॥ ११३ भवनीरायरनिवडंतजंतुसंताणतारणतरंड ! । तियसिंदवंद-असुरिंदवंदपरिवंदिय ! मुणिंद ! ॥११४ जियदुज्जयमयरद्धयसुहड! महामोहमलबलहरण ! । करकलियविमलमुत्ताहलं व परिकलियतेलोक्क ! ॥११५ दुट्टकम्मतरुकढिणगंठिनिट्ठवणनिमुरकुठार ! । तियेलोयतिलय ! नमिमो जिणिंद ! पयपंकयं तुम्ह ॥११६ माणस-सारीरियदुहसहस्ससंपीडियाण सयकालं । कुणसु पसायं सामिय ! सिवसुहसंपायणेणऽम्ह ॥ ११७ एवं थोऊण जिणं, भत्तिभरनिभरो तओ सको। नियठाणे उवविट्ठो, धम्मं सोउं समाढत्तो ॥ ११८ तं पेच्छिऊण राया चितइ संवेगमागओ धणियं । 'मुटु अणेणं धम्मो कओ जओ एरिस विभूई ॥ ११९ घिसि घिसि अलजिरेणं अलियं गत्वं समुबहतेण । तिण-तूलसयासाओं वि धणियं लहुईकओ अप्पा ॥ १२० एयस्स य रिद्धीए महरिद्धीए य अंतरं गरुयं । ता कह अयाणुएणं अहियं आयासिओ अप्पा ? ॥ १२१ एवंविहाणि अवमाणणाणि दीसंति जत्थ संसारे । ता पज्जत्तं तेणं, करेमि तवसंजमोजोयं ॥ १२२ एयं विचिंतिऊणं, वंदित्ता जिणवरस्स पयकमलं । पभणइ 'जइ हं जोग्गो ता देज्जउ मज्झ मुणिदिक्खा' ॥१२३ संवेगरंगमउलं. जाणित्ता तस्स तक्खणं चेत्र । भगवं पि देइ दिक्खं मुणिगणसंसेवियमुयारं ॥ १२४ दहण गहियदिक्ख इंदो भत्तीइ वंदिउं भणइ । 'नत्थि मह एस सत्ती, विजिओ हं संपयं तुमए' ॥ १२५ पन्नासरहसहस्सा सत्त य पमयासयाई चइऊण । काऊण तवं घोरं दसण्णभद्दो गओ मुक्खं ॥ १२६ सो वि हु मेहरपुत्तो दटुं नरनाहसंतियं चरियं । संवेगभावियप्पा पव्वइओ जिणसगासम्मि ॥ १२७ ? तत्य य गयग्गपयनगें सिरिअज्जमहागिरीहिँ सूरीहिं । तित्थे परमपवित्ते णिसग्गसुभभावंसजणणे ॥ १२८ वंदेत्तु चेइयाई वित्यिन्नसिलायले सुरमणीए । उत्तमसत्ताऽऽइण्णं पायवगमणं कयं तेहिं ॥ १२९ पत्ता य देवलोगं, एवं किल दव्वतित्यसंसेवा । दसणसुद्धिनिमित्तं सूरीहिँ महागिरीहिँ कया ॥ १३० [आर्यमहागिरिक समाप्तम् । ३.] भावतीर्थनिषेवायां भीम-महाभीमावुदाहरणम् । तत्र च सम्प्रदायः- 1 A B°पयन। 20 D°विंद। 30 D °ल्लनिद्दलण!। 4 C D तइलो। 50 D एवं । संजणगे। 7.0.D °यां तु भी। 8 0 D तंत्र सम्म । . 6 OD २० : सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् [४. भीम-महाभीमयोः कथानकम् ।] अस्थि गयणतलबिलग्गदुग्गसिहरसयसंकुलो नाणादुमसंडमंडियनियंवुद्देसो संचरंतमीसणसावयकुलमेहला- तडविभागो बहुगुहानिवसंतसवरसंघाओ परिपेरंतभमंतवणहत्यिजूहो महानइनम्मयापवाहुप्पत्तिभूमी निझरेण- झरंतझंकारबहिरियदिसाबलयो बन्नखुक्कारपउरो सिहिगणककारव-कोइलाकुलकोलाहलमुहलो विज्झो नाम पव्यओ । तस्स य विसमाहोभागनिविट्ठा अस्थि वंसकलंकी नाम चोरपल्ली । तीए य समत्यचोराहिवा भीम-महाभीमाहिहाणा दुवे भायरो परिवसंति । ते य सम्मदिविणो वि अविरया पाणिवहाइपसत्ता पायं चोरि- याए चेव वित्तिं कप्पेमाणा विहरति । अन्नया य सत्थेणं सह अणिययविहारेणं विहरमाणो चंदो व्व सोमयाए, सूरो व्व तवतेयदित्तीए, धरणीतलं व खंतीए, जलहि व्य गंमीरयाए, सुरसेलो व्य थिरयाए, गयणतलं व निरालंबयाए, मेहो व्व दुहसंतावतवियभब्यसत्तसंतावावहारयाए, सुरगुरु व बुद्धीए तक्कालवट्टमाणसुयसागर- पारगामी परोवगारकरणेकतल्लिच्छचित्तो, किं वहुणा ? जिणधम्मो व्व मुत्तिमंतो सुसाहुजणपरिवुडो समागओ तं पल्लिप्पएसं धम्मघोसो नाम सूरी । एत्यंतरस्मि य आवरियं गयणयलं तमालदलसामलेहिं जलएहिं । अइगज्जियसदेणं फुइ व नहंगणं सहसा ।। विज्जू य चमकंती, पीवरधाराहि निवडए सलिलं । पूरागया नईओ, चिक्खल्लचिलिचिला मग्गा ।। २ जलपुन्ना संगाहा, भमंति इंदोयगाइबहुजीवा । किं बहुणा ? संजाया उभिन्ननवंकुरा धरणी ॥ ३ तं च तारिसं पाउससिरिमवलोइऊण भणिया गुरुणा साहुणो जहा 'संपयं गच्छंताणमसंजमो, ता गवेसह इत्येव पल्लीए पाउसकरणनिमित्तं वसहि' । तओ 'इच्छंति भणिऊण पविट्ठा तत्य पल्लीए । पुच्छिओ मज्झत्यवओ कोइ जहा 'अस्थि इत्य कोइ जो अम्हाणं उबस्सयं देइ ?' तेण भणियं 'बच्चह इत्य गेहे पल्लीवईण समीवं, ते तुम्ह भत्तो' । तओ पविट्ठा तत्य गेहे साहुणो। दिट्ठा य तेहिं । तओ 'अहो ! असंकप्पिओ गेहंगणे कप्प- दुमुग्गमो, अचिंतिओ चिंतामणिसंगमो, अकामियं कामवेणुसमागमणं, अप्पत्थिया कामघडसंपत्ति' त्ति चिंतेता हरिसुप्फुल्ललोयणा पडिया पाएसु । भणियं च 'आइसह जमम्हेहिं कायव्यं । साहहिं भणियं जहा 'पेसिया अम्हे गुरुणा चाउम्मासिकरणजोगोवस्सयगवेसणनिमित्तं, ता किमस्थि कोइ उबस्सओ। तओ 'अणुग्गहोत्ति भणमाणेहिं दंसिओ जइजणैस्स पाउग्गो उक्स्सओ । समागया य सूरिणो । संभासिऊण सेजायरे ठिआ तत्थ नियधम्मजोगपरायणा । "ते य पल्लिनाहा तव्भत्तिसंजुत्ता गमिति कालं । अवि य- कझ्या वि हु सज्झायं मुणिवरवयणाओं निग्गयं महुरं । संवेगभावियमणा सुणंति अमयं व घोट्टिन्ता ॥४ कझ्या वि धम्मझाणं झियायमाणे मुणीसरे मुइया । तम्मुहनिहित्तनयणा खणमेकं प वासेन्ति ॥ ५ कझ्या वि हु पडिलेहण-पमजणाईसु उज्नए साहू । अवलोइऊण हरिसं वच्चंति गुणाणुरागेण ॥ ६ कइया वि हु वक्खाणं सुगंति गुरुमुहविणिग्गयं तुट्ठा । दुत्तरभवनीरायरतारणवरजाणवत्तं व ॥ ७ एवं च भत्तिभरणिभराण जइपज्जुवासणपराणं । संवेगभावियाणं वोलीणो पाउसो ताणं ॥ ८ अह अन्नया कयाई पटंति गुरुणो मुणी समुद्दिसि । एयं गाहाजुयलं ताण सुणंताण दोण्हं पि ॥ ९ उच्च वोलिंति वई तुंबीओ जायपुत्तभंडाओ। वसहा जायत्थामा गामा पैव्वायचिक्खल्ला ॥ ३१ 10 D रझरं1 2 0 D पाणव। 3 A B °वद्धमा। 4 CD 30 50.D °ो य म°160 D°णमुव । 7 भक्तौ उपासकावित्यर्थः। 8 A B पियगे। 90 °म्मासक। 100D णपामोग्गो। 11 A B ते पल्लि । 12 मुनीन् । 13 इमे ३१-३२ अङ्कयुक्ते द्वे गाथे ओघनियुक्तेः १७०-१७१ अङ्कतमे स्तः, बृहत्कल्पभाष्ये १५३९-४० मश्वत्यौ च द्वितीयगाथाचतुर्थचरणपाठान्तरसमेते लभ्येते, तद्यथा-विहरणकालो सुचिहियाणं। 14 अम्लानकर्दमाः । .

भीम-महाभीमकथानकम् २१ - अप्पोदगा य मग्गा वसुहा वि य पक्कमट्टिया जाया अन्नोकता पंथा साहूणं विहरियं कालो ॥ ३२ तओ इमं विहारकमसूयगं सुणिऊण उव्वालयभरभरेजमाणमाणसेहिं वंदिऊण भणियं तेहिं 'जहा भयवं ! महारंभाइपसत्ताण तुम्ह पायसुस्सूसणापयपवाहपक्खालेजमाणपावपंकाणं अम्हाणं अणुग्गहट्ठाए किं ण इत्य चेत्र चिढ़ेस्सह, जेण एवं भणह ?' । गुरूहिं भणियं 'सावया ! न एस कप्पो साहूणं । जओ भणियमागमे- संमणाणं सउणाणं भमरकुलाणं च गोउलाणं च । अणियाओ वसहीओ सारइयाणं च मेहाणं ॥ ३३ ता महाणुभावा ! न इत्थऽत्थे आगहो कायव्यो, वट्टमाणजोगेण य चाउम्माससमत्तीए विहरिस्सामो'। अन्नम्मि य दिणे संवहंतेसु साहूसु आमंतिऊण ते भणिय(या) गुसंहिं जहा 'पभाए अम्हाणं अणुकूलं पत्याण- दिणं ता. भो भद्दा ! परिभाविऊण संसारासारत्तणं, चवलत्तणमिंदियाणं, खणरमणीयत्तणं विसयाणं, निच्चपरि- सडणसीलत्तणमाउयदलाणं, दुग्गइनगरगमणपगुणमग्गत्तणं च पावायरणाणं, गेण्हह सव्वविरइपमुहं किंचि विरइट्ठाण । तओ 'कहिं मरुत्थलीए कम्पपायवो?, कहिं मायंगगेहे एरावणो हत्यी ?, कहिं दालिद्दियगेहे रयण- बुट्ठी?, कहिं अम्हारिसा. पाणिणो?, कहिं एवंविहा सामग्गि?' .त्ति संपहारिऊण भणियं तेहिं 'भयवं ! जमम्हाण- मुचियं तं सयमेव संपहारिऊण उवइसह । तओ गुरूहि 'एयस्सेव उचिय'ति चिंतिऊण दिन्नं ताण रायंभोयण- वयं । कहिया य तदोसा जहा- मालिंति महियलं जामिणीसुं रयणीयरा समंतेणं । ते विद्यालिंति फुडं रयणीए भुंजमाणा उ ॥ १० मेहं पिपीलियाओ हणंति, वमणं च मच्छिया कुणइ । जूया जलोयरत्तं, कोलियओं कुट्ठरोगं च ॥ ११ वालो सरस्स भंगं, कंटो लग्गइ गलम्मि दारुं च । तालुम्मि विंधइ अली वंजणमज्झम्मि भुंजतो ॥ १२ जीवाण कुंथुमाईण घाइणं भाणधोयणाईसु । एमाइ रयणिभोयणदोसे को साहिलं तरइ ? ॥ १३ तथा निशीथभाष्येऽप्युक्तम्- जइ वि हु फासुयदव्वं कुंथू-पणगाइ तह वि दुप्पस्सा । पञ्चक्षणाणिणो वि हु राईभत्तं परिहरंति ॥३४ जइ वि हु पिवीलिगाई दीसंति पईवमाइउज्जोए । तह वि खलु अणाइन्नं मूलवयविराहणा जेणं ॥ ३५ (निशीथभाष्यगा० ३३९९-३४००) एवं च दाऊण तेसिमणुसढि राईभोयणवयं च पभायसमये पट्ठिया सूरिणो । ते य दो वि करकलिय- करालकरवाला पहिया गुरुण पुरओ, जाव पत्ता गुरुणो सीमंतं । तओ नियत्तिउकामेहिं वंदिया तेहिं गुरुणो । भणियं च गुरूहिं जहा- यभंगे गुरुदोसो थेवस्स वि पालणा गुणकरी उ ।' तम्हा. दढव्वएहिं होयव् एत्य वत्थुम्मि ॥ १४ एवं(व) भणिऊण गुरुणो अन्नं देसंतरं गया, ते वि । 'इच्छंति भाणिऊणं संपत्ता निययगेहम्मि ॥ १५ अह अन्नया कयाई चोरसमेएहिँ अण्णविसयम्मि । गंतुं अइप्पभूयं आणीयं गोहणं तेहिं ॥ १६ 1 विहर्तुम् । 2 गाथेमा ओघनिर्युक्तौ १७२तमी समुपलभ्यते। 3 A B°णे सुसंव। 50.0 °व परिभाविऊण। 60 D राईभो । 7 0 D°ओ कोढरोगं । 60 D राईभो° 1 7 0 °ओ कोढरोगं । .8 0D घायणं भाणधोइणा । 9 एका- दशमोद्देशके। 10 पञ्चाशके पञ्चमपञ्चाशकस्य द्वादशमीगाथायाः पूर्वार्धमिदम् । 4 A Bणसमग ।

सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् तं गहिऊणं पत्ता पच्चासन्नम्मि निययपल्लीए । गामम्मि, तस्स बहिया चोरा महिसं विणासंति ॥ १७ तं अद्धया पयंती, मज्जट्ठा अद्धया गया गामे । मन्तंति भज्जयत्ता गोहणलोमेण चलियमणा ॥ १८ :: घाएमु मंसइत्ते जेणऽम्हाणं इमं हवइ सव्वं । इय मंतिऊण खेत्तं अद्धयमजे विसं तेहिं ॥ १९ इयरेहिँ वि तम्घायणविसयं चिंतित्तु अद्धए मंसे । जाव विसं पक्खेत्तं ताव य अत्यं गओ सूरो ॥ २० 'रयणी जाय' त्ति दढव्वएहिँ सेणाहिवेहिं नो भुत्तं । अण्णोण्णदिण्णविसभोयणेण इयरे मया सव्वे ॥ २१ दह्ण वइससं तं धणियं संवेगमागया दो वि । ते भीम - महामीमा जंपंति परोप्परं एवं ॥ २२ अहह ! कह अविरईए दारुणया जं इमे मया सब्वे । अम्हं पुण एगस्स वि वयस्स एयं फलं जायं ।। २३ जं न मया तह रिद्धो इह लोए चेव एरिसा पत्ता । परलोए पुण मोक्खो होही कमसो न संदेहो ॥ २४ एवं च जंपिऊणं तं सव्वं गोहणं गैहिऊण गया नियगेहं । काऊण य चोरपरियणस्स जहोचियं कायब्वं, संजायपचरहिं य जहासत्तीए गहियाओ अन्नाओ वि निवित्तीओ । एवं च विसुद्धसम्मत्तसंजुयाणं पडिवण्णणिवित्तिपरिवालणुज्जयाण सुसाहुजणपज्जुवासणागुणाणुरंजियमाणसाणं दीणा-ऽणाहाइदाणपरायणाणं पसत्यभावणाभावियाणं जिणिंदवंदण-पूयणाइपसत्ताणं नियदुच्चारेयनिंदणं कुणंताणं समागओ अहाउयकालो। तओ पंचनमोकारपरा मरिऊणं उत्पन्ना देवलोगे देवत्ताए । तओ चुया सुमाणुसत्त-सुदेवत्ताइकमेण सिद्ध त्ति । [ भीम-महाभीमयोः कथ के समाप्तम् । ४.] एवं भावतीर्थसेवा सम्यक्त्वं भूषयतीति । व्याख्यातं तृतीयभूषणम् । सम्प्रति चतुर्थम् । तत्र 'भत्ति'ति सूत्रावयवः, 'भक्तिः' विनयवैयावृत्त्यरूपा बाह्या प्रतिपत्तिः सा च सम्यक्त्वं भूषयति, उक्तं च- तित्थयराणं वरमुणिगणाण संघस्स पवरभत्तीए । सम्मत्तं भूसिञ्जइ अणवस्यविहिजमाणीए ॥ ३६ तम्हा अणवरयं चिय भत्ती एएसु होइ कायन्वा । सम्मत्तभूसणत्यं भवभयभीएहिं भव्वेहिं ॥ ३७ तत्र तावत् तीर्थकरभक्ताबुदाहरणं प्रतिपाद्यते- [५. आरामशोभाकथानकम् । इह चेव जंबुदीवे दीवे दीवोयहीण मज्झत्थे । भरहं ति नामखेत्तं छक्खंडं अत्थि सुपसिद्ध ॥.१ तत्य य मझिमखंडे गोमहिससमाउलो महारम्मो । देसाण गुणनिहाणं अस्थि कुंसट्ट त्ति वरदेसो ॥ २ तत्थ य परिस्समकिलंतनर-नारीहिययं व बहुसासं, महामुणि व्व सुसंवरं, कामिणीयणसीसं व ससीमंतयं अत्यि थलासयं नाम महागामं । पमुइयजणसयरम्मं अविगम्मं दुट्ठ-राय-चोराणं । दाण-दया-दमनिलयं तं गाम सयलगुणकलियं ॥ ३. तं च गांम सरूवेणेव झाडवज्जियं, अवि य- चाउदिसि पि गामस्स तस्स मोत्तुं तिणाणि णो अन्नं । उढेइ कि पि झाडं जोयणमित्ताऍ भूमीए ।। ४ " 100 मजइत्ता। 2A B°मझे। 3 C D गिहिजग। 4 A B °त्ताए क। 50 D कु न त्ति।

२३ - आरामशोभाकथानकम् इओ य अत्यि तत्थ गामे रिउवेयाइपाढगो अग्गिसम्मो नाम 'बभणो.। तस्स जलणसिहा नाम बंभणी । ताणं च विसयसुहमणुहवंताणं जाया एगा दारिया । कयं च से नामं विजुप्पह त्ति । सा य अईवरूयाइगुणगणोवेया, अवि य- रूवोहामिय जीऍ सुरंगण, गइ-बयणेहि य वरहंसग्गण । चंदलेह सोमत्तणि नजइ, गोरि नाइ सोहग्गि छज्जइ ॥ ५ दक्ख विणीय गुरूयणभत्ती, इत्यिपसत्यकलागमजुत्ती। सच्चसोयसीलेहिँ अलंकिय, सरलसहाव कया वि अवंकिय ॥ तीसे य जाव अइकंताणि अट्ठ वरिसाणि ताव य रोग-जराकिलेसदाढाकरालं पविट्ठा मच्चवयणं से जणणी । तओ सा चेव सव्वं गिहवावारं काउमाढत्ता, अवि य- उद्वित्त पभायम्मि करेई गोदोहणं तओ पच्छा । छाणुवलेवण-बोहारणाइ सव्वं विहेऊण ॥ ७ जाइ गोरक्खणत्य, पुणो वि मज्झण्हकालसमयम्मि । आणेउं गावीओ करेइ गोदोहणं पुण वि ॥ ८ जणयस्स भोयणविहिं काऊण सयं पि भुंजिउं बाला । गावीण रक्खणत्यं जाइ पुणो एइ सायम्मि ॥ ९ सव्वं पओसकिच्चं काऊणं निद्दमोक्खणं कुणइ । एवं घरकम्मेणं णिचं उभज्जए बाला ॥ १० तओ अन्नन्मि दियहे अच्चंतपराभग्गाए लज्जं मोत्तूण भणिओ जणओ 'ताय ! तहा करेसु जहा मह माया भवइ, जओ हं गिहकम्मं करती पराभग्गामि । तओ जणएण 'सोहणं भणइ'त्ति मण्णमाणेण संगहिया का वि । सा वि तीसे चेव भारं निक्खिविऊण पहाण-विलेवण-विभूसाइवावडी चेइ । तओ विजुप्पभाए चिंतियं जहा 'सुहनिमित्तं मए एवं कारियं जाव दुगुणयरो मह संतावो जाओ' । तओ जा पभाए निग्गच्छइ सा अइक्कते भोयणसमये समागच्छइ, तत्थ य जं किंचि उव्वरियगाइ भोत्तूण जा जाइ सा पुणो रयणीए समाग- च्छइ । एवं च महया किलेसेणं अइक्कंताणि दुवालसवरिसाणि । अन्नदियहम्मि य गावीसु चरंतीसु चेव छाया: अभावाओ पसुत्ता सा खडमज्झे । इत्थंतरम्मि य समागओ तमुद्देसं एगो विसहरो, अवि य- अइकसिणमहाकाओ रत्तच्छो चवलंजमलजीहालो । विहियफडो तुरियगई भयभीओ तीऍ पासम्मि ॥ ११ सो नागकुमारसुराहिट्ठियदेहत्तणेण जंपेइ । माणुसभासाएँ तओ कोमलवयणेहिँ उट्ठवइ ॥ १२ तो उठ्ठियं तयं जाणिऊण अह भणइ विसहरो एवं । 'वच्छे ! भयभीओ हं समागओ तुझ पासम्मि ॥१३ एए मह पुट्ठीए जम्हा धावंति दुट्टगारुडिया । मा एयाण करंडयपिंडियदेहो दुही 'होवं ॥ १४ ता वाले ! नियखोलाइ ढकिङ उवरिमेण वत्थेण । रक्खेहि ममं भीयं मा पुत्ति ! बहुं विमालेहि ॥ १५ अहयं नागकुमाराहिट्ठियदेहो न चेव एएसिं । मंतस्स देवयाए सक्केमिह लंघिउं आणं ॥ १६ ता मा वीहेहि तुम मह वयणं कुणसु निधियप्पेणं' । इय भणियाए तीए छूढो कोलाएँ सो नागो ॥ १७ इत्यंतरम्मि य ओसहिवलयगहियकरयला समागर्यो ते गारुडिया। पुच्छिया य तेहिं सा 'किं वच्छे ! दिट्ठो को वि तए एएण मग्गेण वच्चंतो महानागो ? । तीए भणियं 'अहमुवरिल्लछइयवयणा इह सुत्ता ठिया, ता किं ममं पुच्छह ?' ! तो तेहिं भणियं 'अरे वाला खु एसा, महानागं दलूण कूवंती पणट्ठा हुंता, जइ एईए दिट्ठो हुँतो, ता निच्छयं न एयाए दिट्ठो अग्गओ पलोएह' । वि अग्गओ पिट्ठओ य पलोइऊण कत्थ वि तमपिच्छेता 'अहो कहं पेच्छंताणं चेव पणहो सो ?' विम्हउष्फुल्ललोयणा जहागयं पडिगया ते गारुडिया । 10D विष्पों। चंडरुदा नाम से भारिया। ताणं । 2A B °गुणोवेया। 3 C D कुणंता भजामि । 40p 5A B °म्मि गावी: 6 A B तओ उहि 7 0 D होहं ।. 80 D नियकोलाएँ। 9-0 D मह भणिय। 10:A B या गारु । तमो।

-- . - सटीक मूलशुद्धिप्रकरणमा तओ भणिओ तीए सो सप्पो जहा 'निग्गच्छाहि संपयं जओ गया ते नरिंदा' । नीसरिओ य एसो। तओ तेण तयऽहिट्ठायगनागकुमारदेवेण पञ्चक्खीहोऊण आवरिऊण य तं नागरूवं पयडिऊण सुररूवं भणिया एसा 'वच्छे? तुट्ठो हं तुज्झ एएणं अणण्णसरिसेणं परोवयारकरणरसिएणं धीरत्तणचेट्ठिएणं, ता वरेहि वरं जेण तं पयच्छामि' । तओ चलमाणकुंडलाहरणं तियसमवलोइऊण भणियमेईए 'ताय ! जइ एवं ता करेहि महच्छायं जेण सुहेण चेव गावीओ चारेमि, अन्नहा वाढं घम्मेण वाहेज्जामि' । देवेण चिंतियं 'अहो? मुद्धा वराइणी जा मह 'तोसे वि एवं पभणइ, ता करेमि अहं पि एईए उवयारं ति चिंतिऊण कओ तीए उवरि महारामो । अवि य- नाणाजाइपहाणरुक्खनिलओ सव्वोउदिन्नम्फलो, निच्चं फुल्लपरागवासियदिसो मत्तालिसदाउलो। सव्वत्तो रविपायरुद्धपसरो चित्ताणुकूलो दढं, आरामो वरवण्ण-गंधकलिओ देवेण से निम्मिओ ।। १८ भणिया य 'वच्छे ! महप्पभावेण एसो जत्य जत्थ तुम बच्चिहिसि तत्थ तत्थ तुज्झोवरिं द्विओ. गच्छि- स्सइ, गेहाइ गयाए तुह इच्छाए सम्माइऊण तदुवरि चिहिस्सइ, आवइकाले पओयणे य मं सुमरिजसुत्ति भणिऊण गओ य सुरो । सा वि अमयफलासायणविगयतण्हा-छुहा तत्थेव ठिया जाव संजाया रयणी । तओ गावीओ घेत्तूण गया गेहं । आरामो वि ठिओ घरोवरि । 'मुंजसु'त्ति जणणीए भणियाए 'नत्थि छुह'त्ति उत्तरं दाऊण ठिया । रयणीपच्छिमजामे य गावीओ घेत्तूण गया अरण्णं । एवं दिणे दिणे कुणंतीए गयाणि कयवि वासराणि । अन्नया य अडविट्ठियाए आरामतलसुहपसुत्ताए समागओ तेणंतेणं विजयजत्तापडिनियत्तो पाडलि- पुत्तपुराहिवो जियसत्तू णाम राया । दिट्ठो य तेण सो आरामो । भणिओ य मंती 'देसु एत्थेव रम्मारामे आवासं' । तओ मंतिणा वि 'आएसो'त्ति भणिय पहाणसहयारपायवतले दिन्नं राइणो सीहासणं । निविट्ठो तत्थ राया । तओ य- वझंति तरुवरेसुं चंचलतुरयाण वरवलच्छीओ । पल्लाण-कवियमाईणि ओलइज्जति साहासु ॥ १९ महखंधदुमेसु तहा गाढं बझंति मत्तकरिनाहा । करभाइवाहणाणि य जहारुह संठविज्जति ॥ २० ईओ य खंधावाररवायण्णणेण उठ्ठिया सा वाला । दिवाओ य तीए करिवराइभउत्तट्ठाओ दूरं गयाओ गावीओ । तओ पेच्छंतस्सेव मंतिणो पहाइया सा ताण वालणत्यं । तओ गओ सव्वो वि आरामो तुरंगमाईए घेत्तूण तीए समं । किं किमेयं ?' ति संभमुभंतलोयणो उढिओ नरनाहाइलोओ। तओ "किमेयमिंदयालं पिव दीसइ ?' त्ति पुच्छिओ मंती राइणा । मंतिणी भणियं 'देव ! अहमेवं वियकेमि जहा-इमाओ पएसाओ निद्दाखय- विवुद्धा उट्ठिऊण नियकरयलेहिं चमदंती दो वि अच्छीणि उत्तट्ठलोयणा पहाइया एसा बालिया, एईए समं एसो वि पयट्टो आरामो, ता एईए पभावो को वि लक्खिन्नइ, न य एसा देवया अच्छिचमटणाओ संभा- विजइ, ता सच्चवेमि एय' ति भणमाणेण पहाविऊण कओ तीए सहो । 'किं भणह ?' त्ति भणमाणी ठिया सा तत्य सहारामेण ! 'इओ एहित्ति सदिया गेण । तीए भणियं मम गावीओ दूरं वेति ।' मंतिणा वि 'अम्हे आणेमो'त्ति मणिऊण पेसिया आसवारा । आणियाओ गावीओ। सा वि समागया रायसमीवं । ठिओ तह च्चिय आरामो । तओ रण्णा तीए तमइसयं दद्दूण पलोइया सव्वंगं, लक्खिऊण य कुमारि संजायाणुराएण पलोइयं मंतिवयणं । मंतिणा वि लक्खिऊण राइणो भावं भणिया विजुप्पहा, अवि य-' marwa 1B तोसेण एवं। 20 D °मि एवं पि, B°मि एईए। . 3 तस्याः। 4 C D गओ असुरो।"50 bणीमणि 1 6 A B छुद्दा' उत्त°17 A B मे गावी ! 8 C D °कइवयवास1 9 C D तो। 10.G.D तुरंगाईए 11 A B किमेवाम। 13 A Bणा उ भणि 1 13 C D तत्येव स। 140D वञ्चति। 15 & Bण कुमा।

. ता वण्णंति निवं, देवि पुण वण्णयंति इत्थीओ । तत्थ भणइ कोइ जुवा 'कयपुण्णो एस नरनाहो ॥ ३० आरामशोभाकथानकम् .२५ सयलपुहईइ नाहं पभूयसामंतपणयपयकमलं । भद्दे ! नारिंदनाहं पडिवज्जसु पवरभत्तारं ॥ २१ तओ तीए भणियं 'नाहं अप्पवसा' । मंतिणा भणियं 'कस्से पुण तुमं वसा ? । तीए भणियं 'जणणि- जणयाणं । मंतिणा भणियं को तुझ जणओ? कत्थ वा वसइ ? किं वा से नाम ?' | तीए जंपियं 'इत्थेव गामे अग्गिसम्मो नाम माहणो परिवसइ । तओ राइणा भणिओ महंतओ जहा 'गच्छ तुमं तत्थ एवं वरिऊण आगच्छ । तओ गओ मंती गाम । पविट्ठो. य तस्स मंदिरे । दिट्ठो य तेण समागच्छंतो मंती । अब्भुट्ठिऊण य दिन्नमासणं, भणियं च 'आइसह जं मए करणेज' । तेण भणियं 'भद्द ! किमत्थं तुज्झ का वि दुहिया ?' । तेण भणियमामं । मंतिणा भणियं 'जइ एवं तो दिजउ सा देवस्स' । तेण भणियं 'दिन्ना चेव, जओ अम्ह पाणा वि देवसंतिया किं पुण कन ? त्ति । मंतिणा भणियं 'तो आगच्छ देवस्स समीवं' । तओ गओं रायसमीवं अग्गिसम्मो। आसीवायपुरस्सरं निसन्नो रायसमीवे । कहिओ य वुत्तंतो मंतिणा । तओ रन्ना, कालविलंबभयेण गंधव्वविवाहेणं परिणीया सा । पुव्वनाम परावत्तिऊण कयं अन्ननामं, अवि य- जम्हा इमीऍ उवरि. रेहइ बहुतरुवरेहिँ रमणिजो । आरामो तेण इमा नामेणाऽऽरामसोह त्ति ॥ २२ तओ राया 'संपयं एस मे ससुरओ भणिऊण नजिहि त्ति लज्जमाणो दाऊण दुवालस वरगामाणि पयट्ठो अंग्गओहुत्तं । निवेसिया करिवरस्सुवरि आरामसोहा । ठिओ य तदुवरि चेव समाइऊण आरामो । एवं च परिहिहतुट्ठो बच्चए राया । अवि य- तीए लंभेण णिवो सकयत्थं जीवियं ति मन्नेइ । अहवा को वररयणं लटुं न य तोसमुन्वहइ ? ॥ २३ तीऍ वयणावलोयणवावडचित्तो पहम्मि सो जाई । अहवा सुंदरगम्मी खुप्पइ दिट्ठी किमच्छेरं ? ॥ २४ इक्कं रूवाइजुया, बीयं पुण देवयापरिग्गहिया । मोहेइ जं नरिंदं किमित्थ अच्छेरयं भणह ? ॥ २५ तओ जावं पत्ताणि कमेण पाटलिपुत्तं ताव समाइ राइणा, अवि य- कारह हट्टसोह, उच्छल्लह गुड्डियाउ सव्वत्थ । मंचाइमंचकलियं सव्वं वि य पुरवरं कुणह ॥ २६ किं बहुणा ? सविसेसं अजं सव्वं पि कुणह सामग्गि । जेण पविसामि नयरे देवीऍ समं विभूईए ॥ २७ संपाडियम्मि सव्वम्मि सासणे राइणो पुरजणेण । 'पविसइ ठाणे ठाणे कयकोउयमंगलो राया ॥ २८ पविसंतम्मि नरिंदे कोऊहलपूरिओ जणो सव्वो । एइ निव-देविदसणसमूसुओ नियगिहेहिंतो ॥ २९ जेणेयं थीरयणं निज्जियतियलोयजुवइलाइण्णं । पत्तं महप्पहावं खाणी संसारसुक्खाणं' ।। ३१ बुड्डो को वि पयंपइ 'पुन्वज्जियधम्मपरिणई एसा । ता तं चेव करेमो जेणऽन्नभवम्मि इय होमो' ॥ ३२. वालो वि जंपइ इमं दट्ठण फलाइँ करिवरस्सुवरि । 'अहह अहो विविहफला अम्हे कह पाविमो एए ?' ॥ ३३ जंपइ का वि हु नारी 'हला! हला! पेच्छ अइसओईए । बीयाए सा भणिया 'देवपभावो इमो सव्वो ॥ ३४ अण्णाएँ पुणो भणियं 'पेच्छसु एयाएँ रूवसंपत्ती' । बीयाएँ समुल्लवियं 'वत्थाभरणेहिँ नणु एवं ॥ ३५ अण्णाइ पुणो भणियं 'एस च्चिय जयउ जीवलोगम्मि । जा नरवइणा सद्धिं एक्कासणसंठिया जाइ' ॥ ३६ इयरीऍ समुल्लवियं 'कह एवं वण्णसे तुमं सुयणु ! ।जा लोयाण समक्खं निवसहिआ लज्जए नेय ? ॥ ३७ अन्ना का वि पयंपइ 'पेच्छ हले ! कोउयं अइमहंतं । जं करिवरस्स उवरिं आरामो सुङ्गु रमणिज्जो' ॥ ३८ बीया पयंपइ तओन एयमम्हाण कोउगं किं पि । जं देवयाणुभावेण होइ एयारिस सव्वं ॥ ३९ इय विविहजंपिरस्स उ जणस्स मज्झेण सो निवो पत्तो । नियंभुवणम्मि विसाले उत्तरइ गयाओं तीइ समं ॥४० 10 D मत्थेव। 2.0D त्यि का वि तुज्झ । 3 A B °मो तदु 4 0.D °व कमेण पत्ताणि पाट। 5. C D लावणं । 60 D करिनाहस्सुवरि ।. 7.0p °यभवण. । -. 1 । मू० शु०४ m सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् अभितरं पविट्ठाण ताण सो मंदिरस्स उवरिम्मि । आरामो ठाइ लहुं दिव्यो देवाणुभावणं ।। ४ इय एवं तीइ समं भुंजतो विसयसोक्खमणवरयं । दोगुंदुगु व्य देवो गयं पि कालं न याणेइ ॥ ४२ इओ य तीसे सवकिजणणीए समुप्पन्ना धूया। जाया य जोव्वणत्या । तओ चिंतियं तीए 'जइ कहिचि सा आरामसोभा न भवइ तओ तीए गुणाणुरत्तो मम धूयं पि परिणेइ राया, ता केणइ पओगेण तहा करेमि जहा सा न भवइ' । एवं चिंतिऊण भणिओ तीए भट्टो जहा 'किं न आरामसोभाए जोगं किंपि भत्तुल्लगाईयं पेसेसि ? । तेण भणियं 'पिए ! किमम्ह भत्तुल्लगेण ? तीसे कि पि ऊणं ? । तीए भणियं 'सच्चं, न किंचि ऊणं परं अम्हाण चित्तनिव्वुई न भवई' । तओ तीसे आगहं नाऊण भणिया 'जइ एवं ता करेहि किं पि' । तीए वि हरिसुप्फुल्ललोयणाए कया सीहकेसरया मोयगा, संजोइया पभूयसंभारणदव्वेहि, भाविया महुरगेणं । पक्खित्ता अव्वंगकुडगे भणिओ य तीए भत्ता जहा 'नेहि संयं चेव एए मोयगे, मा अवंतराले अण्णो को वि पचवाओ भविस्सइ । तओ सो माहणो सरलसहावो तीर दुट्ठभावमलक्खंतो सयं चेत्र एगागी लंछियं मुद्दियं काऊण तं घडयं सिरे समारोविऊण जाव पयट्टो ताव भणिओ तीए जहा एयं मम भत्तुल्लगं आरामसोहाए चेव समप्पियवं भणियव्वा य वच्छा जहा-एयं तए सयं चेव भुत्तव्यं, न अन्नस्स कस्सइ दाइव्वं, मा हं एयरस विरुवत्तणेण रायकुले हसणिज्जा भविस्सामि' । 'एवं होउ' त्ति भणिऊण पयट्ठो एसो। तिसंझं च पडियगमाणो, मुदं च संवायतो, सुयणकाले य उस्सीसगमूले ठवयतो, कमेण पत्तो पाउलिउत्तस्स नयरस्स बाहिं । तत्य य उव्याउ त्ति पसुत्तो एगस्स वडरुक्खस्स महयमहालयस्स हेढओ । कम्मधम्मसंजोगेण य तत्थ वडरुक्खकयकीलानिवासेण चिंतियं तेण तीए परिचियनागकुमारदेवेण 'हंत ! को वि एस पहिओ दीहरऽद्धाणलंघणपरिस्समनिस्सहंगो सुवइ को पुण एसो ?' त्ति चितंतेण पसारियं नाण, तेण य जाणिओ जहा-एसो सो आरामसोहाजणओ त्ति । पुण किं कारणं एसो इत्थ पट्टणे पविसिउकामो ?, किं वा एयस्स संबले चिट्ठइ ? एवं च जाव णिरूवइ ताव पेच्छइ ते विसमोयगे। दलूण य चिंतियमणेण जहा 'अहो से जणणीए दुट्ठया, ता किं मए विजमाणम्मि चेव एसा विवजिस्सइ ?' ति परिभावितेण अवहडा ते विसमोयगा, पक्खित्ता अन्ने तत्य अमयमोयगा। खणंतरेण य विवुज्झिऊण सो पविट्ठो नयरमझे । पत्तो रायभवणदुवारं । तओ पडिहारमुद्दिसिऊण भणियमणेण भद्द ! निवेएहि राइणो जहा-आरामसोहाजणओ दुवारदेसे देवदंसणमणुकंखई । पडिहारेण वि निवेइयं रण्णो। राइणा भणियं 'लहुं पविसेहि' । तन्वयणाणंतरं च पवेसिओ पडिहारेण । तेण वि उवसप्पिऊण ॐ भूर्भुवः खस्ति खाहा वषड् इन्द्राय' इत्यादिमन्त्रपठनपूर्वकं समप्पियमुवायणं नरवइपञ्चासन्नोवविट्ठाए आरामसोहाए भणियं च जहा 'देव ! विनत्तं वच्छाजणणीए जहा-एयं भत्तुल्लगं मए जं वा तं वा मायाहियएण पेसियं, अओ वच्छाए चेव समप्पणीयं, किं बहुणा ? जहा हं रायकुले हसणेजा ण भवामि तहा कायव्वं' । तओं राइणा निरूवियं वयणं देवीए, तीए वि नियदासचेडीए हत्थे दाऊण नीयं सगेहे । आभरण-वत्था-ऽलंकारा- इदाणेण कओ उवयारो माहणस्स । देवी वि सगिहं गया । उहिए य अत्याणे गओ राया देविमंदिरं । सुहा- सणोवविठ्ठो य विण्णत्तो तीएं, अवि य- 'देव ! मह कुण पसायं, नियदिदि देह, जेण सो कुडओ। उग्घाडिजइ संपई' इस सोउं जंपए राया ॥ ४३ 'देवि ! कुण मा वियप्पं, इमं पि" अण्णं पि ज तए विहियं । तं अम्हाण पमाणं, उग्घाडहि तो तयं झत्ति' ।।.४४ एसा तं कुडयं उग्घाडइ जाव ताव सहस त्ति । निद्धाइ तओ गंधो जो दुलहो मञ्चलोगम्मि ॥ ४५ तो 10 D°इ पेसे। 2 A B संपये। 3A B रे जांव। 4 A B. यं भत्तु। 5A B 60 D °त्तनयरस्स। 70 D महईम1 8 GD: ता किं पुण कार। 9 C D °हार समुद्दि। 10 A B °ए निय! : 11 0 D °डीहरये। 12 A B पि एव (4)पि ।

आरामशोभाकथानकम् गंधण तेण राया अक्खित्तो जाव ता पलोएइ । अमयप्फलसारिच्छे सुपमाणे मोयगे दिवे ।। ४६ अइकोउगेण राया दंसेऊणं चओरजीवस्स । मुंजेइ मोयगे जा अच्चत्थं विम्हिओ ताहे ॥ ४७ तओ भणियं राइणा. जहां 'देवि ! अपुन्वरसत्ति काऊण पेसेहि एगेगं मोयगं नियभगिणीणं' । तीए वि तह चेव कयं । तओ उच्छलिओ साहुवाओ जणणीए जहा 'न अण्णस्स एवंविहं विण्णाणं'ति । तत्तो य विसज्जाविया अग्गिसम्मेण जहाँ 'देव ! विसज्नेह कं पि कालं वच्छं, पुणो वि आणेजह' । रण्णा भणियं 'भट्ट ! असूर्यम्पश्या राजदाराः' । तओ निच्छयं नाऊण गओ भट्टो नियट्ठाणं । कहिओ सम्बो वि वुत्तंतो तीए । तओ चिंतियमणांए 'हंत ! किहमेयं निष्फलं जायं ?, नूणं सुंदरं भविस्सइ महुरयं ता अन्नं सुंदरतरं वीयवाराए करिस्सामि तहेव । केहिंचि दिणेहिं वियकंतेहिं फीणियाकरंडयं घेत्तूण पेसिओ भट्टो । तेणेव कमेण पत्तो तं वडपायवं । दिद्यो देवेण । अवहरियं विसं । तहेव जाया सलाहा । पुणो तइय. वाराए आवन्नसत्तं सोऊण सुपरिक्खियतालपुडसंजोइयमंडियाकरंडयं समप्पिऊण भणिओ 'इहि तहा कायचं जहां इत्यागंतूण वच्छा पसवइ, जंइ कहंचि राया न पडिवज्जइ तो वंभणसरूवं दसणीयं' । 'एवं'ति पडिवज्जि- ऊण गओ एसो। तहेव वडरुक्खं पत्तस्स अवहरियं गरलं देवेण । तेणेव कमविभागेण विण्णत्तो राया जहा 'देव ! इण्हि विसजेह एयं, जेण तत्य गंतूण पसवई' । राइणा भणियं 'ण एवं कयाइ संभवई' । तओ भट्टेण निवेसिऊण उयरे छुरियं भणियं 'जइ न विसज्जेह तओ अहं तुम्हाणमुवरि बंभणों होमि' । तओ से निच्छयं नाऊण मंतिणा सह सामस्थिऊण विसजिया महासामग्गीए । तओ तमागच्छंतं नाऊण खणाविओ नियगेहपि- हओ महंतो से मायाएं कूयो । ठाविया य पच्छन्ना भूमिघरयम्मि नियधूया । पत्ता य तत्थ महाभडचडगरेणं आरामसोहा । कयं सव्वं पि करणिज । पत्ते य पसूइसमये पसूया देवकुमारसरिसं दारयं । तओ अन्नया कयाइ दूरत्याणं अंगपडियारियाणं दिवजोएण आसन्नाए मायाए उठ्ठिया एसा सरीरचिंताए नीया पच्छिम- दुवारेणं । दट्टण य कूवयं भणियमिमीए 'अम्मो ! कया एस कूवओ निप्पन्नो ?' । तीए भणियं 'पुत्त ! तुज्झा- गमणं णाऊण विससंचरणाइभएण गिहे चेव एस मए खणाविओ' । तओ सा जाव कोउगेण कूवतलं निरूवइ ताव नियं नोल्लिया जणणीए निवडिया अहोमुहा । निवडंतीए य सुमरिऊण सुरसंकेयं भणियमणाए 'ताय ! संपर्य तुह पाया सरणं' ति । तओ झत्ति तेण नागकुमारदेवेण पडिच्छिया करयलसंपुडेण, कूवयंतराले य काऊण पायालभवणं ठविया सा तत्थ चिट्ठइ सुहेण । आरामो वि पविट्ठो कूवयम्मि । तियसो वि कुविओ तज्जणणीए । 'जणणित्ति काऊण उवसामिओ अणाए । तीए वि णिवेसिया कयसूइयावेसा तत्थ पल्लंके नियधूया । खणं- तरेण य समागयाओ परिचारियाओ। दिट्ठा य सा ताहिं, अवि य- ईसीसिफरलदिट्ठी थोवयलावण्णरूवतणुतेया । किंचि सरिच्छावयवा. दिट्ठा सा ताहिँ सयणगया ॥ ४८ भणिया सामिणि! किं ते देहं अण्णारिसं पलोएमो? । सा भणइ. 'न जाणामि, किंतु न सच्छं मह सरीरं' ।। ४९ तो ताहिं भीयाहिं पुट्ठा जणणी 'किमेरिसं एवं ? । सा वि तओ माइल्ला ताडती हियव(य)यं भणइ ॥ ५० 'हा! हा! या हयासा वच्छे ! हं मंदभाइणी नूणं । जेण तुह रूत्रसोहा अन्न चिय दीसए देहे ॥ ५१ किं हुज दिट्टिदोसो ? किं वा वायस्स विलसियं एवं ? । किं वा पसूइरोगो संजाओ तुज्झ देहम्मि? ॥ ५२ इयं विलवंती तो सा. भणिया पडिचारियाहिं 'मा रुयसु । जं इत्यं करणे किं पि तयं कुणसु सिग्घयरं ॥५३ इंय मणियाए तीए नाणाविहकोउगाई विहियाइं । तहवि ने कोइ विसेसो संजाओ तीऍ देहम्मि ।। ५४ ?? . 10 D °णं न सुंद। 20 D विइक । परछना। 6A B°त्ते पसू। 7.0 D झड़ त्ति । 4 0.D, °णो। तओ। 5A B या 3 A.B.व वगे कमे। 8 A.Bमो पविहो। , २८. सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् तओ रायभएणं विसन्नाओ पडिचारियाओ । इत्यंतरम्मि य समागओ रायपेसियमहंतओ । भणियं च तेण 'देवो आणवेइ देविं कुमारं च घेत्तूण सिग्धमागच्छह' । तओ कया सेबसामग्गी । पत्थाणसमए य भणिया देवी परियणेणं 'कत्य आरामो ? किं वा अन्ज वि न पयट्टइ ?' । तीए भणियं 'घरकूवे जलपाणत्यं मुक्को पच्छा आगमिस्सइ पयट्टह तुम्भे' । पयट्टो सब्यो वि परिवारो। कमेण य पत्ताई पाडलिपुत्तं । वद्धाविओ नरवई । तओ हरिसभरनिटभरेणं काराविया हट्टसोहा । आइह्र वद्धावणयं । पयट्टो सयं अम्मोगइयाए जाव दिट्ठा देवी कुमारो य । तओ देविरूत्रं निएऊण पुच्छियं राइणा जहा 'देवि ! किमन्नारिसं तुह सरीरं पेच्छामो ?' । तओ पडिचारियाहिं भणियं 'देव ! पसूयाए एयाए दिद्विदोसेण वा वातदोसेण वा पसूइरोगेण वा कहिं(ह)चि एवंविहं सरीरं जायं, न सम्मं त्रियाणामो'। तओ नरवइणा पुत्तजम्ममुदयहरिसिएणावि अंधारियं वयणं देविवड- यरसत्रणाओ, तहा वि धीरयं काऊण पविट्टो नयरं । भणिया य सा 'किमारामो न दीसेइ ?' । तीए भणियं 'पिट्टओ मुक्को पाणियं पियंतो चिट्ठइ, सुमरियमित्तो समागमिस्सइ' । तओ राया जया जया तीए सरीरं सव्वंग पेच्छछ तया तया संदेहावन्नो भवइ, 'किमेसा सा अन्ना वत्ति । अन्नया य भणिया राइणा जहा 'आणेहि आरामं' । 'पत्थावणं आणेत्सामि'त्ति भणंतीए सुन्नयं उट्टप्पाडं दट्ठण जाया महल्लयरी आसंका 'मन्ने न चेव एसा सा, अण्णा काइ'त्ति वियतो अच्छइ । इओ य तीए आरामसोहाए भणिओ सो देवो जहा 'कुमारविरहो मह अच्चतं वाहइ, ता तहा करेहि जहा कुमारं पेच्छामि' । तओ भणियं नागकुमारदेवेण 'वच्छे ! जइ एवं गच्छ मम सत्तीए, परं दद्दूण नियसुर्य सिग्धमेवाऽऽतिव्वं । तीए भणियं ‘एवं होउ । देवेण भणियं 'जाई ! तुम तत्थेव सूरोग्गमं जाब चिहिहिसि, तओ परं नत्यि मए सह तुह दंसणं, पञ्चओ य जया हं पुणों' नाऽऽगमिस्सामि तैया हं मयगनागरूवं तुह- केसपासाओ निवडतं दंसित्सामि' । तीए भणियं ‘एवं होउ, तहा वि पेच्छामि नियतणयं' । तओ विसज्जिया तियसेण । तप्पहावेण य खणमित्तेण चेव पत्ता पाडलिपुत्तं । विहाडेऊण य वासभवणं पविट्ठा अभंतरे । जं च केरिसं?, अवि य- पज्नलियरयणदीवं मणिमोत्तियरयणजणियओऊलं । पुष्फोवयारकलियं, मघमहियसुधूववल्लिल्लं ।। ५५ वरककोलय-एला-लवंग-कप्यूरकलियपडलम्मि । ठवियवरनागवल्लीदलवीय-पूगसंघायं ॥ ५६ वहखन्न-पेजकलियं संजोइयजंतसउणआइण्णं । पासुत्तराय-नियमगिणिजुत्तपल्लंकपरिकलियं ।। ५७ तं च दट्टण किंचि पुचरयसुमरगुप्पन्नमयणवससंजायसिंगाररसनिव्भरं, किंचि नियदइयालिंगणपसुत्तभ- गिणीदंसणेवसुप्पन्नईसारसं, किंचि जणणीकूवयपक्खेवसुमरणुभवकोवरसपसरं, किंचि सुयसुमरणुप्पण्णसिणेहरस- गन्मिणं, किंचि समत्तनिर्ययपरियणावलोयणसंजायेहरिसपगरिसनिवडतआणंदविंदुसंदोहं, खणमेक्कमच्छिऊण गया जम्मि पएसे पच्चासन्नपसुत्तधाइमाइपरियणो रयणजडियणयमयपालणयाल्टो कुमारो "चिट्ठइ तओ तं कुमारं घेत्तूण कोमलकरहिं रनाविऊण खणंतरं, पक्खिविऊण चाउद्दिसि कुमारस्स निययारामफल- फुल्लनियरं गया सट्ठाणमेसा । तओ पभाए विन्नत्तो णरणाहो कुमारधावीए जहा 'देव ! अज्ज सविसेसं केणावि कायफल-फुल्लचणो कुमारो दीसई' । तं च सोऊण गओ राया तम्मि ठाणे | दिट्ठो य सो फलफुल्लनियरो तं च दद्दूण पुच्छिया सा जहा 'किमेयं ?' ति । तीए भणियं 'एयाणि आरामाओ अन्ज मए सुमरिऊण आणि- याणि । राइणा भगिय 'संपयं किं न आणेसि? । तीए भणियं 'न दिवसओ. आणिडं तीरति' । तं च तीए - 10 D सवा साम। 20 D पाटलिपुत्रं । 30 D °मो भइरहसमर। 4 0 D में। 50 D °यं सुसिग्ध GAR जया(जाय!)। 70 D पुणो विना, 80p तया मयग 1 9 G.D निवडतयं । 10B वीडं पूग! 11 C D समुप्प! 1200"नियपरि। 130 D°यपहरिसनिवर्ड। 14.AB°कडय। 15 B वह ।

२९ आरामशोभाकथानकम् सुन्नयं उटुप्पाडं विदाणवयणकमलं च दट्टणं चिंतियं राइणा 'नूणं वइससं किं पि संभाविज्जइ । तओ वीयदिणे वि तह चैव दटूण, तइयरयणीए तीए पसुत्ताए राया गहियकरालकरवालो ठिओ संकोइयंगो दीवयच्छाया- हेट्टओ। खणंतरेण य आगया आरामसोहा । तं च द₹णं नरवइणा चिंतियं 'एसा सा मह प्पियपणइणी, इमा का वि. अण्णा, ता न याणामि किमेत्य परमत्थं' ति चिंतयंतस्स सव्वं पुव्वविहियविहिं गया एसा । राया वि अणेगवियप्पाउलमाणसो पसुत्तो । पभाए अ भणिया सा जहा 'अन्ज तए निच्छएण आरामो आणियब्वो' त्ति । तं च सोऊण अचंतं विदाणा एसा । चउत्थराईएँ वि जाव सव्वं काऊण नियत्तइ । ताव गहिया करयले नरनाहेणेसा, भणिया य 'आ पिये! किमेवं सम्भावसिणेहरसनिब्भरं मं विप्पयारेसि' । तीए भणियं 'नाह ! न विप्पयारेमि किंतु किंचि कारणमत्थि' । राइणा भणियं 'किं कारणं तं । तीए जंपियं 'कल्लं कहेहामि, संपयं पुण विसज्जेहि' । राईणा भणियं 'किं को वि वालो वि अमयं हत्थगयं विमुंचइ ?' । तीए भणियं 'नाह ! एवं कज्जमाणे तुझमवि महंतो पच्छायावो भवि- सई' । रण्णा लवियं 'जइ एवं ता कहेहि ताव कारणं' । सा वि जाव मूलाओ आरब्भ जणणीदुन्विलसियं कहेइ, ताव संजाओं अरुणुग्गमो । एत्थंतरम्मि य जाव ल्हसियकेसकलावबंधणत्थं समारेइ ताव तड त्ति निवडिओ केर्सकलावाओ मयगविसहरो । तं च दखूण 'हा ताय'त्ति सखेयं भणमाणी मुच्छाए निवडिया धर- णिवढे । तओ रण्णा वाउदाणाइणा समासासिऊण भणिया एसा 'पिए! किं कारणं एवमच्चतमप्पाणयं खेयसि । तीए भणियं "नाह ! जो सो नागकुमारो देवो मह सन्निज्झं कुणंतो तेणाहमेवं भणिया आसि मे जइ अणणु- ण्णाया अरुणुग्गमं जाव अन्नत्थ चिट्ठिहिसि तओ मए सह एत्तियं चेव ते सणं, मयगनियरूवदंसणं च एत्थ पच्चओ' तमेयं तुव्मेहिं अविसज्जियाए संजायं" ति । तओ ठिआ तत्थेव सा । पभाए य रण्णा कोवमुवगएण बंधाविया इयरी, कसं च घेत्तण जाव ताडेइ ताव चलणेसु निवडिऊण विणविओ आरामसोहाए, अवि य- देव ! जइ मज्झ उवरिं सपसाओ ता मुयाहि मे भगिणिं । पुव्वं व पेच्छसु तहा मह उवरि करिय कारुण्णं ।। ५८ भणइ निवो देवि ! इमं न है जुत्तं एरिसं कुणंतीए । एयाए पावाए, तह वि न लंघेमि तुह वयणं' ॥ ५९ "छोडेत्तु सा वि धरिया नियपासे चेव भगिणिबुद्धीए । अह सुयण-दुजणाणं विसेसमिव दंसयंतीए ॥ ६० तओ सदाविऊण नियपुरिसा आइट्ठा राइणा 'अरे फेडेत्ता दुवालस वि गामाणि लहुं करेह तं बंभणं निविसयं, तं पि से भारियं लयकन्नोडनासियं काऊण नीसारेह मम देसाओ' । एयं च समायण्णिऊण चलणेसु निवडिऊण पुणो वि विण्णत्तो राया, अवि य- जइ खाइ कहवि सुणहो ता किं सो चेव खज्जइ पुणः वि? । इय नाऊणं एए देव ! विसजेह मम जणए ॥६१ जेण करणं महई पीडा चित्तस्स देव ! अम्हाण । हैवइ तयं परिवजह जणयाणं दंडकरणं ति ॥ ६२ एवं भणिओ राया भणइ 'पिए ! जेण तुज्झ मणपीडा । होइ तयं गरुयं पि हु कजं अम्हेहिँ परिचत्तं ।। ६३ एवं च ताण पंचप्पयारमणिदियविसयसुहमणुहवंताणं वच्चए कालो । अन्नया य राय-देवीणं ऐगओव- विट्ठाणं किंचि धम्मवियारं कुणमाणाणं जाओ संलावो, अवि य- जंपइ देवी एवं आईए नाह ! दुक्खिया अहयं । होऊणं पुण पच्छा समत्थसुहभायणं जाया ॥ ६४ - 18 1 A B °करयलकरवालो। 20 D अञ्चत्यं । 30 D °ए य जाव। 4 C D रण्णा जंपियं 'किं कोइ बालो। OD जंपियं । 6 0 D तुज्झवि मज्झ वि.महतो। 7 0D भणियं । 8 0 D केसपासाभो। 9 A B तं दहण 100 D भासि 'जइ मए भण। 11 C D तो। 12 0 D तमेवं तुम्हेहिं । 13 C D अय(व)रा। 140D विण्णत्तमाराम', B विण्णविओ(य)माराम | 15 0 D छडे(ड)त्तु । 16 C D होइ । 17 A B पडिव | 18 0 D तु । 19 0 D एगट्ठाणोवविः ।

-- सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् तो केणं कम्मेणं एवं ? पुच्छामि एइ जइ को वि । इहई दिव्वन्नाणी. अम्हाणं पुण्णजोएणं' ।। ६५ भणइ नियो 'जइ एवं समत्यउजाणपालए देवि ! । 'नज्जेमि अहं जेणं कहति मह आगयं नाणि' ।। ६६ इय जा निव-देवीणं खणमेत्तं वट्टए समुल्लावो । उन्नाणपालओ ता पप्फुल्लमुहो समायाओ॥ ६७ भूलूलियसीसकमलो पणमित्ता विण्णवेइ 'देव ! जहा। चंदणवणउजाणे समोसढो दिव्वनाणधरो ।। ६८ करकलियविमलमुत्ताहलं व जो मुणइ सयलतेलोकं । तीआ-ऽणागय-परिवट्टमाणभावेहिँ अणवरयं ॥ ६९ नामेण वीरचंदो साहूण सएहिँ पंचहिँ समग्गो । नर-विज्जाहर-सुरपहुवंदियचलणो वरमुणिंदो' । ७० तं सोऊणं राया भत्तिवसोल्लसियवहलरोमंचो । भणड 'पिए! संपण्णा अजेव मणोरहा तुज्झ ।। ७१ उडेहि लहुँ चिय पिएँ ! पगुणा होसु जेण वच्चामो । सूरिस्त वंदणत्यं, पुच्छामो संसयं तह य' ।। ७२ इय भणिया सा देवी संवूढा झत्ति, तो निवो तीए । समयं चिय संपत्तो उज्जाणं तक्खणेणेव ॥ ७३. दिट्ठो य तत्थ सूरी बहुविहपरिसाएँ मझयारम्मि । देसंतो जिणधम्मं समत्यजीवाण सुहजणयं ॥ ७४ . तो सूरिपायपंकयपणामपुव्वं समम्मि भूमितले । उबन्विट्ठाइं दोण्णि वि नऽच्चासन्नम्मि सूरिस्स ।। ७५ भयवं पि विसेसेणं पत्थावइ धम्मदेसणं तत्तो। जह--इत्यं संसारे अणोरपारम्मि भममाणा ॥ ७६ कह कहवि माणुसत्तं जीवा पावंति कम्मविवरेण । नत्य वि विविहं सोक्खं जायइ सुकरण धम्मेण ॥ ७७ जाई कुलमारोगं रिद्धी सोहग्गमोत्तमा भोगा । रूवं बलं जसो वि य भवंति सुकएण धम्मेण ॥ ७८ इट्ठजणसंपओगो आणाकारी य परियणो सव्यो । अन्नं पि सुहं सव्वं जायइ सुकएण धम्मेण ॥ ७९ सग्गंगणासणाहो पहाणभोगोवसाहणे(गो) सग्गो । नीसेसकेसमुक्को मोक्खो वि य होइ धम्मेणं ॥ ८० एत्यंतरम्मि य भालवट्टमिलंतकरकमलमउलयाए विण्णत्तमारामसोहाए ‘भयवं ! जइ सव्वमेयं धम्मफलं ता किं पुण मए पुन्बजम्मे कयं जस्सेरिसो विवागो ?' ति । तओ सजलनवजलहरोरालगंभीरधीरसारणं सरेणं भयंवं कहिउमाढत्तो, अवि य- इह चेव जंबुदीवे भरहे वासम्मि चंपनयरीए । अस्थि पसत्यो सेट्टी कुलंधरो धणयसमविहवो ॥ ८१ तस्सऽत्थि कुलाणंदा भज्जा नामेण रूवगुणकलिया । तीसे य भोगलच्छि तेण समं मुंजमाणीए ॥ ८२ जायाओ धूयाओ रूयाइगुणेहिँ संपउत्ताओ । सत्त अणन्नसमाओ, ताणं तु इमाइँ नामाई ।। ८३ कमलसिरी कमलवई, कमला लच्छी सिरी जसोएवी। पियकारिणी उ, ताओ सव्वाओं वि उत्तमकुलेसुः ।। परिणीयाओ विहिणा, भुंजंति अणोवमे विसयसोक्खे । अह कमसो अन्ना वि य संजाया अट्ठमा कण्णा ॥८५ तीऍ जम्मम्मि जणओ ज़णणी वि य दुक्खियाइँ ज़ायगई। निव्वेन्नयाइँ नाम पि नेय कुव्वंति से कहवि ।। ८६ तो सा अणायरेणं वटुंती तह वि जोवणं पत्ता । पिय-माइदुक्खजणणी विसिहयायिजुत्ता वि ॥ ८७ निम्मग्गिय त्ति नामेण सव्वलोएण सा य वुच्चंती | जणणि-जणयाण दुक्खं दीसंती देइ अणवरयं ॥ ८८ अन्नदियहम्मि सेट्ठी भणिओ लोएहिं 'किं न नियकन्न । परिणावसि ? जेण इमं वट्टइ तुह जंपणं गरुयं ॥ ८९ एवं जणेण वुत्तो सेट्ठी चित्तम्मि सुहृ निम्विन्नो । अणभिप्पेअत्तणओ अच्छइ चिंताबरो धणियं ।। ९० अह अन्नम्मि दिणम्मी चिंतावण्णस्स तस्स सेट्ठिस्स । वीहीऍ निविट्ठस्स उ एको पहिओ समायाओ ॥ ९१ मलमइलचेलदेहो दीहरपहलंघणाओं परिसंतो । वीसपणत्यं एसो उवविठ्ठो सेट्ठिहट्टम्मि ॥ ९२ पुच्छइ सेट्ठी वि तयं 'भद्द ! तुम आगओ कुओ इत्यं ? । भणइ इमो 'नीरायरपाराओ चोडविसयाओ॥९३ 'को सि तुमं? का जाई ? किं नामो ? किं च आगओइइई ? । सो भणइ 'कोसलाए वत्थव्वगनंदइभस्स ॥९४ 1 1A B तो। 2 ज्ञापयामि । : 3 A B सुरवहु । '4 0 D तं खणेणेव । 5 इत भारभ्य गाथात्रिकं -p- प्रत्योनोंपलभ्यते। : 6 0 D°याइजुत्ता। 70 D लोएण।

O आरामशोभाकथानकम् ३१ सोमाइ. भारियाए पुत्तो है नदणो त्ति नामेणं । खीगे. विहवम्मि गओ अत्थत्थी चोडविसयम्मि ॥ ९५ तत्य वि दारिद्दहओ अभिमाणेणं गओ न नियनयर। परवुत्तयकरणेणं वसामि तत्थेव कयवित्ती ॥ ९६ एत्तो गएण: वणिणा वसंतदेवेण किंचि नियकजं । आसज्ज पेसिओ हं लेहं दाऊण इहइं तु ॥ ९७ सिरिदत्तसेट्ठिपासे ता. दावह तग्गिहं, अंहं जेण । गच्छामि तस्स पासं एयं लेहं समप्पेमि' । ९८ चिंतइ कुलंधरो ता 'मह धूयाए इमो वरो पवरो । जेणं सामन्नसुओ अत्थविहूणो विदेसत्थो ॥ ९९ घेत्तूण इमं एसो बच्चेही तत्थ, न य पुणो एही । अत्याभावाओं गिहं माणधणो दीसए जेण' ॥ १०० इय चिंतिऊण जंपइ 'पुत्त ! तुम एहि मज्झ गेहम्मि ! तुज्झ पिया जेण महं आसि अणन्नस्समो मित्तो ॥१०१ सो भणइ 'जेण कज्जेण आगओ तं निवेइउं पच्छा। आगच्छिस्सामि तओ तुह पासे ताय! अविगप्पं ॥१०२ पेसेइ नियं पुरिसं सेट्टी सिक्खाविउं जहा 'भद्द ! । लेहम्मि अप्पियम्मी घेत्तूणेयं इहं एज्ज' ॥ १०३ तं घेत्तं सो पुरिसो बच्चइ सिरिदत्तसेटिगेहम्मि । लेहम्मि अप्पियम्मी कहियाइ समत्थवत्ताए ॥ १०४ तो पुण वि णंदणेणं सिरिदत्तो जंपिओ इमं वश्णं । जह 'मह पिउणो मित्तं कुलंधरो इत्थ जो सेट्ठी॥ मं दटुं पट्टविओ आहवणत्यं इमो निओ पुरिसो। ता वच्चामि तहिं ता, पुणो वि इह आगमिस्सामि ॥१०६ तो सो सेट्ठिगिहम्मि समं गओ तेण चेव पुरिसेणं । सेट्ठी वि पहाविऊणं णियंसए वत्थजुगलं से ॥ १०७. मुंजाविऊण तत्तो पभणइ 'परिणेहि मह सुयं वच्छ । सो भणइ 'मए अज्ज वि गंतव्वं चोडविसयम्मि। जंपइ कुलंधरो वि हु 'घेत्तूण इमं पि तत्य वच्चाहि । पेसेस्सामि तर्हि चिय तुह जोगं णीविगाईयं ॥ १०९ पडिवन्नम्मि इमेणं, परिणावइ कन्नयं तओ सेट्ठी। वत्ते वीवाहदिणे, सिरिदत्तो णंदणं भणइ ॥ ११ 'जई तुममित्येव थिरो तो अन्नं पट्ठवेमि तत्थाहं । जेण महंतं कजं अम्हाणं वट्टए तत्थ' ॥ १११ जंपेइ णंदणो तो 'अवस्स गंतव्वयं मए तत्थ । मायावित्ता सेटिं तुह वत्तमहं कहिस्सामि' ॥ ११२ अण्णम्मि दिणे सेट्ठी विण्णत्तो तेण 'ताय ! गच्छामि । जेणऽत्थि तत्य कज्जं मह गरुयं चउडविसंयम्मि' ।। सेट्ठी वि चिंतियत्थस्स साहगं तेण मंतियं सोउं । मणइ 'जइ णिच्छओ ते तो पुत्त! करेह एवं ति ॥११४ किंतु इमं णियभनं घेत्तूणं जाहँ चोडविसयम्मि । जेण तहिं चेवाहं तुह भंडं पट्टवेस्सामि' ॥ ११५ कहिया य तेण वत्ता सिरिदत्तस्स उ जहा 'अहं पडणो। गमणत्थं तुब्भे वि य जं भणियव्वं तयं भणह' ॥११६ तेणं वि समप्पिओ से णियलेहो अक्खिया य संदेसः । एवं पंगुणम्मि कए चलिओ घेतूण तं भज्जं ॥११७ एगागी चेवेसो संबलमेत्तं पंगेण्हिडं किंचि । अण्वरयपयाणेहिं पत्तो उज्जेणिणयरीए ॥ ११८. तो चिंतियं च णेणं. 'लहुप्पयाणेहिँ इत्य विसम्मि । खीणं वह संबलयं, पंथाओ तह य भग्गो है ॥११९ तो पासुत्तं एवं मोत्तुं गच्छामि इच्छियं देस' । इय चिंतिऊण वुत्ता 'पिएँ ! तुटुं संवलं पायं ॥ १२० तो किं करेमि संपइ ? होही भमियन्वया जओ भिक्खा । ता भमिहिसि किं भिक्खं ?' सा जंपइ 'णाह! णिसुणेहि ॥ तुह पिढिविलग्गाए भिक्खा वि हु णाह ! मज्झ रमणीया' । एवं जंपेऊणं रयणीए दो वि सुत्ताई ॥ १२२ णगरीऍ बाहिरम्मि एगाएँ अणाहपहियसालाए । यणीऍ उडिओ सो घेत्तुं संबलयपोलियं ॥.१२३ सणिय सणियं ओसक्किऊण अन्नण चेव मग्गेणं । भिक्खाए लज्जंतो तं मोत्तुं झत्ति वोलीणो ॥ १२४ अह उग्गयम्मि सूरे उर्दुइ एसा अपेच्छिउं कंतं । जाणइ मुक्का अहयं संबलयमपेच्छमाणीए ॥ १२५ चिंतइ हियएण तओ ‘ण सुट्ठ मंह सामिएण परिविहियं । एगागिणी जमेत्थं मुक्का गेहाओं णीणेउं ॥१२६ हा! हा! अलज! णिक्किच ! एवं णवजोव्वणम्मि वति । मं मोत्तुं णियवयणं अणज्ज ! भण कस्स दाविहिसि ॥ TO D नियगेहं। 20 D महं। 30 D °विहीणो । 4 A B °मि तुह चिय 5CD चोडवि। GOD माहि। 7. B पगुण पिक'। 80 D चेव इमो, सं°। .90 D पि गिहिउं10 C D तेणं । 11 C D ता वि(किं) करेसुं(मु) संपइ । ।

. ? सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् नवजुल्वणम्मि वालय ! जइ ह अन्नेण कहवि विप्पामि । ता तुझ कुले निद्दय ! होही बेइणिजय एयं ॥१२८ अहवा किमिणा परितप्पिएण? रक्खेमि ताव नियसील । किंचि समासइऊणं वाणियगं जणयसामण्णं ।। १२९ पिउगेहे वि गयाए मज्झ अउन्नाइ आयरो णत्थि । ता इत्येव ठिया हं कम्माईयं करेस्सामि' ॥ १३० इय चिंतिऊण तो सा हियए धीरत्तणं विहेऊणं । पविसइ णगरीमझे आलोयंती दस दिसाओ ।। १३१ तो एगत्य गिहम्मि भद्दागारं नियेइ सा पुरिसं । पाएसु निवडिऊणं विण्णवइ मणोहरसरेणं ॥ १३२ 'ताय ! मह होहि सरणं एत्य अणाहाइ दीणविमणाए । जेणमणाहा णारी पावइ वइणेज्जयं णियमा ॥१३३ [ग्रन्थानम् १०००1] चंपापुरीऍ अहयं धूया उ कुलंघरस्स सेट्ठिस्स । सत्थाओ परिमट्ठा वच्चंती चोडविसएसु ॥ १३४ सह भत्तुणा णिएणं एत्तियभूमिं कमेण संपत्ता । इहि तु तुम जणगो होहि महं दुक्खतवियाए' ॥ १३५ तो तीऍ वयणविणयाइएंण परिरंजिओ ईमं भणइ । सो माणिभद्दसेट्ठी 'वच्छे ! तं मझ धूय त्ति ॥ १३६ अच्छसु जह नियपिउणो गेहे तह इत्य मञ्झ गेहम्मि । सत्यगवेसणमाई सव्वं पि अहं करेस्सामि' ॥ १३७ इय मणिय निययपुरिसा पट्टविया तेण माणिभद्देण । सन य उवलद्धा कत्थ वि इमेहिँ सत्यस्स वत्ता वि ।। १३८ तेहिं कहियम्मि, सेट्ठी चिंतइ हियएण सुदु संसइओ । 'किं एयाए वयणं सच्चमसच्चं? परिक्वेमि' ।। १३९ इय चिंतिऊण तेणं चंपाए पुरवरीऍ णियपुरिसो । सेडिकुलंधरपासे पट्टविओ जाणणाहेउं ॥ १४० तेण वि गंतूण तहिं पुट्ठो सो 'अत्थि तुज्झ कइ धूया। परिणाविया उ कत्य व ? कहसु जओ माणिभद्देण ॥१४१ पट्टविओ हं तुमए सह संबंधं विहेउकामेण । सो भणइ 'मज्झ धूयाओं अट्ठ, इह चेव णगरीए ॥ १४२ परिणीयाओ सत्त उ, परिणीया संपयं पुणो भद्द! अट्ठमिया सा वि गया पइणा सह चउडविसयम्मि ॥ १४३ अन्ना उ नत्यि कन्ना, कह संबंधं विहेमि सह तेण ? । इय सव्वं गंतूणं कैहियवं माणिभद्दस्स' ॥ १४४ तेण वि आगंतूणं सव्वं सेट्ठिस्स अक्खियं सो वि । जाणित्ता परमत्थं विहेइ अहिगोरवं तीए ॥ १४५ सा तस्स गिहे वाला अच्छइ धूय व सुट्ट परितुट्टा । विणयाईहिँ य तीय वि तं गेहं रंजियं सव्वं ॥१४६ अह सो वि माणिभद्दो पालइ जिणदेसियं वरं धम्मं । कारावियं च तेणं उत्तुंगं जिणवराययणं ॥ १४७ तो तम्मि जिणहरम्मि उवलेवण-मंडणाइवावारं । सा कुणइ भत्तिजुत्ता पइदियह धम्मसद्धाए ॥ १४८ सहूण साहुणीण य संसग्गीए ये साविया जाया। सुलस व्व अणण्णसमा, किं वहुणा इत्य भणिएणं ? ।। जं जं वियरइ सेट्ठी दव्वं भत्तल्लगाइकनेण । तं तं रक्खेवि इमा कुणइ जिणिंदालए रच्छं ॥ १५० सेट्ठी वि दुगुण-तिगुणं जा निचं तीऍ रंजिओ देइ । ता छत्तत्तयरयणं कारवियं तीइ अइरम्मं ॥ १५१ अवि य-- कणगविणिम्मियमालोवमालियं विविहरयणचिंचइयं । वरमुत्ताहलझुल्लंतविविहपालंबकयसोहं ॥ १५२ भुयइंदमुक्कनिम्मोयसरिसपटुंसुगेहिँ उत्थइयं । विविहमणिरयणचित्तियचामीयरघडियवरदंडं ॥ १५३ एवंविहं विहेडं विविहविभूईऍ जिणहरे दे । अन्नं पि कुणइ सव्वं तव-दाणाई जहाजोगं ॥ १५४ पूएइ साहु-साहुणि-साहम्मियवग्गमेव अणवरयं । सज्झाय-ऽज्झयणाइसु अहिंगं अव्भुज्जम कुणइ ॥ १५५ अह अन्नया कयाई चिंताभरसागरम्मि निम्बुडे । पेच्छित्तु तयं सेटिं पुच्छड् परमेण विणएणं ।। १५६ 'किं ताय! अज दीसह अहियं चिंतापिसायपरिहत्या ? । सो भणइ 'पुत्ति ! णिसुणसु चिंताए कारणं मज्झ ।। 10D वयणि। 20 Dअवलोयंती। 30D निएवि । 40 D °सयम्मि। 50 D एहि परि। 6A B इमो। 7 0D भणिउं नियपु। 8A» एतचिह्नान्तर्वर्ती पाठ: A-B प्रत्यो स्ति। 9.0D अट्टमिया । 100 D! परिणीया सा वि गया सह पइणा चोडवि। 11 0 D कहेहि तं मा1-12 A B मह गो। 13.G.D याइएहि ती 1 14 A B साहू-साहूणीण य । . 15 A B वि। 16 A B रत्यं । 17:0D °रिघत्था । . ।

आरामशोभाकथानकम् ३३ जिणमंदिरआरामो फल-फुल्लसमाउलो परमरम्मो । अणिमित्तेणं सुक्को, णय होइ पुणण्णवो कहवि ॥ १५८ एएणः कारणेणं अहिंगं चिताउरो अहं जाओ' । 'मा कुणसु ताय ! खेयं एत्थत्थे जपए वाला ॥ १५९ 'जइ ण पुणण्णवमेयं करेमिः णियसीलसाहसवसेण । तो ण वि पारेमि अहं आहार चउपयारं पि' ॥ १६० इय निच्छयं विहेउं वारितस्सावि तस्स सेट्ठिस्स । उवविठ्ठा जिणभुवणे सासणदेवि मणे काउं ॥ १६१ तो तइयम्मि दिणम्मी रयणीए झत्ति होइ पञ्चक्खा । सासणदेवी तीए, जंपइ ‘मा कुणसु तं खेयं ॥ १६२ अजं पभायकाले पुणण्णवो होहिई इमो मलओ । पडणीयवंतरोवद्दवाउ तुह सत्तिओ मुको ॥ १६३ इय भणिऊणं देवी सहाणं झत्ति उवगया जाव । तावं विहाया रयणी, तिमिररिऊ उग्गओ सहसा ॥ १६४ कहिया ई रयणिवत्ता सव्वा सेद्विस्स ताव एसो वि । हरिसुप्फुल्लियणयणो गओ तयं जिणहरारामं ॥१६५ अप्पुव्वपत्त-फल-फुल्लरेहिरं सजलमेहसमवण्णं । "तं दणं तुरियं समागओ तीऍ पासम्मि ॥ १६६ पभणइ य पुत्ति! पुन्ना मणोरहा मज्झ तुह पभावेणं । ता उट्ठ वच्च गेहं पारणयं कुण गुणविसाले ! ॥१६७ इय भणिऊणं सेट्ठी समत्यसिरिसमणसंघसंजुत्तो । तूरणिणाएण तयं णेइ गिह लोगपञ्चक्खं ॥ १६८ जंपइ य तओ लोगो पेच्छह एयाएँ सीलमाहप्पं । तह सुक्को वि खणेणं आरामो कह पुणण्णविओ ! ॥ १६९ ता एसा कयउन्ना धन्ना सहलं च जीवियमिमीए । सन्निझं तियसा वि हु जीए एवं पकुव्वंति ॥ १७० अहवा इमो वि धण्णो सेट्ठी णामेण माणिभद्दो त्ति । चिंतामणि व्य एसा जस्स घरे णिवसए सययं ॥१७१ एवं सबलजणेणं वण्णिजंती गिहम्मि संपत्ता । पडिलाहिडं चउविसंघ तो कुणइ पारणयं ॥ १७२ अह अन्नया कयाई रयणीए पच्छिमम्मि जामम्मि । सुत्तविउद्धा चिंतइ सरिऊणं पुत्रवुत्तंतं ॥ १७३ धन्ना इत्थ जए जे सव्वं पयहिऊण विसयसुहं । पव्वइडं निस्संगा करेंति तवसंजमोज्जोयं ॥ १७४ 'अहयं तु पुण अधन्ना लुद्धा जा इत्थ विसयसोक्खम्मि । न य पावाएँ तयं पि हु पत्यंतीए वि संपडइ ॥१७५ इत्तियमित्तेण पुणो धन्ना जं पावियं जिणिदाणं । धम्म अणण्णसरिसं भवन्नवुत्तारणतरंडं ॥ १७६ ता एवं लणं जुत्तं मह सव्वविरइसामण्णं । घेत्तुं जे, किंतु अहं असमत्था तब्विहाणम्मि ॥ १७७ ता उग्गं तवचरणं करेमि नियंगेहसंठिया अहयं' । इय चिंतिउं पहाए आढवइ तमेव काउं जे" ॥ १७८ जाव तवसुसियदेहा जाया ता कुणइ अणसणं विहिणा । कालं काऊण तओ सोहम्मे सुरवरो जीया ॥ १७९ चइऊण तओ एसा बंभणदुहिया तुमं समुप्पन्ना । विजुप्पह. त्ति णामं जाया दुहभायणं किंचि ॥ १८० सेट्ठी वि माणिभद्दो देवो होउं तओ चुओ पढमं । पुणरवि मणुओ होउं णागकुमारो इमो जाओ॥ १८१ मिच्छत्तमोहियाए पिउगेहठियाएँ किंचि जं विहियं । पावं तस्स विवागो जाओं दुहकारणं पढमं ॥ १८२ जं माणिभद्दगेहट्ठियाएँ विहियं तए सुकयकम्मं । तस्स पभावेणेमं अणण्णसरिसं सुहं पत्तं ॥ १८३ जं तइया जिणमंदिरमलओ तुमए पुणण्णवो विहिओ । तं एस देवदिण्णो तए समं भमइ आरामो ॥ १८४ जं. तइया जिणभत्ती तुमए विहिया अणण्णसारिच्छा । तं पत्तं रजमिणं समत्थसंसारसुहजणगं ॥ १८५ जं छत्तत्तयमउलं दिण्णं तुमए जिणिंदनाहस्स । तं छत्तच्छायाए भद्दे ! परिभमसि निच्चं पि ॥ १८६ जं तइया रच्छाइं पूयंगाई बहुप्पगाराइं । दिन्नाइं तं तुझं जायाँई भोगअंगाई ॥ १८७ इय जिणभत्तीए फलं जाय, देवत्तणम्मि वरसोक्खं । इहयं तु रज्जसोक्खं, कमसो सिद्धिं पि पाविहसि ॥१८८ 1 0p जंपई। 20 D°सबलेण। 4.c°रिवू। 5 CD य । 6 0D दटूण तुरियतुरियं । 7.00 पुत्त... 8-11, 'जे' पादपूरणे । 9 0 D न समत्या । : 10 C D गिहिधम्मसंठिया। . 12 A B जामो। 13 0 वेण इम। 14 A B भमिसि। 15 A B °ई अंगभोगाई। 15 A B °ई अंगभोगाई। 16 0 D इहई । मू० शु०५ ते - 30Dभवणे।

सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् इय सुणिउं सा सहसा मुच्छावसणगरुयचेयण्णा । पडिया धस त्ति धरणीयलम्मि सव्वाण पच्चक्खं ।। १८९ पवणाईदाणेणं खणेण आसासिया परियणेणं । पणमेत्तु सूरिचलणे विन्नवइ परेण विणएणं ॥ १९० 'जं एयं तुव्मेहिं कहियं णाऊण दिव्वणाणेण । तं संपइ पच्चक्खं संजायं जाइसरणाओ ॥ १९१ तं तुम्हाणं वयणं सोउं द्टुं च णिययचरियं च । इण्हिं भववासाओ सामि ! विरत्तं महं चेत्तं ॥ १९२ ता जाव मुयावेमि णरणाहं ताव तुम्ह पयमूले । भवसयदुहनिद्दलणं पव्वज्जमहं गहिस्सामि' ॥ १९३ इंय वयणं देवीए सोऊणं भणइ णरवरिंदो वि । ‘एवंविहं पि णाउं भगवं ! को रमइ संसारे ? ॥१९४ जा अहिसिंचामि अहं देविसुयं मलयसुंदरं रज्जे । ता तुम्हाण समीवे अहं पि घेच्छामि पव्वज' ॥१९५ भगवं पि भणइ भो! भो! मा पडिबंधं करेस्सह खणं पि। दभग्गलग्गजलबिंदुचंचले जीवलोगम्मि' ॥१९६ एवं ति भाणिऊणं राया देवी ई दो वि गंतूणं । निययगिहे रज्जम्मी अहिसिंचंती तयं कुमरं ॥ १९७ अहिसिंचिऊण कुमरं रज्जे, तत्तो महाविभूईए । दोहि वि गहिया दिक्खा बहुपरिवारहिं गुरुमूले ॥ १९८ गिण्हित्तु दुविहसेक्खं गीयत्थाई कमेण जायाइं । नियपयपवत्तिणित्ते ठवियाइं दो विं ते गुरुणा ॥ १९९ संबोहिऊण भविए, पजते अणसणं विहेऊण । दो वि गयाइं सग्गं, तत्तो वि कमेण चविऊण ॥ २०० मणुयत्त-सुरत्ताइं कमेण सिवसंपयं लहिस्संति । एवं जिणभत्तीए अणण्णसरिसं फलं होई ॥ २०१ आरामसोहाकहाणगं सम्मत्तं। [५.] साहूण वि भत्तीए कल्लाणपरंपरं लहइ जीवो । तह सम्मत्तं सुद्धं जायइ णत्थित्थ संदेहो ॥ ३८ तत्राऽप्याख्यानकमाख्यायते- [६. शि रसेनकथानकम् ] अत्यि इहेव गिरिवरो जंवूदीवम्मि भारहे वासे । विंझो त्ति सिहरसंचयपज्जलियमहोसहिसणाहो ॥१ दरियगयदलियपरिणयहरिचंदणसुरहिपसरियामोओ । फैलफुल्लतरुवरट्ठियविहंगगणगरुयसद्दालो ॥ २ निज्झरझरंतझंकारसद्दपडिउन्नदसदिसिविभागो। णाणाविहसावयसयभमंततलमेहलाभोगो ॥ ३ तत्थऽत्यि सवरणाहो विक्खाओ सिहरसेणनामो त्ति । बहुसत्तहणणनिरओ धणियं विसएसु आसत्तो ॥ ४ देवी वि तस्स सिरिमइणामा णवजोवणुबुरा अस्थि । वक्कलदुगुल्लवसणा गुंजाहलमाइआहरणा ॥ ५ तीऍ समं विसयसुहं सो मुंजइ गिरिनिउंजदेसेसु । विच्छोअइ बहुगाई सारंगाईण जुगलाई ॥६ सिरिमइदेवी वि तओ दटुं विच्छोइयाइँ जुगलाई । हरिसभरनिव्भरंगी कंपंतपओहरा हसइ ॥ ७ अह अन्नया कयाई संतावियधरणिमंडलो गिम्हो । कुनरिंदो इव पत्तो पीडंतो सयलसत्तोहं ॥८ जयकोट्ठयमज्झत्यो अयगोलय इव पयंडपवणेण । जत्थ धमिज्जइ सूरो नीसेसजणाण दैहिकरो ॥९ परिसडइ पत्तनियरो कलिकालम्मि व जयम्मि रुक्खाणं । उत्तुणयइत्थिया इव वियसइ अहमल्लिया नवरं ॥१० दरआयंबिरसुमणसभिउडियणयणाओं पाडलाओ वि । जायाओ रोसेण व निएवि जयतावणं गिम्हं ॥ ११ - -- 10 D °क्खं जायं मह जाइस। 20 D दहूण नियय। 3 C D 'लर्णि। 4 0 D इय देवीए वयणं । 50 D °मि लहुं दे । 6 C D य 17 A B देइ । 8 C D आरामशोभाकथानकं समाप्तम् । : 9 C D तह सुद्धं सम्मत्तं । 100 D"रियंदण। 11 C D फलपुप्फतरु। 120 D°विहाओ। 13 0 0 °त्तघायणरमओ। 14. A B जोव- जोवरा। 150 D दायरो शिखरसेनकथानकम ३५ कुसुमसमिद्धिविहीणे दट्टण व बहुतरू सिरीसा वि । निययपसूणसिरीए हिरीऍ सुयणो व्व सामलिया ॥ १२ जयसंतावकरीओ लैंयाओं वायंति अग्गिजाल व्व । दज्झइ णीसेसजणो खरतररविकिरणणियरेण ॥ १३ दटुं जयसंतावं खलु व्व तोसेण वड्डिया दिवसा । झिज्जंति जामिणीओ सुंयण व्व परावयं दटुं ॥ १४ पिज्जति पाणियाइं पुणो पुणो सुसियकंठउटेहिं । सेयजलाविलगत्ता खेज्जति णिरंतरं सत्ता ॥ १५ पाऊण पवासु पयं घम्मत्ता जत्थ पहियसंघाया । छायासु वीसमंता हा हा हा ह ! त्ति जंपंति ॥ १६ हरिणंक-हार-हम्मयल-वियण-किसलय-जलद्दजलनिलया । चंदणविलेवणाईणि जत्थ जायंति अमयं व ॥१७ एवंविहे णिदाहे सिरिमइदेवीऍ संजुओ राया । निज्झरण-वणगुहासुं वियरइ सच्छंदलीलाए ॥ १८ एत्यंतरम्मि एगो गच्छो साहूण पहपरिभट्ठो । परिखीणो हिंडंतो समागओ तत्थ देसम्मि ।। १९ दहूण तयं राया अणुकंपाए मणम्मि चिंतेइ । 'हा ! किं भमंति एए अइविसमे विंझकंतारे ?' ॥ २० गंतूण तओ.पुट्ठा रण्णा 'किं भमह इत्य रन्नम्मि ? । साहूहिँ तओ भणियं 'सावग! पंथाओं पब्मट्ठा ॥२१ तो भणइ सिहरसेणो देवि ! कहं पेच्छ गुणणिही एए । देव्ववसेणं पत्ता अइविसमदसंतरं अज्ज' ॥ २२ पभणइ य तओ देवी तं 'सामि ! महातवस्सिणो एए । उत्तारेहि सउन्ने भीमाओ विंझरण्णाओ ।। २३ पीणेहि य फल-मूलाइएहिँ अइविसमतवपरिक्खीणे । नूणं णिहाणलंभो एस तुह पणामिओ विहिणा' ॥२४ इय भणिएण ससंभमहरिसवसपयट्टपयडपुलगेण । उवणीयाइँ सविणयं पेसलफल-मूल-कंदाई ॥ २५ साहूहिँ तओ भणियं 'सावग ! णेयाणि कप्पणिज्जाणि । अम्हाण जिणवरेहिं जम्हा समए निसिद्धाई' ॥२६ भणइ तओ सवरवई 'तह वि हु अम्हाणऽणुग्गहं कुणह । अन्नहकएण गाढं उव्वेगो होइ अम्हाणं' ॥२७ णाऊण परमसद्धाळयत्तणं बहुगुणाण संजणयं । तेसिं अणुग्गहत्यं गुणंतरं ठीवियं हियए ॥ २८ साहूहिँ तओ भणिय 'जइ एवं विगयवण्ण-गंधाई । दिजंतु अम्ह णवरं फलाइँ चिरकालगहियाई॥ २९ इय भणिएणं तेणं सिग्धं गिरिकंदराओं घेत्तूणं । पडिलाहिया तवस्सी परिणयफल-मूल-कंदेहि ॥ ३० ओयारिया य मग्गे जायासहिएण सुद्धभावेण । मन्नतेण कयत्यं अप्पाणं जीवलोगम्मि ॥ ३१ तेहिं च ताण धम्मो कहिओ जिणदेसिओ सुसाहूहिं । पडिवन्नो य सहरिसं कम्मोवसमेण सो सम्मं ॥ ३२ दिन्नो य णमोकारो सासयसिवसोक्खकारणभूओ । बहुमाणभत्तिभरनिब्भरेहिँ गहिओ य सो तेहिं ॥ ३३ नाऊण तह य तेसिं जम्मं क़म्माणुभावचरियं च । साहूहिँ समाइहें 'कायव्वमिणं तु तुब्मेहिं ॥ ३४ पक्खस्सेगदिणम्मी आरंभं वजिऊण सावजं । एगतसंठिएहिं अणुसरियव्वो णमोक्कारो ॥ ३५ तम्मि य दिणम्मि तुम्भं जइ वि सरीरस्स घायणं को वि । चिंतेज करेजा वा तहा वि तुम्भेहिँ खमियन्त्र ॥३६ एवं सेवंताणं तुब्भं जिणभासियं इमं धम्मं । होही अचिरेण धुवं मणहरसुरसोक्खसंपत्ती' ॥ ३७ हरिसापूरियहियएहिँ तेहिं सोऊण तं मुणीवयणं । 'एवं' ति अब्भुवगयं, गएहिँ साहूहिँ चिन्नं च ॥ ३८ तह चेव कंचिकालं अईवपरिवड्डमाणभावेहिं । अह अनया य ताणं पोसहपडिमं पवन्नाणं ॥ ३९ तुंगम्मि विझसिहरे करिकुंभत्थलवियारणेकरसो । धुयपिंगकेसरसढो दरियमयंदो समल्लीणो ॥ ४० तस्स भयभीयहिययं दइयं दद्रूण सिहरसेणेण । वामकरगोयरत्थं गहियं कोदंडमुद्दामं ॥ ४१ भणियं च 'मीरु ! मा भायसु त्ति एयस्स में समल्लीणा । एसो र्य पसवराया ममेगसरघायसझो' त्ति ॥ ४२ तो सिरिमईऍ भणियं 'एवमिणं नत्थि इत्य संदेहो । किंतु सुगुरूण वयणं एवकए होइ पम्मुक्कं ॥ ४३ जम्हा गुरुआएसो सरीरविणिवायणं 'पि जइ कोइ । तुम्हाण तम्मि दिवसे करेज तो तस्स खमियव्वं ॥ ४४ 30 जलें। 10 D सुयण प्व। 2A B लूया वायति । 70 D पि तुम्हाणं। जद कोइ तम्मि । 4 0D ठाविडं। 50 D ति। 60D हु।

सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् ता कह गुरूण वयणं पिययम ! गुणभूसियं सरंतेहिं । परलोगबंधुभूयं कीरइ विवरीयमम्हेहिं ? ॥ ४५ अह मोत्तूण धणुवरं तेण तओ सिरिमई इमं भणिया । 'सचं, गुरुआएसो कह कीरइ अनहा सुयणु ! ॥ ४६ किंतु तुहमोहमोहियहियएण भए इमं कयं आसि । ता अलमेएण पिए ! गुरुवयणे आयरं कुणसु' ।। ४७ इत्यंतरम्मि जियसदेण णहंगणं भरंतो सो। महिदिन्नतलपहारं उवढिओ केसरी ताणं ॥ ४८ परिचिंतियं च तेहिं 'गुरुवएसपरिपालणाणिहसो। उवयारि चिय एसो अम्हाणं पसवगणराया' ॥ ४९ इय चितताणि तओ णहरेहिँ वियारियाणि तिखेहिं । कुविएण अकुवियाई सुहभावाई मइंदेण ॥ ५०. अहियासिओ य तेहिं दोहिँ वि अइदारुणों हु उवसग्गो । जो चिंतिओ वि जणयइ उकंपं कायरनराणं ।। ५१ चइऊण तओ देहं विसुद्धचित्ताइँ दो वि समकाले । सोहम्मे उवबन्नाइँ इड्डिमंताइँ सयराहं ॥ ५२ पलिओवमाउयाई, तत्य य भोगे जहिच्छिए भोत्तुं । आउक्खएण तत्तो चइऊण इहेव दीवम्मि ।। ५३ अवरनिदेहे खेत्ते चक्करं नाम पुरवरं आसि । उत्तुंगसाल-धवलहरसोहियं तियसणगरं व ॥ ५४ तं परिपालइ राया हरि व्व वरपुरिसलोयणसहस्सो । सइवड्डियविसयसुहो णामेणं कुरुमयंको त्ति ॥ ५५ तस्सऽथि अग्गमहिसी देवी णामेण वालचंद त्ति । तीएं उयरे चविउं उप्पन्नो सिहरसेणो सो ।। ५६ चइऊण सिरिमई वि य रण्णो सालयसुभूसणणिवस्स । देवीऍ कुरुवईए उववन्ना कुच्छिमझम्मि ।। ५७ ताण बहुएहिँ दोण्ह वि मणोरहसएहिँ सुप्पसत्यदिणे । जायाइँ तया ताइं स्वाइगुणेहिं कलियाई ॥ ५८ समरमियंको णामं रण्णो विहियं गुरूहिँ समयम्मि । देवीए वि य णामं असोगदेवि त्ति संगीयं ॥ ५९ कालेण तओ दोणि वि सयलकलागहणदुब्बियड्डाइं । कुसुमाउहवरभवणं जोव्वणमह तत्थ पत्ताई ॥ ६० दिन्ना सुभूसणेणं समरमियंकस्स सा तओ कना । णामेणऽसोगदेवी परिणीया सुहमुहुत्तेण ॥ ६१ मुंजंताण जहेच्छं विसयसुहं ताण वच्चए कालो । हरिसभरनिव्भराणं अण्णोणं वद्धरागाणं ॥ ६२ अह अन्नया णारिंदो वायायणसंठिओ कुरुमयंको । चिट्ठइ देवीय समं विविहविलासेहिं विलसंतो ।। ६३ चिहुरे समारयंती रयणीयरकरसरिच्छ्यं रुइरं । दटूण सिरे पंलियं पभणइ 'सुण देव ! विन्नत्ति ॥ ६४ पलियच्छलेण दूओ कण्णासण्णम्मि संठिओ भणइ । आगच्छइ एस जरा जं कायज्वं तयं कुणह' ।। ६५ तं सोऊणं राया समरमियंकत्स रजनिक्खेवं । काऊणं पवइओ देवीऍ समं गुरुसमीवे ।। ६६ समरमियंको वि तओ राया जाओ विणिग्गयपयावो । चिट्ठइ देवीऍ समं भुजंतो मणहरे भोगे ।। ६७ इत्यंतरम्मि तं णिरवराहबहुजीवघायणनिवद्धं । कम्मं पुन्वभवगयं उइयं अइविरसंपरिणामं ॥ ६८ अस्थि तहिं चिय विसए बंभाणगरम्मि सिरिचलो राया। तेण सह तस्स जाओ अणिमित्तो विग्गहो कहविः।। ६९ जे जे पहाणजोहा ते सव्वे सिरिवलं समल्लीणा । अव्भुवगओ तहा वि हुँ समरमियंकेण संगामो ॥७० संजाए संगामे महाविमद्देण विलेण तओ । निहओ समरमियंको विणिहयनियसेण्णसेसेण ॥ ७१ रुद्दज्झाणेण तओ मरिऊणं भीसणम्मि नरगम्मि । सत्तरससागराऊ उववण्णो णारगत्तेण ॥ ७२ सोऊण कंतमरणं असोगदेवी वि विरहसोगत्ता । मुच्छावसेण धणियं धस त्ति धरणीयले पडिया ॥ ७३ आसासिया समाणी रुद्द झाणेण घोरपावकरं । महमोहमोहियमणा.णियाणमेवंविहं कुणइ ॥ ७४ 'राया समरमियंको उप्पन्नो णवर जत्य ठाणम्मि । तत्थेव मंदभग्गा अहं पि.जाइज्ज नियमेण ।। ७५ 10 D °सुमरतेहिँ गुणभूसिय नाह! । पर। 2 A B गुंजिय। 3 0.D णो उवस्सग्गो। 4. C.D. कालं । 50D भत्थिा 60 D तीए गन्मम्मि चविडं। 70 D सिरियं । "80 D°समीवं ।

शिखरसेनकथानकम् ३७ तो जलणे णियदेहं किलिट्ठचित्ता दहेवि मरिऊण । जत्थेव णिवो णरगे इमा वि तत्थेव उववण्णा ।। ॥ ७६ सत्तरससागराइं निचुम्बिग्गेहि परमदुहिएहिं । कारुण्णजंपिरेहिं भीएहिं कहव गमियाइं ॥ ७७ उन्वटेऊण णिवो णरगाओ पुक्खरद्धभरहम्मि । जाओ गहवइपुत्तो वेण्णाएँ दरिद्दगेहम्मि ॥ ७८ अह सा वि तस्स जाया तत्थेव य भारहम्मि वासम्मि । जाया दरिद्दधूया तस्सेव समाणजाईए ॥ ७९ कालेण तओ दोन्नि वि उद्दामं जोवणं उवगयाइं । जाओ अ ताण तत्थ वि वीवाहो विहिणिओगेण ॥८० पुब्बभवच्भासेणं धणियं अण्णोण्णवद्धरागाइं । दारिददुक्खविमुहाइँ ताइँ चिटुंति सुक्खणं ॥ ८१ अह अन्नया कयाई ताणं गेहंगणम्मि पत्ताओ । समणीऔं गुणजुयाओ भिक्खट्ठा हिंडमाणीओ ।। ८२ दहूण तओ तेहिं फासुय-एसणियभत्त-पाणेहिं । पडिलाहियाओ विहिणा हरिसवसुभिन्नपुलएहि ॥ ८३ 'कत्य ट्ठियाओं तुम्मे ?' एवं पुट्ठाहि ताहि पडिभणियं । वसुसिट्ठिघरसमीवे उवस्सए तस्स पडिबद्धे ॥ ८४ तो मझण्हे ताई गयाइं परिवडमाणसद्धाइं । दिट्ठा य तत्य गणिणी सैंपसन्ना सुब्बया णाम ॥ ८५ पुरओ संठियपोत्थयनिविट्ठदिट्ठी णमंततणुणाला । लोयणभमरभरोणयसुबयणकमला कमलिणि व्व ॥ ८६ वित्यिण्णमहत्याई ठियाइँ एगारसं पि अंगाई । कमलदलकोमलम्मि वि जीसे जीहाइ अग्गम्मि ॥ ८७ सा वंदिया य तेहिं विम्हयउप्फुल्ललोयणजुगेहिं । भत्तिभरणिन्भरेहिं रोमंचुच्चइयगत्तेहिं ॥ ८८ तोह वि धवलपडंतरविणिग्गउत्ताणि एगकरकमलं । अद्भुण्णामियवयणाएँ भाणियं धम्मलाहो त्ति ॥ ८९ वंदेत्तु सेसियाओ वि साहणीओ पुणो वि गणिणीए । वंदेत्तु पायकमलं नच्चासण्णे णिविट्ठाई ॥ ९० गणिणीऍ तओ भणियं निम्मलपरिणितदसणकिरणाए । 'परिवसह कत्थ तुम्मे ?' इहेव अह जंपियं तेहिं ॥ ९१ गोयरगयाइ जीए दिवाई साहुणी' तो ताए । भणियं 'अजेवऽम्हे वसहिं पुट्ठाओं एएहिं ॥ ९२ गोयरगयाओं धणियं सद्धावंताइ तह य एयाई । तुम्हाण वंदणत्थं भत्तीऍ इहाऽऽगयाई ति ॥ ९३ गणिणीऍ तओ भणियं 'साहु कयं धम्मनिहियचित्ताई । जं इत्थ आगयाइं किच्चमिणं भव्वपाणीणं ॥ ९४ जम्हा जयम्मि सरणं धम्म मोत्तूण णन्यि जीवाणं । सारीर-माणंसेहि य दुक्खेहि अभिदुयाण फुडं ॥ ९५ ण यं सो तीरइ काउं जहडिओ वजिऊण मणुयत्तं । तं पुण चलं असारं सुमिणय-मायंदजालसमं ॥ ९६ मणुयत्तं लभ्रूण वि धम्मं न करति जे विसयलुद्धा । दहिऊण चंदणं ते करेंति इंगालवाणिजं ॥ ९७ धम्मेण सव्वभावा सुहावहा इंति जीवलोगम्मि । धम्मेण सासयसुहं लब्भइ अचिरेण सिद्धिपयं' ॥ ९८ इय सोऊणं तेहिं पडिवन्नो सुद्धभावजुत्तेहिं । धम्मो जिणपन्नत्तो कया ई जहसत्तिओ विरई ॥ ९९ गमिऊण कंचि वेलं गणिणि तह साहुणीओं णमिऊण | गेहम्मि पत्थियाई, णवरं गणिणीऍ भणियाई ॥१०० 'एजह इह पईदिवसं, एवं चिय तह सुणिज्जह य धम्मं । दुक्खविरेयणभूयं पन्नत्तं वीयरागेहि ॥ १०१ पंडिवज्जिऊण य तओ गणिणीवयणं गयाणि णियगेहं । हिट्ठहियर्याणि धणियं धम्मम्मि कयाणुरागाई ॥१०२. कयवयदिवसेसु तहा जायाई तिव्वभत्तिजुत्ताइ । उक्किट्ठसावगाइं विसयसुहणियत्तचित्ताई ॥ १०३ अणुपालिऊण पवरं सावगधम्म अहाऽऽउयं जाव । मरिऊण बंभलोगे दुण्णि वि जायाइँ वरदेवा ॥ १०४ भोत्तूण तत्थ सोक्खं पवरं सत्ताहियाइँ अयराई । तत्तो य सवरजीवो चइउं इह जंबुदीवम्मि ॥ १०५ भरहम्मि समुप्पन्नो मिहिलाणगरीऍ कित्तिवम्मस्स । रनो सिरिकताए देवीए कुच्छिमज्झम्मि ॥१०६ *. IC D उन्नहिऊण य निवो। 2 C D सुपसंता। 3. A. B लोयणकमलभरो। 4 A B रोमंच। 5.0Dमाणसेहिं दु। 60 D. न इमो ती। 70 D °माइंद। 8.0 D य । '90 °दियहं । 100D | 11.0D कइवयदिणेसु ताई जाया 1 12 0 D वरतियसा ।

- १८ सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् दिवो य तीऍ सुमिणे सीहकिसोरो मुहेण उयरम्मि । पविसंतो लीलाए संसझसा ट्ठिया तत्तो ॥ १०७ गंतूण णिवसमीवे कयंजली साहए तयं सुमिणं । सोऊण तयं राया कयंबकुसुमं व कंटइओ ॥ १०८ परिभावियसुमिणत्यो पभणइ अह नरवरो तइ देविं । हरिसखलियखराए कोईलअइकोमलगिराए ॥ १०९ 'देवि ! तुह दरियनरवरकरिकरडवियारणेगखरणहरो। पुहवी' एगवीरो होही णरकेसरी पुत्तो' ॥ ११० तं णरवइणो वयणं तहेव बहुमन्निऊण सा देवी । परिवहइ तयं गभं पूरियसुपसत्यडोहलया ॥ १११ अह अन्नया कयाई कमेण पत्ते पसूइसमयम्मि । देवकुमारसरिच्छं पसवइ वरदारगं देवी ॥ १ वद्धाविओ य राया पियंगुलइयाइ दासचेडीए । तीए य पीइदाणं दाउ निवो धोबए सीसं ॥ ११३ तयणंतरं च रण्णो आएसेणं समत्यरज्जम्मि । जायं वद्धावणयं उभियजुय-मुसल-धय-चकं ॥ ११४ अवि य- मुच्चंतसव्ववंदय, वजंत तूररुंदयं । णचंतणारिसत्थय, हीरंतसीसवत्ययं ॥ ११५ गिजंतमंगलोहयं, किज्जतहट्टसोहयं । घोलंतकंचुईयणं, लोइंतखुजवामणं ॥ ११६ वण्णेतभट्ट-बंदिणं, दिजंतहत्थिसंदणं । तुटुंततारहारय सामंततोसकारयं ।। ११७ दिजंतभूरिदाणयं, पिजंतचारुपाणयं । भुजंतचित्तभोजय, दीसंतणेगचोजयं ॥ ११८ आतअक्खवत्तयं, पूएज्जमाणपत्तयं । उद्भेन्जमाणछत्तयं, माणेज्जमाणखत्तियं ॥ ११९ खिप्पंतसीसअक्खयं, कीरंतबालरक्खयं । उप्पन्नसत्तुदुक्खयं संजायमित्तसोक्खयं ॥ १२० वद्धावणगमहूसवमणुहवमाणस्स राइणो एवं । संपुन्नो अह मासो कमसो य मणोरहसएहिं ।। १२१ काऊणं उवयारं रण्णा सुहि-सयण-बंधुवग्गस्स । सोहणदिणम्मि णामं तस्स कयं विजयवम्मो त्ति||१२२ पंचहिँ धावीहिँ तओ लालिज्जतो कमेण संजाओ। किंचूणअट्ठवरिसो, कलाओ अह गाहिओ तत्तो ॥१२३ सञ्चकलासंपण्णं मयरद्धयरायरायभवणम्मि । वस॒तं अहिणवजोव्वणम्मि णाऊण राएणं ॥ १२४ उत्तमकुलुब्भवाणं उभडलावण्णवण्णजुत्ताणं । णवजोव्वणोद्धुराणं रइरसजलभरियसरसीणं ॥ १२५ सम्बकलाकुसलाणं सिंगारागार-चारुवेसाणं । बत्तीसण्हं वरकन्नगाण गिण्हाविओ पाणिं ॥ १२६ एत्तो य एत्थ भरहे धरणीविलयाएँ तिलयसंकासं । अत्थि पुरं सुपयासं सुहवासं णाम बहुसासं ॥ १२७ तत्य निहयारिपक्खो अणहक्खो बहुजणाण कयरक्खो । सव्वकलागमदक्खो अत्थि णियो णाम विमलक्खो। तस्स गुणाणं णिलया विलयालीलाएँ तुलियतेलक्का । कमलदलदीहणयणा देवी कमलावई णाम ॥ १२९ तीसे गभम्मि तओ देवो चइऊण वंभलोगाओ। सो सिरिमईऍ जीवो धूयत्ताए समुप्पन्नो ॥ १३० पेच्छइ य चंदलेहं देवी णियअंकसंठियं सुविणे । साहइ पइस्स, तेण वि धूयाजम्मो समाइट्ठो ॥ १३१. संपूरियदोहलया कमसो पत्ते पसूइसमयम्मि । सोहणदिणम्मि देवी पसवइ वरबालिय हिट्ठा ॥ १३२ वत्ते वारसमदिणे सम्माणेत्ता णियल्लए णामं । सुमिणाणुसारउ च्चिय कुणइ णिवो चंदवम्म त्ति ॥ १३३ पंचहिँ धावीहिँ तओ लालेजंती कमेण संजाया । किंचूणअट्ठवरिसा, कलाओं गिहाविया तत्तो ॥ १३४ अह अन्नया कयाई सव्वालंकारभूसिया वाला । पिउणों उच्छंगगया चिट्ठइ णाणाविणोएहिं ।। १३५ निव्वण्णिऊण तीए रूवं राया विसज्जिङ कन्नं । चिंताउरो पयंपइ मइसागरमंतिमुहिसिउं ।। १३६ 10 D दिवो सीए सु० । 2 0 D उद्दिदं तत्तो। 3.0D लयं । 3.0D लयं । 4 G.D कलकोइलकोमलगिराए। 5CD तप्पिजमा। 6 0D खत्तयं । 70 D°यरायसोक्खयं ॥ ति। 8 0D लापत्तटुं, मयः। 9.0 D°ण्णपुण्णाणं । 10 A यरासीणं। 11 A B °साणं। 12 C D सुमिणे । 13 A B धूयाएसों। 14 AB"यदेहलया। , .

शिखरसेनकथानकम् को वण्णिउं समत्यो ? मंति! इमं कन्नगं जओ एसा । विंझाडइ व्व सुगया, बंभणजीह व्व सत्थिरया ॥१३७ वेयवइ व्व सुचरणा, विणयसुनाया य गरुडमुत्ति च । हरिबंदि व्व ससञ्चा, सनाणया टंकसाल व्व ॥ १३८ गिरिराइ व्व सुसरला, जिणिंदवाणि व्य कोमलालावा । वासरिउ व्व समेहा, अकलंका चंदलेह व्यः ॥ १३९ मन्ने जियाओं सोहग-रूव-लावण्ण-कंति-दित्तीहिं । हर-मार-विण्हु-ससि-वासवाण घरिणीओं एयाए ॥ १४० उत्तुंगपीणथंणवठ्ठलट्ठया पिहुनियंबविवयडा । सयलविलासणिहाणा वट्टइ वरजोवणे एसा ॥ १४१ ता को इमीऍ भत्ता अणुरूवो हुन्ज इत्थ भर्वणम्मि ? । एएण कारणेणं धणियं चिंताउरो अहयं' ।। १४२. सोऊण वयणमेयं, जंपइ मइसागरो तओ मंती । 'मा देव ! कुणसु चितं, इत्य विही अवहिओ चेव ॥ १४३ इत्यंतरम्मि सहसा संजाओ कलयलो अइमहंतो । नगरस्सेगदिसाए ‘हण हण'संसद्दगद्दभो ॥ १४४ अंधारियं च तत्तो तमालदलसामलं दिसावलयं । चंचलतुरगखुरक्खयधूलीनिवहेण बहलेण ॥ १४५ 'किं एवं ?' सवियको राया जावाणवेइ पडिहारं । तज्जाणणाणिमित्तं ताव तलारो तहिं पत्तो ॥ १४६ सन्नवद्धकवओं दढविरिओ णाम तुरियपयखेवो । धूलिरयधूसरंगो सिरम्मि आबद्धकरकमलो ॥ १४७ "विजयउ देवो' एवं भणमाणो विण्णवेइ "देव ! जहा । मणपवणवेगतुरगारूढो अहयं सपरिवारो ॥१४८ नगरस्स दाहिणदिसासंठियरण्णम्मि दुट्टपुरिसाण । अन्ज गवेसणहेउं जाव गओ ताव णिसुणेमि ॥ १४९ अइतुमुलं सम्मई, गओ य वेगेण तत्थ पिच्छामि । एरावणे व धवले चउदसणे मत्तकैरिणाहे ॥ १५० आरूढं वरकुमरं चउद्दिसि वेढियं बहुभडेहिं । धणियं पहरंतेहिं इंदं पिव असुरणिवहेहिं ॥ १५१ ताव बहुपहरपहओ सो रुट्ठो गयवरो गुलगुलंतो। चुनेइ तं भडोहं कुमरेणऽप्फालिओ संतो ॥१५२ तस्स भएणं सव्वे ओसरिया जाव दूरदूरेणं । ता सो विहणिय सुहडे हत्थी वि इहागओ देव ! ॥१५३ पहरकरालियदेहो सायरआवत्तणामयसरम्मि । पविसइ जलपाणत्यं कुमरो वि य कुणइ जलकीडं १५४ अम्हे वि तयणुमग्गेण आगया जाव तं पलोएमो। तावुत्तरित्रं कुमरो वीसमइ तरुस्स छायाए ॥ १५५ इत्यंतम्मि पत्तो बहुतूरणिणायभरियणहविवरो। चउरंगवलसमेओ सूररहो णाम णरणाहो ॥ १५६ पभणइ रे रे पाविट्ठ ! दुट्ठ ! निल्लज्ज ! अज्ज वि इहेव । हणिऊणं मह सुहडे वीसत्यो चिट्ठसि तहेव ॥ १५७ अन्ज वि पुग्विल्लं चिय वीसरइ ण मञ्झ तुझ पिइवेरं । संपइ पुणण्णवमिणं पाव ! तए अज्ज परिविहियं ॥१५८ ता ठाहि संवडहुत्तो, सरणं वा विससु कस्सई धिट्ट ! | जइ पविससि पायालं तह वि य न हु छुट्टसे अज्ज' ॥१५९ तं सोऊणं कुमरो वीररसोभिज्जमाणपुलओहो । भणइ 'किमुत्तमपुरिसा अप्पपसंसं निव ! कुणंति ? ॥ १६० पुव्वपुरिसज्जियजसो अज्न तए णासिओ नरवरिंद !। जं पुरिसयारवियलं विहलं चिय जंपसे एवं! ॥ १६१ तो हैसिओ सूररहो अप्फालइ जाव पवरगंडीवं । ताव कुंमारो तुरियं आरुहइ तमेव गयणाहं ॥ १६२ चोइज्जतो वि करी ण मुयइ जा सीयलं जलं कहवि । मच्छुन्वत्तं करणं दाऊणं जाई अन्नगयं ॥ १६३ हणि तस्सारोहं, सज्जीवं कुणइ सो वि वरचावं । ता अहयं संजाओ तलवग्गे तस्स कुमरस्स ॥ १६४ तलवग्गठियं नाउं में दूयं पट्टवेइ सूररहो । 'मा मह वइरियकज्जे जमगेहं वच्च' सो" भणइ ॥ १६५ 'मा नाससु पहुपीई, ण चेव सरणागओ इमो तुम्हं' । तं सोउं, पयरक्खं णियपरिवार तहिं काउं ॥ १६६ इत्यागओ तुरंतो निवेयणत्यं तु देवपायाणं । एगागी चेवाहं, संपइ देवो पमाणं" ति ॥ १६७ दगुट्टभिउडिभासुरवयणो तो जंपए णरवरिंदो । 'दे देह समरभेरि सन्नज्झह तुरियतुरियतरं ॥ १६८ 10 D राय व्व । 2 0 D भुवणम्मि। 3 0 D °वयणं । 4 A B दुपवरो। 50 D विजओ। 6 C D भणिऊणं वि। 7.AB °वणो व्व ध। 8 0 D करिवाहे । 9.0 D °ण अम्हे ओ.1 10 C D वि हणिय सुहडे हत्थी इह भागो। 11.0.0 चुकले। 12.0 D रहियं विह। 13 C D रुसियं। 140 D कुमरो वि तुरियं । 15 दूतः सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् अब्भागयस्स मझं अच्चभुयविरियसत्तिजुत्तस्स । अचाहियं भविस्सइ मा तस्स महाणुभावस्स ॥ १६९ इय भणिउं विमलक्खो राया आरुहइ रहवरं जइणं । चउरंगवलसमेओ खणेण पत्तो समरधरणिं ॥१७० एत्यंतरम्मि जे ते दढविरियनिरूविया कुमारस्स । तलवग्गपवरसुहडा भग्गा परसेप्णपहरहया ॥ १७१ ते दणं भग्गे विमलक्खणरिंदसंतियं सेण्णं । हक्कंतं वग्गंत अभिट्ट इयरसेण्णम्मि ॥ १७२ दप्पुद्धराण ताणं दोण्ह वि सेण्णाण विजयल्लुद्धाणं । सामिकज्जोज्जयाणं संजाओ घोरसंगामो ॥ १७३ a . तं अवि य- पडहिं खुरप्पछिन्न धयचिंधयं, नच्चहिँ वग्गिरविविहकवर्धयं । रडहिँ गइंद भिन्नकुंभत्थल, निवडहिँ छिन्नकरग्गह हत्थल ॥ १७४ अच्चिउ सिरकमलिहिं धरणीयलु, रुहिरपवाहहि हूएकज्जल । निहयारोह तुरंगम हिंसहिं, कायर भयउकंपिर णासहि ॥ १७५ वायसगिद्धिहिँ अंबरु छाइड, पेच्छइसुरहँ चमकर लाइउ । आमिसलुद्धसिवहु फिक्कारहिं, चुणिजइँ रह मुग्गरघायहि ॥ १७६ सत्त(त्य)खणक्खणरविण सुरंगण, अवरुंडहिँ नियपइ मीयम्मण । तो विमलक्खह सेन्निण भग्गउ, इयरसेण्णु णासेवइ लग्गउ ॥ १७७ भज्जतं दणं णियसेण्णं तक्खणेण अह राया । सूररहो मेहो इव वरिसइ सरनियरधाराहि ॥ १७८ दह्णं कुमरो सीहकिसोरो ब्व तत्स आवडिओ । ताणं च तओ जुद्धं संजायं देवभयजणगं ॥ १७९ वहुविहकरणेहिं तओ नियसिक्खं दाविऊण कुमरेणं । लहुहत्थयाएँ बद्धो वसीकओ सूररहराया ॥ १८० मुत्तूण कुसुमबरिसं कुमरोवरि तो भणेत्तु जयसदं । पेक्खयदेवा पत्ता विम्हइया णिययठाणेसु ॥ १८१ इत्थंतरम्मि परियाणिऊण कुमरं पयंपई वंदी । रोमंचंचियदेहो कलकोइलकोमलगिराहिं ॥ १८२ 'जयउ कुमारो णिज्जियपडिवक्खो रूवतुलियरइणाहो । सिरिकित्तिवम्मउत्तो णामेणं विजयवम्मो त्ति ॥ १८३ को वण्णिउं समत्यो गुणणियरंतुझ कुमर ! गुणणिलय ! जो ण वि सहस्सजीहो असंखवासाउओ णेय ॥१८४ सोऊणेयं राया हरिसेण ण माइ णिययदेहम्मि। किल मह मित्तस्स सुओ एसो सो विजयवम्मो त्ति ॥१८५ रहसेणाऽऽलिंगेउं आइसिय पडिट्टपुरिसवणकामं । छोडियसूररहेणं कुमरेण य सह उरं पत्तो ॥ १८६ वद्धावणगमहसवमाइसइ णिवो समत्थणयरम्मि । कुमरसमागमतुट्ठो आणंदजलाविलऽच्छिजुगो ॥ १८७ पत्यावेण य पुट्ठो सूररहो किमिह तुझ कुमरेणं । सह संजायं वेरं?' सो भणइ ‘णरीसर ! सुणेहि ।।१८८ जो एसो चउदसणो वरपीलू चंदसेहरो णाम । सो गुरुसमरं काउं अम्ह हढो कित्तिवम्मेणं ।। १.८९ तं वे सरिऊणं बलदरिसणणिग्गएण दट्टण । एगागि कुंभिजुयं कुमरं तो एयमायरियं' ॥ १९० पुट्ठो तओ कुमारो 'एगागी बच्छ! कह तुम जाओ।सो भणइ 'ताय! निसुणसु मम वयणं अवहिओ होउं ॥१९१ नियगेहे अच्छंतो अहयं कीलामि विविहकीलाहिं । हय-रह-करिमाई विय वाहेमि निरंतरं मुइओ ।। १९२ अन्नदिणे आरूढो कलावमापूरिऊण इत्थ गए । वुट्ठोदगगंधेण य अबसीभूओ इमो झत्ति ॥ १९३ हस्थिरयणं ति काउं करुणाए णेय घाइओ एसो । एयरस व लोभेणं करणं दाऊण उत्तिण्णो ॥ १९४ मणपत्रणजइणवेगो पत्तो य इमो कमेण आतो । नयरवहिसंठियस्स 3 दिट्ठिपहं सूररहरण्णो ॥ १९५ 1.0D ससजु! 2 C D °वग्गियवर13. D चिंघई। 4 C D °बंधई।. 5 CDच्छयसुर। 60:D जहिं रहे। 7 A Fस दुखणं 1 8 C D इयरु ले। 9 A B कलकोमलकोइलगिराए । 10 C.D मह । 11 A BRI शिखरसेनकथानकम् एत्तो परं तु विइयं तुम्हाण' जाव जंपई एवं । तावाणुमग्गलागो पत्तो सिरिकित्तिवम्मणिवो ॥ १९६ तं णाऊणं सने अम्मोगइयाएँ निग्गया झत्ति । महया विच्छड्डेणं पविसेइ णिवो तहिं नगरे ॥ १९७ आणंदमुन्वहंतो जा चिट्ठइ तत्थ कईवइदिणाणि । ता पत्यावं गाउं विमलक्खेणं इमो भणिओ ॥ १९८ 'अभागयस्स तुझं कुमरकरणं मए इमा दिण्णा । धूया गुणसंपन्ना णामेणं चंदवम्म त्ति ॥ १९९ तेण वि पडिच्छिया सा, तत्तो सोहणदिणे विभूईए । वत्तं पाणिग्गहणं कनाए. सह कुमारस्स ॥ २०० उचिओवगारउव्वं विसज्जिया तेण दो वि रायाणो । णियणगरेसुं पत्ता भुंजंति जहिच्छिए भोए । २०१ अह अन्नया कयाई मुणिवइदेविंदपायमूलम्मि । निक्खमइ कित्तिवम्मो रजं दाऊण कुमरस्स ॥ २०२ चरिऊण तवमुयारं, अट्ठ वि कम्माणि निदलेऊण । 'संपत्तविमलणाणो पत्तो सो सासयं ठाणं ॥ २०३ इयरो वि विजयवम्मो साहेत्ता मंडलंतरे वहुए । अणुहवइ भोगलच्छि तीए सह चंदवम्माए ॥ २०४ जम्मंतरनिव्वत्तियसिणेहसंबंधवद्धरागाए । तीऍ समं अच्छंतो गयं पि कालं ण याणेइ ॥ २०५ अह अन्नया कयाई अत्याणे संठियस्स णरवइणो । सा चंदवम्मदेवी इत्थीरयणं ति काऊण ॥ २०६ मंतविहाणणिमित्तं हरिया केणावि मंतसिद्धण । अंतेउरमज्झगया णिवचित्तमयाणमाणेण ॥ २०७ कहिओ यं तस्स एसो वुत्तंतो कह वि विजयदेवीए । सोऊण य मोहाओ गओ य राया महामोहं ॥ २०८ परिवीजिऊण तत्तो चंदणरससित्ततालियंटेहिं । पडिबोहिओ य दुक्खं स चिरेणं वारविलयाहिं ॥ २०९ गहिओ य महादुक्खेण सो जहा तीरए ण कहिउं पि । तह दुक्खत्तस्स य से बोलीणा तिन्नऽहोरत्ता ॥ २१० नवरं चउत्थदियहे समागओ तिव्वतवपरिक्खीणो । भूइपसाहियगत्तो जडाधरो मंतसिद्धो त्ति.॥ २११ भणियं च तेण 'गरवइ ! कजण विणाऽऽउलो तुमं कीस ?। मंतविहाणणिमित्तं णणु जाया तुह मए णीया ॥२१२ कप्पो य तत्य एसो जेण तुमं जाइओ ण तं पढमं । न य तीऍ सीलमेओ जायइ, देहस्स पीडा वा ॥ २१३ ता मा संतप्प दढं छम्मासा आरओ तुमं तीए। जुजिहिसि णियमओ चिय' भणिऊणादसणो जाओ॥२१४ राया वि गओ मोह, तहेव आसासिओ परियणेणं । हा! देवि ! दीहविरहे ! कत्थ तुम ? देहि पडिवयणं २१५ मोहवसगाण जे जे आलावा होंति तम्मि कालम्मि । परिचत्तरज्जकज्जो चिट्ठइ सो तेहिं विलवंतो ॥२१६ द₹ण भवणवावीरयाइँ विलसंतहंसमिहुणाई । परियणपीडाजणगं बहुसो मोहावयइ मोहं ॥ २१७ किं बहुणा ? णरयसमं तस्स तया दुक्खमणुहवंतस्स । वोलीणा पलिओवमतुलिया मासा कह वि पंच ॥२१८ कइवयदिणेहिँ मुक्को नवरं अणिमित्तमेव दुक्खेण । परियणजणियाणंदो जाओ य महापमोओ से ॥ २१९ जाया य तस्स चिंता 'अण्णो चिय गुणमंतरप्पा मे । जाओ पसन्नचित्तो ती पुण किं कारणं एत्य ? ॥२२० इत्यंतरम्मि सहसा सिटुं वियसंतलोयणजुगेणं । वद्धावएण तस्स 'समागओ देव ! तित्ययरो' ॥ २२१ सोऊण इमं वयणं, हरिसवसपयवहलपुलगेणं । वद्धावयस्स रहसा दाऊण जहोचियं दाणं ॥ २२२ गंतूण भूमिभागं थेवं पुरओ जिणस्स काऊण । तत्थेव नमोक्कार, परियरिओ रायविंदेहि ॥ २२३ दाऊण य आणत्ति 'करेह करि-तुरग-जुग्ग-जाणाई । सयराहं सजाइं वच्चामो जिणवरं नमिउं ॥ २२४ भूसेह य अप्पाणं वत्था-ऽऽभरणेहिँ परमरम्मेहिं । सयमवि य जिणसगासं संजाओ अह गमणसज्जो ॥२२५ भुवणगुरुणो य ताव य निम्मवियं तियसनाहभणिएहिं । देवेहि समोसरणं तिहुयणलच्छीइ गेहं व ॥ २२६ अइअञ्चव्भुयभूयं तिलोगनाहत्तसूयगं तुंगं । जिणपुलुक्कुरुडं पिव पुरीऍ पुव्वुत्तरदिसाए ॥ २२७ तं तस्स समोसरणं सिटुं तत्तो समागएणेव । कल्लाणएण अवरं देवी तत्थेव दिट्ठ त्ति ॥ २२८ 1 C D पविसरइ निवो। 20 D °इवयदि। 30D इमं । 4.0D रे संपत्ता। 50 D रज कुमरस्स दाऊण 16.0.D कम्माई। 7A B संपण्णवि. 8 C D. सवेविरं वार' । ... 9.0 D हिँ नवरं मुक्को मणि 10.0D.तो किं पुण का 11 C D उ जहाऽऽगओ। 12 0 D°दृपयड'। 13 0 परिगहिओ। मू०'शु०६ T ४२ - . - सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् तत्तो य संपयट्टो जिणवंदणवत्तियाए सयराहं । सिंगारियमुत्तुंगं, धवलगइंदं समारूढो ॥ २२९ तूररवोप्फुन्नदिसं तुट्ठो नंगरी' निग्गओ राया । जंपाणजुग्गरहवरगएहिँ तुरगेहि परिगरिओ ॥ २३० थेवमिमह भूमिभागं तुरियं गंतूण गयवराओं तओ। ओइण्णो तियसकयं दद्दूण महासमोसरणं ।। २३१ हरिसवसपुलइयंगो तत्थ पविट्ठो य परियणसमेओ। दारेण उत्तरेणं दिट्ठो य जिणो जैयक्खाओ॥ २३२ दट्टण जयपईवं जिणं तओ हरिसपुलगियसरीरो । भूललियभालकरकमलसंपुडो थुणियुमाढत्तो ॥ २३३ अवि य- मयणसरपसरवारण! वारणगइगमण ! मुणियंतियलोय । लोयग्गपयपसाहय ! हयमय! मैयसरण ! रणरहिय! २३४ हियनीसेसोवद्दव! दववजिय ! जियकसाय ! अयपवर! । वरकर ! करणणिवारय ! रयमलजल ! जलण! दुहतरुणो ॥ २३५ तरुणरविप्पह! पहयंतरारिभडविसर! सरण! पंणयाण । पणयाण देसय! सया नमो नमो तुज्झ जिणइंद! ॥ २३६ इंदनमंसिय! सियवायपयडपयडियपयत्थसव्भाव।। भावनयस्स महामह ! मह सुक्खं सासयं देसु ॥ २३७ एवं थोऊण जिणं, गणहरमाई वि साहुणो णमिउं । इंदाइणो य कमसो, उर्वविट्ठो निययठाणम्मि ॥२३८ एत्यंतरम्मि भगवं जोयणणीहारिमहुरसद्देणं । संसारजलहिपोयं इय धम्म कहिउमाढत्तो ॥२३९ अनि य- दुईता इंदिया पंच संसाराय सरीरिणं । ते चैवं दमिया सम्मं निव्वाणाय भवंति हि ॥ २४० दुईतेहिदिएहऽप्पा उप्पहं हीरए बला । दुदंतेहिं तुरंगेहिं सारही वा महाहवे ॥२४१ इंदिएहिं सुदंतेहिं न संसरइगोयरं । विधेएहिं तुरंगेहिं सारही वा वि संजुगे ।। २४२ पुव्वं मणं जिणित्ता णं चरे विसयगोयरं । विवेगगयमारूढो सूरो वा गहियाउहो ॥ २४३ .जित्ता मणं कसाए य जो सम्म कुणई तवं । संदिप्पए स सुद्धप्पा अग्गी वा हविसा हुए ॥ २४४ सम्मत्तनिरयं वीरं दंतकोहं "जियंदियं । देवा वि तं णमंसन्ति मोक्खे चेव परायणं ॥ २४५ आणं जिणिंदभणियं सव्वं सव्वण्णुगामिणीं । सम्मं जीवाभिणदैन्ता मुच्चंती सव्वबंधणा ॥२४६ वीयमोहस्स दंतस्स धीमओ भासियं जए । जे णरा णाभिणंदंति ते धुवं दुक्खभागिणो ॥ २४७ जेऽभिणंदंति भावेण जिणाणं तेसि सव्वहा । कल्लाणाई सुहाइं च रिद्धीओ "वि न दुल्लहां ।। २४८ इय भणिऊणं जाए तुहिक्के तक्खणं जिंणवरम्मि । परिसा कयंजलिउडा धणियं संवेगमावण्णा ॥ २४९ धरणिणमिउत्तमंगा 'इच्छामो सासणं'ति जंपंती । उन्नामियमुहकमला पुणो वि. निययं गया ठाणं ।। २५० तत्य य केइ पवण्णा सम्मत्तं, देसविरइवयमण्णे । अण्णे उ चत्तसंगाजाया समणा समियपावा ॥ २५१ इत्यंतरम्मि रण्णा दिट्ठा देवी तहिँ समोसरणे । जाया य तस्स चिंता 'हंत ! कुओ इत्थ देवि ?' ति ॥ २५२ सरियं च मंतसिद्धस्स तेण तं पुन्यमंतियं वयणं । परिचिंतियं च एयं पुच्छामि जिणं ति, किं बहुणा ? ॥२५३ 'किं उण मए कयं परभवम्मि जस्सेरिसो विवागो ? त्ति । भगवं! देवीसंगमजणियं सुहमासि महमउलं॥२५४ पुचि, पच्छा य तओ तीए विरहम्मि दारुणं दुक्खं । अणुभूयमणन्नसमं णारगदुक्खस्स सारिच्छं ? ॥२५५ इय पुच्छिओ जिणिदो कहिऊणं पुन्ववण्णिय चरियं । पभणइ 'जं निव! तइया सवरभवे वट्टमाणेण ॥ २५६ 1.A. B गयंदं। 2.जगरख्यातः। 30 D यतइलो। 4 मृतशरण! 15 A B अइप 1 6 प्रणतानाम् । 7 प्रणयानाम्-प्रकृष्टनयानाम् । 80 D उवविट्ठा। 9 0 D°व नियमिया। 100 D घीरं। 11.0D जिइंदि... 12 A Bणदित्ता। 1300 य।

सुलसाख्यानकम् કર विच्छोइयाइँ वहुसो रणे हरिणाझ्याण जुगलाई । देवीए वि य अणुमन्नियाई तकम्मसेसमिणं ॥ २५७ बहु अणुहूयं णरगे, मणुस्सजम्मे वि खुद्दजाईए । संपइ खवियं कम्म गरिंदै ! तुंह पुव्वभवजणियं ॥ २५८ जं पुणं सुहं विसिटु सुसाहुभत्तीऍ तं फलमसेसं । जम्हा सुसाहुभत्ती करेइ नीसेसकल्लाणं ॥२५९ सग्गाऽपवग्गसंगमसंसग्गपवत्तगा.इमा चेव । न य अन्नं वरतरयं विजइ एईऍ जियलोए ॥२६० तम्हा जुज्जइ काउं तत्थेव य उज्जमो बुहजणाणं । ता कुण पयत्तमउलं सुसाहुभत्तीऍ णरणाह!' ॥२६१ तं जिणवयणं सोउं, पुल्विल्लं सुमरिऊण तो जाई । मुच्छाविरमे जंपइ 'एवमिणं णाह! सव्वं ति ॥ २६२ निविण्णकामभोगो संपइ काऊण रजपरिसुत्यं । गहिऊण समणलिंगं तुह पासे पव्वइस्सामि' ॥२६३ देवीपमुहजणेणं एवं चिय जंपियं तओ भगवं । जंपइ ‘मा पडिबंध कुणह अणिचम्मि संसारे' ॥२६४ वंदित्तु जिणवरिंद, गिहम्मि गंतूण जिट्ठउत्तस्स । रज्जाभिसेयमउलं करेइ जसवम्मणामस्स ॥ २६५ सिबियारूढो य तओ देवीपमुहेहिँ परिवुडो सहसा । जिणपामूले गंतुं गिण्हइ मुणिसेवियं दिक्ख ॥ २६६ सिक्खइ दुविहं सिक्खं, अंगाण दुवालसण्ह पज्जते । जा पत्तो ता ठविओ सूरिपए जिणवरिंदेण ॥ २६७ अजा ई चंदवम्मा एगारसअंगधारिणी जाया । पत्ता पवत्तिणित्तं कुणइ तवं सुद्धपरिणामा ॥ २६८ पडिवोहिऊण दुण्णि वि गामाइसु भवियकमलसंधाय । केवलमुप्पाडेडं, पत्ताई सासयं ठाणं ।। २६९ [शिखरसेनकथानकं समाप्तम् । ६.] एवं दर्शनभक्तिर्विधीयमाना सम्यक्त्वं भूषयतीति । गतं चतुर्थभूषणम् । सम्प्रति पञ्चमम् । तत्र च "थिरत्तं च" त्ति सूत्रावयवः । 'स्थिरत्वं स्थैर्य परतीर्थिकर्द्धि- दर्शनेऽप्यक्षोभ्यत्वं जिनशासन इति सम्वध्यते । अत्र चोपाख्यानकम्- [७. सुलसाख्यानकम् ] [१] अत्यि समत्यदीवमझट्ठिउ, जंबुद्दीवु अणाइपइट्ठिउ, तसु दाहिणभरहद्धि विसिट्ठउं, मज्झिमखंडु जिणिंदु द्दिट्ठउ, मगहाजणवठ तहिँ सुपसिद्धउ, बहुविहजण-धण-धन्नसमिद्धउ, गामा-ऽऽगर-गोउलेहि बन्नउ, नाणाविहतरुवरसंछनउ, मढ-विहार-आरामेहिं मंडिउ, परचक्कागमभऍण अखंडिउ, पमुइयजणकीलासयजुत्तउ, जिण-गणहरपयफंसपवित्तउ, किं वहुणा? अच्चव्भुयसारइ, तहिँ जणवइगुणगणवित्थारइ, अस्थि नयरु रायगिहु पयासउं, रम्मत्तणि सुरपुरिसंकासउं, कूव-तलाव-वावि-वणसोहिउ, कणयविणिम्मियसालयरोहिउ, 10 D °द तं पुचः । 2 0D वि। 3 C D °ते । तच्च सम्यक्त्वं भूपयति । अत्राप्याख्यान । 4 मस्याख्यानकस्यैका ताडपत्रीया प्रतिक्रमीये ११९१ वर्षे लिखिता भणहिल्लपत्तनस्थसंघवीपाटकज्ञानभाण्डागारेऽस्ति । अन्या भपि बयः प्रतयो भवेयुरस्याः कथाया इति सम्भाव्यते । उपर्युक्तप्रतौ पद्यमिदमादावधिकं समुपलभ्यते-"पणमवि तित्थेसर, वीरजिणेसर, भणमि सुलसा(स)सावि[य] चरिउ । स(सं)मत्तसमन्निउ, विबुहँहि वन्निउ, दसण-नाणगुणावरिउ ॥' अस्य कथा- नकस्य संस्कृत-प्राकृतानभिज्ञजनोपयोगप्राचुर्य दृष्ट्वा 'मङ्गलविकले पुस्तकलेखन-वाचने अमङ्गलाय' इति मन्वानः श्रीमद्देव- चन्द्रप्रिपादैरन्येन वा विदुपा मङ्गलाभिधेयप्रख्यापकं पद्यमेतद् विरचय्यादावुपन्यस्तं प्रतिभाति । एवंविधमङ्गलादिनि- दर्शकपयस्य मूलशुद्धिटीकान्तर्गतान्यकथानकानामादावनुपलब्धेः, A B C D E संज्ञासु पञ्चस्वप्यत्रोपयुक्तासु प्रतिष्वनुप- लब्धत्वाब पद्यमिदं टिप्पणी स्वीकृतम् । ..

सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् हट्ट-पवा-सह वणविराइड, करभरदंडकुदंडोचाइउ, तं परिपालइ सेणियराऊ, जसु घरि समरि करट्ठिउ चाऊ, कामिणिकड्डयकडक्खियकाऊ, जासु न गंजिउ वरभडवाऊ, जो अरिकरिकुंभत्थलसीहु, जो परपोरुसफसियलीहु, जो खाइयसम्मत्तसमन्निउ, जो सुरनाहिं भत्तिय वन्निउ, जासु सुनंददेवि गुणवंती, अभयकुमारमाय सुपसंती, सीलालंकिय रायह वल्लह, जिणवरभत्त अउन्नह दुल्लह, सो तीऍ समन्निउ, विउसेंहि वन्निउ, रायलच्छि परिवालइ । सिरिवीरजिणिंदह, पणयसुरिंदह, भत्तिय नियरउ खालइ ॥ १ [२] अन्नु वि नागरहिउ तहिं निवसइ, दाणु दिंतु अत्थियणिह विहसइ, नाण-चरण-दसणसंजुत्तउ, जिणमुणिपयकमलह जो भत्तउ, जो बंधवकुमुयाहँ मयंकू, लोह-माणवज्जियउ अवंकू, जो परनारिनियत्तियचित्तउ, जो कलिकालि केण नवि छित्तउ, जोव्वण-रव-सलोणिर्मबंधुरु, रयणरासि अंतरइ जु सिंधुरु, अत्थि तासु गेहिणि गुणवंती, सुलसनामि सुकुलीण पसंती, अवि य- जा पवित्तेण सीलेण सुयलंकिया, जा य सम्मत्तरयणम्मि नवि संकिया, सोहए जीऍ गुणरयणवरकंठिया, मोक्खसोक्खम्मि निच्चं पि उक्कंठिया, जा न केणावि धम्माउ चालिज्जए, जा कला-गुणहिँ निच्चं पि मालिज्जए, जा ये सिरिवीरपयपंकयाऽऽसत्तिया, साहुणी-साहुवग्गम्मि निरु भत्तिया, जा य साहम्मिपडिवत्तिपरिहत्थिया, जा य नियपरियणे सव्वया सत्थिया, जा य विन्नायजीवाइसुपयत्थिया, जा य नियरूव-लावन्नसुपसत्थिया, किंच- जीऍ सोहंति कुम्मुन्नया चलणया, नं महीवीढसंचारिमा नलिणया, जीए जंघाजुयं रेहए सोहणं, नं रईनाहभवणम्मि वरतोरणं, जीऍ गंगानईपुलिणसुपसत्थयं, सोणिविवं सुवित्थिन्नमञ्चत्ययं, जीऍ नीराऽऽकरावत्तसंकासयं, नाभियामंडलं मयणआवासयं, तियसनाहाऽऽउहस्सेव अइखामयं, जीऍ मझं रईसोक्खआरामयं, जीऍ पीणुन्नया वट्ट सुपओहरा, कामकरिकुंभसारिच्छ सुमणोहरा, जीए वाहाओं सरलाओं सुकुमालया, कामतावाऽवहारम्मि नं सालया, जीऍ सुपसत्थरेहाऽरुणा हत्थया, रत्तकंकेल्लि नं पैल्लचा सत्थया, vie 1CDभवण । 2 A B °दंडावाइउ । 3 A B °यणि जु विहौं । 4 0 D ससंक। 5:00. कालि: कलिलि नवि। . 6 A B °रुवसुलोणि?, E रुवसणि 1.... 7:A B: मयंधरु, E °महंधुरु । 800 सुलसुनाम सुकु । 90इ। 10 पत्तया ।

४५. सुलसाख्यानकम् कंबुसारिच्छ दीसंति कयसोहया, जीऍ गीवाएँ रेहाओं नरमोहया, जीऍ नीसेसलोयाण कयविव्भम, आणणं फुल्लप्सयवत्तसिरिविव्भमं, जीऍ आकुंचिया "सिहिण मिउ केसया, गवल-अलिबलय-सिहिगलयसंकासया, किं व अहवा वि सुलसाएँ वन्निजए, जा जिणेणीवि सम्मत्ति उवमिज्जए, तसु जिण-मुणिभत्तहि, नियपइजुत्तहि, विसयसोक्खु माणतियहिं । जाइ काल निरवच्चहि, गयदोगच्चहि, निरु सोहग्गसमन्नियहि ॥ २ [३] अह सो नागरहिउ सुयकारणि, चिंतावन्नु वुत्तु सहचारिणि, 'नाह ! काइँ दीसहि चिंतावरु, वारिवंधि नं वद्धउ गयवरु, रायउत्तु नं रज्जह टालिउ, नं ओहुल्लमलउ नवमालिउ, लीहाछोहिउ नं जूयारिउ, नं कावुरिसु वेरिपरिवारिउ, नं खीणाऽऽउहु सुहड्डु रणंगणि, भट्टविज्जु नं खयरु नहंगणि, नं निजामउ नट्ठदिसाबहु, नं परिखीणआउ तियसप्पड, नं भंडवइ फुडन्तइ पवहणि, नं नट्ठप्पड पहिउ महावणि, नं कामाउरु विमुहिँ बेसाजणि, नं भट्ठव्वउ भावियवरमुणि, किं राई अवमाणिउ. किंचि वि ?, किं मुटुंउ केणावि पवंचिवि ?, किं व महायणु तुज्झ विलोट्टउं ?, किं निहाणु अंगारविसदृउं ?, किं व बालकवि हियइ खुडुक्कइ ?, किं व मरणु आसन्नउं दुक्कइ ?, जइ अइरहसु नाह ! नवि किज्जइ, तो ऍउ कन्जु मज्झु साहिज्जइ', तं निसुणेप्पिणु, ईसि हसेप्पिणु, नागरहिउ पडिभणइ तउ ।। 'तं कज्जु न किं पि वि, अइरहसं पि वि, जं न कहिज्जइ कंति ! तउ ॥ ३ [४] पर किंतु न नंदणु अत्थि तुझु, ऍउ हियइ खुडुक्कइ मज्झु गुज्झु', पडिभणइ वयणु तो सुलस एउ, 'जिणवयणवियङ्गु वि काइँ खेउ ? किर. करहि नाह ! नवि सुऍण कोइ, रक्खिज्जइ नरइ पडंतु जोइ, नवि रक्खइ वाहिवियारु इंतु, सुउ सामि ! गुणड्ड वि रूववंतु, किं तणउ देइ सग्गा-ऽपवग्गु ?, पर होइ नाह ! संसारमग्गु', 'जाणामि सयल' तो पिउ भणेइ, ‘पर लच्छि अपुत्तह राउ लेइ, परिवार सयलु पिएँ ! “दिसि घडेइ, नियबंधु वि अन्नह संघडेई' तं सुणवि पयंपइ 'मइविसाल !, मुहं अन्न का वि परिणेहिं बाल, सो भणइ 'विढप्पइ जइ वि रजु, महु अन्न भन किंचि वि न कज्जु, जइ होइ पुत्तु कह कह वि तुज्झु, तो चित्तु संयन्न होइ मझु', जाणेवि विनिच्छउ पियह भज्ज, हुय तियसाऽऽराहणि झत्ति सज्ज, सुविसुद्धबंभ भूमिहिँ सुवेइ, जिणपडिमह पूयह कारवेइ, 10 D संहिण। 20 °णावि परिसाएँ उव। 3 A B नं अकयागमु पडिउ. महा। 4 0D दिस। 5.0.D सहसड़।

४६ सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् पडिलाहइ भत्तिएँ समणसंधु, आयंबिलाइतउ तबइ सिग्घु, हरिणेगमेसि सुरु मणि धरेइ, नियमट्ठिय अन्नु वि बहु करेइ, जा ठिय साऽणुढाणि महल्लइ, ता हरिणाऽऽणणआसणु हल्लइ, तं पेक्वेविणु चित्ति चमक्किर, अवहि पउंजइ चवणाऽऽसंकिउ, तो परियाणिवि सुलसहि चेट्ठिउ, सुरसेणावइ झत्ति समुट्ठिउ, उत्तरवेठबिउ सविसेसिं, विउरुव्ववि संचल्लिउ रहसिं, अवि य- फुरंतमउडभूसणो, रणंतकिंकिणीसणो, चलंतचारुकुंडलो, निवद्धतेयमंडलो, ललन्ततारहारओ, लुलंतवत्यधारओ, सुरम्मतालमालओ, विसहमुंडमालओ, खट्टसुत्तसारओ, परिद्धिवारवारओ, सुगंधफुल्लसेहरो, सुरिंदसिन्नमेहरो, कुरंगतुल्ललोयणो, संपुन्नख्वजोव्वणो, समुधोसनिस्सणो, विपक्खपक्खभीसणो, सुवेयगइपयारओ, नमन्तकज्जकारओ, महंतभत्तिचोइओ, समागओ सुरो इओ,त्ति अह तियसु रिंगणु, पयडियपंगणु, ठियउ झत्ति सुलसहि पुरउ । सा नियवि ससंभम, तं गयविभम, देइ वरासणु नट्ठरउ ॥ ४ [५] उवविसवि तेत्थु तो भणइ देवु, 'किं साविऍ! हउँ पइसरिउ एउ, भण किं पि ज किज्जइ कन्जु तुज्झु, तेलोके वि जं किर सज्झु मज्झु', तो भणइ सुलस 'गुरुसत्तिजुत्त !, सुरसेणनाह ! वरनाणवंत !, विन्नायसमत्यपयत्यसत्थु, किं न मुणहि मह मणरुइउ अत्थु ?', तं सुणवि समप्पिय तीय तेण, वत्तीस गुलिय विहसंतएण, 'खाएनसु एकेक्किय कमेण, तो होसहि तुहु सुय विणु चिरेण, बत्तीस गुणड्ड पुणो ममं ति, सुमरेज्ज पओयणि कुंददंति !', इय एरिस वयणु पयंपिऊण, सुर हुयउ अदंसण तक्खणेण, पुणु सुलस करेप्पिणु तासु पूय, वरभोगपरायण पुण वि हूय, रिउसमइ समागइ तीऍ चिंत, उप्पन्नी एरिस अइमहंत, 'इट्ठाहँ वि को किर एत्तियाहं, मल-मुत्त मलेसइ नंदणाहं, ता एक्कु कालु भक्खेमि ताओ, गुलियउ जा देवि दिन्नियाओ, वत्तीससुलक्खणु जेण पुत्तु, महु एक्कु होइ वरसत्तिजुत्तु, इय चिंतवि गुलियउ तीऍ ताओ, बत्तीस वि समयं भक्खियाओ, तो ताहँ पभाविण तीऍ जाय, बत्तीस गव्म सुविभत्तकाय, समग चिय ते वर्ल्डति जाव, हुय वेयण दुद्धर उयरि ताव, जा सकइ वेयण नवि सहेवि, ठिय काउसग्गि सुरु मणि धरेवि, सुरु पुण वि समागउ भणइ 'कज्जु, किं साविऍ ! पुणरवि हुयर्ड अजु, 100 परिद्विचार । 20 D करेविणु 1: 3A B गुलियानो जा देवि । 400 वरसत्तजुत्तु 5A सुविदद +- सुलसाख्यानम् तो सुलस कहइ तं सब्बु तासु, नियबुद्धिऍ जं किउ अप्पयासु, 'हा हा अकजु तई कियउं मुद्धि!', सुरु भणइ 'सुनिम्मलकुलविसुद्धि !, होहिंति तुज्झ वत्तीस पुत्त, पर किंतु समाऽऽउय संपउत्त, जइ भिन्न भिन्न भक्खेंत ताउ, तो 'हुंत नियाऽऽउय तुह सुया उ', सा भणइ 'जीवि जं बद्ध जेंव, तं कम्मु तियस ! परिणमइ तेंव, कयकम्मह नवि संसारि को वि, पडिमल्ल होइ सुवियक्खणो वि, तो हरहि पीड महु तणुतवंत, जइ सज्झ तुझ सुर ! धम्मवंत !, सारंगवयंणु तो तीऍ अंगि, गउ पीड हरेविणु सम्गि वेगि, सुलस वि गयवेयण, धम्मपरायण, सुहिण गव्भु परिवहइ थिर । अहवा सुरमहियहि, परियणसहियहि, काइँ खूणु तहिं होइ किर ? ॥ ५ [६] नवमासेंहि अह पडिपुन्नएहिं, अट्ठमदिवससमन्निएहिं, सा पसवइ सुहनक्खत्तलग्गि, आसन्नइ पडिचारियहँ वग्गि, समग चिय वर वत्तीस पुत्त, नीसेससुलक्खणसंपउत्त, नियकतिपयासियगभगेह, नं मिलिय पओयणि तियसनाह, नागु वि वद्धाविउ चेडियाए, रहसेण पियंकरिनामियाए, तोसेण दिन्नु तो तीएँ दाणु, आइसइ महूसवु अप्पमाणु, अवि य- घुम्मतरुंदमद्दलो, नचंतनारिगुंदलो, कीरंतजक्खकद्दमो, दीसन्तवेसविब्भमो, वजंतत्रसद्दओ, सव्वंगगेयसइओ, धावन्तदासि-दासओ, घिप्पंतसीसवासओ, दिजंतणेयदाणओ, पूइज्जमाणजाणओ, उभिजमाणजूयओ, पढ़तभट्ट-सूयओ, गिजंतसव्वमंगलो, आतिबंधुमंडलो, रोलंतसूयमाइओ, माणिज्जमाणदाइओ, .. कीरन्तदेवपूयणो, मुच्चंतगुत्तिबंधणो, पूइज्जमाणसंघओ, दिज्जंतखंडसहघओ, तुप्पंतसाहुपत्तओ, भुजंतचारुभत्तओ, आविंतअक्खवत्तओ, दिजतपूयपत्तओ, त्ति इय विहवविमहिं, जणसम्मदि, वद्धावणउं करेवि ऍहु। देवय पूएविणु, गुरुह नमेविणु, नामुच्चारणु कुणइ लहु ॥ ६ [७] जिणभद्द-वीरभद्दाइयाई, नामाइँ कुमारहँ ठावियाई, तो पंचधाइपरिपालिया 3, हुय अट्ठवरिस सुहलालिया उ, संवद्धमाण कमसो कुमार, संजाय कलागमपार सार, बत्तीस वि धम्मकलावियल, संपुन्नसुजोव्वणं-गुणगणड्ड, बत्तीस वि दारियवइरिवार; सोहग्गोहामियसुरकुमार, बत्तीस वि जिणमुणिविहियपूय, नियरूवविणिज्जियमयणरूव(य), 1- 10 D होत। 20D मह । 30D:ण देवि सो तीऍ। 4 0D °तूररुंदओ। 50 DF सत्यम। 60D खंरसंघओ। 7.0D वैरि ।

सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् वत्तीस वि समवय सेणियस्स, उस्सप्पिणिभाविजिणेसरस्स, बत्तीस वि अइपिय नरवरस्स, दरियारिकरिंदमयाहिवस्स, वत्तीस वि माणुम्माणजुत्त, वरलक्खणवंजणसंपउत्त, वत्तीस वि बंधवकुमुयचंद, आणंदियकामिणिलोयवंद, बत्तीस वि सरलसहावसत्य, जीवाइवियाणियनवपयस्थ, बत्तीस वि ते कुलवालियाओ, परिणाविय गुणगणमालियाओ, अह ताहँ ललंतहँ, सुहु माणंतहँ', जाइ कालु निरुवद्दवहं । नियहिँ वसंतहँ, निरु निचंतहँ, जह व सग्गि दोगुंदुयहं ॥ ७ [८] एत्तो य अत्यि नयरी विसाल, वेसाली नाम सुसालसाल, तं पालइ चेडउ नरवरिंदु, निकंदुक्कंदियवैरिविंदु, तसु अस्थि दोन्नि वर नंदणाओ, अभिहाणेण जेठा चेल्लणाओ, उत्तुंगपीणसुपओहराओ, नियख्वोहामियअच्छराओ, जीवाइपयत्यवियक्खणाओ, जिणसासणरत्त सुदंसणाओ, पंडित्तगव्वभरउद्धराओ, सिंगारफारतणुबंधुराओ, अह अन्नदियहि सुपसंतियाहं, अंतेउरमज्झि रमतियाहं, कुंडिय-तिडंड-भिसियाविहत्य, नियसासणनायसमत्थसत्थ, पव्वाई एक सुजिन्नकाय, तहिँ कन्नतेउरि संपयाय, सा कहइ ताहँ नियसोयधम्मु, जो वालह भावइ सुटु रम्मु, तं सुणवि जिणागमभावियाए, सा वुत्त जेटुवरसावियाए, 'जह वत्थु किं पि रुहिरेण लित्तु, हलें ! रुहिरेणेव य धोवियंतु, नवि सुज्झइ तह तुह धम्मि मुद्धि !, पावेण विणिम्मिउ अइअसुद्धि, तं कम्मु विसुज्झइ पावि केव, सोयाइविणिम्मविएण चेव १, एमाइवयणवहुवित्थरेण, सा विहिय निरुत्तर तक्खणेण, तो कयमुहबहुवग्घाडियाहिं, पहसन्तिहिं जेडह चेडियाहिं, कंठम्मि वित्तु रायंगणाओ, सा धाडिय बलिय वरंगणाओ, पैट्वाइय बहुविहकूडवंत, तो चिंतइ कोविं धगधगेंत, 'पंडित्तणगन्विय एह पावं, ससवक्कइ पाडमि दुट्ठभाव, तो जेहरूवु फलहइ लिहेवि, गय सेणियरायह पासि लेवि, दक्खालइ कयउचिओवयार, तं रायह नियकज्जम्मि सार, निव्वन्निवि तं अणुरायजुत्तु, पव्वाइं भणइ वियारंपत्तु, 'किं अत्यि विविहरयणायरम्मि, एयारिसु ख्वु रसायलम्मि ?', . 1B प्यविंद। 20 D सुह। 30 °हं गलइ का। 4 A B °वणुगचियाओ। ..5 AB निप्रसासणवाय। 6AY सांपराय । : 74 वुत्ति । 8 C D पावि नेव। 9 कृतमुखबहु हास्यालापामिः। 1000 चलिरवर। 11 0 D पचाई व । .

. सुलसांख्यानकम् सा भणइ 'न सकइ कु वि लिहेवि, तहिँ रुवहु ए(प)हु ! आयरसु को वि, ऍह चेडयरायह कनधूय, मइ अक्खिय निव ! तुझाणुरूव', इय जंपवि हरिसभरंतगत्त, पब्वाई नियठाणम्मि पत्त, राउ वि तसु रूविं, सल्लसरूविं, मुच्छिउ निच्चल हुयउ किह । निष्फंदसलोयणु, निचलचेयणु, परमझाणि वरजोइ जिह ॥ ८ ॥ [९] एत्थंतरि अभयकुमारु पत्तु, निय जणयहँ जो निच्चं पि भत्तु, पणमेवि अजाणिउ जं निविटु, ता जाणिउ जणयह चित्तु नहु, पय सीसि विघट्टिवि मइविसाल, तो पुच्छइ जाणियदेसकाल, 'चिंतावरु दीसह काइँ अज्जु ?, साहेह जेणं साहेमि कज्जु', पञ्चागयचेयणु तो नरेसु, अभयह तं साहइ निरवसेसु, अभएण वृत्तु 'मी करहि खेउ, पेसिज्जउ दूउ अकालखेउ, वरणत्थु तीऍ वरकन्नयाए, चेडयसमीवि सामन्नयाए', तो पेसिउ दूउ नरेसरेण, संपत्तु तेत्थु सो चडयरेण, पडिहारनिवेइउ संपविलु, अत्थाणि नमेविणु पुणु वइगु, विहिओवयारु निवचेडएण, विन्नवइ दूउ कमवाडएण, 'जा देव ! तुम्ह कऽवि अस्थि बाल, नीसेसकलागमगुणविसाल, वरणत्थ तीऍ निवसेणिएण, हउं पेसिउ वरभडसेणिएण', तं निसुणवि कोवफुरतकाउ, पडिभणइ वयणु सो मणुयराउ, रे हेहयकुलसंभूय धूय, वाहियकुलम्मि नवि देमि दूय!', तं सव्वु दूउ निवसेणियस्स, आवेवि कहइ अभयऽन्नियस्स, तं निसुणवि सामलवयणु जाउ, निवु राहुगहिउ नं रिक्खराउ, तो भणइ अभउ मंती 'थै(म) सोउ, चित्तम्मि करह साहेमि एउ', तं सुणवि पहिट्ठउ पुण वि जाउ, सेणिउ रोमंचियसबकाउ, अभओ वि विणिग्गउ, गेहि समागउ, लिहइ रूवु सेणियनिवह । फलहइ सुविभत्तउं, अइसयपत्तउं, वाहियकुलवंसुव्भवह ॥ ९ [१०] गुलियाऍ करवि सर-वन्नभेउ, साभाविउ छायवि रूवु तेउ, फलहयसमग्गु वाणियगवेसि, गउ चेडउ राणउ जेत्थु देसि, पविसरवि नयरि वेसालियाए, वीहीय निविट्ठ महालियाए, रायउलदुवाराऽऽसन्नियाए, बहुगंधदैव्वपडिपुन्नियाए, 1.A B भारिसुकोनि ।: 2 श्रेष्ठयोगी। 3 A B दीसहु । 4 C D अज। 150 D कन्ज । 6AB मं। 7.0D पत्थुः। 8 0 हुं। 9. A B वरभडभोइएण । 1000 कोवि फु। 11 E य(प)मोउ। 1200 -13A Bोप-वस्थपरि। भू..शुरु ..

५४ सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् तो जेवकुमारिहि दासि तेत्थु, आविंति सुगंधह गिण्हणत्यु, तो' अभट विसेसिं देइ ताहं, पूएड फलहु पेच्छंतियाहं, कोड्डेण निएविणु पुरिसरूवु, पुच्छंति ताउ तो तस्सरूवु, जह सेट्टि ! काइँ पूएहि एउ ?,' सो पभणइ 'सेणियराट देड, महु एहु मयच्छि! हु सामिसाल, भत्तिएँ आराहमि तं तिकाल', तो ताउ पुरउ कनहिँ कहिंति, जह 'चोजु दिगु किर नत्थि भंति, अम्हेहि अज्ज वाणियगपासि' 'किं तं ?' पडिपुच्छर जेट्ट दासि, अक्खंति तीऍ नीसेसु ताउ, आणवइ सा वि नियचेडियार, 'उप्पन्नु कोड हलि ! महु महंतु, तो आणहु कहवि तयं तुरंतु', सामिणिकएण मग्गंतियाहं, अभओ वि न अप्पइ चेडियाहं, जंपइ 'अवन्न मह सामियन्स, किर तुम्हि करेसह तहिं गयस्स, तो ताहिं सवह बहुविह करेवि, पचाइड अप्पड़ संवरेवि, दक्खिति ताओं नियसामिणीए, वररायहंसगयगामिणीए, अवलोयइ रूवु कुमारि जाम्ब, किय इत्ति परव्वस मयणि ताम्ब, बोल्लइ 'हले ! पभणह सेट्टि एउ, जइ होइ कंतु महु तुझ देउ, तो जीविउ अत्यि न एत्थु भंति, फुट्टेइ हियउं अन्नह तड त्ति, तं अभयह अक्खिउ ताहिं सव्वु, अभएण वि पभणिउ करवि गब्बु, 'जइ निच्छउ एहु कुमारियाए, तो करमि कन्जु अवियारियाए, पर किंतु सुरंगमुहम्मि तीए, अमुगत्य अमुगऍन्निमतिहीए, ठाएवउं जेण नरिंदु तेत्थु, हडं आणिसु गुणवियसव्वसत्थु', संकेड करेविणु, मणि विहसेविणु, जाणाविडं तं सेणियहु । सिरिअभयकुमारिं, मंतिहिँ सारिं, आवेहु सुरंगहिँ सिग्धु पहु ! ॥ १० [११] तो आगउ सेणिउ पुहइराउ, सविसेसाहरियसमत्थकाउ, आरुहिय पहाणमहारहम्मि, सज्जीकयबहुविविहाऽऽउहम्मि, बत्तीसहिँ सुलसहिं नंदणेहिं, संजुत्तु जुत्तवरसंदणेहिं, नियमित्तकजि निरु वच्छलेहिं, अवमन्नियवहारच्छलेहिं, तेत्तीसहिँ रहेंहिँ सुरंगदारि, पविसरवि पत्त जहिं ठिय कुमारि, संकेयठाणि तो नरवरेण, संभासिय वरहंसस्सरेण, 'हलं तुझ कज्जि आइउ मयच्छि!, जइ इच्छहि तो रहि चडहि दच्छि !, एत्तो य तीऍ निवनंदणाए, आपुच्छिय चेल्लण गममणाए, तो चेल्लण भणइ 'अहं पि भगिणि!, आवेसुःतए सह हंसगमणि', तो तीऍ जुत्त रोमंचियंग, आरुहइ जाम्ब रहि रूवचंग, 10D तां 70D भावेह। 20 D पच्छोइर।. 3 0 D जाव. 40 D ताव । -500 मह । 6.0D पुण्यत्तिहीए। 8A B संजुत्त जुत्तवर' । 9 0 D भवराहच्छलेहिं । 100 D जाव ।

सुलसाख्यानकम् ता भणइ जेटः मह रयणपुन्न, वीसरियः करंडी बहुसुक्न्न, आणेमि जाव सा पहु ! महऽत्थ, खणु एक विमालह ताव एत्थ', गय जाव जेट इत्तिउ भणेवि, ता वुत्तु नराहिवु कम नमेवि, सुलसासुएहिँ 'अरिगेहि देव !, चिरु काल विलंबु न जुत्तु एव', तं निसुणवि सेणिउ वलिउ झत्ति, चेल्लण गिण्हेविणु रूववंति, अह जेड पत्त एत्थंतरम्मि, दुयवियड सुरंगहि वरमुहम्मि, तं सुन्नु निएविणु विणु विमदि, धौहाविउ तीऍ महंतसद्दि, 'हा मुट्ठ मुट्ठ दे धाह धाह, मह भगिणि हरिजइ ऍह अणाह', तं निसुणवि कोवफुरंतउद्द, करघायवियारियभूमिवट्ट, सन्नद्धउ चेडयराउ जाव, वीरंग भडु विन्नवइ ताव, 'पहु ! खेउ करहिं किं एंत्य कजि ?, आएसु देहि लहु मइ विसज्जि', वीसजिउ तो निवचेडएण, सो दिन्ननिययकरवीडएण, लहु मज्झि सुरंगहि जाम्ब जाइ, ता पेच्छइ रह ते रविहि नाइ, कमसंठिय नागह पुत्त तेसु, असुर व्य नियच्छइ नं सुरेसु, अह एक्कु वाणु मेल्लेवि तेण, ते मारिय भड वीरंगएण, संकिन्नसुरंगमुहम्मि जाव, बत्तीस वि रह अवणेइ ताव, गउ सेणिउ लंघवि दूरदेसु, इयरो वि वलिबि गउ जहिँ नरेसु, साहेइ असेस वि तस्स वत्त, पणमंतसीसु जा जेंव वित्त, धूयावहारि दूमिउ नरेसु, सेणियभडमारणि हूँ सतोसु, जेट वि मणि चिंतइ तं सुणेवि, निम्विन्नकाम भवगुण मुणेवि, 'धिसि घिसि घिरत्थु भोगाहँ जेत्थु, वंचइ नियमगिणि वि इय निरत्थु, धिसि घिसि मलमुत्तसमुद्भवाहं, कामाहँ विहियबहुपरिभवाहं, धिसि धिसि खणमेत्तसुहावहाहं, कामाहँ नरयपुरसुप्पहाहं, धिसि घिसि पजतदुहाऽऽकराहं, कामाहँ अयक्कविणस्सराहं, धिसि घिसि गुणसालमहानलाहं, कामाहँ विणासियतणुबलाहं, एयाण उवरि जो रइ करेइ, सो दुक्खहँ अप्पउं धुरि धरेइ, तो परिहरामि' चितेवि एउ, गय जणयह पासि करेवि वेउ, . अक्खइ नीसेवि तासु कज्जु, मई ताय ! विसज्जि झडत्ति अन्ज, तो तेण विसज्जिय, हुय सा अज्जिय, वंभचेर-तव-नियमधर । गुणरयणिहि मंडिय, आगमि चड्डिय, चंदणऽज्जपासम्मि वर ॥ ११ [१२] एत्तो य मग्गिं सेणिउ तुरंतु, वच्चइ जेट्ट त्ति समुल्लवंतु, : सा पभणइ 'न वि हउं जेट्ट सामि !, तहु भगिणि लहुय चेल्लण भवामि !, 10 D वुत्त नराहिव। 20 D चिरंका। 30 D धाहाविभ। करपीड', 'E करवाड | 7 हस्वतोपः, भूतः सतोपो वा । 1100 मवर : 12 CD तहि । 40 D एत्थु। 50D मय। 6A B 80D ता। 90 D कन्न। 100D अज्ज।

, सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् तो जंपइ सेणिउ 'सव्बजेट्ट, तुहु पिययम ! महु गुणगणवरिट्ठ, निवु चेल्लणलाहिं हि हिट्ठचित्तु, वरमित्तविणासि सोयतत्तु, चेल्लण वि भगिणिवेचणविसन्न, सेणियवरलाहिं अइपसन्न, संपत्तु नरिंदु कमेण गेहिं, तहिँ चेल्लण मेल्लवि बैंडभडेहिं, परिवारिउ नागह गेहि पत्तु, सुयमरणु कहइ अंसुय मुयंतु, तं सुणवि नागु सहुं परियणेण, अकंदइ दुक्खिर इय मणेण, 'हा पुत्त ! पुत्त ! कहिँ तुम्हि पत्त, जमगेहि अयंडे वि जीय चत्त, हा दारुणदुक्खमहन्ननम्मि, हउँ काइँ खित्तु विहि ! दुत्तरम्मि, हा हा निरु निग्विण ! अइअणज!, एउ काइँ विहिउ पइँ विहि ! अलज !, जं एकु कालु मह नंदणाहं, हिउ जीविउ अरिवलमद्दणाहं, मई जाणिउ किर विद्धत्तणम्मि, पालेसहि सुय हरिसिउ मणम्मि, तं सव्वु निरत्थडे मज्झ जाउ', इय विलवइ सो भूलुलियकाउ, निवडिय सुलसा वि य धरणिवट्टि, गयबंधण जह किर इंदलट्ठि, आसासिय परियणि रुयइ दीणु, 'सइँ कियउं एउ मइँ मइविहीणु, जइ भग्ग! अलक्खण हउं अपुन्न, समयं गुलियाउ न खंतऽवुण्ण, तो मज्झ एउ नवि दुक्खु हुंतु, समगं सुयमरणसमुभवंतु, हा पुत्त ! पुत्त! कसु निययवयणु, तुम्हाहँ मरणि दंसेमु दीणु, हा एकु काल हउँ किय अणाह, कसु पुरउ पुत्त ! मेल्लेमि धाह ?', इय ताहँ रुअंतहँ, दुहसंतत्तहँ, भणइ अभउ एरिसु क्यणु । 'जाणिय संसारहँ, अइसुवियारहँ, नवि जुज्जइ सोगह करणु ॥ १२ [१३] जेण भो एस संसारवित्थारओ, सक्ककोदंडविजुच्छडासारओ, संज्झमेहावलीरायरेहासमो, मत्तमायंगकन्नंतलीलोवमो, उन्हकालम्मि मायण्हियासच्छहो, वायवेउद्धयाऽऽलोलतूलप्पहो, सायरुटुंतकल्लोलमालाचलो, कामिणीलोयणक्खेववच्चंचलो, एरिसे एत्य अच्चंतनीसारए, केम्व तुम्हाण सोगो मणं दारए !, जेण तुम्हेहिँ सव्वन्नुणो भासियं, जाणिऊणं सरीरेण संफासियं, किंच मच्चू न देवेहिँ रक्खिज्जए, पोरसेणं बलेणं न पेलेजए, मंत-तंतोसहेहिं न वारिजए, भूरिदव्वव्वएणं न धारिजए, तो वियाणित्तु संसाररूवं इमं, सोयमुज्झेत्तु कुब्वेह धम्मुज्जम, जेण नो अन्न जम्मे वि एयारिसं, होइ तुम्हाण दुक्खं महाककस', इय अभयह जंपिउ सुणवि बुहप्पिउ, किंचिसोयपरिवज्जियई । कयलोइयकिच्चइं, विहियजिणऽच्चई, जायइ धम्मसमुज्जयइं ॥ १३ 10 D °लाभि हि। 2 0 D बहुभडेहिं । 3A B.तुम्हाहिं।... 40 D तुब्भेहि ।

- + सुलसाख्यानकम् [१४] सेणिय-अभया वि य सह नरेहि, उहित्तु पत्त नियनियघरेहिं, नियधम्मकम्मपरिसंपउत्त; कालेण जाय गयसोगगत्त, अह एत्तो चंपापुरवरीए, तियसिंदनयरिगुणगणधरीए, गामा-ऽऽगर-नगरेंहि विहरमाणु, असुरिंदसुरिंदिहि विहियमाणु, मारारिवीरनिद्दलियमाणु, उप्पाडियकेवलदिव्वनाणु, मिच्छत्ततिमिरहरणेक्कभाणु, संपत्तु जिणेसरु बद्धमाणु, तियसा-ऽसुरकयओसरणि धम्मु, परिसाएँ मज्झि सो कहइ रम्मु, जह भवसमुद्दि किर मणुयजम्मु, कह कहवि हु लभइ खवियकम्मु, तत्थ वि य जिणिंदह तणउ धम्मु, कों वि लहइ सउन्नउ ,परमरम्मु,. ता धम्मकजि उज्जमु करेह, अइदरियपमायरिवू दलेह,. पंचविहमहव्ययभरु धरेह, अदुक्कर बहुविहु तेउ करेह, जि पावह गयदुहु मोक्खमग्गु, अहवा वि सुरंगणरम्मु सग्गु, एत्यंतरि मिसिय-तिदंडहत्थु, छत्त(?न्न)यछन्नालयजुत्तु सत्थु, अम्मड नामेण गुणोहजुत्तु, परिवायगु सावयधम्मवंतु, संपत्तु जिणिंदह वंदणत्थु, काऊण पयाहिण गुणमहत्थु, सक्कत्यउ भणवि पणामचंगु, संथुणइ एम्ब रोमंचियंगु, जय अमरनयचरण ! मयधरणकरचरण !, गयमरण ! गयकलह ! हयमयणगयकलह !, जय कम्मरयसमण !, कयअणहगणसमण!, जय भव्वजणसरण ! तव-चरणधरसरण, जय नट्ठकलकलय! भवतत्तजणमलय !, जग(य) भवणवलंहरण ! परसमयबलहरण !, जय डमररयजलय ! नरभमरवरजलय!, घणरसयदलनयण !, अपवग्गगमनयण!, जय सयलजगपणय ! दयपरमवरपणय!, समकट्ठ-धणरयण ! वरसवण-कररयण !, जय सजलघणपसर ! खयकवंडभडपसर!, वयभरयमहधवल! जसपसरभरधवल!, जय करणहयदमण ! मयमत्तगयगमण!, छलसप्पकप्परण!, भवरयणवयतरण !, इय अखलियसासण!, भवभयनासण!, वीरनाह ! पहु ! विगयमल ! । दीणहँ दय किज्जउ, मह सिवु दिज्जउ, देवचंदनयपयकमल ! ॥ १४... ॥ एकखरस्तुतिः ॥ [१५] ... इय थुणवि निसन्नउ जिणहँ पासि, आयन्नइ धम्मु गुणोहरासि, : पत्याविण चल्लिउ जिणु नमेवि, रायगिहगमणि जा मणु धरेवि, ता पणिउ सो वि जगीसरेण, महुमासमत्तकोइलसरेण, 'पुच्छेज्ज पउत्ति सुकोवियाए, मैंहु वयणिण सुलसांसावियाए', 'इच्छंति भणेवि नहंगणेण, रायगिहि पत्तु सो तक्खणेण, चिंतेइ 'पेच्छ कह. वीयराउ, सुर-नरमज्झम्मि वि पक्खवाउ,. सुलसाएँ करइ केण वि गुणेण?, तं सव्वु परिक्खमि' इय मणेण, 3 A BPणवणसरण । 40.D मह । - . :10D.तव 20 D ५४ सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् गउ तीऍ गेहि रूवंतरेण, परिमग्गई भोयणु आयरेण, धम्मत्थु न सा जा कह वि देइ, ता पुरह वारि सो नीसरेइ, अह पुव्वपओलिदुवारदेसि, विउरुव्ववि सो ठिउ वंभवेसि, चउराणणु पउमासणनिविदु, धयरट्ठगमणु चउवाहल?, वंभक्खसुत्त-जड-मउडजुत्तु, सावित्तिपत्तिपरिसंपउत्तु, जा कहइ धम्मु ता पुरजणोड, आवज्जिउ किर बंभाणु एहु, सुलस वि हकारिय सहियणेण, डंभो त्ति न गय निच्चलमणेण, तो वीयदिवसि दाहिणदिसाए, गरुडासणु सहुँ लच्छीवराए, गय-संख-चक-सारंगपाणि, लच्छीहरु हुबहु कवडखाणि, तेणावि न रंजिअ सुलस जाम्ब, हू तइयदिवसि पच्छिमहि ताम्ब, ससिसेहरु भूइविभूसियंगु, वसहासणु गोरिकयद्धसंगु, डमरुय-खटंग-तिसूलहत्थु, गणपरिवुड अक्खइ धम्मसत्थु, जा तेत्थु वि नागय गुणविसाल, ता उत्तरदिसिहं करेड़ साल, रयणाइविनिम्मिय तिन्नि सार, कविसीसय-तोरण-बार फार, मझम्मि ताण सीहासणम्मि, कंकेल्लितलम्मि समुज्जलम्मि, तहिँ उवरि निविट्ठङ चउसरीरु, जिणु कम्मसत्तुनिट्ठवणवीरु, परिनिम्मियअट्ठसुपाडिहेरु, दंसियउवसन्ततिरिक्खवेरु, जा अक्खइ धम्मु चउप्पयारु, जइ-सावयभेइं अइसुतारु, तं सुणवि विणिग्गउ पुरह लोउ, रोमंचिउ भत्तिऍ हाउ घोउ, सुलसा वि भणाविय अम्मडेण, 'निद्दलहि पाउ जिणवंदणेण, तो सुलस वुत्तु 'न वि ऍह निर्णिदु, सिरिवीरु पणयतियसिंदविंदु, चउवीसमु जो तित्थंकराहं, कम्मट्ठसत्तुबलखयकराहं', तो पभणिय तेण 'अईवमुद्धि !, पंणुवीसमु जिण ऍहु होइ सुद्धि !', सा भणइ 'न होइ कया वि एउ, पणुवीसमु जं किर होइ देउ, कावडिउ को वि जणवंचणत्थु, इय अक्खइ जिणवरधम्मसत्थु', 'तिं पभणिय 'म करि एत्थु भेउ, सासणह पहावण एहु होउ', सा भणइ 'पभावण न वि य एह, अलिएणोहावण इह अछेह', इय जाम्ब न सक्किय, चालिवि सत्तिय, सुलस अमडु चिंतेइ तउ । सिरिजिणमुणिभत्तहिँ, दढसम्मत्तहिँ, जुत्तु पसंसणु जिणण कउ ॥ १५ [१६]. संवरवि असेसु वि सुलसगेहिं, गउ अम्मडु हरिसिउ निययदेहि, पविसरइ निसीहिय जा करेवि, ता सुलस समुट्ठिय इय भणेवि, 'अहुँ सागउ सागउ तुह गुणड्ड!, महधम्मवंधु ! जिणधम्मसड !, पक्खालइ तो सा तस्स पाय, अइवच्छल जहः किर निययमाय, 10 D°पतोलि। 2 A B सुत्त-चउमुहँहि जुत्तु । 3 A Bहकारिउः। 4 0 D जाव। 50 D ताव । 6.00 ताबुत्तरः। 7 C D °णधील । 8 A B पणवीसमु पहु साहावसुद्धि। . 9 0 D तं । . 10 A B अह । .

વર્ષ .. सुलसाख्यानकम् दक्खालइ तो गिहचेइयाई, 'वंदेइ सो वि विहिपुत्रयाई, उवविसइ दिन्नपवरासणम्मि, अइहरसिं निम्भर नियमणम्मि, सो जंपइ 'साविऍ! चेइयाइं, वंदाविय सासय-ऽसासयाई', तो लायवि सिरु कर भूमिवढि, सा वंदइ मणि कयगरुयतुट्टि, सो पुण वि पयंपइ विहसियंगु, जिणसासणि निञ्चल अंतरंगु, 'तुहुं धन्न सपुन्न कयत्य एक, तुहु जम्मु सहलु तुह पणयसक, जिं मणुय-तिरिक्ख-सुरा-ऽसुराण, मज्झट्ठिउ तेयसुभासुराण, तुह पुच्छइ वत्त जिणिंदु वीरू, मारारिवीरदलणेक्कवीरु', तं सुणवि सुलस पुलइयसरीर, संथुणइ 'जिणेसरु जयहि वीर!, मिच्छत्तमेहनासणसमीर !, जयं मोहमल्लबलमलणधीर !, जय पणयसुरा-ऽसुरइंद-चंद !, चलणंगुलिचालियगिरिवरिंद !, जय केवलकलियभवस्सरूव !, जय वीर ! तिलोयऽभहियरूव !', इय थुणवि सुलस भूलुलियसीस!, पुणु पुणु जिणु वंदइ गयकिलेस, तो पुण वि पयंपिय सुलस तेण, सविसेसपरिक्खवियक्खणेण, जह 'किर वंभाई पुरवरस्स, दारेसु धम्मु अक्खहि जणस्स, कोडेण वि सुंदरि ! ताण पासि, किं कारणु जं किर नवि गया सि ?', सा भणइ 'सुहय ! किर कांइ इम्व, उल्लवहि अईवअयाणु जेम्ब , जिणु वीरू नमेविणु कह व तेसु, मणु मज्झु घुलइ अघडंतएसु, जओ भणियं- - जो एरावयगंडयलंगलियमयरंदपरिमलग्घविओ । सो विहसियं पि न रमइ पिचुमदं महुयरजुवाणो ॥१ भरुयच्छकच्छवच्छुच्छलंतमयरंदगुंडियंगस्स । भमरस्स करीरवणे मणयं पि मणं न वीसमइ ॥ २ जो माणसम्मि वसिओ वियसियसयवत्तमासलाऽऽमोए । सो किं फुल्लपलासे सविलासं छप्पओ छिवइ ? ॥ ३ जो कयसीयलतीरे नीरे रेवाएँ मज्जइ जहिच्छं । सो किं इयरे वियरे गयराओ देइ दिदि पि? ॥ ४ जो नासियधवगंग (१) गंगं धवलुज्जलं जलं लिहइ । गयसोहं सो हंसो किं सेसनईपयं पियइ ? ॥ ५ जो पोढपुरंधिरए रओ पकामं पकांमकामम्मि । सो किं मोहियमारो वारयकामे मणं कुणइ ? ॥ ६ जो गंतुज्जेन्तनए नए नओ होइ वसइ वरवच्छे । सो नीलगलो विगलो किं विगयतरं मरुं सरइ ? ॥७ जो घणलयसामलए मलए मयरंदवासिए वसिओ। सारंगो सारंगो सो किं अवरे धरे रमइ ? ॥ ८ इय वीर! धीर! माणहण! तुझं पयपंकयं नयं जेण । सो हरि-हराण किं सुहसमूहमहणे कमे नमइ ? ॥ ९ इय जो जिणिदनिरुपमवयंणामयपाणपियणदुल्ललिओ। सो सेसकुनयमयकंजिएसु न य नेव्वुई कुणइ ॥ १० इय वीरजिणेसर, दुहतमणेसर, जेहिं पणउ पयकमल तुह । ते हरि-हरमाइसु, कामिय-माइसु, सुवियक्खण! पणमंतु कह ? ॥ १६ [१७] अह सुलस पसंसवि महुरवाणि, आपुच्छवि अम्मड गयउ ठाणि, इय सुलस सुनिच्चल दसणम्मि, कमसो य पत्त पच्छिमवयम्मि, 1B वंदेहि । 2.0D हरसिई नि । 3 0.D कोड्डेण । 4 C D सो किं मो हयमोरे खोरे कामे । 5 F दुह। ! " ?

५६ सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् जाणेविणु पच्छिमसमउ झत्ति, संलेहण करइ अमोहसत्ति, जिणु चित्ति धरन्ती बद्धमाणु, आखंडलमंडलविहियमाणु, पंचहँ परमेट्ठिहिँ थुइ सरन्त, नीसेससत्तखामण करंत, कयअणसण छड्डिवि पूइ देहु, हुअ तियसु सुरालइ सा अमोहु, तत्तो चवित्तु आगामिणीए, तित्थयरु भविस्सुस्सप्पिणीए, पनरसमउ नामि निम्ममत्तु, अप्परिमियनाण-चरित्तसत्तु, होयवि पाडिवोहियभव्वसत्थु, सिझिस्सइ तो जगमत्ययत्थु, एह संधि पुरिसत्थपसत्थिय, देवचंदसूरीहि समस्थिय, इय बहुगुणभूसिउ, जिणसुपसंसिउ सुलसचरिउ धम्मत्थियहं । निसुणंत-पढंतहं, भत्तिपसत्तहं, देउ मोक्खु मोक्खत्यियह ॥ १७ सुलसाऽऽख्यानकं समत्तं । ७. 'गुणा पसत्थ'त्ति गुणाः 'प्रशस्ताः' मङ्गलालयाः । 'सम्मत्तं' ति सम्यक्त्वं सम्यग्दर्शनम् । 'एए'त्ति एते पूर्वोक्ताः कुशलतादयः । 'हुः' एवकारार्थस्तेन चायमर्थः-एत एव सम्यक्त्वं भूपयन्ति नान्ये, एतेषामेव सम्यक्त्वभूषणत्वेन प्रतिपादितत्वात् । 'विभूमयंति'त्ति विभूषयन्ति विशेषेण भूषयन्ति अलङ्कुर्वन्ति । भण्यते च- सुर-णर-तिरिया जह झूसणेण रूवस्सिणो विरेहति । तह सुंदरं पि दंसणमिमेहिँ भूसेजइ गुणेहिं ॥ ३९ जह वा सालंकारं कव्वं विउसार(ण) मज्झयारस्मि । सोहइ सम्मत्तं पि हु तहलंकारेहिँ एएहि ॥ ४० इति वृत्तार्थः ॥ ८ ॥ उक्तानि भूपणानि । तद्व्याख्यानाच व्याख्यातं मूलद्वारवृत्ते भूषणद्वारम् । तदनन्तरं च द्वितीयं दृषणद्वारम् । तत्स्वरूपकथनाय च वृत्तमाह- संका य कंखा य तहा 'विगिंछा, कुतित्थियाणं पयडा पसंसा । अभिक्खणं संथवणं च तेसिं, दूसंति सम्मत्तमिमे हु दोसा ॥ ९॥ 'संका यत्ति शङ्का च, शङ्कनं-शङ्का 'किमेतदस्ति नाऽस्ति वा ?' इति सन्देहरूपा । चकारो देश-सर्व- शङ्कामेदंसूचकः । तत्र देशशङ्का 'किमासन् साधूनां ऋद्धयो न वा ?' इत्यादिस्वभावा । सर्वशङ्का तु 'किं सर्वमे- वैतजिनदर्शनं सत्यमुत धूर्तरचनाकल्पितम् ?' इत्येवमादिलक्षणा । उभयखभावापीयं विघीयमाना सम्यक्त्वं दूषयतीति तदूषणं भण्यते । इयं चेहलोकविषयापि क्रियमाणा महतेऽनर्थाय जायत इति । अत्र कथानकमा- स्यायते- [८. श्रीधरकथानकम् ] अस्थि इहेब जंबुद्दीवे' दीवे भारहे वासे उत्तरावहे गिरिउरं नाम णगरं । तत्थ य महंतसामंतसामी अजियसेणो णाम राया। तस्स य रूविणी णाम देवी । इओ य अत्यि तत्थ सिरिधरो णाम खण्णवाइओ। सो लोगप्पवायाओ खणइ निहाणगाई, न य सामग्गीविगलतणओ एगं पि संपावए । एवं च गच्छए कालो 10 D भूसणेहिं स्वस्सिणो विसोहंति । . 2 सप्तमवृत्ते। 30 D °वृत्तेन भू। 40D विगिच्छा। 50p दूसिति । 60 D "दसंसूचकः । 80 D णाम महादेवी। 9 0p °त्तणाओ। 70 D°वे भार। 100D वचए।

श्रीधरकथानकम ५७ अह अन्नया कयाई भमडंतो सिरिउरं गओ तित्थं । तत्थेगम्मि पएसे पेच्छइ वरपुत्थियारयणं ॥१ पंडि-पट्टउलयवेढणयवेढियं पट्टसुत्तनिक्खिवणं । वरपंचवण्णपुष्फोगारकयविविहअञ्चणयं ॥ २ कप्पूरा-ऽयरु-मयणाहिधूवगंधोद्धयाभिरामेल्लं । गोरोयण-रत्तंदण-कुंकुम-सिरिखंडकयपुंडं ॥ ३ सुसुगंधसालिअक्खयबलिकम्मं वासवासियं रम्मं । गहिऊण जाव पयडइ हरिसवसोल्लसियरोमंचो ॥ ४ ता पेच्छइ मणिचित्तियविहुमणिम्मवियपट्टयसणाहं । रयणमयपुप्फयंतं चामीयरदोरियानद्धं ॥ ५ तओ य 'अवस्सं एत्थ किंचि अञ्चब्भुयभूयं भविस्सइ'त्ति चिंतंतो छोडिऊण वाइउं पयत्तो जाव अणेगसाइसयमंत-तंत-कुहेडग-कोउगाणं मझगयं पेच्छइ समंडलं सविहाणं समंतं सरक्खं खन्नवाइकप्पं । तं च दण उल्लसिओ चित्तेण । 'अहो! पत्तं जं मए पावियव्वं' ति चिंतिऊण तब्भणिओवाएण णिरूविउमाढत्तो । निरुवंतेणं परिभावियं एगत्य ठाणे महाणिहाणं । तओ एगम्मि दिणे कयं तम्मि पएसे महाबलिविहाणं, वत्तियं मंडलं, ठविया चउदिसि पि तमालदलसामलकरालकरवालवावडकरा दिसावालयपुरिसा, वावराविया य के वि खणिउं, सयं चाऽऽद्वत्तो मंतं जपिउं । जाव खणमिकं खणंति. ताव चिंतिउमाढत्तो साहगो जहा 'कओ बलिविहाणाइसु महंतो अत्यव्वओ, न य अज्ज वि पयडीहोइ णिहाणं, ता न नज्जइ किमेत्थ किंचि भवेस्सइ किं वा न व? 'त्ति । तओ एवं संकाए चंचलचित्तं साहगं णाऊण णिहाणदेवयाए विउरुब्धिया बिहीसिया-किलकिलाइउं पयत्ता वेयाला, फेकारंति डाइणीओ, रडंति सिवाओ, नचंति रक्खसा, निवडंति आंगासाओ सिलासंघाय त्ति। तओ एवंविहं दट्ठण नट्ठा दिसारक्खगपुरिसा । तेसि पिट्ठओ खणंतगपुरिसा वि। साहगो वि चलचित्तो मंतं जपेंतो अच्छइ । चैलचित्तं च साहगं हुंकारेण धरणीयले पाडेऊण पूरिऊण खड्डे गया. देवया । एत्यंतरम्मि पहाया रयणी । आगओ य तत्थ अणेगसिद्धविज्जो सिवभूई णाम सिद्धो । दिट्ठा य तेण मंडलसामग्गी बहुपुरिसपयाणि य । तओ आसन्नीहोऊण जाव णिरूवेइ ताव दिह्रो पासट्ठियपोत्थियारयणो । अक्खसुत्तवावडकरो थरथरेंतसव्वंगो उग्गिरंतफेणमुहो भूमीए लुढमाणो सिरिधरो । नायं च तेण जहा-एस कोइ विजासाहगो असिद्धविज्जो छडिओ विनाएँ । 'ता मा मरउ बराउ'त्ति "चिंतिय अणुकंपाए बद्धा से सिहा, आलिहियमणेण मंडलं, बद्धाओ दिसाओ, आहओ सत्तहिं उदयच्छडाहिं । तओ उडिओ सहसा । समासासिओ य सिवभूइणा, बद्धा वि य से. पुणो बद्धा सिहा । पुच्छिओ सो वुत्तंतं । कहिओ य तेणं सवित्थरो पुत्थियालाभप्पभिई । तओ णायं तेण सोहणे ठाणे लद्धा । जओ कयं तत्य पाणोवक्कमणं सिवभूइणा । अणेगविण्णाणायसयसंपन्नो य सो आसि । ता तस्स संबंधिणं एयं पुत्थियारयणं । 'जं. च किंचि एत्थ लिहियं तं सव्वमवितह, ता जाएमि एयं' एवं चिंतिय भणिओ सो 'ता किं एयाए अणेगोवर्देवालयाएं पुत्थिं. याए?, ण याणसे य तुम ऐयाए परिवालणोवाय' । तेण भणियं 'जइ एवं ता गेण्ह तुम एयं, जओ गुरू तुमं पाणप्पओ य, संपयं च जं तुमं आणवेसि तमहं करेमि'। सिवभूइणा वि ‘एवं'ति भणिऊण गहिया पुत्थियाः। दिट्ठो य तेण खण्णवायमंतो, साहणोवाओ य । सव्वं च विहिं संपाडेऊण 'णिस्संसयं एवमेयंति कलियः आढत्तो णिहाणगहणोवाओ । 'दो'त्ति ण सकिओ णिहाणदेवयाए "खोभं काउं। जाव पयडीभूयं "निहाणयं गहियं च । कया अतिहि-देवयाण पूया । विलसियं च जहेच्छाए । पत्तो परं पसिद्धिं ति । [श्रीधरकथा म् । ८.] 10 D °पोत्थिया । 2A B पडि-वट्टोलय-वेट्टणयवे । 3 0 D अच्चणियं, B °अरचणयं । 4 0 D°ओ अव । 5.A.B चन्भूयं । 6 0 0 °वायक। 7 0 D तेण य परि। 8'AB °कार(ए) चलचित्तसा | D A B विरूविया । मो। 110 D त्तो चेव मंत। 120 D लढमाणो। 13 A B °ए । 'मा। 14 A B चिंतियं । 15- A B°दा से पुणो सिहा। 16 0D य वुत्तं । 17 0 D गाइसय 1 18 0 D एयं च चि°। 19 C D एईएं। 200D प्राणप्रदः प्राणार्पको वा। 21 0 D दढचित्तस्स य न सक्ति। 22 0D खोभो। 23 A B निहाणा(ग)। - 100D । -- मू० शु०८ सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् तदेवं शङ्केहलोकविषयाप्यनर्थकारिणी, सम्यक्त्वविषया तूभयलोकयोरप्यनर्थहेतुरिति यत्नतः परिहर्तव्या। गतं शङ्काद्वारम् । साम्प्रतं काङ्क्षाद्वारम् । तत्र 'कंखा यत्ति सूत्रावयवः । 'काला' आकाङ्क्षाऽन्यान्यदर्शन- ग्रहणरूपा, ज्ञानावरणादिकर्मोदयादनिश्चितचित्तस्यापरापरदर्शनोक्तानुष्टानकरणरूपेति भावः । चकारो देश- सर्वकाङ्क्षाभेदसूचकः । तत्र देशकाङ्क्षा अन्यतरशाफ्यादिदर्शनाकाङ्क्षारूपा । सर्वकाङ्क्षा तु सर्वदर्शनाकाङ्क्षण- खभावेति भावः । तत्राप्यहिकमेवोदाहरणम्- [९. इन्द्रदत्तकथानकम् ] अत्यि इहेव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे बहुधण-जणसमिद्धं मालवनगरं नाम णगरं । तत्य संयल पयापरिपालणपरो पयावऽकंतपरपक्खो पुहइपालो णाम राया । तस्स णियरूबोहामियमयणमहिला रइसुंदरी णाम अग्गमहिसी । इओ य तम्मि चेव णगरे बहुबुद्धिसंपन्नो दक्खिण्णमहोयही विणीओ व कयण्णुओ उत्तरपञ्चुत्तरदाणणिउणो अस्थि इंददत्तो णाम कुलपुत्तगो । तस्स य अणुरत्ता भत्ता गुणवई णाम भारिया । तओ अन्नया कयाइ परियाणिया तस्स य कुलपुत्तगस्स गुणे राइणा । पेसिओ य कस्सइ राइणो समीवे । समागओ य सविसेसं कजं साहिऊण | तओ 'साहु त्ति करिय पेसेइ राया तं चेव सव्वेसु वि रायउलेसु । सो वि य रायाऽऽएसमवगण्णिउमचयन्तो काले अकाले वि वञ्चइ । तओ अन्नया वरिसाकालसमये पेसिओ उज्जेणि रायकज्जेणं । सा वि तस्स भारिया गेहेगदेसे देवालयं काऊण ठविऊण तत्य जक्खपडिमं वंदण- ण्हवण-बलिपूयाविहाणपुरस्सरं पइदिणमाराहेऊण विण्णवेइ- 'भयवं ! जक्ख ! महायस ! पंथे सेले णईऍ अडवीए । गाम-णगरा-ऽऽगराइसु रक्खेजसु मज्झ भत्तारं ।। १. सव्वत्य वि मह पइणो सन्निझं कुणसु जक्ख ! णिचं पि । पणिवइयवच्छल चिय हवंति तुम्हारिसा जेण ॥२ जक्खो वि तीऍ वहुमाणमत्तिसारं सुणेत्तु विण्णत्तिं । धणियं परितुटुमणो सण्णिहिओ चिट्ठए तस्स ॥ ३ सो वि उजणीओ रंजकजं काऊण जाव घरमागच्छद तावंतरा गिरिणई । तीए य उत्तरणत्यं जाव ओइण्णो ताव उवरिवरिसियसमागयणईपूरेण वोढुमारद्धो । तओ चलंतमणिकुंडलेणं दिपंतमउमणिभासुरेणं हारविरायतवच्छत्यलाभोगेणं जक्क्षणं करसंपुडे काऊण उत्तारिओ त्ति । उत्तारेऊण असणीहूओ जक्खोः। तं च सुविणयमिव मण्णमाणो गओ सणगरं । णिवेइयरायकज्जो य गओ सगेहं । कहियं ,. सव्वं सवित्थरं गुणवईए । तीए य जंपियं 'जक्खो सो, जओ हं तुझ गमणदिणाओ समारम्भ पइदिणं जक्खमाराहेमि' । तेण भणियं 'कत्य सो जक्खो ? । दंसिओ य तीए देवालए । तेण भणियं 'जइ एगस्स वि एत्तिओं पहावों ता सव्वदेवाणं पडिमाओ देवालए काऊण आराहेहि' । तओ रुक्खाईणं हिट्ठाओ आणिऊण ठवियाओ देवालए सव्वदेवयाणं पडिमाओ। आराहिति य पइदिणं । अन्नयाँ य समागओ पुणो वि पाउसो, अंधारियं गयणतलं तमाल- दलसामलेहिं जलदवलएहिं, कयंतजीह ब्व चमक्कियाओ विज्जुलयाओ। एत्यंतरे पुणो "वि पेरिओ सो रायकज्जेण । तओ दिट्ठभएणं भणिया मज्जा जहा 'सव्वदेवाणं विसेसेणं पूया-सकाराइणा समाराहणं करेज्जासि' । "एवं च अप्पाहिऊणं गओ। जाव समागच्छइ ताव तहेव समागओ णईपूरो । तेण य णीओ छजोयणमेत्तं भूमि । तत्थ आउयसेसत्तणेण कहिंचि विलगो तीरे । समागओ य गेहं । भज्जाए उवरि "कोवेणं धमधमंतो [चितेइ] जहा 10 D°संसूचकः। 2 0 D °कालणरूपा । 3 C D बहुजण-धणस। 4 CD °स य निमरू' । 'ओ कयौं। 6 AB य तस्साणुरत्ता। 7 CD °स्स कुल। 80 D वि राया। 90 D रायकलं। 100D उभासु। 11 CDYण उत्तारित्ता य मइंस ! 13 C D देवाणं। 14 A B °या समागमो पाठसो। 15 C D रवि पुणो वि। 16 A B वि भोणठ से पेसिओ राय : 17:00 देवयाणं । 18 AB एयं। 19 0 में गयो। 20.0 D तत्य य भा1 21.0 D कोहण । 17 500 12 A B च सवित्य । ।

पृथ्वीसार-कीर्तिदेवकथानकम् 'ण कया होहिइ तीए पावाए देवयाणं पूया, जेणं ण कयं केणावि मम सणाहत्तणं' । तओ भणिया सा तेण आ पावे ! देवयाणं पूयं ण करेसि?' । तीए भणियं 'मा रूससु, जड् ण पत्तियसि ता णिरूवेहि गंतूणं सैब्वे सविसेसं पूइए' । निरूवियं च जाव 'तहेव' त्ति ताहे कोवाभिभूओ कुहाडयं घेत्तण 'सब्बे भंजेमि' त्ति परिणओ जाव घायं उप्पाडेइ ताव गहिओ पुव्वजक्खणं हत्थे, भणिओ य 'मा एवं करेहि, जया तुमं मं एगं पूयंतो तया हं निययाववायभीओ तुझ सया सन्निहिओ चेटुंतो, संपयं पुण अम्हाणं जक्खोवेक्खा जाया' । तओ तेण तव्वयणपडिवोहिएण तमेगं वज्जिय सेसा सव्वे जहाऽऽणीयट्ठाणेसु मुक्का । [इन्द्रदत्तकथान समाप्तम् । ९.] - यथा चैषानेकदेवाकाङ्क्षा तस्य दोषाय संवृत्ता, एवमियमपीति । गतमाकाङ्क्षाद्वारम् । साम्प्रतं विचिकित्साद्वारम् । तत्र 'विगिच्छ' त्ति सूत्रावयवः । 'विचिकित्सा' आत्मानं प्रति फलाविश्वासरूपा चित्तविप्लुतिः ‘भवेयुर्ममानेनानुष्ठानेन खर्ग-मोक्षादयो न वा भवेयुः ?' इति- रूपा । विद्वज्जुगुप्सा वा विद्वांसः मुनयस्तेषां जुगुप्सा=निन्देति । तत्रोभयस्वभावायामप्येकमेव कथानक- माख्यायते- [१०. पृथ्वीसार-कीर्तिदेवयोः थानकम् ] अस्थि इह जंबुद्दीवे महाविदेहम्मि सिरिउरं नाम नयरं, नयरगुणाणं णिवासठाणं व निरुवहयं । जं च जिणेदवयणं व नेगम-संगह-यवहार-समद्धासियं पहाणायारं च, गगणतलं व सूर-राय-मंगल-बुह-गुरु-कवि- हंस-सुयसमण्णिय चित्तोवसोहियं च, विण्ड व्व सुदरिसणाधारं लच्छीनिवासं च, गिरिवरो व वंससयसंजुयं सावयाउलं च, कोदंडं व सनिकेयणं सगुणं च । किं बहुणा ? तं सुरनयरसमाणं पवरपुरं अरिकरिंदवणसीहो । भडचडगरपरिउत्तो पालइ सत्तुंजओ राया ॥ १ जो य जणगो व पयापरिवालणोजओ, महाधणुधरो व्व सरलो, नवजोत्रणुदुरकामुउ व पियाभिलावी, तिकडसेलो व्व निक्कलंको, महेसरो व्व सभूई, सूरो व्व गोणायगो त्ति । किं बहुणा ? जो गुणगणणिप्फायणपञ्चलो सुवन्नं व । तस्सत्य पिया सोहग्गगव्विया जयसिरी णाम ॥२ जाय हंसि व्व निम्मलोभयपक्खा, बाणगइ व्व उजुसहावा, सूरमुत्ति व्व सुवित्ता, सरयकालरयणि व्व सुनिम्मलणही, कण्हगोणि व्ब सुपया, वरसुत्तहारणिम्मियदेवकुलिय व सुजंघा, पव्वयमेहल व्व सुणियंबा, महाडइ व्व ससूयरा, तुंववलि व्व सुनाहिया, पाउसलच्छि व्व सुपओहरा, काबोडि व सुवाहिया, पयापालणर- वइभूइ व्व सुकरा, रामायणकह व्व सुग्गीवा, जच्चसारिय व्व सुवयणा, महाधणसाहुबणियतणु व्ब अहीणणासा, रविधय व्व सुनेत्ता, सावियं व्व सुसवणा, आएजवयणगुरुमुत्ति ब्ब सुसीसा, वालिय व्व सुमुद्धय त्ति । ताणं च जम्मतरोवज्जियविसयसुहमणुहवंताणं वच्चर कालो। अन्नया य पसूया जयसिरी एगसमएण चेव पुत्तजुयलयं । समए य पइट्टावियाई ताण णामाई पढमस्स पुहइसारो, वीयस्स कित्तिदेवो त्ति । सो य राया देवी य सावगाणि विसुद्धसम्मत्तसंजुत्ताणुव्वय- धराणि । तओ ताणि ते पुत्ते पाडिति जिणबिंब-गुरुणं पाएसु । ण य पडंति, बला पाडिजंता आरडंति । तओ पवड्डमाणा जाव जाया अट्टवारिसिया ताव सिक्खाविया वाहत्तरी कलाओ, ण य मणागं पि धम्मे 100 रूस, जइ । 2 A B सव्वं । 3 A B °ण, भणि 4 A B करेह। जेच गगण', Aप्रत्यादर्श पाठोऽयं त्रुटितः । 7 B°यमंजुयं, Aप्रतौ पात्रुटिः । . 8 0 D रसरिच्छं । परिकिण्णो। 100 D°लनहा। 11 B °यं । पयवा', Aपुस्तके पाठभङ्गः । 12 0:D°त्तरि। . . 500 °वेक्खी। . 6 B.च, 900 - सटीकं भूलशुद्धिप्रकरणम् पयति । तओ चोइया जणएण जहा 'करेह पुत्त! तिकालं चेइयवंदणं, पजुवासेह सागुणो' इच्चाइ । णे य किंचि पडिवज्जति जाव जाया जोव्यणत्या । तओ अन्नया कयाइ कित्तिदेवस्स पुयकम्मदोसेणं जाय अईवकिसं सरीरं सत्तिवियलं च जात्र तिणं पि फुज्जीकाउं ण सकेइ, गहिओ य महावेयणाए । समाणत्ता य रायणा वेजा जहा 'लहुं पउणीकरेह कुमारं' । समाटत्ता य विन्नेहि किरिया। ण जाओं विसेसो । तओ पउत्ताणि मंत-तंत-जंताईणि, ऊसरवावियवीयं व ताणि वि जायाणि णिष्फलाणि । तओ भणिओ राहणा 'वच्छ ! विसमो ते वाहिवियारो, न गम्मो पुरिसयारस्स, ता करावेहि जिणाययणेसु महापूयाओ, पडिलाभेहि साहुणो, देहि दीणा-ऽगाहाईणं महादागाई, पडिवजसु सम्मत्तमूलाई अणुवयाई, करेहि जहासत्तीए तत्रं, भावेहि भावणाओ' । एवं भणिओ वि जाहे ण पडिवज्जइ ताहे चिंतिउं पयत्तो राया 'अहो ! गुरुकम्मयाए माहप्पं ! जेण आवइकाले वि चोइज्जता वि एए न पयति धम्मे । एत्यंतरम्म समागंतूण विण्णत्तं कल्लाणदेवाहिहाणेण उजाणपालेण जहा 'देव ! चद्धाविनसि पीईए जओ समागओ इत्य कुसुमाऽऽयरोजाणे करयलकलियकुवलयफलं व परिकलियसयटतेलोकासमत्यपयत्यसत्य वित्थारपरमत्यनित्यारो अणेगसमणगणपरिखुडो देव-दाणवबंदिजमाणपयपंकओ संजमसिंहसरी णाम केवली' । तव्वयणसवणाणंतरं च कयंवपुफ व संजायपयडपुलयकंटएण भणियं राइणा 'अरे! लडं पउणीकरेह सामग्गि, जेण गच्छामो भगवओ वंदणत्यं' । संपाडिओ णरणाहाssएसो महंतएहिं । गओ राया उन्नाणं । तिपयाहि- णापुरस्सरं वंदिऊण उवविट्ठो सुद्धमहीबढे । पत्थुया य भगवया धम्मदेसणा । अवि य- धम्मो सुहतरुमूलं धम्मो दुहसेलदलणदढकुलिसं । जहचितियऽत्थसंपाडणम्मि चिंतामणी धम्मो ॥ ३ सामीण परमसामी बंधूणं परमबंधवो धम्मो । मेत्ताण परममेत्तं संगामजयांबहो धम्मो ॥४ तियसाहिवासगेहारोहणसोवाणपंतिया धम्मो । अपवरगमगपट्टियजियाण वरसंदणो धम्मो ॥ ५ किं बहुणा ? पडिवजह धम्मं "जिणइंददेसियमुवारं । भो भो ! जइ णिविण्णा भवभमणपरंपरदुहाओ ॥ ६ तओ कहंतरं णाऊण पुच्छियं राइणा 'भगवं ! किं मम पुत्ता अणेगहा भण्णमाणा वि धम्म ण. पडि- वजंति ?, कित्तिदेवस्स य किं महंतो वाहिवियारो' ? । भगवया भणियं 'अस्थि इत्य कारणं, किंतु आणेह कुमारे मम सयासं, जेण साहेमि सव्वं सवित्थरं' । तओ बीयदिणे माया-पीईहिं उवरोहिऊण णीया ते गुरुसमीवं, निसण्णा य भयवओ पायमूले । तओ पुणो वि समाढत्ता भगवया धम्मकहा । अवि य- इत्यं संसारकंतारे सरंताण सरीरिणं । सया वि सुलहं णेय सम्मत्तं सुहकारणं ॥ ७ कयाइ कम्मविवरेण तं लभ्रूण वि पाणिणो । अन्नाणमोहमूढप्पा विराति तयं पुणो ॥ ८ विराहिएण तेणेह संकाईएहिं जंतुणो । ण लहंति पुणो बोहिं दुहपन्वयदारणिं ॥ ९ सारीर-माणसाइं च ते दुक्खाई लहंति य । तिक्खाई घोरख्वाइं उत्रमा जाण ण विजई ॥ १० सुणेह एत्य अत्यम्मि कहेज्जतं कहाणयं । मए, संजायए जेणं दढो तुम्हाण पञ्चओ ॥ ११ तओ भणियं राइणा कहेह भयवं ! दत्तावहाणा अम्हे' । भयवया भणियं- अत्थि इहेव जंबुद्दीवे दीवे इहेव सलिलावईविजए तिलयउरं णाम णगरं । तत्य य सूरप्पहो णाम रायां । चंदसिरी से महादेवी । इओ य तम्मि णयरे अत्यिं सयलनगरसेटिवरिट्ठो णागसेट्ठी। णागसिरी 10 D न इ किंचि। 20 D पुवकयकम्म। 3 B°ओ महा, A आदर्श पाठपतनम् । 4 02 °दाणं.। 5 B तमओ, A पुस्ते पाठभ्रंशः। 6 C D पबत्तो। 70 D °म्मि य समा। 8 A B °पालएणं। 9 A B°मत्थो मणे । 1000 °णपाय। 11 0 0 सूरिनामो। 12 0 D मंतीहि । 13:0D ओ य राया। 14.0D या भग' । 150D जिणयंद। 16 A B .त्ता धम्मकहा भगवया । म । 17.0D कहेहि।, 18:0D °लनर-सेटिवरिहो वसिट्ठो नाम सिट्टी । नागसिरी । । - पृथ्वीसार कीर्तिदेवकथानकम् ६१ णाम से भारिया । ताण य संयलिंदियाणंदमणहरं पंचप्पयारं विसयसुहमणुहवंताणं वच्चए कालो । अन्नया य पहाणंसुमिणसूइयं जायं णागसिरीर पुत्तजुयलं । वद्धाविओ ये सेट्ठी पियंकराहिहाणाए दासचेडीएँ । तीए पारिओसियं दाऊण कयं सेट्ठिणा वद्धावणयं । णित्तियबारसाहे पइट्ठावियाई पुत्ताण णामाई वीरचंद सूरचंद त्ति । पंचधावीपरिग्गहिया य जाया अट्ठवारिसिया । गाहियाओ कलाओ, जाव पत्ता णवजोव्वणं । परिणा- विया य तयणुरूवाओ भारियाओ । ताहिं यसमं उदारभोगे भुंजमाणा चिट्ठति । अन्नया कयाई जणयसमेया समारूढा पासायावलोयणे । जाव णगरसोहं णियच्छंति ताव हायं सियने- वस्थनेवत्थियं संञ्चालंकारभूसियं हत्थगयपुप्फाइपूओवयारं एगदिसिं निग्गच्छमाणं पेच्छंति पभूयजणसमुदायं । तं च दट्टण पुच्छियं तेहिं 'किमज्ज णयरे कोइ महूसवो जेणेस लोगो वैच्चइ ?' । तओ विण्णायवुत्तंतेण कहिंयमेगेण पुरिसेण जहा 'ण इत्थ महूसवो किंतु अइसयणाणी को वि समागओ उजाणे, तस्स वंदणत्थमेस लोगो वच्चइ' । एयं सोऊण भणियं तेहिं 'जइ एवं तो पउणीकरेह रहवरे, जेण अम्हे वि गच्छामो' । वयणाणं- तरमेव पउणी+यं सव्वं निउत्तपुरिसेहिं । तओ महाविभूईए गया उज्जाणं जाव दिट्ठो धम्मो व मुत्तिमंतो चउणाणाईसयसंपण्णो अणेयजणपज्जुवासेजमाणचरणसरोरुहो विसुद्धधम्म उवइसंतो भगवं मुणिचंदसूरी । वदिओ भावसारं । णिसण्णा य जहोचिए पएसे । एत्यंतरम्मि य भणियं भगवया- धम्म-ज्य-काम-मोक्खे चत्तारि हवंति इत्थ पुरिसत्या । सव्वाण ताण पवरो मोक्खो चिय होइ णायव्यो ॥ १२ तस्स णिमित्तं जत्तो कायव्यो तं, तही मुणेयव्वं । सम्मत्त-णाण-चारित्तलक्खणं बुद्धिमंतेहिं ॥ १३ जिणभणियपयत्याणं जं सदहणं तयं तु संमत्तं । णाणमवबोहरूवं, फरिसणरूवं तु चारित्तं ॥ १४ -- उक्तं च- त्रैकाल्यं द्रव्यषट्वं नवपदसहितं जीव-षट्काय-लेश्याः, पश्चान्ये चास्तिकाया व्रत-समिति-गति-ज्ञान-चारित्रभेदाः । इत्येतन्मोक्षमूलं त्रिभुवनमहितैः प्रोक्तमर्हद्भिरीशैः, प्रत्येति श्रद्दधाति स्पृशति च मतिमान् यः स वै शुद्धदृष्टिः॥ ४१ ॥ ता तत्थ कुणह जत्तं जइ इच्छंह मोक्खसोक्खसंपत्ति । भो भव्वजणा! सिग्धं किमेत्य बहुणा पलत्तेणं १ ॥१५ इयं गुरुवयणं सोउं जणयसमेया कुमारया दो वि । पडिवज्जिऊण सावगधम्मं निययं गया गेहं ॥ १६ तओ सावयधम्मे महंतं पयत्तमुव्वहंताणं वच्चए कालो । अन्नयों असुभकम्मोदयवसेणं वीरचंदस्स जाया वितिगिच्छा । चिंतियं च तेण जहा 'जिणवंदण-जइपज्जुवासण-सामाइयकरणाइकिरियाए करेमि सरीरपरि- किलेसं, तहा जिणपूयण-मुणिपडिलाहण-दीणाइदाणाईसु य विहेमि महंतमत्यव्वयं, अत्थि य निस्संदिद्धमेयं जमरिहं- ताणं भगवंताणं, आणाए पयट्टमाणाणं जायंति सग्ग-मोक्खा, किंतु मम भविस्संति किं वा नो ? इति न याणी- यइ' । विचिगिच्छंतो कालमइवाहेइ । सूरचंदस्स वि अन्नया कयाइ गेहंगणथस्स समागयं विविहतवसोसिय- सरीरत्तणओ किसं धूमणीसन्निहं निम्मंससोणिय किडिकिडियाभूयं अद्विपंजराक्सेसं साहु गलयं । तं च दट्टण तस्स जाया "विदुगुंछा, चिंतियं च णेण जहा 'परस्स पीडा ण कायब्वा एवमप्पणो वि ण जुत्ता, संति य अण्णाणि वि सुहसेवणाणि दाग-दयाईणि मोक्खसाहाणुढाणाणि, ता "तेहिं वि य मोक्खो भविस्सइ, दंसिओ 1 ABणयसू। 2 A B य तीए सेट्ठी। 3 A Bए । पारि । 4 C D °वत्ते य । •6 0 D.रविभू । 7.0 D को वि। 8 C D गच्छद । 90 °मोक्खा। 10 C D तिहा। 11 C D "णियाणऽत्याणं । 1200 °या य°1.13 0 धमणिसंतयं.नि । 14 2 A B ° किडियाभू। 1500 जुमलं । । 16 A B वितिगिंछा। 17 0D वणिजाणि। 18 0D °णाणि हाणाणि । 19 0 D तेहि चेव मो। 50D या य क ।

सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् णगरे । ठाविऊण णियपुत्ते रजम्मि पहाणपरियणेणाणुगम्ममाणा पव्वझ्या गुरुसमीत्रं । संवेगाइसयाओ य काऊण तव-संजमाणुट्ठाणेसु य उज्जम, पालिऊण य अहाउयं जाव अक्खलियं सामण्णं, कालमासे कालं काऊण उववण्णा सव्वद्वसिद्धे महाविमाणे तेत्तीससागरोवमाऊ देवा । तओ चइऊण तम्मि चेव विजए रायपुरे णगरे रायपुत्ता होऊण सिद्ध त्ति । [पृथ्वीसार-कीर्तिदेवयोः कथानकं समाप्तम् । १०.] - एवं विकित्सा विद्वज्जुगुप्सा वा सम्यक्त्वं दूषयति, अनर्थनिबन्धना चासौ, अतः परिहार्येति । गतं तृतीयदूषणम् । साम्प्रतं चतुर्थम् । तत्र च 'कुतित्यियाणं पयडा पसंस त्ति सूत्रावयवः । कुतीर्थिकाः सौगतादयस्तेषाम् । 'प्रकटा' प्रकाशा प्रभूतजनप्रत्यक्षेति भावः। 'प्रशंसा' स्तुतिस्तद्गुणोत्कीर्तनरूपा। इयं तु प्रच्छनापि विधीयमानात्मनः सम्यक्त्वं दूषयति । वहुलोकसमक्षं तु क्रियमाणान्येषामपि मिथ्यावस्थिरी- करणेन महादोषकरीत्येतस्यार्थस्य ज्ञापनार्थ प्रकटविशेषणोपादानम् । यत उक्तं निशीथे- इयरह वि ताव दिप्पइ मिच्छत्तं अप्पणो सहावेण किं पुण जो उववूहह साहू अजयाण मज्झम्मि ? ॥ ४७ ।। अत्र च व्यत्ययेनोदाहरणं सुलसा । सुलसया यया कुतीथिकानां प्रशंसा न कृता, एवमन्येनापि न कार्येति । कथानकं प्रागू भूषणद्वारे कथितमिति । उक्तं चतुर्थं दूषणम् । सम्प्रति पञ्चमम् । तत्र च 'अभिक्खणं संपवणं च तेसिं' ति सूत्रावयवः । 'अमीक्ष्णं' वारंवारम् । 'संस्तवनं' परिचयकरणम् । 'तेषां' कुतीथिकानाम् । कथञ्चिद्राजाभियोगादिना संकृत्तसंस्तवकरणेऽपि न तस्य दूषणत्वमिति ज्ञापनार्थममीक्ष्णग्रहणम् । परमिदमपि महतेऽनायेति यत्नतो वय॑म् । अत्र च कथानकम्- [११. जिनदासकथानकम् ] अत्थित्थ जंबुदीवे भारहखेत्तस्स मञ्झखंडम्मि । सुणिविट्ठगामगोट्ठो तडट्ठिओ णीरणाहस्स ॥ १ वहुदृट्ठधट्टपररटुरायनिन्नट्ठकट्ठभयहिट्ठो । पत्तऽहविसिठ्ठजणो लट्ठो रहाण सोरहो ॥ २ तत्य य महाणरिंदो व्व बहुसरणं, सूरपुरिससत्तुकुलं व वहुविहवं, चित्तयम्मं व बहुवण्णय, दारिदकुलं व बहुपयं, समुद्दो व वहुवाणियं, गंधव्वं व बहुसरं, कुणरिंदो व बहुभंडं, पलयकालसमओ व बहुसूरं, अस्थि उजिंतसेलतलबट्ठठियं गिरिणयरं णाम णगरं । तहिं च, विण्णायणवपयत्यो सुपत्त-दीणाइदाणवइयऽत्यो । भावियभावणसत्यो सावयकिरियाएँ सुपसत्यो ॥ ३ वज्जियकुस्सुइसत्यो अणुवय-सिक्खावयाइणियमत्थो । पालियसिट्ठावत्यो जाणियसंसारभावत्यो । ४ पडओ व्व गुणावासों, अद्दिण्णपमायसत्तुअवगासो । जिणआणाकयवासो परिहरियणियाणया-ऽऽसंसो ॥ ५ कयमिच्छत्तविणासो सिद्धंतस्सवणजणियउल्लासो । दुक्खियसत्ताऽऽसासो सुसावगो अत्यि जिणदासो ॥ ६ "सो अन्नया कयाइ संजाए दुभिक्खे अणिव्वहंतो सत्येण सह पढिओ उज्जेणिं । अंतराले य कहिंचि पमायजोगओ भोलिओ सत्यस्स । संबलयं पि" सत्येण चेव सह गयं । तओ अण्णं तहाविहं सत्यमलहंतो मिलिओ भिक्खुसत्थस्स । भणिओ य भिक्खूहिं 'जइ अम्हसंतियं संबलपोलियं वहेसि तो ते. भोयणं सुलसया। 10 D°समीवे। 20 Dसु उज। 3 C D तत्तो चनिऊ। 40D धनं। 5A B° 60 D°सा, यथा सुलसया कुतीर्थिकप्रशंसा । '7 A B सकृत्सं। 80 D°हवासस्स। 9 D दरिद्द। 10-A B बहुपाणिय । 110 D इयरयो। 110D इयरयो। 12-0 D सो म म । 13 A B | 14:0 D°लय(य)पोहलियं ।

जिनदासक म. पयच्छामो' । तओ कंतारवित्तिछिंडियं चित्ते परिभाविऊण वहिउमाढत्तो । दिति य ते सिणिद्धं मोयगाइभोयणं, जओ एवंविहं चेव ते भुंजंति । उक्तं च नास्तिकमतानुसारिभिः [ग्रन्थानम् २०००]- मृद्वी शय्या प्रातरुत्थाय पेया, भक्तं मध्ये पानकं चाऽपराहे । द्राक्षा खण्डं शर्करा चार्धरात्रे, मोक्षश्चान्ते शाक्यसिंहेन दृष्टः ।। ४८॥ तहा- मणुण्णं भोयणं भोच्चा मणुण्णं सयण णं । मणुण्णंसि अगारंसि, मणुण्णं झायए मुणी॥४९॥ अन्नया य तेण सिणिद्धभोयणेण तस्स अजीरमाणेण जाया विसूइया, पाउन्भूया महावेयणा । अडवीए य तहाविहपडियाराभावाओ अच्छतं पीडेजमाणो 'आगाढं' ति परिकलिय रइयपलियंकासणो भणिउमाढत्तो, अवि य-.. सिरिअरहंताण णमो, सिद्धाण णमो, णमो गणहराणं । उँवझायाणं च णमो, णमो सया सव्वसाहणं ॥ ७ अरहंत-सिद्ध-साहू केवलिपरिभासिओ तहा धम्मो । एए हवंतु निययं चत्तारि वि मंगलं मज्झ ॥ ८ एए च्चिय सव्वस्स वि* भुवणस्स त उत्तमा अओ चेव । एएसि चिय सरणं तिविहेणं उवगओ इण्हि ॥ ९ हिंसा-ऽलिय-चोरिका मेहुण्ण-परिग्गहं तहा देहं । पञ्चक्खामि य सव्वं तिविहेणाऽऽहारणामं च ॥ १० एवं च णमोकार सुमरंतो अणसणं विहेऊण । चइऊण पूइदेहं सोहम्मे सुरवरो जाओ ॥ ११ अइभासुरे विमाणे अन्तमुहुत्तेण चारुरूवधरो । उट्ठइ सयणेज्जाओ पुलइंतो दिव्वदेवेड्ढि ॥ १२ तो किंकरजयसई सोऊणं चिंतिउं समाढत्तो । 'किं कयमण्णभवम्मी पत्ता जेणेरिसा रिद्धी ?' ॥ १३ तओं ओहिणाणेण जाव णिरुवइ ताव पेच्छइ करुणापवण्णेहिं भिक्खूहिं नियायारं काऊण रत्तचीवरेहि वेढिऊण एगंते परिठवियं णियसरीरं । तओ अहिणवुप्पण्णत्तणेण अव्यत्तत्तणओ ओहिनाणस्स चिंतिउमाढत्तो 'अहो ! अहं भिक्खू आसि, जओ दीसइ रत्तंवरवेढियं मम सरीरयं, ता महापभावं खु एवं बुद्धदरिसणं जप्पभावेणं एरिसो जाओ म्हि, ता करेमि संपयं भिक्खूण भत्ति' ति । संपहारिऊण समागओ उज्जेणिं । वंदिया भिक्खुणो । विहारमझट्ठियाण य ललियसयलाभरणविभूसिएणं हत्थेण परिवेसइ देवणिम्मियं मणोहराहारं दिणे दिणे । जाओ वुद्धसासणस्स वण्णवाओ 'अहो ! जयउ बुद्धदरिसणं जस्सेरिसो पहावो' । धणियं मोहाविज्जति सावया । इत्यंतरम्मि य अहाविहारेणं विहरमाणो समागओ धम्मघोसाहिहाणो सूरी । तव्वंदणणिमित्तं च गया सावगा। वंदिऊण य साहिओ सव्वों' वुत्तंतो । विण्णत्तं च जहा- तुन्भेहिँ वि नाहेहिं जइ एवं पवयणं जिणिंदाण | ओहामिज्जइ धणियं, ता संपइ कस्स साहेमो ? ॥१४ ता तह करेहि भयवं ! जिणसासणउण्णई जहा होइ । तुम्मे मुत्तूण जओ न एयकज्जक्खमो अण्णो' ॥१५ तओ सूरीहिं. सुओवओगपुव्वयं जाणेऊण तस्सरूवं पेसिओ एगो संघाडगो, भणिओ य-जया भिक्खुणो तुम्हं तेण हत्येण भत्तं पयच्छावेंति तया तुम्मे तं हत्थं हत्थेण गहिऊण नमोक्कारं पढित्ता एवं भणेज्जह 'बुज्झ गुज्झगा ! बुज्झ, मा मुज्झ' । 'इच्छं' ति भणिऊण साहुणो गया बुद्धविहारं । ते वि भिक्खुणो साहुणो इंते दळूण इड्ढीगारवेण सम्मुहं गंतूण भणंति 'एह" एह जेण तुभं पि देवणिम्मियमाहारं पयच्छामो' । 10D च तत्समयानुसारिभिः । 20 D मध्ये भक्तं पा। 3 A B उवज्झया। 400 वि लोगस्स 50D सरीरयं। 6 B°यं [भिक्खुदरि।, 70 D व्वो वि वुत्तं । 8 A Bप्रतिलेखकाभ्या- गाथायाः पादत्रय पूर्वसात् प्रत्यादर्शान्नोपलब्धम्, तत्प्रमाणा पशिश्च स्व-स्वपुस्तके रिक्ता मुक्का । 10 A-B एहि एहि । 68. वि उत्तः । 90D तो मृ०'शु०९ દર सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् य अन्नेहिं वि दरिसणेहिं सुकरेण चेवाणुट्ठाणेणं मोक्खो, ता भगवं पि तहा चेव जइ उवइसंतो ता किमेत्या- सोहणं हुँत ?' । एवं' विइगिच्छं कुणंताणं समागओ अहाउयकालो । तओ "वितिगिच्छादोसेण दूसेऊण सम्मत्तं णिबंधिऊणाऽबोहिलाभाइपुव्वयं कम्मं मरेऊण उप्पण्णा वंतरसुरेख । सेट्टी वि कालं काऊण गओ सोहम्मे । तत्तो य चविऊण उप्पण्णो सोहंजणीए णगरीए सिरिदेवस्स सिट्टिणो जसोहराए भारियाए कुच्छिसि पुत्तत्ताए । जाओ य कालकमेणं । कयं से णामं सीहो त्ति । कलाकलाबाईहि य परं पगरिस उव्वहतो पत्तो जोवणं । परिणाविओ य समाणकुल-सील-रूव-जोव्वण-लावणसंपण्णं रूविणी णाम कण्णय । तीए य सह विसेसेण सयलिंदियाणंदमणहरं दोगुंदुगदेव व्य विसयसुहमणुहवंतो गमेइ कालं । अन्नया य सो पाउससिरिसोहासमुदयावलोयणत्यं समारूढो पासायसिहरं । सा वि य रूविणी तयशुमग्गेण चेव समारहती अंतरीले चेव चड त्ति विजूर णिवडिऊण पंचत्तं उवणीया। जाओ य हाहारयो । तओ सो सीहो तं तारिसं दट्टण विलविउमाढत्तो । अवि य- हा हा पिये! सुरूवे ! मह हिययाणंददायगे! सुहगे! । सारयपव्वणिससिसमवयणे! कंदोदलणयणे । ॥१७ मिउ-सहिण-कसिण-कुंचिय-दीहर-सुसिणिद्धकुंतलकलावे! | कत्थ गया में मोत्तुं दुहियमणाहं गुणणिहाणे ॥१८ एत्यंतरम्मि णिव्वत्तियं सयणेहिं सयलं मयगकिच्चं । तयवसाणे य जाव सो सोगाइण्णो चिट्ठइ तावे ओयरिओ णहयलाओ एगो चारणरिसी । तं च दद्वृण अब्भुढिओ णेण। दिण्णमासणं । उबविट्ठो य भगवं । पत्थुया धम्मदेसणाठलेण तस्साणुसट्ठी जहा-असारो एस संसारो जओ वियरइ सच्छंदप्पयारं इत्य मञ्चू । भणियं च- हदि ! जराधणुहत्थो वाहिसयविइण्णसायगो एइ । माणुसमिगजूहवह विहाणवाहो करेमाणो ॥ ४२ ॥ ण गणेइ पञ्चवायं ण य पडियारं चिराणुवत्तिं वा । सच्छंदं हणइ जिए मन्चू सीहो व हरिणउले ॥४३॥ बहुरोगफडाभासुरवसणविसाणुगयदीहदाढस्स । कत्थ गओ वा चुक्कइ कयंतकण्हाहिपोयस्स ? ॥ ४४ ॥ न वि जुद्धं न पलायं कयंतहत्थिम्मि अग्घइ भयं वा । ण य से दीसइ हत्थो गेण्हह य घणं अमोक्खाए ॥४५॥ जह वा लुणाई सस्साइँ कासगो परिणयाइँ कालेण । इय भूयाइँ कयंतो लुणाइ जाया जायाई ॥४६॥ ता मा कुणसु विसायं सुंदर ! एसा अणिच्चया सरिसा । ण हु मचुदाढलीढं इंदो वि पहू णियत्तेउं ॥ १९ किंच- संपत्यियाण परलोगमेगसत्येण सत्यियाणं व । जइ णाम कोइ पुरओ बच्चई तो किं थ सोएण? ॥ २० कीरइ य णाम सोगो मओ य जइ तेण वल्लहो एइ । मरमाणो य धरिज्जइ, अह ण, तओ किंथ सोगेण ? ॥२१ इय उझिऊण सोगं सुंदर ! धम्मम्मि उज्जमं कुणसु । जेण इमं दुहपउरं लंघसि संसारकंतारं ॥ २२ 1 C D °वं च वि० 1 2 C D विगिंछा। 3 A B °ऊणोप्पण्णो | 4:A B साहंजणीए। 50 °ण्णवण(ण). संप°1.60'देवो व। 7 A B . °मुदाया। 8 A B °णी चेव तयणुमग्गेण समा। 9 CD रा चेव। 10 A B तयाव। . 11 0D गाउण्णो। 12 C D व य ओ. 13.A B दाणस्स। 14 C- DE कासवो। 15 0D न हि। .

पृथ्वीसार-कीर्तिदेवकथानकम् ६३ संपेसिओ य अहयं सुगहिंयणामेण धम्मघोसेण । तुह वयदाणणिमित्तं केवलणाणेण णाऊण ॥ २३ तामा कुणसु विलंब, गेण्हसु मुणिसेवियं इमं दिक्खं । सयलदुहाचलचयचूरणग्मि बलसूयणऽत्थं व ॥ २४ इमं च सोऊण संजायचरणपरिणामेण मोयावेऊण जणणि-जणए गहिया तस्स अंतिए दिक्खा । गओ य तेण सह गुरुसमीवे । गहिया य तेण सिक्खा । जाओ य गीयत्थो । णिवेसिओ य गुरुणा णिययपए। सुक्कज्झाणाणलेण य डेहेऊण घणघायकम्मेंधणं उप्पाडियं केवलणाणं । विहरतो य पत्तो इत्थ सो य अहयं तिं । ते य दो वि वीरचंद-सूरचंदा वंतरेहितो चंइऊणोप्पण्णा इत्येव सिरिउरणयरे । जाव इत्तियं जंपइ भगवं ताव मुच्छावसेण दो वि कुमारया पडिया धरणिवढे । तओ सित्ता चंदणजलेण, वीझ्या वत्थंचलाइणा, खणंतरेण य जाया सत्था । पुच्छिया य राइणा 'वैच्छा ! किमेयं ?' ति । कुमारएहिं भणियं 'ताय ! अइदुरंतं महामोहविलसियं, जओ अम्हाण पडिबोहणत्यं अम्ह चेव संतियं भगवया इमं चरियमाइ- क्खियं, पच्चक्खीभूयं च संश्चमम्हाणं जाइस्सरणाओ। अहह परलोयचितियदुक्कडकम्मस्स इत्तिओं जाओ। विरसो अम्ह विवागो चिंतिज्जतो वि दुन्विसहो ॥ २५ अहवा अम्ह सरिच्छो पाविट्ठो' एत्य णत्थि को वि जिओ। सव्वण्णुणो वि वयणे जेहिं विगिच्छा कया एवं ॥२६ अह भणइ कित्तिदेवो महमोहविमोहिएण ताय! मए । विदुगुंछाए अप्पा कह खेत्तो ढुक्खमज्झम्मि? ॥ २७ णिस्संग-णिम्ममाणं णिरहंकाराण गुणसमिद्धाणं । विदुगुंछाए अहवा कित्तियमेयं फलं ताय!? ॥ २८ जम्हा विदुगुंछाए वहुविहदुक्खाणि घोररूवाणि । अणुहवमाणा जीवा भमंति संसारकंतारे ॥ २९ ता संपाडेस्सामो संपयं भयवओ तुम्हाणं च जमभिमयं' ति । राइणा भणियं 'जाय ! धम्मपडिव- त्तिकरणमेव अम्हाणमभिमयं' । तओ वंदिऊण भयवंतं विण्णत्तं तेहिं 'भगवं ! आइससु संपयं जमम्हेहिं कायच्वं' । भगवया वि तज्जोगयं" णाऊण उवइट्ठो तेसिं सावगधम्मो । पडिवण्णो य तेहिं भावसारं । एत्यंतरम्मि य करकमलमउलं उत्तमंगे काऊण विण्णत्तं णरणाहेण 'भयवं ! जाव कुमारे रज्जे अहिसिंचामि ताव तुम्भ पायमूले सव्वसंगपरिच्चारण सफलीकरस्सामि करिकण्णसरिसं मणुयत्तणं' । भगवया भणियं 'देवाणुप्पिया ! मा पडिबंध करेज्नासि' । तओ 'इच्छं ति भणिऊण गओ णरवई णियगेहे । आपुच्छेऊण मंति-सामंताइणो तयणुमएण य को पुहहसारस्स रजाभिसेओ, कित्तिदेवस्स य" भगवओ पहावेण धम्मसामत्येण य अवगयरोगस्स जुवरज्जामिसेओ । अण्णं पि सव्वं रजसुत्यं काऊण महाविभूईए निक्खंतो" राया । पालिऊण य अहाउयं जाव णिक्कलंक सामण्णं अंतगडकेवली होऊण गओ सव्वदुक्खविमोक्खं मोक्खं ति । इयरे वि जाया पयंडसासणा महारायाणो। तओ तिवग्गसंपायपराणं रजसुहमणुहवंताणं वच्चए कालो। अन्नया य राईए चरमजामेसु दक्खजागरियं जागरमाणाणं जाया चिंता जहा 'जम्मंतरकयविगिंछाकम्मविवागं द₹ण वि हा ! कहमियाणिं अणेगावायकारए दुग्गइगमणपउणमग्गे आयास-किलेसावासे पमायपरममित्ते असु- हझवसाणणिबंधणे रजे गिद्धिं काऊण ठिया एत्तियं कालं ?, ता संपयं पि भयवओ पायमूले गहेऊण दिक्खं करेमो संजमाणुहाणे उज्जम' । एयावसरम्मि य ताण परिपागसमयं णाऊण समवसरिओ भगवं संजमसिंह- सूरी । तप्पउत्तिवियांणयमुहाओ य णाऊण भगवओ समागमणं हरिसभरणिभरा गया भगवओ वंदणत्यं । वंदेऊण य भावसारं उवविठ्ठा तदंतिए । निसुओ य धम्मो । तओ गुरुणो णिययाभिप्पायं णिवेइऊण पविट्ठा 1 CD दहिऊण धणघाइकम्मिध। 20D अहं ति। B C D चयिऊ। 4 0 D वच्छ!। 50 Dहयं । 60 परिचिंतियस्स वि, दुक । 7 0Dटो नत्यि एत्थ । 80 दुहसमुद्दम्मि। 9AB:मेत्तं। 1.00 यं जाव जाई ! ध। 11 0 D°गई नाऊण । 12 0 0 पणचंचलं माणुसत्तणं । 13 CD गेह, मापुच्छिण य मंति । 14.0D वि। 1500 तो । पालि। 16 A B क्खं ति । -17 0 D परं । 18 0 0 न.। 19 0 0 मसूरी। " ६६ सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् साहुणो वि गया जत्य सो हत्यो परिवेसइ । भिक्खुवयणेण जाव - साहूणं पि दाउमाढत्तो ताव साहूर्हि णियहत्थेण गहेऊण णमोकारपढणपुव्वयं भणिओ 'धुज्झ गुज्झगा! बुज्झ, मा मुज्झ' । तं च सोऊण जाव ओहिणाणेण सम्ममामोगेइ ताव सम्मं वियाणिऊण णियसरूवं पडिबुद्धो, मिच्छादुक्कडं दाऊण *णिययस्वेण साहुणो वंदेत्ता, 'इच्छामो अणुसहि' ति भणेत्ता, अट्टहासं मोत्तूण, गओ गुरुसमीवं । तओ य- मउडविराइयसीसो मणिकुंडलजुयलघद्वगंडयलो । हार-ऽद्धहार-तिसरय-पालंबोत्थइयवच्छयलो ॥ १६ वरकडय-तुडियभूसियवेल्लहलोबिल्लमाणभुयजुयलो । कणयमयमुद्दियप्पहपिंगीकयकोमलंगुलिओ ॥ १७ कलकणिरकिंकिणीजालकलियरयरहियदेवदूसधरो । भूललियमउलिमालो पणमेत्ता सूरिपयकमले ॥ १८ करकमलमउलमउलं सिरम्मि रइऊण जंपई तो सो । 'सम्म अणुग्गहीओ भगवं! तुम्भेहिं अज्जाहं ।। १९ संसारपारवारे अणोरपारम्मि घोरदुहपउरे । मिच्छत्तमोहियमई निवडतो अन्नहा णिययं ॥ २० इय भणिय गओ जिणमंदिरेसु काऊण तत्थ महिमाओ । भत्तिभरणिन्भरंगो उव्वेल्लभुओ पणच्चेइ ।। २१ जंपइ य लोयपुरओ ‘एसो जिणइंददेसिओ धम्मो । संसारोत्तरणसहो अवंझवीयं सिवतरुस्स ॥ २२ ता भो! करेह जत्तं, इत्येव य, किं व बहुपलत्तेण ? । तत्तो वहुलोगेहि पडिवण्णं जिणमयं तइया ।। २३. एवं च वण्णवायं काऊणं सासणस्स सो तियसो । उप्पइय णयलेणं पत्तो तियसालयं झत्ति ॥ २४ तम्हा आईओ चिय ण कायव्वो परपासंडसंथवो इति । [जिनदास थानकं समाप्तम् । ११] गतं पञ्चमं दूषणम् । एतानि च दर्शनं दूषयन्ति। यत आह 'दूसंति सम्मत्तमिमे हु दोस' त्ति सूत्रावयवः। 'दूषयन्ति' मलिनीकुर्वन्ति सम्यक्त्वम् । एते' पूर्वोक्ताः । 'हु:' पूरणे । 'दोषाः' दूषणानीति वृत्तार्थः ॥ ९ ॥ उक्तं मूलद्वारवृत्ते दूषणद्वारम् । सम्प्रति लिङ्गद्वारोपदर्शनार्थं वृत्तमाह- सुहावहा कम्मखएण खंती, संवेग णिव्वेय तहाऽणुकंपा। अस्थित्तभावेण समं जिणिंदा, सम्मत्तलिंगाइमुदाहरंति ॥ १० ॥ 'सुहावहा कम्मखएण खंति' त्ति 'सुखावहा' शर्मोत्पादिका, 'कर्मक्षयेण' तदावरणविनाशेन, 'क्षान्ति' उपशमरूपा, सम्यक्त्वलिङ्गं भवति । उक्तं च- पयईए णाऊणं कम्माणं वा विवागमसुहं ति । अवरद्धे विण कुप्पइ उवसमओ सव्यकालं पि॥५०॥ 'प्रकृत्या' सम्यक्त्वाणुवेदकजीवस्वभावेन । 'कर्मणां' कषायनिबन्धनानाम् । अशुभविपाकं यथा-कषा- याविष्टोऽन्तर्मुहूर्तेन यत् कर्म बध्नाति तदनेकाभिः सागरोपमकोटीकोटीभिर्दुःखेन वेदयतीत्येवं ज्ञात्वा । अत्र च सुखावहत्वविशेषणं क्षान्तेनिःशेषगुणरत्नाधारत्वोपलक्षणार्थमुक्तम् । उक्तं च-- शान्तिरेव महादानं क्षान्तिरेव महातपः । शान्तिरेव महाज्ञानं क्षान्तिरेव महादमः ॥५१ ।। क्षान्तिरेव महाशीलं क्षान्तिरेव महाकुलम् । शान्तिरेव महावीय क्षान्तिरेव पराक्रमः ॥ ५२ ॥ शान्तिरेव च सन्तोपः क्षान्तिरिन्द्रियनिग्रहः । क्षान्तिरेव महाशौचं क्षान्तिरेव महादया ॥ ५३॥ शान्तिरेव महारूपं क्षान्तिरेव महाबलम् । क्षान्तिरेव महैश्वर्यं धैर्य क्षान्तिरुदाहता ॥ ५४ ॥ 2AY °णमामो। 3.0D नियरू। 4 0D गेण । -5 C.D ति ॥ २४ ॥ ता केत्तिया एवंविदा सूरिणो भविसंति जे एवं पडिबोहिस्संति । तम्हा आईमो.। 6 सप्तमवृत्ते । 7 गाणि 800 गुणाधार। 100°ण य जाव। 1 क्त्वस्य लिङ्गानि श्रद्धानानि च ६७ क्षान्तिरेव परं सत्यं शान्तिः प्रकीर्तिता । क्षान्तिरेव परा मुक्तिः क्षान्तिः सर्वार्थसाधिका ॥५५॥ शान्तिरेव जगद्वन्द्या क्षान्तिरेव जगद्धिता । क्षान्तिरेव जगज्येष्ठा शान्तिः कल्याणदायिका ॥५६॥ शान्तिरेव जगत्पूज्या क्षान्तिः परममङ्गलम् । क्षान्तिरेवौषधं चारु सर्वव्याधिनिबर्हणम् ॥ ५७ ॥ शान्तिरेवारिनिर्णाशं चतुरङ्गं महावलम् । किं चात्र बहुनोक्तेन सर्व क्षान्तौ प्रतिष्ठितम् ॥ ५८ ॥ इति प्रथमं लिङ्गम् । 'संवेग'त्ति 'संवेगः' मोक्षाभिलाषः । उक्तं च- गर-विवुहेसरसोक्खं दुक्खं विय भावओ उ मण्णंतो। संवेगओ ण मोक्खं मोत्तूणं किंचि पत्थेइ ॥ ५९ ॥ (धर्म० गा० ८०९) इति द्वितीयं लिङ्गम् । 'निव्वेय'त्ति निर्वेदः' संसारोद्वेगः । उक्तं च- णारय-तिरिय-णरा-ऽमरभवेसु णिवेयओ वसइ दुक्खं । अकयपरलोगमग्गो ममत्तविसवेगरहिओ वि ॥६०॥ (धर्म० गा० ८१०) कथम्भूतः सन् दुःखं वसति ? 'अकृतपरलोकमार्गः' अनासेवितसदनुष्ठान इत्यर्थः । 'ममत्वविषवेग- रहितोऽपि प्रकृत्या निर्ममत्व एव, विदिततत्त्वत्वाद् । इति तृतीयं लिङ्गम् । 'अणुकंपत्ति, 'अनुकम्पा' दुःखित- प्राणिदया । उक्तं च- दट्टण पाणिणिवहं भीमे भवसागरम्मि दुक्खत्वं । अविसेसओऽणुकंपं दुहा वि सामत्थओ कुणइ ॥ ६१ ॥ (धर्म० गा० ८११) 'अविशेषतः' आत्मीयेतरविचाराभावेन । 'द्विधापि' द्रव्यतो भावतश्च, द्रव्यतः प्राशुकपिण्डादिदानेन, भावतः सद्धर्मयोजनया । इति चतुर्थं लिङ्गम् । 'अस्थित्तभावेणं'ति, 'अस्तित्वभावेन जीवादिपदार्थविद्यमानतापरिणामेन । उक्तं च- मण्णइ तमेव सचं णिस्संकं जं जिणेहिँ पण्णत्तं । सुहपरिणामो सव्वं कंखाइविसोत्तियारहिओ ॥ ६२ ॥ (धर्म० गा० ८१२) 'समति सह । इति पञ्चमं लिङ्गम् । 'जिणिंद'त्ति, 'जिनेन्द्राः' तीर्थकृतः । 'सम्मत्तलिंगाणि'त्ति, 'सम्यक्त्वलिङ्गानि' सम्यग्दर्शनचिह्नानि । 'उदाहरंति'त्ति, 'उदाहरन्ति' कथयन्तीति वृत्तार्थः ॥ १० ॥ उक्तं मूलद्वारवृत्ते लिङ्गद्वारम् । साम्प्रतं श्रद्धानद्वारप्रतिपादनाय वृत्तमाह- जीवाइवत्थूपरमत्थसंथवो, सुदिट्ठभावाण जईण सेवणा दूरेण वावण्ण-कुदिट्ठिवजणा, चउव्विहं सद्दहणं इमं भवे ॥ ११ ॥ जीवाइवत्थूपरमत्थसंथवो'त्ति जीवनात् प्राणधारणाज्जीवाः पृथिव्या-तेजो-वायु-वनस्पति-द्वि-त्रि-चतुः-पञ्चे- न्द्रिया-ऽनिन्द्रियमेदाद् दशधा, ते आदिर्येषामजीव-पुण्य-पापा-ऽऽश्रव-संवर-निर्जरा-बन्ध-मोक्षाणां तानि जीवा- दीनि, तानि च तानि वस्तूनि पदार्था जीवादिवस्तूनि । तेषां परमार्थेन वस्तुवृत्त्या, संस्तवः परिचयः, परमार्थसंस्तवः तत्त्वपरिज्ञानम् । तेन च सम्यक्त्वं श्रद्धीयते । यतः-- परमत्थेणं जीवाइवत्थुतत्तत्थवित्थरविहन्नू । जो तम्मि सद्दहेजइ जीवो णियमेण सम्मत्तं ॥ ६३ ॥ अतस्तच्छ्रद्धानं भण्यते । अत्र च कौतुकादिना मिथ्यादृष्टयोऽपि जीवादिवस्तुपरिचयं कुर्वन्ति तन्निरा- करणार्थ परमार्थविशेषणोपादानम् । इत्याचं श्रद्धानं । 2 A B द्वितीयलि। 3 सप्तमवृत्ते । - - 1A B प्रथमलि 40 D°नप्रति । 5.A B सेणं।

:- सटीकं मूलशुद्धिप्रकरणम् 'सुदिट्ठभावाण जईण सेवण'त्ति सुष्टु-अतिशयेन यथावद्वत्त्या, दृष्टाः अवलोकिताः, मावा पदार्था यैस्ते, तया यतयः साधवः, तेषाम् । 'सेवना' पर्युपासना । सा श्रद्धानं भवति, यतस्तयापि सम्यक्त्वं श्रद्धीयत इति । अत्र च सम्यगविज्ञातपदार्थयतिनिषेधार्थ सुदृष्टभावविशेषणम् , यस्मादगीतार्थयतिपर्युपासनातो न केवलं सम्यग्दर्शनं न श्रद्धीयते किन्तु तद्देशनाश्रवणत उभयोरप्यनर्थः । यत उक्तम्- किं एत्तो कट्टयरं मूढो अणहिगयधम्मसम्भावो । अण्णं कुदेसणाए कहतरागम्मि पाडेइ ॥ ६४ ॥ (पञ्चव० गा० १६०३) तथा- यद्भाषितं मुनीन्द्रैः पापं खलु देशनापरस्थाने । उन्मार्गनयनमेतद् भवगहने दारुणविपाकम् ।। ६५ ।। किचाऽगीतार्थस्य देशनैव न युक्ता । उक्तं च- सावज-ऽणवजाणं वयणाणं जो ण याणइ विसेसं । वोत्तुं पि तस्स ण खमं, किमंग उण देसणं काउं? ॥६६॥ भवसयसहस्समहणो विवोहगो भवियपुंडरीयाणं । धम्मो जिणपण्णचो पकप्पजइणा कहेयव्यो ॥ ६७ ॥ इति द्वितीयं श्रद्धानम् । 'दूरेणं ति, 'दूरेण' अतिविप्रकृष्टतया । 'चावण्ण-कुदिविजण त्ति व्यापन्न-कुदृष्टिवर्जनाः। दृष्टिशब्दस्योभयत्र सम्बन्धाद् व्यापन्ना=विनष्टा दृष्टिः दर्शनं येषां ते तथा, निहवादयः । कुत्सिता खच्छन्दानुरूपप्ररूपणया दृष्टि- र्येषां ते तथा, यथाच्छन्दादयः ! तयोर्वर्जना तद्वर्जना सम्यक्त्वश्रद्धानाय भवतीति तच्छ्रद्धानमुच्यते, यस्मात् तद्वर्जना यतीनामपि दूरारतरेणोक्ता किं पुनः श्रावकाणाम् ? इति । उक्तं च- वावण्णदिट्ठीहिँ ण चेव संगो, जुत्तो जओ तब्बयणाणि सोठं । जायंति तत्थेव दढाणुरागा, सीसा जहा णिण्हवंगाइयाणं ॥ ६८ ॥ . तथा- - इत्तो चिय तेसिमुवस्सयम्मि तुडिवसमुवागओ साहू । तेसिं धम्मकहाए कुणइ विघायं सइ चलम्मि ॥ ६९ ॥ इहरा ठवेइ कण्णे तस्सवणा मिच्छमेइ साहू वि । अवलो किं पुण सड्ढो धम्मा-ऽधम्माण अणभिण्णो १ ॥ ७० ॥ इति तृतीय-चतुर्थश्रद्धाने । 'चउन्विहं'ति, 'चतुर्विधं' चतुःप्रकारम् । 'सद्दहणं'ति श्रद्धानम् । 'इमति एतत् । 'भवेत्ति भवतीति वृत्तार्थः ॥ ११ ॥ व्याख्यातं मूलद्वारवृत्ते श्रद्धानद्वारम् । साम्प्रतं छिण्डिकाद्वारं व्याख्यानयन् वृत्तमाह- रायाभियोगो य गणाभियोगो, बलाभियोगो य सुराभियोगो। कंतारवित्ती गुरुणिग्गहो य, छच्छिडियाओ जिणसासणम्मि ॥ १२ ॥ 'रायाभियोगोय' त्ति राज्ञः-नृपतेरभियोगः पारवश्यताऽऽज्ञेत्यभिप्रायः। तेन चाऽकल्प्यमपि समाचरन्नाति- चरति सम्यग्दर्शनम् , तस्य छिण्डिकात्वेन मुत्कलत्वाद् । अत्र च कार्तिकश्रेष्ठयुदाहरणम् । तत्सम्प्रदायश्चायम्- 1 A B सेवणं ति। 2 A B प्रत्योः 'तथा' इति न वर्तते । 3 0 D जाणई। 4.ABवजणं ति। 50.D जुत्तो, संनोज । 60-D °वजाइयाणं । 7. A B श्रद्दधानम् । 8 सप्तमवृत्ते ।

? कार्तिकश्रेष्ठिकथानकम् [१२. कार्तिकश्रेष्ठिकथानकम् ] अस्थि इह जंबुदीवे भारहखेत्तस्स मज्झयारम्मि । कुरुजणवयम्मि रम्मं वरणयरं हत्थिणायपुरं ॥ १ तत्य य राया णिययप्पयावअकंतदरियणरणाहो । जियसत्तू णामेणं समत्थगुणरयणसरिणाहो ॥ २ अण्णो वि सुप्पसिद्धो सेट्ठी णामेण कत्तिओ अत्थि । नेगमसहस्ससामी जीवा-ऽजीवाइतत्तविऊ ॥ ३ चालेजइ तियसेहिँ वि जो ण वि जिणसासणाओ थिरचित्तो। संवेगभावियप्पा, किं बहुणा ? अभयसारिच्छो ॥४ वीओं वि तत्य सेट्ठी पुव्वोइयगुणजुओ महासत्तो । णामेण गंगदत्तो रिद्धीए धणयसारिच्छो ॥ ५ अह अन्नया कयाई वरकेवलणाणकिरणजालेण । उज्जोइयभुवणयलो मुणिसुन्वयसामितित्ययरो॥६ गामा-ऽऽगर-णगराइसु विहरंतो समणसंघपरिकिण्णो । तियसिंदपणयचलणो संपत्तो हत्थिणायउरे ॥ ७ देवेहि समोसरणे रइए उवविसइ जाव जिणइंदो । तियसा-ऽसुर-नर-तिरिएहि परियं ता समोसरणं ॥ ८ भगवं पि तओ धम्म कहेइ णवजलयसरिसणिग्योसो। सोऊण तयं बहवे पडिबुद्धा पाणिणो भव्वा ॥ ९ इत्यंतरम्मि सो गंगदत्तसेट्ठी भवण्णवोविग्गो । वंदेत्तु जिणं विण्णवइ पयडरोमंचकंचुइगो ॥ १० 'भगवं! जा पढमसुयं ठावेमि गिहम्मि ताव पव्यजं । गिण्हामि तुम्ह चलणाण अंतिए मोक्खसोक्खत्थी' ॥११ 'मा काहिसि पडिबंध भणियम्मि जिणेण, तो गिहे गंतुं । ठाविय सुयं कुडुंवे सिवियारूढो विभूईए ॥ १२ गंतु जिणपयमूले पव्वजं गेण्डिऊणं णिरवेक्खो । णिययतणुम्मि महप्पा काऊणोग्गं तवच्चरणं ॥ १३ गिद्दड्डधायकम्मो उप्पाडियविमलकेवलग्णाणो । मोत्तूण देहकवयं संपत्तो सासयं ठाणं ॥ १४ एत्तो य तत्य णयरे णाणाविहतवविसेसखवियंगो। परिवायगकिरियाए उज्जुत्तो सत्थणिम्माओ ॥ १५ लोएण महिनंतो एगो परिवायगो समणुपत्तो । अइगब्वमुव्वहंतो मासंमासेण खवयंतो ॥ १६ तं सव्वं पि य णयरं जायं तब्भत्तयं, तओ तं तु । पुरमझेणं इन्तं पाएणऽभुट्ठए लोओ ॥ १७ णवरं कत्तियसेट्ठी णिम्मलसम्मत्तरयणसंजुत्तो । जिणसासणाणुरत्तो अमुट्ठइ णेय तं एगो ॥ १८ एवं च "णिएऊणं ईसावसपवणदीविएणं तु । कोवाणलेणं सययं अच्चत्यं दज्झए एसो ॥ १९ अह अन्नया णरेंदो तग्गुणगणरायरंजिओ अहियं । विण्णवइ पार्यपडिओ 'भगवं ! पारेह मह गेहे' ॥ २० पडिवज्जइ. ण य एसो, राया वि य विण्णवेइ पुणरुत्तं । जाव तओ तेण णिवो भणिओ ईसीवसगएण ॥ २१ 'जइ परिवेसइ कत्तियसेट्ठी पारेमि तो तुह गिहम्मि' । भत्तिवसणिभरेणं पडिवण्णं तं णिवेणावि ॥ २२ तत्तो कत्तियगेहे राया सयमेव जाइ सहस त्ति । सेट्ठी वि पहुं दटुं अव्भुट्ठाणाइपडिवत्तिं ॥ २३ काउं जोडियहत्यों विण्णवई 'सामि ! किंकरजणे वि । अइसंभमकरणमिणं किं कारणमाइसह तुरियं ॥ २४ राया वि करे घेत्तुं पभणइ 'मह संतिय इमं वयणं । कायव्वमेव एगं गेहम्मि समागयेस्स तए ॥ २५ पारेंतस्स भगवओ भगवस्स उ मह गिहम्मि तुमए वि । नियहत्थेणं सुंदर ! परिवेसेयव्वमवियारं ॥ २६ सेट्ठी: वि आह 'एवं ण कप्पए मज्झ, किंतु तुह वासे । जेण वसेज्जइ कायव्वमेव एवं मए तेण' ॥ २७ परितुट्ठो णियगेहे गओ णिवो जाव पारणदिणम्मि । हक्कारिओ य सेट्ठी परिवेसइ चेत्तमड्डाए ॥ २८ परिवायगो वि सेट्ठी तज्जतो अंगुलीए भुंजेइ । सेट्ठी वि तओ चिंतइ अच्चंतं दूमिओ चित्ते ॥ २९ 'धण्णो कयउण्णो सो मुणिसुब्वयसामिणो समीवम्मि । तइय चिय पव्वइओ जो सेट्ठी गंगदत्तो त्ति ॥ ३० जइ तइय चिय अहयं पि पव्ययंतो जिणिंदपयमूले । परतित्थियपरिवेसणमाईयविडंबणं एयं ॥ ३१ न लहंतो' इय चिंतापरस्स भोत्तूण सो णिवगिहाओ । नीसरइ हट्टतुट्ठो परिवाओ विहियसम्माणो ॥ ३२ 20 D °घाइक। 4 0D °त्तसत्तसंजु । 60 Dण एसो. अः। 7-0 D Pए सययं । - 8 A B 'ओ सययं। 90 D °यवडि। 9 0D °यवडि। 10 A B ईसाइवसगेण । 110 D°सपरवसे ।" : 12.A B °यम्मि त । 12.A B °यम्मि त । 13 0 0 °स्स भए(य भोगवस्स भगवओ मह । . 1.A B भणिऊण जि । 30D वि। 5A B णिवेऊणं । .

७०. लटीकं मूलशुद्धिप्रकरणम् सेट्ठी वि गिहे गंतुं जेट्टसुयं ठाविउं णियपयम्मि । पभणइ वणियसहस्सं जह 'अहयं पव्वइस्सामि ॥ ३३ तुम्भे 'किं च करेस्सह ?' इय भणिया ते तओ पडिभणंति ।'तुम्भे अणुपव्यामो किमण्णमालवणं अम्हं? ॥ ३४ 'जइ एवं णियउत्ते णिययकुडुंवेसु ठाविउं सिग्छ । पउणा होह य' इत्यंतरम्मि एगेण पुरिसेणं ॥ ३५ वद्धाविओ य सेट्ठी जह 'भगवं सुर-णरिंदणयचलणो । मुणिसुबओ जिणिदो समोसढो इत्य णयरम्म' ॥ ३६ तो हरिसपुलइयंगो सेट्ठी तं भणइ नेगमसहस्सं । 'भो ! पुण्णपभावेणं अज्जऽम्ह मणोरहा पुण्णा' ।। ३७ तो सयलं सामग्गि काऊणं जिणवरिंदपासम्मि । नेगमसहस्ससहिओ पव्वइओ कत्तिको सेट्ठी ॥ ३८ काऊण तवमुयारं संपत्ते मरणदेसकालम्मि । अणुनविय जिणं अणसणविहिणा देहं चएऊण ॥ ३९ पढमम्मि देवलोगे सोहम्मवडिसए विमाणम्मि । बत्तीसविमाणाऽऽवासलक्खसामी समुप्पण्णो ॥ ४० एगऽवयारो सक्को, तत्तो चविऊण सिझिही इत्थ । परिवायगो वि मरिउं जाओ अइरावणो हत्यी ॥ ४१ तस्सेव वाहणत्ताएँ अवहिणा तो इमं मुणेऊण । दो रुवाइँ विउव्वइ इंदो वि करेइ दो वे ॥ ४२ एवं दूमियचित्तो जत्तियख्वाणि सो विउब्जेइ । इंदा वि तत्तिया होति, जाव एवं पि णवि ठाइ ॥ ४३ ताव हरिणा वि वजेण ताडिओ सो तओ सभावत्थो । अभियोगियकम्मेणं सम्मं वहिदं समाढत्तो ।। ४४ [कार्तिकश्रेष्ठिकथानकं समाप्तम् । १२] साम्प्रतं द्वितीयचिण्डिका । तत्र च 'गणाभिओगो'त्ति सूत्रावयवः । गण-मल्लादीनां समुदायस्तस्या- ऽभियोगः-पारवश्यता । तेन कदाचित् किश्चिदकरप्यमपि कुर्वन् नातिचरति सम्यग्दर्शनमित्येवमप्रेतनपदेष्वपि व्याख्येयम् । तत्र चं कथानकम्- [१३. रंगायणमल्लकथानकम् ] अत्थि इह भरहवासे सविलासं णाम पुरवरं रम्मं । तं परिवालइ राया सुरिंददत्तो विगयसत्त् ॥ १ तस्सऽस्थि महादेवी रूववई णाम दसदिसिपयासा । इत्तो यं तत्थ णगरे वसंति वहवे पवरमल्ला ॥ २ विण्णाण-णाण-बल-दप्पगम्विया करणदच्छयाकलिया । जुद्ध-णिजुद्धपहाणा अणेगरज्जेसु लद्धजया ॥ ३ पुल्चोइयगुणजुत्तो ताण समत्याण सेहरो अस्थि । तोसियवहुणरणाहो मल्लो रंगायणो णाम ॥ ४ अह अण्णया कयाई कमेण विहरंतया तहिं पत्ता । बहुसीसगणसमग्गा सूरी णामेण धम्मरहा ।। ५ ताणं च वंदणत्यं विणिग्गया णरवरिंदमाईया । नीसेसपुरजणा, मयहरो य अह णिग्गओ तुरियं ॥ ६ उवइट्ठा सट्ठाणे सूरि णमिऊण सुद्धभूमीए । सूरी वि कहइ ताणं जिणिंदपहुदेसियं धम्मं ॥ ७ 'मिच्छत्तणीरपुरे कसायपायालकलसगंभीरे । कुग्गाहजलयरगणे मोहावत्ते महाभीमे ॥ ८ वहुविहरोगतरंगे आवयकल्लोलमालियाकलिए । मयणग्गिवाडविल्ले संसारमहासमुद्दम्मि ॥ ९ निवडतयाण नित्थारणम्मि जाणं व एस जिणधम्मो । ता तत्थेव पयत्तं सिवसुहफलए सया कुणह ॥ १० इय सूरिवयणमायण्णिऊण बुद्धा तहिं वहू सत्ता । पव्वज्जमभुवगया, अवरे सुस्सावगा जाया ॥ १ ११ रंगायणो वि घेत्तुं पंचाणुव्वयसमण्णियमुयारं । पवरोवासयधम्म परिसाएँ समं गिहं पत्तो ॥ १२ पुण्णम्मि मासकप्पे सूरी अण्णत्थ विहरि पत्तो । रण्णा चामुंडाए महई जत्ता समाढत्ता ॥ १३ रण्णा तत्याऽऽणत्ता ते मल्ला तेहिँ सेहरो भणिओ । 'संवहसु लहुं जेणं वच्चामो' तेण पडिभणियं ॥ १४. 'भो भो ! बच्चह तुम्मे अहयं पुण अज णागमिस्सामि' । तव्भावं णाऊणं पडिभणिओ तेहिं तो एसो ॥ १५ 10 D किं ववसिस्सह । 2 AB तो। 3 A B मणुन्नवियजिणंम(णम)णसण। 40 D रूवाणि । 5 A B वि। 60 Dरया।

७१ रंगायणमल्ल-जिनदेव-कुलपुत्रककथानकानि 'जइ णाऽऽगच्छह तुब्भे अम्हे वि हु णिच्छएण णो जामो' ।णाउं गणाभिओगं इच्छावियलो वि सो चलिओ ॥१६. पत्तो तहिं, तओ णच्चिओ य, तुट्ठो य णरवई धणियं । पभणइ 'रे रंगायण ! मग्गसु जं तुज्झ पडिहाइ' ॥१७ तुटेण तेण भणियं 'जइ एवं तो ण अण्णतित्थेसु । एवमहं जाजीवं पुहईसर ! आणवेयव्यो' ॥ १८ 'एवं' ति णिवेण तओ पडिवण्ये 'मह पसाय' ई वोत्तुं । पत्तो णियगे गेहे अकलंकं पालिउं धम्मं ॥ १९ जीयंते संपत्ते अणसणविहिणा समाहिणा मरिउं । जाओ एगवयारो पढमे कप्पे महातियसो ॥ २० [रंगायणमल्लकथानकं समाप्तम् । १३.] सम्प्रति बलाभियोगछिण्डिका । तत्रं च 'वलाभियोगो'त्ति सूत्रावयवः । 'बल'त्ति बलात्कारेण बलवता केनचित् किञ्चित् कार्यमाणोऽपि नातिचरति दर्शनम् । अत्र कथानकम्- [१४. जिनदेवकथानकम् ] अत्यि इहेब जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे संखवद्धणो णाम गामो । तत्थ य सावयकुलसमुभूओ जीवा-ऽजीवाइपयत्यवित्थरवियक्वणो सामाझ्याइकिरियाणुहाणणिरओ मेरु व्व णिच्चलसम्मत्तो जिणदेवो णाम सावगो, ण य कयाइ कस्स वि उवरोहेणावि धम्मविरुद्धमायरइ । सो य अन्नया कयाइ पट्टिओ गामंतरं । अंतराले य मिलिओ महामिच्छद्दिट्ठिणो णियसालयस्स महेसर- दत्तस्स । कया समालिंगणदाणाइया उचियपडिवत्ती। पुच्छिओ य तेण जिणदेवो 'भाउय! कत्थ तुमं पत्थिओ । तेण भणिय 'धूयाणयणत्यं वसंतपुरणंगरं । इयरेण जंपियं 'जइ एवं ता पयट्टेसु, जओ अहं पि तत्थेव पओयणं- तरेण गमेस्सामि' । 'तो पयट्टा दोण्णि वि । गच्छंताणं कहिंचि जाओ धम्मवियारो। तओ जिणवयणपरिकम्मि- यमइणा णिरुत्तरीकओ अगेण महेसरदत्तो, पउहो तस्सेसो । गच्छंतेहि य दिटुं महाणइतडट्ठियं एगं लोइयं देवउलं । तं च दणं जंपियं महेसरदत्तेण जहा 'एयं संयंभाययणं परमतित्यं, ता वंदामो एत्य देवं, करेमो परमपवित्तमत्ताणय' ति। जिणदेवेण भणियं 'अहं अच्चतं परिस्संतो ता इत्थेव गइतीरे वीसमेस्सामि' । तओ विण्णायतयभिप्पायनिच्छएणं महाबल-परक्कमेण भंजामि एयस्स मरट्ट' इति वाहासु संगहेऊण णीओ तत्थ । धरिऊण य कियाँडियाए देवस्स परतित्थियाणं च पाडिओ पाएसु । जिणदेवो वि 'धिरत्थु संसारवासस्स जत्थेरिसाओ विडंबणाओ पावेज्जंति, ता पडिणियत्तो गिण्हेस्सामि पव्वज्ज' ति भावेमाणो वसंतपुराओ घेत्तण णियदुहियं गओ णियगेहं । ठावेऊण जेट्टपुत्तं कुटुंबे सुगुरुसमीवे पव्वइओ । पालिऊण य णिक्कलंक सामण्णं मरिऊणोववण्णो सव्वट्ठसिद्धे महाविमाणे । तओ चुओ खिइपइट्ठिए रायउत्तो होऊण सिज्झिस्सइ त्ति । [जिनदेवकथानकं माप्तम् । १४.] उपनयः सर्वत्र स्खबुद्ध्या वक्तव्यः । इदानीं देवाभिओगछिण्डिका । तत्र 'सुराभिओगो'त्ति सूत्रम् । सुरः-देवता तदभियोगाद् नातिचरति दर्शनम् । अत्र च कथानकम्- [१५. कुलपुत्रककथानकम् ] अस्थि एगत्य गामे एगो कुलपुत्तगो । सो य अन्नया कयाई साहुसंसग्गीए जाओ सावगो । तओ तेण पुन्वपरिचियदेवयाण परिचत्तं पूयणाइयं, करेइ भत्तिं देव-गुरूणं । अवि य- 1 इति । 2 A B पालियं । 3 0 D जाओ पढमे कप्पे, एगवयारो महा। 4 0 D°न वला। 50 D कस्सइ । 60 D. यासमाणयणत्यं । 70 D नयरे। 80 D तो। 90p तओ पय । 11 •A Bणपरिक। 12 0D हानईत । 13 0 D नईती।, 14 0 D भंजेमि। 15 0 D कियाणयाए । . 17.07 °ण निक। 18 0 D कयाइ ! 100D ताण यक। 'ति । 160D કર सटीकं मूलशुद्धिप्रकरणम् काऊण महापूयं वंदइ तिकालियं जिणवरिंदे । ताण वलि-ण्हवण-जत्ता-महूसवे कुणइ अणुदियहं ॥ १ भत्तिभरणिभरोभिज्जमाणरोमंचकंचुयसणाहो । पप्फुल्लवयणकमलो आणंदपवाहपुन्नत्यो ॥ २ 'धन्नो कयउन्नो हं' एवंविहभावणाएँ जिणमुणिणो । पइदियहं पडिलाभइ तह चेत्र य पज्जुवासेइ ।। ३ एवंविहं च तं दद्वृण एगा पुव्वपरिचियदेवया पओसमावण्णा मग्गइ पुणो पुव्वपवत्तं पूओवयारं । ण य सो तीए उत्तरं पि पइच्छइ । तओ तीए भणियं 'जाणिहिसि जइ ण पडिवजिहिसि मम वयणं । तेण भणियं 'कडपूयणे ! को तुझ 'वीहेइ ? । तओ तीए अहिययरपउठाए गावीहिं समं गओ समाणो संगावीओ चेव अवहरिओ से पुत्तो । तेण वि सव्वायरेण गवेसिओ ण य दिट्ठो । तओ आउलीहूओ एसो । एत्यंतरम्मि य तीए देवयाए आवेसिया एगा वुड्डणारी, उज्वेल्लियमंग, कंपाविया सिरोहरा, विहुणिया करयला, आहयं भूमिवटुंपयत्ता जंपिउँ- 'एत्तियमित्तेणं चिय किं भद्द ! समाउलो तुम जाओ? । अण्णं पि पेच्छ जमहं करेमि तुह दारुणं दुक्ख ॥ ४ जेणऽदुहवसट्टो जीवियववरोवणं अकालम्मि । पाविसि, इय णाऊणं मह पूयं कुणसु अवियप्पं ॥५ पभणइ तओ य सड्ढो 'जं रोयइ तुझ किं पि अन्नं पि । तं कुणसु, तह वि अहयं ण तुज्झ पूर्य करेस्सामि' ॥६ णाऊण णिच्छयं सावगस्स जंपेइ देवया एवं । 'तह वि हु पत्तियखंडं पि देसु मा कुणसु निबंधं ॥ ७ तो देवयाभियोगं कलिऊणं सावगो इमं भणइ । 'जइ एवं तो जिणवरपडिमा हेट्ठम्मि ठायव्वं ॥ ८ जिणपूयणं कुणंतो तुह वि खिविस्सामि पत्तियाखंड । तं पडिवज्जइ तो सा आणइ पुत्तं सगावीयं ॥ ९ एवं तु णिकलंक सम्मत्तं पालिऊण एसो वि । जीयस्संते पत्ते संपत्तो देवलोगम्मिं ॥ १० ॥ [कुलपुत्रककथानकं समाप्तम् । १५.] * अघुना पञ्चमंछिण्डिका । तत्र 'कंतारवित्ति' त्ति सूत्रम् । कान्तारं छिन्नीपाताटवीप्रभृति, तत्र वृत्तिः= वर्तनं निर्वाहस्तयाप्यकल्प्यमपि समाचरन् नातिचरति सम्यक्त्वम् । अत्र च सुराष्ट्राश्रावककथानकम् । तच्च प्राग्दूषणद्वारे प्रतिपादितमिति । इदानी षष्ठछिण्डिका । तत्र 'गुरुणिग्गहो यत्ति सूत्रम् । गुरवः मातृ-पितृप्रभृतयः । यत उक्तम्- माता पिता कलाचार्य एतेषां ज्ञातयस्तथा । वृद्धा धर्मोपदेष्टारो गुरुवर्गः सतां मतः॥ ७१ ॥ तेषां निग्रहः निश्चयः 'एतदेवमेव कर्तव्यम्' इत्येवंरूपः, तेनाप्यकल्पनीयमपि कुर्वन् न विराधयति सम्यग्दर्शनम् । अत्र च कथानकम्- [१६. देवानन्दकथानकम् ] अत्यि इहेब जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे वच्छाजणवयालंकारभूया कोसंबी णाम णगरी । तत्थ य महाधणवई धणदत्तो णाम सेट्ठी। तस्स य रुवाइगुणगणालंकिया जीवा-ऽजीवांइपयत्यवित्थरवियक्खणा जिणसाहुपयपंकयमहुयरी अत्थि देवई णाम कण्णगा । सा य घरोवरि कंडुगलीलाए ललमाणी दिट्ठा पाडली- उत्तपुरागयभिक्खुभत्तसिरिदत्तसेट्ठिसुएण देवाणंदेणं । तं च दद्रूण विसमसरसरपसरंनिवायविहुरिज्जमाणमाण- सेणं चितियमगेणं 'अहो ! ख्वाइसओ, अहो ! कलाकोसल्लपगरिसो, ता वरावेमि एयंति । पेसिया णियपहाण- पुरिसा तीए वरणत्यं । 'अण्णधम्मिओ' त्ति काऊण ण दिण्णा पिउणा । तओ तीए लोभेण संजाओ कवड- 10 D बीहा। ..2.0 Dठं, मवि य-ए। 3 0D. यं. परिविहेमि। 4 A B - *म्मि कायन्वं । 50 D °म्मि ॥ १० ॥ ति । अधु' 1 6 4 Bा पर्वताट 17 दृश्यतां ६४ तमे पत्रे जिनदासकथानकम् । 8 A B रपसर ।

७३ देवानन्दकथानकम् सावगो । णिरंतरसिद्धतायन्नणाईहि य परिणओ सम्मं धम्मो, जाओ मेरु व्व णिप्पकंपो । तं च तारिसं दलूण दिण्णा पिउणा से कण्णगा । समुव्बूढा य महाविभवेणं । गओ तं घेत्तूण सणगरं । 'भिण्णधम्माणि माया- पित्ताणि त्ति कयं जुयहरयं । तओ य-- जिणपूयण-बंदण-ण्हवण-जत्त-बलिकरणमाइणिरयस्स । सज्झाय-ज्झाणपरायणस्स जइसेवणजुयस्स ॥ पत्तम्मि विविहदाणं देंतस्स कुतित्थिए चयंतस्स । जा जाइ कोई कालो जणणी-जणगाइ ता तस्स ।।२ भणियाइँ भिक्खुएहिं 'किं सो तुम्हाण सन्तिओ पुत्तो। अच्छतं भत्तो वि हु णाऽऽगच्छइ अम्ह पासम्मि ?' || ३ 'तो तेहिं कहिओ सव्वो सवित्थरो से वुत्तंतो। भिक्खुएहिं भणियं 'जइ एवं ती आणेह कह वि एगवारं, तओ पच्छा भलेस्सामि(मो) । जणणि-जणएहि य भणिओ जहा 'अम्हऽवरोहेण वि अन्न णिच्छएणं गंतव्वं' । गुरुणिग्गहछिंडियं च चित्ते भाविऊण गओ सो। बंदिया भिक्खुणो विजाभिमंतियं च दिण्णं से तेहिं फलं । पुव्वन्भासेण य भक्खियमणेण । परावत्तियभावो य समागओ गेहं । भणियाणि माणुसाणि जहा 'लहुं मम गिहें भिक्खूण भोयणं सज्जेह' । तओ हट्ठ-तुट्ठाणि ताणि तहा काउमाढत्ताणि । देवई य भत्तुणो चलचित्त- त्तणमसदहती गया गुरुसमीवे । कहिओ वुत्तंतो। तेहि वि समप्पिओ पडिजोगो । दिण्णो तीए तस्स । जाओ सहावत्यो । तओ पुच्छियं तेण किमेयं ति । माणुसेहिं भणियं 'तए भिक्खूण भोयणं सज्जा वियं ति । तेण भणिय ‘णाहं जिणजइणो मोत्तूण अन्नेसि धम्मट्ठा पयच्छामि' । कहिओ य देवईए सव्यो वि परमत्थो । तओ 'गुरुणिग्गहेण मणागं छलिओ मित्ति भणंतेण 'फासुएसणिज' ति काऊण पडिलाहिया मुणिणो । [ देवानन्द थानकं माप्तम् । १६.] तदेवं गुरुनिग्रहेण किश्चिदकल्प्यमपि कुर्वन् नातिचरति दर्शनम् । परं 'कियन्त ईशा गुरवो भवि- ध्यन्ति ?' इति मत्वाऽऽदित एव न विधेयम् । 'छ छि(च्छि)डियाओ'त्ति 'षड्' इति सङ्ख्या, 'छिण्डिकाः' अपवादाः, 'जिणसासणम्मि' त्ति, 'जिनशासने' अर्हद्दर्शन इति वृत्तार्थः ॥ १२ ॥ व्याख्यातं मूलद्वारवृत्ते छिण्डिकाद्वारम् । साम्प्रतं स्थानकद्वारं विवृण्वन् वृत्तमाह- अत्थी य णिच्चो कुणई कयाइं, सयाइँ वेइए सुहा-ऽसुहाई। णिव्वाणमत्थी तह तस्सुवाओ, सम्मत्तठाणाणि जिणाहियाणि ॥ १३ ॥ 'अत्थी यत्ति अस्ति विद्यते, चकारस्यावधारणार्थत्वादस्त्येवेति, जीव इति गम्यते, तत्प्रतिपादकचिलैरिति । उक्तं च- चित्तं चेयणसण्णा विण्णाणं धारणा य बुद्धी य । ईहा मई वियका जीवस्स उ लक्खणा एए ।। ७२ ॥ (दश० नि० गा० २२४ ) जो चिंतेइ 'सरीरे णत्थि अहं स इह होइ जीवो त्ति । ण हु. जीवम्मि असंते संसयउप्पायगो अन्नो ॥ ७३ ॥ (दश० भा० गा० २३) इत्यादि जीवास्तित्वमननं प्रथम सम्यक्त्वस्थानकम् , अवस्थानमिति भावः। अनेने नास्तिकमतनिषेधमाह । 'णिच्चो'त्ति, 'नित्यः' अप्रच्युता-ऽनुत्पन्न-स्थिरैकत्वभावः पूर्वकृतस्मरणात् । अनेन च बौद्धमतनिरासाद् द्वितीय ID माया-वित्ताणि। 20 D को वि। 30 D तो तेहिं। 4 0 D तो कहिं(ह)चि आणेह एकवारं । 5A B हाणि तहा । 6 0 0 °यं । तेण। 7 A B सङ्ख्याऽपवादाद्धि(छि)ण्ठिका 'जिण। 8 A B °म्मि' जिन । 9 सप्तमवृत्ते । 10A B.वि। 110 न च नास्ति । 12A B कस्वभावः। मू०.शु०.१० . ७४ सटीक मुलशुद्धिप्रकरणम् सम्यक्त्वस्थानकमभिहितम् । 'कुणइत्ति, 'करोति' विदधाति शुभा-ऽशुभानीति सम्बध्यते, एवमेव युक्तियुक्तत्वाद् , अन्यकर्तृकत्वे तु कृतनाशा-ऽकृताभ्यागमादिदोषप्रसङ्गाद् । अनेन तु कपिलमततिरस्करणात् तृतीयं. दर्शन- स्थानकमुक्तम् । 'कयाइं सयाई वेएइ सुहा-ऽसुहाईति 'कृतानि' निर्वतितानि । 'स्वकानि' आत्मीयानि । 'वेदयति' अनुभवति । जीव इति गम्यते । 'शुभा-ऽशुभानि' पुण्य-पापानि, 'सुखा-ऽसुखानि' वा पुण्य-पाप- फलजन्यशर्मा-ऽशर्माणि । एतच्चाकर्ता जीव इति दुर्णयनिरासात् चतुर्थ सम्यक्त्वस्थानकम् । 'निव्वाणमस्थि' त्ति, 'निर्वाणं' मोक्षः सकलकर्मनिर्मुक्तजीवावस्थानमिति भावः । 'अत्थि' त्ति, 'अस्ति' विद्यते तत्प्रतिपादकागम- प्रमाणसद्भावात् । अनेन च, दीपो यथा निर्वृतिमभ्युपेतो, नैवानि गच्छति नान्तरिक्षम् । दिशं न काञ्चिद्विदिशं न काञ्चिदथ क्षयात् केवलमेति शान्तिम् ॥ ७४ ॥ जीवस्तथा निर्वृतिमभ्युपेतो, नैवावनि गच्छति नान्तरिक्षम् । दिशं न काञ्चिद्विदिशं न काञ्चित् , क्लेशक्षयात् केवलमेति शान्तिम् ।। ७५ ॥ इति सर्वाभावप्रतिपादकमोक्षपरदुर्णयनिरासः कृतो भवतीति पञ्चमं दर्शनस्थानकम् । 'तह तस्सुवाओ'त्ति तथा तस्योपायः, तस्य मोक्षस्योपायः तत्प्राप्तिलक्षणः सम्यग्दर्शनादिकः सन्मार्ग इति भावः, "सम्यग्दर्शन- ज्ञान-चारित्राणि मोक्षमार्गः (तत्त्वा० अ० १ सू० १)" इति वचनात् । अनेन च मोक्षोपायाभावप्रतिपादक- दुर्णयनिरासः कृतो भव[ ? ती ]ति षष्ठं सम्यक्त्वस्थानकम् । 'सम्मत्तठाणाईति सम्यक्त्वस्थानानिदर्शनावस्था- नानि, सम्यक्त्वमेतेषु सत्स्खेव भवतीति भावः । 'जिणाहियाईति जिनाहितानि-तीर्थकरप्रतिपादितानीति वृत्तार्थः ॥ १३ ॥ भूषणादीनि प्रतिपाद्य तस्यैव माहात्म्यख्यापकं वृत्तद्वयमाह- मूलं इमं धम्ममहादुमस्स, दारं सुपायारमहापुरस्स । पासायपीढं व दढावगाढं, आहारभूयं धरणी व लोए ॥ १४ ॥ पहाणदव्वाण य भायणं व, माणिक-णाणामणिमाइ-मुत्ता-। सिल-प्पवाला-ऽमललोहियक्ख-सुवण्णपुण्णं व महाणिहाणं ॥ १५ ॥ 'मूलं ति, मूलमिव मूलं कन्दोऽधोवति । 'इमं' एतत् सम्यक्त्वम् । 'धम्ममहादुमस्स'त्ति धर्म एव महा- द्रुमः प्रधानतरुधर्ममहाद्रुमस्तस्य । तथा च- पाडेजइ वायाईहिँ जह उ अनिवद्धमूलओ रुक्खो । तह सम्मत्तविहीणो धम्मतरू नो दढो होइ ॥७६ ॥ जह सो चिय दूरंगयमूलो सच्छायओ दढो होइ । तह धम्मतरू वि दढो जायइ सम्मत्तसंजुत्तो ॥ ७७॥ 'दार'ति द्वारमिव द्वार–मुखं प्रतोलीति यावत् । 'सुपायारमहापुरस्स'त्ति सुष्टु–शोभनः प्राकारः शालो यत्र तत् सुप्राकारम् , महच्च तद्-बृहत्, पुरं च नगरं महापुरम् , सुप्राकारं च तन्महापुरं च सुप्राकारमहा- पुरमतस्तस्य । तथा हि- जह दाररहियणयरं ण किंचि णयरप्पओयणं कुणइ । सम्मत्तदारवियलं तह धम्मउरं पि विण्णेयं ।। ७८ ॥ 3-4 0D वनीं।.50D ख्यापनं। 6A B धरणी व । 700 मुत्त, 'मोत्ता। 8 A B°यक्खा । 900 °त्तो ॥ इति भावना । दारं ति । + ..1A B नमभि। 2A B °दक आग ।

७५ सम्यक्त्वमाहात्म्यादि तथा 'पासायपीढं व दढावगाढंति प्रसीदन्ति नयन-मनांसि यत्रासौ प्रासादः देवकुलम् , तस्य पीठं= गर्तापूरकः, दृढम् अत्यर्थमवगाढम् आजलान्तभूतलावमग्नम् , तदिव । तथा हि- आनीरान्तमहीतलगतगर्तापूरको दृढो यद्वत् । प्रासादो धर्मोऽपि च तद्वत् सम्यक्त्वसंयुक्तः ॥ ७९ ॥ तथा 'आहारभूयं धरणी व लोए'त्ति आधारः आश्रयस्तद्भूतं तत्तुल्यम् , धरणिरिव=भूमिवत् । कस्य ? षष्ठ्यर्थे सप्तम्याः प्रयुक्तत्वाद् लोके-लोकस्य जगतः । तथा हि- जह पुहईतलमेयं समत्थलोयस्स होइ आहारो। तह सम्मदंसणं पि य आहारो होइ धम्मस्स ॥ ८० ॥ तथा 'पहाणदव्वाण य भायणं वत्ति प्रधानानि-प्रवराणि, तानि च तानि द्रव्याणि च क्षीरादीनि अतस्तेषाम् । चकारः समुच्चये । भाजनं कुण्डादि तद्वत्-तदिव । तथा च- कुण्डादिभाजनविशेषविवर्जितस्तु, निःशेपवस्तुनिचयो व्रजति प्रणाशम् । यद्वत् तथा विविधधर्मविशेषराशिः, सद्दर्शनप्रवरभाजनविप्रहीणः ॥ ८१ ॥ तथा 'माणिक-णाणामणिमाइ-मुँत्ता-सिल-प्पवाला-ऽमललोहियक्ख-सुवण्णपुण्णं व महाणिहाणं'ति माणिक्यानि महामौक्तिकानि, नाना=अनेकप्रकारा मण्यादयः चन्द्रकान्ताद्याः, आदिशब्दाद् हीरकादिग्रहः, मुक्ताः मौक्तिकानि, शिलाः स्फटिकोपलाः, प्रवालानि-विद्रुमाणि, अमललोहिताक्षाणि-निर्मलरक्तरत्नानि, सुवर्ण= काश्चनम् , माणिक्यानि च नानामणयश्चेत्यादिद्वन्द्वः, तैः पूर्ण-भृतं महानिधानवत्=तगृहद्भाजनमिव । तथा हि- जह बहुविहमाणिक्काइदव्यपरिपूरियं महणिहाणं । संसारिअणेयसुहाण कारणं होइ जीवस्स ॥ ८२ ॥ तह बहुविहधम्मविसेससंजुयं सम्मद रिसणमिम पि । अचंतियनिरुवममोक्खसोक्खसंसाहगं होइ ।। ८३ ॥ इति वृत्तद्वयार्थः ॥ १४-१५॥ एतच्चेदृग्विधं महाप्रभावमत्यन्तदुःप्रापं चावाप्य यद्विधेयं तदाह- एयं महापुण्णफलं सहावसुद्धीऍ लडूण अलहपुवं । जिणाणमाणाएँ पयट्टियचं, विसेसओ सत्तसु ठाणएसु ॥ १६ ॥ 'एय'ति एतत् पूर्वोक्तम् । 'महापुण्णफलं'ति महापुण्यफलंबृहच्छुभसञ्चयकार्यम् । यतः- बहुभवकोडीविरइयकम्ममहासेलदलणवरकुलिसं । पाविजइ सम्मत्तं उपजिए पुण्णसंघाए ॥ ८४ ॥ मोक्खमहातरुणिरुवयवीयभूयं विसुद्धसम्मत्तं । जं लब्भइ जीवहिं तं बहुविहपुण्णमाहप्पं ॥ ८५ ॥ 'सहावसुद्धीए'त्ति स्वभावशुद्ध्या अकामनिर्जरादिकर्मक्षयावाप्तपञ्चदशाङ्गीक्रमलक्षणया । उक्तं च- भूएसु जंगमत्तं, तेसु वि पंचेंदियत्तमुक्कोसं । तत्तो वि य माणुस्सं, माणुस्से आरिओ देसो ॥ ८६ ॥ 30 D °नि चैतानि। 4.0 D 'मुत्त-सि। °यक्खा-सु°1 6.0D °सारियणेय । 6.0 D °सारियणेय। 70 D सम्मदंसणमिमं। 8 0 0 °सुद्धीम ल°, E°सुद्धीय ल°। क.महापुण्यः । . .100 Dणपन्भारे । . 1A B मनांसीति 2 A B प्रस्तुतत्वाद् । 5A B 90D ७६ सटीक मूलशुद्धिप्रकरणम् देसे कुलं पहाणं, कुले पहाणे य जाइ उक्कोसा। 'तीय वि रुवसमिद्धी, रूवे वि वलं पहाणयरं ॥ ८७ ॥ होइ बले वि य जीयं, जीए वि पहाणयं तु विण्णाणं । विण्णाणे सम्मत्तं, सम्मत्ते सीलसंपत्ती ।। ८८ ॥ सीले खाइयभावो, खाइयभावे वि केवलं णाणं । केवलिए पर्डिउण्णे पत्ते परमक्खरे मोक्खो ॥ ८९ ॥ (प० व० गा० १५६-१५९) [ ?'लणं' ति, 'लव्व्वा' प्राप्य । ] 'अल पुञ्च' ति अलब्धपूर्वम् अप्राप्तप्रथमम् । तथा हि- अट्टविहकम्मतलसीससूइसरिसस्स मोहणिजस्स । उदहीसरिणामाणं इगुहत्तरिकोडिकोडीओ ॥ ९ ॥ जझ्या जिएहि खवियाओँ होति करणेणहापवत्तेण । तइया अउव्वकरणं उं पावंति सम्मत्तं ॥ ९१ ॥ 'जिणाणंति जिनानां मोहमहाराजनिर्मूलोन्मूलनावाप्तजयपताकानाम् । 'आणाए'त्ति आज्ञायां तदादेश- लक्षणायाम् । 'प्रवर्तितव्यं' प्रवृत्तिर्विधेया । किमविशेषेण ? नेत्याह-'विसेसओ' विशेषतः तदन्यसमधिकतया । 'सत्तसु'त्ति सप्तसु-सप्तसङ्ख्येषु, स्थानकेषु-पात्रविशेषेषु बिम्बादिष्विति वृत्तार्थः ॥ १६ ॥ इदानीं सप्त स्थानकान्येव नामतः प्रतिपादयंस्तत्कृत्यादेशं वृत्तेनाऽऽह- बिंबाण चेईहर-पुत्थंयाणं, जिणाण साहूण य संजईणं । आणारुईसावय सावियाणं, समायरेज्जा उचियं तमेयं ॥ १७ ॥ 'बिंबाणति (णत्ति ) विम्बानां प्रतिकृतीनाम् । तथा 'चेईहराणंति चैत्यगृहाणां बिम्बाधारभवनानाम् । तथा 'पुत्थयाणं'ति पुस्तकानां-पत्रसञ्चयलिखितागमानाम् । 'जिणाणं'ति( ण'त्ति) जिनसम्बन्धिनाम् । अग्रे- तनपदचकारस्यावधारणार्थस्यात्र सम्बन्धात्, तेन जिनानामेव सम्बन्धीनि. यानि बिम्ब-चैत्यगृह-पुस्तकानि, न शाक्यादिसत्कानि। तथा 'साहूण'त्ति साधूनां सक्रियादिगुणान्वितयतीनाम् , यत एवंगुणा एवं साधवो. भवन्ति । उक्तं च- यः सत्क्रियाप्रवृत्तः सज्ज्ञानी निस्पृहः क्षमासहितः। धर्मध्यानाभिरतश्च साधुरिति कथ्यते सद्भिः॥ ९२ ।। तथा 'संजईणं'ति संयतीनां साधुगुणोपेतसाध्वीनाम् । तथा · आणाईसावय'त्ति विभक्तिलोपाद् आज्ञारुचिश्रावकाणाम् । आज्ञा भगवदादेशस्तस्यां रुचिः श्रद्धा येषां ते आज्ञारुचयः; शृण्वन्ति यतिमुखात् साधु-श्रावकसामाचारीमिति श्रावकाः । उक्तं च- संपत्तदंसणाई पइदियहं जइजणा सुणेई इ । सामायारिं परमं जो खलु तं सावगं वेति ॥ ९३ ॥ आज्ञारुचयश्च ते श्रावकाश्च-उपासका आज्ञारुचिश्रावकास्तेषाम् । तथा 'सावियाणं ति श्रानिकाणां= पूर्वोक्तगुणयुक्तोपासिकानाम् । 'समायरेन'त्ति समाचरेत् कुर्यात् । 'उचियंति उचितं सप्तस्थानकयथायोग्य कृत्यम् । तमेयंति तदेतद् वक्ष्यमाणं कृत्यमिति वृत्तार्थः ॥ १७॥ 'यथोद्देशं तथा निर्देशः' इति न्यायमाश्रित्य विम्बानामुचितं यत् प्राग् विधेयतयोक्तं तद् वृत्तद्वंयेन प्रतिपादयति- 1AB तीए रु। 20 D य । 3 0 D डिपुण्णे । 4.0D उव्वं । 5A B °सरणा'। 600 कोटको । 7AR "या होती कर। 8 A B शेपेणेत्याह । 9 0 D E पोत्ययाणं । 100 D क्षमादियुतः ।:11 A B 12 0D. योग्यकृत्यम् । 13 A B तमेवं तदें । 1 ति।

७७ जिनप्रतिमावर्णना [जिनविम्बाख्यं थमं स्थानकम् ] ग्वजेंदनीलं-जण-चंदकंत-रि-इंक-कक्केयण-विदुमाणं । सुवण्ण-रुप्पा-ऽमलफालियाण, साराण दव्वाण समुभवाओ ॥ १८ ॥ महंतभामंडलमंडियाओ, संताओं कंताओँ मणोहराओ। भव्वाण णिव्वाणणिबंधणाओ, णिम्मावएज्जा पडिमा वराओ ॥ १९ ॥ 'जत्ति वज्राणि सर्वरत्नप्रधानानि हीरका इत्यर्थः । 'इंदनील'त्ति इन्द्रनीलानि-नीलवर्णमहारत्नानि । 'अंजणत्ति कज्जलरुचिरत्नानि । 'चंदकंत'त्ति चन्द्रकान्ताः रजनिकरकरनिकरसंसर्गनीरक्षरणखभावा मणयः । 'रिट'त्ति रिष्टानि=कृष्णरत्नानि । 'अंक'त्ति अङ्काः शुभ्ररत्नविशेषाः । 'कक्कयण' त्ति कर्केतकानि पीतरत्नानि । 'विदुमत्ति विद्रुमाणि प्रवालकानि । वज्राणि चेन्द्रनीलानि चेत्यादिद्वन्द्वस्तेषां सम्बन्धिनीः । तथा 'सुवण्ण'त्ति सुवर्ण काञ्चनम् । 'रुप्पत्ति रूप्यं रजतम् । 'अमलफालिय'त्ति अमलस्फटिकाः निर्मलार्कोपलाः । सुवर्ण च रूप्यं चामलस्फटिकाश्च सुवर्ण-रूप्या-ऽमलस्फटिकाः, तेषां सम्बन्धिनीः । तथान्येषामपि 'साराणंति साराणाम्= उत्तमानाम् । 'दव्वाणं ति द्रव्याणां वस्तूनाम् । 'समुभवाओ'त्ति समुद्भवाः तत्समुत्थाः । 'महंतभामंडल- मंडियाओ'त्ति महच्च तद्-विशालं भामण्डलं च-अभाचक्रवालम् , तेन मण्डिताः शोभिता महाभामण्डल- मण्डिताः । 'संताउत्ति शान्ताः राग-द्वेषादिसंसूचकरमणी-प्रहरणादिचिह्नरहितत्वेन प्रशान्ताकृतयः । 'कंताउत्ति कान्ताः दीप्तिमतीः । 'मणोहराओ'त्ति मनोहराः चित्तानन्ददायिनीः । 'भव्वाणति भव्यानां=मुक्तिगमन- योग्यानाम् । 'णिव्वाणणित्रंधणाओ'त्ति निर्वाणनिवन्धना: मोक्षहेतुभूताः, विशिष्टभावोल्लासहेतुभूतत्वेन कर्म- क्षयकारका इति भावः । उक्तं च- पासाईया पडिमा लक्खणजुत्ता समत्तऽलंकरणा। जह पल्हाएइ मणं तह णिजर मो वियाणाहि ॥ ९४ ॥ दह्ण मणभिरामं पसंतर्विवं जिणस्स भव्वजिया । आणंदपूरियं हवंति सिहिणो व्व घणसमए ॥ ९५ ॥ 'निम्मापएजत्ति निर्मापये=विधापयेत् । 'पडिम'त्ति प्रतिमाः प्रतिकृतीः । 'पराउ'त्ति पराः प्रधानाः । इति वृत्तद्वयार्थः ॥ १८-१९ ॥ केषां सम्वन्धिनीः प्रतिमाः ? इत्याह- जिणेंदचंदाण णरेंद-चंद-नागेंद-देवेंदऽभिवंदियाणं । इति वृत्तार्द्धम् । 'जिणेंदचंदाण'त्ति जिनेन्द्रचन्द्राणाम् , जिना=अवधिजिनादयः, तेषामिन्द्रौः स्वामिनः सामान्यकेवलिनः, तेषां चन्द्रा इव चन्द्रा जिनेन्द्रचन्द्राः तीर्थकृतः, तेषां प्रतिमा निर्मापयेदिति सण्टङ्कः । कथ- म्भूतानां तेषाम् ?. अत आह-'नरेंद-चंद-नागेंद-देवेंदऽभिवंदियाणं'ति नरेन्द्राः चक्रवर्त्यादयः, चन्द्राः- ज्योतिएकेन्द्राः, . नागेन्द्राः भवनपतिविशेषनायकाः शेषभवनपतीन्द्रोपलक्षणमेतत् , देवेन्द्राः त्रिदशपतयः, नरेन्द्राश्च चन्द्राश्चेत्यादिद्वन्द्वः, तैरभिवन्दिताः नमस्कृता ये ते तथा [ ? तेषाम् ] । उक्तं च- - 1.0D वर्जिद। 23 संता य कंता य मणों 3:A B: 'वज'ति। 4 A B सम्बन्धीनि । 500 रूपं। 6 A B°लस्फाटिका। 70 D रूपं। 8 0D ख्या। 8 0D ख्या।। 95 जिणिंदयंदाण, C D जिणिंद। 1000°याणं ति वृत्ता। 11 A B°न्द्राः सामा।.. 12 B °पतीन्द्रोप, A पुस्तके पाठभ्रंशः। 13 A, B °वा ये ते ।

७८ - सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे प्रथम स्थानकम् सुर-असुर-जोइसाणं वण-विजाहर-णराण जे पहुणो । भत्तिभरणिभरेहिं जिणेंदचंदा णमेजंति ॥ ९६ ॥ तासां प्रतिमानां स्व-परकारितानां यद् विधेयं तद् उत्तरार्धेनाऽऽह- कुज्जा महग्घेहिँ महारिहेहिं, अट्ठप्पगारा पडिमाण पूया ॥ २०॥ इति वृत्तार्धम् । 'कुज्जत्ति कुर्याद-विदध्यात् । 'महग्घेहि'ति महाघैः महामूल्यैः । 'महारिहेहिति महा:-गौरव्यैः । 'अट्ठप्पयार'त्ति अष्टप्रकारा-अष्टभेदा । 'पडिमाण'त्ति प्रतिमानां जिनप्रतिकृतीनाम् । 'पूय'त्ति पूजा-सपर्येति वृत्तार्थः ॥ २० ॥ तस्या एवाऽष्टप्रकारपूजायाः प्रतिपादनार्थमाह वृत्तम्- पुप्फेहिँ गंधेहिँ सुगंधिएहिं, धूवेहिँ दीवहिँ य अक्खएहि । णाणाफलेहिं च घएहिँ णिचं, पाणीयपुण्णेहिँ य भायणेहिं ॥ २१ ॥ 'पुप्फेहिंति पुष्पैः जात्यादिकुसुमैः, पूजां कुर्यादिति पूर्ववृत्तानुवृत्तेन सम्बन्धः । उक्तं च- प्रत्यग्रोन्मेपनिर्यद्बहलपरिमलैर्गुम्फसौन्दर्यरम्यै- म्यत्सौगन्ध्यलुब्धभ्रमरकुलकलवाणवाचालितान्तैः । पुष्पैः किजल्कवद्भिर्जलकणकलितैः प्रत्यहं पुण्यभाजः, श्रीमजैनेन्द्रविम्बं पुलकितवपुपः पूजयन्त्यादरेण ।। ९७ ॥ तथा 'गंधेहिंति गन्धैः वासः । उक्तं च- जातीफलेला-मलयोद्भवादिक्षोदोद्भवत्वात् स्फुटजातगन्धैः । कर्पूरपानीयकृताधिवासर्वासैर्जिनं पुण्यकृतोर्चयन्ति ॥ ९८ ।। "सुगंधिएहिति सुगन्धिभिः घाणेन्द्रियध्राणिजनकैः । एतच्च विशेषणमुभयपदयोरप्यायोज्यम् । यतः पुप्पैरपि सुगन्धिभिरेव पूजा विधेया, सुगन्धिपुष्पसद्भावे सति विशिष्टभावोत्पादकत्वात् । उक्तं च- पवरेहिँ साहणेहिं पायं भावो वि जायए पवरो। न य अण्णो उवओगो एएसि सयाण लट्ठयरो ॥ ९९ ॥ (पञ्चा० गा० १६०) अथ चेत् सुगन्धिपुष्पाण्येव न सम्पद्यन्ते, शक्तिर्वा न भवति, ततो यथासम्भवमपि पूजा विधीयमाना गुणाय सम्पद्यते। उक्तं च- कल्हारपत्तियाए णइणीरेणं जिणेदपूयाए । धन्ना कल्लाणपरंपराएँ मोक्खम्मि संपत्ता ॥ १० ॥ अत्र चोक्तगाथायां धन्याकथानकं सूचितम् । तदपि मुग्धजनपूजाभावप्रकर्षप्रतिपादनार्थं लिख्यते- [१७. धन्याकथानकम् ] अस्थि इहेव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे महोदयाणईए पञ्चासण्णं सिरिवद्धणं णाम णयरं । तत्थ य दरियारिमत्तमायंगघडाकुंभनिव्मेयपच्चलपउट्ठकंठीरवो सिरिवम्मो णाम राया। तस्स य सयलंतेउरम्पहाणा निजियरइरूवलावण्णा सिरिकता णाम महादेवी । ताणं च जम्मंतरोवज्जियपुण्णपव्भारसंजणियविसिट्ठविसय- - . 10 D तासां च प्र। 20 D E °प्पयारा। 3 A B प्रत्योः 'कुज त्ति' इति पाठो नास्ति। 4 0 D°माणं' ति । 5 c D°नार्य वृत्तमाह-1 60 D सुह(यं)धि । 70 D°यप्रीतिजन 80 D °या यथाशक्तिपुप्प । 900 प्रकर्षसम्पादनाथै । 10 A B °द्दीवे मारहे। 11 A B णाम देवी। 11 A B णाम देवी। 12 A B °यविसय । . .

धन्याकथानकम् ७९ -- सुहमणुहवंताणं वचए कालो। अन्नया य देवी फल-फुल्लरेहिरं णियकंतिविच्छाइयासेसवणलयं कप्पलयं सुमिणे पासेत्ताणं पडिबुद्धा । साहियं च जहाविहिणा सुमिणयं दइयस्स । तेण वि समाइ8 जहा 'देवि ! तुह सयल- विलयायणप्पहाणा बहुजणोरगारिणी धूया भविस्सइ । देवी वि एवं होउत्ति अभिणंदिऊण गया सट्ठाणं । तओं तं चेव दिणमाई काऊण पवङमाणगभा पूरेज्जमाणजिणविंबपूया-हवणाइडोहला नियसमए य पसूया देवी । दिहा.य नियपहाजालेणोज्जोयंती तमुद्देसं दारिया । निवेइओ य धूयाजम्मो णरेंदस्स । तेणावि जहोचियं ठिइपडियं काऊण निव्वत्तसुइजायकम्माए पइट्ठियं णामं धूयाए रयणप्पम त्ति । सा ये निव्वाय-निव्वाघाय- गिरिकंदरसमल्लीण व्व चंपयलया वड्डइ देहोवचएण, सुक्पक्खचंदलेह व्व कलाकलावेण य, जाव जाया चोदसवारिसिय त्ति । तओ दासचेडियाचक्कबालसंपरिडा कंचुइसमेया पाइकवंदसंपरिखित्ता सुवण्णमयजंपा- गारूढा हिंडइ पइदिणं अभिरममाणी उजाण-वानि-दीहिया-सरोवराईसु । अन्नया भणिया पियंकरियाऽहिहाणाए दासचेडीए 'सामिणि ! न कयाइ अम्हे महोदयानइतीरट्टिय- उजाणेसु गयाओ, ता जइ सामिणीए पंडिहासइ तो तत्य गंतूण उज्जाणसिरिं नई च पेच्छामो । तओ सा सहरिसं एवं होउत्ति जपमाणी गया तत्य । अवलोइया य परिपेरंतेसु भमिऊण महानई, पविट्ठा य कोउगेण नईतीरट्ठियं वरोज्जाणं । तत्थ य असोय-पुण्णाय-नाय-हिताल-ताल-तमाल-सरल-सज्न-ऽज्जुण-सहयार-चंपय-बउल- तिलय-लउय-छत्तोय-सत्तिवण्णाइपहाणतरुवरमज्झट्ठियं पेच्छइ अदव्भसरयव्भविव्भमं जिणमंदिरं । तं च दलूण हरिसुप्फुल्ललोयणा जाव पविसइ ताव दिट्ठा अंकमहारयणविणिम्मिया भयवओ चंदप्पहसामितित्थंकरस्स पडिमा । 'कहिं मण्णे मए एसा पडिमा एयं च मंदिरं दिटुं'ति ईहा-ऽपूहमग्गणगवेसणं कुणमाणी मुच्छावस- विमउलमाणलोयणा पव्वायंतवयणकमला थरथरंतसव्वंगोवंगा विमुक्कसंधिबंधणा धस त्ति धरणीयलम्मि निवडिया। तओ पच्चासण्णपरियणो 'किमयं किमेयं ति हाहकंदपरो विविहाओ चेट्ठाओ काउमाढत्तो। अवि य- अंगाइँ मलइ को विहु, को वि हु सलिलेण सिंचई तुरियं । को वि हु वीयइ वरतालियंटवाएण अणवरयं ॥१ गोसीसचंदणेणं सरसेणं को वि लिंपई देहं । को वि हु तुरियं तुरियं गंतुं रायस्स पासम्मि ॥ २ विष्णवई 'देव ! परितायह त्तिण य किंचि कारणं मुणिमो। किंतु अवस्था गरुई वट्टइ. कुमरीऍ देहम्मि' ॥३ तओ राया तं निसामिऊण वाहोल्ललोयणो संभमवसखलंतवयणो 'अरे वाहरह तुरियं विज'ति भणमाणो जच्चतुरंगमारूढो झड त्ति गओ जिणमंदिरं । तयणुमग्गेण य सिरितादेवीपमुहमंतेउरं, सामंत-मंति-पउर-लोगो य । इत्थंतरम्मि य सुमरेऊण पुव्वजाइं लद्धचेयणी उट्ठिया कुमरी। रण्णा य उच्छंगे णिवेसिऊण पुच्छियं 'वच्छे । किमेयं ?' ति । तीए भणियं- 'अडइहिं पत्ता णइहिँ जलु, तो वि ण यूँहा हत्थ । अम्मो ! तसु कवाडियह अज्ज वि सा इ अवत्थ ॥ ४ राइणा भणियं 'वच्छे ! ण किंचि एयमवगच्छामो ।' तीए संलत्तं 'ताय ! उवविसावेह लोयं, होह दत्तावहाणा, जेण सव्वं सवित्थरं साहेमि एयस्स दूहयस्स अत्यं' । वयणाणंतरं च पडिहारेण णिवेसिओ सव्वो वि लोगो । राइणा वि भणियं 'वच्छे ! दत्तावहाणो चेवाहं ता साहेहि सव्वं । रयणप्पहाए भणियं- अस्थि ताव तुम्हाण पसिद्धं चेव एवं सिरिवद्धणं णाम णगरं । इत्थ य अस्थि आजम्मदारिदोवहओ पइदिण कट्ठभारयाऽऽणयणजणियभोयणे-ऽच्छायणवित्ती भग्गलियाऽहिहाणो णाम कव्वाडिओ। तस्स य धन्ना णाम भारिया । ताणि य पइदिणं पच्छिमरयणीए उत्तरिऊण इमं महोदयं महाणइं वचंति कट्ठाणं । सीसारोवियभारगाणि समागच्छंति जाव एस जो उज्जाणस्स अदूरसामंते वडरुक्खो, तस्स य छायाए वीसमेऊण 10 D °प्पह त्ति । . 20D वि।. 3 A B °या [च]उदसवरि । ' 4 A B पहासइ। 5 A B हिंताल-तमा । 6 0 D°सत्तव। 7 0 D हरिसप्फु। 8 0 D यलं संनिव । : 9 A B °लेहिँ सिंचए । 10 A B इ कोवि परि । 11 A B वि । - 12.A B कुमरिस्स देह । 13 A B बाहल । 13 A B वाहल। 14 A B °ण सिरि । 15A B°णा यउ। 160 D कुमारी। 17 0D भूहा । 18 A B अम्मी। 19 AB.व सिरि°। 20 A B °दरिदों । 21 0 °णवित्ती।

८० 503 सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे प्रथम स्थानकम् णगरं पविसति । अन्नम्मि दिणे वीसमंतीए भणिओ भत्ता धण्णाए 'नाह ! मम तिसाए कंठो नुसइ, ता जई तुम भणसि तो हं गईए पाणियं पिवित्ता समागच्छामि । तेण भणियं 'भद्दे ! घरं पि नाइदूरत्यं, ता. तत्थेव वैचामो ।' तीए भणियं 'वाढं तिसाभिभूय म्हि' । तेण भणियं 'जइ एवं तो सिग्धमागच्छाहि ।' गया य सा। पाउं च पाणियं जाव समागच्छइ ताव पेच्छइ एयं वरोजाणं । तओ तीए चिंतिवं 'अहो ! अम्हेहिं मंदभग्गेहिं गच्छंतेहिं अंधयारत्ताओ, आगच्छंतेहिं भारकंतेहिं ण कयाइ वि एवं उज्नाणं सचवियं, दिद्वैन्यदरिसणफलाणि य लोयणाणि', ता संपयं पि सहलीकरेमि लोयणाणि'त्ति । चितंती पइट्ठा एयमुनाणं । तओ विम्हय-कोडग- विष्फारियलोयणा इओ तओ बलियकंधरं णाणाविहतरुगहणं पेच्छमाणा समागया एयं उद्देसं । तओ सच्चवियं एवं जिणभवणं । अहो ! अच्छरियभूयं किं पि एयं देवहरयं दीसइ, ता पविसित्ता णिस्वेमि । पविसंती य पेच्छइ- रयणविणिम्मियसोवाणपंतियं मणिणिबद्धभूमितलं । कंचणमयावंभुग्गयवहुविहभंगेल्लपुत्तलियं ॥ ५ ईसरवरगेहं पित्र रमणीयमणेगख्वयाइण्णं । भोयणमंडवसरिसं वरसिंपकरोडयाईहि ॥ ६ आगासं व सुतारं सचंदयं वित्थडं सचित्तं च । वरणयरं व सुसालं सग्गं व विमाणदेवजुयं ॥ ७ एवंविहं णियंती जा पविसइ ताच पेच्छई सहसा । रागग्गिपसमजलहरचंदप्पहणाहैवरविंबं ॥ ८ तं पेच्छिऊणे सहसा भत्तिवसोलसियपयडरोमंचा। भूललियभालबट्ठा पडिया पाएतु देवत्स ॥ ९ विण्णवइ 'गुणे बंदणविहिं च जाणामि तुज्झ णो णाह !! जं पुण तुह् भत्तीए होइ फलं होउ तं मझ॥१० तयणंतरं च चिंतियं तीए 'जइ कह वि ण्हवणपुल्वयं पूजिऊण बंदिज्जइ ता सोहणं हवइ, कत्तो पुण अम्हाणं पुण्णवियलाणं पुष्फाइसामग्गीअभावाओ एवं संभवइ 'त्ति । चितंतीए पडिया चित्ते अडविकेयारे दिट्ठा कल्हारपत्तिया । 'कल्लं विहीए पूर्य करित्सामित्ति मणोरहापूरिज्जमाणहियया गया भत्तुणो समीचे । तेण पुच्छिया 'किं चिरावियं ? । तीए भणियं 'णाह ! मए कस्सइ देवस्स एवंविहमञ्चव्भुयं बिंबं दिटुं, तमवलोयंती य ठिया इत्तियं वेलं, ता तुम पि गंतूणावलोइडं बंदेत्ता य करेहि णियणयण-जम्म-जीवियाई सहलाई । तेण वि" 'आ पावे ! अम्हाणं ऊसूरं वेट्टइ, तुमं पुण खज्नसि लग्गा देवेणं'ति भणमाणेणं उप्पाडिओ कर्दुहारओ। पविट्ठाणि यं णयरं । वीयदिणे पञ्चग्गवारयं घेत्तूण नईपुलिणे" नूमेत्ता गया अडविं । आगमणसमए य वत्यंचले घेत्तण कल्हार- पत्तियं समागया वीसमणट्ठाणं । तओ तीए भणियं 'णाह ! वच्चामो तत्स देवत्स बंदणत्य, एसा य मए आणीया कल्हारपत्तिया, एयं च गैईपाणीयं, ता ण्हवेत्ता पूइत्ता य वैदामो; जओ एवं हिदेवस्स पूयाइयं इहलोए परलोए य कल्लाणकारयं भवइ' । तेण भणियं 'णिलक्खणे! किं मज्झ वि जहा तुझे गहो तहा विलग्गो' । तीए भणियं: 'जं किंचि तुह पडिहासइ तं भणसु कुणसु य, अहं पुण जाव तस्स देवस्स चलणजुगलं ण वंदियं ताव.णा- गच्छामि त्ति निच्छओ' । तेणावि णिच्छयं णाऊण जंपियं 'जं तुह रोयइ तं कुणसुत्ति । तओ गया धण्णा । णईए पक्खालिया कर-चरणा । भरिओ सलिलस्स वारओ। पविट्ठा देवहरयं । एहविया पडिमा । पूइऊण य पुव्वक्कमेण वंदिया । तओ भगवंतं चेव हियएणुव्वहंती गया सत्यामं । एवं दिणे दिणे करेइ, जाव अन्नम्मि दिणे पुवकयकम्मदोसेण संजाओ तीए सरीरे महंतो रोगायंको । तेण य पीडिज्जमाणीए. चिंतियं "अहो! महमपुण्णता जेणज्ज भगवओ वंदणत्यं ण सक्केमि गंतुं, न णज्जइ ‘एवंविहसरीरकारणे किं पि मे भवेस्सइ ?' ता सो चेव भगवं इहलोए परलोए य मह सरणं"। ति झायंती मरिऊण समुप्पण्या एसा हं तुज्झ ध्य त्ति । 1A B "वच्चामि । 2 A B °भूया तेण। 30 D दट्ठन्त्र। 4 A B °णि त्ति, संप। 6:A B वियं जिण। 7 A B°खंभग्गय । '80D °सिप्पिक। 9 A B सुसारं। 100D हजिणविंद । 11.0D °ण तो सा मत्ति। 12 0p °यपाडरो। 13 A B करेह ।- : 140 D वि पावे. 15.0D वट्टए। 160 D भारो। 17 0 0 °लिणम्मि नमित्ता। 18 0.D गहिऊण। 19 C D नईए पा। 20 0 D वंदेमो। 21 0 D°ज्ज्ञ तहा गहो विल°1 22°A B Pण जं तुह । 23 A B सत्थानं । 24 A B वि। 25.0D मज्झाऽउप धन्याकथानकम् । अज्ज पुण एयं परमेसरवरबिंब दट्ठण समुप्पणं मे जाईसरणं । तेण कारणेण मए एवं पढियं । जइ उण तायस्स न पच्चओ तो वाहराह भग्गलियं । तओ रण्णा पुच्छिओ दंडवासिओ 'अरे अत्थि एत्थ भग्ग- लियाहिहाणो कबाडिओ ? । तेण भणियं 'देव ! अत्यि' । राइणा भणियं सिग्घमाणेहि' । तओ कंपंत- सव्वंगो आणीओ झत्ति तेण । सो रण्णा अभयपयाणाइणा समासासिँऊण पुच्छिओ किमत्यि का वि तुज्झ भज्जा । तेण भणियं 'देव णत्यि संपयं, पुव्वं पुण आसि धण्णा णाम, किंतु पणरसमं वरिसं मयाए तीसे वट्टई' । तओ राइणा भणियं 'भद्द ! किं दरि[सि]ज्जइ सा तुज्झ ?' । तेण भणियं 'ते(दे)व ! किं मयाणि कत्य दीसंति ? राइणा भणियं 'दीसंति चेव, जओ चिट्ठइ पञ्चक्खा चेव एसा तुह भारिया' । तेण जंपियं 'ण एसा मह भारिया किंतु तुम्ह धूय'त्ति । तओ रयणप्पहाए भणियं 'अरे मुरुक्ख ! सा चेवाहं तुज्झ भारिया धण्णाहिहाणा एयस्स भयवओ सयलदेवाहिदेवस्स तियसिंदविंदवंदिज्जमाणचरणारविंदस्स चिंतामणि-कामधेनु- कप्पपायवऽभहियस्स पूयाइप्पहावेणं सयलकलाकलाबाइगुणकलिया रायधूया संजाय म्हि' । साहियाँई एगंतरमिय- हसियाइयाणि सव्वाणि सपच्चयाणि चिण्हाणि । तओ तेण जंपियं 'देव ! संभवइ एयं जओ जाणइ एसा मह दइयासंतियाणि रहस्साणि' । तीए भणियं 'पुव्वं ताव मए भण्णमाणेणावि ण पडिवणं तए मह वयणं ता संपयं पि करेहि जिणपूयाइयं धम्माणुट्ठाणं, जेण जम्मंतरे वि ण होसि एवंविहदुक्खाण भायणं' । तओ गुरु- कम्मयाए जाहे ण किंचि पडिवज्जइ धम्मवयणं तओ 'अहो ! असुहकम्मपरिणई जेण एवंविहे वि पच्चए ण पडिवज्जइ एस धम्मति चिंतिऊण किंचि उचियं दाऊणावहीरिऊण तं, धम्माभिमुहं च काऊण पभूयलोयं उट्ठिया रायदुहिया रायाइनीसेसलोगो य । गयाणि य सव्वाणि सट्ठाणं ति । तओ पइदिणं जिणवंदेण-ऽचण-ण्हवण-जत्ताईयाणि कुणंतीए, गुरुजणमाराहयंतीए, सुसाहुजणमुहविणि- गयसिद्धतं सुणंतीए, सुपत्ताइं पडिलाहयंतीए, दीणा-ऽणाहाइमणोरहे पूरंतीए, साहम्मियजणवच्छल्लमायरंतीए, जणणि-जणगाण पडिबोहमुप्पायंतीए जाव गच्छंति फैइवयदिवसा ताव अन्नम्मि "दिवसे समागओ महपुरणयर- सामिरिविजयरायसंतिओ महंतओ। कयजहोचियपडिवत्तिणा य विण्णत्तं तेण जहा 'देव ! तुह धूयागुण- गणमायण्णिऊण दढमावज्जियहियएण तीसे वरणत्थं पेसिओ हं देवेण "रिउविजयराइणा, तो जइ तुम्ह पडि- हाइ तो देज्जउ सा.देवत्स'। राइणा वि एवं होउत्ति भणेऊण सकारत्ता विसजिओ महंतओ । तओ सोहण- दिणे महया भडचडगरेण सयंवरा चेव पेसिया रयणप्पहा । परिणीया सोहणदिणे । तओ ताणं सब्भाव- सारं तिवग्गसंपायणपरं विसयसुहमणुहवंताणं वच्चए कालो । अन्नया य कंचुगिवयणाओ वियाणेऊण चउणाण-. संपण्णविजयसिंहसूरिसमागमणं णिग्गयाणि बंदणवडियाए । वंदेत्ता य णिसण्णाणि जहोचिये भूभागे । धम्म- लाभपुव्वयं च भणियं भगवया- जम्मण-मरणजलोहो दालिद्दमहोम्मिवीइपरिकलिओ । वाहिसयजलयरगणो एसो रुद्दो भवसमुद्दो ॥ ११ एत्य यं णर-तिरिएK हिंडतो णिययपावपडिबद्धो । दुक्खेहिँ माणुसत्तं लहइ जिओ कम्मविवरेण ॥ १२ तं तुव्मेहिं लद्धं माणुसजम्म कुलाइसंजुत्तं । तो उझिउं पमायं कुणह सया उज्जम धम्मे ॥ १३ 10 D °सरविवं। 20 D °वेहि। 30 D°णा आइहं सिं। 4 A B °सिओ पु। 5 A B °ए ति तीसे। G.A B त्ति । रय! 70 D तुह भजा ध°। 8 0 D याणि . य ए°। 90 Dहो ! कम्मप। 1000 ° काऊ1: 110.D °वंदण-ण्हव । 12 0 D °इयं कु। 13 0 D °जण() समारा । 140D °त्ताणि प० । 15:0,D जणयाइयाण | : 16 0 D कइ वि दियहा । 17 00 दिणे। 18 0 D खुि। 19 0 D.रि। 20.0 D. या य सो। .21 0 D तो । मू० शु०११ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे प्र निकम् एवं च सोऊण संजायचरणपरिणामेहिं विण्णत्तं तेहिं 'भयवं ! जाव जेट्ठउत्तं रजेऽहिसिंचामो ताव तुम्भं पायमूले पव्वजागहणेण सहलीकरस्सामो करिकण्णचंचलं माणुसत्तण'ति । भयवया वि 'मा पडिबंध करेजाह'त्ति भणिए गयाणि णियमंदिरं । साहिऊण य मंति-सामंताइयाण णिययाभिप्पायं, अहिसित्तो पुरंदरा- हिहाणो जेट्ठउत्तो रज्जे । तओ महाविभूईए सिवियारूढाणि गयाणि भगवओ समीवे । आगमविहिणा य दिक्खियाणि भयवया । समप्पिया रयणप्पहा पवत्तिणीए । तओ अब्भसिऊण किरियाकलावं, काऊण विविहाणि तवचरणाणि, आराहिऊण गुरुयणं, संलिहिऊण अप्पाणं, पालिऊण णिकलंकं सामण्णं, पडिवजिऊणाऽणसणं, सुहज्झाणजोगेण चइऊण देहपंजरं गयाणि देवलोगं । एवं च कल्लाणपरंपराए सा धण्णा सिद्ध त्ति । धन्याख्यानकं समाप्तम् । १७ ता पहाणपुप्फाईणमसंपत्तीए इयरेहि वि पूया विहेजमाणा महाफला भवइ । संपत्तीए पुण पहाणेहिं चेव कायव्वा । अतो भणितम् 'सुगंधिएहिं'ति । 'धूवेहिं' ति धूपैः अग्निदाघनसार-सारङ्गमद-मीनोद्गारा-ऽगरु- प्रभृतिद्रव्यनिकरसंयोगैः । उक्तं च- कर्पूरा-गरु-चन्दनादिसुरभिद्रव्यव्रजोत्पादितै- वयुल्लासितलोलधूमपटलव्याप्तावकाशैर्दिशम् । न्द्रामोदहतालिजालजटिलैर्घाणेन्द्रियाहादिभि- धूपैर्धन्यजना जि सततं कुर्वन्ति पूजां मुदा ॥ १०१ ॥ तथा 'दीवहिं यत्ति दीपैश्च अन्धकारापहवर्ति-तैलसंयोगप्रज्वालिताग्निकलिकारूपैः। उक्तं च- पूजाविधौ विमलवर्तिसुगन्धतैलैरुद्यत्प्रभाप्रहतदेवगृहान्धकारम् । श्रीमजिनेन्द्रपुरतः प्रतिबोधयन्ति, धन्या नरा विशदभक्तिभरण दीपम् ॥ १०२॥ तथा 'अक्खएहिति अक्षतैः अष्टमङ्गलकादिरचनारचिताखण्डशाल्यादितण्डुलैः । उक्तं च- शङ्ख कुन्दावदातै लक्षालितैर्गन्धशालैविशालैः सुगन्धोत्कटैः। सर्वदेवाक्षतैरक्षतैः पूजनं, तीर्थना भक्त्या विधेयं बुधैः ॥१०३ ॥ तथा 'णाणाफलेहिं च' त्ति नानाफलैश्च अनेकप्रकारपाकपूताम्रादिफलविशेषैः । उक्तं च- पाकाधिरूढविविधोज्वलवर्णशोभैनेत्राभिरामरचनैः स्पृहणीयगन्धैः । नानाफलैरपि च सुन्दरकन्द-मूलैः, पूजां जिनेन्द्रपुरतः प्रथयन्ति धन्याः ॥ १०४ ॥ तथा 'घएहिंति घृतैः = प्राज्याज्यभेदैः । उक्तं च - खच्छैरिन्द्रियसौख्यहेतुभिरलं सद्भाजनेष्वर्पितै- राज्यैः प्राज्यसुगन्धवर्णकलितैनिःशेपदोषापहः । राग-द्वेषमदोद्धरारिजयिनः श्रीमजिनस्याअतः, पूजां धन्यजनाः प्रहृष्टमनसः कुर्वन्ति सद्भक्तितः ॥ १०५ ।। 'निच्चंति नित्यं = प्रतिदिनम् । यतः प्रतिदिवससञ्चयाद् वृद्धिमेति पुण्यं यदल्पमपि भवति । सरधामुखमात्रचितं, यथा हि मधु घटशतीभवति ॥ १०६ ॥ 2:A B सुगंधेहिं । 3A B °रागुरु । । 10D णंभ।

, जिनपूजकफलवर्णना एतच विशेषण समस्तपूजाखायोज्यम् । तथा 'पाणीयपुण्णेहिँ य भायणेहिति चकारस्य व्यवहितसम्ब- न्धात् पानीयपूर्णभाजनैश्च सुगन्धि-स्वच्छ-शीतलजलभृतकरकादिस्थानविशेषैः । उक्तं च- निर्मलोज्वलजलोपशोभितं, पूर्णपात्रनिकरं कृतादरः। ढोकयेत् सततमेव वेश्मभाग्, जातसान्द्रपुलको जिनाग्रतः ॥१०७॥ इह पूर्वत्र च चकारोऽनुक्तसमुच्चये, तेन नैवेद्य-वस्त्रा-ऽऽभरण-विलेपनादिजानामप्यष्टप्रकारपूजाया- मन्तर्भावो द्रष्टव्य इति वृत्तार्थः ॥२१॥ उक्तं पूजास्वरूपम् । साम्प्रतं यादृग्विधैविशेषणयुक्तः सन् जिनबिम्बपूजाप्रवृत्तः प्राणी यादृग्विधदुःखभाग् न भवति तद् वृत्तद्वयेनाऽऽह- पूयं कुणंतो बहुमाणवंतो, उदारचित्तो जिणभत्तिजुत्तो । दारिद्द-दोहग्ग-दुरंतदुक्ख-दुव्वण्ण-दुग्गंध-दुरूवयाणं ॥ २२ ॥ संताव-संजोग-वियोग-सोग-णिहीण-दीणत्तणमाइयाणं । तिक्खाण दुक्खाण भवुभवाणं, ण भायणं होइ भवंतरे वि ॥ २३ ॥ 'पूर्य'ति; पूजां सपयाँ पूर्वोक्ताम् । 'कुणंतो'त्ति कुर्वन् विदधानः। 'वहुमाणवंतो'त्ति बहुमानवान् आन्तरप्रीतिविशेषयुक्तः सन् अटवीमध्यस्थितशिवकपूजार्थनिरूपितधार्मिकविहितविशिष्टपूजावामपादोत्सारकशिव- कोपरिक्षिप्तमुखगण्डूषदक्षिणहस्तस्थितपुष्पपूजाकरणानन्तरपादपतितशिवकसम्भाषणकुपितधार्मिकप्रत्ययार्थोत्सा- रितैकलोचनशिवकदर्शनोद्भूतखेदवहुमानवशपरवशीभूतभल्ल्युत्खातनिजलोचनप्रदपुलिन्द्रकवत् । पुनरपि कथ- म्भूतः ? 'उदारचित्तो ति उदारचित्तः अकृपणाशयः। पुनरपि कीदृशः ? 'जिणभत्तिजुत्तो'त्ति जिनभक्तियुक्तः, जिनाः रागादिजेतारस्तीर्थकृतः, तेषां भक्तिः बाह्यकृत्यकरणरूपा तया युक्तः समन्वितो जिनभक्तियुक्तः । 'ण भायण होइ भवंतरे वि' इति सैण्टङ्कः। केषाम् ? इत्याह-'दारिद-दोहग्ग-दुरंतदुक्ख-दुखण्ण-दुगंध-दुरूवयाणंति दारिद्र्यं-निद्रव्यता, तच्च सर्वापदामास्पदम् । उक्तं च- निद्रव्यो हियमेति हीपरिगतः प्रभ्रश्यते तेजसो, निस्तेजाः परिभूयते परिभवानिर्वेदमागच्छति । निर्विण्णः शुचमेति शोकविहतो बुद्धेः परिभ्रश्यति, भ्रष्टश्च क्षयमेत्यहो" ! निधनता सर्वापदामास्पदम् ॥ १०८ ॥ दौर्भाग्यं सर्वजनाप्रियत्वं महामानसिकदुःखहेतुः । उक्तं च- दुस्सहदोहग्गकलंकजलणजालावलीपलिवाणं । जीवंतमयाण णिरत्थएण किं तेण जम्मेण ? ॥ १०९ ॥ दुरन्तदुःखम् अपाराशर्म । दुर्वर्णः विरूपा देहरुचिः । दुर्गन्धः दुष्टगन्धः । दु(१ दू)रूपकं विशो- भाकृतित्वम् , खार्थे कंप्रत्ययः । दारिद्रयं च दौर्भाग्यं चेत्यादिद्वन्द्वः, तेषाम् । तथा 'संताव-संजोग-विओग- सोग-णिहीण-दीणत्तणमाइयाणं तिक्खाण दुक्खाणंति सन्तापः-चित्तखेदः, स च महादुःखकारणम् । यतः- 1 A B. चकारो12 A B पूजनमप्य 3 A B °धशेषगुणयुतः सन् । 4 0 D E दालिद्द। भवोन्म। 6 दृश्यतां बृहत्कल्पसूत्रप्रथमांशस्य २५३ तमपत्रप्रथमटिप्पणीगत कल्पचूर्णेनिष्टक्षितमेतदुदाहरणम् । B °त: उदारचित्तः। 8 0 D पुनः की। 9 A B °या संयुक्तः। 10 C D सम्वन्धः। 11 0D °स्पदम् यत उक्तम्-नि। 12.0 D हो अधन। 13 A B °महामानसदुःख। 14 A B द्वन्द्वः । तथा । -- । 5AB 7A . . . -7 - सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे प्रथम स्थानकम् माणसियक्खेयाओ मणुयाणं होइ जा महापीडा । अकहेजंता वि फुड लक्खेजइ तणुतणुत्ताओ ॥ ११० ॥ संयोगः अनिष्टजनमीलकः, सोऽपि दुःखाय यतः- जोऽणिहमाणुसेणं संजोगो मामि ! जायए कह नि । सो गरुयदुक्खदंदोलिदायगो होइ अवुहाण ॥ १११ ॥ वियोगः अभीष्टवान्धवादिवस्तुविप्रेयोगः, आक्रन्दादिमहाखेदकारणं चाऽसौ । यतोऽवाचि- रुदितं यच्च संसारे बन्धूनां विप्रयोगतः। तेषां नेत्राश्रुविन्दूनां समुद्रोऽपि न भाजनम् ॥ ११२ ।। * तथा- इट्ठाणं वत्थूण पियजणमाईण विप्पओगम्मि । जायइ गरुयं दुक्खं, एंगं मोत्तूण गयरागं ॥ ११३ ॥ शोकः जनकादिमरणजनितश्चित्तखेदः, समस्तापदामास्पदं चासौ, यत उक्तम् – शोको हि नाम पर्यायः पिशाच्याः, रूपान्तरमाचक्षते पातकस्य, तारुण्यं तमसः, विशेषो विषस्य, अनन्तकः प्रेतनगरनायकोऽयम् , अनिर्वृत्तिधर्मा दहनोऽयम् , अक्षयो राजयक्ष्माऽयम् , अलक्ष्मीनिवासो जनार्दनोऽयम् , अपुण्यप्रवृत्तः क्षपणकोऽयम् , अप्रतिबोधो निद्राप्रकारोऽयम् , अनलसधर्मा सन्निपातोऽयम् , अशिवानुरोधो वैरो विनायकोऽयम् , अबुधसेवितो. ग्रहवर्गोऽयम् , अयोगसमुत्थो ज्योतिःप्रकारोऽयम् , स्नेहाद् वायुप्रकोपः, मानसाद् अग्निसम्भवः, आर्द्रभावाद् रजःक्षोभः, रसाद् अतिशोषः, रागात् कालपरिणाम इति । किञ्च- संतावचित्तखेयं णाणाविहआवईओं मरणं च । धम्म-ऽस्थ-कामहाणि लहइ णरो सोगसंतत्तो॥११४ ॥ 'णिहीण'त्ति भावप्रधानत्वाद् निहीनत्वम् अकिञ्चित्करत्वम् तदप्यशर्मकारि । यतः णिदिजइ अणवरयं पुरिसो णियणिद्धबंधवेहिं पि । रूयजुओ वि हु ण हु जो, समत्थओ करणम्मि ॥ ११५॥ दीनत्वं सत्त्वविकलता, मानसिक-शारीरिकासुखनिमित्तं च तत् । यतः जनक ! सहोदर ! मामक ! पितृव्य ! सुत ! भागिनेय ! मम कार्यम् एतत् कुरु देहीदं लल्लिं दीनः करोतीत्थम् ॥ ११६ ।।. सन्तापश्च संयोगश्च वियोगश्च शोकश्च निहीनत्वं च दीनत्वं च संताप-संयोग-वियोग-शोक-निहीन- दीनत्वानि, तान्यादिर्येषां व्याघि-पारवश्या-ऽङ्गच्छेदादीनां तानि तथा, तेषाम् । “तिक्खाण दुक्खाण'त्ति तीक्ष्णानां =असह्यानां दुःखानाम् अशर्मणाम्। ' भवुभवाणति संसारोत्यानाम् । न नैव । 'भायणति भाजनं स्थानम् । होइ'त्ति भवति जायते । 'भवंतरे वित्ति भवान्तरेऽपि जन्मान्तरेऽपि, आस्तामिह जन्मनीत्यपि शब्दार्थः । इति वृत्तद्वयार्थः ॥ २२-२३॥ 1 A B °नियोगः ।.20 D एक । 60D, त्वं च सत्व। 3 cp पिशाचस्य, ! 4A B वरोधिना 1 : 500 रूवजुः । 12 ८५ . जिनपूजकफलवर्णना जिनविम्बपूजाकारी यादृग्विधो न भवति तदुक्तम् । साम्प्रतं यादृशो भवति तद् वृत्तद्वयेनाऽऽह- भवे पुणोऽसेससुहाण ठाणं, महाविमाणाहिवई सुरेंदो । तओ चुओ माणुसभोगभागी, रायाहिराया व धणाहिवो वा ॥ २४ ॥ कलाकलावे कुसलो कुलीणो, सयाणुकूलो सरलो सुसीलो। सदेवमच्चा-ऽसुरसुंदरीणं, आणंदयारी मण-लोयणाणं ॥ २५ ॥ ' भवेत्ति प्राकृतत्वाद् भवति जायते । पुनःशब्दो भिन्नवाक्यार्थः । 'असेससुहाणं'ति अशेषसुखाना= समस्तसौख्यानां दारिद्र्यादिविपरीतानाम् । 'ठाणंति स्थानम् = आस्पदम् । पूर्वत्रेहलोक-परलोकयोः प्रस्तुतत्वाद्, एतदिह लोके । परलो केतु 'महाविमाणाहिबईत्ति महाविमानाधिपतिः महान्ति च तानि बृहत्प्रमाणानि विमानानि च-देवनिकेतनानि महाविमानानि, तेषामधिपतिः स्वामी । सुरेंदो'त्ति देवप्रभुः, उपलक्षणं चैतद् इन्द्रसामा- निकादीनाम् । देवसुखमभिधाय पारलौकिकमेव मनुजसुखमाह - 'तओ चुओ'त्ति ततः देवलोकाच्च्युतः व्युप- रतः सन्निति गम्यते । 'माणुसभोगभागि'त्ति मानुषाणां-मानां भोगाः शब्दादयस्तान् भंजते सेवते तच्छीलश्चेति मानुषभोगभागी । 'रायाहिराया वत्ति राज्ञां महासामन्तानामधिराजः चक्रवर्ती राजाधिराजः, वा- शब्द इन्द्राद्यपेक्षया विकल्पवाची । 'धणाहियो वत्ति धनाधिपः द्रव्यस्खामीश्वर इत्यर्थः, स च प्रस्तावात् क्षत्रिय- वणिग्-ब्राह्मणादिः । वा-विकल्पे । सोऽपि किम्भूतः ? इत्याह-कलाकलावे'त्ति कलाः लेख्यादिविज्ञानरूपास्तासां कलापः सङ्घातः कला- कलापस्तस्मिन् । 'कुसलो'त्ति कुशल: प्रवीणः । 'कुलीणो'त्ति कुलीनः विशुद्धपितृपक्षः, मातृपक्षोपलक्षणं चैतत् । 'सयाणुकूलो'त्ति · सदा सर्वकालमनुकूलः प्रियकारी, सतां वा=सत्पुरुषाणामनुकूलः सदनुकूलो दीर्घत्वमलाक्षणिकम् , यद्वा सत् संसत् परिषदित्यर्थः, सा अनुकूला यस्य सः सदनुकूलः । 'सरलो'त्ति सरल: अकुटिलः । 'सुसीलो'त्ति सुशील: शोभनखभावः । 'सदेवमच्चा-ऽसुरसुंदरीण'ति माश्च-मनुजाः असुराश्च भवनपतयो मां-ऽसुराः, सह देवैः वैमानिकैवर्तन्ते ये ते तथा, तेषां सुन्दर्यः रामास्तासाम् । 'आणंदयारित्ति आनन्दकारी रागाद्युत्पादयिता, भवतीति क्रिया सर्वत्र सम्बध्यते । 'मण-लोयणाणंति मनो- लोचनानां चित्त-चक्षुषाम् , सुरादिवनितानन्दकत्वे च भरत उदाहरणम् । तथा च- जं गंगादेवीए अणुरायपरव्बसाएँ रइसोक्खं । सह मुंजतो वसिओ तीसे भवणम्मि बहुकालं ॥१ इत्यारयणाईणं अण्णाण वि चित्तलोयणाणंदं । जणयंतो जं भुंजइ उदारभोगुब्भवं लच्छि ॥२ तज्जम्मतरतद्दोसरोगपीडियजइस्स किरियाए । उव्वरियरयणकंबल-चंदण-गोसीसमोल्लेण ।। ३ कारावियजिणमंदिरठावियतबिबभत्तिकरणस्स । सोक्खाणुबंधजणयं अणण्णसरिसं फलं मुणह ॥ ४ इति वृत्तद्वयार्थः ॥२४-२५॥ इत्थं विम्बोचितकरणफलमुपदर्य सम्प्रत्युपदेशदानपूर्वक प्रकरणोपसंहारमाह - कारेज तम्हा पडिमा जिणाणं, पहाणं पइट्ठा बलि पूय जत्ता। अण्णच्चयाणं च चिरंतणाणं, जहारिहं रक्खण वद्धणं ति ॥ २६ ॥ . .. 1 थाणं। 20 D सुरिंदो। 3 A B°वादिह। 4 A B के महा। 50 D सुरिंदो। 6 A B भजति । 7.A.B.°वातु क्षान-व। 8A B यदि वा सत् । 8A B यदि वा सत् । . 90p पर्षदि। 100 D °दिविलयानन्द। 110 Dहारं वृत्तेनाह। 12. ति ॥ २६ ॥ पदम ठाणं ति। m - सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे प्रथम स्थानकम् 'कारेजत्ति कारयेद-विधापयेत् । 'तम्ह'त्ति तस्मात् । 'पडिम'त्ति प्रतिमाः प्रतिकृतीः। 'जिणाणंति जिनानां सम्बन्धिनीः । न केवलं प्रतिमा एव कारयेत् , किं तर्हि ?-'हाणति स्नान गन्धोदकादि- स्नात्ररूपम् । उक्तं च- गान्धर्वनृत्ययुक्तं नान्दी-जयघोपचूर्णितदिगन्तम् । स्नानं सद्गुणपात्रं कुरुत जना! जिनवरेन्द्रस्य ॥ ११७ ॥ 'पइट्ट'त्ति प्रतिष्ठांपूर्वोक्तविधिकारितविम्बानामाकारशुद्धि-स्नात्र-मन्त्रादिन्यासरूपाम् । 'बलि'त्ति वलिं= विविधनैवेद्यरूपम् प्रतिमानामग्रत इति शेषः। 'पूर्य'त्ति पूजां पूर्वोक्तामेव । 'जत्त'त्ति यात्रां कल्याणका-ऽष्टाह्रि- कादिषूत्सर्पणारूपाम् । उक्तं च- जत्तामहूसवो खलु उद्दिस्स जिणेस कीरई जो उ । सो जिणजत्ता भण्णइ तीइ विहाणं तु दाणाई ।। ११८ ॥ दाणं तवोवहाणं सरीरसकार मो जहासत्तिं । उचियं च गीय-वाइय-थुइ-थुत्ता पिच्छणाई य ॥ ११९ ॥ (पञ्चा० गा० ४०४-४०५) तथैतच्च सर्व यात्राप्रारम्भप्रस्तावे विधेयं यथा-प्रवचनप्रधानगुरुणा द्रष्टव्योऽनुशासनीयश्च राजा, यथा- सामण्णे मणुयत्ते धम्माओं परीसरत्तणं णेयं । इय मुणिऊणं दर ! जत्तो एयम्मि कायवो ॥ १२० ॥ इड्डीण मूलमेसो सव्वासि जणमणोहराणं ति । एसो य जाणवत्तं नेओ संसारजलहिम्मि ॥ १२१ ॥ जायइ य सुहो एसो उचियत्थापायणेण सव्वस्स । जत्ताएँ वीयरागाण विसयसारत्तओ पवरो ॥ १२२ ॥ एईऍ सव्वसत्ता सुहिया खु अहेसि तम्मि कालम्मि | एहि पि आमघाएण कुणसु तं चेव एतेसिं ॥ १२३ ॥ तम्मि असंते राया दट्टयो सावएहिँ वि कमेण । कारेयव्यो य तहा दाणेण वि आमघाउ ति ॥ १२४ ॥ तेसि पि धायगाणं दायव्वं सामपुव्वगं दाणं । तत्तियदिणाणमुचियं, कायव्या देस य सुहा ॥ १२५ ॥ तित्थस्स वण्णवाओ एवं लोगम्मि, बोहिलाभो अ.। केसिंचि होइ परमो अण्णेसि वीयलाभो त्ति ॥ १२६ ॥ ज चिय गुणपडिवत्ती सचण्णुर्मयम्मि होइ परिसुद्धा । स चिय जायइ वीयं वोहीए तेणणाएणं ॥ १२७॥ 2 0 0 °ति विशेषः। 3A B °णाई या । : 4.0.D °च्यो राजाऽनुशासनीयश्च 5.AB लोगाण। 6 A B जे चिय। 70 D °महम्मि। 8 स्तेनज्ञातेन-चौरोदाहरणेन । 1 OD -म।

:८७ प्रथमस्थानकोपसंहार इय सामत्थाभावे दोहिं वि वग्गेहिं पुच्चपुरिसाण । इय सामत्थजुयाणं बहुमाणो होइ कायचों ।। १२८ ॥ ते धण्णा सप्पुरिसा जे एयं एवमेव णीसेसं । पुचि करिंसु किचं जिणजत्ताए विहाणेण ॥ १२९ ।। अम्हे उ तह अधण्णा, धन्ना उण एत्तिएण जं तेसि । बहुमण्णामो चरियं सुहावहं धम्मपुरिसाणं ॥१३०॥ इय बहुमाणा तेसिं गुणाणमणुमोयणाणिओगेण । तत्तो तत्तुल्लं चिय होइ फलं आसयविसेसा ॥ १३१ ॥ (पश्चा० गा० ४१७-४२८) किमेतत् स्वकृतानामेव विम्वानां कारयेदुताऽन्यकृतानामपि ? इत्याह-'अण्णच्चयाणं च'त्ति देशिशब्द- त्वात् चकारस्यापिशब्दार्थत्वाद् अन्यकृतानामपि परप्रतिष्ठापितानामपीत्यर्थः । 'चिरंतणाणं ति चिरन्तनानां अभूत- कालीयानां यतो नूतनविम्बकरणात् सीदत्परकृतविम्बपूजनं बहुगुणम् । 'जहारिहंति यथार्ह यथायोग्यम् । किं पूजादिकमेव कृत्यमुतान्यदपि ? इत्याह-रक्खण वद्धणति चस्य गम्यमानत्वाद् रक्षणं वर्धनं च । रक्षणं तदुपद्रवकारिनिवारणतः । वर्धनं निर्मलताकरणाद्युत्तरोत्तरविशेषापादनतः । यद्वा रक्षणं वर्धनमपि च द्रव्यस्येति शेषः । तत्र रक्षणं भक्षितोपेक्षितप्रज्ञाहीनदोषवर्जनतः, यतश्चैत्यद्रव्यरक्षणफलमुक्तमुपदेशपदेषु- जिणपवयणबुड्डिकर विभावणं णाण-दंसण-गुणाणं । रक्खंतो जिणदव्वं परित्तसंसारिओ होइ ॥ १३२ ॥ (गा० ४१८) जिनप्रवचनवृद्धिकरं तत्सन्तानाव्यवस्थितिकरितया । विभावनं दीपकम् । तद्विनाशे च महान् दोषः । यतस्तत्रैवोक्तम्- चेझ्यदव्वं साहारणं च जो दुहइ मोहियमईओ। धम्म व सो ण याणइ अहवा बद्धाउओ पुचि ॥१३३॥ (उप० गा० ४१४) चैत्यद्रव्यं जिनेन्द्रबिम्बवित्तम् । साधारणं च सङ्घसम्बन्धि च । यः पापकर्मा । द्रुह्यति भक्षयति । धर्म निःस्पृहतालक्षणम् । वाशब्दात् तद्भोगविपाकं च न जानाति । 'अथवा' इति प्रकारान्तरे । बद्धायुनर- कादिषु, द्रोहणकालात् पूर्वमिति । किञ्च आस्तां श्रावकः साधूनापि तद्विनाशे नोपेक्षा विधेया । यतः- चेइयदव्वविणासे तद्दव्वविणासणे दुविहभेए । साहू उविक्खमाणो अणंतसंसारिओ होइ ॥१३४ ॥ (उप० गा० ४१५) . चैत्यद्रव्यविनाशे । तद्न्यं तदुपयोगिदारूपलेष्टकादि । द्विविधभेदे नूतन-लग्नोत्पाटितभेदात् , मूलोत्तर- भेदादा द्विप्रकारे । मूलं स्तम्भ-कुम्भिकादि, उत्तरं छादनादि, तस्मिन् । यद्वा द्विविधभेदे खपक्ष-परपक्ष- जनितविनाशे। तथा- संजइचउत्थभंगे चेइयदन्व्वे य पवयणुढाहे । इसिघाए य चउत्थे मूलग्गी वोहिलाभस्स ॥ १३५ ॥ 1. 10 D.म्बकारणात् पूजनं । 2 0 D वधंन विम्बद्रव्य । 3.0D णविद्धिकरं ।

८८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे प्रथम स्थानकम् 'वद्धणं च त्ति वर्धनं कलान्तरप्रयोगादिना वृद्धिनयनम् । यतः जिणपवयणेवुद्धिकरं पभावणं णाण-दसण-गुणाणं । वड्डतो जिणदव्यं तित्थयरत्तं लहइ जीवो ।। १३६ ॥ चेइय-कुल-गण-संघे उवयारं कुणइ जो अणासंसी। पत्तेयबुद्ध गणहर तित्थयरो वा तओ होइ ॥१३७॥ (उप० गा० ४१८-४१९) 'अनाशंसी' निस्पृहसेवोऽसौ- जो निरुवलेवचित्तो चेझ्यदवं विवहुए सो उ । भुंजित्तु पवरलच्छि संपावइ सासयं ठाणं ॥ १३८ ॥ कारयेदिति क्रिया सर्वत्र सम्बन्धनीया । 'इतिः' प्रकरणपरिसमाप्ताविति वृत्तार्थः ॥ २६ ॥ इति श्रीदेवचन्द्राचार्यविरचिते मूलशुद्धिविवरणे प्रथमस्थानकविवरणं समाप्तम् ।। 10D °णविद्धिकरं । . 2 0 D वढितो। 30D निस्पृहः तकोऽसौ।

... [जिनभवनाख्यं द्वितीय स्थानकम् ] व्याख्यातं प्रथमस्थानकम् । तदनन्तरं च क्रमायातं द्वितीयमारभ्यते। अस्य च पूर्वेण सहायमभिसम्बन्धः- पूर्वत्र जिनविम्बकृत्यमभिहितम् । प्रतिष्ठितस्य जिनबिम्बस्य चैत्यगृहेण प्रयोजनमिति जिनभवनविधानमनेनोच्यत इति । अनेन सम्बन्धेनायातस्यास्यादिसूत्राणि दश । जिणिदयंदाण य मंदिराई, आणंदसंदोहणिसंदिराई । रम्मा रुंदाणि य सुंदराई, भव्वाण सत्ताण सुहंकराई ॥ २७ ॥ 'जिणिदेयंदाण'त्ति जिनेन्द्रचन्द्राणाम् , जिनाः-अवधिजिनादयस्तेषामिन्द्राः सामान्यकेवलिनो जिनेन्द्रा- स्तेषां चन्द्रा इव अष्टमहाप्रातिहार्याधैश्वर्ययुक्तत्वाद् उपरिवर्तिनस्तीर्थकृतो जिनेन्द्रचन्द्रास्तेषां सम्बन्धीनि । ‘मंदिराईति मन्दिराणि=आयतनानि विधापयेद् गृहीति दशमवृत्तपर्यन्ते ( ३६ तमे) क्रिया-कारकसम्बन्धः । कीदृग्विधानि तानि । अत आह-आणंदसंदोहणिसंदिराईति प्राकृतत्वाद् आनन्दसन्दोहनिष्यन्दवन्ति, आनन्दः-सम्मदस्तस्य सन्दोहः सङ्घात आनन्दसन्दोहस्तस्य निष्यन्दः निर्यासः स विद्यते येषु तदुत्पादकत्वेन तानि तथा । तथा च- आणंदणिन्भरंगो कयंवपुप्फ व पुलइओ पाणी । जसणेण जायइ कारेज जिणालयं तमिह ॥ १३९ ॥ 'रम्माईति रम्याणि रमणीयानि । 'रुंदाणि यत्ति रुन्दानि विस्तीर्णानि । 'चः' समुच्चये। 'सुंदराईति सुन्दराणि वास्तुविद्याभिहितयथावत्स्तरादिन्यासयुतानि । 'भाव्वाण'त्ति भव्यानां मुक्तिगमनयोग्यानाम् । 'सत्ताण'त्ति सत्त्वानां प्राणिनाम् । अनुस्वारस्याऽलाक्षणिकत्वात् 'सुखकरराणि' शर्मोत्पादकानि, शुभकराणि वा कल्याणहेतुभूतानि । अत्र भव्यग्रहणेनाऽभव्यानां निषेधमाह, यतस्तेषामास्तां जिनभवने, जिनेऽपि दृष्टे न सौख्यमुत्पद्यते पालकादीनामिवेति वृत्तार्थः ॥ २७ ॥ तथा- मेरु व्व तुंगाइँ सतोरणाई, विसालसालासबलाणयाइं । सोपाण-णाणामणिमंडियाई, माणेक्क-चामीकरकुट्टिमाइं ॥ २८ ॥ 'मेरु'व्व देवाचलमि( इ )व । 'तुङ्गानि' उच्चानि । 'सतोरणानि' ईलिकातोरणयुतानि । 'विशालशाला- सबलाणकानि' विशालाः विस्तीर्णाः, शालाः-पट्टशाला येषु तानि तथा । शालाशब्दे दीर्घत्वं प्राकृतत्वात् । सह बलाणकेन-जगतीनिर्गमद्वारेण वर्तन्ते यानि तानि तथा । विशालशालानि च तानि सबलाणकानि चेति समासः। 'सोपान-नानामणिमण्डितानि' सोपानः अवतरणैः, नानामणिभिश्च-चन्द्रकान्तप्रभृतिभिः, मण्डितानि= शोभितानि यानि तानि तथा । पूर्वापरनिपाताद् वा 'नानामणिमण्डितसोपानानि । 'माणिक्य-चामीकर- कुट्टिमानि' माणिक्यानि महारत्नानि, चामीकरं सुवर्णम् , तन्मयं कुट्टिमम् -उत्तानपट्टो येषु तानि तथेति वृत्तार्थः ॥ २८ ॥ तथा- विचित्तविच्छित्तिविचित्तचित्त, सच्छत्त-भिंगार-स( )चामराई। ससालभंजी-मयरद्धइंध, वाउडुयाणेयधयाउलाई ॥ २९ ॥ 1.0 D E °दइंदाण । 2 A B °दइंदाण। 4 OD तानि ? एतदाह । "युक्तानि । ' 6 A B °त्ताणं ति। 70 D. °व्यादीनां । 80 D. F सोमाण। 9 0 D. माणिकः । इलका। 11 विभत्तचित्त' इति टीकाकृन्निर्दिष्टं पाठान्तरम् । मृ० शु० १२ . 3CD °ण य'त्ति । 5 OD 100D A 1 सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् विभक्तिलोपाद् विचित्रविच्छित्तिविचित्रचित्राणि विचित्राः नानाप्रकाराः, विच्छित्तयः स्फीतयो येषु तानि तथा । विचित्राणि शोभनानि, चित्राणि-चित्रकर्माणि, येपु तानि तथा । विचित्रविच्छित्तीनि च तानि विचित्रचित्राणि चेति समासः । तया पाठान्तराद्वा विचित्राः अनेकप्रकाराः, विच्छित्तयः भक्तयः, ताभिर्वि- भक्तानि असम्मिलितानि पूतानि वा चित्राणि येषु तानि तथा । ' सच्छत्र-भृङ्गार-सुचामराणि छत्रम् =आतपत्रम् , तच्च छत्रत्रयरूपम् । तत् तु त्रैलोक्यदेवाधिदेवत्वसंसूचकं निनस्यैव भवति । भण्यते च- छत्तत्तउ तउ उवरि देवइंदिण करि धरियउ, कणयडंडुवरि हारलोलमालहिं परियरियउ । तिजगमज्झि देवाहिदेवु किर अन्नु न अइसउ, पयडइ एउ निरुत्तु एहु 'जण ! कुणहु म संसउ' ॥१४० ॥ भृङ्गाराः गजमुखाकृतयः स्नात्रोपयोगिभाजनविशेपाः । सुचामराणि-प्रधानप्रकीर्णकानि । ततश्च छत्रं च भृङ्गाराश्चेत्यादिद्वन्द्वस्तैः सह वर्तन्ते यानि तानि तथा । 'सशालभञ्जिका-मकरध्वजचिह्नानि' सह शाल- भञ्जिकामिः लेप्यादिमयपुत्रिकाभिर्मकरध्वजचिह्नन च-महा[झप) केतुलाञ्छनरूपेण वर्तन्ते यानि तानि तथा । मकरध्वजचिह्न हि मकरकेतनजयसंसूचकम् । भण्यते च- तत्तुत्तिन्नवरेनवन्नसुसुवण्णविणिम्मिउ, जम्मि दंड तह धवलु चेलु मंदानिलघुण्णिउ.। सो जाणह अरहंतचिंधु ऍहु गहिउ महद्धउ, णिजिणेवि जयजिणणजोहु दुजउ मयरद्धउ ॥ १४१ ॥ 'वातोद्भूतानेकध्वजाकुलानि' वातेन=समीरणेनोद्धृताः उत्क्षिप्ताः, अनेके प्रभूताः, ध्वजाः देवकुलो- परिपताकारूपास्तैः आकुलानि सङ्कीर्णानि यानि तानि तथेति वृत्तार्थः ॥ २९ ॥ तथा- देवंग-पट्टेसुय-देवदूसउल्लोयरायंतनिरंतराइं। विलोलमुत्ताहल-मल्लमालापालंबओऊलकुलाऽऽकुलाइं ॥ ३० ॥ पूर्वापरनिपाताद् 'देवाङ्ग-पट्टांशुक-देवदूष्यराजदुल्लोचनिरन्तराणि' देवाङ्गानि प्रधानसिचयानि, पट्टांशु- कानि-पट्टसूत्रनिर्मितानि, देवदूष्याणि-सुरवस्त्राणि, तै राजन् =शोभमानो य उल्लोचः आकाशतलशोभा तेन निरन्तराणि व्याप्तानि यानि तानि तथा । विलोलमुक्ताफल-माल्यमालाप्रालम्बावचूलकुलाकुलानि' विलोलाः इतश्चेतश्चलन्त्यो मुक्ताफलानाम् मौक्तिकानाम् , माल्यानी=सुमनसाम् , या मालाः तद्रथनरूपास्तासां प्रालम्बा:- लम्बमानपुप्पगण्डूषरूपास्तेषु अवचूलाः-स्तबकास्तेषां कुलानि सङ्घातास्तैराकुलानि व्याप्तानि यानि तानि तथेति वृत्तार्थः ॥ ३० ॥ तथा- कप्पूर-कत्थूरिय-कुंदुरुक्क-तुरुक्क-सच्चंदण-कुंकुमाणं । डझंतकालागरुसारधूयणीहारवासंतदिगंतराइं ॥ ३१ ॥ तत्र 'दह्यकालागरुसारधूपनिर्झरवास्यमानदिगन्तराणि' इति उत्तरार्धव्याख्या-दाश्चासौ-धूमावस्था- मनुभवन् कालागरुसारश्च काकतुण्डागरुप्रधानः स चाऽसौ धूपश्च दह्यत्कालागरुसारधूपः, तस्य निहरिः= 10 D°देउ । 2 A B प्रधानानि प्रकीर्णकविशेषाः । ततश्च । 3. A B तहिं । 4 A B°धानानि सिच 6 A B °लागुरु । 7.0D E दियंत 1 8-9 A B °लागुरु। 10 A Bण्डागुरु' - - 5AB नां या मा ।

जिनभवनवर्णना ९१ ? वहलगन्धस्तेन वास्यमानानि सौगन्ध्यं नीयमानानि दिगन्तराणि येषु तानि तथा । केषां सम्बन्धीयो धूपः ? इत्यंत आह-'कर्पूर-कस्तूरिका-कुन्दुरुक्क-तुरुक-सच्चन्दन-कुङ्कुमानाम्'इति पूर्वार्धम् । तत्र कर्पूरः धनसारः, कस्तूरिका-मृगमदः, कुन्दुरुकं चीटा(-डा), तुरुक-सीइकम् , सञ्चन्दनं प्रधानश्रीखण्डम् , कुङ्कुम कश्मीरजम् , कर्पूरश्च कस्तूरिका चेत्यादिद्वन्द्वः, अतस्तेषामिति वृत्तार्थः ॥ ३१ ॥ तथा- चउव्विहाऽऽउज्जसुवज्जिराइं, गंधव्व-गीयद्धणिउडुराई। णिच्चं पणचंतसुनाडंगाई, कुवैतरासासहसाऽऽउलाई ॥ ३२ ॥ 'चतुर्विधातोद्यसुवादीनि' चतुर्विध चतुःप्रकारं तत-वितत-धन-शुषिरभेदात् , तत्स्वरूपं च- ततं वीणादिकं ज्ञेयं, विततं पटहादिकम् । धनं च कांस्यतालादि, वंशादि शुपिरं स्मृतम् ॥ १४२॥ तच्च तदातोद्यं च-वादित्रं चतुर्विधातोद्यम् , तेन सुष्टु प्रतिरवरूपतया वादनशीलानि यानि तानि तथा । 'गन्धर्व-गीतध्वन्यु राणि' गन्धर्व देवनिकायकृतं गानम् , गीतं तु मनुजविहितम्, तयोर्ध्वनिः मूर्च्छनादि- युक्तशब्दविशेषस्तनोद्भुराणि-उद्धतानि यानि तानि तथा । नित्यं सदा । 'प्रनृत्यत्सुनाटकानि' प्रकर्षण नृत्यन्ति लास्यवन्ति सुष्ठु शोभनानि, नाटकानि पात्रसञ्चयनिर्मितानि येषु तानि तथा । 'कुर्दद्रासकसहस्रा- कुलानि' कुर्दन्तः-उल्ललन्तो ये रासकाः हस्ततालादानपुरस्सरतीर्थकरादिगुणगानप्रवृत्तपुरुषविशेषाः, ख्याधुप- लक्षणं च पुंलिङ्गनिर्देशः । तेषां सहस्राणि-दशशतात्मकानि । वहुत्वसङ्ख्योपलक्षणमेतत् । तैः सङ्कुलानि= आकीर्णानि यानि तानि तथेति वृत्तार्थः ॥ ३२ ॥ तथा- वंदंत पूयंत समोयरंत, रंगत वग्गंत थुणंतएहिं । णच्चंत गायंत समुप्पयंत, उकिट्टिनायाइकुणंतएहिं ॥ ३३ ॥ देवेहि देवीहिं य माणवेहि, नारी तिरिक्खेहिँ य उत्तमेहिं । भत्तीए कोऊहल णिब्भरेहि, लक्खेहिं कोडीहि समाकुलाई ॥ ३४ ॥ वंदंत'त्ति वन्दमानैः चैत्यवन्दनं विदधद्भिः । 'पूयंत' त्ति पूजयद्भिः अष्टप्रकारादिपूजां कुर्वद्भिः । 'समोयरंत'त्ति समवतरद्भिः आकाशादागच्छद्भिः । 'रंगंत'त्ति रङ्गद्भिः इतश्चेतश्च मन्दमन्दभ्रमद्भिः । 'वगंत'त्ति वल्गद्भिः फालादिदानवद्भिः । 'थुणंतएहिंति स्तुवद्भिः स्तुति-स्तोत्राणि पठद्भिः । 'णचंत'त्ति नृत्यद्भिः । . 'गायंत'त्ति गायद्भिः। 'समुप्पयंत'त्ति समुत्पतद्भिः आकाशं गच्छद्भिः। 'उक्किट्टिनायाइकुणतएहिति उत्कृष्टि- नादादिकुर्वद्भिः । तत्रोत्कृष्टिनादः सिंहनादः, आदिशब्दाद् हयहेषितादिग्रहः । कैरेवं कुर्वद्भिः समाकुलानि ? इत्याह-'देवैः' सुरैः, 'देवीभिश्च' अप्सरोभिः । चशब्दो विद्याधर-विद्या- धरीसूचकः । 'मानवैः' मनुजैः, 'नारीभिः' मनुषीभिः, 'तिरिक्खेहिं यत्ति तिर्यग्भिश्च । 'उत्तमैः' प्रधानैः । पुनरपि तैः कथम्भूतैः ? इत्याह 'भक्त्या' अन्तर्वासनया, कौतुकेन च-कुतूहलेन, निर्भरैः-पूर्णैः । कियद्भिः ?- लक्षैः कोटिभिश्च, चकारो गम्यते । 'समाकुलानि' सङ्कीर्णानि । 'रम्याकुलानि वा' रम्याणीति वृत्तद्वयार्थः ॥ ३३-३४ ॥ - ? 10 DEडयाई। 2.40 Dउकुहिना 1: 3 E भत्तीय । 4.BOD पूज।'60 D उकुटिना। 7-8 A B °स्कृष्टना । 7-8 A B°स्कृष्टना। 9.0D मानुष्याभिः। E रवाकु । 5A B दिः।

९२ - ? -5-A B पु महा । 6. सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् कानि जिनायतनानि निदर्शनीकृत्य तानि विधापयेद् ? इत्यत आह- विमाणमाला-कुलपव्वएसुं, वक्खार-नंदीसर-मंदरेसुं । अट्ठावए सासय-ऽसासयाई, जिणालयाई व महालयाइं ॥ ३५ ॥ 'विमानमाला-कुलपर्वतेषु' विमानमालाः वैमानिकदेवनिवासपतयः कुलपर्वताः हिमाचलादयः, विमान- मालाश्च कुलपर्वताश्च विमानमाला-कुलपर्वतास्तेषु, तथा । 'वक्षार-नन्दीश्वर-मन्दरेपु' वक्षाराः विजयविभाग- कारिपर्वताः, नन्दीश्वरः अष्टमद्वीपः, मन्दरः मेरुः, वक्षाराश्वेत्यादिद्वन्द्वस्तेपु. तथा । अष्टापदे-अवध्याप्रत्यासन्न- वर्तिनि वैताब्यपादपर्वते यत्र भरतचक्रिविनिर्मितं चैत्यायतनमस्ति । उपलक्षणं चैतत् शत्रुञ्जयादीनाम् । कथम्भूतानि ? यानि शाश्वतानि अकृत्रिमाणि विमानमालादिषु, अशाश्वतानि कृत्रिमाणि अष्टापदादिषु, जिनालयानीव-जिनायतनानिवत् तादृग्विधानीति भावार्थः । पुनः किम्भूतानि ? महालयानि बृहत्प्रमाणानीति वृत्तार्थः ॥ ३५॥ केषु स्थानेषु तानि कारयेत् ? इत्यत आह- उत्तुंगसिंगेसु महागिरीसु, पुरेसु गामा-ऽऽगर-पट्टणेसुं । पए पए सव्वमहीयलम्मि, गिही विहाणेण विहावएज्जा ॥ ३६ ॥ 'उत्तुङ्गशृङ्गेषु' उच्चकूटेषु 'महागिरिषु' बृहत्पर्वतेषूजयन्तादिषु । पुरेपु नगरेववध्यादिषु । 'प्रामा-- ऽऽगर-पत्तनेषु' असन्ति बुद्धयादीन् गुणानिति प्रामाः शालिग्रामादयः, आकराः-लवणाद्युत्पत्तिभूमयः शाकम्भर्यादयः, पत्तनानि-जल-स्थलमार्गयुक्तानि भृगुकच्छादीनि, प्रामाश्चाकराश्चेत्यादिविग्रहः तेषु । किं. वहुना ? 'पदे पदे' स्थाने [स्थाने ], 'सर्वमहीतले निःशेपभूवलये, 'गृही' गृहस्थो यतः स एवात्राधिकारी, उक्तं च जिनभवनविधौ- अहिगारी उगिहत्यो सुहसयणो वित्तसंजुओ कुलजो। अक्खुद्दो धीवलिओ मइमं तह धम्मरागी य ॥१४३ ॥ गुरुपूजाकरणरई सुस्यूसाइगुणसंगओ चेव । नायाऽहिगमविहाणस्स धणियमाणापहाणो य ॥ १४४ ।। (पञ्चा० गा०.३०४,३५०) अनधिकारिणा तु तं विधीयमानं जिनभवनमपि दोषाय भवति यतस्तत्रैवोक्तं हरिभद्रसरिणा- अहिगारिणा इमं खलु कारेयव्वं, विवजए दोसो। आणाभंगाउ चिय, धम्मो आणाइ पडिबद्धो ॥१४५ ॥ आराहणाएँ तीए पुण्णं, पावं विराहणाए य । एयं धम्मरहस्सं विण्णेयं बुद्धिमंतेहिं ।। १४६॥ ( पञ्चा० गा०.३०२,३०३) कथं कारयेत् ? 'विधानेन' विधिना, यस्माद्विधिनैव विधीयमानं सर्वमप्यनुष्ठानं फलवद्भवति । उक्तं च- विधिना विधीयमानं धर्मानुष्ठानमखिलमिह भवति । - फलदं यस्मात् तस्माद् यत्नस्तत्रैव कर्तव्यः ॥ १४७॥ विधापयेत् कारयेदिति वृत्तदशकार्थः [२७-३६] ॥ ३६ ॥ 100 कृतकानि । 60 D °प्ववन्त्यादिषु 7A B °वाधिकारी । 8 A B मयमं । 8 A B मयमं । 9 & B °णरुई। . १ सङ्काशश्रावकजीवकथानकम् कीदृग्विधया सम्पत्त्या ?, किंविधेन च चित्तेन ?, कीदृशेन चाऽऽदरेण ?, कं वा निदर्शनीकृत्य तानि कारयेत् ? इत्यतोऽर्थ वृत्तमाह- जम्मंतरोवत्तमहंतपुण्णसंभारसंपत्तसुसंपयाए । सुहासएणं परमायरेणं, संकासजीवो णिवसंपई वा ॥ ३७ ॥ 'जन्मान्तरोपात्तमहत्पुण्यसम्भारसम्प्राप्तसुसम्पदा' जन्मान्तर-पूर्वजन्मरूपं तस्मिन्, उपात्तम्-उपार्जि- तम् , महद् बृहत् , पुण्यं शुभम् , तस्य सम्भारः सञ्चयः, तेन सम्प्राप्ता लब्धा, या सुसम्पत्=प्रधानलक्ष्मी- स्तया । 'शुभाशयेन' इति शुभः प्रशस्तः, आशयः चित्तं शुभाशयोऽतस्तेन । यत उक्तम्- पिच्छिस्सं इत्थ अहं बंदणगणिमित्तमागए साह । कयउन्ने भगवंते गुणरयणणिही महासत्ते ॥ १४८ ॥ सङ्क्लिष्टचित्तो हि धर्मानुष्ठानमपि कुर्वन् न तत्फलमासादयति । उक्तं चोपदेशपदेषु- तवसुत्तविणयपूया न संकिलिहस्स होति ताणाय । खवगागमविणयरओ कुंतलदेवी उयाहरणा ॥ १४९ ॥ (गा० ४८५) - तथा- . संक्लिष्टचित्तः प्रकरोति पुण्यं, यस्तस्य तद् दोपविधायि नूनम् । यद्वज्वरे नूतन एव जाते, सदौषधं तच्छमनाय दत्तम् ॥ १५० ॥ 'परमादरेण' इति परमः प्रकृष्टः, आदरः यत्नोऽतस्तेन । यतः- न हु होइ किं पि फलयं अणायरेणं विहेजमाणं तु । इहलोइयं पि; किं पुण परलोगसुहावहो धम्मो ? ॥१५१ ॥ गृही जिनायतनानि विधापयेदिति सम्बन्धनीयम् । 'संकासजीवो वत्ति इवार्थस्य गम्यमानत्वात् चैत्यद्रव्यभक्षकसङ्काशश्रावकजीववत् । तथा 'निवसंपई वत्ति मौर्यवंशोत्पन्नसम्प्रतिसञ्ज्ञकनृपवद्वेति वृत्ताक्षरार्थः ॥ ३७ ॥ भावार्थः कथानकाभ्यामवसेयः, ते चेमे-- [१८. सङ्काशन कजीवकथानकम् ] अस्थि इहेव जंबुद्दीवे दीवे अणेगनगरीगुणखाणिभूया गंधिलावई णाम णगरी । तीए य अस्थि सम्मत्तमूलदुवालसवयजुत्तो उवलद्धजीवा-ऽजीवाइनवतत्तो सबन्नुप्पणीयकिरियाणुट्ठाणप्पसत्तो सुसाहुपयपंकयभत्तो जिणसासणाणुरंजियनीसेसगत्तो सुपत्तदत्तणाओवत्तवित्तो समसत्तु-मित्तचित्तो जिणवंदण ऽच्चणाइकयपयत्तो, कि वहुणा ? समत्थगुणगणाऽऽहारसुपवित्तचित्तो संकासो णाम सावगपुत्तो। इओ य तत्थ अत्थि सकावयार णाम. चेइयभवणं । जं च- उत्तुंगसिहरसंठियवायविधुव्वतधयवडाडोवं । रूवयसयसंकिण्णं अदब्भसरयब्भसंकासं ॥ १ सक्कावयारणाम जिणभवणं तं पभूयदविणड्ढे । तेलोक्कसिरीसोभासमुदयसारेण घडियं व ॥२ तत्थ य सो संकाससावगो पइदिणं करेइ तंत्ति, वद्धारए कलंतराइणा तंदव्वं, करेइ लेक्खगाइयं सव्वं सयमेव, 'वीसासत्थाण'ति ण कोइ परिपंथए । एवं च काले बच्चमाणे कयाई कहिंचि असुभकम्मोदयाओ भक्खियं 10 D गये साहू। 2 0 Dहु किं पि होइ फं। 3 0 D °सङ्कासश्रा । 40 D°ई नयरी। 50D वण्णप्प।. 6 0 D.Pणाधार । : 7.A B पवित्तो सं°। 8.0 D °२ चेइ। 9 A B °कासो सा। त्याण त्ति 8 10AB सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् तेण चेइयदल्लं । पमायाओ विसयगिद्धीओ य न जाओ पच्छातावो, न कयमालोयण-निंदण-गरहणाइयं, न य चिण्णं पच्छित्तं । अकयपडियारत्तणओ य तप्पच्चयं च बंधिऊण पभूयं संकिलिट्टकम्म, अहाऽऽउयावएण मओ समाणो तक्कम्मविवागेण भमिओ चउगइसंसारकंतारे संखेज्जाइं भवगहणाई ति । अनि य- णिचंधयारतमसे मेय-वसा-मंस-पूयचिस्खल्ले । मयकुहियकडेवरसरिसगंधफुटुंतनासउडे ॥ ३ घाइज्जमाणजणपुण्णगामसमकलणसदगदम्भे । कवियत्युतुल्लफासे अचंताणिहरुव-रसे ॥ ४ छिज्जतो भिजतो छुरिया-कुंताइरहिँ तिक्खेहिं । पच्चंतो कुंमीसुं रोविजंतो य सूलासु ॥ ५ कारजतो आलिंगणाई पन्जलियलोहनारीसुं । अच्छोडियंगमंगो सिलासु रयएहिं वत्यं च ।। ६ जुप्पंतो जालाउललोहरहे तत्तवालयापंथे । पाइज्तो तिसिओ तत्ते तउ-तंव-लोहरसे ।। ७ फाडिज्जतो करवत्त-जंतमाईहिँ जुन्नदारु व । छुम्भंतो जलणम्मी महिसभडित्तं व पावहिं ॥ ८ वेयरणी असिपत्ते वणम्मि बहुदुक्खसंकडावडिओ। तक्कामविवागेणं वसिओ नरयम्मि बहुकालं ॥ ९ तथा- डहणं-उंकण-छेयण-भेयणाइँ नत्थणय-लउड-कसपहरे । भारारोहण-चुंकण-मारण-दमणं छुहा तण्हा ॥ १० सीउण्ह-बंधणाईणि तिक्खदुक्खाइँ तेण सहियाइं । नारयदुहोवमाई पत्तेण तिरिक्खजोणीतुं ॥ ११ कर-चरण-जिव्भ-नासाछेयं कारागिहेसु बंधं च । नेत्तोप्पाडण-वहणं पावेतो निरवराहो वि ॥ १२ गुरुरोग-सोग-दालिद्द-जलणजालावलीपलित्तंगो । वसिओ मणुयगईए बहुजणधिकारिओ दीणो ॥ १३ किदिबसियत्तण-ईसा-विसाय-भय-आणकरणमाईणि । दुक्खाइँ सुरगणेसु वि सहियाई तेण विसमाई ॥ १४ तयणंतरं च इहेब जंबुद्दीवे दीवे तगराए नगरीए इन्भपुत्तत्ताए जाओ । तकम्मसेसप्पहावेण य कयं पिउणो वि दारिदं । ' मंदभग्ग'त्ति निदिज्जए लोएणं । उवरए य पियरम्मि विविहवावारकरणपरायणस्स वि न संपज्जए भोयणमित्तं पि । तओ जत्य जत्य वच्चइ तत्य तत्य अंगुलीए दीइज्जइ । एवं च अईवणिविण्णत्स अन्नया कयाइ विहरमाणो समागओ तत्य भगवं केवली । विरइयं देवेहिं कणगपउमासणं । विविट्ठो तत्य भगवं । णिग्गओ वंदणत्थं सयलपुरलोगो । संजाओ य पवाओ जहा-तीया-ऽणागय-वट्टमाणजाणगो भगवं केवली' समागओ । तं च सोऊण गओ वंदणत्यं संकासजीवइन्भउत्तो । वंदित्ता य उवविट्ठो । तओ पत्थुया भगवया धम्मदेसणा । अवि य-. संसारम्मि असारे परिव्भमंताण सव्वजीवाणं । जं अन्नभवोवत्तं तं को हु पणासिउँ तरइ ? ॥१५ जं जं जीवाण जए उप्पजइ दारुणं महादुक्खं । तं तं अन्नभवंतरनिव्वत्तियपावकम्मफलं ॥ १६ : तओ इत्थंतरम्मि पत्थावं णाऊण . पुच्छियं संकासजीवेण 'भयवं! जइ एवं ता मए किमन्नभवे पावकम्मं कयं जस्सेरिसो दारुणो विवागो ? ' त्ति । तओ साहिओ सवित्थरो देवदव्वभक्खणसंजणियदुक्ख- पउरो पुन्वभवप्पवंचो । तं च सोऊण संजायसंवेगो अत्ताणयं निंदिउमाढत्तो । अवि य- "हा हा ! अहं अणज्जो पाविट्ठो पावकम्मकारी य । निल्लज्जो अकयत्थो निद्धम्मो विगयमज्जाओ॥ १७ पुरिसाहमो अहण्णो जेण मए माणुसम्मि जम्मम्मि । लद्रूण कुलं सीलं जिणिंदवरधम्मसंजुत्तं ॥ १८ णाऊण वि सिद्धतं लोभाभिहएण मूढचित्तेणं । भुत्तं चेझ्यदव्वं एवंविहदुक्खसंजणगं ॥ १९ ॥ ता भयवं ! मे साहसु उवायमित्थं तु जेणं तं कम्मं । नेमि खयं नीसेसं चिंतिज्जतं पि भयजणगं" ।। २० 1 A B °यश्चितु । -2 0 0 °रोयण । 4A B °ओ भगवं। 50 D: निविट्ठो। 6:00 °ो या 70 D °ली इहागओ। 8A B°सो विवागो दारुणो ? ति । . - 3A - B'दाइयइ। 9ABOण - -- सम्प्रतिनृपाख्यानकम् ९५ तओ भगवया भणियं 'भद्द ! करेहि चेइयदव्येवुद्धि जेणाऽवगच्छइ तं कम्मति । तओ तेण भगवओ चेव पायमूले गहिओ अभिग्गहो जहा 'गासच्छायणमेत्तं मोत्तूण सेसं जं किंचि मज्झ वित्तं भविस्सइ तं सव्वं चेड्यदव्वं, जहा तत्योवगरइ तहा करेस्सामि' त्ति । तओ अचिंतमाहप्पयाए अभिग्गहजणियकुसलकम्मस्स वित्यरिउमाढत्तो विभवेणं । पेच्छिऊण य विभववित्थरं पमोयाइरेगाओ समुल्लसंतसुभ-सुभयरपरिणामाइसयसमु- भिज्जतरोमंचकंचुओ करेइ जिणभवणाइसु ण्हवण-ऽचण-बलिविहाणाई, पयट्टावए अट्ठाहियामहिमाओ, विहेइ अक्खथनी(इनि)धिधाओ, कारवेइ जिण्णोद्धारे । एवं च अक्खलियपसरं वयंतस्स वि जाव परिवड्डुइ रिद्धी ताव निरइयाराभिग्गहपरिपालणबुद्धीए कारावियाइं पत्थुयपगरणवैण्णियसरूवाइं जिणालयाई, पइटावियाई तेसु पुर्ववण्णियाई विंबाई, दिट्ठभयत्तणेण य परिहरइ पयत्तेण जिणाययणपरिभोगं । उक्तं चोपदेशपदेवप्यत्रैव कयानके- निट्ठीवणाइकरणं असकहा अणुचियार्सणाई य । आययणम्मि अभोगो एत्थ य देवा उदाहरणं ।। १५२ देवहरयम्मि देवा विसयविसविमोहिया वि न कयाइ । अच्छरसाहिं पि समं हास-किड्डाइ वि करति ॥ १५३ (गाथा ४१०-४११) अनयोश्च तदुक्तैव व्याख्या- निष्ठीवनं मुखकफल्यागः । आदिशब्दात् प्रश्रवण-पुरीषा- चील-ताम्बूलभक्षण-भोजनादिग्रहस्तेषाम् अकरणं' त्यागः । 'असत्कथा' स्त्री-राजादिवार्ता, अनुचितम् अयोग्यमासनं=पीठकादि, आदिशब्दात् शयनादिपरिग्रहः । 'आयतने' जिनालये, 'अभोगः' अवस्थानादिपरिहारेण । अत्राऽर्थे देवा उदाहरणम् । 'देवंगेहे' जिनालये, देवाः' अमराः, विषयविपविमोहिता अपि' रागोत्कटा अपि, 'न कदाचित् ' नैवाऽप्सरो- भिरपि 'सम' साध हास्य-क्रीडाद्यपि कुर्वन्ति । यथा ते तथेदानीन्तनैरपि पुरुषैरिदं स्त्रीभिः सह चैत्यालये वय॑मित्युक्तो गायाद्वयार्थः । एवं च सो' महाणुभावो आसायणमकरेंतो सव्वत्थ वि धम्माणुट्ठाणे अविहिपरिहारपरो आजम्मं पि विसुद्धमभिग्गेहं परिपालेऊण सम्ममाराहगो जाओ त्ति । [सङ्काशश्रावकजीवकथानकं समाप्तम् १८] . - - - गतं संकाशजीवाख्यानकम् । अधुना सम्प्रतिनृपाख्यानकमाख्यायते । अपि च- [१९. सम्पतिनृपाख्यानकम्] सुर-असुर-जोइ-बणयर-विजाहर-गरैईहिँ पणिवइओ। आसि जिणो सिरिवीरो वीरो अप्पच्छिमो भरहे ॥१ तेण 'चिराउयकलिओ' कलिऊणं पंचमो गणहरिंदो । निययपएऽणुण्णाओ सामि म्मो सुहम्मो त्ति ॥२ तस्स विणेओ जंबू जंवूणयणिघसतुल्लतणुतेओ । सुर-गरवंदियचरणो अपच्छिमो केवलहराणं ॥३ तत्तो गुणाण पहबों पहवो णामं गणाहियो जाओ। सुयकेवली महप्पा, तस्स य सीसो तंओ जाओ ॥ ४ 10 D°वस्स वुः। 2 0 D जिणाययणाः। 3 दृश्यतां सप्तविंशतितमादारभ्य पत्रिंशत्तमं यावत् वृत्तदशकम् । 4 समालोक्यतामष्टादशैकोनविंशतिसङ्ख्यं वृत्तद्वयम् । 5 0 0 °वत्रैव । 6A B °सणाईणि । 7लन-ता। 80 D देवगृहे। 9 A B सो अ(उ)ण म°। 10 A B °हं पाले । : 11. A B अवि य । , 12.0 D °रपहूहि । 13 "वीरा(रोs)ग्रणीः" B पुस्तके टिप्पणी । 14 0 D °चलणो। 15 0 0 °लधराण । : 160 D पभवो प्रभवो। - , ९६ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् सेजंभवो त्ति सेजं भवोयही तारगो जओ जेणे । दसवेयालियमेयं मणगस्सट्ठाइ णिजढं ॥ ५ तस्सीसो जसमद्दो जसभदो गणहरो समुप्पण्णो । तत्तो चिय संभूओ संभूओ णाम वरसूरी ।। ६ तत्तो य भद्दबाहु त्ति भद्दवाहू जुगप्पहाणगणी । तस्स वि य थूलभद्दो सुथूलभद्दो गणी जाओ ।। ७ चउँदसपुयधराणं अपच्छिमो जो इमम्मि भरहम्मि । उस्सप्पिणीइमाए अणेगगुणगारवग्घविओ ॥ ८ जो मयरद्धयकरिकरडवियडकुंभयडपाडणपडिट्ठो । दढदाढविउडियमुहो खरणहरो केसरिकिसोरो ॥ ९ दो सीसा तस्स तओ जाया दसपुव्वधारया धीरा । जेठो अज्जमहागिरि अनसुहत्थी य अणुजेहो ॥ १० तओ तेसिं दुण्हं पि थूलभद्दसामिणा जुयंजुया गणा दिण्णा । तहा वि अइपीइवसेण एगओ चेव विहरति । अन्नया कयाइ अनिययविहारेण विहरमाणा कोसंविणामणयरिं गया । तत्थ खुडुलयवसहिवसेण पिहप्पिहं ठिया । तत्थ य तया महंतं दुभिक्खं वट्टइ । ततो अजसुहत्थिसाहुणो पविट्ठा भिक्खाणिमित्तं महाधणवइधणसत्थवाहगेहं । तओ पविसंते दगुण साहुणो सहसा सपरियणो अन्मुट्ठि) धणसत्थवाहो । वंदिया य साहुणो। आइट्ठा य भारिया जहा 'आणेहि लहुं सीहकेसरमाइयं पहाणाहारं जेण पडिलाहेमि भयवंते' । तव्ययणाणंतरमेव समाणिओ पहाणाऽऽहारो तीए । तओ समुभिज्जमाणरोमंचकंचुएणं हरिसवसवि- सहतवयणकमलेणं पडिलाहिया मुणिणो, वंदिया य सपरियणेणं, अणुव्वइया य गिहदुवारं जाव । एयं च सव्वं दिढं भिक्खट्ठा पवितुणं एगेणं दमगेणं । तं च दह्ण चिंतियं तेण, अवि य- धन्ना अहो ! कयत्था एए च्चिय एत्थ जीवलोगम्मि । एवंविहे वि एवं भत्तीए जे णमिज्जंति ॥ ११ नरलोयदुल्लहाणि य विविहपगाराणि भक्खभोज्जाणि । पज्जत्तीए अहियं लहंति दुभिक्खकाले वि ॥ १२ अहयं तु पुण अधन्नो कयसणगासप्पमाणमित्तं पि । न य उवलभामि कत्थ वि बहुविहलल्लिं कुणतो वि ॥१३ ज वि य कहंचि को वि हु अणिसं दीणाइँ जंपमाणस्स । वियरइ कयसणगासं तह वि हु अक्कोसए अहियं ॥१४ ता एए च्चिय मुणिणो आहाराओ जहिच्छलद्धाओ । मग्गामि किंचिमेत्तं करुणाए दिति जइ कह वि ॥ १५ तओ एवं चिंतिऊण मग्गिया भत्तं तेण ते साहुणो । साहिं भणियं 'भद्द ! न एयस्स अम्हे सामिणो जाव गुरुहिं ण अणुण्णायं, ता गुरू चेव इत्थत्थे जाणंति' । तओ सो साहूणं पिट्ठओ गओ जाव दिट्ठा अजसुहत्थिसूरिणो, मग्गिया य । साहूहि वि कहियं जहा 'अम्हे वि मग्गिया आसि' । तओ गुरूहिं दिण्णसुयणाणोवओगेहिं 'पवयणाहारो भविस्सइ'त्ति णाऊण भणिओ 'जइ पव्वयाहि तो देमो ते जहि- च्छियमाहार' । एवं होउत्ति तेण पडिवण्णे दिक्खिओ । अव्वत्तसामाइयं च दाऊण मुंजांविओ जहिच्छं । तओ सिणिद्धाहारभोयणाओ जाया विसूइया । परिक्खीणत्तणओ य आउस्स समुप्पन्नमहावेयणासंघद्यो मरेऊण अव्यत्तसामाइयप्पभावओ उप्पण्णो अंधयकुणालकुमारस्स उत्तो । को सो कुणालो ?, कहं वा अंधओ जाओ? एयं साहेजइ- अत्यि इहेब जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे गोल्लविसए सयलरम्मयागुणगणणिहाणं चणयगामो णाम गामो । तत्थ रिजुवेय-जजुवेय-सामवेया-ऽथव्वणवेयजाणगो सिक्खा-वायरण-कप्प-च्छंद-निरुत्त-जोइसनिऊ मीमावबोहगो णायवित्थरवियाणगो पुराणवक्खाणणिउणो धम्मसत्यवियारचउरो चणी णाम माहणो । सो यं महासावगो । तस्स य घरे वसहीए. ठिया सुयसागराहिहाणा सूरिणो- .. 190D तेण। 20 D चोद्दसघु। 3 C D या य क । - 40D ते साहुणो दह्ण स। 50D हिँ एवं । 600 वि हु य कह बि को।. 7. A B दिण्णं सुयणाणोवोगपुव्वयं पव। 8 0 0 °साविबो ।

९७ ? सम्प्रतिनृपाख्यानकम् अन्नया य तस्स माहणत्स भारिया सावित्ती णाम पसूया उग्गयाहिं दाढाहिं दारय । तस्स य णिव्यत्तबारसाहस्स कयं णाम चाणको त्ति । पोडिय सूरीण पाएसु कहिओं दाढावुत्तंतो। तओ आयरिएहिं भणिय 'राया भविस्तई' त्ति । माहणेण य घरंगएण चिंतियं 'हा कहूँ ! कहं मम वि पुत्तो होऊण अणेगाण- त्यसत्यणिवंधण महारंभाइपावट्ठाणकारणं रज्जं करेस्सई ?, ता तहा करेमि जहा न करेइ एस रज' ति । घट्ठाओ सिल्लगेण दाढाओ । तओ. पुणो वि साहियं गुरूणं जहा 'घट्ठाओ मए दारयस्स दाढाओ' । गुरूहिं भणियं “दुटु विहिय, जओ- जं जेण पात्रियव्वं सुहं व असुहं व जीवलोगम्मि । अण्णभवकम्मजणियं तं को हु पणासिउ तरइ ? ॥१६ जंजेण जह व जया अन्नम्मि भवे उवज्जियं कम्मं । तं तेण तया(हा) तइया भोत्तव्यं णत्थि संदेहो ॥१७ धारेजइ इंतो जलणिही वि कल्लोलभिण्णकुलसेलो। ण हु अण्णजमणिम्मियसुहा-ऽसुहो दिव्वपरिणामो॥१८ ता णिच्छएण होयव्वं एएण पडतरिएण राइणा" । तओ कमेण जाओ उम्मुक्कबालभावो चाणको। पढियाणि य तेण वि' चउदस विज्जाठाणाणि । परिणाविओ य समाणकुल-सीलभारियं । उवरए य पियरम्मि 'सागो' त्ति अप्पसंतुट्ठो गमेइ कालं । अन्नया कयाइ सा वंभणी गया भाइवीवाहे पेइयधरं । आगयाओ अण्णाओ" वि ईसरगेहपरिणीयाओ, तासिं च ताणि माया-पीइपमुहाणि माणुसाणि कुणंति गोरवं । अवि य- धोवेइ को वि पाए, सुगंधतिल्लेहिं को वि मक्खेइ । नाणाविहेहिँ उव्वदृणेहिं उन्चट्टए को वि ॥१९ व्हावेइ को वि, को वि हु वत्या-ऽलंकारमाइ अप्पेइ । को वि विलेवमाणइ, किं वहुणा इत्य भणिएणं ? ॥२० भोयण-सयणाईसु वि गोरवई परियणो पयत्तेण । विविहोल्लावकहाहिं आयरतरएण उल्लवइ ॥२१ तं च चाणकभज्ज 'अत्यहीण' त्ति काउं वयणमित्तेण वि ण को" वि गोरवेइ, कम्मं च कारेजइ । एगागिणी चेव एगदेसे चिट्ठइ । वत्ते य वीवाहे विसज्जणकाले इयराण विसिठ्ठवत्या-ऽलंकारा-ऽऽभरणेहिं महतो उवयारो कओ, तीसे पुण इयरवत्थाइएहि अप्पो चेव । तओ सा 'धिसि घिसि दारेदभावस्स जत्य माया-वित्ताणि वि एवं परिभत्रं कुणंति'त्ति अट्टदुहवसट्टा महाचिंतासोगसागरगया पत्ता पइगेहं । दिट्ठा चाणक्केण 'हा ! किमेयं"? जमेसा पीइहरीओ वि समागया सखेया उवलक्खेजइ !' त्ति चितेऊण समाउच्छिया खेयकारणं । ण य किंचि जंपेइ । तओ णिबंधेण पुच्छियाए जंपियं जहा "अहं 'तुज्झ दरिदस्स करे विलग्गत्ति काऊण भीया-वित्तेहिं वि अवमाणियो, 'अवमाणिय' त्ति काऊणाधीई जाया" । तओ चिंतियं चाणक्केण 'सत्यमेतत् , यतोऽर्थ एव गौरव्यः, न गुणाः । उक्तं च- जातिर्यातु रसातलं गुणगणस्तस्याऽप्यधो गच्छतु, शीलं शैलतटात् पतत्वभिजनः सन्दह्यतां बहिना । सौ(शौ)य वैरिणि वज्रमाशु निपतत्वर्थोऽस्तु नः केवलं, येनकेन विना गुणास्तुणलवप्रायाः स । इमे ॥ १५४ ॥ तथा- धनैर्दुःकुलीनाः कुलीनाः क्रियन्ते, धनैरेव पापाजना निस्तरन्ति । घनेभ्यो विशिष्टो न लोकेऽस्ति कश्चिद्, धनान्यर्जयध्वं धनान्यर्जयध्वम् ।। १५५ ।। 100 पाडिओ य सूः। 2,0D °ओ य दा° 1 3 A B °इ ति, ता। 4 A B पसाहियं गुरूणं 'घट्टा । 5 A B या होयच्वं । . 6.0-D °म्मनियकम्मनिम्मिओ देवपरि । 70 D.वि चोइस । 8 A B°लभारियं । 90 D या य क.. 10 B °ओ ईसर । 11 0D मुहमाणुसा वि कु । 120 D कोइ । .13 0 0 जणाकाले । 14 0 D 'त्या-ऽऽभरणा-ऽलंकाराइएहिं मई। 15 A B सा चिंतेइ 'धिसि । 160 D °सहमहा। 17 A B °यं ? ति ज.1-18 0p.ओ गया वि। 190 पुच्छिया। 200D -वित्तेण वि। 21 A B °या इति काऊण । मू०.शु०.१३ , + सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् । ' किञ्च झीणविहवो न अघइ पुरिसो विण्णाण-गुणमहग्यो वि । धणवंतो उण णीओ वि गारवं वहई लोगम्मि ॥२२ कुल-सील-गुणा सोडीर-चंगिमा तह य ललियमुल्लवणं । अकयत्थं सबमिणं होइ च्चिय अत्यरहियाणं ॥२३ कण्णकडुयं पिवयण घेप्पइ अमयं व धणसमिद्धस्स । न उणोतं सयलकलाकलावकलियं पि अधणस्स ॥२४ जस्सत्यो तस्स जणो, जस्सत्यो तस्स बंधवा बहवे । धणरहिओ उ मैणूसो होइ समो दास-पेसेहिं ॥२५ ता वज्जियसंसारो सया समत्यो समत्थभुवणम्मि । मुणिणाहो व्ब महेजइ विवुहेहिं वि नूण एसत्यो ॥२६ अणहुंतया वि डंतीऍ हुंति, हुंता वि जति जंतीए । ओजीइ समं णीसेसगुणगणा जयउ सा लच्छी ॥२.७ ता सव्वप्पगारेहिं चेव अत्यो उवज्जियव्यो । अत्यि य पाडलिउत्ते नयरे नंदो नाम राया, सो य वंभणाण सुवणं देइ, ता तत्य वच्चामि' । त्ति संपहारिऊण गओ तत्थ । पविट्ठो य कहिंचि दिव्वजोएण पमत्ताणं दारवालाणं रायसभाए । दिटुं च रायनिमित्तमुबकप्पियमासण, उवविट्ठो य तत्थ । इओ य व्हाय- सव्यालंकारविभूसिओ सनेमित्तिओ समागओ तत्थ नंदराया । चाणकं च दद्दूण जंपियं नेमित्तिएण जहा 'देव ! एरिसे मुहुत्ते एस वंभणो रायसीहासणे निविट्ठो जारिसे नंदवंसस्स छायं अवहरिऊण ठिओ, ता अरोसवंतेहिं सामेण विणएण य उट्टवेयव्यो । तओ राइणा दवावियमण्णमासणं । भणियं च दासचेडीए जहा भट्ट ! एयं रायसीहासणं, ता पसायं काऊण इत्थ उबविसह' । तओ चाणक्केण चिंतियं 'एयं चेवाजुत्तं जमदिण्णे, आसणे उवविसिज्जइ, एयं तु सव्वजहण्णं जमुहिजइ' । ति सामत्थेऊण 'अस्तु, अत्र मे कुण्डिका स्थास्यति इति कुंडियं ठवेइ । पुणो अण्णं रइयमासणं तत्थ तिदंडं । अन्नत्य जण्णोर्ववीयं । एवं जं जं ठवेइ तं तं रुंधइ । तओ 'धट्टो'त्ति रुटेण राइणा पाएसु गहेऊण कड्डाविओ । उद्वित्ता य पैइण्णं करेइ, यथा- 'कोशेन मृत्यैश्च निवद्धमूलं,पुत्रैश्च मित्रैश्च विवृद्धशाखम् । उत्पाट्य नन्दं परिवर्तयामि, महाद्रुमं वायुरिवोगवेगः॥ जइ एयं न उप्पाडेमि तो एयं न छोडेमि'त्ति सिहाए गठिं बंधेइ । 'जं तुझ पिउणो रोयइ तं करेज्जासु'त्ति भणमाणेहिं पुरिसेहिं अद्धयंदं दाऊण निच्छूटो । तओ णिग्गंतूण णयराओ चिंतिउमाढत्तो जहा कया मए कयत्यिज्जमाणेण कोहाभिभूएण माणमहापव्वयाखढेण अण्णाणवहलतमंधयारपडलावलुत्तविवेयलोयणेण महई पइण्णा, सा य णित्थरियव्वा । यत उक्तम्- तरियव्वा पइण्णिया, मरियव् वा समरे समत्थएण | असरिसजणउप्फेसणया न हु सहियव्या कुले पसूएण ॥ १५६ ता कहं नित्थरियञ्च ? ति चिंतयंतस्स पुन्बसमायणियं चडियं चित्ते गुरुवयणं जहा 'मएं पडतरि- एण राइणा होयव्वं' । ण य तेसिं महाणुभावाणं वयणमण्णहा होइ । जओ- अवि चलइ मेरुचूला, अवराओ उग्गमिज दिणणाहो । मुंचेज व मज्जायं जलणिहिणो, पडइ सग्गो वि ॥२९ नरय व्व उबरि होज्जा, ससिणो विवं मुइज्ज अग्गी वि । ण यहोइ अण्णहा तं विसिट्ठणाणीहिं जं दिलु ॥३० ता 'गवेसामि किं पि बिंब' ति । परिव्वायगवेसेणं गओ नंदस्स रण्णो मोरपोसगगाम । समुयाणंतो य पयट्ठो मयहरगेहं । जाव पिच्छइ तत्य सव्वाणि माणुसाणि उब्विग्गाणि । पुच्छिओ य चाणको तेहिं जहा 'भगवं ! जाणसि किं पि? | चाणकेण भणियं सव्वं जाणामि' । तओ तेहिं भणियं 'जइ एवं ता अवणेहि मयहरधूयाए चंदपियणदोहलयं, जओ दोहलयअसंपत्तीए कंठगयपाणा सा वराई, ता देहि पसायं. काऊण 1.0D लहइ। 20.D मणुस्तो। 30 D लाईण। 4 0 D.भाये। दिटुं रा। 5.0D कं दट्ट GODवयं । 70 D ठविजइ। 90 °जासि ति। -10-A B हिं अद्ध। 11 A B य पयपिण' । 12 A B. वणइ । 13.0D सन्त्रमाणु । 8.AB पयन्नं ।

सम्प्रतिनृपाण्यानकम् माणुसभिवं' ति । तओ 'हंत ! भवियध्वं इमीए गव्भे मम मणोरहाऽऽपूरणसमत्थेण केणावि सुपुरिसेणं' ति चिंतिऊण भणियं चाणक्केण 'पूरेमि अहं इमीए दोहलयं जइ मे गम्भं पयच्छह' त्ति । तओ 'इमीए.जीवमाणीए अण्णे गम्भा भविस्संति'त्ति सामत्थेऊण पडियनं तेहिं । सक्खिसमक्खं च काऊण काराविओ चाणक्केण पडमंडवो । पुण्णिमारयणीए य नहयलमज्झभागट्ठिए ससहरे कयं उवरि छिदं । ठावियं च सव्वरसऽमुखीर- दव्वसंजोगपडिउण्णं हेढओ थालं । भणिया य सा 'पुत्ति ! तुझ निमित्तेण मए मंतेहिं आगरिसिऊण आणिओ एस चंदो ता पियसु' ति । तओ सा सहरिसं 'चंदंति मन्नमाणी जत्तियं जत्तियं पिवइ तत्तियं तत्तियं उवरि पुरिसो उच्छाडेइ । अद्धपीए य 'किं गभो पडिउन्नो भवेस्सइ न व ? त्ति परिक्खणत्थं भणिया जहा 'चिट्ठड इत्तिओ, लोयाणं. देज्जिही' । सा नेच्छइ । तेण भणियं 'जइ एवं ता पियसु, लोगनिमित्तमन्नमाणिस्सामि' । त्ति पूरिऊण दोहलयं दव्योप्पायणणिमित्तं गओ धाउविवरेसु । तत्थ णाणाविहेहिं धाउवायप्पओगेहिं उवज्जियं पभूयं दविणजायं। आगओ य कालंतरेण तस्स गभस्स पउत्तिवियाणणत्यं । तओ पेच्छइ गामस्स बाहिं संयल- लक्खणसंपुण्णं दारयं रायनीईए रममाणं । अवि य- धूलीविलिहियबहुदेस-णगर-गामाण मझयारम्मि । फरिह-ऽद्यालय-पायार-भवणउवरइयणगरम्मि ॥३१ धूलीमयसिंहासणअभिरुढं डिंभमंति-सामंतं । नयरारक्ख-बलाहिय-पडिहार-पुरोहिय-भडेहिं(? डोहं) ॥३२ भंडागारिय-तलवर-सेणावइ-कट्ठियाइपरिगरियं । तेसि वि य विलहंतं गामा-ऽऽगर-देसमाईणि ॥३३ सत्याह-महायण-सेट्ठि-पगइपभिईहिँ विण्णविजंतं । एमाइ नरवरीसरनीईपरमं तयं दटुं ॥३४ परितुट्ठो चाणको पुरओ होऊण कुणइ पत्थणयं । तत्स परिक्खणहेउं विणएणं जंपए एवं ॥३५ 'देवऽम्हं पि य देज्जउ किंचि पसायं विहित्त' सो भणइ । 'तुह गोउँलाई वंभण ! दिण्णाइं गेण्ह गंतूणं' ।। ३६ ।। [ग्रन्थानम्-३००० ] तओ चाणक्केण भणियं 'देव ! गोउलाई गेण्हमाणो मारेज्जामि' । तेण भणियं 'वीर भोज्जा वसुंधरा'। तओ चाणकेण 'विण्णाण-सूरत्तणाई पि अस्थि, ता जोगो एस मम मणोरहाणं'ति चिंतिऊण पुच्छिओ एगो डिभो जहा 'कस्सेस दारगो ?, किं नामधेओ ?' । तओ डिंभेण भणियं जहा 'एस मयहरधीयापुत्तो परिव्वायग- संतिओ चंदगुत्तो नाम । तओ 'एसो सो'त्ति हरिसभरणिब्भरंगेण चाणक्केण भणिओ चंदगुत्तो जहा 'अहं सो परिव्वायगो जस्स संतिओ तुम, ता एहि वच्छ ! जा ते सच्चयं रायाणं करेमि' । तओ 'जमाणवेइ अज्जो'त्ति जंपमाणो लग्गो तप्पिट्टओ चंदगुत्तो। चाणको वि डिंभरूवाणं वुत्तंतं साहिय तं घेत्तूण पलाणो । मेलिऊण चाउरंग बलं कओ चंदउत्तो राया । ठिओ अप्पणा मंतिपए । एवं च महासामग्गिं काऊण गया पाडलिउत्तं । रोहिऊण य तं ठिया । तओ नंदराया एयं णाऊण सव्वसामग्गीए निग्गओ। जायमाओहणं । अवि य- वजंततूरनिस्सणं, खिप्पंतसेल्लमीसणं । पढंतभट्टवंदयं, आवेतअद्धचंदयं ॥ ३७ घुस्संतनाम-गोत्तयं, भग्गंततिक्खकुंतयं । पडतखग्गघाययं, मुच्चंतणेयसाययं ॥ ३८ छिज्जंतर्रायचिंधयं, तुटुंतवम्मबंधयं । पडतआयवत्तयं, मरंतभूरिसतयं ॥ ३९ ॥ इति । तओ एवंविहे समरभरे वट्टमाणे नंदरायजोहेहिं भग्गं चंदगुत्तसेण्णं, भयपराहीणं च महावायावधूय- अकालजलयपडलं व झत्ति विलीणं दिसोदिसिं । तं च तारिसं दळूण तुरंगमारूढा एगदिसिं गहाय पणट्ठा चंदगुत्त-चाणका । तेसिं च पिट्ठओ लग्गा आसवारा । 10 D परिपुण्णं 3 A B इत्तियं । 6 A B °विरइयब । '70 D' 'सामंता।.8-9 A B गोयला । 10 0 0 °मधिज्जो ? | 11 A B जहा माणवेइ । 120 °यबंधयं । 13 0.0 यं ॥ ति । 2A BOरिसा। :40.Dथ यणा । 50D सव्वलक्ख। + सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् तओ ‘मा नज्जीहामो' त्ति तुरंगे मुत्तूण पलायमाणा जाव चडिया सरोवरपालीए ताव पिच्छंति जच्चतु- रंगमारूढं पिट्ठओ समागच्छमाणं एगं पुरिसं । तं च दखूण भणिओ चीरपक्खालणवावडो नीरैतटडिओ रायरयगो चाणकेण जहा 'अरे रे ! लहुं लहुं पलायसु जओ भग्गं चंदगुत्त-चाणक्केहिं पाडलिउत्तं, गवेसिऊण घेप्पंति.य नंदवक्खिया' । तमायण्णिऊण पणट्ठो रयगो। गोविओ चंदगुत्तो पउमिणीसंडमझे । अप्पणा य रयगट्ठाणे ठिओ वत्थाणि धोविउमादत्तो। तओ पुच्छिओ आसवारेण जहा रे! दिट्ठा कत्थइ चंदगुत्त-चाणका ? | चाणकेण भणियं ‘ण याणामि चाणकं, चंदगुत्तो पुण एस पउमिणीसंडमझे निलको चिट्ठई' । तेण वि णिरूविओ, दिट्ठो य । तओ अप्पिओ तेण चाणकस्स असो । तेण भणियं 'बीहामि अहमेयस्स' । तओ झाडे बंघेऊण आसं, मोत्तूण खग्गमेगपासे, जलावयरणणिमित्तं जाव ओगुडिओ मुयइ आउगं ताव खग्गं गहाय चाणक्केण विणिवाइओ । सद्देऊण य चंदगुत्तं, चडेऊण आसे पलाणा । 'मा नज्जीहामोत्ति भएणं सो वि तुरंगमो मुक्को । वच्चंतेण य पुच्छिओ चंदगुत्तो चाणक्केण जहा रे ! किं चिंतियं जं वेलं मए सिट्ठो ?' । चंदगुत्तेण भणियं 'एवं चेव मे रज्जं भविस्सइ, अज्जो चेव जाणइ, ण गुरुवयणे वियारणा कायन्या' । यत उक्तम्- मिणगोणसंगुलीहिं गणेहिँ वा दंतचकलाई से । 'इच्छं'ति भाणिऊणं कर्ज तु त एव जाणंति ॥ १५७ ।। कारणविऊ कयाई सेयं कायं वयंति आयरिया । तं तह सदहियवं भवियन्वं कारणेण तहिं ॥ १५८ ॥ जो गेहइ गुरुवयणं भण्णंत भावओ विसुद्धमणो । ओसहमिव पिजंतं तं तस्स सुहावहं होइ ।। १५९ ॥ तओ णायं जहा 'जोगो एसो ण कहिंचि विपरिणमई' । पुरओं वच्चंताणं छुहाए पीडिओ चंदउत्तो। तं एगत्य वणगर्हणे पमुत्तूण भत्ताणयणणिमितं जाव पविसई एगत्य गामे ताव पिच्छइ सम्मुहमागच्छंत चच्चियसव्वंग उत्ताणियपोटें एगं बंभणं । तं च दद्दूण पुच्छियं चाणक्केण 'किमथि कसँइ गेहे भोज्जाइयं ?' तेण भणियं 'अत्थि एगस्स जजमाणस्स गेहे पगरणं, तत्य वंभणाणं जहेच्छाए दिज्जए भोयणं । अवि य- दिज्जइ विविहो कूरो दहिएण करंबिओ जहेच्छाए । अवगणियसत्तु-मित्तं ता वच्च तुमं पि तत्थेव ॥४० अइभत्तो सो दाया भट्टाण विसेसओ अओ वच्च । इण्हि चेव य भोत्तुं अहमवि तत्तो समायाओ' ॥४१ तओ 'मी तत्थ पविलु कोइ वियाणिही ता एयस्स चे पोटं फाडेऊण अहुणोवभुत्तमविणहूँ करंवयं घेत्तूण वच्चामि'त्ति चिंतिऊण तस्स पोट्ट फालिय पुडगं भरित्ता आगओ चंदगुत्तसमीवं । मुंजाविय जहिच्छं चंदगुत्तं पुणो पट्ठिया । रयणीए पत्ता एगत्थ सन्निवेसे । तओ तत्थ भिक्खं भममाणा गया एगाए मर्यहरआमीराए गेहे । इत्यंतरम्मि य तीए णियडिंभरूवाणं उत्तरियमेत्ता चेव परिविट्ठा विलेवी । तओं एगेण अयाणमाणेण बालेण छूढो तम्मझे हत्थो। दड्डो यं सो जाव अकैदइ ताव भणिओ तीए 'पाविट्ठ ! निब्बुद्धिय ! तुम पि चाणक्क- वंगलो' त्ति । तओ चाणक्केण नियनामासंकिएण पुच्छिया सा 'अम्मो ! को एस चाणको जस्स संतिया तए एवं उवमा दिन्ना ?' । तीए जंपियं "पुत्त ! सुम्मए कोइ चाणक्को, तेण य चंदगुत्तो राया कओ, खंधावारं च 10 D तुरंगमे। 20 D रतीरटिओ। 3A B °हा 'कत्थह(इ) अरे दिट्टा चंद। 4 C D जंपियं । 5 AB संपुढम। 600 °ण चंद। 7 A B °णवइ । 80 Dो य । 9 A B छुहाइ । 100D °णे मोत्तूण । 11.A B °इ ताव एगत्य गामे पि। 120 D चच्चिक्कियस। 13 A B °स्स य गे। 14 A B मा पविटै तत्थ कोइ । 15 A B °व पिटं। 16 0 D फालिऊण । - 17.0D यहरियाभीरीए। 18:0D बालएण। .. 19 :07 °फंदेइ । 20A B या ते उव। 1 -- -- सम्प्रतिनृपाख्यानकम् काऊण रोहियं पाडलिउत्तं, तओ नंदेण समरं काऊण सचंदगुत्तो विणासिओ, ता मुरुक्खो सो जो एयं पिण याणइ जहा “पढमं पासाणि घिप्पंति, तओ पासेहिं गहिएहिं नगरं गहियमेव भवइ, ता पुत्त ! एसो वि मम डिभो तस्समाणो चेव जो रब्बाए पासाणि अघेत्तूण मझे हत्थं छुहइ" । तओ 'बालादपि हितं वाक्यं०' इति नीइबकं सुमरंतेण अमयमिव गहियं तन्वयणं । गओ हिमवंतकूडं नाम पव्वयं । तत्थ य पव्वयएण सवरराइणा सह कया पीई । भणिओ य सो जहा गेण्हामो पाइलिपुत्तं, अद्धमद्धेणं च विभइस्सामो रज्जं । तेण वि तहेव. पडिवण्णं । तओ महासामग्गीए मंडलंतराणि ओयविता पत्ता एगत्थ णयरे । रोहियं च । सव्वपयत्तेण य लग्गाण वि न पडइ । तओ चाणको परिव्वायगवेप्सेण णगरवत्थुणिरिक्खणत्थं पविट्ठो अभितरे । दिट्ठाओ य सुहलग्गपइट्ठियाओ इंदकुमारियाओ। ताणं च पहावेणं ण पडड् तं णगरं । लोगो य आयत्तो पुच्छइ । चाणक्केण मायापवंचणिउणेण जंपियं, अवि य- भो भो ! एरिसलग्गे इंदस्स कुमारियाओं एयाओ । इह ठाणे ठवियाओ न फिट्टई रोहओ जेण ॥ ४२ लक्खणवलेण एयं मे णायं पच्चओ य इह एसो । अवणिताण य तुब्भं ओसरिही रोहओ किंचि ॥ ४३ अवर्णेति जाव ते वि हु ओसारइ ताव रोहयं किंचि । तो दिट्ठपञ्चएणं जणेण मूलाणि वि खयाणि ॥ ४४ एवं च भंजेऊण णगरं गया पाडलिउत्तं । निस्संचारं च रोहिउँ ठिया। करेइ य दिणे दिणे महासंगाम नंदो। एवं च वच्चंतेसु दिणेसु जाव उवक्खीणो नंदराया ताव मग्गियं धम्मदुवारं । दिन्नं च तेहिं जहा 'एगरहेण जं सक्कसि तं णीणाहिं' । तओ नंदराया, 'धिद्धि त्ति रायलच्छी अदीहपेही मुहत्तरमणीया । परिचइऊणाऽऽढत्ता एगपए दुजणसहावा ॥ ४५ खणमेत्तं रमणीया होऊण विणा वि कारणं सहसा । खलमहिल व्व विलुट्टइ झड त्ति एसा अहह ! कढें ॥४६ 'इय चितंतो दो भज्जाओ एंगं च कन्नगारयणं पहाणरयणाणि य रहम्मि समारोवेऊण निग्गओ । निगच्छंतस्स य सा कण्णया चंदउत्तं पलोयंती नंदेण भणिया 'आ पावे ! मम सव्वं पि रज्जं एएण गहियं तुम पि एयं चेव पलोयसि ता गच्छसुत्ति रहाओ उत्तारेऊण मुक्का । चंदगुत्तरहम्मि समारुहंतीए भग्गा नव अरया । 'अवसउणो'त्ति मण्णमाणेण निवारिया चंदउत्तेण । चाणक्केण भणियं “मा णिवारेहि, ‘णवपुरिस- जुगाणि तुह रज होहि त्ति महासउणो एस"। तओ समारूढी एसा कण्णगा । पविठ्ठा य ते णगरं । विभत्तं दोहिं विभागेहिं सव्वं । एगी य कृण्णगा, दोण्ह वि अणुरागो तीए उवरि । तओ चाणकेण 'सत्तुकण्णया मा सोहणा न भवेस्सइ'त्ति चिंतिऊण भणिओ चंदगुत्तो 'जेट्ठभाया तुज्झ एसो, ता एयस्स चेव एसा हवइत्ति भणेऊण णिवारिओ चंदगुत्तो । पन्चयगपरिणावणत्यं च समाढत्ता सव्वसामग्गी । अवि य- उमविया वरवेई संठवियं जलणकुंडमइरम्मं । मंगलतूरं विसरं पवज्जियं भरियनहविवरं ॥ ४७ पज्जालियो य जलणो महु-घयसित्तो य विसमजालाहिं । लायंजली उ खित्ता जोइसिएणं खणंद्रे(?णद्धे)णं ।।४८ अंधारियं च गगणं तमालदलसामलेण धूमेणं । सुविसुद्धे वि हु लग्गे गणिए, दिव्वण्णभंतीए ॥ ४९ मुत्तीए संकेतो भूमिसुओ तक्खणम्मि नीयत्यो । एत्यंतरम्मि गहिओ कण्णाइ करो णरिदेण ॥ ५० जा परियंचइ जलणं राया ता बालियाकरग्गाओ। विसभाविय त्ति काउं घोरविसं रायणो झत्ति ॥ ५१ संचरियं तत्तो सो विसवेगऽभाहओ भणइ एवं । 'अइ भाय ! भायवच्छल ! मरिज्जए चंदगुत्त'त्ति ।। ५२ तो विसवेगं णाउं 'हंभामि विसति चंदगुत्तनिवो । जावाणवेइ पुरिसे भिउडिं ता कुणइ चाणको ॥५३ सुमरंतो नीईए वयणमिणं कलसिओ सचित्तण । 'अर्धराज्यहरं मित्रं यो न हन्यात् स हन्यते' ।। ५४ 1 A.B वाच्यं । 2 CD महया 13 0D °ओ। ताणं । 4 0 D फिटए। 5 A B ते जहा। 60D नीणेहि । 70 D इइ चिं। 8 0 D एवं(ग) च कण्णय पहा । 9 0D °ण निग्गच्छं । 10 °म्मि य समा। 11 0 0 °ठा कण्ण। 12 A 7 संयं । एगा। 13 0 Dगा कण्ण 1. 14 0.D मइ भाइ ! भाइव | 15 A B °२ मृत्यं यो। .

- १०२ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् णाऊणं तव्भावं मज्झत्थो चेव संठिओ राया। पव्वयगो वि य पंचत्तमुवगओ वेयणकतो ।। ५५ तओ दोसु वि रज्जेसु चंदगुत्तो चेव राया जाओ। इओ य नंदरायसंतिया पुरिसा चोरियं कुणंति । चाणको वि चोरग्गाहमग्गणत्थं परावत्तियवेसो भिक्ख भमइ । तओ पिच्छइ नलदामकुविंदं पडयं वुणमाणं, तस्स य पुत्तो रममाणो मंकोडएहिं खइओ। सो य रडतो पिठणो णिवेयइ । तेण वि कुद्धेण मुइंगविलं खणेऊण कारीसं पक्खिविय सव्वे दड्डा । तओ 'सोहणो एस णयरारक्खो'त्ति ठिओ चाणक्कचित्ते । घरं गएण सद्दावेत्ता ठाविओ तलारपए। तेण वि वीसासेत्ता भणिया सव्वे वि तकरा जहा 'विलसह संपयं जहिच्छाए अम्ह चेव रज्ज' । तओ अण्णम्मि दिणे सव्वे वि सपुत्तदारा णिमंतिया । भोयणोवविट्ठाण य दाराई पिहित्ता गेहं पज्जालिऊण उत्थाइया । तओ णगरस्स सुत्थे जाए पुणो वि 'को मज्झ अहिओ ? त्ति चिंतंतस्स कम्पडियत्तणे अदिन्नभिक्खो चडिओ एगो गामो चित्ते । रूसेऊणं तस्सोवीर दिन्नो गामेल्लगाणं खुद्दारसो जहा रे! तुम्ह गामे अंबगा वंसा य संति, ता अंबगे छित्तूण वंसाण परिक्खेवं करेह' । तओ तेहिं गामेल्लएहिं परमत्थमयाणमाणेहिं निय- बुद्धीए 'अंबगा रक्खणीय त्ति रायाएसो संभावेज्जइ' त्ति परिभावेऊण वंसे छिंदिऊण अंबगाण पागारो कओ। तओ तं विवरीयवयणकरणछिदं लाइऊण सनर-नारि-डिंभरूव-चउप्पओ दाराणि पिहित्ता सव्यो पलीविओ गामो। तओ अन्नम्मि दिणे कोसणिरूवणं कुणंतेण दिटुं सव्वं सुण्णं भंडागारं । तप्पूरणत्यं च कया कूडपा- सया । ठावियं च नियपुरिससमेयं दीणारपडिउन्नं सुवण्णमयं थालं । भणइ य सो पुरिसों 'जो ममं जिणइ सो एयं थालं गेण्हइ, अह मया जिप्पइ तो एगं दीणारं देइ' । तओ तेण थाललोमेण पभूयलोगो रमइ, न य कोई जिणइ, जओ ते पासया तस्स पुरिसस्स इच्छाए पडंति । चाणक्केण य चिंतियं 'पभूयकालिओ एस उवाओ ता अन्न उवायं पयट्टेमि' त्ति । ता को उण उवाओ भवेस्सई ?, हुं नायं मजं पाएमि सव्वे कोडुविणो जेण णियघरवत्ताए परमत्थं कहंति, जओ- कुवियस्स आउरस्स य वसणं पत्तस्स रागरत्तस्स । मत्तस्स मरंतस्स य सब्भावा पायडा हुंति ॥ ५६ त्ति परिभाविऊण णिमंतिओ कोडुंबियलोगो । पाइओ सव्वो वि मज्जं, न य अप्पणा पियइ । तओ जाव सव्वे मत्ता ताव मयपराहीणो व्व तेसिं भावपरिक्खणत्यं जंपिउमाढत्तो, अवि य- दो मज्झ धाउरत्ताओ कंचणकुंडिया तिदंडं च । राया मे वसवत्ती, एत्थ वि ता मे होल वाएहि ॥ १६० ॥ अण्णो असहमाणो भणइ- गयपोययस्स मत्तस्स उप्पइयस्स जोयणसहस्सं । पए पए सयसहस्सं, इत्थ वि ता मे होल वाएहि ॥ १६१ ॥ - - अन्नो भणइ- तिलआढयस्स उत्तस्स निष्फण्णस्स बहुसइयस्स । तिले तिले सयसंहस्सं, इत्थ वि ता मे होल वाएहि ॥ १६२ ।। अन्नो भणइ- नवपाउसम्मि पुण्णाएँ गिरिनइयाएँ सिग्धवेगाए । एगाहमाहियमित्तण णवणीएण पालिं बंधामि, इत्थ वि ता मे होल वीएहि ॥१६३॥ 1.0 D भोट 12.0D Pण यत। 3A B °मो विव। 4. A.B तो। 5 A B °इ ?त्ति, हुं। 6-9 A B वाएह ।

सम्प्रतिनृपाख्यानकम् १०३ अण्णो भणइ- - जच्चाण णवकिसोराण, तदिवसेण जायमित्ताण । केसेहिं नहं छाएमि, इत्थ वि ता मे होल वाएहि ॥ १६४ ॥ अण्णो भणइ- दो मज्झ अत्थि रयणाणि, सालपसूई य गद्दभिया य । छिन्ना छिन्ना वि रुहंति, इत्थ वि ता मे होल पाएहि ॥ १६५ ।। अन्नो भणइ- सयसुकिलो णिचसुयंधो, भज अणुव्वय णत्थि पवासो। निरिणो य दुपंचसओ, इत्थ वि ता. मे होल बाएहि ॥ १६६ ॥ एवं च तेसिं भावं णाऊण मग्गिया जहोचियं दव्यइत्ता । गोहणइत्तो एगदिवसणवणीयं, आसवई एगदिवसजायतुरंगे, धण्णइत्तो सालिरयणाणि मग्गिओ । एवं भंडागार-कोट्ठागाराणि पडिपुण्णाणिं कयाणि । तओ सत्थचित्तो रज्जधुरमणुपालेमाणो चिट्ठइ । अह अण्णया कयाई संजायं महारोरवं दुवालससंवच्छरियं दुभिक्खं । अवि य- छुहमुसियमयकलेवरसुनिरंतरसंकुलाइ धरणीए । जीवंतयलोगाणं संजाया दुग्गमा मग्गा ॥५७ जत्थ य पुरिसाएहिं खज्जत जाणिऊण जणणिवहं । गामाओ गाम पि वि न जाइ भयवेविरो लोगो ॥५८ जत्थ उ काइ पुरंधी नियपुत्तं भोयणं विमग्गंतं । मुत्तूण जाइ अण्णं देसं णियजीयकंखाए ॥५९ का वि पुणो णियजीवियलद्धा अघोरपावपरिणामा । मोत्तूण कुलं सीलं भक्खइ वावाइउं पुत्तं ॥६० अन्ना वि. सत्तवंता गयजीयस्सावि णिययतणयस् । अइणेहमोहियमणा वयणेस पक्खिवइ आहारं ॥६१ अन्ना वि रोवमाणं मागतं भोयर्ण तओ कुद्धा । उन्वेइया छुहाए घायं दाऊण णिहणेइ ॥६२ जत्थ य भत्ता भज्ज मुंचइ, भज्जा वि णिययभत्तारं । जत्थ य भिक्खयरेहि ण य ल भइ किंचि काउंजे ॥६३ साहूण गिहत्थाण य गिहाओ गेहम्मि वंच्चमाणाणं । हेजति गोवियाइँ वि जत्थ डइल्लेहिं भत्ताई ॥६४ किं बहुणा भणिएणं?, सव्वं असमंजसं तहिं जायं । अइघोरे दुन्भिक्खे पाडलिपुत्तम्मि णयरम्मि ॥६५ इओ य अणागयमेव णाऊण तत्य विहारक्कमागएहिं जंघावलपरिक्खीणेहिं सिरिविजयसूरीहिं तत्थेव बुट्टावासं काउकामेहिं ठाविओ निययपए अण्णो सूरी। दिन्ना य एगंतठियस्स बहू सौयिसओवएसा । पेसिओ" सबाल-वुड्डाउलगच्छेण सह अन्नत्य सुभिक्खदेसे । तत्य य दुवे खुड्डगा आयरियपडिबंधेण अइदूरं गयाण साहूण कहिंचि दिदि वंचेत्ता समागया गुरु- समीवं । वंदिया गुरुणो । णिवेइओ णिययाभिप्पायवुत्तंतो । गुरूहि भणियं 'दुडु कयं जमागया, जओ इत्थ अमाया-पुत्तं दुभिक्खं भविस्सइ, तो बच्चह पुणो वि साहुमज्झे' । तेहिं भणियं 'तुम्ह चरणाराहणं कुणताणं जं होइ त होउ, जओ न चएमो तुम्ह पायमूलं मोत्तुं । तओ धरिया सूरीहिं । जाए य पुव्ववण्णिए दुभिक्खे जं किंचि सूरिणो मणोजं लहंति तं तेसिं बालगाणं पयच्छंति । तओ चिंतियं खुइएहिं 'ण एयं सुंदरं, जो गुरुम्मि सीयमाणे का अम्हाणं गई भविस्सइ !, जओ- जेण कुलं आयत्तं तं पुरिसं आयरेण रक्खेह । ण हु तुंबम्मि विणढे अरया साहारया हुंति ॥६६ 4 A.B साईहिं, मनुष्यभकैरित्यर्थः । 500 का वि पु। 60 D वाइयं पु°। 900 बुट्ठवा । -10A B. य कयएग° । 1100 साइस। 12.0 D.भो यस... 13 0D 'भिप्पेय। 14 0 D तो। 15.0D चलणा'। 1600 गुरूहिं सीयमाणेहिं का।:17.07 रक्खाहि । 1-3 A B वाएह। 7. A B.काउं । 80D, पाटलि।

नकम् १०४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय विगलियमयम्मि जरजज्जरम्मि हल्लंतदंतमुसलम्मि । होइ सणाहं जूहं जूहवइम्मि..धरतम्मि ॥६७ ता जो अम्हेहिं कुटुंतरिएहिं "निसुणिओ अहिणवसूरीण गुरूहिं देजमाणो अंजणपओगो तं करेमु' त्ति । परोप्परं संवित्तीए तहेवाऽणुडिओ, सिद्धो य । तेण य अंजणप्पओगेण अदिस्समाणा दो वि गया राइणो चंदउत्तस्स भोयणमंडवं । उवविट्ठा य रणो उभयपासेसु । भोत्तूर्णं य णरवइयाले दिणे दिणे समागच्छति । राया वि अण्णदिणोबरियभत्तप्पमाणे जाए अजिण्णभएण उविज्जइ विजेहिं । एवं च एगजणभत्ते तिहिं. जणेहि भुज्जमाणे अतिप्पमाणो दुबलीहोइ चंदउत्तो । तं च तारिसं दट्टण भणियं चाणक्केण 'किं तुम पि दुक्कालिओ ? जेण दुव्बलो जाओ' त्ति । चंदगुत्तेण भणियं 'सच्चं, अज्जो ! ण याणामि कारणं, किंतु अहं ण तिप्पामि' । चाणक्केण चितियं 'नूणं को वि सिद्धो अवंतराओ एयस्साऽऽहारं भक्खेइ; अओ एस ण तिप्पई' । तओ वीयदिणे पक्खित्तो सव्वत्थ भोयणमंडवे इट्टालचुण्णो, दिट्ठा य दुण्ठं वालवयसाणं पयपंती, णायं च जहा 'दो लहुवयसा सिद्धा समागच्छति । अन्नम्मि दिणे भोयणमंडवस्स दुवाराई पिहित्ता कओ मझे धूमो । तेण य गलियं तल्लो- यणाणमंजणं । दिट्ठा य रण्णो उभयपासोबविट्ठा दुवे चेल्लया । तओ चंदगुत्तो 'अहमेएहिं विट्टालिओ'त्ति विमणदुम्मणो जाओ । तं च तारिसमवलोइऊण चाणक्केण भणियं, अवि य- रे ! किं विमणो जाओ? अज्नं चिय नूण सुद्धओ तं सि । बालकुमारजईहिं सह भुत्तो जं सि एगत्य ॥६८ को साहहिं समाणं भोत्तुं पावेइ एगथालम्मि ? । ता तं चिय सकयत्यो सुलद्धमिह जीवियं तुझं ॥६९ धण्णो य पुण्णभाई परमपवित्तो तुमं चिय णरिंद! । लाभा उ ते सुलद्धा जं वालमुणीहिँ सह जिमिओ ॥७० एए च्चिय सकयत्या जियलोएं वज्जिऊण जे भोए । वालत्ते णिक्खंता जिणिंदधम्मे जओ भणियं ॥७१ धण्णा हु बालमुणिणो बालत्तणयम्मि गहियसामण्णा । अणरसियणिव्विसेसा जेहिं न दिट्ठो पियवियोगो ॥७२ एवमणुसासेऊण चंदउत्तं विसज्जिया चेल्लया । अप्पणा य गओ गुरुसमीवं । भणिया य गुरुणो 'जइ तुमं पि सीसा एवं करेंति ता कत्थऽण्णस्य सोहणं भविस्सइ ?, ता णिवारेजह एए' । तओ गुरूहि भणिओ चाणको जहा 'भद्द ! सावगो होऊण अप्पाणे विगोएसि ?, नाममित्तेण चेव तुट्ठो ?, एवंविहपमत्तयाए नित्थरि- हिसि संसारं ?, जमेरसिं दुण्हं पि खुडगाणं ण वहसि वट्टमाणि, एएण चेव कारणेणं साहू अण्णत्थ पेसिया, एए उण बलिऊणाऽऽगया, ता किं इत्तियस्स पावारंभस्स अण्णं ते फलं भविस्सइ ?, उक्तं च- जस्स ण जइणो गेण्हंति कह वि जत्तण जोइयं दाणं। सो किं गिही ?, मुहा होइ तस्स घरवासवासंगो ॥१६७ ॥ तथा- प(व)लरि पाणिइ नवई तैणि, अण्णु वि अण्णह उप्परि नाडइ । भल्लउ तावहिं जाणियइ, जावहि जलहरु बिंदु न पाडइ ॥ १६८ ॥ एयमायण्णिऊण लजिओ चाणको। 'इच्छामो अणुसटिं, जं उद्धरिओ अहं निवडमाणो । चोयणवरवहणेणं संसारमहासमुंदाओ ॥७३ फासुयएसणिएणं अहापंवत्तेण भत्तपाणेणं । कारेजह अणुदिवस अणुग्गहं मझ: गेहम्मि ७४ खमियव्वं च असेसं जमुवालंभेण खेड्या सामि!' । इय भणिउं चाणको गओ यं निययम्मि गेहम्मि ॥७५ तत्य य चितिउमाढत्तो 'हंत खंडओ व्य. अदिस्समाणो जइ को वि इरिओ विसं संकामेइ ता न सोहणं होइ, किंच पुच्वं पि विसकण्णगापओगाओ कहिंचि छुट्टो . एस राया, तो संपयं तहा करेमि जहा विसप्पओ- 1 'ता' इति A-Bपुस्तकयो स्ति । 20 D निसुओ। 3A B सवित्ती। 40D ण णर। 5 C D हिं 60-D समत्यभोयः । . .7 C D लामा हु ते। 8 0 D°ए उज्झिऊण । 9 A B सिं खुडु । 10:00 पत्तरि । · 11 0.D तृणि। 12 C D मुद्दम्मि । 13 0 D दियहं । 140D खुइय च ।: 15 C D चेरिभो ।

सम्प्रतिनृपाख्यानकम् १०५ गाओ न चेव भयं हवई' । त्ति संपहारेऊण सहमाणं सहमाणं भुंजाविओ विसमिस्समाहारं । रण्णो य धारिणी णाम महादेवी । तीसे य पहाणगभाणुभावेण समुप्पण्णो दोहलओ, अवि य- धण्णाओं कयत्थाओ ताओ जणणीओं जाओं नरवइणा । भुंजंति एगथाले सहेगसीहासणगयाओ ७६ किं ताण जीविएणं ? विहलं चिय ताण गम्भउव्वहणं । जाऔं न रण्णा समयं भुजंती एगथालम्मि ॥७७ तओ तम्मि दोहले अपुज्जमाणे परिदुब्बलंगी संजाया । तारिसिं च दह्ण पुच्छियं चंदगुत्तरण्णा जहा 'पिए! किं तुज्झ नेय पुज्जइ साहीणम्मि विमए?, किमहवा वि । भणिया केणइ किंचि वि दुव्ययणमणज्जकज्जेणं? ॥७८ किंवा वि केणइ तुहं आणाए खंडणं कयं देवि !? | कस्स अयंडे कुविओ जमराया अन्ज भो! सहसा ? ||७९ पडिभणइ धारिणी तो 'नेयाणं होइ देव ! एगं पि । गभाणुभावजणिओ किंतु महं डोहलो एसो ॥८० जइ नरवइणा सद्धिं अहयं भुंजामि एगथालम्मि' । तो भणइ णिवो 'चेट्ठसु वीसत्या, पूरिमो एयं ॥८१ तओ बीयदिणे भोयणोवविट्ठो पैभणिओ तीए राया एगत्थभोयणं । तेण वि जाव तं तहेव पडियन्नं । तओ णिवारिओ चाणकेण जहा 'मा देहि महुरयभाविओ एस सव्यो वि तुज्झ संतिओ आहारो' । तओ दिणे दिणे मग्गंतीए वि चाणकभएणं न देइ राया । अण्णदिणम्मि य अणागच्छंते चाणक्के मग्गिओ एगकवलं । दिण्णो य तेण । तओ जाव तं मुहगयमासाएइ ताव पत्तो चाणको। दिट्ठा य पलिसायंती । 'अहो ! अकज्ज, अहो! अकज्जति भणमाणेण छुरियं गहाय पोट्ट फालेऊण कड्डिओ दारगो । घयाइमझे य धरिऊण पूरियाणि अपुण्णदिणाणि । जणणीए' तं कवलं पलिसायंतीए पडिओ तस्स उत्तमंगे एगो बिंदू, तेण तस्स बिंदुसारो चेव णामं कयं । वड्डिओ देहोवचएण कलाकलावेण य । उवरए य पियरम्मि सो चेव राया जाओ । भणिओ य धावीए जहा 'पुत्त ! सम्मं चाणकस्स वढेजसु' । सो वि तहेव वट्टइ । अण्णया य एगंतसंठिओ भणिओ गंदसंतिएण सुबंधुणा सचिवेण जहा 'देव ! जइ वि अम्हाणमुवरि- तुम्भे अप्पसाया तहा वि जमेयस्स पट्टस्स हियं तमम्हेहिं विण्णवेयव्वं, तत्थ जो एस चाणकमंती सो अईव- खुद्दो, जओ एएण देवस्स जणणी आरडंती पोडे फालेऊण मारिया, ता तुम्मे वि पयत्तेण अप्पाणं रक्खेजह' । तओ राइणा पुच्छिया अंबधाई जहा . 'अंब ! किमेयं सच्चं जं मह जणणी चाणक्केण विणासिया ?' । तीए भणिय 'पुत्त! सच्चति । तओ कुविओ चाणक्कस्सोवरि राया। आगच्छंतं दद्दूण ठिओ · ज्झत्ति परम्मुहो। इसरो वि पिसुणप्पवेसं णाऊण तओ चेव णियत्तऊण गओ नियगेहं । तत्थ दव्यं सयणवग्गं च जहोचियं निजोजिऊण एगत्योबरगे मंजूसामझे गंधसमुग्गयं सपत्तयं छोडूण तालयाणि दाऊण णिग्गओ णयराओ । अणसणं गहाय ठिओ कारीसमझे इंगिणिमरणेण । इओ य अम्मधाईए भणिओ राया 'पुत्त ! दुडु कयं जममच्चो परिभूओ, जओ एयसंतियं ते रज्जं पाणा य' । त्ति भणिऊण साहिओ सव्वो वि पुन्वो वइयरो। 'ता खामित्ता सिग्घमाणेहि । तमाइण्णेऊण राया वि गओ सपरियणो चाणक्कसमीवं । खामेत्ता य भणइ 'एह पसायं काऊण घरं वच्चामो' । चाणक्केण भणियं 'सव्वं परिचत्तं मए, जओ पडिवण्णमणसणं' । तओ निच्छयं णाऊण खामेत्ता वंदित्ता य गओ बिंदुसारो णिययगेहं । सुबंधुणा वि 'जइ कह वि णियत्तइ ता ममं णिकंदं उप्पाडेइ'त्ति चिंतिऊण विण्णत्तो राया जहा 'देव ! चाणक्करस संपयं समसत्तु-मित्तभावस्स देवाणुमएण पूर्य:करेमि ? । राइणा वि एवं करेह' त्ति भणिए मायाए पूर्य 10D तारिसियं च | 2A B केण य। 30D °डे सहसा, जमराया भन्न परिकुविओ। 40 °देव! होइ एकं पि। 50 D पणइलो। 6A Bोण धरें। - 70 D°ए य तं। 8A B °माणेह । 9 AB मम । 100 Dडेय ति। मू०.४० १४ 2 A B °व तुम इमस्स उवरि मा कु°। 3A B °त्ता य तुमे। 40:D ताय सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् काऊण धूवमुप्पाडेऊण वियालवेलाए कारीसमझे इंगालं छोडूण गओ नियगेहे । इयरो वि तेण जलणेण डझंतो सम्म सहइ । अवि य- देहं असुइदुगंधं भरियं बहुपित्त-मुत्त-रुहिराणं । रे जीवं ! इमस्स तुम मा उवरि कुणसु पडिबंधं ॥ ८२ पुण्णं पावं च दुवे वच्चइ जीवेण णवरि सह एयं । जं पुण इमं सरीरं कत्तो तं चलइ ठाणाओ? ॥ ८३ तिरियत्तणम्मि बहुसो पत्ताओं तुमे अणेगवियणाओ। तो ताओं संभरंतो सहसु इमं वेयणं जीव ! | ८४ नरयम्मि वि जीव ! तुमे णाणादुक्खाइँ जाइँ सहियाइं । इहि ताइँ सरंतो विसहेज्नसु वेयणं एयं ।। ८५ किंच- जाव न मुंचामि लडं पाणेहिं इत्थ जीयसंदेहे । ताव इमं जिणवयणं सरामि सोमं मणं काउं ॥ ८६ एगो उ जाइ जीवो, मरइ य उप्पज्जई य तह एगो । संसार भमइ एगो, एगो च्चिय पावए सिद्धिं ॥ ८७ नाणम्मि दंसणम्मि य तह य चरित्तम्मि सासओ अप्पा। अवसेसा दुव्भावा बोसिरिया जावजीवाए ।। ८८ हिंसा-ऽलिय-चोरिक मेहुण्ण-परिग्गहे य निसिभत्ते । पच्चक्खामि य संपइ तिविहेणाऽऽहार-पाणाई ।।. ८९ जे मे जाणति जिणा अवराहा जेसु जेसु ठाणेसु । ते हं आलोएमो उवडिओ सम्ममावणं ॥ ९ छउमत्यो मूढमणो कित्तियमित्तं च संभरइ जीवो। जं च न सुमरामि अहं मिच्छा मिह दुक्कडं तस्स ।। ९१ अण्णं च मञ्झ संपइ जुत्तं अप्पहियमेव काउं जे । मरणम्मि समावण्णे तम्हा सुमरामि अरहते ।। ९२ इणमो अरहताणं णमो, णमो तह य सव्वसिद्धाणं । आयरियुज्झायाणं णमो, णमो सव्यसाहूणं ॥ ९३ एवं सुहपरिणामो चाणको पयहिऊण णियदेहं । उबवण्णो सुरलोगे विमाणमज्झम्मि तियसवरो ॥ ९४ सुबंधुणा वि पत्यावेण विण्णत्तो राया 'देव! चाणक्कगिहेण पसाओ कीरउ' । णरवइणा वि तहत्ति पडिवण्णे गओ तत्थ । दिद्वं च तं सव्वं सुण्णं । सम्मं निरूवयंतेण दिढे एगोवरगस्स टक्कियं दुवारं । 'जं किंचि सारं तमित्य भविस्सइ'त्ति चितंतेण विहाडियं जाव पिच्छइ मंजूसं । 'अरे ! पहाणरयणाणि इत्य भविस्संति' त्ति भित्तूर्णं तालयाणि सा वि उग्घाडिया जाव समुग्गयं मघमैतगंधमवलोएइ । 'हुं वइरा इत्य होहिंति'त्ति परि- भावेऊण उग्घाडिओ। पेच्छइ य तत्थ पत्तयं सुगंधिगंधियं । तओ गंधे अग्घाइऊण पत्तयं वाएइ । लिहियं च तत्थ- 'अग्घाइऊण गंधे एए जो पियइ सीयलं सलिलं । भुंजइ मणोजभुजं वरखाइम-साइमं चेव ॥ ९५ जिंघइ सुगंधगंधे सुमणस-कप्पूरपभिइए रम्मे । पेच्छइ मणोहराई रूवाई चित्तमाईसु ॥ ९६ वीणा-वेणुरवढे कायलगीयाइयं निसामेइ । विलया-तूलि-उवाहणगाई फासे इ" सेवेइ ॥ ९७. किं बहुणा ?, पंचण्ह वि विसयाण मणोहरं तु जो विसयं । मुंजइ सो जमगेहं वच्चइ णत्थेत्य संदेहो । ९८ विहियसिरतुंडमुंडणवेसो पंतासणाइकयवित्ती। साहु व्व चिट्ठई सो धरइ जियं, अण्णहा मरइ' ॥ ९९ इय वाइऊण तत्तो चिंतइ मंती सुबंधुणामो सो । 'धिसि घिसि मह बुद्धीए मएण जो मारिओ तेण ।। १०० मइमाहप्पं सो च्चिय चाणको धरउ जीवलोगम्मि । जेण मएण वि अहयं जियंतमयगो विणिम्मविओ ॥१०१ इय चिंतिऊण तो सो विण्णासेत्ता अणाहपुरिसम्मि। जीवियलद्धो धणियं चिट्ठइ वरसाइकिरियाए॥ १०२ किंतु अभवत्तणओ भावविहूणो भवम्मि भीमम्मि । भमिही अणंतकालं विसहंतो तिक्खदुक्खाई ॥१०३ 1 AB °गालम(ग) छो । 5:A B न मुच्चामि । 6A.B°गो वि जाइ ।' 70 D गाणं | 8:0D: महं । 80 D महं ।। 9:A B विविन्नत्तो पत्यावेण राया । . 10 C D मन्तूण | 11 c D मातं गंधः। 12.0 D सुगंधग। 13 A B एयं जो । 140D जमोज। 15.0D य। -- सरं ।

सम्पतिनुपाख्यानकम् १०७ तस्स य बिंदुसारनरवइस्स पुहइतिलयाए देवीए अणुरत्तपत्तनियरो छायासमण्णिओ सुमणोवसोहिओ समाणंदियबहुजणो असोगतरु व्व संजाओ असोगसिरी नाम पुत्तो । सो य जुव्वणत्थो 'सव्वकलाकुसलो'त्ति णिवेसिओ पिउणा जुबरजपए । उवर, पियरम्मि सो चेव मंति-सामंताईहिं अहिसित्तो रजे । रजधुरं उव्वहंतस्स य समुप्पण्णो कुणालाहिहाणो पुत्तो । वालत्तणे चेव ठाविऊण जुवरायपए, 'उवरयंजणणीओ'त्ति सावकमाया- भएण पहाणमंति-परियणसमेओ दाऊण उज्जेणि कुमारभुत्तीए पेसिओ । तओं तत्थ अइसिणेहेण य पइदिणं पेसेइ सहत्यलिहियलेहे । अन्नया य कलागहणजोगं णाऊण कुमार महंतए उद्दिसिऊण लिहियं लेहम्मि राइणा 'अघीयतां कुमारः' इति । पडिवाइऊण लेहं "अणुब्बाणऽक्खरं' ति असंवत्तेऊण तत्थ चेव ठाणे मोत्तूण उढिओ राया सरीरचिंताए । रायपासोवविट्ठाए य कुमारसवक्किजणणीए 'कस्स राया सब्वायरेण लेहं लिहइ ?'त्ति चिंतिऊण वाइओ । नियपुत्तरज्जत्थिणीए य दिन्नो अगारस्सोवरि बिंदू, मुक्को तम्मि चेव ठाणे । समागरण राइणा 'हत्यमुक्को लेहो पडिवाइओ वि पुणो वि पडिवाइयव्यो'त्ति वयणमसुमरतेण संवत्तिओ। मुद्दिऊण य दिण्णो लेहवाहयहत्थे । तेण वि गंतूण समप्पिओ कुणालस्स । तेण वि लेहयस्स । सो वायइत्ता ठिओ तुण्हिक्को । कुमारेण भणियं किं न वाएसि लेहं ?' । तहा वि न किंचि जंपइ । तओ सयमेव घेत्तूण वाइओ जाव पेच्छइ 'अंधीयतां कुमारः' इति । तओ भणइ 'अम्ह मोरियवंसे सव्वत्थ अप्पडिहया आणा, ता जइ अहं पि तायस्साऽऽणं लंघेमि ता को अन्नो पालेस्सइ ?, किंच जइ एवं तायस्स पियं तो एवं चेव कीरईत्ति । तत्तसलायं गहेऊण अंजियाओ दो वि अच्छीओ । इमं च सोऊण महासोगा- भिभूएण चिंतियं राइणा- अन्यथैव विचिन्त्यन्ते पुरुषेण मनोरथाः । देवेनाऽऽहितसद्भावाः कार्याणां गतयोऽन्यथा ॥ १०४ अण्णह परिचितेज्जइ सहरिसकंडुज्जएण हियएण। परिणमइ अण्णह च्चिय कज्जारंभो विहिवसेण ॥ १०५ ता 'किमंधस्स रज्जेणं ति दिण्णो एगो गामो । सब(व )किपुत्तस्स यं दिण्णा कुमारभुत्तीए उजेणी। कुणालो वि. अईवगंधव्वैकलाकुसलो, गंधव्वे चेव पसत्तो चिट्ठइ । इत्यंतरम्मि सो - कोसंवीदमगजीवो अजसुहत्थिसयासगहियअन्वत्तसामाइयप्पभावाओ समुप्पण्णो तस्स कुणालस्स भजाए सरयसिरीए गभम्मि पुत्तत्ताए। संजाओ य दोसु मासेसु वइकंतेसु जिण-साहुपू. यणाइदोहलो । पूरिओ य जहासत्तीए कुणालेण । पसूया य कालकमेण सरयसिरी । वद्धाविओ य दास- चेडीए कुणालो पुत्तजम्मेण । तओ 'चुल्लमायाए विहलीकरेमि मणोरहे, गिण्हामि णियरज्जति चिंतिऊण निग्गओ गामाओ कुणालो अण्णायचरियाए । गायंतो पत्तो पाडलिपुत्तं । तत्थ वि मंति-सामंताईण गेहेसु गायमाणेण रंजियं सव्वं पि नगरं। भणिउं च पयट्टो सबलोगो, अवि य- 'पच्छण्णवेसधारी हाहा-हूहूण को वि अण्णयरो। एसो किं वा वि सयं समागओ तुंबुरू नूणं ?॥ १०६ किं वा गंधव्वेसो ?, किंवा वि हु किन्नरो, नरो अहवा?' । एवं जपंताणं लोगाणं रायपासम्मि ।। १०७ संजाओ उल्लावो कोहलपूरिएण तो रण्णा । हक्कारिओ कुणालो गायइ अह जवणियंतरिओ ॥१०८ जम्हा उ 'पुहइपाला नियंति वियलिंदियं नरं नेय' । तम्हा अदूरपासे ठविओ सो जवणियंतरिओ ॥१०९ गायंतेण य तेणं धणियं आवजिओ धरणिनाहो । भणइ 'वरं वरसु तुमं गंधव्विय! दिज्जए जेण' ॥११० 1 A B °याइ दे। 20D °ए य पि० । 30 D. कयमा। 4 0D °ओ। तत्थ। 5 अनुदाताक्षरम: अशुष्काक्षरम्। 60 D. °ओ सरीर]चिंताए राया। 70 D °ण य रा18 0D.गेण्हिऊण । 100D वपसत्तो चेव चिट्टइ। 110 D पूयाइ ! 11 0 0 पूयाइ । . 120 D पयत्तो। 13 0 0 °धच्चो सो। 14 A B °भो णरवरिंदो। 90D COTT सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् तओ कुणालेण पढियं- चंदगुत्तप्पपुत्तो 2 विंदुसारस्स नत्तुओ। असोगसिरिणो पुत्तो अंधो जायइ कागिणिं ॥१११ राइणा वि णाऊण णियतणयं वाहजलभरभरेज्जमाणलोयणेण अवणेऊण जवणियं णिवेसिओ णिय- उच्छंगे। भणियं च 'पुत्त! किमप्पं जाइयं?' । तओ मंतीहिं भणियं 'देव ! न एयमप्पं किंतु पभूयं, जओ राईणं रजं कागिणी भण्णइ । पिउणा भणियं 'पुत्त ! किमंधस्स रंजेणं ?' ति । तेण भणियं 'ताय ! पुत्तो मे करेस्सइ रज' । राइणा जंपियं 'कर्यां ते पुत्तो समुप्पण्णों?' । तेण भणियं 'संपइ'त्ति । तओ राइणा वि संपई चेव णामं कयं । वत्ते य दसाहे आणावेऊण णिवेसिओ रज्ने | कालकमेण य जाओ पयंडसासणो णरवई । साहियं च अद्धभरहं । ओयविया य बहू अणारियदेसा । अण्णया य उज्जेणिसंठियस्स णरवइणो जियंतसामिपडिमावंदणणिमित्तं अहासंजमविहारेणं विहरमाणा समागया अजसुहत्थिसूरिणो । ते य कयाइ हट्टमग्गेण वच्चमाणा गया दिट्ठिगोयरमोलोयणठियस्स राइणो । दण य चिंतियमणेण 'हंत ! कहिंचि' मम दिठ्ठपुव्य व्व पडिहासंति एए। 'कत्य मण्णे दिट्ठपुब्ध ?'. त्ति ईहापोह- समुद्भूयसंभमवसपरिक्खलमाणमग्गण-गवेसणं कुणमाणो णिवडिओ ओलोयणे । तओ पञ्चासण्णपरियणेण सित्तो चंदणरसाइणा, वीइओ तालविंटवीयणगाईहिं । खणंतरेण य पुव्वजाइं सरेऊण उडिओ समाणो गओ सूरिसमीचे । वंदिया सूरिणो । भत्तिभरनिभरोद्भुसियरोमणिवहेणं पप्फुल्लवयणसयवत्तेणं भालववणिहियकर- कमलेण विण्णत्तं णरवइणा 'भगवं! जिणधम्मस्स किं फलं?' । [सूरिणा जंपियं ] 'सग्ग-मोक्खा फलं । राइणा जंपियं 'सामाइयस्स किं फलं' । रिणां लवियं 'अव्वत्तस्स रज्जाइफलं' । तओ संजायपच्चएण भणियं 'एवमेयं, णत्थि संदेहो, परं किमोलक्खह न वा ममं ? । तओ सूरीहिं सुओबओगं दाऊण भणिय ‘सुहु ओलक्खामो, जओ तुम कोसंवीए मम सीसो आसि' । तओ सविसेसैभत्ति-बहुमाणसमुन्भूयसंभमवसपरिक्खलमाणऽक्खर- वयणविण्णासेण पुणो वि वंदिया सूरिणो । अवि य- दुक्खत्तजंतुसंताणसुक्खसंदोहदायग ! गुणड्ड !। करुणाणीरमहोयहि ! विसिट्ठसुयणाणसंपण्ण ! ॥११२ मिच्छत्ततिमिरदिणयर ! दप्पियपरवाइवारणमइंद!। नर-विज्जाहर-सुरनय ! तुझ णमो होउ मुणिणाह ! ॥११३ जइ तझ्या मह करुणं न करेंतो सामि ! तं सि जियजणय! । तो णिच्छएण अहयं निवडतो दुहसयावत्ते ॥११४ तुह पायपसाएणं अणण्णसरिसं इमं मए रजं । पत्तं, ता इण्हि पि वि जं कायव्वं तमाइसम् ॥११५ तओ सूरीहिं भणियं 'भद्द ! धम्मप्पहावो एस, ता संपयं पि तत्थेव जत्तं कुणसु' । तओं 'जमाईसंति गुरुपाय'त्ति भणिय गहिओ सावगधम्मो । तप्पभिई च वंदइ जिणिंदविवे पूयइ अट्ठप्पयारपुयाए । गुरुपज्जुवासणरओ पडिलाहइ समणवरसंघ ॥११६ दीणाईणं दाणं देइ जहेच्छाइ कुणइ जीवदयं । पैगरणवण्णियविहिणा कारवइ जिणेदवरभवणे ॥११७ गामा-ऽऽगर-नगराइसु जिणवरभवणेहिं मंड़िया वसुहा। उत्तुंगधयवडेहिं तेण कया पुहइणाहेण ॥११८ समणाणं सुविहियाणं तेणं सुस्सावएण नरवइणा । पञ्चंतियरायाणो सव्वे सद्दाँविया सिग्धं ॥११९ कहिओ य तेसि धम्मो वित्थरओ गाहिया य सम्मत्तं । अप्पाहिया य वहुसो समणाणं सावगा होह ॥१२० अह तत्थेव ठियाणं ताणुजेणीइ जिणहरे जत्ता । पारद्धा तीइ रहो विणिग्गओ महविभूईए ॥१२१ 1लोकोऽयं बृहत्कल्पभाष्ये २९४,तमः। 3 0D णनयणजुमलेण भव। 40 D रजेणं? । तेण । : 5.0 D या पुत्तो। 60 D °लवियं 'ताय ! संपइ'त्ति । 7 A B °चि दिव। 8:0D °हावूहमग्गण- (ण)-गवेसणं। 9 A B °णा य(प)लवि। 10 A B °वमेवं । 11 AB°सबहुमाण-भत्तिसमु। 12 0D °यवरवाइ. 13 0D तुम्ह । - 14 A B °इसइ । . .15 प्रस्तुतप्रकरणस्यैव वंशतितमादारभ्य षत्रिंशत्तमं यावत् वृत्तम् , वृत्तदशके वर्णितविधिना इत्यर्थः। 16 0 D°यरूपे कार। 17 A B °वणेसु म । । 20Dउ।

सम्प्रतिनृपाख्यानकम् १०९ 'अवि य- भंभ-मेरि-भाणयसदाउलु, जयजयसद्दविहियकोलाहलु । काहल-संख-करडसडुब्मटु, पवणोद्धयउइंडसुधयवडु ॥१२२ मद्दल-तिलिम-पडहकयपटुरवु, भवियह विणिहयघोरमहाभवु । वेणु-वीण-सौरंगियतारउ, रयणविणिम्मियरूंवयसारउ ॥१२३ कंसालय-कंसियसढुक्कड्डु, जणसम्म(सेरकयसकड्ड । झल्लरिरावभरियगयणंगणु, नच्चिरसिंगारियविविहंगणु ॥१२४ महुरगेजविम्हावियनरगणु, कुसुमोमालिउ नं नंदणवणु । उल्लसंतरासयसयसंकुल, मुहलविलयगेज्जतसुमंगल ॥१२५ घरि घरि कीरमाणआरत्तिउ, कमिण पडिच्छमाणजणभत्तिउ । इय अणेयअइसइगुणजुत्तउ, संपइरायह गेहि पहुत्तउ ॥१२६ तो. नरनाहु चित्ति विहसेविणु, निग्गउ अग्घु महग्घु लएविणु । पूयवि रहु रोमंचियगत्तउ, अणुगच्छइ सामंतिहिँ जुत्तउ ॥ १२७ तओ तमच्चभुयभूयं रहमहिमं निएऊण भणिया सव्वे वि सामंता 'जइ मं मण्णह तो तुब्भे वि सरजेसु एवं करेह' । तेहिं पि तहेव कयं । अत्राऽर्थे निशीथगाथा:- जइ मं जाणह सामि समणाणं पणमहा सुविहियाणं । दव्वेण मे न कजं एवं खु पियं कयं मज्झ ॥१६९ ।। वीसजिया य तेणं गमणं घोसावणं सरजेसु । साहूण सुहविहारा जाया पञ्चंतिया देसा ॥ १७० ॥ घोसावणं = अमाघातायुद्धोषणारूपाम् । अणुजाणे अणुजाई पुप्फारुहणाइँ उकिरणगाई । पूयं च चेझ्याणं ते वि सरजेसु कारंति ॥ १७१॥ अनुयानं रथयात्रा । तत्राऽनुयाति स राजा समस्तसामन्तादिपरिवृतः । पुष्पारोहणान्युत्किरणगानि रथ- पुरतः पुष्पवृष्टयादिरूपाणि । चैत्यपूजां च राजा करोति । तच्च दृष्ट्वा तेऽपि स्वराज्येषु सर्व कुर्वन्ति । अन्नया कयाइ पुव्वरत्तावरत्तकालसमयसि ठियं संपइराइणो चित्ते जहा 'पंइटेमि अणारियदेसेसु साहूण विहारं । ति चितेऊण भणिया अणारिया 'जहा जहा मम पुरिसा तुम्मे करं मग्गंति तहा तहा देजह । तओ पेसिया साहुरूवधारिणो पुरिसा। भणंति य ते जहा 'अम्हं एवं एवं बायालीसदोसविसुद्धवसहि-भत्त-पाण-वत्थ- पत्ताइयं देजइ, इम इमं च अण्णं पढणाइयं कज्जइ, तओ राइणो पियं भवई'। अणारिया वि राइणो तोस- णत्यं तहेव सव्वं करेंति । एवं च साहुसामायौरीभाविएसु अणारियखित्तेसु विण्णत्ता सूरिणो जहा 'भयवं ! किमणारिएसु न विहरंति साहुणो ?' । गुरूहि भणियं 'जओ नाणाई नोवसप्पंति' । रणा भणियं 'किं कारणं नोवसप्पंति ?' । सूरीहिं भणियं 'न याणंति ते सामायारिं' । रण्णा जंपियं 'जइ एवं तो पेसह साहुणो, पेच्छह सरूवं' । तओ रण्णो. उवरोहेण पेसिया सूरीहिं अणारिएसु कइवि संघाडगा । तओ ते दळूण रायसंतिया एए 1AB°पटरवु। 20 D यह वि। 3A B °सारंगयः । 4 0p गेयवि 5A B मालिय नं । 6CD उल्लंत° 7 B यानं रथयानं रथयात्रा। 80 Dया य क°। 9.0D पय?मि । 100 D एवं वायालदोस। 11 A B इमं च भ°। 1200°यारीए भावि°1 13 0 D रता य भ° । ... 14 0 D °ण 'रण्णो सं।

- सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे द्वितीय स्थानकम् बलाहिय'त्ति मण्णमाणा जहासिक्खवियसामायारीए सव् पयच्छंति । तओ साहहिं आगंतूण अजसुहत्थिणो णिवेइयं जहा 'सव्वत्य सुहविहारो, उस्सप्पंति णाणाईणि' । एवं च संपइराइणा अणारियदेसेसु वि साहूण विहारो पयट्टिओ । ते य धम्मसिक्खागहणेण तप्पभिई भद्दगा जाया । भणियं च णिसीहे- समणभडभाविएसुं तेसुं देसेसु एसणाईहिं । साहू सुहं विहरिया तेणं ते भद्दगा जाया ।। १७२ ।। उदिण्णजोहाउलसिद्धसेणो, स पत्थिवो निजियसत्तुसेणो । समंतओ साहुसुहप्पयारे, अकासि अंधे दमिले य धोरे ॥ १७३ ॥ : कयाइ तेण राइणा पुष्वभवोदरियत्तणं सुमरेऊण कया चउसु वि नयरदुवारेसु महासत्तायारा । तत्य दिलए अवारियसत्तु-मित्तं महादाणं । उव्वरियं च महाणसियाणं भवइ । ते रण्णा पुच्छिया 'उबरियसेसं कस्स भवइ ? | तेहिं भणियं 'देव ! अम्हाणं' । तओ रण्णा ते समाइट्ठा जहा 'तुम्मे तं साहूणं देजह, अहं तुम्हाणं दव्वं दाहामि' । ते 'तह'त्ति पंडिवज्जेऊण रायाएसं, तं साहूण दिति । नगरे य भणिओ कंदुइग-नेस- त्थिय-दोसियाइओ सव्यो वि लोगो जहा 'जं साहूणं उवगरइ तं सव्वं देजह, अहं मे मोल्लं दाहामि' । तओ लोगो तहा काउमारद्धो । अजसुहत्थिसूरी पुर्ण एवं जाणमाणो वि सिस्साणुरागेण ण णिवारेइ । इओ य अजमहागिरी विभिण्णोबासए ठिया । तेहिं च चोइया अजसुहत्थिणो जहा 'कीस अज्जो ! जाणमाणा वि रायपिंडमणेसणियं च गेण्हह !' । अजसुहत्थिणा भणियं “जहा राया तहा पयत्ति रायाणमणुयत्तमाणा एए पयच्छंति" । तओ 'माइत्ति काऊण रुटेहिं अजमहागिरीहिं भणिओ जहा 'अज्जो! तुम मम अजप्पभिइ विसंभोगो। भणियं चाऽजगमे- संरिकप्पे सरिछंदे तुल्लचरित्ते विसिहतरए वा । साहूहिँ संथवं कुजा णाणीहिं चरित्तजुत्तेहिं ॥ १७४ ॥ सरिकप्पे सरिछंदे तुल्लचरित्ते विसिट्ठतरए वा । आएज भत्त-पाणं सएण लाभेण वा तूंसे ॥ १७५ ॥ एयं च सोऊण आउट्टो अञ्जसुहत्थी मिच्छादुक्कडं दाऊण भणइ 'न पुणो एवं काहामि, खमह मह एगावराहं' । तओ पुणो वि संभुत्तो । संपइराया वि रज्जं काऊण विसुद्धं सावगधम्ममणुपालेऊण गओ देवलोगं । सुमाणुसत्ताइकमेण य सिद्धिं पावेस्सइ त्ति । गतं सम्प्रतिनृपाख्यानकम् । - इति वृत्तार्थः ॥ ३७॥ भणितमपूर्वचैत्यनिर्मापणम् । अधुना तस्य ‘परकृतचैत्यानां च यत् कृत्यं तत् प्रकरणोपसंहारं च वृत्तेनाऽऽह- देजा दवं मंडल-गोउलाइं, जिण्णाइँ सिण्णाइँ समारएज्जा । नट्ठाइँ भट्ठाइँ समुहरिज्जा, मोक्खंगमेयं खु महाफलं ति ॥ ३८ ॥ 10D हत्यीण णि°। 20 D ति य णा । 3 A B. दिवारि(? दवावि.)जए। 4.0 D पडिच्छिऊण । 5-0D °ण जाण' ... 60D °णुवत्त। 7. इमे गाथे बृहत्कल्पमाप्ये ६४४५-४६ तम्यौ "80.D तुस्से । 9, 'ति । जिणचेइयाणं ति वीयं ठाणं ॥ छ ।। - द्वितीयस्थानकोपसंहारः १११ 'देज्जत्ति दद्यात् अयच्छेत् । 'दवं'ति द्रव्यं वित्तम् । 'मंडल-गोउलाईति मंडलानि जनपदान् , गोकुलानि-गोव्रजान् तान्यपि दद्यादिति सम्बन्धः । 'जिण्णाईति जीर्णानि-जर्जरीभूतानि । 'सिण्णाइंति खिन्नानि भूखेदादिनाऽधिकं दुर्बलीभूतानि । 'समारएजत्ति समारचयेत् सन्धयेदित्यर्थः । 'नट्ठाईति नष्टानि भूतलसमीभूतानि । 'भट्ठाईति भ्रष्टानि तत्प्रदेशस्याऽप्यलक्ष्यतया नाशमुपगतानि । 'समुद्धरिज्जत्ति समुद्धरेत्= पुनर्नवीकुर्यात् । यतः 'मोक्खंग'ति मोक्षाङ्गं निर्वाणाङ्गम् । 'एयंति एतत्-पूर्वाक्तम् । 'महाफैलं ति बृहत्फलमित्यर्थः । इतिः प्रकरणपरिसमाप्ताविति वृत्तार्थः ॥ ३८ ॥ श्रीदेवचन्द्राचार्यविरचिते मूलशुद्धिविवरणे द्वितीय स्थानकं विवरणतः सम म् ॥ - - । .. - -- 10D °फलं बृह।

जिनागमाख्यं तृतीचं स्थानकम् ] व्याख्यातं द्वितीयस्थानकम् । सम्प्रति तृतीयमारभ्यते । अस्य च पूर्वेण सहायमभिसम्बन्धः-पूर्वत्र जिनभवनकृत्यमुक्तम्, तच्चाऽऽगमादेव जायत इति तत्स्थानकं वाच्यम् । तस्य च तन्माहात्म्यख्यापक- मादिवृत्तमिदम्- देवाहिदेवाण गुणायराणं, तित्थंकराणं वयणं महत्थं । मोत्तूण जंतूण किमत्थि ताणं, असारसंसारदुहाहयाणं ? ॥ ३९ ॥ 'देवाहिदेवाणंति देवाधिदेवानाम् , देवाः पुरन्दरादयस्तेषामधिदेवाः नायका जिनाः, अतस्तेषां सम्बन्धि वचनं मुक्त्वा नाऽन्यत् त्राणमस्तीति सम्बन्धः। 'गुणायराणं'ति गुणाकराणाम् , गुणा:-क्षान्त्यादयस्तेषा- माकराः उत्पत्तिभूमयो गुणाकराः । यथा ह्याकरेषु यानि वस्तून्युत्पद्यन्ते तानि तेषूच्चीयमानान्यपि न ट्यन्ति, एवं भगवद्गुणा अपि वर्ण्यमानी न निष्टां यान्तीत्यभिप्रायः । उक्तं च - मइ-सुयतुरियतुरंगमसणाहओहीमणोरहरहेण । जस्स गुणत्थुइपंथे अंतं पत्तो न सको वि ॥ १७६ ।। अन्यदेवा अप्येवंविधा भविष्यन्तीत्याशङ्कापनोदार्थमाह-तित्यंकराणं'ति तीर्थकृताम् , तरन्त्यनेन प्राणिन इति तीर्थ द्रव्य-भावमेदाद् द्विधा । तत्र द्रव्यतीर्थ नद्यादिषु समवतारः, न तेनाऽत्राऽधिकारः । भावतीर्थं तु संसारसागरोत्तारणसमर्थ चतुर्विधश्रीश्रमणसङ्घरूपं प्रथमगणधररूपं वा, तत् कुर्वन्तीति तीर्यङ्कराः । अतस्तेषां 'वयणं'ति वचनम् आगमः । 'महत्य'ति महार्थ-अभूतवाच्यम् । उक्तं च- सम्बनईणं ना होज वालुयाँ सागराण जं सलिलं । तत्तो वि अणंतगुणो अत्यो एगस्स सुत्तस्स ॥ १७७ ॥ 'मोत्तुं'ति [ मोत्तूण त्ति ] मुक्त्वा-विमुच्य । 'जंतूण'त्ति जन्तूनां शरीरिणाम् । 'किमत्यि'त्ति किमस्ति !, न किञ्चिदिलभिप्रायः । 'ताणं'ति त्राणं शरणम् । कथम्भूतानां जन्तूनान् ? 'असारसंसारदुहाहयाणति असारसंसारदुःखाहतानाम् , असारः=निःसारः, संसारः चतुर्गतिरूपस्तत्र दुःखम् अशर्मरूपं तेनाऽऽहतानां= पीडितानामिति वृत्तार्थः ॥ ३९ ॥ जिनवचनमेव त्राणं नाऽन्यदित्युक्तम् , तच्च यथा त्राणं भवतीति तथा सार्धरूपकत्रयेणाऽऽह- नजति जं तेण जिणा जिणाहिया, भावा मुणिज्जति चरा-ऽचरं जगं । संसार-सिद्धी तह तग्गुणा-ऽगुणा, तक्कारणाइं च अणेगहा तहा ॥ ४० ॥ धम्मा-ऽधम्मं गम्मा-गम्म गम्मए आगमेणं, कज्जा-कजं पेज्जा-उपेजं जं च भोजं न भोज । जुत्ता-ऽजुत्तं सारा-ऽसारं मज्झिमा-ऽमज्झिमं च, भक्खा-ऽभक्खं सोक्खा-ऽसोक्खं जेण लक्खंति दक्खा ॥४१॥ 1 A B इति स्थान। 2A Bत्थंगरा। 3.0D ति देवाः पुर। 4 0 D ना.निष्टां नया ।.5.0D चतुर्वर्णश्री। 6A Bया सन्वउयहिनं तोयं । 7. D एत्तो। 8.0D यः ।.त्राणं।.90 लक्विंति, लक्वेति । , .

जिनागममाहात्म्यम् सद्धासंवेगमावन्ना भीया दुक्खाण पाणिणो । कुणंता तत्थ वुत्ताई पावंति परमं पयं ॥४२॥ तम्हा एसो दुहत्ताणं ताणं सत्ताणमागमो । ४३ पू० । 'नज्जति'त्ति ज्ञायन्ते अवबुध्यन्ते । 'जति यत् यस्मात् । तेणंति तेन आगमेनेति सण्टङ्कः । 'जिण'त्ति जिनाः तीर्थकरा अतीता-ऽनागत-वर्तमानाः। तथा 'जिणाहिया भावा मुणिजति'त्ति जिनाहिताः पारगतप्रतिपादिताः, भावाः जीवादिपदार्था औदयिकादयो वा, मुण्यन्ते=अवगम्यन्ते । 'चराऽचरं जगं' ति चरा-ऽचरंचस-स्थावररूपम् , जगत् त्रैलोक्यम् , तेनैव ज्ञायत इति योगः। 'संसार-सिद्धि' त्ति संसार-सिद्धी-भव-मोक्षौ । तत्र संसारः चतुर्गतिरूपः, उक्तं च- संसरणं संसारो सुर-नर-तिरि-नरयगइचउकम्मि । सिद्धिश्च-अष्टप्रकारकर्ममलरहितजीवखरूपावस्थानम् । उक्तं च- मोक्खो उ कम्ममलवजियस्स जीवस्सऽवत्थाणं ॥ १७८ ॥ 'तह तग्गुणा-ऽगुण'त्ति तथा यथासम्भवं तद्गुणा-गुणौ । संसारस्याऽगुणाः दुःखफलत्वादयः । उक्तं च- दुक्खफ(फ)ले दुहायाणे दुक्खरूवे दुहालये । अहह ! वण्योजमाणे वि लोमुद्धोसकरे भवे ॥ १७९ ॥ सिद्धेश्च गुणाः अनन्तानन्द-सौख्यादयः । उक्तं च- न वि अस्थि माणुसाणं तं सोक्खं नेय सव्वदेवाणं । जं सिद्धार्ण सोक्खं अव्वाबाहं उवगयाणं ॥ १८० ।। सुरगणसुहं समग्गं सम्बद्धापिडियं अर्णतगुणं । न वि पावइ मुत्तिसुहं गंताहि वि वग्गवग्गृहि ॥ १८१ ।। सिद्धस्स सुहो रासी सवऽद्धापिंडिओ जइ हवेजा । सोगंतवग्गभइओसव्यागासेन माइजा ॥१८२(आव०नि० गा०९८०-९८२) 'तकारणाइं च अणेगह'त्ति तत्कारणानि च संसार-सिद्ध्योनिमित्तानि, मिथ्यात्वादीनि संसारस्य, ज्ञाना- दीनि च सिद्धेः, अनेकधा अनेकप्रकाराणि, अनेकप्रकारैर्वा सूक्ष्म-सूक्ष्मतरभेदभिन्नैः । ज्ञायन्ते इति क्रिया सर्वत्र योजनीयाः। 'तहत्ति तथाशब्द उत्तरवृत्तसम्बन्धनार्थ इति वृत्तार्थः ॥ ४० ॥ धम्मा-ऽधम्मति धर्मश्चाऽधर्मश्च धर्मा-ऽधर्मम् । एवमतनपदेष्वपि समाहारो वाच्यः । तत्र धर्मा-ऽधर्मों लौकिक-लोकोत्तरमेदाद् द्विविधौ । लौकिकधर्मो ग्रामधर्मादिः । स च कथानकादवसेयः। तच्चेदम्- [२०. नागदत्तकौटुम्बि थानकम् ] अत्थि इहेब जंबूदी। दीवे भारहे वासे लाडदेसे धन्नपूरयं नाम गामं । तत्थ कोडुंबिया न समुदाय- धम्मेण वर्टेति । ताण य मझें णागदत्तो णाम कोथुविओ । तेण य ते सिक्खविया जहा “न जुज्जए तुम्हाणं विसंहई काउं, यत उक्तं नीतिशास्त्रे- 10 D पार्विति। 2A Bष्टकर्म । 3 A B दुहहफलदुहा। 4 रोमोद्धर्षकाराः। 500 °क्ख न वि य स। 600 द्विधा। 700 °वे भार। 8.A B धष्णपुरयं । ..90 D गामो । मू०'शु०-१५ . 5 - ११४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् संहतिः श्रेयसी पुंसां खपक्षे तु विशेषतः । तुपैरपि परित्यक्ता न प्ररोहन्ति तण्डुलाः ॥ १८३॥ न य विसंहयाणं रायकुले वि गयाणं पओयणं सिज्झइ, कुंढेहि य भक्खिज्जइ, ता मा विपडिवत्तिं कुणह"। न पडिवन्नं च तेहिं तन्वयणं । विसंहयं च णाऊण रायकुंढे-भट्टपुत्ताइएहिं उबद्दविउमाढत्तो सो गामो । तारिसं च दद्दूण सो नागदत्तो निरुववनिवासनिरूत्रणत्यं सगडियाए आरोहेऊण गओ. रंधेजयं नाम गाम । जाव य तत्थ पहुत्तो ताव पेच्छइ नियपओयणेणेव केणवि उकुरुडिओवरि अस्थाइयामंडवे निविढे सचे गामगोहे । तओ तेण 'अहो ! सोहणं जायं जमेगत्य मिलिया चेव सब्बे गामपुरिसा उवलद्धत्ति चिंतिऊण ताण पुरओ चेव उज्जुत्तेऊण मुक्का सगडी । काऊण य उचियपडिवत्तिं उबविट्ठो तप्पुरओ, विण्णत्तं च जहा 'अहमेत्थ तुम्ह गामे वसिउं इच्छामि, जइ तुम्मे गुणे पयच्छह । तेहि वि गुणे दाऊण मणिओ 'सिग्घ- मागच्छाहि' । तओ उढेऊण जाव सगळि जोत्तेइ ताव न पेच्छइ सगडीए एगं चकं । भणिया य तेण गामवरा जहा 'अवहडं मम सगडीओ केणावि एगं चकं, ता कहं गच्छामि ? | तओ तेहिं एगवक्कयाए भणियं जहा 'एगचक्केण चेवाऽऽगया एसा' । तेण भणियं 'कहमेगचक्केण गद्दी समागच्छइ.?, किंच मए आगच्छमाणेण सयमेव ओवंगेऊण जंतिया' । तेहिं भणियं 'दीसइ चेवेसा जंतिया, परं चकं विणा जंतिया, जओ अम्हेहिमेवं चेवाऽऽगच्छमाणा दिट्ठ त्ति, ता भंतिओ तुमं, जइ अम्हाणं न पत्तियसि ता पुन्छ एयाणि तुहागमणमग्गतडट्ठियाणि डिंभरूवाणि' । पुच्छियाणि तेण । तेहि वि तं चेव सिढें । तओ तेण 'कहमेत्तिया मिच्छावाइणो भविस्संति ?, ता अहं चेव भंतिओ भविस्सामित्ति चितिऊण जोत्तिया सगडी। आरुहिऊण खेडिया वइल्ला । तओ तेहिं सद्देऊण भणिओ जहा 'भद्द! वालो वि एवं वियाणइ न एगचक्केण गड्डी वहइ, किंतु तुह विन्नत्तिवाउलस्स अम्ह मज्झाओ एगेण चक्कमवहरिऊण तह चेर जंतिया, दिटुं च सव्वमेयमम्हेहिं, परमम्हाणमेस गामधम्मो जं एगेण सुंदरमसुंदरं वा कयं तं सव्वेहिं सबालवुलेहिं तहेव पडिपूरेयव्वं, ता जइ एंएण गामधम्मेण सपुत्त-दारो णिव्यहसि तो आगच्छाहि नऽनह' ति । तओ तेण: हरिसियचित्तेण पडिवण्णमागमणं । तेहिं भणियं 'जइ एवं तो भण किं ते साहेज करेमो ? । तेण भणियं 'सबमक्खूणं मम, किंतु अप्पेह चकं जेण गंतूणाऽऽगच्छामि' । अप्पियं तेहिं चकं । गओ सो नियगेहं । काऊण य सह पुत्त-कलत्तेहिं एगवक्कयं आगंतूण वसिओ तत्य गामि त्ति । [ नागदत्तकौडम्बिककथानकं समाप्तम् २० ] -- ईदृग् लौकिको धर्मस्तद्विपरीतस्त्वधर्मः । लोकोत्तरस्तु धर्मो यतीनाश्रित्य श्रुत-चारित्ररूपः सर्वतः, श्रावकीस्त्वङ्गीकृत्य स एव देशतः; अधर्मस्तूभयोरपि हिंसादिकः । 'गम्मा-ऽगम्मति गम्या-ऽगम्यम् । तत्र गम्यं लौकिकं वकलत्रादि, अगम्यं भगिन्यादि । लोकोत्तरं यतीनां गम्यमार्यक्षेत्रादि, अगम्यमनार्यविषयादि; श्राद्धानां तु गम्यं स्वभार्यादि, अगम्यं परकलत्रादि । गम्मइ' त्ति गम्यते-ज्ञायते, 'सर्वे गत्या ज्ञानार्थाः' इति वचनात् । 'आर्गमेणं ति आगमेन=अर्हत्सिद्धान्तेन । 'कन्ना-ऽकजति कार्या-कार्यम् । लौकिक कार्यमविरुद्ध- वाणिज्यादि, अकार्य कूटतुला-कूटमानादि । लोकोत्तर साधूनां कार्य सदनुष्ठानादि, अकार्य समाचारीविलो- पादि; श्रावकाणां कार्य चैत्यपूजादि, अकार्यं लोकविरुद्धासेवनादि । 'पेज्जा-ऽपेजति पेया-ऽपेयम् । लौकिकं 10 D हई च। 20.0 °कुंढपुत्ता। 30D वनियनिवा। 3 0.D .वनियनिवाः । - 4 B गंधेजयं ना; C D रंधइज ना। 50 D °णइ उक्छु। 60 D 60 D उजोत्तिऊण । 70 D का गड्डी । का। 8 A B गंडी । 11 C D °वुट्टाउलेहिं । 12.0D °यं च ते । 13 A B°लतेण य.ए । ' 14 0 0 चारित्र्यरूपः। 150D °कांश्वाङ्गी। 16 A B:गमेण ति। 9A.Bउवंगेऊण 100D°णि यते।

जिनागममाहात्म्यम् पेयं दुग्धादि, अपेयं रुधिरादि । लोकोत्तरं पेयं साधूनां प्राशुकैषणीयसौवीरादि, अपेयमप्कायादि; देशविरतानां पेयमुदकादि, अपेयं मद्यादि । 'जं च भोजं न भोज्जति चकारस्य व्यवहितसम्बन्धाद् यद्भोज्यं यच्च न भोज्यम् । तत्र भोज्यं लौकिकमोदनादि, न भोज्यं गोमांसादि । लोकोत्तरं भोज्यं यतीनामेषणीयपिण्डादि, न भोज्यं तदेवाऽनेषणीयादि; चिरता-ऽविरतानां तु भोज्यमसंसक्तभक्तादि, न भोज्यमनन्तकायादि । 'जुत्ता-ऽजुत्तं' ति युक्ता-ऽयुक्तम् । लौकिकं युक्तमभ्यागतागतप्रतिपत्त्यादि, अयुक्तं परद्रोहादि । लोकोत्तर युक्तं वतिनां परोपकारकरणादि, अयुक्त सिद्धान्तार्थगृहनादि, श्राद्धानां तु युक्तं यतिपर्युपासनादि, अयुक्तं पाषण्डिकोपसे- वादि । 'सारा-ऽसारं ति सारा-ऽसारम् । लौकिकं सारं वज्र-गोशीर्ष-चन्दन-लग-ऽङ्गनादि, असारं खरोपलेरण्ड- काष्ठ-कैण्डकादि । लोकोत्तरं सारं मुनीनां नवब्रह्मचर्यगुप्तिसनायब्रह्मचर्यपरिपालनादि, असारं तस्यैवातिक्रम-व्यति- क्रमा-ऽतिचारा-ऽनाचारादिदोषैर्मलिनीकरणादि; श्रावकाणां सारं सर्वविरतिलालसपरिणामादि, असारं प्रमादादि । मज्झिमा-ऽमज्झिमति मध्या-ऽमध्यम् । तत्र मध्यमुभयपक्षेऽपि सारा-ऽसारमध्यवर्ति, अमध्यं तु सारा-ऽसारमेव । 'भक्खा-ऽभवंति भक्ष्या-ऽभक्ष्यम् । लौकिकं भक्ष्यं मोदक-नालिकेरादि, अभक्ष्यं किम्पाकफलादि लोकोत्तरं भक्ष्यं यतीनां तदेवैषणीयादि, अभक्ष्यमप्राशुकादि; श्रावकाणामपि भक्ष्यं तदेवाविरुद्धम् , अभक्ष्यं भटित्रीकृतफलादि । 'सोक्खा-ऽसोक्खंति सौख्या-ऽसौख्यम् । लौकिकं सौख्यं विषयसुखादि, असौख्यं तदप्राप्त्यादि । लोकोत्तरं सौख्यं संयतानां व्रतपर्यायधृत्यादि, असौख्यं तत्रैवारत्यादि । उक्तं च- देवलोगसमाणो उ परियाओ महेसिणं । रयाणं, अरयाणं च महानरयंसालिसो॥१८४॥ (दश० प्र० चू० गा० १०) श्रावकाणां सौख्यं पौषधानुष्ठानकरणादि, असौख्यं शङ्का-काङ्क्षाद्याकुलितचित्तादि । यद्वा उभयोरपि सौख्यं मोक्षः, असौख्यं संसारः । जेण'त्ति येन आगमेन् । 'लक्खंति'त्ति लक्षयन्ति निश्चिन्वन्ति । 'दक्ख'त्ति दक्षाः पण्डिता इति वृत्तार्थः ॥ ४१ ॥ ततश्च–'सद्धासंवेगंति श्रद्धासंवेगः, श्रद्धया संयमानुष्ठानकरणरूपया, संवेगः सांसारिकसुखे दुःखा- भिप्रायः, अतस्तम् । 'आवण्णति आपन्नाः प्राप्ताः । 'मीय'त्ति भीताः-चकिताः । 'दुक्खाणं ति दुःखानां शारीरिक-मानसिकंवाधारूपाणाम् । 'पाणिणोत्ति प्राणिनः जन्तवः। 'कुणंतत्ति कुर्वन्तः विदधानाः । 'तत्थ वुत्ताई'ति तत्र-आगमे, उक्तानि =कथितानि । 'पावेंति परमंति प्राप्नुवन्ति लभन्ते, परमं प्रकृष्टम् । 'पयंति पदं स्थानमिति श्लोकार्थः ॥ ४२ ॥ निगमनमाह-'तम्ह'त्ति तस्मात् । ‘एसो'त्ति एषः प्रत्यक्षः । 'दुहऽत्ताणं ति दुःखार्तानां दुःखपीडि- तानाम् । 'ताणति त्राणं-शरणम् । 'सत्ताणति सत्त्वानां प्राणिनाम् । 'आगमो'त्ति आगमः सिद्धान्त इति श्लोकार्थः ।।. ४३ पू० ॥ न केवलं त्राणम् , आलम्बनमप्यसौ । यत आह श्लोकस्योत्तरार्धम्- भवकूवे पड़ताणं एसो आलंबणं परं ॥ ४३ ॥ भवकूपे संसारावटे । पतता=निमज्जताम् । एषः-आगमः । आलम्बनम् अवष्टम्भनमुद्धरणरज्जुरित्यर्थः । परं-प्रधानमिति श्लोकोत्तरार्धार्थः ॥ ४३ ॥ --- ३ . 1:0°त्तरं साधूनां पेय, D पुस्तके पात्रुटिः । 20 D कण्टका 3 0 0 °चारदो। 4 0 D°यसारिसो। 5.4 °कव्याधिरू। 60 D°नि 'पाविति' [ति] पामुवन्ति लभन्ते; 'परम' ति परमम् । 7A B कूवे ।

सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् साम्प्रतमागमस्य नाथ-बन्धुत्वे एकश्लोकेनाऽऽह- एसो णाहो अणाहाणं सव्वभूयाण भावओ। भावबंधू इमो चेव सव्वसोक्खाण कारणं ॥ १४ ॥ एष 'नाथः' नायकः । 'अनाथानाम् ' अस्वामिकानाम् । केषाम् ? 'सर्वभूतानां' निःशेषजन्तूनाम् । 'भावतः' परमार्थतः । यथा हि खामी समाश्रितान् रक्षति एवमसावप्यहिंसाप्रतिपादनपरवाक्योपदेशतः सर्वजन्तून् रक्षति । तथा 'भावबन्धुः परमार्थभ्राता । 'इमो चेवेत्ति एष एव । 'सर्वसौख्यानां समस्तनिर्व- तीनाम् । 'कारणं' हेतुः । तथा हि- जह बंधू वरसिक्खं वियरंतो सोक्खकारणं होइ । तह आगमो वि सिवसुहहेऊ नाणाइदाणाओ ॥ १८५ ॥ इति श्लोकार्थः ॥ ४४ ॥ अधुनाऽऽगमस्यैव दीपरूपतां श्लोकेन प्रतिपादयति- अंधयारे दुरुत्तारे घोरे संसारचारए। एसो चेव महादीवो लोया-ऽलोयावलोयणो ॥ ४५ ॥ 'अन्धकारे तमोबहुले । 'दुरुत्तारे' कष्टनिर्गमे । 'घोरे' रौद्रे । 'संसारचारके'. भवगुप्तिगृहे । एष चैव महादीपः, 'लोका-ऽलोकावलोकनः निःशेषपदार्थप्रदर्शकः । इति श्लोकार्थः ॥ ४५ ॥ आगमश्चक्षुर्भूत इति श्लोकेनाऽऽह- जेणं सग्गा-ऽपवग्गाणं मग्गं दाएइ देहिणं । चक्खुभूओ इमो तेणं सव्वेसि भवपाणिणं ॥ ४६ ॥ 'जेणं ति येन कारणेन । 'स्वर्गा-ऽपवर्गाणां' देवलोक-मोक्षाणां 'मार्ग' पन्थानं ज्ञान-दर्शन-चारित्ररूपम् 'दाएईत्ति दर्शयति । 'देहिनां' प्राणिनाम् । 'चक्षुर्भूतः' दृष्टिकल्पः । 'इमो' अयम् । तेणं'ति तेन कारणेन । 'सर्वेषां समस्तानाम् । 'भव्यप्राणिनां' मुक्तिगमनयोग्यजन्तूनाम् ; यस्माद् अभव्यानामयमपि न सन्मार्गदर्शको जायतेऽतो भव्यानामित्युक्तम् । इति श्लोकार्थः ।। ४६ ।। सम्प्रति जननी-जनकरूपतामस्य श्लोकेनाऽऽह- आगमो चेव जीवाणं जणणी गेहणिब्भरा । जोग-खेमंकरो निच्चं आगमो जणगो तहा ॥४७॥ आगमश्चैव जीवानां 'जननी' माता 'स्नेहनिर्भरा' अञ्जसाऽऽपूर्णा । तथा हि- पालण-पोसण-परिवद्धणाइ पुत्ताण कुणइ जह.माया । तह एसो जीवाणं करेइ जिणभणियसिद्धंतो ॥ १८६ ।। 'जोग-खेमंकरोत्ति तत्राऽभिनवस्योपार्जनं योगः, पूर्वोपार्जितस्य च रक्षणं क्षेमम् , ते करोतीति योग-क्षेमकरः । 'नित्यं सदा । आगमो 'जनकः' पिता । तथा तेनैव प्रकारेण । तथा हि- म् । भावतः । 2 B °व' एषः। 3 लोयऽव। 4:0D °दार्थदर्श | 5A Bइ' दर्श 7.0D.E°णो.त।.8A B व जननी जीवानां । ..9.AB.तंक। 1.cD. 60E जोग-क्खेम। PATI -- जिनागममाहात्म्यम् ११७ पुच्चोवजियगुणरक्षणाओं अप्पुव्वकरणओ चेव । सिद्धंतो जीवाणं जणेगो व सजोग-खेमकरो ॥ १८७॥ इति श्लोकार्थः ॥ ४७ ॥ इदानीं सार्थवाहत्वमस्योपदर्शयन् श्लोकमाह- राग-दोस-कसायाइदुट्ठसावयसंकुले । एसो संसारकंतारे सत्थाहो मग्गदेसओ ॥४८॥ राग-द्वेषौ-प्रीत्यप्रीतिखभावौ, कषायाः क्रोध-मान-माया-लोभाः, ते आदिर्येषां महामोहादीनां ते तदादयः, त एव दुष्टश्वापदाः रौद्रसिंह-व्याघ्रादयस्तैः संकुले व्याप्ते । एष 'संसारकान्तारे' भवारण्ये । 'सार्थवाहः' सार्थनायकः । मार्गदेशकः वर्तनीप्रदर्शकः, तथा हि- नह निरुवहयं मग्गं सत्थाहो तग्गुणे वियाणंतो। देसेइ सत्थियाणं कंतारे सावयाइण्णे ॥ १८८ ॥ तह जीवाणं बहुविहआवंयसयसंकुलम्मि भवगहणे । णाणाईणिरुवहयं मग्गं दंसेइ जिणसमओ ॥ १८९ ॥ इति श्लोकार्थः ॥ ४८ ॥ सम्प्रति हस्तालम्वकपुरुषत्वमस्य श्लोकेनाऽऽह- सारीर-माणसाणेयदुक्ख-कुग्गाहसागरे । बुटुंताणं इमो झत्ति हत्थालंबं पयंच्छंइ ॥४९॥ 'शारीर-मानसानेकदुःख-कुप्राहसागरे'. शरीरे भवानि शारीराणि शस्त्राभिघात-रोगायुद्भवानि, मनसि भवानि मानसानि राग-द्वेषा-चिन्ताजानि, अनेकानि प्रचुराणि, दुःखानि पीडाः, कुग्राहाः मिथ्याभिनिवेशाः, त एव सागरः-समुद्रः शारीर-मानसानेकदुःख-कुसाहसागरः तस्मिन् । 'बुडुंताणं'ति बुडतां निमज्जताम् । 'इमो' अयम् । 'झगिति' शीघ्रम् । हस्तालम्बमिव 'हस्तालम्ब' सामर्थ्यात् तन्निस्तरणोपायं सम्यक्त्वादि । प्रयच्छति ददाति । तथा हि- जह सागरे पडतं हत्थालंवेण को वि उद्धरइ । दुहसागरे पडतं जिणसिद्धंतो तहुद्धरई ॥ १९० ॥ इति 'लोकार्थः ॥ ४९ ॥ इदानीं भाण्डागारतामस्य श्लोकेनाऽऽह- महाविज्जासहस्साणं महामंताणमागमों भूइट्ठाणं सुदिट्ठाणं. एसो कोसो सुहावहो ॥५०॥ महाविद्याः अज्ञप्ति-रोहिणीप्रमुखस्त्रीसमधिष्ठिताः . साधनविधि-युक्ता वाऽक्षरपतयस्तासां. सहस्राः= दशशतात्मकांस्तेषाम् । 'महामन्त्राणां' चेटकादिपुरुषाधिष्ठितानां साधनविधिविकलानां वा वर्णसन्दर्भाणाम् । उक्तं च- इत्थी विजाऽभिहिया पुरिसो मंतो ति तबिसेसोऽयं । वि ससाहणां वा साहणरहिओ भवे मंतो ॥१९॥ (आव० नि० गा० ९३१) णउ व्व सुजोग । 2.0D वइस। 3 0 D E सायरे। 4 A B °च्छई। 50 Dशरीरभवा । 60 Dजातानि, मने 17 A Bई ॥ इदानीं । 8°ण भाग।

- ११८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् 'आगमः' सिद्धान्तः । 'भूयिष्ठानां प्रभूतानाम् । 'सुदृष्टानां' सातिशयानाम् । एष 'कोशः' भाण्डागारम् । 'सुखावहः' सुखकृत् । अन्यदर्शनसिद्धान्तेष्वपि महाविद्यादयो दृश्यन्त इति चेत् ! तन्न, तेषामित एवोद्धृतत्वात् । उक्तं च सिद्धसेनदिवाकरण- सुनिश्चितं नः परतन्त्रसूक्तिषु, स्फुरन्ति याः काश्चन सूक्तसम्पदः । तथैव ताः पूर्वमहार्णवोद्धृता, जगत्प्रमाण जिनवाक्यविपः ॥ १९२ ।। इति श्लोकार्थः ॥ ५० ॥ चिन्तामणिरप्यसाविति श्लोकार्धमाह- चिंताईयं फलं देइ एसो चिंतामणी परो । ५१ पू०। 'चिन्तातीत' चिन्तातिक्रान्तम् । 'फलं' कार्यम् । 'देइ' त्ति ददाति । एष 'चिन्तामणिः' चिन्तारत्नम् । 'व(प)र:' प्रधानः चिन्तातीतफलदायकत्वादेव ॥ ५१ पू० ॥ कियद्वा शृङ्गग्राहं भणिष्यामि ? इति समस्तादेशसङ्ग्रहार्थं श्लोकोत्तरार्धमाह- मण्णे तं नत्थि जं नत्थि इत्थ तित्थंकरागमे ॥ ५१ ॥ 'मन्ये' इत्याऽऽतवादसंसूचकः । अवधारणस्य गम्यमानत्वात् तद् नास्त्येव यद् अत्र=जिनागमे नास्तीति श्लोकार्थः ।। ५१ ॥ आगमादरवता यत् कृतं भवति तच्छोकेनाऽऽह- आगमं आयरंतेण अत्तणो हियकंखिणा । तित्थणाहो गुरू धम्मो ते सन्चे बहुमण्णिया ॥ ५२ ॥ आगमम् 'आद्रियमाणेन' प्रमाणीकुर्वता । कथम्भूतेन(? केन)? जन्तुनेति. गम्यते । 'आत्मनः स्वस्य । 'हितकाङ्क्षिणा' श्रेयोर्थिना । 'तीर्थनाथः' अर्हन् । 'गुरुः' यथावस्थितशास्त्रार्थवेदी । 'धर्मः' दुर्गतिप्रपतदङ्गि- गणधारकः । 'ते' पूर्वोत्ताः । 'सर्वे' समस्ताः । 'वहुमताः' गौरव्याः । कृता भवन्तीति क्रियाध्याहारः । इति श्लोकार्थः ॥ ५२ ॥ तद्वहुमानवता यत् कृतं भवति तच्छोकेनाऽऽह- बहुमागेण एयम्मि नत्थि तं जं न मन्नियं । तेलोके मन्नणेजाणं वुत्तो ठाणं जओ इमो ॥ ५३ ॥ 'बहुमानेन' आन्तरप्रीतिविशेषेण । 'एयम्मि' एतस्मिन्नागमे । 'नास्ति' न विद्यते । तद् यद् न 'मतम् ' आइतम् । 'त्रैलोक्ये जगति । माननीयानां 'न्युक्तः' प्रतिपादितः । स्थानम्' आश्रयः। 'जओ'त्ति यतः यस्मात् कारणात् । 'इमोत्ति अयं सिद्धान्तः । इति श्लोकार्थः ॥ ५३ ॥ किचाऽऽगमस्यैव प्रमाणतामुपदर्शयन् श्लोकमाह- न यागमं पमोत्तूणमन्नं मण्णंति सूरिणो । पमाणं धम्ममग्गम्मि दिद्रुतं बैंति केवली ॥ ५४ ॥ 100 त्यि एत्यं ति', 'त्यि मेत्यं ति। 2A B'मण्णे ई.। 3.0 D तदाह लोकेन। 4 णमत्त 500 ता हि यत् । .60 Dr. णमेय 6 C D E . णमेय। 7 A B त्ति यस्सा 1: 8Bथः ॥ ५३ ॥ जिनागमस्यैव । 90D णवां प्रदर्श। " जिनागममाहात्म्यम् 'न च'. नैव । आगमं प्रमुच्य परित्यज्य । 'अन्य' एतद्वयतिरिक्तम् । 'मन्यन्ते' प्रमाणीकुर्वन्ति । 'सूरयः' पण्डिता आचार्या वा । 'प्रमाणं' साधकम् । 'धर्ममार्गे' धर्मविचारे । अत्राऽर्थे 'दृष्टान्त' निदर्शनम् । 'ब्रुवते' तमेव प्रतिपादयन्ति, जिना इति गम्यते । 'केवलिनं' क्षीणरागादिदोषं प्रत्यक्षज्ञानिनम् , तथा चागमवता सिद्धान्तदृष्टया शोधितमाहारमाधाकर्मापि भुते केवल्यपि । उक्तं च- ओहो सुओवउत्तो सुयणाणी जइ वि गिण्हइ असुद्धं । तं केवली वि भुंजइ अपमाण सुयं भवे इहरा ॥ १९३ ॥ (पि० नि० गा० ५२४) इति भाव इति श्लोकार्थः॥५४॥ किञ्च कल्याणभागिनीमेवागमे बहुमान इति प्रतिपादनार्थं श्लोकमाह- कल्लाणाणं महंताणं अणंताणं सुहाण य । भायणं चेव जे जीवा ते तं भावति भावओ ॥ ५५ ॥ 'कल्याणानां' श्रेयसाम् । 'महतां' बृहत्प्रमाणानाम् । 'अनन्तानाम्' अपरिमेयाणाम् । 'सुखानां च' शर्मणां च । 'भायणति भाजनं-स्थानम् । 'चैव' इत्यवधारणार्थः, तेन भाजनमेव । ये 'जीवाः' प्राणिनः । ते 'तंति तमागमम्' | 'भावयन्ति' परिभावयन्ति चेतस्यवस्थापयन्तीत्यर्थः । 'भावतः' बहुमानेन । इति श्लोकार्थः ॥ ५५॥ व्यतिरेकमाह- अण्णाणं मंदपुण्णाणं णिसामंताण कत्थइ । कण्णसूलं समुप्पजे अमयं पि विसं भवे ॥ ५६ ॥ 'अन्येषाम् ' अपरेषामभव्यादीनाम् । 'मन्दपुण्यानाम्' अल्पशुभकर्मणाम् । 'निशमयतां' शृण्वताम् । 'कथइ'त्ति कापि जिनागमव्याख्यानादौ । 'कण्णसूलं ति कर्णशूलं श्रवणदुःखम् । 'समुप्पज्जइत्ति समुत्पद्यते= जायते । एवं च तेषाम् 'अमृतमपि' सुरान्नमपि । 'विषं' गरलम् । 'भवति' जायते इति । अत्रार्थे कथानकम्- [२१. वसुदत्तकथानकम् अत्थि इहेव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे जयउरं नाम नगरं, जं च वरगंधब्बियकुलं व सद्दसत्यं व धणुद्धरसरीरं व ससरं, निसियकरवालं व माणससरं व सुकइवयणं व सुवाणियं, पडिवण्णवच्छलणरउलं व महामइहिययं व वाउसरीरं व सुसरणं, समुदतलं व किमिरायरइयवत्थं व हत्थिवयणं व सुरयणं ति । तत्थ य नमंतसामंतमउलिमणिरयणकिरणजालेहिं । विच्छुरियचरणजुगलो अत्यि णिवो णाम जियसत्तू॥ १ तस्स य निन्जियतिहुयणविलया रूवाइगुणगणोहेण । सयलंतेउरपवरा देवी कुंदप्पहा अस्थि ॥२ अण्णो वि तत्थ सेट्ठी धणयत्तो णाम अस्थि विक्खाओ । सयलकलागमकुसलो गोरबो णरवरेंदस्स ।। ३ वसुमइणामाए पियाएँ सह पुव्वपुण्णसंजणिए । पंचपयारे भोगे भुंजइ सुरलोगसारिच्छे ॥ ४ एवं च विसयसोक्खं भुजताणं कमेण अह ताणं । वसुदत्तो णाम सुओ उप्पण्णो पच्छिमवयम्मि ।। ५ बावत्तरि. कलाओ कमसो अह सिक्खिओ विसिट्ठाओ । सव्वकलापवराए सद्धम्मकलाइ वियलो उ ।। ६ तओ सिक्खविओं माया-वित्तहिं 'वच्छ । धम्मकलावियलाओ सव्वकलाओ वि विहलाओ चेव, जओ- बाहत्तरीकलापंडिया. वि पुरिसा अपंडिया चेव । सव्वकलाण पहाणं जे. धम्मकलं न याणंति ।। ७ : 10 Dनम् । कुर्वते प्रतिपा। 2 A B कर्मण्यपि। 3 A B उक्तम्-ओहो। 4 A B नामागमे। 50D F.भाविति ।, 6.0 Dणाम् । 'भाय। 7A B स्थय ति। 80p ज्यादौ। 9A B°वतीति जायते इति । मन्त्रापि कथा । 10.0.D. भार। 11 0 D रकुलं । 1200 व ससरणं । 130D लाणं पचरंजे। सो ( सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीयं निकम् विण्णाणविणयमाई नीसेसगुणा वि णिप्फला चेव । धम्मरहियाण पुत्तय !, ता जत्तं कुणसु तत्थेव ॥ ८ सो य जिणागमसवणाओं चेव जाणेज्जए अपिरिसेसो । ता गंतुं पयमूले सुगुरूणं सुणसु तं चेव' ॥९ तओ एवं भणिओ वि गुरुकम्मयाए जाहे ण किंचि पडिवज्जइ तओ भणिओ जणणीए सेट्ठी 'अजउत्त! अम्हाणं पि पुत्तो होऊण एवंविहचरिएहिं भमिही संसारकंतारमेस कुमारो, ता तहा करेहि जहा निसुणेइ. एस सिद्धत' । सेट्टिणा वि 'जुत्तं भणइ'त्ति मण्णमाणेण अणिच्छंतो वि उर्वरोहेण णीओ गुरुसमीवे, निवेसिओ य जिणागमवक्खाणे । अभव्यत्तणओ य जहा जहा निसुणेइ तहा तहा कण्णसूलं उप्पज्जइ चित्तखेओ य । जणओवरोहेण य वच्चइ पइदिणं, परं ण किंचि पडिहासइ सवणाइयं । भणइ य जहा- 'ताय ! किमालप्पालं एयं निसुणेज्जई असंबद्धं । वायसदसणपरिक्खणसच्छं व जियाइविरहाओ ॥ १० णियबुद्धिसिप्पकप्पणविरइयसत्थेहिँ मुद्धजणणिवहं । भक्खंति वियारेउं विविहपयारेहिँ पासंडी ॥ ११ 'सव्वण्णुविरइयमिणं' भणंति लोगाण पञ्चयणिमित्तं । वायावित्थरचडुला मायावी संतरूवधरा ॥ १२ णथि च्चिय सव्वण्णू सिद्धंतो कह णु विरइयो तेण ?। ता उम्मत्तयवयणे व तत्थ कह आयरो तुम्ह ? ॥ १३ एयं निसुणताणं जायइ सवणाण वेयणा अम्ह । डझंति य अंगाई, ता वच्चामो गिहं ताय! ॥ १४ तओ सेटिणा चिंतियं 'हंत अभव्यो कोवेस, ती किमणेण खेइएण ?' । उद्वित्ता गया णियगेहं । उचियसमएण य परिणीओ वसुदत्तो समाणकुलं बालियं । तीए य सह विसयसुहमणुहवंतस्स अत्थ-कामासेवण कुणंतस्स धम्म-मुक्खत्रिमुहस्स अगम्मा-ऽभक्खा-ऽपेयाइसु पैइट्टस्स बहुजीवघायणरयस्स "रोद-ऽदृज्झाणपरायणस्स. समागओ अहाउयकालो । मरिऊण समुप्पण्णो अहे सत्तमपुढवीए । भोत्तूण य तत्थं "तेत्तीसं सागरोवमाई परमाउं समुप्पण्णो मच्छत्ताए । तत्थ नियंआउयक्खएण मरिऊण समुप्पण्णो इहेव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे रि?उरे नगरे चक्कचर- गोभद्दमाहणस्स जलणप्पहार भारियाए कुच्छिसि पुत्तत्ताए । जाओ" कालकमेणं । कयं च से णाम अग्गिदेवों 'त्ति । वड्डिओ देहोवचएणं, परं वायारहियमूयलओ कूरचित्तो विसतरु व्व सव्वजीवउव्वेयकारी । पियकमागयं च कुणइ चक्कचरवित्तिं । अण्णया य रायवल्लहपुरिसेण तप्पुरओ केलीए मोडियं तिणं । तओ कोहाभिभूएण लैंउडेणाहणेऊण विणासिओ रायवल्लहो । रौइणा वि नेत्तोप्पाडण-कर-चरण-सवण-नासाइछेयाइकयत्थणाहिं कयत्थेऊण मारिओ समाणो घोरपरिणामो समुप्पण्णो छट्ठपुढवीए उक्कोसठिई गारगो । तत्तो उवटेऊण समुप्पण्णो पुणो वि मच्छो । सो य जीवंतओ चेव गहिओ धीवरेहिं । तत्ततिल्लाईहिं सिंचिऊण विणासिओ समाणो समुप्पण्णो आभीरघोसे आभीरत्ताए । परं महामुरुक्खो जडो मइवियलो सव्वहा पाहाणकप्पो न किंचि करणेजा-ऽकरणेज्जं वियाणइ जाव जाओ जोवणत्यो । जोवणोम्मायवसेण मुरुक्खत्तणेण य विद्धंसइ भगिणी-जणणीओ वि । अण्णया णियगेहपिट्ठओ सिणायंती तेणंतेण वञ्चमाणेण दिट्ठा गामभोइयभारिया । गओ य तीए समीवे वाडि उल्लंघेऊण । बलामोडीए भुंजमाणस्स पोकारियं तीए । समागओ 1 AB माई असेस [? सु]गुणा । 2 A Bण सुंदर ! ता। -3 A B एवं चरि । -40 D निसुणेहि । 5 C D उवरोहिजण। GOD परिक्खास। 7 C D प्रत्योः 'किन्छ' इति नास्ति । 8:0 D °णं उप्पज्जइ संवणवेयणा सम्हं! 90 D तो। 10 A B कुलया। 11 0 0 °म्म-मोक्ख । . 120 D पयर्ट। 13 A B रोइज्माण । 1400°ण यस। 15 A B तेत्तीससान। 16 C D नियया 17 0D रिद्वपुरे । 18 0 D°ए माहणीए 19 A Bो कमेण । 20 A B वो 1 21.0 D. उच्वेवयारी। 220 D कयर। 23 0 0 लठरः एणा। 21 0.D रायणा । 25 0 Dसाच्छेया। 26 C D उन्नहिलो समु। -27 0D मच्छमो. । . ! 114 ܙ ܀ वसुदत्तकथानकम् ठकुरो । तओ तेणे वसणछेय-लिंगपलीवणाइकयत्थणाहिं कयत्थिनंतो मरेऊण समुप्पण्णो पंचमपुढवीए गारगो । तत्तो वि उव्वद्देऊण मेच्छजाईए संजाओं जाइंधदारगो। तओ. परिपालणभएणं गलगं मोडेऊण जणणीए मारिओ, गओ य नरगे । एवं च अभव्यत्तणओ अणंतं संसारमाहिडिस्सई । [वसुदत्तकथानकं समाप्तम् । २१.] इति श्लोकार्थः ।। ५६ ॥ अस्यैवाऽर्थस्य निगमनाय श्लोकमाह- ता एवं जेऽवमण्णंति बाला हीलंति आगमं । घोरंधारे दुरुत्तारे अहो गच्छंति ते नरा ॥ ५७ ॥ 'तत् तस्मात् । 'एयंति एनमागमम् । ये 'अपमानयन्ति' अगौरव्यतया पश्यन्ति । 'बालाः अज्ञाः । तथा हीलन्ति दुर्वचनभाषणतः 'आगम' सिद्धान्तम् । 'घोरान्धकारे' वहलरौद्रतिमिरे । 'दुरुत्तारे' दुःखोत्तारे । 'अधः' नरकपृथ्वीलक्षणे । 'गच्छन्ति' पँयान्ति । ते 'नराः' पुरुषाः, पूर्वकथानकोक्तश्रेष्ठिसुतवत् । इति श्लोकार्थः ॥ ५७॥ किञ्च- जिणाऽऽणं लंघए मूढो 'किलाहं सुहिओ भवे । जाव लक्खा दुक्खाणं आणाभंगे कओ सुहं ? ॥ ५८ ॥ 'जिनाज्ञा' जिनागमादेशरूपाम् । तां 'लङ्घयति' व्यतिक्रामति । 'मूढः' अज्ञः । 'किल' इत्याप्त- वादसंसूचकः । 'अहम्' इत्यात्मनिर्देशः । 'सुखितः' शर्मवान् । 'भवेत्ति भविष्यामि । परं यावलक्षान् दुःखानां प्राप्नोतीति गम्यते । यत 'आज्ञाभने आज्ञाविनाशे 'कुतः' कस्मात् सुखम् ? । उक्तं च- जह नरवइणो आणं अइक्कमंता पमायदोसेणं । पावंति वंध-धणहरण-वसण-मरणावसाणाई ॥१९४ ॥ तह जिणवराण आणं अइक्कमंता पमायदोसेणं । पावंति दुग्गइपहे विणिवायसहस्सकोडीओ ॥ १९५ ॥ (ओघनि० भा० गा० ४५-४६) इति श्लोकार्थः ॥ ५८ । आगमस्यैव माहात्म्यख्यापकं श्लोकमाह- कट्ठमम्हारिसा पाणी दूसमादोसदूसिया । हा ! अणाहा कहं हुता ?, न हुँतो जइ जिणागमो ॥ ५९ ।। 'कष्टम्' इति खेदे । 'अम्हारिस'त्ति" अस्मादृशाः अस्मत्सदृशाः । 'प्राणिनः' जीवाः । 'दुःषमादोष- दूषिताः' चतुर्थानेतनाऽरककलकाङ्किताः । उक्तं च-- .. -- 1A °ण दस?. 2 A B °ओ दारगो । 30 D °ण जणणीए गलगं मोडिकण मा. 4 A B°इ ति श्लो। 50 D पृथिवील। 60-D ब्रजन्ति । ते। . 7:E °क्खाणि दुक्खा। 800 °ति' अतिक्रमयति । 9.0D ओ॥ त्ति लो। 10.55 होता? न होतो। 11 A B त्ति असत्सदृशाः । मू० शु०:१६ - . १२२ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् ओहट्टइ सम्मत्तं मिच्छत्तवलेण पेल्लियं संतं । परिवर्ल्डति कसाया ओसप्पिणिकालदोसेणं ॥ १९६ ॥ फिट्टइ गुरुकुलवासो, मंदा य मई वि होइ धम्मम्मि । एयं तं संपत्तं जं भणियं लोगनाहेणं ।। १९७ ॥ उवगरण-वत्थ-पत्ताइयाण वसहीण सड्डयाईणं । जुज्झिस्संति कएणं जह नरवइणो कुडुंवीणं ॥ १९८ ॥ कलहकरा डमरकरा असमाहिकरा अनिव्वुइकरा य । पाएण दूसमाए निद्धम्मा निद्दया कूरा ॥ १९९ ।। अह कोह-माण-मय-मच्छरेहिँ आपूरिऊण जणणिवहं । सव्वजव-तवसारो धम्मो वि जिओ अहम्मेणं ॥ २०० ॥ विसयाउरो उ जीवा ववहारेसु य समुजया पावा । होहिंति दूसमाए पणट्टधम्मा कुसीला य ॥ २०१ ।। सयणो णिचविरुद्धो. लद्धो गिद्धो य मित्त-सुहिसत्थो । चंडो निरणुकंपो तइया लज्जुझिओ लोगो ।। २०२ ।। 'हा! अणाह'त्ति हा इति प्रलापे, 'अनाथाः' त्राणवर्जिताः कथमभूवन् ? न कथञ्चिदित्यर्थः । 'न हुँतोत्ति नाऽभूद् यदि जिनागमः अर्हत्सिद्धान्तः परमत्रातेत्ययमाशयः । तथा हि- दूसमकालम्मि नरा सरणविहीणा लहंति दुक्खाई। सारीर-माणसाई नारय-तिरि-मणुय-देवेसु ॥२०३ ॥ तायारमविदंता चउविहगइगमणगुविलसंसारे । चुलसीइजोणिलक्खे सुदुक्खतविया भमंति जिया ॥ २०४ ॥ आगमे तु त्रातरि दुःषमाकालेऽपि भवोदधिस्तीर्यत इति । उक्तं च- कूरा वि सहावेणं विसयविसवसाणुगा वि होऊण । भावियजिणवयणमणा तेलुकसुहावहा हुंति ॥ २०५ ॥ इति श्लोकार्थः ॥ ५९॥ यद्येवं ततः किम् ?- तम्हा ताणं महाणाहो बंधू माया पिया सुही। गई मई इमो. दीवो आगमो वीरदेसिओ ॥ ६० ॥ 'तम्ह'त्ति तस्मात् । 'त्राणं' शरणम् । 'महानाथः' महानायकः । 'बन्धुः' खज़नः । 'माता' जननी 'पिता' जनकः । 'सुहृत्' मित्रम् । 'गतिः' सुदेवत्व-सुमानुषत्व-सिद्धिगतिरूपा । 'मतिः' स्वाभाविकी बुद्धिः । 'इमोत्ति अयम् । 'दीवो'त्ति द्वीपः समुद्रान्तर्वर्तिस्थलरूपः, दीपो वाचारकादिष्वन्धकारापहवहिकलिका- लक्षणः। आगमो 'वीरदेशितः' चरमतीर्थकरप्ररूपित इति श्लोकार्थः ॥ ६० ॥ 10 D. रा य जी। 20 D°द्वो कुद्धो य । 2 C D °दो कुद्धो य। 3 C D त्यभिप्रायः । तथा । 50 D तेलोक। 6 # देवों। 7 A B वत्वं परत्वे सिद्धि (? 4AB °काले भवो कालकाच थानकम् ૨૨૨ अयं च साम्प्रतं क्रमादागतोऽल्पातिशयश्चेति प्रतिपादनार्थं श्लोकमाह- सूरीपरंपरेणेसो संपत्तो जाव संपयं । किंतु साइसओ पायं वोच्छिन्नो कालदोसओ ॥ ६१ ॥ सूरीणाम् आचार्याणां परम्परा-शिष्य-प्रशिष्यादिरूपा, लिङ्गव्यत्ययात् , तया । 'एषः' अयम् । 'सम्प्राप्तः' आगतो यावत् 'साम्प्रतम्' अद्यकालम् | किन्तु 'सातिशयः' महापरिज्ञाध्ययनाधतिशयग्रन्थरूपः । 'प्रायः' बाहुल्येन । 'व्यवच्छिन्नः' त्रुटितः । 'कालदोषतः' दुःषमानुभावतः । तथा हि कालिकाचार्येणं खपौत्रगर्ववत्सागरचन्द्राचार्यप्रतिबोधनाकाले प्रतिपादितोऽयमर्थः । स च कथानकगम्यः । तच्चेदम्- [२२. कालकाचार्य थानकम् ] अत्यि इहेव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे धरावासं णाम णगरं । तत्थ वइरिवारसुंदरीवेहव्वदिक्खागुरू वइरिसीहो णाम राया । तस्स य सयलंतेउरपहाणा सुरसुंदरी णाम देवी। तीसे य सयलकलाकलावपारगो कालगकुमारो णाम पुत्तो । सो य अण्णया कयाइ आसवाहणियाए पडिणियत्तो सहयारवणोजाणे सजलजल- हरारावगंमीरमहरणिग्घोसमायण्णेऊण कोउगेण तन्निरुवणत्थं पविट्ठो तत्थ, जाव पेच्छइ सुसाहुजणपरिवारियं बहुजणाणं जिणपण्णत्तं धम्ममाइक्खमाणं भगवंतं गुणायरायरियं । वंदेऊण य उवविठ्ठो तप्पुरओ। भगवया वि समाढत्ता कुमारं उद्देसिऊण विसेसओ धम्मदेसणा । अवि य- "यथा चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते, निधर्पण-च्छेदन-ताप-ताडनैः । तथैव धर्मो विदुषा परीक्ष्यते, श्रुतेन शीलेन तपो-दयागुणैः ॥२०६ ॥ तथा- जीवो अणाइणिहणो पवाहओऽणाइकम्मसंजुत्तो । पावेण सया दुहिओ, सुहिओ पुण होइ धम्मेण ॥ १ धम्मो चरित्तधम्मो सुयधम्माओ तओ य नियमेण । कस-छेय-तावसुद्धो सो च्चिय कणगं व विण्णेओ ॥२ पाणवहाईयाणं पावट्ठाणाण जो यं पडिसेहो । झाण-ऽज्झयणाईणं जो य विही एस धम्मकसो ॥ ३ वझाणुट्ठाणेणं जेण ण वाहिजई तयं णियमा । संभवइ य परिसुद्धं सो उण धम्मम्मि छेउ त्ति ॥ ४ जीवाइभाववाओ बंधाइपसाहगो इहं तावो । एएहिँ सुपरिसुद्धो धम्मो धम्मत्तणमुवेइ ॥ ५ एएहिँ जो न सुद्धो अन्नयरम्मि वि न सु१ णिवडिओ। सो तारिसओ धम्मो णियमेण फले विसंवयइ ॥६ एसो य उत्तमो, जं पुरिसत्यो एत्थ वंचिओ णियमा । बंचेजइ सयलेसुं कल्लाणेसुं न संदेहो ॥ ७ एत्य य अवंचओ ण हि वंचिज्जइ तेसु जेण तेणेसो। सम्मं परिक्खियव्वो बुहेहिँ सइ निउणदिट्ठीए" ॥ ८ इयं गुरुवयणं सोउं कुमरो विगलंतकम्मपन्भारो । संजायचरणभावो एवं भणिउं समाढत्तो ।। ९ 'मिच्छत्तमोहिओ हं जहवट्ठियधम्मरूवकहणेण । पडिबोहिओ महायस !, संपइ आइससु करणेज' ॥ १० तो भगवं तब्भावं णाउं आइसइ साहुवरधम्मं । सो वि तयं पडिवजिय गओ तओ णिवसमीवम्मि ॥ ११ अह महया कटेणं मोयाविय जणय-जणणिमाईए । बहुरायउत्तसहिओ जाओ समणो समियपावो ॥ १२ अहं गहियदुविहसिक्खो गीयत्थो जाव भाविओ जाओ । ती गुरुणा णिययपए ठविओ गच्छाहिवत्तेण ॥१३ पंचसयसाहपरिवारपरिखुडो भवियकमलवणसंडे । पडिबोहितो कमसो पत्तो उजेणिणगरीए ॥ १४ 1 A Bण प्रपौत्र । : -2 A B °णा सुंदरी । 4 0 Dसेसेण ध। 50 D अपि च । 6 A B तथा हि-170.D उ 1 8 A B वयं । 9 A B संसवइ य पडिसुद्धं । 10 0 D °य जाइ तओ। 11:0p तो। 3.0D यापडि। .

१२४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीयं निकम् नयरस्स उत्तरदिसासंठियेवणसंडमझयारम्मि । आवासिओ महप्पा जइजोग्गे फासुयपएसे ॥ १५ तं णाऊणं लोगो वंदणवडिगाइ णिग्गओ झत्ति । पणमेत्तु सूरिपाए उवविट्ठो सुद्धमहिबढे ।। १६ तो कालयसूरीहिं दुहतरुवणगहणदहणसारिच्छो । धम्मो जिणपण्णत्तो कहिओ गंभीरसद्देण ॥ १७ तं सोऊणं परिसा सव्वा संवेगमागया अहियं । वण्णंती सूरिगुणे णियणियठाणेसु संपत्ता ॥ १८ एवं च भवियकमलपडिवोहणपराण जाव वोलिंति कैयवि दियहा ताव भवियन्वयाणिओएणं समागयाओ तत्थ साहुणीओ। ताणं च मज्झे सरस्सइ व्व पोत्थियावरगहत्था, न याकुलीणा; गोरि व्व महातेयन्निया, न य भवाणुरत्तचित्ता; सरयकालनइ व्व सच्छासया, न य कुग्गाहसंजुया; लच्छि व्व कमलालया, ण य सकामा; चंदलेह व्व सयलजणाणंददाइणी, ण य वंका; किं बहुणा ?, गुणेहिं स्वेण य समत्थणारीयणप्पहाणा साहुणीकिरियाकलावुज्जया कालयसरिल भइणी सरस्सई णाम साहुणी वियारभूमीए णिग्गया समाणी दिट्ठा उजेणिणगरिसामिणा गद्दभिल्लेण राइणा, अज्झोववण्येण य 'हा! सुगुरु ! हा! सहोयर ! हा! पवयणणाह ! कालयमुणिंद !। चरणधणं हीरंत मह रक्ख अणज्जणरवइणा' ॥ १९ इच्चाइविलवंती अणिच्छमाणी बलामोडीए छूढा अंतेउरे। तं च सूरीहिं णाऊण भणिओ जहा-'महाराय ! प्रमाणानि प्रमाणस्थै रक्षणीयानि यत्नतः । विपीदन्ति प्रमाणानि प्रमाणस्यैर्विसंस्थुलैः ॥ २०७ ।। किंच रायरक्खियाणि तवोवणाणि हुंति । यतः- नरेश्वरभुजच्छायामाश्रित्याऽऽश्रमिणः सुखम् । निर्भया धर्मकार्याणि कुर्वते न्यनन्तरम् ॥ २०८ ॥ ता विसज्जेहि एयं, मा नियकुलकलंकमुप्पाएहि । यत उक्तम्- गोत्तु गंजिदु [१ गोत्तु गंजिदु] मलिदु चारित्तु, सुहडत्तणु हारविदु, अजसपडहु जगि सयलि भामिदु । मसिकुचउ दिन्नु कुलि जेण केण (तेण, जेण) परदारु हिंसि(हीरि)दु ॥ २०९ ॥ ता महाराय ! उचिट्ठकायपिसियं व विरुद्धमेयं । तओ कामाउरत्तणओ विवरीयमइत्तणओ यण किंचि पडिवण्णं राइणा । यतः- दृश्यं वस्तु परं न पश्यति जगत्यन्धः पुरोऽवस्थितं, रागान्धस्तु यदस्ति तत् परिहरन् यन्नास्ति तत् पश्यति । कुन्देन्दीवर-पूर्णचन्द्र कलश-श्रीमल्लतापल्ल्या- नारोप्याशुचिराशिपु प्रियतमागात्रेषु यन्मोदते ॥ २१० ॥ 'ता मुंच राय ! एयं तवस्सिणिं मा करेहि अण्णायं । तइ अण्णायपवत्ते को अन्नो नायव होइ ?' ॥ २० एवं भणिओ राया पडिवज्जइ जाव किंचि णो ताहे । चउविहसंघेण तओ भणाविओ कालगजेहिं ।। २१ संघो वि जाव तेणं ण मण्णिओ कह वि ताव सूरीहिं । कोववसमुवगएहिं कया पइण्णा इमा घोरा ।। २२ 'जे संधपञ्चणीया पवयणउवधायगा नरा जे य । संजमउवघायपरा तदुविक्खाकारिणो जे. यः ॥ २३ तेसिं वचामि गई जइ एयं गद्दभिल्लरायाणं । उम्मूलेमि ण सहसा रज्जाओ भटुंमज्जाय' ।। २४. 10 Dयटजाणमझ। 20 D णपडियाएँ । 300 कइवि। 4.0 - D यानियोगेणं। 50D 'दयारिणी । GAV रूयेहि सम । 70 Dहुयम 1 8 AB तं रक्खेहि भण19. C D भ्रामिदुः। 10. A B करे । " १२५ कालकाचार्यकथानकम् कायव्वं च एयं, जो भणियमागमे- तम्हा सइ सामत्थे आ भट्ठम्मि नो खलु उवेहा । अणुकूलेअरएहि य अणुसही होइ दायव्वा ॥ २११ ॥ तथा- ? साहूण चेझ्याण य पडणीयं तह अवण्णवाई च। जिणपवयणस्स अहियं सव्वत्थामेण वारेइ ॥ २१२ ॥ तओ एवं पइण्णं काऊण चिंतियं सूरिणा जहा 'एस गद्दभिल्लराया महाबल-परक्कमो गद्दभीए महाविज्जाए बलिओ ता उवाएण उम्मूलियव्यो' । त्ति सामत्थेऊण कओ कवडेण उम्मत्तयवेसो तिय-चउक्क- चच्चर-महापहट्ठाणेसु य इमं पलवंतो हिंडइ-यदि गर्दभिल्लो राजा ततः किमतः परम् ?, यदि वा रम्यमन्तःपुरं ततः किमतः परम् ?, यदि वा विषयो रम्यस्ततः किमतः परम् ?, यदि वा सुनिविष्टा पुरी ततः किमतः परम् ?, यदि. वा जनः सुवेषस्ततः किमतः परम् ?, यदि वा करोमि भिक्षाटनं ततः किमतः परम् ?, यदि वा शून्य- गृहे स्वप्नं करोमि ततः किमतः परम् ? । इय एवं जपंतं सूरिं दद्दूण भणइ पुरलोगो । 'अहह ! ण जुत्तं रण्णा कयं जओ भगिणिकजम्मि ॥ २५ मोत्तूण णिययगच्छं हिंडइ उम्मत्तओ नयरिमझे । सयलगुणाण णिहाणं कट्टमहो ! कालगायरिओ' ॥ २६ गोवाल-बाल-ललणाइसयललोयाओं एयमइफरुसं । सोऊण निंदणं पुरवरीइ नियसामिसालस्स ॥ २७ मंतीहिँ तओ भणिओ नरणाहो 'देव ! मा कुणसु एवं । मुयसु तवस्सिणिमेयं अवण्णवाओ जओ गरुओ॥२८ किंच गुणीण अणत्थं जो मोहविमोहिओ नरो कुणइ । सोऽणत्थजलसमुद्दे अप्पाणं खिवइ धुवमेयं ॥ २९ तं मंतिवयणमायण्णिऊण रोसेण भणइ णरणाहो । रे रे ! एयं सिक्खं गंतूणं देह नियपिउणो' ॥ ३० तं सोउं तुहिक्का संजाया मंतिणो इमं हियए । काउं 'केण णिसिद्धो जलही सीमं विलंघतो? ॥ ३१ तं च कुओ वि णाऊण णिग्गओ णयरीओ सूरी । अणवरयं च गच्छंतो पत्तो सगकूलं णाम कूलं । तत्य जे सामंता ते साहिणो भण्णंति । जो ये सामंताहिवई सयलनरेंदवंदचूडामणी सो साहाणुसाही भण्णइ । तओ कालयसूरी ठिओ एगस्स साहिणो समीवे । आवजिओ य सो मंत-तंताईहिं । इओ. य अण्णया कयाइ तस्स साहिणो सूरिसमण्णियस्स हरिसभरणिन्भरस्स णाणाविहविणोएहिं चिट्ठमाणस्स समागओं पडिहारो, विण्णत्तं च तेण जैहा 'सामि ! साहाणुसाहिदूओ दुवारे चिट्ठइ' । साहिणा भणियं 'लहुं पवेसेहि' । पवेसिओ अ वयणाणंतरमेव । णिसण्णो य दिण्णासणे । तओ दूरण समप्पियं उवा- यणं । तं च दद्दूण नवपाउसकालणहयलं व अंधारियं वयणं साहिणो । तओ चिंतियं सूरिणा 'हंत ! किमेयम- पुवकरण उवलक्खेज्जइ ?, जओ सामिपसायमागयं दद्दूण जलददंसणेणं पिव सिहिणो हरिसभरनिव्भरा जायते सेवया, एसो य सामवयणो दीसइ, ता पुच्छामि कारणं' ति । एत्यंतरम्मि" साहिपुरिसदंसियविडहरे गओ दूओ। तओ पुच्छियं सूरिणा 'हंत ! सामिपसाए वि समागए किं उविग्गो विय लक्खीयसि ? । तेण भणियं “भगवं ! न पसाओ, किंतु कोवो समागओ, जओ अम्ह पहू जस्स रूसइ तस्स णामंकियं मुद्दियं छुरियं पट्ठवेइ, तओ केणइ कारणेण अम्होवरि रूसेऊण पेसिया एसा 1A.B°वायं च। 20 D सूरीहिं । 3 ODम् ?, विपयो यदि वा । 40 D°म् ?, सुनिविष्टा पुरी यदि वा ततः । 50 D हमभो का। 6.0 D एवम°। 7 A Bण ठवह। 80 D एवं। 90 D इ । 10 A B सरिणो(णा)समः । 11 A Bणाविणो 12 AB जहा. .'साहा। 13 0 D °रणमवलक्खिज्जइ । 14.0D जायति । 15 GDम्मि य सा। 16 0D वरिं रू। ।

१२६ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् छुरिया, एईए यऽप्पा अम्हेहिं घाइयव्वो, 'उन्गदंडो'त्ति काऊण ण तव्वयणे. वियारणा कायव्वा" । सूरिणा भणियं किं तुझं चेव रुहो उयाहु अण्णस्स वि कस्सइ. | साहिणा भणियं 'मम वज्जियाणमण्णेसि पि पंचाणउईरायाणं, जओ दीसइ छण्णउइमो इमीए सत्थियाए अंको' त्ति । सूरिणा जंपियं 'जइ एवं ता मा अप्पाणं विणासेहि' । तेण भणियं न पहुणा रुटेण कुलक्खयमंतरेण छुटेज्जइ, मैंए उण मए ण सेसकुलक्खओ होइ' । सूरिणा भणियं 'जइ एवं तहा वि वाहरसु णियद्यपेसणेणं पंचाणउइं पि रायाणो जेण हिंदूंगदेसं वच्चामो' । तओ तेण पुच्छिओ दूओ जहा 'भद्द ! के ते अण्णे पंचाणउई रायाणो जेसि कुविओ देवो । तेण वि सव्वे णिवेइया । तओ दूयं विसज्जिऊण सव्वेसि पि पेसिया पत्तेयं णियदूया जहा 'समागच्छह मम समीवे, मा नियजी- वियाई परिचयह, अहं सव्वत्थ भलिस्सामि' । तओ ते दुपरिच्चयणीयत्तणओ पाणाणं सव्वं सामग्गि काऊण आगया झडि त्ति तस्स समीवे । ते य समागए दट्टण तेण पुच्छिया सूरिणो 'भगवं ! किमम्हेहिं संपयं कायव्वं ?' । सूरीहिं भणियं 'सवल-वाहणा उत्तरेऊण सिंधु वच्चह हिंदुगदेसं' । तओ समारुहिऊण जाणवत्तेसु समागया सुरदृत्रिसए । इत्यंतरम्मि समागओ पाउससमयो । तओ 'दुग्गमा मग्ग'त्ति काउं सुरट्ठविसयं छन्नडइविभागेहिं विभजिऊण ट्ठिया तत्थेव। एत्यंतरम्मि य महाराओ ब्व रेहिरपुंडरीओ, गरुयसमरारंभसमओ ब्व उल्लंतबहुगोवो, पढमपाउसो व्य दीसंतसियबलाहओ, मुणिवइ ब्व रायहंससंसेविओ, पहाणपासाओ व्व सच्चवेज्जंतमत्तवारणो समागओ. सरय- कालो । जत्थ य सुयणजणचित्तवित्तीओ व सच्छाओ महानईओ, सुकविवाणीओ व निम्मलाओ दिसाओ, परमजोगिसरीरं व नीरयं गयणंगणं, मुणिणो व्व सुमणोभिरामा सत्तच्छयतरुणो, वरथवइनिम्मियदेवउलपंतीओ व सुताराओ रयणीओ त्ति | अवि य- निप्फण्णसव्वसासा जत्थ मही अहियरेहिरा जाया । ढिकंति दरियवसहा पमुइयगोविंदमझगयां ॥ ३२ पीऊसपूरसरिसा ससहरकिरणावली तमिस्सासु । पन्चालेइ असेसं अहियं भुवणोयरं जत्थ ॥ ३३ सालिवणरक्खणोज्जयपामरिगिज्जतमहुरगीएहिं । पडिवझंता पहिया पंथाओ जत्थ भस्संति ॥ ३४ इय बहुजियतोसयरे पत्ते सरयम्मि नवरि विदाणो । झत्ति रहंगो भवचित्तरूवसंसाहणत्थं व ।। ३५ एवंविहं च सरयकालसिरिमवलोइऊण णियसमीहियसिद्धिकामेण भणिया ते कालयसूरिणा जहा 'भो किमेवं णिरुज्जमा चिट्ठह ?' । तेहिं भणियं 'आइसह किं पुण करेमो ?' । सूरिणा भणियं 'गेण्हह उजेणिं, जओ तोएं संबद्धो पभूओ मालवदेसो, तत्थ पज्जत्तीए तुम्हाणं णिवाहो भविस्सई' । तेहिं भणियं एवं करेमो, परं णस्थि संबलयं, जम्हा एयम्मि देसे अम्हाण मोयणमेत्तं चेव जायं' । तओ सूरिणा जोगचुण्णचहुंटियामेत्त- पक्खेवेण सुवण्णीकाऊण सव्वं कुंभारावाहं भणिया 'एयं संवैलयं गेण्हह' । तओ ते' तं विभन्जिऊण सन्त्रसामग्गीए प्रयट्ठा उजेणिं पइ । अवंतरे यं जे के वि लाडविसयरायाणो ते साहित्ता पत्ता उजेणिविसयसंधिं । तओ गद्दभिल्लो तं परवलमागच्छंतं सोऊण महाबलसामग्गीए निग्गओ, पत्तो य विसयसंधि । तओ दुण्हं पि दप्पुद्धरसेण्णाणं लगमाओहणं । अवि य- निवडततिक्खसरझसर-सेल्ल-वावल्लं-सव्वलरउद्दो । खिप्पंतचक-पटिस-मोग्गर-णारायवीभच्छो । ३६ - 10 D तुम । तेण भणिय' इति पाs: D प्रतेरेवोपलब्धः । 30 D.मए पुर्ण भएण सेसकुलस्स खेम नवद । । AP हिंडग 15 AB ते पंचा। 6A B सब्बसा। 7A B या छह ति। 8 C D समीवं । 9CD यगोवंद्र। 10 C D ए पढिबदो। 11 0.D कुंभकारावाई। 12 C D संबलं गिण्ह : 13 0.D तेणं चिमः। 14.0 D पट्दिया ।

कालकाचार्यकथानकम् '१२७ असि-परसु-कुंत-कुंगीसंघमुटुंतसिहिफुलिंगोहो । भेडपुकाररवड्डो रयछाइयसूरकरपसरो ॥ ३७ एवंविहसमरभरे वटुंते गद्दभिल्लणरवइणो । सेण्णं खणेण णटुं वायाहयमेहवंदं व ॥ ३८ तं भग्गं दणं बलिऊणं पुरवरीऍ णरणाहो । पविसित्तु तओ चिट्ठइ रोहगसज्जो णियबलेण ॥ ३९ इयरे वि निस्संचारवलयबंधेण णयरि रोहेऊण ठिया । कुणंति य पइदिणं ढोयं । अन्नम्मि दिवसे जाव ढोएण उवट्ठिया ताव पेच्छंति सुण्णयं कोडें । तओ तेहिं पुच्छिया सूरिणो 'भगवं! किमज्ज सुग्णयं कोडं दीसइ । तओ सूरीहिं सुमरेऊण भणियं जहा 'अज्ज अट्ठमी, तत्थ य गद्दभिल्लो उववासं काऊण गद्दभिं महाविज्जं साहइ, ता निरूवह कत्येइ अट्टालोवट्ठियं गद्दर्भि' । निरवंतेहि य दिट्ठा, दंसिया य सूरीणं । सूरीहि भणियं जहा 'एसा गद्दभी जावसमत्तीए महइमहालयं सई काहिइ, तं च परवलसंतियं जं दुपयं चउप्पयं वा सुणेस्सइ तं सव्वं मुहेण रुहिरं उग्गिरतं निस्संदेहं भूमीए निवडेस्सइ, ता सव्वं सजीवं दुपयं चउप्पयं घेत्तूण दुगाउयमित्तं भूभागमो- सरह, अट्ठोत्तरसयं च सद्दवेहीणं महाजोहाणं मम समीवे ठावेह' । तेहि वि' तं तहेव सव्वं कयं । ते य सद्दवेहिणो भणिया सूरीहिं 'जया. इँमा रासही सद्दकरणत्यं मुहं णिवाएइ तया अकयसदाए चेव एयाए तुमे नाराएहिं मुहं भरेज्जह, कयसद्दाए उण तुम्मे वि न सक्केस्सह पहरिउं, ता अप्पमत्ता आयण्णापूरियसरा चेट्ठह' । तेहि वि तह चेव सव्वं कयं । तओ य आयण्णायड्डियधणुविमुक्कसरपूरपुण्णवयणाए तीए तिरिक्खीए पीडियाए न य चइयमारसिउं 'पडिहयसत्ति' त्ति । तओ विजा तस्सेव साहगस्सुवरिं काउं मुत्तपुरीसं लत्तं दाऊण झत्ति गया । तओ सूरिणा - भणिया ते जहा 'गेण्हह संपयं, इत्तियं चेव एयस्स बलं' ति । तओ ते पागारं भंजिऊण पविट्ठा उजेणीए । गहिओ सजीवगाहं गद्दभिल्लो । वंधेऊण समप्पिओ सूरिपायाणं । सूरीहिँ तओ भणिओ रे रे पाविट्ठ ! दुट्ठ ! निल्लज्ज ! । अइणज्जकज्जउज्जमसज्ज ! महारज्जपब्भट्ट ! ॥ ४० जमणेच्छंतीए साहुणीइ विद्धंसणं कयं तुमए । न य मण्णिओ य संघो, तेणऽम्हेहिं इमं विहियं ॥ ४१ महमोहमोहियमई जो सीलं साहुणीइ भंजेइ । जिणधम्मबोहिलाभस्स सो नरो देइ मूलग्गि ॥ ४२ निण्णवोहिलाभो भमिहिसि नूणं तुम पि संसारे । रे ! णंतदुक्खपउरे किंच इहं चेव जं जम्मे ।। ४३ पत्तो" बंधण-ताडण-अवमाणणजणियविबिहदुक्खाई । संघावमाणणातरुवरस्स कुसुमोग्गमो एसो ॥ ४४ नरय-तिरिक्ख-कुमाणुस-कुदेवगइगमणसंकडावडिओ । जमणंतभवे भमिहिसि तं पुण विरसं फलं होही ॥४५ जो अवमण्णइ संघं पावो थेवं पि माणमयलित्तो । सो अप्पाणं बोलइ दुक्खमहासागरे भीमे ॥ ४६ सिरिसमणसंघासायणाइ पावेंति जं दुहं जीवा । तं साहिउँ समत्थो जइ पर भगवं जिणो होइ ॥ ४७ जेण महंतं पावं कयं तए णेय मण्णिओ संघो । संभासस्साणरिहो अम्हाणं जइ वि रे ! तह वि ॥ ४८ वहुपावभरक्कतं दुहजलणकरालजालमालाहिं । आलिंगियं तुमं पासिऊण करुणाइ पुण भणिमो ॥ ४९ निंदण-गरिहणपुव्वं आलोएऊण कुणसु पच्छित्तं । दुक्करतवचरणरओ जेणऽज्ज वि तरहि दुहजलहिं ॥५० इय करुणाए सूरीहिँ जंपियं सुणिय गद्दभिल्लो सो । अइसंकिलिट्टकम्मो गाढयरं दूमिओ चित्ते ॥ ५१ दूमियचित्तं गाउं कालयसूरीहिँ सो तओ भणिओ । 'मुक्को सि एगवारं संपइ रे ! जाहि णिविसओ' ॥५२ तं सूरिवयणमायण्णिऊण पुहईसरेहिँ सो तेहिं । देसाओं धाडिऊणं मुक्को दुहिओ परिन्भमइ ॥ ५३ भमिउं, मओ समाणो चउगइसंसारसायरे भीमे । भमिही अणंतकालं तक्कम्मविवागदोसेणं ॥ ५४ । 10 D भडवुकाररवहो। 20 D°चारं व। 30D °त्य वि भट्टालए ठवियं । 4 C D रूविते। 5A B काहिसइ.। -60 Dणं मम । 70 D वि तहेव। 80 D इयं रा। 9 0D °ण य स°। 10 A B चिकिं इ। 11:00°तोताढण-बंधण-अ।

१२८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् तो सूरिपज्जुवासयसाहिं रायाहिरायमह काउं । भुंजंति रजसोक्खं सामंतपयट्ठिया सेसा ॥ ५५ सगकूलाओ जेणं समागया तेण ते सगा जाया । एवं सगराईणं एसो वंसो समुप्पण्णो ॥ ५६ जिणसासणोणइपराण ताण कालो सुहेण परिगलइ । सूरिपयपउमगन्भे छप्पयलीलं कुणंताणं ॥ ५७ कालंतरेण केणइ उप्पाडेत्ता सगाण तं वंसं । जाओ मालवराया णामेणं विक्कमाइच्चो ।। ५८ पुहईऍ एगवीरो विक्कमअकंतभूरिणरणाहो । अच्छरियचरियआयरणपत्तवरकित्तिपन्भारो ॥ ५९ नियसत्ताराहियजक्खरायसंपत्तवरतियवसेण । अविगणियसत्तु-मित्तं जेण पयट्टावियं दाणं ॥ ६० पयराविओ धराएँ रिणपरिहीणं जणं विहेऊण । गुरुरित्थवियरणाओ णियंओ संवच्छरो जेण ।। ६१ तस्स वि वसं उप्पाडिऊण जाओ पुणो वि सगराया। उज्जेणिपुरवरीए पयपंकयपणयसामंतो ।। ६२. पणतीसे वाससए विक्कमसंवच्छराओ वोलीणे । परिवत्तिऊण ठविओ जेणं संवच्छरो णियगो ॥ ६३ कालजाणणत्यं एयं पासंगियं समक्खायं । मूलकहासंबद्धं पगयं चिय भण्णए इण्डिं ॥ ६४ लयसूरीहिँ तओ सा भगिणी संजमे पुणो ठविया । आलोइयपडिकतो सूरी वि सयं गणं वहइ ॥ ६५ इओ य अस्थि भरुयच्छं णामं णगरं । तत्थ य कालयसूरिभाइणेजा बलमेत्त-भाणुमेत्ता भायरो राय-जुवरायाणो । तेसिं च भगिणी भाणुसिरी । तीसे पुत्तो बलभाणू णाम कुमारो । तओ तेहिं बलमित्त- भाणुमित्तहिं परकूलाओ समागए सूरिणो सोऊण पेसिओ मइसागरो णाम णियमहंतओ उज्जेणिं । तेण य तत्थ गंतूण सगराइणो महाणिब्बंघेण विसज्जावेऊण वंदिऊण य विण्णत्ता सूरिणो, अवि य- 'बलमेत्त-भाणुमेत्ता भयवं! भूलुलियभाल-कर-जाणू । भत्तिभरनिव्भरंगा तुहपयकमलं पणिवयंति ॥६६ करकमलमउलमउलं मोलिम्मि ठवित्तु विष्णवंति जहा । तुह विरहतरणिखरकिरणणियरपसरेण सयराहं ॥६७ संतावियाइँ धणियं जओ सरीराइँ अम्ह ता सामि! । नियदंसणमेहोभवदेसणणीरेण निव्ववसु ॥ ६८ किं बहुणा?, करुणारससमुद्द ! अम्हाणमुवरि कारुण्णं । काऊणं पावहरं वंदावसु निययपयकमलं' ॥६९ तओ कालयसूरिणो सगरण्णो सरूवं साहिऊण गया भरुयच्छे । पवेसिया य महया विच्छड्डेणं । वंदिया भावसारं बलमेत्त-भाणुमेत्त-भाणुसिरि-बलभाणूहिं । समाढत्ता य भगवया भवणिव्वेयजणणी धम्म- देसणा, अवि य- तुसरासि व्व असारो संसारो, विजुलयाओ व चंचलाओ कमलाओ, उप्पहगामुयबोलावणयसामण्णं तारुण्णं, दारुणदुहदाइरोगा भोगोवभोगा, माणस-सारीरियखेयनिबंधणं धणं, महासोगाइरेगा इट्ठजणसंपओगा, णिरंतरपैरिसडणसीलाणि आउयदलाणि । ता एवं ठिए भो भव्वा! लभ्रूण कुलाइजुत्तं माणुसत्तं निद्दलेयब्बो पमाओ, कायन्बो सव्वसंगचाओ, बंदणीया देवाहिदेवा, कायव्वा सुगुरुचलणसेवा, दायव्वं सुपत्तेसु दाणं, ण कायव्वं णियाणं, अणुगुणेयब्बो पंचणमोकारो, कायब्बो जिणाययणेसु पूयासकारो, भावियवाओ दुवालस भावणाओ, रक्खेयवाओ पवयणोहावणाओ, दायवा सुगुरुपुरओ णियंदुच्चरियालोयणा, कायव्या सव्वसत्त- खामणा, पडिवज्जेयव्यं पायच्छित्तं; न धारियव्वमसुहचित्तं, अणुट्ठियवाणिः जहासत्तीए तवच्चरणाणि, दमिय- व्वाणि दुईताणि इंदियाणि, झाएयव्वं सुहज्झाणं वोच्छेज्जए जेण संसारसंताणं । किं वहुणा ?, एवमायरंताणं तुम्हाणं भवेस्सइ अँचिरेणेव निव्वाणं ति । 10 D°पइट्टि। 2 A B प्रणयप। 3A केणय उ°, केण उ उ 4 A B एउ(3.) 15.0 D°ययो सं160 D°च्छरस्स वो। 60 D°च्छरस्स पो। 70 D संग । 8 A Bभायणे । 90 D. पणविति। 10 0.D "या य भा। 11 AB पस्सेदण। 120 •D मणुयत्तं । 13 B वंदेयवा दे। 14 0 D. °चरण । 15 0 D दुदंतकरणाणि, झा । 16 A B मचिरेण नि।

का चिार्यकथानकम् १२९ इय प्रिवयणमायण्णिऊण संजायचरणपरिणामो । सो बलभाणू कुमरो रोमंचोच्चइयसव्वगो ॥ ७० करकोरयं विहेउंसिरम्मि अह भणइ एरिसं वयणं । 'संसारचारगाओ णित्थारहि णाह ! में दुहियं ७१ भवभयभीयस्स महं उत्तमणरसेविया इमा सामि ! । दिजउ जिणेददिक्खा जइ जोग्गो मा चिरावेह' ।।७२ इय कुमरणिच्छयं जाणिऊण सूरीहिँ तक्खणं चेव । आपुच्छिऊण सयणे विहिणा अह दिक्खिओ एसो॥७३ रायाई परिसा वि य नमिउं सूरि गया नियं ठाणं । मुणिणो वि णिययसद्धम्मकम्मकरणोजया जाया ७४ एवं चिय पेइदियहं मुणिवइपयपंकयं णमंतेते । णरणाहे दणं भत्तिव्भरणिभरे धणियं ॥ ७५ सव्वो वि णगरलोगो जाओ जिणधम्मभाविओ अहियं । सच्चमिणं आहाणं 'जह राया तह पया होइ' ७६ तं च तारिसं पुरक्खोहमवलोइऊण अचंतदूमियचित्तेणं रायपुरओ सूरिसमक्खं चेव भणियं रायपुरोहिएण जहा 'देव! किमेएहिं पासंडिएहिं तईबज्झायरणणिरएहिं असुइएहिं ?' ति । एवं च वयंतो सो सूरीहिं अणे- गोववत्तीहिं जाहे णिरुत्तरो को ताहे धुत्तिमाए अणुलोमवयणेहिं राइणो विप्परिणामेइ । अवि य- एए महातबस्सी नीसेसगुणालया महासत्ता । सुर-असुर-मणुयमहिया गोरव्वा तिहुयणस्सावि ।। ७७ ता देव ! जेण एए पहेण गच्छंति तेण तुम्हाणं । जुत्तं न होइ गमणं अक्कमणं तप्पयाण जओ ॥ ७८ गुरुपयअक्कमणेणं महई आसायणा जओ होई । दुग्गइकारणभूया अओ विसज्नेह पहु! गुरुणो' ॥ ७९ तओ विप्परिणयचित्तेहिं भणियं राईहिं 'सच्चमेयं, परं कहं विसर्जिज्जति ?' । तओ पुरोहिएण भणियं 'देव ! कीरउ सव्वत्य णगरे अणेसणा, तीए य कयाएं असुज्झते भत्त-पाणे सयमेव विहरिस्संति' । तओ राईहिं भणियं एवं करेहि' । तओ परूवियं सव्वत्थ णगरे पुरोहिएणं जहा 'एवं एवं चं आहाकम्माइणा पयारेण साहूण देजमाणं महाफलं भवई' । तओ लोगो तहेब काउमारद्धो । तं च तारिसमउव्वकरणं दठूण साहियं साहूहिं गुरूणं । ते वि सम्म वियाणेऊणं रायाभिप्पायं अपज्जोसविए चेव गया मरहट्ठयविसयालंकारभूयं पइट्ठाणं णाम णगरं । तत्य य सूरीहिं जाणावियं जहा 'न ताव पज्जोसवेयव् जाव वयं णागया' । तत्थ उण परमसावगो सायवाहणो णाम राया । सो य सूरिणो समागच्छंते णाऊण जलयागमुक्कंठियसिहि व्व हरिसणिभरो जाओ। कमेण य समागया तत्य सूरिणो । तओ साइवाहणराया सूरिं समागयं णाऊण सपरियणो चउन्विहसिरिसमणसंघसमण्णिओ णिग्गओ अभिमुहं । वंदिया य भावसारं सूरिणो । अवि य- भवियकमलावंत्रोहय ! मोहमहातिमिरपसरभरसूर ! । दप्पिट्टदुट्ठपरवाइकुंभिणिद्दलणबलसिंह ! ॥ ८० पणयणरविसरपहमउलिमउडमणिकिरणरंजियसुपाय! । जिणसासणोण्णईपर! कलिकालकलंकमलसलिल! ८१ कालाणुरुवपरिवट्टमाणसुयजलहिपारसंपत्त! । सप्पंतदप्पकंदप्पसप्पकप्परणपरपरसु ! ॥ ८२ इय नीसेसगुणालय ! करुणापर ! परमचरण ! रणरहिय ! । सुगहियनाम ! नरुत्तम ! तुज्झ णमो होउ मुणिणाह ! ॥ ८३ एवं च पणयस्स गरवइणो दिण्णो भगवया धम्मलाभो। अवि य- कलिकालकलिलमलबहलपडलपक्खालणेगसलिलोहो। सयलदुहाचलकुलदलणजलियवलसूयणत्यसमो ।। ८४ चिंतामणि-कप्पडुम-कामियघड-कामधेणुमाईण । "जियउज्जियमाहप्पो भवण्णवोत्तारणतरंडो ॥ ८५ . ! - 1. A B पयदि। 20 D अचंत दू। 3A B रायाणो। 4 C D हवह। 5A B मित्संति । GOD च अहोक। 7. B°ण देजमाणं साहूण म । 8:0 D°लसीह!। 9 A °रवहु। 100D °णायर! । 11 0 D"लणेकस। 120 D जिणउजिय। मू-शु०१७ - १३० सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् सग्गा-ऽपवग्गदुग्गमनरगऽगलभंगमोग्गरसमाणो | तुह होउ धम्मलाहो नरेंद ! जिण-गणहरोट्ठिो ॥ ८६ एवं च महाविच्छड्डेणं पविट्ठा णगरे सूरिणो । वंदियाइं समत्थचेझ्याई । आवासिया य जइजणजोग्गासु अहाफासुयासु वसहीसु। तओ पइदिणं सिरिसमणसंघेण बहुमण्णेज्जमाणाणं सायवाहणणरिंदेणं सम्माणेजमाणाणं विउस- वग्गेण पज्जुवासेज्जमाणाणं णीसेसजणेण वंदेजमाणाणं भवियकमलपडिवोहणपराणं समागओ कमसो पंजो- सणासमओ। तत्थ य मरहट्ठयदेसे भद्दवयसुद्धपंचमीए इंदस्स जत्ता भवइ । तओ विण्णत्ता सूरिणो राइणा जहा 'भयवं! पज्जोसणादिवसे लोयाणुवत्तीए इंदो अणुगंतव्यो होही, तेण कारणेण वाउलत्तणाओ चेईयपूया-ण्हवणाइयं काउं न पहुप्पामो, ता महापसायं काऊण करेह छट्ठीए पज्जोसवणं' । तओ भगवया भणियं- "अवि चलइ मेरुचूला, सूरो वा उग्गमेज अवराए । न य पंचमीऍ रयणिं पजोसवणा अइक्कमइ ॥ २१३॥ जओ भणियमागमे- जहा णं भगवं महावीरे वासाणं सवीसइराए मासे विहकते वासावासं पजोसवेइ, तहा णं गणहरा वि । जहा णं गणहरा तहा णं गणहरसीसा वि । जहाणं गणहरसीसा तहा णं अम्ह गुरुणो वि । जहा णं अम्ह गुरुणो तहा णं अम्हे वि वासावासं पजोसवेमो, नो तं रयणिमइक्कमिजा" राइणा भणियं 'जइ एवं तो चउत्थाएं हवइ ?' । सूरीहिं भणियं ‘एवं होउ णत्थित्थ दोसो, जओ भणियमागमे-आरेणावि पजोसवेयव्वमिति । तओ हरिसवसुप्फुल्ललोयणेण जंपियं राइणा 'भगवं! महा- पसाओ, महंतो अम्हाणमणुग्गहो, जओ मम अंतेउरियाणं पव्वोववासपारणए साहूणं उत्तरपारणयं भवेस्सइ' तओ गिहे गंतूण समाइट्ठाओ अंतेउरियाओ 'तुम्हाणममावासाए उववासो होही, पारणए य साहूणं उत्तरपा- रणयं भवेस्सइ , ता तत्य अहापवत्तेहिं भत्त-पाणेहिं साहुणो पडिलाहेह' । जओ भणियमागमे- पहसंत-गिलाणेसु य आगमगाहीसु तह य कयलोए। उत्तरवारणगम्मी दाणं तु बहुफ(प्फ)लं होइ ।। २१४ ।। पज्जोसवणाए अट्ठमं ति काऊण पाडिवए उत्तरपारणयं भवइ । तं च दट्टण तम्मि दिणे लोगो वि साहणं तहेब पूर्य काउमाढत्तो । तप्पभिई मरहट्ठविसए समणपूयालओ णाम छणो पबत्तो। एवं च कारणेण कालगायरिएहिं चउत्थीए पज्जोसवणं पवत्तियं समत्थसंघेणं य अणुमन्नियं । ५ तथा चावाचि- कारणिया य चउत्थी चेइय-जइसाहुवासणनिमित्तं । उद्दिसिय सालवाहण पयट्टिया लियऽजेण ॥ २१५ ॥ तबसेण य पक्खियाईणि वि चउद्दसीए आयरियाणि, अण्णहा आगमोत्ताणि पुण्णिमाए. त्ति। एवंविहगुणजुत्ताण वि कालयसूरीणं कालंतरेण विहरमाणाणं कम्मोदयवसेणं जाया दुग्विणीया सीसा । तओ चोइया सूरीहिं । तहा वि ण किंचि पडिवज्जति । तओ पुणो वि भणिया जहा- भो भो महाणुभावा ! उत्तमकुलसंभवा महापुरिसा!। इंदाईण वि दुलहं लदु सामण्णमकलंकं ॥ ८७ 10 D साइवा । 20 Dहणं कुणताणं स° । 30 D पजोवस(सव)णास । 40. D; °सवणा 50D इयाणं पू। 60D न त । 60 Dन तं। 700 °ए भगवओ (भवउ)।सु। 80p °लाणम्मि:य आगमगहणे य लोयकय दाणे । उत्तरपारणगम्मि य दाणं तु बहुफ(फ)लं भणियं ॥ २१४ ॥ 9 एतादृचिह्नान्तर्गतः पाठः C D पुस्तकयोरेवोपलभ्यते। 10 स्वस्तिकद्विकान्तर्गतः पाठः 0 D पुस्तकयोर्नादृतः। - 10 .

. कालकाचार्यकथानकम् एवमविणीययाए गुरुआणाइक्कम विहेऊण । दुक्करतवचरणमिणं मा कुणह णिरत्ययं वच्छ ! ॥ ८८ यत उक्तमागमे- छ?-ऽहम-दसम-दुवालसेहिँ मास-ऽद्धमासखवणे हैं। अकरितो गुरुवयणं अणंतसंसारिओ होइ ॥ २१६ ॥ गुरुआणाभंगाओ रण्णे कटुं तवं पि काऊण । तह वि हु पत्तो नरगं सो कूलयवालओ साहू ॥२१७ ॥ गुरुआणाइकमणे आयावेतो करेइ जइ वि तवं । तह वि न पावइ मोक्खं पुन्वभवे दोवई चेव ॥ २१८॥" एवं पि भणिया ते ण मुंचंति दुन्विणीययं, ण करेंति गुरुवयणं, न विहिंति पडिवत्ति, जंपति उल्लुंठव- यणाई, कुणंति सेच्छाए तवं, आयरंति णिययाभिप्पारण सामायारिं । तओ गुरुणा चिंतियं- "तारिसा मम सीसा उ जारिसा गलिगद्देभा । गलिगद्दमे चइत्ता णं ददं गेण्हइ संजमं ॥ ८९ छंदेण गओ छंदेण आगओ चिट्ठए य छंदेण। छंदे ये वट्टमाणो सीसो छंदेण मोत्तव्यो ॥ २१९ ॥ ता. परिहरामि . एए दुग्विणीयसीसे" । तओ अण्णम्मि दिणे रयणीए पसुत्ताणं साहिओ सेनायरस्स परमत्यो जहा 'अम्हे नियसिस्ससिस्साणं सागरचंदसूरीणं पासे वच्चामो, जइ कहवि आउट्टा णिब्बंधेण पुच्छंति तओ बहु खरंटिऊण भेसिऊण य साहेजसु' । त्ति भणिऊण णिग्गया । पत्ता य अणवरयसुहपैयाणएहिं तत्थ, पविट्ठा निसीहियं काऊण । 'थेरो को वि अन्जओ'.त्ति काऊण अवज्जाए, अप्पुव्वं दणं अब्भुट्ठाणं तु होइ कायच्वं । साहुम्मि दिट्ठपुव्वे जहारिहं जं जोग्गं ॥ २२० ॥ इति सिद्धतायारमसुमरेऊण न अभुट्टिओ सागरचंदसूरिणा । वक्खाणसमत्तीए य णाणपरीसहमसहमाणेण पुछियं सागरचंदेण 'अज्जया ! केरिसं मए वक्खाणियं ?' । कालयमरीहिं भणियं 'सुंदरं' । तओ पुणो वि भणियं सागरचंदसूरिणा 'अजय! पुच्छेहि किं पि' । कालगरीहिं भणियं 'जइ एवं तो वक्खाणेह अणिच्चयं । सागरचंदेण भणियं 'अण्णं विसमपयत्थं वक्खाणावेसु' । तेण भणियं 'न विसमपयत्यमवगच्छामि' [ ग्रन्थानं ४००० ] । तओ समाढत्तो वक्खाणेउं 'तत्ति(? त्तं ) धम्मह किं न चिंतेह ?' इच्चाइ । अत्राऽन्तरे भणितं कालिकाचार्यैः 'नास्ति धर्मः प्रत्यक्षादिप्रमाणगोचरातिक्रान्तत्वात् खरविषाणवदिति । उक्तं च- प्रत्यक्षेण ग्रहोऽर्थस्य निश्चितेन प्रशस्यते । तदभावेऽनुमानेन वचसा त तिक्रमः ॥ २२१ ।। न तु प्रत्यक्षादिना प्रमाणेनाऽसौ गृह्यतः इत्यलं तद्विषययत्नेन' । 'अन्यो ! पियामहाणुकारी को वेस खडेक्करो, मण्णमाणेण भणियं सागरचंदेण 'तत्र यदुक्तं नाऽस्ति धर्मस्तत्र प्रतिज्ञापदयोर्विरोधं प्रकटमेव लक्षयामः' नाऽस्ति चेद् धर्म इति कथम् ?, धर्म इति चेद् नाऽस्तीति कथम् ? । अथ परैर्धर्मस्याभ्युपगतत्वादेवमुच्यते तर्हि भवन्तं पृच्छामः परकीयोऽभ्युपगमो भवतः प्रमाणमप्रमाणं वा ? । यदि प्रमाणम् , सिद्धं नः साध्यम् । अथाऽ- प्रमाणं तर्हि स एव दोषः । यच्चोक्तं प्रत्यक्षादिप्रमाणगोचरातिक्रान्तत्वात् तदप्यसद्, यतः कार्यद्वारेणाऽपि धर्मा-ऽधर्मी प्रत्यक्षेण गृह्यते' इति । उक्तं च- .. 5ABOच्छिया सा। 10°हा। 20 DAI.30D °यसिस्से । 30 D °यसिस्से। 4. A B °पयाणेहिं। तत्यि धम्मह (?)।...70 Dद्वारेण प्रत्यक्षेण धर्मा-धमौं गृह्यते। 6AB .

१३२ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् धर्माजन्म कुले शरीरपटुता सौभाग्यमायुधनं, धर्मेणैव भवन्ति निर्मलयशो-विद्या-ऽर्थसम्पच्छ्यिः । कान्ताराच महाभयाच सततं धर्मः परित्रायते, धर्मः सम्यगुपासितो भवति हि स्वर्गा-ऽपवर्गप्रदः ॥ २२२ ॥ अन्यच- -- नियख्वोहामियखयरराय-मयण व्व के वि दीसंति । मंगुलरूवा अण्णे पुरिसा गोमाउसारिच्छा ॥९० परिमुणियासेससमत्थसत्थसुरमंतिविव्भमा के वि । अण्णाणतिमिरछण्णा अण्णे मंध व्व वियरंति ॥ ९१ संपत्ततिवग्गसुहा एंगे दीसंति जणमणाणंदा । परिवज्जियपुरिसत्या उब्वियणेजा विसहर व्व ॥ ९२ धरियधवलायवत्ता बंदियणोग्घुट्ठपयडमाहप्पा । वच्चंति गयारूढा, अण्णे धावंति सिं पुरओ ।। ९३ पणइयणपूरियासा निम्मलजसभरियमहियलाभोगा । अण्णे उ कलंकेल्ला पोट्ट पि भरंति. कह कह नि ॥ ९४ अणवरयं देंताण वि वड्डइ दव्वं सुयं व केसिंचि । अण्णेसिमदेंताण वि घेप्पइ णरणाह-चोरेहिं ।। ९५ इय धम्मा-ऽधम्मफलं पञ्चक्खं जेण दीसए साहु । मोत्तणमहम्मं आयरेण धम्म चिय करेसु ॥ ९६ इओ य ते दुट्ठसीसा पभाए आयरियमपेच्छमाणा इओ तओ गवेसणं कुणंता गया सेज्जायरसमीवं । पुच्छिओ य जहा 'सावय! कहिं गुरुणो?' । तेण भणियं 'तुमे चेव जाणह णियं गुरुं, किमहं वियाणामि ? | तेहिं भणियं 'मा एवं कहेहि, न तुझ अकहिऊण वच्चंति' । तओ सिज्जायरेण भिडिभासुरं वयणं काऊण भणिया "अरे रे दुट्ठसेहा ! ण कुणह गुरूण आणं, चोइज्जता वि न पडिवजह सारण-वारणाईणि, सारणाइ- विरहियस्स आयरियस्स महंतो दोसो । जओ भणियमागमे- जह सरणमुवगयाणं जीवाण णिकिंतए सिरे जो उ । एवं पूरणियाणं आयरिओं असारओ गच्छे ॥ २२३ ॥ जीहाए वि लिहंतो न भद्दओ सारणा जहिं णत्थि । डंडेण वि ता.तो स भद्दओ सारणा जत्थ ॥ २२४ ।। सारणमाइविउत्तं गच्छं पि य गुणगुणेण परिहीणं । परिवत्तणाइवग्गो चइज इह सुत्तविहिणा उ ॥ २२५ ।। तुम्मे य दुबिणीया 'आणाए अवट्टमाण'त्ति काऊण परिचत्ता । ता पावा ! ओसरह मम ट्ठिीपहाओ, अण्णहा भणेस्सह-ण कहियं ति" । तओ भीया सेज्जायरं खमावेत्ता भणंति । अवि य- "दंसेहि एगवारं अम्ह गुरू जेण तं पसाएउं । आणाणिदेसपरा जावज्जीवाइ वट्टामो ॥ ९७ किं वहुणा ? सूरीणं संपइ हियइच्छियं करेसामो । तो कुणसु दयं सावय! साहेहि 'कहिं गया गुरुणो?" ॥९८ तओ 'सम्म उवट्ठियत्ति नाऊणं कहिय सव्भावं पेसिया तत्थ । गच्छंतं च साहुवंदं लोगो पुच्छई 'को एस वच्चइ ?' । ते भणंति 'कालगसूरी । सुयं च सवणपरंपराए सागरचंदेण सूरिणा पियामहांगमणं पुच्छिओ कालगसूरी 'अजय ! किं मम पियामहो समागच्छई ? । तेण भणियं अम्हेहि वि समायरिणयं' । तओ अण्णम्मि दिणे तयणुमग्गलग्गं पत्तं साहुवंदं । अव्भुट्ठियं सागरचंदेण । तेहिं भणिय उवविसह तुम्भे, साहुणो चेव एए, गुरुणो उण पुरंओ समागया' । आयरिएंण भणिय ‘ण को वि. इत्थाऽऽगओ खडेक्करमेगं 10 D रनाह-म। .20 D एक्के। 3.AB लाइव । 4.0D धाविति । 4.0 D धाविति । 50 D एवं सारणियाण । 6AB विहणाओ। 7 A B "साहेडं। 800 वाय चिट्ठामो । 9,A.B साहेह क। 10 0:D चंदसू। 11 A B मम्हहिं समा । MAR , कालकाचार्यकथानकम् मोत्तूण' । इत्थंतरम्मि समागया वियारभूमीओ कालगसूरिणो । अब्भुट्ठिया. य. पाहुणगसाहवंदेण । सागरचंदेण भणियं किमेयं ?' । साहूहिँ भणियं 'भगवंतो कालगमरिणो एए' त्ति । तओ लजिएण अब्भुट्टित्ता खामिया, वहुं च झूरिउमाढत्तो । गुरूहिं भणियं 'मा संतप्प, न तुज्झ भावदोसो, किंतु पमायैदोसो'। अण्णया य वाल्याए पच्छयं भरावेत्ता एगत्थ पुंजाविओ, पुणो वि भराविओ, पुणो वि पुजाविओ । एवं च भरिओन्विरेयणं कुणंतस्स सेसीहूओ पच्छओ। तओ पुच्छिओ गुरूहिं जहा 'बुझियं किंचि ?' तेण भणियं 'ण किंचि' । गुरूहिं भणियं “जहेस वालुयापच्छओ पडिपुण्णो तहा सुहम्मसामित्स पडिपुण्णं सुयनाणं साइसयं च, तयविक्खाए जंबूसामिस्स किंचूणं अप्पाइसयं च, तत्तो वि पभवस्स अप्पतरमप्पतराइसयं च जओं छट्ठाणगया ते वि भगवंतो सुव्वंति । एवं च कमसो हीयमाणं हीयमाणं जाव मह सयासाओ तुह गुरुणो अइहीणं, तस्स वि सयासाओ तुह हीणतरं ति । किंच पारण पणट्ठाइसयं अप्पं च दूसमाणुभावाओ सुर्य, ता मा एवंविहेण वि सुएण गव्वं उव्वहसु । भणियं च- आसव्वण्णुमयाओ तरतमजोगेण हुँति मइविभवा । मा वहउ को वि गव्वं 'अहमेको पंडिओ एत्थ ॥ २२६ ॥ इय अच्छेरयचरिओ गामा-ऽऽगर-नगरमंडियं वसुहं । आणावडिच्छबहुसिस्सपरिवुडो विहरई भगवं ॥ ९९ अह अण्णया सुरिंदो भासुरबुंदी पलंववणमालो । हार-ऽद्धहार-तिसरय-पालंबोच्छइयवच्छयलो ॥ १०० वरकडय-तुडियथंभियभुयाजुगो कुंडल्लिहियगंडो । वैरयररयणकरुक्कडकिरीडरेहंतसिरभागो ॥ १०१ किं वहुणा ? सिंगारियसयलंगो विमलवत्थपरिहाणो । सोधम्मसुरसभाए तिण्हं परिसाण मज्झम्मि ॥ १०२ सत्तण्हं अणियाणं अणियाहिबईण तह य सत्तण्हं । तायत्तीसयअंगाभिरक्खसामाणियसुराणं ॥ १०३ सोहम्मनिवासीणं अण्णेसि लोगपालमाईण । सुरदेवीणं मज्झे सक्को सीहासणवरम्मि ॥ १०४ उवविठ्ठो ललमाणो वरिट्ठतियसाहिवत्तरिद्धीए । आलोइय(यइ) लोगधं विउलेणं ओहिणाणेणं ॥ १०५ तो पेच्छइ सीमंधरसामिजिणं समवसरणमज्झत्यं । कुणमाणं धम्मकहं पुव्वविदेहम्मि परिसाए । १०६ उद्वित्तु तओ सहसा तत्य ठिओ चेव वंदई भगवं । सुरणायगरिद्धीए तओ गओ सामिमूलम्मि ॥ १०७ वंदित्तु सए.ठाणे उवविसिउं जा सुणेइ जिणवयणं । ता पत्थावेण जिणों साहइ जीवे निगोयक्खे ॥ १०८ तं सोऊण सुरिंदो विम्हयउप्फुल्ललोयणो एवं । सिरकयकयंजलिउडो जंपइ परमेण विणएणं ॥ १०९ 'भगवं! भारहवासे इय सुहुमनिगोयवण्णणं काउं । किं मुणइ कोइ संपइ निरइसये दूसमाकाले ? ॥ ११० तो भणइ जिणो 'सुरवइ ! कालंगसूरी णिगोयवक्खाणं । भरहम्मि मुणइ अज्ज वि जह वक्खायं मए तुम्ह' ॥१११ तं सोउं वनहरों कोऊहल्लेण इत्थ आगंतुं । काउं बंभणरूवं वंदेत्ता पुच्छई सूरिं ॥ ११२ 'भगवं ! णिगोयजीवा पण्णत्ता जे जिणेहिं समयम्मि । ते वक्खाणह मज्झं अईव कोऊहलं जम्हा' ॥११३ तो भणइ मुणिवरेंदो जलहरगंभीरमहरणिग्योसो। 'जइ कोउगं महंत सुणसु महाभाग ! उवउत्तो ॥ ११४ गोला ये असंखेजोऽसंखनिगोओ य गोलओ भणिओ। एक्के कम्मि णिगोए अणंतजीवा मुणेयव्या' ॥ ११५ इच्चाइ वित्थरेणं वक्खाए सूरिणा सहस्सक्खो । सविसेसणाणजाणणणिमित्तमह पुच्छए पुण वि ॥ ११६ "भगवं ! अणासगमहं काउं इच्छामि वुड्डभावाओ । ता मह केत्तियमाउं?' साहेहि जहट्ठियं णाउं" ॥ ११७ तो सुयणाणेण गुरू उवउत्ता जाव ताव व«ति । दिवसा पक्खा मासा वासा वासस्सया पलिया ॥ ११ TA B यस्स । म। 20.लुल्लहि । 3 A B. वररयणकरकुरडकिरीड 1 4 0.D vणेसि वि लो? 500 ता। 60 D को वि।.70 °जा, असंखणिग्गोयगो।

! सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् अयरा उ दुण्णि तस्साऽऽउमाणमवलोइऊण तो सूरी। सविसेसुवओगाओ जाणइ 'वजाउहो एसो' ॥११९ 'इंदो भवं ति सूरीहिं जपिए ललियकुंडलाहरणो। जाओ णियरूवेणं पुरंदरो तक्खणं चेव ॥ १२० मूलुलियभाल करयल-जाणू रोमंचकंचुइज्जतो । भत्तिभरणिन्भरंगो पणमइ सूरीण पैयकमलं ॥ १२१ "अइसंकिलिट्ठदूसमकाले वि तए जिणागमोजेण। धरिओ गुणगणभूसिय! तुझ णमो होउ मुणिणाह !॥ १२२ णिरइसए वि हु काले णाणं विप्फुरइ निम्मलं जस्स । विम्हावियंतियलोकं तस्स णमो होउ तुह सामि ! ॥१२३ जेणोण्णई तए पवयणस्स संघस्स कारणे विहिया । अच्चव्भुयचरिएणं पयपउमं तस्स तुह नमिमो” ॥ १२४ इय थोऊण सुरिंदो सुमरंतो सूरिनिम्मलगुणोहं । आयासेणुप्पइडं पत्तो सोहम्मकप्पम्मि ॥ १२५ सूरी वि य कालेणं जाणेत्ता णिययआउपरिमाणं । संलेहणं विहेउं अणसणविहिणा दिवं पत्तो ॥ १२६ [ लकाचार्यकथान माप्तम् । २२.] इति श्लोकार्थः ॥ ६१॥ यद्येवं न किमप्यसौ विशिष्टप्रयोजनं साधयिष्यत्यल्पत्वाद् निरतिशयत्वाच्च इत्यारेकापनोदार्थं श्लोकमाह- पयमेगं पि एयस्स भवणिन्वायं भवे । इत्तोऽणंता जओ सिद्धा सुर्वते जिणसासणे ॥ ६२ ॥ 'पदं' वाक्यम् , 'एकमपि' अद्वितीयमपि, 'एतस्य' आगमस्य, 'भवनिर्वाहकं' संसारनिस्तारकम् , "भवेत्ति भवति–जायते, रोहिणेयकादीनामिव । हेतुमाह-इत्तो'त्ति अतः अस्मादागमादिति सम्बध्यते । 'अनन्ताः' सङ्ख्यातीताः, 'यतः' यस्मात्, 'सिद्धाः' क्षीणनिःशेषकांशाः, प्राणिन इति गम्यते, श्रूयन्ते' समाकर्ण्यन्ते, 'जिनशासने' अर्हद्दर्शने । उक्तं च- एकमपि तु जिनवचनाद्यस्मान्निवाहकं पदं भवति । श्रूयन्ते चानन्ताः सामायिकमात्रपदसिद्धाः॥ २२७ ॥ इति श्लोकाक्षरार्थः ।। ६२ ॥ भावार्थस्तु रौहिणेयकथानकादवसेयस्तञ्चेदम्- [२३. रौहिणेयककथानकम् ] अत्थित्थ जंबुदीवे भारहवासस्स मझखंडम्मि । जणवयगुणाण ठाणं णामेणं जणवओ मगहा ।। १ तत्यऽत्यि सयलतियलोयपायडं तियसणयरसंकासं । रम्मत्तणमाईहिं रायगिह णाम वरणगरं ।। २ तत्य निहयारिवग्गो सिरिवीरजिणिंदपयकमलभसलो । उत्तमसम्मत्तधरो णामेणं सेणिओ राया ॥ ३ णिज्जियरइरूवाओ दुण्णि पहाणाओं तस्स भज्जाओ । णामेण सुणंदा-चेल्लणाओं गुणरयणरासीओ ॥ ४ तत्थऽथि सुणंदाए सुबुद्धिमाहप्पविजियतियसगुरू । णीसेसंगुणणिहाणं अभयकुमारो त्ति णाम सुओ ॥५. इओ य तम्मि चेव णयरे अत्यि वेभारगिरिगूढगुहागिहगब्भकयणिवासो लोहखुरओणाम चोरों । जो य, रुद्दो खुद्दों कूरो भीमो साहस्सिओ पयंडो य । णिच्चजियघायणरओ लोहियपाणी महापावो ॥ ६ महु-मज्ज-मंससत्तो परमहिलाख्यवसणगयचित्तो। वीसत्थमित्तदुहगो परवंचणबहुपवंचेल्लो ॥ ५ रायगिहे नगरम्मि बहुऊसव-पसव-विद्धि"-बसणेसु । मत्त-प्पमत्त-वक्खित्त-सुत्त-पवसंतसत्ताणं ।। ८ 10Dरा वि दोपिण। .20D । 30 यतेलोकं । 4.0D पयमेकं पि, पयं. एकं.पि । 50 D एत्तो, तत्तो.। . : 6 A B कं भवति । 7 C D एत्तो ति। 8.0D. लतइलो ।-9 A B रिगुहा- गृढगन्म°1 10 A B विद्धिसंदणेसु ।

रोहिणेयककथानकम् १३५ लहिऊणं छिदाई हरइ धणं पाणिणो विणासेउं । चोरिकयाएँ चेव य अणवरयं कप्पए वित्तिं ॥ ९ तस्स य रोहिणिणामेण भारिया तीऍ कुच्छिसंभूओ । पिउणो गुणेहिँ तुल्लो अत्थि सुओ णाम रोहिणिओ॥१० अह अण्णया कयाई संपत्ते मरणकालसमयम्मि । लोहखुरेणं भणिओ णियपुत्तो एरिसं वयणं ॥ ११ 'जइ कुणसि मज्झ वयणं उवएसं किंपि तो पयच्छामि । पुत्तेण वि पडिभणिओ 'भण ताय! जमभिमयं तुज्झ ।। १२ जम्हा हु जम्मदाई गुरू य देवों ममं तुम ताय ! | तुम्हाएसमकाउं कस्सऽण्णस्सा करस्सामि ॥ १३ तन्वयणं सोऊणं रंजियचित्तो पयंपई जणगो । 'जइ एवं ता वयणं ण हु सोयव्वं जिणिंदस्स ॥ १४ जो गुणसिलए सुर-नरपहुपणयपओ पयासई धम्मं । तियसकयसमवसरणम्मि संठिओ वीरणामो त्ति ॥ १५ सेसं जं तुह रोयइ कुणसु तयं वच्छ ! निम्बियप्पेण' । इय उवएसं दाउं पंचत्तं पाविओ एसो॥ १६ इयरो वि मयगकिच्चं काउं जणयस्स चोरियं कुणइ । निद्धंधसपरिणामो कुव्वंतो पिउसमाएसं ॥ १७ इत्थंतरम्मि य नर-विज्जाहरा-ऽसुरा-ऽमरविसरपहुंपणमिजमाणपायपउमजुगलो कणयमयपउमपंति- गभदुल्ललियपयप्पयारो चोदससमणसहस्ससंपरिवुडो तित्थयररिद्धीए दिप्तो गामा-ऽऽगर-णगराइसु विहरमाणो समागओ भगवं महावीरो। 'विहियं तियसेहिं समवसरणं । कहिउं च पवत्तो सजलजलहरगंभीराए जोयणणी- हारिणीए भारईए धर्मदेसणं । इत्यंतरम्मि य सो तकरो नियगेहाओ निग्गओ रायगिहं पइ पट्ठिओ। अंतराले य समवसरण- पच्चासण्णे समागएण चिंतियं 'हंत ! जइ एएण मग्गेण वच्चामि तओ भगवओ वयणसवणेण जणयआणाए भंगो भवइ, न य अण्णो मग्गो अत्थि, ता कहमेस वग्ध-दुत्तडीणाओ णित्यरेयव्यो ?' । त्ति परिभावेमाणस्स बुद्धी जाया जहा 'उभयकण्णे करसाहाहिं ठइऊण दुयमवक्कमामि' त्ति । तओ तहेव काऊणे गओ रायगिह । तत्थ य ईसरगेहेहुँ खत्तखणणाइणा दव्वं गेण्हेऊण वच्चइ णियहाणं । एवं दिणे दिणे कुणमाणस्स अण्णम्मि दिणे समवसरणऽन्भासमागयस्स भग्गो चरणतले कंटगो, सिग्धगइत्तणेण खुत्तो गाढं, न चएइ अणवणीएण गंतुं । तओ 'न अण्णा गइ' त्ति एगसवणाओ अंगुली- मवणेऊण जाव कंटयं उद्धरेइ ताव देवसरूवं वैक्खाणंतस्स समणस्स भगवओ पविटुं तस्स कण्णे 'अणमि- सणयणा अमिलाणमल्लदामा नीरयसरीरा भूमिअसंफासिणो देव' त्तिं वयणं । तओ 'हा! पभूयं निसुर्य' ति इंड त्ति कंटयं उद्धरेऊण तहेव" कण्णं मुदिऊण सिग्घमवक्रतो । तओ पइदिणं मुसिज्जमाणं णगरमवलोइऊण गया णगरमहंतया राइणो समीवे । ढोइऊण उवायणं कयसम्माणा य विण्णविउमाढत्ता, अवि य- 'तुह देव ! भुयापंजरगयाण अम्हाण किंचि णत्थि भयं । किंतु मुसिज्जइ णगरं चोरेहिं सामिवियलं व ॥ १८ ता देव! तहा किज्जउ जह रक्खा होइ सयलणगरस्स । किं वहुणा भणिएणं ?, संपइ देवो पमाण ति ॥ १९ तं च सोऊण दट्ठोट्ठभिउडिभासुरेण भणिओ दंडवासिओ राइणा जंहा रे रे! किमेवं णगरं मुसज्जइ ?' । तेण भणियं जहा 'देव ! किमहं करोमि जओ दिट्ठो वि सो चोरो ण घेत्तुं पारियइ, विजुक्खित्तकरणेण गेहाओ गेहं गंतूण पागाराओ णिग्गच्छइ, वयं तु मग्गेण जाव तयणुमग्गेण लग्गामो ताव सो न नज्जइ 'कत्यइगओ ?' त्ति, सुबइ य सवणपरंपराए जहा अस्थि महाचोरो रोहिणीओ णाम, न य अम्हेहिं दिट्ठो ! 10 D तुम्ह। 200 °वो तुमं ममं ता। 3 0 D तो। 40DOरित्रं कुछ। 5 A Bहुणमेन। 60 D भइदुलं। 70D विरइयं । 80 Dलयगं। 900 मस्स दें। 1000 मि तो भ। 11:0D य ग | 12 A B °सु खण°। 13 0 D तणो ण खु। 14 OA B चक्खाणतस्स भग, 0p वक्खाणं समण°1.150D°लायम। 1600 झडि त्ति। .17 0D व यक। 18.0D ण नत्थि किंचि भ। 19:0D हा भरे रे। 20 A B करेमो। 21 0 0 °णियगो नाम । , 1 १३६ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीयं कम् णाओवा,ता देव! अण्णस्त कस्सइ समेप्पेहि दंडवासियत्तणं, अहं पुण अणेगोवाएहिं पि ण सकेमि तं चोरं घेत्तुं' ति । तओ निरूवियं अभयकुमारस्स वयणं राइणा । अभयकुमारेण वि सिक्खविओ दंडवासिओ जहा 'दिवसओ चाउरंगिणीसेण्णं पउणीकाऊण तं च चोरं' णगरे पविलृ णाउं बाहिं सव्वणगरं चाउरंगबलेण वेटित्ता अप्प- मत्तेहिं होयव्वं, जोहे तज्जिऊण अभंतरे हक्केयव्यो, तओ पच्छा जया विजुक्खित्तकरणं दाउं भूमीए निवडइ तया सिग्धं गहेयव्यो। तलारेण वि एगम्मि दिणे सव्वं तहेव पउणीकयं । तेण वि तम्मि दिवसे गामंतरगएण तं ण णायं । अयाणमाणो य पविट्ठो णगरमझे, जाव तहेव गहिओ, बंघेऊण समप्पिओ सेणियरायस्स । तेण वि अइकोहाहि- भूएण वज्झो समाणत्तो। तओ भणियमभयकुमारमहामंतिणा जहा 'देव ! ण एस सलोदो गहिओ जेण णिब्धि- यारं निग्गहेजइ, अवियाणियसरूवो चोरो वि रायउत्तो गणेज्जइ' । सेणिएण भणियं 'ता किं किजउ ?' | अभय- कुमारेण भणियं 'वियारेऊण णिग्गहेजह' । तओ पुच्छिओ सेणिएण जहा 'को तुमं?, कत्तो वा समागओ भवसि वा तुमं रोहिणेयगो । तेण वि णियणामासंकिएण भणियं जहा 'अहं लिग्गामवत्थव्वगों दुग्गचंडाहिहाणो णाम कोथुविओ, पओयणवसेण एत्थाऽऽगओ, पेच्छणयलोभेण ठिओ एगत्थ देवउले महँई रयणिं, तओ जाव गिहाभिमुहं वच्चामि ताव हकिओ दंडवासियपुरिसेहिं, तओ भएण करणं दाऊण जाव सालाओ निग्गच्छामि ताव गहिओ तुम्ह पुरिसेहिं, ववेत्ता य आणीओ एत्थ, संपयं देवो पमाण' ति। तओ गोत्तीए धराविऊण पेसिओ तत्य तप्पउत्तिँजाणणत्थं एगो पुरिसो। जाव तेण पुट्ठो गामो ताव सो सब्यो वि 'रोहिणिएण पण्णविओ' त्ति काऊण भणइ जहा 'अत्थि इत्य वत्यत्रओ दुग्गचंडो कोडुबिओ परं गामं गओ' त्ति। आगंतूण य तेण णरेण सव्वमक्खायमभयस्स । तओ चिंतियमभयकुमारेण जहा 'एस ण सम्मं जाणेज्जइ, अदिट्ठचोरो य राया भवइ, ता उवाएण जाणेयव्वो' त्ति पउणीकयं महाविमाणाणुकारिरिद्धिविच्छड्डेणं एगं सत्तभूमियं भवणं, अवि य- देवंगदेवदूसाइविविहवत्थेहिँ जणियउल्लोयं । मोत्तियमालापेरंतविविहवररयणथवइल्लं ॥ २० वजेंदनील-मरगय-ककेयणमाइरयणरासीहिं । दससु वि दिसासु भित्तीविहायआबद्धसुरचावं ॥ २१ वरपंचवण्णपुप्फोवयाररेहंतभूमितलभागं । मणिकोट्टिमपडिबिंबियभित्तीकयचित्तसंघायं ॥ २२ थंभोलंबियचामर-दप्पणसंघायसोहियमुयारं । जियमयणरूवसमवयउम्मत्तजुवाणसयकलियं ॥ २३ नवजुत्रणोद्धराहिं उन्भडसिंगारजणियसोहाहिं । अच्छरसासरिसाहिं समण्णियं वारविलयाहिं ॥ २४ मुच्छिज्जमाणवरवेणु-वीणरवमिलियगेयलय-तालं | करणंगहाररेहिरनवरसणचंतपिच्छणयं ॥ २५ वनंतपडह-मद्दलरवरम्म सयण-आसणसणाहं । सव्वत्तो विणिवारियदिणयरकिरणावलीपसरं ।। २६ वररयणनियरउल्लसियकिरणपहयंधयारपव्भारं । किं वहुणा भणिएणं ?, तियसविमाणं व पञ्चक्खं ॥ २७ तओ अभयकुमारेण मज्जं पाइऊण मत्तो समाणो. सोविओ तत्य, पल्लंकोवरि देवदूसंतरिओ सो रोहिणेयगचोरो । खणंतरेण य, मयविगमे पडमवणेऊण जाव · समुट्ठिओ समाणो दिसालोयं करेइ ताव पेच्छइ तं तारिसमदि?उव्वं रिद्धिसमुदयं । इत्यंतरम्मि य अभयकुमारसिक्खविएहिं भणियं तेहिं नर-नारीगणेहि, अवि य 'जय जय नंदा जय जय भद्दा जय नंदा भई ते, अजियं जिणाहि सत्तुवरगं, जियं पालयाहि भिच्चवरगं, जियविग्यो इव निवसाहि देव ! नियविमाणमझे, अम्हाणं तुम सामिओ, तुझ अम्हे किंकरा, तुम • 100 °प्पेइ(ह) दें। 20 D E नयरमझे .प.1: 30D वं ति, जोहे। :- 4:30. D°ण य स । 500 लोत्तो। 6. A B हई रयणी! : 7 AB°ओ, संप | 8:0D त्तिवियाणणस्य ।' 9 0D स्थवो दु 10 0 0 हा न एस सम्म। 110 D°ल्लोवें। *120 D.'टपुवं । -- - , - रौहिणेयककथानक देवो उप्पण्णो । ता अगुभुजाहि एयाओ अच्छरोओ, एयाओ रयणरासीओ, इमं विमाणं, इमे य पंचप्पयारे भोए' त्ति । ऐचमायण्णिऊण जाब चिंतेइ 'हंत! किमहं देवो समुप्पण्णो ?' . ताव समुवद्वियं पेच्छणय । जावाऽऽइत्तो समहत्यो ताव सुवण्णगयदंडधारिणा भणियं एगेणं पुरिसेणं 'अरे! किमयमाढत्तं?' । तेहिं भणियं णियपहपुरओ गियविण्णाणदारसणं' । तेण भणियं 'दरिसेह, परं देवलोगायारं कारेजउ देवो' । तेहिं भणिय 'करिसमायारं । तेण भणियं किमेत्तियं पि वीलरियं ?, जओ जो देवलोगे समुप्पज्जइ सो पुर्वभव- कयनियसुकय-दुकयांनेवेयणाणतरं देवलोगरिद्धिं उपमुंजई'। तेहिं भणियं 'सचं, सामिसमार्गमणाणंदसमूसुयमणाण विसुमरियमेयं ति, ता. पसीयउ अज्जो , कारवेजउ देवलोगडिई देवो जेण अम्हे णियणिओगमणुचिट्ठामो' । तओ भणिओ तेण रोहिणेयगो जहा 'देव ! पसायं काऊण साहेह पुव्यकयं जेण पच्छा देवलोरिद्धिमुव- भुंजह' ! तओ चिंतियं तेण जहा 'हंत ! किमेयं एवमेव सच्चं ?, किं वा मम वियाणणथं मइमाहप्पदुल्ललिय- अभयकुमारमंतिविलसियं? ति, जइ सच्चं तो कहेजमाणे वि ण दोसो, अह पवंचो तो कहिज्जमाणे गरओ अणत्यो, ता कहमेयं जाणियब्वयं ?' । ति चिंतेमाणस उमरियं तं कंटयावणयणकाले कण्णपविट्ठ देवसरूव- पडिवायगं भगवओ वयणं । तओ परिभावियं जहा 'जइ तं भगवया वक्खाणियं देवसरूवं मिलइ ती सव्वं सचं साहेस्सामि जमेए पुच्छिस्संति, अह णो तो अण्णं किं पि उत्तरं करेस्सामि' । ति चिंतिऊण णिरिक्खिया ते. तेण, जाव पेच्छडू सव्वे उम्मेस-णिमेसं कुणमाणा मिलाणमल्लदामा पासे. य मलाविलसरीरत्तणेण वीयणगहत्या भूमिसंफासकारिणो य । तओ णायं जहा 'सब्यो एस. पवंचो' त्ति । तओ. 'उत्तरं किंपि कायचं' ति परिभातो पुंण वि भणिओ तेणं जहा 'देव ! किमज्ज वि विलंवेजइ ?, किं न पेच्छह सव्वो वि समूसुओ देव-देवीगणो ?' । तओ जंपियं रोहिणियगेणं “जइ एवं तो मए पुव्वभवे दिण्णाइं सुपत्त- दाणाई, कारावियाई देवाययणाई, पहावियाई तेसु त्रि विवाई, विहियाओ विविहाओ पूया-जत्ताओ, सम्मा- णिओ सुयण-सयण-बंधुवग्गो, पज्जुवासिया गुरुणो, सुवा तस्स सयासाओ धम्मदेसणा, लिहावियाई पुत्थयाई, पालियं सीलं, अत्तसमा सब्वे वि मण्णिया "जिया, न जंपियमलियं, परिहरियमदत्तं, जणणिसमाओ मण्णि- याओ सव्वाओ वि परजुबईओ, विहिओ संतोसो, भावियाओ भावणाओ, अण्णं पि. एवंविहं सोहणाणुट्ठाणं मए समायरियं" ति । पडिहारेण भणिय-श्यं सुंदरं, संपइ असुंदरं "पि य साहसु' । तेण भणियं ण मए "किंचि असोहणं विहियं' । पडिहारेण भणियं 'न एगसम्भावेण जम्मो वोलइ ताजं पि चोरिय-पौरदारियाइयं तं पि निम्बियप्पं सीसउ'। तेण भणियं किमेवंनिहेहिं असुहकम्मायारेहिं इत्य देवलोगे उबवजिज्जइ ?'! तओ तेहिं एय- मायण्णिऊण साहियं अभयस्स । तेण वि सेणियरायस्स जहा 'देव ! अदिहचोरो. अचोरतुल्लो भवइ, ता जो एवंविहउवाएण वि न नजइ सों कहं चोरो भविस्सइ ?, ता. मुच्चउ' । राइणा भणियं 'जइ एवं ताजं तुम जाणासि त होउ' त्ति । तओ भवणाओ णिकालेऊण मुक्को । रोहिणेयगो वि रायगिहं चेव दळूण चिंतिउ- माढत्तो 'हत ! न.सोहणो जणओवएसो जओ एगस्स वि भगवंओ वयणस्त इत्तियं माहप्पं जेण इहलोगे चेव जीवंतओ मुक्कों, अण्णहा न नजई केणइ कुमारेण मारिओ हुँतो, परलोगे पुण अवस्सं न सोहणयरं किंपि ': 1 A B°मो, रय। 2 C D एयमा ।। 3 0 D कारविज। 4 C D वकय । 5 A B सव्वं, सा. 60 D°गमाणंदसमूसुयाण विसुः। 7.0D °गविभूहमु। 8 B ‘णे गुरुभो भ°, 0°णे गुरुमण । 9 coat, 8 तं। 10 Aम्मेसं नि', Bउम्मीसं नि । 110 D पुणो वि। 12 C D °पयहा। 13 0 D ओ पूया। 14 0 0 °स्सयासाओ। 150 D पोत्य°1 160 D जीवा । 17 A B एवं 18 C D पि लाह। 1900 20 A B पारदाराइयं । 21 Dवलोगहाणे उव। 22 A B नि एवंविहं चेच। 23 A B°ओ उवएसस्स। 24 ABइ केणद कुछ 'मू०.२० १८. ६ कैपि। .

! जे १३८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् भविस्सइ, ता ण कज्जं ईइसेण अणत्यवहुलेण जणगोवएसेणं'। ति चिंतिऊण गओ भगवओ समीचे घेत्तुं वंदिऊणं भावसारं थोउमाढत्तो, अवि य- 'नीसेसजंतुरक्खय ! खयमोहमहानरेंदवलपसर! | पसरतकेवलण्णाणणायणायाइसब्भाव ! ॥ २८ भावियसमत्थभावण ! वणगय ! णीसेसदुक्खनलिणीण । इण ! भुवणस्स महामह ! महकय ! जिण ! सरण ! रणरहिय ! ॥ २९ तुह वयणामयपाणलालसा पाणिणो जए के वि । अणुदियहं ते धण्णा, सफलं चिय जीवियं ताण ।। ३० अहयं तु पुण अहण्णो पाविट्ठो तुम्ह वयणसवणम्मि । 'ढंकेऊण य कण्णे झंड त्ति वोलिंतओ पुचि ।। ३१ नाह! अणिच्छंतेण वि जमेगवर्यणं सुयं मए कहवि । तेणऽज्ज जीविओ हं, भवाओ तह चेव निविण्णो ॥३२ ता तुज्झ णमो सामिय !, संपइ तं कुणसु जेण अचिरेण । लंघेतु भवअरण्णं खिप्पं बच्चामि सिद्धिउरं ॥ ३३ तओ भगवया कया भवणिव्वेयजणणी धम्मदेसणा। तं च सोऊण पडिबुद्धा बहवे पाणिणो । इत्यंतरम्मि समुल्लसंतजीववीरिएणं समुभिज्जमाणरोमंचकंचुगेणं समुप्फुल्लंतवयणसयवत्तेणं समुदलिज्जतकम्म- जालेणं समुप्पजतचरणपरिणामेणं विण्णत्तं रोहिणियगेणं जहा 'भगवं! किमहं जोग्गो पबजाए न व?' ति । भगवया भणियं 'सुटु जोग्गो' । तेण भणियं 'जइ एवं ता गेण्हामि पव्वजं, परं अत्थि किंचि सेणियराएण सह वत्तन्वं' । तओ भणियं सेणियरायेणं जहा 'भो महासत्त! भण निम्बियप्पं जं ते रोयई तेण भणियं 'जइ एवं तो महाराय ! एसो सो अहं रोहिणेयगो णाम चोरो, जो सवणपरंपराए तुम्हाण वि पयडो चेव, जेण भगवओ एगवयणप्पसाएण अहरीकयसुरगुरुमइमाहप्पं पि निरत्यीकयं अभयकुमार- महामंतिमइविलसियं, ता भो महाराय ! मं मोत्तूण ण अण्णेण केणावि मुटुं तुह नगरं, ता देहि संपयं नियसक्खिणो जेण "दंसेमि तं सव्वं दविणजाय, तओ पच्छा सहलीकरेमि पव्वज्जाए मणुयजम्मं ति । तओ णिरूवियमभयकुमारस्स वयणं राइणा । उढिओ य अभयकुमारो कोऊहल्लेण य पुरलोगो गओ रोहिणियगेणं सह । दरिसियं च गिरि-णइ-वणनिगुंज-मसाणाइएसु तं सव्वं थवियदव्यं । समप्पियं अभयकुमारेण जं जस्स संतियं तं तस्स त्ति । रोहिणियगो वि परमत्यं साहिऊण णियमाणुसाण ताणि पडिबोहेत्ता समागओ भगवओ समीवे । सेणिया-ऽभयकुमारेहिं विहिज्जमाणनिक्खमणमहिमो विहिणा निक्खंतो", संवेगाइसयाओ करेइ उग्गं तवोणुट्ठाणं। अवि य- कयाइ छटाओ पुणऽट्ठमाओ, दुवालसाओ दसमाइयाओ। चउत्थ-आयंबिल-निव्वियाओ, कयाइ मासाओं तहऽद्धमासा ॥ ३४ कयाइ दोमास-तिमासियाओ, तुरि(री)य-छम्मासिय-पंचमासा। तवाओ पारेइ तहा पवित्तं करेइ एगावलिमाइयं पि ॥ ३५ एवं कुणंतस्स तवोवहाणं, सीयं सहतस्स हिमागमम्मि । आयावयंतस्स य गिम्हयाले, छण्णम्मि संचिट्ठयओ. य वासे ॥ ३६. सुँक्कस्स लुक्खस्स निमंसयस्स, देदिप्पमाणस्स तवस्सिरीए । आणं कुणंतस्स गुरूण णिचं, कमेण पत्तो अह अंतकालो ।। ३७ 1 A B इय भुव। 20 D. ढकेऊण। 30 D झडि ति । '4'c D °यणं मंए सुयं की। 50D निस्थिपणो। 6.0.1 तचारित्तपरि। 70 D°इत्ति । ते। 8.AB °यं-तो महा। 9. D रुबुद्धिमा । 100 D दरिसेमि । 11 C D रवयणं ।.. 12 C D च गिरि-गिरिणई। 13 A B महिमो नि । 1400 "तो करेइ संवेगाहसमो उग्गं। 15 A B. वित्तिक । 16.0D सुक्खस्स तुक्ख १३९ देवो - जिनागमाध्ययनाद्युपदेशः आपुच्छिऊणं जिणवीरणाहं, काऊण संलेहणेमग्गभावो । गीयत्थसाहूहिँ समं गिरिम्मि, गंतूण सुद्धम्मि सिलायलम्मि ॥ ३८ विहीऍ पाओवगमं विहेउं, ठवित्त चित्ते जिण-सिद्धमाई । चइत्तु देहं तिदिवम्मि जाओ, सुरोत्तमो भासुरबुंदिधारी ॥ ३९ तओ चुयस्सावि य माणुसत्ते, पहाणरिद्धी पुण धम्मलाहो । पुणो वि देवत्त-सुमाणुसत्तक्कमेण पावेस्सइ सिद्धिसोक्खं ॥ ४० गतं रौहिणेयक थानकम् । २३. इति श्लोकभावार्थः ।। ६२ ।। यस्मादेवं महाप्रभावोऽयमागमस्तस्मात्- विहीए सुत्तओ तम्हा पढमं पढियव्वओ। सोच्चा साहुसगासम्मि कायव्यो सुद्धभावओ ॥ ६३ ॥ 'विधिना' विधानेन मण्डलीप्रमार्जन-निषद्यादान-कालनिवेदनरूपेण, काले विणए बहुमाणे उवहाणे तह [य] अणिण्हवणे । वंजण अत्थ तदुभए अट्ठविहो णाणमायारो ॥ २२८ ॥ (दश० नि० गा० १८४ ) इति ज्ञानातिचारवर्जनलक्षणेन च । 'सूत्रतः' पाठरूपतया । 'तस्मात्' इति पूर्ववृत्तसम्बन्धनार्थः । 'प्रथमम्' आदी श्रवणादिभ्यः समस्तानुष्ठानेभ्यो वा तत्पूर्वकत्वादनुष्ठानानाम् [? 'पठितव्यः अभ्यसनीयः।] तदनन्तरं च 'श्रुत्वा' समाकर्ण्य व्याख्यानिकमुखात् । अत्रापि- ठाणं पमजिऊणं दोण्णि णिसेजाऔं हुंति कायन्या । एगा गुरुणो भणिया, चीया पुण होइ अक्खाणं ।। २२९ ।। (आव० नि० गा० ७०४) निद्दा-विगहापरिवजिएहिं गुत्तेहिं पंजलिउडेहिं । भत्ति-बहुमाणपुव्वं उवउत्तेहिं सुणेयव्वं ॥ २३० ॥ (आव० नि० गा० ७०७ अमिकखतेहिं सुभासियाई वयणा. अत्थसाराई । विम्हियमुहेहिँ हरिसागएहिँ हरिसं जणंतेहिं ॥ २३१ ॥ (आव० नि० गा० १०८) मूयं हुंकारं वा वाढकार पडिपुच्छ वीमंसा । तत्तो पसंगपारायणं च परिणि सत्तमए ॥ २३२ ॥ (आव० नि० गा० २३) इत्यादिविधिर्वक्तव्यः । 'साधुसकाशे' यतिसमीपे सुतीर्थत्वात् तेषाम् । ततश्च 'कायव्यो'त्ति कर्तव्यः अनुष्ठेय- स्तदुक्तानुष्ठानकरणेन । अत्रापि-- जोगो जोगो जिणसासणम्मि दुक्खक्खया पउंजंतो। अण्णोण्णमबाहाए असवत्तो होइ कायव्यो । २३३॥ (ओघनि० गा० २७७) इत्यादिविधिरायोज्यः । 'शुद्धभावतः' विशुद्धाध्यवसायेनेति श्लोकार्थः ॥ ६३ ॥ यद्येवं कानि तत्कारणानि ? इति प्रश्ने श्लोकमाह- सुप्पसण्णा जिणाणाए कारणं गुरुणो परं । पोत्थयाणि य णाणस्स संपयं साहणं तओ ॥ ६४ ॥ 1 A B °णमुग्ग। 2.0 D "तु हियए जि । 3 A B श्लोकार्थः। 4 A B °२ 'श्रु°। 50 D रणात् । भना।

, 4 A B द्वांगमानाम् । १४० सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् 'सुप्रसन्नाः' अतिप्रसादवन्तः, प्रसादिता हि गुरवः श्रुतं प्रयच्छन्ति । उक्त च- विणओणएहिं पंजलिउडेहिँ छंदमणुयत्तमाणेहिं । आराहिओ गुरुयणो सुयं बहुविहं लहुं देइ ॥ २३४ ॥ (आव० नि० गा० १३८) 'जिणाणाए' जिनाज्ञया तीर्थकरोपदेशेन, 'विनीतविनेयेभ्यः श्रुतं दातव्यमेव' इत्येवंरूपया । 'कारणं हेतुः, 'गुरवः' यथावच्छास्त्रार्थवेदिनः, 'परं' प्रधानम्, 'पुस्तकानि च' लिखितजिनागमपत्रसञ्चयरूपाणि, 'ज्ञानस्य' श्रुतज्ञानस्य, 'साम्प्रतम्' अस्मिन् दुःषमाकाले 'साधन' निष्पादकम् । 'ततः' इत्युत्तरश्लोकसम्बन्ध- नार्थः । इति श्लोकार्थः ॥ ६४ ।। जिणाणाबहुमाणेणं विहाणेणं लिहावए । पोत्थयाणि महत्थाणि वत्थमाईहिं पूयए ॥ ६५ ॥ 'जिनाज्ञाबहुमानेन' तीर्थकरादेशप्नील्या, 'विधानेन' विधिना, लेखयेत् पुस्तकानि 'महानि' तल्लिं- खितग्रन्थानां महार्थत्वेन प्रचुराभिधेयानि, यत एवंविधपुस्तकलेखनस्य बहुगुणत्वात् । तथा हि- न ते नरा दुर्गतिमाप्नुवन्ति, न सूकतां नैव जडखभावम् । न चान्धतां बुद्धिविहीनतां च, ये लेखयन्तीह जिनस्य वाक्यम् ।। २३५ ।। लेखयन्ति नरा धन्या ये जैनागमपुस्तकम् । ते सर्व वायं ज्ञात्वा सिद्धिं यान्ति न संशयः ॥ २३६ ॥ ततश्च 'वस्त्रादिभिः' वेष्टर्नप्रभृतिभिः । आदिशब्दात् पुष्पाद्यष्टप्रकारपूजाग्रहः । 'पूजयेद्' अर्चयेदिति श्लोकार्थः ॥ ६५ ॥ इत्थमागमं पुस्तके लेखयित्वा यत् कर्तव्यं तच्छोकेनाह- गीयस्थाणं सुसीलाणं पगासिंताणमागमं । विहाणेण मुर्णिदाणं दाणं तत्तो निसामणं ॥ ६६ ॥ 'गीतार्थानां पठितावबुद्धार्थीनाम् । 'सुशीलानां' शोभन चारित्राणाम् , यतस्त एव योग्या गुणभाजन- त्वात् । उक्तं च- यावच्छीलं निर्मलं सुप्रशस्तं, तावत्सर्वाः सम्पदो हस्तसंस्थाः । तचेन्मोहादुज्झितं खण्डितं वा, दोषध्याकाऽऽवासवृक्षश्च जातः ॥ २३७ ॥ 'पगासिंताणमागमति प्रकाशयतां प्रकटीकुर्वतां व्याख्यानादिद्वारेण, आगम सिद्धान्तम् । 'विधानेन' विधिना, प्रकाशयतामित्यत्र सम्बध्यते । अविधिप्रकाशने दोषसम्भवात् । यत उक्तम्- आमे घडे णिहित्तं जहा नलं तं बडं विणासेइ । इय सिद्धंतरहस्सं अप्पाहारं विणासेइ ॥ २३८ ॥ (जी० भा० गा० २६०१) काकाक्षिगोलकन्यायेनाप्रेतनदानपढेऽपि सम्बध्यते । ततश्च विधानेन 'मुनीन्द्राणाम्' आचार्याणाम् , 'दान' वितरणम् , पुस्तकानां विधेयमिति भावः । पुस्तकदानविधिप्रतिपादनार्थ चोकं वृद्धैः, तथा च- दाउं आसण-वत्थ पत्तपभिई सई मणोमोयगं, ठाऊणं पुरओ कयंजलिउडं वत्तव्यमेवं जहा। 'संसारे जलहिम्मि दुत्तरतरे तुम्हे तरंडं जओ, वस्खाणेण इमस्स मज्झ परसा कजा पमो! णिजरा' ॥ २३९ ॥ 1C D इतिस्प। 2. D.खकस्य । पभियं स.

जिनागमाध्ययनाथुपदेशः उपलक्षणं च पुस्तकदानम् । यतः- पत्त पसत्थ सुभुज सुनिहियहु, पोत्थयजोग्गहु तह कत्तणियहु । लेहणि खडिय सुवेढण दोरा, दंतु लहइ फलु णाणह केरा ॥ २४० ॥ 'तत्तो निसामणं ति ततः तेभ्यः सकाशाद् निशामनं श्रवणं तेषां पुस्तकानामिति श्लोकार्थः ॥ ६६ ॥ तथा- - कुज्जागमविहाणेणं पोत्थयाणं च वायणं । उग्गहं च पयत्तेण कुज्जा सघण्णुसासणे ॥ ६७ ॥ 'कुर्याद्' विदध्यात् , 'आगमविधानेन' सिद्धान्तोक्तन्यायेन, पुस्तकानां च 'वाचनं' स्वयमुच्चारणम् । चकारोऽनुक्तसमुच्चये, तेन येषामेव पुस्तकानां वाचनेऽधिकारोऽस्ति गृहस्थस्य तान्येव वाचनीयानि, न शेषाणिः आज्ञाभङ्गा-ऽनवस्था-मिथ्यात्व-विराधनादिमहादोषकारित्वात् । तत्र चोपधानादिकरणेऽनधिकारित्वात् गृहस्थस्य तद्वाचने आज्ञाभङ्गः, तद्भङ्गाच धर्मस्याऽप्यभावः । उक्तं च- आणाए चिय चरणं, तभंगे जाण 'किं न अग्गं?' ति। आणं वइकमंतो कस्साएसा कुणा सेसं १ ॥ २४१ ॥ तथा- ? अहिगारिणा खु धम्मो काययो, अणहिगारिणो दोसो। आणाभंगाउ चिय धम्मो आणाइ पडिबद्धो ॥ २४२ ॥ तथानवस्थापि, उक्तं च- एगेण कयमकजं करेइ तप्पञ्चया पुणो अण्णो । सायाबहुलपरंपरवोच्छेओ संजम-तवाणं ॥ २४३ ॥ (श्रावकधर्मविधि० गा. ३) मिथ्यात्वं च भणिताकरणात्, उक्तं च- जो जहवायं न कुणइ मिच्छिदिट्टी तओ हु को अण्णो । वड्ढेइ य मिच्छत्तं परस्त संकं जणेमाणो ॥ २४४ ॥ विराधनां च देवतादिभ्यः सकाशात् प्राप्नोति, उक्तं च- उम्मायं व लमेजा रोगायकं व पाउणे दीहं। केवलिपण्णत्ताओ धम्माओ वा वि भसेजा ।। २४५ ।। 'उग्गहं च त्ति अवग्रहं च स्वीकारं च, चकाराद् विप्लवादौ महद्यनेन रक्षणं च पुस्तकानामिति गम्यते । 'प्रयत्नेन' बृहदादरेण मञ्जूषादिस्थापनतः । 'कुर्यात्' विदध्यात् । 'सर्वज्ञशासने' विभक्तिव्यत्ययात सर्वज्ञशासनस्य अर्हद्दर्शनस्येति श्लोकार्थः ।। ६७ ॥ तथा-- अन्नेसि भव्वसत्ताणं जहाथासं पगासए । सव्वं वावारमुज्झित्ता कुज्जा सज्झायमुत्तमं ॥ ६८ ॥ 'अन्येषाम्' आत्मव्यतिरिक्तानाम् , 'भव्यसत्त्वानां' मुक्तिगमनयोग्यप्राणिनाम्, 'यथाया( स्था )म' यथासामर्थ्यम्, 'प्रकाशयेत्' प्रकटीकुर्यात् । यस्मादुक्तं श्रावकवर्णके-'एस णं देवाणुप्पिया ! णिग्गंथे 1 ABण पुस्त। ...2 ADf च घाइतो । 2 ABf च घाइतो ! -3 A B बधासाम ।

सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् पावयणे अटे अयं परमट्टे' इत्यादि । तद्व्याख्यानद्वारेण वा सामर्थ्ये सति प्रकाशयेत् । तथा 'सर्व' निःशेषम् , 'व्यापार' गृहकृत्यम्, 'उज्झित्त'त्ति प्रोज्झ्य=त्यक्त्वा, 'कुर्याद' विधेयात् , 'स्वाध्याय' परावर्तनालक्षणम्, 'उत्तम प्रधानम् , यस्मात् स्वाध्यायेनाप्यागमस्य भक्तिः कृता भवतीति श्लोकार्थः ॥ ६८ ॥ तथा-- पुव्वरत्ताऽवरत्तम्मि चिंतेज्जा पणिहाणवं । भावेज्जा भावणासारं परं अप्पाणमेव य ॥ ६९ ॥ 'पूर्वरात्रा-ऽपररात्रे' रात्रिप्रहरद्वयोर्ध्वम् , 'चिन्तयेत्' चेतस्यवस्थापयेत् , आगममित्यध्याहारः 'प्रणिधानवान्' चित्तसमाधानवान् । तथा 'भावयेत्' परिभावयेत् , 'भावनासारं' भावनाप्रधानम् , 'परम्' आत्मव्यतिरिक्तम् , 'आत्मानमेव च स्वयमेव च, अनुप्रेक्षाया अपि स्वाध्यायभेदत्वात् , एतदपि सिद्धान्तकृत्यमेवेति श्लोकार्थः ॥६९|| प्रकरणोपसंहारमुपदेशं च वृत्तेनाऽऽह- एयं जिणिदागमपोत्थयाणं, किच्चं दिसादसणौत्तमुत्तं । सुसावगो सासणभत्तिमंतो, करेज णाऊण जहारिहं ति ॥ ७० ॥ 'एय'ति एतजिनेन्द्रागमपुस्तकानाम् , 'कृत्य कर्तव्यम् , 'दिसादसणमेत्तति दिग्दर्शनमात्रम् , 'उत्तंति उक्त प्रतिपादितम् । ततश्च 'सुश्रावकः' शोभनः श्रमणोपासकः, 'शासनभक्तिमान्' अर्हद्दर्शनबहुमानवान्, 'करेज्नत्ति कुर्यात् , 'णाऊण'त्ति ज्ञात्वा-अवबुध्य पूर्वोक्तकृत्यमेव, यथार्ह यथायोग्यम् । इतिशब्दः प्रकरण- परिसमाप्ताविति वृत्तार्थः ॥ ७० ॥ इति श्रीदेवचन्द्राचार्यविरचिते मूलशुद्धिविवरणे तृतीयस्थानकविवरणं समाप्तमिति ॥ -~- 1 A B भेदात् । 2.त्त वुत्तं। 3 E ति ॥ ३२ ॥ जिणसासणपोत्थयाणं ति तइयं ठाणं ।

, [साधुकृत्याख्यं चतुर्थ स्थानकम् ] व्याख्यातं तृतीयस्थानकम् । सम्प्रति चतुर्थमारभ्यते, अस्य च पूर्वेण सहाऽयमभिसम्बन्धः-पूर्वत्र पुस्तक- कृत्यमभिहितम् , पुस्तकानि च साधुमुखात् श्रोतव्यानि साधुभ्यो देयानि साध्वाधाराणि चेति । अतः साधुकृत्य- स्थानकम् , तस्य चेदमादिसूत्रम्- मुणीण णाणाइगुणालयाणं, समुद्दचंदाइनिर्दसणाणं । जयं जया जाण जहाणुरूवं, तयं तया ताण तहा विहेह ॥ ७१ ॥ 'मुनीनां' साधूनाम् । 'ज्ञानादिगुणालयानां' ज्ञानप्रभृतिगुणावासानाम् । 'समुद्र-चन्द्रादिनिदर्शनानां' सागर-शशधरप्रमुखदृष्टान्तानाम् । " जयंति यकत् । "जय"त्ति यदा । जाण"त्ति येषाम् । “ जहाणु- सर्व"ति यथानुरूपं ययायोग्यम् । “तयं"ति तकत् । “तय"त्ति तदा । "ताण"त्ति तेषाम् । "तह"त्ति तथैव । "विहेह"त्ति कुरुतेति वृत्तार्थः ॥ ७१ ॥ कस्मादेवं मुनीनां यथायोग्यं विधेयम् ? इति प्रश्ने जं जोणिलक्खागहणम्मि भीमे, अणोरपारम्मि भवोवहिम्मि । कल्लोलमाला व सया भमंता, दुक्खं व सोक्खं व सयं सहंता ॥ ७२ ॥ मणुस्सजम्मं जिणनाहधम्म, लहंति जीवा खविऊण कम्मं । महाणुभावाण सुणीण तम्हा, जहासमाही पडितप्पियव्वं ॥ ७३ ॥ 'यद्' यस्मात् । 'योनिलक्षगहने' चतुरशीत्युत्पत्तिस्थानलक्षगहरे, दीर्घत्वमलाक्षणिकम् । 'भीमे' भयानके । 'अणोरपारे' अनर्वाग्भागपर्यन्ते । ‘भवोदधौ' संसारसमुद्रे । 'कल्लोलमालावत्' लहरीसङ्घातवत् । सदा' सर्वकालम् । 'भ्रमन्तः' पर्यटन्तः । दुःखं वा सौख्यं वा 'वयम्' आत्मना ‘सहन्तः' अनुभवन्तः । ततश्च ‘मनुष्यजन्म' मनुजभवम् । तदनन्तरं च जिननाथधर्म ‘लभन्ते' प्राप्नुवन्ति, 'जीवाः' जन्तवः । 'क्षपयित्वा' खोटयित्वा, 'कर्म' खोपार्जितम् । उक्तं च- कम्माणं तु पहाणाए आणुपुट्विं कयाइ उ । जीवा सोहिमणुप्पत्ता आययंति मणुस्सयं ॥ २४६ ॥ (उ० अ० ३ गा० ७) प्रत्युत्तरदानार्थ वृत्तद्वयमाह- - , तया----- जह महण्णवमज्झि रुबिल्लकल्लोलपेल्लिय समिल चलइ वलइ, खलइ धावई तुडिजोइण पुणु कहवि परिभमंत जुगछिड्ड पावइ । तह भवसागरि निवडियह दुलहउ माणुसजम्मु, तत्थ वि धण्णउ कोइ लहइ जइ पर जिणवरधम्मु ॥२४७॥ इत्यादि । एवं च स्थिते महानुभावानाम्' अचिन्त्यशक्तियुक्तानाम् 'मुनीनां ' साधूनाम् । 'तम्ह'त्ति तस्मात् । 'यथासमाधि' यथासमाधानं यथासमाधौ वा । 'प्रतितर्पयितव्यं' विनयितव्यं विनय-वैयावृत्त्यादिकरणप्रीणनेनेति वृत्तद्वयार्थः ॥ ७२-७३ ॥ तदेवं प्रतितर्पणमभिधातुकामो विनयमूलत्वाद्धर्मस्य, उक्तं च- 1A BOD° वहम्मि | 2 C D भणुपुचि, उत्तराध्ययनसूत्रे 'भाणुपुत्री' इत्यस्ति । 3 A B आययिंति। 4 B रुवेल। 5A B °ल. वलइ,। 60 D पक्खलइ । 7-0 D दुलहु । 800 तत्थु वि धण्णुउ' को विल।

1 १४४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानका मूलाओं खंधप्पभवो दुमस्स, खंधाओं पच्छा समुविति साला । साहप्पसाहा विरुहंति पत्ता, तओ'सि पुष्पं च फलं रसो य ॥२४८॥ एवं धम्मस्स विणओ मूलं परमो से मोक्खो । जेण कित्तिं सुयं सिग्धं निस्सेसं चाऽभिगच्छइ ॥ २४९ ॥ त्ति (द० अ० ९ उ० २ गा०१-२) विनयं कायवाड्मनोभेदात् त्रिप्रकारं तावदादौ श्लोकत्रयेणाऽऽह कायचं ताव दिट्ठाणं अब्भुट्ठाणं ससंभसं । अंजलीपग्गहो सम्म, आसणस्स पणामणं ।। ७४॥ आसणाभिग्गहो चेव, विहाणेण य बंदणं । ठाणढ़ियाण कालम्मि भत्तीए पजुवासणा ॥ ७५ ॥ इंताणं सम्मुहं जाणं, गच्छंताणं अणुबए । काएणं अट्ठहा एसो विणओ ओवयारिओ ॥ ७६ ॥ 'कर्तव्यं' विधेयं तावद् 'दृष्टानाम्' अवलोकितानां मुनीनामित्यनुवर्तते । 'अभ्युत्थानम्' आसनादिमोच- नम्, 'ससम्भ्रमम्' अत्यादरेण कायतरलतारतया शीघ्रमूवीभवनम् १ । 'अञ्जलिप्रग्रहः' शिरसि करकोरककर- णम् , 'सम्यग्' यथावस्थिततया २ । आसनपणामनम्-उपवेशनटोकनम् ३ । 'आसनाभिग्रहः' उपवेशनकदाननिश्चयः ४ । चैवशब्द उक्तसमुच्चये । 'विधानेन' पञ्चविंशदावश्यका- दिकरणरूपविधिना। उक्तं च- अवणामा दोण्णहाजायं आवत्ता वारसेव उ । सीसा चत्तारि गुत्तीओ तिणि दो य पवेसणां ॥२५०॥ एग निक्खमणं चेव पणुवीसं वियाहिया । आवस्सगाओं परिसुद्धं किइकम्मं जेहि कीरइ ॥२५१ ॥ किइकम्मं पि करितो न होइ किकम्मनिजराभागी । पणुवीसामण्णयरं साहू ठाणं विराहतो ॥ २५२ ॥ (भाव० नि० गा० १२०३-१२०५) आवस्सयपरिसुद्धं किइकम्मं जो पउंजई गुरूणं । सो पानइ णिव्याणं अचिरेण विमाणवासं वा ॥ २५३ ॥ 'बन्दनकं' द्वादशावर्तम् ५। 'स्थानस्थितानां' वसत्यादिष्ववस्थितानां 'काले प्रस्तावे 'भक्त्या सिनया 'पर्युपासना' क्षणमात्रं मुनिचरणसमीपावस्थानम् ६ । "ईताणं"ति आगच्छतां, 'सम्मुखं यानं' प्रत्युद्गमनम् ७ । गच्छता अनुव्रजेत्' तैः सार्धं कियन्मानमपि भूभागं गच्छेत् ८ । 'कायेन' शरीरेण : अष्टधा' अष्टप्रकारः 'एषः' पूर्वोक्तः ‘विनयः' मुनिभक्तिकरणरूपः औपचारिकः' बाह्यरूप इति श्लोकत्रयार्थः ।। ७४-७६ ॥ साम्प्रतमान्तरः। तत्र वाग्विनयप्रतिपादनार्थ सार्थश्लोकमाह- " अन्त- - 1 Bो से पु। 2 ताण दि । B तापमणु 14.AB °एण ।

, , - साधुप्रतिपत्तिप्ररूपणा भासियव्वं हियं वक्कं जं परीणामसुंदरं ।। मियं थेवेहि वण्णेहिं सहावमहुरं तहा ॥ ७७ ॥ पुव्वं बुद्धीऍ पेहेत्ता भासियव्वं सुहासियं ॥ ७८ पू० ॥ 'भाषितव्यं' जल्पनीयम्, 'हितं' श्रेयस्कारि वाक्यं वचनम् , यत् 'परिणामसुन्दरम् ' आयतिसुखा- वहम् , 'मितं' परिमितं स्तोकवर्णैः अल्पाक्षरैः, 'स्वभावमधुरं' श्रवणपेशलम् । तथाशब्दोऽग्रेतनश्लोकसम्ब- न्धनार्थः । 'पूर्व' प्रथमं 'बुद्धया' मत्या प्रेक्ष्य' पर्यालोच्य भाषितव्यं 'सुभाषितं' निर्दूषणम् । उक्तं च- बुद्धीऍ णिएऊणं भासेजा उभयलोगपरिसुद्धं । स-परोभयाण जं खलु ण सव्वहा पीडजणगं तु ॥ २५४ ॥ द्वितीयभाषणक्रिया भिन्नभिन्नश्लोकत्वादिति साधश्लोकार्थः ॥ ७७-७८ पू० ॥ साम्प्रतं मनोविनयं श्लोकोत्तरार्धेनाऽऽह- दुटुं चित्तं निरंभेत्ता उदीरे कुसलं मणं ॥ ७८ उ० ॥ 'दुष्टम्' आर्त-रौद्रानुगतं, 'चित्तं' मनः 'निरंभेत्ता' निरुध्य 'उदीरैए' उल्लासयेत् 'कुशलं' धर्मध्यानानुगतं 'मनः' चित्तम् । यत उक्तम्- रक्षेदं चित्तसदनं यस्मादन्तर्धनं परम् । धर्मोऽधर्मः सुखं दुःखं यत्र सर्व प्रतिष्ठितम् ॥ २५५ ॥ यदेदं निस्पृहं भूत्वा परित्यज्य वहिद॑मम् । स्थिरं सम्पत्स्यते चित्तं तदा ते परमं सुखम् ॥ २५६ ॥ भक्ते स्तोतरि कोपान्धे निन्दाकर्तरि चोत्थिते । यदा समं भवेचित्तं तदा ते परमं सुखम् ॥ २५७ ॥ जने लेहसम्बद्धे रिपुवर्गेऽपकारिणि । सात् तुल्यं ते यदा चित्तं तदा ते परमं सुखम् ।। २५८ ॥ शब्दादिविषयग्रामे सुन्दरेऽसुन्दरेऽपि वा। एकाकारं यदा चित्तं तदा ते परमं सुखम् ॥ २५९ ॥ गोशीर्षचन्दनालेपि-चासीच्छेदकयोर्यदा। अभिन्ना चित्तवृत्तिः स्यात् तदा ते परमं सुखम् ॥ २६० ।। सांसारिकपदार्थेषु जलकल्पेषु ते यदा । अश्लिष्टं चित्तपमं स्यात् तदा ते परमं सुखम् ।। २६१ ॥ दृष्टेदामलावण्यवन्धुराङ्गेषु योषिताम् । निर्विकारं यदा चित्तं तदा ते परमं सुखम् ॥ २६२ ॥ यदा सत्वेकसारत्वादर्थकामपरामुखम् । धर्म रतं भवेचित्तं तदा ते परमं सुखम् ॥ २६३ ॥ . 40 Dरयेत् उल्ला। 50-D°पि च । 10 D E थेवेहि। 2A B भासेय । 2A B भासेय। 30:D E निमित्ता। 6:0D संसारिषु प 1: 7:AB: टेषु रूपलाव। मू० शु०१९ CC - सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थः निकम् रजस्तमोविनिर्मुक्त स्तिमितोदेधिसन्निभम् । निष्कल्लोलं भवेच्चित्तं तदा ते परमं सुखम् ॥ २६४ ॥ मैत्री-कारुण्य-माध्यस्थ्य-प्रमोदोद्दाममानसम् । यदा मोक्षकानं स्यात् तदा ते परमं सुखम् ॥ २६५ ॥ पुनर्मनोग्रहणं दुष्टा-ऽदुष्टद्विभेदमनःसंसूचनार्थमित्युत्तरार्धार्थः ।। ७८उ० ।। साम्प्रतं शेषकृत्यप्रतिपादनार्थं श्लोकषटूमाह- जहा जहा महाणम्मि आढिया होंति साहुणो । सव्वं सव्वपयत्तेण कुज्जा कायव्वयं तहा ॥ ७९ ॥ यथा यथा 'महाणम्मि' महाजने 'आढिय'त्ति आइताः 'हुंति' भवन्ति 'सर्व' समस्तं सर्वप्रयत्नेन' निःशेषप्रयत्नेन कुर्यात् 'कर्तव्यं' कृत्यम् 'तथा' तेनैव प्रकारेण ।। गुणाणं बहुमाणेणं वण्णवायं वए फुडं। . जहा गुणाणुरागेण लोगो मग्गं पवजई ॥ ८॥ 'गुणानां' क्षान्त्यादिकानाम् , 'बहुमानेन' आन्तरप्रीत्या, 'वर्णवाद' श्लाघाम् , । यथा- धूनां दर्शनं श्रेष्ठ, तीर्थभूता हि साधवः । तीर्थं पुनाति कालेन, सद्यः साधुसमागमः ॥ २६६ ॥ 'साधवः यतयः . तथा- साहूण वंदणेणं णासइ पावं असंकिया भावा । सुयदाणे णिजर उवग्गहो णाणमाईण ॥२६७ ॥ वदेत् 'स्फुट' प्रकटम् , यथा गुणानुरागेण 'लोकः' जनो 'मार्ग' ज्ञानादिकं प्रतिपद्यते । यतः- ज चिय सुहपडिवत्ती सवण्णुमयम्मि होइ परिसुद्धा । सच्चिय जायई वीयं वोहीए तेणणाएण ॥२६८॥ अहापवत्तसुद्धाणं संताणं फासुयाण य । एसणिज्जाण कप्पाणं तिहा वि विहिणा संयं ॥ ८१ ॥ 'यथाप्रवृत्तशुद्धानां' यथाप्रवृत्तानि आत्मग्रहाद्यर्थ व्यापारितानि, · तानि च तानि शुद्धानि च विशुद्धजीविकोत्पादितानि, तेषामशनादिद्रव्याणां यतीनां दानमिति सम्बन्धः । 'सतां' गृहे. विद्यमानानां तत्तयतकादिगृहीतानां तत्र प्राघूर्णकसमायातसाधुनिमित्तदरिद्रभगिनीश्वरश्रेष्ठिगृहगृहीततैलपलिकाप्रतिदानशक्ति- विकलवर्धिततैलपलिकाप्राप्तदासत्वनारीवद् दोषसम्भवात् । “फासुयाण यत्ति . प्रासुकानांगतजीवानाम् , एषणीयानां' द्विचत्वारिंशद्दोषविशुद्धानाम् , 'कल्पनीयानां' साधुयोग्यानाम्, 'त्रिधाऽपि' इति मनो- वाक्कायशुद्ध्या 'विधिना' विधानेन 'सयंति खयम् आत्महस्तेन, 'स्वहस्तेन हि यद्दत्तं तदेव धनिनां धनम्' इति वचनात् ॥ 100: दघिसम्भवम् । . 20.D °मभावनम् । 3 0.D.नं तत् , तदा। 4 0 0 °नःसूच। 5 AB काहब। 60D सर्वादरेण निः । 7 A B °णाण बहुमाणेण व 18 A B पडिसुद्धा ।

साधुप्रतिपत्तिप्ररूपणा . - काले पत्ताण पत्ताणं धम्मसद्धा-कमाइणा। असणाईण दव्वाणं दाणं सव्वत्थसाहणं ॥ ८२ ॥ 'काले' प्रस्तावे तस्यैव बहुफलत्वात् । उक्तं च-- काले दिण्णस्स पहेणयस्स अग्यो ण तीरए काउं। तस्सेव अथकपणामियस्स गिण्हंतया णत्थि ॥ २६९ ॥ 'प्राप्तानां गृहाङ्गणमागतानाम् 'पात्राणां' विशिष्टगुणवतां क्रयादिनिवृत्तानाम् , उक्तं च- आरंभणियत्ताणं अकुणताणं अकारवंताणं । धम्मट्ठा दायव्वं गिहीहि धम्मे कयमणाणं ॥ २७० ॥ (वृ० क० भा० गा० २८०९) धर्मश्रद्धा-क्रमादिना' . धर्मश्रद्धया च विशिष्टंभावोल्लासेन; क्रमेण च देशप्रसिद्धेन, आदिशब्दात् सत्कार-सन्मानादिग्रहः, 'अशनादीनाम् ' ओदनादीनाम् , आदिशब्दात् पान-खाद्या-ऽऽस्वाद्यादिग्रहः । उक्तं च- अशनमखिलं खाद्यं खाद्यं भवेदथ पानकं, यतिजनहितं वस्त्रं पात्रं सकम्बलपोञ्छनम् । वसतिफलकं प्रख्यं मुख्यं चरित्रविवर्धनं, निजकमनसः प्रीत्याधायि प्रदेयमुपासकैः ॥ २७१ ।। 'द्रव्याणां' वस्तूनां 'दानं' वितरणम् , यतिभ्य इति गम्यते । पूर्वोक्तगुणकलापोपेतवस्तुभिश्च ये प्रतिलाभयन्ति साधून् त एव धन्याः । यत उक्तम्- प्रायः शुद्धैत्रिविधविधिना प्राशुकैरेपणीयैः, कल्प्यप्रायैः स्वयमुपहितैर्वस्तुभिः पानकायैः । काले प्राप्तान सदनमशनं श्रद्धया साधुवर्गान, धन्याः केचित् परमवहिता हन्त ! सन्मानयन्ति । 'सर्वार्थसाधक' निःशेषार्थकारकम् । उक्तं च- "ऽम्बु क्षुधि भोजनं पथि रथः शय्या श्रमे नौर्जले, व्याधौ सत्प्रतिचारकोपधभिषक् सम्पद्विदेशे । छायोष्णे शिशिरे शिखीप्रतिभये त्राणं तमिस्र प्रभा, दानं संसरतां भवे प्रतिभये चिन्तामणिर्देहिनाम् ।। दाणु भूय वसि करइ दाणु सोहग्गु पयासई, दाणु विग्ध णिदलइ दाणु जणि जसु उल्लासइ । दाणु गु अपवग्गु देइ अ वि जं जं मणि, दाणतुल्लु ण वि अस्थि इत्थ तिहुयणि चिंतामणि ॥ आदिशब्दसंसूचितवस्तूनि स्वयमेवाऽऽह- असणं खाइम पाणं साइमं भेसहोसहं । वत्थं पडिग्गहं चेव रओहरण कंबलं ॥ ८३ ॥ 'अशनं भक्तादि । उक्तं च- असणं ओयण-सत्तुग-मुग्ग-जगाराइ खजगविही य । खीराइ सूरणाई मंडगपभिई ये विण्णेयं ॥ २७५॥ (पञ्चा० गा० २२) तत्र ओदैनः क्रूरम् । जगारीशब्दस्तु सिद्धान्तभाषया गदितत्वाद् अव्याख्येयः । 'खाइम खादिम भक्तोस(क्तौष)कादि । उक्तं च- 10p भकिण। 2 A B.टस्वभावो । 3.0 D°द्यादि।। 4 0 D वस। 5A B विग्यणिद्दलणु। 60D ब्दसूचि 7.ABE °सओसह। : 8 A Bइ । 90Dदनं करं। 100 Dम' ति खाद्यं भक्तों।

१४८ सटीके सूलशुद्धिप्रकरणे तृतीय स्थानकम् भत्तोसं दंताई खजूरं नालिकेर-दक्खाई। कक्कडिग-उंचग-फणसाइ बहुविहं खाइमं यं ॥ २७६ ॥ (पञ्चा० गा० २२९) 'पाणंति पानकं सौवीरादि । उक्तं च- पाणं सोवीर-जवोदगाइ चित्तं सुराइयं चेव । आउकाओ सव्वो ककडगजलाइयं चेव ॥ २७७ ॥ (पञ्चा० गा० २८८) 'साइमंति खाचं दन्तपचनादि । उक्तं च- दंतवणं तंवोलं चित्तं तुलसी-कुहेडगाईयं । महु-पिप्पलि-सुंठाई अणेगहा साईमं णेयं ॥ २७८ ॥ (पञ्चा० गा० २३०) 'मेसहंति भेषजं प्रचुरद्रव्यनिष्पन्नं नागरावलेहादि पथ्यं वा, 'ओसहति एकद्रव्यमेव, 'वत्थंति वस्त्रम्, 'पडिग्गहति पतद्हकः पात्रमित्यर्थः । चेवशब्दो दण्डकादिसूचनार्थः । 'रओहरणंति रजोहरण दण्डक- दशादिनिष्पन्नमिति भावः, 'कंबलंति कम्बलमौर्णिकम् ।। पीढगं फलगं चेव सेज्जा संथारगं तहा । धम्मोवगरणं णाणा णाणाईण पसाहणं ॥ ८४ ॥ 'पीठकम्' आसनम् , 'फलक' शयनकाष्ठम् , चेवशब्दः शेषभेदसंसूचनार्थः, 'शय्या' वसतिः सर्वाङ्गीण- शयनं वा, 'संस्तारकः' अर्धतृतीयहत्तप्रमाणः कम्बलीमयः, 'तथा' तेनैव प्रकारेण, 'धर्मोपकरणं' धर्मसाधनम्, 'नाना' अनेकप्रकारम् , ज्ञानादीनां 'प्रसाधनं' कारणम् , देयमिति सम्बध्यते । इति श्लोकषार्थः ॥७९-८४ ॥ साम्प्रतं दानदायिनामिहलोक-परलोकफलसूचकदृष्टान्तान् श्लोकद्वयेनाऽऽह- असणाईण दाणेणं इहई भोगसंपया । इट्ठा दिट्ठा य दिटुंता मूलदेवाइणो बहू ॥ ८५॥ परलोगम्मि सस्थाहो धणो गामस्स चिंतओ। सेयंसो चंदणा दोणो संगमो कयउन्नओ ॥८६॥ 'अशनादीनां' पूर्वोक्तानाम्, 'दानेन' वितरणेन, 'इहई ति अत्रैव जन्मनि, 'भोगसम्पद्' भोगलक्ष्मी- भवतीत्यव्याहारः । अत्राऽर्थे 'इष्टाः' अभीप्सिताः, 'दृष्टाश्च' अवलोकिताः, चकारात् श्रुताश्च, 'दृष्टान्ताः' उदाहर- णानि, 'मूलदेवादयः' मूलदेवप्रभृतयः, "बहवः' प्रभूता इति ।। 'परलोके' अन्यजन्मनि, सार्थवाहो 'धना धननामा प्रथमतीर्थकृज्जीवः, 'ग्रामस्य चिन्तकः' पश्चिमती- यंकरजीवः, 'श्रेयांसः प्रथमजिनप्रथमपारणकदाता, 'चन्दना' चन्दनवाला गृहीतदुस्तराभिग्रहश्रीवीरजिन- पारणककारयित्री, श्रेयांस-चन्दनयोश्च तद्भवापेक्षया मुक्तिपदं परलोकः, तच्च दानफलमित्यभिप्रायः, 'दोणो' त्ति द्रोणनामा कर्मकरः, 'सङ्गमका' शालिभद्रजीवः, कृतपुण्यकश्च प्रतीतः । एते दृष्टान्ताः पारलौकिक- दानफलविषया इति श्लोकद्वयाक्षरार्थः ।। ८५-८६ ॥ भावार्थस्तु कथानकेभ्योऽबसेयः । तानि चामूनि, तत्र तावद् मूलदेवकथानकं कथ्यते- 10 D.नालिएर। 2.0D यं च तहा । 3 C D °गाई य । 4 C D.. म होई। 50 हकं पा 60DF सेजसो। 7.0 D..'तीत्याध्या1,80Dईप्सिः । . स . :

मूलदेवकथानकम् [२४, मूलदेवकथानकम्] अत्थि पाडलिपुचं णाम नगरं, जं च संकेयठाणं पिब रम्मयाए, कुलहरं पिव लच्छीए, मंदिरं पिव समत्थकुसलायाराणं, णिवासो व्व विविहविलासाणं, आगरो व्व सुयणजणरयणाणं, आलओ व्व धम्मस्स, उप्पत्तिभूमि व्व नीसेसविजाणं ति । तत्याऽसेसकलाकुसलो महाविण्णाण-रूव-लाधण्णवन्नतारुण्णसमण्णिओ दक्खो विणीओ सरलो चाई कयण्णू गुणाणुराई पंडिओ वियड्ढो पडिवण्णसोहिओ सूहवो पियंवयो दीगंजणवच्छलो जूयवसगी चोरियापसत्तो महाधुत्तो साहसजुत्तो य अस्थि मूलदेवो णाम छइल्लो । भणियं च- मणहरकलाभिरामो संपुण्णससि व्य तत्थ परिवसइ । विउसेसु परमविउसो, धम्मरओ धम्मियणरेसु ॥ १ ख्वी पंचवाणो, समणो समणेसु, माइसु वि माई । सरलेसु परमसरलो, कारुणिओ दीण-किविणेसु ॥ २ चोरे परमचोरो, यियरेसुं च परमययरो । धुत्तेसु परमधुत्तो, साहसियनरेसु साहसिओ ॥ ३ इय जेण जेण समयं संबंधं जाइ तस्स तं भावं । परिणमइ मूलदेवो आयरिसो चेव दवेसु ॥ ४ विम्हावितो लोयं अणेगकोऊहलेहिं सो तत्थ । वियरइ पुरे जहेच्छं जूए य अइप्पसंगिल्लो ॥ ५ 'जूयवसणित्ति काउं जणगेणऽवमाणिओ पुरवराओ। णिग्गंतूणं पत्तो उज्जोणिं णाम वरणयरिं ॥ ६ जीऍ कलंक मयलंछणम्मि, अथिरत्तणं च रइकलहे । करगहणं वीवाहे, अकुलीणत्तं सुरगणेसु ॥ ७ सुमिणम्मि विप्पलंभो; कामिणिलोयम्मि विघ्भमो जीए । विग्गह-णिवाय-उवसग्गदसणं सदसत्येसु ॥ ८ राया वि जीऍ नियवलनिदारियदरियरिघुनरेंदोहो । पणइयणकप्परुक्खो जियसत्तू दसदिसिपयासो तीए य नगरीए सो मूलदेवो रायउत्तो गुलियापओगेण कयवामणयख्वो विम्हावेइ विचित्तकहाहिं गंधवकलाहिं णाणापओगेहिं य णागरजणं, पत्तो य परं पसिद्धिं । इओ य अस्थि तत्य रूव-लावण्ण-विण्णाणगन्धिया देवदत्ता णाम पहाणगणिया । अवि य- चउसट्ठिकलाकुसला चउसटिविलासिणीगुणसमग्गा । बत्तीससु अञ्चत्यं कुसला पुरिसोवयारेसु ॥ १० इगुणत्तीसविसेसे रममाणी पवरपोढिमाजुत्ता । इगवीसरइगुसैधरा अट्ठारसदेसैभासविऊ ॥ ११ इय सव्वेसु वि वेसियसत्थविसेसेसु सा सुनिम्माया । रंजिजए ण केण वि सामण्णणरेण सुवियड्डा ॥ १२ तओ कोउगेण तीए खोहणत्यं पञ्चूससमए आसण्णत्थेण आढत्तं सुमहुरं बहुभंगि घोलिरकंठं अण्णण्ण- वण्णसंवेहरमणेज गंधव्वं । सुयं च तं देवदत्ताए, चिंतियं च 'अहो! अउव्वा वाणी, ता देवो एस कोइ, ण मणुस्समेत्तो' । गवेसाविओ चेडीहिं । गवेसिऊण कहिओ ताहिं जहा 'सामिणि! एस महुमहाणुकारी असेसंविण्णाणणिहाणं : सव्वणयरीजणमणोहारी को वि वाहिं गायणच्छलेणं वसीकरेइ जणं' । तओ तीए पेसिया माहवाहिहाणा खुजचेडी । गंतूण य विणयपुव्वयं भणिओ तीए “भो महासत्त! अम्ह सामिणी देवदत्ता विण्णवेइ 'कुणह पसायं एह अम्ह घर" । तेण वि वियड्डयाए भणियं 'न पओयणं मे गणियासंगेणं, निवारिओ विसिट्ठाण गणियायणसंजोगो । भणियं च-- ... या विचित्रविटकोटिनिघृष्टा, मद्य-मांसनिरताऽतिनिकृष्टा । कोमला वचसि चेतसि दुष्टा, तां भजन्ति गणिकां न विशिष्टाः ॥२७९ ।। याऽपतापनकराऽग्निशिखेव, चित्तमोहनकरी मदिरेव । देहदारणकरी छरिकेव, गर्हिता हि गणिकाऽसलिकेव ॥ २८० ॥ 1 A B भूमिं व नी । 20D °वण्ण-तारुण्णयस। 3 0 °ण-किविणवच्छलो तहा जूय । 4-5 0 D जूइय। 6 A B सुमण17 D° ए नय 1, 8A B म्हावेतो विचि°। 9 0D °णाकोउगेहिं य. 100 D°°लाकलिया। -110-Dणवरा । 12 0 D देसिभा ।. 13.00 ता.दिव्यों एस। 14 0 D°मणहारी। .. 15 A Bह घरं । 16 A B यासम(संग)मेणनि । 17.0D क्षुरिकेव । !

१५० सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् अन्यस्मै दत्तसङ्केता, वीक्षतेऽन्यं, गृहे परः । अन्यश्चित्तेऽपरः पार्थे, गणिकानामहो ! नरः ॥२८१ ।। कुर्वन्ति चाटुकर्माणि यावत् खार्थः प्रपूर्यते । च्युतसारं विमुश्चन्ति निर्लक्षाऽलक्तकं यथा ।। २८२ ।। अओ णत्थि मे गमणामिलासो"। तीए वि अणेगाहिं भणिइभंगीहिं आराहेऊण चित्तं महानिबंधेण करं घेत्तूण णीओ घरं । वच्चंतेण य सा खुजा कलाकोसल्लेण विजापओगेणं य अप्फालेऊण कया पउणा । विम्हयखे- त्तमणाए य पवेसिओ सो भँवणे । दिट्ठो देवदत्ताए वामगयरूवो वि अउबलावण्णधारी, विम्हियाए दवाविय- मासणं । निसण्णो य सो । दिण्णो तंबोलो । दंसियं च माहवीए अत्तणो रूवं । कहिओ य वइयरो । सुदुयरं विम्हियाए पारद्धो आलावो । महुराहिं वियड्डभणिईहिं तेण आगरिसियं तीए हिययं । भणियं च-- अणुणयकुसलं परिहासपेसलं लडहवाणिदुल्ललियं । आलवणं पि हु छेयाण कम्मणं किं च मूलीहिं १ ॥ २८३ ॥ एत्यंतरे आगओ तत्थ एगो वीणावायगो । वाइया तेण वीणा । रंजिया देवदत्ता, भणियं च 'साहु भो वीणावायग! साहु, सोहणा ते कला' । मूलदेवेण भणियं 'अहो! अइणिउणो उजेणीजणी जाणइ सुंदरा-ऽसुंदरविसेसं' । देवदत्ताए भणियं 'भो ! किमेत्य खूणं ?' । तेण भणियं 'वंसो चेव असुद्धो, सगव्मा य तंती' । तीए भणियं 'कहं जाणेजइ ?' । तेण भणियं 'दंसेमि अहं' । तओ समप्पिया वीणा । कडिओ वंसाओ पाहाणो, तंतीओ वालो, समारेऊण वाइउं पंवत्तो । कया पराहीणमाणसा सपरियणा देवदत्ता। पञ्चासण्णे य करेणुया सया रमणसीला आसि, सा वि ठिया घुम्मंती ओलंबियकण्णा । अईवविम्हिया देवदत्ता वीणावायगो य 'अहो । पच्छण्णवेसो विस्सकम्मा एस' । णिवडिऊण चलणेसु विण्णत्तं वीणावायगेण 'सामि ! सिक्खामि तुज्झ सयासे वीणाकलं' ति । मूलदेवेण भणियं 'ण सम्ममहं वियाणामि, जाणामि पुण जे एईए पारगा' । देवदत्ताए भणियं 'के ते ? कहिं वा दिट्ठा? । मूलदेवेण भणियं 'भण्णए पाडलिउत्ते विकमसेणो कलायरिओ । मूलदेवो य ताण अहमासण्णसेवी' । इत्यंतरम्मि य समागओ विस्सभूई णाम णट्टायरिओ। तओ भणियं देवदत्ताए ‘एस महाणट्टायरिओ, भरहं एयरस पञ्चक्खं सव्वं' । मूलदेवेण भणियं 'आमं महाणुभावो एस, एयस्सागई चे साहेइ विण्णाणाइसयं । जावाढत्तो भरहम्मि वियारो तओ वामणयवेसधारिणं पेच्छिऊणं विस्सभूई रीढं पकरिओ( १ रेइ) । तओ मूलदेवेण चिंतियं 'पंडेच्चाऽभिमाणी एस, ता करेमि एयस्स सिक्वंति। तओ पुणो वि पुच्छिओ जहा 'एयस्स य एयरस य एयस्स य कहमविरोहो मैंवइ ?' । तेण वि जंपियमसंबद्ध किं पि । मूलदेवेण भणियं 'भो एवंविहेणावि विण्णाणेण गव्वं वहसि ? । तओ तुण्हिक्को ठिओ विस्सभूई । भणिओ य मूलदेवो देवदत्ताए जहाँ भो महाभाग ! सोहणं तुब्मेहिं भणियं, किंतु एयं एवंविहं चेव, ण इत्य "कोवि परिहारो अत्थि' । मूलदेवेर्णं भणियं 'को इत्थ परिहारो कीरइ ? इमं वा(चेव) चोज्नं ति, जओ एयमेवंविहं, एयं च एवंविहं ति। तओ तुट्ठा देवदत्ता चिंतियं च 'किं एंसो भरहो पच्छण्णरूवी आगओ ? त्ति, ता अवस्सं पुज्जति मे मणोरहा एयम्मि। पुच्छिओ । । 1 A B°सो। तेहि वि। 2 0 D करे घे। 3 A B °ण अफ्फा। 4 0 Dभवणे। 5 A Bणकयरुवो 60 D हिं आगरिसियं तेण तीए। 7A B पाहणो। 8 0D पयत्तो। 9 A B सपणकरे। 10.0D स्स सन्वं पञ्चक्खें। मू1: 11 0 D° व कहइ । 11 0 D° व कहा। 12.0D मि से सिक्खवणं ति । 13 D स्स स[रस्स कह। 140D हवह। 15 0 D गन्धमुव्वहसि। 16 0 0 हा महा। 17.0 D कोइ। 18 C D°ण लविश्र को! 19. C D °रो कीइस कीइसं वा चों। 20 -C.D वयत्ता। 21. C D एस सो। .

मूलदेवकथानकम् १५१ यं अण्णाणि वि. संदिट्ठाणाणि । कयाणि सव्वाणि वि निस्संदिद्धाणि । लज्जापराहीणमाणसो य 'संपयं नट्टवेला ता लहुं पउणीहो'हि'त्ति भणेऊण उढिओ विस्सभूई । देवदत्ताए वि भणिया दासचेडी 'हला ! हकारेहि अंगमद्दयं जेण दो वि अम्हे मज्जामो' । मूलदेवे- ण भणियं 'अणुमण्णह अहं चेव करेमि तुझऽन्भंगणकिरियं' । 'किमयं पि जाणसि ?' । 'ण याणामि, परं ठिओ जाणगाण सगासे' । तओ आणियाणि सयपागाईणि तेल्लाणि। आढत्तो अभंगिउं । अउव्वपोलिगाइवि- हाणेण कया पराहीणमाणसा एसा ! चिंतियं च णाए 'अहो ! विण्णाणाइसओ, अहो ! अउव्यो करयलफासो, ता भवियब्वं इमिणा केणइ पच्छन्नरूवेण सिद्धपुरिसेण, ण एवंरुवस्स एवं पगरिसो त्ति, ता पगडीकारावेमि से सरूवं' ति । णिवडिया चलणेसु, भणिओ य 'भो महाणुभाव ! असरिसगुणेहिं चेव णाओ उत्तमपुरिसो पडिवण्णवच्छलो दक्खिण्णपहाणो य तुम, ता दंसेहि अप्पाणयं', वाढं उत्कंठियं तुह दसणस्स मे हिययं' ति । पुणो पुणो णिव्वंधे कए ईसि हसेऊण अवणीया वेसपरावत्तिणी गुलिया मूलदेवेण । जाओ सहावत्थो दिणमणि व्व दिप्पंततेओ, अणंगो व्व कामिणीयणमणोहरो, चंदो व्व जणमणाणंदयारी, बुद्धो व्य सुविभत्तगत्तो अप्प- डिरूबलावण्णजुन्बणधरो । तं च दद्दूण हरिसवसोभिण्णवहलरोमंचा णिवडिया चरणेसु । भणियं च 'सामि ! महापसाओ' त्ति । तओ अभंगिओ एसो सहत्थेहिं । मज्जियाई दो वि महाविभूईए । परिहाविओ देवदूसे । भुत्तं थोवथोवं । सिक्खविया य अउव्यकरण-नट्ट-गंधवाइयं । पुणो"वि भणियं देवदत्ताए 'महाभाग ! न तुमं व- जिय अणुरंजियं मे अवरपुरिसेण माणसं, ता सच्चमेयं- णयणेहिँ को ण दीसइ ? केण समाणं ण हुंति आलावा ? । हिययाणंदं जं पुण जणेइ तं माणुसं विरलं ॥१३ ता ममाऽणुरोहेण इत्य घरे णिच्चमेवाऽऽगंतव्वं' । मूलदेवेण भणियं 'गुणाणुरागिणि! अण्णदेसेसु णिद्धणचंगेसु अम्हारिसेसु ण रेहई पडिबंधो, न इ थिरीहवइ, पारण सव्वस्स वि कज्जवसेण चेव णेहो, भणियं च- वृक्ष क्षीणफलं त्यजन्ति विहगाः शुष्कं सरः सारसाः, पुष्पं पर्युपितं त्यजन्ति मधुपा दग्धं वनान्तं मृगाः। निर्द्रव्यं पुरुपं त्यजन्ति गणिका भ्रष्टं नृपं सेवकाः, “सर्वः कार्यवशाजनोऽभिरमते कः कस्य को वल्लभः॥' तीए भणियं 'सदेसो परदेसो वा अकारणं सप्पुरिसाणं, भणियं च- देसु परायउँ आपणउ' काउरिसह पडिहाइ । सीहहँ जहिँ वणि अत्थवइ, पियरि विद्वैत्तउं नाइ ॥ २८५ ॥ अण्णं च- जलहिविसंघडिएण वि निवसेजइ हरसिरस्मि चंदेण । जत्थ गया तत्थ गया गुणिणो सीसेण वुझंति ॥ २८६ ॥ तहा अत्यो वि असारो नै य तम्मि वियक्खणाण वहुमाणो, अवि य गुणेसु चेवाऽणुरागो हवइ त्ति । जओ- वाया सहस्समइया, सिणेहणिज्झाइयं सयसहस्सं । सम्भावो सजणमाणुसस्स कोडिं विसेसेइ ॥ २८७ ॥ ता सव्वहा पडिवज्जसु मम पत्थणं' ति । तओ पडिवण्णमणेण । जाओ "तेसिं णिभरो णेहसंबंधो । 10D होइ ति। 2 A B हकारेह है। 30D तुम्ह भन्भ'। 40 Dपालगाई। 6AB डीकरेमि से। 70 D सत्ताण । 8 A B यं ति, वा। 9 A Bणीमणमणोहारो। 11 Dो भणि। 1260,D माणसं 1.13 0D रेहए। 14 B सर्वः स्वार्थव। 15,A B वाऽऽइकारणं सप्पु । 160.D.उ.अप्पणउ । 17.c D काबुरिसहं पहि' 1 18 C D °ह जिणि व। 19 0 अस्थमइ । 200 विद्वत्तउ । 21 AB न तम्मि । 22 A B महिया। 23 C D °णिजाइयं । 24 0 D तेसिं नेहनिभरो संव। - 50D तो। 100D चलणे ।

. १५२ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् एवं जाव विसिट्ठविणोएण चिटुंति तात्र 'पेच्छणयवेला वट्टइत्ति काऊणाऽऽगओ तीए हक्कारणत्यं रायपडिहारो । गया य पच्छण्णवेसधारिणं मूलदेवं घेत्तूण । आडत्ता नच्चिङ । वाइओ मूलदेवेण पडहो । अक्खित्तो, राया ससानंतो पाडलिपुत्तनयरसामिपेसियरायदोबारियविमलसीहो य । तुडेण य राइणा दिण्णो से वरो । नासीकओ य । पुणो तीए गाइयं मूलदेवसहियाए ‘मणोहरय, तयणुलग्गं च नच्चियं दुवइखंडं । तओ अचंतं तुढेण राइणा दिण्णमंगलग्गमाभरणं । विमलसीहेण भणियं भो महाराय ! पाडलिउत्ते मूलदेवस्स परं एरिसो विण्णाणाइसओ, एईए य, नत्थि अन्नस्स तझ्यस्त, ता अम्हाऽणुमएणं देनउ एईए मूलदेवाणंतरविण्णाणपडागा नट्टिणीपट्टो य' । दिण्णं च तं राइणा । तओ देवदत्ताए चरणेसु निवडेऊण भणिओ राया 'देव ! महापसाओ, परमणुकमो एस जं पढेमो लाभो उवज्झायस्स भवइ, उवज्झाओ य एस अम्हाणं, संपयं देवो पमाणं' । राइणा भणियं भो महाणुभाव ! अणुमण्णीयउ एयमेईए' । मूलदेवेण भणिय 'जं देवो आणवेइ' । तीए भणियं 'सामि ! महापसाओ'त्ति । इत्यंतरम्मि वाइया वीणा मूलदेवेण । कओ सव्यो वि पराहीणमाणसो रंगो । तओ जंपियं विमलसीहेण महाराय ! पच्छण्णरूवी मूलदेवो खु एसो, ण अण्णस्स एरिसं विण्णाणं, न वा एरिसस्स विण्णाणस्स अण्णो उवझाओ, रायाएसेण य भमिया मए पुहई, न एत्थ तइयं रयणं दिलै ति, ता धण्णो तुम जस्सेरिसरयणसंगहों। तओ राइणा भणिओ मूलदेवो 'भो महाणुभाव! महंतमम्हाण कोउगं ता जइ सच्चमेयं ता अम्होवरोहेण पयडेसु अत्ताणयं' । तओ सहासमवणीया गुलिया । ससंभमं उठ्ठिऊण परिरि( र )द्धो विमलसीहेण । निवडिओ य एसो रायचरणेसु । पूइओ संगोरवं तेणं । एवं च अञ्चंताणुरत्ता तम्मि देवदत्ता चिट्ठए विसयसुहमणुहवंती । तस्स य मूलदेवत्स सव्ववसणेहितो वि जूयवसणे महंता आसत्ती, खणं पि न चिट्ठइ तब्बिरहिओ । तओ देवदत्ताए भणिओ 'पिययम ! कोमुइमयलंछणस्सव हरिणपडिबिंब तुम्ह सव्वगुणालयाण कलंकं चेव जूयवसणं वहुदोसणिहाणं च, यत उक्तम्- धनक्षयकर निन्यं कुल-शीलविदूपणम् । प्रसूतिः सर्वपापानां लोके लाघवकारणम् ॥ २८८ ॥ संक्लिष्टचेतसो मूलमविश्वासकरं परम् । पापप्रवर्तितं द्यूतं विद्वद्भिः परिकीर्तितम् ।। २८९ ॥ तहा- कुलकलंकणु सच्चपडिवक्खु, गुरुलज्जा सोयहरु धम्मविग्घु अत्थह पणासणु, जं दाण-भोगिहि रहिउ पुत्त-दार-पिइ-माइमोसणु । जहिँ न मुणेजइ देवगुरु, जहिँ नवि कज अंकज । तणुसंतावणि कुगइपहिँ तहिँ पिय ! जूइ म रज ॥ २९० ॥ ता सव्वहा परिहरसु इमं । अइरसेण ण सक्कइ परिहरिउमेसो त्ति। एत्तो य अत्थि नगरीऍ तत्य रूवेण तुलियकंदप्पो । णियकुलभवणपईवो बंधवकुमुयाकरससंको ॥ १४ ॥ 1 A B °यरिसा 1 2 0 D चलणे 1 3.0 Dढमलाभो । 4 0 D. ओ' । एयं । 5 0 D तईयं। 6 AB परिसत्तो। 70.D °चलणे । 8 0 D सगउरवं। 9 A B तो य । 100 p तो भणिओ देवदत्ताए पियः । 11 30°णस्सेव ह। 12 A B अकजु। 13 C D पहि तिहि । 14 A B रजु । 15 C D रिब्धि(च)यसु । 160:D कए प°। .

-- मूलदेवकथानकम पणइयणकापरुक्खो निम्मलजसपसरंधवलियदियंतो । रिद्धीऍ धणयसरिसो सत्थाहो अयलणामो. त्ति ॥ १५ सो य मूलदेवाओ पुन्यमेव तीए अणुरत्तो निरंतरदव्यपयाणाइणा भोगे मुंजइ, वहइ य मूलदेवस्सो- वरि मणागं पओसं, मग्गइ य मूलदेवस्स छिदाणि, न गच्छइ तस्संकाए य मूलदेवो तीए घरं । अवसरमंत- रेण भणिया य देवदत्ता जणणीए 'पुत्ति ! परिचयसु मूलदेवं, ण किंचि णिद्धणचंगेण पओयणमेएण, सो महाणुभावों अयलो दाया पेसइ पुणो. पुणो पभूयं दव्वं, ता तं चैवंगीकर९ सव्यप्पणयाए, न एगम्मि पडियारे दोन्नि करवालाई माइंति, ता मुंच जूयारियमिमं' ति । तीए भणियं 'अंब! नाहं एगंतेण. धणाणुरागिणी, अवि य गुणेसु चेव पडिवद्धा'। जणणीए भणियं 'केरिसा तस्स जूयारस्स गुणा ? । तीए भणियं केवल- गुणमओ खु सो, जओ- सयलकलापत्तट्ठो सरणागयवच्छलो पियाभासी । धीरो उदारचित्तो गुणाणुरागी विसेसण्णू ॥ १६ अओ न परिच्चयामि एयं'। तओ सा अणेगेहिं दिलुतेहिं आढत्ता पडिबोहेउं-आलत्तए मग्गिए नीरसं पणामेइ, उच्छृखंडे पत्थिए छोइअं पणामेइ, कुसुमेहिं जाइएहिं कुसुमाणि चुंटेऊण बिंटगुत्थमालं ढोएइ । चोइया पडिभणइ-जारिसमेयं तारिसो एस ते पिययमो, तहा वि' न तुमं परिच्चयसि, सत्यश्चाऽयं प्रवादः- अपात्रे रमते नारी, गिरौ वर्षति माधवः । नीचमाश्रयते लक्ष्मीः, प्राज्ञः प्रायेण निधन: ॥ २९१ ॥ देवदत्ताए भणिय पत्तमपत्तं वा कहमपरिक्खियं जाणेज्जइ ? | जणणीए भणियं 'ता कीरउ परिक्खा' । देवदत्ताएँ य हतुहाए भणियं “जइ एवं ता गंतूण भणसु अयलं जहा 'देवदत्ताएं उच्छुम्मि अहिलासो, ता पट्टवसु"। भणिओ वाइयाए । तेण वि अणुग्गहं मण्णमाणेण पेसियाणि उच्छुसगडाणि हरिसियाए जणणीए भणियं 'वच्छे ! पेच्छसु अयलसामिणो दाणसत्ति' । सविसायं च भणियं देवत्ताए 'किमहं करेणूकया जेणेवंविह" समूलडालं उच्छु पुंजीकैरेजइ ?, ता संपर्य भणसु मूलदेवं । भणिओ सो वि । तेण वि घेत्तूण दोष्णि पम्हलपुडुच्छुजट्ठीओ निच्छोल्लेऊण कयाओ दुयंगुलपमाणाओ गंडियाओ, चाउज्जाएण य अवबुणियाओ कप्पूरेण य वासियाओ सूलाहि य मणागं भिण्णाओ, पञ्चग्गसरावसंपुढं भरेऊण पेसियाओ। दह्ण य हरिसभरनिब्भराए भणिया जणणी 'पिच्छ अम्मो ! पुरिसाणमंतरं ति, ता अहं एएसिं गुणाणमणुरत्ता' । जणणीए चिंतियं 'अच्चंतमोहिया एसा न परिच्चयइ अत्तणा, तो, करेमि किंपि उवाय जेण एसेव कामुओ गच्छइ विदेस, तओ सुत्यं हवई' । त्ति चिंतिऊण भणिओ तीए अयलो 'कहसु एईए पुरओ अलिय- गामंतरंगमणं, पच्छा मूलदेवे पविढे मगुस्ससामग्गीए आगच्छेजसु विमाणेजसु य तं, जेण विमाणिओ संतो देसच्चायं करेइ, ता पउणो "चिट्ठिजसु, अहं ते वत्तं दाहामि' । पडिवणं च तेण । अण्णम्मि दिणे 'अहमज्ज गामंतरं गमिस्सामि'त्ति भणेऊण पभूयदविणं च दाऊण णिग्गओ अयलो। पविसिओ य तीए मूलदेवो। जाणावियं च जणणीए अयलत्स । समागओं य महासामग्गीए । दिवो य पनिसमाणो देवदत्ताए । भणिओ य मूलदेवो 'नाह ! ईइसो चेव" इत्थ अवसरो, पडिच्छियं च जणगीए एय- पैसियं दवं, ता तुम्मे पल्लंकहेढओ मुहत्तगं चेट्ठह जाब विसज्जेमि एय। तओ तहेव ठिओ एसो । जाणाविओ i CD °य मूल। 200 °वो दाया. भयलो पेसेइ पुणो पभू। 3A B'रेह स। HODो। 50 De जूयकारस्स।. 6 A B गुच्छमा । 6 A B गुच्छमा। 70 D बि तुमं न परि । - 8 0 0 °ए हट। 9 B ए इच्छुम्मि । 10 A B विहाणि समूलडालउच्छुयपुंजी । 110D जीकिजह । 12 0Dदेणि लट्टीको । 13 B 'लपुटुच्छु। 14 ABण वा। 150 D बिहेसु। 16 0 D भज गा। 17 04 एस. भव, D पुस्तके पाउपतमम् । -18AB । सा तहें। मू०.१०.२..

१५४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् य जणणीए अयलस्स । णिसण्णो सो पल्लंके । भणिया. य सा तेण 'करेह पहाणसामरिंग' । एवंति भणिय कया सामग्गी । भणियं च देवदत्ताए ‘उटेह नियंसह पोति जेणऽव्भंगिजह' । अयलेण भणियं जहा "दिवो अज्ज मए सुमिणगो जहा 'नियथिओ चेव अभंगियगत्तो एत्य पल्लंके आरूढो हाओ म्हि ता सच्चं सुमिणयं करेमो"। देवदत्ताए भणियं 'नणु विणासेजइ महग्धं तूलि-गंडवगाइयं' । तेण भणियं 'अण्णं विसिट्ठयरं दुगुणतिगुणं दाहामि' । जणणीएं भणियं एवं होउ' । तओ तत्थ ठिओ चेव अब्भंगिओ उव्वट्टिओ य उण्ह-खलीउदगेहि य मज्जिओ । भरिओ तेण हेढिओ मूलदेवो । गहियाउहा पविट्ठा पुरिसा । सण्णिओ जणणीए अयलो । गैहिओ तेण मूलदेवो वालेहिं, भणिओ य रे संपयं निस्वेहि जइ अत्यि कोइ ते सरणं है । तओ मूलदेवेण वि कोसीकयनिसियकरालकरवालकरनरविसरपरिवारियमत्ताणयं णिएऊण चिंतियं 'निराउहत्तणओ ण संपयं पोरुसेणुव्वरामि, एएसिं कायव्वं च वेरनिजायणं' । ईय सामत्थेऊण भणियं 'जं वो रोयइ तं करेहि' अयलेण वि 'किमेइणा उत्तमपुरिसेण विणासिएण ?, न दुल्लहाई च विसमदसाविभागेण उत्तमपुरिसाणं पि. वसणाई, भणियं च- सयलजयमत्थयत्थो देवासुर-खयरसंथुयपयायो । दिव्ववसेण गसेजइ गहकल्लोलेण सूरो वि ।। २९२ ॥ सायर सरियउ सरवरइ, भरउ हरउ करंति । धणि भणु दियहा देवह वि, एक िदसइ न जंति ॥ २९३॥ को इत्थ सया हिओ ?, कस्स व लच्छी थिराइँ पेम्माई ? । व न होइ खलियं ?, भण को व न खंडिओ विहिणा? ॥२९४ ॥ चिंतिऊण भणिओ मूलदेवो ‘एवंविहावत्यगओ मुक्को तुमं संपयं, ता ममावि एयावत्थगयस्स एवं करेजसु' तओ विमणदुम्मणो 'पेच्छ कहमेएण छलिओ मि' त्ति चिंतयंतो निग्गओ नयराओ । हाओ" सरोवरे। कया पडिवट्टी। तओ 'गच्छामि विदेसं, करेमि किंपि इमस्स पडिविप्पिओवायं' ति चिंतिऊण पत्थिओ वेण्णायडाभिमुहं । गामा-ऽऽगर-नगराइमझेण वच्चंतो पत्तो दुवालसजोयणायामाए अडवीए मुहं । तत्य य 'जइ कोइ वायासहाओ वि दुइओ लब्भइ सुहेणं चेत्र छिजए अडवि' त्ति चितयेतो. जाव चिट्ठइ ताव समागओ संबलयइयासणाहो टक्कवंभणो, पुच्छिओ य 'भो भेट ! केदूर गंतव्वं ? । तेण भणिय 'अत्थि अडवीए परओ वीरणिहाणं णाम ठाणं तं गमेस्सामि, तुम पुण कत्थ पत्थिओ ? । मूलदेवेण भणिय 'वेण्णायडं'। इयरेण भणियं 'जइ एवं ता एहि गच्छम्ह' । तओं पयट्टा दो वि। मज्झण्णसमये य वच्चतेहिं दिटुं सरोवरं । थोविया तत्थ हत्थ-पाया । गओ मूलदेवो पालिसंठिय" तरुच्छायं टक्केण वि छोडिया संबलपइया । गहिया वट्टगम्मि सत्तुगा । ते जलेण उल्लेत्ता लग्गो खाइउं । मूलदेवेण चिंतियं 'एरिसा चेत्र भुक्खापहाणा बंभ- णजाई भवइ, ता भुत्ते मे दाहिस्सइ' । भट्टो वि "मुंजेत्ता बंघेत्ता थइयं पयट्टो । मूलदेवो वि 'नूणं अवरोहे दाहिइ' त्ति चिततो अणुपयट्टो । तत्य वि तहेब भुत्तं, न दिण्णं । 'कलं दाहिइ' त्ति आसाए गच्छइ । वच्चंताण य आगया रयणी । तओ ओसरिऊग मग्गाओ पसुत्ता । पञ्च्से घृणो वि पत्थिया । मञ्झण्हे तहेव थक्का । तहेव IA B हो मए भज सु। 20 D पहाओ मि ति(त्ति)ता। 30 D°ए जंपियं. ए.। 40 D°ओ उपहखलीयउद। 50 Dहियउ(ओ य) तेण । 7 C D चेह जइ। 80 D इइ सा। 9.0D धपणेसणु दि। 100.Dथकय च गय । 110 Dमो य स । 12.0D गाम-नग। 18 G.DOण य 41. 14 A B "स्य विजई। 150D तो। 16.0 D भद्द ! के। 17 A B ये अड। 180pम त्याण । 19:00 दिया। 200D हिइ । 210 D भुजिऊण बंधित्ता । 22.0.D इना। 23-0 D°णो पत्यि। ता . 6ABअ।

मूलदेवकथानकम् भुत्तं टक्केण । ण दिण्णमेयस्स । जाव तइयदियहे विचिंतियं 'मूलदेवेण णित्थिण्णपाया अडवी ता अज्ज अवस्स ममं दाहिस्सइ एस। जाव तत्थ वि न दिणं । णित्थिण्णा य तेहिं अडवी जाया । तओ दुण्ह वि अण्णोण्णवट्टाओ । तओ भट्टेण भणियं 'भो! तुज्झ एसा वट्टा, ममं पुण एसा, ता वच्च तुमं एयाए' । मूल- देवेण वि . 'एयरस पहावेण अडवी मए णित्थिण्ण' त्ति चितेऊण भणियं 'भट्ट ! मूलदेवो मज्झ णाम, णित्थिण्णा य तुह प्पहावेणं अडवी, जइ मए कि पि कयाइ पओयणं सिज्झई तओ आगच्छेज्न वेण्णायड, किं च तुझ णाम ?' । भट्टेण भणियं 'सद्धडो, जणकयावर्ड(ड)केण निग्धिणसम्मो णाम' । तओ पत्थिओ भट्टो सगामाभिमुह, मूलदेवो वि वेण्णायडसम्मुहं ति । अंतरांले य दिटुं वसिमं । तत्थ पविट्ठो भिक्खाणिमित्तं । हिंडियमसेसे गामं । लद्धा कुम्मासा, न किं पि अन्नं । पत्थिओ जलासयाभिमुहं । इत्यंतरम्मि यं तवसुसियदेहो महाणुभावो महातवस्सी दिट्ठो मासोववास- पारणयणिमित्तं तत्थ पविसमाणो । तं च पेच्छिय हरिसवसोभिण्णवहलपुलएणं चितियं 'अहो ! धन्नो कयत्यो अहं, जस्स एयम्मि देसकाले एस महप्पा दंसणपहमागओ, ता अवस्स भवियव्यं मे कल्लाणपरंपराए, एयपडिलाहणेण य दिण्णो भवइ समत्थदुक्खाण जलंजली, महापत्तं च एसो, जओ- दंसण-णाणविसुद्धं पंचमहव्वयसमण्णियं धीरं । खंती-मद्दव-अज्जवजुत्तं मुत्तिप्पहाणं च ॥ १७ सज्झाय-ज्झाण-तवोवहाणनिरयं विसुद्धलेसागं । पंचसमियं तिगुत्तं अंकिंचणं चत्तगिहसंग ॥ १८ एरिसपत्तसुखेत्ते विसुद्धसद्धाजलेण संसित्तं । निहियं तु दव्वसस्सं इह-परलोगे अणंतफलं ॥ १९ ता इत्य कालोचिया देमि एयस्स एए चेव कुम्मासा, जओ अदायगो एस गामो, एसो य महप्पा कइवयघरेसु दरिसावं दाऊण पडिणियत्तइ, अहं उण दोण्णि तिणि वारं हिंडामि ता पुणो वि लमेस्सीमि, आसण्णो य अवरो वीओ गामो ता. पयच्छामि सव्वे "इमित्ति । पणमिऊण पणामिया भगवओ कुम्मासा । साहुणा वि तस्स परिणामपगरिसं णाऊण दवाइसुद्धिं च वियाणिऊण 'धम्मसील ! थोवे देज्जह' त्ति भणिऊण धरियं पत्तगं । तेण वि पवढमाणपरिणामाइसएण सत्रे वि दाऊण पढियं- 'धण्णाणं खु नराणं कुम्मासा हुंति साहुपारणए । एत्यंतरम्मि गयणंगणगयाए महरिसिभत्ताए मूलदेवभत्तिरंजियाए भणियं देवयाए 'पुत्त मूलदेव ! सुंदरमणुचेट्टियं तए, ता एयाए गाहाए “पच्छिमद्वेण मग्गसु जं वो रोयइ जेण संपाडेमि सव्वं' । मूलदेवेण भणियं 'जइ एवं तो- गणियं च देवदत्तं दंतिसहस्सं च रजं च ॥ २० देवयाए भणिय पुत्त ! निच्चिंतो वियरसु अवस्सं महरिसिचरणाणुभावेण अइरेण चेव संपज्जिस्सइ एयं'। मूलदेवेण भणियं 'भगवइ ! एवमेयं ति । वंदिऊण रिसिं पडिणियत्तो । साहू वि गओ उज्जाणं । लद्धा अण्णा भिक्खा मूलदेवेण । भोत्तूर्णं पयट्टो वेण्णायडाभिमुहं । पत्तो कमेण तत्थ । पसुत्तो रयणीए वाहिं पहियसालाए । दिह्रो चरमजामम्मि सुमिणगो 'किर पडिउण्णमंडलो निम्मल- पहापयासियजीवलोगो मयंको वयणेणोयरम्मि पविट्ठो' । अण्गेण वि कप्पडिएण सो चेव सुमिणगो दिट्ठो, कहिओ य तेण चक्कयरकप्पडियाण । तत्थेगेण भणियं 'अहो ! सोहणो सुमिणगो, लहिहिसि तुमं घय-गुल- 10 D°इ तो मा। 20 D°यडे किं । 3 A B तुझं। 40 D°डक्केण । 5AB° पवि। 60D पणपुल 170 Dमम क : 8 0 D°समाहियं । 9 C D वारे हिं। 10 AB स्सामो ति, मा। 11 B इम ति। 12 kB वत्स भत्ति। 1360 D°य तुमे वा ! 14 0D पच्छदेण। 15 AB "मेवं ति। 160 D °ण य प . .17:C D चरिमजामे सु। 18 C D पटिपुग्णं ।

तहा- 10 0 0 °रिव्भमं11 0 तुरंगमेण, गुलुगु।, रणे १५६ सटीके सूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् संपुण्णं महंत मंडयं । तेण वि एवं होउत्ति भणियं । 'न याणंति एए. सुमिणयस्स. परमत्थं ति: न कहिये मूलदेवेण । लद्धो य कप्पडिएण घरछायणियाए जहोवइट्ठो मंडगो, तुट्ठो य एसो । निवेईओ कप्पडियाण । मूलदेवो वि पहाए गओ एगमारामं । आवजिओ कुसुमसमुच्चयसाहेजेण मालागारो । दिण्णाई. तेणं पुप्फ-फलाई । ताई घेत्तूण सुइभूओ गओ सुमिणसत्थपाढयस्स गेहं । कओ तस्स- पणामो । पुच्छिया खेमा-ऽऽरोग्गवत्ता । तेण वि संभासिओ सबहुमाणं, पुच्छिओ पओयणं । तेण जोडेऊण · करसंपुडं कहिओ सुमिणयवइयरो। उवज्झारण वि सहरिसेण भणियं 'कहेस्सामि सुहे मुहुत्ते सुमिणयफलं, अज ताव अतिही होसु अम्हाणं' । पडिवण्णं च मूलदेवेण । तओ व्हाय-जिमियावसाणे भणिओ उवज्झाएण 'पुत्त ! पत्तवरा मे ऐसा धूया, ता परिणेसु एयं ममोवरोहेण' । मूलदेवेण भणियं 'ताय ! कहमनायकुल-सीलं जामाउयं करेसि ?' । उवज्झाएण भणियं 'पुत्त! आयारेण चे जाणेजइ अकहियं पि कुलं' । उक्तं च- आचारः कुलमाख्याति, देशमाख्याति भाषितम् । सम्भ्रमः स्नेहमाख्याति, वपुराख्याति भोजनम् ॥ २९५ ॥ को कुवलयाण गंधं करेइ ?, महुरत्तणं च उच्छृणं ? । वरहत्थीण य लीलं ?, विणयं च कुलप्पसूयाणं? ॥ २९६ ॥ अहवा- जइ होति गुणा ता किं कुलेण ?, गुणिणो कुलेण न हु कजं । कुलमकलंकं गुणवजियाण गरुयं चिय कलंक' ॥ २९७ ॥ एवमाइभणिईए पडिवज्जाविऊण परिणाविओ। कहियं सुमिणयफलं 'सत्तदिणमंतरे राया होहिसि' । तं च सोऊण जाओ पहट्ठमणो। अच्छइ य तत्थ सुहेण । पंचमे य दिवसे गओ नगरबाहिं । सुत्तो य चंपगतरुच्छायाए । इओ य तम्मि चेव दिवसे अपुत्तो राया कालगओ अहिवासियाणि आस-हत्यि-छत्त-चामर-भिंगारलक्खणाणि पंच दिव्वाणि.। आहिंडियाणि नयरीमज्झे, न य कोइ दिट्ठो रज्जारिहो । तओ णिग्गयाणि वाहिं परिभमंताणि समागताणि तमुद्देसं । तओ दनुण मूलदेव हिंसियं तुरंगेण, गुलगुलियं गैइंदेण, अहिसित्तो भिंगारेण, विजिओ चामरेहि, ठियमुवरि उदंडपुंडरीयं । तओ कओ लोऐहिं जयजयारवो, पणच्चियं पायमूहिं, पयट्टो अविहवविलयाण मंगलसदो, पवज्जियाई नंदिराई, आरोविओ जयकुंजरेण णियखंधे । पवेसिओ महाविभूईए । अहिसित्तो मंति-सामंतेहिं । भणियं च गयणंगणग- याए देवयाए 'भो भो ! एस महाणुभावो असेसकलापारगो देवयाहिटियसरीरो विकमराओ णाम राया, तो एयस्स सासणे जो ण वट्टइ तस्स णाऽहं खमामि त्ति । तओ सब्बो सामंत-मंति-पुरोहियाइओ परियणो. आणा विहेओ जाओ । चिट्ठइ य उदारविसयसुहमणुहवंतो । आढत्तो उजेणिसामिणी जियसत्तुराइणा सह संववहारो, जाव जायाँ परोप्परं निरंतरा पीई । 10 D ए हों। 2 A B °छाइणि । 3 C D इयउ ओ य) क । 4 C D एसा कण्णया ता परिणेसु ममोवरोहेण एयं । मू। 5AB°यसीलं। 60 Dव नजइ 70 D °लं, यत उक्तम्-आ० । 80-D 13 AB °एहिं जया । 14 A B जइकुं। 15 0 D गयणयलगया। 16 0 D °त्तो य उ । 17.0Pणा 18 A B°या निरंतरा परोप्परं पीई। सह।

30 D महगे। 4 A B एवं चंवह। 50Dfण सिरि SAN 4. B°ओ-भो। 2 0.Dह घरिणी । भूलदेवक कम् इओ य देवदत्ता तारिस विडवणं मूलदेवस्स पेच्छिय विरत्ता अईव अयलोवरि । तओ निभच्छिओ अयलो 'भो ! अहं वेसा, न उण तुहं कुलपरिणी, तहा वि मैम गेहत्यो एवंविहं ववहरसि, ता. मम कारणेणं न पुणो वि खिज्जियवं' । ति भर्णिय गया राइणो संगासे । चरणेसु णिबड़िऊण विण्णत्तो तीए राया 'देव ! तेण वरेण किंजउ पसाओ' । राइणा भणियं 'भण जं वो पडिहाइ' । तीए भणिय 'जइ एवं ता मूलदेवं वज्जिय नऽण्णो पुरिसो ममाऽऽणवेयव्वो, एसो य अयलो मम घरागमणे णिवारेयव्यो' । राइणा भणियं एवं, जहा तुह. रोयेइ, परं कहेहि को एस वुत्तंतो? । तओ कहिओ माहवीए । रुहो राया अयलोवरि भो ! मम एईए नग- रीए एयाई दोण्णि रयणाई ताई पि खलीकरेइ एसो' । तओ हक्कारिय अंबाडिओ भणिओ रे ! तुम इत्थ राया जेगेवं वत्रहरसि ?, ता निरूवेहि संपयं सरणं, करेमि तुह पाणविणास' । देवदत्ताए भणिय 'सामि ! किमेइणा सुणहप्पारण पडिखद्धेण ? । राइणा भणियं रे ! छुट्टो ताव संपयं एईए महाणुभावाए वयणेणं, सुद्धी उण ते तेणेव मूलदेवेण इहाऽऽणिएणं भविस्सइ' । तओ चरणेसु निवडिऊण निग्गओ रायउलाओ । आढत्तो गवे- सिउं दिसोदिसि । तओ जाव न लद्धो ताव तीए चेव ऊणिमाए भरेऊण भंडस्स वहणाई गओ पारसैंकुलं । इओ य मूलदेवेश चिंतियं 'किमेइशा सुंदरेणांवि. रज्जेण पियादेवदत्ताविरहिएण ?, जओ भणियं--- भुजउ जंवा तं वा, निवसेजउ पट्टणे अरण्णे वा। इटेण जत्थ जोगो तं चिय रजं, किमण्णेण ? ॥२९८॥ इट्ठा य मे देवदत्ता' । तओ पेसिओ लेहो कोसल्लियाई च देवदत्ताए, राइणो य । भणिओ य राया मम एईए देवदत्ताए उवरि महंतो पडिबंधो, ता जइ एवं एईए अभिरुइयं तुम्हें य पडिहाइ तो. पसायं काऊण पेसह एयं । तओ राइणा भणिया रायदोबारिया 'भो ! किमेयमेवं विहं लिहियं विक्कमराएण ?, किमम्हाण तस्स य अत्यि कोइ विसेसो ! जओ अम्ह रज पि तस्स नियरजं चेव किं पुण देवदत्ता ?, परमिच्छउ सा' । तओं वाहरावेऊण भणिया देवदत्ता राइणा “भद्दे ! पुव्वं तए विण्णत्तमासि 'मूलदेवं भोत्तूण न. अण्णो पुरिसो ममाऽऽणवेयच्चो' ता ऐस सो मूलदेवो देवयाए पसाएणं महानरेंदो जाओ, इमे यं तेण तुझाऽऽणयणत्यं पेसिया पहाणपुरिसा, ता गम्मउ तस्सयास जइ तुझ पडिहाइ"। तीए भणियं 'महापसाओ, [ ? पुण्णो य] तुम्हाऽणुण्णाए मणोरहो एस अम्हाणं । तओ महाविभवेण पूइऊण पेसिया एसा। पत्ता य तत्थ । तेण वि पवे- सिया महाविभूईए । जायं च परोप्परमेगरज्जं । एवं च अच्छए मूलदेवो सह देवदत्ताए उदारं विसयसुहमणु- हवंतो जिणभवणबिंबपूर्वोतप्परो त्ति । इयो य सो अथलो पारसउले विढवियबहुदव्यो पर्वरं च भंडं भरेऊण आगओ वेण्णायडं। आवासिओ बाहिं । पुच्छिओ लोगो 'किमभिहाणो एत्य राया ?' । कहियं च लोगेहिं 'विकमराउ' त्ति । तओ मणि-मोत्तिय-विट्ठमाण थालं भरेऊण गओ राइणो पेक्खगो। दवावियमासणं राइणा । निसण्णो य । 'अव्वो! कत्थ एस सो अयलो त्ति पञ्चभिण्णाओ राइणा । ण णाओ एएण राया। तओ पुच्छियं राइणा 'कुओ सेट्ठी आगओ ?' । तेण भणिय पारसउलाओ। सम्माणिएण य जहोचियपडिवत्तीए भणियमयलेण 'देव ! पेसह कोई उवरिगो जो भंडं णिरूवेइ' । 60-D :णिय गया। 70 D सयासं । चलणेसु । 80 D कीरउ। 9 B°वं जं तुह, A °वं जइ(ह) तुह । 100 D°यए, प°। 11 0 D सुणयप्पा। 12 0 D चलणे। 13 A B टप्पवह। 14 C D °सउलं। 15 0p तो जइ एईए। 16 0D म्ह पडि । 170.D. पेसेह। 18 0 D°या दोवा । 19 C D मेय(4) लिहि° । 20 C D °वं वजिय न। 21 A B एसो मू। 220 D याकरगे तप्प। 23 A, B परवं(वरं) भंटं। 24 AB मसेणो ति। 25 0 D. वियं राइणा भासणं । नि। 26 c D एसो अय। 27 0 D°ण जहों । 28 0 D कोवि । -- - . - १५८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् तओ राइणा भणिओं पवहणकोउंगेणाहं सयमेवाऽऽगमेस्सामि त्ति । अयलेण भणिय देव । पसाओ । तओ पंचउलसमण्णिओ गओ राया। दंसियं पवहणेसु संख-फोप्फल-चंदणा-ऽगुरु-मंजिट्ठाइयं भंडं । पुच्छिये पंचउलसमक्खं राइणा भो सेट्टि! इत्तियं चे भंडं ? । तेण भणिय इत्तियं चेत्र' । राइणा भणियं भो! सम्म साहेजसु जओ मम रजे सुंकचोरियाए सारीरो निग्गहो । अयलेण भणियं किं देवस्स वि अन्नहा निवेइज्जइ ?' । रण्णा भणियं 'जइ एवं तो करे, सिट्ठस्स अद्धदाणं, परं तोलेह मम समक्खं चोल्लगाई। तोलियाई पंचउलेण । तओ भारेण. पायप्पहारेण धरावेहेण य लक्खियं मंजिढाइमझगय सारभंडं । तओ किल्लावियाई चोल्लगाई निरूवियाई सम्मं जाव दिहें कत्थइ सुवण्णं कत्थइ रुप्पं कत्यैइ मणि-मोत्तिय-पवालगाइमहग्धं भंडं। तं च दनुण रुटेण रण्णा णियपुरिसाण दिण्णो आएसो' 'अरे! बंधह पञ्चक्खचोरं इम' ति । वयणाणतरमेव बद्धो तेहिं थरथरतहियओ। दाऊण य रखवाले जाणेहिं गओ सभवणं राया । सो वि आरक्खगेहिं आणीओ रायसमीवं । गाढवद्ध च. दटूण भणियं राइणा 'अरे ! छोडेह लडे' ति। छोडिओ" य । तओ पुच्छिओ राइणा 'सत्यवाहपुत्त! पञ्चमिजाणा- सि मम । तेण भणियं 'देव ! सयलपुहईविक्खायजसे महाणरिंदे को ण याणइ । राइणा भणियं 'अलं उवयारवयणेहिं; फुडं साहसु जैइ जाणसि । तेण भणियं 'देव! जइ एवं, तो ण याणामि सम्म'। तओ राइणा वहिराविया देवदत्ता। आगया वरच्छर व्व सव्वंगभूसणधरा । ओलंक्खियों अयलेण । लज्जिओ मणम्मि वाढं । भणियं च तीए “भो! एस सो मूलदेवो जो तुमे भणिओ तम्मि काले 'ममावि कयाइ विहिनिओगेण वसणं पत्तस्स एवं चेव करेजसु', ता एस सो अवसरो, मुक्को य तुममज्ज सरीरसंसयमावण्णो वि पणय-दीणजणवच्छलेणऽजउत्तेणें'। इमं च सोऊण विलक्खमाणसो 'महापसाओ' त्ति भणिय पडिओ राइणो देवदत्ताए य चरणेसु, भणियं च 'कयं मए जं तया सयलजणणिवुतिकरस्स णीसेसकलासोहियस्स देवस्स णिम्मलसहावस्स पुण्णिमाचंदस्सेव राहणा कयत्थणं तं खमउ मह देवो, तुम्ह कयत्थणामरिसेण महाराओ वि न देइ उज्जेणीए पवेस' । मूलदेवेण भणियं 'खमियं चेव मए जस्स तुह देवीए कओ पसाओ, तहा उवयारी चेव, तुममम्हाणं, जओ न जीवियदाणाओ अण्णं दाणमत्थि' । तओ पुणो वि निवडिओ दोण्ह वि चरणेसु । परमायरेण पहाविओ जेमाविओ देवदत्ताए। पहिराविओ महग्यवत्थाई राइणा । पेसिओ उज्जेणि, मूलदेवराइणो अभत्थणाए य खमियं जियसत्तुराइणा । निग्धिणसम्मो वि रज्जे निविटं मूलदेवं सोऊण आगओ वेण्णायडं । दिट्ठो राया, तओ- 'लोकयात्रा भयं लज्जा दक्षिण्यं त्यागशीलता। पञ्च यत्र न विद्यन्ते न कुर्यात् तेन सङ्गतिम् ॥ २९९ ॥ इति चिंतिऊण दिण्णो अंदिट्ठसेवाएसो चेव गामो । 'महापसाओ'त्ति भणिऊण गओ सो ग़ामं ति। अण्णया नगरं पइदियहं तकरहिं मुसिज्जइ, न य औरक्खगा चोरपयं पि लहिउं पारंति । तओ चिंतियं राइणा, अवि य- 83 84 1CD °स्सामि । अय। 20 D यं वह। 3A B °ख-पोफलें। 40 D °व इमं ? तेण । 5A B°य देव !। 60 D°ह सेट्ठिस्स। 7 A B °ई। संतोलि। 80 D "हाए मज्म 190 सारं मः। 10 उक्खेल्ला । 11 A B°ईजाव.1 12-14 A B कत्थय । 15 0 0 °त्तियाई पवा। 16 A-Bगाई महग्यमंडं। 17 C D °ण निय। 18 CD °सो रे । 190 D ले जणेहि। - 20 0 Dवि. माणिमो मारक्खगेणं राय। 21 CD Rो। तो। 220D जाणसि । 23 A B जमो जा। 24 0Doसि। भयलेग मणि । 25 A B°यं 'जा। 26 0 D. हरिया। 27.0D या य अयः । 28.AB'सं मूल 29 0 D°रो, पमुक्को। 30 C D ण । तं च। 31 0 D चलणें । 320 D °वुइक।...33 0D परिहाविमो य मः। 34 0Dमो य : 35CD 'ता। यत्रैतानि न विद्यन्ते । 36 A B °सेवों एसो। 37:01 'या य.न°1:38 भारक्खिया चो। 7 मूलदेवकथानकम् १५९ 'जइ एवमणाहं पिव चोरेहिँ मुसिज्जए ममावि पुरं । तो पुरिसयार-पंडिच्चबुद्धिमाईहिँ मज्झ अलं ॥ २१ अहयं चिय सव्वेसु वि अत्थेसु इमेसु कोविओ धणिय ।ता मह पुरिमोसयतकराण नणु घिट्ठिमा गरुई ॥२२ इयं चिंतिऊण राया नीलपडं पाउणित्तु रयणीए। तक्करगवेसणत्यं विणिग्गओ निययगेहाओ॥ २३ हिंडित्तु पुरवरीए सव्वेसु वि संकणिजठाणेसु । अइउवाओ सुत्तो सुण्णे एगत्य देवउले ॥ २४ एत्थंतरम्मि समागओ मंडियाहिहाणो महातक्करो। उहविओ एसो पाएण 'अरे! को तुम इत्थ पसुत्तो' । मूलदेवेण भणिय 'कप्पडिओ' । इयरेण भणियं 'जइ एवं ता एहि मणुस्सं करेमि' । तेण भणियं महापसाओ' । तओ गया. दो वि. एगस्थ ईसरगेहे । खणिऊण खत्तं नीणियं मंडिएण पभूयं सारदविणं आरोवियं मूलदेवस्स उत्तमंगे। कओ मग़ओ। सयं च गहियकरालकरवालो पर्यटो पिट्ठओ। गया जिण्णोज्जाणं । विहाडेऊण भूमिघरदुवारं पविट्ठा अभंतरे। तत्य य तस्स भगिणी कुमारिगा रूववई जोव्वणत्या चिठ्ठइ । सा तेण भणिया जहा 'इमस्स पाहणयस्स चरणे पक्खालेसु' । सा वि कूवतडट्ठियवरासणे निवेसिऊण मूलदेवं चरणे धोविउमाढत्ता। तओ अचंतसुकुमालं चरणफासं संवेइऊण 'अहो ! पुरिसरयणं किंपि एय'ति चिंतिऊण णिरूविओ सव्वंगेसु । तओं संजायदढाणुरागाए य सणिऊण भणिओ सणियं सणियं जहा 'जे अण्णे पुरिसा समागच्छंता 'ते हं इमम्मि तुह पिढिट्ठियकूबए पार्यधोयणच्छलेण पक्खिवंती, तुमं पुण ण खिवामि, ता ममोवरोहेण सिग्धमवकमाहि, अण्णहा दोण्हं पि नः सोहणं भवेस्सई' । तओ कज्जगइमवगच्छिऊण दुयं निग्गओ राया। इयरीए वि नियक्खूणभएण अकंदियं जहा 'एस सो पुरिसो निग्गओ निग्गओत्ति । तओं अद्धसंगोवि यदव्वं मोत्तण गहियकंककरवालो धाविओ पिट्ठओ मंडिओ। पञ्चासण्णीहूँयं णाऊण नगरचञ्चरुट्टियपहाण- खंभमंतरिऊण नट्ठो राया। इयरो वि कोवंतरियलोयणो . 'एस सो पुरिसो'त्ति कंकासिणा दुहा काऊण पहाणखभं गओ सट्ठाणं । राया वि 'लद्धो चोरो' त्ति निव्वुयहियओ गओ नियगेहं । पहाए य रायवाडियाछलेणं तन्निरूवणत्यं निग्गओ, जाव बहुपट्टयावेढियजंघो गहियथिरथोरलट्ठी सणियं सणियं संचरंतो अद्धोग्घाडवयणों दिवो दोसियहट्टे तुण्णायकम्मं करेमाणो । 'रयणीए दीवएण वयणं दिटुंति काऊण पञ्चभिण्णाओ। गिहागरण य. 'हकारेहि अमुगं तुण्णायं' ति पेसिओ आरक्खगो। तेण वि. जाव सदिओ तओं 'क्रिमज रायउले आहवणं , नूणं सो पुरिसो न वावाइओ भवेस्सई' त्ति साभिसंको गओ , रायसमीवं । दवावियं राइणा महारिहमासणं, सम्माणेऊण महापडिवत्तीए भणिओ जहा देहि अम्हाणं नियमगिणिं । तेण वि नणंमेसो चेवं सो राया भविस्सइ' त्ति, कज्जपरमत्थमवगच्छिऊण दिण्णा; परिणीया य। सो वि ठविओ महंतगो । तओ राया पइदिणं मग्गावेइ तीए मुहाओ आभरण-वत्याइयं जाव समागरिसियं सव्वं दवं । पुच्छिया रण्णा सा 'केत्तियमन वि अत्थि एयस्स दव्यं । तीए भणियं. 'देव एत्तियं चेवः । तओ अणेगाहिं विडवणाहिं विडंबिऊण णिग्गहिओ। "एवं साहुणा वि जाव गुणलाभो ताव देहो, पालेयन्यो । तयभावे निग्गहेयको संलेहणा-ऽणसणाईहिं ।" एयं पसंगओ भणियं । मूलदेवो वि उदार रजैसिरिमणुहवेऊणाऽऽउपजते परिवालिय गिहिधम्मं समाहीएमओ देवलोगं गओत्ति। एवमैहिकदानफलगतं गतं मूलदेवकथानकम् । २४. . * 1.0 Dो य ए1 2 0 D उत्तिमं । 30D °यकरवालो। 4 C D यहो पि1. 50D चलणे सोनिउ । 6.0D यं जहा। 70 D ते इह इ। 80 D °चसोयण। 90 D पक्खिवा। 10A B महि। 11 0p वियं दु। 12 0 D°णीभूयं च णा। 13 A B लट्ठी य सणियं संच। 14 0 D नुणाति । 15 0 0 रक्खिओ। तेण । 1600 यउलं। समीवं द1.17 0p महरि । 18 0 0 नूगं एस चेव । 19 0.D सव्वं पि ६। 200.D"यन वि। 21 A B.वो । एयं । 22 0 D रजसिरि भणु जिऊश भाउ । 23 A B 'वभा(स्या)ख्यानकम् । ।

१६० : सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् आदिशब्दाद् देवधर-देवदिन्ना-अभिनवश्रेष्ठिप्रभृतयो ज्ञातव्याः । तत्र देवधरकथानकमिदम्- [२५. देवधरकथानकम् ] अस्थि इहेव जंबुद्दीवे दीवे मारहे वासे कलिंगाजणवए रम्मत्तणाइगुणगणोहामियतियसपुरिसोहा- समुदयं कंचणपुरं णाम णगरं । तत्थं य गरुयपरक्कमकंतदरियारिमंडलो सैदाणुरत्तभूमिमंडलो रुवाइगुणगणो- हामियाऽऽखंडलो भामंडलो णाम राया । तस्स य नियछाय व्व सयाणुवत्तिणी कित्तिमई नाम देवी । इओ य तम्मि चेव नगरे सयलमहायणप्पहाणो सुंदराहिहाणो सेट्ठी। सुंदरी से भारिया । तीसे य जायाणि अवच्चाणि विणिघायमावन्नति । अणेगोवायपराए वि न एगं पि जीवइ । तओ कथाइ महामाणसिय- दुक्खकंताएं चिंतियं, अवि य- "धी धी ! मम जम्मेणं निष्फलपसवेण दुक्खपउरेणं । जेणेगं पि अवच्चं नो जीवई मह अपुण्णाए । १ नूणं अवहरियाई कस्सइ रयणा' अण्णजम्मम्मि । जेण ममाऽवच्चाई निमित्तविरहेण वि मरंति ॥ २ अइहरिसनिन्भरेहिं जाइँ अकज्जाइँ कहब कीरति । ताणेरिसो विवागो दुव्विसहो ज्झत्ति उवणमइ ॥ ३ एवं चिंताउराए समागया देसियालियागयसूरपालरायउत्तमज्जा पियमई नाम तीए पियसही । जंपियं च तीए 'हला ! किमुव्विग्गा विय लक्खीयसि ? | सुंदरीए भणियं- 'पिइ-माइ-भाइ-भगिणी-भज्जा-पुत्ताइयाण सव्वाण । कीरइ जं पि रहस्सं न रहस्सं तं पि हु सहीणं ॥ ४ ता भगिणि ! अवच्चमरणं मम गरुयमुब्वेगकारणं' । पियमईए भणियं- 'जं जेण जहा जम्मंतरम्मि जीवेणुवज्जियं कम्मं । तं तेण तहा पियसहि ! भोत्तव्वं नत्यि संदेहो ॥ ५ परं मा संतप्प, मं गम्भवई मोत्तूण गेओ देसियालियाए मम पिययमो, ता जं. ममाऽवच्चं भविस्सइ तं मए तुज्झाऽवस्सं दायव्वं'। सुंदरीए भणियं 'जइ एवं ता मह गेहे चेवाऽऽगंतूण चिट्ठसु जओ ममाऽवि सममाहूओ चिट्ठए गम्भो, ता जइ कहिंचि दिव्वजोएणं समयं पसवामो तो अईवसोहणं भवइ, न य कस्सवि रहस्सं पयडियध्वं' । सा वि तहत्ति सव्वं पडिवज्जिऊण ठिया तीए चेव गिहे । कम्मधम्मसंजोएण समैगं चेव पसूयाओ। कओ य मयग-जीवंतयदारगाण परावत्तो । कइवयदिणेहिं च तहाविहरोगेण पंचत्त- मुवगया पियमई। सुंदरीए य अणेगाइं सिहिरीई लोगे पयडिऊण जहोचियसमए कयं दारयस्स नाम देवधरो त्ति । पवद्धमाणो य जाओ अट्टवारिसिओ । तओ जाव सिक्खिओ बावत्तरि कलाओ ताव पुव्यकयकम्मदोसेण मयाई जणणि-जणयाई, उच्छण्णो सयणवग्गो, पणट्ठो सव्यो विविहविहवित्थरो, जाओ एगागी, गहिओ" महादरिदेण । अणिव्वहंतो य करेइ वुत्ताणत्तयं धणसेटिगेहे । भुंजइ तत्थेव । 'कुलजों" य सावओ'त्ति जाइ पइदिणं चेइयभवणेसु, वंदए चेइयाई, गच्छए साहु-साकुणीवंदणत्यं तदुवस्सएसु । एवं च वञ्चमाणे काले अण्णया कयाइ कम्हि पगरणे परिविलृ संपयाहिहाणाए सेट्ठिणीए विसिट्ठ मणुण्णं च तस्स भोयणं । एत्थंतरम्मि य, 1 A B°नकम्-अस्थि । 2 0 D पुरसो । 3 0 D °स्थ गह। 4 C D सयाणुरत्तभूमंड। 5 A B °ए य चि । 60 D घिद्धी! मजम्मेणं । 7 0 0 सरेण । 80 D मम म। 80 D मम म। 90 D एवं च चि। 10-0D ताययाण 11 Bो देसिमो. देसियालिए। 12 0 D समाहूओ। -13. A B स्सय र। 14.0D °गं च पर 15 0 पिइमई। 16 A सिटिराई 17 0 0 ववित्थारो । ...18 C D °मो य महा। 190 D.°जए त -200D जोगियसा। - + देवधरकथानकम् १६१ पंरिचत्तसव्वसंग विविहतवचरणसोसियनियंग। पढियेक्कारसअंग जयदुजयनिजियाणंगं ॥ ६ तिहिं गुत्तीहिँ सुगुत्तं समियं समिईहिँ सत्तसंजुत्तं । समदिट्ठसत्तु-मित्तं सुसाहजुयलं तहिं पत्तं ॥ ७ तं दटुं देवधरो पयडसमुभिजमाणरोमंचो । चितेइ 'अहो ! दुलहा जाया मह अन्ज सामग्गी ॥ ८ पत्तं वित्तं चित्तं तिण्णि वि पुण्णा. पुण्णजोएण । ता सहलं नियजीयं करेमि पडिलाहिउं मुणिणो' ॥ ९ इय चिंतिऊण गंतुं मुणिपामूले नमंतसिरकमलो। विण्णवइ 'कुणह भयवं ! महऽणुग्गहमेयगणेणं' । साहूहिँ वि तं नाउं अइगरुयपवड्डमाणपरिणामं । 'थोवं दिज्जसु सावय !' भणिऊणं उड्डियं पत्तं ॥ ११ तेण वि 'इच्छं इच्छं' पयंपमाणाण ताण साहूण । रहसवसपरवसेणं सव्वं पत्तम्मि पक्खित्तं ॥ १२ 'अजं चेव कयत्यो जाओ हं' भाविऊण तत्थेव । उवविट्ठो ठाणम्मि पुरओ थालं विहेऊण ॥ १३ एत्यंतरम्मि भोयणसमयदेववंदणत्थमन्मंतरं पविसिउकामेण दिट्ठो सेटिणा । तओ भणियाऽणेण नियमा- रिया संपया जहा 'परिवेसेहि देवधरस्स' । तीए भणियं 'परिविलृ मए एयस्स अमुगं अमुगं च पहाणभोयणं, परं एएण सव्वं साहूण दिण्णं' सेट्ठिणा भणियं 'धण्णो खु एसो जेणेवं कयं, ता पुणो वि परिवेसेहि' । तीए भणियं 'नाऽहमेवंविहं वियाणामि' सेट्टिणा भणियं 'मा अणुमोयणाठाणे वि खेयं करेहि, जओ अणुमोयणाए वि तुल्लं चेव फलं हवइ, भणियं च- अप्पहियमायरंतो, अणुमोयंतो वि सोग्गइं लहइ । रहकारदाणअणुमोयगो मिगो जह य बलदेवो ॥ १४ ता मुंजावेहि मणुण्णेणं' । ति भणिऊण पविट्ठो देववंदणत्यमभंतरे । संपयाए वि वक्खित्तत्तणओ जाव न परिवेसियं ताव इयरों वि अभिमाणगओ चिंतिउमारद्धो, अवि य- "कट्ठमहो! दालिदं गिरिवरगरुया वि सुपुरिसा जेणं । तिण-तूलसयासाओं वि जायंति जयम्मि लहुययरा ॥ १५ किं ताण जीविएणं नराणं दोगच्चतावतवियाणं । इयरजणजणियपरिभवअवमाणक्खाणिभूयाणं ? ॥ १६ अत्यो चिय पुरिसत्यो एको भुवणम्मि लहँइ परभावं । बहुदोसजुया वि नरा गोरल्या जेण जायंति ॥ १७ धण्णा गलए पायं दाउं अवमाणणाण सव्वाणं । तेलोयवंदणिज्जा जाया समणा समियपावा ॥ १८ अहयं तु पुण अहण्णो जो नवि सक्केमि गिहिउं दिक्खं । अवमाणगरुयदुक्खाइँ तेण निच्चं पि विसहेमि ॥" १९ एवं च चिंतंतस्स निगओ सेट्ठी । दिट्ठो य तयवत्थो चेव । तओ भणिओ सेट्ठिणा 'उडेहि वच्छ ! मए समं भुंजसु' । तओं उढिओ देवधरो, भुत्तो य पहाणाहारेहिं सह सेट्ठिणा । तओ इहलोए चेव महरिसि- दाणप्पहावोवज्जियमहारज्जाइलामस्स वि जिण-साहु-साहुणीवंदण-पज्जुवासणापरस्स जम्मंतरनिकाइयाऽसुह- कम्मफलमणुहवंतस्स वच्चए कालो। इओ य तम्मि चेव नयरे अस्थि रयणसारो नाम सेट्ठी । महलच्छी तस्स भारिया । ताणं च विसयसुहमणुहवंताणं समाहूओ महलच्छीए गम्भो । जाव जाओ छम्मासिओ ताव पंचत्तीहूओ सेट्ठी । महलच्छी वि पसूया निययसमए विणिज्जियामरसुंदरीरूवं सयललक्खणसंपुण्णं दारियं । ततो 'अपुत्तलच्छित्ति दारियानिव्वाहमित्तं किंचि दाऊण गहिओ सब्यो वि घरसारो राइणा । उचियसमएं कयं कुमारियाए नाम रायसिरि त्ति । पवड्डमाणी य वालिया चेव रायमुक्कदव्यपयाणेण गिण्हाविया कलाओ जणणीए । इत्यंतरमि : पइमरण-दव्वविणासाइमहादुक्खसंतत्ता खिजिऊण कालगया महालच्छी । रायसिरी वि संगहिया लच्छीनामाएं नियमाउसियाए, परिवालए ईसरगिहाइसु. कम्म काऊण । सा वि रायसिरी 'साविय'त्ति भावसारं वंदए पइदिणं चेइय-साहु-साहुणीओ, दाणधम्माइनियलं च निंदैए अप्पाणं, अवि य- 1 A B पईपमा। 20p °या.जहा। 3 A'B °हउ परभायं। 4.0 p महाल, 5A B नियस'। 60.D ए. य क 7 70 Dम्मि य पह। 800 निंदइ। मू०.०२१ १६२ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् "हा हा ! मह जम्मेणं इमेण अइनिप्फलेण जाएणं । अयगलथणसरिसेणं इह-परलोयत्यवियलेणं ॥२- इहलोए गासो वि हु संपज्जइ मझ पुण्णवियलाए । अइगरुयकिलेसाऽऽयासजणियकम्मेण जणणीए ॥ २१ परलोओ पुण विहलो होही मह दाणसत्तिवियलाए । जम्मंतरनिव्वत्तियगरुयमहापावपसराए ॥ २२ घिसि धिसि मम भुत्तेणं निचं पत्ते असंविभत्तेणं । परिचत्तुत्तमसत्तेण वित्तसंपत्तिवियलाए" ॥ २३ अह अण्णया य तीए माउसियाए महिन्भगेहम्मि । ओवाइयलाहणए लद्धा वरमोयगा चउरो ॥२४ तो भणिया रायसिरी तीए 'उवविससु पुत्ति ! भुंजाहि । अन्ज मए आणीया तुह कब्जे सीहकेसरया' ॥२५ उवविठ्ठा सा वाला ते घेत्तुं सा पलोयइ दुवारं । 'जइ एइ कोई अतिही तो लटुं होइ' चितंती ।। २६ जम्हा मह उवणीयं जणणीए अन्ज सुंदरं भोजं । तं दाऊणं पत्ते करेमि सुकयत्यमप्पाणं ॥ २७ इत्यंतरम्मि भिक्खं भममाणीओ गुंणेहिँ कलियाओ । दुद्धरबंभव्ययधारियाओं तवसोसियंगीओ ॥ २८ समतिण-मणि-मुत्ताओ जुगमित्तनिहित्तचितणेत्ताओ । भवियव्वयावसेणं सुसाहुणीओ समायाओ ।। २९ तो पुजंतसमीहियमणोरहोप्पण्णपयडपुलयाए । संभमखलंततुरिययरगमण-बसणाएँ वालाए ॥ ३० पडिलाभियाओं ताओ तिकरणसुद्धेण सुद्धदाणेणं । आणंदसुपप्पुयलोयणतामरसजुयलाए ।। ३१ तओ तेण पत्त-चित्तसुद्धेण दाणेण इहलोयफलं चेव निव्वत्तियं विसिटुं भोगहलियं कम्म, 'धण्णा संपुण्णा हं जीए ऐयं संपणति सुकडाणुमोयणेण पुणो पुणो संपोसियं । माउसियाए वि 'धण्णा एसा जा बाला वि एवं करेइ'त्ति मण्णमाणीए पसंसिया । तओ तहा वि जा न सक्कइ निव्वाहिउं लच्छी कण्णयं तो समप्पिया सुव्वयाहिहाणाए पवित्तिणीए, भणियं च 'भयवइ ! न समत्था हं निव्वाहिउं, जइ तुम्हाणं पडिहाइ तो गिण्हह एवं पत्तभूयं' ति । अंगीकया पवत्तिणीए । मोत्तूण तं तत्थेव गया लच्छी नियंगेहे । भोयणसमए य भणिया पवित्तिणीए जहा 'पुत्ति ! भुंजसु' । तीए भणियं 'भयवइ ! एरिसे दारुणे सीयकाले सीएण वारण य विज्झडिजमाणीहिं समणीहिं महया कडेणाऽऽणीयमिणं भत्तं कहमहं गिहत्था मुंजामि ?' । पवत्तिणीए भणियं पुत्ति! सोहणदिणे पव्वाइ- स्सौमि ता मुंजाहि' । तओ भुत्तं रायसिरीए । पवत्तिणीए" य तहाविहं तीए संसूयत्तणं पिच्छिऊणं पुट्ठा कण्णपिसाइया विज्जा 'किमेसा जोग्गा न व?' त्ति । विजाए भणियं ‘मा ताव पवाविस्सह' । पवत्तिणी वि 'पुणो पुच्छित्सामि'त्ति ठिया तुहिक्का जावाऽऽगओ उण्हायालो । तत्थ य खरयरैरैवि- करसंतत्ताओ पस्सेयजलाविलगत्ताओ छुहा-तहऽत्ताओ भत्त-पाणयभारकंताओ भिक्खायरियापडिनियत्ताओ पिच्छिऊण साहुणीओ भणिउमाढत्ता राय री भयवइ ! एवंविहकडेण. एयाहिं महाणुभावाहिं समाणीयं भत्तपाणं मम गिहत्याए मुंजमाणीए महंतमासायणट्ठाणं, ता पवावेहि में सिग्धं ति । पवित्तिणीए वि धीरा होहि, जओ वरिसमित्ते फग्गुणसुद्धएक्कारसीए तुह सुझंतलग्गति संठविऊण पुणो पुट्ठा विजा । विजाए भणियं 'अज्ज वि भोगहलियमत्थि एईए'। - 1 A B भइग। 2.0 D °तरि निब। 30 D तुज्झ कए सी। 4 0 D कोवि.50 कारेमि कय 1. 60 D गुणोहकलि । 7A B त्तनित्ता। 8 A B°वयणाएँ। 9 C D तिगर। 100:D पत्तसुन्द्रेण । 110 D एयं पुनं' ति । 12 A B पुणो संपो। 13.0D एसजा। 14 0 D तो। 15 C D हासई। 1600"यगेहं। 17.0D °ए । 18 0.D य वा। 190 Dणाणिय भत्त । 20.AB पुत्त! 21 0Dस्सामो। 220. D ए तहा। 23 A B सभूयत्तणं । 24 0 D रविकिरणसं । 25 0p तण्डु पहाओ। 260 Dयणाठाण। 2700वावेह। । ।

देवधरकथानकम् पवित्तिणी वि 'चेइय-साहु-साहुणीणं भत्तिं करिस्सइत्ति मण्णमाणी ठिया तुहिक्का जावाऽऽगओ । निवडियं वरिसं । तत्थ वि तीए तहाविहं चेव भावं नाऊण पवित्तिणीए पुणो पुट्ठा विजा जहा 'कित्तियमेईए भोगहलियं ? । विज्जाए भणियं जहा 'एसा पंचण्हं पंचुत्तराणं देवीसयाणं अग्गमहिसी भविस्सइ, पंण्णासं च वरिसाई भोगहलियं मुंजिस्सई' । 'पवयगुण्णई करिस्सई' त्ति मण्णमाणी ठिया उयासीणयाए चेव पवत्तिणी। अण्णया य साहुणीवंदणत्थमागरण दिट्ठा देवधरेण, पुच्छिया पवत्तिणी 'किमेसा अन्ज वि न पव्वा- विजइ ? । पवत्तिणीए भणियं 'जओ अजोग्गा' । 'जइ एवं किमत्थमसंजयं पोसेह ? । तीए भणियं 'जओ संघस्सुण्णईकरा भविस्सई' । तेण भणियं 'कहं ?' । तीए भणियं 'न पभूयं वट्टइ कहिउँ' । तओ तेण अभोय- गाइए कओ निबंधो । जहट्टियं सिद्धं । तओ चिंतियं देवधरेण 'अहो ! अचिंता कम्मपरिणई जमेसा वणिय- कुलोप्पणा वि एवंविहं रायलच्छि पाविस्सइ, भुंजिऊण य रायलच्छि मण्णे दुग्गई वच्चिस्सइ, ता परिणेमि एवं जेण रायलच्छि चेव न पावइ, न य दुग्गइं जाइ । त्ति चिंतिऊण भणिया पवित्तिणी 'भयवइ ! किम- हमेयं परिणेमि ?' | तीए य दो वि कण्णे पिहित्ता 'सावय ! किमयाणो विय पुच्छसि ? न वट्टइ एयमम्हाण जंपिउ' [ति जंपियं ] । देवधरेण भणियं 'मिच्छा मि दुक्कडं, जमणुवओगो कओ' । तओ गओ लच्छीसयासं । भणिया य विणयपुव्वयं 'अंबे ! दिजउ मम रायसिरी'। तीए भणियं 'पुत्त ! दिण्णा मए साहुणीणं' । तेण भणियं न पव्यावइस्संति ताओ तं' । तीए भणियं 'कहं वियाणसि?' तेण भणियं 'ताहिं चेव सिहँ' । लच्छीए भणियं 'जइ एवं तो पुच्छामि ताओ' । तेण भणियं 'एवं होउ, परमण्णहा न कायव्वं । तओ पुच्छिया पवित्तिणी लच्छीए जहा 'किं सच्चं चेव न दिक्खिस्सह रायसिरिं?'। पवित्तिणीए भणियं 'सच्च' । तओ. तीए. 'दारि पत्तो वि गुणजुत्तो सावयधम्मजुत्तो सामण्णपुत्तो य एस देवधरो, न य मह कम्मरीहत्थाओ अण्णो को वि महिड्डिपत्तो गिहिस्सइ, एसो य महायरेण मग्गइ' चिंतिऊण दिण्णा देवधरस्स रायसिरी । कम्मधम्मसंजोएण जायं तीए चेव फग्गुणसुद्धक्कारसीए वारेजय- लग्गं । तओ कीरंतेसु वारिजमंगलेसु भाविउं पवत्ता राय री, अवि य- 'जइ अंतरायकम्म नै हु हुंतं मज्झ पुण्णवियलाए । संजमभरवहणसमुज्जयाएँ कयनिच्छयमणाए ॥ ३२ तो दिन्जितो वेसो अजं मह सयण-सावयजणेहिं । वण्णणए कीरंते संविग्गा भावए एवं ॥ ३३ पुणरवि लग्गदिणम्मी चिंतइ कीरंतए पमक्खणए । 'निक्खमणऽभिसेयमहो, वस॒तो अन मह इण्हि ॥ ३४ संयणाइसंपरिबुडा सव्वालंकारभूसिया अहणा । वच्चंती जिणभवणे बहुमंगलतूरसद्देहि' ॥ ३५ माइहरे उबविट्ठा चिंतइ 'कयजिणपइक्खिणा इहि । गुरुणा सह भत्तीए बंदंती चेइए अहयं ॥ ३६ चउविहसंघसमक्खं अप्पिनंतो गुरूहिँ मह वेसो । रयहरणाई संपइ, संपइ कीरंतओ लोओ' ॥ ३७ हत्याऽऽलेवयसमए भावइ 'हा! जीव ! एस सो समओ । गुरुयणमणुभासंतो गिण्हंतो जत्थ सामइयं' ।। ३८ 'इण्हि पयक्खिणंती समत्यसंघेण खिप्पमाणेहिं । वासेहिँ समोसरणं' भावइ मंडलयभमणम्मि ।। ३९ तयणु 'असेसजणेहिं वंदिजंती.तओ पुण गुरूहिं । अणुसद्धिं दिजंति संवेगगयां निसामंती ।। ४० हा! जीव ! अलक्षण! सबविरइनिहिगहणलालसो कह तं । वेयालेण व वलियंतरायकम्मेण विदविओ? ॥ ४१ - . 10.D. °ण्णय क। 20 D °ए बंधे (कए निव्बंधे) जह। 30D इपुत्तो। 4A कराह । 5 D महिडिओ पुत्तो। . 6.0D जयम। 70 DM य हुत्ती 8 0D सइमा। 9 A B उरुय। 10 AB पइक्खि। 110:Dभवण। 12 0.2 जणेणे, वं।

- १६४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् एवं च भावेमाणी परिणीया जहरिहपडिवत्तीए । विण्णत्तो यं सेट्ठी देवधरेण जहा 'तायः - अप्पेह किंचि उवस्सयं' । तओ अप्पियं सेट्ठिणा नियबाडगेगदेससंठियं तिणहरं । आणीया ये तत्थ तेण रायसिनी। सा य अईवभत्ताणुरत्ता भत्तुणो। तओ तीए सह विसयसुहमणुहवंतो जाव चिट्ठइ ताव चिंतियं सेट्ठिणा जहा 'एस महाणुभावो देवधरो मम सामण्णपुत्तो महासत्तो उदारचित्तो पभूयगुणजुत्तो ता कारवेमि किंचि वाणिज्जं, पेच्छामि से विण्णाणं, जइ झुग्गो तो जहाजुत्तं करिस्सामि' । त्ति परिभाविऊण भणिओ जहा 'वच्छ ! घेत्तूण मम सयासाओ भंडमुलं करेहि किंचि पत्त-सागाइयं वाणिज्ज' । तेण वि तहेव कयं । उप्पायए भोयणवयाइयं जाव पच्चासण्णी- भूओ पाउसो। तओ भणिया तेण भारिया जहा 'आणेहि कुओ वि इट्टखंडाणि जेण तुण्गेमि एवं अईवदुन्चलं वरंडयं ति, मा वरिसायाले सुत्ताणं चेव उवरि पडिस्सई' । तीए वि तहेव कयं । तस्स य तं तुष्णेमाणस्स. दुबलिट्टगमवर्णितस्स निग्गयाणि पंच सयाणि दम्माण । तओ तीए अदंसिऊण चेव कयाणि ओवट्टीए । कयकज्जेण य गंतूण हट्टे सयमेगं वेचिऊंण कयं तीए किंचि वत्थाभरणं । तीए भणियं 'पिययम ! कुओ तए एयं कयं ?' । तेण भणियं 'साहुसयासाओ दम्मसयमेगं मग्गिऊण एयं कयं । तीए भणियं 'जइ एवं ता अलमेइणा' । तेण भणियं ‘मा वीहेहि महाधणविसिट्ठो परमवच्छलो य मम साहू, न किंचि एविएण तस्स गाणं । तओ परिहियं तीए । सो वि ववहरंतो थोवदिवसेहिं चेव जाओ दम्मसहस्ससामी । अण्णदियहम्मि भणिओ सो तीए जहा 'न वट्टए सावयाणं वरिसायाले मट्टियं खणिउं, ता आणेहि किंपि खणित्तयं जेण संगहेमि मट्टियं । तओ तेणाऽऽणीया "सिद्विगेहाओ कसिया । तीए लवियं 'नाऽहमेईए खणिउं सक्केमि' । तेण भणियं" 'पविरलमाणुसाए वियालवेलाए अहमेव खणिस्सामि, तुमं पुण पिडयं कोत्थलयं च गिहिजसु, जेण कोत्यलयं भरित्ता अहमवि समागच्छामि अण्णहा लजिजइ मट्टियमाणतेहिं ' तओ तीए तहेव कयं । तेण वि कैसियाए आहणिऊण जाव पाडिया भिउडी ताव तत्थ पयडीहूयं दसलक्ख- दीणारमुल्लं रयणाइपूरियं महानिहाणं । तेण भणियं 'पिए ! झत्ति ओसरामो इओ ठाणाओ' । 'किं कारण ? ति तीए पुच्छिएण जंपियं तेण 'पिए ! पिच्छ एस अम्हाण कालो पयडीहूओ' | तीए जंपियं 'न एस कालो किंतु तुझऽचिंतपुण्णाणुभावेणाऽऽणीया एसा महालच्छी'। तेण लवियं 'अस्थि एवं जइ कहवि राओ वियाणइ तो महंतो अणत्थो । तओ 'ममाऽऽसंकं करेइ' त्ति चिंतिऊणे जंपियं रायसिरीए ‘ण मम सयासाओ पयडीहोइ एसत्यो, ता. गिण्हाहि निविसको नियभागधेयोवणीयमेयं जा न को वि पेच्छइ' । तओ तेण फैसियाए विहाडिऊण मुद्दाओ पक्खित्तं कोत्थले रयणाइयं, भायणं पि पिडयमझं काऊण दिण्णा उवरि मट्टिया । समागयाइं नियगेहे । निय(ह)णियं गिहेगदेसे । अण्णया मंतियं तीए सह भत्तुणा जहा 'पाहाण- भूयमिणं दविणं, जओ- जिणपडिमासुं तम्मंदिरेसु तप्पूय-ण्हवण-जत्तासु । जं न वि लग्गइ पिययम ! पाहाणसमं तयं दविणं ।। ४२ भत्ते पाणे वत्ये सयणा-ऽऽसण-वसहि-ओसहाईसुं । जं साहु-साहुणीणं न वि दिज्जइ तं पि उवलसमं ॥ ४.३ भोयण-तंबोला-ऽऽसण-वत्थाइसु जं न कहवि उवगरइ । साहम्मियाण पिय" ते पि मुणसु लिटूवमं रित्यं ।।४४ जं न नियअंगभोगे, न य मित्ताणं, न दीण-विहलाणं । उवओगं जाइ धणं तं.पि हु धूलीसमं नाह ! ।। ४५ 10 D य तेण तत्य रा। 2 A B वभत्ताणुरत्ता । तमओ। 3 0 D°म पुत्तो। ...4 0D जोग्गो तो जहा- 50D ° भित्ति, मा। 60 चेचिऊण। 70 D एवं की। 8.0D णवइविसि ।।: 9A वरि- 10.0 D सेट्ठियगेहालो कुसिया। तीए भणिय-नाह ! एइ(ई)ए खणिउ णः सक्केमि। 11 on यं 'विर । 12.0 D कुसिया। 13 0 लपियं । -14 -D°ण भणियः। .. 15.0D कुसिया ।- 16 0 D स्खलए रय । !, मुण तं पि सिलोवम रित्यं । - जोग्ग की। सयाले। 17000 देवधरकथानकम् १६५ ताः किमेइणा: मुच्छापरिग्गहमेत्तेण ? । तेण भणियं 'एवं ठिए को उवाओ । तीए भणियं 'परिणेहि सेट्ठिधूयं कमलसिरिं, जेण सव्वा संभावणा भवई' । तेणुल्लवियं 'अलं मम तुमं मोत्तूण अण्णाए । तीए जंपियं 'नाह ! गुण-दोसबियारणाए जं बहुगुणं तं कायव्वमेव । तेण भणियं 'जइ एवं ते निबंधो ता केणुवाएण सां पावियव्वा' । तीए भणियं "परिचिया चेव सा ते, ता उवयरेहि फलाइणा, अहं पुण विभूसाए उवयरि- स्सामि, यत उक्तम्- अन्न-पानहरेदालां यौवनस्थां विभृषया । पण्यस्त्रीमुपचारेण, वृद्धा कर्कशसेवया ॥३०॥ सा. य किंपि बाला किंपि जोव्वणत्या, अओ एवं चेव वसवत्तिणी भविस्सइ" । तओ 'सोहणं भणसित्ति पडिबज्जिऊण देइ पइदिणं तीए फलाइयं । एवं च अणुलग्गा सा देवधरस्स जाइ तेण सह तग्गिहे । 'मंडेइ पइदिणं तं रायसिरी । गिहं गया य पुच्छिया जणणीए 'को तुह फलाइयं देइ ?, को य मंडेइ । तीए भणियं 'देइ फलाइयं देवधरो, मंडेइ पुण बाइया' । 'को देवधरो? का बाइया ?' पुणो पुट्ठा जणणीए । तीए भणिय 'देवधरो जो पइदिणं अम्हें गे[ग्रन्थानम् ५००० हे समागच्छइ, बाइया पुण तस्स चेव भारिया' । अण्णया देवधरेण सह समागच्छंत धूयं पेच्छिऊण हसिया जणणीए 'वच्छे ! अइसुलगा दीससि, किमेइणा चेव अप्पाणं परिणाविस्ससि ?' । कमलसिरीएँ लवियं को इत्थ संदेहो, जइ मं अण्णस्स दाहिह तो हं निच्छएण अप्पाणं वावाइस्सामि' । जणणीए जंपियं 'मुद्धे ! तस्सऽण्णा भारिया चिठ्ठई' । कमलसिरीए भणिय 'सा मम भगिणी, अलं तन्विउत्ताए मम अण्णेणं सधणेणावि वरेण' । तओ अइगरुयाणुरायपरवसं नाऊण साहियं जहट्टियं चेव संपयाए सेट्ठिणो । तेण भणियं 'पिए ! जइ वच्छाए निब्बंधो ता होउ एवं चेव, जओ रूवाइगुणपगरिसो चेव देवधरो, दारिदउच्छायणे पुण अहं चेव भलिस्सामि, परं अणुणएमि से भज' । संपयाए वि तहत्ति पडिवण्णंः । तओ आइट्ठो सेट्ठिणा देवधरो 'वच्छ ! दंसेहि अम्हाणं नियभारियं' । तेण वि "ज ताओ आणवेइ'त्ति भणंतेण सद्दाविया रायसिरी, समागया य सा निवडिया सेट्ठिचलणेसु । 'अविहवा होहि'त्ति भणंतेण निवेसिया उच्छंगे सेटिणा । दट्टण विणिज्जियसँयलविलयायणं तीए रूवाइसो- हासमुदयं चिंतियं धणसेट्टिणा, अवि य- "जो एयाए गरुयाणुरायरत्ताएँ निस्सहंगीए । सव्वंग उवगूढो मह धूयं इच्छिही कह सो ? ॥ ४६ लावण्णामयसरसीए निच्चमेयाइ जो समं रमइ । सो मज्झ सुयं रमिही कह रूववई पि देवधरो? ॥ ४७ पडिकूलाए एयाएँ अँजिही कहणु विसयसोक्खाई ? । अइमुद्धा मह धूया एईइ पइम्मि जा लुद्धा ।। ४८ ता किमेइणा ?, भावमुवलक्खेमि ताव एयाणं, पच्छा जहाजुत्तं करिस्सामि" । त्ति भाविऊण भणिया रजसिरी 'वच्छे ! मह धूयाए कमलसिरीए तुह भत्तुणो उवरि महतो अणुरागो, ता जइ तुमं असंतोसं न करेसि ता देमि से त' । रजसिरीए भणिय 'ताय ? महंतो" मह पमोओ, ता पूरेउ ताओ मह भगिणीमणो- रहे' । सेट्टिणा भणियं पुत्ति ! जई एवं ता तुह उच्छंगे चेव पक्खित्ता कमलसिरी, अओ परं तुमं चेव जाणसि' । रजसिरीए जंपियं 'ताय ! महापसाओ' । देवधरो वि भणिओ 'पुत्त ! गिण्हाहि तुहाऽणुरत्ताए एयाए कर करणं ति । 'ज.ताओ आणवेइ' त्ति पडिवण्णमणेण । तओ महाविभूईए कारियं पाणिग्गहणं सेटिणा । तओ रायसिरी कमलसिरीणं दिण्णं दोण्ह वि तुल्लमाभरणाइयं । कारात्रिओ महाववहारं जामाउओ। विढवए पभूयं दविणजायं । विणिओयए पुव्वलद्धं जिणभवणाइसु । 10 D मंडइ । 20.0 °या पु। 30D °ए भणियं । 4 0 D°ण सोहणे । 40 D°ण सोदणे। 5A B रज्जसिरी । 60p सचविल।...70:D नीसह । 90D लक्खामि । 100.D.री'चट्टे ! मद! 11:0D °तो मे पसाभो, ता। 1200णीए मणो। . 13 A B पुत्त! जड़ । . + . 8AB:पयम्मि।

सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् इओ य विवाहदिणनिमंतियाऽऽगयाए कमलसिरिवयंसियाए मइसागरमंतिधूयाए पउमसिरिनामाएं दद्व्ण देवधरं कया सहीण पुरओ महापइण्णा, अवि य- 'जइ परिणइ देवधरो हला ! ममं कहवि दिव्वजोएण । ता भुंजामि भोए, अण्णंह नियमो इहं जम्मे ॥ ४९ तं च तारिसं तीए महापइण्णं सोऊण से सहीहिं साहियं तज्जणणीएं पियंगुसुंदरीए । तीए बि मइसायरमंतिणो । तेण वि हक्कारिऊण सेट्ठी दिण्णा सगठरवं देवधरस्स पउमसिरी । उन्बूढा महाविभूईए । दिण्णं मंतिणा तिण्ह वि संमाणमाभरणांइयं । तओ नीयं राइणो पायवंदणत्यं बहुवरं मंतिणा । सम्माणिऊण निवेसियं वरासणेसु राइणा । देवधर- रूवाइसएण जाव रंजियमणो चिट्ठइ राया ताव 'वरपत्त'त्ति सव्वालंकारविभूसिया जणयचरणनमणत्यं पेसिया कित्तिमइदेवीए नियतणया देवसिरी नाम । सा य समागंतूण निवडिया जणयचलणेसु । निवेसिया निययंके राइणा । निरूविया य सव्वंगेसु जाव संपत्तजोव्वण त्ति । तओ जाव तीए जोग्गवरनिरवणे चित्तं देइ राया ताव दिट्ठा देवसिरी निमराणुरायपरवसाए चलंततारयाए सकडक्खचक्खूए पुणो पुणो देवधरं निरिक्खंती । तओ चिंतियं नरवइणा 'हंत ! अचंताणुरत्ता लक्खिज्जए एसा एयम्मि, स्वाइगुणपगरिसो य एसो, ता अणुहवउ वराई जहिच्छियवरसोक्रवं' ति । भणिओ मइसागरो जहा 'एसा वि देवसिरी गुणरयणजलहिणो तुह जामाउयस्स मए दिण्णा' । मंतिणा भणियं 'महापसाओ' । तओ राइणा करावियं महाविच्छडेणं पाणिग्ग- हणं । दिण्णं चउण्हं पि जणीणं समाणमाभरणाइयं, दिण्णो य नरकेसरिपडिरायसीमासंघीए समत्थरजप्पहाणो महाविसओ । निरूविया देवधरेण तत्थ नियमहतया । सयं च रायदिण्णसव्वसामग्गीपडिपुण्णसत्ततलमहा- पासायट्ठिओ रजसिरीपमुहचउभारियापरिवुडो विसयसोक्खमणुहवंतो दोगुंदुगदेवो व्व कालं गमेइ । इओ य सुयं नरकेसरिराइणा जहा 'मह संधिविसओ दिण्णो नियजामाउगवणियगस्स' । तओ कोवानलफुरंतजालाकरालमुहकुहरभासुरेण भणिओ नियपरियणो नरकेसरिरीएण जहा पेच्छह भामंडल- राइणो अम्हाणमुवरि केरिसा पराभवबुद्धी, जेण किराडो अम्ह संधिपरिपालगो ठविओ, ता विलुपह तव्विसयं जेण न पुणो वि एवं करेई' । तओ तव्वयणाणंतरमेव विलुत्तो सव्वो वि देवधरविसओ, निवेइयं च एयं भामंडलराइणो । तओ समुप्पण्णपराभवामरिसवसपरवसेण तक्खणमेव ताडाविया पयाणयमेरी राइणा; तओ निग्गंतुमारद्धं राइणो सेन्न', अवि य- गलगज्जियभरियनहा कणयकयाऽऽहरणतडिचमकिल्ला । पज्झरियदाणसलिला चलिया करिणो नवधण व्व ॥ ५० मणपवणसरिसवेगा तिक्खखुरुक्खणियखोणिरयनियरा । कुंचियमुहघोररवा विणिग्गया तुरयसंघाया ॥ ५१ मंजीरयरवपूरियदिसिविवरा विविहधयवडसणाहा । सव्वाऽऽउहपडिपुण्णा विणिग्गया तुंगरहनिवहा ।। ५२ दप्पिदुट्ठपडिवक्खसुहेडनिट्ठवणजायमाहप्पा । वग्गंता बुक्कंता संचल्ला पकंपाइक्का ॥ ५३ गयगज्जिय-रहघणघण-हयेहीसिय-सुहडसीहनाएहिं । बहुतूरनिनाएण य फुट्टई व नहंगणं सहसा ॥ ५४ एवं च पक्खुभियमहासमुइरवतुल्लं निग्घोसमायण्णिऊण पुट्ठो कंचुगी देवधरेण, अवि य- 'किं फुट्टइ गयणयलं ?, दलइ मही?, किं तुडंति कुलसेला ? । किं व युगंतो वट्टइ ?, भद्द! जमेयारिसो घोसो' ।। ५५ तओ तेण विण्णायपरमत्थेण सव्वं सवित्यरं साहियं । तओ पराभवजणियकोवरफुरंतओटेणं तिवलीतरंग- भंगुरभालवटेणं पुणो पुणो छुरियानिवेसियपउट्टेणं भणियं देवधरेणं 'अरे! लहुं पगुणीकरेह मत्तमायंगे. 10 D°सिरीए वय 1 2 0 D°ए। तीए। 3 0 D समाभर' 14 A Bणाई । तओ। 5.0D असुहमणु 60D गवामि 1.70 रायएण। 8 0 Dनं, गल1 9 A B घणो च। 100 D डिविवम! 11 AB यधुग्घुि]रुसुहड°। 12 0D इ यं नई 1 13 0.1 किं च जुगंतों वइ, भ६ जो एरिसो घोसो। 14 0.D°वपुरंत 1 - देवधरकथानकम् १६७ जेण तायमणुगच्छामि । तहाकयं निउत्तपुरिसेहिं । सयं च पहायविलित्तालंकियदेहो निवद्धसियकुसुमोवसो- हिओ पहाणदुगुल्लनिवेसणो उदंडपुंडरीयनिवारियाऽऽयवो गहियजमजीहाकरालकरवालो आरोहिउँ जयकुंजरं पत्तो रायसमीवे । दिवो य राइणा समागच्छमाणो, चिंतियं च 'धण्णो हं जस्सेरिसो जामाउंओ, अहवा कर्यसुकयकम्मा देवसिरी जीसे एसो भागांवडिओ' । इत्यंतरम्मि य चलणेसु निवडिऊणं विण्णत्तं देवधरेण 'देव! न मत्तमायंगे मोत्तूण गोमाउएसु केसरिकमो निवडइ, ता. देह ममाऽऽएसं जेण अहं चैवं सासेमि तं दुरायारं, किंच अहं 'वणिओ'त्ति कलिऊण लूडिओ तेण मह विसओ, ता देव! मए चेव तत्य गंतव्वं' । राइणा वि हरिसभरुन्भिज्जमाणरोमंचेण भणियं 'वच्छ! मा एवं विण्णवेसु, न य मम सयमगच्छंतस्स संतोसो भवई' । तओ लक्खिऊण भावं ठिओ तुण्हिक्को एसो । खणंतरेण अंग्गगमणत्यं विण्णत्तमेएण 'देव ! देहि आएसं'। नरवइणा संलत्तं 'विण्णवसु पसायं' । तेण · भणियं 'देव! जइ एवं तो अग्गाणीएण पसाओ भवउ' । नरनाहेण भणियं 'पुत्त! न सुंदरमेयं; जओ नाऽहं विओयं सोढुं. समत्थो, गवूयसत्तगयं अग्गाणीयं । तेण भणियं 'पइदिणं सिग्धवाहणेहिं समागंतूण देवपाए पणमिस्सामि' । तओ तन्निच्छयं नाऊण पडिवण्णं नरपहुणा । अणवरयं च गच्छमाणा पत्ता विसयसंधिं । तओ चारऍरिसेहितो नाऊण जंपियं पडिवक्खनरनाहेण 'अरे ! गिण्हह अविण्णायअम्हसामत्यं अग्गाणीए समागच्छमाणं तं किराड । तओ तव्वयणाणंतरमेव सन्नद्धं सव्वं पि सेणं । तस्समेओ अप्पतकिओ चेव समागओ एसो । तं च समागच्छतं. पेच्छिऊण लहुं चेव सन्नझिय संपलग्गं देवधरसेण्णं, जायं च महा- ऽऽओहणं, अवि य- कत्यइ करालकरवालकप्परिजंतनरसिरकवालं । कत्थइ उन्भडनच्चिरकबंधकयविविहपेच्छणयं ॥ ५६ कत्थइ. सुतिक्खकुंतग्गभिन्नकरिकुंभगलियमुत्तोहं । कथइ मुग्गरचुण्णियकडयडभज्जंतरहनियरं ॥ ५७ कत्थइ रुहिरासवपाणतुट्टनचंतडाइणिसणाहं । कत्थइ नरमंसामिसभक्खिरफेकरियसिवनिवहं ॥ ५८ कत्थइ धणुगुणखिप्पंततिक्खसरविसरछइयनहविवरं । कत्यइ. सत्थक्खणखणसंघमुटुंतसिहिंजालं ॥ ५९ कत्थइ सुण्णासणसंचरंतगय-तुरयं-रहवरसमूहं । कत्थइ भडपरितोसियसुरंगणमुच्चंतकुसुमभरं ॥ ६० कत्थइ मीसणकयत्रिविहरूवकिलिकिलियपेयसंघीयं । कत्थइ करालकत्तियवावडकररक्खसीभीमं ॥ ६१ इय रुद्दे समरभरे हत्याऽऽरोहं पयंपई कुमरो । 'रे! नेहि मज्झ. हत्थिं नरकेसरिकरिसमीवम्मि' ॥ ६२ 'आएंसु' ति पयंपिय चुंबावइ रिउकरिस्स दंतग्गे । नियकरिवरदंतेहिं विण्णाणवसेण सो मिठो ॥ ६३. अह उल्ललित्तु पत्तो नरकेसरिसिंधुरम्म देवधरो । जंपइ 'एस किराडो पत्तो हं राय ! उद्धेहि ॥ ६४ गिण्हसु आउहमिहि, पेच्छ९ मम वणियसंतियं विरियं' । 'नीओ'त्ति अरुइयं पि हु लेइ नियो खग्गवररयणं ।। ६५ अमरिसवसेण राया जा पहरं देइ ताव कुमरेण । वंचित्तु तयं वदो राया वरदप्पकलिएण ॥ ६६ इओ य जाणावियं परवलागमणं पर्वणवेयवरियासंपेसणेण कुमैरमंतीहिं भामंडलराइणो । सो वि पहाण- वलसमेओ समागओ तुरियतुरियं । कुमारेण वि समप्पिओं नरकेसरी । तेणावि सहरिसं समालिंगिऊण कुमार छोडाविया नरकेसरिबंधा । सम्माणिऊण भणिओ जहा 'कुमारभिच्चो होऊण भुंजसु नियर' । सो वि कुमारस्स दाऊण नियतणयं मित्तसिरिं अभिमाणधणयाए मोत्तूण रज्जं निक्खंतो सुगुरुसमीवे । नरनाह-कुमारा वि.नरकेसरिपुत्तं रजे अहिसिंचिऊण समागया नियनयरीए । 10 D निय(य)सणो ।:20 D °यकम्मा । 300 चेवासासेमि। 50D देह 60 D ता। 70 D पुरिसेहिं नाऊ । 8AB °घाई. 9. D. एसो' ति। 1000 करिंददंत । 110 'सु वणियस्स सं! 1200 पहाणवे ! ISC D कुमार 140 Dययनय। 4ODनममा कंचण-मणिसोवाणं थंभसहस्सृसियं सुवण्णतलं । जो कारेज जिणघरं तस्स वि तवसंजमो अहिओ ।। ७३.. १६८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् तओ पत्यावं नाऊण भणिया सव्वे वि नियंसुया नरवइणा 'पुत्ता! जइ तुम्हाण वि पडिहाइ तो अहिसिंचामि तुम्ह भगिणीपयिं रज्जे । तेहिं भणियं 'करेह, जं वो रोयइ अणुग्गहो एस अम्हाणं' । तओ संसिऊण मंति-महंतयाणं पहाणलग्गे अहिसित्तो दोसु वि रज्जेसु कुमारो । सयं च गहिऊण सामण्णं जाओ सकज्जसाहगो भामंडलराया । देवधरनरिंदस्स वि नरकेसरिसामंतेहिं सहोवायणेहिं दिणाणि अड्डाइज्जसयाणि कण्णयाणं, नियन- रिंदेहि वि एवं चेत्र । एवं च जायाणि पंच सयाणि पंचुत्तराणि देवीणं, ठविया सव्वासिं अग्गमहिसी रजसिरी। भुंजए उदारभोए । जाओ महासासणो नरवई । अण्णां पुव्वावत्थं सुमरिऊण देवी-नरिंदेहिं पयट्टाविया जिणसासणस्सऽभुण्णई, तहा य-काराविनंति जिणमंदिराई, पईट्ठाविज्जति तेसु बिंबाई, समायरिज्जति ण्हवण-विलेवणपूइणाई, निव्वत्तिज्जति अट्ठाहियामहिमाओ, घोसिज्जति अभयप्पयाणाई, भामिजंति रहवरा, दिज्जति दीणा-ऽणाहाण अणुकंपादाणाई, विहिज्जति साहम्मिय- पडिवत्तीओ, वियरिज्जति साहु-साहुणीणं भत्तिपुच्वाइं महादाणाई, लिहाविनंति पुत्थयाई पूइज्जति विहीए, सुव्वंति जिणभासियाई, सेविज्जए सामाइयाइयमावस्सयं, धिप्पए पव्वदियहेसु पोसहं, किं बहुणा ?, जहा जहा जिणसासणस्स अमुण्णई भवइ तहा तहा कुणंताणं वच्चए कालो। अण्णया समागओ चउनाणसंपण्णो भयवं जसभद्दसूरी । गओ राया तब्बंदणत्यं सह देवीए । वंदिओ भावसारं सूरी । निसण्णो सुद्धभूमीए, समाढत्ता य भयवया धम्मदेसणा, अवि य-- रिद्धी सहावचवला, रोग-जराभंगुरं हयसरीरं । सुविणयसमं च पेम्मं, ता चरणे आयरं कुणह ॥ ६७ गिहिधम्म-साहुधम्माण अंतरं जेण जिणवरिंदेहि । कणयगिरि-सरसवेहिं निद्दिटुं समयसारम्मि ॥ ६८ विसयसुहनियत्ताणं जं सोक्खं होइ इत्य साहूणं । परतत्तिविरहियाणं चक्कहरस्सावि त कत्तो ? ॥ ६९ बहुजम्मंतरसंचियकिलिट्ठगुरुकम्मसेलनिद्दलणं । मुणिगणसेवियमेयं चारित्तं कुलिससारिच्छं ॥ ७ एगदिणदिक्खिओ वि हु वंदिज्जइ रायरायमाईहिं । चारित्तस्स पहावो एसो नरनाह ! पच्चक्खो ॥ ७१ एगदिवसम्मि जीवो पव्वज्जमुवागओ अणण्णमणो । जइ वि न पावइ मोक्खं अवस्स वेमाणिओ होइ ।। ७२ ता उज्झिऊण नरवर ! गिहवासं सव्वदुक्खआवासं । गिण्हसु मुणिकयवासं चरणं संसारणिण्णासं ॥ ७४ तं च सोऊण संजायचरणपरिणामेण विण्णत्तं राइणा "भयवं! रायसिरिपुत्तं गुणहरं जाव रज्जे अहिसिंचामि ताव तुम्ह पासे गिण्हिस्सामि जमेयं तु भेहिं वण्णियं चरित्तं, परं ताव अवणेह एवं संसयं 'किमहं देवी य बालत्ते चेव सयणविरहियाई जायाई.?, किं वा 'महादारिदाभिभूयाई संवुत्ताई?" । भयवया भणियं 'सुण महाराय ! इओ अईए दुइए भवग्गहणे नंदिवद्धणे गामे आसि तुम कुलवद्धणो नाम कुलपुत्तगो, महादेवी वि संतिमई नाम तुह भारिया। पयईए तणुकसायाणि दाणरुईणि य। अण्णया य.पहपडिवणं विहरमाणे समागयं तुम्ह गेहे साहु वलयं, तं च दद्दूण भणियं तुमए पिए ! पिच्छ एए अदिण्णदाणा कुटुंब-सुहि-सयणपरिपालण- पराभग्गा भिक्खं भमंति, को वा. एएसिं सयणविरहियाणं तवो'त्ति । संतिमईए भणियं 'नाह ! एवमेयं, नत्थि संदेहो, सुट्ठ लक्खियं अजउत्तेणं' । तप्पञ्चयं च बद्धं सयणविओयजं निबिडकम्मं । 20 D पई। 3.0 D°महल्लयाण | 4 c दिनाई।.. 5AB 40 दिन्नाई।.. 5A B | जाव जायाणि । 60 D°या य पुन्वा। 7.0 D कारवि। .8 kBइट्ठवि। 9 A.B°सु वि वि? 9 A.B°सु.वि विः। 100 D°पुटवयाई । 11 op 00°संपुण्णो;: 12 0 0 °देण| 13 A B.तो वि। . 14 0:D सयलदु। 15 A.B. रणाणुराएण। 16.0D तुम्हेहिं ।। . 17 0 D चारित्तं । 18 0 D°ए भव। . 19 0 Dजुयल। 19.0Dजुयल: 20.0 D°ए 'पेच्छ 21 0D कुटुंब। 22 A B अयं.बद्ध । 1A B पुत्त।

देवदिनकथानकम् १६९ इओय अत्यि तम्मि गामे पभूयधणसमिद्धं एगं जिणमंदिरं, पडियग्गए य तदव्वं महाधणवई जिणदेवो नाम साबगो । अण्णया य वयणविप्पडिवत्तीए पराभूओ जिणदेवेण तुम, गिहागएणे कहियं संतिमईए । तीए भणियं 'नाह ! सो देवाडिगिरिओ देवदव्वेण मयंधो न किं पि पेच्छइ, ता सोहणं होई जइ तं देवदव्वं कहिंचि विणस्सइ' । तुमए भणियं 'पिए! सुंदरं संलत्तं, ममावि एवं चेत्राऽभिरुइयं । तेण य संकिलिट्ठ- परिणामेण निव्वत्तियं दालिद्दपञ्चयं कम्मं । अणालोइयपडिकंताणि य मरिऊण जायाणि तुम्भे त्ति । तं च सोऊण जायं तेसिं जाइस्सरणं । भणियं च णेहिं 'एवमेयं नत्यि संदेहो, अवगयमेयं जाइस्सरणेण सल्वमम्हेहिं, परमेयं रजं कस्स कम्मस्स फलं? | भयवया भणियं 'जमित्थेव जम्मे तया तुम्भेहिं साहु-साहुणीणं भत्तीए दाणं दिण्णं तमिहलोए चेव फलयं संवुत्तं, भणियं चाऽऽगमे- इहलोए कडा कम्मा इहलोए चेव उईरिजंति, इहलोए कडा कम्मा परलोए उईरिजंति, परलोए कडा कम्मा इहलोए उईरिजंति, परलोए कडा कम्मा परलोए उईरिजंति । ता सव्वहा सुहाणुट्ठाणे जत्तो कायवो' त्ति । तओ 'इच्छति पडिवजिऊण गओ निवो नियगेहे । ठाविऊण कुमारं रज्जे महया विभूईए देवी-निवेहिं गहियं सामण्णं । पालियं निक्कलंकमहाऽऽउयं जाव अणसणविहाणेण गयाणि दुवालसमकप्पे । तओ चुयाणि महाविदेहे सिज्झिस्संति त्ति । देवधरकथानकं समाप्तम् । २५. " -- साम्प्रतं देवदिन्नाख्यानकमाख्यायते- [२६. देवदिन्नकथानकम् ] अत्थि इहेव. जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे तिहुयणालंकारभूयं तिहुयणपुरं नाम नयरं । तत्थ व दुव्बारवेरितिमिरभरपसरदिणयरो तिहुयणसेहरो नाम राया। तस्स य संयलंतेउरप्पहाणा तिहुयणा नाम देवी। तीसे य कुच्छिसमुभवो तिहुयणदत्तो नाम कुमारो । इओ य तम्मि चेव नयरे अट्ठारससेणिप्पसेणिनायगो अहिगयजीवा[-ऽजीवा ]इपयत्थसत्यो राइणो माणणिजो सुमई नाम सेट्ठी । तस्स य विणिज्जियामरसुंदरीरूवा. चंदप्पहा नाम भारिया । तीसे य रायग्ग- पत्तीए तिहुयणाए सह महंता पीई । अण्णया य 'माउसिय'त्ति काऊण नियपुरिसपरिवारिओ गओ तिहुयणदत्तकुमारो चंदप्पहार गेहे । एहविय-विलित्ता-ऽलंकियदेहो' काऊण निवेसिओ निययंके तीए, अग्पाओ उत्तिमंगे, चिंतिउं च पवत्ता, अवि य- 'धण्णा कयपुण्णा सा मज्झ सही, तीऍ जीवियं सहलं । कयलक्खणा वि स चिय जीसे एवंविहो पुत्तो ॥१ अण्णाओं वि नारीओ सुलद्धजम्माओं जीवलोगम्मि । जाओ नियकुच्छिसमुभवाण वरडिंभरूवाणं ।। २ मम्मणपयंपिराणं उच्छंगनिवेसियाण उल्लावे । दिति महुरस्सरेणं नाणाविहचाडुयपराणं ॥ ३ अहयं तु पुण अधण्णा एत्तो एगयरमवि न संपत्ता' । इयं चिंताए दीहं नीससिय विसज्जए कुमरं ॥ ४ तओ जाव पत्तो गेहे ताव पुच्छियं देवीए केणेसो सव्वालंकारभूसिओ कओ कुमारो?' । कहियं च परियणेणं जहा. 'तुह वयंसियाए, परं. कीरउ कुमारस्स लवणुत्तारणाइयं, जओ कुमारस्सोवरि खित्ता तीए नीसासा' । देवीए भणियं मा एवं जंपह, तीए नीसासा. वि कुमारस्साऽऽसीवाया भविस्संति' । तओ ठिओ : 10 Dणयक। 2.0p एय.चाभिरु। 300 लोगकडा।40 D तत्तो। 5A B °ति । देव 6AB°वे भार। 70 D हो य का। 8.0 D.. यं पुणो .. अध।. 10. 4.0 D रविभू मू० शु०२२ . १७० सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् तुहिको परियणो । देवीए य चिंतियं 'हंत! किं कुमारं दद्दूण तीए मुक्का नीसासा ? हूं नायं, जओ अपुत्ता सा, तो किं मे सहियत्तणेणं जइ से नियतणयं दाऊण न पूरिजंति मणोरहा' । एवं च चिंताउराए समागओ राया । पुच्छियं च तेण 'देवि ! किमुग्बिग्गा विय लक्खीयसि ?' | तओ साहियं जहट्ठियं चेव तस्स तीए । तेण भणियं 'जइ एवं तो मा उब्वेयं करेहि, तहा ह उवायं पेच्छेस्सामि जहा तुह सहीए पुत्तो भविस्सइ' । देवीए भणियं 'नाह ! महापसाओ'। तओ वीयदिवसे भणिओ सेट्ठी राइणा 'अपुत्तो तुम, ता पुत्तुप्पायणत्यं आराहेहि भयबई महकुलदेवयं तिहुयणेसरि देविं, जओ सन्निहियपाडिहेरा सा भयबई देइ आराहिया जम्मग्गिय । सेटिणा भणियं 'देव ! किमेइणा ?, जइ पुवकम्मोवत्तो ता भविस्सइ पुत्तो' । राइणा भणियं 'जइ वि एवं तहा वि ममोवरोहेण कायरमेयं । तओ 'रायाभिओगोत्ति चित्त परिभाविऊण पडिवजिऊण सव्वं गओ' नियगेहे । कहिओ बइयरो चंदप्पहाए । तीए लवियं 'नाह! एवं कन्जमाणे सम्मत्तलंछणं भविस्सइ' । सुमइणा भणियं 'पिए ! रायाभिओगेण कन्जमाणे न सम्मत्तकलंकमुप्पज्जई' । तओ अण्णदिर्यहम्मि गहिय सब्बं सामग्गि सभारिओ गओ तिहुयणेसरिमंदिरे सेट्ठी । ण्हवण-विलेवणपूयाइयं कराविऊण भणिया देवया "भयवइ ! देवो भणइ 'भयवई पुत्तं मग्गसु', ता देहि मे पुत्तं" । तओ देवयाए चिंतियं 'अहो! निरवेक्खया एयस्स, तहा वि नियपसिद्धिनिमित्तं कायव्वं चेव एयस्स सन्निहाणं' । ति चिंतिऊण भणिय देवयाए जहा 'भद्द! होही ते पुत्तओ' । तेण भणियं को पच्चओ ?' । 'दूमेमि मणागमेयं निरवेक्खंति चिंतिऊण जंपियं देवयाए 'जया गव्भो भविस्सइ तया तुह घरिणी देववंदणत्थं पविसमाणी जिणहरं निवडतयं पेच्छिस्सइ सुविणे' । 'धम्मपडणीओ "होहि'त्ति मणागं दूमियचित्तो गओ सेट्ठी नियगेहे । तओ अण्णया कयाइ देवयाकहियसुमिणं पासिऊण विउद्धा से भारिया । निवेइयं च तीए तस्स जहा 'सामि ! दिट्ठो सो मए सुविणगो किंतु सविसेसो, जओ किलाऽहं गहियपूयोवगरणा जाव पविसामि जिणमंदिरं ताव पेच्छामि निवडतयं, उवरिपडणभएण य उप्पिं पलोयंतीए पूइओ भयवं, तओ जाव बाहिं निग्गच्छामि तात्र तं सव्वं पुणण्णवीभूयं पुचि एगपडागमवि अपुच्वं पहाणपंचपडागोवसोहियं दद्दूण जायहरिसा विउद्धा, संपयं तुमं पमाणं' । तेण भणियं 'पिए! आवायकडुओ वि परिणइसुंदरोः एस सुविणगो, ता होही ते पुत्तो, पटमं आवइभायणं होऊण पच्छा महारिद्धिसमुदयं पाविस्सई' । तीए वि एवमेयंति पडिवजिऊण बद्धो सउण- गंठी । तओ संपज्जंतसयलमणोरहा पसूया नियसमए सव्वंगसुंदराहिरामं दारयं । वद्धाविओ. सुहंकराहिहाणार सदासचेडीए सेट्ठी। तीसे य पारिओसियं दाऊण कयं महावद्धावणयं । अवि य- वज्जइ तूरु गहिरसदाउल, नच्चइ वारविलासिणिपाउल । दिज्जइ दाणु अवारियसत्तउ, एइ महायणु वद्धावंतउ ॥ ५ आयारि मैइ समत्थई किन्जहिं, सयणाणि य उवयारं लइज्जहिं । मेल्लाविजहिं सयलई वंदई, पडिलाहिंजाहिँ मुणिवरविंदई ॥ ६ जिणवरविवई संपइज्जहिं, सयण असेस वि सम्माणिज्जहिं । अहवा किं वणिज्जइ तेत्थु, संतेउरु निवु आगउ जेत्थु ॥ ७ - -- 10D. तो। 20.D तामा उम्वेवं क। 3A B रत्तो वि भवि०। 4 A B°वयं महा। 5.0p यणसि। 6 A. B वं ता समों।. 7.0D ओ गेहे। 8.C, D दिणम्मि । . 900 90 D सरिमंदिर से ! 10C.D:कारवि। 11 C D पुत्तो। 120 D होहिई' ति । 130 D°सुविणयं पा । 14 0p तु एसो विसे15 0 D°वं पंच। 16 0.D होही पुत्तो। 17 0:D निययस। 18 0 Dमय समच्छहिं. कि। 19 A B जइस 20 CD बंदहिं । 21 AB जइ मु।

. देवदिनकथानकम् १७१ एवं च कमेण वैत्ते वद्धावणयमहूसवे; पत्ते दुवालसमवासरे कयं दारयस्स नाम देवदिण्ण त्ति । पवढ्बु- माणो य जाव जाओ अट्टवारिसिओ ताव समप्पिओ कलायरियस्स । गिण्हए असेसाओ कलाओ। अण्णया य अणज्झयणदिणे उवविठ्ठो कहिंचि वक्खाणे । तत्थ य तम्मि समए वक्खाणिज्जए दाणधम्मो यथा- दानेन भूतानि वशीभवन्ति, दानेन वैराण्यपि यान्ति नाशम् । परोऽपि वन्धुत्वमुपैति दानाद्, दानं हि सर्वव्यसनानि हन्ति ।। ८ दानेन चक्रित्वमुपैति जन्तुर्दानेन देवाधिपतित्वमुच्चैः । दानेन निःशेषयशोभिवृद्धिर्दानं शिवे धारयति क्रमेण ॥ ९ एवं च सोऊण चिंतियमेएण 'अहो ! दाणमेवेगं इहलोए चेव सव्ववसणनिवारणक्खमं सिवसुहप्पयं चेत्य वन्नियं, ता तत्थेव जत्तं करेमि' । तओ देइ चट्टाईणं खाउयमाइ । पुणो पवड्डमाणो भंडागाराओ घेत्तूण दव्यं देइ किविण-वणीमगाईणं, पूएइ जिणविवाई, पडिलाहए भत्तिजुत्तो भत्त-पोत्त-पत्ताइएहिं साहु-साहुणीओ, सम्माणेइ साहम्मियजणं । तओ अइपभूयदव्वविणासं दद्दूण विण्णत्तो सेट्ठी तण्हाभिभूयाहिहाणेण भंडागारिएण 'सामि ! देवदिण्णो दाणवसणेण पभूयं अत्थसारं विणासेइ' । सेट्ठिणा भणियं 'मा निवारेहिसि, देउ, पुजिस्सइ दितस्स ई । तेण भणियं 'कहमहं संखं वियाणिस्सामि ?' । सेटिणा जंपियं 'पढमं चेव संखिऊण पगुणीकाऊण "मेलेनसु' । सो वि तहेव करेइ । इयरो वि जं जं पडिहाइ तं तं देइ । एवं च वच्चए कालो। इओ ये अस्थि तण्हाभिभूयस्स मुद्धाए भारियाए कुच्छिसमुद्भवा अइरूवस्सिणी वाला नाम कण्णया । 'अइपंडिय'त्ति काऊण लोएण वालपंडिय त्ति नामं कयं । सा य परिव्भमंती गया दिट्ठिगोयरं देवदिण्णस्स । दणं य चितियमणेण । अवि य- "अकरफंसमिमीए नूणं रूवं विणिम्मियं विहिणा । जेण कराऽऽलिद्धाणं न होइ एयारिसी सोहा ॥ १० सव्वाण वि रमणीणं मन्ने घेत्तूण रूवलावण्णं । विहिणेसा निम्मविया, कहऽण्णहा एरिसं रूवं ? ॥ ११ अवियारा विय बाला जहिं जहिं जाइ मंथरगईए । तहियं तहियं तरुणा मयणेण परब्बसा हुँति ॥ १२ किं वहुणा ?, निम्मविया एसा मयणस्स नणुः पयावइणा । बहुनरवसियरणत्यं महोसही फुरियतेइल्ला ॥ १३ सो चिय धण्णो, सो चेव सूहचो, तस्स जीवियं सहलं । एईऍ वयणकमले अलि ब्व जो पियइ मयरंदं ॥ १४ किं तस्स जीविएणं एईए थणथलीऍ उवरिम्मि । अइवित्थडम्मि जो न वि लोट्टइ दंडाऽऽहयअहि व्व ? ॥ १५ किं वा वि हु बहुएणं ?, सुरमियनिवहतियससरियाए । एईए सव्वंगे मज्जइ हंस व्व सो धण्णो” ॥१६ इय अच्चतणुरत्तो चिंतइ "कह मज्झ होहिई एसा ? । हु, नायं से जणयं करेमि दाणाइसंगहियं' ॥ १७ जओ भणियं- जं गिहिऊण इच्छह तं पढमं आमिसेण गिहाह । पच्छा आमिसलुद्धो काहिइ कजं अकजं वा ॥ १८ जई एवं नं पावेमि तो अवस्स मए इओ निगंतव्यं, ता जाणावेमि केणइ अलक्खोवाएण एयं से जणयस्स तीए य" । - 6 OD 10 D वित्ते। 2 0 0 °त्तपत्ताइ । 3 A B °पहाभूया । 4 0D वि।: 5A B मिल्लिज । 7:A B य. तोहाभूय। 80 D कुच्छिसि समु। 80 D कुच्छिसि समु। 90 Dण चिंतिः । 10 A B करालिद्धाए। 110 D एई थणत्थली। 1200 °मह(य)वद्धतिय | 13 B: सव्वंग । 14 0.5 मिन्हेह। 150D सबद्वो काही कर्ज। 16 A Bइ य एवं न।

૨૭૨ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् तओ दिण्णो अण्णम्मि दिणम्मि पहाणहारो तण्हाभिभूयस्स । तेण भणियं 'सामि । किमेस हारो १ । कुमारेण भणियं 'हारो हं, तुम पुण पडिहारो, ता तुह समप्पिओ जहाजुत्तं करेज्जासि' । तेण वि वयणपरमत्य- मयाणमाणेण तदुवरोहेण गहिओ। समप्पिओ बालपंडियाए । तीए पुच्छियं 'ताय ! किमेस हारो ?' । तेण भणियं 'दिण्णो देवदिण्णण' । तीए वि तहसणाओ तह चेव समुप्पण्णरागाइरेगाए पुब्वमेव लक्खियकुमार- भावाए परमत्थवियाणणत्यं पुच्छियं 'ताय ! किं पुण भणियं कुमारेण ?' | तेण जंपियं 'एय! ति । तओ तीए विण्णायपरमत्थाए पढियं- 'कोहह हारु न घल्लियइ, जेण कुणइ धणनासु । सो हियडइ पर धारियइ, सयलसुहहँ आवासु' ॥ १९ अस्यायमभिप्रायः-'कोडात्' प्राकारात् 'हारः' कुमारः 'न प्रक्षिप्यते' न निष्कास्यते येन करोति धननाशम् , किन्तु हृदयस्थ एव धार्यते येन सुखावासः, इति हृदयम् । जणएण तमवुज्ज्ञमाणेण न किंचि जंपियं । तीए "वि 'वियड्डयाए एवं पओयणं सिज्झिस्सइ'त्ति भाविऊण पत्यावेण विण्णत्ता जणणी 'अंब ! देह मं देवदिण्णस्स' । जणणीए भणियं 'वच्छे ! पंडिया वि किमयाणा विव जंपसि ?, जओ तुह जणओ वि तस्स कम्मयरो ता कहं तुह तेण सह संबंधो भविस्सइ ?, ता अण्णं किं पि समाणविहवं वरेसु' । तीए भणियं 'संव! करेहि ताव जत्तं, अण्णहा मंचयनिवडियाणं भूमी' । तहडिया चेव । तओ तीए दढाणुरायं लक्खिऊण मुद्धाए विण्णत्तं जहट्ठियं चेव चंदप्पहाए । तीए वि साहियं भत्तुणो तेण भणियं “पिए ! सामण्णपुत्तो वि कम्मयरो अम्हाणं से जणओ, परं ममावि कहियं कुमारवयंसएहिं जहा 'कुमारो वि तीए देढमगुणुरत्तो' ता कुमारभावमुवलक्खिऊण जहाजुत्तं करिस्सामो" । पत्यावेण य जहा कुमारो निसुणेइ तहा पढियं सेट्ठिणा- 'न त्यजेत् पितृ-मित्राणि, पत्न्या अपि न विश्वसेत् । तद्धनं च न गृह्णीयात् , खदासी नैव कामयेत् ॥ २० लक्खियजणयभावेण य जंपियं कुमारेण 'ताय ! दुव्वलयभित्ती निवडमाणा अम्भितरनिवडिया उदाहु बहिनिवडिया सोहणा?' । सेटिणा भणियं 'अभितरनिवडियाए न किंचि इट्टगाइयं विप्पणस्सइ, अओ ईइसा चेव सोहणा' । तेण भणियं 'जइ एवं तो किमयारिसं जंपियं तुम्भेहिं ?' । सेट्टिणा वि तब्भावं लक्खिऊण कओ महाविभूईए वीवाहो। पइदिणपवनुमाणाणुरायाई सविसेससिंगारुब्भडाइं च जाव चिटुंति ताव केणइ पओयणेण य बहिनिग्गयं बालपंडियं दगुण नियसहीमुद्दिसिऊण जंपियं एगाए महिलाए, अवि य- 'सहि ! पुण्णभाइणीणं मझे एयाएँ दिज्जए रेहा । जा एवंविहगेहे पत्ता बहुरिद्धिवित्यारे' ।। २१ इयरीए भणियं- 'सहि ! मा जंपसु एवं, गयविह्वनरेण जइ समुव्बूढा । कुणइ महंत लच्छि तो हं मण्णामि पुण्णवई' ॥ २२ तं सोऊणं वयणं चिंतइ अह वालपंडिया एवं । 'परिणइसुंदरमेयं वयणमहो! जंपियमिमीए ॥ २३ ता दबविढवणत्यं नियनाहं पेसिऊण अण्णत्थ । पुण्णोवज्जणनिरया सयं च चिट्ठामि, जेणं सो ॥ २४ विढवइ पभूयदव्वं' इय चिंतिय जा गिहम्मि संपत्ता । ता नियपई नियच्छइ चिंताभरसायरे पडियं ।। २५ तं च तारिसं दद्ण पुच्छियं तीए 'नाह! किमुब्बिग्गो विय लक्खीयसि । तेण भणियं "पिए! अस्थि महंतमुब्वेगकारणं, जओ अहमज्ज कयसविसेससिंगारों मित्तमंडलपरिवारिओ दिवो दोहिं पुरिसेहि, ताणिक्केण लवियं- . 1AB अण्णदि। 2 ABS पाहि 30:D °गाए पु। 4.0p कोहि। 50D फर। 6A: B वि 'न वियद्वयाए [विणा ] एयः। 7 A B दढाणुरत्तो। 80 D उयाहु । 9.0p अमो सा चेव । 10A B कंणयप। 110D विजए। 12 A Bण जं समु। :

देवदिन्नकथानकम् १७३ एसो च्चिय सलहिज्जइ एक्को जो ललइ विविहरिद्धीए । वियरइ य महादाणं निरंतरं मत्तहत्थि व्व' ।। २६ वीएण तओ भणियं 'किं भद्द! पसंसिओ तए एसो। जो पुव्वपुरिसअज्जियलच्छि जणणिं व मुंजेइ ।। २७ जो नियभुयदंडजियलच्छीए कुणइ एरिसं चिढें । तं चिय मण्णामि अहं सम्पुरिसं, कुपुरिसं इहरा' ॥२८ ता पिए ! देसंतरं गंतूण नियभुयादंडेहिं जाव नोवज्जिया लच्छी न ताव मे चित्तस्स निव्वुई भवइ । तीए वि हरिसभरनिभरंगीए जंपियं "नाह ! सुंदरों तेऽभिप्पाओ, जओ- सो च्चिय सुहओ सो चेव पंडिओ सो विढत्तविण्णाणो। जो नियभुयदंडजियलच्छीऍ उवज्जए कित्ति ॥ २९ ता नाह ! पुजंतु ते मणोरहा, करेहि जहासमीहियं" । तेण चिंतियं "पवसिउकामे भत्तारे न का वि नारी एवं जंपइ, जओ- . पवसंते भत्तारे सोक्खं नारीण जाइ नणु सव्वं । साहीणपिययमाणं हवंति संसारसोक्खाई. ॥ ३० एसा य अभिन्नमुहराया एवं जंपइ ता नूणं अन्नासत्ता भविस्सइ, सोहणं च एवं जओ एसा वि पडिबंधवाणं न संजाया" । काऊण निच्छयं गओ जणयसयासे विण्णत्तो य, यथा-- 'तात ! मामनुजानीहि, धनोपार्जनकाम्यया । गच्छाम्यहं विदेशेषु, करोमि पुरुषक्रियाम्' ।। ३१ जनकेनोक्तम्- 'विद्यते विपुलं वत्स! कुलक्रमसमागतम् । धनं ते दानसम्भोगविलासकरणक्षमम् ॥ ३२ तत् तदेव नियुञ्जानस्तिष्ठात्रैव निराकुलः । यतो वियोगं ते वत्स ! नैव सोढुमहं. क्षमः' ॥ ३३ देवदिन्नेनोक्तम्- 'या पूर्वपुरुषैस्तात ! भूरिलक्ष्मीरुपार्जिता । तां भुञ्जानस्य सत्पुंसः कथं न त्रपते मनः । ॥ ३४. ततः प्रयच्छ मेऽनुज्ञा प्रसादाइँण चेतसा । स्वभुजोपात्तवित्तेन येन कीर्ति करोम्यहम्' ।। ३५ तओ निच्छ्यं नाऊणं विसनिओ जणणि-जणएहिं । जाव काउमाढत्तो सव्वं सामग्गि तओ ‘मा कयाइ एसा निवारइ !' त्ति मण्णभाणेहिं भणिया सुण्हा से जणएहिं 'वच्छे ! देसंतरं गंतुकामो दीसइ ते भत्ता' । तीए भणियं "ताय ! तुव्मेहिं जायस्स सप्पुरिसपयमणुवत्तमाणस्स अजउत्तस्स जुत्तमेवेयं, यत उक्तम्- स्थानत्यागं करिष्यन्ति सिंहाः सत्पुरुषा गजाः । स्थाने चैव मरिष्यन्ति काकाः कापुरुषा मृगाः ।। ३६ तमायण्णिऊण ताणि वि तह चेव चितिऊण ठियाणि तुहिक्काणि । संबूढे य कुमारे नियरासिसमप्पणेण कया चउरासी वणियपुत्ता कुमारस्स सहाया सेटिणा । तओ समागए सोहणदिणे गइंदारूढो वियरंतो महादाणं निग्गंतूण ठिओ पत्थाणमंगले कुमारो । वालपंडिया वि पहाणकरेणुयारूढा कयउक्किट्ठसिंगारा पप्फुल्लवयणपंकया गया कुमारदसणत्यं । खणंतरेण विण्णत्तो 'सामि ! देह आएसं' । कुमारेण वि लोयाणुवित्तीए आवीलसमण्णियं दिणं करवीडयं । तीएं वि मुहे पक्खिविऊण 'सामि ! पुणरवि तुमे दिण्णो चेव पविसिही मम मुहे तंबोलो' त्ति भणंतीए बद्धा वेणिया, पहट्ठमाणसा चेव गया नियगेहे । लोगो वि तं तारिसं दडूण तह चेव चिंततो पविठ्ठो नयरं । कुमारो वि 'अहो ! विचित्तं इत्थीण चेट्ठियं, तं न नज्जइ को वि परमत्थो' त्ति भावमाणो पयट्टो अग्गओ- हुत्तो । कमेण य पत्तो गंभीरयं नाम वेलाउलं, जीव गयवरु ब्व पहाणपासाओ व सुरयणो न मुणिवरो व्व नरनाहो व मयरहिओ, पेयवणं व संखदरिसणं व महासंखकुलाउलो, रहवर व्व सचक्को, देवकुलं व. 1A B विहवरि । 2 0 D.जमेसा वि। 5 A B गयंदा । 6 ABP स्तओ म। 70 Dण य वि’ | 8 A.Bए मुहे। 9 A B गो तं । 100 D इत्थीचे। 1100 12 A B महरहि। 3A B रय ति। 4AB °माणेण म। ताव। + - १७४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थं कम् सपीढो, सेण व्व ससफरिओ, अभुट्टितो व्व उटुंतमहंतकल्लोलेहिं, आलिंगयंतो व्व तरंगमालाबाहाहिं, हक्कारितो व्व संखुव्भमाणजलयरमहानिनाएहिं, हसंतो व्व फेणट्टहासेहिं, आलवंतो व्व विहंगजंपिएहिं, दिट्ठो रयणायरो। पूइऊण य तं निरूवियाई जाणवत्ताई । ताण य मञ्झाओ जिणवयणं व अक्खयं गुणाहारं सुचीवरऽद्धासियं नेगमाइट्ठाणं वरसियवडं महत्थुप्पत्तिकारणं समासियजणकयविहवं बुडुंतजंतुसंताणतारणक्खमं पहाणदेवया- हिट्ठियं भाडियं महाजाणवत्तं । संकामियं समत्थं पि तत्थ भंडं । तओ संगहिएसु तंदुल-कणिक्का-जल-कट्ठाईसु काऊण गुरु-देवपूयं, दाऊण महादाणं सपरियणो समारूढो जाणवत्ते । तओ समागयाए जलहिवेलाए समाणिएसु पूयाविहाणेसु उभियासु नाणाविहपडागासु संचारिएसु आवल्लएसु उक्खित्तासु नंगरासु उड्ढीकएसु कूवएसु उभिएसुं सिडेसुं उवउत्तेसुं कुच्छिधार-कण्णधार-गन्भे- ज्नय-निजामएसुं विमुक्क( कं) बंधणेहिंतो जाणवत्तं । साणुकूलवायजोगेण य थोवदिवसेहिं चेव ओगाढं जोयणाई जलहिमझे। इओ य सा बालपंडिया पहाण-विलेवण-विभूसाइवज्जिया पोसहनिरया आइंविलाइकुणमाणी पाएण साहुणीवसहीए चिट्ठइ । तओ अण्णया आवज्जियचित्तेहिं भणिया सा साहुणी-जणय-जणणी-सासू-ससुराइएहिं .. 'बच्छे ! अइसुकुमालं ते सरीरं, ता मा एवमइदुक्करं तवं करेहि' । तीए विण्णत्तं- 'मा कुणह गुरू ! खेयं, छम्मासा जाव ताव काहामि । कट्ठाणुट्ठाणमिणं, परओ पुण अणसणं घेच्छं ॥ ३७ जइ एइ न मे भत्ता परिपूरियनियमणोरहो इहयं । तो तुम्हाण समक्खं नियमेण इमं वयं मज्झ' ॥ ३८ तेहिं भणियं 'पुत्ते! महंतं देसंतरं गओ ते भत्ता, न छम्मासेहिं तत्तो आगंतुं पारिजइं, तो मा एवंविहं पइण्णं करेहि' । तीए लवियं 'कया चेव एसा, न एत्थत्थे अण्णं किं पि भणियव्वं' । नाऊण से निच्छयं ठियाणि तुहिकाणि । अण्णया य निवडतए महासीए अप्पावरणा अणावरिएँ य पएसे साहुणीउवस्सयस्संतो चेव रयणीए ठिया काउस्सग्गेणं । एत्यंतरम्मि य समागओ रइसेहरो नाम महानाहियवाई पयंडवाणमंतरो । दिट्ठा य सा तेण । तीए य रूवाइसयपरवसीकयमाणसेण पञ्चक्खीहोऊण भणिया सा, अवि यं- 'पडिवज्जसु मं बाले !, तुह गुणगणरंजिओ जओ अहयं । रइसेहरनामाणं देवं लक्खेहि में सुयणु ! ॥ ३९ देवो वि किंकरो हं अज्जप्पभिई तुहं पिए ! होहं । ती पडिवज्जसु मं जेण दुल्लह पुण इमं देहं ॥४० पंचण्हं भूयाणं समुदाऐणं इमं जओ जाय । न य अत्थि कोइ धम्मो, न य परलोगो न निव्वाणं' ॥ ४१ एवं जपंतस्स वि तस्स न सा देइ उत्तरं जाव । ताव वलामोडीए आढत्तो भुंजिउं पावो ।। ४२ तीए तवतेएणं जाव न सक्केइ उग्गहं मेत्तुं । ताव विलक्खीभूओ रुट्ठो एवं विचितेइ ।। ४३ 'एईए भत्तारं मारेमि पइव्वयाएँ दृट्ठाए । जेणेसा तम्विरहे मरई महासोयसंतत्ता' ॥ ४४ नाऊण विभंगेणं कुमरं जलहिस्स मज्झयारत्थं । वेगेण हरिसियमणो पत्तो सो तत्थ वहणम्मिः ॥ ४५ विगरालस्वधारी जंपइ रे! सरह देवयं इटुं । वोलेमि जओ तुम्भं पोयमिणं अज्न जलहिम्मि' ॥ ४६ कुमरेणं सो भणिओ 'केणऽवराहेण ववससे एवं ?' । पडिभणइ सुरो 'दुबिलसिएण तुह दुट्ठभज्जाए' ॥ ४७ 'मह पुयचिंतियं निच्छएण संभवइ जेण तियसो वि । जंपइ एरिसवयण' इय भाविय भणई पुण कुमरो॥ ४८ 10D णहहाँ । 2A B मासासियजणं कय । 3A .. B संतारण। 40 D°ण य गुरुदेवयपूर्य, दाढण य में। 5 A B °य नियमणोहर(रह)सयाई । 7-A B न मत्येत्य(स्थत्ये)। 80 D"ए पए। 900°ए ल्वा। 100 D तो। 11 0D एणं जमओ इमं जा। 120 D°हादुक्सस । पई। -- 60 Dता।

60 मानि।7:0D त्तपरायणो पत्तो। 8.A B.व. पवि।.90 D.विविहविणों। 10 Aच्छए ज°A, B. देवदि थानकम् १७५ 'जइ सा असिद्धचित्ता ता तं चिर्य किं न तियस! सासेसि । सो भणइ 'तवोतेएण तीऍ पभवामि नो अहयं' ।। ४९ तो कुमारों वि 'मिच्छट्ठिी को वेस महापावो, न य सक्किया गेण मह पिया चारित्ताओ धम्माओ वा चालिङ ति रोसेण इह समागओ, तो कयाइ एवं पि ववसइ' त्ति भाविऊण जाव सुमरेइ पंचनमोक्कार ताव उच्छल्लिऊणं जाणवत्तं गओ सो निययट्ठाणं । उत्तिण्णा सव्वे वि वणियउत्ता फलगाणि गहिऊण अण्णण्णदीवेसु । देवदिण्णेण वि समासाइयं फलयखंडं । पंचनमोक्कारपरावत्तणपरायणो य पत्तो तीरप्पएस, कम्मधम्म- संजोगेण य दिट्टो सुट्टिएणं लवणाहिवइणा, 'साहम्मिओ'त्ति काऊण तुटेण भणिओ 'भद्द ! रयणायरो हं, तुट्ठो य तुह इमाए पंचनमोक्कारभत्तीए, ता. गच्छाहि इओ जोयणसयपंचगसंठियरयणपुरपञ्चासण्णवणसंडमज्झट्ठिय- मममित्तमणोरहजक्खसयासं, सो य मह वयणेणं जं किंचि तुमं पत्थिहिसि तं सव्वं संपाडिस्सइ' त्ति । तेण भणियं 'भयवं ! कहमहं तेत्तियं देसंतरं गंतुं चएमि ?' । तओ समप्पियं सुट्टिएण से एगममयरसं दाडिमफलं, भणिओ य 'एयस्स बीयाणि भक्खंतो वच्चेजसु, तओ महप्पभावेण छुहा-तण्हा-परिस्समाइवज्जिओ लहुं तत्थ पविस्ससि । एसो वि 'आएसो'त्ति भणित्ता पयट्टो गंतुं । पत्तो य थोवदिवसेहिं चेव तं वणं । दिटुं च नाणामणि- विणिम्मियं डझंतकालागरु-कप्पूराइनिम्मियधूवगंधुद्धयाभिरामं साहयजणविहियपूओवयारं रयणमयमणोहरपडि माहिट्ठियं मणोरहजक्खभवणं । तओ जावं तत्थ पविठ्ठो ताव पञ्चक्खीहोऊण संभासिओ मणोरहजक्खेण भद्द ! किं रयणायरेण पेसिओ तुमं?' । 'एवं' ति तेण . जंपिए भणियं जक्खेण 'जइ एवं तो गच्छ, 'एयम्मि अदूरदेसहिए रयणपुरे । एत्थ य सक्को नाम नरवई । सो य जं किंचि जत्तियं वा तुम चिंतिहिसि तं सव्वं चउग्गुणं दाहिई। तओ गओ एसो नयरे जाव पिच्छइ तं सव्वं पि असि-मसि-किसि-वाणिज्जाइविरहियं पि पंचप्पयारभो- गासेवणपसत्तं विविहकीलापरायणं । तत्थ य पेच्छंतो नाणाविहकोउगाई पत्तो रायमंदिरं। दिद्यो य इंदो व्व "विचित्तविणोएहि ललमाणो जो जं चिंतइ तं तस्स चउग्गुणं पयच्छंतो नरवई । तं च दद्दूण पुच्छिओ एगो पुरिसो, अवि य- 'वाणिजाईअत्योवजणरहिओ वि जं इमो ललइ । पुरलोगो लीलाए तं कत्तो पावए अत्थं ? ॥ ५० तेण भणियं- 'पायालाओ किं निग्गओ सि., पडिओ सि किं व गयणाओ? । किं वा वि जलहिपाराओं आगओ? पुच्छसे जमिणं' ।। ५१ कुमारेण जंपियं- 'मा रूससु, सच्चं चिय जलनिहिपाराओं आगओ अहयं । पोयविवत्तीऍ इहं, ता कहसु जहट्ठियं सव्वं' ।। ५२ पुरिसेण लेवियं- 'जइ एवं तो निसुणसु, एसो अम्हाण संतिओ राया । पञ्चासण्णवणत्थं पइदियहं भद्द ! सत्तेणंः ॥ ५३ साहेइ महपभावं नामेण मणोरहं महाजक्खं । तुट्ठो य देइ रण्णो महामहंतं वरं एसो ॥ ५४ तस्स पभावेण निवो जत्तियमेत्तं जणो विचिंतेइ. । तत्तियमेत्तं अत्यं सव्वं पि चउग्गुणं देइ ॥ ५५ 10 D°य तियस! किं न सा। 20.D तमोते। 30 D तो कु। 4 0 D ण, सकि। 50 D तो। पुस्तके पाठपतनम् । 110.D भणियं। 2.

१७६ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् 'तं सोऊण चिंतियं कुमारेण "जइ एवं तो किमेइणा पणइएण ?, तं चेव जक्खं साहेमि, परं. पेच्छामि तीव-कहं राया साहेइ ?" । तओ गओ जक्खालए, रुक्खंतरिओ य ठिओ पच्छण्णो जाव अइक्कते रयणीपढमजामे समागओ करवालबीओ राया, पूंइऊण विण्णत्तो अणेण जक्खो, अवि य. 'भो भो जक्ख महायस ! अचिंतमाहप्पसत्तिसंजुत्त ! । कयसत्तुत्तमभत्तयसंमत्तसत्तोहपरिताए(?ण) ॥ ५६ पञ्चक्खो होज्ज मम' झड त्ति जालावलीकरालम्मि । पक्खिवइ अग्गिकुंडे अप्पाणं सक्कनरनाहो ॥ ५७ तओ जक्खेण उक्खित्तो सत्तीए, सित्तो य कुंडियानीरेण जाओ पुणण्णवो, भणिओ य 'भो महासत्त वरं वरेहि । तेण भणियं 'जइ एवं तो तुहप्पभावेण जो जं चिंतइ तस्स तं चउग्गुणं देज्जामि' । 'एवं होउत्ति जक्खेण पडिभणिए पणमिऊण गओ राया नियट्ठाणं । वीयदिणे तेणेव कमेण विण्णविऊण जक्खं दिण्णा जलणकुंडे झंपा देवदिण्णणं । तहेब जाओ वरओ जक्खो । देवदिण्णेण वि 'तुह चेव पासे चिट्ठउ'त्ति भणिऊण दिण्णा वीया झंपा । पुणो वि दिण्णों जक्खेण वीओ वरो । एवं तइयवाराएँ वि दिण्णो । पुणो वि चउत्थवाराए जाव देइ झपं ताव गहिओ वाहाए जक्खेण, भणिओ य 'भद्द ! एसा सिरत्तयाऽऽलिंगिया पहाणसत्ती दिण्णा मम इंदेण, एईए पभावेण देमि तिण्णि वरे, न उण अहिए, ता मग्गसु जं वो रोयइ' । देवदिण्णेण भणियं 'जइ एवं तो एकवरेण जा रणो सिद्धी तं एक्कसिं साहिओ जावजीवं पि मम पयच्छ, बीएण मए "जीवंतए न अण्णस्स दायबा, तइयं पुणो वि पणइस्सं'। 'एवं'ति जक्खेण पडिवण्णे ठिओ पच्छण्णो। इत्थंतरम्मि समागओ राया। निवारिओ जक्खेण । राइणा भणियं 'किं कारणं निवारेसि ?' । जक्खेण भणियं 'दिण्णा तिण्णि वि वरा एगस्स महासत्तस्स' । तओ [मओ ] विमणदुम्मणो राया नियगेहे, निवण्णो य सयणीए । तत्य य तत्तवालुयाखित्तमीणस्स व दंडाहयभुयंगस्स व वागुरापडियहरिणस्स व तल्लुव्वल्लिं कुणमाणस्स वोलीणा रयणी राइणो । पभाए य गओ रायदंसणत्थं कुमारो । दिद्वं च सोगाभिभूयं सव्वं पि रायमंदिरं पुच्छिओ य कोइ जहा 'किमज्ज सोगाभिभूयं सव्वं पि रायमंदिरं दीसइ ?' । तेण सिटुं 'भद्द ! जओ अज्ज अम्ह सामी केणावि कारणेण जलणं पविसिस्सइ, तेण सोगाभिभूयं सव्वं पि रायमंदिरं' । कुमारेण जंपियं 'जइ एवं तो धीरा भवह, जेण सव्वं पि सुत्थं करेमि' । त्ति समासासिऊण गओ रायसमीवे । भणियं च देव ! किमेयमियरजणचिट्ठियं तुम्मेहिं समाढत्तं ?' । राइणा भणियं 'भद्द ! किमेयाए तुज्झ चिंताए । तेण जंपियं 'देव ! कारणवसेण पुच्छामि, ता महोवरोहेण साहेउ देवो' । अइनिबंधं नाऊण कहियं नरिदेण "भद्द ! दाणवसणं महंतमत्थि, तं च जक्खप्पसाएण पूरियमित्तियं कालं, अज्ज पुण तप्पसायविरहियस्स न संपज्जइ, किंच 'तविरहियस्स किं जीविएणं ?' ति चिंताए एयमाढत्तं"। तेण भणियं 'जइ एवं तो अज्ज प्पभिई मह सिद्धीए आजम्मं पि चिरंतणट्टिईए देसु दाणं,. मा य जक्खं साहिज्जसु' । तओ अणिच्छमाणेण वि महया निबंधेण पडिवणं नरिंदेण । इयरो वि पुणो वि गओ वणसंडे । तहिं च जाव एगम्मि सरोवरे मजिऊण उत्तरइ ताव भणिओ एकाए मज्झिमवयाए नारीए 'महाभाग! कुओ किं निमित्तं वा इहाऽऽगओ सि ?' तेण भणियं 'जलहिपाराओ समागओ सुहिएण लवणाहिवइणा तुटेण. पेसिओ मणोरहजक्खसंगास' . J. 100 तं च सों। 20.D ता कहं। 3 A B - रियउवटिओ। . 4KBइओ विण्ण । 5:AB समत्तसत्तेसु परि । .6 0 Dहमुपरित्त । 70 D मम, ति शत्ति। 8 0 0 °प्पसाएणः । 9:A B °ए दि। 10 A B OHTU HEI" 11 A Bati 11 A B वो। 12 A Bण य भ'। '13 A. B जा च रणो। 15 0 D प्रत्योः पाठपतनम् । 16 CD कुणंतस्स । 17 A B °वं पदीसइ। 18.0D ता। 1902 संलत्तं 200 को। 140D जीयंत.

देवदिन्नकथानकम् १७७ तओ तीए हरिसियमणार जंपियं 'जइ एवं तो उबविसाहि एत्थ तरुवरच्छायाए जेण साहेमि किंपि रहस्सं' । तब्बयणमणुयत्तमाणो य उवविट्ठो एसो । सा वि उवविसिऊण साहिउमाढत्ता जहा...-. "अस्थि गयणाभोगलग्गसिहरसयसंकुलो समत्यविज्जाहरावासो रयणविणिम्मियजिणभवणविभूसिओ वेयडो नाम गिरिवरो । तत्थ गयणवल्लहं नाम नयरं । तं च परिपालए समत्थविज्जाहरनरिंदचूडामणी चंदसेहरो नाम राया । तस्तय सयलंतेउरप्पहाणाओ सिरिता-कणगमाला-विजुमाला-मेहमाला- तारा- नामाओ पंच महादेवीओ । ताणं च जहासंखं कणगप्पहा-तारप्पहा-चंदप्पहा-सूरप्पहा-तेलुकदेवी- नामाओ सयलकलाकुसलाओ रूवाइविणिज्जियामरसुंदरीओ पंच दुहियाओ । ताणं च करण पुच्छिओ जणएण नेमित्तिओ चंदसेहरेण 'को. एयाण भत्ता भविस्सइ ?' । नेमित्तिएण भणियं 'जो तुह कणिट्ठभाया सूरसे- हरो नाम आसि सो मरिऊण मणोरहजक्खो समुप्पण्णो, तए सह अन्ज वि भाइसिणेहेण वट्टइ, तस्स पासहि- याण एयाणं समीहियवरसंपत्ती भविस्सई' । तओ जणएण समप्पियाओ ताओ मणोरहजक्खस्स ताणत्थं । एएण. कयाओ इयरपुरिसदुईसणाओ एक्कगुण-दुगुण-तिगुणाइयसरीरलेसाओ देवकुलासण्णपायालगिहे पच्छण्णीकयाओ चिट्ठति, ता जइ कहिंचि तुह एस जम्मग्गियं वियरइ तो तुम ताओ मग्गेसु, अहं च ताणं चेव अंबधाई वेगवई नाम तुह रूबाइगुणगणावज्जिया एवमुवइसामि" । कुमारो वि 'जमंत्रा आणवेइ तं कीरइ' त्ति जंपिऊण गओ जक्खसगासे । विण्णत्तो य 'भयवं ! देहि मे तइयवरेण जाओ तुह पासे चिट्ठति पायालगिहगयाओ कण्णयाओ । 'नूणं ताहिं चेव जायाणुरागाहिं अप्पा एयस्स दंसिओ भविस्सइ, कहऽण्णहा एस वियाणइ ?' ति चिंतिऊण जंपियं जक्खेण 'वच्छ ! अस्थि कण्णयाओ परं अञ्चंतदुरालोयतेयाओ' । कुमारेण भणियं होतु, तहा वि पयच्छ' । तओ दंसियाओ तैइलोकदेविवज्जियाओ चत्तारि कण्णयाओ। ताणं च कुमारसमीवागयाणं पणट्टाओ जक्खकयलेसाओ । कुमारेण भणियं 'पंचम किं न देसि ? । जक्खेण जंपियं 'जओ सा एयाण चउण्हं पि सयासाओ तिगुणतेया अइदुरालोया' । कुमारेण लवियं 'तहा वि दंसेहि तात्र' । तओ पयडीकया सूरमुत्ति ब्ब दुईसणा | सा वि कुमारसमीवागया जाया साभाविया । सव्वाओं वि तं दहण जायाओ गाढाणुरायाओ। विम्हिएणं य जक्खेण 'एयसंतियाओ चेव एयाओ' त्ति चिंतिऊण भणियाओ 'वच्छे ! किं तुम्हाण रोचए एस भत्ता ?' । ताहिं भणियं 'ताय ! महा- पसाओ' । मणोरहेण जंपियं 'अस्थि एयस्स अच्चंतगुणालया जेहभारिया, तविणयपराण चेव एस भत्ता भवई' । ताहिं भणियं को जेट्ठभगिणीए. विणयम्मि विरोहो ?' । तओ दिण्णाओ जक्खेण । हक्कारिऊण य चंदसेहररायं कओ महाविभूईए विवाहो । दिण्णं च जक्खेण तासिं महादाणं । तओ तेलोकदेवीए भणियं 'तायं ! बाइयाए किं दाहिसि ?' । तओ जक्खेण समप्पियं मुद्दारयणं । तीए भणियं 'किमित्तिएण' । तेण भणियं 'पुत्ते ! इत्य चिंतामणिरयणं चिट्ठई' । तओ हरिसियाए गहियं तीए । सम्माणिऊण जक्खं गओ चंदसेहरो। ताहिं वि विज्ञापभावेण विउरुब्बियं वासभवणं । तत्थ य ताहि समं वियद्यविणोएण विलसिऊण पसुत्तो कुमारो। एत्यंतरम्मि भवियन्वयानिओगेण 'किमम्ह बाइया कुणइ ?' त्ति अवलोयणीविजाए अवलोइयं तलोकदेवीर जाव 'पडिपुण्णो अवहीं, नाऽऽगओ मे भत्त त्ति पभाए अणसणं गिहिस्सामि' त्ति कयनिच्छया मलमलिणपंचचीवरावरियसरीरा काउस्सग्गसंठिया दिट्ठा. बालपंडिया। तओ 'पहाए एसा महाणुभावा अगच्छंते अजउत्ते नियमा अणसण गिण्हई' त्तिःभाविऊण गया जक्खसमीवं । साहिओ परमत्थो । तेण वि 'एवमेयं ति नाऊण भणिया 'वच्छे ! . लहुं चेव वचह जओ पहायप्पाया रयणी । दिण्णो य सहाओ 5-60p °ण भणियं । 1 . 10 D. गमई 20 D देह । 3A Bणय त्ति जंपियं।. 40 D तेलोक। 7A B °रमोत्ति। 80p °ण-जक्खे। 90 D रोयए। 10 A B f | तेलो। मू० शु०२३ .

1 A B तो चेव अवसेण जाव। 20Dो अं०। 30Dया। निवडियाओ य ताओ। 4.0 -7 १७८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् नियकिंकरो धरणीधरो नाम जक्खो। तेण वि विउव्वियं महाविमाणं, पूरियं रयण-मणि-मोत्तिय-विहुम-कणगाइ- याणं । आरोविओ सुहप्पसुत्तो चेव कुमारो । समारूढाओ सपरियणाओ ताओ। उक्खित्तं अंगुलियाए धरिऊण धरणीधरेण विमाणं । तैओ वेगेण जाव वच्चइ ताव किंकिणीजालरवेण विउद्धो कुमारो 'किमयं ? ति पुच्छिया तेलुकदेवी । तीए वि सव्वं साहियं । तओ पेच्छंतो गामाऽऽगर-नगराइमंडियं मेइणीतलं पत्तो झत्ति नियनयरे । दिट्ठा य साहुणीवसहीए काउस्सगढ़िया बालपंडिया । तं च दट्ठण पक्खित्तं तद्वरि तेलोकदेवीए देवदूसं । तओ संभताए 'नमो अरहताणं' ति काउस्सग्गं पारिऊण निरूवियं उपरिहुत्तं । दह्ण य विमाणं समझसा पविट्ठा अभंतरे । 'क्रिमेयं ।' ति पुच्छियाओ अन्नाओ । ताहिं कहियं 'तुह तबप्पभावेण देवागमो भविस्सइ त्ति संभाविजई' । जाव एवं जपंति ताव तत्थेव अवयरियं विमाणं । उग्गओं य अंसुमाली । इयराणि वि उत्तरिऊण विमाणाओ निसीहियं काऊण पविट्ठाणि अभंतरे । पणमियाओ साहुणीओ । इयरा वि दळूण नियदइयं संभंता अमुट्ठियाँ । पडियाओ ताओ तीए चलणेसु । तमायण्णिऊण समागओ रायाइनयरलोगो जणयाइसयणवग्गो य । तओ विसज्जिऊण धरणीधरं सव्वदच्वं गहाय महाविभूईए गओ नियंगेहं । पारद्धं वद्धावणयं । एत्यंतरे पुच्छिओ कुमारो वणियउत्तवत्तं तप्परियणेण । तओ जावऽज कुमारो वि पडिवयणं न देइ ताव विजापहावेण विण्णायपरमत्थाए ‘मा रसे विरसो होउ' त्ति भाविंतीए दिण्णमुत्तरं तलोकदेवीए, जहा 'अजउत्तो विमाणेण लहुं चेवाऽऽगओ, ते वि भूपयारेण पट्ठिया कालेणाऽऽगमिस्संति' । 'अहो ! वयणकोसल्लं मम पियाए' त्ति रंजिओ कुमारो। पइदिणं च जाब पुच्छंति लोगा ताव बालपंडियानिमित्तदिण्णचिंतामणिरयणप्पभावेण कुमारेण सुमरिओ जक्खो । तक्खणं चेव समागओ एसो। भणियं च तेण 'किं निमित्तमहं सुमरिओ ?'। कुमारेण भणियं 'जेण तुह धूयाकयमुत्तरं नित्थरि न पारेजइ । जक्खेणुत्तं 'जइ एवं तो अहं ते सव्वे संपाडिऊण सिग्घमागमिस्सामि' । कुमारेण भणियं 'पसाओ' । अणुट्ठियं च सव्वं जहाऽभिहियं जक्खेण । एवं" च कुंमारस्स इहलोए चेव दाणफलोवणीयचिंतामणिरयणप्पहावेणं संपज्जंतसयलसमीहियस्स- जिणसाहुप्यापरायणस्स दीणोईणं दाणं वियरंतस्स सव्वहा पुव्वचिंतियनियमणोरहे पूरंतस्स पंचप्पयारं विसयसुहमणुहवंतस्स बोलीणो" पभूयकालो । जाया जोग्गपुत्ता। अण्णयाँ तत्थ समागया विहरमाणा सीलसागराभिहाणा सूरिणो। निग्गओ तेसि वंदणवडियाए सभारिओ देवदिण्णो । वंदिया भावसारं सपरिवारा सूरिणो । लद्धासीसो य निसण्णो सुद्धभूमीए । समाढत्ता य धम्मदेसणा सूरीहिं; अपि च-लब्धायां सामग्र्यां धर्म एव यत्नो विधेयः, उक्तं च- भो भव्या ! भवभीमसागरगतैर्मानुष्य-देशादिका, सामग्री न सुखेन लभ्यत इति प्रायः प्रतीतं सताम् । तद्युष्माभिरिमां पुरातनशुभैरासाद्य सद्योऽनघां, सर्वज्ञप्रतिपादिते प्रतिदिनं धर्मे निवेश्यं मनः ॥ ५८ स च द्वेधा समाख्यातः साधु-श्रावकमेदतः । यत्नस्तत्रैव कर्तव्यो, यत उक्तं मनीषिभिः ॥ ५९ तावदुःखान्यनन्तानि, ताबद्रागादिसन्ततिः । प्रभवः कर्मणस्तावत् , तावज्जन्मपरम्परा ॥ ६० विपदस्तावदेवतास्तावत् सर्वा विडम्बनाः । ताबदीनानि जल्पन्ति नरा एव पुरो नृणाम् ॥ ६१ पारदं चेव बहा। 5 C D त्तवुत्तंतं परि। 60 Dज कु। 70 D जाए परिहाविऊण विपणा । 80 D पुच्छति लोगो ताव। 9 8 0 D समरि । 10 AB च जहा 1 11:0D कुमा। 120 D णाइदाण । 13 40D णो य पभू। 14 C D °या: य तत्थ । 15 0 D या य भाव। 16. AB परियणा स्। ।

अभि "ष्टिकथानकम् १७९ ताबद्दौ त्यसद्भावरतावद्रोगसमुद्भवः । तावदेव बहक्लेशो घोरः संसारसागरः ॥६२ यावन लभ्यते जीवैः सद्धर्मोऽयं जिनोदितः । यदा तु सत्त्वैर्लभ्येत कथञ्चिदैवयोगतः ।। ६३ तदा निधूयं पापानि यान्ति ते परमां गतिम् । अनन्तानन्दसम्पूर्णां निःशेषलेशवर्जिताम् ॥६४ तओ संजायचारित्तपरिणामेण विण्णत्तो गुरू देवदिण्णण 'जाव कुटुंबसुत्थं करेमि ताव पव्वजा- गहणेण संपाडिस्लामि तुम्हाऽऽएसं' । गुरूहि भणियं 'मा पडिबंधं करिज्जसि' । 'इच्छे ति भणिऊण गओ निय- गेहे। ठावियों जेट्टपुत्तो धणवई नाम कुडुवे । तओ कीरमाणीसु जिणाययणेसु अट्टाहियामहिमासु, पडिलाहिज्ज- माणे साहु-साहुणीसमुदएसु, विहिजमाणासु साहम्मियजणपडिवत्तीसु, दिजमाणेसु दीणा-Sणाहाईण दाणेसु, किं वहुणा ?, सव्वसामग्गीसमुदरण दिक्खिओ सभारिओ गुरुणा देवदिण्णो । दिण्णा य अणुसट्ठी, अपि च- इहाऽपि भो ! भवन्त्येव प्रशमामृतपायिनः । प्रव्रज्याग्राहिणो जीवा निर्बाधसुखपूरिताः ।। ६५ सा च भागवती दीक्षा युष्माभिरधुना स्फुटम् । सम्प्राप्ता तेन सम्प्राप्तं यत् प्राप्तव्यं भवोदधौ ।। ६६ केवलं सततं यत्नः प्रमादपरिवर्जितैः । यावज्जीवं विधातव्यो [ ? ऽत्र ] यस्मादिदमुच्यते ॥ ६७ नाऽधन्याः पारमेतस्या गच्छन्ति पुरुषाधमाः । ये तु पारं व्रजन्यस्यास्त एव पुरुषोत्तमाः ॥ ६८ तओ 'इच्छामो अणुसलुि ति भणिए समप्पियाओ साहुणीओ सीलमइनामाए पवत्तिणीए । गहिया दुविही वि सिक्खा । पालियमहाऽऽउयं जाव निक्कलंक सामण्णं । अंते य कयसलेहणाकम्माणि अणसणविहिणा भरिऊण उन्धण्णाणि दुवालसमकप्पे देवताए । तत्तो चुयाणि महाविदेहे सिद्धिं पाविसति । ततश्च- जं आवइपत्तस्स वि जलहिवई सुडिओ सुरो तुट्ठो । विहियं गुरुसण्णिझं तं फलमित्येव दाणस्स ॥६९ जं ताओं विणिज्जियतियसविलयलावण्णरूवसोहाओ। पत्ताओं कामिणीओ तं फलमित्थेव दाणस्स ॥७० जं. पंचवण्णसुकुमालसहणमणहारिदेवदूसाइं । जायाइँ अणेगाई तं फलमित्थेव दाणस्स ॥ ७१ जं चिंतामणि-वेडुन-वज्ज-कक्केयणा रयणाई । लद्धाइँ. सुतेयाइं तं फलमित्थेव दाणस्स ॥ ७२ जं मणि-मोत्तिय-विहुम-सुवण्णमाईण विविहंदव्वाणं । लद्धाओ रासीओ तं फलमित्थेव दाणस्स ॥ ७३ जं सद्द-गंध-रस-रूव-फरिसविसया अणोत्रमा पत्ता । कित्ती य अणण्णसमा तं फलमित्थेव दाणस्स ॥७४ इय.एवमाइ विविहं. इहलोए च्चिय फलं मुगेऊण। दाणस्स अणण्णसमं अंहो ! तयं देह सत्तीए ॥७५ देवदि ख्यानकं स प्तम् । २६. साम्प्रतममभिनवश्रेष्ठिकथानकमाख्यायते- [२७. अभिनवश्रेष्ठिकथानकम् ] इह चेत्र जंबुदीवे दाहिणभरहऽद्धखंडमज्झम्मि । अत्थि पुरी पोराणा वेसाली नाम सुपसिद्धा ॥ १ तं परिवालइ दरियारिरायवणसीहदलणगुरुसरहो । अट्ठारस गणराईण सामिओ चेडओ राया ॥ २ एत्तो य जुण्णसेट्ठी अहिणवसेट्टी य तत्थ निवसति । दारिद-ईसरत्ताण मंदिरं वाणिया दोणि ॥ ३ अह अण्णया. कयाई संपत्तो तिहुयणेसरो वीरो । छउँमत्थकालियाए अहाऽऽणुपुव्वीइ विहरतो ॥ ४ पत्ते वरिसारत्ते एगत्य उवस्सयम्मि छण्णम्मि । चाउम्मासियखमणेण संठिओ काउसग्गेण ॥ ५ दिट्ठो य तेण जुण्योण सेट्ठिणा भत्तिनिब्भरमणेणं । रोमंचकंचुइज्जतमुत्तिणा झत्ति पणिवइओ ॥ ६ 1 A B मुद्धता। 2.0 Dवसत्थंः । ...30D,°लं. यत्नः सततं, प्र। 4 0D हा सिपखा। मारसहिण° 160 D सहोतय; A प्रतौ पाठपतनम् । 7 A B देत सत्तोए। 8 A यारिसत्तुवण । रायाण । 100D पत्ते वासारते । 50D १ १८० सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् 'अज्जं चेव कयत्यो जाओ हं, अज्ज जीवियं सहलं । जं. पावपंकसलिलं चरणजुयं भयवओ पणय' ।। एवं च भयवओ पायपंकयं नमेइ अणुदिणं एसो । सिरकयकय()जलिउडो खणमेकं पज्जुवासेइ ।। ८ चिंतइ य 'नूणमेसो भयवं चउमासियम्मि खमणम्मि । चिट्ठइ निच्चलदेहो पइदियहं दीसए जेण ॥ ९ जइ कहवि मज्झ गेहे भयवं पारेइ पारणदिणम्मि । संपत्ते तो अहयं मन्नेमि कयत्यमप्पाण' ॥ १० इय एवमाइचिंतापरस्स कमसो य तस्स वोलीणा । चउरो मासा तत्तो पत्ते पारणगदिवसम्मि ॥ ११ वंदित्तु ओणयसिरो विण्णवइ तिलोयवंधव ! मुणिंद ! । महगेहपारणेणं अन्न पसायं कुणह भयवं!' ॥१२ इय वोत्तणं गेहे गंतुं सामग्गियं विहेऊण । चिट्ठइ एगग्गमणो दुवारदेसं निरूवतो ॥ १३ 'एसाऽऽगच्छइ एसाऽऽगच्छइ भयवं' मणेण चितंतो । 'पारावियभयवंतो होमि कयत्थो न संदेहो ॥१४ दुहसयतरंगमालाउलाओं बहुवसणजलयरगणाओ। भवसायराओं तिण्णो मि होमि जइ एइ जिणनाहो' ॥१५ इय सुह-सुहयरवदुतगरुयपरिणामकंटओ जाव । चिट्ठइ ताव जिणो वि हु पविसइ नवसेटिगेहम्मि ॥ १६ 'इहलोये चिय फलयं जायइ दिण्णं समत्यसत्ताणं । दाणमिय भावणाए सेट्ठी पारावए भयवं ।। १७ अह तकखणेण तम्मंदिरम्मि पाउभवंति दिव्वाइं । पंच अणण्णसमाई सुपत्तदाणप्यभावेण ॥ १८ इयरो विर्य सुरदुंदुभिसई सोऊण जाव सवियको । जाओ ता केणावि हु सिढे जह 'पारिओ भयवं' ॥ १९ ता वड्डियपरिणामो जाओ, भयवं पि विहरिओऽन्नत्य । एत्तो य पासजिणतित्थकेवली आगओ तत्थ ॥२० नयरीओं तओ लोगो वंदणवडियाऍ निगओ झत्ति । भयवं पि कहइ धम्मं भवण्णवुत्तारणतरंडं ॥ २१ अवि य- - भो भो भव्वा ! सरणं धम्मो चिय होइ एत्थ संसारे । जिणपण्णत्तो, सेसं सव्वं पि हु आलजालसमं ।।२२ सम्वाओ रिद्धीओ समत्थसंसारियाइँ सोक्खाई । सुकएणं धम्मेणं हवंति सग्गा-ऽपवग्गा वि ॥ २३ दाणाइचउपयारो पण्णत्तो सो य तित्यनाहेहिं । ती कुणह तयं जेणं पावह अचिरेण सिवसोक्वं ।। २४ एत्यंतरम्मि नवसेद्विपुण्णपदभारविम्हिओ लोगो । पत्थावं लहिऊणं पुच्छइ परमेण विणंएणं ॥ २५ 'भयवं ! एत्य पुरीए संपइ को गरुयपुण्णसंजुत्तो? । भयवं पि जुण्णसेटिं बहुपुण्णं अक्खए तत्थ ॥ २६ लोगो वि आह 'भयवं ! न तेण पाराविओ जिणो किंतु । वीएण, तग्गिहम्मि य पाउन्भूयाइँ दिव्वाई ॥२७ भयवं पि भणइ 'जइ सो न सुणतो पारणं जिणवरस्स । खणमेकं तो नियमा पावेंतो केवलं नाणं ॥ २८ इयरस्स पुणो दिव्वाइँ चेव इहलोइयं फलं जायं । न उणो पारत्तहियं विसिट्ठभावाइरहियस्स' ॥ २९ सोऊण इमं वहुमाणमुव्वहंती उ जुन्नसिटिम्मि । नियनियगेहेसु गया नमिऊणं केवलिं परिसा ॥ ३० अभिनवश्रेष्ठिकथानकं समाप्तम् । २७. है एवमन्येऽपि दृष्टान्ताः कथनीया इति प्रथमश्लोकभावार्थः ॥ ८५ ॥ साम्प्रतं द्वितीयश्लोकभावार्थमाह । तत्र धनसार्थवाहकथानकमाख्यायते- [२८. धनसार्थवाहकथानकम् ] जंबुद्दीवम्मि दीवम्मि विदेहे पुन्यपुत्रए । अत्थि देवपुरायारं नयरं खिइपइडियं ।। १ घणओ व धणो नाम सत्यवाहो गुणऽणिओ । अस्थि विक्खायकित्तीओ बाहत्तरिकलाऽऽलओं ॥ २ -- IA B सिरकयनलिपुडे ख। 2A B तो दियहं स°1. 5 A B सुभयरतरवट्ठ। 6 CD हु। . 7. C Dई मुणिऊण । 100 तो। 30D °दियहम्मि। : 40:D संसि रूवं 80 D आगमो। 9.0D हुई(इं)दयालसमं ।

धनसार्थवाहकथानकम् अण्णया सो कुटुंबस्स जागरियं जाव जग्गइ । रत्तीए पच्छिमे जामे ताव चित्तम्मि से ठियं ॥३ 'निग्गंतु जो न. पेच्छेइ महीवीढमिमं नरो । अच्छेरगसयाइन्नं सो नरो कूयदडुरो ॥ ४ न विलासा, न पंडिच्चं, न य वायावियड्ढया । न देसभासाविण्णाणं, न अण्णं किं पि सोहणं ॥ ५ जाव धुत्तसमाइन्ना नाणांवुत्तंतसंकुला । बहुहा नो परिपूता पुरिसेण वसुंधरा ॥ ६ ता गच्छामि महीवीढदसणट्ठा तहेव य । सबाहोवत्तवित्तेण कित्तिं वत्तेमि सत्तमं ॥ ७ सामग्गियं विहेऊण, घोसावित्ता सुघोसणं । जहा 'वच्चइ सत्याहो वसंतपुरमुत्तमं ॥ ८ संपयं जो समं तेण वचई समणाइओ । तस्स सम्वेसु कजेसु धणो कुणइ निव्वुई' ॥ ९ एवमुग्धोसणं सोउं पयट्टा बहुपाणिणो । सूरी वि गंतुमिच्छंति धम्मघोसा सगच्छया ॥ १० साहुसंघाडगो एगो सत्थवाहस्स अंतिए । सरूवजाणणट्ठाए धम्मघोसेहिं पेसिओ ॥ ११ सत्यवाहो य तं दटुं पुच्छई भत्तिनिव्भरो । आगमणकारणं तेण सिटुं सव्वं सवित्थरं ॥. १२ सत्थवाहाऽऽह 'जइ एवं गंतुं सत्यनिवेसणे । संठाह मं पडिक्खंता' तओ एत्थंतरम्मि य ॥ १३ अंबयापुण्णपिडएण को वि तत्थ समागओ । सत्याहढोयणट्ठाए, जईणेसो वि दावए ॥ १४ तओ साहूहिँ सो वुत्तो 'कंदमूल-फलाइयं । जईणं कप्पए नेय महाभाग ! सचेयणं' ॥ १५ धणेग ते वि तो पुट्ठा कप्पा-ऽकप्पं समासओ । संखेत्रेणावि साहित्ता सूरिपासम्मि ते गया ॥ १६ साहिए सब्यवृत्तंते, पंचसयसमण्णिओ । मुणीणं तत्थ ठाणम्मि गओ सूरी गुंणायरो ॥ १७ पसत्थे सत्थवाहो वि दिणे तत्थं समागओ । समत्थपुरलोगेण सबओ परिवारिओ ॥ १८ संवूढे सव्वसत्थरिम पत्थिओ अग्गओ तओ। चलिए यऽसेसलोयम्मि बच्चए स सुहेण तो ॥ १९ कुव्वंतो सत्वमक्खूणं सत्यस्स कमसो तओ । पत्तो भीमाडविं एक छिण्णावायं महालियं ॥ २० जाय भारहकह व्य अज्जुण-भीम-नउलालंकिया, सुजणजणमुत्ति व्व सुचित्तया, कुनडपेच्छ व्व सकुरंगया, जिणिंदभवणभूमि व्व संचरंतबहुसावया, सुसाहुतणु व ससंवरा, सिद्धि व्व सवरहिया, मयमत्त- विलासिणि व्व समयणा, हरमुत्ति व्व संगंगया, अलयाउरि व्व. बहुविहवा, सुयणजणपवित्ति व बहुनया, कुंजणचिट्ठ व्य बहुआवयां, कुचंधरबुंदि व्व सदाढिया, जिीणदावलि व्य बहुसत्तय त्ति। तीए वि पत्तो बहु- मज्झदेसभागं । इत्थंतरम्मि य संगामारूढविजइनरिंदो व्व गुरुतरवारिधारानिवाओवसामियपरपक्खो वाहिणी- पूररेहिरो कयगजियरवो अन्भुण्णइपहाणो सचावो समागओ पाउसकालो । अवि य- फुरमाणविजुलाऽऽडोवभीसणो चलिरइंदगोविल्लो । दुस्संचारचिलिच्चिलकद्दमभरभरियमग्गालो ॥ २१ अइविरसदराऽऽरडियसह[?परि]पुण्णदसदिसिविहाओ । पसरंतगिरिनईनीरपूरपरिखलियपहगमणो॥२२ इय एवंविह जलयाऽऽगमम्मि संभग्गमग्गगइपसरो । उप्पंसुलयपएसे छाएऊणं ठिओ सत्थो ॥ २३ वच्चंतेहिँ दिणेहिं समत्थसत्थम्मि निट्ठियं धणं । सञ्चित्तकंद-फल-मूलभोयणा तो जणा जाया ॥ २४ मुंणिणो वि गिरिगुहावसहिसंठिया चित्तकयसमाहाणा। नाणाविहतबनिरया झाण-ऽज्झयणेण चिट्ठति ॥२५ बहुवोलीणे वासे.चिंतइ रयणीय पच्छिमे जामे। सस्थाहो 'मह सत्थे के सुहिया? <क्खिया के वा? ॥२६ इय चितंतस्स तओ झड त्ति चित्ते चमक्किया मुणिणो । 'अहह अहो हा ! कटं, होहिंति महामुणी दुहिया॥२७ जम्हा जिणिंदमुणिणो कंदं मूलं फलं च सञ्चित्तं । न छिवंति करयलेण वि तम्हा ते दुक्खिया एक ॥२८ धी" धी! मज्झ पमाओ, तत्तिमकाउं जओ तबस्सीण । इह-परलोगावाए खित्तो अप्पा अपुणेण ॥ २९ 1A न कि अपण पि सों। 2.A B परिसंता। 30D वि। 400 °चस्तयत्सम 1 50 D.गणाय। 60 Dच्छग व्य । 7. AB णमुत्ति व्य। 80 D कुजाग। 9 C D कुश्चंधरगडंदि। 10 AM °यसदसदि। 11 0p भोइणो तो। 120) दुधिया। 13 0 0 लेहि दि। 14 C.D शिद्धी मजा। , सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् कल्लं पहायकाले समत्थतत्तिं मुणीण हं काहं । इय चिंतंतस्स झड त्ति जामिणी तस्स बोलीणा ॥३० तो जायम्मि पहाए पुच्छइ नियपरियणं जहा 'मुणिणो। निवसंति कत्य?' तेणावि अक्खियं इत्थ गिरिविवरे ॥३१ जम्हा दिणपंचग-सत्तगाओं पक्खाओं अहब मासाओ । दीसंति इओ इंता ते मुणिणो भत्त-पाणट्ठा ॥३२ तो परिवारनिदेरिसियमग्गेणं जात्र सो तहिं पत्तो। ता पिच्छइ ते मुणिणो विचित्ततवसोसियसरीरे ॥ ३३ दद्रूण तओ लज्जाऽवणयसिरो सूरिपायपउमम्मि । पणओ गुरुणा वि तओ दिण्णो वरधम्मलाभो सो(से)॥३४ भणियं च तेण 'भयवं! खमह महं जं पमायदोसेणं । नेय कया में तत्ती एत्तियकालं विमूढेण' ॥ ३५ तो पत्यावं नाउं गुरूहिँ से धम्मदेसणा विहिया । संवेयकरी परमा भवण्णवुत्तरणवरपोया ॥ ३६ तं सोऊणं जंपइ 'मुणिणो पेसेह मज्झ गेहम्मि । पडिलाहयामि जेणं अहापयत्तेहि वैत्थूहि' ॥ ३७ ता तब्भावं नाउं गुरूहिँ सह तेण पेसिया मुणिणो। गिहपत्तण य तेण वि निरूविया रसबई सव्वा ॥३८ जाव न किंचि वि सिज्झइ घएणं पडिलाहिया मुणी ताय । रोमंचकंचुइज्जंतमुत्तिणा हहतुटेण ॥३९ कालाइविसुद्धण य तेण य दाणेण मोक्खफलयस्स । सम्मत्तमहातरुणो वीयं संपावियं तेण ॥ ४० तं च घयं परिभुत्तं सवाल-वुड्डाउलेण गच्छेण । सम्मं च परिणयं तं तत्ततवयबिंदुनाएण ॥ ४१ एवं कमेण वत्ते वरिसारत्तम्मि सत्यवाहो वि । सत्थेण समं पत्तो अभिरुइए झत्ति नयरम्मि ॥ ४२ तत्थ वि दलूण निवं कयसम्माणो य तेण नियभंडं । विणिवट्टइ मणचिंतियलाभाओ अहियलाभेणं ॥ ४३ घेत्तूण य पडिभंडं पुणो वि रण्णां विसजिओ संतो । संपत्तो नियगेहे सत्थेण समं सुखेमेणं ॥ ४४ तत्थ य निययमणोरहसंपायणतप्परस्स लीलाए । वच्चइ सुहेण कालो अणुहवमाणस्स विसयसुहं ॥ ४५. एवं कमेण पत्ते पज्जते' संचइत्तु सो देहं । तेणं दाणफलेणं मिहुणगपुरिसो समुप्पण्णो ॥ ४६ उत्तरकुराइ मणहररूवो वत्तीसलक्खणसमेओ। समरूवजोव्वणाए पहाणनारीइ संजुत्तो ॥ ४७ कप्पतरुब्भवहियइट्टविसयसुहसंगमेकदुल्ललिओ । पलिओवमतियमाउं भोत्तूणं सुरवरो जाओ ॥ ४८ सोहम्मे वरकप्पे, भासुबुंदी पलंबवणमालो । तिपलियठिई [य], तत्तो चइऊण महब्बलो जाओ ॥४९ इय उसमसामिचरियं वत्तव्वं ताव जाव मोक्खम्मि । सुर-नरवंदियचलणो संपत्तो खवियकम्मंसो॥५० इय घयदाणेण धणो तेरसमभवम्मि जिणवरो जाओ। ता दाणम्मि पयत्तं कुणह सया निययसत्तीए ॥५१ धणसत्यवाहचरियं संखेत्रेणं मए समक्खायं । सेसभवग्गणाइ य सेयंसकहाणए वोच्छं ॥ ५२ [धनसार्थवाहकथानकं समाप्तम् । २८.] साम्प्रतं ग्रामचिन्तकोदाहरणमाख्यायते- [२९. ग्रामचिन्तकोदाहरणम् ] अत्थि इहेब जंबुद्दीवे दीवे महाविदेहे वासे गामस्सेगस्स चिंतओ निरूविओ केणई राइणा। सोय अन्नया कयाइ तब्बयणेण चेव गहियजलपत्थयणो गिहजोग्गकट्ठाणयणनिमित्त पंचसयाणि सगडाणि घेत्तूण पविट्ठो महाडत्रि। इओ य कहिंचि सत्यपरिभट्ठो तेण सगडमग्गेण तण्हा-छुहापरिकिलामियसरीरो परिम्भमंतो पत्तो तमुद्देसं एगो साहुगच्छो। दिट्ठो य तेण गामचिंतगेण । तओ 'हा ! कहमित्थ एए समागय ? त्ति चिंतंतो संभमेण IC D निदंमिय। 2 A B भे भत्ती। 3 A B°वुत्तारणप्रवरा। 4 0 D वत्थेहिं । 51 ण वि ते° 60 D °यजलवि। . 'जल' इति, 'बिंदु'शब्दस्योपरिगतं टिप्पनकं : C D पुस्तकप्रतिकृतिकृनयां भ्रान्त्या मूलपाठे प्रक्षित सुटु सम्भाव्यते। 7A Bते तं च। 8 C D राएँ म।.90 D तो। 10 C D °णाई, से 11 B य. कयाइ, पुस्तके पाठपतनम् । .

१८३ ग्रामचिन्तकोदाहरणम् गओ साहुसमीवे । वंदिया भावसारं । ताणं च मझे सरयसमओ व्व' महानरिंदै व्व वायभग्गनरो व्व वुड्डपुरिसो व्व सुवेजो न गयरओ, ससहरो व्व कुविओ व्व जिणसिद्धंतो व्य पीयमयरो व्व समओ, सच्चविओ महासूरी। बंदिऊण पुच्छिओ भयवं ! किमे रिसे महारण्णे तुब्भे समागया ? । सूरीहिं भणियं 'भद्द ! पंथाओ परिभट्ठा । तओ तेण नीया निययावासे । भत्तिब्भरनिव्भरंगेण य पडिलाभिया। चिंतिउंच पवत्तो, अवि य- 'अडवीमझम्मिा इमे अचिंतचिंतामणी महासत्ता । पत्ता मए सुपत्ता, अहो ! महं पुण्णपन्भारो ॥ १ कत्थाऽहं कतारे समागओ ?, कहब दिव्वजोएण । विसमदसंतरपत्ता कत्थ इमे साहुणो पत्ताः ॥ २ एवंविहसामग्गी सभागधेज्जाण होइ पुरिसाणं । ता नूण इओ होही कल्लाणपरंपरा मन्झ ॥ ३ जे पावपंकमलिणा होंति नरा ताण न हु इमे समणा । एवंविहपत्यावे दंसणविसयं समुवयंति' ॥ ४ इय चितंतेण तओ चलणजुयं पुण वि बंदियं ताणं । भुत्तुत्तरे य खगं घेत्तूणं ईसए मग्गं ।। ५ संरीहिँ वि अइभदगभावं नाऊण तस्स बक्खायं । सम्मईसणमणहं बीयं सिवसोक्खवरतरुणो ॥ ६ कम्मखओवसमेण य पडिवण्णं तेण तं गुरुसगासे । सूरीहिँ तओ भणिओ 'न पमाओ एत्थ कायव्वो ॥७ यतः अत्रासं विमलं कलङ्कविकलं नीरेखवृत्तान्वितं, त्रैलोक्येऽद्भुतवर्णवादमहितं ग्रहादसम्पादकम् । संसाराम्बुनिधौ सकर्णहृदयं सम्यक्त्वरत्नोत्तम, सम्प्राप्यापि महाफलोदयगुणं कः स्यात् प्रमादी पुमान् ? ॥८ तओ 'जहा भयवंतो समाईसंति तहा करिस्सामि' त्ति [१भणिउं] मग्गे समोयारिऊण गुरुणो पडिनियत्तो गामचिंतगो। काऊण यं तं त(तं) रायकज्ज गओ नियगेहं । तत्थ वि जिणवंदण-ऽच्चणपरायणस्स सुसाहुबहुमाण- निरयस्स जिणपण्णत्तसिद्धतपडिवत्ती. कुणंतस्स पंचनमोक्कारसलिलप्पवाहपक्खालियवहलकम्ममलपैटलस्स अविरयसम्मदिहिस्स चेव समागओ अहाऽऽउयकालो । समाहिणी य चइऊण सरीरपंजरं समुप्पण्णो सोहम्मकप्पे पलिओवमाऊ महिड्डिओ तियसो त्ति । तत्तो "ठिईखएणं चइउं एत्थेव भरहवासम्मि । नयरीइ" विणीयाए सिरिपढमजिणिदतणयस्स ॥ ९ भरहाहिवस्स पुत्तो भरहनरिंदस्स सो समुप्पण्णो। "मिरिई नाम पसिद्धो पढमोसरणम्मि जयपहुणो॥१० सिरिउसभसामितित्यंकरस्स वयणामयं सुणेऊण । संवेगमावियमणो जाओ समणो समियपावो ॥ ११ अह अण्णया कयाई संपत्ते गिम्हकालसमयम्मि । सेय-मलाऽऽविलगत्तो उन्विग्गो चिंतए एवं ॥ १२ 'मेरुगिरिसरिसभारं सामण्णमिणं जिणेसरुद्दिढ । उत्तमसत्ताइण्णं न समत्थो हं समभिवोढुं ॥ १३ तायस्स य लजाए वयभट्ठो कह गिहम्मि बच्चामि ? । कह तरियन्बो य इमो बग्घमहादुत्तडीनाओ?' ॥ १४ इय चितंतस्स तओं झड ति नियगा मई समुप्पणा। जह पारीवज्जमहं एवंविहयं पवज्जामि ॥ १५ जओ भणियमागमे- समणा तिदंडविरया भयवंतो निहुयसंकुचियगत्ता । अजिइंदियदंडस्स उ होउ तिदंडं ममं चिंधं ॥३०१॥ लोइंदियमुंडा संजया उ, अहंयं खुरेण ससिहाओ । थूलगपाणवहाओ वेरमणं मे सया होउ ॥३०२॥ 1:0D रिंदो क्व। 200 मेध महा। 30p ण पहि। 4 A B °उ पर्व। 5A B विणयं । 60 D रीहिं भई। 7.0 D °वादसहित। . 8 A Bणं किं स्यात् । 9 A B°इसति । 100D य राय। 11. C D वत्ति (ति) कुं। 12.0D पडल। 13 0.D. °णा चइकण देहपंजरं । 14 0p हम्से की। -15 0 D ठिइक्सएण। - 16:0D 'रीय नि। 17 A B मिरई। 18 0D गिरीसमभारं। 19 A B भजियेदिय ।

१८४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम निकिंचणा य समणा अकिंचणा, मज्ज्ञ किंचणं होउ। सीलसुयंधा समणा, अहयं सीलेण दुग्गंधो ।। ३०३ ।। ववगयमोहा समणा, मोहच्छन्नस्स छत्तयं होउ । अणुवाहणा यं समणा, मझं च उवाहणा होतु ॥ ३०४ ॥ सुकंवरा य समणा निरंबरा, मझ धाउरत्ताई। होतु इमे वत्थाई अरिहो मि कसायकलुसमई ॥ ३०५ ॥ वजेतऽवञ्जभीरू बहुजीवसमाउलं जलारंभं । होउ मम परिमिएणं जलेण हाणं च पियणं च ॥ ३०६ ।। एवं सो रुइगमई नियगमइविगप्पियं इमं लिंगं । तद्धिय-हेउसुजुत्तं पारीवजं पवत्तेइ ॥ ३०७ ।। अह तं पागडरूवं दर्दु पुच्छेज बहुजणो धम्म । कहई जईण तो सो वियालणे तस्स परिकहणा ॥ ३०८ ॥ धम्मकहाअक्खित्ते उवहिए देह सामिणो सीसे । गामा-भार-नगराई, विहरई सो सामिणा सद्धिं ॥३०९ ।। (आ० नि० गा०३५३-३६१) अह अण्णया कयाई विहरंतो उसमसामितित्थयरो । गामा-ऽऽगर-नगरेसुं विणीयनयरिं समणुपत्तो॥१६ तो भरहचक्कवट्टी जिणिंदपयकमलवंदणनिमित्तं । नीसरिओ भत्तीए पियरं नमिऊण उवविट्ठो ॥ १७ भयवं पि कहइ धम्म, कहंतरं जाणिऊण भरहो वि । पुच्छइ 'किमित्तियाए परिसाए मझयारम्मि ॥ १८ होही को वि जिणिंदो इह चेव य भारहम्मि वासम्मि?' । दावेइ तयं मिरियं भयवं जह 'एस तित्थयरो ॥ १९ देविंदवंद-असुरिंदवंदिओ सत्तरयणिपरिमाणो । होही अपच्छिमो इह भरहे सिरिवीरनामो त्ति ॥ २० पढमो य दसाराणं, मूयविदेहाइ तह य वरचक्की' । तं सोउं भरहवई भत्तीए वंदई मिरियं ॥ २१ तिपयाहिणं विहेउं रोमंचंचियतणू तओ थुणइ । 'लाभा हु ते सुलद्धा, धण्णो कयपुण्णओ तं सि.॥ २२ जं तारण वि कहिओ चरिमो तित्थंकरो इहं तह य । पढमो य वासुदेवो, मूयविदेहाएँ चक्की य ।। २३ न वि ते पारीवजं वंदामि अहं इमं च ते जम्मं । जं होहिसि तित्थयरो अपच्छिमो तेण बंदामि ॥ २४ इय थोऊणं भरहो पियरं आपुच्छिऊण नयरीए । पविसरइ सपरिवारो, मिरिई वि हु तं गिरं सोचा ।। २५ मल्लो व्य रंगमञ्झे तिवई अप्फोडिऊण तिक्खुत्तो । गव्वाऽऽवूरियदेहो अह जंपड़ एरिसं वयणं ।। २६ 'अहयं च दसाराणं, पिया य मे चक्कवहिवंसरस । अज्जो तित्थयराणं अहो ! कुलं. उत्तम मज्झ ॥ २७ जइ वासुदेव पढमो, मूयविदेहाइ चक्कवट्टित्तं । चरिमो तित्थयराणं' अहो ! कुलं एत्तियं मज्झ' ।। २८ ईय एवंविहगब्वेण तेण अइगरुयदुक्खसंजणगं । बद्धं नीयागुत्तं कोडाकोडीओं अयराणं ॥ २९ एवंविहचिट्ठाए जिणेण सह तस्स विहरमाणस्स । भयवं पि य संपत्तो सेले अट्ठावए मोक्खं ॥ ३० अह कइया वि हु जाए रोगायके सुदारुणे तस्स । अस्संजओ त्ति काऊण नेय साहूहिँ पडियरिओ ॥३१ चिंतेइ तओ एसो 'जब वीओ कहवि होइ ता लट्ठ । एत्यंतरम्मि पत्तो कविलो नामेण निवतणओ.॥ ३२ 1 A B परिणएणं । 20 D "सुग्गु(गु)त्तं । 3:0D कहयह ज निश्च सौ सा! 5. B °दाएइ तयं मिरई। 60 D °दए मिरिहं। 60 D °दए मिरिहं। 7:A Bण, होउ अल(लं.) एत्तियं । 80D.इइ.ए। 4AB इ श्रेयांसकथानकम् अक्खाएं जइधम्मे-सो जंपइ 'किं ण तुज्झ किरियाए । पुण्णं किंचि वि जायइ' पडिभणइ' तयं तओ मिरिई ॥ 'अस्थि इहई पि किंचि वि', तं सोउं जंपए तओ कविलो। 'जइ एवं तुह किरियं अवियप्पमहं पि काहामि ॥ मिरिई वि 'मज्झ सरिसो एसो पावो त्ति को वि' नाऊण । नियदिक्खाए दिक्खइ, एवं परिवायगा जाया ॥ 'इयं पि अस्थि किंचि वि' एएणेक्केण दुवयणेणं । अयराण कोडिकोडी संसारो मिरिइणा भमिओ ॥३६ इय वीरनाहचरियं सव्वं पि सविन्थरं कहेयध्वं । 'सुपसिद्धयंति काउं अम्हेहिं न इत्थ तं लिहियं ॥३७ ग्र चिन्तकोदाहरणं म म् । २९. अधुना श्रेयांसकथानकमाख्यायते- [३०. श्रेयां कथानकम् ] अस्थि इहेव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे कुरुजणवयालंकारभूयं गयउरं नाम नयरं । तत्थ य वाहुवलिपुत्तो सोमप्पभो नाम राया। तस्स य पुत्तो सेज्जंसो नाम कुमारो । सो य अण्णया कयाइ रयणीए चरिमजामे सुमिणयम्मि मंदरं सामलीहूयं पासइ, सो य मए अमयकलसेहिं सित्तो* विसेसओ पुणण्णवो जाओ । सोमप्पभेणावि सहस्सरस्सिर्विवाओं रस्सीओ निवडियाओ सुमिणए दिवाओ, सेज्जंसेण उक्खिविऊण संजोइयाओ अहिययरं दिप्पिउमाढत्ताओ । नगरसेट्ठिणा पुण कोइ महल्लपुरिसो सत्तुसिन्नेण सह जुञ्झमाणो सुमिणए दिट्ठो, तेण तं सत्तुसेन्नं निट्ठवियपायं, सेज्जंसकुमारेण य से साहिज्जं कयं तेण सव्वं मुसुमूरियं । पभाए सव्वे वि मिलिया परोप्परं साहिति । परं सुमिणत्थमबुज्झ- माणा जंपति जहा 'कुमारस्स किंपि कल्लाणं 'होहिइ' त्ति । तओ उद्वित्ता · नियनियगेहसु गया । सेज्जंसो वि नियगेहउवरिमतलगवैक्खए नगरसोहासमुदयमवलोयंतो चिट्ठइ । एत्तो य भयवं उसमसामी गहियजिणदिक्खो कयमोणव्वओ जत्थ जत्थ पविसइ तत्थ तत्थ वत्था- sऽभरणा-ऽलंकार-कण्णया-रयण-करि-तुरगाइएहिं उवनिमंतिज्जइ, जओ न जाणइ जणो 'केरिसा भिक्खा? केरिसा वा भिक्खयर ?'त्ति । एवं च विहरमाणस्स भयवओ वोलीणो संवच्छरो तम्मि दिणे । दिट्ठो पभोलीद्वारेण पविसमाणो सेज्जंसकुमारेण । दळूण य चिंतिउं पवत्तो, अवि य- 'जारिसमिम पियामहरूवं लिंगं वयं पमाणं च । तारिसयं मम कत्थइ पडिहासइ दिट्ठपुव्वं व ॥१ ता कत्थ पुणो दिटुं ?' इय ईहा-ऽपूह-मग्गणपरस्स । जायं जाइस्सरणं, तेण वि सो जाणिउं सव्वं ॥२ 'पडिलाहेमि जिणिदं जइ एड् कहंचि मैंह गिहे' एवं । भावित्तु गवक्खाओ उत्तरिय गिहंगणं पत्तो ॥३ एत्थंतरम्मि तदंसणाय खोयरसपुण्णघडएहिं । संपत्ता के वि नरा, भयवं पि समागओ तत्थ ॥४. "तो दटुं तिजगगुरुं पयडसमुभिण्णबहलरोमंचो। गहिडं "इक्खुरसकुडं भणइ 'अणुग्गहह मं भयवं !'५ 1cD इ तओ तयं मि। 2 c D किंचिं' तं । 3c D कोडकोडी । 4 A B 'त्तो सेसओ । 5 C D वा रस्सी । 6 c D°ण से । 7 A B होइ त्ति । 8 C D वक्खे न । 9 A B तो। 10 A Bण चि । 11.c D. जाईसर । 12 A Bण विसेसेण जा। 13 c D मम गिहे 14 cD ता । 15 C D उच्छुरस । मू० शु०.२४ - सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् तो 'सुज्झई' त्ति काउं जिणनाहेणे वि पसारिया पाणी । सेज्जंसेण वि खित्तो संबो वि रसो करयलम्मि।। अवि चंदिम-सूरेसुं सिहा विलग्गेइ, नेय हत्थाओ । एको वि पडइ विंदू, जम्हा जिणअइसमओ एसो ॥ 'अजं चेव कयत्थो जाओ हं, अज्ज जीवियं सहलं । माणुसजम्मस्स फलं अजं चिय नणु मए लद्धं ॥ जं पारिओ जिणिंदो मह गेहे' जाव चितई एवं । ताव गयणंगणाओ वुटुं गंधोदयं सुरहि ॥९ सुरकरकोरयमुक्का जयजयसदेण पडइ गयणाओ । परिलितमत्तमहुयरझंकारा कुसुमवरखुट्टी ॥१० पहयाओ दुंदुहीओ सुरेहिं गयणम्मि गहिरघोसाओ। आवद्धइंदधणुहो मुक्को रयणाण संघाओ ॥११ चेलुक्खेवो य कओ, तहा य पप्फुल्ललोयणा तियसा । जंपंति तत्थ एवं 'अहो ! सुदाणं महादाणं ।। कुमर ! कयत्थो सि तुम, तुझ सुलद्धं च माणुसं जम्मं । जेणऽज तए तिहुयणनाहो पाराविओ एवं' सोऊण तयं सोमप्पभाइओ पुरजणो तहिं पत्तो । "विम्यउप्फुल्लमुहो पुच्छङ् परमेण कोडेण ॥१४ 'कुमर ! तए कह नायं जह दिज्जइ भयवओ इमं दाणं?' | ‘जाइस्सरणाओ मए नायमिणं' जंपई कुमरो॥ 'अण्णं च भयवया सह सिणेहसंबद्धओ अहं भमिओ । अनुभवग्गहणाई' पुणो वि तो पुच्छई लोगो॥ 'केरिसयाई ताई ? साहसु कोऊहलं जओ अम्ह' । 'जइ एवं तो निलुणह' कुमरो कहिडं समाहत्तो ।। इहेव जंबुद्दीवे दीवे मंदर-गंधमायण-नीलवंत-मालवंतमझवत्तिणीप सीयामहानईमञ्झविभत्ताए उत्तरकुराए अहं मिहुर्णइत्थिया, भयवं पि पुण पियामहो मिहुणगपुरिसो अहेसि । तमो वयं अण्णया कयाइ दसप्पयारकप्पतरुवरुप्पण्णमुरलोयसरिसपंचविहभोगोवभोगैलालियसरीराइं उत्तरदहतीरदेसट्टियनव- णीय-तूलफासमणिकोटिमतलुग्गयकप्पतरुवरवहलच्छायातलोवविट्ठाई चिट्ठामो । इत्थंतरम्मि य तत्थ खीर- हारसरिसनीरवारपूरियहरयमज्जणकरणाणंतरं गयणंगणाभोगुप्पझ्यसुरसरीरकिरणनियरुज्जोइयदिसावल्या- वलोयणुप्पण्णचिंताभरमंथरविमउलमाणलोयणजुयलो मोहमुवगओ सो मह मिहुणगपुरिसो। खणंतरेण य सयमेव समाससिऊण जंपियमणेण 'हा सयंयमे ! कहिं गया सि ? देहि मे पडिवयणं'- ति । तओ सयंपभाभिहाणायन्नणसमुप्पण्णाणुभूयपुव्वनामवियकवसपणस्समाणचेयणा अहं पि निवडिया धर- णिवटे । थोववेलाए य समासासणाणंतरसमुप्पण्णजाईसरणाए जंपियं मए 'नाह ! अहं सा सयंपभा'। तेण भणियं 'कहं सा तुम सयंपमा! । मए भणियं- ।। अस्थि अट्ठावीसलक्खप्पमाणगिब्वाणविमाणसंकुलो पुवकयसुकयफलविसेससमासाइयपंचप्पयारविसय- सुहसोहासमुदयसमाणरूव-जोवण-लावण्णपुण्णसुर-सुरंगणासणाहो ईसाणो नाम कप्पो। तत्थ य अस्थि सिरिप्पहं नाम विमाणं । तप्पभू य ललियंगओ नाम देवो । सयपहा से अग्गमहिसी । ताण य अच्चंताणुरत्ताण दिवसो ब्व समइक्कंतो बहू कालो । अण्णया य मिलायमाणकुसुमो विमणदुम्मणो विम- उलमाणलोयणो चिंताभरनिभरो दिट्ठो सो तीए । 'नाह ! किमेयं ?' ति पुच्छावसाणे जंपियमणेण "पिए ! अस्थि महंतमुब्वेयकारणं, जओ जम्मंतरे थोवो तवो मए कओ, ता 'तुम्भेहिं समं विउज्जी- हामि' - त्ति महंतमुव्वेयकारणं" । तीए भाणयं 'कहं तुम्भेहिं. थोवं तवच्चरणं कयं ?' । तेण भणियं- 1 A B 'हेण पं. 2 c D सयलो वि। 3 c D °दय सुरेहिं । 4 c D पहाइ सव्वो वि पुरजणो पत्तो । 5 c D विहाय । 6 . A B यं दाइज्जइ भ । 7.0D जाईसरः । 8 A B तमझ 9 c D°णगइत्यिं । 10- A B पिययमो : मिडं। 11 c D- गललि' । 12 c D ण मच्च। 13 A Bतवो कमओ। 14c D विजुज्जी। ।

श्रेयांसक कम् अस्थि इहेब जंबुद्दीवे' दीवे गंधमायणनगवरासण्णगंधिलावइविजयमझट्ठियवेयइढगिरिसेढीव- त्तिंगधारजणवयालंकारभूयविज्जा-सिद्धिसमिद्धजणसमद्धासियगंधसमिद्धपुरप्पहुसयवलमहारायसुयअइवल- रायपुत्तो महाबलो नाम राया । तस्स य पुवपुरिसपरंपरागओ खत्तियकुलुप्पण्णो वालमित्तो जिणवयं- णपरिकप्पियमई अस्थि सयंबुद्धो नाम मंती । वीओ य महामिच्छत्तमोहियमणो संभिन्नसोओ नाम, सो ये तस्स राइणो बहसु कजेसु पुच्छणिज्जो । अण्णया य कलरिभियतंतीतलतालरवुम्मीसगंधव्वसणा- हपेच्छणयरंगमञ्झट्ठियसालंकारमणोहरनट्टियानट्टऽक्खित्तमाणसो जाव चिट्ठइ राया ताव भणिओ सयं- बुद्धेण---'देव ! सव्वं विलवियं गीय, सव्वं न विडंबणा । सव्वे आभरणा भारा, सव्वे कामा दुहावहा' ॥१८ तओ जंपियं राइणा- - 'कहं सवणामयं गीयं विलावो त्ति पभाससे ?। कहं वा लोयणभुदयं नटं वयसि विडंबणा ? ॥१९ कहं वा देहऽलंकरणाऽलंकारा भारमिच्छसि ? । कहं वाऽसारसंसारसारा कामा दुहावहा ?' ॥२० तओ भणियं सयंबुद्धेण-"देव ! जहा काइ इत्थिया पवसियपझ्या पइणो समागमकंखिया तग्गुणगणं सुमरंती पच्चूससमए परियंदइ तहा पहुणो रंजणत्थं तप्पुरओ से गुणनियरं वनितो गायणो वि- गायइ, ता तत्तओ गीयं विलावो चेव । तहा जहा जक्खाइट्ठो कोइ अणेगकर-चरणचेट्ठाओ पया- सेइ तहा नच्चमाणो वि विविहँवरकराइचेट्ठाओ पयासेइ, ता परमत्थओ एयं पि विडंबणा । जहा य कोइ पहुणो समाएसेण मउडाइअलंकारं वहइ तव्भारेण य पीडिज्जइ एवं जइ कोइ जोग्गअंगोवंगनि- वेसियमाभरणं हेइ ता किं न सो भारो भवइ ? । तहा कामा वि जहा हरिणाईहिं निसेविजमाणा वहुदुक्खयां भवंति एवं नर-नारीणं पि ते इहलोए चेव किलेसाऽऽयासदुहकरा परलोए नरगाइदायगा भवंति, ता कहं ते न दुहावहा ? । तम्हा परलोयसुहत्थिणा ते परिहरिय" त्ति । संभिन्नसोएण भणियं--‘देव ! सयंबुद्धो अदिट्ठसुहनिमित्तं पञ्चक्खोवलब्भमाणविसयसुहं परिह- रंतो जंबुक इव मुहमागयं मंसपेसि परिहरिय मच्छमभिलसंतो पच्छायावभायणं भविस्सइ' । सयंबुद्धण भणियं 'संभिन्नसोय ! जो सरीरविभवाईणाऽणिच्चयमवगच्छिय इहलोयसुहपडिबद्धो निवाणाइसुहपसाह- यतवसंजमाणुढाणपरायणो न भवइ सो संपत्तरयणायरकुसलजणपसंसियसयलगुणगणाहारसुतेयसुभागय- सुरयणपरिचायंगकायमणियाणुरत्तनिप्फलपयासदारिदपराभवाइदुहजलणजालावलीपुलोट्टनरो ब्व विवुहजण- निंदणिज्जो भवई' । संभिन्नसोएण भणियं “गगणपडणासंकियतद्धरणनिमित्तउड्ढपायटिटिभीसुयणं व इमं तुझाऽणागयपयत्तकरणं मम पडिहाइ, किंच किं जुत्तं 'मरणं भविस्सई'त्ति अणागयमेव मसाणगमणं ? ता मा परिचय अणागयसुहनिमित्तं संपयसुहं, पत्ते य मरणकाले परलोगहियमायरिस्सामो” । सयंबु- श्रेण भणियं 'मुद्ध ! न संपलग्गाओहण-ओरुद्धनयर-संपलित्तगेहेसुं तप्पडिवैक्खभूयकरितुरयदमण-भत्त- पाणिंधणोवणयण-कूवखणणाझ्याणि काउं तीरंति, जइ पुण दमण-भरण-खणणाईणि कयाणि हुंताणि ता 1CD °वे गंध। 2 c D°यणे परि। 3:c D इ। 4 c D बियं । 5 A B जंपिओ रा"। 6c D°हकरा । 7 A B जया इ को 18c D वहइ । 9 A B लवियं । 10 A B गयमंसपेसी पं । 11 A Bहणा मोरुद्ध। 12 A B क्खच्चयक। 13 c D°णाईणि।

२८८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् परवलमहण-चिरावत्थाण-विज्झावणाणि सुहेण कीरति, किंच मा तुच्छयविसयमुहमोहिओ अवगणियमो- क्खसोक्खो कोल्हुँगो ब्व अप्पाणं विणासहि' । इयरेण भणियं को एस जंबुगो ?' । सयंबुद्धण भणियं जहा "एगम्मि अरण्णे गिरिवरतलविभागसंठियगिरिसरियाइपरिब्भमणसीलमहामत्तकरिवरदंसणुप्पण्णवहप- रिणामवाहपुरिससैवर्णताऽऽप्रियसरप्पहारवेयणापरिगयनिवडमाणकरिमुत्ताहलदसणगहणपरिणामविमुक्कसजी- वणुधावियकरिसरीरपडणचंपियमहाकायविसहरखइयमयपुलिंद-भुवग-गयसरीराणि दिवाणि कहिंचि परि- भममाणेण एगेण सियालेण । 'सब्जी(जी )वा णं वि(व) ?' त्ति पुणो पुणो ओसक्कणा- ऽवसक्कणपुवकयनिज्जीवनिच्छओ हरिसभरनिभरो चिंतिउं पवत्तो 'अहो ! एयाणि मम आज- म्मभक्खं भविस्संति, ता ताव एवं सज्जीवधणुपडंचाकोडिविलग्गं नहारं भक्खेमि, पुणो पच्छा निरा- उलो एयाणि भक्खिस्सामि' । ति चिंतिऊण तं नहारं भक्खिउमाढत्तो । तओ विमुक्कसंधिबंधणधणुति- क्खग्गकोडिविद्धगलप्पएसो विणट्ठो, ता तुमं पि मा तहा विणस्साहि" । एत्थंतरम्मि भणियं राइणा, 'सयंबुद्ध ! किं अस्थि कोइ परलोओ ?' । तेण भणियं “सामि ! जया वालकाले तुम्मे मए सह नंद- णवणं गया तया अम्ह समीवे समागओ एगो कंतरूवधरो देवो । तेण य जंपियं 'भद ! महावल अहं तुह जणQजणओ सयवलो चिन्नजिणभणियवओ लंतगाहिवई जाओ, ता भद्द ! अस्थि परलोगो, सुकड-दुक्कडकम्मफलविवागो य, किं बहुणा ? जिणधम्मपरायणेण भवियन्वं' । ति भणिऊण अदंसणं गओ । ता सामि ! जइ तं सुमरह तो सहहह परलोयं" । राइणा भणियं 'भद ! सुमरामि पियामह- वयणं । तओ लद्धावगासेण भणियं सयंबुद्धेण “जइ एवं तो देव ! तुम्ह वंसे पुव्वं कुरुचंदों नाम राया अहेसि । तस्स कुरुमइदेवी हरियंदो य कुमारो । सो य राया नाहियवायधम्मभावियमणो महारंभाइपसत्तो समागए मरणकाले नरगे वि" असमायमाणं तप्पडिरूवियं वेयणं वेइउमाढत्तो, अवि य- • . सुइसुहयरमहुरं "पि य गीयं अक्कोसणं ति मन्नेइ । जीहारसालुयाई दवाई मुणइ विट्ठत्ति ॥२१ कोट्ठपुडाई गंधे लक्खइ मयकुहियमडयगंधे व्व । चक्खुल्लोयणलेसे रूवे परिकलइ सोऽणिद्वे ॥२२ कोमलतूलीसेज्जं कंटयसिजं व वेयई पावो । विवरीयं पडियारं कुणइ तओ तस्स हरियंदो ॥२.३ एवं सो मरिऊणं नरएसु अणुत्तरेसु उववन्नो । तं पिउमरणं दटुं धम्मम्मि मणं कुणइ कुमरो॥२४ गंधसमिद्धं च इमं पालइ पिइकमसमागयं विहिणा । अन्नम्मि दिणे भणिओ तेणिको खत्तियकुमारों ॥२५ जह 'मम धम्मियवयणं वुहयणपासाओ सुणिय कहियध्वं । भद्द ! तए निच्चं पि हु एस च्चिय तुझ मह सेवा' । . तओ सो सुबुद्धी तस्साऽणुदिणं धम्ममाइक्खइ । राया वि संवेगाओ तस्स वयणं पडिवजइ । अन्नया य नयरबहिसंठियमुणिसमुप्पण्णकेवलनाणमहिमानिमित्तसमागयसुरसमूहावलोयणुप्पन्नहरिसो गओ सुबुद्धी राइणो समीवे । साहिए य वुत्तंते कोऊहलपूरिजमाणमाणसो मणपवणजइणगमणतुरंगमारूढो गओ राया भयवओ समीचे । तओ पणामाणंतरं निविट्ठो सुद्धभूमीए । सुणमाणो य केवलिमुहारविंद- 1 A B किंतु मा तुझय विसयं । 2CD "हविमोहि ।"3"A B कोल्हगो । 4.c: D.हाकरि। 5 A B°सवणोययापूरियं । 6 c D दय-भु । 7 A Bण सिया। 8 A B ण' त्ति पुणो। 9-10 c D नहारं । 11 C D °हि" 'त्ति । ए° । 12.c Dयमईबलपियासंयबलो । 13 A B वि य असम्माय । 14 c D पि हु गी° 1 15 c D तहेव पडि° . ..... -- श्रे थानकम् १८९ विणिग्गयं धम्मं, कहंतरमवगच्छिय नियपिउपरलोयगई पुच्छिउमाढत्तो । तओ केवलिकहियसुव्वमाणभयाव- हनियपिउसत्तमपुढवीदुहसायरसवणसमुप्पण्णसंवेगाइसओ गओ' नियनयरं । पुत्तसंकामियरज्जो य सुबुद्धिं भणइ जहा 'तुमे मम पुत्तस्स संपयं उवएसो दायबो' । सुबुद्धिणा भणियं 'देव ! मम पुत्तो इयाणि नियसामिणो उवएसं दाही, अहं पुण तुम्भेहिं सह पव्वइस्सामि' । एवं च दो वि गहियसामण्णा सकज्जसाहगा जाया। ता देव ! तस्स हरियंदस्स वंसे संखाईएसु नरनाहेसु गएसु संपयं तुम्मे नरनाहा, सुबुद्धिवंसे य अहं । तं 'नियाहियारो' ति नाऊण विनप्पसे । अयंडविण्ण- वणकारणं पुण इम-अज्ज मए नंदणवणं गएण दटूण चारणमुणिणो पुच्छ्यिा तुम्हाऽऽउगप्पमाणं । तेहिं वि मासमितं चेव सिटुं" । तं च सोऊण जलगयाऽऽमगमट्टियामल्लगं व सीयमाणसवंगेण भणियं राइणा 'मित्त ! किमि- त्तियाउगो संपयं करिस्सामि ?' । सयंबुद्धेण भणियं 'न सव्वविर्रयाणं दिवसं पि थोवं' । तओ तब्व- यणाणंतरमेव पुत्तविइण्णरज्जो गओ जिणमंदिरं । तत्थ य काऊण पूयं पञ्चक्खायचउबिहाहारो पडिव- न्नपाओवगमणो मरिऊण समुप्पन्नो तुम्ह सामी एस अहं पिए ! ललियंगओ त्ति । सो वि मम मित्तो काऊण सामण्णं इत्येव दढधम्मो नाम तियसो जाओ। ता. एवं मए थोवो तवो अणुचिण्णो । तं अज्ज ! एयं मम तया ललियंगएण साहियं । एत्थंतरम्मि य ईसाणदेवरायसयासाओ समागओ सो दढधम्मदेवो । भणियं च तेण 'ललि- यंगय ! देवराया नंदीसरदीवं जिणमहिमं काउं वच्चइ, गच्छामि अहं, विइयं ते होउ' । त्ति भणिऊण गओ सो। अम्हे वि इंदाणत्तीए गयाइं नंदिस्सरं । खणेण य कया जिणाययणेसु महिमा । तयणं- तरं तिरियलोयसासयचेइयंपूयण-वंदणं कुणमाणो चुओ ललियंगओ। तश्विरहानलजालाकलावकवलि- ज्जमाणकलेवरा गया हं सपरिवारा सिरिप्पमं विमाणं । परिमुयमाणसोभं च मं ठूण आगओ सयंबुद्धो । भणियं चाऽणेण 'सयंपभे ! चैवणकालो ते वट्टइ, ता करेहि जिणाययणेसु पूयं जेण बोहि- लाभो भवई' । तओ" हं तन्वयणाणतरं नंदिस्सरदीवाइजिणमंदिरपूयापरायणा चुया समाणी समुप्पन्ना जंयु- दीवयविदेहपोक्खलावइविजयमझट्ठियपुंडरिगिणीपुरीपहुवइरसेण [ग्रन्थानम् ६०००] चकवष्टिदेवीए गुणवईए कुच्छिसि धूयत्ताए । जाया कालक्कमेणं । कयं मे नामं सिरिमइ त्ति । तओ हं पिउभवणपउ- मसररायहंसी व धाईजणपरिग्गहिया जमगपब्वयसंसिया इव लया सुहेण वुड्ढि गया । गहियाओ साइसयाओ कलाओ। अन्नया य पओसे सवओभदं नाम पासायमभिरूढा नयरवाहिं मणोरमुज्जा, णट्टियसुठियायरियकेवलनाणुप्पत्तीए दठूण देवसंपायं 'कहिं मण्णे मए एयं दिटुं' ति ईहा- पूहपरा सुमरिऊण पुल्चजाई महादुक्खाभिहया मुच्छ्यिा पडिचारियाजणेण जलकणसम्मिस्सवाउदाणेणाऽऽसासिया 1 cD "ओ णयरं । 2 A B त्ति भणिऊण । 3 C D गपरिमाणं । 4 c D जंपियं । रइया । 6 c D°ण य स 17 c D तइया । 8 A B 'ओ आगओ 19 B यवंद । 10 c D चुयणका । 11 A Bओ तव्व। 12 c D पुरी[ग्रंथानं ६०००]पहुँ। 13 A B क्यं नाम । 14 A B "व्वभई । 5 CD सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् , चिंतेमि 'न नज्जइ कहिं पि सो मे पिओ ललियंगओ देवो, तेण य विणा किमियरजणेणोभट्ठणं' ति मूयत्तणं गिहिऊण ठिया । तओ पडिचारियाजणेण य 'जंभगेहिं इमीसे वाया अक्खित्त'त्ति काऊण मंत-तंत-बलिविहाणाइओ कराविओ उवयारो । न य मए मुक्कं मृयत्तणं । अक्खरालिहणेणं देमि आणत्ति पडिचारियाणं । अन्नया पमयवणट्ठिया विरहं नाऊण भणिया पंडियाहिहाणाए धावीए 'पुत्ति ! जइ केणइ कार- णेणं मूर्यत्तणं कयं तो कहेहि जेण तयणुरूवं चिट्ठामि' । मए भणियं 'अस्थि अम्मो ! कारणं मूर्यत्त- णस्स, परं को तं साहिउं समत्थो ?' । तीए हतुहाए भणियं 'साहेहि पुत्ति ! कारणं जेण तत्थ पयत्तं करेमि' । मए भणियं "जइ एवं तो सुणह, अस्थि धायइसंडे दीवे पुव्वविदेहे मंगलावइविजए नंदिग्गामो नाम सन्निवेसो । तत्थ अहं इओ तझ्यभवे दारिदकुले 'मुलक्खणा-सुमंगला-धन्निया-उन्बियाईणं छण्हं भइणीणं पच्छओ जाय' त्ति निचिन्नचित्तेहिं न कयं मे नाम माया-पित्तेहिं, लोयप्पसिद्धीए निन्नामिय त्ति भन्नामि, सव्वजणाव- माणेण वि सकम्मवसओ जीवामि । ऊसवे य कयाई ईसरडिंभयाणि सगिहेहितो निग्गयाणि दळूण जाझ्या मए माया 'अम्मो ! देहि मे मोयगाइयं भक्खं जेण डिंभेहिं सह रमामि' । तीए य रुवाए 'आ पावे ! कओ इहं भक्खा ?. वच्चसु अंबरतिलयं पव्वयं, तत्थ फलाणि खायसु मरखं व त्ति भणं- तीए हणिऊण निच्छूढा गिहाओ । रोवंती य निग्गया गेहाओ। तओ अंबरतिलयपव्वयाभिमुहप- द्वियजणसमुदयमवलोइऊण गया तेण सह तत्थ । सच्चविओ य सो मए गिरिवरो, अवि य- अइकसिणनिजलहरखंडं पिव लोयलोयणाणंदो। उत्तुंगसिहरहत्येहिं अंबरं मिणिउकामो व्व ॥२७ झरमाणनिझरारावभरियगिरिगरुयकुहरदिसिविवरो । नर-विज्जाहर-किन्नरमिहुणसमारद्धगंधब्बो ॥२८ गंधड्ढसाउफल-फुल्ल-पत्तभरनमिरैतरुवरसणाहो । बहुजाइपक्खि-सावयगणाण कुलमंदिरसमांणो ॥२९ सज्झाय-झाण-बक्खाणपगुणगुणिमुणिगणाण सुहवासो । किं बहुणा ?, तियसाण वि रम्मत्तणकयचमकारो तत्थ जणो साउफले गिण्हइ उच्चुच्चतरुवरेहितो । भूपडियपक्कसाउफ(? प्फ)लाणि भुत्ताणि य मए वि ॥ तो"लोएण समाणं गिरिस्स जा रम्मयं णिरूवेमि । ता निसुओ सुइसुहओ सद्दो एगत्थ गंभीरो ॥३२ तस्सऽणुसारेण अहं जणेण सह जाव तत्थ वच्चामि । ता धम्ममाइसंते पेच्छामि जुगंधरायरिए ॥ ता हरिसनिभरंगी सूरिं वंदित्तु लोयमज्झम्मि । उवविट्ठा निसुणेमि तवयणविणिग्गयं धम्मं ॥३४ तो चोइसपुव्वधरो चउनाणी सो गणी विसेसेण । आइक्खिडं पवत्तो अम्हाँण विबोहणट्टाएँ । अवि य- - मिच्छत्तेणं पमाएणं कसाया-ऽविरईहिं य । दुटुजोगेहिं बंधंति कम्म जीवा निरंतरं ॥३६. अदेवे देवबुद्धी य, अंसाहूलु य साहुया । अतत्ते तत्तविण्णाणं, मिच्छत्तमियमाहियं ॥३७ मज्जं विसय-कसाया निद्दापणगमेव य । विगहाणं चउकं च पमाओ पंचहाऽऽहिओ ॥३८ 1 A B नइज्जइ । 2 c D क्खरलि । 3, 6: A B पुत्त ।। 4-5c. Dयगत । 7. AB सुणाहामि, अत्यि । 8.c D. उज्झिया 19 c Dमाणे वि । 10.A B 'रवरिहियसणाहो । 11c D सहवा' । -12: c D ता । 13 c D "म्हाणं वोह । 14A B °ए ॥ मिच्छ । - श्रेयांसकथानकम् १९१ कट्ठ-पिढेहिं निप्पन्नं मज्जं दुविमाहियं । सदा रूवा रसा गंधा फांसा विसय कित्तिया ॥३९ कोहो माणो य माया य लोसो चउरो चउन्विहा । संजलणाइभेएहिं कसाया सोलसेव उ॥४० निदा यः निदनिदा य पयला ये तयज्जिया । पयलापयला चेव श्रीणगिद्री य पंचमा ॥४१ थीकहा-देसभासाई भत्ते संभारवन्नणं । देसेसु रम्मयाई यनिगमाइ निवक्कहा ॥४२ विरईवजणं चेवाऽविरई परिकित्तिया । दुट्ठा मणो-वई-काया दुट्ठजोगा वियाहिया ॥४३ कम्मवंघस्स हेऊणि सव्वाणेयाणि वजह । जेण लंधित्तु संसारं सिंग्धं मुक्खम्मि गच्छह ॥४४ तओ एयमायन्निऊण विवुद्धा बहवे पाणिणो । मए वि कहंतरं वियाणिऊण पुच्छिया गुरुणो 'भयवं ! किं ममाओ वि अस्थि कोवि "दुक्खिओ ?' । भयवया भणियं 'निन्नामिगे ! अस्थि निरया, निच्चंधयारतमसा ववगयगह-चंद-सूर-नक्खत्ता । पूयवसाबीभत्सा(च्छा)चिलिच्चिला असुहगंधरसा ॥ ईह विहियपावकम्मा जीवा जायंति तत्थ नेरइया । वीभत्स(च्छ)दंसणिज्जा पञ्चक्खा पावपुंज व्व ॥४६ स-परोदीरिय-साभावियाइं दुक्खाइं जाइं पुण तेसिं । नो वण्णिउं समत्थो ताणि नरो जो न सव्वण्णू ? ॥ तिरिया वि जाइं अइदारुणाई विसहति विविहदुक्खाई। तण्हा-छुहाइयाइं ताई नो साहिउं तरइ ।। तुह दुक्खाओ दारुणतराई ताई अणंतगुणियाइं । परवसयाणं भद्दे ! नारय-तिरिएसु घोराइं ॥४९ अप्पवसा तं सि पुणो, सद्दे गंधे य रूव रस फासे । अमगुन्ने परिहरि सेवेसि मणोरमे निच्चं ॥५० ता अप्पं तुह दुक्खं, किंतु तुमं पासिंङ सुकयधम्मे । जीवे सुहप्पसत्ते अत्ताणं मन्नसे दुहियं ॥५१ ता जइ सव्वुक्कटुं सुक्खं पत्थेसि कुणसु ता धम्म' । तो संवेगगयाए नमिऊण इमं गुरू भणिया ॥५२ 'जत्तियमित्तं सत्ता काउं मे देहि तत्तियं धम' । तोऽणुव्वयाइं गुरुणा गिहत्थधम्मो महं दिनो ॥५३ गुरुपायपंकयं वंदिऊण तुट्ठा गिहम्मि गंतूण । पालेमि जहासत्तिं तं धम्मं अप्पसंतुट्टा ॥५४॥ तओ छठ्ठ-ट्ठमाइनाणाविहतवोविहाणनिरयाए वोलिओ जाव कोइ कालो ताव पडिवन्नं मएँ तत्थ अणसणं । तत्थट्ठिया य अन्नदियहम्मि पेच्छामि पुरओ एक्कं देवं, अवि य- हारविराइयवच्छं रयणुक्कडंमउडसोभमाणसिरं । नियदेहकतिपसरंतकिरिणउज्जोवियदियंत ॥५५॥ रयरहियपवर किंकिणिसणाहदेवंगवत्थपरिहाणं । अइअच्चभुयरूवं इयमणिरं महुररावेणं ॥५६॥ 'निन्नामिए ! पलोयसु सिणिद्धदिट्ठीए मं तहा कुणसु । एवंविहं नियाणं निस्संदिद्धेण चित्तेण ॥५७ जइ अस्थि किंचि सुचरियतवस्स एयरस फलमसंदेहं । तो हं इमस्स भज्जा होज्जामि भवम्मि अण्णम्मि।। नेणं मए समाणं भुंजसि भोगाई देवलोगम्मि' । इय वोत्तणं तियसो, सहसा अईसणीहूओ ॥५९॥ तईसणपञ्चयमावियाइ विहियं मए वि तं सव्वं । सुमरंती नवकारं मरिउं ईसाणकप्पम्मि ॥६॥ 1c D निष्फन्नं। 2 C D तइज्जि। 3 c D निग्गमाइ । 4 c D दुहिओ। 5 c D इय वि । 6 A Bहरियं से 17 A Bणोगए नि 1.8 c D तो। 9 A B सियं सुं। 10 c D अप्पाणं। 11c D तो जइ सव्वुक्किट्ठ. 12 c D तवोवहां । 13 c D ए अण' । 14 A 13 c D °ए अण । 14 A B डसोभमाणमउडसिरं । 15 c Dज्जोइय ९२ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् तस्सेव य ललियंगयसुरस्स जाया मि अग्गमहिसि. त्ति । अच्चंतकतरुवा सिरिप्पमे वरविमाणम्मि । तओ ओहिणाणोवोगमुणियदेवत्तकारणा ललियंगयसुरसमेया गया जुगंधरसू'रिवंदणथं । दिवा य तया तम्मि चेव सहावसुंदरअंबरतिलयगिरिवरेगदेससंसियमणोरमुग्जाणमज्झट्टियकंकेल्लित- लोवविद्वा सूरिणो, वंदिया भावसारं । पुणो नियवृत्तंतकहणाणंतरसमारद्धमहुरस्सरगंधब्वसणावरऽच्छरा- पेच्छणववहारेण पूइऊण गया नियट्ठाणं । भुंजिऊण य पभूयकालं तत्थ भोए चुओ मम पिययमो । तयणंतरं अहं पि चविऊण समुप्पन्ना एत्थ । देबोज्जोयदंसणसंजायजाईसरणा य 'किं तेण विणा इयरजणेण संलत्तेणं ?' ति मोणमालंविऊण ट्ठिया । ती एयं मे अम्मो ! कारणं" । तीए भणियं 'सुंदरं कयं जमेयं साहियं, उवाओ पुण एत्थ-एयं ते पुवचरियं पडे "लिहिय तओ हं हिंडा- वेमि, जइ कहिंचि मणुस्सजाईए समुप्पण्णो भविस्सइ तो एयं दटूण से जाइस्सरणमुप्पज्जि- स्सई' । मए वि 'जुत्तिजुत्तं' ति कलिऊण सज्जिभो पडो । आलिहिओ य विविहवत्तेहिं । तत्थ पढम नंदिग्गामो लिहिओ। तो अंबरतिलगसंसियकुंसुमियासोगतरुतलोवविठ्ठा जुगंधरसूरिणो, देवमि- हुणं बंदणागयं, ईसाणो कप्पो, सिरिप्पमं विमाणं, तदेव मिहुणं, महावलो राया सयंबुद्ध-संभि- नसोयसहिओ, निम्नामिका य तवसोसियसरीरा, ललियंगओ सयंपभा य सनीमाणि । तो निप्पन्ने लेक्खे धाई पडं गहाय उप्पइया जुवइकेसपास-कुवलय-पलाससमाणं नहयलं । खणेण य नियत्ता, पुच्छ्यिा मए 'अम्मो ! कीस लहुं नियत्ता सि ?'। तीए भणियं “घुत्ति ! सुण कारणं, इह अम्ह सामिणो तवपिउणो वरिसवमाणनिमित्तं विजयवासिनरवइणो पाएणाऽऽगया, ता जड़ कयाइ ताण मझे ते हिययदइओ होइ तो कयमेव कज ति चिंतिऊण नियत्तऽम्हि, जइ पुण इह न होही तो परिमग्गणे जन्तं करिसीमि"। मए भणियं 'सोहणं' । गया य सा पैगं गहाय पुवावरण्हे । समागया य विय- संतमुहकमला भणइ 'पुत्ति ! निव्वुया होहि, दिट्ठो तुह दइओ ललियंगओ' । मए । पुच्छ्यिा 'अम्मो ! कहसु कहं ? ति । सा भणइ "पुत्ति ! रायमग्गे पसारिओ पट्टगो । तो तं पस्समाणा आलिक्खकुसला पसंसति रेहानि- वेसाइयं, जे अकुसला ते वन्न-ख्वाईणि पसंसंति । एत्थंतरम्मि दुम्मरिसणरायसुओ दुईतो कुमरो सपरिवारो तत्थाऽऽगओ । मुहुत्तमित्तं तमवलोइऊण मुच्छिमओ, आसत्थो पुच्छिओ परिवारेण 'सामि ! किं मुच्छ्यिा ? । तेण भणियं 'पगालिहियनियचरियदंसणसमुप्पण्णजाईसरणवसेण' । तेहिं भणियं 'कह? तिण भणियं] 'जओ अहं ललियंगओ देवो आसि, सयंपमा य मे देवि' त्ति । मए पुच्छिओ 'पुत्त ! को एस सन्निवेसो ?' । तेण भणियं 'पुंडरिगिणी नयरी, पव्वयं मेरुं साहइ, अणगारो कोवि एस न सुमरामि नामं, कप्पं सोहम्मं कहेइ, राया मंतिसहिओ कोवि एस, तवस्सिणी कावि एसा, न सुमरामि से नाम ति । अओ 'अलियवाई' त्ति नाऊण मए भणिओ 'पुत्त ! "संवायइ सव्वं जम्मंतर 1 c D सूरिचरणवंद । 2 c D यकंकिल्लत । 3 c D तो एयं मे कार ! 4 cD लिहिज्जउ तओ। 5 c ता। 6 c D जाईसरणं समुप्पं । 7 c D°लयकुसु। 8 c Df. च 19c D°मिया तव । 10 A B °मा । तओ। 11 A B पन्नलिक्खे । 12 A B लहुं पयत्ता 1 13: c D पुत्त 1 सुणसु कारणं इय अम्ह । 14 c.D गणेणं जत्तं । 15: c D स्सामि त्ति । भए। 16 c पढगं ।- 17 C D पढगो । 18.A B हाकुन्सलाइयं 19 cD पडगा । 20 A.B को एस | A B. संवय सत्वं 1 .

श्रेयांसकथानकम् १९३ वीसरियं किंतु जइ सच्चं तुम ललियंगओ ता धाईसंडनंदिग्गामे कम्मदोससमुप्पन्नपंगुलियसयंपहाए आगमकुसलाए तुहवियाणणत्यमेयं नियचरियमालिहियं, मए धाईसंडगयाए दिटुं, तयणुकंपाए य तुह गवेसणथमिह आणीयं, ता एहि पुत्त ! जेण नेमि धाईसंडं, पासिज्जउ सा पुन्वभवसिणेहसंबद्धा वराई । उवहंसिओ . मित्तेहिं लज्जाए अवकंतो । मुहुत्तंतरेण समागओ लोहग्गलपुराओ धणो नाम कुमरो। लंघण-पवणेसु अणण्णसरिसो त्ति लोएण वइरजंघो त्ति भण्णइ । सो य तं पट्टगं दठूण भणइ 'केणेयं लिहियं ?। तओ मए भणियं "किं निमित्तं पुच्छसि ?। तेण भणियं 'मम चरियमिमं, जओ अहं सो ललियंगओ आसि, सयपहा य मे देवी, ता निस्संसयं तीए लिहियं; तंदुवइद्वेण वा केणावि तक्केमि'। तो मए पुच्छियं 'जइ एयं ते चरियं ता साहसु को एस सन्निवेसो ?' त्ति । तेण भणियं 'नंदिग्गामो एस, पव्वओ अंवरतिलओ, जुगंधरा एए सूरिणो, इमा य खमणकिलंता निन्नामिया, सयंबुद्ध- संभिन्नसोयसहिओ एस राया महव्वलो, ईसाणकप्पो, सिरिप्पमं विमाण' । एवं सव्वं सपच्चयं कहियं । तमो मए तुहाए भणियं 'पुत्त ! जा एसा सिरिमकुमारी तुह पिउच्छादुहिया सा सयंपभा, ता जाव रण्णो निवेएमिताव निस्संसयं तुममेयं लभसि' । तओ सुमणसो एसो गओ नियगेहं । अहं पि कयकजा समागया तुह निवेयणत्थं, ता जामि रण्णो निवेएमि, जेण तुह पियसंगमो होइ" । त्ति वोत्तूण गया रायसमीवं । निवेड्यं जहद्वियं राइणो । सो ममं देविं च सद्दाविऊण भणिउमाढत्तो, अवि य-'. "सुणसु पिए ! ललियंगयमेयं जाणामि जह अहं न तहा । वच्छा वि मुणइ जम्हा एत्थेव य चेव दीवम्मि । अवरविदेहे सलिलावंयम्मि विजयम्मि वीयसोगाए । नयरीए जियसत्तू आसि निवो तस्स देवीओ ॥ दोणि मणो] रि-केगइनामाओ ताण दो सुया कमसो। अयल-विहीसणनामा, पंचत्तमुवागए जणए । साहित्ता विजयद्धं जाया बलदेव-वासुदेवा उ । पणमंतभूरिसामंतमउलिमणिघट्ठपयवीढा ॥६५॥ अह अयलं बलदेवं मणोहरी भणइ अण्णया एवं । 'तुहपिउ-तुहरज्जसिरीओ वच्छ ! विउलाओ भुत्ताओ भवभयभीया इम्हि परलोगहियं करेमि पव्वजं । ता अणुमण्णेहि लहुं न विसज्जइ सो वि नेहेण ॥६७ तीए तो निव्बंधे कए इमो भणइ 'अंब ! जइ एवं । तो" दियलोगाओ ममं आगंतुं वसणकालम्मि ॥ पडिबोहिज्जसु' 'एवं' ति सा वि पडिवज्जिऊण तव्वयणं । घेत्तूण सव्वविरई पढेइ एक्कारसंगाइं ॥६९ संपुण्णपुष्वकोडिं काऊणं संजमं तओ मरिडं । लंतगकप्पे इंदो उम्पन्नो दिव्वकंतिधरो ॥७० सो य अहं, एत्तो वि य दोण्णि वि बल केसवा बहुं कालं । मुंजति रज्जमउलं अहऽण्णया वाहगालीए। तुरगारूढा दोण्णि वि विणिग्गया अवहरितु तुरंएहिं । खित्ता महाडवीए अणोरपाराए घोराए ॥७२ गोसंचरेण भग्गे पयमग्गे वलइ सव्वसेन्नं पि । सासापूरियहियया आसा वि हु पाविया निणं ॥७३ भाउक्खएण तत्तो विभीसणो कालमुवगओ तत्थ । तम्मोहमोहियमणो अयलो वि य वहइ खंधगयं ।। 'किर मुंच्छिओ' त्ति एसो, नेउं ठावेइ सीयवणगणे । भवियब्वयावसेणं उवओगो तो मए दिण्णो ||७५ 1. A B संड दि 2 c D. पडगं 1 3A B तओ मे भणि 1 4 A B तउव। 5A B 'ता य नि16 C D मई कु। 7 C D तुमेव लभ। 8 c D °मं च । 9 c D वइम्मि । 10 A Bहर के 11 A Bहरा में। 12 c D तो। 13 c D ता। 14 c D वाहियां । । *. मू० शु० २५ !

. सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् दटुं तयवत्थगयं 'संगारं सरिय लंतगाओ अहं । करिय विहीसणवं समागओ तस्स बोहत्थं ।। भणिओ य 'अहं भाउय !' गओ मि विज्जाहरेहिं सह जुझं । . काउं जे, ते जिणि समागमो पुण वि तुपासं ॥७७ एयं च अंतरं जाणिऊण केणावि विप्पलद्रो सि । देवेणं तं भाग्य ! दुखूण अणज्जकम्मेणं ।।७८ ता सक्कारेसु इमं कलेवरं जं तए समुब्बूढं । एत्थ नइसंगमम्मी, तहाकए तम्मि पुण भणइ ॥७९ 'संपइ वच्चामु गिह' पडिवण्णे तो समागया गेहे । भुजंति नियं रज्ज, अहऽग्णदियहम्मि पगत्थ ॥८० जा उवविट्ठा चिट्ठामु आसणे ताव पयडियं सहसा । रूवं मणोहरीए माए, तओ एस संभंतो ॥८१ पभणइ 'अम्मो ! तुम्भे, कत्थ इहं ? तो मए समक्खायं । संकेझ्याइ सव्वं 'ता कुण धम्मुज्जम बच्छ । नीसारे संसारे' इय वोत्तुं लंतगं गओ अहयं । अयलो वि वयं गिण्हइ रज पुत्तस्स दाऊण ॥८३ काऊण तवचरणं देवो ललियंगओ समुप्पण्णो । तन्नेहेण सभज्ज पुणो पुणो नमि नियपासे ||८४ इय भोत्तूणं भोगे अयरस्स सत्त नवविभागे उ । चविओ तम्मि य ठाणे अण्णो ललियंगओ जाओ। 'तं पि य तत्तुल्लगुणं पुत्तसिणेहेण नेमि अणवरयं । एवं कमसो नीया सतरस ललियंगया तत्थ ।। जं सिरिमई वियाणइ सो वि मएऽणेगसो तहिं नीओ। चविऊण तओ संपइ, एसो हं एत्थ उप्पण्णो । ता सहावेह लहुं भो भो पडिहार ! वरजंघं ति । जेण र्पयच्छामि इमं तस्साऽहं सिरिमई कण्णं ॥ सदाविभो य तेणं समागओ वइरजंघकुमरो वि । कयउभडसिंगारो सव्वंगं पुलइओ तो सो ॥८९ केरिसो य सो ? सकलरयणिकरसोम्मवयणचंदो, तस्गरविरस्सिबोधितपोंडरीवलोयणो, मणिमंडिय- कुंडलघट्टियपीणगंडदेसो, गरुलाऽऽययतुंगनासो, सिलप्पवालकोमलसुरत्तदसणच्छओ, कुंदमडलमाला- कारसिणिद्धदसणपंती, वेयच्छवसभणिभखंधो, वयणतिभागूसियरयणावलिपरिणद्धगीवो, पुरफलिहाऽऽया- मदीहवाहू, नगरकवाडोवमाणमंसलविसालवच्छो, करग्गसंगेज्झमझदेसो, ...विमउलपंक्रयंसरिच्छनाभी, मिगपत्थियतुरगवट्टियकडी, करिकरकरणिल्लऊरुजुयलो, णिगूढंजाणुप्पएससंगयहरिणसमाणरमणिजजंघो, सुपणिहियकणगकुम्मसरिसलक्खणसंवद्धचलणजुयलो। पणओ य भणिो राइणा 'पुत्त बडुरजंघ ! पुवभ- वसिणेहसंवद्रं परिणेहि एयं सयंपमं सिरिमई । तओ. अहं अवलोइया तेण. कलहंसेण व कमलिणी, परिणीया य - महाविभूईए । अण्णया य पभूयचेडियाइपरिवारसमेया.. सुवहुवत्थाऽऽभरणदवाइदाण- पुवं विसज्जिया ताएण । कमेण पत्ता ये लोहग्गलं । तत्थ य. जम्मंतरोवज्जियविसिट्ठपुष्णपढ्भारसंपज्ज- तसयलिंदियाणंदजणयसुहसागरावगाढाणं जाओ पुत्तो । वढिओ देहोवचएणं कलाकलावेण य । इमो य मम जणो लोगंतियसुरसंबोहिओ.. पुक्रखलपालनियसुयसंकामियरज्जभारो तित्थयर- लिंगेण पव्वइओ। कयविविहतवोविसेसुप्पन्नकेवलनाणदिणयरकरपसरपणासियतिमिरपसरो भवियकमलसंडा- ववोहणं कुणमाणो विहरि पवत्तो । पोक्खलपालस्स वि विसंवझ्या पच्चंतरायाणो । तओ वइरजंघहक्कारणनिमित्तं पेसिओ महंतओ समागंतूण य विण्णत्तं जहा 'एयवड्यरेण तुमं सिरिमइसमेओ सिग्घमागच्छाहि, जइ मए जीवंतएण 1 A B संसारं । 2: c Dतो। 3:CD चामि गि14 C. D"हामि . 1 5 A Bउ भत्तं । 6 A. B तंमि य । 7. A B पइच्छा । 8 C D इ । 9. C D ओ नियमहं , .

- श्रेयांसकथानकम् १९५ पओयणं । तओ. अम्हे नियपुत्तं . नयरे ठविऊण पत्थियाणि, जाव पत्ताणि सरवणं नाम वणसंडं । तस्स य मज्झेण पंथो वच्चइ । तओ लोगेण वारियाणि 'मा एएणं मग्गेणं वच्चह, इत्थ दिट्ठिविसो सप्पो चिट्ठई' । तओ अम्हे अण्णमग्गेण पत्ताणि पोंडरिगिणिं । अम्हाऽऽगमणं च सोऊण भउभंतलोयणा पणया सामंता पोक्खलपालस्स । तेण वि अम्हे पूइऊण विसज्जियाणि पंस्थियाणि. सनगर, लोगेण य भणियं 'सरवणस्स मज्झेण · गंतव्वं . जओ मुणिकेवलनाणुप्पत्तिमहिमाकरणनिमित्तोवइयदेवप्पहाजालेण पडिहयं सप्पस्स दिद्विविसं'। कमेण- पत्ताई तत्थ, आवासियाणि य । तहिं च सागरसेण-मुणिसेंणा मम सहोयरा अणगारा पुरओ ठिया । तओ अम्हेहिं दिट्ठा तवलच्छिपडिहत्था सारदसरजलपसन्नहि- यया. सारदसगलससिसोमदंसणा तियसपरिसापरिवुडा धम्ममाइक्खमाणा । परेण य भत्तिबहुमाणेण वंदिया सपरिवारा। फासुएण असण-पाण-खाइम-साइमेण पडिलाहिया य । तओ अम्हे तेसिं गुणे अणुगुणिताई चिंतिउं पवत्ताई, अवि य--- 'धण्णा कयपुंण्णा खलु सुलद्धमेयाण माणुसं जम्मं । चइऊण रायलच्छिं जे पवइया जिणमयम्मि ॥९०॥ सुयंजलहिपारगामी दुक्करतवचरणकरणउज्जुत्ता । भवियकमलावबोहणदिणमणिणो पयडमाहप्पा ॥९१॥ बहुविहलद्धिसणाहा निम्मलजसपसरधवलियदियंता । खंता दंता मुत्ता गुणसयजुत्ता महासत्ता ।।९२।। होही सो कोवि दिणो, जइया परिचत्तसव्वसंगाइं एवंविहमुणिदिक्ख गुरुपयमूलम्मि घेच्छामो ॥९३॥ किरियाकलावकरणुज्जयाई तवखवियपावकम्माइं । संवेगभावियाई. इय अणुकारं करिस्सामो ॥९॥ किं वा बहुणा परिचिंतिएण ?, अइचंचलम्मि जीयम्मि । पुत्तं ठवित्तु रज्जे सिग्यं दिक्ख गहिस्सामो' ।। इय विहियनिच्छ्याइं सुहभावणभावियाई नियनयरे । पत्ता, पुत्तेण वि भिच्चयणं अम्ह विरहम्मि ॥ दाणाईसंगहियं काउं विसजोगधूविओ धूवो। वासहरे अम्हाणं दिण्णो विणिवायणढाए ॥९७ तमवुझंताणि तहिं वीसज्जियपरियणाणि सुत्ताणि । विससंदूसियधाऊणि झत्ति कालं विहेऊण ॥९८ उप्पण्णाई जुवलयधम्मेणं एत्थ उत्तरकुराए । सव्वमिणं विनायं नाह ! मए जाइसरणाओ ॥९९ ता सामि ! जा निन्नामिगा जा सयंपभा जा य सिरिमई सा अहं । जो महब्बलो जो ललियं- गओ जो य वयरजंघो ते तुम्भे त्ति, एवं जीसे नामं गहियं भेसा अहं सयंपभा। तओ सामिणा भणियं 'अज्जे ! जाई सुमरिऊण देवुज्जोयदंसणेण चिंतेभि 'देवभवे वैटिहि त्ति मे 'सयंपभा' आभट्ठा, तं सबमेयं कहियं ति । परितुट्ठमाणसाणि पुन्वभवसुमरणसंधुक्कियसिणेहाणि सुहागयविसयसुहाणि तिण्णि पलि- ओवमाणि जीविजग काल्याणि सोधम्मे कप्पे देवा जाया । तत्थ वि तिण्णि पलिओवमाणि - देवलोगसुहमणुहदिऊण सामी चविऊण वच्छगावइ विजयमझ- द्वियपहंकरानयरीए सुविहिवेज्जपुत्तो केसवो नाम समुप्पन्नो। अहं पुण तत्येव अभयघोसा नाम सेद्विसुओ संजाओ। तत्थै वि परमपीईपराणं राया-ऽमच्च-सैट्ठि-सत्थवाहसुया परममित्ता संजाया। एवं च मेत्तीपराणं अण्णोण्णगिहागमणेण कालो भइक्कमइ । अण्णया ई कयाइ . वेज्जमुंयगेहे चिटुंताणं समागओ एगो किर्मिकुट्ठोबहुओ तबस्सी, तं च दद्ण वेज्जमुयमुद्दिसिय जंपियमन्हेहि, अवि य-- | c DM य प । 2 cD ते 1 3A B यहि । 4 CD . बनगा। 5 AB 'त्य पर। 6 c D या !

१९६ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् 'सच्चं चिय भो विज्जा ! तुम्भे जं कुणंह दवलोमेणं । किरियं, दीणाईए दूरंदूरेण परिहरह' । तो भणइ वेजपुत्तो 'मा एवं भणह दीण-किविणाणं । अहयं करेमि. किरियं अवियप्पं धम्मवुद्धीए' ॥ अम्हेहिं तओ भणियं 'जइ एवं तो णु किं न एयस्स । साहुस्स कुणह किरियं किमिकुट्ठण उवहयस्स ?' एसो वि आह 'आमं, करेमि पैर किंतु मज्झ सामग्गी । नत्थि जओ इह कंजं तिहिं दव्वेहिं महग्घेहिं । तत्येकं महगेहे लक्खप्पागं समस्थि वरतेल्लं । कंबल-गोसीसाई नस्थिः दुवे. लक्खमुल्लाई' ॥१०४ ... 'पूरेमु इमं अम्हे' इय वोत्तुं वुड्ढसेट्ठिगेहम्मि । संपत्ता घेत्तूणं जुयलं दीणारलक्खाणं ॥१०५ दणऽम्हे सेट्ठी अभुट्ठिय आसणाई दाऊणं । जंपइ जोडियहत्थो 'कुमार ! आइसह करणिज्ज' । 'कंबल गोसीसाइं अम्हाणं देह लक्खमोल्लाई । दो लक्खे घेत्तूर्ण' भणिए पडिभणइ 'किं कज्ज ? ॥ 'साहुकिरियानिमित्त वुत्ते अम्हेहिं चिंतए सेट्ठी । “एए चेव कयत्था वाल च्चिय जं रया धम्मे ॥१०८ अम्हे उ पुण अधन्ना जं वुड्ढत्ते वि आगए तह वि ।महमोहमोहियमणा न चेव धम्मे मई कुणिमो' ।। इय चिंतिऊण एसो दाउं दुन्नि वि विणा वि दवेणं । घेत्तूण सामन्नं, अंतगडो केवली जाओ॥११० इयरे वि य तं साहुं गंतु अभंगयंति तेल्लेण । तव्वीरिएण किमिया तयागया निग्गया सव्वे ॥१११ कंबलरयणेण तओ पावरिलं. जाव ते तहिं लग्गा । मयगे कलेवरम्मी ताहे पप्फोडिया सव्वे ॥११२ गोसीसचंदणेणं लित्तो साहूं वि सच्छओ जाओ । एवं चिय मंसगया विणिग्गया बीयवाराए ॥११३ तइयाए अट्ठिगया पच्छा संरोहणीए रोहेउं । नीसेसवणे खामित्तु ते गया निययठाणेसु ॥११४॥ उव्वरियसेसचंदण-कंवलमुप्पण्णअद्धमोल्लेण । धुव्वंतधयवडाडोवसंकुलं सिहरसयकलियं ॥११५॥ भव्वयणभावसंदोहकारयं जिणवरिंदवरभवणं । काराविऊण सव्वे धणियं संवेगरंगगया ॥११६॥ माया-पिईमाईयं सव्वं सम्माणिऊण सयणजणं । भवभयभीया गिण्हति भावओ सुगुरुपासम्मि ॥११७ चारित्तं सव्वुत्तममुणिवरनियरेहिं फरिसियमुयारं । सुपवित्तं सव्वुत्तमसोक्खमहामोक्खसंजणयं ॥११८ पालित्तु निक्कलंकं अणसणविहिणा चइत्तु तो देहं । इंदसमाणा देवा अच्चुयकप्पे समुप्पण्णा ॥११९ तत्तो य आउयक्खए चविऊण इहेब जंबुद्दीवे दीवे महाविदेहे वासे पुंडरिगिणीए नयरीए वइरसेणस्स राइणो मंगलावईए देवीए धारिणीवीयनामाए कुच्छिसि सामी वेजजीवो पुत्तत्ताए समुप्पण्णो, चोदसमहासुमिणसूइओ य जाओ कालक्कमेण । पइट्ठावियं से नाम वइरनाभो त्ति । इयरे वि. रायसुयादओ कणगनाभ-रुप्पनाभ-पीढ-महापीढनामाणो चत्तारि वि वइरनाभभायरो समु- कणगनाभ-रुप्पनाभाणं वाहु-सुवाहु त्ति बीयनामाणि । अहं पि तत्थेव अभयघोसो नाम रायपुत्तो संजाओ । वढिया सवे देहोवचएण कलाकलावेण य । प्पण्णा । तओ अहं बालो चेव चइरनाभं समल्लीणो जाओ सारही। एत्थंतरम्मि य सुर-नरनमंसि- जमाणपायपंकओ लोगंतियसुरविबोहिओ वइरनाभस्स रज्जं दाऊण. निक्खतो तित्थयरदिक्खाए. भयवं 1c D परि 1 2 C D म्मी, तहेव पं । 3 c D पिय-मा। 4 A B सत्तुत्त । 5 A B 'णराई। ..

-- - . वन्दनार्याकथानकम् १९७ वइरसेंणो । उप्पन्नदिवनाणो य विहरि पयत्तो । वइग्नाभो य उप्पन्नचक्काइमहारयणो चक्की जाओ । कणगनाभादयो य महासामंता । एवं च पभूयकालं रज्जमणु जिऊण निम्विन्नकामभोगा नियपिउतित्थयरसमीवे पब्वइया । अहं पि तेहिं सह गहिंयदिक्खो समणो जाओ। वइरनामो पढिय- चोदसपुवो भगवया सूरिपएऽणुण्णाओ। इयरे एक्कारसंगधारिणो । तत्थ य वाहू वेयावच्चं करेइ, अवि य--- पंचण्ह मुणिसयाणं आणेउं भत्त-पाणमुवणेइ । वरचीर-पत्त-कंबल-दंडयमाईणि य जहेच्छं ॥१२० ओसह-भेसज्जाणि य पीढय-संथार-फलहगाईणि । जो जं इच्छङ् साहू आणइ अगिलाइतं तस्स १२१ वीओ पुणो सुवाहू सञ्झाय-ऽज्झयण-झाणझवियाण । विस्सामणं करेई अपरिसंतो महासत्तो ॥१२२ भोगहलं वाहुवलं दोहिं वि कम्मं समज्जियं तेहिं । सव्वुक्किनुसरूवं देवाण वि कयचमक्कारं ॥१२३ पीढ-महापीढा पुण सरंति अणवरयमेव सज्झायं । अणवरयं वि य सूरी पसंसणं कुणइ पढमाणं १२४ चिंतंति तओ इयरे 'रायसहावं गुरू न मुंचंति । जो च्चिय करेइ कज्ज अणवरयं तं पसंसंति' १२५ इय मायाइ गुरूणं उवरिं अप्पत्तिएण थीगोत्तं । बंधंति, वयमुदारं पालियमम्हेहि बहुकालं ॥१२६ अंते अणसणविहिणा छप्पि जणा अहसमाहिणा कालं । काऊणं सवढे विमाणपवरम्सि उप्पण्णा १२७ तेत्तीससागराइं तत्थ सुहं मुंजिऊण तो सामी । पुब्बभवबद्धतित्थयरनामकम्मोदयवसेणं ॥१२८॥ चविउँ इह उप्पण्णो पढमो तित्थंकरो उसपनाहो । नर-सुरवंदियचलणो पियामहो एस पच्चक्खो। सेसा कमेण भरहो बाहुवली वंभि सुंदरी अयं । तत्थ जिणेणाऽऽइटुं 'जहेस तित्थंकरो पढमो १३० भरहम्मि वइरनाहो, सेसा तत्येव लहिय मणुयत्तं । उप्पण्णदिव्वनाणा सासयसोक्खं लहिस्सति' ॥१३१ ता भो ! जिणिदलिंगं दट्टणं सुमरिया मए जाई । भिक्खादाणं पि इमं तत्तो च्चिय जाणिउं दिण्णं ॥ तं सोअगं रायाइएहिं उब्भिण्णपयडपुलएहिं । अहियं पसंसिओ सो, तओ गया निययठाणेसु ॥१३३॥ सेज्जंसेण वि पहुणो पारणठाणम्मि रयणमयपीढं । पयअक्क्रमणभएणं विहियं अच्चेइ तिर्यकालं ॥१३४ तं दटुं लोगो बि हु करेइ तह चेव, तं च कालेणं । गच्छंतेण पसिहं जायं संचउरपेढं ति ॥१३५ उप्पण्णम्मि य नाणे जिणस्स तो गिहिऊण सामण्णं । उप्पाडिऊण नाणं सेज्जंसो सिवपयं पत्तो । भवणं धणेण; भुवर्ण जसेण, भयवं रसेण पडिहत्थो । अप्पा निरुवमसोक्खे सुपत्तदाणं महग्यवियं ॥१३७ श्रेयांसाख्यानकं समाप्तम् ॥३०॥ सम्प्रति चन्दनाख्यानकम्- [चन्दनार्याकथानकम् ] अस्थि इहेव जंबुद्दीवे दीवे मारहे वासे अंगाजणएव गयणग्गलग्गमहासाल-गोपुर-ऽट्टीलय- तोरण-भवण-देवकुलालंकिया चंपा नाम नयरी। तत्थ य गिरिवर व्व वणराइविराइओ खग्गसंगओ सारंगसमण्णिओ सुवंसो, सुगंडो सुपाओ दहिवाहणो नाम राया। तस्स य चेडयमहारायदेहुव्भवा 1c Dयरे. य ए 1 2 A B य-ज्झाण ऽझयणझवि । 3A B य अम्हें । 5 A B विहिउं । 6c D तिक्कालं । 7 A B व वहुयका । 8:c D अंगज। 9 A B °णलग्ग । 10 c D हाल-तों - 4 c D तो। .

१९८ के मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् सावयधम्मुज्जया धारिणी नाम देवी । सा य अण्णया कयाई सुहपसुत्ता स्यणीए चरम जामे फुल्लफल- समद्धासियं अणेयजणोक्यारिणिं नियच्छायाविणिज्जियसयलवणलयं कप्पलयं सुमिणे . पासिऊणं पडिबुद्धा। साहियं जहाँविहिं दझ्यस्स । तेण वि तेलोकब्भहियबहुजणोवयारिसमंत्तनारीयणप्पहाणघूयाजम्मेणाऽ- भिनंदिया । सा वि 'तह'त्ति पडिवज्जिऊण सुहं गव्भमुब्वहंती पत्ते पसूइसमए पसूया दारियं । कमेण य कयं से वसुमइ त्ति नामधेयं । एत्तो य वच्छाजणवयालंकारभूयकोसंविवरपुरीए सयाणिओ नाम राया । मिगावई तस्स देवी । ताण वि दोण्ह वि राईणं परोप्परं वरं वट्टइ । अण्णया गओ सयाणिो दहिवाहणस्सोवरि विक्वेवेणं । पवत्ते य महासंगामे कहिंचि देव्वजोएण प्रणासिओ दहिवाहणो । सयाणिएण लुडिज्जमा- णीए नयरीए समुग्घुट्ठो नियवले जग्गहो 'जो जं लेइ तस्स तं सुगहियं चेव' । तओ . . एगेण उट्टिएण कुलगेहं पइ पलायमाणी गहिया वसुमइधूयासमण्णिया धारिणी नाम देवी । अंतराले य सो गच्छ- माणो पुट्ठो एगेणं पुरिसेणं जहा 'क्रिमेयाहिं काहिसि ?। तेण भणियं जहा 'एसा मम पत्ती भविस्सइ, इमं च दारियं विक्केहामि' । तं च सोऊण चिंतिउमाढत्ता धारिणी, अवि य- 'हद्धी ! निग्षिण नितिंस कम्मविहिं ! काइं एरिसं विहियं । जं तिहुयणिकवीरो वि मह पई एव विदविओ।।.१ तत्तियमित्तेणं चिय किं न ठिओ ? जं पुणो इमस्साहं । अइकूरकम्मपुरिसस्स हंदि वसवत्तिणी विहिया ॥ हा निद्दयविहि ! संपइ न मुणसि किं निच्छयं महमणस्स?। जं सीलखंडणम्मि विधणियं अब्भुज्जओ जाओ। ता किं च इमो पावो वला वि मह सीलखंडणं काही । वाला इमा वराई लहिही किं वा वि हु अणत्यं ? कुलगेहअसंपत्ती पईविरह(हं) सीलभंगसवणं च । धूयाविकिणणं चिय चिंतंती सा मंया झत्ति ॥५ तो तीइ अयंडे चिय तं मरणं पेच्छिऊण तेण तओ । अइकोमलवयणेहिं बर्हि संठावियां बाला ॥६ एवं च कमेण पत्तो कोसंबीए । तिणाणि सीसे दाऊण विकिणणत्थं समोयारिया हट्टमग्गे । दिवा य धणावहाहिहाणेण सेट्ठिणा, चिंतियं च 'अहो ! कण्णयाए आगीई, ता भवियव्वं महाकुलुप्प- प्रणाए इमाए, ता गिण्हामि एवं जेण मह एईए जणएण सह [संबंधो भवई'त्ति । दाऊण मोल्लं गहिया । समप्पिया मूलाहिहाणाए नियभारियाए धूयापडिवत्तीए सुहेण चिट्ठई । अइसिसिरसीयल- सहावत्तणओ य चंदणवाल त्ति से बीयं नामं संजायं । एत्थंतरम्मि य समारूढा एसा जोवणं, अवि य- अइसरसकोमलाई जायाइं तीइ अंगमंगाई । कामुयजणमोहणकारया य अटु(द्रु)ग्गया सिंहिणोरणा)। पडिपुण्णचंदमंडलतुल्लं वयणं मणोहरं सहइ । लावण्ण-वण्ण-कंती-रूयाई अणण्णसरिसाइं ॥८ मयरद्धयनरवइमंदिरम्मि नवजोवणे वि वटंती । जोव्वणवियाररहिया सुहेण सां चिट्ठए तत्थ ॥९ अण्णया कयाइ धम्माऽऽयवसंतत्तगत्तो अहियं परिसंतो पस्सेयजलाविलनिस्सहसरीरो बाहिराओ समागओ सेट्ठी । दिट्ठो य चंदणाए । तओ तहाविहमन्नमपेच्छमाणी चलणसोयं घेत्तूण उवट्ठिया 'धूय'त्ति काऊग न निवारिया सेद्विणा । तओ अहिजायत्तणओ सरीरस्स, विणीयविणयत्तण[ओ] सहावस्स, 1 c D मुत्ता र 1 2 A B विहं दं। 3.A B मत्थना 1 4:A B भूसिय । 5. C D पलाणो द। 6 A Bइदुक्खे । 7 A B.विक्कणगं । 8 -A B यः 'हा कण । 9.c D से जायं विइयनाम । एत्यं । 10 c D स्याइ # 1 11 A B °व्वणम्मि व । 12. C D या य क । 13 c Dहो चंद 14 c D महियजा । " - .. चन्दनार्याकथानकम् १९९ जोवणारंभभारियत्तणओ अंगाणं, अच्चायरेण चलणे सोयमाणीए. छुट्टो कुंतलकलावो, कद्दमोवरिनिवड- माणो य धरिओ सेट्ठिणा लीलालट्टीए । दिट्ठो य उवरिमतलट्टियाए मूलाए। चिंतिउं च पवत्ता- 'अहह ! कह पेच्छ- एसो. मूढो धूयं पवज्जिलं एयं। अइरागमोहियमणो करेइ एवं विहं चेटुं ? ॥१० अहवा एयाएसुं(ईसं) जोवण-लावण्ण-रूव-सोहग्गं ।. दळूण मुणी वि दढं मयणेण परव्वसो होइ । ता जइ कहिंचि एवं परिणइ एसो दढाणुरागवसो । सुविणे वि हु नाम पि वि न गिण्हए मज्झ निच्छयओ ता दूरविणटुं पि हु कजं एयं न जाव निव्वडंङ । ताव करेमि पयत्तं, को नहछेइ(यं) उवेक्खेइ ? ॥१३ जावऽज्ज वि कोमलओ वाही ता कीरए नणु तिगिच्छा । गाढासजीभूओ पयत्तमवि निप्फलं होई ।। नियचित्तदुट्ठिमाए अलियं पि हु इय विगप्पए बहुयं । अहवा वि दुज्जणजणो अप्पसमं मण्णए सव्वं ॥१५ भणियं च ववहरइ अण्णहं च्चियं सुद्धसभावो जयम्मि साहुजणो । मण्णइ तमण्णह च्चिय दुट्ठसभावो खलयणो वि ।। तओ जाव विणिग्गओ गेहाओ सेट्ठी ताव कासवयं सहाविऊण मुंडावियं से सीसं । दिण्णाणि पाएसु नियलाणि । छूढा य उवरगे। निबद्धाणि संकलार्थभएण सह नियलाणि । ढक्किय दुवारं भणिओ य परियणो 'जो सेटिणो एवं साहिस्सइ तस्स वि एस चेव दंडो' त्ति । तओ भोयणवेला, पुच्छ्यिं सेट्टिणा ‘किमज्ज न दीसइ चंदणा ?' । मयरदाढमूलाभएण न केण वि किंचिवि साहियं । 'वहिं रमई' त्ति मण्णमाणेण भुत्तं सेट्ठिणां । विड्य-तइयदिवसेसु वि एवं चेव सारिया । नवरं चउत्थदियहे कओ सेटिणा निबंधो जहा 'जाव न चंदणा दिट्ठा न ताव भोत्तव्वं' । तओ 'किं मह मूला करिस्सइ त्ति मह जीवि- एण वि जीवउ सा गुणगणमई वालिय' त्ति मण्णंतीए सिट्ठो एक्काए वुड्ढदासीए सेद्विणो परमत्थो । तओ समाउलचित्तेण. उग्घाडियं उवरगदुवारं । दिट्ठा य सिरावणीयचिहुरभारा तण्हा-छुहाकिलामियतणू असुजलाहलियकवोला । तं च दद्रूण वाहोल्ललोयणो गओ महाणसं जाव मूलाए सव्वं असणं [मभतरे छोढूण तालियं दुवारं । तओ निरूवंतेण. अवण्णाए. असंगोविया सुम्पेक्ककोणसंठिया दिट्ठा कुम्मासा । तओ ते चेव घेतूण समप्पिया चंदणाए सेट्ठिणा, भणिया य 'पुत्त ! जाव लोहारं सदि- ऊण तुह नियलाणि भंजावेमि मणुणं च भोयणमुवक्खडावेमि ताव तुमं एए चेव मुंजसु, मा अइच्छु- हाए सरीरस्स वावत्ती भविस्सई' । त्ति भणिऊण गंओ लोहारगेहं । तओ सुप्पपणामिए मच्छियापुंजस- च्छहे. पेच्छिऊण, अत्तणो पुब्बावत्थं सरिऊण सोएउं पवत्ता । कहं ?- 'जइ देव्व ! सयलतियलोयतिलयभूओ कओ कुले जम्मो । ता कीस अयंडि पयंडमागयं दुसहदालिदं ? ॥ जइ जाया पिइ-माईण नियतणूओ वि वल्ल हा अहयं । ता ताण मरणदुक्खाण भायणं कीस निम्मविया ? | जइनाम विओगो बंधवाण निक्करुण ! तइं कओ देव्व ! । ता कि अवरं एयं मज्झं पेसत्तणं विहिय?' ॥ इय निययावत्थं निंदिऊण सुकुलुग्गयं च सविसेसं। पुणरुत्तनितवाहवुनिभरं रुवइ सा वाला ॥२०॥ एवं च निंदिऊणं नियकम्मं, सोइऊण य अवत्थं । भुक्खरखामकवोलं वयण ठविऊण करकमले ॥२१ ते पुलइय कुम्मासे सविसेसं मण्णुभरियगलविवरा। चिंतेइ 'लू(छुहत्ताणं न किंचि तं जं न पडिहाइ । किंतु नियजणयगेहे एक्कासणपारणम्मि वि जहेच्छं । चउविहसंघं पडिलाहिऊण पुण आसि पारिती ॥ 1 CD अहवा एखं जोव्व । 2.c D एवं म । = .

२०० ? सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् इण्हिं तु अट्ठमोवासपारणे विसमदसगया वि अहं । अविदिण्णसंविभागा कहं णु पारेमि गयपुण्णा ।। जइ एड कोवि.अतिही ता दाउं कित्तिए वि कुम्मासे । पारेमि' चिंतिऊणं दुवारदेसं पलोएइ २५ एत्थंतरम्मि य निस्थिण्णसंगमयाऽमरमहोवसग्गवग्गेण गहिओ अभिग्गहो जंगगुरुणा सिरिवद्ध- माणसामिणा, तंजहा-दबओ सुप्पेत्रकोणेणं कुम्मासे; खेत्तओ दायारीए एगो पाओ उंवरस्संतो एगो बहि, कालओ नियत्तेसुं भिक्खायरेसुं, भावओ जइ. महारायकुलुग्गयकण्णया वि होऊण पत्ते दासत्तणे अवणीयसिरोरुहा नियलावद्धचलणजुयला मण्णुभरोरुद्धकंठगयगिरा रोयमाणी पयच्छइ तो पारेमि, नऽन्नह त्ति। एवं तत्थ कोसंबीए जणेण अणुवलक्खिज्जमाणाभिग्गहविसेसो विहरि पयत्तो। अण्णया य पविट्ठो मुगुत्तामच्चस्स मंदिरं । नीणिया दासचेडीहिं भिक्खा । अघित्तूण निग्गओ भगवं । दिट्ठो नंदाहिहाणाए अमच्चीए. भणियं च णाए 'हला ! किं न भयवया गहिया भिक्खा'? । ताहिं भणियं 'सामिणि ! एस भयवं दिणे दिणे एवं चेव गच्छइ, संपइ चउत्थो मासो वट्टई' । तओ 'हा धी ! भयवओ कोवि अभिग्गहो भविस्सइ'त्ति अधिईए अमचं भणइ जहा 'किं तुझ अमच्चत्तणेणं जइ. भयवओ अभिग्गहं न मुणसि ?' : अमच्चस्स वि अधिई जाया। इओ य. राइणो सयाणियस्य मिगावईए देवीए विजया नाम पडिहारी, सा पओयणंतरेण तत्थाऽऽगया। तीए सव्वं निवेइयं मिगावईए । तस्सावि अधिई जाया । निवेइयं च राइणो 'किं तुझ रज्जेणं जइ भगवओ अभिग्गह न पूरेसि, न याणसि भयवं एत्थ विहरमाणं ?' । तेणावि 'पूरेमि संपयंति देविं समासासिऊण सोगाभिभूएण हक्कारिओ अमच्चो । अमच्चेणावि पासंडिणो पुच्छिया अभिग्गहविसेसा । तेहिं भणियं महाराय ! विचित्ता जइजणे णं अभिग्गहा कहं नजंति ?, परं व्वओ विचित्तव्वाई, खित्तओ नाणा- पएसट्ठियदायगाइ, कालओ पढमपहराइ, भावओ हसंत-रोवंत-नच्चंत-गायत-रमंताइ । तओ राइणो आएसेण सञ्बो वि लोगो तहा दाउमाढत्तो । तहा वि जाव न गिण्हइ जयगुरू ताहे. अच्चंताउलीभूओ जणो चिंतिउं पयत्तो, कहं ? 'एस अण्णो सबो वि जणवओ जेण जयगुरू पित्थ । नाणुग्गहेइ ववएसविहिविदिण्णऽण्ण-पाणेहिं ।। जस्स न जइणो गिण्हंति कहवि जत्तेण जोइयं दाणं । सो किं गिही ?, मुहा होइ तस्स घरवासवासंगो' । जह जह न लेइ बहुविहपयारभत्तं पणामियं पुरओ। तह तह किलम्मइ जणो जयगुरुचिंतालसो वियलो। इय निंदियनियविभवोवभोगसंपत्तिविहलजियलोओ। अकयत्थं पिव मण्णइ सयलं धण-परियणसमिद्धिं ।। एवं च विहरमाणो पंचदिवसूणछम्मासेहिं पविट्ठो धणावहसेट्ठिमंदिरं, दिट्ठो य पुव्ववण्णियसरूवाए चंदणवालाप, चिंति पर्वत्ता, अवि य- 'सुकयत्था कयपुण्णा अयं चिय एत्थ जीवलोगम्मि । जीए पारणगदिणे समागओ एस परमप्पा.।। जङ् कवि एस भयवं पए मेऽणुग्गहेइ कुम्मासे । तो दुहपरंपराए दिण्णो हु जलंजली होइ' ॥३१ जावेवं सा चिंतइ ता भयवं तीइ संठिओ पुरओ । भत्तिभरनिव्भरंगी समुट्ठिया झत्ति तो एसा ॥३२ घेत्तुणं कुम्मासे 'जयगुरुणो अणुचिय' त्ति रोवंती । संकलबद्ध त्ति बहिं विणिग्गमं काउमंचयंती ||३३ विक्वभित्ता पाहिं एलुयं भणइ जयगुरुं 'भयवं ! । गिण्हह जड़ कप्पंती अणुग्गहं मझ काऊण' । 'पुण्णोऽवहि' त्ति परिभाविजण सामी वि उड्डा हत्थं । सा वि तयंते खिदिउँ पुणो वि परिभावए एवं ।। 1 c D जण | 2 c D वन्ना, म। 3 cD एहि उवं (उंचरं) भण। 4 c D तहते ।

चन्दनार्याकथानकम् २०१ 'पावेइ पुण्णभाई तइया भवणम्मि एरिस पत्तं । जइया महल्लकल्लाणसंभवो जंतुणो होइ ॥३६ कल्लाणपद्धईओ उवटियाओ पुणो वि नणु मज्झ । सव्वाओ जयपहुणा अणुग्गहो जं सयं विहिओ ॥ जमभिग्गहपारणए भयवं पाराविओ जिणो वीरो। नर-सुर-सिवसोक्खाइं तं नूणं हत्थपत्ताई' ॥ एत्थावसरम्मि य 'अहो दाणं सुदाणं महादाणं' ति भणमाणेहिं सुरसमूहेहिं कओ आयासतले चेलक्खेवो, निवडिया नहंगणाओ तियसतरुकुसुमबुट्ठी, विमुक्कं गंधोदयं मेहमंडलेहि, पवाइओ सुर- हिसमीरणो, वज्जिया नहंगणे देवदुंदुही, निमुक्का सुरवरेहिं वररयणवुट्ठी, कहं चिय- सुरवरसहत्थपम्मुक्कविनिमणि केरणरंजियदियंता । अण्णोण्णवण्णसोहा विहाइ सुरचावलट्ठि व्व ॥३९ परिमलमिलतभसलउलवलयपरिलिंतवद्धझंकारा । सुरतरुपसूणवुट्ठी निवडइ रइमासलदियंता ॥४० उच्छलइ ललियकरकमलतालणबिल्लसद्दसद्दालो । दुंदुहिरावो गंभीरवजिराउज्जसंवलिओ ॥४१ इय ललियभुउब्वेल्लियकरमउलंजलिमिलतसिरकमलं । सुरजयजयसंरावेण निवडिया रयणवुट्टि त्ति ॥ तओ तियसेहिं कओ पुणण्णवो कुंतलकलावो, विहियं पुवलावण्णरूवसोहासमुदयाओ वि अहिययरसोहं सरीरं । तओ समुच्छलिओ नयरीएं हलहलारवो जहा 'पाराविओ भयवं धणसेट्ठिगेहे, निवडिया तत्थ रयणबुट्ठी' । एयं च जणपरंपराओ सोऊण समागओ सेट्ठी, सयाणिर्थनरवई य । दिटुं च तं सैट्ठिणो गेहं दिसि दिसि निहित्तरयणसंचयं । विम्हउप्फुल्ललोयणो य भणिउं पवत्तो नरवई जहा 'भो सेट्ठि ! धण्णो' तुमं जत्सेरिसी तिहुयणतिलयभूया धूया जीए एरिसं भयवओ पारावणदाणफल- मासाइयं । जओ- अहमित्थ पत्थिवो किर पुरीए, कोडंविओ पुण तुमं ति । इय अंतरे वि गुरुणा तह वि तुमं चेवऽणुग्गहिओ न य बिहवो न य जाई न पहुत्तं कारणं कुसलयाए । भवणम्मि अत्थिणो जस इंति सो पुण्णभाइ' त्ति ॥ इय एव पस्थिवो थुइसमिद्भिसंवद्धविविहभणिएहिं । अहिणंदइ जा सव्वायरेण कयगोरवं सेटिं ॥४५ ताव य रण्णा सह समागएण अंतेउरमहल्लएण दिट्ठा चंदणा, पुणरुत्तवियकपरायणेण पच्च- भिण्णाया । पच्चभिण्णाणाणंतरं च चलणेसु निवडिऊण रोइउं पयत्तो । तं च रोयंतं दठूण राइणा देवीए य भणियं 'भो ! किमेयं ? । तेण वि साहियं 'देव ! जहेसा दहिवाहणरायधूया धारिणीकुच्छिसमुभवा वसुमई नाम कण्णया कहं पि एत्थाऽऽगया न जाणामि' । तओ राइणा वसुमई पुच्छिया । तीए य जं जहावत्तं तं तहा सव्वं साहियं जाव धणसेट्ठिहत्थागमणं "धूयापडिवत्ति-सिणेहनिब्भरपरिपाल- णाइ-पत्थुयसंबंधावसाणं । तं च सोऊण सिणेहनिम्मरं निवेसिया उच्छंगे राइणा देवीए य । तओ विण्णत्तं तीए जहा 'तुव्मेहिं सेट्ठिणा य अव्भणुण्णाया इच्छामि धम्मायरणं काउं, जओ- संसारे बहुविहदुहकिलेससयसंकुले असारम्मि । को नाम कयविवेओ रमेज सुहसंगवामूढो ? ॥४६ इह जम्मे चिय दळूण तारिसी सुकुलजम्मसंभूई । जाया पुणो वि एसा पैरपेसकिलेसिया मुत्ती ॥४७ तं तारिसबहुविच्छड्डविड्डरिल्लऽम्ह पुव्वसंभूई। संपइ को गोट्ठीसु वि साहिज्जतं पि सद्दहइ ? ॥४८ इय कलि संसारम्मि कम्मुणो वसवियंभियव्वाई। को नाम सयन्नो निमिसयं पि सज्जेज्ज संसारे ॥ 1 A B बरेहि रयण । 2 c D यार ?]बुन्वें । 3 c D ति ॥ कओ तियसेहिं पुण। 4 A Bए कोलाहला । 5.cD णिमो नर । 6 cD सेटिगेहं । 7 A Bण्णो जस्से । 8 A B °लया धूया । 9. c•D स्स जति सो पुण्णभाय ति । 10 c Dच्चभिन्नयाणंत । 11 cD पवत्तो। 12 CD धूयप। 13 A B परपेसिकि । मू..शु.-२६ 4 २०२ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् एवं च समायण्णिऊण राइणा भणियं जहा 'पुत्ति ! अज्ज वि वालो वयविसेसो, अलंघो जोव्व- णवियारो, दुज्जओ मोहप्पसरो, वलिओ इंदियग्गामो, ता विलसिऊण संसारविलसियव्वाइं, उवभुंजि- ऊण सयलिंदियसुहाई, अणुं जिऊण सुरवरसमास(सा)इयं धणसमिद्धिं पच्छा जुज्जइ काउं. धम्मो- ज्जमो; संपर्य तु, कत्थ इमं तुह तेलोकजंतुकयविम्हयं तणुसरूवं ।कत्तो लायण्णुद्दलणपच्चलो तवविसेसो ? त्ति ॥५० तुह ललियकंतिलायण्णहारिणो सुंदरस्स रुवस्स । हिमपवणो कमलस्स व विणासभूओ हवेज तवो ॥ जं जत्थ जया जुज्जइ काउं तं तह कुणंति बुहसंघा । किं कुणइ दारुकुंभम्मि कोइ वालो वि हव्ववहं ? ॥ इय तह तुह तणुलइयाए रुइरलायण्णकतिसोहाए । होइ तवो कीरंतो विद्धंसणकारओ नूणं ॥५३ अण्णं च- तामरससच्छहं तुह सरीरयं कह सहेज तिव्वतवं ? । तिव्वाऽऽयवं दुमो चेव सहइ नो किसलउभेओ॥ तिव्वं तवसंतावं सहेइ वयपरिणओ, न बालतणू । आयवर्दसणमित्तेण सुसइ गोपयगय वारि ॥५५ इय वयवुढि च्चिय होइ कारणं इट्ठसाहणथम्मि । उज्जोवइ पुण्णससी, न इंदुलेहा जयं सयलं' ।।५६. तो एयमायण्णिऊग ईसिवियसावियवयणकमला जंपिउं पवत्ता चंदणा जहा "महाराय ! किं पडिबुद्धबुद्धिणो एवं विहाई जंपंति ?, जओ--- सो च्चिय कालो जायइ तवत्स इह पंडिया पसंसंति । सामत्थं जत्थ समत्थवीरिए होइ जंतूणं ॥५७ अणहिंदियत्थसामत्थयाजुओ पढमजोव्वणे चेव । सयलाण वि करणीयाण पच्चलो जायए जंतू ॥ जइया पुण सयलिंदियवेयल्लावण्णनीसहसरीरो । इंह उढिउं पि न तरइ तइया किं कुणउ कायव्वं ॥ वीरियसझो जायइ तवो त्ति तणुमित्तसाहणो नेय । कुलिसं चिय दलइ गिरी, न कयाइ वि मट्टियापिंडो॥ इय रहिओ कह सामत्थयाए काउं तरेज किंपि नरो ?। इच्छामि तेण काऊण जोव्वणे चेय धम्ममइं॥ अण्णं च एसा चेव रयणवुट्ठी पुण्णाणुवंधसंसिणी उच्छाहइ मं धम्मुज्जमे, किंच तुम्भेहिं न सुयं विउसजणजंपियं 'न धम्मरहिया सव्वसंपयाणं भायणं हवेति” । एत्थावसरम्मि य पुरंदरेणं भणिओ सयाणियपत्थिवो जहा “भो नराहिव ! मा एवं भणसु, जओ- किं न हु] मुणियं तुमए 'एसा संपुण्णसीलगुणविहवा । चंदणतरुणो साह व्व चंदणा सीयला धणियं ॥ एसा हु भयवओ बद्धमाणतित्थंकरस्स पढमयरा । अजाण संजमुञ्जमपवत्तिणी होहिई अणहा' ।। हियय विचिंतियसरहसपव्वजाकाललालसा एसा । आभासिउं पि जुञ्जइ न अन्नहा, किं , बहुएण ॥ चिट्ठः निहेलणे चिय तुम्हं ता जाव होइ सो समओ। जयगुरुणो पव्वज्जाणुग्गहकरणस्स जो जोग्गो॥ एवं पि इमाए चेव होइ सुरमुक्करयणवुट्ठिधणं । गिण्हउ, जहिन्छिय देउ जस्स जं जोगमेत्ताहे" || तो सा सुराहिवइणो अणुमइमेत्तेण सव्वधणसारं । सेट्ठिस्सऽणुमण्णेउं, नरवइगेहं पइ 'पैयट्टा ॥६७ दीगा-Sणाहाईणं वियरंती तं धणं जहेच्छाए । नीया सयाणिएणं समंदिरं गोरवं काउं ॥६८ सुरनादयणउच्चाहिएण संपूइऊण धणसेट्टि । कण्णऽतेउरमञ्झे ठविया काऊण अक्खूणं ॥६९ 1A Bणुहविळण । 2 A B समाणाइयं । 3 A B.न यंदु । 4. c D, यल्लविइगइण(यल्लविद्दण्ण)- नी15 A B इय 16 c D हि। 7 A B होही अणग्या । 8 cD च19 A B बहवेण । 10 A B" गिहंगगे चिय । 11 A B पइटा ।। ।

द्रोणकाख्यानकम् २०३. तो सा विमुक्काऽसेसालंकारा वि. साहीणसीलालंकारविभूसियावयवा अचंतमणोहरुप्पण्ण- लावण्णजोल्वणपयरिसा वि परिणयवयाऽऽयरणा. अवमण्णियासेसविसइंदिया वि असमसमासाइयसमसुहा भयवओ केवलनाणुप्पत्तिसमयं पडिच्छमाणी तत्थ चिट्ठइ । उप्पन्ने य भयवओ केवलनाणे महाविभूईए अणुगम्ममाणा सुरा-ऽसुर-नरेहिं गया भयवओ: समीवे । दिक्खिया य जहाविहिणा भयवया जाया छत्तीसण्हं अज्जियासहस्साणं पवत्तिणी । कालंतरेण य उप्पाडिऊण केवलनाणं पत्ता परमसोक्खें मोक्वं ति। चन्दनार्याकथानकं समाप्तम् ।३१. * .. अधुना द्रोणकाख्यानकमाख्यायते- [ ३२. द्रोणकाख्य कम् ] नीसेसदेसभूसणमझे चूडामणि व्व जो सहइ । वसुहाविलासिणीए सो अत्थिह कोसलाविसओ ॥१ तत्थऽस्थि तियसपुरवरसिरिसोहासमुदएण समसरिसं । दससु दिसासु पयासं वरनयरं सिरिउरं नाम ॥ तत्थ य निस्संसयससहरकरपसरसरिसजसविसरवलक्खीकयसयलवसुहावलओ तारापीडो नाम- राया। अहरीकयसुरा-ऽसुर-विज्जाहर-नररमणीरूया रइसुंदरी नाम से भारिया । इओ य तम्मि चेव निवसति सयलपुरप्पहाणसेट्ठिपुत्ता सुधण-धणवइ-धणीसर-धणयाहिहाणा परो- प्परपीइपहाणा चत्तारि वयंसया । ते य अण्णया कयाइ असाहिय जणणि-जणयाणं गहियपहाणसुवण्णभंड- मुल्ला संवलयवाहयदोणगाभिहाणेक्ककम्मकरमेत्तपरियणा पट्ठिया रयणदीवं । अण्णया य वच्चंताणं समागया महाडवी । निस्थिण्णाए य तीए निट्ठियप्पायं तेसिं संबलयं । एत्थंतरम्मि य दिट्ठो अणेहिं पडिमापडिवण्णो एगो महामुणी, चिंतियं च- 'तवसोसियतणुयंगं दुद्धरकिरियाकलावकयचित्त । मयणग्गिपसमजलयं पंचिंदियतुरयनिग्गहणं ॥३ नीसेसगुणाहारं, पहाणपत्तं इमं पयत्तेण । पडिलाहंती भत्ताइएहिं जे भत्तिसंजुत्ता ॥४ ते धण्णा कयपुण्णा, ताण सुलद्रं च माणुसं जम्मं । ता अम्हे वि हु एवं पडिलाहेमो महाभागं ॥५ एत्थंतरम्मि भयवं पडिलेहित्ताण पत्तयं चलिओ। जुगमेत्तनिहियदिट्ठी गोयरकालु त्ति कलिऊण ॥६ हरिसापूरियहियएहिं तेहिं तो दोणगो इमं भणिओ । दोणय ! संवलयमिणं पयच्छ एयस्स साहुस्स ॥७ तेण य तदहियसद्धाविसेसवियसंतवयणकमलेण । पडिलाहिओ तवस्सी रोमंचुच्चइयगत्तेण ॥८ तो पत्ता कमेण रयणदीवं । समासाइयजहिच्छियऽभहियविभवा पत्ता नियनयरं, दीणादिदाण- पुव्वयं च विलसिउ पयत्ता, परं बवहरंति सुहुममायाए धणवइ-धणीसरा । एत्यंतरम्मि य निययाउयसमत्तीए मओ दोणगो, समुप्पण्णो इत्येव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे कुरुजणवयालंकारभूयगयपुरनयरपहुदुप्पसहनिबग्गमहिसिसिरिसुंदरिकुच्छिसि गम्भत्ताए । दिट्ठो य तीए तीए चेव रयणीए अमयरससारपसरंतनिययकरपूरर्पच्चालियभुयणंतरालो पडिपुण्णमंडलो मंडियगयणंगणो रयणीयरो वयणेणोयरं पविसंमाणो । तदसणुप्पण्णसज्झसवसविगयनिहाभराए साहिओ दइयरस सुमिणगो। तेण वि 1. A B भूसियसरीरावयवा । 2 c Dमणोहररुप्प(रूय)लाव । 3 c D यांसाहस्सीणं । 4 c Dसाहिऊण जणणि। 5 A B °पायं संव। 6 c D लाहामो । 7 cD वा य पं । 8 c D पक्खालिय । 9.A B पराए ।

२०४ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् साहावियनियमइमाहप्पविणिच्छियसुमिणभावत्थसमुप्पण्णरोमंचकंचुयविसवयणसयवत्तेणं जंपियं जहा 'देवि ! तुह समत्थकुरुजणवयणरिंदतारामयंको पुत्तो भविस्सइ' । सा वि एवंहोउत्ति समाणंदिय दझ्यवयणाणंतर- संपज्जंतसयलसमीहियमणोरहा नियसमये पसूया दारयं । तं च पसरंतनियतणुकतिकडप्पपयासियजम्मभवणा- भोयं दठूण हरिसर्वसुप्पण्णसंभमखलंततुरिययरगइपयारुटुंतसासाचूरियहियययाए मुदंसणाभिहाणाए. दास- चेडीए वद्धाविओ राया । तओ तव्वयणायण्णणाणंदभरनिब्भरपरावसीकयमाणसस्स मउडवजंगलग्गाभरणाइ- तुद्विदाणपरितोसियदासचेडीसमणंतरसमाइट्टपुत्तजम्मभुदयदसदेवसियवद्धावणयमहूसवरसपसरसुहमणहवंतस्स नरवइणो समागओ नामकरणवासरो । कयं च से नामं सुमिणयाणुसारेण कुरुचंदो त्ति । पवड्ढमाणो य गहियकलाकलावो जाओ जोव्वणत्थो। कयकलत्तसंगहो य पव्वजागहणाभिमुहरायसमारोवियरज्जभारो जाओ पयंडसासणो नरवई । इओ य मया सुधण-धणया समुप्पण्णा जहासंखं वसंतउर-कत्तियपुरेसु वसंतदेव-कामपाला- हिहाणा पहाणसिट्ठिपुत्ता । कयकलागहणा य जाया जोव्वणत्था । एत्थंतरम्मि य मरिऊण धणवइ-धणीसरा जाया संखपुर-जयंतीनयरेसु मइरा-केसराहिहाणाओ निज्जियरइरूवलावण्णाओ इभकुलबालियाओ समारूढाओ जोव्वणं । अण्णया य करभ-वसभाइवाहणसणाहबहुसत्थसमण्णिओ गओ वसंतदेवो वणिज्जेणं जयंति । समाढत्तो ववहरिलं । एत्थंतरम्मि य लंकावासो व्व वियसंतपलासो, जिणमुणिमणाभिप्पाओ व्व वियंभमाणासोओ, कामिणीभालवट्टो व्व रेहंततिलओ, वयणवियलपुरिसो व्व "वियसंतकुरवओ, पुरंदरो व्व वियसंतबहुअंबओ, सुण्णमंदिरोवरिमतलविभागो व्व पसरंतसंताणओ समागमओ वसंतमासो । जो य नच्चइ व्व पवणवसुवेल्ल- माणकोमललयावाहुदंडेहिं, गायइ व्व नाणाविहविहंगमकलकलविरावेहिं, तज्जइ ब्व विलसमाणवरचूएक्क- कलियातज्जणीहिं, हक्कारइ व्व रत्तासोयकिसलयदलललियतरलकरविलसिएहिं, पणमइ व्व मैलयमारुयंदोलि- यनमंतसिहरमहातस्वरुत्तमंगेहिं, हसइ व्व नववियसियकुसुमनियरऽहासेहिं, स्यइ ब्व तुडियविंटबंधणनिवड- माणसिंदुवारसुमणोणयणसलिलेहिं, पढइ व्व सुंयसारियाफुडक्खरूल्लावजंपिएहिं ति । इय नच्चइ गायइ तजई य हक्कारई पणमई य । विहसइ रोयइ पढइ य गहगहिओ नं वसंतरिऊ ॥९ निग्गच्छंति य बहुविहविलासरसनिब्भराओ सव्वत्थ । तरुणाण चच्चरीओ पए पए नच्चमाणीओ ॥१ सविसेसुज्जलनेवत्थरयणसिंगारियंगसोहाइं । तरुण-तरुणीण जुयलाई जत्थ दोलासु कीलंति ॥११ कोलंति य तरुणनरा तरुणीयणसंजुया मउम्मत्ता । नाणाविहतरुवरसंकुलेसु रम्मेसु य वणेसु ॥१२ आवाणयबंधेहि य पियंति मज्जाइं पाणया लोया । गुरुमयभरेण निवडंति ते य धरणीए गयचेट्ठा ।। अइनिभरपाणेणं वमंति अण्णे पसारियप्पाया। अण्णे अड्डवियड्र्यु भमंति कज्ज विणा वि तहिं ॥१४ अण्णे उ सगोत्तुक्कित्तणेण हिययम्मि नेय मायंति । दिति अणेगविहाइं दाणाइं तत्थ परितुट्ठा ॥१५ अण्णे उ नियपियालिंगणाई कुवंति लोगपञ्चक्खं । अण्णे वयंति गुज्झाई तह य गायति विविहाई ॥ 1 c D °करपया । 2 c D°वससमुप्प 1 3 C D गाणंतरसमुप्पण्णाणंद । 4 A B °दाणा परि । 5 A B पइंड । 6 c D°णांहे(हो) वहुं। 7 cD वियंभंतकुं। 8 A B°दर व्वं । 9 A B मालयमारुइंदो 10- A B °रुत्तिम| 11 c D रहा। 12 A B सुइसा । 13. A B वइति । - - द्रोणकाच्यानकम् २०५ ? इय असमंजसचेट्ठाओ कित्तियाओ वसंतमासम्मि । पारिजंति कहेउं मयणुम्मत्ताण तरुणाण ? ॥१७. तत्थं य अट्ठमीचंदमहे गओ वसंतदेवो रइनंदणं नाम उज्जाणं । दिट्ठा तत्थ सहियणपरिवुडा कोलारसमणुहवंती केसरा, चिंतिउं च पवत्तो, अवि य- 'कि एसा वणदेवी ? कयविग्गहसंगहा रई अहवा ? । किं वा वि हु सुरविलया ?, उयाहु पायालकण्ण? त्ति । अहवा वि हु किं लच्छी ?, किं वा वि हु रोहिणी सयं चेव । किंवा गोरी विज्जाहरि व्व ? किं माणुसी का वि॥ अहवा वि पयावइणा इमीइ रूवं विणिम्मियं, जेण । करफंसाऽऽलिद्धाणं न होइ एयारिसी सोहा' ॥२॥ इय चिंतंतो एसो. एयाए दिद्विगोयरं पत्तो । पुव्वभवनेहेण य मिलियाओ ताण दिट्ठीओ ॥२१ तओ का एस 'त्ति पुच्छिओ वसंतदेवेण जयंतीवत्थव्वगो समुप्पण्णमित्तभावो पियंकरो नाम इव्भपुत्तो । तेण भणियं 'इहेव पंचनंदिसेट्ठिधूया जयंतदेवभगिणी केसरा नाम कण्णग' त्ति । तओ को णेण जयंतदेवेण सह संबंधोः। भुंजाविओ एसो नियगेहे, तेण वि तदेवो त्ति । तओ घरं गएण दिवा कुसुमाउहऽचणं कुणमाणी केसरा । तीए वि जयंतदेवहत्थाओ कुसुममालं गिण्हमाणो वसंतदेवो । अणु- कूलसउणसंपाएण हरिसियाई चित्ते । लक्खिओ एसो तीए भावो पासपरिवत्तमाणीए पियंकराहिहाणाए धाविधूयाए । भणिया य एसा 'सामिणि ! तुज्झ वि एयस्स महाणुभावस्स किंचि उवयारो काउं जुज्जइ' । तओ वियसंतवयणकमलाए भणियं तीए 'हला ! तुमं चेव एत्थ अत्थे जहाजुत्तं करेहि' । तओ भवणोववण- संठियस्स समप्पियाणि तीए पियंगुमंजरीसणाहाणि सरसकक्कोलयाणि, भणियं च 'पेसिया एसा अइप्पिया सामिणीए केसराए पियंगुमंजरी, एयाई च अहिणवुप्पण्णाणि इट्ठविसिट्ठदेयाणि सहत्थारोवियकक्कोल- यतरुफलाणि' । तओ सहरिसं घेत्तूण नाममुद्दारयणं दाऊग जंपियमेएण जहा 'इट्ठाणुरूवं चेट्ठियव्वं' ति । 'एवं' ति सहरिसं पडिवज्जिऊण पडिगया एसा । साहियमेयं केसराए । तुट्ठा एसा हियएण । पसुत्ताएं यणीए दिट्ठो चरिमजामे सुमिणगो जहा 'परिणीया किलाऽहं वसंतदेवेण' । तेण वि ईइसो चेव । परि- तुद्वाएं केसराए साहिओ पियंकराए । एत्थंतरम्मि य केणावि सह नियकहासंवद्धं जंपियं वासभवणे पुरो- हिएण जहा ‘एवं चेवं. एवं(यं) भविसई' । तओ भणियं पियंकरियाए 'सामिणि ! निच्छएण तुह वसंत- देवो चेव भत्ता भविस्सइ । बद्धो सउणगंठी केसराए । साहियमिणं वसंतदेवस्स पियंकरियाए । 'संवाई सुविणगो' त्ति परितुद्वो एसो, पूइया पियंकरिया । भणियं च णाए. 'सउणगंटिसवंधेण दिण्णो तुज्झ अप्पा. सामिणीए, ता करेहि वीवाहसामगि ।' वसंतदेवेण भणियं 'कया चेव पयावइणा' । एवं च पइदिणं परोप्परपउत्तिपेसणेण जाव कइवि दियहा वच्चंति ताव नियभवणसंठिएण निसुओ पंचनंदिगेहे मंगलतूरसहो । तओ 'किमेयं ?' ति सवियक्केण तप्पउत्तिवियाणणथं पेसिया कम्मगरी । नाऊण य समागयाए साहियं तीए जहा 'दिण्णा कण्णउज्जवत्थव्वंगसुदत्तसेट्ठिसुयवरदत्तस्स पंचनंदिणा केसरा, तन्निमित्तं च एयं वद्धावणयं, अवि य-- वजंति गहिरतूराई तह य वरमंगलाई गिजंति । अक्खयवत्तसणाहो पविसइ पुरवालियासत्थो ॥२२ नीसरइ पुण वि कुंकुमदिण्णमुहालेवओ सतंबोलो' । तं सोऊणं एसो मुच्छाविहलंघलो पडिओ ॥२३ 1. c Dथ अट्ठः । 2 A B°मीवंदणमहे । 3 c D'हा य तत्य । 4 A B कि चेसा। 5 cD गयो र । 6 A B एत्यं जहाँ । 7 c. D°ण मुद्दा । 8 c D ए य रयं । 9 c D ए य केस । 10. व भवि', D प्रतौ पाठभङ्गः । 11 c D सुमिण । 12 c D संठवणेण। 13 c D 'व्यसुनंदसेट्टि । - २०६ च सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् एत्थंतरम्मि य समागया पियंकरिया । वाउदाणाइणा सत्थीकाऊण भणिओ सो तीए जहा "पेसिया हं मामिणीए केसराए, संदिटुं च 'न तए एत्थ अत्ये खिज्जियवं, जओ नाऽहं. पुवा- णुरायविसरिसं चिट्ठामि, अणभिन्नया मझ चित्तस्स गुरुणो, न य तुमं वज्जिय अण्णो मज्झ भत्ता, जइ य एयमण्णहा भवइ तओ अवस्सं मए मरियव्वं' ति', ता कालोचियमणुचिद्वियव्वं" ति । तं च सोऊंग हरिसियचित्तेण 'अम्हाणं पि एसा चेव गई' त्ति जंपिऊण विसज्जिया पियंकरिया। संगमोवायपराणं. वोलीणो 'कोवि कालो । अण्णया य समागया जण्णयत्ता । तो 'सुए वीवाहो भविस्सई' त्ति सोऊण दूमियचित्तो निग्गओ नयराओ वसंतदेवो । पत्तो काणणंतरं । तत्थ चिंतिउमाढत्तो, अवि य-- 'अन्यथैव विचिन्त्यन्ते पुरुषेण मनोरथाः । दैवादाहितसदभावाः, कार्याणां गतयोऽन्यथा ॥२४. किंच- 'अन्नह परिचिंतिजइ सहरिसकंडुज्जएण हियएण। परिणमइ अन्नह च्चिय कज्जारंभो विहिवसेण ।। ता कह णु परिणयमिणं ? पुवक्कियकम्मजणियदोसेण । एवं जायम्मि जओ नियमेण विवज्जए दइया ।। ता जाव तीयऽणिडं वत्तं न सुणेमि ताव नियपाणे । उब्बंधिऊण देहं चएमि कंकेल्लिसालम्मि' ॥२७ इय चिंतिऊण तेणं असोगरुक्खं समारुहेऊण । संजमिय पासगं तो ठविया नियकंधरा तत्थ ॥२८ मुक्को झड त्ति अप्पा दिसामुहेहिं ततो परिभमियं । रुद्धो य सरणिमग्गो निमीलियं लोयणजुएण ॥२९ एत्थंतरम्मि 'मा साहसंति भणिण कामपालेण । तत्थागएण पुवं छिण्णो से पासगो इत्ति ॥३.० वायाईदाणेण य सत्थं काऊण तो इमं भणिओ। 'नियआगिईविरुद्धं भद्द ! किमयं तए विहियं ? ॥३१ तओ सदुक्खं भणियं वसंतदेवेण 'भद्द ! अलमेयाए गरुयदुहजलणजालावलीकवलियाए. मह आगिईए' । कामपालेण भणियं 'भद्द ! जइ एवं तहा वि साहेह ताव नियदुक्ख जेण विण्णायतस्सरूवो तन्निग्गहे उवायं चिंतेमि'" । तओ 'अहो ! एयरस परोवयारित्तणं' ति चिंतिऊँण साहियं सव्वं वसंतदेवेण । कामपालेण भणियं 'भद्द ! अस्थि एत्थ उवाओ, संपज्जए य तीए सह पइदिणं तुह दंसणं, ता धण्णो तुमं, मम पुणो अपुण्णस्स न उवाओ, न य दसणं, तहा वि न पाणे परिच्चयामि, जओ जीवंतो नरो कयाइ भद्दाई पावइ विहिवसेण, यत उक्तम्- देशादन्यस्मादपि मध्यादपि जलनिधेर्दिशोऽप्यन्तात् । आनीय झगिति घटयति विधिरभिमतमभिमुखीभूतः' । वसंतदेवेण भणियं 'केरिसं कहं वा तुह पुण दुक्खं जायं?' ति । कामपालेण भणियं- "अहं खु कत्तियपुरवत्थब्बगो इब्भपुत्तो जोवणुम्मायवसेण निग्गओ देसियालियाए । पत्तो य संखउरं नाम नयरं । तत्थ य तया संखपालस्स जंक्खस्स जत्ता । तप्पिच्छणत्थं च निग्गय सवालबुड्ढे नयरं । अहं पि गओ तत्थेव । जाव पवत्ते निव्भरे कीलारसे दिट्ठा मए सहयारवीहियामज्झगया नियसहीयणपरिखुडा एगा कण्णगा । जाओ तं पइ मे निभरोऽणुरागो । सा वि मं दळूण निभराणुरायपरवसा नवमेहदंसणे मंऊरी व उक्कंठिया, पेसिओ य तीए मह नियसहीहत्ये तंबोलो, जाव न किंचि जंपामि ताव वियट्टो राय- हत्थी, कयमसमंजसं तेण, जाव समागमो सहयारवीहियं, पलाणो कण्णगापरियणों, न सक्किया पलाइडं IA B ति, कालो। 2 CD कोइ का।:3. A B अपि च । 4 A B एवं ता साहे। 5:A B 'मि । अहो । 6 A B तिय सा"। 7 c D वा पुण तुह हुँ । 8 C D किंपि । -- .

द्रोणकाख्यानकम् २०७ तं च “सा । तओ जाव सो तं गिण्हइ ताव पहओ मए पिट्ठओ लउडएण वलिओ मं पइ तं मोत्तूण । वंचिऊण य तं मए गहिया कण्णगा, नीया निरुबद्दवे ठाणे. मुक्का अमुंचमाणी हियएण । समागओ से परियणो । बहुमण्णिओ अहं तेण । एत्थंतरम्मि वरिसिउं पवत्तं नागवरिसं । पलाणो दिसोदिसे सव्वलोगो। तओ परं न नाया मए सा कत्थइ गय त्ति । अलद्वतप्पउत्ती य हिंडिऊण कईवि दियहे नयरं तदुम्माहगेण पत्तो इहई ति। तं च सोऊण भणिओ वसंतदेवेण 'मित्त ! जइ एवं ता साहेसु एत्थुवायं । तेण जंपियं 'सुए सा परिणिज्जिही, तओ कायव्वा अज्ज रयणीए तीए रंइसणाहस्स मयरद्धयस्स पूया, कप्पो त्ति एगागिणी चेव करेइ, ता अणागयमेव पविसामो नगरमयणस्स मंदिरं, तदंणुमएण य घेत्तूर्ण तव्वेसं गमिस्सामि अहं तीए गेहं, चिरपडिगएसु य अम्हेसु तुमं तं घेत्तूण पलाइज्जासु'त्ति । तं च सोऊण 'सोववत्तिगति हरिसिएण भणियं वसंतदेवेण 'मित्त ! सोववत्तिगमेयं परमेवं कज्जमाणे महंतो तुज्झाणत्थो । एत्थंतरम्मि कुओ वि तत्थागयाए सुभदिसाविभागट्ठियाए छिक्कियं वुड्ढमाहणीए । कामपालेण भणियं 'न मज्झ एत्थाणत्थो, अवि य. तुह कजसंपायणेण महंतो . अब्भुदओ' । एत्यंतरम्मि केणावि. सह जंपमाणेण नियकहालावसंबद्धं जंपियं वुड्ढमाहणेण 'को एत्थ संदेहो ?' । 'एवमेयं ति गहियसउणभावत्येण जंपियं कामपालेण ‘एवं चेव कज्जमाणे सव्वं सोहणं भविस्सइ' । तओ उट्ठिऊण पविट्ठा नयरं । कया पाणवित्ती । काऊण य परियणनिओयणाइयं तकालोचियं करणिज्ज संझाकाले पविट्ठा नयरमयणदेवउलं, ठिया पडिमापिट्ठओ । थेववेलाए य निसुओ तूरसहो । 'एसा सा आगच्छईत्ति तुट्ठा चित्तेण, जाव समागया सयणवग्गपरिवुडा केसरा। ओइण्णा पाणाओ। घेत्तूण पियंकरियाहत्थाओ विविहपूओवगरणपडिपुण्णं पत्तिं पविट्ठा अभितरे । 'कप्पो' त्ति ढक्कियं दुवारं। मोत्तूण एगस्थ पत्तिं गया मयणसमीवे भणिउं च पंवत्ता, अवि य- "भो भयवं रइवल्लभ ! पच्चक्ख ! समत्थसत्तचित्तस्स । न हु जुज्जइ मह एवं निओयणं नाह ! दीणाए । भत्तीए विविहपूयाइ पूइओ एत्तियं मए कालं । 'किर काहिसि मणरुइयं' जाव तए एरिसं विहियं ॥ किं न वियाणसि सुगहियनामं मोत्तुं वसंतदेवं मे । न रमइ अन्नत्थ मणं अहवा किमिणा पलत्तेण ? ॥ जम्मंतरे वि सो च्चिय मह भत्ता दिन" जंपिउँ एवं । तत्तोरणेगदेसे निवद्धओ पासओ तीए ॥३६ नंसिउं सिरोहरं तत्थ अप्पयं जावं सा पवाहेइ । ताव सहस त्ति धरिया वसंतदेवेण निग्गंतुं । सा वि तं दट्टण 'कहं सो चेव एसो समागओ?' ति जाव ससज्झसा चिंतेइ ताव भणिया तदेवेण 'सुंदर ! अलं चिंताए सो चेवाहं तुझ हिययदइओ तुहहरणनिमित्तं पुव्वमेव समित्तो एत्थं पविट्ठो, ता समप्पेहि एयस्स मम मित्तस्स नियवेसं, गिहाहि य तुममेयस्स संतियं जेण वच्चइ एसो तुह कुलधर'ति । तओ सुंदरमेयं ति हरिसियाए समप्पिओ तस्स नियवेसो । कामपालो वि "पूजिऊण काम- देवं काऊण पलंबमंगुढेि निग्गओ, निग्गच्छंतस्स य गहिया पियंकरियाए पत्ती। समारूढो जंपाणे । समुक्खित्तं वाहगेहिं । तओ वजंतेहिं मंगलतूरेहिं गओ पंचनंदिगेहे । नीओ पियंकरियाए माइहरयं । निवेसिऊण भणियं 'पियसँहि ! एवं चेव इट्टविसिट्ठपियसमागममंतं परिजवंती चिट्ठसु' । त्ति भणिऊण पओयणंतरेण निग्गया पियंकरिया। 1 A B रइणाहस्स पूया । 2 c D लाएज्जसु । 3 c D°ण परिः। 4 c D एयं । 5 c D पूइऊ । 6 A B सहि । तं चेव । . .

सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् एत्थंतरम्मि य संखउरनिवासिनिमंतियागयसयणजणेण सह समागया . केसराए माउलटुडिया मइरा नाम कण्णया। सा य केसरादसणत्थं पविट्ठा माइहरण । निविट्ठा कामपालसमीवे, भणियं च णाए, अवि य- 'मा कुणसु भगिणि ! खेयं, सकम्मवसया जिया जओ सव्वे । पुचकयकम्मदोसा दुहाई पावेंति संसारे ॥ जं जेण पावियव्वं सुहमसुहं वा इमम्मि संसारे । पुवकयकम्मवसओ तं सो पावेइ नियमेण ॥ सविवेयनिन्निवेयाण अंतरं एत्तिंय तु सविवेया । भाविति भवसरूवं इयरे असमंजसपलावी ॥४० संखउरे चेव इमो वसंतदेवाणुरायवुत्तंतो । कारणगयाए कहिओ तुझ सहीए मह असेसो ॥ ता उझिऊण सोयं गुरुजणअणुवत्तणं कुणुसु भगिणि !। विहिणा निडाललिहियं, जमेइ सम्मं तयं सहसु॥ मज्झ पुण दारुणतरो वुत्तंतो भगिणि ! तुह सयासाओ। गुरुजणदुक्खभएणं तह वि हु धारेमि हं. पाणे ।। जम्हा हु संखपालस्स भयवओ पुरजणेण जत्ताए । पारद्धाए अहं पि हु विणिग्गया' सहियणसमेया ॥ सहयारवीहिमञ्झे उज्जाणे जाव विविहकीलाहिं । कीलामि ताव दिट्ठो कोइ जुवा नाऽइदूरम्मि ॥४५ मयणो व्व विग्गहधरो तं पइ जाओ दढोऽणुरागो मे । सो वि अणुरायवसओ पुणो पुणो में पलोएइ ॥ निययसहीहत्थम्मि य तंबोलो तस्स तो मए पहिओ। तेण वि गहिओ, न हु ताण जाव. वयणकमो होइ ।। ता उम्मिट्ठीहूओ मत्तकरी तेण. अद्धगहिया हं । जा ताव तेण हत्थी पहओ लउडेण पट्ठीए ॥४८ मं मोत्तुं तयभिमुहो चलिओ, तेणावि वंचिङ हथि । घेत्तूण अहं नीया करिभयपरिवज्जिए ठाणे ॥४९ मुक्का य तत्थ तेणं अमुंचमाणी वि हिययमज्झम्मि । मिलिओ य मज्झ सजणो, तेण वि अहिणंदिओ एसो॥ एत्यंतरम्मि मेहो भुयगेहिं वरिसिउं समाढत्तो । तस्स भएण पलाणो दिसोदिसं सब्बपुरलोगो ॥५१ तप्पभिई तु न नाओ, कहिं गओ सो महं हिययहारी ? । गांवसाविओ य नयरे कइवि दिणे नेय उवलदो ॥ ता भगिणि ! मह अहलाए दंसणं पि दूरीकयं विहिणा, जओ भणियं- आसासिजइ चक्को जलगयपडिबिंवदंसणसुहेण । तं पि हरंति तरंगा, पिच्छह णिउणत्तणं विहिणो । तमायण्णिऊण उग्घाडियं वयणं कामपालेण । तं च दठूर्ण 'कहं सो चेव एसो ?' ति ससञ्झ- सलज्जावसपरवसाए न किंचि जंपियमिमाए । तओ तेण भणियं 'पिए ! न एस कालो लज्जाए, ता मोत्तूण लज्जं निग्गमणोवायं किंचि चिंतेहि, जेण लहुं पणस्सामो, केसरा पुंण तुमं व इमिणा पओगेण मिलिया नियदइयस्स' । तओ तीए हरिसियाए जंपियं 'जइ एवं तो सरीरचिंताववएसेण असोगवणिया- दुवारेण निग्गच्छामो' । तओ 'साहु सुंदरि ! सोहणो उवाओ' त्ति भणिऊण उढिओ कामपालो । निग्गंतूण पलायाणि । मिलियाणि गयउरे पुज्वमेव केसरं गहाय तत्थ समागयस्स वसंतदेवस्स । चिटुंति य सुहेण तत्थ । इओ य राइणो कुरुचंदस्स पइदिणं समागच्छंति पंच पंच: पहाणकोसल्लियाणि । न य सो तीणि सयमुवभुंजइ, न य अण्णस्स कस्सइ देइ, भणइ य “एयाणि मए इट्ठविसिट्ठस्स कस्सइ दायब्वाणि' एत्थंतरम्मि य वद्धाविओ राया उज्जाणपालेण, अवि य---- 'वद्धाविन्जसि नरपहु ! वरकेवलमुणियवत्थुपरमत्थो । इत्येव तिजगपणओ समागओ संतिनाहजिणों ॥ रइयं च समोसरणं आजोयणमित्तभूमिभागम्मि । अवहरियं तियसेहिं तण-कंटय-रेणुमाईयं ॥५५॥ IA B या परियणं । 2 CD माणी य हिं । 3 A B :प्पमियं । 4 cD.तो 1 5 A Bण सो चेव । 6 cD जंपियं । 7.cD पुण मं च । 8 cD याणि य गय । 9.cD. तांणि उवभुं सङ्गमकाख्यानकम् २०९ गंधोदयं पवुटुं, रइयं सालत्तय समुत्तुंगं । मणि-कंचणं-रययमयं चउगोउरदारपविभत्तं ॥५६॥ रझ्याई तोरणाई चउसु वि दारेसु रयणचित्ताई। उत्तुंगधयवडाइं बहुरूवयसंधिकिण्णाई ॥५७|| चकञ्झय-सीहज्झय-गरलज्झय-महझया तओ विहिया । चाउद्दिसि वावीओ वणराईओ य विहियाओ ॥ मज्झम्मि तस्स ठवियं वरासणं सीहपोयअक्कंतं । कंकेल्लिपायवो तदुवरिं च रइओ सुसोहिल्लो ॥५९ जाणुस्सेहपमाणा उवरिमुहा निवडिया कुसुमवुट्ठी। छत्तत्तयमुदंडं उवरि सीहासणस्स कयं ॥६०॥ चामरदंडविहत्था सक्कीसाणा ठिया उभयंपासे । जलहरगंभीररवो वजइ सुरदुंदुही गयणे ॥६१॥ एवंविहम्मि रइए ओसंरणे विसइ सिरिजिणों संती । पुव्वेण कणयकमलोवरिम्मि संठवियचलणयलो ।। तिपयाहिणं विहे तित्थं नमिऊण जाव उवविट्ठो । ता चउसुं पि दिसासुं सुरेहिं पडिरूक्या विहिया ॥ भामंडलं पि दिणयरकरनियरसमप्पमं तओ जायं । नर-तिरिय-मणुय-देवेहिं पूरियं तं खणद्वेण ॥६४॥ दळूण तयं सामिय !. समागओ तुह पियं निवेएउं' । तैव्नयणं सोऊणं अहिंयं तुट्ठो नरवरिंदो ॥६५॥ रोमंचकंचुपुलझ्यदेहो बंद्रावयस्स दाऊण । पज्जत्तीए दाणं भत्तीए गओ जिणं नमिउं ॥६६॥ सव्वाए रिद्धीए वसंतदेवाइयाणि चउरो वि । वंदित्ता जिणनाहं उनविट्ठाई महीवडे ॥६७॥ तत्तो कहेइः धम्म जोयणनीहारिणीए वाणीए । नियनियभासापरिणामिणीए भयवं जणहियट्ठा ॥६८ अवि य दाणः सीलं तव-भावणाओ धम्मो चउव्विहो भणिओ । कायव्वो सुहहेऊ भो भो भव्वा !, किमण्णेण ? ।। दाणाओ होइ सग्गो, भोगुवभोगा तहिं विविहरूवा । दाणाओ मणुयत्ते पणयनिवं होइ वररज्जं ॥७० रिद्धी अणण्णसरिसा, अण्णाई वि जाइं चारुसोक्खाई। आणा ये अप्पडिहया. परिवारों अणण्णसारिच्छो॥ किं बहुणा भणिएणं ? जं किंचि वि इत्थ जीवलोगम्मि । लब्भइ पहाणवत्थु सव्वं दाणप्फलं तं तु ॥७२॥ एत्थंतरम्मि य कहतरं नाऊंण पुच्छियं राइणा 'भयवं ! किं मह पइदिणं पंच पंच अव्वंगाणि उवणमंति, न य कस्सइ पइच्छामि ?' । तओ भयवया कहिओ सब्बो वि पुबजम्मवइयरो, ता महा- राय ! तेहिं संह ताणि उवओगं गच्छिस्संति, जओ ताण संतियं दव्वं, ते य इमे वसंतदेव-कामपाल- मइरा-केसराहिहाणा । तं च सोऊण सव्वेसि समुप्पण्णं जाईसरणं । तओ जंपियमणेहिं 'नाह ! एवमेयं, नायमम्हेहिं जाइस्सरणाओ, ता देहि अम्हाणं सावयधम्म' । दिण्णो य भयवया । तओ भोत्तूण ताणि रायसंपण्णकोसल्लयाइयं दाणंफलं, पज्जंते काऊण सामण्णं गयाणि सुरलोगं ति । जं. तेसि वयणेण कम्मयरेणं मुणिस्स बरदाणं । दिणं तस्स फलेणं एसो राया समुप्पण्णो ॥७३॥ तेणं चेव फलेणं कमसो. सिद्धि पि पाविही एसो। ता दाणम्मि पयत्तो कायन्बो सव्वसत्तेहिं ॥७॥ इति द्रोणकाख्यानकं समाप्तम् । ३२. . साम्प्रतं सङ्गमकाख्यानकं कथ्यते [३३. सङ्गम ख्यानकम् ] अस्थित्थ जंबुदीवम्मि भारहद्धम्मि दक्खिणे । मज्झिमखंडमज्झम्मि देसो मगहनामओ ॥१ अस्थि तेलोक्कविक्खायं पुरं रायगिहं तहिं । अलयापुरिसंकासं सुस्सासं गुणपूरियं ॥२ 1A.B रूययं । 2. C D °मलोयरम्मि । 3 c D तं वयणं । 4 c D णइनिवं । 5 c D इ । 6 CD रोऽणण्ण 1 7 A B°वं ! मह । 8 c D तो 1 9 c Dयरत्ते मुं। 10 c D नमो सुयदेवयाए भगवईए । साम्प्रत। 11 CD याउरि । म.शु.-२७ . २१० सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थं स्थानकम् दप्पिद्वारिकरिंदाणं कुंभनिन्भेयपच्चलो । मयंदो सेणिओ राया तं पुरं परिपालए ॥३ तस्सऽत्थि चेल्लणा नाम देवी सोहग्गगल्विया । वण्णलावण्णसंपण्णा कलाकोसलसालिणी ॥४ एत्तो य सालिगामम्मि धण्णा उच्छण्णवंसया । बालयं संगमं नाम पुत्तं घेत्तुं समागया ॥५ पट्टणाओ, तओ बालो वच्छरुयाइं रक्खए । अण्णया ऊसवे कम्हि सबगेहेसु पेच्छइ ॥६ भुजंतं पायसं बालो, तत्तो मायं विमग्गइ । 'पायसं देहि मे अंब !' तीए 'नस्थिति जंपियं ॥७ पारं वारं विमग्गंतं 'रोविरं तं नियच्छिउं । सरित्ता पुन्चयं रिद्धि मण्णुणा सा वि रोबई ॥८ पाडिवेसियनारीओ सोउं पुच्छंति कारणं । तीए सबम्मि अक्खाए वुत्तंते करुणापरा ॥९ ताओ खीराईयं दिति रंघिउं सा वि पायसं । थालं भरित्तु पुत्तस्स घय-खंडसमण्णिय ॥१० कज्जेण गेहमज्झम्मि पविट्ठा जणणी तओ । साहू एत्यंतरे तत्थ पविट्ठो मासपारणे ॥११ भिक्खवा तत्थ गेहम्मि, दिट्ठो संगमएण तो। समुभिज्जंतरोमंचकंचुओ चिंतए इमं ॥१२ 'सुलद्धं माणुसं मझ, जीवियं जम्ममेव य । जेण सन्त्रा वि संपण्णा, सामग्गी दुल्लहा इमा ॥१३ पत्तं चित्तं च वित्तं च तिण्णि वी पुण्णजोगओ। पुण्णाई मज्झ पुण्णाई अज्ज'एवं विचिंतिउं ॥१४ पप्फुल्ललोयणो बालो उम्पाडित्ता समुट्ठिओ। तं खीरीपुण्णय थालं, तओ गंतुं तयंतिए ॥१५ 'करेहाऽणुग्गहं नाह !' जंपई भत्तिनिव्भरो । 'सुज्झइ' त्ति वियाणे साहुणा पत्तमुड्डियं ॥१ सव्वं वइढंतभावेण तं खित्तं तेण पत्तगे । पुण्णंतरायभीएणं साहुणा न निवारियं ॥१७ भत्तीए वंदिउं साहुं नियट्ठाणे निसण्णओ । विणिग्गयम्मि साहुम्मि, धण्णा गेहाओ निग्गया ॥१८ 'भुत्त' त्ति मण्णमाणीए पुणो तं तीए पूरियं । रंकत्तणेण तेणावि भुत्तं कंठप्पमाणओ ॥१९ अजीरंतेण रत्तीए मओ साहुं सरंतओ । पुण्णेणं तस्स दाणस्स पुरे रायगिहे. तओ ॥२० गोमदइव्भमज्जाए भदागभे समागओ। सालीछित्तं सुनिप्पण्णं सुमिणे सा नियच्छिउं ॥२१ विबुद्धा नियदइयस्स सुमुही सा पसाहए । तेणावि पुत्तजम्मेणं वरेणं साऽहिनंदिया ॥२२ तं सोउं हद्वतुट्ठा सा तओ एवं पयंपई । 'देवाईणं पसाएणं होउ एवमिमं पहू ! ॥२३ एवं च साऽहिनंदित्ता सुहेणं गभमुबहे । पुण्णेसु दोसु मासेसु उप्पण्णो तीए दोहलो ॥२४ जहा दाणाइसद्धम्मकम्माई जइ करेमहं । पूरिए सेट्ठिणा. तम्मि सुहं गब्भो पवढिओ ॥२५ पत्ते. पसूइकालम्मि पसूया सा सुहे दिणे । पुत्तं सुरकुमारं व लोयणाणंददायगं ॥२६ तो वद्धाविओ सेट्ठी चेडियाहिं दुयं दुयं । दाऊण ताण सो दाणं सहत्थेणं च मत्थंयं ॥२७ धा(धो ?)विऊणं पुणो तुट्ठो पवत्तेइ महसवं । वज्जिराउज्जसंसद्दभरिज्जंतनहंगणं ॥२८ तुटुंततारहारोहमुत्ताहलकयच्चणं । सिंगारफारनारीहिं समाढत्तं सुनचणं ॥२९ दिज्जंतदाणसंघायं छत्तकोलाहलाउलं । अच्छेरयसयाइण्णं विम्हावियमहायणं ॥३० एमाइबहुरिदीए वत्ते तम्मि महसवे । संपत्ते वारसाहम्मि सम्माणित्ता नियल्लए ॥३१ सुमिणस्साऽणुसारेण सेट्ठी बंधुसमण्णिओ। ठवेइ सालिभदो त्ति गुण्णं पुत्तस्स नामयं ॥३२ एवं पवड्ढमाणो सो धाईपंचगलालिओ। किंचूणअट्ठवरिसो; कला सव्वा उ गाहिओ ॥३३ 1 A B °संपुन्ना । 2 C D सल्लसा। 3.c Dरुवाणि । 4.cD रोइर। 5 cD मुछिड. 6c Dत्तमोडियं 17 पुण्यान्तरायकर्मभीतेन इत्यर्थः । + २११ तत्तो राया तहिं सिग्घं सवोरोहसमण्णिओ । पेच्छंतो पेच्छणे दिव्वे सालिभद्दगिह गओ। सङ्गमकाख्यानकम् संपत्तो जोवणं तत्तो रुवेणं जियवरमहो । लावण्णवण्णसंपण्णो कामिणीयणवल्लहो ॥३-४ रमंतो. सह मित्तेहिं लीलाए जाव अच्छइ । ताव तत्थेव - वत्थव्वा वचीसं वरसेट्ठिणो ।।३५ रईसारिच्छख्याओ घेत्तुं कण्णाओ आगया । बत्तीसं सव्वसाराओ इंब्भगोभद्दमंदिरें ॥३६ भणति 'जइ विनेयाओ जोग्गाओ तुह सुयस्स. उ । मण्णंऊ तो वि एयाओ काउं अम्हाणऽणुग्गहं ॥ हट्ठतुट्ठो तओ सेट्ठी पसत्ये तिहिवासरे । महाविच्छड्डरिद्धीए पाणिग्गहणं करावए ॥३८ उत्तमे भवणाभोए समारूढो तो इमों। देवो दोगुंदुगो चेव भुंजए भोगवित्थरं ॥३९ पुण्णाणुभावओ तस्स माया-वित्ताणि सबहिं । पवत्तयंति अक्खूणं एवं काले गलतए ॥४० गोभद्दो गिण्हए दिक्खं सिरिवीरजिणंतिए । चिच्चा धणाइयं सव्वं तओं पालित्तु संजमं ॥४१ भत्तं पच्चक्खिउं काले दिव्बकंतिधरो सुरो । उप्पण्णो देवलोगम्मि उवओगं पउंजई ॥४२ दछृणं ओहिनाणेण नियपुत्तसिणेहओ । तप्पुण्णावजिओ तत्थ सुरो सिग्धं समागओ ॥४३ वत्था-ऽलंकार-मल्लाई सव्वं दिव्वं पणामई । सभारियरस निच्चं पि दाणप्फलवसीकओ ॥४४ जं च माणुस्सयं कन्जं भद्दा तं से पसाहई । निचितो सव्वठाणेसु एवं भोगे पभुजई ॥४५ अण्णया वणियां केई घेत्तुं रयणकवले । उवटिया नरिंदस्स सेणियस्स सहंगणे ॥४६ 'महग्याणि त्ति काऊण राया जाव न गिण्हई । ताव तत्तो विणिग्गंतुं वणिणो भदागिहं गया ॥४७ सा वि ते कंवले सव्वे मोल्लं दाऊण गिण्हई । वणिणों वि नियावासे गया, एत्थंतरम्मि य ॥४८ विण्णत्तो सेणिओ राया चेल्लणाए जहा 'मम । अट्ठाए कंबलं एक महामोल्लं पि घेप्पउ' ॥४९ वारंवार भणंतीए सदिया वणिणो तओ । भणिया य 'कंबलं एक अम्हं मोल्लेणं देह भो ।' ॥५० वुत्तं तेहिं जहा देव ! दिण्णा सव्वे वि कंबला । भद्दाए इब्भमज्जाए' तओ रण्णा तदंतिए ॥५१ गोरबों पेसिओ एको भद्दो नियमहंतओ । जहा 'आणेहि मोल्लेण, भद्दापासाउ कंबलं' ॥५२ तेणावि जंपिया गंतुं 'भद्दे ! राया विमग्गई । जहाकिइयमोल्लेण एक रयणकवलं' ॥५३ भदा पयंपई 'भद्द ! ते मे फालित्तु कंबले । सालिभद्दस्स भजाणं पायलहणगा कया ॥५४ ता विण्णवेहि रायाणं जइ जुण्णेहि सिज्झई । कजं तो लेह सेच्छाए, जओ अण्णं न विज्ञई॥ तं तेण राइणो सव्वं गंतुं जाव निवेइयं । चेल्लणा ता पयंपेई 'देव ! पेच्छसु अंतरं ॥५६ अम्हाणं वणियाणं च' इई बुत्तो नराहिनो । कोऊहलेण अप्फुण्णो एवं मंतिं पभासई ॥५७ 'भणेहि भ६ ! तो भई जहा-अम्हाण कोउगं । ता पेसेहि इहं भद्दे ! सालिभई खणंतर ॥५८ तेणावि जाव सा वुत्ता ताव भद्दा ससंभमा । उद्वित्ता राइणो पासे सयमेव समागया ॥५९ विण्णवेई जहा. 'देव ! न मे पुत्तो कयाइ वि । पेच्छए चंद-सूरा ता चिट्ठउ बहिनिग्गमं ॥६० ता. घरागमणेणऽम्ह पसाओ देव ! कीरउ' । कोऊहलेण रण्णा वि तं तहेवाऽणुमण्णियं ॥६१ ‘पसाओ' त्ति भणंतीए पुणो भदाए जंपियं । 'खणमेक्कं विमालेहि जावाऽऽगच्छामऽहं पुणो' ॥६२ गेहं. गंतूण कारेइ हट्टसोहें निरंतरं । सगेहदारदेसाओ सीहदारं निवस्स जा ॥६३ नाणापेच्छणयाइण्णं तं काऊणं तओं निवं । विण्णवेइ "गिहं गंतुं पसाओ देव ! कीरउ' ||६४ 1 A B च्चक्खियं । 2 C D लाइ । 3c D ता । 4 c D गेहे । 5 A B गिहे 1.6. A B तयं ।

२१२ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे थं स्थानकम् तं च के सरिसं ? सुरत्तहेमभित्तियं, विचित्तचित्तचित्तियं । माणिक्कवद्भभूतलं, विणिंततेत्रमंडलं ॥६६ सुभंगसालभंजियं, विपंचिवससिजियं । सुवण्णथंभसंगयं, पणच्चमाणरंगयं ॥६७ ललंतमुत्तमालयं, रणंततारतालयं । फुरंतवारतोरणं, मणुस्ससोक्खकारणं ॥६८ उत्तुंगसत्तभूमियं सम्मट्ठघट्टदूमियं । कीरंतवत्थसोहयं, बज्जतमद्दलोयं ॥६९ एरिस तं नियच्छंतो विहियाणेयमंगलो । पविट्ठो तत्थ सो राया निम्हउप्फुल्ललोयणो ७० कमसो जात्र आरूढो चउत्थं भूमिगातलं । सम्बप्पहाणए तत्थ आसणम्मि निवेसिओ ७१ वत्था-ऽलंकारमाईयं दाउं भदा तयतओ । सालिभदसयासम्मि सत्तमं भूमिगं गया ॥७२ जंपई 'पुत्त ! तं दटुं सेणियो पुहईसरो । चउत्थं भूमिगं. पत्तो 'तो आगच्छ खणंतरं' ॥७३. जंपई सालिमदो वि 'अम्मो ! तं चेव जाणसि । अग्धं गिण्हाहि ता गंतुं किं करिस्सामहं तहिं ? ॥ भद्दा पयंपई 'पुत्त ! न तं होइ कियाणयं । किंतु नीसेसलोयाण तुम्हऽम्हाण य सो पह' ॥७५ तं सोउं तक्खणं चेव विरत्तो चिंतए इमं । “धी धी! संसारवासस्स जत्थऽण्णो मज्झ वी पहू ॥ ती एवं दुक्त्रपउरेहिं भवभोगेहिं मे अलं । पञ्वज्जामि जिणस्संते दिक्ख दुक्खविमोक्खणि' ।।५७ एवं संवेगपत्तो वि मायाए उवरोहओ । चंदो व्व तारयाजुत्तो उत्तिण्णो सो सभारिओ ॥७८. सेणियस्संतियं पत्तो पणाम. कुणई लहुं । नरिंदेणाऽवि नेहेण निययंके निवेसिओ. ॥७९ अग्घाओ उत्तिमंगम्मि जाव तत्थ खणंतरं । चिट्ठई ताव अंसूणि मुयंतं नियपुत्तयं ॥८० दटुं भद्दा पयंपेइ 'देव ! एवं विसज्जह । जओ माणुस्समल्लाइगंधो एयस्स बाहइ ।।८.१ दिव्वाणुलेवणं मल्लगंधाईयं पणामइ । निच्चं जणयदेवो से सभज्जस्स मणोहरं' ॥८२ तत्तो विसजिओ एसो गओ सत्तमभूमिगं । रण्णा वि जंपिया भद्दा 'गच्छामो नियमंदिरं ॥८३ विण्णत्तो निवई तीए 'पसाओ देव ! कीरउ । अज्ज [अ]म्ह गिहे चेव भोयणेणं' तओ निवो ॥८४ उवरोहगओ तीए पत्थणं पडिवजई । तओ भदाइ वक्केण दासचेडीओ तक्खणं ॥८५ मयणिज्ज-विहणिज्जाइं दीवणिज्जाइं आणिउं | लक्खपागाइतेल्लाई पोत्तियं अप्पिउं तो ॥८६ सुकुमालपाणिपाया दक्खा छेयंगमद्दया । अभंगयंति रायाण परिवारसमण्णियं ॥८७ रयणसोवाणपंतीसु जाव वावीसु मजए । राया ता देवजोगेणं कराओ पडियं जले ॥८८ नाममुदं पलोएड् निवो संभंतलोयणो । तं दह्र भणई भद्दा दासचेडी 'हला ! इमं ॥८९ नीरमन्नत्थ वावीए संकामेहि खणंतरे । जंतप्पओगओ सव्वं'. तीए झत्ति तहा कयं ॥९० नाणालंकारमझम्मि तमिंगालसरिच्छयं । पिच्छिउँ पुच्छई चेडी 'क्रिमेयं ?' विम्हयाउलो ॥९१ तीए वि जंपियं 'देव ! निच्च पक्खिप्पई इमं । निम्मल्लं सालिमहस्स सकलत्तस्स एत्थ उ' । : तं सोउं चिंतए राया 'पेच्छ पुण्णस्स अंतरं । अहं राया इमो भिन्चो भोगलच्छी पुणेरिसा ।। ता धण्णो सव्वहा एसो कयपुण्णो नरुत्तमो । सुलद्धं जीवियं जम्म माणुसत्तमिमस्स उ. ॥९४ एवं च मजिउं भुत्तो णाणारससमण्णियं । विसिटुं भोयणं, पच्छा कयकिच्चो गिहं गओ ॥९५ सालिमही विसंसारविरत्तो जाव चिट्ठइ । ताव कल्लाणमित्तेणं मागंतूणं निवेइयं ॥९६ 1 C D तहिं 12 c. D ता! 3..c.Dतं 1.4.c Dधिद्धी सं। 5: c D तो। 6. C D. दप्पणिज्जाणि आ1.7 c Dज्जई। 8 c D. भोगिड्ढी पुण एरिसा। 9 A B तो।

सङ्गमकार कम् २१३ '- -- 'वद्धाविज्जसि तं सामि ! जओ एत्येव पट्टणे । समोसढो वरुज्जाणे बहुसीससमण्णिओ ॥९७ धम्मघोसो त्ति नामेणं सूरी गुणगणालओ । चउनाणेहिं संपन्नो नरा-ऽमरनमंसिओ ॥९८ तं सोउं सालिभदो वि रोमंचुच्चझ्यगत्तओ। सामग्गियं विहेऊणं वंदणत्थं विणिग्गओ ।। पत्तो य सूरिपासम्मि काउं पंचप्पयारयं । कमेणाऽभिगमं तत्तो वंदित्ता भत्तिनिभरो ॥१०० सूरिणो सेससाहू. य तओ सुद्धमहीतले । निसण्णो पंजलीहोउं भत्तीए पञ्जुवासई ॥१०१ सालिमबस्स तीसे य परिसाए जिणभासियं । धम्ममाइक्खई रम्मं मोक्खसोक्खेककारणं ॥१०२ जहा 'भो ! एत्थ संसारे सव्वे जीवा सकम्मओ । पावंति तिक्खदुक्खाई अणंताई निरंतरं ॥१०३ सारीर-माणसाई ते जेहिं पीडिज्जए जणो' । एयम्मि अंतरे सूरी सालिभद्देण पुच्छिओ ॥१०४ 'भयवं ! केण कम्मेण अन्नो सामी न विजई ?' । तं सोउं जंपई सूरी 'सव्वदुक्खविमोक्खणी ॥१०५ दिक्खं गिण्हंति जे जीवा तिलोगस्साऽवि ते. पहू' । 'जइ एवं तो गिहे गंतुं जाव पुच्छामि अवयं ॥१०६ ताव तुम्ह सयासम्मि गिहिस्सामि तैय लहुँ' । सूरी पयंपई 'भद्द ! मा पमायं करिस्ससि' ॥१०७ 'इच्छ ति भणिऊणेसो मंदिरं निययं गओ । पायग्गहं विहेऊण तओ भई पयंपई ॥१०८ 'अम्मो ! अज्ज मए धम्मो सुओ सव्वण्णुभासिओ। धम्मघोसस्स पासम्मि' 'सुंदरं' सा पयंपई ॥१०९ सालिभदो तो आह 'जइ एवं तो करेमहं । अम्मो ! तुन्भेहऽगुण्णाओ तं धम्म भवनासणं' ।। भदाए जंपियं 'वच्छ ! 'सो अच्चंतसुदुक्करो। जवा लोहमया चेव चावेयव्वा निरंतरं ॥१११ तुमं च देवभोगेहिं वच्छ ! निच्चं पि लालिओ । ता कहं कट्टणुट्ठाणं, काउं सत्तो भविस्ससि ?' || जंपई सालिभद्दो वि एवमेव, न अन्नहा। किंतु कीवस्स एयं तु नो वीरस्स मणस्सिणो' ॥११३ जंपई सा जई एवं अव्मासो ताव कीरऊ । माणुस्सगंधमल्लेसु भोगच्चाए य किंचि वि' ॥११४ पडिवज्जित्ता तओ एसो मुंचई य दिणे दिणे । तूलि भज्जं च एक्केकं, एत्तो तत्थेव पट्टणे ॥११५ अस्थि इव्भो सुविक्खाओ धन्नो नाम धणड्ढओ । उब्बूढा सालिभद्दस्स तेणं लहुसहोयरी ॥११६ हाविती सा तयं धण्णं असुपायं पमुच्चई । भत्तुणा पुच्छिया 'भदे ! केणाऽऽणा तुह खंडिया ? ॥ किं वा किंचि वि नो वत्थु संपज्जइ मणिन्छिर ?' । तीए वुत्तं 'न एक्कं पि एयाणं मम बाहए ॥११८ पव्वजुवडिओ किंतु नाह ! मञ्झ सहोयरो । मुंचए जेण. एक्केक्कं तूलिं तेणाऽधिई मम' ॥११९ तेणोत्तं 'हीणसत्तो सो एवं जो उ पकुवई' । अण्णाहिं तस्स . मज्जाहिं सहासाहिं पयंपियं ॥ 'सुकरं जइ इमं नाह ! सयं तो किं न कीरई ?' । धण्णो पयंपई 'भद्दे ! वयणं तुम्ह संतियं ॥ उदिक्खतो ठिओ कालं, संपयं पुण पिच्छह । सव्वच्चायं विहिज्जंत' तओ ताहिं पयंपियं ।। 'खेड्डयं कयमम्हेहिं, निच्छयं किं पयंपह ? । अणुरत्ताओ भत्ताओ अम्हे दव्वं च सामिय ! ॥१२३ मा चयाहि अयंडम्मि' तओ धण्णो पभासई । 'धणं धण्णं कलत्तं च अणिच्चं सव्वमेव य ॥१२॥ जम्हा तम्हा गहिस्सामि पिए ! दिक्खं जिणंतिए' । तो ताओ निच्छयं नाउं भणं तेवं 'वयं 'पि हि ॥ "तुम्हेऽणुपव्वइस्सामो' 'सोहणं' सो वि जंपई । धम्मट्ठाणेसु सव्वेसु सव्वं दव्वं निओईउं ॥१२६ सहस्सवाहिणी सीयं दुरूढो सकलत्तओ। सयणेहणुगम्मतो पत्तो वीरजिणंतिए ॥१२७ सीयाओ उत्तरेऊणं काऊणं च पयाहिणं । वंदित्ता जपई 'नाह ! भवुव्विग्गस्स मे सयं ॥१२८ i: A B तो 12 c Dज्जए । 3 c D वयं । 4 c D मंदिरे । 5 c D सो य अच्चंतदुक्करो। 6AB तेयं । 7 c D पि वि । 8.c D तुम्मेऽणु। 9 A B इयं । 10 c Dपए ।

२१४ के मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् देह दिक्ख महाभाग ! सभज्जस्स पसायओ' । जिणाऽणुमन्निए तत्तो दिसं पुव्वुत्तरं गओ ॥ वत्था-ऽलंकारमाईयं मोत्तुं लोयं करित्तु य। जावाऽऽगओ जिणस्संते दिक्खिओ ता जिणेण सो॥ इत्थंतरम्मि सोऊण सालिभदो तमभुयं । वुत्तंतं विजिओ मि' त्ति सव्वं मोत्तूण तक्खणं ॥१३१ दाउं दव्वं सुठाणेसुं, सिवियं सो वि आरुहे । सेणिएणाणुग(ग)मंतो पुराओ बहि निग्गओ ॥ छत्ताइछत्तए दटुं सीयं मुंचा तक्खणं । पुनक्कमेण एसो वि लेइ दिक्ख महायसो ॥१३३ 'एत्थ संसारकंतारे भमंताण सरीरिणं । दुल्लहं माणुसत्ताई जिणधम्मसमण्णियं ॥१३४ तहिं पि वयसामग्गी दुक्खं जीवेहिं लब्भई । तं लड़े सव्वदुक्खाणं दिण्णो होइ जलंजली ॥ केवलं अप्पमत्तेहिं कायचो तत्थ उज्जमो । जओ पमायजुत्ताणं सव्वा दिक्खा निरत्थया' । एवं सासित्तु अज्जाओ चंदणज्जाइ अप्पिया । इयरे दो वि थेराणं सिक्खणत्थं समप्पिया ॥ जाया कालेण गीयत्था भावियप्पा बहुस्सुया । छट्ठाओ अट्ठमाओ य दसमाओ दुवालसा ॥ अद्धमासाओ मासाओ दोमासिय-तिमासिया । चाउम्मासाइयाओ वा पारयंति कयाइ वि ॥ एवं तवेण संजाया किसा धवणिसंतया । अण्णया सामिणा सद्धिं रायग्गिहमुवागया ॥१४० सालत्तयाइयं तत्थ सव्वं देवेहिं निम्मियं । जिणस्स बंदणट्ठाए तओ लोगो विणिग्गओ ॥ संपत्ते भिक्खकालम्मि मासक्खमणपारणे । भिक्खट्ठा वच्चमाणेहिं वंदिओ भुवणप्पा ॥१४२ भणिओ य जिणिंदेणं सालिमदमहामुणी । 'अज्ज मायाइ हत्थेणं पारणं ते भविस्सई' ॥ 'इच्छं ति भणिउं दो वि, पविट्ठा तम्मि पट्टणे । अडंता उच्च-नीएसु मज्झिमेसु कुलेसु य ॥ म्मि संपत्ता संठिया य घरंगणे । तवसोसियदेहत्ता न नाया तत्थ केण वि ॥१४५ वंदिस्सामो जिणं धणं सालिभदं तहेव य । इय वाउलत्तणाओ य न ते केणा वि लक्खिया ।। खणमेक्कं चिट्ठिउं तत्थ निग्गया ते महामुणी । दिव्वजोएण लद्धीए पुराओ जा विणिग्गया । सालिभद्दस्स ता माया ,जम्मंतरसमुभवा । धण्णा नामेण गामाओ महिहारीसमण्णिया । पित्तुं दहिं समायाया विक्कयत्थं तहिं पुरे । पविसंती नियं पुत्तं सालिभदं नियच्छिउं ॥ रोमंचकंचुइज्जतसमागच्छंतपण्हया । भत्तीए वंदिउं देइ तं दहिं ताण दोण्ह वि ॥१५० 'मुझइ' त्ति तयं धित्तुं तें जिणंतियमागया । आलोइत्ता विहाणेणं सालिभदो कयंजली ॥१५१ पुछई 'सामि ! संजायं कहमम्हाण पारणं ? । 'मायाहत्थाओ' सामी वि पुव्वजम्माइ साहई ।। तओ संवेगमावण्णा तमेव दहि पारिडं । आपुच्छित्ता जिणं वीरं गया वेभारपव्वयं ॥१५३ सवं पमब्जिडं तत्थ एक्कं वरसिलायलं । 'पायवोवगमं नाम पवण्णाऽणसंणं वरं ॥१५४ एत्यंतरम्मि सा भद्दा सेणिो य नरीसरो। संपत्ताणि जिणस्संते भत्तीए वंदिउं जिणं ॥१५५ 'सालिभदो य धण्णो य भयवं ! कत्थ महामुणी ? । किं वा वि अम्ह गेहम्मि भिक्खट्ठा न समागया ॥ सामी वि जंपई 'भदे ! पविट्ठा तुह मंदिरे । भिक्खट्ठा किंतु तुम्हाणं न केणाऽवुवलक्खिया ॥१५७ टिच्चा खणंतरं तत्थ, तो पच्छा विणिग्गया । सालिभद्दस्स माया उँ पुन्वभवसमुभवा' ॥१५८ इन्चाइ अरिखए सब्वे तओ भदा तहिं गया। सेणिएण समं जत्थ ते चिटुंति सिलायले ॥१५९ 1c D पंग मन्निए 1 2c D धमणि। 3 CD पया । 4cD जाव णिग्ग। 5c Dतो। ?

कृतपुण्यकाख्यानकम् २१५. वंदिई भावसारं तु पलावे कुणई तओ । 'हा पुत्त ! तं सि बत्तीसतूलीणं उवरिं तया ॥१६० सुत्तो सि, संपयं एत्थ कक्कसम्मि सिलायले । हा पुत्त ! गीयसदेहिं विबुझंतो तया तुमं ॥१६१ सिवासद्देहिं भीमेहिं संपयं तु विबुझसि । हा पुत्त ! चाडगुत्तेण परियणेणं समण्णिओ ॥१६२ चिट्ठतो इण्हिमेगागी. सुण्णारण्णम्मि चिट्ठसि । हा पुत्त ! तं सि रमणीए ललंतो नियमंदिरे ॥१६३ तया इण्हि तु भीमम्मि कहं अच्छसि पव्वए ? । हा पुत्त ! दिव्वभोगेहिं लालिओ तं सि सव्वया ।। इहि तु निप्पडीकम्मसरीरो कह जंपसि ? । हा पुत्त ! नियगेहे वि आगओ वि न जाणिओ ।। अम्हेहिं मंदभग्गेहिं किसत्ताओ तवेण उ । एवं विलावसंजुत्तं सेणिओ तं पयंपई ॥१६६. 'किमयं विलबसे अम्मो ! महासत्तं नरुत्तमं । देवाणं दाणवाणं च वंदणिज्जं महायसं ॥१६७ गुणवंताण मज्झम्मि रेहा एयस्स दिज्जई । जो मोत्तुंतारिसं रिद्धिं वयं चरइ एरिसं ॥१६८ सुलद्धं जीवियं जम्मं कुलं सीलमिमस्स उ । जो सीसो सामिणो जाओ दुक्करं करई तवं ॥ पुत्तवंतीण मज्झम्मि तुम एक्का गणिज्जसि । जीसे पुत्तो इमो जाओ सालिभद्दमहामुणी ॥१७० तुम अम्हे वि एएण' तारियाई न संसओ । ता किं पमोयठाणे वि अम्मो ! सोयं पकुव्वसि ? ॥ उट्ठ वंद महाभागे ! मुणी एए. जगुत्तमे । गेहं पइ पयट्टामो, उस्सूरं जेण बट्टई' ॥१७२ एवं वुत्ता नरिंदेण वंदित्ता ते मुणीसरे । गया गेहम्मि देहेणं सरंती एगचित्तया ॥१७३ साहू वि दो वि ते कालं काऊणाऽऽउक्खए तओ। समाहिणा समुप्पण्णा सन्वट्ठम्मि विमाणए । सिद्धिसोक्खाणुगं तत्थ तेत्ती सं सागरोवमे । भोत्तुं चइत्तु मच्चम्मि सिन्झिस्संति अकम्मया ॥ इय परमपवित्तं सालिभहस्स एंय, चरियमइविसिटुं जे पढंती मणुस्सा ।। तह य अणुगुणंती जे य वक्खाणयंती, नर-सुरवरसोक्खं भुंजिउं जंति मोक्खं ॥१७६ सङ्गमकाख्यानक समाप्तम् ॥३३. साम्प्रतं कृतपुण्यकाख्यानकं. कथ्यते-- [३४. कृतपुण्य ख्यानकम् ] अस्थि वरविजयकलिओ संकिग्णो वाहिणीसंहस्सेहिं । सुहरिसमेओ सुपओ जंबुद्दीवो नरिंदो व्व ॥१ तत्थ वि य भरहखडं छक्खंड खंडचंदसंठाणं । तत्थऽत्थि मगहदेसो जणवयगुणसंजुओ रम्मो ॥२ तत्थ वि रायगिहपुर चूडामणिसच्छहं धरित्तीए । तं पालइ हयसत्तू नामेणं सेणिओ राया ॥३ सुकुलुग्गयाहिं रइरूवियाहिं इट्ठाहिं दोहिं देवीहिं । नंदा-वेल्लणनामाहिं संजुओ भुंजए भोगे ॥४ निक्खित्तरज्जभारो अभयकुमारम्मि निययपुत्तम्मि । मंइबुद्धिसंजुयम्मि असेसमंतिप्पहाणम्मि ॥५ एत्तो य जणवए तम्मि चेव एगम्मि अस्थि गासम्मि । तन्नगपाली एक्का दारिदेणं समभिभूया ॥६ तीए य सुओ बालों तन्नगपरिरक्षण करमाणो । एगत्थ अडविमझे जइजणजोग्गे पएसम्मि ॥७ पिच्छंद वरसाहुं काउस्सग्गेण संठियं एक्कं । तवसोसियतणुयंगं तं दद् चिंतए बालो ॥८ 'एयस्स जम्म-जीविय-माणुस्सत्ताइं नूण सहलाइं । जो एवं णिड्डजणरण्णे विविहं तवं कुणइ ॥९ 1 A B तइया । 2 cD याणि । 3.AB ती तेअचित्तया । + A B 'तीमा । 5 A B महम्मि । 6c D एवं । 7-A B. नरवरसुरसोक्खं । 8 cD °ण्यकथानकं । 9 A B: मयq । 10 cD. कुणेमाणो । *-- अह सटीके भूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थं स्थानकम् नूणऽस्थि पुण्णलेसो मज्झ वि जेणेस दंसणं पत्तो । ता वंदिऊण एयं करेमि सुपवित्तमत्ताणं ॥१० इय चिंतिऊण पणओ मुणिवरचलणेसु एव निच्च पि । वंदंतस्स मुणिवरं संपत्तो ऊसवो कोवि ॥११ - गामनिल्याण पासाओ मग्गिउं खीरमाइ जणणीए । निययसुयस्सऽद्वाए अह रद्धो पायसो तत्तो ॥१२ : उबनिट्ठयस्स भुत्तुं सुयस्स गेहंगणम्मि वरथालं । घयगुलजुत्तस्स उ पायसस्स काऊण पडिपुण्णं ॥१३ कञ्जतरम्मि जणणी जाव पविट्ठा गिहम्मि ताव तओ । संपत्तो सो साहू जो पुं॰वं वंदिओ तेण ॥१४ दंठूण तयं इंतं भत्तिवसुंण्णमियबहलरोमंचो। सो चिंतिउं पनत्तो आणंदजलाविलऽन्छीओ ॥१५ अवि य- 'एक्कु घरंगणि साहू समागय, नाओवज्जिय अनु घरि संपय । भावु वि अज्जु मज्झु संपण्णउ, मण्णे हउं जि एक्कु कयउण्णउ ॥१६ किंच- कहिं अम्हे ? कहिं मुणिवर इंती? कहिं अम्हे ? कहिं संपयसंती ? । कहिं अम्हे ? कहिं भत्ति तुरंती ? कहिं अम्हे कहिं तिण्णि मिलती' ॥१७ एवं च चिंतिऊणं 'थाले रेहाओ दोन्नि दाऊण । दाहामि त्ति तिभागं' भावितो उडिओ वालो ॥१८ गंतुं साहुसमीवे जंपइ 'जइ सुज्झइ त्ति तो लेह' । नाऊण सुद्धि-भावे मुणिणा वि हु उड्डियं पत्तं ॥१९ पक्खिविउं तत्थ तओ तिभागमित्त पुणो वि चिंतेइ । 'अइथोवमिमं' तत्तो पक्खिवइ “बिइज्जयं भागं ॥२० पुण चिंतइ 'जइ कह वि हु निवडइ अंवाइयं तओ एसा । नूण विणस्सइ खीरी' तइयं भागं पि तो देह ॥२१ वंदित्ता उवविट्ठो पुणो वि तत्थेव चेव ठाणम्मि । साहुम्मि गए संते जणंणी वि विणिग्गया बाहिं ॥२२ तं दट्टुं तयवत्थं 'नूणं भुत्तं अणेण तं सव्वं' । इय चिंतिऊण तीए पुणो वि परिपूरियं थालं ॥२३. रंकत्तणेण भुत्तं तेण तयं तो अजीरमाणम्मि । रयणीए मरिऊणं सुभभावो रायगिहनयरे ॥२४ धणपालइव्भगेहे भदाए भारियाए कुच्छिसि । उनवण्णो तो लोगो पयंपई ‘एस कयपुण्णो ॥२५ जो एवं विहगेहे धण-धण्णसमिद्विबंधुरे धणियं । उप्पज्जिही महप्पा गम्भे' अह कालसमयम्मि ॥२६ पसवइ भद्दा सव्वंगसुंदरं दारयं सुकंतिल्लं । वद्धाविओ य इब्नो सुयजम्ममहसवं कुणइ ॥२७ लोगेण कयउण्णो भणिओ गभट्ठिओ इमो जम्हा । कयउण्णउत्ति तेणं नामं जणएहिं से विहियं ॥२८ वड्ढंतो य कमेणं जाओ बाहत्तरीकलाकुसलो. । कामिणिजणमोहणयं आरूढो जोवणं जाव ॥२९ ता इन्भबालियाए समाणकुल-रूय-जोव्वण-गुणाए । जणएहिं पसत्थदिणे विहिणा गिहाविओ पाणि ॥ तह वि हु विसएसु मणं कलासु रसिओ न देइ सो जाव । ता अदाए भणिओ धणपालो एरिसं वयणं ।। 'नाह ! इमो अकयत्थो सव्वो धणवित्थरो जओ एसो। निप्पिहचित्तो दीसइ अहियं कामेसु कयउन्नो। ता तह करेसु सामिय ! विसए सेवेइ. जह इमो कुमरो । किं वहुणा वि धणेणं इमेण जइ विलसइ न एसो ? ॥ तो जंपइ धणपालो 'मा जंपसु पिययमे ! इमं जम्हा । होति असिक्खवियाणि वि एयाणि जणे जओ भणियं ॥ आहार-भय-परिग्गह-मेहुणसन्नाओ अणुवइट्ठाओ । गिहंति सव्वसत्ता, अव्वो ! किं तदुवएसेण ? ॥३५ किं च सहावेणं चिय कामग्गी दिप्पए जियाण पिए ! । को हु सयन्नो दित्ते जलणे पक्खिवइ तणभारं' भदाए तो भणियं 'जइं वि इमं तह वि मज्झ संतोसो । एवं चिय होइ जओ ता अवियारं इमं कुणसु' ।। 1c Dतरेण। 2 c D°सुल्लसिय । 3 'अवि य' इति न विद्यते A B पुस्तकयोः। 4 A B बियज्जयं । 5.cD मणिमो। ।

कृतपुण्यकाख्यानकम् २१७ जाणेत्तुः निच्छयं तीए तेण दुल्ललियमणुयगोट्ठीए । छूढ़ो तओ कुमारो तीए समं भमइ अणवरयं ॥३८ उज्जाण-वावि-दीहिय-तलाय-पेच्छणयमाइठाणेसु । अह अण्णया पविट्ठो वेसाणं पाडयं रम्मं ॥३९ तत्थ वि. वसंतसेणागणियाए रूय-जोव्वणजुयाए । विण्णाण-णाण-विणओवयारकुसलाइ गेहम्मि ॥४० जा तीएं अक्खित्तो कामुक्कोयणकहाहिं विविहाहिं । ताव वयंसयलोगो झड त्ति गेहाओ "नीसरिओ ॥४१ सो तीए पोढिमाए तहा तहा रंजिओ सुरयकाले । जह तचित्तो जाओ अन्नत्थ मणं नियत्ते॥४२ भुंजइ तीए समाणं विसयसुहं सुरवरो व्व सग्गम्मि । पेसिति जहिच्छाए दव्वं जणयाणि अणवरयं ॥४३ इय निश्चितस्स तहिं पंचत्तं उवगयाणि जणयाणि । न वि जाणियाणि तेणं भज्जा पेसेइ से दवं ॥४४ इय बारसमे वरिसे धणयाऽऽसमसन्निभं तयं गेहं । दव्वक्खएण जायं दारिदियसुन्नगेहं व ॥४५ तो निट्ठियम्मि दव्वे कुलीणयाए नियं पि आभरणं । पेसेइ तयं दटुं चिंतइ सा.कुट्टणी एवं ॥४६ 'नूण इमो निस्सारो संपइ जाओ' अओ तयं एसा । रूवयसहस्ससहियं पेसेइ पुणो वि आभरणं ॥४७ भणिया वसंतसेणा 'वच्छे ! परिचयसु कामुयं एयं । निप्पीलियआलत्तयउच्छुसरिच्छं जओ अम्हं ॥४८ एसोच्चिय कुलधम्मो माणिज्जई जं धणड्ढओ चेव । ता पुत्ति ! कुलायारं मा मुय पडिवज धणवंत' । तो जंपइसा 'अम्मो ! मा एवं भणसु जेण एएण । दिण्णं पभूयदव्वं को अण्णो दाहिई एवं ? ॥५० आसत्तमं पि वेणीपज्जंतं अम्ह होहिई एयं । दाही पुणो वि अण्णं अम्मो दव्वं महाभागो ॥५१ आयारेणं वोडाण मज्झ एवंविहेण न हु कजं । उत्तमगुणरयणाणं किंच इमो पूरिओ अम्मो ।' ॥५२ इय तीइ निच्छ्यं जाणिऊण आयारसंवरं काउं । कजं हियए ठविउं तुहिक्का संठिया धुत्ती ॥५३ रयणीए तओ सुत्तं पल्लंके निययपुरिसहत्थाओ । मेल्लावइ देवउले वसंतसेणाए सुत्ताए ॥५४ निदाखए विबुद्धो एसो वि पलोइडं दिसायक्कं । चिंतइ 'किमिंदियालं ? दिसिव्भमो किं व मह जाओ। किं वा वि सुमिणगोऽयं, उय धाउविवज्जओ भवे एसो?' । इय चिंतंतो भणिओ पासट्ठियदासचेडीए । 'मा कुणसु बहुवियप्पे निययं कुलधम्ममणुसरंतीए। अंबाए निच्छूढो वसंतसेणाइ मड्डाए ॥५७ तं वच्चसु नियगेहं पल्लंकं गहिय जेण वच्चामि' । तो विमणदुम्मणो सो निययं पइ पढिओ गेहं ।। दिटुं च तयं तेणं महाअरण्णं व माणुसविमुक्कं । असुवण्णालंकारं कुकईयणरइयकव्वं व ॥५९ पेयवणं व सुभीम, गयरयणं वुड्ढपुरिसवयणं व । सुक्कसरं व अकमलं, गयसोहं विंझरणं व ॥६० एवंविहं नियंतो सासंको जाव सो तहिं विसइ । तावितं दळूणं अब्भुट्टइ झ त्ति से भज्जा ॥६१ दिण्णम्मि आसणम्मि उवविट्ठो घोविया तओ चलणा। पुच्छड् य जणणि-जणयाण संतियं सो तमो वत्तं ।। तीए वि अपरिसेसा अक्खाया असुए मुयंतीए । तं सोउं से दुक्खं संजायं नरयसारिच्छं ॥६३ संघीरिऊण अप्पं सयमेव य पुच्छए तओ भज्ज। 'किं अस्थि किंपि?' तीए वि दाइयं तं नियाभरणं ॥६४ तं चेव भंडमुल्लं घेत्तुं संपट्टिओ दिसायत्तं । कइवि दिणे ठाऊणं "गेहि च्चिय मित्तलजाए ॥६५ काऊणं फलबंध तीए संपट्ठियम्मि सत्थम्मि । सत्थासण्णे खट्टाइ सो ठिमओ सुण्णदेवउले ॥६६ एत्तो य तम्मि णयरे सुधणूनामेण अस्थि वरइभो । भज्जा य तस्स महिमा मायाबुद्धीहिं दुल्ललिया। 1 c D स्वजों। 2 c D नीहरिओ! 3 .c D दवं विचिंतए कुट्टणी एवं । 4 A B होहिही। 5 c. Dणे वेडेणं । 6:CD कातुं । 7.c D तयं सु18 A Bहो सोइमो तमो चलणे । 90D याइस। 10 A B . तभोदंतं । 11.c D असुयं । 12 C D गेहे च्चिय । 13 A B वि । -- .. हु २१८ सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् धणयत्तो नामेणं तीए सुओ रूय-जोव्वणसमग्गो । नीसेसकलाकुसलो जणएंण समाणरूवाणं ॥६८ इभकुलवालियाणं चउण्ह गिण्हाविओ करं जाव । ता जणओ पंचत्तं संपत्तो, सो वि मित्तेहिं ॥६९ देसंतरगमणत्थं चित्तं काराविओ सुहदिणम्मि । घेत्तुं चउविहभंडं संपत्तो जलहितीरम्मि ॥७० आरुहिय जाणवत्तं परतीरं पाविऊण विढवित्ता । दव्वं पुणो नियत्तो जा पत्तो जलहिमज्झम्मि ॥७१ ता आममल्लगं पिव गिरिसिहरं पाविऊण तं वहणं । पविलीणं सो वि तहिं धणयत्तो पाविओ निहणं ।। : एक्केणुव्वरिएणं गंतुं पुरिसेण तत्थ महिमाए । पच्छण्णमिमं गुज्झं कहियं तीए वि सो ताहे ॥७३ संगहिउं दाणेणं भणिओ गुज्झं इमं तु पच्छन्नं । कायव्वं तेणावि पडिवन्नं झ त्ति तव्वयणं ॥७४ चिंतेइ तओ एसा 'वहूण भत्तारमण्णमाणेमि । जा जायंति सुया सिं समत्थघरसाररक्खयरा' ॥७५ इय चिंतिऊण वाहिं नयरस्स विणिग्गया तमिस्साए । दिट्ठो य सुहपसुत्तो कयउण्णो देवकुलियाए । उप्पाडिओ य तत्तो तीए पुरिसेहिं मंचयारूढो। मुक्को घरमझम्मी कमेण जा उढिओ ताव ॥ ७७ कंठे विलग्गिऊणं रुयइ सदुक्ख इमं पयंपंती । 'वालो च्चिय अवहरिओ मज्झ अपुण्णाए तं वच्छ ! ॥७८ महिमंडले गविट्ठो सयले न य तुह पउत्तिमित्तं पि । उवलद्धं जा अज्जं कहिओ तुह आगमो मुणिणा ।। दिट्ठो य कप्परुक्खो सुमिणे गेहंगणम्मि संपत्तो । ती अज्ज इहं पुत्तय ! समागओ अम्ह पुण्णेहिं ।। ता कत्थ वडिओ तं ? कत्थ य भमिओ सि एत्तियं कालं ? । किं वा वि सुहं दुक्खं अणुभूयं वच्छ ! मे साह ।। अहवा वि मझ हिययं वज्जसिलासंचएण नणु घडियं । जं तुज्झ विओगम्मि वि न गयं सयसिक्करं सहसा ॥ जा तुझ विओगम्मि वि पाणे धारेमि पाविया अहयं । ओवारणयं म्हि कया गुणसायर ! तुज्झ देहस्स ॥८३ जाई तुह विरहम्मि वच्छ ! मए चिंतियाणि हियएण । ताणि तुह वेरियाण वि देसेसु पडंतु मा कह वि ।। देवगुरुहिं विहुरे सुरक्खिओ तं सि एत्तियं कालं । ता मज्झ जीविएण वि कप्पाऊ होसि तं वच्छ ! ॥८५ अणुभावेणं तियसाइयाण सीलेण तह सईणं च । परिवड्ढसु नियवंसं घरविच्छडं च अणुहवसु ॥८६ देसंतरे विवण्णो भाउज्जायाण तुज्झ भत्तारो । होसु चउण्ह वि सामी इण्हि एयाण तं वच्छ ! ॥८७. इय तीए बुद्धिमाहप्परंजिओ मुणियकूडचरिओ वि । पडिवज्जइ तव्वयणं विम्हयकोऊहलापुण्णो ।।८८ सुण्हाओ वि तीए तओ एगंते ठाविऊण भणियाओ। "एवंठियम्मि कज्जे पडिवजह देवर कंतं ॥८९ जेण मुईसु वि भणियं 'गय-मय-पञ्चझ्य-कीवपइएसु । रमणेसुं नारीण विहिज्जए अन्नभत्तारो' ॥९० ता खेत्तयं पि पुत्तं उप्पाइत्ता करेह कुलरक्खं । मा भे सव्वं दव्वं गच्छिस्सइ रायभवणम्मि ॥९१ कुंतीमहासईए अण्णोन्नपईहिं पुत्तउप्पत्ती। सुबइ ता पडिवजह मम वयणं, मा विगप्पेह" ॥९२ इय तीए धुत्तीए तहा तहा लोगसत्थजुत्तीहिं । भणियाओ जह ताहिं पडिवन्नं निम्वियप्पाहिं ॥९३ अह ताहिं समं मुणिवरदाणप्फलजणियविउणरागाहिं । भुजंतस्स य भोगे इंदस्स व देवलोगम्मि ।। संजाया वरपुत्ता ताण चउण्हं पि सुरकुमार व्व । वोलीणा य कमेणं वारस संवच्छरा एवं ॥९५ तो सामुयाए, वुत्ताओ ताओ परिचयह संपयं एयं । परपुरिसं किमियाणि सिद्धे कजम्मि धरिएणं ? पडिमणियं मुण्हाहिं 'अम्मो ! मा भणमु एरिसं वयणं । जेणऽम्हे भुत्ताओ सो किं न वि होइ भत्तारो ? ॥ तो तीइ भिन्डीभामुखयणं अवलोइङग वहुयाहिं । भयवेविरहिययाहिं पडिवण्णं झत्ति तभणियं ॥ पुद्रा य ताहिं सानू 'मम्मो ! तुह अणुमण्ण संबलयं । एयस्स किंचि कुणिमो' 'जं रोचइ कुणह' सा भणइ ॥ 'तो ताहि सञ्चाहिं पच्छण्ण मोयगाण मज्झम्मि । खित्ताइं रयणाई होउ सुही' इय वियप्पेणं ॥१ - I A B हि जाणवरं । 2. A B वहुयाभत्ता । 3 cD तो। 4 A B . सुण्हा वि तो. तीए 5CD 'याभो जहा ताहिं। 6 c D ता 17 c D होइ । ।

कृतपुण्यकाख्यानकम् भरिऊण मोयगाणं थइया ऊसीसयम्मि से ठविया । तत्तो य सासुयाए पाइय मज्जं सुहपसुत्तो ॥ खट्टाए. समं उप्पाडिऊग मुक्को पुणो वि तत्थेव । जत्तो देवकुलाओ, समाणिओ आसि किर पुव्वं ॥ एत्थंतरम्मि सत्थो समाग़ओ सो पुणो वि रयणि त्ति । काऊणं न पविट्ठो तहेव आवासिओ कमसो ॥ नाऊण आगयं तं नियकंतपउत्तिजाणणट्ठाए । जा तत्थ गया भज्जा ता पेच्छइ तं तह च्चेव ॥ सच्छायं दट्ठणं पहटुचित्ता समुट्ठवेऊणं । संबलथइयं खडं च गिण्हिउं जाइ नियगेहं ॥१०५ कयउण्णओ वि जाणियभावत्थो निययमंदिरं पत्तो । पेच्छइ वसंतसेणं तहिं गओ बद्धवेणीयं ॥१०६ सयपागाई तेल्लेहिं मक्खिओ जाव ताव संपत्तो । लेह्यसालाओ सुओ, पडिओ जणयस्स चलणेसुं ।। 'छुहिओ' त्ति करिय मग्गेइ भोयणं नेय सिज्झए किंचि । तो रोयतं दटुं, वसंतसेणाइ थइयाओ ॥ कड्ढेऊणं दिण्णो एगो वरमोयगो तो एसो । तं खायंतो पत्तो, लेहयसालाए अह तत्थ ॥१०९ मोयगमञ्झे दटुं पवरमणि 'घुट्टउ' त्ति' काऊण । दाएइ अण्णछत्ताण तेहिं भणियं 'मणी एसो ॥ ता पूइयस्स देमो दिणे दिणे देइ जेण अम्हाणं । पूयलियाओ' वोत्तुं दिति तयं पूइयस्स तओ ॥ तेण वि सो पक्खित्तो पासट्ठियनीरकुंडमज्झम्मि । तस्स पभावेण तयं थलं व पडिहासए नीरं ॥ 'तो तेणं विण्णाओ जहा इमो नीरकंतपवरमणी । संगोविऊण धणियं चट्टाण वि देइ जं जोग्गं ॥११३ एत्तो य समक्खायं पियंगुलइयाइ दासचेडीए । 'सामि ! जया परिचत्ता वसंतसेणाइ मायाए । तं नाउं सव्वत्थ वि गवेसिया न य पउत्तिमित्तं पि । तुम्हाणं उवलद्धं तओ इमं सामिणी कुणइ ॥ वेणीबंधं सियवत्थनिवसणं मल्लगंधपरिहारं । दुद्धरपउत्थवड्यावयं धरंती ठिया एसा ॥११६ एत्तियकालं तुहगेहसंठिया तुच्छअसणकयवित्ती' । तं सोऊणं कयउण्णयस्स जाओ पुणो पिम्मो ॥ अह अण्णया यं नीरं पाउं सरियाजलम्मि ओइण्णो । सेयणयगंधहत्थी गहिओ सो तंतुएण तहिं ।। पोकरियं च नरेहिं तं सोउं आउलो निवो जाओ। तो भणइ अभयकुमरो 'देव ! तहिं खिवह जलकंतं ॥ सो जा भंडाराओ कड्ढिजइ ताव लग्गए वेला । अच्चाहियं च करिणो होइ दढं तणुविमद्देण ॥ तो सिग्धपावणत्थं जलकंतमणिस्स नरवरिंदेण । सव्वनयरम्मि सहसा भमाडिओ पडहगो एवं ॥१२१ 'भो ! भो ! जलकंतमणि सिग्धं जो आणिउं समप्पेइ । तस्स निवो रज्जद्धं कण्णाइ समण्णियं देइ' ॥ तं वयणं सोऊणं कंदुइएणं लहुँ समाणीओ । खित्तो य नईमझे थलं ति अह तंतुओ नट्ठो ॥१२३ तदुवदवाओ मुक्को सेयणयकरी समागओ गेहं । पुढे च नरवरेणं 'केणेस मणी समाणीओ ? ॥ कहिओ य पूइओ से, तत्तो चिंतावरो निवो भणइ । 'अभय ! कहं दायव्वा कण्णा नीयस्स अम्हेहिं ?।। अभएण वि पडिभणिओ ‘रयणाणि न संभवंति एयस्स । ता पुच्छिजउ एसो उम्पत्तिमिमस्स रयणस्स' ।। रण्णा वि पुच्छिओ सो 'सच्चं भो ! भणसु कह तुहं एयं ? । तेण वि भयभीएणं जहद्वियं सब्बमक्खायं ॥ अभएण तो भणियं भवंति रयणायरम्मि रयणाई' । कंदुइओ वि हु उचियं दाउं वीसज्जिओ रण्णा ॥ कयउण्णय पि सदाविऊण दिण्णा सगोरवं कण्णा । रज्जस्सऽद्रेण समं परिणीया महविभूईए ॥ मुंजइ विसिट्ठभोए अभयकुमारेण सह ललंतो सो । अण्णम्मि दिणे पभणइ अभयकुमारं इमं वयणं ॥ जह 'एत्येव पुरवरे अण्णाओ वि अस्थि मझ भजाओ । चत्तारि सुयवईमो न य गेहमहं वियाणामि ॥ 'कह एवमिमं ?' अभएण जंपिए तेणं सव्वमक्खायं ।[७०००] अम्हे वि तीइ विजियावुद्धीए' जंपए अभयो । 1.c D त्ति कलिऊण । 2. C D भणिओ। 3.c D तो। 4 c D ता। 5 c D णो रागो। 6cD. गेहे 1 7 c D अभभो [ग्रन्थानम् ७०००] । ?'

" २२० सटोके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् 'एवंविहं पि काउं कजं एत्थेव निनसए एसा । न य अम्हेहिं वि नाया, अहो ! सुनिउणत्तणं तीए । ता अच्छसु निच्चितो संपड़ जाणामि तुज्झ भज्जाओ' । इय वोत्तुं कारवियं देवउलं दोहिं वारेहि ॥ तत्थ वि य जक्खपडिमा कयउण्णयरूवधारिणी विहिया । घोसावियं च नयरे जहा सवच्छाओ नारीओ। जक्खस्स पूयणत्थं पुवेण अइंतु नितु अवरेणं । अण्णहकयम्मि होही उक्सग्गो दारुणो ताण ॥ इय सोऊणं सव्वो थीवग्गो बालडिंभपरिकिण्णो । आयाओ ताओ वि हु पत्ताओ तहिं सडिंभाओ । 'वैप्पो बप्पो' त्ति तओ उच्छंगे तीइ जक्खपडिमाए । भणमाणा आरूढा ते डिंमा झ त्ति पहसंता ।। एगंताओ तत्तो विणिग्गया झ ति अभय-कयउण्णा । ताओ वि य ते दटुं लज्जाए अहोमुहा जाया ॥ अभएण वि सा वुड्ढा हक्कारित्ता सुनिठुरगिराहिं । तह तज्जिया जहा सा पडिया पाएसु दोण्हं पि॥ इय सत्तहिं भजाहिं समयं माणितयस्स विसयसुहं । वोलीणो बहुकालो अणुभुजंतस्स रज्जसिर । एत्थंतरम्मि भयवं चोदसवरसमणसहसपरिवारो । छत्तीससहसअज्जासमण्णिओ तियसंनयचलणो। केवलनाणसमग्गो संपत्तो जिणवरो महावीरो । गुणसिलए तियसैहिं रइयम्मि महासमोसरणे ॥१४३ वद्धावयपुरिसेणं आगंतूणं तओ समक्खायं । कयउण्णयनरवइणो, दाउं सो तस्स वरदाणं ॥१४४ सव्विड्ढीए पत्तो जिणपयमूलम्मि नमिय उवविट्ठो । पारद्धा य जिणेणं भवहरणी देसणा एवं ॥१४५ 'भो भो भव्वा ! इत्थं चउगइसंसारसायरे भीमे । निवडतयसत्ताणं धम्मो चिय तारणं कुणइ ॥१४६ धम्मो सव्वऽत्थाणं पसाहगो, सग्ग-मोक्खसोवाणं । धम्मो दोग्गइधरणीधरस्स निंदलणवरकुलिस ॥ धम्मेण पुनसुकएण उत्तमा हुति एत्थ वरभोगा । ता सो च्चिय कायबो सिवसुहसंपत्तिकामेहि ॥ इय सोउं सव्वा वि हु परिसा संवेगमागया धणियं । कयउण्णो वि पुच्छइ सीसे ठविऊण करकमलं ।। 'भयवं ! किं पुवभवे मए कयं जेण एरिसा रिद्धी । भोगा य अणण्णसमा सअंतराया य संजाया?' तो नीसेसं चरियं भयवं साहेइ तस्स पुन्विल्लं । तं सोउं कयउण्णयराया संवेगमावण्णो ॥१५१ सुमरित्तु पुव्वजाइं पभणइ संवेगरंगमावण्णो । 'एवमिणं जगबंधव ! जाइस्सरणाओ मे नायं ॥१५२ ता संपयं पि जयगुरु ! रायाई पुच्छिऊण घेच्छामि । नीसेससोक्ख संपत्तिकारयं सव्वविरई' ति ॥१५३ 'मा काहिसि पडिबंध' जिणेण भणियम्मि तो गिहे गंतुं । रायाई आपुच्छियं सव्वं सामग्गियं कुणइ ॥ अवि य- कारवि जिणवरजत्त विहाणई, देविणु दीणा-ऽणाहह दाणइं ..। घोसावेविणु अभयपयाणइं, माणेप्पिणु वरसाहु वियाणइं ॥१५५ पूय करेविणु चउविहसंघह, दव्वुः विभायवि वंधवबग्गह सिबियारूढउ सह नियपत्तिहिं, परिवारिउ सामंतसुपत्तिहिं ॥१५६. अणुगम्मंतउ सेणियराई, वण्णिजंतउ जणि अणुराइं। वज्जतइ वरतूरनिनायहिं, नच्चतइ पाउलसंघायहि ॥ कलकंठहिं गायणहिं रसंतहिं, मट्ट-चट्ट-बंदिणिहिं पढंतहिं । इय सामग्गिय निग्गड नयरह, संपत्तउ चरणंतिए वीरहः ॥१५८ सित्रियाओ उत्तरि काऊण पयाहिणं च तिक्खुत्तो । नमिऊणं वीरजिणं कयंजली जंपए एवं ॥ IA B काराविय । 2. दारेहि, D प्रती पाठभमः । 3A B मयंतु । 4 c D अम्मो ! एसो लामो उच्छे । 5 c D हन्तऽज्जा । 6 c °गरससमावण्गो, D प्रती पाठपतनम् 17 A B रयं ति। 8 c D निगहरभत्ति 19.c D जण ! 10 c.D तहिं बहुतुर । 11.c D तहिं पा । ! .

साधुशय्यादानोपदेशः २२१ 4 'सामिय ! संसारमहण्णवम्मि निवडतयस्स मह इहि । करुणाए पव्वज्ज देह महं जाणवत्तं व' । भयवं पि देइ दिक्खं सह अणुसट्ठीए तो समप्पेइ । गणहरनाहस्स तयं वयणी वि हुचंदणज्जाए । तो गहियदुविहसिक्खो काऊणं वहुविहे तवच्चरणे । संलिहिय आउयंते संपत्तो देवलोगम्मि ॥१६२ इय जं रिद्धी भज्जा भोगा रज्जं च अणुवमं पत्तं । तं जम्मंतरमहरिसिपायसदाणप्फलं सव्वं ॥१६३ जं रेहादाणेणं भावस्स अवंतरं कयं आसि । तं तस्स वि भोगाणं अवंतरं किंचि संजायं ॥१६४ इय नाउं भो ! दाणं अव्वोच्छिन्नेण देह भावेण । जेण निरंतरभोए भोत्तुं पावेह निव्वाणं ॥१६५ *कृतपुण्यकाख्यानकं समाप्तम् ।. ३४ ४ अशनादिधर्मोपग्रहदानस्य दृष्टान्तैः फलं प्रतिपाद्य सम्प्रति समस्तदानप्रधानं शय्यादानं श्लोकेनाह सेज्जादाणं च साहूणं देयं दाणाणमुत्तमं । सुद्धेणं जेण दिण्णेणं दिणं सेसं पि भावओ ||८७|| शय्या वसतिस्तस्या दानं वितरणम् । चकारोऽवधारणे, स च भिन्नक्रमे तेन देयमेवेत्यत्र सम्बध्यते । 'साधूनां यतीनाम्, 'देयं' दातव्यम् । 'दानानां' पूर्वोक्तानाम् 'उत्तम प्रधानम् । यतः 'सुद्धेणं ति शुद्धेन- निरवद्येन, येन 'दिण्णेणं'ति दत्तेन, 'दिण्णं'ति दत्तम्, 'शेषमपि' सर्वमपि, 'भावतः' परमार्थतः । यत उक्तम्- धृतिस्तेन दत्ता मतिस्तेन दत्ता, गतिस्तेन दत्ता सुखं तेन दत्तम् । गुणश्रीसमालिनितेभ्यो वरेभ्यो, मुनिभ्यो मुदा येन दत्तो निवासः ॥३१०॥ - तथा जो देइउ(देउ ?)वस्सयं जइवराणऽणेगगुणजोगधारीणं । तेणं दिण्णा वत्थ-ऽण्ण-पाण-सयणा-ऽऽसणविगप्पा ॥३१॥ जं तत्थ ठियाण भवे' सव्वेसिं तेण तेसिमुवओगो । रक्ख परिपालणा वि य तो दिण्णा एव ते सव्वे ॥३१२॥ सीया-ऽऽयव-चोराणं वालाणं तह य दंस-मसगाणं । रक्खतो मुणिवसमे सिवलोगसुहं समज्जिणइ ॥३१३॥ इति श्लोकार्थः ॥८७|| कस्मादेवं शय्यादानमतिगरिष्ठं वर्ण्यते ? यतो येषां तदातव्यं तेषां गुणव- त्वेन महत्त्वात् , तन्महत्त्वख्यापकं च श्लोकद्वयमाह- . माया पिया य भाया य भगिणी बंधवा सुया। भज्जा हा धणं धण्णं चइता मंडलं पुरं ॥८॥ मोक्खमग्गं समल्लीणा छिदित्ता मोहबंधणं । एए साहू महाभागा वंदणिज्जा सुराण वि ॥८९॥ 'माता' जनयित्री, 'पिता' जनकः, 'भ्राता' सोदरः, चकारोऽनुक्तस्वजनप्रतिपादकः, 'भगिनी' स्वसा, 'वान्धवाः भ्रातृविशेषाः, 'सुताः' पुत्राः, 'भार्या' सहचरी, 'स्नुपा' वधूः, 'धन' गणिमादि चतुः- प्रकारम् , 'धान्य' यवादि चतुर्विशतिभेदभिन्नम् । उक्तं च- 1. A B भोगे। 2 :xx एतच्चिद्वयान्तर्वर्ती पाठःc D प्रत्योरेव विद्यते। 3 C D धानशत्र्यादानश्लोकमाह । 4.A B यतः शुद्धेन । 5cD त्तिलों ।

. सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थ स्थानकम् धण्णाइ चउच्चीसं जब-गोहुम-सालि-वीहि-सट्ठीया । कोदव-अणुया-कंग-राला-तिल-मुग्ग-मासा य ॥३१४॥ अयसि-हिरिमथ-पुडगा-निप्पाव-सिलिंद-रायमासा य । इक्खू-मसूर-तुवरी-कुलत्थ तह धाणय-कलाया ३१५॥ (दश० नि० गा०२५२-२५३) एतानि लोकप्रसिद्धानि । नवरं 'अणुका' श्लक्ष्णकंगू, 'पष्टिका' शालिभेदः, कंगू-'वृत्तकंगू', तद्भेदो रालकः, हिरिमन्थाः कृष्णचनकाः, निष्पावाः वल्लाः, राजमाषाः वलकाः, निष्पावाः चल्लाः, राजमाषाः वलकाः, शिलिंदा: मकुण्टाः, धान्यक- कुस्तुम्बरी, कलाया-वृत्तचनका इति । एतानि च त्यक्त्वा तथा 'मंडलं पुरं' ति, 'मण्डलं' राज्यम्, 'पुरं' नगरम्, चकारः पूर्वस्माद् योज्यते ॥ "मोक्खमग्गं" इत्यादि, 'मोक्षमार्ग' शिवपथं सम्यग्ज्ञानादिरूपम् , 'समालीनाः' सम् एकीभावे- नाऽऽलीनाः आश्रिताः । किं कृत्वा ? छित्त्वा 'मोहबन्धनं' मोहनीयनिगडसंयमनम् । एते' पूर्वोक्ताः, 'साधवः' यतयः, 'महाभागाः' अचिन्त्यशक्तियुक्ताः, 'वन्दनीयाः' नमस्करणीयाः, 'सुराणामपि' त्रिदशा- नामपीति श्लोकद्वयार्थः ।।८८-८९॥ पुनरपि विशेषगुणद्योतनार्थ श्लोकचतुष्कमाह- सागरो इव गंभीरा, मंदरो इव निच्चला। कुंजरो इव सोडीरा, मइंदो इव निव्भया ॥९०|| 'सागरः' समुद्रः, स इव-तद्वत्, 'गम्भीराः' अलब्धमध्याः । 'मन्दरः' मेरुस्तद्वद् निश्चलाः'. परीष- होपसर्गवातोत्कलिकाऽप्रकम्पाः । 'कुञ्जरः' हस्ती तद्वच्छौर्यवन्तः कर्मशत्रुपराजयं प्रति । 'मृगेन्द्र' इव निर्भया:' सिंह इव भयरहिताः परतीर्थिककुवादिगजगलमार्जितादिष्विति ॥ सोमाचंदो व्व लेसाए, सूरो व्व तवतेयसा । ब्बफासाण विसहा, जहा लोए वसुंधरा ॥९१॥ 'सोमाचन्द्रवद्' राकाशशाङ्क इव 'लोश्यया' सौम्यदीप्त्या, समस्तजनानन्ददायकत्वेन परदर्शनतार- काधिक्येन च । 'सूरवद्' भानुरिव,'तपस्तेजसा' तपःकिरणजालेन, परतीर्थिकशशधरतारतारकानिकरप्रभानच्छाद- कत्वात् । 'सर्वस्पर्शानां' निःशेषस्पर्शविषयाणाम्, 'विपहाः' अधिसहनशीलाः, 'यथा' यद्वद्, 'लोके'. त्रिभुवने, 'वसुन्धरा' पृथ्वी, जनकृतशुभा-ऽशुभचेष्टासमवृत्तित्वात् । . उक्तं च- बंदिज्जमाणा न समुक्कसंति, हीलिज्जमाणा न समुज्जलंति । दंतेण चित्तण चरति लोए, मुणी समुग्धाइयरागदोसा ॥३१६॥ (आव०नि० गा० ८६६) सयणोपयंता वयणाभिवाया, कण्णं गया दुम्मणयं जणंति । धम्मो त्ति किच्चा परमग्गमरे, जियदिए जो सहई स पुज्जो ॥३१७॥ जो सहइ हु गामकंटए, अक्कोस-पहार-तज्जणाओ य। भयमेरवसह सप्पहासे, सममुहदुक्खसहे जे स भिक्खू ॥३१८॥ अक्कोस-हणण-मारण-धम्मभंसाण बालसुलभाणं । लाभं मण्णइ धीरो जहुत्तराणं अभावम्मि ॥३१९॥ ति।। I c D हिरिमिथितिपुडग-निफावं । 2 c D हिरिमिन्थाः। 3 cD. सिंहवद्भय । 4. A B वादिगल ।

-- साधुमाहात्म्यम् २२३ सुद्धचित्ता महासत्ता सारय सलिलं जहा । गोसीसचंदणं चेव सीयला सुसुगंधिणो ॥९२॥ 'शुद्धचित्ताः' निर्मलान्तःकरणाः 'महासत्त्वाः' सत्त्वाधिकाः, 'शारदं' चित्रानक्षत्रतापविशोधितम्, सलिलं 'यथा' इति यद्वत् कर्ममलरहितत्वाद् ! 'गोशीर्षचन्दनं' प्रधानं श्रीखण्डम्, चकारोऽने योज्यते, एव- शब्दस्य इवार्थत्वात् तद्वच्छीतलाः कामाग्नितापाभावात् । 'सुसुगन्धयश्च' शीलसौगन्धयुक्तत्वादिति ।। विश्या पावठाणेसु, निरया संजमे तवे । निम्ममा निरहंकारा खंता दंता जिइंदिया ॥१३॥ 'विरताः निवृत्ताः पापस्थानेभ्यः' पातकाश्रवेभ्यः । 'निरताः' आसक्ताः 'संयमे' पञ्चाश्रवाद्विरमणं एम्बेन्द्रियनिग्रहः कपायजयः । दण्डत्रयविरतिश्चेति संयमः सप्तदशभेदः ॥३२०॥ इत्येवंरूपे । 'तपसि'. अणसणमूणोयरिआ वित्तीसंखेवण रसच्चाओ। कायकिलेसो संलीणया व वज्झो तवो होइ ॥३२१॥ पायच्छित्तं विणओ वेयावच्चं तहेव सज्झाओ । झाणं उस्सग्गो वि य अमितरओ तवो होइ ॥३२२॥ इत्येवलक्षणे । 'निर्ममाः' 'पुत्रो मे भ्राता मे स्वजनो मे गृहकलत्रवर्गों मे' इत्येवं ममीकाररहिताः । 'निरह- काराः' निर्गताहकृतयः । क्षान्ताः' क्षमावन्तः । 'दान्ताः' नोइन्द्रियदमेन । 'जितेन्द्रियाः' . निगृहीतस्पर्शना- दीन्द्रियाः । इति श्लोकचतुष्टयार्थः ॥९०-९३।। विशेषतः साधुमाहात्म्यं ख्यापयन् श्लोकमाह- अहो ! धण्णो हु सो देसो पुरं राया गिही गिहं । जं तुर्द्धि मण्णमाणा णं विहरंती साहुणो ॥१४॥ 'अहो' इत्यतिशये, 'धन्यः' पुण्यभाक्, स 'देशः' जनपदः, 'पुरं' नगरम् , 'राजा' नृपतिः, 'गृही' गृहस्थः, 'गृह' निशान्तम् , 'ज' ति विभक्तिव्यत्ययाद् यत्र, 'तुष्टिं' हर्षम् ‘मन्यमानानां(मानाः) प्रतिपद्यमा- नानाम्(मानाः), [णं इति वाक्यालङ्कारे], विरहन्ति' परिभ्रमन्ति, 'सुसाधवः' सद्यतय इति श्लोकार्थः ॥१४॥ एवंगुणयुक्तानां च साधूनां यो वसतिं प्रयच्छति तस्य फलं श्लोकेनाऽऽह- सेज्जं जो देइ साहूणं तरे संसारसायरं । सेज्जायरो अओ वुत्तो सिद्धो सवण्णुसासणे ॥९५॥ 'शय्यां' वसतिम् , यो ‘ददाति' प्रयच्छति, 'साधुभ्यः' यतिभ्यः, 'तरे'त्ति तरति, 'संसारसागर' भवसमुद्रम्, शय्यातरोऽतो व्युक्तः सिद्धः सर्वज्ञशासने-'शय्यया तरति संसारसागरम्' इत्येवं 'सिद्धः' व्युत्पत्या निष्पादितः, 'व्युक्तः'. विशेषेणोक्तः 'जिनशासने' निशीथादौ । अथवा सिद्ध इव सिद्धो व्युक्तः, भाविनि भूतवदुपचारात् प्रत्यासन्नसिद्धिगामीत्यभिप्राय इति श्लोकार्थः ॥९५॥ विशिष्टपुण्यहेतुमेव वसतिदातुः लोकेन प्रतिपादयति- चिट्ठताणं जओ तत्थ वत्था-ऽऽहार-तवाइणो । सम्म केइ पवज्जंति, जिणदिक्खं पि केइ वि ।।९।। 1c D प्रधानश्री । 2 Eठाणेहिं । 3 A B जियंदिया ।

રરર राणाम् , सटीके मूलशुद्धिप्रकरणे चतुर्थस्थानकसमाप्तिः 'तिष्टता' निवसताम् , 'यतः', यस्मात् , वस्त्रा-ऽऽहार-तपआदीनि आदिशब्दात् पात्र-दण्डकादिग्रहः, साधूनामुत्पद्यन्त इति गम्यम् । 'सम्मति सम्यक्त्वम्, केचित् 'पवजंति' प्रतिपद्यन्ते 'जिनदीक्षामपि' सर्व-देश- विरतिरूपां केचनाऽपि प्रतिपद्यन्ते इति श्लोकार्थः ॥९६॥ तस्मात्- सिज्जादाणप्पभावेणं देवाणं माणुसाण य । पहाणं संपया फुल्लं फलं निव्वाणमुत्तमं ॥९७॥ विभक्तिव्यत्ययात् शय्यादानप्रभावतो देवानां मानुपाणां च प्रधान सम्पत् पुष्पम् , फलं तु निर्वाणमु- त्तमं मोक्षगमनमिति श्लोकार्थः ॥९७|| ततश्च- नाणाविहाण साहूणं ओहावंताण जाव उ । कायव्वं सवभावणमेवमाइ जहोचियं ॥९॥ 'नानाविधानां' 'जिन-स्थविरकल्पिका-हालन्दिक-प्रत्येकवुद्धोद्युक्तविहारि-संविग्नपाक्षिकाद्यनेकप्रका- "ओहावंताणं"ति अवधावताम् उत्प्रवजितुकामानाम् 'जाव उत्ति एतान् यावदिति भावः, 'कर्तव्यं' विधेयम् , 'सर्वभावेन' समस्तसामर्थेन, “एवमादि' पूर्वोक्तादि यथोचितं यथायोग्यमिति श्लोकार्थः ॥९८॥ यथोचितकृत्यमेव श्लोकेन प्रतिपादयति- नाणं वा दंसणं सुद्धं चरितं संजमं तवं । जत्तिय जत्थ जाणिज्जा भावं भत्तीए पूयए ॥९९॥ 'ज्ञान' मतिज्ञानादि, वौशब्दोऽग्रे योदयते', 'दर्शन' क्षायोपशमनादि, 'शुद्धम्' अनवद्यम्, 'चारित्र' सामायिकादि, 'संयमम्' आश्रवविरमणादि, 'तपः' अनशनादि, 'जत्तियंति यावन्मात्रम् , 'यत्र'. 'साधौ, 'जानीयाद्' अवबुध्येत, 'भावं' पदार्थम् , 'भक्त्या' अन्तर्वासनया, तावत् तत्र पूजयेदिति श्लोकार्थः ॥९९।। समस्तकृत्यपर्यन्तं प्रकरणोपसंहारं च वृत्तेनाऽऽह- लिंगावसेसाण वि जं वसिह, संविग्गगीयत्थगुरूवइटुं । नाऊण साहूण जहाविहाणं, विहेह तं मोक्खसुहावहं ति ॥१०॥ 'लिङ्गावशेषाणामपि' लिङ्गमात्रोपजीविनामपि, 'यदवशिष्टं' यदुद्वरितम्, संविग्नः उद्यतविहारी, संविग्न- श्वाऽसौ गीतार्थश्च बहुश्रुतः, स चाऽसौ गुरुश्च तदुपदिष्टं कथितम् , 'ज्ञात्वा' अववुद्धयाऽऽगमादिति भावः ।तथा च जणचित्तग्गहणत्थं, करेति लिंगावसेसे वि.॥ तथा- अग्गीयादाइण्णे खेत्ते अन्नत्थठिईअभावेणं । भावाणुवघायणुवत्तणाए तेसिं तु वसियव्वं ॥३२३॥ इहरा स:परुवघाओ उच्छोभाईहिं अत्तणो लहुया । तेसि पि कम्मवंधो, दुग पि एयं अणिटुं तु ॥३२४॥ चायाए नमोक्कारो, हत्थुस्सेहो य सीसनमणं च । संपुच्छणऽच्छणं छोभवंदणं चंदणं वा वि ॥३२५।। 'साधूनां' यतीनाम्, 'यथाविधान' यथाविधि, “विहेह"त्ति 'विधत्त' कुरुत, 'तत्' पूर्वोक्तम् , 'मोक्षसौ- ख्यावह' शिवशर्मकारि । 'इति' प्रकरणसमाप्तौ ॥१०॥ श्रीदेवचन्द्राचार्यविरचिते मूलशुद्धिविवरणे साधुकृत्यस्थानकं चतुर्थं समाप्तम् ॥ 1c D मनुष्याणां। 2 E | 3 अग्रे वाशब्दयोजना नोपलभ्यते । 4.cD योज्यते 15A B°ते तदर्शनं । 6 E ति ॥१००॥ साहूणे ति चउत्यं ठाणं ॥ 7 A B इविगा। 8 cD त तत् । 9.D"परिसमा --

No text on this page.

Mulasuddhiprakarana (also Called Sthanakani) Vol.i

Author
Acarya, Pradyumnasuri's
Title
Mulasuddhiprakarana (also Called Sthanakani) Vol.i
File name
Mulasuddhiprakarana (also Called Sthanakani) Vol.i
Text
OCR done
Citation
1971
Published
2010/08
Publisher
Ahmedabad, Dalsukh Malvaniya Prakrit Text Society
Language
Sanskrit
Pages
246
Library
Prakrit Bharati Academy, Jaipur
DLI number
327774
Barcode
99999990002313.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library of India
VMLT id
CWld9bRgLYA
Download PDF

Mulasuddhiprakarana (also Called Sthanakani) Vol.i