·No text on this page.

·. . .. Sesha ఆ జడలు శ్రీరస్తు. శ్రీ హయ శ్రీ వా య పర బ్రహ్మణే నమ :. శ్రీమత్సకలజగదేక కారణ వేదాం తైక వేద్యపర బ్రహ్మాభిధానపురుషా త్తమపూర్ణావతార సమ 'స్తకల్యాణ గుణాభి రామ శ్రీ రామచరి త్రామృతకలశ పయోనిధా-స్వశ్రవణపఠన లేఖన పూజ నాది జాగరూక శిష్టజనమ నారధపూరణ పారిజూ తే నారదోప దేశకరతలామలకీకృతచతురాననవదననిర్గళితశత కోటి గ్రంధవి స్తరశ్రీ రామచరి శ్రామృతసారాం శన కమలాసనవదనవిహారి భారతీ ప్రధమావ తారభువావల్మీక భువామహషీణణా ప్రణీ తే పరతత్వ జిజ్ఞాసుజనమనస్సంశయాంధ కారని రాకరణ ప్రచండ భాస్కరాయమాణే - శ్రీ రామాయణా ఖ్యే ప్రబంధరా జే ద రా ఖ్యో సర్వేషామా సికజనానాం శ్రీ రామా మాయణఖ శుద్ధ పారపరన సంప్రదాయాధా హడ్డావబోధనమూల కౌఖిలపురుషార్థలా భాపాద నాయ శ్రీమద్వేద వేదాంత శ్రీ భాష్యాది పారగానం తాచార్యవర్యతనయేన శ్రీ హయగ్రీవ భగవచ్చరణ సేవా సమాసాది తొనవద్య విద్యావిభూషి తేన 2017 RE S సుం . RSSC SEARCH SERRASENSAST SEX SON యంకాండ:. 6. సరస్వతి-తిరువేంగడాచా రేణ శ్రీమద్వాల్మీకి మహషీ, ప్రణీత శ్రీ రామాయణ ప్రధమోప దేశ పాత్ర భూతభర ద్వాజున సూషి, వంశకలశోదధిచండ్రా" శ్రుతిస్మృతిశ్రు త్యంత శ్రీ భాష్యభగవద్విషయాది సగ్ధం ప్ర చార ప్రముది తాంతం తరంగ శ్రీనృసింహా చార్యవర్య తనయేన P వం-రామకృష్ణమాచా రేణచ. ముందుకు నందు, RSREERRASENREN SARRESPERSresh PRESS STS మూలగ్రంధస్యోర్ధ్వభా గే రామానుజీయాది వ్యాఖ్యానస్థవి శేషవిషయ సహిత శ్రీగోవింద రాజీయ వ్యాఖ్యాం-అధోభా గేతిల కాది వ్యాఖ్యానస్థ వి శేషవిషయ సహితమ హేశ్వరతీర్థియ వ్యాఖ్యాంచ సంయోజ్య. నా నా దేశానీ తా నేక మూల వ్యాఖ్యాన కెళాశ స్థపొర భేడయు కాయు విమ ర్మపూర్వకం సమ్యక్ పరిశోధితః- శ్రీమచ్చన్నపు ర్యాభరణాయమానసర స్వ తీనిలయాఖ్య స్వకీయము ద్రాక్షరశాలాయామ్ రాహ్మణజనవిరచి తాతర సంయోజు నాదికృత్యస్సకా శాలివాహనశక సంవత్స రేషుగ 208గ తేషు దుందుభి నామ సంవత్స రాశ్వయుజ శుద్ధ ద్వి తీయాయాంము ద్రా ఈ రైస్సుష్టు ప్రకాశితః. తకం అంత ఈ కాదు

·*****
禁禁戀紫禁禁禁禁燃
禁禁禁禁禁禁禁聲樂樂崇黎戀禁禁禁禁禁禁禁禁參賽警养教禁帶
******
ఈ గ్రంథము సంపూర్ణముగా తీసుకొనవలయుననిఅ పేక్షించువారు ఇది మొ
దలుకొని మూఁడుమాసములకులోగా చెన్నపట్టణపు సరస్వతీ నిలయము ద్రాక్ష
రశాలాధి కారులగు సర'స్వ తితిరు వేంగడా చార్యులు - వంగీపురం రామకృష్ణమా
'చార్యులు వీరీ పేకట ర తరము వ్రాసిచందాదార్లుగా నేర్పడినపక్షు మందు ప్రకట
నపత్రికయందుఁ దెలియఁ జేయఁబడియున్న పద్ధతుల ప్ర కారము రూపొయలుపం
పించి తెప్పించుకొనవచ్చును.
*******
************
***********

·శ్రీర అథసుందర కాండ సగాణాం ప్రధానక థానుక్రమణికా ప్రకాశ్య తే, గ్రహణం 6 3 పుట సంఖ్యా 'సగణ సంఖ్యా” | పుట సంఖ్యా. సగజ సంఖ్యాం ౧. అథహనుమతోమ హేంద్రశిఖరాదాకాశ సరణిగమనం-తం ప్రతితత్పర్వత దర్శనవ్యా ముగ్ధత్వం-త-స్య సీతావిషయాపరాధకరణం సద్యఃస్సమూలనాశ స్థవిద్యాధరమహషీణ గణకృత సం స్తుతిః. తస్యమ ధ్యే సముద్రం మైనాక ప హేతురితి చింతనంచనవ మె- ర్వతదశ నం- త స్యపరాక్రమఃపరీక్షణ సముత్సుక దేవగణ ప్రేషితసురసా 8x. అధహనుమతః రావణోపాంత భా గేషువాద నాయమురవపణ వాది వాద్య విజయః. తత స్తస్య చ్ఛాయా గ్రాహి సింహికా ప్రమాపణం-తత స్తస్యలం వి శేషాక్ పాసని ద్రా పాఠవ శ్యే నాలింగ్య 'స్వ సంతీనాఁస్త్రీణాం సవ్యద కాద్వీప ప్ర వేశశ్చ ప్రథమె, శఃనంత త్రైవపృధక్ఛయ నెశయానాం దివ్య సౌందర్యయు క్తాం మండోద 17. అధహనుమతోలం కాద్వీ పపర్వత స్థనా నాతరుగణనదీ ప్రస్రవణాదిదర్శనం రీం వీడ్యుసీ తెతిమనసంచదశ మె. తస్య నిశ్వాసలేశంవి నైవసాగరలంఘనం - తస్యలం కాదర్శనం - తతోలం OF. అధహనుమతః సీతాయాః రామవి శేషే స్వ ప్రాణత్యాగ పగ్యంత ప్రయ కాప వేరౌపయిక స్వల్ప శరీరపరిగ్ర తదాలంకా సమీపొపసర్పణం త్నకరణాహః తాందృశ్యమానాయాః స్త్రియ స్తద్విరుద్ధసుఖసు Jమత్త్యా తదానీంచం దో దయశ్చద్వి తీయె. దికంచాలో చ్యాన్యెయమితి నిశ్చయకరణం-తతో నా నామృగమాం ససురా Dం. అథహనుమతఃలం కాధి దేవతయానిరోధనం పశ్పా దేకము. ప్రహారజడ్జి ధివాసిత పొనభూమి ప్ర వేశ పూర్వకం తత్ర త్య నారీజనశయనక దంబదర్శ రితాంగయాతయాబ్రహ్మదత్తవర ప్ర కారకథనపూర్వకంహనుమతో సం-ప్రసు పపర దారదర్శ నెనమహానధర్మోజాత ఇతిభయప్రాప్తి స్త్రీష్వం కాప్రవేశానుజ్ఞాపనంచతృతీయె. తరాస్త్రీమాగః ణాశక్యత్వ స్వ నిర్వి కారచి త్తత్వపర్యాలోచ నేనఫున స్త 8. అథహనూమతో - ద్వా రేణలం కానగర ప్రాకారలంఘనపూర్వకలంకా న్ని వృత్తి అంతఃపురమాగఃణ ప్రయత్న శ్చైకాద శే ప్రవేశః - తస్యాత్యద్భు తరలొగణహమ్యణ మండలదర్శనపూర్వకంనగర 23. అధహనుమతః సీతా దశః నెన స్వకృత సముద్ర లంఘన వై యర్థ చింత మధ్య నిక్షిప్త రావణమూలబలదర్శనంచ చతుర్లై- నం తత స్తస్యపునగణమ నేనజాంబవత్ ప్రముఖ ప్రాయోపవేశ చింతనం AL, అథహనూమతః యన్మధ్యగత చంద్ర ప్ర కాశదశఃనె నా మోదనం - తత పునరపి ధైర్యంకృత్వాంతః పురప్ర దేశవిచయనం తావ తాపిసీతాదశ: నా సైన నా నావిధ రాతు సకుటుంబినీగణదర్శ నెపిజానక్యదర్శ నెనశోచనంచ ? భావాద్వి షా దాగమశ్చ ద్వాద శే- 30. అథహనూమతః రావణాధిష్ఠి తాంతర్నగరదశః నంష ప్లే- XX. అథహనుమతఃఅశోకవని కా ప్రాకారారోహణం-తతో నెక విధమాగణ శా 33. అధహనూమతః రావణాంతర్నగరవతి : గృహగణదశ జనపూర్వకంపుష్ప పిసీతాయా అదశ: నాత్ సీతామరణాది చింతనం- సీతామదృష్ట్వా స్వస్య కవిమానదశః సం సప్తమె. గమ నెశ్రీరామాదీనాం మరణచింతనం- స్వ స్యలంకాపరి స రెవిపోద్బంధనా 34, అథహనూమతః పుష్పక విమానవణ్య నమష్టమే ద్యు పాయైః ప్రాణత్యాగచింతనం-తతో శోకవని కామాత్ర మాగEణకర్త 32. అథహనూమతః రావణాంతఃపురదర్శనం. తత్ర త్యాద్భుతభవనగణ రామ వ్య శేషనిశ్చయః తత స్సీ తాథిగమ సిద్ధ్యానిఖల దేవ తానమస్కార ప్రార్థనం ణీయక దశ జనపూర్వకంపుప్ప కాధిరోహణం - తతోంతఃపురశయనా నేక దేవ దానవాది ప్రమగాజసపరిసృత రావణవశళ నపూర్వకంత స్యైశ్వర్య XF , అథహనుమతోడి శోకవనికా ప్ర వేశః- తత్రత్య నానావిధ వృక్ష జాలనదీనా కా 2 కి చత్రయోదశే.

·పుటే నే క్వా అశోక nt అ ne స్తదా in as a " నకు "ఢా ను కుమ ""), పీ క్రీడా పర్వత ప్రభృతిదర్శనపూర్వకంఅత్యద్భుత శింశుపా వృత్తి దశ జనం తంగ తాం సీతాం ప్రతీపునస్తాభి 'సర్జనాది పూర్వకంరావణాంగీకరణనియో తత స్తనూరుహ్యత దెశ రామణీయకందృష్ట్వా యది సీతాత్ర తి ఎత్తయ్యాణ జనం-తతోతవ దై న్యేనత్య కధైర్యయా సీతయారోదనకి రణంచచతుర్విం త్ర సంధ్యాద్యర్ధమాన ఛ్ఛేదితి చింతను చచతుదః శ్రీ లా?, అధసీతారాత, సీః ప్రతిమాను షీ రాత సస్య భార్యాభవితుం నొహః తత్యు ఉలి. అధహనుముతో శోకపని కామధ్యవతి - హేమ స్తంభ స్ర సాదశిల్ప దర్శనం క శాఖామూలం బ్యాతీవశో కేసవిలపసంకృతవలిక భాపంచవిం శీ తతో దైనా త్తత్ర రాక్షసీగణ పరివృత సీతాదర్శనం- తతస్తాంమలిన సంవీత OF. అధసీ తా'శ్రీరా మేణ స్వాన న్వేష స్వాన న్వేషణెబహూనికార కారణ న్యాశ ంక్య స్వవిషయు త్వోదిఖిలికాం గై స్సీ తేయనిత్యసుమానపూర్వకం సీ తెలినిణF యశ్చ ౧ 'ప్రేమ రాహి త్య స్వ భాగ్యహీనలో మేవ కారణం నిశ్చిత్య 'స్వస్యాష:రణ మే at, అర్ధహను సూకొసీతాయాః నాచామ చరదుదః శాంప్రేత్యు స్వయం వ శ్రేయఇతినిశ్చిత పతీతిక 'భాషడ్విం శాఖామృగోప్య తీవనిలలా పేలిక భాషోడశ ని అధ త్రి జబాజ్యయ విభీషణపు గ్యా శ్రీరామ విజయ "రావణ వినాశ సూ ఓF", అధహనునూ నే కాడి ప్రభృతీ రాశ సీతాభిః పరివృతాం సీతాంచ సవ్యక్ చక స్వ దృష్ట స్వప్నవి శేషక ధనం- తతో దేశవ్యావాష బాహ్వా దిస్ఫురణశారీ ప్రేత్యుతత స్సీ తాదర్శన సంహృష్ట స్సకా రాక్షస్యదర్శ నాయశింశుపాయాం రనిమి త్తదర్శనంచ స పవిం శే- గూఢవ సదితిక ధా సప్తద శే- FL, అధరాత సీకృతతజ సభత్సణ నాదిభిరతీపశోకవనుభవంత్యాస్సీ తాయా ఆగి, అధహనుమానపర రాష్ట్ర ప్రబుద్ధం సీతాది దృశయాత స్యాస్సమీ పనూగతం శ్మింశుపొసమీపగదున, "తత చ్ఛానాంగృహీత్వా వేణ్యుగధ సెన ప్రాణ రావణు ప్రేక్యు శింశుపావృక్ష స్యాధశ్శాఖాయా మవరుహ్య పత్ర పుష్ప సం త్యాగ చికీష " ణం-తతశ్శుభ నిమి త్త ప్రొదు పశ్చాష్టా విం శే- వృతోతిష్ఠదితీక ధాస్టాద 5శే. F", అధ సీతా స్వవామాక్షిభు జారుస్ఫురణాదినిమి త్రైశ్నకు నాదినిమి త్తైశాచి 23. అధరావణః ఉపవాసశోక ధ్యానభయాదిభిరతీవదీ నా మనజ్మానసగా "రాత్కాం తాగమనవారా శ్రీషణం భవిష్యతీతి ప్రహషణం లేభ ఇతి కధా చరదుదః శాపన్నాం సీతాం ప్రేక్ష్య స్వాభి ప్రాయ ప్రకట నా యోపక్రాం తతిక ధాఏమోనవిం కే- F" అథపూర్వోక్తవృత్తాంతా? సాతాను ర్వతాహనువు తా సీతాసమా శ్వా 28. అధరావణఃసీ తాం ప్రతి స్వ వశీకరణాయ నానావిధ ప్రార్థననుక రోదితిక 'సనం ప్రతి ప్రధమం రామగుణకీతజనంకతూ వ్యమితినిశ్చితమితిక ధాత్రీం శే 10.9 అధహసుపు తాదశరధగుణ ప్రశంసాపూర్వక శ్రీ మగుణ ప్రశంసనం-త 22 అధ సీతయా రావణ్ కి ప్రత్యాఖ్యానపూర్వకంత సై స్వస్యాః రామా తస్తస్యవ నె సంభావిత సకలవృత్తాంతక ధనపూర్వకసు గ్రీవమై త్రీ కరణక ధ య సమర్పణ ప్రార్థనం. తదకృత్వాయ త్ర క్వాపిగమ నేపి రామేణ విధ్వంస సం తెన నా నాచి కసువాసర ప్రేషణక ధసం వానర ప్రశంసాపూర్వకం స్వేస స సంతనసిద్ధమితి సమ్యక్క ధనం చై కవిం శే- ముద్రతరణలం కౌప్ర వేశ కధనం-వ్రతశ్శింశుపా మూ లేసీ తాదర్శనక ధన 60. అధసీ తాం ప్రతి "గావణేనమా సద్వయానంతరమపి మద్వచనా సంగీకరణ తయాతచుత్వాశింశుపావృమహానుష తోదర్శన, నైక్ త్రీం శే- త్వాంభక్షయిష్యా మీతిక ధనం- తం ప్రతి రామానుజ్ఞా భావాదహం త్వాంస 103 అధ సీతా రామవృత్తాంతా వేడ నే స్వప్న త్వాదీ నారోద్యవ్య క్తరూపవాసర భస్మీక రోహిణి ప్రతివచనక ధసం . తత స్తేనత స్యాస్స్వాధీనకరణాయ ఏకా కతృణ కవశ్వసత్వాత్త'ధాత్వం ప్రతిషేధ్య " అనే మోక్తు సత్యము స్త్వితి స (త్యాది రాక్షసీని యోజనపూర్వక మంతఃపురగమనంచ ద్వా విం ర్వదేవతాప్రార్థన కృతవతీతిక భాద్వాత్రిం తే- లా3. అధసీ - 7 ప్రశిఎక జటా ప్రభృతి రాక్షసేనాం సొంత పూర్వకం రావణ భా 108అధశింశుసానృ గవత గ్లైన హనుషః తాసీ తెయసమితి జానతా పేతాం ప్రతి ప్రార్ధసం త్రయోగం శే. కాత్వమి త్యాది ప్రశ్నకరణం-తత స్పీతయా ఆదిత ఆరభ్యవసవా సనిమిత్త ప్ర తార, అథపునస్తాసొగసీతాం ప్రతి రావణాంగీక రణనియోజనం తతశ్శించుపొపాం భృతి రానణహరణపగ్యంతవృత్తాంతక ధనంచ త్రయ స్త్రీం శే- మోసగ్రం ధావింశే. 30 3.0 ర్యాత్వా గీకరణ సా 33 ·పుటే క మణి. 38 . 32 8. సుందర కాండక ధాను not. అధహనుము తా సీతొం ప్రతి రామలమ్ముణకుశలక ధనం-శచుకవ త్యాదే స్వోత్తారణత్సరాకరణ ప్రార్ధనపూర్వకం హనుమద్గమ నాభ్యనుజ్ఞానం - వ్యాతవ సంతోషణం-తతో హనుమ తో దేనీవందనాయ సమీ: పగమనం-త తతోహనుమ తొ స్వక తణ వ్య కార్య శేషచింతన చచత్వారిం తే తస్సీతయాఅయం రావణఇలిమ త్వా ప్రత్యాఖ్యానపూర్వక ంయదిత్వం 032 అధహసుచు తాగానణహృదయపరిజ్ఞ నాయుతత్స మీపగిమనభాషణా ణాద్య రామసూత్ర సహిళా రామగుణాకొక యెము నం - తతో హనుమ పేకా ఎంతసం-శగౌషయిక శయూకు శోక సినికాక గ్వం ససంచ తారామగుణకధ నెన 'డేవీ9 ప్రహషణ సంకృత్యా లాం ప్రతి స్వవచ నె : 03L, అధరానణేన రాడు సీగణము బాడి శోక వని కాభంగవృత్తాంత్మశ్రవణం-తత శప్రార్థనంచకృతమి 'త్యే తాళిక కాకిక థాశ్వము (స్త్రీ శే. సేన ప్రేషి తాశీతిసహస్ర సంఖ్యాక కింక రాఖ్య రాక్షసానాంహనుమ తా nor అధహనుమ తాశ్రీ రామకళ్యాణగుణక ధనపూర్వకందివ్యమంగళవి గ్రహ విధ్వంసనం చద్విచత్వారింశే చిహ్నక ధనం-త స్యసు గ్రీవ సఖ్యక థసపూర్వకం తెన నానాదికు ప్రేషిత 030 అధహనుమ తానై త్యప్రాసాదస్థరాతు సవిధ్వం ససంశ్రీచత్వారింశే 83 వాన రెషుదక్షిణది శ్రేషి తొంగదాదీనాం స్వేషాం కాలాతీ క్ర మేణ ప్రొ 03, అధహనుమాక్ "స్వధ్వం సీతకింక రాజ్య రాము సగణవృత్తాంత శ్రవణకు యోపవేశకరణ ప్రభృతి స్వేనశతయోజనపరిమిత సాగరలంఘ నాద్యశో పిత రావణ ప్రేషితం ప్రహస్తపు త్రం జంబుమాలినా మానమవధీదితి క కవని కా ప్రవేశ పర్యంతవృత్తాంతక ధ నెనసీ తొప్రత్యయో త్పొదసమకారీ భాచతుశ్చ త్వారిం శే. త్యేతాఃకధాఃపంచత్రింశే. 180. అధహనుపూణరావణ ప్రేషి తాః సప్తమంత్రిసు తొక్ జఘా సెతి కధా OOL, అధహనుచు తాసీతాయై రామదత్తాంగుళీయక చాసం- తతో దేవ్యాస్వా పంచచ త్వారీం శే- సొసయన కారణ ప్రశ్నకరణం-తతో హనుమ తొశ్రీరామస్య సదాసీతా 080 అధహనుమా కొరావణ ప్రేరితా రితాడొ విరూపాక్ష యూపాశుదుధ్వరప్రఘ శోక పొరవశ్యని వేదనం తతః స్థానాపరిజ్ఞాన మేన అఖానయన కారణమితి సభా సకర్ణాఖ్యాణ పంచ సేనా నాయకాః ప్రచూపయానూ సేతక ధా. సమాశ్వాసనంచషట్' త్రింశే. 08.3 అధహనుమాక్ అక్ష కుమారమవధీదితిక ధాస పచ త్వారి 0 20. అథసీతయా స్వస్యారావణకృతమా సద్వయాత్మక జీవితాను గ్రహకాల 082. అధహనుమానిం ద్రజితా బ్రహ్మాస్త్రీణబద్ధస్స శ్రావ హ్మాస్త్రబద్ధస్స శ్రావణాంతికం నీత ఇతిక ని వేదనం తత'స్స్వపృష్ఠ మారోవ్య రామ సన్నిధిం నయా మీతిహనుమ తో "రాష్టచత్వారిం శే. ప్రార్థనం-తతో దేవ్యా రామే– నరావణవిధ్వం ససపూర్వకం స్వాసయ 070 - అధహనుమాకొ రావణం దృష్ట్వాతదీయ తేజో శేషణాలీవ మస్మితొభూ సంక తణవ్యమితి ప్రతివచనదానంచకృతమితిక ధాస పత్రిం శే- దితిక ధోఎకనపంచాశే. 0.93. అవహనుమతా దేవీం ప్రతి శ్రీ రామాయ ప్రత్యభిజ్ఞాస ప్రార్థనం - తతో దే 010. అధ ప్రహస్తే సహనుమంతం ప్రతిక స్వదూత స్వమతి ప్రశ్నకరణం - త వ్యా కాకాసుర వృత్తాంతక ధనపూర్వకంచూడామణి ప్రదానం చాష్టక్రిం తోహనును తా రావణం ప్రతి రామదూతో హమితికధనంచపంచాశే 20 030 . అప దేవ్యాహనుమంతు ప్రతి వానర సైన్య స్య రామలక్ష్మణ యోశ్చసము 149 అధహనుము తా రావణం ప్రతి రామవనవాసప్రభృతీ స్వాగపు సపర్యంతమ్మ ద్రలంఘనంక ధమితి ప్రశ్నకరణం - తత స్తేన వాన రాణాంసర్వత్రా ప్రతి త్తాంతక ధనపూర్వకం రామాయ సీతా సమర్పణంహితమిత్యుపవాదనం హతగమునకధనం-స్వ స్కంధమారుహ్య రామలక్ష్మణయో రాగమనపూ తతస్సీ తాయా అప్ర దానే 'రావణ పొణతాణం దుశ్శక్యమిత్యుప దేశ రామో రావణంహ త్వొపురీయాస్య తీతి సమాధానం చై కెకాన శ్చైక పంచాశే. 122 అధ రావణే సహనుమద్వధాయాజ్ఞసనం- తతో విభీషణెసరూతపధ స్యగ 03.3 అధసీతాయాహసుముద్వచన శ్రవశాన సంతోష జననం-పునఃక బాచిత్ శ్రీ హిణత తా ప్రదశః సపూర్వకం వై గూప్యకరణ చే రెవయుక్త ప్రశం 'రా మేణసృష్టతిల కాయాస్స్యస్యామనశ్శిలయా తీలక నిర్మాణకథనం సం-తతో రావశాసతరంగీక రణం చద్వి సంగానే g రింశే. Bha రగా 30 ర్వకంశ్రీ రా చత్వారిం శే.

·పుటే 2. సుందర కాండ క థొ ను క్రమణి 'కో. 01. అధరావు. సైరావణాజ్ఞయాజీణ పటాదిభిహాణ సుమ త్పుచ్ఛసం వేష్ట యోమణ తనివతకనంచషష్టితమే. సతైల సేచ నాగ్ని సంయోజనపూర్వకంల లంకాయాం సర్వతోనయనం - FB- అథహనుమదంగదాదిభిః శ్రీరామ సమీపగమనాయ ప్రతి ప్రయాణం తతో రాత సీభిస్సీ తాయైతద్వృత్తాంతక ధనం - తతో దేవ్యాహనుమతో తతోమ ధ్యే మాగణం మధువనగమనం తతస్సర్వైరంగదంప్రతిమధుయా దాహాభావాయాగ్న్యుపాసనం - తతః ప్రదీ పమపి వాలస్థమగ్నిం పీ చనం-తతోంగ దేనత ధాభ్యనుజ్ఞానపూర్వకయ ఇష్టమధు పొనం-తతోవ డామకుర్వతంప్రసహిత్యహనూమ తాసీతారామ ప్రభావాద గ్నేశ్మీత నపాలదధిముఖ ప్రత్యాఖ్యానం చైకషష్టిత మే- ల తేతినిశ్చయకరణం-తతోతి హ్ర స్వీభవ నాద్వి నిధూణత నిఖిల బంధనత 0TV. అథహనుమదంగ దాభ్యాంపునద్కత్తావలం బై ర్వానరైమధువనభంజ యానగరపరిఘనిపా తెననిఖిలరలోవగణ విధ్వంసనంచత్రిపంచా శే13 నం-పునదః థియు ఖేన తేషాం నివారణపూర్వకం వనపాలై స్సహాగత్యసు 049. అధహనుమ తాస్వలాంగూల ప్రజ్వ లదగ్ని నావిభీషణగృహమంత రారా గ్రీవ చరణయోర్వందనంచ ద్విషష్టిత మే, వణగృహ ప్రభృతి సమ స్తరాతు సగృహభ స్మీకరణంచతుఃపంచాశే 18 net. అధహనుమ తాజానక్యపిద ద్ధేశ్యంతస్తాపకరణం - తతశ్చారణవచ నైద్రా not. అధదథము ఫేససు శ్రీ వాంగదాదిభి మః ధువనభంజనవృత్తాంతని వేదనం నక్య దాహశ్రవణపూర్వకంప్రత్యక్షుత స్సీ తా సందశ నం - తతఃప్రతి ప్ర తతస్సు శ్రీ వేణఅంగ దాది భీమణ ధువనస్య ప్రభగ్నత్వాత్ సీతాదశ-నం యాణ సంకల్పశ్చపంచపంచాక్లె సిద్ధమితిలక్మణాయక ధనం-తతోదథిముఖంప్రతి తాఁ ద్రుత మేన ప్రేషయే MLV, అధహనుమ తా స్వచగణ నిపీడ నేనతత్ర త్య మరి హఖ్యంధరణీధరంధరణీ త్యుక్తిపూర్వకంమధువనం ప్రతిత ప్రైషణంచత్రీషష్టిత మే సమమాత న్వాసపూర్వకమా కాశ సరణిగమనంషట్పంచా తే- - అథపునదః థిముఖేన అంగదాదీణ ప్రతిసు గ్రీవసమీపగమనం - తతోహను 120, అథపు నహణ నుమ తాయథాగతం సముద్ర తరణం- తతః స్వబాహూరు తా శ్రీ రామాదివందనపూర్వకందృష్టాసీ తెతిక థనం త త: శ్రీరా మేణస వేగగజనశ్రవణసం మోదితనిఖిల నాన రేఖ్యోదృష్టానీ తేతికథనం - త * నార్ధను మద వేక్షణంచచతుష్టష్టిత మే 00. అధహనుమ తో శ్రీ రామ సన్నిధౌ సీతా' వృత్తాంతని వెదనపూర్వకం చూ తో జాంబవతము భై స్సముద్ర తరణ ప్రభృత్యుదిత సకలవృత్తాంతక ధన డామణీదానంపంచషష్టిత మే- ప్రార్థనంచసప్తపంచా శే. 0 3. అధహనుమ తావానర కౌతుక సఫలీకరణాయ స్వకృతసముద్రలంఘనా 0. అధమణిదశ సేన రామవిలాపఃషట్ షష్టిత మే- దివృత్తాంత స్యవి స్తరేణని వేదనమష్టపల చా - 3. అధహనుమ తావి స్తరణ సీతాసం దేశకధనం స పషష్టితమె గారాం- అధహనుమ తాసీ తాదుదః శావిచింతనజనిత త్వర యాజాంబవ దాద్యను | OF 8- అధపునరపహనుమ తా సీతాకృత వానర సముద్రతరణోపొయప్రశ్నకధ జ్ఞాం కారయి శ్వా శైస్సహఫునర్ల ం కాంగత్వా రావణుహ త్వా సీతామా నం - తత స్తేషాం సము ద్రలంఘనశక్తిక ధనపూర్వకం రామలక్ష్మణామ దారు గామనౌర శ్యామ ఇతికి ధనమే మో నషష్టిత మే- త్పృష్ఠమారూఢా వెవాగమిష్యతః తత స్సర్వ ధారావః స్క్రిప్రమేవరావ 1063. అధాంగ దేనాపిహనుమన్మతాను సా రేణస్వాభి ప్రాయక ధనం - తతో ణంహ త్వా త్వాం ప్రాప్య పట్టాభిషిక్తో భవిష్యతీతిప్రతిక థితమితి రామస జాంబవ తాస్మా భిఃరామాజ్ఞానుసా రేణైవకతణ వ్యమితి హనుమదంగద న్నిధౌవిజ్ఞాపనం చాష్టషష్టిత మె- ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండ సగాణాం ప్రధానక ధానుక్రమణ కా సమాప్తా బహుమానా -- F ·శ్రీహయగ్రీవాయనమః శ్రీ సీతాలక్ష్ముణ భరతశత్రుఘ్నహనుమత్స మేత శ్రీరామ చంద్ర పర బ్రహ్మణే నమః ! రామాయ ణే - వ్యా ఖ్యా న చ తుష్టయ విశిష్ట - సుందరకాండ ప్రారంభ : on శ్రీ గోవిందరాజీయమ్ • తత్వజ్ఞాన సముచ్చయోఘనదయాసార స్య సారోమహాన్నిష్కషణకమలా నివాసచరణద్వంద్వానురాగస్మృతేః ! అకేశఃపరి పాక ఏష జగ తామతయ్య పుణ్యావ ళే రస్మాకం నిధిరతయో విజయ తే శ్రీమాన్న గారిర్గురుః || శ్రీ రామాయణభూషాయై ప్ర వృత్తో రామభ క్తితః | వ్యాఖ్యాంసుందర కొండస్యతిలకంక లయామ్యహమ్ || ఉ కంపర త్వా సాధారణం సమస్తక ల్యాణగుణాకరత్వం కిష్కింధాకాండే - అత్ర సర్వ సంహతృణ త్వ ముచ్య తె - వశ్యుతిహి తత్ - బ్రహ్మాస్వయంభూరి త్యాది నా ప్రియ ద్వా-పూర్వసి ఎండే సర్వధామిత్ర సంరక్షణం కార్యమిత్యు క్తం-అత్ర దూ తేనపతి వ్రతయా" వంపతిః = తవ్యమిత్యధX: ప్రతిపాద్య తే - యద్వాపూర్వత్ర సర్వరక్షణ ప్రవృత్తస్య విష్ణో రాచార్యరూపపురుష కారలాభ ఉ క్తః - అధునాఆచార్య కృత్యముచ్య తే- తత్రప్రధమే సగే శిశు ణీయశీష్యా న్వేషణముపపాధ్య తే|| త త త్యాది || తతఃజాంతవళోత్సాహనానంతరం-చారణాః సంఘచారిణో దేవ గాయకాః. తై రాచరి తెపథిఆకాశే. రావణనీ తాయాస్సీ తాయాః పదం స్థానం-అ స్వేస్టు ఇయేష-శత్రు కశః న తద న్వేషణ విరోధినిరసన సమధE:-య ద్వా. చారణా చరి తెపధిగ త్వా సీతాయాః పదమ న్వేష్టుమి యెష-య ద్వా.యధాపా ఆు మేవాన్వ యః-ఆకా శేషపద వ్యాసా న్వేషణ సమగ్దాయమితి బుద్ధి చాతుర్యాతిశ యఉచ్య తె-అ నేనశిష్య స్థానా స్వెషణపర గురుస్వరూప ముచ్య తె-తతఃము ద్రాప్రదానపూర్వక భగవడనుజ్ఞాలా భానంతరం- శత్రుక్మణునః || గుశబ్ద స్వంధ కారస్స్యా ప్రశబ్ద స్తన్నిరోధక : అంధ కారనిరోధి త్వాఛురురి త్యభిధీయతణక్యు క్తరీత్యా అజ్ఞాననివత జనశీలో గురుః-చారయంతిఆచారయంతిధమా? నిలిచారణా పూర్వాచార్యాః - తై రాచరి తెపధి-వ-హాజ నాయేనగత సృపం థాశ్యు క్త సదాచా రె - స్థితఇతి శేషః రావయతి అసతలా పాక్ కారయతీతి రావణఃఅవి వేకః - తెననీ తాయాః స్వ వశం ప్రాపి తాయాః - సీతాయాఃఅనాదిభ గవత్పరతంత్ర చెతనస్య - సీతాశవైనా యోనిజత్వో 3 స్త్రీలిం గేసపోరతంలో కేశ్చ - స్త్రీ ప్రాయమితరత్సర్వమిత్ హ్యు క్తం-పదం స్థానం సంసారమండలం హరిఃఓమ్ * తతో రావణనీ తాయాస్సీ తాయాశ్శత్రుకశః నః 1 ఇయేష పదమ న్వేష్టుం ఛారణా చరి తేపథి || ౧ || మహెశతీర్థియమ్ + శ్రీమత్సుందరకాండేవ్యా ఖ్యేయాని వ్యాకీయం తే. పూర్వసి నాండేజ గామలం కాంమనసామసస్వీ తిమనసాగమనము క్తం - ఇదానీం కాయే నా పిగ నంక ర్తుమైచ్ఛవి త్యాహ. తతో రావణనీ తాయా? త్యాదినా || వఇతి గాయ త్యాద్వాదశాతుకంతతో రావణనీ తాయాఃత్య స్యశ్లోకస్య చతురావు, రెణవఃత్య నేన సంగృహ్లాత్ || తతో రావణనీ తాయాస్సీ తాయా శత్రు కళ్ళనః | ఆయేషపడను న్వేష్టుం చారణా చరి తేపథి || అత్ర గంతు మితీపడమధ్యాహత కావ్యం - శత్రు కశ్య సెరాహనుమా" - రావణనీ తాయా! రావణె నావ ·శ్రీరామాయణే - వ్యాఖ్యానచ శుష్టయ విశ్ ప్లే - సుందర కాండే - ప్రధమ స్సగF-8, అన్వేష్టుం - సాత్విక సంభాషణాది చిహ్నం హతథోక్తం శ్లో|| విష్ణా కటాత శ్చా ద్వేష ఆభిముఖ్యంచ సాత్వికై : సంభాషణంప జే తాని త్వా చార్య ప్రాప్తి హేతవః తి || య ద్వా-పదంష్యవసాయము స్పెష్టుం-క-స్య చేతనస్యభగవత్ప్రస్తావధ్యవ సాయణత్య న్వేష్టుం ఇయెష|| ||పదం వ్యవసిత త్రాణ స్థానల ర్మాం ప్రివ సుష్విత్యమ రః) అతైకాదశ సహస్రుణ్ణి కాగ తాః - ద్వాదశ సహస్రస్యాది మోయంశ్లోకః అత్ర గాయ S: ద్వాదశమశ్వరం ప్రయుక్తం-తదవలోక నీయంవిద్వద్భిః ||*** రామానుజీయం || శ్రీ మత్సుందర కాండేవ్యా ఖ్యేయాని వ్యా క్రియం తేపూర్వస్మికా కాం డేమనసాగమనంకృతమిత్యు క్తం - ఇ దానీం కాయెనా పిగమనంక తుజ మై చ్ఛది త్యాశయెనాహ-తతః త్యాది!ఆత్ర గంతుమి తిపదమ ధ్యాహతణవ్యం శత్రుక్మణ మోహనుమా రావణ నీ శాయాస్సీ తాయాః" పదంనివాసస్థానం-అన్వేష్టుం చారణా చరి తెపథివత్మణ గంతుమియె షెఆయోజనా || ౧ | దుష్కరమితి || నిష్క్రతిద్వంద్వంయ ధాభవతీత ధాదుష్క రంచికీర్ష "సముద గ్రశిరో గ్రీ వః సమున్నత శి రోగ్రీ వః-గవాంపతిః సృషభః రామానుజీయం || దుష్కరమితే || నిష్క్రతి ద్వంద్వం ప్రతిద్వం ద్వాన్ని స్ట్రాంతం- ప్ర = బంధక రహితమిత్యధx all e|| అ ఇతి || శాద్వలో నాం సలిలకల్పత్వం వై డూర్యవ ర్ణతయా | రామానుజీయం ||అ థే || వై డూర్యవణేషు హరితత్వ సంవలితశ్యౌం శిష్టతయా వైడూర్యవ ర్ణత్వం శాద్వలా నాంసలిల కల్పత్వం శైత్యమాడ నాద వాది నా ||3||ద్వి జూనితి! కేసరీవబ భావితి శేషః || రామానుజీయం||ద్విజానితి! కేసరీవవిచచా రతి పూ వేణణాన్వ యః || ||నీ లేతి|| అత్రయచ్ఛబ్లో ధ్యాహార్యక-య దేవంవిధంతలంత త్రతిష్ఠన్నిత్యస్వ యః-పత్రువనైకా పత్రశ్యామైఃIR ||పలాశోహరితో హరి దితహలాయుధః సీతాసి పై కల్మా ప్రే- స్వభావవిహి లైః తస్సిద్ధాః|| 2 || ససూర్యాయేతి! స్వయంభు వేచతుర్ముఖాయ-భూ లేభ్యః దేవయోనిభ్యః!!! అంజలిమితే || ఆత్మ యోనయె స్వ కారణభూ తాయ-దక్షిణః సమధ :- హనుమాకు ప్రా జ్ముఖస్సకో ఆత్మ యోసయెపవ నాయతంజలింక్స్ త్వాతతో దక్ష్మి ణాందిశంగంతుం వ వృధళిత్యన్వయః - హిఃపొదపూరణే - అంజలిం ప్రా జ్ముఖఃకు ర్వన్ని తిపాఠ స్వయు క్తః - శతృప్రత్యయెన ప్రొ జ్ముఖత్వ విశిస్టాంజలిక రణదక్షిణదిగ్గ మనోద్యోగయో రైక కాలిక కోలిక త్వ ప్రతీత్యా విరోధాత్ - నహి ప్రా జ్ముఖ స్యై దుష్క-రంనిష్క్రతిద్వంద్వంచికీషణ న్కర్మ వానరః 1 సముదగ్ర శిరో గ్రీవోగవాంపతిరి వాబభౌ ||.91 అథ వైడూర్యవణేషు శాద్వ భేషుమహాబలః | ధీర స్సలిలక ల్పేషు చ చారయ ధాసుఖమ్ || 2 || ద్విజాన్వి త్రాసయ ధీమానురసాపాదపాస్టరః | మృగాంశ్వసుబహూన్నీఘ్నక్ ప్రవృద్ధవ కేసరీ||2|| నీలలోహితమాంజిష్ఠపత్ర వన్డే డా స్సీ తాసి 3 : 1 స్వభావవిహి తై శ్పి శ్రీధాణ తుభి స్సమలంకృతమ్ * కామరూపిభిరావిష్టమభీతం సపరిచ్ఛదైః ! యక్షకిన్నరగంధ ర్వైదేశవక ల్పైశ్చపన్న గై : * 'సత స్యగిరివర్య స్యత లేనాగవ రాయు తే తిష్టన్క పివర స్తత్ర హ్రూ దే నాగళి వాబభౌ || || సూర్యాయమ హేంద్రా యపవ నాయ స్వయంభు వే భూ తెభ్యశ్చాంజలింకృత్వాచశారగమ నెమతిమ్!! Ul! అంజలిం ప్రా జ్ముఖః కుర్వక్ "పవ నాయా హృతాయాః సీతాయాః పదం స్థానమ స్వేస్టుం- చారణా చరి తేపధీసురవశ్మణ నిగంతుమియే షెతియోజనా || ౧ || దుష్కరమితి II నిష్క్రతి ద్వంద్వ , ప్రతిద్వంద్వాన్ని సొంతం- ప్రతిబంధక రహితమిత్యథలి-కర్మ సము ద్రలంఘనకమః - సముదగ్ర శిరో గ్రీవః సముద గ్రెశిరో శ్రీ వేయస్య సతథో క్తః అత ఏవగ వాంపతిఃవృషభ ఇవబ || 9 || థెత!! వైడూర్యపడే షుమరకత చ్ఛాయెషుసలిలక ల్పేషుతద్వత్ శీత శ్లేష్వి త్యధః || 3 | ద్విజానితే || కేసరీవ విచచా రెతి పూ ర్వెణసంబంధః || 8 || నీ లేత్యాదిసా యమేకంవాక్యం-అత్రయచ్ఛబోధ్యాహర్తవ్యః నీలాదిపత్ర సమానవణ్ణి కారి-మాంజిష్ఠః పాటలిసి తాసి తై కల్మాషవణే Fః స్వభావవిపి తై : స్వభావసి థై చిత్ర ధాతుభిః సమలంకృతం-సపరిచ్ఛదై : సాలంకా కారైర్యజాదిభిరావిష్టంయత్ - తత్రత లేతిష్ఠ బభౌ || 2 || అ ఇష్ట దేవ తా ప్రాధః నాపూర్వకంయా ధశ్లోకద్వయ ·3 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశీ ప్లే - సుందర కాండే - ప్రధమ స్సగణ? వసతో దక్షిణదిగ్గమ మోద్యో నాయుజ్య తె|| ||ప్లవం గేలి || రామనృద్ధ్యధణం రామ ప్రయోజనాధణం|| 10 || నిష్ప్రచణేతి || నిష్ప్రమాణశ రీరని మణర్యాదశరీర :- బాహు భ్యామిత్యుక్తి ర్వానర స్యచతుర్భిస్పంచారాత్ || 70 || సచ చా లేతి|| చాపీ త్యెకమవ్యయమవ్యధ క ం-అశాతయత్ అగచ్ఛత్ - స్వా ధేణిచ్ || రామానుజీయం!! సచచా లేతి || అశాతయత్ -అపాతయదిత్యథః -అ త్రాధ్యచలఃక తాE ||19|| రామానుజీయం|| తే నేతి || పుప్పే మొత్య త్రకుమ తి చేతిణత్వ ం-పుష్పమయోయధా పుష్పమయఇవ || 18 || పీడ్యమాన ఇతి || రీతీ రెఖాః- కాంచ నాంజనర జతగర్భాసుశిలాసు విదీర్యమాణాసుదృశ్యమా నాస్తాస్తా భౌదగా రాజత్యధE all na(ll ము మో చేతి|| స మనశ్శిలా? ధాతువి శేష సహి తా-మధ్య మే నార్చి షా మధ్య మయాజ్వాలయా-ఆశ్వణ జ్వాలా హిసధూమ నివతీః కా|| ne || గిరిశెతి || వికృతైఃవికృతవద్భిః - దైన్య వ్యంజ కై రిత్యథE :|| 02 || ఇతి||సత్వ సన్నాడభూత సన్నాదఃl|nv||1రోభిరితి || స్వస్తికం నామఫణో పరిదృశ్యమా నాథక్ చంద్రకం-దదంశురితి - దంశ నం మోప వ్యా పొరః|| F||తాఇతి ||విభిదుఃభిన్నా.90 ||యానీతి || అత్ర తానీత్యధ్యాహార్యం-శమితుంశమయితుం || 90 || భిద్యత అత్యధ మేక . II ఉ తెృతురీత్యనుష జ్య Jllenu|| త్ర స్తాణత్యాది సాధః శ్లోకద్వయ మే కాన్వయం ||అసవ భాజనం మద్య పాత్రంసా శ్రాణిభోజనపా త్రాణి - ఆషణ భాణిచమాణ ఋషభచర్మ సిద్ధాని ఖెటకాని- త్మయోనయే!తతోభివ వృధేగంతుందక్షిణాదక్షిణాందిశమ్ || ||ప్ల వంగ ప్రవ రై దృఢపప్లవ నేకృతనిశ్చయః | వవృథెరామవృద్ధ ్యధణం సము ద్రవపర్వసు || 10 || నిష్ప్రమాణశరీరస్సకొలిలంఘయిషురణవమ్ | బాహు భ్యాం పీడయామాసచరణా భ్యాంచపర్వతమ్ || nol! సచ చాలా చలశ్చాపి ముహూతణుక పిపీడితః 1 తరూణాంపు ప్పి తా రాణాం సర్వం పుష్పమశాతయల్ || ౧.9|| తేన పాదపము కైనపు స్పౌ ఘోణసుగంధి నా సర్వతస్సంవృత శ్మైలోబభౌపుష్పమయోయరా ||13 || తేనచో త్తమ వీ ర్యేణపీడ్యమానస్సపర్వతః| సలిలంసం ప్రసు స్రావమదరమత్తం వద్విపః|| 18 ||పీడ్యమాన స్తుబలి నామ హేంద్ర స్తేనపర్వతః | రీతీర్నిర్వతజయామాసకాంచ నాంజన రాజతీఃlinxll ము మోచచశిలా శ్మైలో విశాలాస్సమనశ్శిలా? 1 మధ్య మే నార్పి షాజుహౌధూమరాజీరి వానలః || 02 ||గిరిణాపీడ్యమా నెనపీడ్యమా నాని సర్వతః | సుహావిష్టానిభూ కౌని వి నెదుర్వికృతై 'స్వరై 8 || 2 || సమహా సత్వ సన్నాద శ్మైలపీ డానిమి త్తజ | పృధివీంపూరయానూ సదిశశ్చోపవ నానిచ || ౧ || శిరోభిఃపృధు భిస్సర్పావ్యక్తస్వస్తిక లకు తై 8|వమంతః సావకం ఘోరందదంశుదశ నైశ్శిలా?||or|| తా స్తదాసవి పెద స్టాకు పి తై సైమణ హాశీలాః1 జ జ్వలు:పావ నా పొవ మోద్దీపాబిభిదుశ్చ సహస్రధా||90|| యానిచౌషధజాలాని తస్మి ఖా తానిపర్వ తె| విషప్నూన్యపి నా గా నాంన శేకుశ్శమితుంది షమ్|| 90 || భిద్య తెయంగిరిభూణ తై రితిమత్వా తపస్వి నః || unu || త్రస్తావిద్యాధరా స్తస్మాదు తేతుః స్త్రీ గణై స్సహ • పానభూమిగతం హిత్వా హైమమా'సవ భాజనమ్ | పా త్రాణిచమహాహాణ్ణి కర కాంశ్చ హిరణ్మయా? • లేహ్యాసుచ్చావ చాన బ్యాక్ మాంసానివివిధా మారభై త్యాహ || ససూర్యాయే త్యాది|| | || ప్లవం గేel! రామవృద్ధ్యధణంరామాభ్యుదయాధణ౦ || 10 || ఇతి || ముహూతకామల్ప కాలం-అశాతయత్ అపాతయణ్ 08||రీతీరితి || మ హేంద్రః కాంచ నాంజన రాజతీః కాంచ నాంజ నరజత మయారీతీ పద్ధతి:-ధారాఇత్యధE B-నివజాత యామాస ప్రాదు భావయామా సేత్యథE : ! A!ము మో చేతి || సమనశ్శిలా : ధాతువి శేషసహితా ఇ-మధ్య మేనాచి ? షాజుష్టః - కాళీక రాళీ విష్ఫులింగినీధూ శ్రునణా విశ్వరుచిలోహితా మనోజ నాభిధానాసు సప్తస్వగ్నిజిహ్వా సు-మధ్యమయా ధూమ్రాఖ్యయావిశిష్ట అగ్నిః ధూమ రాజీరివధూమనిచయానివ శైలఃపవః తఃశిలాము మో చేతి సంబంధః || 1 2 || సఇత్ || 3. హాస త్వా మహాజంతవః తేషాం సన్నాదః|nv|| రొఖిరితే || శిరోభిరుపలక్ష్మి తాః-స్వస్తికఃఫణస్థానీల రేఖావి శేషః|| 90 !! యానీతి || శమితుంశమయితుం || 90 || భిద్యత ఇతి | భూ, ఇపృథివ్యాదిభి స్సహ !! * || లేహ్యా నితి||ఆసకా భాణిఋ షభాచను పినర్ధానిచమాణ ణిఫల నిక నక త్సరూక్ ఖడ్గ ముడ్డీ ||3 ||కృ తెలి!!కంఠగుణాఃకంద స జ 8 ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శీ ప్లే - సుందర కాండే - ప్రధమస్సగణ:, త్సరుః ముష్టి బంధనం||.9611ళ్ళ తేతి కృతకంఠగుణాళికృతక ంర స్ర జఃక్ష్మీ బా:మత్తా:-రక్తాః మధుపానాత్ -పుష్క- IT':- స్వభావత్యత్యధణ 2.9M ! హా రేతి|| 'పొరి హార్యంవలయం-తస్థుతస్థు శ్చ 1.92 || దశః యంతఇతి || దశజయంతః ప్ర యోజయంతి-మహావిద్యాం అణిమాద్యష్ట మహాసిద్ధిం-విద్యాధరమహషణ యః-పీ ద్యాథరాః మూషణయం వెళ్యుపమిత సమా స్క-ఉపమితం వ్యా ఫ్రూ దిభిః సొమాన్యా ప్రయోగఇత్యసుశాసనాత్ -విద్యాధర శ్రేష్టాఇత్యధణః - విద్యాధరామహపజయ శ్చేతి ద్వంద్వ సమాసోనయు క్తః-ఇతివి ద్యాధరాళ్ళు శ్వేత్యుపరితనల్లో కేవి ద్యాధరాణా మేవో దానాత్ || 9 ||శు శ్రు పురీతి|| సాపునర త్రా కాశ స్థితి-శు శ్రువుః - విద్యాధ రాఇతి శేషః ఇతివిద్యాధరాళ్ళు త్వేత్యుససంహా రాత్ II_2011 రామానుజీయం||ఎప ఇతి||తితీషణతిషుహా వేగమితి క్రియావిశేషణం ll 9F || సముద్రంతితీషణాతీత్యు క్తం- తస్య ప్రయోజనకథ నాయ క్త మనువదతి || రామాధజు మితి! 3 pl|అనుపూ ర్వ్యెతి||ఆనుపూ ర్వే ్యణవృత్తం క్ర మేణవృత్తం!| 8||లంఘ మోద్యోగ కాలికావ స్థాంవ ర్ణ యతీ || బాహూ! త్యాది నా|| బాహూ సం స్తంభ యామా స నిశ్చలీచ కొర-కట్యాం ససాదశరీరం సంచు గా చేత్యధణి-చరణె సంచుకోచచ !! "రామానుజీయం || బా హూఇతి! సం స్తంభయామా సపర్వతో పరిదృఢవిన్యా సేననిప్పందీచ కార-కట్యాం ససాదకటి ప్రదే శెకృశో బభూవ-చరణోసంచుకోచచ సంకోచయామాసచ||Bx ! సంహృత్యేతి! సంహృత్య సం కాచ్య! రామానుజీయం || సంహృ త్యేతి వీర్య వాణ వీర్యమావి వే శేత్యభిధానాత్ - పూర్వంవిద్యమాన మేవవీర్యంవి శేషతోధిష్ఠిత వానిత్య వగమ్య తే తెజు సృత్వ యోర ప్యేవం ద్రష్టవ్యం - తెజఃపరాభి భవన సొమధ్యణం- సత్యంబలం-వీర్యం ఆ కాశాడ్యభినిష్క్రమణ సొమధ్య E01 3L | మాగణ మితి || ప్రొ నిచ|ఆషణ భాణిచచర్మాణఖడ్గాంశ్చకనకత్సరూక్ || 28 || కృతకంఠగుణాః బార క్తమాల్యాను లేపనా? | రక్తాః పుష్క- రాజాశ్చగగనం ప్రతీ పేది రె[|_971 || హారనూపుర కేయూర పారిహార్యధరాః స్త్రియః | విస్మితాస్సస్మి తా ససురా కా శేరమ్మ 'స్సహ!! .92 || దశ జయంలోమ హావిద్యాంవి ద్యాధరముహషణ యః సహితాస్తస్థు రాకా నేవీ మించ క్రుశ్చ పర్వతమ్ || 2 |శుశ్రువుశ్చత దాశబ్దమృషీణాంభావితాత్మ నామ్ చారణా సొంచ సిద్ధానాంస్థితా నాంవిమ లెంబ రె|| 20 ||ఎషపర్వత సంకాశోహనుమా న్మారు తాత్మజః| తితీషణతిష హా వేగం సముద్రంమక రా లయమ్ || 9F | రామారణం వాన గాధణంచ వికీషణ స్క-ర్మదుష్కరమ్' సముద్ర స్యపరం పాఠందుపొపం ప్రాప్తుమిచ్ఛతి || 30 ||ఇతివిద్యాధ రాశుత్వావచ స్తేషాం మహాత్మ నామ్ 1 తమ ప్ర మేయందదృశుఃపర్వ తేవానరషణ భమ్||Ballడుడు వేచ సరోమాణిచకం పేచాచలోపమః!న నాదసు-హా నాదంసుమహానివతోయదః || 32 || ఆనుపూర్వణవృత్తంచలాంగూలంరోమభిశ్చితమ్ | ఉత్పతిష్యన్విచి మెపపడి రాజం వోరగమ్ || 3 3 || తస్యలాంగూలమాసిద్ధమా త్త వేగస్యపృష్ఠతః ! దదృ శేగరు డే సేవ ప్రియమాణాము హెూరగః! 381 బాహూసం 'స్తంభ యామా సమహాపరిఘ సన్నిధౌ స సౌదచక పికట్యాంచరణెసంచు కెనాచచ ||3xl|సంహృత్యచభుజౌ శ్రీమాత దైవచశిరోధ రామ్ తేజస్స త్వంశ థావిధ్యమావి వేశ సవీర్యవా?||3|మాగళా మాలోకయూ రాగూథ్వం ప్రణిహి తెతుణః | రురోధహృదయే ప్రాణానాకాశమవ లోక యః || 3 || ప ద్భ్యాందృఢమవస్థానంకృత్వా సక పికుంజరః నికుంచ్యక శోక హనుమానుత్పతిప్యన్మహాబలః* వానరాన్వాసర శ్రేష్ఠఇదం శ్రీ బామ్ఛ| 9X ||హా రేతి | పొగిహార్యఃవలయః||2|| ఆవాహార : ఫారహార్యఃకటకంవలయో స్ట్రియా మిత్యమరఃll.92 || దశః యంతఇతి | విధ్యాధరమ హుషజాయఃవీ ద్యాధర హత్యధణ 8-మహావిద్యాం అణిమాది సిద్ధిం || 1981 శుశ్రువునితి || శబ్దం వాక్యం || 90 || త మేవాహ-ఏప ఇత్యాది || 9F | రామాధః మితి || వానరాథణం తేషాం రామకా స్వేత ధాభిమానాత్ | > sleను పూర్వా దితి! అను పూర్వ్యాత్ వృత్తంలాంగూల విచి.. వేశ్యన్వయః||33||త స్యేతి! ఆ సిద్ధంభుగ్నం || 3 8 || బాహూఇతి | బాహూనం స్తంభయామా సపర్వలో పరిగృఢవి వ్యా సేన నిష్పందీచ కార - సపొడచక ప్మికట్యామితి కాయ ప్రసారణాత్ కటి ప్ర దే శేకృశోభూదిత్యథ? : - చరశాసం ·23 YG శ్రీ రానూయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - ప్రధమ స్సగణః. నా ఉచ్ఛ్వా సరూపాక్ - ప్రాణనిరొధోవ్యో మోత్పత నాధణం || 30 || రామాను జీయం|| య థెతి|| రాఘవశరదృష్టాం తేన స్వ స్యాపిళంబ త్వా ప్రతిహత త్వా మోఘ త్వాదికం సూచిత వాక్ | 3F || • సహీతి || హిశబ్దః పాదపూరణే "రం ||జయదీతి || అకృత శ్రమఃఅ ప్రాప్తశ్రమః-రాడు సరాజా నమిశ్య త్రటజ భావఆషణ-ఆనయి ఫ్యామిఆ నెష్యామి || 18 || సముత్పత తీతి || తస్మీః హనుమతి వేగాత్సముత్పతతి సతి-నగరొహిణి శైలరుహావృ BI" ఇ-వీటపాక్ సంహృత్య ఆదాయ-సము త్వేతురిత్యధణః || 8 || సంద్ర హెణో కంవివృణోతి || సమత్తెత్యాదినా!! మోయష్టిమక : మోయష్టి || 8 2 || తమితి ! తమూరు వేగేతిపొరః- ఉరు వెగేసి ఉన్మధి తాఃసాలాఃసాలవృ G:-అ న్యేన గె త్తమాఃఅ న్యేవృతు, శ్రేష్ఠాః - సైన్యాః సేనాయాం సమ వేతాఃపురుషా || సేనాయాం సమ వేతా యె సైన్యా సై సైనికాశ్చత ఇత్యమరిః || 80 | 8F || సారవంత ఇతి || సారవంతఃస్థిరాంశ వంఠః || 9 || సారొబ లెస్థిరాం శెచేత్యమర :|| 10 ||సనా నాకుసు మైరితి | మేఘ సంకాశః సక పిరిత్యన్వయః - ఖద్యో తై - రా త్రావితి శేషః || ౧||విము క్తాం తే || అవశీర్యంతఅ వాశీర్యంత-ఆగమశాసనస్యానిత్య త్వా దడ భావః - స్థితవఁ తఇత్యధE 8-నివృత్తాఃబుఁ ధూ ననుగవ్య నివృత్తాః - సుహృత్సమ సల లఇతిసామి ప్యే సప్తమి-ఉదకాంతాత్ స్నిగ్రో బంధుమును వ్ర జేదిత్యు 3 ? || రామానుజీయం ||విము కాఇతి || తస్య వేగేనవిముక్తాదూరగమన హెతుభూత వేగెనహె తు నావిముక్తాళిగత సంబంధాః - అవశీర్యంత-ఆగమశాసనస్యానిత్య త్వాదడభావః -పుష్పాణిము క్త్వా సలి లేఅవశీర్యం తెత్య నెన ప్రస్థి తేభ్యస్సుహృద్భ్యో నివృత్తానా మశ్రు మోక్షణ పూర్వకంశోక సాగ రెనిమగ్నానాంసుహృదాం సమాధిధ్వణ న్య తె||2|_9||లఘు త్వే నేతి || లఘు త్వె నా పపన్నంలఘు త్వెసయు క్తం||రామానుజీయం!! హనుమంతమను, ద్రు తాస్సారవంతో వృ: ప్రధమంసాగ రెపతి తాః - అల్పసాగా స్తతో వ్యధికంగత్వాజ లేవిశ్రణా? త్యుక్త్వా పుష్పాణ్య వ్యతిలఘుత్వ వ త్తయామా హద్దూరంగ త్వాపతి తానీ త్యాహ లఘు త్వె నెత! 43 || తా గత్యధణ నేకంవాక్యం || తారాచితమి వాకాశం ప్ర బభౌసమ హాణః ప?||M3U||పు ప్పే మొనో | అనుబద్దెన *యధారాఘవ నిర్ము కశ్మరశ్శ్వ సనవిక్రమః|| 3F ||గ చ్ఛేత్తద్వర్గమిష్యామిలం కాం రావణ పాలితామ్ నహిద్ర క్యామియది తాంలం కాయాంజన కాత్మజామ్ || 8 9 ||అనే నై వహి వేగేనగమిష్యామిసురాలయమ్ జయదివా త్రిది వేసీతాంనద్ర క్యామ్యకృత శ్రమః||80|| బ ధ్వా రాక్షసరాజానమానయిష్యామి రావణం * సర్వధాకృత కార్యోహ మేష్యామిసహసీతయా || 8-9||ఆనయిష్యామి వాలం కాంసము త్పాట్యస రావణామ్ • ఏవము క్త్వాతుహసునూళ్ వానరాన్వానరో త్తమః ||83 ||ఉత్పపాతాధ వే గేన వేగ వానవిచారయ? *సుపర్ణమివ చాత్మానం మే నె సక పికుంజరః|108 || సముత్పతతిశ స్మింస్తు వేగా తేనగరోహిణః | సంహృత్య విటపాన్సర్వా సము త్వేతుస్సమం తతః|| 12 | సమ త్తకోయష్టిమ కాక పొద పొన్సుష్ప శాలినః | ఉద్వహన్నూరు వే గేనజు"గా మవిమ లేంబ రే || 8 ||ఊరు వేగొద్ధతావృతాముహూర్తంక పిమన్వయుః | ప్రస్థితం దీర్ఘ మధ్వానం స్వ బంధుమివ బాంధవాః || 2 ||తమూరు వేగెనాన్మధి తా స్సాలాశ్చా న్యేనగో త్తమాః అనుజగ్ముర నూమంతం సైన్యా ఇవవ హే పతిమ్ || 80 || సుపుష్పి తాగైబహుభిః పాద సైర న్వితఃక పిః (హనుమాన్పర్వ తాకారోబభూ వాద్భుతదశణ న?lF || సారవంతో ధయేవృజన్య మజ్జన్ల వణాంభ స్పీభయాదివము హెంద్ర స్యపర్వ తావరుణాలయే || 10 || సనా నాకుసుమైఃకీణFిక పిస్సాంకుర మోర కై : శుశుభే మేమసం కా శఃఖద్యో తైరివ పర్వతః || X al|విము క్తాస్తస్య వేగేనము క్త్వా పుష్పాణి తేదు నిమాః1అవశీర్యంతసలి లేనివృత్తాస్సుహృదోయ ఛా|| V_9||లఘు త్వేనో పపన్నంత ద్వి చిత్రం సాగ రేపతత్ | ప్రమాణాంవివిధంపుష్పంక పి వాయు సమీరితమ్ || 23 || తా రాశతమి వాకాశం ప్రబభౌ సమహాణ వః|| పు ప్పే ఘ్ణానుబదైననా నావ నవానరః X 8 || బభౌ మేఘణ వాకా శవిద్యుద్గణవిభూషితః*త స్య వేగ సమాధూ 3 :పు స్పైస్తోయ మదృశ్యత || చు మోచ:సం కూచయామాస || 32 || తేజ ఇతి || తేజఃపరాభిభవ సావధ్యణం-సత్వంబలoll8oll•యదీతి || ఆనయిష్యామిఆ నేష్యామి || 8-9 ||23|1881 సముత్పత తీతి || సముత్పతతిహనూమతి సముద్ద చ్ఛతి సతి - నగరోహణ పర్వత శ్రవృ UP : విటపాక్ సంహృత్య సంక్షిప్య - వేగాత్ సము తెృతురిత్యధE 8 || 8 ||సారవంత తి|| సారవం కఃగురు త్వాతిశయయు క్తాః || 20 ||విము క్తాఇతి !! తస్యహనుమతో వేగేనవిము క్తాఃత్రునఃపుస్పాణిముక్త్వా సలి లెఅవశీర్యంత-అడభావఆపణ: సుహృదోయ థెతి-బం ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ వితీ పై - సుందర కాండే - ప్రధమ స్సగణ: వ్యాప్తిన || M8 || 2 ||• రామాసుజీయం||త స్యేతి || బా హె్వూఃపంచశాఖత్వాత్ పంచాస్య పన్నగదృష్టాంత?!! > Lil• బన్ని వేలి||అణణవంపిబన్నివ ఆకాశంపి పాసురి వే త్యా భ్యామ స్యమహానుద్యోగ స్సూచ్య 3 - లంఘన వేగేనసహసా |యమాశాసాగరవిస్తా రెసపీయమానఃవభవతి. ఎవమంబరంచ-తతోతి వేగే నగచ్చకొ సమ. హార్ట్ వంపి జన్ని వబభౌ - తథాల కాశవ-పీ త్యాహుః|| రామానుజీయం || పిబన్ని వేతి || సొగర ప్ర త్యాసన్న ప్ర దేశగమన వేళాయాంమ హెూదధింపిబన్నివబభౌ-అదుపరి గమనావస్థాయామా గోశంపి పాసురి వదదృ శే1 02 ||xv||*పింగే. తి || ఏం గెపింగళవణేః పింగాణాం వానరాణాంముఖ్య స్య-పరిమండ లేమండలాకా 7-చంద్ర సూర్యావిత్య భూతోపమా | 24 F || 4 ముఖమి || తత్పూర్యం మండలం సంధ్యా సూర్యమండలం kollఖలాంగూలమి తి|| స మావిద్ధం ఉన్న శ్రీకృతం |- ||2_91 జన్ఫి దె శే నెల || స్ఫీదెశెన వాలమూ) ప్రదే శేష!!..3 114త స్యేతి ||గజు ఆ అగర్జత్ || 26 ||• ఖెయ ధోతి || సానుబంధాసపు చ్ఛా-ఉల్కా హిపుచ్ఛయు కానిపత తి|| రామానుజీయం|| భేయ ఛతి || ఉలాపాణాపమయా రావణ'స్య భా వ్యశుభ సూచ్య JIL_214 పతదితి||పతంగఃసూర్యః వ్యాయతో దీఘణ:- ప్రవృద్ధఇవ దీఘణ ఇనక ET్యయాంబధ్యమానాయాంహి మాతు గెదీ ఘోభవ ! || రానూ "నుజీయం || సతదితి II పతత్పతంగసం కాశఃగచ్ఛత్సూర్య సదృశఃవ్యాయతఃక పశిబధ్యమానయాక శ్యుయా ప్రవృద్ధ దీఘణ భూతో మాతంగ ఇవశుశుభ ఇతియోజ నాటక (57,ఇభమధ్య బంధనం||li క ET ప్రమో ప్లేహమ్యాణ దేః కాంచ్యాం మ ధ్యేభ బంధనఇత్యసురఃli_tl? ఉపరిష్టా దితి|| నా నారలావ గాథేనాధోభా గేనవ్యోమావ గా థేన చోద్వ = భా గేనగచ్ఛతి - అయంచ ఉపరీగతశరీ రెణాధోజలావగాఢ ఛాయయా చై కాకారస్సక్ మారుత పూరితక టానె రివాసీ తా ||1_2 114యంయమితి సో న్మాదణవ సముద్ధ షణ ఇవ - సముధ్ధతజలఇత్యధE 8||రానూసుజీయం ||యమి 6-11సో న్మాద ఇవ అపస్మారీవ-భ్రమణ ఫెనజలోద్ద మన ఆశ నా AM || తారాభిరభి రామాభిరుది తాభిరి వాంబరమ్+తస్యాంబరగతౌబాహూగదృశా తే ప్రసారి®IAL ||పర్వతాగ్రా ద్వినిస్ట్రాంతొ పంచాస్యా వివపన్నగౌ * పిబన్నివబభౌ చాపి సోమి జాలఁమహాణకావమ్ || 2| 2 || పిపాసురివ-చా కాశ, దదృ శేసమహాక పిః • తస్యపిద్యుత్ప్రభాకారెవాయు మాగాణానుసారిణః|| KJ ||నయ నేవి ప్ర కాశే తేపర్వత స్థావి వానలొ జపిం గేపింగాతు ముఖ్యస్య బృహతీపరివండ లే|| 4F ||చకు షీ సంప్ర కాఫీ తెచం నోదితౌ*ముఖం నాసిక యాత స్య తా మయా తావు చూబభౌ || 20 # సంధ్య, సమభిస్పృష్టంయ ధాత శూర్యమండలం+లా : గూలంచ సమావిద్ధంప్ల వచన స్యశోభ తే||2-0 ||అంబ రెవాయుపుత్ర స్యశ క్రధ్వజ ఇవోచికమ్ - లాంగూలచ శ్రేణవ హాక్ శుక్ల (స్ట్రోనిలా త్ర జBIL-gl/వ్యలో చతమహా ప్రాజ్ఞ పరి వేషీ వ భాస్కరఃజస్ఫి దోశనాభి తా మేణర రాజు సమహాక పిః11-3 || న హ తాదారి తే నే: గిరి గై = 9కి ధాత నాళిత స్య నానరసింహస్యష్ఠ వమానస్య సాగరమ్ || 8 || క Wంతరగతో వాయుజీ - మూళఇవగజం ఫేయ ధానిపతంత్యులా, హ్యుత్తరం తాద్వి నిస్పృలొ || -2 | దృశ్య తేసానుబంధాచత ధాసక పికుంజరః పతత్పతంగ సంకాశో న్యాయత శ్శుతు భేక్ పి ?||LL || ప్ర వృద్ధ ఇఎమాతంగి కి త్యు యాబధ్యమానయా • ఉపరిష్టాచ్ఛరీ రెంఛాయయా చావ గాఢయా || 22 || సాగ రెమారు తావిస్టానౌరి వాసీత్త దాక పి జయంయం దేశంసముద్ర స్యజు గామసమహా 3 39lt=V || స తస్యోరు వేగేనసొ న్మాగణవల క్యు తేజసాగరస్యొమి? జూలా నామురసా శై లవష్మణ ణామ్ || kF | అభిఘ్నంస్తును సుప్రస్థాపనాథణంగతాః సుహృదోబంధూళి" ప్రస్గా స్యయ భానివర్తం తే-తదాశ్రు మానివృత్తాఖత్యర్థః || 12 ||* పిబన్ని వేశా || అర్జవ సమీపగమన వెళాయాముదధింప్బ న్నివబభౌ-ఉపరిగమనావ స్థాయాంఆ కాశంప సాసురి వద వృతే!. (UT || - పిం గే ఇతె || పరిమండ లెవర్తుల కా రేit.. || * ఫ్ఫి దేశే నేత | స్ఫీ దెశసవాలమూల ప్ర దే శేష || 3 ||• త స్యేతి గర్జతిజగజ : HL_811+4 ఇతి || సానుబంధాసూట్ లా సహితా||kx|l•పత దితి || తత్పతంగ సంకాశఃగచ్ఛతూ ర్య సదృశః వ్యాయతఃదీర్ఘాక రఃకపిః-బధ్యమా నయాజక కు చూగజుష ధ్య బంధనరజా - ప్ర, శృద్ధ మీ గూతో వూతంగ ఇకశుశుభ ఇల యోజనా !! - || ఈ పరిహదితి || ఉపరిష్టాత్ స్థితశరీ రేణి వ గాఢయాసాగరాం ః ప్రవిష్టయాచ్ఛాయయా ప్రతిబింబేన వై కా కార F సొగరాంశర్మగ్నమూలా బహిస్టోర్ధ్వభాగా మారు తావిష్టా వాయు ప్రేరి తా నౌరి వా సీదితియోజనా || L. 2 || మమితి | సోన్మాద శివ సము గ్రః అపస్మారీనల క్యు తె-భ్రమణ ఫెన?:లో గమన ఘోషాదిమత్వాదియ ముపనూ || 27 ||* సొగళ స్యేతి!! శైలవమ్మణ ణా శైల సదృ శేన ఉరశ్న ·2 కా శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచ శుష్టయ విశి" ప్లే - సుందర కాండే - ప్రగము స్సగE": దీమత్త్వాదీయముపమా || ఓ || * సాగర స్యేతి!! శైలవన్మణ ణాం శైల గుల్యా నాం || ని || వష్మణ దెహప్రమాణయోరితి సజ్జనః || రామానుజీయం || సాగర స్యేతి || ఊమి? జాలా నామిత్య త్రనలో కావ్య మెతిష్యని షే ధేపి ఎW షీ, ప్రయోగాత్ సాధుత్వం- ఉర సొ ఊరశ్నట్టేనటకొ వేగజనితో వాయుల డ్యు తె|| 2 0 14 వికషణాన్ని తి!వికిరన్ని వవిభ జన్ని వరోదసీ ద్యా వాపృధిన్యౌ || 2 ||* మేరి తి||అతి గ్రామత్ అత్య కౌమత్ || 2 211%త స్యె &!త స్యహనుమ తః వే'గేసఊరువా తే--సముగ్ధూతం సము జ్ఞాపితం- సజలదంజలం-జల దోజలంచోడూ తమిత్యభ- || రామానుజీయం|| త స్యేతి|| తస్య వేగ సముధ్ధ తమిలి పాఠః -జలు సజలదమిత్య సేన సముద్ధూతంజలం మేఘవ ం డలపర్యంతమభూదిత్యవగమ్య తే || 23 ||• మితి || తిష యోషః హాషు తా గ్రాహాః-రషాఃమక రాః- నృతానిజలప్ భే వేన ప్ర కాశితాః || 28 || 2x || దశ యోజనవి స్త్రీ శ్యాతి || నను త్రింశద్యో జ నాయత త్వేచతుధ్య ప దేవిలం కా ప్రాప్తిస్స్యాత్ - మైనాక సంవాదసుర సొసం వా దాదిక ంచవీరు ధ్యేత-సహిబి. బాదధిక పరి మాణత్వం ప్రతిబింబ స్య సంభ వతీతి నశ ంక నీయం-ఛాయాశబ్రోహినా త్ర ప్రతిబింబపరఃకింత్వ నాతపపరః- ప్రాత రెవెహి సముద్రతరణము క్తం- తదాతస్య ఛాయాస ము ద్రౌత ధా ప్రమాణాదృ శ్యా, వ || - || శ్వేతా ప్రీతి || అ భ్రఘనఃఅ భ్ర మూతి ? || రామానుజీయం|| శ్వే తెలి! శ్వేతా భ్ర ఘనరాజీవ అత్ర శ్వేతశబ్లేస స్వచ్ఛతో చ్య తె-ఘనశ భైనసాంద్రతా ||9||ఘనం నిరంతరంసాం రమిత్యమరః | సమళాలా భ్రసాంద్రప త్త్కిరీ వేత్యధE all 20 ||# యే నెత || ద్రోణీకటాహః, 2F ||• ఆపో తే ఇతి || ఆపో తేమా గెE || 3 ||*త తా పేళి || రామకార్యం సీతా న్వేషణంత దే వార్థః ప్రయోజనంత స్య సిద్ధయెలా భాయ-ఆ ధైతు భూత హనుమ చమ నివతల నా యెత్యర్థః రా మాసుజీయం || త తా పేతి| సీ షెవఇత్య నేనపు త్ర త్వెప రామ కార్య స్రవృత్త త్వాత్ పూజ్య తై వద్యొత్య తె|10211% నా గా ఇతర Eంసిది క్పాలక రక్షు స్సబంధీని || 2 ||• హా వేగఃపుప్లు వేసమహాక పిః క పీవాళశ్చబల వాక్ మెఘవాతశ్చ నిస్సృతః|| 20 ||సాగరంభీమని ఘోషఃకంసయామా సతుభృకాశమ్ • వికషణ న్నూమి జాలా నిబృహంతిలవ గొంభ స్|| 2 || పుప్లు వేక పిశాదూళ్ లో వికీ రన్నివరోదసీ• మేరువుండర సం కాశానుధ్ధతానవహాణ: వే || 2 9 || అతి కామన్మహా వేగ స్తరంగా గణయన్నివ+త స్య పెగ సముద్ధూతంజలం సజలదంతదా || 2 31: అంబగస్థంవిబ బ్రా జశారదాభ్రమి వాతతమ్ మిస క్రఝషాఃకూర్మాదృశ్యం తెవివృతా స్తూ|| 28 ||వస్త్రాపక సణే నెవశరీరాణిశరీరిణాం*ప్లవమాన, సమీకు క్యాడభుజం గా స్నాగరాలయాః || వ్యోమ్నితంక పిశాదూణలుసుపణ ఇతి మేని రేఖ దశయోజనవి Mణాణ -త్రింశద్యోజనమాయ తా|| 24.11 ఛాయా వాసర సింహస్యజ లేచారుతరా భవత్ * శ్వేతాభ్రఘన రాజీవ వాయుపు శ్రామ గామినీ ! 2 2 ||త స్యసాశుగు ఛాయావిత తాలవణాంబ సి శుశు భేసన-హా తెజామహాకాయో మహాక పి2|| 20 || వాయునూ గేజ నిరాలంబేపకు వానివపర్వతః యే నాసౌయాతిబల వాక్ వే గేనక పకుంజరః || 2 || తేనమా గెణ'సహసాదోణీకృ తఇవాణవః * ఆపా తేపక్షి సంపూ నాంపక్షి రాజ ఇవ వ్రజ livro || హనుమాక్ మేఘజాలాని ప్రకషణ నారుతోయ ధా• పాండు రారుణవణా! నినీలమాంజిష్ఠ కొనిచlls 9 ||క పి నాకృష్యమాణానిమహా ఋణిచ కాశి రే * ప్రవిశన్న భ్ర జాలా జాలాని నిష్పతంశ్చ పునఃపునః || 9 || ప్రచ్ఛన్నశ్చ ప్రకా శశ్చచంద్రమాఇవలక్యు తే+ప్ల వమానంతుతం దృష్ట్వాప్లవంగంత్వరితంత దా|| 3 ||వవపు పుష్పవషాఢ ణి దేవగంధర్వ దానవాః • త తాపన: తం సూర్యఃప్ల వంతం వానరో త్తమమ్ || 8 | సి షె వేచత దా వాయూ రామకార్యాధః సిద్ధయె/Wషయస్తుష్టువు శ్చైనంప పమానంవిహాయసా II రాజగుశ్చ దేవగంధర్వాః ప్రశంసంతో మహోజు సమ్! నా గాశ్చతుష్టువుర్య దొర కాంసివిబుధాఃఖ గాః | L: ప్రేళ్యస ర్వెక పివగం సహ సావిగ బైన వేగజనిత వాయుర్లక్ష్యు తె|| 2 ||4% కి పకాన్ని తి!వికిగన్ని పరోగసీ ద్యావాపృధి న్యౌ ఊర్మిజలా సినికి రకానికి పన్ని వపుప్లు : ఇ స బ డa 2.9 *త స్యే! !! వేగ స ముద్దృష్టం వేగే మోత్కణం-అతఎ వాంబరస్థంఅత ఎససజలదంజలద సహచరంజలం- శారదా భ్రమివ స్వ యంచజలడవి శేషత్ విబ బ్రా జేత్యక్ష :- వేగ సః ద్భూతమి త్యపి పారః|| 23 ||•తిమోతి!శరీరాణిఅవయవా? || tel# శ్వే తెలి! శ్వేతా భ్రఘనరాజీవ-అత్ర, శ్వేతశ భైన స్వచ్ఛతో చ్య తె ఘనశ భైన సౌంద్ర తాత ధాచనిష లా భు ఆంధ్రపత్తి రిత్యధూః|| 2F ||ఆ పాత ఇలి||ఆవశంత సంచరంత్య స్మిత్యానాతోనూగE :llo || తస్మైన్ని ? || సాగరఃసగర సంబంధీ. అతఎవ్వకుకులమా నాధీడా ·|| J శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ వశీ ప్లే - సుందర కాంస - సుండ కాల - ప్రధమ స్సగజః. తస్మీన్ని తి||మానార్థ బహుమానార్జీ - స్వయంసాగర శ్వాదితి భావః || ||• సాహాయ్యమితి|| సర్వ వాచ్యః సర్వ ప్రకారేణనింద్యః-వివడు తాంవ కుమిచ్ఛతాం||రామా నుజీయం||సాహాయ్య మితి ||వివకు, తొంవ కుమిచ్ఛతాం-వాగింద్రియవ తామిత్యర్థః సర్వవాచ్యోభవిష్యామి- సర్వనిందావాగ్విషయోభ విష్యామీత్యథFlv vill• రా మానుజీయం||అహమితి!! నావసీదిశుమహణ తీతిపాఠఃF II• రామానుజీయం||త దౌతి|| శేషంమార శేషం||Foll• ఇతీతి || హిరణ్య నాభంహిరణ్య శృంగం- నాభిశబ్రాహ్య ధ్యక్షు వాచీశృంగంచపర్వతస్యాధ్యక్ష మెవ || || నా భారధ్యక్షుక స్తూర్యోరితి దర్పః|| ౧ || *త్వ మి తి|| పరిఘః అర్గళం||||పరి ఘోముగ్గ రేరళఇతిదర్పః || 9 ||• పరిఘత్వ మేవా హత్వ మేషామితి || 3 || *తిర్యగితi{ $: అ స్త్రీతి శేషః/Fxll¥త స్యేతి|| ET్వకో?కు లేవం శేవర్తతేశుశ్రూషత ఇతి గ్వాకుకులవర్తితస్య పూజ్య తమా స్తవ-మత్సం బంధాదితి భావః యద్వాత్వ దుప కారక వాయుపుత్ర ముద్దిశ్య || రామానుజీయం!!త స్యేతి || సాహాయ్యం సహాయక ర్మ-సహ కారిత్వ మితి యావత్ - బ్రాహ్మణాది త్వాత్ ప్యం -మమఖ క్వాకవః పూజ్యహి. మద్వృద్ధి హెతు త్వాత్ తవపరంపూజ్యతమాః-సగర వివృద్ధ మదంతః ప్ర వేశ సుఖావ స్థానాదీఫలభో కృత్వాది భావఃit l* కుర్వతి || కార్యం ప్రయోజనంవి శ్రాం త్యాది-కర్తవ్యం కార్యమకృతం సతాం-మన్యుం మోపగ ఉ దీరయేత్ ప్రేరయేత్ -ఉత్పాదయెత్ II FT || * చామీక రెతి|| చామీ కరమహానాభ స్వర్ణమయమహాశృంగMFF II కాకుత్ స్థంతి || కాకుత్ స్థస్యాసృశం స్యంరామ స్యసీ తావిషయాందయా oll no oil; హిరణ్య నాభ ఇతి || నిశష్య-వచన మితి శేషః || non || 10.9 1 *శాతకుం భౌతి || సౌతకుంభని భే శస్వణ సగృ శై :-ఆదిత్యోదయసం కాశై: ఆదిత్యోదయతు ల్యైరిత్యధణః - శృంగై రుపలక్ష్మి తఃశృం తక్లమమ్ • తస్మిక్ ప్ల వగశారూణ లేప్ల వమా నెహనూమతి'v 2 || ET్వకుకులమా నాధీణ చింతయామాససాగరః*సాహాయ్యం వాన రంద్రస్య యదినాహంహనూమత : |dv||క రిష్యామిభవిష్యామి సర్వ వాచ్యోవివకు, తామ్ *అహమీ క్వూకు నా ధేన సగ రెణవివధి: తyr|| ఇక్వకు సచివ శ్చాయం నావసీదితుమహణతి+త థామయావిధాతవ్యం విశ్ర మేతయ ధాక పిః || 0 || శేషంచమయివి అంతస్సు ఖే నాతిపతివ్యతి* ఇతికృత్వామ తింసాధ్వీం సముద్రశ్ఛన్నమంభ సి||FO|| హిరణ్య నాభం మైనాకము వాచగిరి సత్తమమ్ ఆత్వమిహాసుర సంహనాంపాతాళతలవాసినామ్ || 21 దేవరాజ్ఞాగిరి శ్రేష్ఠపరీఘస్సంని వేశితఃశత్వ మేషాంజాతవీర్యాణాణపున రెవోత్పతిష్య తామ్ || 3 || పాతాళస్యా ప్ర మేయస్య ద్వారమావృత్యతి పసి||•II తిర్యగూధ్వణ మధ శైవశ క్తిస్తే శైలవధి తుమ్ || F 8 || తస్మాత్సంచోదయామి త్వాము త్తిష్ఠ గిరి సత్తమ || * || సఎషక పిశార్దూల స్వాముప ర్యెతివీర్యవా? || FX || హనూమా గ్రామ కార్యాధః 0భీమక మాక్ ఖమాప్లుత? || * || అస్య సాహ్యం మాయా కార్యమి క్వూరుకు లవలి జనః || 14 | మమహీ ల్వకవః పూజ్యాఃపరం పూజ్యతమా స్తవ !! !! కురుసాచివ్యమస్మాకం ననః కార్యమతి క్ర మేత్ || 12 తంకార్యస తాంమన్యుముదీరయేత్ || || సలిలా దూధ్వణము తిష్ఠతిష్ఠ త్వేషక పి స్త్వయి || Fv || అస్మాక మతిధి శైవపూజ్యశ్వసవతాంవరః || * || చానికరమహానాభ దేవగంధర్వ సేవిత | FF | హానుమాం స్వయివి. శాంత స్తత శ్శేషంగమిష్యతి || * || కాకుత్ శాస్యానృశం-స్యంచ మైధిల్యాశ్చవివా సనమ్ || no o || శ్రమంచప్ల వ గేంద్ర స్య సమీక్య తాతుమహః సి|| *ll సిరణ్య నాభో మైనా మోనిశమ్యలవణాంభ సూllnool! ఉత్పపాత జలాత్తూణణంమహా గ్రుమల తాయుతః!! • || ససాగరజలంభి త్వాబభూవాభ్యు జ్ఞత స్తదా || 10.9 || యధాజలధంభిత్వాడీ పర పూజాధీజి 'lls-2 ||* ఇంతా ప్ర కార మేవాహ ||సాహాయ్యమితి || వివక్ష, తాంవ కుమిచ్ఛతాం వాగింద్రియవ తామిత్యధః :- సర్వవాచ్యః సర్వనిందావాగ్విషయోభవి ప్యాసత్యధEsJV || UF || త ధేతి |! శెషంమాగః శేషం!|Full+ ఇతీతి || హిరణ్యనాభంహిరణ్య ప్రధానం - హిరణ్మయమిత్యధః !!!! నాభిః ప్రధా నేక స్తూర్యామితి విశ్వRIF ON ఖత్వమితి || పరిఘస్సన్ని వేశితఃఆయుధవి శేష త్వేన సన్ని వేశితః అ నేనపక్ష చ్ఛేదభయాత్సముద్ర ప్ర వేశానంతరం-పాతాళ స్థరాతు సనిరోధాధణం దేవరా జేనమై నాకః స్థాపిత ఇత్యవగమ్య తె|| 3 ||¢తిర్యగితి||వధి తుంశ క్తిర స్తితి శేషః || 6 ||*సఎష ఇతి!! త్వా ముపరితవోపరిlFL •కుర్వితి|| అతః సాచివ్యకరణాత్ -అస్మాకం కార్యం ప్రయోజనం నాతి క్ర మేత్ నలుప్య తామిత్యధE :IF 2 || కార్యాతి కి మేఅరిష్టమాహ!!క ర్తవ్యమితి || FU}; "మీక రెతి! చామీకరహిరణ్యాత్మక || 100 || హిర ·3 శ్రీ రామాయణే వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే. ప్రథమ స్సగణ:. 'గాణిదర్శయామా సేతియోజ నా || 108 ||#త పై తి||శ స్త్రసంకాశం నీలమిత్యర్థఃl ||శస్త్రమాయుధలోహయోరితివిశ్వall not ||•తమితి || నిశ్చితఃనిశ్చితవా కర్తరిని పాటనం 2 || రామానుజీయం||సతమి తి||జీమూతమివమారుతఖత్య నెనఅనాయా సేనపర్వతం పాతిత వానితిద్యొత్య Jll now *సఇతి ||జహర్షవిసిషియె| రామానుజీయం || 'సత దేతి||జహర్షచననంద చేతిపదద్వయెన కాయమనసోర్వికృతిరుచ్య తెఅస్య వేగెనగ్లాని రాహిత్యంబుధ్వాహృష్టమ నాబభూ వేత్యర్థ://nox ||* తమితి || ప్రీతః ప్రీ ఆద్యో తక వ్యాపారః|| రామానుజీయం||త మితి || ప్రీతః సుఖతః-హృష్టమనాః ప్ర సన్నమనాః || ౧nal| రామానుజీయం|దుష్కరమితి!! శ్రమ స్వేతిశ్రమిరాత్మ నెపదీక శ్చిద స్తి. త ధాచో క్తంభట్టము లైన||శ్లో ||వి శ్రామ్యతీతివి శ్రాంతౌక్వచిద్వి శ్రమ తెపి చేతి!|n03 ||కృతథితి!!కృ తెఉపకా రె-త్వత్ప్రతి కారార్థిత్వ దాతిథ్యకరణా పేజీ త్వత్తస్సంమా సమర్ధ తీతి-త్వ యాతత్కృతాతిధ్యపరిగ్రహపవాస్య సంమానమిత్యథ || 108 ||చోదనా ప్ర కారమాహ||యోజనానామిలి || ప్రక్రమ తామితి ప్రచోదిత ఇతిపూర్వ ణాన్వయః|| రామానుజీయం||త్వన్నిమిత్తమి త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకం వాక్యం ||ఏషక పీ యోజనానాంశతం చాపి సమాప్లుతః సమాపతి తుముప క్రాంతః - తవసానుషువి శ్రాంతః. శేషంమాగః శేషం-ప్రక్రమ తామితిత్వన్నిమి త్తంఅహంఅ నేనసాగ రణబహుమానాత్ ప్రచోదితః - అతఃకపశార్దూలత్వంతిష్ఠమయివిశ్ర మ్యగవ్య తామి త్యన్వయః||102 ||తదితి || తత్ప్రసిద్ధం-కందళిక రహాట:-మూలంపాదః-త త్తస్మాత్ |Inn 2!! అస్మాక మితీ || ప్రఖ్యాత ఇతి సంబంధవి శేషణం - మహాగుణా నాంపుర్ర హెయస్మి కొసత ధా|| రామానుజీయం|| హనుమతః పూజ్యతమ త్వె హేత్వంతరందర్శయతి||అస్మాకవ పీతి సంబంధః||అతిధ్య తిధిమద్భావలక్ష్మణః- మహాగుణపరిగ్రీ శ్మిది? వాకరః * సమహాత్మాముహూ తెE నపర్వతస్సలిలావృతః|| 10 3 ||శణయామాసశృంగాణిసాగ రెణనియోజితః" శాతకుంభమ యైశ్శృంగై స్సకిన్నరమ హెూర గైః|| 10 ||ఆదిత్యోదయసం కాశై రాలిఖద్భిరి వాంబరమ్ • త పజాంబూనదైశ్శృంగై పర్వత స్యసముణ్ణి తై allnoal'ఆకాశంశస్త్ర సంకాశమభవ త్కాంచనప్రభమ్ • జాతరూపమయైశ్శృండై భ్రాజమానై స్స్వయం ప్రభై 8 || 10k || ఆది త్యశత సంకాశ స్సౌభవధి రిసత్తమః • తముణ్ణి తమసం గేనహనుమానగ్రత స్థ్సితమ్ || 10 ) ||మ ధ్యేలవణతోయ స్యవి ఘ్నోయమితినిశ్చితః " సతముదిత మత్యధణ౦మహా వేగానామహాక పిః ||100||ఊరసాపాతయామా సజీమూతమివమారుతః • సత దా పాతిత సేనక పి నాపర్వతో త్తమః ||10F ||బుద్ధ్వాత స్యక పే వేజ గంజహషణ చననందచ • తమాకాశగతంవీరమాకా శసముపస్థితః || 100 || ప్రీతో హృష్టమనావాక్యమ బ్రవీత్పర్వతఃక పిమ్ | మానుషంధారయం గ్రూపమాత్మనశ్మీఖ రేస్థితః|| 100 lడుష్క రంకృత వాన్కమణత్వ మిదం వానరో త్తమ ! నిపత్యమ మశృం గేషువిశ్రను స్వయధాసు ఖమ్ |Inn.pl/ రాఘవ స్యకు లేజూ తై రుదధిఃపరివధిః తః| సత్వాం రామహి తేయు క్తం ప్రత్యచః యతిసాగరః! 003 ||కృ తేచ ప్రతీక తళావ్య మేషధర్మ స్సనాతనః సోయంతత తికారాధీజాత్వత్తస్సమ్మానమహః || 108 ||త్వన్నిమిత్తమ నేనాహంబహు మా నాస్త్రచోదితః 1 తిష్ఠత్వంక పిశాదూఢ లమయివిశ్ర మ్యగమ్య తామ్ • యోజనా నాంశతం చాపిక పి రేష సమాప్లుతః తవ సానుషువిశ్రాం త శ్శేషం ప్రక్రమ తొమితి!|n0||త దిదంగంధవ త్స్వాదుకందమూలఫలంబహు | తదాస్వాద్యహరి శ్రేష్టవి శాంతోనుగమిష్య సllan 2 || ణ్యనాభ ఇతి || నిశ వ్య-వచనమిత శేషః-ఆనృశంస్యంకృతజ్ఞత్వం|Ino.gl/wసమహా త్మె త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకంవాక్యం || శా తకుంభమయైశృం గైరుపలక్ష్మీ తః|| 108 || * త పేతి||శస్త్ర సంకాశంశస్త్ర శ్యామమా కాశం కాంచన ప్రభంక నక గౌరమాసీదిత్యర్థః || 70 ||•తమితి|| అసం గేనవ కాకినా || 100 ||• సజైతే ||జహర్షచననంద చేత్య నేన శాయమనసోర్వికృతిరుచ్య తె||103||కృ తె-చేతికృ తెఉపకా రెసోయముదధిః-తతతి కారార్థితహ్యాపకారస్య ప్రత్యుపకారార్జీ-త్వతః సమ్మానమర్హతిత్వత్స కాశాత్ త్వత్వ కారరూపాంపూజాం ప్రాప్తుంయోగ్యోభవతీత్యర్థః!! 108 ||త్వన్నిమి త్తమి త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకంవాక్యం ||ఎషక పి యోజనా నాంశతం సమాప్లుతః సమా పవితుముప కాంతః శేషంమార్గ శేషం ప్రక్రమ తామితి||త్వన్నిమి త్తమ నెనసాగ రెణాహంబహుమానాస్త్రచోదితః-అతఃక పిశాదూ? లత్వంతిష్ఠ మయివి ఆ వ్యగ మ్య తామిత్యన్వయః|Inne ||తదితి | త సిద్ధం Inne||అస్మాక మితి||మహాగుణపరిగ్రహః-మహాగుశానవాయు నా పరిగృహ్యతఃతితథా||ong ||అతిధిరితి|| త్వాదృశ్రమ తో ·J శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి" ప్లే - సుందర కాండే - ప్రధమస్సగణ:. హః పరిగృహ్యతఃతిపరి గ్రహఃమహాగుణా నాంస తాంపరిగ్రహఃమహాగుణపరిగ్రహః || 90F|| రామానుజీయం||అతిధిరితి|| తాదృశో మహానితి పారః|| 1 20 || రామా సుజీయం కిం చాతి థెస్తవ పూజాయాం కాన్యూర్థసిద్ధిన ద్వా యోగపి ప్రత్యుపకార సిద్ధిస్స్యాది త్యాహ-త్వంహిత్యాదినా ||1-9-9|| సంబంధం వివృణోతి || పూర్వమి త్యా దినా ||పక్షిణ పశువంతః హిః పాదపూరణే || 0.92 ||అస్మిన్ని తి|| సమగ్ర సమగ్ర పశు-గు ప్తసమగ్ర పశుశ్చయధాభ వామిత ధాఅభిరక్షితో స్మీత్యర్థఃl/n9F | రామాను జీయు || శ్రమమితి || మోక్షయముంచ-మోకు నిరసన్మతిచౌరాదికోధాతు2||03 04|| ప్రీతో స్మీతి||కృతమాతిధ్యం-తవదర్శ నాది నేతి భావః-మాన్యుః కెనా పః- మత్క పూజానగృహీ తెతి కెకా? పోనిర స్య తామిత్యర్ధం- కార్య కాలఃత్వర తెశీ ఫ్రుంగ చ్ఛెతిమాం ప్రెరయతి-అహశ్చాప్యతివతః తే- అత్ర విళంబః క్రియ తెచేదిదమ సూతి వర్తత ఇత్యధణ-ఆహా సము దె-అంత రేమ ధ్యే-మయాన (తవ్యమితి వానర సన్నిధౌ ప్రతిజ్ఞాకృతా | రామానుజీయం|త్వర తెకార్యకాల్కతి || కార్యిక రణయోగ్యః కాలః కార్య కాలః-త్వర తెత్వరయతి-అహ శ్చాప్యతివర్త తె - లంకాద్వీప ప్ర వేశ యోగ్యమహశ్చాతివ ర్త తే-ప్రతిజ్ఞ చేతి - యధా రాఘవనిముణ కశరశ్శ్వసనవిత్ర మః|గ చ్ఛేత్తద్వర్గమిష్యామిలం కాం రావణ పాలి తామితి ప్రతిజ్ఞదత్తా-తస్మాదిహాంత రెనస్థాతవ్యం ||13.0||ఇత్యుక్వైతి|| ప్రహసన్నివ-ప్ర సన్నము ఖ ఆ వేత్యధE || రా మానుజీయం||ఇత్యుక్వేత||ఆలభ్య స్పృహ్వ-ప్రహసన్ని వేశ్య త్ర ఇవశభౌహాస ప్రకషణస్యపారమాధ్యః పరః ప్రీతిసూచకః - మందస్మి తంకుర్వన్ని త్యధణః || 33 || రామానుజీయం || ఇతి ||ఉపప న్నాభిః రామ కార్యసిద్ధ్యుచి తాభిః||138||ల ధేతి|| హిత్వా శైలమ స • E — మూ ర్తిమంతౌ తౌహి త్వేత్యధణ: అనెన శైలఎత్సముద్ర స్మాకమపి సంబంధిక పీ ముఖ్యత్వయా నీవై | ప్రఖ్యాత స్త్రీషులో కేషుమహాగుణపరిగ్రహః|| 10 || వేగవంతఃప్లవంతోయే ప్లవ గామారుతా త్మజ | తేషాం ముఖ్యతమంమ న్యే త్వామహంక పికుంజర || 09F || అతిధిఃకీల పూజాహణ : ప్రాకృతోపి. జనతా | ధమణంజిజ్ఞామా నేనకిం పునస్వాదృశోమహా || 190 ||త్వంహి దేవవరిష్ట స్యమారుత స్యమహాత్మనః పుత్ర స్తస్యైవ వే గేన సదృశఃక పికుంజరః || 1 90!! పూజి తేత్వ యిధమజా జ్జ పూజాం ప్రాప్నోతిమారుతః | తస్మాత్వం పూజనీయో మెశృణు చాప్య త్ర కారణమ్ || 7-9-91| పూర్వంకృతయు గె తాతపర్వ తాః పక్షీణాభవః | తేహిజగ్ముది శ స్సర్వాగరు డానిల వేగినః || 0-93 |తత స్తేషు ప్రయా తేషు దేవ సంఘాస్సహషిణ భిః | భూ తానిచ భయంజ గ్ము స్తేషాంపతనశంకయా || 0.98 || తతఃస్రుద్ధస్సహ కు:పర్వ తా నాంశతక్రతుః 1 పకాన్చి చ్ఛెదవ ఋణత త్ర తత్ర సహస్రశః || ౧.94 || సమాముపగతః శ్రుధోవ ఆముద్యమ్య దేవరాట్ 1 తతోహం సహసాక్షి పఃశ్వస నేనమఃహాత్మనా ||19 ||అసిన్ల వణతో యెచ ప్ర& పః ప్లవ మోత్తమ | గుప్తపకు సమగ్ర శ్చతవపి త్రాభిరక్షితః ||19 || తతోహంమానయామి త్వాంమా న్యాహిమమమారుతః| త్వయా మే హ్యె షసంబంధఃక పిముఖ్యమహాగుణః || 10 || అస్మి న్నే వంగ తేకా ర్యెసాగరస్యమమైవచ | తింప్రీతమ నాళిక తుణంత్వవహణ సివ హాక పే|| 0.9F|| శ్రమం మోక్షయపూజాంచగృహాణక పిసత్తమ | ప్రీతించబహుమన్య స్వ ప్రితోస్మితవదశః నాత్ |ఏవము క్తఃకపీ శ్రేశ స్తంనగో త్త మమ బ్రవీత్ || ౧304 || ఏతోస్మికృతమాతిధ్యం మన్యు రెపోపనీయ తామ్ • త్వర తేకార్యకాలో మే అహ శ్చాప్య తివతం తే | ప్రతిజ్ఞాచమ యాదత్తాన (తవ్యమిహాంత రే॥ 13.9 || ఇత్యుక్త్వా పాణినా శైలమాలభ్యహరిపుంగవః * జగామా కాశమావిశ్యవీర్యవాన్హ హ సన్నిన || 033 || సపర్వత సము ద్రాభ్యాంబహురూ నాద వేక్షితః పూజితశ్చోపపన్నాభిరాశీభిఃరనిలాత్మజః || 138 || అధోధ్వ ణ ందూరము తృత్యహి శ్వాశైలమహార్ణనౌపితుఃసంధానమా స్థాయజ గామవిమ లేంబ రె|032 || భూయశో విధ్వణ గతిం ప్రాప్య గిరీంతమవలోకయణ్ ! వాయుసూ హానికి పారః || 20 || అస్మిన్ని తి||ఎవంగ తే ప్రాప్తి సతి కా ర్యె ఉప కారరూపకా ర్యె ప్రీతింకర్తుమహణ సి-పూజా స్వీకా రెణేతి భావః || 73oll* ప్రీతఃతి || మన్యః పూజా సంగీ కారనిబంధనం దైన్యం • త్వరతఇతి|| కార్య కాలఃలంకా ప్ర వేశ కాలః-త్వగ తేవిళంబంన సహ తె|| 93-9 || ఇత్తి ||ఆలభ్య స్పృష్ట్వా - ప్రహసన్నివ ప్ర సస్నముఖ స్సక 038||అథెతి|| పితుఃపం ధానం నాయుమాగ Foll134 ||తదితే|| సము) ద్రలంఘనం ప్రధమంక మః ద్వితీయం మైనాక గి రావవిశ్రమ్యగమనం || 03 2 || దేవ తా శ్చేal|వా స ·! శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ వితీ పై - సుందరకాండే - ప్రధమస్సగణః, పిమూర్తిమత్తయాత తాదృశ్య తెలిసూచితం |1034.||తద్ద్వితీయమితి || ద్వి తీయం సముద్ర లంఘనా పేక్షుయాద్వి తీయం-తత్పర్వతజయరూపకమః ||13 2 || రామా నుజీయం | దేవ తా శ్చేతి!!త స్యమైనాక స్య-కర్మణా దేవ తాహృష్టా అభవకా సహస్రాక్షుశ్చహృష్టాభవదిలిన చనవిపరిణా మెన సంబంధః || 100 ||సాహ్యమితి || భయెస్మ -- సముద్రలంఘ నెస్యకింభవిష్యతీత్య స్మాకంభ యె సతీత్యధణ: రామానుజీయం||సాహ్యమితి || సాహ్యం సహాయకమః" సహ కారిత్వ మితీయావత్ - బ్రాహ్మణాది త్వా త్ ష్య - తత్వయా నిర్భయస్యభయెసతి-అతివి స్తృత సము ద్రా పర్యాకాశగమ నే సము: ద్రపత నాదిభయనిమి త్త సంభావనాయామపి నిర్భయ స్య"0 83 || రామా నుజీయం!! సఇతి || బభూవావస్థిత స్తదా తస్మికా లెస్వ సౌభూదిత్యర్థః ప్రతిప్రయాణ వేళాయానుపి పర్వ ఆంద్రం సు నాభంచ సముపస్పృశ్యవీర్యవానితి మై నా కావస్థానాభిధా నాత్ -సాగరం మైనాకాధిష్ఠిత సాగర ప్ర దేశం!!18 | రామానుజీయం||అయమితి|| శ్రీ మాక్ - అత్ర శ్రీశ జేన అతిదూరసముద్రల సు నెప్యు పర్యుపరిబ లాభివృద్ధి ప్రయు కాసుషు మోచ్య తె|| 3 ||అ న్యేతి || అన్య కార్యవిప క్త స్యమారీచ మృగ గ్రహణ వ్యాసక్తస్య || ౧18|| తస్యా ఇత!! విషయ వా సినీ రామ రాజ్య వా సి AllnXL || ఎవమితి!! నాతివ తేజ న్మాంమమానసమప్ర విశ్యనగ చ్ఛేత్ -అతివ తెం దిత్య త్ర పర స్మైపదమాషణం- అత్ర ఇతిక రణం ద్రష్టవ్యం - అబ్రవీ న్నాతివ తెః న్మాం నుని రాలం బేజ గా మవిమ లేంబ రె| 03 || తద్ద్వితీయంహసుముతో దృష్ట్వాకమః సుదుష్క-రమ్ | ప్రశశంసుస్సు రాస్స రె సిద్ధాశ్చ పరమషణ యః|| 032|| దేవ తాశా భవనృపా సత్ర సొస్తస్యకమః వుణణా ! కాంచన స్యసు నాభ స్య సహ స్రాక్షశ్చ వాసవః || 137 || ఉవాచవచనంధీ మాక్ పరితోషాత్సగద్ద డమ్ | సునాభంపర్వత శ్రేష్ఠం స్వయ య మేవశ చీపతిఃl/n3F ||హిరణ్య నాభ శైలేంద్ర పరితుష్టాస్మి తేభృశమ్ |అభయం తె ప్రయచ్ఛామితిష్ఠ సౌమ్యయ ధాసుఖమ్ || 100 || సాహ్యంకృతం తేసుమహద్వి కాంత సృహనూమతః | క్రమతోయోజనశతం నిభజ యస్య భయే సతి|InKal| రామ స్యైషహిదూ త్యేనయాత దాశర ధేహ జరి:1 సత్కియాంకుర్వ తాత స్యతో షితోస్మిదృఢంత్వ యా|| 18-9 || తతః ప్ర హషణ మగమద్వి పులుపర్వతో త్తమః | దేవ తానాంపతిం దృష్ట్వా పరి తుష్టంశతక్రతుమ్ || 183 || సవై దశవర శ్మైలో బభూవావస్థిత స్తదా ! హనుమాంశ్చముహూ తె? నవ్యతిచ కామసాగరమ్||188 ||తతో దేవా స్సగంధర్వాస్సిద్ధాశ్చసరషషణ యః | అబ్రువ స్ఫూర్య సంకాశా సురసాం నాగమాతరమ్ || 182 || అయం వా తాత్మజః శ్రీమాళ్ ఫ్లవ తెసాగరోపరి! హనుమాన్నామత స్యత్వంముహూతః ంవిఘ్నమాచర || 08t|| రాశు సంరూపమా స్థాయసు ఘోరంపర్వతో సమమ్ డంష్ట్రాక రాళంపిం గాతువ క్త కృత్వాసభ స్పష-మ్ || 18 2 || బలమి చ్ఛామ హే జాతుంభూయశ్చా స్యపరాక్రమమ్! త్వాంవి జేష్యత్యు పొయేనవిషాదం వాగమిష్యతి || 16 ||ఎవము కాతు సా దేవీ దైవతై రభిసత్కృతాసము ద్రమ ధ్యే పురసాబి భ్ర తీరాకు సంవపుః || 06 4. ||వికృతంచవిరూపంచ సర్వ స్వచభయావహమ్ |ప్ల వనూ సంహనూమ ంతమావృత్యెదము వాచ హ!!120 ||మమభకు ప్రదిష్ట స్వసశ్వరై వాణ నరర్షభః అహం త్వాంభ క్షయిష్యామి ప్రవి శెదం మమానసమ్ || 12 ||ఎవము క్తస్సుర సయా అంజలి ర్వానరషణ భః | ప్రహృష్టవదనశీ మానిదంవచనమబ్రవీత్ || ౧ 2.9||రా మో దాశరధిర్నామ స్రవిష్టోదండ కావనమ్ ! లక్ష్ముణేన స హలతావై దేహ్యా చాపీ భార్యయా||nx 3 |అన్య కార్యవిష క్లస్యబద్ధవై గస్య రాశ, సైః | తస్యసీ తాహృతా భార్యా రావణెనయశస్వినీ 018 ||తస్యాస్సకాశంగూతో హంగమి ష్యే రామశాసనాత్ | కతుః మహణ సిరామస్య సాహ్యం విషయ వాసిని!! nX2II అధవా మైధిలిం దృ ప్వొరామంచా క్లిష్ట కారిణమ్ | ఆగమిష్యామి తేవ $ సత్యం ప్రతిశృణోమి తే|| nAt li ఏవము హనుమ తాసురసాకావ రూపిణీ | అబ్రవీ నశ్వహృష్ట ఇతి సంబంధ 11080 ||సాహ్యమితి || సాహ్యం సహకర్మ-సహ కారిత్వ మితియావత్ - తేతన-మన్ని మిత్తభయే సత్య పినిభ కాయస్యహనూమతఃసాహ్యంకృతం అతః అభయం ప్రయచ్ఛామి తిసంబంధః || 183 ||హనూమా నితి!! సాగరం మై నా కాధిష్ఠితసింధు ప్ర దేశం||18 21 త్వామితి || త్వాము పొయెనవి జేష్యత్ వా-వి: స్యంగమిష్యతి వేతి జ్ఞాతుమిచ్ఛామహఃతి సంబంధః ||100||మ మెతి|| ఈశ్వరై :దైవ తై || 13 ||అన్యేతి|| కార్యవిష క్త స్యమాయామృగవధ ప్రస్థితస్య 10 X 8 || తస్యాః .. || -విషాదం దై ·'కజనమాయ శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - ప్రథమస్సగణ:. కశ్పి దేవవరోమ మెత్యస్యానంతరంతర్దృష్ట్వా వ్యాదితం వ ం వాయుపుత్ర స్సుబుద్ధిమాని త్యాదిశ్లోకా ద్రష్టవ్యాః - మ ధ్యేతం ప్రయాంతమి త్యాదయః కేచనశ్లోకా: ప్రక్షిప్తాః-అసంగతాశ్చ-శతయోజ నాయత త్వె వాన రైల ంకా వాసిభిశ్చజ్ఞాతస్స్యాదివిరోధాత్ -తణ మే ప్ర& శ్లోకాః||తం ప్రయాంతం సముద్వీ త్యసురసావా క్యమ బ్రవీత్ (బలంజిజ్ఞాసమానా వై నాగమా తాహనూమతః || ప్ర విశ్వవదనం మేద్యగంతవ్యం వానరో త్తమ వరఎషపు రాడతోమమధా శ్రేతి సత్వ రా! వ్యా దాయవి పులంవ $ంస్థితాసామారు తెఃపురః||ఏవము క్తస్సుర సయా క్రుధ్రావానరపుంగవః|| అబ్రవీత్కురు వైవ క్తంయెనమాం విషహిష్య | ఇత్యుక్త్వాసురి సాండ్రుధాదశ యోజనమాయతః!! దిశ యోజనవిస్తారోబభూవహనుమాం సదా | తందృష్ట్వా మేఘసం కాశందశ యోజనమాయతం || చ కారసురసాచాస్యం వింశదో తం|హనూమాం స్తుతతఃక్రుద్ధస్త్రింశద్యోజనమాయత ? ||చ కారసుర సావ క్తంచ త్వారింశ త్తధోచితమ్|బభూవహనుమాళ్ వీరఃపంచాశద్యోజ మోచితః || చ హ స్వర 'సప్తతీయోజనోచ్ఛితః || చ కారసుర సొవ క్త కారసుర సాప క్తం షష్టి యోజనమాయతం | త ధైవహనుమా మశీతీయోజనో ఛాతం | హనూమా నచ లప్రఖ్యానవతీయోజనోచ్ఛితః || చ కారసుర సావ క్తంశతయోజనమాయతమితి || రామానుజీయం || దేవమాతాహనూమతఃత్యతఃపరం ప్రవిశ్య వదనం మే ద్యగంతవ్యం వానరో త్తమ | వరఏషపు రాదలొమమ ధా త్రేతి సత్వ రెలిపాఠః | ఎవమితి || విషహిప్య సే అభిభవిష్యసి - గ్ర సిష్య సీత్యధE : - అత్యు క్వైతి || ద శయోజనమాయతః - దశయోజనవిస్తారో బభూవహనుమానిత్య నెన దశయోజనవి వీణాః త్రింశద్యోజనమాయతా | ఛాయావానర సింహ స్యే త్యు క్తచ్ఛా యోచితం పరిమాణాంతరం సురసౌదర్శ నా త్పూర్వం 'సం& ప్తవానిత్యన గమ్యతే - చకార సురసా చాస్యం వింశద్యొజన మాయతమిత్యతఃపరం హనుమాం స్తుతతఃక్రుద్ధ ఏంశద్యోజన మాయత ఇ త్యాదిక మేణచ కారసురసావ క్తంశతయోజనమాయతమి త్యెషపారక్రమః - ఎ తేశ్లోకాః కేషుచిత్కో- శేషు లెఖక ప్ర మాదాత్పతి తాః సప్తతీయోజనోచిత ఆ త్యాచౌదీఘః ఆషణః || ౧ 1 2 || ప్రకృతంవిలిఖ్య తే - తద్దృత్వా వ్యాదితం త్వా స్యం వాయుపుత్రస్సు బుద్ధిమా | సుసండి ప్యాత్మనఃకాయంబభూవాంగుష్ఠమాత్రక || రామానుజీయం|| అదృష్ట్వావ్యాదితం త్వాస్యమితి|| న్యాదితం వ్యా త్తం-ఇ డాగమ స్వాషణః- అతివి స్తృతంవ క్త సూ శ్మరు. పేణ ప్రవిశ్యాకై శేననిగణంతుమయం సమీ చీనః సమయఃతిజ్ఞానయోగాత్ సుబుద్ధిమానితివి శేషణం|| 20 || ప్రవిష్టోస్మీతిదశ స్యాపత్యందా బాయణితత్త్వం చఫూర్వంవర ప్ర దానక ధన సమయెతయైవక థితమిత్యను వాదాత్ కల్ప్య తే|| రామానుజీయం || ప్రవిష్టోస్మీ హీతి!! దా గాయణీత్యను వాదాత్ స్వ వర ప్ర దానక థన సమ న్నాతివ తెE తకశ్చి దేషవరోమమ||12 2 ||[తం ప్రయాంతం సముద్వీ క్యుసురసావాక్యమ బ్రవీత్ 1 బలంజిజ్ఞాసమానా వై నాగమా తాహనూ మతః | ప్రవిశ్వవదనం మేద్యగంతవ్యం వానరోత్తమ II వరఏషపు రాదత్తోమమ ధా ④ తి సత్వ రా | వ్యాదాయవ క్తంవిపులం స్థితాసామారు తెఃపురః || ఏవము క్తస్సురసయాట్రుద్ధావానరపుంగవః | అబ్రవీత్కురు వైవ క్తంయేనమాశివిషహిప్య సె || ఇత్యుక్త్వా సురసాంధ్రుధోదశ యోజనమాయతః 1 దశయోజసవిస్తారోబభూవహనుమాం సదా || తందృష్ట్వా మేఘసం శాశందశయోజనమాయతమ్ | చకారసురసొచా స్యంవింశద్యోజనమాయతమ్ || హనూమాం స్తుతతః శ్రుద్ధ స్త్రింశద్యోజనమాయతః ||చ కారసుర సావ క్తంచత్వారింశ త్తధోచితమ్ | బ భూవహనుమాన్వీరఃపంచాశద్యోజ మోచ్ఛితః || చ కారసురసావ క్తంషష్టియోజనమాయతమ్ | త ధైవహనుమాన్వీరసవతీయోజనో చితః || చ కారసురసావ క్తమశీశీయోజ నాయతమ్ | హనుమానచల ప్రఖ్యానవతీయోజ మోచ్ఛితః || చ కౌరసుర సావ గ్రంశతయో జనమాయతమ్) || తద్దృష్ట్వా వ్యాదితం త్వా స్యంవాయుపుత్రస్సుబుద్ధిమాక్ || దీఘం జిహ్వంసుర సయాను ఘోరంనర కూపమమ్ | సుసంక్షి ప్యాత్మనః కాయంబభూవాంగుష్ట మాత్రకః || 20 ||సౌభిప శ్యాశుతద్వ క్తం నిష్ప్రత్య చమహాజవళి) అంతరితే స్థితశ్రీమానిదంవచనమబ్రవీ తి || విషయ వాసిని రామరాజ్య వాసిని- త్రైలోక్య నాధ త్వా రఘునాధ స్యేతి భావః || 14 ||ఎవమితి || కశ్చిదపిజునః నాతివ తెళాత-మామితి శేషః-నాతివ తెఃన్మామిత్య పిపాఠః|nx 2 ||అధపర దానం శ్రు త్వామి పిజిగ మిషంతం ప్ర త్యాహతమితి||ఎవమితి విషహిప్య సెఅభిభవిష్యసి ఈ సిష్యతీత్యర్థఃశతదృవ్వే తి!! తి|| సురసయా వ్యాదితమా ·టి 8 యెహసుమంత శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయపి శి సుండర కొండే - ప్రథపి: "స్సగణి, 33 బుద్దిశ్యస్వకీయందా SEX యణీశ్వమపి తయై: వకి ధిత మిత్య వగంతవ్యం- సత్యం చాసీద్వరంతవ-త్వ దాస్యం ప్రవిశ్యనిగE"వ నాల్ ఆ హ్మణాదత్తో వరసృత్య ఆసీదిత్యచణ: వరశబ్దస్యనపుం సకత్వమార్షollokoll రామానుజీయం|| అత! సమానయస్వ సంగమయ|| 8 ||ఆకాశగమనము ఆచు పరమిత్య ముదర్థ కథయితుం ఆకా శ స్వరూపంవణ్యణ తె సేవితః త్యాది నాశ్లోక సప్త కేన || కైశికాచార్యైః కై శికే రాగవి శే షెఆచార్యైః - విద్యాధరవి శే షైరిత్యర్థః - వజ్రాశ నిసమా మా తైః పావకై : వజ్రాశనిసమాప తైర్పై శుభిర్జా తై : పావ కై 8-హవ్యంవహ తా దే వేభ్యో-హవ్యవహ నార్థంగ తేన-చిత్ర భాను నావహ్నినా-పి శ్వేవిశ్వగ తె-వ్యాపక ఇత్యర్థం- దేవ గాజ గజక్రాం తేఐ రావతభిన్నదిగ్గజా శ్రా. తే-వి తా నేవి తానతు ల్యె-వితత ఇతివి తానవి శేషణం || రామా నుజీయం|| సేది. ఆ ఇతి || జై శ్రీకాచార్యైః కై శికం రాగవి శేషశిత దా చార్యైః తుంబురు ప్రభృతిభిరిత్యర్థ:-ఐరావతని షెవి తె-ఐరావతమితి ఋజుదీఘణ మింద్రధనురుచ్య తె. లేనని షేవి తెయు 3 || Il/ఇం ద్రాయుధంత్వింద్రధను సర్జీషు మృజురోహితం | ఐరావతంచ విద్యు త్తుచంచలా చప లేతి వైజయంతీ-వ జై శనిసమాప తైవ బ్రా శన్యో స్సమతుల్యః ఆఘాతః అభిఘాతఃయెషాం తై:-వివి కఇతి. విశ్వే.పిశ తీతిపిశ్వ: వ్యాపక ఇత్యధణ.వి తా నెల్లోచభూ తే!!ని || అస్త్రీవి తానముల్లో చ ఇత్య మరి-పి ద్యాధరగశౌ ర్వ రై రిత్యతఃపరంజు గావ వాయుమా గె? తుగరు త్మాణవ చూరుతిరితి పాఠక్రమః ఉపరిశుహనుమా? మేఘజాలానీ త్యాది సాధశ్లోకద్వయం ప్రమాదాల్లి భితం ప్ర దృశ్యమాన స్సర్వ తెలిపారః||n 23 ||అ జ్యోతి||దీఘం స్య కాలస్య దీఘః కాలెగ తే-సతి-అద్య ఆశితా అశి శ్రీ భు క్తవతీభవిష్యామి || 0 2 6 ||2 తి|| సమాడిపత్ సబ్యుగృహీతవలీ || 0 2 2 || సమాక్షి ప్రతి||పంగూకృతపరా క్రమః త్ || 0XF || ప్రవిష్టోస్మిహి తెవ క్తం దాణాయణినమోస్తు తే | ఏమి ప్యెయత్రవై దేహి సత్య శ్చాసీచ్పర స్తవlinkoll తందృష్ట్వావద నా క్తంచంద్రం రాహు ముఖాదివ అ బ్రవీత్సురసా దేవీ స్వే సరూ పేణ వానరమ్ ||nuallఅధః సిద్ధ్యాహరి శ్రేష్ఠగచ్ఛసౌవ్యయథా సుఖమ్ | సమాన యస్వవై దేహీం రాఘ వేణమహాత్మనా || ౧L..9||త తృతీయంహనుమతో దృష్ట్వాకర్మసుచుష్కరమ్ | సాధు సాధ్వి తిభూ తానిప్రశశంసు స్తదా హరిమ్||013 | ససాగరమ నాధృష్యమ భ్యేత్య వరుణాలయమ్ | జగా మా కాశమావిశ్య వే గేనగరుడోపమll (2.8 || సేపి తేవారిధారాభిఃపత గైశ్చని షెవి తె|చరి తే కైశికాచా రై రై రావతని షేవి తె • సింహకుంజర శాదూళాలపత ఘోరగవాహ నై : 1 పిమా నై స్పంపతద్భిశ్చవిమ లై స్సమలంకృతే * వజ్ర శని సమాసూ లై : పొవ కై రుపశోభి తె|కృతపుణ్యైర్మహాభా గై స్స్వగణ జీద్భర లంక్మితే • వహ తో హవ్యమత్య థం సేవి తేవిత్ర భానునా గ్రహనకు త్ర చం ద్రార్క తారాగణవిభూషీ తే * మహషీణ గణగంధర్వ నాగయకు సమాకు తె] వివి కెవిమలే వి శ్వేవిశ్వావసుని షెవి 3 * దేవ రాజగజూ క్రాం తేచంద్ర సూర్యప ధేశి వె! వితా నేజీవలోక స్యవిత తేబ్రహ్మనిర్మి తే • బహుశ' స్సేవి తేవీ రై రి ద్యాధరగతైర్వం 8 |జగామ వాయుమా గే తుగరు త్మానివమారుతిః||n 2011. ప్రదృశ్యమానస్సర్వత్ర హనుమా న్మారుతాత్మజః భౌజేంబరం నిరాలంబంలంబప కు ఇవా ద్రి రాట్ || ౧ 2.9lf pవమానంతుతం దృష్ట్వా సింహికానామరాకు సీ | మనసొచింతయా పూస ప్రవృధా కావ రూపి ణీ || 1 2 3 ||అద్య దీఘః"స్య కాలస్యభవిష్యామ్యహమాశితా! ఇదంహి మే మహతృత్వంచిత స్యవశమాగతమ్|| ౧ 28|| ఇతి సంచింత్యమనసా ఛా యామస్య సమాక్షిపత్ |inavull ఛాయాయాంగృహ్యమాణాయాంచింతయామాసవానరః || 02 || సమాక్షిప్తోస్మి 'సహసాపంగూకృతప రాక్రమః| ప్రతిలో మేన వా తేనమహా నౌరీవ సాగ రె| 02 || తిర్యగూధ్వజ మధ శ్చైవ పీఠమాణ స్తతఃకి పిచడర్శ-సమహత్ సత్వముఖతం లవ స్యం||nalle దేహతి || సమానయ సంయోజయ||nt. I|తదితీ | తృతీయంకమణు సురసావక్తాన్ని౦షణr line 8 | సెపిత ఇతి || జై శికాచా రై ర్యైః కైశికంసృత్తాదిత దా చా రైస్తుంబురు ప్రభృతిభిః-ఐరావతని షేవి తే - ఐరావతమి ఋజుదీఘణ మింద్ర ధనురుచ్యతే • వ జాశని సమామా తైః వజ్రాశ న్యాః సమస్తుల్య ఆఘాతోభి ఘాతో యేషాం తై :-పొవ కై : * ఆకాశ స్యఎ కెూ నపం చాళ దగ్ని సంబంధము క్వా-తత్ప్రధానభూత చిత్ర భాను సుబంధనూహవహ తె® *విపి క్తి ఇతి || వి శ్వేపిశ్వవ్యా పకే విశ్వావసుఃగంధర్వరాజః!|n 23 ('అ ద్యే ? ||ఆ? ఆ భుక్తిప¢- సమాకి. సత్ ఒ గ్రాహn 21 ||త స్వేలీ | పాతాళా, బర సన్నిభం పొ రాశ పివర సృశ clic Tall స ·- శ్రీరా రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవి? ప్లే - సుందర కాండే - ప్రథమ స్ఫగణ:, కుంఠితగతిః - ప్రతిలో మేన ప్రతికూ లేన!|na all ఛాయా గ్రా హీతి!! తదిదం ఛాయా గ్రాహీక పీరా జెనక ధితం నాత్ర సంశయ ఇతియోజ నా linwoullఘనరాజ్ వేట || స మభి ద్రవత్ సమభ్య ద్రవత్ |Invall సదద శే తి|| కాయమాత్రం దేహ ప్రమాణం|lov.pl/Kఇతి || ముహుస్సంక్షిప్య సన్నికషాణ నుగుణం సంకుచ్య | 8||తత ఇతి || తతః తేసరూ పేణ మనస్సం పాత విక్రమఃమనో వేగతుల్య గతిః|| రామానుజీయం || తత ఇతి || అధవానరః-మనస్సంపాతవిక్రమస్సక్ మ మోగమనఃసమానగతిస్సక్ ఆమ్లన- భై స్తస్యాసుమ ణ ణ్యుత్కృత్యతతఃఆ స్యాత్ వేగేనోత్సపాత ఆ స్యపిధా నాత్ఫూర్వ మేవోత్పపా తేత్యధణ: || 24 || తొమితి || దృష్ట్యా దూరా దేవడశ - నెన-ధృత్యా అన్యనీయమజనసధామ్యేః సదా ఓ శ్యాసపాట వేస!! || హృతహృదితి విధు రాఆ తాE|V 24||భీమమి త్యాది || అరిష్టం శుభంయధాభవతిత ధా-య స్యసింహికా రూప సత్వ స్య - సృష్టి ఆయత్తు మసూత్మైత్ముణం మతిః అథణ తత్వ నిశ్చయః- క్రియావ త్త్వం దాత్యుం- యధాతవత ధాయ స్యచత్వారీ సంతితత్త్వయాహతం - తా కమః సుస్వానుకూల్య కార్యేషునావసీదతి- యాదృష్టి నాణ వసీదతి-యామతీర్నావసీదతి-యద్దాక్యుం నావసీదతి-ఏ తాని రియస్య సంఈత త్త్వయాహతమితియోజ నా ! Fu|| సజాతి|| సంభావితః పూజిత - ప్రతిపన్న ప్రయోజనః ప్రాకతి భాసిత కార్య సారః-సచ స్త్రీ త్వేదొ షె సమా నేపిసురసాయాజయ ప్రతిపత్తిః సింహికాయావధ ప్రతిపత్తిశ్చ InFoul ప్రాప్తతి) ప్రాప్తభూయిష్ట పారః ప్రాప్త ప్రాయతీరఃllnFinu||దద శేజా తి||మలయో పవ నానిలం కొమలయఖతి దక్షిణతీ రెస్థితష లయఃత స్యోపవ నాని|| 0F -941 సాగరమితి సాగరస్యపత్నీ నాంనదీ నాం శ్రీ కూటోత్పన్నానాం ఆ త్మానం స్వశరీరం-మతించ ణాభhlin 2 2 | శ్రద్దృష్ట్వా చింతయానూ సమారుతిర్వీకృతాననమ్ !క పి రా జేనక థితంసత్వ మద్భుతదర్శనమ్! ఛాయా గ్రా హిమహావీర్యంత దిదం నాత్ర సంశయః|| 12vu|| సతాంబుద్ధ్వార్ధత త్వెససింహికాం మతిమాన్క పిజి వ్యవధజాతమహా కాయః ప్రావృషీవవలాహక ః || 12 || తస్య సాకాయము ద్వీడ్యువధః మానం మహాక పేః | వస్త్రం ప్రసారయామాసపాతాళాంతర సన్నిభమ్ || 1 oul ఘన రాజీవగజం వా నరం సమభి ద్రవత్ || || సదదశః తత స్తస్యా వివృతం సుమహన్ముఖమ్ | కాయమాత్రంచ మేధావీ మర్మాణీచమహాక పీally-21 సతస్యా వివృతేవ క్రైవ ఆసంహననఃక పిః| సంక్షిప్య ముహురా త్మానం నిష్ప పాత మహాబలః# 003 || ఆ స్వేతస్యా నిమజ్జంతందదృశుస్సిద్ధచారణాః ! రస్యమానంయధాచం ద్రంపూణణంపర్వణి రాహుణా || 10 ||తత స్తస్యానభై స్త్రీ మెర్మ గ్మాణ్యుత్కృత్య వానరః| ఉత్పపాతాధ వే గేనమన స్సంపాతవిక్రమః!!! తాంతుదృష్ట్యా చధృత్యాచదాడి శ్యానని పాత్యచ! సకపి ప్రవరో వేగాద్వవృధైపున రాత్మ వాక్ |- || హృతహృ తాహనుమ తాపపాతవిధు రాంభ సి!! Full తొంహ తాం వాన రేణాశుపతి తాంక్యు సింహికామ్ * భూతాన్యా రాశ చారీణితమూచుః vప మోత్తమమ్ || ( 24 ) భీముమద్యకృతంకమణ మహతృత్వం త్వయాహతమ్ * సాధయాధఢ మభి ప్రెతమరిష్టంప్ల వ తాంవర! యస్య త్వే తానిచ త్వారి వాన రెంద్రయధాతవ • ధృతిదృఢ పిర్మతి దాణక్యుం స్వకర్మసునసీదతి!|nvFu|| స ఆ సంభావితః పూజ్యః ప్రతి పన్న ప్రయో జనః • జగామా కాశమావిశ్యపన్న గాశ నవత, పిః|| 0F04|| ప్రాప్తభూయిజా పొర స్తుసర్వతః ప్రతిక యః * యోజనా నాంశతస్యాం తేవనరాజిందదశః సఃlloFnu||దదర్శచపత న్నెవ వివిధ వ్రుమభూషితమ్ • ద్వీపంశాఖామృగ శ్రే సొమలయోపవ నానిచll of sull FX రంసాగరానూపు సాగరానూపజాక్ ద్రుమాళ్ * సాగరస్య చపత్నేనాంముఖ్యాస్యపవిలోక యశ్ 1 సమహా మేఘ సంకాశం సమీక్యూ తా దదర్శేతి || యమాత్రం శరీర ప్రమాణం- స్వశరీరక బళ నపర్యా ప్తమిత్యర్థః ముఖందదర్శమర్మాణి ప్రాణస్థానానిసంక్షిప్య నార తత ఇతి!! మనస్సంపాతవిక్రమః మ మోగమనసమానగతిః || 70X!! తామితి II దృష్ట్యా సూక్ష్మదర్శ నెన-ధృత్యాదై ర్యెణ-దాక్షిణ్యేనకౌశ లేన-4 ప్ర, కారి త్వే నేత్యధX :- తస్యాః సంహార నైపుణ్యెననా TL || హృ తెతి||సాసింహికాహృతహృత్ వి దారితహృదయా-అతఎవవిధు రావిహ్వలా || 12 ||భీమమితి || అరిష్టం శుభ olivFu|| సఇతి || ప్రతిపన్న ప్రయోజనః ప్రాప్త ప్రకృత కార్యellor eull ి పెతి || ప్రాప్తం eu|| ఫ్రా పైతి || ప్రాప్తం ప్రాప్త ప్రాయంభూయిష్ట పారు మహాతీరంలోన!| nu||దద ర్మెత || పతకా గచ్ఛక్ - మలయఃలంకాయా .

·ద్విజా || - శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచ శుష్టయవిశి ప్లే - సుందర కాండే - ప్రథమ స్సరణ . శార-మేనఇతియావత్ || NF 6 ||క ధం మేనఇత్య తాహ కాయవృద్ధిమి Sll | FAu||తత ఇతి పునః ప్రకృతిమా వే దేవుననిజా జా కారం ప్రాప్తవా?H FLu! ఉక్తంశరీ రసం తే సందృష్టాం తాధకామును వదలి||త ద్రూపమితే || ౧ . tull సచార్వితి||. ప్రతిపన్నరూపః ప్రతిషన్న స్వ భావశరీరః అభూదితి శేషః - సమీ& తాత్మా సమీడిత దేహః. సమ వేకి తాధY :నిరూపిత కార్యః - పూర్వోక్తాప సంహారశ్లోక ఏషి రామానుజీయం!!స చార్పీతి! పూర్వీకారణ సంగ్రహశ్లోకోయంచారు నా నా విధరూపధారిత త్త భార్యానుగుణ్యే సపరిగృహీతరమణీయస్థూలసూత్మ దిరూపః-ప రై సింహికాదిభి అశక్య: అ ప్రధృష్యః-సః పరం సము గ్రతీరమాసాద్య-సమీకీ తాత్మా సమాలోకి తా ఆ ప్రమాణస్వశరీరః- సమ వేడి తాధః సమాలోచిత కార్యః ప్రతిష్ఠన్న రూపః అంగీకృత నిజశరీర -అభూదితి శేషః! |F VU|తత ఇతి || లంబస్య లంబమాన స్యేవస్థీత స్య లవి జ్ఞా తాగ్ర స్వేత్యధః 8 - విచిత్రకూ టెవివిధాశ్వర్య సమూ హే|| నినూట స్వస్త్రియాంపుంజపాలయోరితిదపణ-28-ఉద్దాలకా శ్లేష్మాత కాఃll of Fu||వ్యధయక్ మృగ కాని త్యాదివి శేషంవ కుము క్తమధళా మనువదతి || తత స్త్వితి|| సముద్ర తరం తీరోస ర్యాకాశం - విధూయరూపం పూర్వరూపంవిహాయ - వృత్తముపజాతిఃll ponu|| అస్మీF సర్దేసా ఢీ : కాఫిక ద్విశతశ్లోకాః!!98 శ్రీ గెగావింద రాజవిరచి తే- శ్రీ రామాయణభూషణె-శృంగారతిల కాఖ్యా నే-సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే ప్రథమ స్సగE:-- ససాగరమి త్యాది! రామానుజీయం|| త్రికూటశిఖ రెలం కాంస్టి తామితి పార!|3 || సముద్ర లంఘ నేకుతో గ్లానిం నాధ్య గచ్ఛదిత్య శ్రాహ!!శతానీతి!! రామానుజీయం || స. నమాత్మ వాళ" * నిరుంధంతమివా కాశంచ కార మతిమాన్మతిమ్ || ౧F 841 కాయవృద్ధిం ప్ర వేగంచమమదృ ష్వై వరాక్షసాః• మయి కౌతూ హలంకుర్యుితే మే నెమహాకపిః || ౧FAU || తతశ్శరీరం సంక్షిప్యతన్మహీధర సన్నిభమ్ * పునః ప్రకృతిమా పే దేవీత మోహఇవాత్మనా? || OF Lu||త ద్రూపమతి సంక్షిప్యహనుమాన్స్ట్రకృతౌ స్థితః • త్రీష్క్రమానివవిక్రమ్య బలివీర్యహ రోహరిః|| OF BU|| సచారు నా నావిధరూప ధారీపరం సమాసాద్య సముద్రతీరమ్| ప రై రశక్యః ప్రతిపన్నరూపస్సమీక్ష్మి తాత్మా సమ వేడి తాధx allor oul! తతస్సలంబ స్యగి రెస్సమృద్ధావి చిత్రకూ టేలిప పాతకూ టే 1 సకేత కెూద్దాళక నాళి కే రెమహా త్రికూట ప్రతి మోమహాత్మా | FFu||తత స్తుసం ప్రాప్య సముద్ర తీర రసమి త్యులం కాంగిరివర్యమూధ్నిF Iక పి స్తుత స్మీన్ని పపాతపర్వ తేవధూయరూపం వ్యధయన్మృగద్విజా || 2004|| "ససాగరం దానవపన్న గాయు తంబ లెనవి. న్యుమ హెూమి- మాలిసమ్ | నిపత్యతీ రెచము సూద థె స్తదాదదశ కాలం కావ:మరావతీమిన|| 90 nu || ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే - ప్రధమ స్సగణః. . a ససాగరమనాధృష్య నుతి శ్రవ్యమహాబలః | త్రికూటశిఖ రేలం కాంస్థితాం స్వస్థాపద సళా హ || ౧ || తతః పాదపము _ సపుష్పవ షెE - వీర్యనా? | అభివృష్టస్థ్సిత "స్తత్ర బభౌపుష్పమయోయథా || 11 యోజనా నాంశతం శ్రీ నూం స్త్రీ త్వా ఫ్యుత్తమవిక్రమః 1 అనిశ్శ్వ సన్కపి సత్రన గ్లానిచునిగచ్ఛతి ||3 |శ తాన్యహంయోజ నా నాం క్ర మేయం సుబహూన్యపి 1 కింపునస్సాగర స్యాంతం సంఖ్యాతంశతయోజనమ్ || 8||స మలయో నామగిరి? • మతింక తజ వ్య నిశ్చయంlloF 8u! తామెవాహ-కాయవృద్ధిమి త్యాది|| కౌతూహలం ఆశ్చర్య థియాదిదృToll FXU||తత ఇతి || ప్రకృతింనిజా కారం-వీత మోహళి నివృత్తి విద్యఃl/ng tu || * శరీరసం తే పందృష్టాంతక ధనాధణం అను పదతాత ద్రూ పమితి|| OF Ru|| సచార్వితి || నా నావిధరూ పధారీ-ప రైఃశత్రు భిఃఅశక్యః అ ప్రధృష్యః - 'సమీ కీ తాత్మాసనూలోకి తాతి ప్రమాణ స్వశరీరః-సమ వేకి తాధE :ఆలోచి తానంతర కార్యః ప్రతిపన్నరూపః అంగీకృతపృషదంశ దేహఃఅ భూదితి శేషః || ౧f Tu||తత ఇతి || లంబస్యలం బాబ్య-స్యగి రెః. విచిత్ర కూ డేవిచి శ్రాఃకూబా: అవాంతరశిఖరాణియస్మి కొత్తస్మి "కూ టేశ్భం గేపపా తేతి స" బంధః || OFFuఉత్తాధణంపునఃశ్లోక ద్వయే నాహ-తత స్త్వి త్యాది|_90 74 li ఇతి శ్రీ పరమహం సపరి రాజకాచార్య శ్రీ నారాయణతేధః శిష్య శ్రీము 3 * హెశ్వరతీధణ విగచితా శ్రీ రామాయణతత్వ దీప కాఖ్యాయం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - ప్రధమ స్సరణ: -4 ౧ || తత ఇ పుష్పమయోయ ఛాపుష్పముయకపరి వేత్యక్ష :1. 2|| 9 || యోజ నా నామితి || అనిశ్శ్వసూ శ్రమనిబంధనదీ ఘణ నిశ్శ్వాసమముం ముంచF- తత్రలంఘనని | || ·- నాని రాజయో శ్రీ రామాయినే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయవి పై - సుంగిరణంచే " ప్రము సర్ :. ముద్రలంఘ నేకుతః శ్రమం నాథ్య గచ్ఛత్త త్రాహ!! శతాన్యహమితి||అహంసుబహూన్య పియోజ నా నాంశ తాని క్ర మేయం- శతయోజన సంఖ్యాకం సాగర స్యాంతం కింపునరితి అమస్య తేతి శేష9124 || శాద్వలా నీతి || గండవంతిస్థూలో పలవంతి-నా మైక దే శే నామగ్రహణెనగండశ భైనగండ శైలఉచ్య తె|| రామాసుజీయం || శాద్వలానీలి వనానిపర్వతస్థవ నాని - గండవంతిస్థూలపొషాణవంతి-మ -మ ధ్యానమధ్యమా గెEణ-నగవంతి ప్రశస్థవృక్షయు కౌని||e || రామానుజీయం || శైలానికి || ల || అత్ర శైలశ బృశ్శృంగ పర:-లంబాఖ్యగి గెడుపరి తనస్యోచ్చమానత్వాత్ || 2 || సఇ సతస్మిన్నిత్యధేరద శేశాత్య పకృప్య తే || రామానుజీయం || స ఇతి|| తస్మిన్నచ లేలంబగిరౌ వ నాన్యుపవ నానిచదద శేజాత్య పకృష్య సంబంధ నీయం-అన్య ధాతచ్చజోతిరి చ్యేత || || రామానుజీయం || ఇతి ||నగా రె త్రికూటశిఖ రె!!! సరళానిల యూప సరళాణ కర్ణి కారా స్పరివ్యా ధాణ ఖజూ రాక్ కంటక కచ్ఛదా? ఏం యాళాణ ధనుఃపటాక్ ముచుళిందా జంబీరాక్ కుటజూక్ ప్రియంగూ ఫఖినఃగింథ పూణా ? నీ పాక్ అసనాణ మోవి దారా? చమరి కాళ్" . ఆ క్రీడా? సర్వ సాధారణ క్రీడా స్థానాని - ఉద్యా నా యోగ్యాని - సవజాతుః ఫలపుష్పి లై సర్వతు షుఫలపుష్పాణ్యేషాం సంజూ శౌనీతి నై ః || 13 || 'సమాసా ద్యేతి || సమాసాద్య దద శేజ క్రియా భేదా ల్లం కాపదా వృత్తిః లక్ష్మీ వాక్ జయ హెతు కాంతామా?" , ఉత్పలా నిపద్మ వ్య తిరి కాని సరసిజాని - సీతాపహరణం అధE : ప్రయోజనం యస్య తేన - సురక్షిత త్వే హెతురయం పిచరద్భి శ్చేత్య త్ర చకారో భిన్న శ్రీ నుః " రావు సై శ్చ సురక్షితాం - గ్రహసం కాశై నవ గ్రహతులై ్యః పాండు రాభిః సుధాలి భూమిక త్వాత్ సితాభిః - ప్రతోళభిః వీధీభిః - అట్టాల కాః అట్టాఃప తా కాధ్వ జమాలి తువీర్యవతాం శ్రేష్ఠఃప్లవ తామపిచో త్తమః | జగామ వేగవాన్లంకాంలుఘయి త్వాను హెూదధిమ్ || 2 || ద్వలానిచ నీలా నిగంధవంతివ నాని చ 1 గండవంతిచమ ధ్యే నజ గాద నగవంతి చ || || శైలాంశ్చతరు సంఛన్నా వన రాజీశ్చ పుష్పి తాః | అభిచ కామ తేజస్వీహనుమాన్హవగ షభః|| 2 || సతస్మిన్నచ లేతిష్ఠణవ నాన్యు పవ నానీచ!! &ulf సనగా గ్రే చ రాంలం కాందదశకాపవ నాత్మజః || ||సర కాన్క-ఈ కారాంశ్చఖ జూణ రాంశ సుపుష్పి తా? | ప్రియాళాన్ముచుళిందాంశ దాంశ్చకుటజా న్కేతకానపి • ప్రియంగ న్గంధపూణాంశ్చనీ పాన పచ్ఛ దాం సధో! అసనా మో--విదారాంశ్చకరవీ రాంశ పుష్పి తా?" * పుష్ప భాగనిబధాంశ్చత ధాముకుళితానపి ! పొద పొన్విహ గాకీణాE ? పప నాధూతమ స్తకాE * హంస కారండ వాకీణా? వాపీ పద్మోత్సలాయు తాః | ఆక్రీ - గాస్వివిధాశ్రమ్యా E వివిధాంశ్చజలాశయాక్" * సంత తాన్వి ఏదై వృణపై స్సర్వతు ఫలపుష్పే 8 | ఉద్యా నాని చరమ్యాజిదదశ కాక పికుంజర || 13 ||సమా సొద్యచలక్ష్మీ వాళ్లం వాకాలం కొం రావణ పాలితామ్ | ప రిఘాభిస్సపద్మాభిస్సోత్పలా భిరలంకృతామ్ • సీతా సహరణా ధేః న రావణెనసురక్షీ తామ్ | సమంతాద్వి చరద్భిశ్చరాతు సేరు గ్ర ధన్విళిః * కాంచ నే నావృతాంరమ్యాం ప్రాకా రేణమహాపు రీమ్) గ్ర హైశ్చర్రహ సంకాశైశ్ళార దాంబుదసన్ని బ్లే : * పాండురాభిః ప్రతోళీభిరుచ్చా భిరభిసంవృతాం | అట్టాలకశ తాకీణాంపతాకాధ్వ జమాలినీమ్ • తోరణే : కాంచ నై ది వ్యైల: తాపత్తి -విచిత్రితైః 1 దదశః హనుమా గ్లంకొందివి దేవపురీమివ || 10 || గిరిమూధ్ని స్థితాంలం కాంపొండు రైర్భవనైశ్ళు భై ః | దదశః సక పి శ్రేష్ఠఃపురమాకాశగంయ ధా||or|| పా మిత్తే-నాధిగచ్ఛతి నాధ్యగచ్ఛత్ ||3 || తా నీతి || అహంసుబహం న్యపియోజ నా నాంశ తాని క్ర మేయం-శతయోజనంయధాతధాసంఖ్యాతం సాగర స్యాంతం- కింపు సరిత్యమన్య తెలి శేషః || 1 | శాగ్వలా నీతి 1 గండవంతిస్థూలపాషాణవంతి - నగవంతి కుగ్రగిరివంతి - శాద్వలా నివ నానిచపశ్యన్నితి శేషః - మ ధ్యేనమా గెణజ గా మెలి స బంధః || 24 || స ఇతి || సనగా గ్రెశిశిర సహి తెఅచ తెలంబగి రౌతిస్టర్ || 6 || • హం సేత్ || ఆ క్రీ డా? రా? సంబంధి త్వే పిసాధారణోద్యా నా ని - ఉద్యా వాని గాథామ సాధారణాని || 03 || సమాసా ద్యెతి || లంకాంలు కాసమీపం • సీతాపహరణా గ్రేససీతా పహరణ హితు నా అపహృత ద్రవ్య త్వేన హి తునాసురక్షి తామి త్యధE: * పాండు రాళి రీతి II. ప్ర తోళ్యఃర ధ్యాః తా సాంపాండురత్వముచ్చత్వంచతత్రత్య సౌధ సంబం థెన - అట్టాలకశ తాకీగ్లాం - ప్రాకా చొధణంపరికల్పితమంచవి శేషశత సంకులాం మత్స్యాగ్యా కారధ్వజాః-తతో న్యాఃపతా"ST: డదర్శహ రవేది మోపరియు . లతోప యఃపిచి చిత్రరచ నావి శేషాః - ·గిడి "తత్వాత్ - శ్రీ రామాయణె - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - ద్వితీయస్సగణ: నీం - లతాది రెఖావిచిత్రితపట విశిష్టాఃప కౌ కౌః-మత్స్యమక రాద్యా కారాధ్వజాః - ఫ్రీ హ్యాది త్వాదినిః ల త ప జాయిల తొ కొర రేఖాః || 90 || వ ఎ తి || వ ప్రే 'త్యా దావపిదదర్శహనుమాకొక = క పిరిత్యనువత వతం తె - వ ప్రం ప్రాకారమూతిక్క : కారఃసాల:-విపులాంబుపరి ఘారూపంనవాంబరంయ స్యాస్సా-శతఘ్నియం త్ర విశేషః - వతంసోఅవతంసః - వాగురిమ తెనాల్లోపఃవ స్తుతో విశ్వకమః ణానిమిణ తాంవిచార్యమాణే కే నాపిమనసా నిమి? తామివ స్థితామిత్యు ① || రామా సుజీయం || వ ప్రెతి II వ పంచయః ప్రాకారాధార వేది కేతియావత్ || ||స్యాచ్చయోవ ప్రమస్త్రీయామి త్యమరః- ప్రాకారఃసాలః.విపులాంబు ని వాంబరాం-అ అంబుశబ్సైన పరిఘాంతర్గతజల ముచ్య తే అట్టాల కావతం సఃకణాణ భరణం యస్యాస్సా-మనసాకృతమివస్థితాం-విశ్వకమః ణానిమిణ తాం-లం కౌందద శేః శ్రీ త్యనుష జ్య తే || 994 || ద్వారమితి || ఉత్తరం ద్వారమాసాద్య చింతయామాస-మనసానిరూపయామాస వై దేహీదర్శ మోపాయమితి శేషః || 9-9|| కై లా సేత్యాదిడియమా నాంగచ్ఛంతం-డీజ్వి హాయసాగ తావిత్య స్మాచ్ఛానచ్ || రామానుజీయం || కైలా సేత్యాది || ఆలిఖంత మితిలింగ వ్యత్యయః - ఓయమా నామివఉద్ద చ్ఛంతీమివ- డీయ మానత్వాదివి శేషణ విశిష్టాయా-త స్యాలంకాయాఃమహతీంగు వీం - సాగరంచ - "రావణం ఘోరంగిపుంచ- నిరీశ్యుజ్ఞాత్వా - వానరశ్చింతయామా సేతి సబంధః I అట || రామానుజీయం || చింతా ప్ర కారమాహఆగ త్యాపీ త్యాదినా || అత్ర అపశబైనదు సర సాగర లంఘనపూర్వకమాగవన మేవదుఘూటమిత్ సూచ్య తే || 9 || డా మాసుజీయం ||న కేవలం వాన వైరసాధ్యాకింతురా మేణాప్య • ధ్యా త్యాహ || ఇమామితి || స్క సాలగిరీభూవిదళ నాది షుదృష్టపరాక్రమఃత్యధE 8 || 90 || రామాను జీయం || అవ కాశ ఇతి|| సాంత్వ స్యావకాశాభావఃఆసుర ప్రకృతి త్వాత్ - దానస్యావకాశాభావః అధోః పచిత త్వాత్ - భేదస్యావకాశా భావః బలదపిణత తా యుద్ధస్యావకాశాభావఃబుద్ధి పరాక్రమయు క్తత్వాత్ || 9 || రామానుజీయం II చతుణాణమితి || గతిః ప్రాప్తి సంభావి తేతి శేష913 0 || ఏవంవిచార్య నాయ మేత ద్వి లితాంగాడు సేం ద్రోణనిమిణ తాంవిశ్వకమఃణా 1 ప్ల నమా నామివాకా శేదదశః హనుమాన్పు రీమ్ || 90 ||వప్ర ప్రాకారజఘనాంవిపులాం బునవాంబ రామ్ | శతఘ్నింశూల కేశాంతా మట్టాలక వతంసకామ్ • మన సేవకృతాంలంకాం నిమిణ తాం పిశ్వకమఃణా || Any || ద్వారము తరమాసాద్య చింతయామా 'సనానరః || 9.9 || కైలాసశిఖర ప్రఖ్యామా లిఖంతీమి వాంబరమ్ | డీయమానమివా కాశముచ్ఛి "జై భ5వ మోత్తమైః * 'సంపూణాణంరాకు సై ఘో నాణ గైభోళాగవతీమివ | అచింత్యాం సుకృతాంస్పష్టాం కుబేరాథ్యుషీ తాంపు 'రా * దంష్టిబజాహుభిశ్మూరై శ్శూలపట్ట సపాణిభిః | ర& తొంరాతు సై ఘోరై గుఃహామాశీవి షేరివ • తస్యాశ్చ మహతీంగు ప్లీం పొగరంచ నిరీక్ష్యుసః 1 రావణంచరిపుం ఘోరంచింతయామాసవానరః!. 22 ||ఆగత్యాపీహహరయోభవిష్యంతినిరథం కాః IN హియు ధైన వై లంకాశ క్యా జెతుంసు రై రపి|| 2 ||2 మాంతువిషమాందుగా ణంలం కాంరావణ పాలి తామ్ | ప్రాప్యాపిసమహాబాహుఃకింక రిష్యతీ రాఘవః Sri అవ కాశోనసాంత్వ స్వరాకు సేష్వ భిగవ్య తే | సదానస్యన భేద స్య నై వయుగ్ధస్య దృశ్య తే || 9F || చతుణాః మేవహిగతీర్వాసరాణాం చుహాత్మనామ్ | వాలిపుత్ర స్యనీల స్యమమరాజ్ఞ శృధీమతః!30 ||యావజ్జానామి వై దేహీంయదిజీవతి వాన వా | త తైవచింత ఆప్యామిదృ సుమా గాలం కామితి పునర్దర్శ నాభిధానంవి శేషాంతరవివక్షయాఉపమా నాంతరవివక్ష యాచ|| 90 ||లం కాంస్త్రీ'త్వెననిరూపయతి || వ ఋతి|| వ ప్రశిచయః ప్రోకారా ధార వేది కేతియావత్ || II స్యాచ్చయోవ ప్రమస్త్రీయామిత్యమరః - విపులాంబున వాంబ రాంఅ త్రాంబుశ బేనపరిఘాంతగణ తజలముచ్యతే • నిర్మితా మిత్య త్రద దర్మేత్యనుషజ్య తెll.9nu|| ద్వారమితి || చింతయామా సలం ” కేన ప్రదేశేనసు ప్ర వేశేలివిజాతుమితి భావః|| 9-9|| కై లా సేతి!! డీయమా నామివ ఆ కాశం ప్రత్యుగ్గచ్ఛం తిమివస్థీ తాం-డీయమాన త్వాదివి శేషణ విశిష్టాంలం కాం తస్యాః మహతీంగు పించ సాగరంచనిరీశ్యు- రావణం ఘోరంగిపుంనిరీ క్యుజ్ఞాత్వా - వానర ఇచి/ తయామా 'సేతి సంబంధః || 9 ||చిం తా ప్రకార మేవాహ!!ఆగ త్యాపీ త్యాదినా || 27 || అవకాశో నెతి || అసుర ప్రకృత్యా అదొక్ పచయబలదర్పపరాక్రమసంపన్న త్వాత్సామాదీ నాయువ శాశో నా స్త్రీకి భానఃll 9F ||చతుర్లామితి ||గతిః సో స్త్రీ సంభావి తెతి శెష ||3c || యావదితి || జీవతి వాస నేతి వై నేమాంజా నామియావత్ జా'నా మ్యేవ- యదితో ·శ్రీ రామాయణె • వ్యాఖ్యానచతుష్టయనికి ప్లే - సుందర కాండే - ద్వితీయ స్సగః 5 కూర కాల సత్యను శేతే || యావదితీ || యావత్ యదా - జీవతి వాన వేతి వై దేహీంజా నామిత ③ వ కాలేశాంగిన కాత్మజం దృష్ట్వా చింతయిష్యామి-య ద్వాయావచ్ఛ ట్రావధారణే - జూనా మ్యేవ జీవతి వాన వేతాజా సమ్యేవ - యదిజీవతిత దా తాంజన కాత్మజం దృష్ట్వా త తై 9వత త్కాలపవ-చింతయిష్యామిత్యన్వ యః || 30 || త త ఇతి!! చింతయామాస - వై దేహీదశణ మోపొయమితి శేష91138 || అక్యాలమ్యొతి || లత్యశరీర త్వే రాశు సొగృహ్లియు 8-అంక్యుశరీగ త్వా సర్వాలం కానపి చేతులశ క్యా కృత్యం సాధయితుం ప్ర వేస్తుండృత్య సాధనాయ ప్ర వేస్తుం ప్రాప్తకాలంయు క్తం||3px || తామిలి || వినిశ్చిత్య సీతాన్వేషణ ప్ర కారంజ నిశ్చిత్య-ము.హుము: హు స్తమే వచింతయామా సేత్యర్థి రామానుజీయం!! తామితి || నిశ్వస్యముహుర్ముహురిత్య నేన సముద్రలంఘనాదపలం కా ప్ర వేశ స్యదుష్కరత్వంద్యోత్య తె| 3 2 ||సవిన శ్యే దితి|| ఏకశ్చప శ్యెయమితి ||అ త్రాపిక థమిత్యనుషంజనీయం-రహి తెఎ కాం తే|| రామానుజీయం||రహి తేజనరహి తే|| 31 || పండి తేనముహుర్ముహుర్విచార్య కార్యాణిక తవ్యాని-నతుపండితమాని నా సకృద్వి చార్యకతజ న్యాని-తధాసతిదోషస్స్యాది త్యాహ || భూతా శ్చితి || భూతాశ్చాధాణ: సమ్యగుపోయ ప్రయోగాన్ని ప్పన్న ప్రాయాలవ్యర్థాః-విక్ల బంఅధీరం అవిమృశ్య కొరిణం-దూతమా చూసాద్య- దేశ కాలవిరోధి తాస్సంతః-సూర్యొడయేత తమోయ ధాతవష ఇవ-తర్దూత స్యాః వృశ్యకారి త్వే నసద్య ఎవవిపద్యం తే-సశ్యంతీత్యర్థః|| 3 ||||న కేవలం కార్యహానికి- కింతు స్వామ్యాదీనాంబుద్ధిశూన్య తాః స్యాది శ్యాహ || అథెంతి || అ త్రా పిజి క్ల బందూ ఆమాసా 'ద్యే త్యనువర్తతే . అగ్గాన ధాణంత రెఅ ఛాణ సర్థయోః ప్రయోజనసాధనయోః కార్యాకార్యయోః అంత రెవిషయె - నిశ్చి తారాజ్ఞా సచి వై శ్చనిణీ - తాబుద్ధిః - విక్లబం దూతమాసాద్యనశోభ తే-అనర్థ కారిణీ భవతీత్యర్థః - ఇద మేవ సమర్ధయ భేఘాతయంతీతి ||రం || ప్రాగు క్తదోషాస్స్వస్మిక్క ధంనస్య రితిచింతయతి ||నవి న శ్యేదితి || " వ్వే తాంజన కొత్మ జూమ్ || 30 ||తత స్సచింతయామా సముహూతణుక పికుంజరః !గిరిశృం గే స్థిత -సస్మి" రామస్యా భ్యుదయేగతః || 3. ||అ నేన రూ పెణ మయానశ క్యారతు సొంపురీ | ప్ర వేష్టుం రాకు సైగు పా క్రూరేర్బల సమన్వి తై ః || 33 || ఉగ్రౌజసోమహావీ ర్యాబలవంతశ్చరా తసాః! వంచనీయామయా సర్వెజానకీంపరిమాగణ తొ|38||ల్యల క్యాణరూ పేణరా లౌ లం కాపురీష యా| ప్ర వేష్టుం ప్రాప్త కాలం మే కృత్యం సాధయితుంవ-హత్ || 3x || తాంపురీం తాదృశీందృష్ట్వాదు రాధషా ణ ంసురాసు రై 8 | హనుమాంశ్చింతయానూ సవినిశ్వ స్యముహు ముజాహుః|| 32 || కే నా పాయేనప శ్యేయం మైధిలింజన కాత్మజూమ్ | అదృష్టారాష్ట్ర సేం ద్రేణ రావణెనడురాత్మ నా!! 3 2 || నవిన శ్యేత్మ సంకా ర్యంరామ స్యవిది తాత్మనః | ఎ కామేకశ్చప శ్యేయంరహి తేజనకాత్మజామ్!! BU|| భూతాశ్చాధా విపద్యం తే దేశ కాలవిరోధి తా? | విళ్ల బం దూతమా సాద్యతమస్సూత్యోదయెయధా|| 3F || అధాణ నధాకాంత రెబుద్ధి నిశ్చితా పిసశోభ | ఘాతయంతిహీ కార్యాణిమా తాఃపఁడిత మానినః || 80 ||నవిన శ్వేత్క-ధం కార్యం వైక్ల బ్యంనక ధంభ వేత్ | లంఘనంచ సముద్ర స్యక ధంనునవృధాభ వేత్ || 80!! మయిదృ షేతురళీ వతి- తాంజన కాత్మజాందృష్ట్వాత త్రైవత స్మీ నాలఎవ చింతయిష్యామితి యోజనా | య ద్వాజీనతి వాజీవతీతి వై దేహీంనజానామి యావత్ -నజా నా మ్యేవవా - ఉత యవిజీవతి. తాంజన కాత్మ జాండృప్వాత శ్రీ వతస్మినా-లఎవ చింతయిష్యామిత్యథః !!! 38 || లయ్యెతి || ల్యూల డ్యాణరూ పేణసూత్ముశరీ రెణ మహత్కృత్యం సీ తాన్వెషణరూపం ప్రాప్త కాలంఉ చితమితిచింతయామా సేతి పూర్వెణ సంబంధః || 3 4 || తామితి || తాందృష్ట్వా చింతయామా సేతి సంబంధః || చింతా ప్ర కార మేవా హ|| కే నేత్యాదినా || తాంపురీమి త్యాదివి విన్వగ్భవనమిత్యంత సృగ్రంధ సృహనుమా" చింతయామా సేత్య నెన సంబంధః || 32 || కెనోపాయెన రావణే నాదృష్ట స్సక్ మైథిలీంప శ్యెయం || 3 2 ||కించ రామస్య కార్యం కధంనవిన శ్బెత్ -రహీ తెజనరహి తెఎక :ఎ కాంక ధంప శ్యేయమితి చ|| 30 || భూ తా శ్వేతి|| భూతాశ్చాత్రాఃనిష్ప న్నాన్యపి ప్రయోజనాని-విక్ల బంఅవి వేకినం ఆ సాద్య- దేశ కాలః రొధి తాస్సంతఃవి పద్యం తెనశ్యంతీతి సం బంధః || 3F || కించన కేవలం కార్యహాని'కింతు స్వాహ్యదీ నాఁ బుద్ధిస్తూ గ్య తాపి స్యాది త్యాహ||అథెr ||అర్థానల్గొంత రేకార్యా కార్యవిషయె-నిశ్చి తాపిస్వామి నాసచి వై 'స్సహనిశ్చితాపి బుద్ధిః -విక్ల బంగూతమాసా గ్వేత్యనుకషణ :- ళ తెలికించిత్క రాభవతీత్యర్థః తస్మాత్ రూతదోషా దేవ రాజ్ఞాం కార్యహానిగి త్యాహ-మాతయంతిహీత || 9 || ప్రాగుక్త గోషాః స్వసీన్యథాసస్యుః - తధాక స్తవ్య తే - ·స్వరూ శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ వితీ పై సుందర కాండే - ద్వీతీయ స్సగణః. ర్యం రామకార్యం-కఫం కెనోపాయెన-నవిన శ్యేత్ -కిమద్యాపరాష్ట్రాపవలంకా ప్ర వేష్ట న్యా-ఉతరా త్రో-కీమ నే నై నమహ తారు" పేణ ప్ర వేష్ట వ్యా-ఉత ఫ్రూ స్వేసరూ పేశాత్యర్థః - వైక్లబ్యంమమా పాండిత్యంగ ధంసభ వేత్ || 8 | || అపరా ఫ్లై ప్ర వేశదోష మాహమయీతి || 8.91 మహ తారూ పేణ ప్ర వేశంని రాచ ప్లే! నహీ త! వేస్వాభావికమహ శౌరూ పేణ|| 8 4 !!సరి శేషా దా తొ హ్రస్వరూ పే? వస్ర వేష్టవ్యమి త్యొహ!! తదహమితి || 60 || సూ ర్మేతి!! స్వే సరూ పెణపృషడంగక మాత్ర :వి డాల ప్రమాణః|| 1 F 1 ప్రదోష కా లేతి|| ప్రవి వెశ ప్ర నష్టుముప కాంతి-చతు ధేజస గేజ ప్ర వేశ స్యవశ్యుమాణ త్వాత్ -లం కాదర్శనంతు త్రికూటగర్శనస్థి త్యా || 10 || ప్రాసాదేత్యాది|| కాంచన రాజ తై : స్తంభై శిశా తకుంభషజూలై శ్చ ఉపలక్ష్మి తెల - గంధర్వ నగరొపమామితి - గంధర్వ నగరం సొమనా నారత్నమయ గెసపుర ప్రొసౌదాదియు క్తనగ రాదివ ద్భా సమానముభ్ర చిత్రం-తద్వ దాశ్చర్యావహామీత్యర్ధం యధో క్తం - అనేసరత్నాకృతి ఖేని రాజు తేపురంపఠా కాథ్వ జతోరణాన్వితం యదాత దాహ ఏమనుస్య వాజి నాంపిబత్య సృష్బూరి రణేశ సుంధ ద్రేతి || సప్తభూమాష్ట భూమై శ్చేతి - భూమిశబ్లేనజి సనశయనొదియోగ్యంతలముచ్యతే - స ప్రభూ. మయోయేషాం తే సప్తభూమః - కృష్ణాద క్సాండు సంఖ్యాపూర్వాయాభూ మేరజిష్యత ఇత్యచ్ 'సమా సొంతః ఎవవః స్టభూమా ? - సప్తభూమాదిశ థైన 15 దృశాః సాదవి శేషాఉచ్యం తె-య ద్వాప్రాసౌదైరిత శేషః-తై రుపలక్ష్మి తె•cli' రామానుజీయం “ఈ దేతి అభ్రంలిపై త్వాతివిచిత్ర త్వా భ్యాంగంధర్వనగిరౌపష్యం- స్ఫటిక సంకీకై : కాతః స్వరవిభూషి లైశ్చ తలై రుపలక్ష్మి లై-స ప్రభౌమాష్టభౌమా? భూమిషుభవంత భౌమానిస్థలాని - 'సవభౌమానియేషాం తెస వభౌమా?- ఎవమష్టశోమా:- సప్తభౌమాశ్చాష్టశామాశ్చ--తైఃస్రాసౌదైరితి శేషః. నైరుపలక్ష్మి తాంపురీందద ర్మెతీ యోజనా }} x2 || రామానుజీయం || "కొంచ నానీతి || రక్షసాం రామస్య వీది శాత్మనః భ వేద్వ్యద మిదం కార్యం రావణాసధ ణ మిచ్ఛతః || 8-9|| సహిశక్యంక్వచిత్ స్థాతుమవిజ్ఞానరాకు సైః | అపి రాక్షస రూ పేనికిము తాన్యేన కేనచిత్ 11 83 1 నాయురప్య త్ర నజ్ఞాతశ్చ రెదిలి మతిమళామ | సహ్య స్త్యవిదితంకించి ద్రాక్ష సొనాంబలీయ సామ్ || 88 || ఇహాహంయదితిస్థామి స్వేనరూ పేణ సంవృతః 15 నాశమషియాస్యామిభతుజారధఃశ్చహీయ తే || 12 ||తదహం స్పెసరూ పేణరజ న్యాం స్ర, స్పతాంగతః ! లం కామధిపతిష్యామి రాఘవ స్యాధః సిద్ధయే! 84 ||రావణ స్యపుంరాళ్ ప్రవిశ్వసుదురౌ సదామ్ 1 వీచిన సవ సంసర్వం ద్ర క్యామిజన కాత్మజామ్ || 821/26 సంచింత్యహనుమాణ సూర్యస్యాస్తమయంక పిః1ఆచ కొంత దావీరో వై దేహ్యాదశణనోత్సుక 8|| KV || సూర్యచా పంగ తేరాత్రో దేహం సంక్షిప్యమారుతిః | పృషదంశక మాత్రస్సకొ బభూవాచ్భుతదర్శనః!! (FI! ప్రదోష కా లెహను చూస్తూణ ముళ్పుత్యవీర్యవాణ | ప్రవి వేశ పురీంరమ్యం సువిభ క్తమహాపదామ్ || 40 || ప్రాసాదమాలావిత ఆ0 స్తంభై కొంచన గాజు , 8 1 శాత కుంభమయైజాణ లై గణంధర్వ నగరొపమామ్ * సప్తఛానూష్టభౌ మైశ్చ సదదర్శమహాపురీమ్ |త లై స్స్ఫాటిక 'సంకీనే కా: కార్తస్వరవి భూ షి – all X_9l! వైడూర్యమణిచి శ్చము కాజులవిభూషి తైః | త లైళ్ళు శుభి రెతానిభవ నాన్యత్ర రక్ష సొమ్ || 13 | కాంచనానివీచి త్రాణితో రణాని చరక సొమ్ | లం కాముద్యోతయానూసుః సర్వత స్సమలంకృతామ్ || 8 || అచింత్యా మద్భ తా కారాందృత్వాలంకాం మహాక పిః ఆసీ మిత్యాహ!! నెతి కార్యం స్వామి కార్యం- వై క్లబ్యంబుద్ధిహీనతాం - వై క్లబ్యమి త్యాదౌస్వ స్యెతి శేషః - తధాక ర్తవ్యమితి శ్లోక శేష!! 80! ప్రస్తుత కార్యా విరోధాయ యావద సమయంస్వ నాపనముచితమి తిహృదినిధాయాహ!!మ యిదృష్టం త్యాదినా |4||తడహమితి 13 "స్పీ నరూ పేణ వానర రూ పేణ|| 8||! సూర్యే చేతి || సృషదం శకమాత్ర:పృషా మూష కాళాదశ తిప్పషదంశఃమాజు ర? ని|| ఓతు బిడ్డాలోమాజాణ రఃష్పషదఁశక ఆఖులుగిత్యష రali &F | ప్రదోషేలి 11 ప్రదోమె. ప్రని కేశ ప్ర వేష్టుముప క్రాంతః ! ? ఆ ద్వా రెణనుహాబాహుః ప్రాకారముభిపుప్లువ ఇతిచతుర్దేసర్దేసాతాశ్రవేశస్యవశ్యుమాణత్వాత్ || 10 | ప్రొసాదేవి || స్తంభాదిభిరు పలక్ష్మి తాం * సప్తభౌమేత! భూమిషుభవంతే భౌమ నితలా నిస స్తబొమానియెషాం తేత ధా-ఎవమష్టభౌమాః తైః ప్రొసా దైరితి శేషః- లేరుపలతొంపు)రీగా సద దర్మతి యోజనా!! 3 | కాంచనానీతిగత, సొంతోగణానిరతీ గృహస్థ ద్వారశోరణాని!!x 8 ||అదిం త్యామితీ విషణ్ణ లం కాయదుర్ధక్షత్వాద్వీపణ్ణః- అత్యన్నత న్యా - అలు ·S ఇవితానెనలో శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - తృతీయ స్సగE, తోరణానిరగొగృహద్వారస్థతోరణాని|| x 8 || అచిం త్యెతి || విషజ్ఞోహృష్ట శ్చేతి || అచింత్యాదుష్ప్ర వె శైలిచవిషణ్ణ :యతోద్భు తాకారాఅతో విస్మయనీయత, హృష్ట BKXX ! సేతి!! పూర్వశ్లో కేనాయ మే కాన్వయః-సుధాధవళని మ్నోన్నతవిమా నా కారభ వనమాలినీమిత్యథ - రామానుజీయం!! సపాండు రెత్య స్యదృష్వైతి పూర్వణసంబంధ - పాండురో ద్విద్ధవిమానమాలిసింసుధాధౌతోన్నతస పభూమగృహమాలినీం||9|| విమా నా స్త్రీ దేవయా నెస ప్తభూ మేచ సద్మనీతి వైజయంతీ || X || జానీంచం, దయకారణ శ్యాహ|| చంద్రోపీ తి||మధ్యగతః సన్నిధానాత్తా రాగణమధ్యగతః- తారాగ, రితి సహయో మో గేతృతీయా-జో కంవితత్య వ్యాప్య ఉత్తిష్ఠ తెఆవిభగవతిస్మ - ఉదోసూధ్వణ కమణీ త్యాత్మ నెపదం II రామానుజీయం ||చంద్ర ఇత)చం ద్రోపి నైకసహ స్రరశ్మిఃజో జ్యోత్స్నావితా నేనలోకంవితత్యం - అస్యసోచివ్యంకుర్వన్నివవిరాజ' - మధ్యగతః తారాగనై స్పహ ఉత్తిష్ఠ తె ప్రాదురభూదిత్య న్వ యః - అత్ర తిష్ఠ తెఃపర స్మైపది త్వాడు దోనూ ధ్వణకమః త్యాత్మా నెపదం - నైక సహస్ర రశ్మిగిత్య త్ర సబుధజ స్యనశబ్దస్య సుప్ సు వేతి సమాసః - సాగర మై నాక దివాక రాదివచ్చం దొపి సాచివ్యం కుర్వక్ ప్రా దురభూదిత్యపిశ బైనావగమ్యతే|| x 2 || రామానుజీయం || శంఖ ప్రభమితి || పోఫ్లూయమానంఉడ్డీయమానం|| (V || ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె - శ్రీ రామాయణ భూషనే శృంగారశిల కాఖ్య నె-సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె-ద్వితీయ స్సగEs. ****************•••••••••••••••••••••••••••••••••••• 'సలం-బే త్యాది || లం బేలంబా ఖ్యే-లంబశిఖ రెలంబగిరిశిఖ రె-ఇతి చాహుః య ద్వా-లం బేలంబమాసఇవస్థి తే - లంబశిఖ రెత్రి కూటశిఖ రె - సత్వం వ్యవసాయం- ధైర్యమితీయావత్ -వివేశ ప్రాప!! రామానుజీయం|| పూర్వ సనాణ క్తంలంకా ప్ర వెశోప4 మంది స్తరణాహ || సలంబశిఖరణ త్యాదినా || సః సాగరా కౌశతరశాన ప్రసిద్ధఃమహా సత్వ : సముద్ర లంఘనా దావ ప్రతిహతశ క్తిఃహనుమాన్లం బేలంబమా నాకారె-లంబతో యద సన్ని భే - లంబశిఖ రెలంబసర్వతశిఖ రె - మేధావీత-భాలో చితక ద్రవ్య విషయ ప్రజ్ఞాయు క్తస్సప్-సత్వమా స్థాయలంకా ప్రాప్తిమా.పయ కలంఘనశక్తిమా స్థాయ-నిశివి వె శైలి సంబంధః ||9|| శారదేత్యాది || విటపావతంల శశాం-నిర్యూ హెమ త్త వారణః పాండుర ద్వారతోరణాం-పొండు రే ద్వార తోరణేయస్యాస్తాం-అభూదితి శేషః || రామానుజీయం|| సొగ రెతి|| సాగరోపమని ఘో ద్విషణో హృష్టశ్చవే దేహ్యాదశఃనోత్సుక ? || xx!! సపాండురొద్విద్ధవిమానమాలినీంచుహార జాంబూ నదజాలతోరణామ్ 1 యశస్వినీంరా వణబాహుపాలి తాంకు పాచరై భీమబలై స్సమా వృతామ్ || 4 L- || చం ద్రో పిసొచివ్యమి వాస్య కుర్వంస్తారాగణే మజా ధ్యగతో వి- జ్యాత్స్నావి తొ నెనవితత్యలకము తిష్ట తేనైక సహస్ర రశ్మిBl/7 2 ||శంఖ ప్ర భంజీరమృణాళవణ ముగ్గచ్ఛమానం వ్యవ భా సమానమ్ | దద ర్మచంద్రం సహరిప్ర వీరఃపోఫ్లూయమానం సరసీవహం సమ్!!x ||ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండె-ద్వితీయ స్సగణ: సలంబశిఖ రెలం బేలంబతో యద సన్నిభై | సత్వమా స్థాయ మేధా వీ హనూమా న్మారు తాత్మజః • నిశిలం కాంమహాసత్వోవి వేశక పి కుంజరః|రమ్య కాననతోయాఢ్యాంపురీంరావణపాలి తామ్ ||9|| శారదాంబుధర ప్రభై ్యద్భవ నై రుపశోభి తామ్ | సాగరొపమని ఘోషం సాగరానిల సేవి తామ్ • సుపుష్ట బల సంఘుష్టాంయ ధైవ విటపావతీమ్ | చారుతోరణనిర్యూహాం పాండురద్వారతోరణామ్ • భుజగాచరి తాంగుప్తాంశుభాంభోగవతీమివ | తాంసవిద్భుఫు నాకీణాంజ్బాతిర్మాగణని పే వితామ్ || ( 1 మందమారుత సంచారాంయ ధేంద్ర స్నామ త్ హృష్టశ్చ || 22 ||సఇతి || పాండు రోద్విద్ధవిమానమాలినీంధవళోన్నత స పభౌమ ప్రాసాదప శ్రీ మతీం|| 4 || చంద్రోపీతి || జ్యాత్స్నావితా నెనలో కాన్వీ తత్యవి సారీకృత్య-అస్యహనుమతః మై నాక సింధువల్ సాచివ్యం కుర్వన్ని వకుర్వన్నెవవిరాజ -మధ్యగతః తారాగణమధ్యగతః తారాగణై స్సహ ఉ త్తిష్ఠ లె ప్రాదురభూది త్యన్వయః|| 1 ||చంద్రేతి ||పోఫ్లూయమానంభృశంప్లవమానం|| 0 || ఇతి శ్రీమ హెశతీర్థవిరచి తాయాం శ్రీరామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందరకాండ వ్యా ఖ్యా యాం - ద్వితీయ స్సగణ: * * * * * * సఇతి || లం బెలంచాకా రెలంబశిఖ రేలంబగిరిశృంగే - సత్వమా స్థాయబలమ్మా కూస్థాయ|| ౧ || sil * సుపుషేతి!విట పావతీం అల కాపురీం-చావిదా'తి || చారు తోర 'విరాజF1 అలు * * * * * * ************* ** *** ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుండర కొండే - తృతీయ స్సగణ : షాంసాగరనిరోషాపమనిర్దేహం-విట పావతీంఅళ కాం||శ్లో|| కు యఃపుణ్య జనానాంస్యాదళ కావిటపావలీతివచ సౌత్ - చారుతోరణనిర్యూహాం నిర్యూ హెూమత్తవార ణఃతోరణస్య నిర్యూహఃతోరణ నిర్యూహఃచారుఃతోరణనిర్యూ యస్యాస్తోంపాండుర ద్వారతోరణాంపాండు రేసుధాధవళి తే ద్వారతోరణ్యస్యాస్తాం- శా తకుంభైన స్వర్ణవికా రెణ ప్రాకారమ భి పేది వానితి - ప్రాకారశబ్రేన ప్రాకార సమీపోలత్యు తే - అద్వా రేణ మహాబాహుః ప్రొ కారమభిపుస్లువ ఇత్యుపరి వశ్య మాణ త్వాత్ || 24||పు సహజాషః హెతూ నాహ || జాంబూనదమయైరి త్యాది నా || జంబూనదమయైద్వా రైరి త్యాదౌసహయో గేతృతీయా - వజ్రస్ఫటిక ము కాభిరి త్య త్రా. పీకృత వేది కై Bతి సంబధ్య తే - రాజు తామల పాండు రై :అవయ వై ఇస్ఫటికాంతర పాంసుభిః స్ఫటిక మయాంగణ పాంసుభిః సంజవనంచతుశ్శాలంవస్వోక సా రాఅళ కా-య ద్వా-వస్వోక సారాపూర్వ దిగవస్థీ తాశక్ర పురీ||శ్లో ||వ స్వోక సారాశ క్రస్యపూర్వ స్యాందిశ వై పురీతిపు రాణవచ నాత్ || రామానుజీయం || జాంబూనద మయైద్వా రై రిత్యుపలక్ష ణేతృతీయా-రాజహంసని షెవి తైరిత్యం తవి శేషణ విశిష్ట ద్వా రైరు పలక్ష్మి తాంలం కాంనగరీంసమీ య్యొతి సంబంధః - వజ్ర స్ఫటిక ముక్తా భిఃభూషీ తై రితి శేషః - త పహాటక నిర్యూ హైళిత స్త హెమమయము త్తవార? : రాజ తామల పాండు రై రజతమయామల పాండు రోపర్ ప్రదే శై రిత్యక్షం:- స్ఫాటి కొంతర పొంసుభి? అంతరమవ కాశః అంగణమి తియావత్ - స్ఫాటి కాఃఅంతర పొంసవోయెషాంతై ః - చారు సంజవ నా సె తై రమణీయశతుశ్శాలో పై ₹2|| || సభా సంజవనంత్విదం- చతుశ్శాలమిత్యమరః- వస్వోక సారా ప్రతిమాంయ దైవవిటపావతీమిత్య త్రాళ కాసావ్య స్యపూర్వము క్తత్వాదభ్రవస్వోక సొరాప్రతిమామితి పూర్వదిగవస్థితశక్రపురీ సామ్యముచ్య తె||శ్లో ||వస్వోక సారాశ క్ర స్యయా న్యూ సంయమనీత ధా-పురీసుఖాజు లేశ స్యసోమస్య చవిభావతీతి శ్రీవిష్ణుపురాణవచనాత్ వస్వోకసౌరాశబ్దస్యశ క్రపురీ వాచకత్వం || 81 ప్రసిధైయమితే || ఇయంలం కావిది తాభ వేత్ || రామానుజీయం!!కుము దేతి! ప్ర సిద్ధాదుష్ప్ర వేశ త్వేనప్రసియంనగరీ కుము దొంగదయోఃమహాక పెస్సు సెణస్యాపి మైందద్వి విద యోరపి భూ మిర్భ వేద్విషయోభ వేత్ || ౧ ||వివస్వతఇతి ||గతిస్తుసు గ్రీవస్యకుశ పర్వణః కేతుమాలస్యను రావతీమ్ | శాతకుం భౌనమహ తా ప్రాకా రేణాభి సంవృతామ్ • కింకిణీ జాల ఘోషాభిఃప తా కాభిరలంకృతామ్ | ఆసాద్య సహసాహృష్టః ప్రాకారమభి పేది వాక్ *విస్మయావిష్టహృదయఃపురీమాలోక్య సర్వతః || 24 || జంబూనదవ యైగ్ద్వాం వై జడూర్యకృత వేది కై 8 * వజ్ర స్ఫటికముక్తాభిమణణికుట్టి మభూషి, తై 31త పహాటక నిర్యూ హైరాజ తామ్ములపొండు రైః • వైడూర్యగృతసోపానైఃస్ఫాటికాంతర పాంసు భిః! చారు సంజవనో పే లై ఃఖమివోత్పతి తై శ్శుభై 8* గ్రౌంచ బహిణణ సంఘు ఎ రాజహంసని షేవి తైః |తూ ర్యాభరణ షెస్సర్వతః ప్రతి నాది తామ్ 4వ స్వౌక సారాప్రతిమాం తాంవీశ్యునగరీంతతఃIఖమివోత్పతితుం కామాంజహషజా హనుమాళ్ కపిః|| 9 || తాం సమీక్యు పురీంర మ్యాంరాకు సాధిప తేళ్ళు భామ్ | అనుత్తమామృద్ధియు తాంచింతయామాసవీర్యవాక్ || 13 || నెయమ న్యేననగరీశ క్యాధషణ యితుంబలాత్ రక్షితారావణబ లై రుద్య తాయుధ ధారిభిః || 18 ||కుము పొంగడియో ర్వాపిసు షేణ స్యవ హాక పెః | ప్రసిధేయంభ వెద్భూమి మై దద్వివిద యోరపి||12||వివ'స్వత స్తనూజు స్యహ రెశ్చకుశ పర్వణః | ఋక్ష స్య కేతుమాలస్యమవ చై పగతిర్భ వేత్ || 12 || సమీక్యుతుమహాబాహూ ణనిర్యూహాం నిర్యూ మత్తవారణాం - తోరణస్యనిర్యూహఃతోరణనిర్యూహః - చారుస్తోరణనిర్యూ యస్యాం తాం పాండుర ద్వారతోరణాంపాండు రె సుధాధవళి తే ద్వా రెతోరణంయస్యాం తాం|| 24 | జాంబూనదమయైరితి || జంబూనదమయై ద్వాణ రై రిత్య పలకు శాతృతీయా - రాజహంసని షెవి తే రిత్యంతవి శే షేణవిశి: ఎ ద్వా రై రుపలక్ష్మి తాంలం కానగరీంసమిత్యుహనుమా ? జహ షేడాతి సంబంధః - వజ్రస్ఫటికముక్తాభిఃభూషి శై రితి శేషః - రాజతామలపాండు రైఃరజ తమయామల పాండు రోపరి ప్ర దేశైః చారుసంజవనో పే తై శికమణీయచతుశ్శాలో పే !! !! సభా సంజవనంత్విదం-చతుశ్శాలమిత్య మరి-వస్వౌక సారాపూర్వ దిశి సైంధ్రపురీ |ఖమి తి||ఉత్పతితుం కామాం శృతితుమిషస్థితాం|m8||ల న్యేషామ సాధ్య త్వే న్యే తేషాంపాధ్యాత్యాసకుముదాంగదయోరితి | ప్రసిద్ధాదుష్ప్ర వేశ త్వేన ·రామాయణే - "వ్యాఖ్యానచతుష్టయ వితీ "ఎ • సుందర కాండే - తృతీయ స్సగణః, మచే వభ వేత్-పూర్వంగీలాదీ నా మెవగతిరుక్తా-అత్రత్వ న్యేషామిత్యుక్తిశ్చింతా ప్రకారవి శేషః రామానుజీయం ||వివస్వతఃతీ అత్ర ఇయమిత్యనుషజ్య తె-వివ'స్వ త స్తనూజుస్యకుశ పర్వోహ రెశ్చఋకు స్య కేతుమాలస్యమమ చై వగతిర్భ వేత్ విషయోభ వేత్ -మమ చేతిపశ్చాన్ని దేశ్ శెన సర్వోత్త రేణాపి హనుమ తాస్వ. చ్యమను సంహిత మిత్య వగమ్య తె|| 01 || రామాసుజీయం || సమీయ్యొతి ||వి ంతంవి క్రమం-భా వేనిష్ణా. ప్రీ తిమానభవత్ రామలక్ష్మణా భ్యామ నాయా సేన జేతుం శ శ్యతిషత్వ ప్రీతిమానభూదిత్యధFallo || తామితి|| తాంర త్మేత్యత్ర దద శెణుత్యపకృష్య తె-న త్వెకం వాక్యంశ్లోకద్వయం తచ్ఛబద్వయ ప్రయోగాతీర మెళ్లో కె స్త్రీ సామ్యో కైశ్చ Inv || రామానుజీయం|| తామితి!!అత్ర దద శేః త్యపకృష్య తె-యద్వాఎక స్యతచ్ఛ్ఛస్య ప్రసిద్ధిపర త్వేనశ్లోకద్వయ మేక ( వాక్యంllor || రామాను జీయు || అథెతి || స్వి సరూ పేణ అధి దేవతారూ పేణ || 90 || రామానుజీయం || పురస్తాదితి || అతిష్ఠత - త స్మైస్వాత్మానం ప్రదర్శితవతీ - ప్రకాశన సైయా ఖ్యయో శ్చేత్యాత్మ నేపదం|| 9-9|| రామానుజీయం||క ఇతి!! తేతవ ప్రాణాయావద్ధరంతిద్రియం తె-తావద్య తత్వం - తత్క ధయస్వక ధయ దృజ్ అవసా నే- వికరణా ది ప్రత్యయఆషణ-యావత్ ప్రాణాక్ హరామితఖతి వాపారఃll.93 || నెతి!! అభి గుప్తా సమావృ తేత్యధE : - అతోనర & తెత్య నేనపునరు కీః || రామానుజీయం ||నన క్యమితి||లింగసామా న్యేనపుంసకం- తధాచో క్తంభగవ తాభాస్యకారణ - శ్వనం సేనాపీశక్యంతుదపహంతుమితి- రావణబ లై : సమంతతః అభిగుప్తా సమంతత స్సంవృతా-అతఎవర! తా|| 22 || రామానుజీయం|| అహమితి || ఆజ్ఞా ప్రతీ ఆజ్ఞానువతికా నీ ||2F" || రామానుజీయం||అహంహీనగరీలం కాస్వయ మేవప వంగ మేతి || స్వ యమేవ సర్వతః సర్వంసరిర(మీ తి" సంబంధః || 3-9|| రామానుజీయం||ద్ర డ్యామీ తి!!ఇత్యథ ఎతదర్ధం || 33 ||వ నా నీతి || ఉపవ నానిగ్ర హెద్యా నాని కాసనానిశూ రాఘవ స్యపరాక్రమమ్ | లక్మణ స్యచవిక్రాంతమభవతీతిమా కసిః!!n 2 || తాంరత్నవ స నా పేతాం నాస్థాగా రావతంసకామ్ ! యం త్రాగార స్తనీమృద్ధాం ప్రమదామివ భూషి తామ్ * తాంనష్ట తిమిరాండ్ పై ర్భాస్వరేశ్వమహాగృహః 1 నగరీం రాత సెర్ర స్యదదశః సమహాక పిఃlloF ||అధసాహరిశాదూఢలం ప్రవిశంతం మహాబలమ్ | నగరీ స్వె నరూ పెణదిదశః సవ నాత్మజమ్ || 90 || సౌతంహరివరం దృష్ట్వా లంకారావణ పొలి తా | స్వయ మేవోణ్ణ తాత త్రవికృతాననదశనా * పురస్తాత్క-పివర్యస్య వాయుసూ నారతిష్ఠత | ముంచమా నామహా నాదమబ్రవీత్సవ నాత్మ జమ్ || 19-9||క స్త్వం కేనచకార్యేణఇహ ప్రాస్తోవ నాలయ ! కధయ స్వేహయ త్తత్వంయావ ణాధిరంతి తె|1.93 || నశక్యంఖల్వియులంకా ప్ర వేష్టుం వానరత్వయార& తా రావణబ లై రభిగుప్తా సమంతతః!! 98!! అధ తామబ్రవీద్వీ రోహనూమానగ్రతస్థ్సి తామ్!క ధయిష్యామి తత్వంయ న్మాంత్వం పరిపృచ్ఛసి • కొత్వ ం విరూపనయ నా పుర ద్వా రెవతిష్ఠ సి కిమధణం చాపి మాంరుద్ధ్వా నిర్భత్సకాయ సిదారుణా || 9 || హనుమద్వచనం శ్రుత్వాలం కాసా కామరూపిణీ ఉవాచవచనం శ్రుధాపరుషంపవ నాత్మ జమ్ || 2 ||అహం రాతు సరాజస్య రావణ స్యమహాత్మనః | ఆజ్ఞా ప్రతీకారుధEష్కారణమి నగరీమిమామ్ || 90 || నశ క్యామామవజ్ఞాయ స్ర వేష్టుం నగరీత్వయా | అద్య ప్రా నై పరిత్య క్తః స్వప్స్య సేనిహతోనుయా ||_9F ||అహుహినగరీలం కాస్వయ మెవప వంగదు 1 సర్వతఃపరిర S"మి హ్యేతత్తెక ధితంషయా || 30 ||లం కాయా వచనంత్రు శ్వాససుమా న్మారు తాత్మజః | యత్న వాన్సహరి శ్రేష్ఠస్థిత శ్మైలు వాపరః |30||సతాంస్త్రీ రూపవికృతాంద్య ప్వొ వానరపుంగవః | ఆబ భా షేధ మేధావీ సత్వ వాళ్ ఫ్లవగషణభఃll3-9||( ఱ్య మినగరీంలం కాంసాట్ట ప్రాకారతోరణాం |అత్యధణ మిహ ప్రసియంనగరీ- కుము దాంగదాదీ నామపి భూమిఃవిషయఃభ'వెత్ -వివస్వత స్తనూజస్యసు గ్రీవస్యకుశ పర్వణఃమమచగతిభ ణ వద్దన్యూభ వెత్ II CL || సమిత్యేతి || క్రాంతంవిక్ర మం- రామలక్ష్మణా భ్యాను నాయా సేనజేశు శ శ్వేతిముత్వా ప్రీతిమానభూదిత్యధE 8|| ౧ || తాంర త్నెత్యాదిశ్లోకద్వయ మేకంవాక్యం - త త్రైక "స్త చ్ఛజః ప్రసిద్ధిపరః - అన్యః ప్రకృతపరామర్మీlin ||అ థెతి || స్వేనరూ పేణ అధి దేవ కౌరూ పేణ || 90 ||• పురస్తాదితి ||అతి తస్వాత్మానం ప్ర కాశితవతీ!| 99క స్వమితీ || తేతవ ప్రాణాయావదర తి ద్రియం తె- తావత్ యత్తత్వంతత్క ధయస్వ 1.92 || అహమితి || ఆజ్ఞా ప్రతీ నా ఆజ్ఞానువర్తినీ|| 33 ||వ నానీతి || ఉపవ నానికృత్రిమ మవనా ·-3 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచ తుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - తృతీయ స్సగణ:. స్యోరణ్యాని 38 ||త స్యేతి!!భూయః అతిశయెన-పరుషాకు రమిత్యన్వయః ||3 ||మామితి||శక్యమి త్యేతదవ్యయం-త దాహ కాళిదా సి||శ్లో // క్యమరనింద సురభిఃకణవా హీమాలినీతరంగాణాం।అం గైరనంగత సైర విరళ మాలింగితుంప వసృతి || పురీరూపంవస్తుశక్య మితిశక్యపుర్యోస్సామానాధిక రణ్యం నా|| 34 || తత ఇతి || యా సెయా స్యామి-ఇత్యువా చేతి సంబంధః || 3 ||తత ఇతి|| వేగి తా సంజాత వేగా || 30 ||తత ఇతి || సంవ దయామాస సం కెూచయామాస 1834 || ప్రసీ చేతి ! సమయె స్త్రీవధవజన వ్యవసాయాం - సత్వ వంతః ధైర్యవంతః || 80 ||అహమితి అహంత్వత్యధణం భిన్నంవాక్యం ఎక వాక్య త్వేహంశబ్దస్యపునరుక్తి || 844 || వర దానస్వరూపమాహయగే తి||ల త్ర రావణస్య దిగ్విజయెనంది కేశ్వరాదిభిలకొం కాయాస్సద్యోవి నాశశా పెదత్తేసా బ్రహ్మాణంగత్వా ప్రాధణ యామాస వినాశో మెమాభూదితి - సచత స్యై చరమ దాత్ తవ సద్యోవి నాశో నభవిష్యతియ దాతు వానర స్వామభిభవిష్యతిత దాతువి నాశో భవిష్యతీతిక ధోన్నీయ Jli xou I ప్రవి శ్యేతి || శాపోనంది కేశ్వ శ్వరాదిక తి-యదృచ్ఛయేత్య స్వగత ఇతిసంబంధః-యదృచ్ఛయాత్ర ప్రాప్త స్వమిత్యధజాః | రామానుజీయం||. ప్రవి శ్యేతి || హరీశ్వర స్వంయదృచ్ఛయా స్వైరంవిమా గేజ సంప్రాప్తఃపరం కౌతూహలం హి మె|| 33 || వ నాన్యుపన నానీహలం కాయాః కాన నానిచ 1 సర్వ తో గృహముఖ్యా నిద్రష్టుమాగమనం హి మె|| 38||త స్య తద్వచనం శ్రు త్వాలం కాసా కామరూపిణీ | భూయపవపున ర్వాక్యంబ భా షెపరుషాశురమ్ || 32 ||మామని, జాత్య దుర్భుధైరాక్ష సే శ్వరపాలి తామ్ | నశక్యమద్య తేద్రష్టుంపురీయం వానరాధమ||3డి ||తత స్సక పిశాదూఢలస్తాము వాచనిశాచరీమ్ దృష్ట్వా పురీమిమాంభ ధైపు నర్యా సెయథాగతమ్ || 3 2 || తతఃకృత్వామహా నాదంసా వైలం కాభయావహమ్ | త లేసవానర శ్రేష్ఠం తాడయామాస వేగితా |30||తతస్స కపిశాదూ? లోలంకయా తాడితో భృశమ్ | న నాదసుమహానాదం వీర్య వాన్పవ నాత్మజః || 3 F|| తత స్సంవతణయామా సవామహ స్తస్య సోం గుళీ?! ముష్టి నాభిజమా నైనాంహనూమా నాగిధమూచ్ఛికొతః || 19 | స్త్రీ చేతిమన్యమా నేన నాతి కొధస్స్వయంకృతః || 80 || సౌతు తెన ప్ర హా రెణవిహ్వలాంగీనిశాచరీ జపపాత సహసొభూమౌ వికృతాననదశః నా 18 nu||తత స్తుహనుమా న్ఫ్రాజ్ఞస్తాం దృష్ట్వా వినిపాతి తామ్ *కృ పొంచ కార తేజస్వీ మన్యమాన స్త్రీయంతు తాం|18 9u||తతో వై భృశ సంవిగ్నాలం గా సాగద్ద దాడురమ్ ఈ వాచాగిర్వితంవాక్యంహనుమం తం ప్లవంగమమ్ || 83|| ప్రసీదసుమహాబా సూ త్రాయ స్వహరిసత్తమ • సమయె సౌమ్య తిష్ఠంతి సత్వ వంతో మహాబలా?!88u||అహం తునగరీలం కాస్వయ మెవప్లవంగము•నిజ్జా తాహంత్వయావీరవిక్ర మేణమహాబల|| 24 ||ఇదంతుతధ్యంశ్రుణు వై బ్రువం త్యా మెహరీశ్వర *స్వయంభు వాపు రాద త్తంవర దానంయ ధామము || 844 ||య దాత్వాం వానరఃక శ్చిద్వి క్రమాద్వశమానయేత్ • త దాత్వయా హిపి ఖ్యం రశు సొంభయమాగతమ్ ! 6 81 || హిమే సమయ స్సౌమ్య ప్రాపోద్యతవదశ : నాత్ * స్వయంభువిహితస్సత్యోనత స్యా స్తన్య తిక్రము ||రా| సీతానిమి త్తం రాష్ట్ర స్తురావణ స్యదు రాత్మనః*రక్షసాంచైవ స ర్వహింవి నాశ స్సము పొగతః||8ry || తతపశ్యహరి శ్రేష్ఠపురీం రావణ పొ లితామ్ ఆ విధత్స్వ సర్వ కార్యాణియానియానీహ వాంఛసి || 04 || ప్రవిశ్య శాపోపహ తాంహరీశ్వరశ్ళు భాంపురంగా తు సముఖ్య పాలి తామ్ | నీవనానికు ద్రాణి |36||త స్యే తి! భూయఃభృశం పరుషాశురం వాక్యంపునర్భ భా షెఇతి సంబంధ 113 2||తత ఇతి || వేగితా సంజాత వే గా || 3 | ||తత ఇతి || అంగుళీక సం హారయామా సముష్టి మాబబం ఛత్యర్థ|80||| సాత్వితి || వికృతాననదర్శ నావికృతానసదృష్టి 1834|| ప్రసీ చేతి || సమయెస్త్రీనహంత వ్యెశివ్య న (యాం|| 8 ||చుజు యత్వజ్ఞాపనాయ స్వ స్వరూపం తావ దాహ!|అహంత్వా తి!!అహం స్వయం సా మోత్ -లం కానగ ర్యెవలం కానగర్యధిష్టా త్రీ దేవ తై వఅధిష్టాన దేవ తాత్వా దేవాహందుర్జ యేత్యథః 84||త తఃకిమతఆహ!!!నిజి = తెలి||దుజ "యాప్యహంత్వం యాబలాన్ని ర్జితా - అతః సత్యం స ర్వెలంకా లం కాంతర్వర్తినోరాక్ష సో నిజాణ తా ఇతి భావః|| 824|| 'స్వ నిర్జయేసరక్ష సాంనిజా జాతత్వ ప్రతిపాదనస్య కారణమాహ || ఇదమి త్యాది నా||వర దానంద తంవర దానంకృతమిత్యర్థః || 4 |వర స్వరూపమా హయ దెలి|| అత్ర రావ ణాధికై పక్షుభితనంది కేశ్వరశాపాత్ సద్యః ప్రాప్తా వినాశ స్వయంభువర ప్రసాదాత్ వానరాస్కందనపగ్యంతం ప్రతిబధ్ధ ఇతిక ధానుసంధేయా || 10 || ప్రవి శ్యే ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయగశీ ప్లే - సుందర కాండే - సుందర కొండే - చతుడE "స్సTE :. అసంభంధఃl/2Q4||ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తే - శ్రీ రామాయణభూషణే- శృంగారతిల కాఖ్యా నే - సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే- తృతీయస్సగE : ###•••••••• సని: త్యె త్యాది ||అద్వా రేశాత్య నేసలం కాపరిభవో రాష్ట్ర సైనఁ జ్ఞాతుంశక్య ఇతిద్యోత్య తె|| రామానుజీయం||అద్వా రేశాలి గ్రామం వానగరం వాపిపత్త నంవాపర స్యహి వి శేషాత్సమయె సౌమ్యన ద్వా రణవి శెన్నృపేత్యు క్త ప్రకారేణ అద్వా రెణ ప్రవిష్ట వాక్ || 14 || ప్రవి శ్యేతి ||చక్ర ఇతి-శత్రు దేశ ప్రవేశే ప్రధమం స వ్యపాద్యకార్యః-సతుశలో మూణ ధ్ని కృతోభ వెదిలి రాజశాస్త్రం-అ నెన ప్రధమంసవ్యంపాదంలం కాయాంకృత వానిత్యధః సిధ్ధం- తదాహబృహస్పతి!!!శ్లో || పు యాణ.కా లేచగృహప్రవే శ్వేవాహ కా లేపచ్చదక్షిణాం ఝం- కృత్వా రుతశ్శత్రు పుర ప్రవేశేవామంనిద ధ్యాచ్చరణంనృపాలఇతి || రామానుజీయం | ప్రవి శ్యేతి || ప్ర విశ్య ప్ర వేష్టుముపక్రమ్య సవ్యంపాదంచ బై అగ్రత ఇతి శేషః|శ్లో | ప్రయాణ కా లేచగృహప్ర వెశెవివాహ కా లేపి చదక్షిణాఫ్రిం-కృత్వా గ్రతశ్శత్రు పుర ప్రవేశేవా మంనిదధ్యాచ్ఛరణంనృపాల ఇతి- బృహస్పతివచన ప్ర కా రెణసవ్యం పాదము గ్రతఃకృత వాక్-సఃఅగ్ర తః పాదః-శ త్రూణాంమూఢ ణ నితు మూధః న్యేనకృతోభవతి- అగ్రతస్సవ్య పాదని జె పేశ త్రవ్యపరాభూ తాస్స్యురితి భావః || 24 || రామానుజీయం || ప్రవిష్ట ఇతి|| మహాపధం ఆ స్థాయగమ్య త్వే నావలంబ్య ప్రవిష్టఇతి సంబంధః || 34 || 8||హసి తేతి|తూర్య ఘోషపురస్సరై జిహసితోత్కృష్టనినదై : - హసితా నాముత్కృష్ట స్వ రైః - యు -కేత్యఢE 8- వ జాంకుశనికా శైశివ ఆమంకుశోయస్య సంవ అంకుశః-ఐరావతః-తత్తులై ్యతి-తద్వ చ్ఛుభై రిత్యధణ 8-వజ్రాంకుశతుల్య సంస్థానై వాణ-వజ్ర జాలవిభూషి తె-వ జోరత్నపి శేషః- గృహ మే మైగృహ శ్రీ ప్రైః - ఉపమితం న్యా ఫ్రూదిభిరిత్యుపమిత సమా సః! రామానుజీయం||హసితో ఛ్ఛుష్ట నినదై :హసితోచ్చధ్వనిభిఃసిన దైశ్చఉపలక్షణేతృతీయాంత మేతత్ - గృహము ఖ్యవి శేషణం-వ జ్రాంకుశని కాశై శివ ఆ సంస్థా నైరంకుశ సం స్థా నైశ్చ-వజ్ర జాలవిభూషి తై జివజ్యారత్నాలంకృతైః-గృహము భ్యైరితిపారః-గృహ మే ఘైరితి పొరః గృహ మే ఝరితిపా రెమేఘశబ్ద శేష వా జీ|| 4 || ప్రజజ్వా రేత్యాది పద్మ స్వస్తిక సంస్థి లేపద్మ స్వస్తిక నామ భ్యాం సంస్థానవి శేషా భ్యాం సంస్థీ తై 8-వధణ మాన గృహైవధమాన నామ్నాసంస్థా నేన సంస్థి తేళిగృ హైః-తల్లకు గానివ రాహమిహిర సంహి తాయాంవ్యక్తాని-వి స్తరభయాన్నలిఖ్యం తే || || రామానుజీయం|| తామి యదృచ్ఛయా త్వంజనకాత్మ జాం సతీం విమాగః సర్వత్రగతోయధాసుఖమ్ || 2 94 || ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండె - తృతీయ స్సగణ: * * * సనిజ కొత్యపురీం శ్రేష్ఠాంలం కాం' ఆ 0లం కాంతాం కామరూపిణీమ్ | వీక్రమేణవ హా తేజాహనూమా? కపీసత్తమః * అద్వా రేణమహాబాహుః ప్రాకారమభిపుప్లు వె||nu|| ప్రపశ్యనగరీంలం కాంక పరాజహితంకరః • చ ఒనపాదం సవ్యంచశ త్రూణాం సతుమూధER || 24 || ప్రవిష్ట స్స త్వసంప న్నాని యాంమారు తాత్మ జః * సమహాపధమాస్థాయము క్తాపుష్పవిరాజితమ్ || 34 || తత స్తుతాంపురీంలం కాంరమ్యామభియ యాక పి?|| 8 ||హసితోత్కృష్టనినదై సూర్య ఘోపపుర స్సరై : 1 వజ్రాంకుశని 3 నికా శైశ్చవ ఆజాలవిభూషి. : * గృహ మే ఫైల పురీరమ్యా బళా సేద్యౌరి వాంబుడై ః || 24 || ప్రజజ్వాలత దాలం కారణో గణగృహైళ్ళు బై : * సీతా భ్ర సదృ శైశ్చిత్రై ఆపద్మ స్వస్తిక సంస్థ తై 81 వధః మానగృహైశ్చాపి సర్వతస్సువిభూషీ తా|| 2 || తాంచి త్రమాల్యాభరణాంక పిరాజహితంకరః | రాఘవార్థంచరనీ మా కాదదశః చననందచ తి || యదృచ్ఛయా స్వైరollapull93 శ్రీమ హేశ్వరతీర్థవిరచి తాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం-తృతీయ స్సగణం - * అద్వా రెణితి || శత్రు స్థానము ద్వా రేణ ప్ర వేష్టవ్యమితి శాస్త్రాద ద్వా రేణెత్యు క్తం||nu|| ప్రవి శ్యేతి ప్ర వేష్టుముపక్రవ్య సవ్యంపాదంచ -అగ్ర ఇతి శేషః సఃఅగ్ర తఃకృతః సవ్యః పాదఃశ త్రూణాంమూధః న్యవకృతోభవతి అగ్రతః సవ్యపాదని కె. పేశ త్రవఃపరాభూ తాస్స్యురితి భావః || 9u|| ప్రవిష్టఇతి || మ హాపధమా స్థాయగమ్య త్వే నావలంబ్య ప్రవిష్టః|| 8 ||హసి తెతి||హసి తానా ముత్కృష్టనినదై : అట్టహా స్కై-వజ్రాంకుశనికా శైవ జ్రనికాశై రంకుశ నికా శైశ్చ-గృహ మే ఘైఃగృహ శ్రీ ప్రై-గ్రహము బ్యైరిత్య సిపాఠః | 24 || ప్ర జజ్వా లేత || ప్రజజ్వాల ప్రచ కాశీ - పద్మస్వస్తిక సంస్థ తైఃపద్మ స్వస్తిక నామ భ్యాం సంస్థాన వి శేషాభ్యాం సంస్థితైః న ధకామానగృ హై వధకామాన నామ్నా సంస్థా నెన సంస్థీ లైపు స్త్రీకాఖ్య గ్రహా ! ఆకృత్యాచతుర శ్రా : - చతుశ్శాలా చతుర్ద్వా రా సర్వతోభ ద సంజ్ఞ తాపశ్చిమద్యా ·మణి మధ్య తారా || 10 ||ుశా టితనినాదాణ | శ్రీరామా యణె - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశ ప్లే - సుదర కండే - చతుథః "స్సగణ:. తి || శ్రీమా అత్ర శ్రీథేనస్వామి కార్యకరణరూప సంపగుచ్య తె- దదశ : చననండవచుష్ప్ర వేశాను.పిలంగాను క్లేశేన ప్రవిశ్య సర్వతఃపశ్యామిత స్మా దాషను శ్రీవ యోమణ మోరధసిద్ధిరవశ్యం భావినీతిననం చేత్యధE ? || 7 || || శు శ్రా వేళా || త్రి స్థానస్వరభూషితం- శ్రీ నేషు ఉరఃకంఠశిరస్సుభ వైస్స్వరై భూష్ తం తేచమంద్ర "వ కాంచీని నదమి త్యాది||సౌ- సాననిన దాంశ్చ మకృతా తానాంసోపానానాంనూపు రాది తాడ నేసయేని సౌదాస్సఁ భవంతి తాక్. - ఆస్ఫో కొ న్యత్య సకరతలా ఖ్యా భుజా గ్రాస్ఫాలనశబ్దా? - య్వెళితాన్సింహనాదా? ||cay || శు శ్రావజప తామి || 10 @ E ఋ గ్వే దా దీx-110.9||స్వా ధ్యాయనిర తా బ్రహ్మ భాగపొరనిర తా || 03 || రాజమాగ మితి!! మధ్య మేగుల్మేనగరమధ్య గీత సైన్య సమా జే - చ రాక్ స్వ జనవృత్తాంత జిజ్ఞాసయాప్ర ధాన ప్రే రితాః ప్రణిధీ || 18 || దీక్షి తాని త్యాది || గెనాజి నాంబర ధారిణి-వృషభ చమణ రూపవ స్త్రధారిణి-దభణము. ప్రహరణా || ||య ధావజ్రంహ రెః పాశౌత ధావి ప్రక రెకుశ ఇతిస్మరణాదితి భావః-అగ్నికుం డాయుధాక్ జయావణం సమశీలాE-కూటము ధరపాణీ - కూటో నామాయస్కారళూట సదృశ ఆయుథవి శేషః | కూటో స్త్రీ పుంజమాయా ద్రిశృంగాయోఘన వేశ్మసు | ఛాలెబాణాంత ందం భేభ గృశృంగవృ షేతు నాఇతశబ్దరత్నాక రే-ముగ్గరొద్రుఘణః!! ని||ముగ్గరోత్రుఘుడో ఘనఃతి వై జయంతి-క రాళాన్ఫీ మాక్ || ||క రాళో దంతు రేతుం దేవిశా లేవికృ తేపి చేతి వాగురిః-భుగ్నవక్రా సుటిలవ క్రా || ||ఆ విద్ధంకుటిలంభుగ్నమిత్యమరః-వికటా న్విషమాంగా గాE-శతఘ్నిశతశంకురయోగ దా!! ||అయఃకంటక సంఛన్నా శతఘ్ని పరిశీలి? తేతి వై జయంతీ-ము సలం ఆయహారత్ని ప్రమాణ కెూదండ?|| Jము సలం త్వా యసోదరుడోధార్యోరత్ని ప్రమాణక ఇతిశబ్దరత్నాక రె - సరిఘఃదండవి శేషః నాతిదీ పూజాతిహ్మ స్వ కానిత్య త్రహ కారొపరి ఋ కారోచ్చారణం వృత్తభంగపరిహారాయ పవంధ్వ జినఃశివ క్త వ్యధ్వ జీనిత్యుశ్చఛందోభంగపరిహాశాయైవంగ్ || శ క్తిత్యాది పట్టు సతీష్ఠ ధారోలో హదండః || || పట్టసొయో దీర్ఘ దండ సీళ్ల ధారూడురో U||భవనాద్భవనంగచ్ఛ కాదదశ = పవ నాత్మజః 1 వివిధాకృతిరూపొణిభవ నానితత 'స్తతః || || శు శ్రావమధురంగీతం త్రి స్థానస్వరభూషితమ్ | స్త్రీణాం మద సమృధానాందివి చాప్సర సామివ ||10||శు శ్రావ కాంచీనినదంనూ పురాణాంచనిస్స్వనమ్ | సొపాననినదాం శైవభవ నేషుమ హాత్మ నామ్ • ఆస్ఫోటితని నా దాంశ్చ స్వేళితాంశ్చతత స్తతః || 10 ||శు శ్రావజప లొంత త్ర మం త్రాత్ర ఊగృహిషునై IIn Sl/స్వాధ్యా యనిర తాంశ్చైవయాతుధా నాన్టదశః సః |రావణ స్తవ సంయుక్తాక్ గజ తో రాక్ష సానపీ||13|| రాజమాగణం సమానృత్య స్థితంరజా బలం మహత్ 1 దదశ ణ మధ్య మెగు ల్మె గావణ స్యచ రాన్బహూ||18||దీకి తాన్జటిలాన్ముండా మోజినాంబరవాస సః |దభణముష్టి ప్రహరణా నగ్నికుం డాయుధాం స్తధా • కూటముగ్గరపాణీంశ్చదండాయుధధ రానపి | ఎకా నేక కణాంశ్చలంబోదరపయోధరాక్ సౌకరాళా ళాను గ్నవక్రాంశ్చ వికటా స్వామనాం స్తనాధన్వినఃఖడ్లిన శ్చైవశతఘ్నిము సలాయుధాః • పరి ఘోత్తమహస్తాంశ్చ విచిత్రకవచోజ్జ్వలా? • నాతిస్థూలా న్నాతికృశాన్నాతిదీపూణతి హ్రస్వకాE * నాతిగౌరాన్నా తికృష్ణాన్నాతికుట్టొన్న వామనాE" | విరూపా రూపొన్బహురూ పాంశ్చ సురూపాంశ్చసువచః సః * ధ్వజినఃప తాకిన శ్చైవదదశః వివిధాయుధా? || ory 1: శ క్తివృణాయుధాం శ్చైవపట్టసాశని ధారిణః * ఒప రరహితామధ్యావరాహయాననా | దక్షిణ ద్వారరహితావధళా మా నాధన ప్రదా | ప్రా ద్వారరహితాస్వస్తికాఖ్యా పుత్రధనప్ర దేత్యు 38-పద్మ స్వస్తిక వర్ధమా నాఖ్యగ్రహాః ప్రభుగ్రహ భేదాజత్యధE 8 | F ||శుశ్రా వేతి త్రిస్థాన స్వరభూషితం ఉరఃకంఠశిర స్థానత్రయోత్పన్నై మంద్రమధ్యమ తార కై -స్వ రై శిభూషితం ||10||శు శ్రా వేతి|| సోపాననిన దాణసోపానసంచరతాం తాజనమంజీరధ్వ నీత్యర్థః-ఆస్ఫోటితని నాదా హర్దోత్పన్న క్రియావి శేషజనితశబ్దా?-వ్వెళితాన్సింహనాదా || 03 || రాజనగణ మితి||మధ్య మేగు ల్మెనగరమధ్యస్థ సైన్య సం ఘోచరాన్నగరవృత్తాంతని వేద కా గూఢచారానిత్యర్థః ||18||G& తానితి || నాజినాంబర వాసస గోచ ర్మవాస సఃవివస నాశ్చ. దర్భముష్టి ప్రహరణాః అనిష్ట నివార కాను స్థాన సాధనతయాదర్భము ప్రీ నామాయుధత్వం అగ్నిగుండాయుధాకొకృత్యాద్యు త్పాదన ద్వారా శత్రుమారకతయా అగ్నికుండా నామాయుధత్వంవిక టాక్ విషమాంగాః || Fu||{ } || కేపణీ చేపణీయః ||99||శ తెలి || ఆరశుఁఆ సమంతా ద్రత తీత్యారడం సై | ·శ్రీ రామాయణే - 'వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శీ ప్లే - సుందరకాండే - పందము-స్సగ :. సమళితినిఘంటుః- కె.పణీ చేపణీయః- వేషఃఅలం కారః యధా స్వైరగ తాళాయ ఇష్ట చారిణః || 9-9||శ తేతి!! శత సహస్ర మెవశతసాహస్రం-స్వార్టైఅణ్ - ఆరక్షుంగు ల్మంఅంతఃపురాగ్రతః అం తనణగ రాగ్రతః రజోధిపతి నిర్దిష్టం-మధ్య మగుల్మ భూతం రావణమూలబలందద శేజత్యర్థ 8.93 || సత దేత్యాదిశ్లోకద్వయ మే కాన్వయం || సః కపిః-తత్ ఆరకుం దృష్ట్వా స్వరాకు సెంద్ర స్య గృహంధగ శేజ త్యన్వయః- క్రియా భేదా త్తచ్ఛబద్వయం||,92 || త్రివిష్ట పేత్యాది||యా నై : శీబి కాదిభిః- విమా నై ఇవ్యో మయానై :-హయగ జేరిత్యత్రగజళ బ్బంద్విదంతగజపరః-అతోన వారశై రిత్య నెనపునరుక్తిఃమృగపక్షి భిశ్చభూషీ తమిత్యన్వయః-రక్షిభిర్యాతు ధా నైర్లు పమితి సంబంధః- ఆవి వేశజు గామగృహప్ర వెశ స్యగూ రెవడ్యుమాణ త్వాత్ ||9v||| స హే మేతి!! హెమ అన్య త్రజాతంసువర్ణం-జంబూనదంజంబూన ద్యాంజా తం-చక్ర వాళం ప్రాకా రమండలం రావణాంతఃపురం రావణాంతనజా గరం||ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తే-శ్రీ రామాయణభూషణెశృంగారతిల కాఖ్య నేసుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె-చతుర్థ స్సర్గః తతస్సమధ్యమి త్యాది || దివిఆకా శే-మధ్యంగతం - ఆకాశ మధ్యగత మిత్యధE:-లంకా ప్ర వెకేచం ద్రోదయో కేః -రావణనగర ప్ర వె శేఅధః రాత్ర ఇతిసూ చ్యతే - ఉత్తరత్లో కేఅభియాంతనిత్య నెనాభిగమనముచ్య తే - దక్షిణాందిశంగచ్ఛతో భిముఖ త్వా సంభ వాత్ -కింతుగమనమాత్రం-స పద శెస గె పి ప్రజగామ నభశ్చంద్ర ఇతి ప్రక షెEణగమనవచనం నభోమధ్యాతతత్వ మాచ ప్లే-అంశుమంత మితిచంద్రఏవొచ్య తె-భానుమంతందీ ప్తినుంతం-వృషం శ్వేతం - అస్మీF సగే ఛేకాను ప్రొ 'సః-నతుయమకం అధః భేదాభా వాల్ - తదు క్త కావ్య ప్రకాశే భిన్నాధాః ం త్ర్యాదీనాంవణా? నాంవివృత్తిర్యమక మితి || O Merక స్వేతీ||పా పొనిదుఃఖాని||9||యేతి || భువి మందరోలక్ష్మీవా? -ప్రుగో షెషుసాగరఃతొయేషుపద్మం శ్రీమత్ -తద్వత్తదానీంచం క్రొవిశిష్టలక్ష్మీ కొబభూ వేత్యధE-ఆత్రాన్య స్యా ణీపాళహస్తాంశ్చదదశః సమహాకపిః | స్రగ్విణ స్త్వనులిప్తాంశ్చవరాభరణభూషి తా? *నా నా వేష సమాయుక్తాక్యధా స్వేరగతా? స్బహూణ | తడ్లు శూలధరాం శ్చైవవ త్రైశ్చమహాబలా? || 99 ||శతసాహ సమవ్య రమారకం మధ్యమంక పిః! రజాధిపతినిది? ష్టందద శాంతఃపు రాగ్ర త !! 93 || సత దాతగ్గృహందృష్ట్వా మహాహాటక తోరణమ్ | రాష్ట్ర సెంద్ర స్యవిఖ్యాతమ ద్రిమూధ్ని ప్రతిష్ఠితమ్ • పుండ గీకావతం సాభిఃపరిషభిరలంకృతమ్ | ప్రాకారావృతమత్యం తందదశః సమహాక పిః|| 9 || త్రివిష్టసనిభందివ్యందివ్య నాదవి నాదితమ్ | వాజి మోషిత సంఘుష్టం నాదితంభూష్మ స్తధా * రధైర్యానై ర్విమా నైశ్చత థాహయగ జైశ్శుభై ః | నారశైశ్చచతుదణం పై శ్వేతా భ్రః చయోపమైః * భూషితంగు చీర ద్వారంమ తైశ్చ మృగపక్ష్మి భిః1 రక్షితం సుమహావీ ర్యైర్యాతుధా నై స్సహస్రశః* రాశు సాధిప తేగు స్తమా వి వేశమహాకపిః || 2014 || స హేమజాంబూనదచక్రవాళంమహాహణముక్తామణిభూషీ తాంతమ్ | పరాధ్యణ కాలాగరుచంద నా కంసరా వణాంతఃపురమావి వేశ11.9F4 || ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే - చతుధః స్సగణ:* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * తత స్సమధ్యంగత మంశుమంతంజ్యోత్స్నావి తానం మహదుద్వమంతమ్ | దదశః ధీమాళ్ దివి భానుమంతం నా ప్లే వృషంమత్తమివ భ్రమంతమ్ ||2|| లోక స్య పాపొనివి నాశయంతంమ మోదధించాపి స మేధయంతమ్ | భూ తాని సర్వాణివిరాజయంతందదగ్మశీతాంశుమ ఖాభియాంతమ్||9|| యాభాతిలక్ష్మీర్చు విమందర స్థాతధా ప్రదో షెషుచ సాగరస్థా ! తధైవతో యేషుచపుష్కర స్థారరాజసొచారునిశాకర న్యంఅంతఃపు గాగ్రతః గావణగృహస్యా గ్రతః || 93 || స ఇత్యాదిశ్లోకద్వయ మేకంవాక్యం - ద్వితీయ స్తచ్ఛబ్బకి ప్రసిద్ధిపరః • రదైరితియా నై శీబి కాదిభిః- ఆవి వేశఆ ససాద-సా - శ్రీ వేశ-స్యవత్యునూణ త్వాత్ || 2014 || స హే మేతి || స హెమేతి చ్ఛేదః హేము సహితం జూంబూనదచక్రవాళ సహితం స్వర్ణ ప్రాకారముండలయు క్తం-అంతఃపురం అంతర్నగరం ఆవి వేళ, || ఇతి శ్రీను హెశ్వరతీర్థవిరచితాయాం-శ్రీ రామాయణ పుణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం. సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాంచతుధః స్సగణ: తఇతి || తతః ప్రవేశానంతరం మధ్యంగతం-గగన స్నేతి శేషః - య గ్వా తా రాషధ్యంగతంఅంశుమంతంచంద్రం భానుసులతందీ ప్రీమంతం..! లోక స్యేతి!! పా వశ భైన పాపఫలందుఃఖముచ్య తే - లో కొహ్లాడక త్వాచ్ఛండ్ర స్యదుఃఖవి నాశకరత్వం యద్వా సూర్యచం ద్రాదీనాంతోక పావన త్వా దితి భావః || 9 || యాభా ·శో శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి స్టే - సుందర కాండే - పంచమ స్పరణకి. న్యత్ర సంబంధాన్మంగరాదిలక్ష్మిరి నాస్య లక్ష్మీరితి సాదృశ్యా పేక్షుయా జపాన్ని దర్శనాలం కారఃతదు క్తం కావ్యప్రకా శేనిదర్శ నాయం-అభిమాన్యస్తు సంబంధ ఉపమా పరికల్పక ఇతి|| ||హం సంతి!! రాజతపంజరస్థగగనగ భళా స్య మ్యోత్స్నా జళిత త్వాత్ -మందరకందర్య శిత స్య శ్వేతగిరి త్వాత్ గర్వితకుంజర స్థనీలరూప స్యసభ సజీ పర్యవస్థా నాత్ -అత్ర పుష్టత్వాదీ నాంసాధారణధమా?ణామను పొదా నాల్లుప్తాపమాలంకారః|| 61 స్థిత ఇతి|| ప్రతిపూర్ణశృంగః ప్రతిపూర్ణకలు-అత్ర శృంగశబ్దస్య విషాణాద్యర్థ భై దీపిబింబ ప్రతిబింబ భా వెనౌపష్యం||2||విన పెతి||శీ తాంబు హిమాంబు-రుషా రాఃపృషతాః - పంకితమఃవినష్టాఃశీ తాంబుతుషారా ఎవ పం కాళియ స్మిక్ త ధాని తుషారశ్మీక రెహిమళితివిశ్వః మహాగ్రహాణాంశు క్రబృహస్ప త్యాదీనాం గ్రా హేణగ్రహణేనఆచ్ఛాద నెనప నష్టపం కోమలంయ స్యసఃమహాగ్రహ గ్రాహవిన ప్రపంక -- స్వ తేజసామహాగ్ర హతిరస్కా రేణవ్య క్త నైమళాల్య ఇత్యర్థః య ద్వా- మహా గ్రహస్సూర్యిత స్య గ్రా హేణకిరణపరిగ్ర హెణత్తినష్ట వి నాశితః పంకితమః యేనసఃత దాతరణకిరణ సంక్రమణెన దేదీప్యమానముండల ఇత్యర్థ-తదు కంవరాహమిహి రెణ||శ్లో / సలిల సమేశ శినిగ వెదీ ధిత యో మూర్ఛిలా స్తమో – శం ! కుపు యంతిదసజోదర నిహితాఖవమందిర స్యాంతరితి || ప్రకాశలత్మ్యాశ్రయనిమజలాంక ః తేజుస్సమృద్ధియోగాత్సృష్టకళంక : అతిధవ కౌచంగ్రెసర భాగయో గేనక శంక స్యా ప్యౌజ్వల్యం భవతీత్యర్థ: శశాంగ ఇతి-భూచ్ఛాయామయళ్ళశ రూపఅంక 'యస్య సతధా || II లోక చ్ఛాయామయంలక్ముత వాం కేశశ సన్నిభమిళ హరివం శో 3-భగవా? మహా ప్రభావవా?" || ||శి లేత || ప్రకాశః ప్రకాశమానః || 2 || ప్ర శా శేతి, ప్రకా శేనచంద్రోదయెననష్ట దోషఃతిమిరంయస్మిక్ సః - ప్రవృద్ధఃరకు సొంపిశితాశా నాంచదోషఃసంచారళూ పోయస్మి "సత ధా-రామాభిఃఅభిరామై : కాం తైశ్చ ఈరితఃత్య క్తఃచి త్తదోషఃకోపాభిమానరూపియస్మిక్ - స్వగ ప్రకా శః స్వగణతుల్యః-తద్వ దానం దావహణత్యధE: భగవాక్ శ్రీమా ? || ||భగశీ కామమాహాత్మ్యవీర్యయ త్నారు-కీతి = ష్వీ త్యమరః - ప్రదోషి-గత ఇతి శేష : 13 || ₹13 ||హంసొయధా రాజతపంజరస్థసిం యధామందరకందర స్థి! వీరోయ ధాగర్వి తకుంజర స్థశ్చం ద్రోవిబ భౌజత ఛాంబరస్థః || 8 || స్థితఃక కుద్మానివతీళ్లు శృం గెనా మహాచల శ్శ్వేతఇవొచ్చశృంగఃIహ స్తీవజాంబూనదబద్ధశృంగూర రాజచంద్ర:పరిపూర్ణశృంగ?|| 21 || విన స్టశీ తాంబుతుషారపం మహా గ్రహ గ్రా హవినష్టపంక 21. ప్ర కాశలత్మ్యాశ్రయ నిర్మలాంకోర రాజచం ద్రోభగవా? శశాంక || శిలా తలం ప్రాప్యయ థామృ గేం ప్రోమహారణం ప్రాప్యయధాగ జేంద్ర : రాజ్యం సమాసాద్యయధాన కేంద్ర స్తధా ప్ర కాశో విర రాజచంద్రః 2 || ప్రకాశ ఛం ద్రోదయనష్ట దోషః ప్రవృత్తరశుపిశితాశదోషః | రామాభిరా మేరిత చి త్తదోషః స్వగణ ప్రకాశోభగవాన్హ దోష 2 ||3 || తం శ్రీ స్వనాళికణ సుఖాః ప్రవృత్తాః స్వ పంతి నార్య పతిభిస్సువృత్తాః1 న కంచరాశ్చాపిత భా ప్రవృత్తావిహతు మత్యద్భుత రౌద్ర వృత్తాః || F || మత్త ప్రమత్తాని సమాకులా నిరధాశ్వభ ద్రా సనసంకులా ని|వీర క్రియా చాపి సమాకులానిదదర్శధీమా? సక పిఃకులానిlino ||పరస్పరం తి || యాలక్ష్మీఃమందరాది స్థా నేషు భాతి - సాలక్ష్మీః చారునిశాకరస్థాఖాతీతి సంబంధః || || స్థితథితి! పరిపూర్ణశృంగఃపరిపూర్ణకల|| ||విన ప్రేతి|| మహాగ్రహ గ్రా గ్రాహ వినష్టపంక --మహాగ్రహఃసూర్యఃత స్య గా హెణకిరణ సంక్ర మేణనష్టనివి నాశితఃపంక స్తమోయెన సతధో క్తః - చంద్ర స్య సూర్యకిరణ సంక్రమణ ద్వా రాత మోవి నాశకత్వం-తదు కం||శ్లో|| సలిలమయెశశినిర వెదీక్ ధిత యోమూభి: తా స్తమో నైశం 1 4 పయంతిదప ణోదరనిహి తాఇవమందర స్యాంతరీతి || వినిష్టశీ తాంబుతు పొరపంక శీ తాంబుహిమంత స్యతుష రాశిపృషతఃత ఎవపంకిమాలిన్యం - వినష్టశీ ఆ తాంబుతుషారపం కూయస్మిక్ సతథా - ఎతదపి సూర్యకిరణ సంక్రమణాదిత్యవ గంతవ్యం - ప్రకాశల్మ్యశ్రయనిమళ్లాంకః - ప్రకాశ సమృద్యాశ్రయ త్వాత్సువ్య క్త చిహ్న ఇత్యధE :|| || || ప్ర కా శేతి, ప్ర కాశచం ద్రోదయనష్టదోషః పు కాశచం ద్రోదయెననష్ట దోషఃతిమిరరూపదోషాయస్య సత ధా - ప్రవృత్తరకు పిశితాశ దోషః - ప్రవృత్తరక్షు సొంపిశితభకుణరూపదోషాయస్మి - పిశితభతణ స్య దొషత్వ మవిహిత జనహింసా హైతు త్వాత్ - రామేభిరా మేరిత చి త్తదోషః రామాః కాంతా:అభిరామాళిగమణాః - స్త్రీభిః కాం తైశ్చ హరితఃనిర స్త్రచి త్తడో షః ప్రణయకలహ కూపోయెన సతక్తః స్వగణ ప్రకాశఃసీతా న్వేషణస్యానుకూల త్వే నానంద హేతుతయా ప్రదోష కాలస్య స్వగణ సదృశత్వో కిః - అత నవభగ ·రామాయణే - వ్యాఖ్యా సచతుష్టయపిణీ పై - సుందర కాండ - పంచవ 'స్సXE 8. తంత్రీతి || స్పష్టం!! || మత్తెతి!!మత్తాశిమధుమదక్ష్మి బాః. ప్రముత్తా: ప్రస్తుత కార్య స్మారిణః మ త్త ప్రమత్తజనయో గాత్ కులాస్య పితథాచ్యం తే- కులానిగృహాణి- 'స మాకులాని సమాకులజ నాని-వీర క్రియావీరలత్మ్యా-వీర ఇతిభిన్న పదం వాక పివి శేషణం || 70 || పరస్పరం చే త్యాదిశ్లోక ద్వయ మే కాన్వయం || దద ర్మెత్ సంబధ్య తే-ఆత్మీ పంతో త్యాదీనిశ త్రం తానిర!వి శేషణాని ఆక్షిపంతి అపహసంతి-అధివితీ పంతాల న్యా న్యస్యోపరిదధంతి - అధివిశ్రీ పంతి అధికంముంచంతి- అధీజీ పంతిభత్సణయంతి- విక్షిపంతివివృణ్వంతి-చి, తొణిరూ పొణివివిధా F వేషాల్డ్-విక్షిపంతివితన్వంతి- చాపొని చాపాక్ - వికీపంతివిష్ఫారయంతి|| 0.9|| దద ర్మెతీ || సమాలభంతః అంగరా గేశానులింపంతి - సమాలపంత్య ఇతిచ పాఠః-సర్వ త్రవ్యత్యయైనద్వితీయా డౌ ప్రధమా || ౧311 మహాగ జైరితి || సొపు రీతి శేషః-సు సద్భిః సుత రాం సద్భిః -వీనిశ్వ స ఢీ : యుద్ధయోగ్యవీ రాలా భాత్ || 18 ||బుద్ధీ లి|బుద్ధి ప్రధా నాణ బుధ్యా శ్రీ ప్రధానబుద్ధీన్వా-ఉ త్తమబుద్ధీ నిత్యధః 8-రు చిరాభిధానాణ శోభ సవ్యవహారా కోసం శ్రKధానా? ఆ ఏకాః నానావిధా నాన్నానా కారా? రుచి గాభిధా నా హృద్య నామ్నః || ౧ !!ననం చెతి||ఆత్మగుణానురూపాక్ ఆత్మగుణానురూపవ్యవహారా|| "ఓ || తతఇతి || వరాణాం శ్రేష్ఠాణాంఅహాణ :వరాహాణ:-సువిశుధ్ధభావాః కాం తేషు నిర్మల హృదయా మహాను భావాః పాతివ్రత్యరూపమహా ప్రభా వాః-య ద్వా మహాను భావాఃఅను భావాళిక టాక్ష భుజ . పొదయః-సుప్ర భావాఃశోభన వై భవాః|| 2 | శ్రీయెతి || ప్రమదోపగూ ఢాఃహషోః పగూఢాః - విహంగ విహంగీ: K nv||అ న్యాఇతి || దివిస్టా ఊఢాః-పాణిగృహీతాఇత్యర్థః | ని||ని వేశ శిబిరో ద్వాహన్యా సేష్వీ తివిశ్వ:|| 0File ప్రావృతా ఇతి || అ ప్రావృతా అనుకుంది తాః- "కాం చాధిక మాక్షిపంతిభుజాంశ్చపీ నానధినిక్షిపంతి | మత్త ప్రలా పొనధిక క్షిపంతిమ త్తానిచా మ్యోన్యమని క్షిపంతి • రంసీవ STంసిచవి! పంతిగా తానికాం తాసుచవిగ్రీ పంతిరూ పొణిచి త్రాణిచవిగ్రీ పంతిదృఢాని చాపొనిచ వికీ పంతీ! ౧.9|| దదర్శ కాంతాశ్చ సమాలభంత్య స్త థాపరా పత్రపునస్స్వపంత్యః | సురూపన క్తాశ్చత ధాహ సంతః కుగ్గాఃపరాశ్యా శ్చాపి వినిశ్శ్వసంత్యః|| 13 || ష హాగ జైశ్చాపిత ధానదది స్సుపూజితై శ్చాపిత ధాసు సద్భిః 1 రరాజవీ రైశ్చవినిశ్శ్వ సద్భిః హ్రుదోభుజం గైరివనిశ్శ్వ సద్భిఃl 08 || బుద్ధి ప్రధా నాణ రుచిరాభిధానాళ్ సం శ్రద్దధా నాన్జగతః ప్రధానార్జ్ 1 నానావిధానాశ్రు చిరాభిధానాకొదడశజాత స్యాంపురియాతుధానా? || ౧ 1 సనందదృప్వొసచ తాన్సు రూపొన్నా నాగుణా నాత్మ గుణానురూ పాక్ విద్యోతమా నాన్సత దానురూ పొన్గదశ కొంశ్చిచ్చపునర్విరూపొFlint ||తతోవరాహాజస్సు విశుద్ధ భా నా స్తేషాంస్త్రీయ స్తత్రముహాను భావాః | ప్రియెషుపా నేషు చ స క్త భావాదదశ తారాజవసు ప్రభావాః|| 02 | శ్రీ యాజ్వలంత స్త్రపయోపగూఢానిశీధకా లేరమణోపగూ 72 1 దదశణ కాశ్చిమ్రమదోపగూఢాయధావిహు గాఃకుసు మోపగూ డా || 9 || అన్యాఃపున హజార్మ్యతలో పవిష్టాపత్రప్రియాం శేషుసుఖోపవిష్టాః భర్తుః ప్రియాధర్మపరానివిభ్రాగడర్శ గీమాన్మద నాభివిష్టాంగ్ ||అ ప్రొవృతాఃకాం వాకొ పూజ్యః ఆదరణీయ ఇతియావత్ - అత్ర విరరాజేశ్యనుపణ్య తె|| || 1) త్రేతి || మత్తానిమ్మడజనక ద్ర వ్యణ-అత ఏవ శ్రమత్తాని అనవహి ని -ప్రమతలనయోగా త్ కులానిభవ నాన్య పితధోచ్య, తే - భద్రాగజాః|| 10 || పరస్పరం చేత్యాదిశ్లోకద్వయ మేక ( నా క్యం : ఆక్షేపంతో త్యాదిశత్రంతాణరం సీత్యస్యవి శేష ఆక్షి పంతిఆకషణం భుజానధినిక్షిపంతి అన్యోన్య స్యో పరినిక్షిపణతి- మ త్త ప్రలా సొసటకం. పంతె అధిక ం ముంచ 12-భత్సణ యంతీత్యధEః - అమ్యోన్య మధికి.పంతితి రస్కుర్వంతి రూ పొణిచి, తొణిచవికీపంతివివిధా న్వెషా న్విదధంతి - చాపొసిపి కీ పంత్ : స్పాగయఁ తి - వCTOR. &పంతిపివృణ్వంతి. ఏ'తాదృశరణం సికపిడ: ద ర్మెతీపూర్వ క్రియయా సంబంధః ||7.9||దద ర్మెతి! సమాలభ త్యఇత్యాదౌ ద్వితీయా ధేళ" ప్రథతూ-సమాలభంతఃచంద నాది నా అనులింపంత్యః || 9 || సమాలంబ్రోవి లె పనమిత్యమరః|| 13 || మహాగజై రితి||ర రాజపూరిత శేష8|jn8itబుద్ధీ తరు చిరాభిధా నా రుచిరవచ నొక్"-అన్యత్ర కుచిర నామ ధోయాళ్ - నానావిధా నాన్నా నా వ్యాపా రా? ||nx||ననం చేతి||ఆత్మ గుణామరూ పాక్ ఆత్మగుణానురూప వ్యాపార Eline |తత ఇతి || వరాహాణః శ్రేష్ఠభూషణాను లేప నాదియో గ్యాelln 2 || శ్రీయెతి!! ప్రమ దోపగూఢాఃహషణ పూణాలు -విహంగాః హంగీరిత్యధx all v ఆన్యా (2) ||నివిస్టాఊథాః పాఁ గృహీతా ఇత్యధE 8|| FIR వెశ శ్శిబిరోద్వాహిప్ న్యా సెష్వీ త్యమరః .

·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - పంచమ స్సగణ:. శనరాజివశోణిక నక రేఖా కారాఃతపనీయవణాః శిత ప్తకాంచనవణా?:-శశలత్మువణా:-చంద్ర పాండురాః కాంత ప్రహేణా వీరహిణ్యః || 90 ||తత ఇతి|| ప్రియా ప్రాప్య అభినృత్య - సుప్రీతియు క్తాః -మ మోభిరామా! రామాః ప్ర సమీక్యుగృ హెషు రామాశ్చదదశ ణ-అభిసారి కాఃకులపాలి కాశ్చదద శేజా త్యథ 3 ||90|| చంద్రి తి || వ క్త నేత్రదశః సంమాను ఓత్వ రాశు సీత్వ వివేకాధE0ఆభరణదశ జనం స్వదృష్టసీ తాభరణతుల్యాభరణదశః నాథణం | రామానుజీయం ||చంద్రప్రకాశాశ్చ హీతి || వ కాణిఅక్షిప్మణియాసాంతాః - డాబు భాభ్యా మన్యతర స్యామితి డాప్ - సీతామ న్వేషమాణ స్యహనుమతః స్త్రీణాంముఖనయ నాదిదశః సంమాను ఓత్వ రాశు సీత్వ విభాగపరిజ్ఞానాధణం - ఆభరణదశ జనం రా మో క్త సీతాభరణ స్వరూపనిరూపణాధణం - ఎతచ్చ |శ్లో|| తాం సమీక్ష్యవిశాలాక్షీం రాజపు త్రీమనిం దితాం | తకణయామాససీ తేతి కారశై రుప పాదయ? || వై దేహ్యాయానిచాం గేషుత దాణా మోస్వకీతం యత్ | తాన్యాభరణజాలాని శాఖాశోభీస్యలకు యదితి రాజపు త్రీత్వ విశాలాక్షీ త్వాభరణదశః నైః సీతాత్వ నిణణ యస్యోపరివత్యుమాణ త్వాదవగవ్య తే! 99 || నత్వా త్యాది II పరమాభిజాతాంఅత్యం తాభి రామ్మా-సా ధుజాతాంసురూపాం - మనసాభిజాతాం - అయోనిజామిత్యథ | రామానుజీయం ||నజ్వాతి || సాధుజా తామి త్యేతల తావి శేషణం- మనసాభిజాతాం! యస్మాత్తుధ షిణ తాచాహమపాపాఛాప్య నాధవత్ | తస్మాత్తవవధాధణం వై ఉత్పత్స్యేహంధ్రువంపునరిత్య త్తర శ్రీ రామాయణో క్తప్రకారేణ స్వ సంక ల్పె నావణా? మి త్యథణః || 23 ||సనాతనః త్యాది || సనాత నే అవిచ్ఛిన్నే - వత్మ కాని పాతివ్రత్యధ మేక్ - రామేత శాఅంతో నిశ్చయోయస్యాః తాం - శ్రీమత్సీ తాచింతన శ్రీవత్ -వి శిష్టాంఉత్కృష్టాం* ఉషెతి || సానుసృతాస్రకంగం అనుగతా సేణఅనుగత బా స్పెణకం రెనసహవతః మానాం పురారామపాశ్వాణ వస్థానకాలేవరా త్తమనిష్కకంగం - వరాహణ-ఉత్తమశ్చ నిష్కఃకం రేయస్యాః తాంఉరఃకంఠ సంబంధీభూషణవి శేషోనిపః - అభిర క్తకంఠం స్నిగ్ధకంగం * అవ్య శైతి|| అవ్యక్త రే ఖాంఅవ్య క్తస్వరూపాంచంద్ర రేఖాంచంద్రకలామివస్థితాం-అత్యంతకృష్ణ త్వే కాంతిహీన త్వే చదృష్టాంతో యంపాంసు ప్రదిద్దాంపాంసుకలుషి తాం. హేమ రేఖాం చన రాజీవణా?? కాశ్చిత్పరాధ్యా స్తపనీయవణా ణః | పునశ్చ కాశ్చిచ్ఛశలకు వర్ణాః కాంత ప్రహీణారు చి రాంగవర్ణాః || 90 || తతః ప్రియా ఛాప్యమనోభిరామాన్సు ప్రీతియు కాః ప్ర సమిత్యు రామాః| గృహిషుహృష్టాః పరమాభిరామాహరి ప్రవీర స్స దదర్శ రామాః!| 90 || చంద్ర ప్రకాశాశ్చహివ క్తమాలావర్రాడిపత్మాశ్చసు నేత్ర మాలాః 1విభూషణానాంచదదర్శమాలాశ్శతస్ర దానామివ చారుమాలాః ||9.9 ||న త్వేవసీతాం పరమాభిజా తాంపధిస్థి తెరాజకు లె ప్రజా తామ్ 1 లతాం ప్రఫుల్లామివ సాధుజాతాందదర్శతన్వీంమనసాభిజా తామ్ || 23 || సనా త నెవత్మణ ని సన్ని విస్టాంరామేతుణాం తాం మద నాభివిస్టామ్ | భర్తుర్మనశీ మదను ప్రవిష్టాంస్త్రీభ్యోవరాభ్యశ్చ సదావిశిష్టామ్ • ఉద్దేది? తాం•నుసృతాస్రకంగంపు రావరార్ణోత్తమనిషకంరీమ్ సుజాతపక్మామభిరక్తకంఠంవ నే ప్రనృత్తామివనీలక ంరీమ్ • అవ్యక్త రేఖామివ ఈ ప్రావృతాఇ త్యాదిశ్లోకద్వయ మెకం వాక్యం || అత్ర దద శేజాతి క్రియాయాస్సవః త్ర సంబంధః ఉత్తరీయరహితాః - కాంచనరాజివణాం కనక రెభాకా రాః తషనీయవణాళిఃత ప్త స్వణ వణాః:- శశలకు వణాణ: చంద్రవణాణ: కాంత ప్రహీణాః ప్రియనియు కాః రామాశ్చ దర్శ-తతః ప్రియా " ప్ర సమీక్యుప్రాప్య ఈ ప్రీతియు కారామాశ్చదదర్శ గృహేషుహృష్టాః రామాశ్చదద శేజతి సంబంధః యద్వా |తత ఇతి|| సహరి ప్రవీర్యమ నాభి రామా ప్రియా ప్రాప్య అభి సృ త్యసు ప్రీతియు క్తాః రామాశి ప్ర సమీక్యుగృ ఘోషుహృష్టాః స్వగృహెషురమణం ప్రాప్యహృష్టాః - పరమాభిరామాశ్చదద శేజాతి సంబంధః - పూర్వోత్తానియత భతృణ కాల సౌతిశా సమభి వ్యాహారాడు త్తరా భేశాన స్వ గృహప్రాపరమణా వా రాంగనాఉచ్యం తే || 9.9 || నత్వితి || సాధుజా తొమి త్యేతల్ల తావి శేషణంపరమాభిజాతాం అత్యంతాఖిరూపాం - మనసాభిజా తాంఅయోనిజాం || 23 || సనాతనఇతి || సనాత నెవత్మకానిఅవి చ్ఛే దేన ప్రవృత్తే పాతి వ్రత్యరూపమాగే సన్ని విజాంసమ్య జ్నిష్ణా తాం • ఉ షెతి || ఉష్ణాది తాంవిరహ తాపపీడి తాం-అనుసృతా సేంకం రెన సహవతః తఇతిసానుసృతా ప్రకంగం-నిష్కంటారోభూషణం [ పతకము ) ఆఅ వ్య శైలి||అవ్య క్త రేఖాంఅస్పష్ట ప్ర కాశాంచంద్ర రేఖాంచంద్రకలాం-పాంసు ప్రవృత్తాంపాంసుడూషి తాం- హిమ రేఖాం స్వర్ణ శల కాం - శత ప్రరూశాంతత J ·mar షాయాం శ్రీ రామాయణి " వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశ్ ప్లే - సుందర కాండే - షష్ఠస్సగE : కనకశలా కామివస్థీ తొం-స్వతశుద్ధస్వ భావస్య ఆగంతుక మాలి న్యేదృష్టాంతో *యం-క్షత ప్రరూఢాండు, తేన ప్రరూఢాంఔషధాది నాసమాహితాం-అంతశ్శల్యదొస వతీంబహిస్సమాహి తొం-బాణ రేఖాంబాణకు తిమివ స్థితాం అంత వేళ ద నాతిశ యేదృష్టాంతోయం - వాయు ప్రభగ్నామివ నేఘ లేఖాం-పునర సమా ధేయ శైధి ల్యే దృ ప్రాంతోయం*సీ తొమితి || చిరస్యాపశ్యణ్ చిర కాలంనిరీ క్యాప్య పశ్యణ్-అచిర స్య అది రేణ- సపదీత్యర్థః మందో ముగ్ధ ఇవదుఃఖాభిహతోబభూవ || ని|| ముథోమందోవివణ శ్చేతిహలాయుధః || 921/23 శ్రీ మోవింద రాజవికచి తే - శ్రీ రామాయణభూషణె-శృంగారతిల కాఖ్యా నే-సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే పంచమస్సగణ : ఆరు ఆరు, అరకు, సని కామమి త్యాది || విమా నేషువిషణ్ణ -విమా నేషు సీతామదృష్ట్వా విషణ్ణ ఇత్యధణః - లాఘవేన వేగేన || రామానుజీయం||సఇతి || సిలం కాయామన్విష్టాయా మపి వై దేహ్యా అదశ్య సెనవిషణ్ణ ః - కాచురూపదృక్ విచచార పునలణం కామితి సమ్యక్ -విచచారక పిలణం కామితిపా రేపి వై దేహ్యాల న్వేషణైనవిషణ్ణ స్యహనుమ న్వేషణక తృణ త్వాభిధానాత్ పునర న్వేషణంకృత వానిత్యయమగోణ లభ్య తే || | | రామానుజీయం || ఆససా దాధలక్ష్మీవా రాశు సేంద్రని వేశ నమితి! రావణభవనం ప్రవిష్ట స్యహనుమతఃపునరపి రావణభవన ప్రాప్త్యభిధా నాన్మ ధ్యేలం కా న్వేషణాభిధా నాచ్చ పూర్వం రావణభవనం ప్రవిష్టోహనుమాక్తదానీంజా గ్రద్బహురకు 'స్సంకీణ తయాసీ తా న్వేషణావసరోయం సభ వతీతిమ త్వాతతో నిష్క్రగ్యపునలణం కాంవిచిత్య రాడు సేంద్రని వేశ నమాససా దేత్యవగమ్య తె|19||6& తమితి ||చ కా ఇ-జహ షెడౌత్యథః || రామానుజీయం||ర క్షితమితి || సమీడు మాణోభవనంచ కాశ ఇతి-భవనమిత స్తతోనిరీక్షమాణ స్సన్నకణవణః ప్రాకారభవనం తేజస్సబంధాత్ సప్రకాశోభూదిత్యథణిచ కారక పికుంజర ఇతి వా పారః|| 3 || రూప్య కే త్యాది ||రూప్య కాకాసహి తై రజత నిమి తై 2-క TH్యభిః ప్ర నా ఫ్రైః అసంహా రై :అవ ద్యైః స్యందనయాయిభిః స్యందన వాహ కైః - సింహవ్యాఘ్రుతను బ్రా సింహ వ్యాఘ్రు చమణ పరివృతై రిత్యధజాః -మహారథసమా వాపంమహారధానాంరకు సామా కరం - మహారధమహాస్వ నంచుహ తాంరధా నాంమహా" స్వనఃయస్మిక్ - అంతపాలై : బాహ్యరక్షిభిః - రావు సెంద్రని వేశ సంరాకు సేం ద్రా :రాతు సరేసానివి శం తెసమి పెనివ సంత్యస్మేన్ని తిరాక్ష సేంద్రని వెశ నమిత్యధః : - అన్యధావత్యుచణ వేశ్మప దేనపు నరుక్తిస్స్యాత్ - సు స్ర దఃశబ్దం సముద్ర స్పనవన్ని స్వ నతీతిస ముద్రస్వననిస్వనం - పచాద్యచ్ తత్ ప్రసిద్ధం - రాజగుణసంపన్నం రాజోపచా రైూ పాదిభిస్సంపన్నం-అగరుచంద నై రిత్య తాషసంపన్నమితిసంబధ్య తే - పర్వ సుహుతం హెూ మోయస్మితత్ పర్వహుతం సముద్రమివని స్స్వనఃనిశ్శబ్దం- రావణభీత్యాజనకోలాహలరహితమిత్యధణః-సముద్రస్వనమితీతు బాహ్యక క్యూ తయా! రామానుజీయం || రూప్య కేతిరూప్య కెరాపహి తై రజతవి. తై 2-3 టెక్యాభిః ప్రజా పై || Ills TTD ప్రూ ప్లే హమ్యాణ డెరిత్యవ రజజగజా స్థితై రి!మహా చంద్ర రేఖాం పొంసు ప్రదిగ్జామివ హేమ రేఖామ్ | ఢత ప్రరూ థామివ బాణ రేఖాం వాయు ప్రభిన్నామివ మేఘు రేఖామ్ * సీతాష పశ్యన్మ నుజేశ్వర స్య రామ స్యపత్నీంవద తాంవరస్య | బభూపదుఃఖాభిహతశ్పిర స్యప్లవంగ మోమందణ వాచిర స్య 1_92 'ఇతి-పంచమ స్సగణ : 1 వరం సని కామంవిమా నెసువిషణ్ణః కామరూపధృత్ | వీచ చారపునలకొంకాంలా ఘ వేన సమన్వితః|| all ఆ ససాదాధలక్ష్మీ వాక్ రాత సేం దీని వేశనమ్ || స్రాకా రేణార్క-వణి న భాస్వ రెణాభి సంవృతమ్ || ||రక్షితంగాడు సై ఘో రై స్సీం హైరివనః హద్వసమ్! 'సమీక్షను , భవనంచ కా శేః పికుంజర ?||3||కూ వ్య కెళాపహి తెశ్చిస్తాం ? హేమ భూషి, లైః 1 విచి త్రాభిశ్చక ర్యాభిద్వా రైశ్చరుచి రై వృక్షాతమ్ *. చసా ప్రరూఢాచ తాం-అంత వ్రణ ణాంబహిశ్ఛాది తామిత్యధః :-య ద్వాత తేత్రణే ప్రకూధారి ప్రలీ నాంచాణ రేఖాం బాణశకలమిత్యధE : * సీతామి|| చిరస్యా పశ్యణ చీర మున్వి ష్యా సశ్యముఃఖాభిభూతః - అచిర స్య సద్య సవనఃం-ఇవమాఢ ఇ వబభూవ || 22 || ఇ తి శ్రీమ హెశ్వరతీషణ పిరచితాయాం - త్వదీపి కాఖ్యాయాం - సుందర కాండన్యాఖ్యాయా పంచమ స్వగణ: *** ************************************************** 0|19/6 క్షితమితి!|చ కాశేవిస్మయాచుల్లలా సేత్యగణ: - చచారక పికుంజర ఇతివా పారః|| 3 ||నూప్య కేతి|| రూప్య మోపహి తైఃరజత నిమిణ నైe-B TE', భిః ప్రకో ప్రైః!! ని || క ణ్య ప్రకా షేహర్మ్యా దెరిత్యమరఃగజా తైల మహా నా వై ప్రధా నైః, ని || మహానూ శి ప్రధానానిత్యమరః అసంహా రైఃఅవార్యై:* m ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయనికి ష్ట - సుందర కాండే - షష్ఠ స్సగణ:. మా శ్రీ ప్రధా నై sell I మహామా త్రా ప్రధానా నీశ్యమరః అసంహా రై : సంహతుజామశః - అవ థ్యైరితీయా సల్-సింహ వ్యా మతసుత్రా నై సింహన్యా ఘ్ర చర్మతను తానైః మహారధ సమా వా సంరధిక విశేషాణామా వాసస్థానంవఃహారధ సమావాపమితీ పా రపిష హారధానాంరధిక వి శేషాణాం ఆవాసం-ఆవాస భూ తమిత్యధE : - మహారధమహా సనంమ్మహారధంచతన్మహా సనంచ సుహారధమహాసనంద . 58దశజు నీయైఃపర మో పో రైః అతి మహద్భిః || 9 || ఉ దారోదాతృమ హతోరి త్యమం: 1 అంతపాలై : బాహ్యరకు కైరాకు సేం చ నివేశనం - రాకు, సేం ద్రాణాలు వేశ నానియస్మితత్ - సముద్ర స్వననిస్వ సం సముద్ర స్వనయు క్తం రా ఒగు ణసంపన్నం రాజగుణాశ్ఛత్రచాము రాదయః తై స్పషృష్టంని త్యాచిక తంగంధ పుష్పాది జీర్నిత్యమర్చితం - పర్వసుహంతం హెూ మోయస్మిక్ తత్పర్వహుతం రావణ స్యాహి తాగ్నిత్వా ధృహైపర్ప సుదర్శపూర్ణ మా సోది హెమ సద్భావః - అస్యాస్ తాగ్నిశ్వంయుద్ధ కాం డే ప్రసిద్ధు - పూజితం రాత, సై స్సదాస్వా మిగృ హత్వాద్రాకు సై స్సదానమ స్కృతం || 9 || పూజా నమస్యాపచి తిరిత్యమరః || నిత్యార్చితం సర్వసుఖ మూర్జితమితివా పారః - పర్వయ: తమితి పా రేపర్వశ జేనోత్సవ ఉ చ్య తే * సము ద్రమితి || సముద్ర మితనిత రాం స్ప నతీతినిస్వనం-పచాద్యచ్ || 18ull చచా రేతి || రావణ స్య రావణగృహస్య || రామాను జీయ( || చ చా రేతి || తత్ర పూర్వోక్త ప్రో కార వేష్టిత స్థలే - రావణ స్య సమ పతః రావణభవన స్య సమిపత ః || ౧ || రామానుజీయం || గృహాద్గృహమితి || రాడు సొనాంరావణ గజాస్థి తై ర్మహామా ట్రైళ్ళూ రైశ్చవిగత శ్రమైః | ఉపస్థితమ సంహావహణ యై స్స్యందనయాయిభిః * సింహ వ్యాఘ్రతను శై దాంత కాంచన రాజతైః | ఘోషవద్భిరించి ఆశ్చసదావిచరీతంర ధై: * బహురత్న సమాకీర్ణంపరాధ్యా E 'సన భాజనమ్ | మహారధ సమావాసంమహారధమహాసనమ్ • దృశ్యైశ్చపర మోదారై సై సైశ్చమృగపక్షి 2ః | వివి ధైర్బహుసాహ ③4 పరిపూణణ 0సమంతతః • వినీ శైరంత పాలైశ్చ రకు భిశ్చ సురక్షితమ్ | ముఖ్యాభిశ్చవర స్త్రీభిః పరిపూణం 'సమంతతః * ముదిత ప్రమదారత్నం రాకు సేం దీని వేశ నమ్ | వరాభరణసం ఈ డై 'స్సముద్ర స్వనని స్స్వనమ్ • త ద్రాజగుణ సంపన్నం మువ్యైశ్చాగరు చందనై : | మహాజ నై స్సనూకీ ర్ణం సిం హైరివ మహద్వనమ్ • థెరీ మృదంగాభికుతంశంఖ ఘోషని నాదితమ్ | అని త్యార్చితం పర్వహుతం పూజితంరాకు సే స్సదా * 'సము ద్రమివగంభీరం సముద్ర మివనిస్స్వనమ్ ! మహాత్మ మోమహ ద్వాశ్మ మహారత్న పరీచ్ఛడమ్ • మహారత్నసమా కీ ర్ణందదర్శ సమహాక పిః || 34 | రాజమానంవపుషాగ జాశ్వరధ సంకులమ్ * లంకాభరణమి త్యెవసోష న్యత మహాక పి || 18 || చ చారహను మాం స్త శ్ర రావణస్య సమీపతః || ౧ || గృహాధృహం రాక్షసానాము ద్యా నానిచవానరః | వీక్షమాణాహ్యసంత్ర స్తః స్రా సాదాంశ్చచ చార సః || 02 ||అవvు శ్యమహా వేగః ప్రహ స్తస్యని వేశ సమ్|తతోన్యత్పుర్లు వే వేశ్మమహాపార్శ్వస్య వీర్య వాక్ || 2 || అధ మేఘ ప్రతీ కాశఁ కుంభక ర్ణని వేశనమ్ | విభీషణ స్య చత దాపుస్లు వే సమహాక పిః||nv||మ దర స్య చగృహంపి రూ పొతు స్యనై వహి॥ విద్యుజ్జిహ్వ స్యభవనంపిద్యున్మా లె స్తథైవచ • వజ్రదంష్ట్రస్యచత ధాపుప్లు వేసమహాక పిః || 0Fu||శుకి స్వచమహా తేజాస్సారణస్యచ ధీమతః • తధా చేం ద్ర జితో వేశ్య జగామ హరియూథపః|| 90 || జంబుమా లేస్సుమా లేశ్చజ గా మహరిసత్తము: • రశ్మి కేతోశ్చభవనం సూర్యశ త్రో ధైవచll phy || వజ్ర కాయస్య చత థాపుప్లు వే సమహాక పిః • ధూ ప్రేక్షు స్వచ సంపా తెళ్ళవనం మారుతాత్మజ !| 9-91|! విద్య ద్రూపస్య భీమస్యఘనస్య విఘన స్యచ • శు సింహ వ్యా ఘ్రుతను తానై తచ్చమణ నిర్మితవర్మభిరిత్యధణ: -- బహ్వితి || మహారధ సమా వా సంచహారధానాంరధిక వి శేషాణాంసమావాసం స్థానం-సమా వాప మితి పారెవ్యయ మేవాధణ: మహార ధంచతన్మహా సనఁచమహారధమహాసనం • దృశ్యైరితా దృశ్యైఃదర్శనీయైః - పరమోదా రై రతీమహద్భిః || ని || ఉదారోదా తృమహతో రిత్య గురః • వినీ తైరితి || అస్తసో లై: బాహ్యరక్ష కై : * ముది తెలి || "రాక్ష కేంద్ర ని వేశ నఁని వాసభూతం ! తదితి! రాజగుణాః రా' జాపచారాః తై : సంప స్నం • థెరీతి || నిత్యార్చితంగంధాదిభిః పర్వహుతం పర్వ సుహుతం హె మోయస్తితత్ రావణస్యాహి తాగ్ని త్వాత్ || 084 || చచా రేతి || రావణస్య స I ·శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశి డే - సుందర కాండే - షష్ఠ స్ఫగE:. తృకుమారామా త్యాదీ నాంగృహాత్ గృహం - ఉద్యా నానిచ చా రేతి యోజనా || 9.64 || విద్యు ద్రూపస్యే త్యాది || విద్యుజ్జి హ్వెంద్రజిహ్వా నామితి బహువచనం తన్నామ్నాంబహూనాం సత్వాత్ || 20 || రావణ స్యేతి || ఉపశాయిన్యఃపర్యాయశాయినీ - రావణేశయా నేజూగ్ర తీరిత్యర్థ !!! OF 4 || రామానుజీయం||దద శెral|గు ల్మాణ సేనాః ||9|| గుల్మారుక్ స్తంభ సేనా శ్చేత్యమరః||30u||రక్తాని త్యాది||సితాబద్ధాక్షీజ్ బంధన ఇత్యస్మాత్ క్తః హరీణ అశ్వాణ-పరగజా నారుజంతిపీడయంతీ తిపరగజారుజూకా క్షురత శ్చితిశ్లోకః పూర్వో క్షగజవి శేషకః కు రతఃకించిద్వషణతః - స్ర వన్మద త్వేదృష్టాంతః-స్రవతఃనిఝకారిణall3 34 || సహ స్రమితి I వాహినీ! సేనాః-పదాతీ నిత్యర్థ జాంబూనదంజంబూనదీ ప్రభవం స్వణం- హెను కేవల స్వణం-ఉభయవిధ స్వణr వ యాభరణయు కాఇత్యథణః || 3x || శిబికా ఇత్యాది!! దారుపర్వతకాక్ క్రీడాపర్వత కాః - కౌమస్యగృహకంఠతిగృహం - ది వాగృహకంది వావినోద స్థానం. రావణస్య ని వేశ సఇతి పారః||3 24 11 సఇత్యాది !!మయూర స్థానం క్రీ డామయూరవి శ్రమస్థానంక పోతా నామివమయూరాణామపి స్థానానిశిలాభిఃకల్ప్యంత ఇతి ప్రసిద్ధం-ధీర నిష్ఠతకమాంతంధీ రై శికృతకల్పకమణకం.. భూ తప తేః ప్రమధాధిపస్యl/3Fullఅవి ? భరితి || రశ్మిమా? సూర్యః || 80 ||మధ్వాసవతి !! మధ్వా సవకృత క్లెడంమధ్వాసవై వధువికారమద్యైఃకృత క్లెదంకృత సేకం. కనాసస్యవక్ర స్యశర స్య వికట స్యచ! బ్రహ్మక ప్లస్యదఁష్ట్రస్యరోమశ స్యచరడు, సః • యుధోన్మ తస్యము త్త స్మధ్వ జగ్రీవ స్య నాదినః1 విద్య జిహ్వేంద్రజిహ్వా నాంత థాహ స్తిముఖస్యచ • కరాళ స్య పిశాచస్యశోణితాతు స్య చై వహి | క్రమమాణః క్ర మే? వహనుమాన్మారు తా త్మజః - శేషు తేషు మహా హిఠసుభవ నేషుమహాయశాః! తెషామృద్ధిమ తొమృద్ధిం దదర్శ సమహాక పిః||22|| స ర్వేషాం సమతి క్రవ్యభపనా ని సమంతతః | ఆససాదాధలక్ష్మీ వాణ రాష్ట్ర సేంద్రని వేశనమ్ || 9 ||రావణ్యపశాయి న్యాదశః హరిసత్తమః | విచరర్హరిశాదూణలో రాక్ష సీర్వికృ తేక్షణాః * శూలముద్గరహస్తాశ్వశక్తితో మరధారిణీః || 9FU!! దదళణ వివిధాన్గుల్మాం స్తస్యరకు:ప తెగృణ హే * 'రాక్షసాం శృమహా కాయాన్నానా ప్రహరణాద్య తా ||3 04రక్తాన్న్వెతా? సితాం శ్చైవహరీంశ్చాపి మహాజవా? • కులీనా గ్రూపసంపన్నా స్థ జూన్ఫరగజారుజాణ | నిష్ఠ తాన్ల జశియా మై రావత సమాన్యుధి • నిహంతస్పర సైన్యానాంగృ హేతస్మిన్జదశః సః 1 కురతశ్చయ ధా మేఘాఘ్రావతశ్చయధాగిరీ * మేఘ పనితని ఫేం మోసుధఁ హన్సమ రెప రై 2||33|| సహస్రంవాహినీ స్తత్ర జూంబూనదపరిష్క తాః * 'హెమజాలపరీచ్ఛన్నా సరుణాదిత్య సన్ని భాః/ దదర్శ రాశు సేంద్ర స్య గావణ స్యని వేళ 3 || 3x || శిబి కావివిధాకారా స్సక పి ర్మా రుతాత్మజః। లతాగృహాణిచి, త్రాణి చిత్రశాలాగృహాణిచ • క్రీ డాగృహాణి చాన్యాని దారుపర్వత కానపి | కామస్యగృహకంరమ్యందివా గృహక మెవచ • దదర్శ రావు సేంద్ర స్య రావణ స్యని వేశ నె!|3 24 || సమందరగిరి ప్రణ్యం మయూర స్థాన సంకులమ్ • ధ్వజయష్టి బిరాకీర్ణంద దర్శభవ మోత్తమమ్)అ నెకరత్నసంకీర్ణంనిధి జాలం సమంతతః* ధీర నిష్టి తకర్మాంతంగృహంభూతప తేరివ || 3Fu|| అర్చి భిశ్చాపిర త్నానాం తేజసా రావణస్యచ * విరరాజాథత ద్వాశ రశ్మిమానివరశ్మిభిః 804 | జంబూనదమ యా స్వెవశయ నా న్యాసనానిచ ఈ భాజు నానిచముఖ్యా సపత్కరావణభవనస్య సమీవతః || 994!! * యుద్ధాతి||విద్యుజ్జి హ్వెంధ్ర జిహ్వా నామితి బహువచనమాషణం యద్వాతన్నామా మోబహవస్సంతి|| 27 || రావణ స్యే తి|| ఉపశాయిన్యః సమీపశాయిన్యః ||95|||దద ర్నేతి || గుల్మాణ సేనా ?||ని]] గుల్మారుక్ స్తంభ సెనాస్విత్యమరః||3 ou||రక్తానితి!! హరీః అశ్వా - కులీనా? పరగజారు జాక్ పరగజానాంభంజ కాళినిష్టి తాళా గజశి యాంగజవిద్యాభ్యా సేశిక్షి తా?||3||ల తాగృహాణీతి చిత్రశాలాగృహాణి చిత్రశాలాయు కగృహాణి దారుపర్వ త దారుమయ క్రీడాపర్వ తాః కామ స్య గృహకం కా మోద్దీపకంగృహంది వాగృహకంది వావిహారోచిత చిత్ర గృహం- మయూరస్థానానిశ్రీడామయూరస్థానా ని - ధీర నిష్ఠితకర్మాంతంనిష్ఠి తానిష్ఠితవంతఃదృఢ వ్రతాఃధీ రాశ్చ తేనిష్ఠి తాశ్చధీర నిష్టి తాః తేషాంకర్మతపోరూపంతస్యాంతఃఫలం మహాతపఃఫలమితీయావత్ భూత ప తేఃశివ స్య:6qu||మధ్వి తి || మధ్యా సవకృత క్లిదంమధ్వాసవైతాద్రవి కారమ ద్యైఃకృత ద్రవం|| సూపు రాణామితి || ఘోషవద్భిః నాదవి శేషయు కై :అను కైరన్యై ·" 33 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - సప్తమస్సగE:. ఘోష వచ్భిః నాదవద్భిః - నాదశ్చదీమణ శబ్దస్యవిరామ సమయ సంభవోధ్వనిః - వ్యూఢకి శ్యుం విశాల ప్ర కాష్ఠం || 8|||అస్మీ స గేజ సాధణ చతుశ్చత్వారింశచో కాః || ఇ శ్రీగోవింద రాజవిరచి తె- శ్రీ రామాయణ భూషణే - శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే - షష్టస్సరణ . * * *- - - - - - ఆరు రు రు రు రు అంత స వెళ్ళ జాలమి త్యాది !! వ్యాసక్తవైడూర్యసువణః జలం వైడూర్యఘటితసువణణ మయజూలక రంధ్రంtiallని వేశ నా నామితి II ని వేశ నానాంశాలాఃగృహాం తశ్శాలాః - ప్రధా నై ముః ఖ్యైశ్శంఖాయుధ చా పెళ్ళాలం తేమ కాశంత ఇతి ప్రధానశంఖోయుధ చాపశాలాః-ప చాద్యచ్ - వేశ్మాదిపుహవ్యక్ ప్రాసాదాదిషు-చం ద్రశాలాఃశీరోగృహా! రామానుజీయం || క్యూఇత!! నా నాప్ ధానిక మాణియా సాంతాఃనా నాపిధక మాEణశాలాశ్చనా నావిధక నుః శాలాః క TT్యశ్చ నానా విధకమః శాలాఇత్యయం పాఠ:- ని వేశ నానాంవివిధాశ్చశాలాఇతిపొ రేప్రధానభవ నానాం సంబంధినీ వికాఏ ధాశ్శాలా ఇత్యధణః - ప్రధానశంఖా యుధ చాపశాలాః ప్రధానై ము? భై శ్శంభై రాయుధేశ్చాపైశ్చశాలంత ఇతి ప్రధానశంబాయుధ చాపశాలాః తాః - పచాద్యచ్ - వేశ్మాస్య ద్రయఇవ వేశ్మాదాయః శేషు - వెశ్మాది ష్వితిపా రెఆదిశ భైన ప్రాసాదాదయఉచ్యం తే- చంద్రశాలాఃశిరోగృహాని || || చంద్రశాలా శిరోగృహమిత్య మరి. ||గృహాణీ తి|| నా నావసు రాజి తాని నా నారత్న రాజ తాని|| 3 || తానీతి || ప్రయత్నాభిసమాహితాని ప్రయ త్నే నయ ధాయోగం స్థాపి తాని - మాయే నేతివిశ్వకమాళాలత్య తెమ-హీత లేనిమిజ తాని - ఇవశబ్రేనమయ "స్యనిమా ణ తృత్వ న్యాజమాత్రం - రావణ ప్రయత్నే వై ఎనిమి తానీత్యధః ః - యద్వా అన్యానిగృహాణీ విశ్వక మునిమి తాని -ఇమానితువ యం వ్యాజీకృత్య స్వ యము పాయ ప్ర దశ జానము ఖేననిర్మితానీతి పూర్వగృహెభ్యోవి శేష ఉచ్య తే|| ||త దంతర్వతి? పుష్పక విమానందశణ యతీ)|తత ఇతి|| అ ప్రతిరూపరూపం అప్రతిమసౌం దర్యం ప్రకీర్ణం దై వాచ్చ్యుతం-రజసాపుష్ప రజసా-నారీ ప్ర వేకై నారీ శ్రేప్లై. ప్ర వేకాను త్తమోత్తమాఃత్య మరి-ఇవశక్రవాక్యాలంకా రేఅచ్య ణ మాసంసవై F B తి శేష-హంస ప్ర వేకై ర్వాహ్యమానం సుకృతాంపుణ్యకృతాంవిమానమివ స్థితమిత్యస్వ యః-యు శ్రీకృత మేఘచిత్రంపుంజీకృత మేఘచిత్రంచిత్ర మేఘ సంఘాత సదృ నిదదశః హరియూధపః||8 Qu||మధ్వా సవకృత క్లేదంమణి భాజన సంకులమ్ * మనోరమమసంబాధంకు బేర భవనంయ ధా| సూపు రాణాంచ ఘోషేణ కాంచీ నాందిన దేనచ • మృదంగతల ఘోషైశ్చ ఘోషవద్భిర్వి నాదితమ్ | ప్రాసాద సంపతయుతం స్త్రీ రత్నశత సంకులమ్ • సు వ్యూఢక త్యుంహను మానవి వేశమహాగృహమ్ || 8 ||| ఇతి శ్రీమత్సుందగ కాండె - షష్ఠ స్సగణ: తరం ఆర్థిక, ఆర్థిక, ఆర్థిక వ్యం సవేశ్మజాలంబల వాన్జదశః వ్యాసక్తవైడూర్యసువ ర్ణజాలమ్ | యధామహ వృషి మేఘజాలం విద్యుతి నద్ధం'సవిహంగజాలమ్ || 0 || ని వేశ నా నాంవివిధాశ్చశాలాః ప్రధానశంఖాయుధ చాపశాలాః ! మనోహరాశ్చాపి పునర్వీ శాలాదడర్శ వేశాద్రిషుచంద్ర శాలాః || 2 || గృహాణి నా నావసు రాజీ తాని దేవాసు రై శ్వాపిసుపూజి తాని 1 సవైకాశ్చదొ ప్రేఃపరివర్జి తానిక పిర్గగశః స్వ బలాజిక్ తాని 1 3 || తాని ప్రయ త్నాభి సనూహి తానిమయెనసా ణాదివ నిమి తాని | మహీత లెసర్వగుణో త్త రాణి దదశలలంకాధిప తేగృణ హానికి! ( || తతో దదర్మోచ్ఛిత శ్చ. ప్రొసా దేతి!!సుఫ్యూఢకశ్యం సన్ని వేశిత ప్ర రాష్ట్రం - వ్యూహుపర్మస్వ స్త్రీ కాదిరచ నావి శేషఃll ఇతి శ్రీ మ హెశ్వరరీధర్ఘ విరచితాయాం- శ్రీ రామాయణతత్వదీ పికాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - షష్ఠస్సగణ: •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• సవేశ్మతి!! వ్యాసక్తవైడూర్యసువణణ జూలంఖచిత వైడూర్యస్వణగ వాతం-సవిహంగజాలమిత్యుప మెయెపియోజ్యం|| Clని వెశ నానామితి ||ని వేశ నానాం గృహాణాం సంబంధినీః శాలాఃఅవాంతరగృహాణి ప్రధానశంఖారయుధ చాపశాలా: ప్రధా నైముఁ ఖ్యే శంఖాదిభిఃశాల్యంత ఇతిపచాద్యచ్ - వేశ్మాద్రిషు శా గ్రయణవ తేషుచంద్రశాలాఃశిరోగృహాణి - వేశ్మాదిప్పితిపా రేఆదిశ భైన ప్రాసాదాదయశ్చలక్యుం తె||2||గృహాణీత || స్వ బలాజిజు తానికుబేరమాక్రమ్యహృతాని 3 || తానీతి || ప్రయత్నాభి సమాహి తానిప్రయల్నే నాభితః సమ్య గాహి తాని-యధాయోగం సంస్థాపి తానీత్యధE - యెననిమితొ నీవ - విశ్వకమణనిషిణ తాస్య పిమయేనవి చిత్ర విధా నెన సమాహితత్వాత్ తేనై నసాదాన్నిమి తానీ వేత్యధE: | 8||అధపుష్పక లవణణ యతి || తతః త్యాదినా ||ఆత్మ బలానురూపంఆత్మ మోహ ·Ca || య శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ వితీ ప్లే • సుందర కాండే - సప్తమ స్ఫగణః. శమిత్యథణః విమానరత్నం పుష్పకం|| రామానుజీయం | వై శ్రవణం నిజి: జాత్యగృహీతంపుష్పకంవణ్య తేతతణ త్యాదినా ||తతఃగృహదశజా సొనంతరం ఆత్మ బలానురూ పంఆత్మ నా ప్రతిబల స్య సదృశం - గృwత్తమమితి పుష్పక ముచ్య తే - పుష్పక స్యాపి గృహలక్ష్మణసద్భావాత్ - ఏతచ్చపుష్పాహ్వయమిత్య నేనవ్య క్తీభవిష్యతి - రజసాపుష్పరజసా * నారీతి || తటిద్ఫిరి వస్థి లై నాళారీ ప్ర వేకై రంభోదవడ్డీప్యమానమివ స్థితమితి సంబంధః-నారీ ప్ర వేకై : నారీ శ్రీ ప్లే?| I. "వేకాను త్తమోత్తమాః త్యమరః|అచ్యణ మానం- సవై జదితి శేషః-హంసప్ర వేకై : ఖైవాహ్యమానం సుకృతాంవిమానమి వేశ్యన్వయః - వాహ్యమానంఊహ్యమానంఆషణ స్స్వా ఫేక్ ఈచ్ - అతఏవసం ప్రసారణా భావః-య ద్వా - హంసప్ర వేకై ర్వాహ్యమానం - స్వామి నేతి శేషః* య థెతి||యు శ్రీకృత మేఘచిత్రం-సమూహీకృత నా నావణ మేఘుచిత్ర మిత్యధణః - విమానరత్నం పుష్పకం ||3 || మహీతి || య ఆ శేషః యత్ర విమా నే-పర్వత రాజిపూణా? మహీళృతాచి త్రరూ పేణలిఖితా - ఏవము త్తర త్రా పిబో ధ్యం-ఆత్ర పూర్వ పూర్వం ప్రత్యుత్తరో త్తర స్యవి శేషవత్త్వాదధి కాలం కార? || ||కృతానీలి||ల తాపియ త్రైత్య ధ్యాహార్యం-పుష్క- రాణిపుష్క రిణ్యః|| 10 || పు ప్పె తి||పుష్పాహ్వయంపుష్పకం - ఉచ్చమానం అధిక మాసం - సర్వత్రదద శేజాత్యన్వ యః || 10 ||కృతా శ్చేతి || య ③తి శేషః నానావసుభిఃనా నార తై 28 - జాత్యాను రూపాఃజా త్యాసదృశాః - స్పష్టజాతి స్వ భావాఃత్యర్థః || 19 || ప్రవా ళేతి || ప్రవాళజాంబూనదకృతానిపుష్పాణిప టెషుయెషాం తే ప్రవాళ జాంబూనద పుష్ప పకాః - సలీలమావజి - తజిహ్మపET:సలీలమాలంబితవ క్రపు:- కామస్యప ఇవ కామ స్యసహాయాఇవ || 3 || నియుజ్యమానాఇతి |i నియుజ్యమానాఃస్వయ "మేఘరూపంమనోహరం కాంచనచారురూపమ్! రజాధిపస్యాత్మబలానురూపంగ సూత్తమంహ్య ప్రతిరూపరూపమ్ * మహీత లె స్వగః మివ ప్రకణంతీయాజ్వలంత ఁబహురత్నకీణమ్ | నానాత రూణాంకుసుమావకణణంగి రెరి వారంరజసావకణః మ్ • నారీ ప్ర వెకై రివ దీప్యమానంతటిద్భిరంభోదవదచ్యణ మానమ్! హంసప్ర వే కై రివ వాహ్యమానం శ్రియాయుతం ఫేసుకృతాంవిమానమ్ • యధాన గా గ్రంబ హుధాతు చిత్రంయ ధానభశ్చర్ర హచంద్రచి త్రమ్|దదశ ?యు కీకృత మేఘచిత్రంవిసూ నరత్నంబహురత్నచిత్రంly'llమహీకృతా పర్వత రాజిపూ, శైలాఃకృతావృకవితానపూర్ణాః వృశికృతాఃపుష్పవి తానపూ, పుష్పంకృతం కే సరపత్ర పూర్ణం || || కృతాని వేశ్మానిచ పొండు రాణిత ధాసుపుష్పాణ్యపపు ష రాణి పునశ్చపద్మానిస కెసరాణిధ న్యానిచి, త్రాణిత ధావనాని!౧౦ ||పుష్పాహ్వయం నామవిరాజమా సంరత్న ప్రభాభిశ్చవివధః మాసం| వేశోత్తమా నామపి చోచ్చమానంమహాకపి పి స్తత్రమహావిమానం|| noll కృతాశ్చ వైడూర్యవ యాపహం గారూప్య ప్రనా శైశ్చత థావిహంగాః1 ది త్రాశ్చనా నావసుభిర్భుజం గాజా త్యానురూపాస్తురగాళ్ళు భాంగాః|| 0_p|| ప్ర వాళజంబూనదపు మృవతాః సలీలమావర్జితజిహ్మపడా | కామస్య సాదివ భాంతిప - కృతావిహంగాస్సుముఖాస్సుపmall13 ||నియుజ్యమా నాస్తుగజాస్సు తిబల స్య సదృశం - గృ త్తమమితిపుష్పకముచ్య తె • మహీతల ఇతి || బహురత్నకీణ బహురత్నపూణం-రజసాపుష్పరజసా * నారీతి!!తటిర్భిః అంభోడవ త్ నారీ ప్ర వే కై రివ నారీ శైషే దేవ - ఇవపవా థెళి-దీప్యమానంఅచ్యణ మానం పూజ్యమానం - హంస ప్ర వేకై : వాహ్యమానం సుకృతాంవిమానమి వేశ్య న్వ యః వా హ్యమానం ఊహ్యమానం స్వా ధైః కిచ్ * య థె 9 11 యు కీకృత మేఘచిత్రంసమూహీకృత నా నాపణణ మేఘవద్వి చిత్ర మిత్యధణ : యద్వాఇంధ్ర చాపమి శ్రీకృత మేఘచిత్రం విమానరత్నం పుష్కక ఁ |3 || మహీ త్యాది || య, తెతి శేషః -దడ శెణత్యనుషజ్య తె-గు హీకృ తే త్యారభ్యపద్మి నిపద్మ హస్థిత్యంత మేకంవాక్యం-యశ్రమ హ్యాద యోలక్యుపదాధాణకృతాః - తత్ పుష్పాహ్వయం నానువిమానందద శే? సంబంధః - యత్ర పుష్ప కెపర్వతరాజై :పూణాం వ హీకృతాచిత్ర రూ పేణలి ఖితా తత్ర శైలాదయో ప్యేవ లిఖి - ఇతిట్టే well no ||పుష్పాహ్వయమి || వెళోత్తమా నామిలి పంచమ్య దౌషష్టీ - తేభ్యోప్యుచ్చమానం ఉన్నత ప్రమాణclion త తకృత్రి మాఃపత్యాచయశ్చ సంతీ త్యాహ!!కృతా శ్చే త్యాదినా ||జా త్యాను గూపాఃజాలి తురంగ సదృశాఖin || ప్ర వా ఫౌలి || ప్రవాళజాంబూ సదమయాస్ పుష్పాణి పకెషుయేషాం తేతధోక్తాః - సలీలమాపజిళ్ తజింహస: సలీలమావజి : తాఆకుంచి తొ: జింహావ క్రాఃప యెషాం తే - "కామ స్యపEL: సహాయాః కామోద్దీ - ·శ్రీరామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశ్రీ ప్లే - సుందరకాండే - సప్తమస్సగE: మేవాత్మానంని యోజయంతః కర్మకర్తరియక్ - యత్ర విమా నే-పద్మి నిపద్మాక రె-స్వయ మేవోత్పలప త్రాభి షేకకర్మణి ప్రవతళా మా నాః-సుహస్తాఃశోభ నకుండా దండాడా? సకే సరాఃకృతజలావగాహ త్వె నాంగలగ్న కింజల్కా- ఉత్పలప తహస్తాః ఉత్పలపత్ర వషిణ ణ-గజాశ్చకృతాఃతదభిషి చ్యమానాసద్మహస్తా అతఎవసుహ స్తాలక్ష్మీశ్చకృతాబభూ వెళ్యర్థ శ్రీ రామానుజీయం !! షహీత్యాది || య త్రేతి శేషః-గద ర్మెత్యనుష జ్య తే-వ హీకృ తే త్యారభ్యపది నిపద్మహస్తేశ్యంగ మేకం వాక్యం- య త్ర మహ్మాదయోలక్ష్మ్యం తాగిస దాణాకృతాః తత్పుప్పాహ్వయం నామమహావిమానందద ర్నెతి సంబంధః మ హీకృతావ మౌనిర్మి తా - ఎవముత్తగ త్రాపికృత శబ్దార్థ :- వెక్తో తనూ నామితిపంచమ్య ధైషఫీ- వేశోత్త మేభ్యోఫ్యుచ్చమానం - యద్వా పూర్వంగృ హెూ త్తమంహ్య ప్రతిరూపరూపమి తిపుష్పక / సూత్త మత్వ ప్రతి పాద నెన సజాతీయ త్వాన్నిధాణ రణేషఫ్రీ. శేషాంమ ధ్యే ఉచ్చమానం ఉన్న శమితీయావత్ -అపి చేతిని పాత సము దాయోవి శేషణాంతర సముచ్చయపర: జాత్యానురూ పాఃఆరట్టజత్వవయుజ త్వాది విశిష్టాశ్వా కార సదృశాః - ప్ర వాళజాంబూనదమయానిపుష్పాణిప శేషుయెషాం తేతధోక్తాః - సలీలమావర్జితజిహ్మ పః సలీలమానమితవ క్రపు:- కామ స్య సాతృ ET ఇవ మదన స్య హఠాత్సహాయాఇవ - కౌమోద్దీప కాల్షితియావత్ - యుజ్యమానాః స్వయ మేవ వ్యాప్తి యమాణాః కర్మక రరియక్ - స కేసరాఃపద్మాకరవిహారిగజా కౌరనిర్మాణాత్ స కేసరత్వం పద్మి నిపద్మాక రెll 08|| ఇత వెతి || ఇవశబ్లోవాక్యాలంకారె - తగ్గృహం తస్య రావణ స్య గృహం-సవి స్మయః-అభూదితి శేషః-నగంపర్వ తమివస్థితం-శోభనంశోభమానం చారుశోభనంచారుమంగళం - ఇతీ వె త్యెక ని తోవా ప్ర కారార్థం. ఇతీవతగృహంఅభిగమ్య అభిగత్య - అచ్భుతదర్శ నాత్పునశ్చాభిగమ్య సవిస్తయోభూదితియోజనా- రుచి రావృత్తమిదం || చతుర్ర హైరిహరుచి రాజభస్థగా ఇతల తణాత్ || రామానుజీయం ||ఇతీ వెతి || ఇతవశోభనం- ఇత వెతిని పాత సము దాయః ప్రకాశ వాచీIIశ్లో || ప్రాసాద సంఘాతయుతం స్త్రీరత్నశత సంకులమ్ | సువ్యూఢక త్యంహనుమాక్ ప్రవి వెమహాగృహమిశ్యుక్త ప్రకారెణరమణీయం || చారుశోభనంచారుమంగళం-నగమివ స్థితంతత్ గృహవ భిగవ్యఅథితో త్వా స్మయ : - ల భూదితి శేషః-అభితశ్చరి త్వాపిస స్త్రీక రావణ స్థిత ప్ర దేశానధిగమాత్ సవిస్మయోభూదిత్యధE:- హిమాత్య యెశీతకాలా త్యయె- వసంత కాల యాజత్ -చారుక ం దరం నగమివపరమసుగంధి-సుందరంతగ్గృహం-పునశ్చాగవ్య అణతోగ త్వా- సవిస్మయో భూత్ - పరిచ్ఛేధానధిగమాదితి భావః || ౧౧ || తత ఇతి || అదృశ్య అగృహ్వ ఋషినిపాత నాన్న పూర్వపిల్యప్ - సుదుఃఖితఃఅ భూదితి శేషః-పతిగుణ వేగనిజాణ తాంభ తృణ గుణజు వెనవశీకృతాం|| 02 || త త స దేతి || బహుషధ భావితాత్త నా బహువిధంయ శొభవతిత ధాచింతి తాత్మనః కృతాత్మ నఃనిశితబు -సువత్మణ సః సదాచార సంపన్న స్య- సుచకుషఃదూరస్మూదిదర్శ నేషు అప్రతిహతనయన తేజ సః-మహాత్మనఃమహా ధైర్యస్య | రామానుజీయంతత స్త దేతి II బహువిధ భావితాత్మనః బహువిధ భావితమన సః- బహువిధచింతాన్విత స్యేతియావత్ - కృతాత్మనః హస్తాస్స కేసరాథోత్పలపత్రహస్తాః/బభూవ దేవీ చకృతాసుహస్తాలక్ష్మీ స్తధాపద్మినిపద్మహస్తా| 18 ||ఇతీవతద్గృహమభినవ్యశోభనంసవిస్త్ర యోనగమివ చారుశోభనం|పునశ్చతత్పరమసుగంధి సుందరం హిమాత్య యెనగమివ చారుకందరం || 7 ||తతస్స తాంక పిరభిపత్య పూజి తాంచర స్పురి దశముఖ జాహుపాలి తాం!అదృశ్య తాంజనకసు తాంసుపూజి తోం సుదుఃఖితఃపతిగుణ వెగనిజి తాollne ||తత స్తదాబహువిధ భావి తా పకాఇతియావత్ || 12 ||నియుజ్యమా నాఇతి!!నియుజ్యమానాః స్వయ మేవ వ్యాప్రియమాణాః -యత్ర కృత్రి మగజా'స్సంతతి శేషః కమః కతఃరియక్ -స కేసరాఃపద్మా కరవిహారిగజా కారనిమాణణాత్ స కేసర త్వాదిక 0-పద్మినిపద్మాక రే- పద్మహస్తాలక్ష్మీఃయత్ర కృతాబభూ వెతి శేషః|| 18 ||తీ వెతి|| ఇతీ వెతిని పాతసము దాయః ప్ర కా శవాచీ - ఇతిపూర్వోక్త ప్రకారేణరమణీయం- చారుశోభనంనగమివపర్వత మివస్థితం-తద్గృహం రావణగృహం అభిగమ్య అఖితోగ త్వా సవిస్మయోభూదితి శేషః. అ ఖితోగత్వాపి సస్త్రీకి రావణావ స్థిత ప్ర దేశం నాగమమితీ సవిస్మయోభూదిత్యథణః - హిమాత్యయెవసంత కాలెగారుకందరం నగమివ - పరమసుగంధి సుందరం తగ్గృ హంపునశ్చాభిగమ్య అభితోగత్వా - సవిస్మయోభూత్ పరిచ్ఛే దానధిగమాదితి భావః|| ౧౧ || తతఇతి | తాంపురీంచరణ కపిః - పతిగుణ వేగనిజిక్ తాంపతిగుణోత్క షణావశీకృతాంజన కాత్మజాంఅదృశ్య అదృష్ట్వా సుదుఃఖితో భూదితి శేషః|| 02 || తత్ఫతి || బహువిధ భావి తాత్మనః బహువిధచింతాన్వితచిత్త స్వేత్యధజాః కృతాత్మనః ·తాత్మ శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ వితీ ప్లే సుందర కొండే - అష్టమ స్సగణ:. కృత ప్రయత్న స్య|| ఆత్మా దే హేధృతాయ త్నే 'స్వ భావపరమాత్మనోరితి వై జయంతి - సువత్మ కానఃశోభననీతిమార్గవ ర్తినజ్రత్యర్థః. సుచకుషః సకృదాలోక నేపద్ర స్టవ్యం- సర్వంకరతలామలక వత్సాతాత్క ర్తుంచుమస్య! 1 2 |ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తే- శ్రీ రామాయణ భూషణే- శృంగార తెల కాఖ్యా నే - సుందర కాండ వ్యా ఖ్యానె - సప్తమస్సగణః, న న ర క ర . * ఫూర్వో కవిమానవ ర్ణనంవి సృణీ తే-సత స్యే త్యాది! ప్రత పజాంబూనదజాలకృత్రిమంనిష్ట ప్తస్వర్ణవి శేషకృతకృత్రిమప డ్యాదిక olla||త దితి||అ ప్ర మెయా ప్రతి కారకృత్రిమం అపరిచ్ఛేద్యా ప్రతి క్రియకృత్రిమం-తత్ర జాతుమాహ-కృతం స్వయం సాధ్వి తవిశ్వకర్మణా - 'స్వయం నిర్మా తావిశ్వకర్మణాఖదం సాధుసుందర మితిఖోహపూర్వంకృతం - సర్వత్రా ప్రతిహత సంచారం చై తది త్యొహ-దివంగతం ఆ కాశంగతం- వాయుపథ ప్రతిష్ఠితంవాయుమార్గభూ తాంతరీశు స్థితం మ ధ్యేభ వనస్య సం స్థితమితి పూర్వము క్తత్వాత్ భూతల ప్ర త్యాసన్నాం తరికు స్థితమిత్యర్థః - ఆదిత్యపధస్యలకు వత్ -లమ్ములక్ష్మణం వ్యావర్తకం వ్య రాజత - ప్రచకాశ అత్య galle||నత త్రేతి || తేవి.శేషాళితద్వి మానస్థితవి శేషాః-సురెష్వపి.సురాలయెష్వపి3 ||తపస్సమాధా నెత్యాదిసంచశ్లోకీకులకం - సర్వత్ర దద ర్మెతి సంబంధః-తపస్సమా ధానపరా క్ర మార్జితంతపస్సమాధా నేనతపోనుభే నేనపరాక్ర మెణచ ఆర్జితం-మనస్సమాధానవిచార చారిణం సమాధాననుభి సంధానం-కర్మణి చై తత్ - విచారో వివి ధాగతిః - మనాభసంహితవివిధగతి చారిణం - అనెక సంస్థానవి శేషనిర్మితంఅ నే కై 'స్సంస్థానవి శేషైః విమాన మోపు రాది సన్ని వేశే నిర్మితం-తత స్తత స్తుల్యవి శేష దర్శనంత త్ర తత్ర తుల్యంవి శేషదర్శనం యస్మీ Fl|8|| మనస్సమా ధాయమనఎ కా గ్రీకృత్య-స్వ యంమ సస్స్వితియావత్ -దురొవగందుర్వారం - మహర్ధి నాంమహధీశా త్మనఃకృత నాజనకసుతాం సువత్మ ?-సః |అపశ్యతో భవదతిదుఃఖతంమనస్సుచకుషః ప్రవిచరతో మహాత్మనః || ౧ || ఇతి సప్తను స్సగణ: సత స్యమ ధ్యాభవనస్యసంస్థితం మహద్విమానం మణివ ఆ చిత్రితమ్) ప్రత పజాంబూనగజాలకృత్రి మందదశః వీరఃపవ నాత్మ జఠిక పీః || మేయా ప్రతి కారకృత్రిమంకృతం స్వయం సాధ్వి తివిశ్వకమణణా | దివంగతం వాయుపధ ప్రతిష్ఠితంవ్య రాజు తాదిత్య పధస్యలక్కువ త్ || 9 || నత త్రకించిన్నకృతం ప్రయత్నతోనత త్రకించిన్నను హాహః రత్నవత్ | న తేవి శేషానియ తాస్సు రెష్వపినత త్రకించిన్నమహావి శేషవ త్ ||3 ||తపస్సమాధానపరాక్రమాజి- తంమన స్సమాధానవి చార చారిణమ్ |అ నేక సం స్థానవి శేషనిమిణ తంతత స్తత స్తుల్యవి శేషదశః సమ్ || 8 | మనస్సమాధాయతుశీఘ్ర గామినందు గావరంమారుతతుల్య గామినమ్ | మహాత్మ నాంపుణ్యకృతాం మహధి నాంయశ స్వి నామర్యముదా కృత ప్రయత్న స్య.సువత్మ = నఃశోభననీతిమార్గ పతికా నః - సుచకుష :చూరసాత్కార సమధ్క స్యేత్యర్థః || ఇతి శ్రీ మహేశ్వరతీధణ విరచితాయాం- శ్రీ రామా యణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - సప్తమస్సగణ: * * * * * * ! భూయఃపుష్పకంవణ యతి || 'సత స్యే త్యాది నా-జా )బూనదజాలకృత్రిమం హిమగవా రు ణాంకృత్రిమ నిర్మాణం యస్మి కొతత్ ప్రత పజూం బూనదసమూ హైఃనిష్పన్నమితి వా|| ౧ || తదితి||అప్ర మేయా ప్ర తికారకృత్రిమం - అపరి చ్ఛేద్యము ప్రతి కారపు ప్రతినిమా?ణంయధాభవతిత ధానివృత్తం- కృతం స్వయం సాధ్వీ తవిశ్వకర్మణా - స్వయం సాధ్వి ఆకృతం - నిర్మాణ వెళాయాంధ్రశంసాపూర్వకంకృతమిత్యర్థః - దివంగతంఆ కాశగతం- వాయుపద ప్రతిష్ఠితంలంత రిక స్థితం - ఆదిత్య పధస్యలమ్మవత్ ఆదిత్య మార్గ చిహ్నమివ ||2||సత ③ తినకృతమి త్యాడౌనఃఠస్యనశబ్దస్య సుప్పు పెతి సమాసః. తత్ర విమా నెప్రయత్నతో నకృత మకృతం. సర్వమపి ప్రయత్నతఃకృత మే నెత్యర్థఃయెవి శేషారచ నావి శేషాఃళత్ర నియతాః ప్రతిష్ఠి. తాః. తెసురెష్వపిసురవిమా నెవ్వపి| 3 ||తపఇతి! తపస్సమాధానంత పోనుష్ఠానం తేనచపరా ఈ మేణ చార్జితం-మ నస్సమా ధానవి చాగ చారిణం-సమాధీయంత ఇతి సమాధానాఃమనస స్సమాధానాఃమ మోహిత సంహితాః తెచ తెవిచా రావివిధమా గాE: - వై సంచరణశీలం-మ నాభిలషిత సర్వ దేశగమనశీలమిత్యర్థః-య ద్వామనస్సమాధా నేనమనో నైశ్చ ల్యేనయత్ర విచారః చిం తాతత్ర చరణశీ లం మన స్సంకల్పిత దేశగమనశీలమిత్యరః - తత స్తత స్తుల్యవి శేషగళ జనంతుల్యా నాంరమణీయ త్వేన సదృశా నాంవి శేషాణాం దర్శనం యస్మితత్ - సర్వ తొరమణీ o|| తదప్ర ***** * * * * * * * * * * * * * * * * * ·కి || ********* శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయపిశీ ప్లే - సుందర కొండే - నవమస్సగE:. నాం ఆపి మాషంషంకుర్యాచ్ఛందోభంగంన కారయేదిత్యు క్షరీ త్యావృత్తభంగభియాస్రస్వోచ్చారణం-అగ్య ము దాంఇం ద్రాదీనాం||2||వి శేషమిత్ || వి శేషమా లంబ్య : శేష సం స్థితంవి శేషంగృహీ త్వావీ శేషేణ సంస్థితం-సవి శేషణవి శేషణ సంస్థితమితీయ తియావత్ - 1 వి శేష సంస్థానపి శేషః శిష్టమిత్యధE 8 - కూటా నాంవిచిత్రత్వ బహు త్వేవి శేషణద్వయేన దర్శయతి-విచి ③ త్యాది నా !! విచిత్రకూటఁ శిఖరంగి రేర్యథా - కూటం అవాంతరశృంగంశిఖరం మహాశృంగమితి ప్రయో గాదవ ధార్య తె || ఓ ! వహంతీతి! యంయత్ -ఆషాణ వ్యత్యయః మహాశ నాపి-మహా కాయాఃత్యధకః- వ్యోమచ రాఃవ్యోమచర సదృశ సంస్థానాః - 8 వృత్తవిధ్వ - విశాలలోచ నాఃవి వృత్తానివర్తులా నివిధ్వస్తానిభుగ్నా నివిశాలానిలోచనానియేషాం తెత థా-మహాజవాఃమహాజవాఇన స్థితాః - భూతగణాః గెనాపురవాహ కాఇవ ప్రతిమారూ పేణ స్త్రీ తాః అన్యధారావణ వణాంతఃపు రేపురుష సంచారాయోగాత్ కామగ స్యవిమానస్యవహనా సంభ వాచ్చ - యద్వా శిబి కావాహక్కావభూతగణా అధోభా 7వహంతి- తద్వా రెణె వకామగత్వమపి - చేతన ఒరణం ఏ నాఅ చేత న సంచార స్యాత్యంతమనుచిత త్వాచ్చ ! రామా సుజీయం ||వహంతీశ్య నెనశ్లో కేనవిమానస్య రాడు సవాహ్య త్వం ప్రతీయ తే - కామగ స్య దివ్య స్యత న్నా పపడ్య తె-పతద్విరోధపరిహారాథణంవహ తెధాః తో రక్షణాధణత్వ స్వీకారోపి మోపపద్య తె-అంతఃపురము ధ్యే విమాన రక్షణాధణంరాక్షసావస్థానాయో గాత్ -అతోత్ర సమాధానం విద్వద్భిశ్చింతం || 2 ||వసం తేత్ || ఉత్కరః సమూహం ||ఇతి శ్రీ మోవింద రాజవిరచి తే-శ్రీ రామాయ ఇభూషణ్-శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందర కాండన్యాఖ్యా నే-అష్టమస్సగణ: •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• త స్యే త్యాది || ఆలయవరిష్ఠ స్యపుష్పక స్య || రామానుజీయం||త స్యాలయ వరిష్ఠస్య - సత స్యమ ధ్యే భవనస్య సంస్థితమితిపుష్ప కాధార త్వేన ప్ర కృత స్వ గృహ శ్రేష్ఠస్య-భవస శ్రేష్ఠంపుష్ప కాఖ్యollo!తద్భవనంకియత్ ప్రమాణమిత్య త్రాహ-అధః యోజ నేతi || మాగః మాణఇతి || పర్వతఃపుష్ప కాదస్య త్ర సర్వత్ర పశ్చా ద్వక్యమాణ త్వాత్ || రామానుజీయం||మాగ మాణఇతి! సర్వత ఃపరిచ క్రామ-రావణభవనపర్యంతవతీ జ త దాతృకుమా రామా త్యాదిభవ సెషుపరితశ్చ చా రేత్య మీ పొలయమ్!!x II వి శేషమాలంబ్యవి శేష సస్థితంవిచిత్ర కూటంబహుళూటమండితమ్ | మనోభిరామంశరదిందు నిష్కలంవి చిత్ర దూటంశీఖ రంగి రేర్యధా ||2 ||వహంతియంకుండలశోభితాన నామహాశ, శనావ్యోమచరానిశాచరాః | వివృత్త విధ్వ స్తవిశాలలోచ నామహాజవాభూతగ ణాస్సహస్రశః || 2 ||వ సంతపుప్పోత్కర చారుగగజాసంవసంతమా సొధపి కాంతదశ : సమ్ 1 సపుష్పకంతత్రవి మాన ముత్తమందదశణత ద్వా నరవీర సత్తమఃlly ||ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాలడె - అష్టమస్సగణః. ••••••••••••••••••• తస్యాలయ వరిష్ట స్యమ ధ్యే విపులమాయతమ్ | దదశః భవన శ్రేష్ఠంహనుమాన్మారు తాత్మజః || ౧ || అధణ యోజనవి సీణః మాయతంయోజనం హితత్ | భవనం రావు సెంద్ర స్యబహు ప్రొసాద సంకులమ్ || 9 ||మాగజామాణస్తువై దేహీంసీతామాయతలోచ నామ్ | సర్వతఃపరిచ క్రామహనుమాసరి సూదనః || 3 || ఉత్తమం రా యమిత్యధకాః || 8 || మనఇతి || మనఃసమాధాయస్వామిచిత్తం స్వహృదినిధాయస్వామిచిత్తం విది త్వేతియానత్-దుగావరంద ర్ని వారం - మహర్ధినాందీ భావఃఖాలు దసి-అగము డాం మహానందా నామిం ద్రాదీ నామాలయం త్రి విష్టపమిపస్థితమిత్యర్థ 9 IIX ||వి శేషమితి || వి శేషంవిశిష్ట దివ్యర ల్నౌదీన స్తుజూతం ఆలంబ్య అవలంబ్య -వి "శేష సంస్థితందివ్య సంస్థానవి శేషేణావృతంబహుళూటమండితంబహుభిర వాంతరకూ టైరలంకృతం-విచిత్ర కూటం విచిత్ర శిఖరం! | || వహంతీతి !! మహర్దర్శనఁయె జం తెత ధా-నివృత్త విధ్వస్తవిశాలలోచ నాః-నివృత్తానివిఘాణి? -తానివిధ్వస్తానివిపర్యస్తానివిశాలానిలోచ నానియేషాం తెగి శాచరాః- వహం వహ! తీవ-ఇవి శబ్రా ధ్యాహార్యః-త ధాచవిమా నెనిర్మితనిశాచరాకారాఃప్రతిమా వహంతీ వేత్యధణ: తంవిమానందద ర్మెత్యుత్త రేణ సంబంధః - అన్యథా గమగమనస్య అంతఃపు రె విద్య మాన్సస్య రాకు సవహనరక్షణ యోరయోగాత్ || ||వ సం తెతి||వసంత పుప్పొత్కర చారుదర్శనం-వ సంత కాలీనపుప్ప సమూహ చారుదర్శనం !!2! శ్రీX హెశ్వ శ్రీరామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం • సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం-అష్టమ స్సగణ: ################################# ty • త స్యే త్యాది శ్లోకద్వయ మేకం వాక్యం తస్యాలయవరిష్టస్యపూవో? క్తపుష్పక స్యమ ధ్యే భవన శ్రేష్ఠలభవ మోత్తమంగాడు సేంద్ర స్వభవనంద4 వేల ·35 రావణభవ శ్రీ రామాయనే - "వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి"ప్లే - సుంగర కాండే - ననము సగణi. థణ-ఉత్తరత్లో కే రావణగృహ ప్రాపెరభిధా నాత్ ||3 || ఉ త్తమమితి ! రాశు సేంద్రని వేళ సంపుప్పక నుధ్య స్థాలయాదన్యన్మూల స్థానం - రాశు సీభిరి త్యాదిశ్లోక గ్వయె ఆసఊ దెతో సంబధ్య తె-రాపణ స్యని వేశ సమితి పునరు దానము పూర్వవి శేషణవివక్షయా సక్ర :కుంభీరః తిమింగిలఃమహామత్స్యః-గషః కేవలమత్స్యః|| 2 ||రామా నుజీయం || హనుమ తా ప్రాప్త రావణభవనస్య రాతు సభవనా నాంచ సర్వోత్తర తాందర్శయితుం తత్సమృద్ధిమను సంధత్తేయాహి వైశ్రవణణ త్యాదిశ్లోకద్వయేన II వైశ్రవణేంద్ర యోగ్రహణమితరది క్పాలా నాముప్యుపలకుణం- రావణ వణ స్వగృ హెసర్వాసిత్య మెవానపాయినీత్యభిధానాత్ సర్వది క్పాలా నా మైశ్వర్య'మేక్ సిక్ వ నే సర్వ దావతజాత ఇత్యవగమ్య తే || 11 రామానుజీయం ||యా చేతి || తద్వా శిష్టాతతో వ్యధి కె. రజొగృహేషు రావణ భ్రాతృపు త్రా మా త్యాది గాకు సగృ హేషు-అత్ర ఋ థైస్సర్వ శబ్లేనాపి శెషిత త్వాత్కు బెరా ద్యేకై కదిక్పాలైశ్వర్యంరతు సాంగహెష్టు ప్రత్యేక ంవత జాతఇత్యర్థః | || తస్యహమ్యం స్యే త్యాది || ఫూ ర్వము కార స్యాపీపునరుప న్యాసః పుష్పక స్యవ ధ్యే రావణ స్యనివాసభ వనవ న్యద స్త్రీత్య స్యార్థస్యస్పష్ట భావార్థం - నిర్యూహఃముత్తవారణః రామానుజీయంత స్యె తస్యహమ్యణస్య పూర్వోక్తవి శేషణః శిష్ట స్య రావణభవన స్య-బహు నిర్యూస సంకీ ర్ణం నిర్యూ హె హెమ త్తవారణ: * బ్రహ్మణాధణ ఇత్యాది|| బ్రహ్మణో ధైక తంయశ్కు బెర స్తపసాలె భౌత ద్వెశ్మదద రేత పూ ర్వెణ సంబంధellanuj; బేరమి త్యాది ! ఈ హామృగ సమాయు కైవృక ప్రతికృతయు కైః - "కొతః స్వరహిరణ యైః కార్తస్వరంసువర్ణం హిరణ్యంరజతంll II కృతాకృతం హేమరూప్యం హిరణ్యమ భిధీయత ఇతిరజత స్యాపిహిరణ్య త్వాభిధా నాత్ (జూలవా తాయ నైః జాలానికి ర్యగూ ధ్వజ పిన్య స్తఫలక ఘటి తాని వాతాయ నాని కేవలా నిరంధ్రాణి అధ్య వైశ వ్యాధః మె కారెశ జ్జద్వయ ప్రయో గెూ వా-మహానీలా: సింహళ ద్వీ పోద్భవం నీలరత్నా ని - మహాధ నై : మహామూలై 5: నిస్తులాభిః సువృత్తాభిః త లెన- నిర్మి తే నేతి శేషః-ఆదిత్య తరుణోపమంతరుణాదిత్యోపమం- ఏతదం తే లెఖేత ద్రాక్ష సేశ్వర్కతి సం బధ్య తే - అన్యధా కూటాగా రై రిత్య నేనపు రు క్తిస్స్యాత్ || రామానుజీయం!కు బెరమి త్యారభ్యసర్వత స్సమలంకృత మిత్యంత మెకంజాక్యం || అతోవత్యుమా సకూ క్షసావా సంహనుమానవలోక యః | అససాదాధలక్ష్మీ వాణరాక్ష కేంద్ర నివేశనమ్ • చతుర్విషా ద్వి రడై స్ట్రిప్ షా, స్తథైవ చ | ప రిక్షిప్తమ సంబాధంరక్యుమాణము దాయు ధైః * రాక్షసీభిశ్చపత్నీ భీరాపణ స్యని వేశ నమ్|ఆహృతాభిశ్చ విక్రవ్య రాజక ్య భిరావృతమ్ || * తన్న కమక రాకీణ తిమిఁ గిలగషాకులమ్ ) వాయు వేగ సమాధూతంపన్న గైరివసాగరమ్ || 2 || యాహి వై శ్రవణెలక్ష్మీ ర్యాచేం ద్రౌహ రివాహ నే సా రావణగృ హెసర్వానిత్య మేవానపాయినీ || ||యాచరాజ్ఞికు బేర స్యయమ స్యవరుణ స్యచ! తాదృశీతద్విశిష్టాఖాబు ధీంతో గృహేష్వీహ || ||త స్యహమ్యక్ స్య మధ్యస్థం వేశ్మచాన్యత్సు నిమిళితమ్ | బహు హునిర్యూహ సంకీణ గదశః పవ సౌత్మ ? : * బ్రహ్మణో ధ్యే కృతందివ్యంది వియద్విశ్వకమణా ! విమానంపుప్పకం నామ సర్వరత్నవిభూషితమ్ • ప రేణతపసా లేభేయత్కు బేరఃప తామహాత్ 1004 || కుబేర మోజసొజి త్వాలే భేత ద్రాకు సేశ్వరః • ఈహామృగ సమాయు కైః కాత స్వరహిరణ్మయైః | సుకృతై రాచితం స్తంభై : ప్రదీ ప్తమి వచ శ్రియా * మేరు ముందర సంకాశైరుల్లి ఖచ్ఛిరి వాంబరమ్ | కూటాగా రైళ్ళు భాకారై స్సర్వ తస్సమలంకృతమ్ II & II జ్వలనాక ణ ప్రతీకాశం తి సంబంధః! 9మార్గ మూణఇతి!!సీ తాంమార్గ మాణః సర్వతఃపుష్ప కాదన్యత్ర 'సర్వత్రపరిచ "తొమసంచ చారపుష్ప కారోహణస్యోపరివశ్యున నూణల్వౌత్ || 31 ఉత్త మమి శ్యారిక్లోక్ ద్వయ మేకం వాళ్యం గాక సావా సమిత్య నెన సర్వో పజీవ్య త్వాస్సర్వ రాతు ససాధారణత్వము క్తం - రాక్ష సేంద్రని వేశ నం రావణభవనం - సరి. పుపరి వేష్ట గల కాయు ధైః రారు సైతి శేషః • గాకు పిలితే || రావణస్యని వేశి సంని వేశ్యం తెపరిగృహ్యం తెపత్నయో త్రేతిని వేశ నంరనుణ స్థానమిత్యధణు-అపశ్య దితి శేషః-అత ఎవపత్నీ భి గావృతం ||యా చే శ్యాది శ్లోక స్వయెన గావణగృహసర్వగాడు సగృహవతః మాన్నాల లక్ష్మీంఅనుసందత్తే యాలక్ష్మీః వై శ్రవణ దిషుని త్యా నపొయినీ సాసర్వాపి రావణగృ హే సర్పరాకు సగృ' హెపుచ తె దృశీతద్వి శిష్టాతతో వ్యది కా వేతి సంబంధః-లక్ష్మీశోభాఋ అద్ధిఃఐశ్వర్యం || F1త స్యహర్మ్య స్యేత్యా కత్రయ స్యపవ నాత్మజః తద్విమానందద ర్మెతిసంబంధః నిగ్యూ హె సముత్తవారణః || ౧.9 | ఈహామ్మ గేe || ఈహామృగ సమాయు కైరిత్యాదీ నామారురోహష ·రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశి ప్లే సుందరకాండే - నవమస్సగణ: టా గారశబ్లేనన పౌనరు క్త్యం ఈ హామృగ సమాయు కైకృత్రిమవృకయు వై.కార్తస్వ రహిరణ్మయైఃసున ర్ణరజతమయైః|| కృతాకృతు హేష రూప్యం హిరణ్యష ఖి ధీయత ఇతిరజత స్యాపిహిరణ్య శ్వాభిధానాత్ |జ్వల నార్క ప్రతీకాశమి త్యారభ్యఆరురోహను హాక పిరిత్యంత మేకంవాక్యం || జూలవా తొ నా తొయ నై ర్యుక్తం-కుడ్యోపరి భా గే అలం కా గాధణంస్వస్తిక సర్వతోభ ద్రా ద్యాకా రెణయత్నవ త్తయాకృతంజాలం వాయు సంచారాధణంకృతోగవాడో వా తాయనం ఇంద్ర నీలనుహానీ లేతి శ్లో ఉషీ రమ ధ్యే ఓ పెన్నీ లండీ రం చేస్నేల తాం వ్రజేత్ ఇంద్ర నీలమితె ఖ్యాతమితి చాగ స్త్యభాషితనితిరత్న శాస్త్రాక్షలక్షణమింద్ర నీలం !!శ్లో ||సింహళాక ర సంభూ తా మహానీలాఇ ఆస్మృతాఇత్యుక్తామహానీలా ఇతయో ర్భేగః - విశ్రు మేణమహాధ నైర్మణిభిఃనిస్తులాభిముణ కాభిశ్చక రణే ఇవి చిత్రేణత లెనాభివిరాజితమిత సంబంధః- ఆదిత్య తరుణోపమంతగుణాదిత్యోపనం ఉపసజ : నస్య పరనిపాత ఆర్ష ? || TF | త త్రస్థఇతి || జిఫ్రత్ అజి ఫ్రేత్ || 90 || తతసామి త్యాది I దం'తాంతరిత రూపి కాండం తైఃవ్యవహితరూపి కొం-అ తరా:త రాకృతదంతఫల కామితీయావత్ - సుబహు స్తంభభూషీ తొంఅవాంతర బహు స్తంభ భూషీ తొం - సుబహు స్తంభభూ షీ తై రితి పొ డే-సుబహు స్తంభై ఆ స్తంభ దాఢ్యణ కారిప బైరలంకృశో మిత్యర్థ:-అత్యున్చై:అత్యంతోన్న లైః దివంఆ కాశం-కుధయాతి స్తరణేన-పృధివీలకు ణాంక యా సరీత్సము ద్రగిరివ నాదిభిఃపృధివీలకు – రంకితయా-కల్మా షీంశ బళవర్ణాం - వసిష్ఠ వెనుమివ సర్వ కోమ ప్రద త్వెనకల్మాడీ సాదృశ్యం- వర్ణ స్యాపి ప్రసాదినీంపలో కొత్కర్ష కరీమి సుకృతం విశ్వకమణణ "ణా ! హేమసోపాన సంయు చారు ప్రవర వేదికమ్ • జలవా తాయ నైర్యుక్తం కాంచనై స్స్ఫాటి కైరపి 1 ఇంద్రనీ లమహానీలమణి ప్రవర వేదికమ్ • విద్రు, మేణవిచి త్రేణ మణిభిశ్చన హాధ నై ః | ని స్తులాభిశ్చము "జాభి స్తలేనాభివి రాజితమ్ • చంద నేనచర కైనత పనీయని భేనచ 1 సుపుణ్యగంధి నాయు క్రమాదిత్య తరుణ్పష-మ్ • కూటాగా రై ర్వ రాకా రై ర్వివిధౌ స్సమలంకృతమ్ ప్రిమానం పుష్ప కందివ్యమారులోహమహా పిః || ౧ || త త్ర: స్థస్సత దాగంధం పానభ డ్యాన్నసంభవమ్ - దివ్యం సంమూఛి తంజిష్ట్ర ద్రూ పవంతమ వానిల మ్ || 90 || సగంధ స్తంమహాసత్వ బంధుబంధుజువో త్తమమ్ | ఇతఎహీత్యునా చెవత త్రయతీ సరావణall 90 || తతస్తాః ప్రస్థిత శాఖలంద దశణ మహతీంగు భామ్ | రావణ స్యమనః కాంతాం కాంతామివవర స్త్రీయమ్ • మణిపోసానవికృతాం హేమజాలవిభూషి తామ్ | స్ఫాటి కై రావృతతలాందం తాంతరితరూపి కామ్ •ము క్తాభిశ్చ ప్రవాళేశ్వరూప్య చామీక రై రపి విభూషి తాంమణి స్తంభే స్సుబహు స్తంభ భూషి తా * సమైన ఋజుభిరత్యుచ్చైస్పమం తాత్సుపి భూషి 8 | స్తంభేశపడైరివాత్యుచ్చైది? వం సం:ప్రస్థితామివ * వహ ఆ - త్యాకుడయా వీణాళింపృథివీలకు క్షుణాంకయా | పృధివీమివవి స్త్రీణాం సరాష్ట్ర గృహమాలినీమ్ * నాది తాంమ త్తవిహగైదికా న్యగంధాధి వాసి తామ్ 1 ప రాధ్యా స్తరణ్ పే తాంజ్ధిపని షెవితామ్ * ధూమ్రా మగరుధూ పేనవీ మలాంహంసపాండు రామ్ | చి త్రాంపుప్పొపహా రేణకి ల్మా షీమివసు ప్ర భామ్ • మన స్సంహ్లాదజననీంవణణ స్యాపి ప్రసాదినీమ్ | తాంశోక నాశినీంది వ్యాం తీయస్సంజననీమివ || 9 || ఇంద్రియాణీంద్రి హాక పిరిత్యు తరణ సంబంధః-ఈ హామృగాఃకృత్రి మమృగాః-కార్త స్వరహికణ్మయైః సువర్ణరజతమయైః - జూల వా తాయనై ర్యుక్తంకుడ్యోపరిభా గే అలంకారార్థం స్వస్తిక సర్వతోభ ద్రా ద్యాకా రేణాయామన త్తయాకృతంజాలం వాయుసం చారాధణం కృతోగవాడు: వాతాయనం ఇంద్ర నీలః క్షీరస్యనై ల్యస కాశో త్పాదక 8 మహానీలః సింహళ ద్వీ పాక రోద్భూ శఃవిద్రు మెణ మహాధ నై: మణిభిఃని స్తులాభిఃవ ర్తులాభిః ముక్తాభిశ్చకరళై :విచిత్రేణత లెనకుట్టి మైనవి రాజిత మితి సంబంధః - ఆదిత్య తరుణోపనుంతరుణాదిత్యోపమం || ౧ || తత్వం పమం || 0F || తత్రస్థుతి || జి ఘ్రత్ అజ స్రత్ రూపవంతమి వానిలం అడూప స్య నాయోగిగందన ట్రేణుభూయస్త్వా గ్రూపత్వో "శ్రీ ITS' || -90 || తతస్తామి త్యారభ్య శాంశోక నాశినీందివ్యాం శ్రీయస్సంజననీమి వేత్యంత మేకంవాక్యం | ఏక స్తచ్ఛ స్థితఇత్య సెన సంబధ్య తే- అపరొదద రెశ్య సెనదం తాం తదితరూపి కాందం తై రంతరి తానిను ధేను ధ్యే నిమి తానిచూ పొణియస్యాంతాం - సుబహు స్తంభ భూషీ తొమిత్య త్ర బహుత్వ విధానాయ స్తంభాను నా జన్న పౌస రుక్త్యం * సంభై రి!! పకైరినస్టి లై : సంభై దిశావంసం ప్రుష్ఠి తామి వ్యెలే - పృధివీలక్ష ణాంక యా సరిత్సముద్ర గిరి రాష్ట్రాదిభిః స్పృధివీలకు శైరింత సూపు Cined మ్ a ·అసలు శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ వితీ ప్లే - సుందర కాండే - నవమస్సగణి, త్యర్ధ:- ఆంశోక నాశినీమితి-తతస్తామితివతఃమా నెఫున స్తచ్ఛబఉపసంహారార్థః || తాం ప్రతిప్ర స్థితఃదద ర్మెతివా సంబంధః || 9F || ఇంద్రియాణీతి || హనువు తఇతి శేషః 30 || స్వ సాయమితే || సామాన్యతః స్వగోణయం-త త్రోపి దేవలోక - త్రయస్ట్రింశ ద్దేవా నాంలోక ఇత, తా పీంద్రస్యపురీఅమరావతీపరాసిద్ధి బ్రహ్మణస్థానమి త్యుత్తరోత్కర్ష 30 || ప్రధ్యాయత ఇతి ప్రధ్యాయత ఇవనిశ్చలతయా ప్రకృష్టధ్యానయు కానివధూర్తా? అక్ష ధూర్తా? దేవ నేనగ్యూ 'తేన ||3_pl|దీపా నామితి! ప్రదీప్తా శాలాద ఛీతి - అభ్యమన్యత!| 33 ||తత త్యాది!! కు థాసీనంకుధశయితం- నానావణాంబర స్ర జమి తె-హలంత స్య స క్ఛబ స్య వాగురిమ తేనటాబంత శ్వాడజంతత్వో పపత్తి?||3 2 || తదితి || నిశ్శబ్దాన్తర భూషణంనిశ్శబ్దవి శేషాణి భూషణానియ స్య.. అధాంతరరం గ్రేవ్యపర వ్యవధానయో!!! అవ కాశావ సరయోరవసానవి నాధణయోః విశేషమధ్య తాద ధ్యే జి ష్వితిదప 8 || అతిని ద్రా పరవశ త్వే ననిశ్చలాంగతయానిశ్శబ్దభూషణమిత్యథః ||3 || ప్రబుద్ధానీతి || అత్రవద నానీత్యనుషజ్య తె!! తాసాం,న దనానిక పాఠయెదివ సే-పద్మానీవ ప్రబుద్ధానిభూణ్వారా త్రాపునస్సంవృతప త్రాణి సంకుంచితప త్రాణిపద్మా నీవబభుః || 30 || ఇమా నీతి || ప్రార్థయంతి ప్రాధ" యెరణ మధుర సలుబ్ధతయాత్ర పునఃపునఃప తేయుగత్యధణి-వ్యత్యయెనపర స్నైపదం-అనుదాత్తత్వే నాత్మ నేపదత్వాత్ -నియతం నూనం-ఉపప త్యాయు క్యా. ఉపు త్తి మే వాహ మేన ఇతి- తానిముఖాని-గుణతః సౌర భాదిగుణె : - సలిలోద్భ వైశిపద్మేl83|| తారాణామి తి|| ప్ర భాశాంతిః - వణః 8గూపంప్రసాదః ప్రసన్న తా|| 18 || యా దై" స్తుపంచపంచభిరుత్త మైః 1 తపణాయామా సమా తేవత దా రావణ పాలితా||30|| స్వ నాక్యం దేవలోకో నాణ యం దేవలోకోయమింద్ర స్యేయంపు రీ భ వేత్ ! సిద్ధి ర్వేయంపరాహి స్యాదిత్యమన్యతమారుతి?|| 3 011. ప్ర ధ్యాయతః వాపశ్యత్ప్రదీప్తాం స్తత్ర కాంచనా ధూ తాః నివమహాధూ తై : దేశ్వ నేనప రాజి తా? || 3 ||దీపా నాంచ ప్రకా శేన తేజసొరావణస్యచ || అచిక భిభూషణా నాంచ ప్రదీ పేత్యభ్యమన్యత || 33 ||తతో పశ్యత్కు ధాసీనం నానావణాంబర స్రజమ్ | సహస్రంవర నారీణాంనా నా వేషవిభూషితమ్ • పరివృతాధః రాత్రైతు పానని ద్రావశంగ తమ్ | క్రీడిత్వోపరతం రా త్రాసుష్వాపబలవ త్త దా||22|| తస్క్రీసు పంవిరురు చేనిశ్శబ్దాంతర భూషణమ్ | నిశ్శబ్దహం'సభ్రవరంయ ధాపద్మ వనం ముహత్ || 32 || తాసాం సువృతదం తానిమిలి తారాణిమారుతిః | అపశ్యత్పద్మగంధీనివదనానిసుయోషీ తామ్ || 3 || ప్రబుద్ధానీవపద్మా నితాసాంభూ త్వాకు పొకయె | పునస్సంవృతప తొణిరా త్రావివబభు స్తదా|| 3 ||ఇమానిముఖపద్మా నినియతంమ షట్పదాః | అంబు జానీవ ఫుల్లాని ప్రాధణ యంతిపునఃపునః * ఇతి చామన్యత శ్రీమానుపపత్త్యామహాక పిః | మే నేహిగుణత స్తానిసమాని సలిలోగ్భ వై ః || 80 || సొత-స్యశుశు భేశాలా తాభి స్క్రీభిర్వి రాజితా | శారదీవ ప్రసన్నాచ్యొస్తారాభిరళి శోభితా ||80|| సచ తాభిః పరివృతశ్ముశు భేరాడు సాధిపః! యధాహ్యుడుపతిశీ మారిస్తారాభిరభి సంవృతః || 8 9 ||యాశ్చ్యవం తంబరాత్తా రాఃపుణ్య శేష సమావృతాః!ఇమాస్తాస్సంగ తాఃకృత్స్నా ఇతి మే నేహరి స్తదా|| 83 || తారాణామివసువ్య క్తంమహతీ నాంశుభాచిః షామ్ | ప్ర భావణ ప్రసాదాశ్చవి రేజు "స్తత్ర యోషీ తామ్ || 28 || ధయాపరిస్తో మేనవి శాల చిత్రరత్నకంబ ళే నెత్యదణ--కల్మా షీ మివకల్మా షీశ బెనవసిష్ఠ ధేనురు చ్య తె-అ నేన సర్వానందదాయినీ సూచ్య తె|\_9F | ఇంద్రియాణీతి || హ సుమతఇతి శేషః - తప్ప యామా సఉ కశా లేతి శేషః||30|| స్వగః ఇతి || స్వగE :పాతాళాది దేవలోక ః వాయువరుణాదిలోకఃఇంద్ర పురీఅమరావతీ-వ రాసిద్ధిః ఈ త్పూష్టతపఃఫలభూతో బ్రహ్మలోక ?||3 4 || ప్ర ధ్యాయతణవ ధ్యాననిస్థానివ - ప్రత్యాయత ఇతిపా రె-ఝడితిప్ర కాశ సంభారాత్ - ప్ర త్యాగచ్ఛత ఇపస్థితా నకాం చ నాణ కాంచన స్తభగ తా నిత్యధF :-ధూ తాణ అక్షధూర్తా దేవ నేనద్యూ తేన - కవాటజా లై రితి||క నాటజా లైః ప్ర భాముద్వ మంతీవతా శాలా ప్రదీపైత్యభ్య మన్య తేతి సంబంధః-పరివృత్తే ప్రవృత్తె సతి నిశ్శబ్దాంతరభూషణం నిశ్శబ్లోదరాణిభూషణానియస్య తత్ || 3 211 ప్రబుద్ధానీతి || వద నానీత్యనుషజ్య తె - తా సాంవద నాని కు పాతయెదివ సేపద్మానీవ ప్రబుద్ధానిభూత్వా రాత్రైపునఃసంవృతప త్రాణిపద్మానీవబభురీత్యన్వ యః || 30 || ఇమానీతి || మ త్తపట్న దాఃఇమానిముఖపద్మానిపు జ్ఞాన్యం బుజానీవపునపునః ప్రాధః యంతి ప్రాధః యెరణ నియతం నూనం " ప్రాధణయంత ఇతిపా రే ప్రాథణయమా నాభ వేయురితి శేష :-ఉపశ్యాయుక్త్యా ఇతీవణ ·wat రానూయణి - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవికి ప్లే - సుందర కాండే - సవము స్సగణ:. వ్యావృతేతి సాన న్యాయామ కాలేషు నానంతర భారతీ వ్యాపార సమయేషు వ్యావృత్తగురుపీన ప్రేక్ ప్రకీణ వర భూష, PT 8.విపర్య 'సగురుపీన స్ర, జ. ప్రకీర్ణ వ రభూషణాశ్చ సత్యః - ని ద్రా సహృత చేత సఃవి రేజుః || 82 || వ్యావృత్తతిలకాఇతి!! వ్యావృత్తతిలక్కా ఉన్మృవతిల కాశి - ఉదాంతనూపు రాః స్వస్థానాను నవ స్థితనూ పురాః!! 84 ||ముక్తాహా రేతి||ముక్తాహా రావృతాఃముక్తాహా రై రావృతాః - ఛిన్నముక్తాహా రాఇత్యధణ:-వ్యావిధ్ధరళ నా దామాఃభిన్న కాంచీగుణాః. కిశోర్యః ప్రదము వయస్కొ బడబ్కా-వాహి తా:మాగణ శ్రమనివృత్త్యధ్యంభూనూ ప్ర వేష్టనం కారితాః సర్వత్ర రేజు రిత్య స్వయః || 8 || 8 ||చం ద్రాగ్నీ. I చం ద్రాగుకిరణా భాః-అంశుఃసూర్య Bl/pl/అ ఛాంశుస్స్యాస్మయూ ఫాసవితర్య పీతిదపజాః | చంద్రసూర్యయోఃకిరణా నామా భేవా భాయెషాం తేతధా-ఉత్కట్కాస్టు ల - 8k M ( || అధా సాంనదీ సమాధిందర్శయతి-కింకిణీతి || కింకిణీ జాలసం కా శాశికిఁ కిణీజాలా న్యేవ సం కళాశాముకుళానియా సాంతా: ఎతత్ స్థా నేసతోశ ఇత పారా తరదర్శి సౌత్సం కోశశజోముకుళ వాచీత్యవగమ తే-భావాఃశృంగార చేష్టాత ఎవ T గ్రాహాఃన కా, యాసాం'తాః-సు దశాయామపి వాసనావశాద్భావాభివ్యంజక సం స్థానవత్వా ద్భావ గ్రాహాఇత్యుక్తం-యశ స్త్రీ రాఃయశశ్శబ్రేనయశో హేతుభూ తా పర్యంత ప్రసృత ప్రభవ్య తే సైనతీరంయాసాంతా?|| K_911 మృదు ష్వి 21 సంస్థీ తాళిల గ్నా. భూషణ రాజయః -భ్రమరాణీవ భ్రమరాఇవ-వ్యత్యయఆషణ-కాము కాఇవ బభూవుః!!!!! భ్రమరఃకాము కేభృంగఆతీదర్పః | "కేచిత్తుభూషణా నీతి పొరలకల్చయి త్వాభూషణ రాజయః భూషణ విమదః కృత రేఖాః-వి ప్రస్తభూషణానామపి కాసొంచిద్భూషణానీవ బభూవురిత్యర్థం త్యాహు ||రా||మృనుష్వి త! భూషణ రాజయః భూషణవిమదః జనిత రెఖాః-వి ప్రస్తభూషణానామపి కాసాంచిద్భూషణ స్థాన దేశాభూషణానవ బభురిత్యధణః || 23 || అంశ్వితి || ముఖమా రుతకంటే తా: అంశుకా తాఃపూక్కువ స్ర దశాః ఉపర్యుపరివస్త్రాణాంవకాణ్యుపర్యుపరి-ధిగుపర్యాదిషు త్రిషుద్వి తీయా ఘ్రడి తొం తెప్వితిద్వి తీయా భావఆషణ :- న్యాధూయ తగ్య . వ్యావృత్తగురుపీన స్రక కీణణ వరభూషణః | పానవ్యాయామ కాలేషుని ద్రాపహృత చేత 'సః || 6 X || న్యావృత్తతిలకా? కాశ్చిశాశ్పిదు .. నూపు రాః | పా శ్వేజ గళితహా రాశ్చ కాశ్చిత్పరమయోషితః ||62.||ము క్తాహా రావృతాశ్చాత్య: కాశ్చిద్వి సమావాససః 1 వ్యావిధ్ధరళ నా దామా? కిశోర్యఖవ వాహీతాః || 8 ||సుకుండలధరాశ్చా న్యావిచ్ఛిన్నమృదిత ప్రజః | గజేంద్ర మృది తాఃఫుల్లాల తాఇ నమహావ నే!! 80 || చం ద్రా ! శుకిరణా భాశ్చహారాఃకాసాంచిదుత్కటాః Iహంసా ఇవబభుస్సుప్తా స్తనమ ధ్యేషుయోషి తామ్ || 8 ||అపరారించ వైడూర్యాః కాదం బాణవప&PRI హె మసూ త్రాణి చాన్యాసాంచ క్రవాకాళి వాభవః || 40 ||హంస కారండవాకీటోశ, శ్చక్ర వాకోపశోభితాః! ఆపగా ఇవ తా రేజు జ ఘనై : పుళి నై రిస 20 ||కింకిణీజాలసం శాస్తా హైమవిపులాంబుజాః | భావ గ్రాహాయశ వీరాస్సు సద్యః వాబభుః || N_2 || మృదుష్వం గేషు కాసొంచి "ఆచా షుచ సంస్థితాః ': 1 బభూవుభూః షణానీవశుభాభూషణ రాజయః|| 13 ||అంశు శాం తాశ్చ కాసాంచిన్ముఖమారుతక ంపి తాః ఉపర్యు పరివస్త్రాణాం వ్యా ధూయం తెపునఃపునః || 28 || తాఃపతాకాఇనోర్దూ తాఃపత్నే నాంరు చిర ప్రభాః| వానావణ సువణా! నాంవ క్తమూ లేషు రేజి రె[|14|| వవల్గుశ్చాత్ర త్యే వామన్యత ఉ &తవా? * తామేవాహ మెనఇతి || తానిముఖానిగుణతః శైత్య పౌర ఖ్యాదిగుతై ఇసలిలో గ్భ వైరంబు జై : సమాని మే నేహీతి యోజనా || 13 || తారాణామితి ! ప్రభా దేహ కాంతిఃవణణ రూపం ప్రసాదః సౌజ్వల్యం || 88 | వ్యావృత్తితి || పొనవ్యాయామ కా లేపుపొ నాన తరగీతనృత్తా దిన్యాపార కాలేదు వ్యావృత్తగురుపీన స్క్రకణణ వరభూషణాః వ్యావృత్తాః విసర్యస్తాః గురుపీన స్ర జశ్చ ప్రకీHE వరభూషణ ని చయాసాంతాఃత ధాభూతావి రేజురితి పూ ర్వేణసం బంధః!!.) || వ్యావృత్తితి || ఉదాంతనూపురాః స్వస్థానానవ స్థితనూపురా?వ్యావిద్ధరళ నాదామాశ్చల త్కాంచీగుణాళికి శౌర్యఃబడబాః వాహి శ్రాఅధ్వ శ్రమనీనృ త్త్యధకాంభూ వేష్టనం కారి తాఃళ్ల ధబంధాభవంతి-తద్వదిత్యర్థ 818 2 ||సుకుండ వెతి||అస్మిన్వి రెజురిత్యనుషజ్య తే || 8 || చంద్రితి||అంశవఃసూక్ష్మరశ్మయుఃకిరణాఃస్థూల రశ్మయః!!౧ ||కింకి శీతి | కింకీతో జాలా న్యేవ సం శాఖముకు శాయాసాంతాః - హైమాని హేమభూషణా న్యేవవిపులాస్యంబుజానియా సొంతా: భావ గ్రా హాః భావాఃవిలాసాఎవ 'గ్రాహాఃన కాదయోయాసారి తొఃయశ స్త్రీరాఃలకుణయా కాంతిరోధసఇత్యధE 8 || A.211 మృదుష్వీతీ !! భూషణ రాజయః భూషణ ప్రమదః నజ నిత రేఖాఃవి ప్రస్తభూషణా నామపి కాసొంచిగ్భూషణస్థాన రేఖాః భూషణానీవబభూవురిత్యధఁ 8 || { 31] తాఇతి ||తా: అంగుకాం తొః నానాసణ సుపణాః సోంగా నా ·ముందు శ్రీ రామాయకి - న్యాఖ్యానచతుష్టయపిశి స్టే " సుందర కాండే - సవము స్ఫXE8. సర్ష :-ధు నా తేజ త్యాది త్వాత్ || 8 || తా ఇతి || విధేయత్వాత్ స్త్రీలింగ తా నానావర్ణసువర్ణానాం నా నావిధ శోభ నవరా నాం|| 17 ||న వల్లు రీతి ||ఊపధానపరి స రఘు నమణిఖచి శతయాలంబమానానికుండలా నిమందం మందం చేలురిత్యఢః || 40 ||అత్యర్థమిలీ || రావణెఅత్యధజాంస క్తమనసఃఅ స్వతం త్రాః పానని ద్రాపరవశాఃతాః సపత్నీభిరామ్రాతముఖాః వరస్త్రీయఃత దాముఖాఘ్రాణ సమయె సపత్నీ నాంప్రియ మేవాచరణ రావణాజిఫ్టు దితిబుద్ధ్యా స్వయమప్య జి ఫ్రున్ని త్యర్థః - అథవా కధం ససత్న్యోపి సహస్వ పంతీ త్యాశం క్యాహ ||అత్యధః మితి || A FT || బాహూనితి! పొరిహార్యోవలయః-అంశు కానిచ-ఉపనిధాయెత్యనుషజ్య తె|| 20 || అన్యాపకు సీ త్యాది శ్లోకద్వ యెశిశ్చిరణ త్యెతద్వ చనవిపరిణా మేనయధాయోగం సంబద్య తె - ఉపని ధాయెలిచ11 రా || అన్యావశు సీత్యాదిశ్లోకద్వయెశ్వరణ త్యెతద్వ చసవిపరీగా మెనయ ధాయోగం సంబధ్య తే-ఉపనిధాయెతిచ || -9||అ న్యా న్యేతి||మా లేవపుష్పమా లేవ-మత్తషట్పదస్థానీయాః కేశాః || 13 || లతా నామి త్యాదిశ్లోకద్వయమే కాన్వయం || త ద్రావణస్య స్త్రీవనంల తా నాంవనమి వాసీ దితి సంబంధి-వి శేషణాన్యు భయత్ర యోజ్యాని-వాయు సేవ నా ధోతో ః- అమ్యోన్యమాలాగ్ర ధితం అన్యో న్యమాలారూ పేణ గ్రధితం సుఖముఖమారుత సేన నాద మ్యోన్యమాలాగ్రధితమితి స్త్రీపతే- సం స క్తకును మోచ్చయం- అ్యూస్య సంస కనీవిక (1-సంసక్తకుసుమ సమూహం చేత్యథః :-వ్యతి వేష్టితసుస్కంధంఅ మ్యాన్య పరి వేష్టి తాంసం-అమ్యోన్యపరి వేష్టిత ప్రకాండంచ-అమ్యోన్యంభ్రమరై శ్చికు రై రాకులం-భ్రమ: రై శిభృం గైరాగులంచ ||9|| భ్ర మరశ్చికు రెభృంగ ఇతివిశ్వ:!! 2_xil ఉచి తేష్వితి||ఉచి తెషుస్థా నెషుస్థితా నామపి భూషణాంగాంబర స్రజాంసాధారణ్యా దేక తామాపన్నానా మితి భావః.వి వేక :సువ్య క్తమాధాతుంనశక్యః అన్యోన్య సంగ్రథిత త్వెనసు ప్తత్వాత్ ఇమా అస్యాభూషణాంగాంబర స్రజః ఇమా అపరస్యా ఇతివి వేకః కతుణ 0నశక్య ఇత్యథER|ILL || రావణఇతి || సుఖసంవి థైసుఖసు పే- కాంచనాః కాంచనదీప స్తంభ (దీపాః అనిమిషాస్సంతః ప్రేకంత ఇవ. అనెన రావణ సంజార దశాయాందీ పైర కాసాంచిత్కుండలానిశుభాచి షామ్ 1 ముఖమాగుత సంసగాళ్న్మందంమందంసుయోషి తామ్ || 2 ||శకణ రాసవగంధైశ్చ ప్రకృత్యాసురభిస్సు ఖః | తాసాంవదననిశ్శ్వాసస్సీ షే వేరావణంత దా|| 1 2 || రావణాననశం కాశ్చ కాశ్చి ద్రావణయోషితః ! ముఖానిమ్మ 'సపత్నీనాము పాజి ఘన్పు నఃపునః|| (U||అత్యధణ౦సక్తమనసొరావణే తావరశ్రియః| అస్వతం త్రాస్సపత్నీనాం ప్రియ మేవాచరం సదా || (F || బాహూనుపనిధాయాన్యాః సారిహార్య విభూషీ చౌక్ | అంశు కానిచరమ్యాణి ప్రమదా స్తత్ర శిశ్యి రె ||20 ||అన్యావకు చాన్యస్యా స్తస్యాః కాశ్చిత్పు సభుజ జమ్ | అపరాత్వంక మన్యస్యా స్తస్యాశ్చాప్యపరాభుజౌ * ఊరు పాశ్వణక టీపృష్ఠమన్యోన్యస్య-సమాశ్రీ తాః పరస్పర నివిష్టాంగ్యోమ ద స్నేహవశాను గా all... ||అన్యో న్యభుజసూత్రేణ స్త్రీ మాలాగ్రధి తాహిసా|మా లేవగ్రధి తాసూత్రైశుశు భేము bషట్ప దా|| 3 ||ల తా నాంమాధ వేమా సిఫుల్లా నాం వాయు సేవ నాత్ | అన్యోన్యనూలాగ్రధితం సం స క్తకుసు మోచ్చయమ్ • వ్యతి వేష్టితసుస్కంధమ క్యాన్యభ 9మరాకులమ్ | ఆసీద్వ నమివొద్దూ తం స్త్రీవనం రావణ స్యతత్ IILM || ఉచి తెష్వపిసువ్య క్తంనతాసొంయోషీ తాంతదా ! వివేకశ్శక్యఆధాతుంభూషణాంగాంబర స్రజామ్ || 2 || రావణె సుఖసంవిప్లే తాః వణాసువణాఃశోభనవణా? :యాసాంతా?||AJI|నను తాః సపత్నీ భిఃకృతముఖాఘ్రాణంకథం స్వంత ఇత్యత ఆహ || అత్యధణమితి || అస్వతం తారాగాంధాః రావణెఅశ్యర్థం స క్తమనసఃతాః సపత్నీభిరామ్రాతముఖాఃవర స్త్రియఃత దాఘాణనంపత్యుః ప్రియమితిమ త్వాసపత్నీనాం ప్రియ మేవాచరణ - రాగాంధాఃకింకి 9 నకుర్వంతతి భావః||x F|| బాహూనితి|| పారిహార్యవిభూషి తాపొరిహార్యఃవలయః ఉపనిధాయఉపధానంకృత్వా | 0 || అన్యే త్యాదిశ్లోక ద్వయే శిశ్చిరణ త్యేతద్యధా యోగంవచనవిపరి ణా మేనఉపనిధాయేతిపదంచ అనువర్తనీయం||L.pl/అన్యో న్యేతి || మా లెవపుష్పమా లెవ-ఉప మేయెమ త్తషట్పద స్థానీయా క చ భారా-allu-3 || లతా నామి త్యాదిశ్లోక ద్వయ మెకంవాక్యం-త దావణస్య స్త్రీవనంల తా నాంవనమి వా సీదితి సంబంధః - వి శేషణాన్యు భయ త్రయోజ్యాని || L_x ||ఉచి తెప్వితి || తదా తా సొంయోషి తాము చి 'లేషు స్థా నేషుస్థితా నామవిభూషణాంగాంబర స్రజాంవి వేక శిసువ్య క్తమాధాతుంనశక్యః - అమ్యోన్య సంగ్రధిత త్వే నసు స్థత్వాత్ ఇమా ఆ స్యా భూషణాంగాంబర స్రజ ఇమా అపరస్యా ఇతివి వేక ః - కర్తుం నశక్యఅత్యధఃell &L || "రావణఇతి || సుఖసంవి ప్లే సతి కాంచనాః కాంచన స్తంభ గతా దీపాళిక గాః స్త్రి = 0 ·అనే తస్య శో, భా శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశ్రీ ప్లే - సుందర కాండే - నవమస్సగణ: పితాఃస్ట్రియోనిశ్చలం ద్రష్టుమశ క్యాఅతిగవ్య తే! 1 2 || అధసీతయైక యాల కామ్యత్వంవ కుం సర్వ స్త్రీ కామ్యత్వ మాహ గీ రాజషీణ త్యాది సౌశ్లోకత్ర యెణ || త కామవశంగతాఃతం ప్రతియః కామఃత స్యవశంగతాః-తం కామయి త్వా స్వయ మేవాగ శాస్త్రాః-నతు తెన కామయి త్వాహృతాఇత్యర్థ |LU || హృ తాశ్చ కాశ్చన శ్రూ యం తెత త్రక ధమిత్య తాహ || యు ముద్దెతి || తా సుహృతాసు తాసాంసంబంధిభి స్సహయుద్ధంభవిష్యతీతి యుద్ధం కా కామయి త్వా నెనహృతాఃనతు తొః కామయి ఆ యి త్వాహ తాః || 4 || అము మేవాధ -0వివృణాతి II నత త్రేతి || తత్ర తాను కాశ్పీదపి ప్రమదాః ప్రసహ్య వీ ర్యెణనలభైః - కింతుస్వ సంవా దే నై వెత్యధణ: - వీర్యో పప న్నేన రావణెననలవ్లాః అపితుగుణేనల బ్లాః - అన్య కామాచ కాచి త్తత్రనా స్తి-అన్యపూర్వాచన- అన్య త్రాసక్తాచన కాచిదిత్యర్థః || 20 || బభూ వెతి || రాఘవధ ర్మపత్నీ ఈ దృశీయ ది స్వయంవ రాత్పూర్వ మేవాస్య ధర్మపత్నీ చేత -అస్య సుజూతం సుకృతం - ఇయమ సాధ్వీ బుద్ధి కా పేయత్వ ప్రమాదకృతానతు స్వయంత స్య బుద్ధి రితిద్యోతయిశుం సాధుబు ధైరిత్యు క్తం - ఏవం ప్రమాదోపస్థితబుద్ధ్యాపశ్చాత్తాపోభూది త్యాహ-పునశ్చసోచింతయాదాక్తరూపఇతి- యద్వా ఇమాః రాక్షసరాజభా ర్యాఃయ థాస్వభ త్రాణ విశిష్టా స్సక లభోగయు కాశ్చత ధా రాఘవధర్మపత్నీ ఈ దృశీయది స్వభ త్రాణ సహితాభాగయు కౌచయది- తదాస్య రావణస్య-సుజాతం భనంజ న్మెతి సాధుబు పర సమృద్ధిపర స్యహరీశ్వర స్య స్వయమాధిప త్యాహణ స్వబుద్ధిర్బభూవ - అయం రావణః రాఘవధర్మపత్నీంయది ప్రత్యర్పయె త్త దాస్య భనంజన్మస్యా దితబుద్ధి గా ప్రత్యర్ధ గా ||బభూ వెలి || ఇమారాకు సరాజు భార్యాఃయధా స్వభతృణ విశిష్టాః - సకలభోగయు కాశ్చ రాఘవధర్మపత్నీ ఈదృశీ స్వభ తృణ సహితాయది అస్య రావణ స్య సుజాతమితి సాధుబు హరీశ్వర స్య బుద్ధిర్బభూవ- అయం రావణః రాఘవధర్మపత్నీయది ప్రత్యర్పయెత్ తదా అస్యజన్మ సంస్యాదితి సాధుబు ద్రోహణరీశ్వర స్వబుద్ధి రా తెత్యఢః || తనిశ్లోకి || రావణః స్వ స్త్రీభిస్సహయధాసంతత సంశ్లేషణతిష్ఠతి - పవం రావు సీతయా సం శే షేణతిష్ఠతి చే స్త్రియో వివిధ ప్రభాః | జ్వలంతః కాంచ నాదీ పాః ప్రేక్ష నిమిషా ఇవ || 2 2 || రాజషీణ పితృదై త్యానాంగంధర్వాణాంచ యోషితః | రాడు సా నాంచయాళిక కన్యా స్తస్య కామవశంగతాః||ku!! యుద్ధకామెన తాస్సర్వా రావణెసహృతాస్త్రియః | సమదామద నె నైవ మోహితాః కాశ్చి దాగ తో 8 ||_FT ||నత త్ర కాచిత్ప్రమదొ ప్రసహ్య వీర్యోపప న్నెనగుణేనలభై | సచాన్య కామాపినచాస్య పూర్వావినావరాహా జాంజనకాత్మజాం తాం||20 ||న చాకులీ నానచహీనరూపానాదక్షిణానానుపచారయు క్తా భార్యాభవత్తస్యనహీనసత్వానచాపి కాంత స్యన కామసీయా! - బభూవబుద్ధి స్తుహరీశ్వ యఃకమః అనిమిషాఱవ ప్రేతం తె-అ నేనజాగ్ర దవ స్థాయాందీ పా అపినిశ్చలతయా ద్రష్టుమిచ్ఛంతీతిధ్వన్య తే|| 2 || రాజషీ = తి||త స్య యోషీతోభవన్ని తెసంబంధః || ఓం యుద్ధకా మే నెతి!! యుద్ధకా మేన తాహృతా :ఆహృతాః- తాసుహృతాసు తాసొంబంధుభి స్సహ యుద్ధంభవిష్యతతి యుద్ధం కామయి త్వా తేనాహృతాఃనతు తాఃకా మయి త్వాler ||ఎన మెవాధణ వివృణోతి - నత త్రేతితత్ర ఆహృతాసు కాచిదపి ప్రమదావీర్యోపప న్నేన రావణేననలఛా-కింతుగుణేన సౌందర్యాది గుణెనలభై || 20 బభూ వేలి!!ఇమాఃరాకు సరాజ భార్యాఃయథాస్వభతృణ విశిష్టాఃసక లభోగయుక్తాః తధా రాఘవధర్మపత్నీ ఈ దృశీ స్వభతృణ సహితాయది- అస్య రావణస్య సుజాతం భనంఇతిసాధుబుద్ధేశి హరీశ్వర స్యహనుమతః బుద్ధి బభూవ అయంరావణః రాఘవదర్మపత్నీంయది ప్రత్యర్పయేత్ - తదా అన్యజన్మ శోభనం స్యాదితిహరీశ్వరస్యబు ది. ప్రత్యర్థయ ద్వా రాఘవధర్మపత్నీయధారావశానబలా దానీ తాఖమారాడు సరాజభార్యా స్తధాయదిసు శ్రీ వేణబలాగ్ధృతాయది- తదాహరీశ్వర స్యసుగ్రీవస్య సుజాతంహితి సాధుబుద్ధేః సన్మం త్రి బుధైఅస్యహనుమతః ఈ దృశీబుద్ధిబణభూ వేత్యన్యయః - యద్వా ఇమా రాశు సరాజ భార్యాయధారావణె నాహృతాఇత్యర్థ - రా ఘవధర్మపత్నీ ఈ దృశీయది అ నెనాహృతాయది-తదా అస్య రావణ స్య సుజాతంకిం సమ్యగ్భవిష్యతికింనభవిష్య త్యే వెతిహరీశ్వర స్వబుద్ధిర్బభూవ || శ్లో || మమదయిత తరాహృతావనాంతాద్ర నిచ రెణత దావి మధ్య సా! కధయమ మరిపుంత మద్య వైప్లవగప తెయమసాదనంనయా మీతి రామనా క్యా ద్రావణస్యన సమ్యగ్భవిష్యతీత్యర్థః యద్వా ఇమా రావు సరాజభార్యాః యధామయాదృష్టాంతి శేషః - రాఘవధర్మపత్నీ ఈదృశీమయాదృష్టాయ దీత్యధణః - తదాఅస్యమము: సుజాతం అస్యమ న జన్మ 'సఫలమితిహరీశ్వర స్యబుద్ధిర్బభూవ శ్లో|| యశ్వమాసాన్ని వృత్తో రదృష్టాసీ తెలివశ్యుతి | మత్తుల్య విభ నోబొగై ఇసుఖం-సవీహరిష్యతి! తతః ప్రియతగో నా వట్రా అమలు poll శో ·కడి శ్రీ రామాయణ - న్యాఖ్యానచ తుష్టయ వితీ ప్లే - సుంజర కొండే • సవమ'స్సగళ:. ద్రావణ స్యైశ్వర్యమవిచ్ఛిన్నం స్యాత్ - సాధుబు ధోశ త్రూణామపిహితమ స్వప్రయతః || 2 9 1 కిందచింతాంతరమాహపున శ్వేతి || అథ సః హనుమాణ సీతాగుణ తః పాతివ్రత్యాదిగుణతః-ధ్రు వంవిశిష్టా హీ-అస్యాం పతద్విషయె-మహాత్మా మహాకుల ప్రసూతో పి అయంలం కేశ్వరః. అనార్యకర్మ అపహరణరూపణకర్మ-కృత వాళ్" కష్టమితిఆ రరూపఃఅత్యంతమాతఁ 8-ప్రశంసాయాంరూపప్ -పునశ్చా భిచింతయత్ - వై దేహ్యాఃదృఢ వ్రత త్వాత్పాతివ్రత్య భంగోసభ వేదేవ అపతుమి ధ్యాషవాద మే వోత్పాతిత వానితి భృశందుఃఖతస్సకో చింతిత వానిత్యధE;-య ద్వాబభూ వేత్యాది రాము సరాజపత్నీవ్స తాస్వభ శ్రాణసంగతా చేత్స తాపహరణం నకృత వాంశ్చే త్తదాస్య సుజాతమిళ్యు క్తం- తత్ర నిరశయసౌందర్యాదిశాలిన్యా మైధిల్యాఃరమ స్త్రీ సామ్యంచింతయ తాము యాహీనోపమాకృ తెలిపశ్చాత్తాపయు క్త్సకొ ఆచిం తయత్ - హియస్మాత్స తాగుణత ః విశిష్టాఅతఃఆతజ స్వరూపస్సన్న చింతయత్ -మయాహీ మోపమైవకృ తెత్య చింతయల్ -అథఅధాపి-అస్యాం సీతాయాం. అనార్య కిర్మధషణ ణరూపంకర్మ-కృత వాక్ కష్టం సర్వమిదంలం కైశ్వర్యంభ్రష్టంభవిష్యతత్య చింత చ్చేత్యర్థః - య ద్వారాఘవధగ్మపత్నీయధారావథానబలా దా నీ తాతధా రావు సరాజ భార్యా బలాత్సుగ్రీ వేణబందీకృశా శ్చేద స్యహరీశ్వర స్యసు గ్రీవ స్య సుజాతం హేతి-సాధుబు ధై-సన్మంత్రి బు ధైః-అస్యహనుమతః - బుద్ధిర్బభూ వెళ్యర్థః య ద్వాఇమారాకు సరాజు భార్యా:యథారావశాసుర :-ఈ దృశీ రామనధర్మపత్నీయదిపవమనురక్తా చేత్ అస్య సుజూతమితి సాధుబు ధైరపిబుద్ధిర్బభూవ-ఐశ్వర్యా తిశయదర్శనవిస్మయాదితి భావః-అత ఎవవత్యుతి-అహెూవీర్యమి త్యాదినా ఏవంహ రాదుక్త్వానుశయిత వాసి త్యాహ-పునశ్చేతి - హియస్మాత్స తా గుణతః పాతివ్ర త్యేన విశిష్టా సర్వోత్కృష్టా అతఃఆతః రూపఃకిం మయా వ్యాహృతమిత్యనుత ప్తస్పణ - అస్యామ నార్యకమణకృత వానిత్య చింతయత్ -అస్మీకొసగే శ్రీ సప్తశిశ్లోకాః!! ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తే - శ్రీ రామాయణభూషణ్ - శృంగారతిల కాఖ్యా సే - సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే - నవమ స్సగణ: ********************** రస్యయ దీదృశీ రాఘవధమః పత్నీ :ఇమాయ'ధారాతు సరాజభార్యాస్సుజాతమస్యేతిహి సాధుబు ధైel 2.9|| పునశ్చసొచింతయ దాతః రూపో ధ్రువంది శిష్టాగుణతొ హిసీతా అఛాయమస్యాంకృత వాన్మహాత్మాలం కేశ్వరఃకష్టమ నార్యకమః || 23 |ఇతి శ్రీమత్సుండర కాండే - నవమస్సగణi••••••• ణాద్వి శేషతఃతి. సుగ్రీవవచనాత్ ప్రబొసుగ్రీవ స్య ప్రియ సంపాదక త్వేన మమజన్మ సఫలమితి భావః - యద్వా ఇమారాకు సరాజుబార్యాః యథాన యాగృష్టాః రాఘవధర్మపత్నీ ఈ కృశీయ దిదృష్టాయది అస్య సీతాయా అదశ జన హేతు నాసుగ్రీవ రామాదిభ యాత్ ప్రాయోపవేశ నాయో ద్య క్తాంగి దాది వానర సమూహ స్యేత్యధణ: - సుజాతమితిహరీశ్వరస్య బుద్ధిబణ భూవ శ్లో||అ ప్రవృత్తాచసీతాయాః పాప మేవక రిష్యతి తస్మాత్ క్షషమిహాద్యైవ ప్రాయోపవిశ సంహినః-త్యక్త్వా పు త్రాంశ్చదారాంశ్చధ నానిచగృహాణి చెతి | సీతాదశ : నవ్యధి తొంగ బాదీనాంపునజీణ వితలా భాత్సుజాతమితి భావః - యద్వా ఇచగాడు సరాజు భాగ్యాయధా జీవంతీత్యధ: రాఘవడమః పత్నీ ఈ దృశీజీవతియది తదాఅస్య రామస్య సుజాతమితిహరీశ్వర స్య బుద్ధిబణ భూవ జ్ఞాయ య తాంసౌవ్యవై దేహీయ జీవతి పో ననా - నహ్యహంజీవితుంశక్తస్తామృ తేజన కాత్మజామితిసీ తొజీవిత సంశయవ్యధిత స్య రోమ స్యసీ తొజీవితనిశ్చయేసతి 'స్వ జీవితలా భౌత్సుజాతమిలీ భావః - యద్వా హౌరాక్షు సరాజఇనూ స్త్రీ యోయధాభా ర్యా: ఎవంగాఘవధమః పత్నీ ఈ దృశీయది అస్యతవ సర్వ సంపత్సమృద్ధియు క్తపుత్ర పౌత్రాది సహిత స్యాస్యత వేత్యధణ: సుజాతంహికిం సమ్యగ్భవ వ్యతికింనభవిష్యతీతి రావణస్యహితముప దేష్టవ్యమితి హరీశ్వరస్య బుద్ధిబణ భూవ ||శ్లో|| తర్భవా దృష్టథమాజాథణ తపశికృతపరిగ్రహః 1 పర దారాన్మహా ప్రాజ్ఞ నా పరోడ్డుంత్వ మహణ సీఆహితోప దేశ స్యవచ్యుమాణ త్వాత్ | యద్వాం తా సొంమ ధ్యే సీతా నా స్త్రీతినిశ్చి మోతి- బభూ వేతి || రాజభార్యాయ ధాయాదృ గ్రూపవత్య ఇత్యధః :- యదికిమిత్య థె రాఘవధమణ పత్నీ ఈ దృశీకిం ఈ దృగ్రూపవతీకిం - కింతు త్రిలోక సుందరీత్యధణః -అతఎవాత నా స్త్రీతి శేషః-ఇత్య సృహరీశ్వర స్య సుజాతంనిశ్చితంయ వాత థాబుద్ధి బజ భూవ11 2,9|| ఇంతాంతరమాహ || పునశ్ఛేతి || సీతా గుణతః పాతివ్ర త్యాదోగుణతో ధ్రువంవిశి హేహి అస్యా మేతద్విషయే లంకేశ్వరః అన్యాకమణ అపహరణరూపంకషణ కృతనాగకష్టమితి సన హాత్మాహనుమా ఊఆతః రూపస్సణ పునశ్చాచింతయ దితీ సంబం ధః|| 231/23 శ్రీమహేశ్వరతీధణ విరచి తాయాం - శ్రీరానూయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుండర కాంగన్యాఖ్యాయాం - నవమస్సగణ:. *************** - ఇమా రాక్షస ·సుంగి శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశ్ ప్లే - సుందర కాండే - దశమస్సగణ:. తత్ర దివ్యోసమమి త్యాది||శ్రయ నా సనంశయనస్యాసనం-ఖట్వామిత్యర్థl/దాం తెలి|| దాంతో నిదంతవి కారభూ తాని - కాంచ సొని కాంచనమయానిచ-అతఎవచి తాణి నా నావణా నిఅంగానియేషాం తై :- ప్రాం తేదీంతమయైః తతఃపరంకాంచనమయైః సర్వత్ర వైడూర్యనిమిణ తై రీత్యర్థః మహాధనై : మహామూలై 5:-వరా సనై :శయ నావరోహణ కా లేవి శ్రమాయ స్థాపి 3 : ఈ పపన్నం ఆ వృతం || "రా || త త్రేతి | శయనా స నం ఆ 'స్య తేస్మిన్ని త్యా 'స సంశయ నా సనంపర్యం ధార థిష్ణ్య మి తి యావత్ || 9 || త "స్యే తి || ఎక తమేదే శే . శిరోభాగ ఇ త్య ధ F : 11 'రా || త "స్యే తి || త 'స్య చైక త మే దే శే పర్యం "కా ధార ధిష్ణ్యస్యకస్మింశ్చిత్ప్రదే శే||34 క్త మేవ సర్యంకంపునర్వణ యన్నాహజాతరూ పే త్యాది నా ||చిత్ర భా నాః సూర్యస్య- ఆవి కాజినం ఊణాః యుచమః - తెనపర్యం కస్యోపరిఫల కాసంధీయ తే-వరమాల్యా నాంఅశో కాతిరి క్తపుప్పొణం || రాత తై 9వ ప్ర గే శేపరమా సనంచదద శేజత్యాహ-జాతరూపపరిక్షిప్తమి త్యాదినాశ్లోకత్ర యెణ!! పరమాసనంపర్యంకం-అస్మాచ్లోకాలౌ ఆ స్య చైకత మె దేశ ఇతి శ్లోకః- పత స్మాదనంతరం కెషుచిత్కో శేషు లేఖక ప్రమాదాల్లి ఖతః వరమాల్యానాంవరపు ప్పాణాం || ||త స్మీన్ని త్యాది||మహారజత నాససం హేమచిత్రిత వాససం-మహార జతం హేమ-మహారజనవాస సమితి పొ రేకుసుంభ రాగరంజితవస్త్ర మిత్యథణః -స తత్ర దివ్యోపమఠముఖ్యంస్ఫాటికంరత్నభూషితమ్ | అవేక్షమాణా హనుమాకొదదశ - శయనా సనమ్ • దొంత కొంచనచి, త్రాం గైవైడూర్యై శ్చవరా సనై : మహా వాస్తరణ పే తిరుపపన్నం మహాధ నై ||2||త స్యనైకత మేదే శెసో గ్ర్యమాలావిభూషితమ్ |దదర్శ పాండురంఛ త్రం తాగాధి పతి సన్నిభమ్ || 3 || జాతరూ పపరిక్షిప్తంచి త్ర భాను సమప్రభమ్ |అశోకమాలావిత తందదర్శ పరమా సనమ్ * వాలవ్యజనహస్తాభివీణ జ్యమానం సమం తతః | గంధైశ్చ వివి ధైజు జుష్టం వరధూ పేనధూపితమ్ • పరిమా స్తరణా వీణః మావి కాజిన సంవృతమ్ | దామఖిర్వరమాల్యానాం సమంతాచుపశో ఖితమ్ !! || తస్మిన్జీమూత సంకాశం ప్రదీప్లో తమకుండలమ్|లోహి తొక్షం మహాబాహుంమహారజత వాససమ్*లోహితే నానులిప్తాంగంచంద నేనసు గంథినా 1 సంధ్యార కమివాళా శేతోయదం సతటిగ్గణమ్ • వృతమాభరిణె ది వ్యైస్సురూపం కామరూపణమ్ ! సవృథువనగుల్మాథ్యం ప్రసు ప్తమివ మందరమ్ • శ్రీడిత్వోపరతంగా త్రోవరాభరణభూషితమ్ | ప్రియం రాతు సక న్యా నాంరాక్ష సా నాంసుఖావహమ్ • పీత్వా ప్యుపరతంచా పిదదర్శ తత్రేతి శ్లోకద్వయ మేకం వాక్యం || తత్ ప్రసిద్ధందివ్యో పమం ఇంద్రశ యనోపమ 0 అవేత, మాణః ఇ త స తో వ లోక యక్ - శయనాసనంశయనంచ తదాసనంచశయనాసనంపర్యంకం- ఉభయోపకారాదుభయవ్యప దేశః యద్వా అస్య తెస్మిన్నీ త్యాసను-శయనస్యా సనంశయ నా సనంశయనగృహమిత్యధః8 వై డూర్యైర్వరాసనై : ఉపపన్న మభిత ఆవృతంశయ నా సనందద శేజాతి సంబంధః ||తిలకం || తత్ర శాల "లాయాం- శయనాసనంపల్యంక ప్రతిష్టాపన వేది కొ || త స్యైవవణం సం-దాం తే త్యాది-గజదంతమయాని స్వర్ణ మయానిచచి తొణిచిత్రయు కౌనిఅంగాని పాదాదిరూపాణియెషాం శ్రీమహాహా స్తరణ్ పే తైః బహుమూల్యాస్తర జయు కైః వైడూర్యైరిత్యుపలక్ష్మణం- వైడూర్యపద్మ రా గాదినిమిణ తై ర్వ రాసనై :- స్త్రీశయనపల్యం కై మణహాధ నై బజాహుమూలై ్యరుపపన్నం ||9||త స్యేతి||త స్య పర్యంక స్యపక త మేదే శేఖినోభా గే ||3 ||అధాత్ర రావణదశ ణ నాయపునఃపర్యంక దశజా సమాహ. జాతరూ పే త్యాదిశ్లోక త్రయేణ|| జాతరూపపరిక్షిప్తం స్వణకొనిమి తం గం ధైజు యిష్టందివ్యగం ధైరథివాసితం-అవికాజిన సంవృతం అవి కాజినం ఊణాః యుచమణ వరమాల్యా నాంవరపుష్పాణాolle||పరమా'ససంపల్యంకంత స్యైక దే శేష దశ:-అశోక పుష్పమాలాయు క్తం-య ద్వాయత్సన్నిధా నెతొ కాభివస్తాదృశమాలాయు కంచిత్ర భానురగ్నిః| వాలవ్యజనం చామరం-నను సంభోగగృ హెత తాపి నిద్రాణ స్యకథం వాలవ్యజనవిజనంక ధంచహనూమత స్తాభిరదశః సమితి చేన్న యంత్ర నిమిః తస్త్రీ ప్రతిమాదిభిఃత తా పితత్సంభవాత్ ||ఆవిరాజినం ఊణాజు యుచ ర్మతద్ధిపరమమృదులం తెన సంవృతం- సంవృత పర్యంత ప్ర దేశంచూల్యం పుష్పం || || తస్మైన్ని తి|| మహారజతవా ససం హెమవిచిత్రితవ సనం||లి|| తస్మిణ ప్రసు ప్తమితి శేషః మహాతజతం స్వంత త్తంతు నిర్మిత వాసోధారిణం- రావణి స్యతటిత్ స్థానీయం సౌవర్ణం నా సః || సవృక్షువనగుల్మాఢ్యంపుష్స సహితవృత్తున నగుల్మాళ్యం మందరమివ ·శ్రీ రామాయణీ - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట • సుందర కాండే - దశమస్సగణః, వృశువనగుల్మాఢ్యం సవృతైర్వ నై :గు ల్మెశ్చాష్యం- ప్రసు ప్తం-నిశ్చలమిత్యధE allagullo.gl/అ వెతి|| అథ అప సర్పణానంతరం-ఆరొహణంసోపానం ఆసాద్య అథిరుహ్య వేది కాంతరంసోపానపర్వమధ్యం||రా||అ థేతి|| అథఅషసప్ప ణానంతరం ఆరోహణమాసాద్య వేదికాంతరమా శ్రితః - సోపానమా గేః ణాన్య వేది కామారూఢథిత్య థ-1 || 7 ||శుశుభ ఇతి|| యస్యగంధేనా న్యేహ స్తీనోభీతాభవంతి సగంధహ స్త్రీ. ప్రస్రవణం నిఝణ రం||18||కాంచ నాంగ దేత్యాది IIవికీప్తా ప్రసారితా-విష్ణుచక్ర పరి తులౌ-విష్ణుః ఉపేంద్రః - సంగతౌ దేహానురూపౌ-సంహ చౌదృఢ సంథిబంధౌ-వితీస్తాశయ నేనిహిత్.పంచాంగులిమ తయాపంచశీషా కవిత్యు క్తం - ఎతదంత స్యదద శేశాత్య నే నాన్వయః అశ్రద్వి భుజ త్వైకముఖత్వో కి స్త్రీణాంకా ణాం కామనీయ త్వాయ || ne" || శశతుత జేతా gallయ దీక్ రావయితుంశీలమనయోర స్త్రీతిత ధా-దద ర్మేఅపునరభిధానంవి శేషణాంతరవివక్షయా|| రా ||శ శశు తజక ల్వేనశశరుధిర సదృ శేన|| 90 || తా ఖ్యామితి | పరిపూణా భ్యాం దీఘుణ వృత్తా ఖ్యామిత్యధణ 8.9-9|చూ తే త్యాదిని శ్వా సస్యభూతాదిసురభిత్వంతదఢివాసితర సావల్యాది మధు సేవ నాత్ • మృష్టాన్నర ససంయు క్తఃషత్ర సపదాధజ గంధయు క్తః పానగంధపుర స్సరఃపీ సమహాక పిజి||10|| భాస్వ రేశయ నేవీరం ప్రసు స్తంరాక్ష సాధిపమ్*నిశ్శ్వసంతంయ ధానాగంగావణం వానరర్ల భః! ఆసాద్యపర మోద్విగ్నస్సోపా సర్పత్సు భీతవల్ ||19||అధారోహణమాసాద్య వేదికాంతరమా శ్రితః | సుప్తంగాడు సశాడూ కాలం ప్రేక్షు తెస్మమహాక పిః|| 13 ||శుశు భేరాతు సేంద్ర స్వస్వ పతశ్శయ మోత్తమమ్ 1 గంధహ స్తిని సంవి స్టెయధాప్రస్రవణం మహత్ || 18 || కాంచ నాంగదగద్దె చదదశ ణ "సవ హాత్మనః | వికీపౌరాతు సేంద్ర స్యభుజానింద్రధ్వ జాపమౌళీ ఏరావతవిషాణాగైరాసీడనకృత ప్రశో ! వ జోలిఖితపీ నాంపౌషష్ణుచక్ర పరిక్షతౌ * పీనౌ సమసుజూ తాం సొసంగతౌబలసంయుతౌ | సులక్షుణసఖాంగు హౌస్వంగు తలల క్షితౌ * సంగతౌపరిఘా కారౌవృత్తాక రిక రోపమా | విశ్రీ ప్తాశయ నేశు భ్రపంచశీ గ్లావివోరగౌ||nv||శశకు తజక ల్ఫేనసుశీ తెగసుగంధినా |చంద నేనపరా ధ్యే = న స్వనులిప్తా స్వలంకృతౌళి ఉత్తమ స్త్రీ విమృదితౌగంధోత్తమని షేవితొ ! యకు పన్నగగంధర్వ దేవ దాసవరావిడౌ*దదర్శసక పి స్తస్య బాహణాశయన సంస్థితా|మందర స్యాంత రేసుఫ్తామహాహీరుషి తావివ||90|| తాభ్యాం సప రిపూణా భ్యాంభుజా భ్యాం రాక సేశ్వరః/శుశు భేదల సంకాశశ్శృంగా ఖ్యామివమందరః!.9-91 చూతపు న్నాగసురభిర్వకుళోత్తమ సంయుతః|మృ పొన్నర ససంయు క్తఃపొనగంధపుర స్సరః *త స్య రాడు ససింహస్య నిశ్చ క్రామమహాము ఖాత్ శయానస్య వినిశ్శ్వాసంపూరయన్ని పతగ్గృహమ్ !! స్థితం-బాహవోయ స్యవృ: నాసొదయోగుల్మాః 104 || తి ||యధానాగంగజమివనిశ్వ సంతం రావణం ఆసాద్య ప్రాప్య పర మోద్విగ్నః అయం సా-పీ దేవీంహృత వాని త్యెతత్సమి పెవ స్థానమును చితమితిఖిన్న చిత్తో పొసర్పత్సు భీతవత్ సుఖీతోయథాభయ హె₹పిశాచాది సంము కౌస్థాతుమశక్తోప సర్పతితద్వత్ || ౧.gl! అథేతి!! ఆరోహణం సోపానం- వేది కాంతరంసోపొసపర్వమధ్యం 103 ||శుశుభ ఇత!! గంధహ స్తీనియస్యగం థెనల న్యేగజాబిభ్యతి సంగధహ స్త్రీ ! @ || ముత్తగ జేననిత రాం సంవి స్టం అధిష్ఠితం మహతీ స్ర వణమివ!!18 || కాంచ నేతి!!వికీపౌదీ హౌః * వజ్రా ల్లిఖితపే నాంపౌవ శ్రేణ ఉల్లి ఖతౌడు, తాపీ నాంసౌ యయో సౌ * పీ నావితి || సమాపర స్పర సదృశౌ-సంగతౌదృఢసంథిబంధౌ-సంహ తావితి పొ రేప్యయ మేవాధE :వికీప్తా ప్రసారితొ ఎ తాదృశౌబాహమూదద గేల్ ఫూ వేణసంబంధిః - డదర్శ-సక పిరిత్య శుదద శేజాతిక్రియాపదామృతీర్వి శేషణబాహుళ్యాత్ ||తిలకం ||మహాత్మనఃమహాశ వీర స్య-ఆపిడ నెయుధైకృత ప్రశోకృతవ్రణకిశా - వజ్రచక్ర యోరస్య సాధ్యమృ త్యు రితి భావః స్వంగుళీయక లక్షితాశోభనాంగుళీయక భూషితా|| ||తిలక ం||శశ స్యకు తజంర క్తమలోహితవర్ణం ||ఉ త్తవ స్త్రీణాంవిమృదితం విమర్దనమాలింగ నాదియయోస్తా దదర్శఆ త్యాద రేణాపశ్యత్ - నాతఃపునరు 9: మహాహీమహా సర్పొ.90 || తాభ్యామితి || భుజా భ్యామితిది భుజత్వం వ హాము:ఖా దితిషత్యుమాణ మే కముఖత్వంచ రావణస్య కామరూపి త్వాత్సంగచ్ఛ తె||3లక offఆత్ర ద్వి భుజత్వ కథనాత్ యుద్ధాదికాలఎవవి. శశి భుజత్వందశ శీర్ష త్వంచ బోధ్యCIL P[చూ తేలని శ్వా సస్యచూ తాదిసురభిత్వంతదధివాసితవస్తు సేవ నాది ద్వా రా మృష్టాన్నరససఁయు క్తఃషడ్ర సపదార్థగంధో పేతః - పొనగంధపుర స్పర సీయత ఇ పానంష ధుతగ్గంధ యః||2||వ కుళో త్తమ సంయుతః ఉ త్తమవకుళ గంధయుతఃలయం పురుషవి శేషశ్వ ససధర ఇతికతకః-పొనంవధు. రాక్షసత్వా దేవ కామాచా రేణ పూజాకరణా = ·కలు శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - దశమస్సగణుః యత అతి పొసం మధుతగ్గంధయు క్తః!.98 ||ము కాముణీతి || అపవృత్తైన స్థానాల్ కించిచ్చని తేన-అపవిఛేనపర్య సైన మేణ ఉ త్తరీయరూ పేణ -విద్యుద్దతై రివపిద్యుత్సమూ హైరివ-రావణంత'స్య పత్నీశ్చదద ర్మేత్యస్వ యః || 7 || రాజు తావకు సేత్యుపలకు ణేతృతీయా వక్ష సావిరాజితమితి వా పారః || 95°4 || రతిప తేగృణ హఇతి పర శేషః || 30 || నృత్తే || రాశు సేంద్ర స్య భుజం అంకంగచ్ఛంతీతిరాతు సేం ద్ర భుజాంక గా :-ఉత్సం సప వేశ నాలింగ నా ఖ్యాంలాళి తాఖత్యధణ-వరాభరణధారిణ్య ఇతి ద్వితీయా ఫేక ప్రధమా-నిషణాశయా నాః-డదృశః త్యాత్మ సేపదమాషణం ||3,9||వ శ్రేణli శ్రవణాం తేష్వంగదదర్శనం బాహూ నుపధాయశయ నాత్ || 33 || 3x , అంx హా రై రితి||అంగ హారఃనృత్తవి శేషాదంగ విశే.పవి శేషశభో కంభరతశా స్త్రీ అం"గా నాందోగ్య దేశేషుహరణెనయ ధోచితం 1 అంగనివజాతణ నీయ త్వాదంగహార సఖోచ్యత ఇ త్యాది! కూమ లైః సుకుమా రై 3-సృత్త శాలినీసుషుప్త్యవ స్థాయామపి వాసనాబ లేననృత్త సన్ని వేశ విశిష్టా స్థి ప్రత్యుచ్య తే||3 || ఆ చిద్వీ ణామితి!! మహాన దీక్ష ణా ణ మహానదీ ప్రసృతా -నళినీ సమూల నాళ దళంపద్మజాలక ఇ-పోతంయాన పాత్రం. వీణాంపరిష్వజ్య ప్రసుప్తా కాచిత్ న ద్యాంప్ల వమా నాయదృచ్ఛయాపోత 'సంయుక్తానళినీవ ప్రకాశతఇత్యధgall3 2 ||అ న్యేతి || మడ్డు కేనడవఁ డై ఇతి ద్రమిడనామయు కైన వాద్య విశేషెణ| 3 F|| కాచిద్వంశ మితీ! వంశం వేణుం రం!!విపంచీమితి 98 ||ముక్తామణివి ది త్రేణ కాంచ నేనవిరాజితమ్ 1 మకు టే నాసవృత్తేనకుండలోజ్జ్వలి తాననమ్ • రక్తచందనది ధేనత థాహా రేణశోభినా 1 పీ నాయ తవిశా లేనవతు సా విరాజితమ్ * పాండి రేణా పద్దెన కొ నేణతుత జేక్షణమ్ |మహా హేఠణసుసంవీతంపీ తే మోత్తమ వాససా *మాష రాశిప్రతీకా శంనిశ్శ్వసంతం భుజంగవత్ 1 గాం గేమహతిలో యాం తేప్రసు ప్తమివకుంజరమ్ 4 చతుభిః 8 కాంచ నై దీణ పెద్దీప్య మానచతుదిశమ్ | ప్రకాశీకృత స ర్వాంగం మేఘం విద్యుగజై రివ • పాదమూలగళాశ్చాపిగదర్శసుమహాత్మనః పత్నీస్స ప్రియ భార్యస్యత సం॥రశుప తేగృణ హె *శ శిప్ర కాశవదనా శ్చారుకుండల భూషీ తాః | అమ్లానమాల్యాభరణాదశజ హరియాణా ధపః|| 30 ||నృత్త వాచిత కుశలారావు, సేంద భుజాంక గా : 1 వరాభరణధారి జ్యోనిషణాదదృ శేహరీ ||3-9||వజ 9 వైడూర్యగ రాణిశ్రవణాం తేషుయో షి తొమ్! దదర్శ తా పనీయా నీకుండలాన్యంగ దానిచ 1 2 3 || తాసాంచంద్రోప మైశ్వ వెళ్ళు భైర్లలితకుండ లై 8 1విర రాజవిమానంతన్నభస్తారాగ నై రివ13 8||మద వ్యాయామఖిన్నాస్తారాడు. సేంద్ర స్యయో షితః| తేషు తేష్వవ కా శేషు ప్రసుప్తాస్తను మధ్యమా ?|| 32 ||అంగహారే స్తడై వాన్యా మోమ లైర్నృత్తశాలినీ (విన్య స్తశుభ సర్వాంగీ ప్ర సుప్తా వరవణిః ||3 || కాచిద్వీ శాంపరిష్వజ్య ప్రసుప్తాసం ప్ర కాశ తే | మహానదీ ప్రకీణేశ్ వనళినీపోతమాశీ తా|| 3 2 1 అన్యాక క్షగ తేనై వషుడు కేనాసి తేవణా ! ప్రసుప్తా భామినీ భౌతిబాలపు తేవ వత్సలా || 30 ||పటహంచారు. సర్వాంగీపీడ్య శే తేశుభ స్తనీ | | చిర స్యరమణ అలభ్వాపరీష్వ జ్యేన భామినీ|| 3 | || కాచిద్వంశంపరిష్వ జ్య న్మధుపానం!.98 ||ము 3 తి|| అపవృత్తెనస్వస్థానాత్కించిచ్చలి తెన ఉపలక్షితం • ర కేతి || ఎ తాదృశవర సా ఉపలక్ష్మి తం అపవి ధేన పర్య-సైన మేణ ఉత్తరీయతయాధృ తెన ఉపలక్షితం * చతుర్భిరితి||విద్యుల్ల తెరిత పా తేలింగ వ్యత్యయఆషణ -విద్యగణై రితివాపాఠః-ఈ కవి శేషణ విశిష్టం-రావణం తస్య పొగమూలగ తాపత్నీ శృదదరే తిసంబంధః||రశుఃప తేగృఢహణతిపర శేష91తిలక ం || అపవృత్తెనని ద్రావశాత్పర్య సైనవి రాజు తామకు బేన ఉపలక్షితం || శోభి నాహా రేణశోభ సహారవ తా-వక్ష సోపలకి తం|| పాండు రెణ= మేణ-పరి ధానీయెస-క టేరధస్సంవీతం-పీ తేమో త్తరీయెణసుసంవీతమిత్యధE II తోయాం తెతో యమ ధ్యే || కొంచ నైః కాంచన స్తంభ గై :చతుది " శంచతుర్ధికుదీప్యమానం-అత్యంత సంయో 1 ద్వితీయారక్షుప తెగృఢహణత్యుత్తగాస్వయి!! అమ్లాననూల్యాభగణా దేవక న్యా ఇత్యధE :||3 01|1ృత్తి //రాతు సేంద్ర భుజాంక గాః-రాకు కేంద్ర స్వభుజావంకంచగచ్ఛంతతిత ధా-వల్ల భాఆతియావత్ -ధారిణ్యః ధారిణీ నిపణాశయి తాః || 3-91తిలకం i) బాసూపధాన త్వాదంగ డా నా మపిశ్రవణాం తెదర్శనం బోధ్యం || 33 | త్రిలక ం|విమానంమంచవి శేషః పుష్పక మిత్య న్యే-విరాజతవ్య రాజత || 3 ||మ చేతి||మద వ్యాయామఃమదాధిక్యం| 32 ||అంగహా రైరితి||అంగహారై : అంగవి మొ. పైకి-నృత్తశాలినితివి శేషణాత్ సుషుప్త్యవస్థాయామపి వాసనాబ లేనసృత్త సన్ని వేశ విశిష్టాస్థి తేతి సూచయతి || శ్రీలకం || విశే షెణస్య స్తంశుభం యెషుధా త్రా తాదృశాని సర్వాణ్యంగానియస్యాః || 32 || కాచిదితి || మహానదీ ప్రకీశాకా వమహాన బ్యాంప్ల వనూ నా స్త్రీ నళినీపోతంనళినీ సమూల నాళన ళంపద్మజాలకంపోతంయ గృచ్ఛయగితంప్లవమా శ్రితవతీ:-నీణాంపరిష్వ్య ప్రకాశత ఇవి సంబంధఃll®లక ollX: హానదీ ప్ర కీగాణ మహాన డ్యాం ప్రకీర్ణ పుష్పపతా. దై ·శ్రీ 8 రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవికి ప్లే - సుందరి కాండే - దశమ స్పగణ:. విపంచీ'స పతంత్రీ.పటంట్రవీణా || 8 1/8 9|భు జేతి!పణ వేసమర్థ ఫేస|| 8 3 | డిండిమమిలీ || యధాపూర్వాత దైవాస కఉండి మా న్యాతండిండి మం- పరిగృహ్యపరివ్వజ్య-ప్ర సుప్తా-కథమివ-తరుణంవత్సముపగూ హ్యేవ డిండి మఃపణవ భేదః-య ద్వా అన్యా భామినీడిండి మంపరిగృహ్యావలంబ్యత ధైవఆసక్తడిండి మా ఆలింగి తాన్య డిండిమాతరు ణంరమణముపగూహ్యవత్సంపు తంపరిగృ హ్యెవ ప్రసుప్తా-య ద్వాడిండిమంపరిగృహ్య వాద నాధETC పరిగృహ్యత ధైవ వాదనకాల ఏవఆస క్తడిండి మా అన్యా తరుణం వత్సం ముపగూ హ్యేవ ప్ర సుప్తా || 88 || కా చిదితి || ఆడంబరంతూర్య భేదం - భు జ స ం భో గ పీడిత 0 భు జప రిణా హపీడితం భుజపరి శ్లేష పీడితం వా || రా lies డంబర సూర్య భేదః ఆడంబర స్పమారం భేగజగ జ జ త తూర్యయో రితిపశ్వl/8_x ||కలశీ మితి || అపవిధ్య పర్యస్య-అ నేన సలిల సంబంధ స్సూచ్య తె-పరిమ జి తాసలిలలన సంమాజింతా. అపవిద్ధకలశ నిగణ ళితగంధోదక సిక్తా కాచిత్ పసం తెమ్లానిపరిహారాయ సలిలలవ సము & తామా లేవబ భావిత్యధణ -పుష్పశబ ఖ్త్య సేనక లశ స్థజలస్య కుంకుమాదిర ససి కత్వము చ్య తే-సర్వాభరణభూషి తత్వంవా-ఇయంచ రావణస్యకరక ధారిశీలిగవ్య తే || 14 ||80||ఆతో ద్యానీతి ||9తో ద్యాని-తతం వీణాదికందా ద్యమానద్ధం మురజాూదికం | వంశాదికంతు సుషిరం కాంస్యం తాలాదిక ంఘనం చతుర్విధమిదం వాద్యంవాది శ్రా తోద్య నామక మిత్యమర 9121 ||ము క్షామణీ త్యాది|| కి మివ గౌరీమిత్య శ్రాహక నక వర్ణాంగీని తి!! ఇస్లాం రావణ స్యేతి శేషః || 13 ||హ షె త్యధFollహ షెEణయు క్తఃనసంద ఉత్తరో త్తరమా నందమవా పత్యథr all "రా!! సుప్తాక ములలోచనా | రహఃప్రియతమంగృహ్య సెకా మేవ చ కామినీ|| 80 ||విపంచీం పరిగృహ్యా న్యానియ ఆనృత్త శాలినీ | ని ద్రావశమను పొపాస హకాం తేవ భామినీ|80||అ న్యాక నక సంకా శైమృణ చుపీ నైమణ" మోర మైః | మృదంగం పరిపీ డ్యాం గై శ్రీ ప్రసుప్తామత్తలోచ నా!! 6-9||భుజ పాశ్వాణం తర సేనక ఈ గేనకృశోదరీ | పణ వేనసహా నింద్యోగుప్తామదకృతశ్రమా|| 63 ||డిండిమంపరిగృహ్యా న్యాత ధైవాస కడిండిమా ప్రసు పాతరుణంవత్సము పగూ హ్యేవ భామినీ 188 || కాచి దాడంబరం నారీ భుజు సంభోగి పీడితమ్ | కృత్వాకమల 'మలప Tక్ష్మీ ప్రసుప్తామద మోహితా||8>]l$ లశీ మపవిధ్యాన్యా ప్రసుస్తాభాతి భామినీ | వసం తేపుష్పశబళామా లేవపరిమాజి: తా|| 4 || పాణి భ్యాంచకుచౌకాచిత్సువణ కలశోపమౌ ఉపగూహ్యాబలా సుప్తాని రాబలపరాజి తా|| 8 2 || అ న్యాకమలపతాక్ష్మీ పూర్ణేందుసదృశాననా! అన్యామాలింగ్యసుత్రోణీం ప్రసు మదవిహ్వలా ||రూ!!ఆతో ద్యానివిచిత్రా ణిపిరి షూజ్యవరశ్రియః| నిపీడ్యచకు వైస్సుప్తాః కామిన్యః కాము కానివ|| 6F || తాసా మే కాంత విన్యస్తీశయా నాంశయ నెళ్లు భేదదర్శరూప సంపన్నా పరాం 'సక పిస్ట్రియమ్ || 40 ||ముక్తావ ణిసమాయు కై భూణ షకై స్సువిభూషి తామ్ (విభూషయంతీమివతత్స్వతీయాభవ మోత్తమమ్ | గౌరీంక నకవణాళి భామిష్టా మంతఃపు రేశ్వరీమ్ | కపిమందోదరీం తత్రశయా నాంచారురూపిణీమ్ • సతాందృష్ట్వామహాబాహుభూః షీ తాంమారుతాత్మజః ! త వాత్సంగతంప వచశ్రీ తాపద్మినీవపోత స్థా నేలత్ర వీణా || 32 || 8 || మడ్డుకోవాద్య భేదః!|30||లి!!పీడ్య ఆలిఁ గ్యోత్యధFal180 ||విపంచిమితి!! విపంచింవీణా ?.దం||8-pilal మ దకృత శ్రీ మామదవతీ-వాడ నెనకృత శ్రమాచ|| 13 ||డిండి మమిత || పరిగృహ్య అవలంబ్య తదై వాస క్తడిండిమా ఆలింగి తాన్య డిండిమా తరుణంరమణంవత్సంపుత్రం చపరిగృహ్య ప్రసుప్తా తిలక ం ||డిండి మంపరి గృహ్య ఆలింగ్య-ఆస క్తడిండిమా పృష్ఠ దేశ సంబద్ధాన్య డిండిమా-తరుణంరమణం-వత్సం పుత్రంచపరిగృహ్య ప్రసు ఫైవ || 88 కాచిదితి!!ఆడంబరః శూర్య భేదః -భుజసంయోగఃభుజసం శేషః || 82(కలశీమితి ||క లశంసలిల సంభృతా మిత్యథం: అపషి ధ్యపర్య-స్య-పరీమాజి - తావిపర్య స్తస్వకీయ కలశోద కొద్దీ కొకృతశరీ రానారీ.వసం తేమానిపరిహా రాయపరిమా జిక తా జలసిక్తా-అత ఎవపు స్పశ బలాశ బలపు స్పెత్యథజః - మా లేవ భాతీతి సంబంధ 8!! 80 ||ఆతో "్యనీతీ || ఆతో ద్యాసిత తానర్ధసుషిరకాంస్య నామ కొనిచతువిక ధవా ద్యాని|| తం వీణాదికం వాద్యమా నద్ధమ్మరజాదికం | వంశాదికంతుసుషీరం కాంస్యంతాళాది క - ఘనం|| చతుర్విధమికం వాద్యం వాది శ్రాతో వ్య నామక మిత్యమరి!! 8F |®!అధ ప్రధానమహిషీ దశ ణ సం • తొసామి --ఎకాంత విస్యపై తాసౌంశయ నాత్పృఢ గ్విస్య సైతాంస్త్రీయువక్యుమాణ పుణాంస్త్రీయం|| 0 || స్త్రీయoll ol! • గౌరీమితా|| గౌరీంహరి బ్రా భాం కిమివ గౌరీమిత్యత ఆహ!!క నక వర్ణాభామితిగి తకణ యామాససీ ప్రతిరూప అనగా వన సంపడా ఔచిత్యము నాలో చ్యరూపయావన సంప క్ల్మాత దగ్న నెనసీ తెలివి చారిత వానిత ధEaiఇష్టాంగావణస్యాతి ప్రియాం-అంతఃపుర స్త్రీణా మీశ్వరీం - ·రగా సుం 03 శ్రీరామాయణే - వ్యాఖ్యానిచ తుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండ - ఎ కాదశ స్సగణ: హర్జెరోమాంచేన||13|||త దేవోపపాదయతి ఆస్ఫోటయామా సేతి ||చి క్రీడనసరేలియావత్ - స్వాం ప్రకృతిం స్వాసాధారణం చా పల్య రి-అస్మిక్ సరెసార్ధచతుఃపం చాశ.కాః || 48 'ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె - శ్రీ రామాయణభూషణ్ - శృంగారతిల కాఖ్యా నె - సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే - దశమ స్స గER. ••••••• అవధూయే ల్యాది || తాంబుంమందోదర్యాం సీతాబుద్ధిం అవస్థితోబభూవ స్వ స్థచిత్తో బభూవ || ౧ || రా మేణె త్యాది!! త్రిద శేష్వపీత్యనంతరం అ న్యయమిత్యర్ధం-పా నభూమౌతతోస్య లేగ్య Esh 7 | సీతాం. ప్రతిమహాక పిరిత్యతఃపరంఅ న్యేయమిత్యధణం ప్రమాదాల్లి ఖితం-విద్య తెత్రిద శేష్వపీత్యతఃపరమ స్యస్థానం|| 3 || క్రీడి తె నేత్యాద్యపరా?స్త్రీయ అత్యంత మేకం వాక్యం ! దద ర్మెత్యనుషజ్య తే- క్రీడి తెన క్రీడయా-భా వెనిష్ణా-వి ప్రహతాఃక్లాం తాఇత్యర్థః సంస్థితాః ఉపధా నీకృత్యశయి T : 'సంవిష్టాః సుప్తాః! రా||అత్ర పునరపి పానభూ స్త్రీణాం రావణ స్య చదర్శ నాభిధానాత్ క్షణమన్య శ్రాన్విష్యవి శే షెణమాగి తుంపునః పొనభూమ్యాదిక ం దృష్ట వానిత్య వగమ్య తే || 24 ||త శ్రీ సీతాయా అదర్శ నాత్పు నరపి రావణ స్థానమాగత్యదద ర్మే త్యాహ-అంగ నా నామి || రూప సల్లాపశీ లెన స్వసౌందర్యవణణ నశీ లేన- రావణ విషయరూప ప్రశంసాశీ లేనవా-యు కగీతాధః భాషీణా-యు క్తంఉపపన్నంగీ తాధణం భాషితుంశీలమ స్యేతియు క్తగీతార్థ భాషీ - తేన- దేశ కాలాభియుక్తేన దేశ కా లాభిజే నెశ్యర్థ-అంగ నా నాం సహ సేణర తా భారత సంసు ప్తమిత్యన్వయః రతః ఖేన బాహ్య సురతముచ్య తే-అభిరతశ జేనక రణబం ధారిక ముచ్య తే.ర తాభిరతశ్చాసౌ సంసు పశ్చతంతధా స్నాతానులిప్తాదినత్సమాసః, క్రీడా ఖే దేనసు పమిత్యధX :- రావణమితి శేష || ||Tul peal|వరికీణr :పరివృతః || Fu|| సర్వ కావై రీతి|| పా సభూ కణ యామా ససీ తేతీరూ పాయావనసంపదా || 23 ||హా షేEణవఃహ తాయుక్తాననందహరియూధపః || 434 || ఆస్ఫోటయామా సచుచుంబపుచ్ఛంననం శ్రీ డజ గౌడ గామ | స్తంభానరోదాన్ని పపాత భూమౌనిదశః య స్వాం ప్రకృతింక పీనామ్ || 18 ||ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాం డే - దశమ స్సరణ .** అవధూయచ తాంబుద్ధింబభూ వావస్థిత స్తదా | జగాను చాపరాంచిం తోం సీతాం ప్రతిమహాక పిః|| 0! నరా మేణవియు కాసొ స్వప్తువ హణతిభా మినీ నభోక్తుం నాప్యలంక తుణ0న సముప సేవితుమ్ * నాన్యం సరముపస్థాతుంసురాణామపి చేశ్వరమ్ 1సహిరామ సమశికశ్చిద్విద్య తేత్రి ద శేష్వపు అన్యేయమితినిశ్చిత్య సాసభూమౌచచార సః||3|| క్రీడి తే నాపరాఃక్లాం తాగీ తేనచత ధాపరాః • నృత్తేన చాపరాఃక్లాం'తాఃపానవీ ప్రహతా స్తథా | ముర వేషు మృదం గేషుపీరి కాసుచ సంస్థితాః • తధా స్తరణము ఖ్యేషు సంవిష్టాశ్చాపరాః స్త్రియః|| 24 || అఃగనా నాం సహ సేణభూషి, తెనవిభూష శై : *రూప సల్లాపశీ లేనయు క్త గీతాధ భాషీణా | దేశ కాలాభియుకైనయు క్త వాక్యాభి ధాయి నా* రతాభిరత సంసు పందదశః హరియూధప || 2y క పిర్మందోదకందద ర్మెత్యన్వయః|| 3 || 8||హజ = ముఖవి కాసొదిః -ఆనందోమానస/x3ull సీ తెతి వ్యా మోహాతా పేయం ప్రదర్శిత వాని త్యాహ ఆస్ఫోటయామా సే Oil జగౌహషాఢత్ మందగానం కృత నానిత్యర్థ?ll®||ఆనందం కార్య ద్వారాహఆస్ఫోటఃపుచ్ఛచుంబ నాది జాతిధర్మఃజు గామ స్తంభా నిత్యనుక ష:- సర్వాఅ ప్యే తా శ్చే ఊఉ పాంశ్వితిబోధ్యం - ఎవం చేస్తాయాం హెతుః - స్వాంక పీ నాం ప్రకృతిం నిదశ జయన్ని తి|| 18 ||ఇతి శ్రీ మహేశ్వరతీధజా విరచితాయాం - శ్రీ - శ్రీ రామాయణతత్వ దీపికాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం- దశమ స్సగణి. ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• అవధూయేతి!! తాంబుద్ధిం అత స్మికా తద్బుద్ధిం అవ స్థితఃస్వస్థచిత్తః || తి || అవధూయచ తాలబుద్ధిం సీతాసం భావనయా ప్ర వృత్తాంకా పేయవిషయాఁబుద్ధిం అవధూయ త్యక్త్వా అవస్థితఃస్థిర తాస్వ భా వెప్రతిష్ఠితః-సీతాం ప్రతితద్విషయామిత రామ న్యాంచిం తాంపూర్వచిం తావిఘటి తాంజుగాష || ౧ || అవి చారాత్ వ 'మై ఆ దృశీబుద్ది జాణ తెత్యాహూన గా మేశా త్యాదిశ్లోకద్వయేన||el|అన్యం నరం ఉప స్థాతుమంగీకతుంనాహణ తినాధ్యవస్యతి - తత్ర హేతుసః హిరా మెతి|| య ద్యేవవ తో న్యాయమ నుభూ తెలిలిశ్చిత్య తత్ర గృహెపాసభూవశాపానశాలాయాంచచార పునస్సమ్యగ న్వేషణాయేతి శేష?||3|||పొనభూమిమి త్యారభ్యదదశః హరియూ ధపఇత్యంత మె కంవాక్యం||ర తాభిరత సంసు ప్తమిత్యత్ర వి శేష్య త్వేన రావణమిత్య ధ్యాహత కావ్యం-తధాచహరియూధపః పానభూమించ ఉ కని శేషణ విశిషాస్త్రీయశ్చ అంగ నాస హ సేణ సహ రావణంచదద రెృతి సంబంధః|| 8 డి తె నేతి|| క్రీడాదిభిరుపలకి తాః పానవి ప్రహ తాఃపా నేనమత్తాః - 'సంవిష్టా సుప్తాః రూప సల్లాపశీ లేనస్వ స్వసౌం దర్యవణన స్వభా వే నేత్యధజాః-యుక్తగీ తార్థ భాషిణా యుక్తముపపన్నంయధాతథాగీతస్యభరతశాస్త్ర స్యాధణం భాషీ తుంగీలమ స్యేతితధా తెన - భరతశాస్త్ర ఆ ·x0 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - ఎకాదశ స్సగణ:. 4 x << -1, 779స్తృత్యప దార్థకథనాయlinou|| మృగాణామితి | భాగశఃపిండశllnnull7 క్మేష్వీతి||మయూరాదిశబ్దాః మయూ రాగివీ కారమా? 'సపగా?! రా!! jh ty- టానితిస్వరూ పేణనిర్దేశాత్త త్తదాకార విశిష్టతయా తెపక్వా ఇత్యవగమ్య తే|| 0.9||వరా హెతి || వాద్రాEణసాః భాగవి శేషాః - త్రి పిబంత్వీంద్రి మూహబ్బా రచరంత ధా| ర క్తవర్ణంచ రాజేంద్ర భాగం వాద్రాణ సంవిదురితిస్మృతేః!పటికీ వి శేష ఇత్య న్యా-ఖడ్గమృగళత్యప రే || || వాగ్రా ణ సంఖడ్గమృగ రాయుధ. గది సౌఎర్బలాయు తాః దధిసౌవర్చలా భ్యాం సం స్కృతానిత్యర్థః - సౌవర్చ లంరుచ కోఖ్యోలవణవి శేషఃll || సౌవర్చ లెకురుచ కెప్లైత్యమరః శల్యాణ్ పదః' ని శ్వాపిత్తుశల్య అత్యమరః - మృగమయూరాదీ నాంపునఃకధనం ప్ర దేశ భేదాత్ 103|| |కరానితి || క్రక రాక్పడివి శేషాక్ || ని||కృకణర క రౌసమావీత్య మరః| సిద్ధాణ పర్వాణ ఏక శల్యాన్మత్స్యవి శేషాః కృతనిష్ఠి తాజా పర్యా పపక్వాక్ I|RIlయుగపర్యా ప్తయోఃకృతమిత్యమరః || ౧౧!1త ఇత్యాది||ఆమ్లలవణో త్తం స్కై ఆ మ్లు ప్రధానై శిలవణ ప్రధా నైశ్చ- రాగమోడబై : రాగయు క్రైః షాడబై :- రాగః శ్వేతసర్ష పః-రాగ సిద్ధార్థకో ఫ్రేయ ఇతిసూదశాస్త్రం:షాడబాఃష డ్ర ససం యోగకృతాభ త్యవి శేషాః ప్రవీ పేశ్వస్య క్తం!!సి తామధ్వాది మధురోప్లాజా దాడిమజోరసః|విరళ శ్చేత్కృత రాగస్సాండ్ర శ్చేత్ షాడబః స్మృతఇతి || 10 ||బహుప్రకా రై రిత్యా తాసాంమ ధ్యేమహాబాహుళ్ళుశు ఔరాక్ష సేశ్వరః • మోషే మహతి ముఖ్యా నాంగ వాంమ ధ్యేయథావృప ||vu|| సరాడు సెంద్ర శ్శుశు ఔతాభిఃపగి వృత స్స్వయమ్ • క రేణుభిర్య ధారణ్యే పరికిణీ మహాద్వీపఃll? || సర్వ కామైరు పేలాంచపానభూమింనుహాత్మనః • దదశ = హరి దూణల స్తస్య రక్షఃప తెగృణ పౌlhoul|మృగాణాంమహిషాణాంచవరాహాణాంచ భాగశః • త తన్యస్తాని మాంసానిపొసభూమౌదదర్శసఃnnu|| రౌక్ష్మేషుచవి శా లేషు భాజు నేష్వధణ భ4 తాళ్ *దదశఃహరిశాదూ" లో మయూరాన్కుక్కుటాం స్తధా॥1.94||వ రాహవాధా సకాకొదథి సౌవచళలా యు తా? * శల్యాన్మృగమయూరాంశ్చహనుమానన్వ వైశుత ||13||| క్రకరాన్వివిధాన్సిద్ధాంశ్చకో రానధః భక్షి తాళి • మహిషా నేకశల్యాంశ్చభా గాంశ్చకృత నిష్ఠి తాక్ | లేహ్యానుచ్చావచా న్చేయా? భోజ్యానివివిధానిచ || 02 || తధామ్లులవణా త్తం సైర్వివిధైరాగపాడభై 8|హారనూపుర కేయూ రై రపవి థైమజహాధ నై : * పాన భాజనవి, ప్రిఫ లై శ్చ వివి ధైరపి 1కృతపుప్పోపహారాభూరథిక (పుష్యతి శ్రియమ్ || 2 || తత్రత త చ విన్య సైస్సు థల వ్యా"సచకు రెడౌత్యథ - దేశ కాలాభియుకైన దేశ కాలాభిష్ఠ నెత్యర్థి-యుక్త వాక్యాభిథాయి నాఅవ సరోచిత భాషిణాజరతాభిరత సంసు పంగ తాభిరతశ్చా సౌస ను పశ్చతం-రతి శాంతాసు ప్తమిత్యర్థితి || అధపానభూమౌదర్శన ప్రకారః-క్రీడి తేనఅది క్రీడయాక్లాం తాస్సత్యఃత ధైవని ద్రి తాంతి శేషః వి ప్రహతాఃఅతి నిద్రినా.. 5 రె 11 శేషః|104 | సఇతి || పరికీణr :పరి వెష్టితః Full9!! సస్త్రీక రావణగృ హేపునస్సమ్యగన్విష్యపునర్బహిఃపానభూమిమాగత్యవిది మోతి - 'సర్వకామై రితి॥పూ, నృత్యాదియు క్తతత్ శాస్త్రీమాత్రదర్శనం ఇదానీంతస్యాః సర్వ కామో పేతత్వదర్శనం||nou|| ||త దేవ ప్రపంచయతి-మృగాణామితి!! n.94 !! వరాహి తి1 వ వాకరఃవా ③Fణ సః పక్షివి శేషః- కృష్ణ (వోర కశిరాః శ్వేతపకోవిహంగమః! సవై వాద్రాణ స్వపక్ష్మీ తివిష్ణుధ మోణ 3: భాగవి శేషావా || త్రిపి ఓ ప్రియకీ శ్వాతంవృద్ధను జాపతిం- వాధాణ సంచతం ప్రాహు గ్యాణ్ణి కాశోద్ధకమణణీత స్మరణాత్ - త్రి పిబంత్రిభిఃము శౌనకి రోజు భ్యాంచపిబతీతి త్రిపి ఖడ గృ నా వా ||ని, వారాణ సఃఖడ్గమృగ ఇతిహలాయుధః- దధిసౌవర్చలాయు తా? దధిసౌవర్చలా భ్యాంసం స్కృతానిత్యష్ఠః-సౌవర్చలఁరుచశాఖ్యం లవణం || ని || సౌఎర్చలు స్యాతుచక మిశ్యమరః శల్యాణ శల్యః శ్వావిత్ || ౧3||| క్రకరానితి| క్రకరాణ క్రక రాజ్యపక్షివి శేషాణ-కృసరానికి పారె తై లాదిమి శ్రీ తోదనాణ - సిద్ధాప క్వాఎశ్యణ మత్స్యవి శేషాః కృతనిష్ఠి తాళాకృతే సహింగుమరీచ్యాది నానిష్ఠ తానిష్పన్నాకా పాక సంస్కారాది నాసంస్కృతా నిత్యర్థః|| 02 || త ధే || గా గషాడబై :శక రామ్ద దా దాడిమ మధురశ్ర వ్యాణాంని కారాః-విరళరసారాగా-త ఎవవస్త్రగళితాఃసాం ద్రాఃషాడ బాఃతదు క్తం - సీతామధ్వా గా స్తేస్వ చ్ఛతాంగ తాః | తేసాం ద్రా షాడవా లేహ్యా సేవ గళితా ఇతి - సితామధ్వాది మధురోదాకా దాడిమ మోరసః || విరళ శ్వేత్కృతో రాగః సాంద్ర శ్బెత్ షాడబః స్మృత ఇతిచ||2|| ను హాధ నై :బహుమూ ల్యైః || ౧ || తత్ర తత్రే త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకంవాక్యం || పానభూమిః తైః ప్రదీ ౧ నొపలక్యుత ఇతి సంబంధః తి|| సుశిషైః సుముకృత సంధిబం దై ఉ కై సౌవణః రత్నమయశయ నా సనై :-పానభూమిః ప్రదీ ప్లైవోపలత్యు తె|| ౧ ||2||బహు ప్రకా రై బహూపాదాన భేదై అత ఎ Com గలు బ ది 'ధురారాగా ·. - * భూమా --- 30 పృథిక శ్రీ రామాయణే - న్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - ఏకాదశ స్సగణః, చి|కుశలసంయు కైః సమర్థ సూద సంయోజి తై (రా||కలశ సంయు వైరితివా పాఠః)ఎవంభూ తైమాం సెస్సహ దృష్టాఇతివశ్యుమాశా నాన్వయః-దివ్యాః అమృతమథనో రుణిజం NTV - ప్రసన్నా:నిష్కల్మషాః కృతసు రాఃకృత్రిమసురాః కృత్రిముసురాఎ వాహశర్క రెతి-శర్క 'రాసవాళిశర్కరయాకృతాః-మాధ్వీ క్యాషధు -వ- ' * " పుష్ప - రందకృతాఃఫలా సవాఃఫలగ సకృతాః-త ధోక్తమ ర్ణ వే-పానకంద్రాత మాధూకంఖార్జూరంతాళ మైకు పం|మధూభ్రంశీ ధుమాధ్వీకం 'వాంచూణే జిగధివాసచూ = : సహదృష్టాఃహనుమ తి శేషః బహు ప్రకారై ర్యాం సైస్సహసురా? వాసచూణె ణ స్సహ హనుమ తాత త్ర - ధ - 2 సెరి త్యాచ్యు త్తర శేషః. జై సైర్మాం సవి శేషెస్సు రావిశే షైర్వా సచూ? అశ్వపృధక్పృథక్ సంత తేతి సంబంధః-బహు సంస్థితె : 1 ఉTTఏ. లత తేపూర్వణాన్వ యఃహిరణ్మయైఃరజతమయైః కృతాకృతం హేమరూప్యం హిరణ్యను భిధీయత ఇతివచనాత్ | తై స్మైపృథక్ - ల్యైర్హిరణ్మయైః స్ఫాటి కై రపి భాజ నై స్సంత తాజాంబూనదమయైర్మన్యైఃకర కై శ్చాభిసంవృ సౌభూమిళ్ళు శుభ ఇతిసంబంధః|1.93 సోపతం ఇరక చిది || పా నాని పొనపా త్రాణి 94 క్వచిద్భ జ్యూనిత్యాదిని ద్రాబలపరాజి తొఇత్యంత మేకంవాక్యం క్వచిత్ ప్రఖి నై రిత్యా దిషు , యోగ్యం సూ హితౌతృతీయా వా- ప్ర భిన్నత్వాదాలోళిత త్వాచ్చ సంపృక్తమాల్యాని-మాల్యమి శ్రాణీత్యర్థం- పరస్పరమిత్యాదిపశ్యకా వై విచ చా రెతి పూర్వణాన యః!! 9 || తా సొమితి!! గాత్ర జం గాత్ర స్థం-మందమనిలం ప్రొ ప్యేవ అత్యర్థం న స్పందత ఇత్యస్వ యః||3 0 1చందన స్యే త్యాది || ఉద్వహణ ప్రపదాపీత్య శ్శయనాసనే : పొసభూమిర్వి నావహ్నిం ప్రదీ ఫ్లైవోపలకు తే || Ov || బహు ప్రకారై ర్వివిధైర్వర సంస్కార సం స్కృతైః | మాం స్వేకుశల సంయు క్రైః పాసభూమిగ తైపృథక్ • దిన్యాః ప్రసన్నా వివిధాస్సు రాశికృతసురా అపి శకజా రాసవ మాధ్వీ కపుష్పా సవఫలాసవా! • వాసచూణె ణశ్చపిపి ధైదృఢహౌస్తేస్తేః పృధక్పృధక్ | 'సంత తాశుశు భేభూమిమాణాల్యైశ్చ బహు సంస్థితైః * హిరణ్మయైశ్చ వివిధై భాజు నై స్స్ఫాటి కైరపి | జాంబూశ దమయె శ్చానై శికర కై రభి సంవృతా ||99|| రాజు తేషుచకుం భేసుజాంబూనదమయేషుచ పాన శ్రేష్ఠంత దాభూరిక పి స్తత్ర దదశకా సి. 93 || సోపశ్య చ్ఛాతకు భానిశీధోమణ శిషయానిచ | రాజ తో నివపూణాకాని భాజు నాని మహాక పి ||, 961| క్వచిదధాజు వ శేషాణిక్వ చిత్ప తాని సర్వశః | క్వచి న్నైన ప్రపీ తాని పొనాని సదదశ జ హ || 92X !! క్వచిద్భ డ్యాంశ వివిధా క్వచిత్సానాని భాగశః | క్వచిదన్నాప శేషాణి పశ్య నై ్వవిచచారహ • క్వచిత్తో • లైఘః టైః క్వచిత్సంపృక్తమాల్యా నిజలానిచఫలానిచ • శయనాన్యత్ర నారీణాంశుభాణి బహుధాపునః 1 సరస్పరం 'సమష్య 79 కుస్తాప రాంగ నాః * కాశ్చిచ్చవ శ్రీ మన్యస్యాస్స్వపం త్యాఃపరిఛాయచ | ఆహృత్య చాబలాస్సుత్తెని ద్రాబలపరాజి తాః!! 9 || ఎ,స్త్రం మాల్యంచ గాత్ర జమ్ | నాత్యథణం స్పంద. తేచిత్రం ప్రాప్యమందమి వానిలమ్ || 3 0 11 చందనస్యచశీతస్య శీ దొవ వవివిధైఃవివిధ | శేష్ట సంస్కా రక ద్రవ్య యో గేనసంస్కృతైః కుశల సంయు కైఃనిపుణ పొచక పక్వైమాణం సైః|| 0F || దివ్యా ఇతి || దివ్యాఃసు రాఃసముద్ర కృత్రిమళు రాః|| - ఎ వాహ ||శకణ రాస వేత్యాదినా-శకణ రాసవాః శకళారయాకృతాః - మాధ్వీ కామధు నాకృతా:- మాద్వీంకా 15 ని F. ద్వీ కాగో స్తనీ బ్రాకేత్యమరః || పుప్పొసవాఃపుష్పమకరందకృతాః - ఫలాసవాఃఫలర సైకృతాః • వాసచూ శైణఃఅధీ- - 7 -- 9 - X-ః సహ ఉక్తసు రాదృష్టాళిక పి నేతి శేషఃll.904|| సంత తె త్యాది సాధః శ్లోక మెకంవాక్యం||హిరణ్మయైఃరజతమయైఃమా ల్యాదిభి 81 ||అధభూవణr నం-బహుషు దేశేషు సంస్థ తైమాలై 5: సంత తా వ్యాప్తాభూమిఃశుళు భైరణ చ్యమాసవి శేషశై :- క ఓహోమ స్యll.98jⓇI|అధ్కావ శేషాణి అర్ధావశిష్ట పానానిపీ తానిపీ తాసవాని • నైవప్రపీ తానిపూగ్లాసవా న్యెన నాని పాన W. టైరితి సహయో గేశ్య తీయాని ద్రాబలపరాజి తాఇత్యం తస్యపశ్యనై ్వవిచచా రేతిపూ ర్వేణ సంబంధః! తి!! భాగశఃవిభా గేన నానిదదర్శ ఇదమ... ఏ యొక మితివిభ జ్యదద ర్మేత్యర్థః || శూన్యానిబహుధాపునః శూ న్యానిపతిశూన్యాని అత ఎవపరస్పరం సమాళ్లి ష్యతి!! _9F || తా సొమితి!! గా త్రజు గాత్ర స్థం!3 o! చందన స్యే త్యాదినా || నూరుతిఃచందనా దేశ్చ స్నానా నాంస్నానాహణ చందనానాంధూపొనాంవివిధంగంధముద్వహణ ప్రవనౌ అతప్ప I VI భాజ నాని.

·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యా సచతుష్టయనికి ఫ్రీ - సుందర కాండే - ఏకాదశ స్సగణi. పకృష్య Jl3nu || సా నామి తి|| రసౌదీ నాంసురభిగణంధ విమా నేమూర్ఛితః వ్యాప్తస్సక ప్రవనౌదచార||రా|| చందన స్యే త్యాది || చందనస్య అను లేపనచందన స్యధూ ప్రస్యగృహాథివా సార్ధధూపస్య-స్నానా నాంచందనానాం స్నానాహణ చందనానాం - ధూపొనాం కెళాధివాసధూపొనాం • మారుతః ఎ తేషాంవివిధంగంధముద్వ 'హణ ప్రవY..అతఎవసురభిః ప్రణతపణ ణోగంధః విమానెపుప్ప కెమూర్ఛితః వ్యాప్తఇతి సంబంధః|| 3 94 || శ్యామాఇతి || వదా శాఃఅవదాతాః- వాగురిమ తెనా టైపః శు ఇశ్యర్థః ||3 34|| తా సొమి తి||చ కారోప్యర్ధకః-ని ద్రా పరవశానామప తా సొంరూపం.ప్ర సుప్తా నాంపద్మినీ సొంరూపమివరమ్యమా సీదిత్యహొ ||36||l3x4k నిరీక్షమాణ త్యాది! ధర్మ సాధృ సశంకి-ధర్మ లోపభయాచ్ఛంకితః-సరదారావరోధస్య పర దారరూ పొంతఃపుర స్య-సహీతి - "మేదృష్టిఃక దాచిదపి పరదారాణాఁవి సయవతి : నీనహి-సర దారసంబందివిషయపరానహీత్యర్ధ:-త ధాప్య యంపర దారపరి గ్రహఃదృష్టః - ఇదమ సంగతమిత్యర్థః||3vu||త స్యేతి|| నిశ్చితై కాంతచి త్తన్యనియు తై కరూప చి త్తస్య 1 7 ||త స్వేతీ! నిశ్చి తెనిశ్చయేఎ కాంతం నియతంచి త్తంయ స్యతస్య,యద్వానియ తై కచి త్తస్య 13 Full కామమి తి!! వై కృత్యంవి కారః-ఉపపద్య ఉత్ప ద్య తే! రా||విశ్వసాఃవి స్ర ఃll8 Ju!!మనఇతి శుభాళు భాస్వవస్తాను-శుభకరణా శుభకరణేషువిపయె,ఇంద్రియాణాం ప్రవత నెమనఎవ హేతుః సువ్యవస్థితం - సత దభిలాషిజాతమిత్యర్థః || 8 nu|| నను పర ధారదర్శనవ పిపరిహరణీయం-తల్కి మర్థంకృతంతత్రాహ నాన్య ③ తి||అన్యత్ర స్త్రీ వ్యతిరి 3. 'సంపరిమాగః ణేక తః వ్యె స్త్రీ ష్వెసహీరొయో దృశ్యం తేర అy || య స్యాతి|| యోని జాతిః- సజాతీయ ప్రత్యర్ధః| 83u||రా|| తదితో!త తస్మాత్ ||80||! దే వేతి|| అపశ్యత అపశ్యత్ || 8xulletull సభూ ధుర సస్యచ |వివిధ స్య చమాల్య స్వధూప స్యవివిధ స్వచజబహుదామారుత స్తత్ర గంధం వివిధ ముద్వహణ ||3 nullio నాంచంద నా నాంచ ధూపొనాం చైవ మూర్ఛితః • ప్రవనౌసురభిగణండో విమా నేపుష్ప కెత దొ || 3-94 || శ్యామావజ వదాతా స్త తొ న్యాః కాశ్పీత్కృష్ణావ రాంగనాః * కాశ్చి త్కాంచన వోణంగ్యః ప్ర ను దొ రాకు సొలయే ! 334 || ' తాసౌంని ద్రా పశత్వాచ్చ మద నేన విమూర్ఛితమ్ * పద్మినీ నాం ప్రసుప్తా నాంరూపమాసీ ద్య దైవ హి | 364 || ఏవం సర్వమ కే షెణ రావణాంతః పురం కపిః | దదర్శ సుమహా తేజా నదడశంచ *చ జానకీమ్ || 324 || నిరీక్షమాణశ్చతదా 'తాస్త్రీయ స్సమహాక పి: * జగాను మృహతీంచింతాం ధమణ సాధ్వ సశంకితః | పరదారావరో ధస్య ప్రసు ప్తస్య నిరీకు ణమ్ * ఇగంఖలు ముమాత్య ధంధమణలోపంక రిష్యతి ! నహి మేపర డా రాణాందృష్టి గ్వి షయనతి నీ • అయం చాత్ర మయాదృష్టఃపర దారపరిగ్ర హః||3vu||తస్య ప్రాదురభూచ్చిం తో పునర న్యామనస్వీ సః • నిశ్చితై కాంతచి త్తస్య కార్య నిశ్చయదశి? నీ|| 3F | | కామందృష్టావయాసర్వాశ్వ స్త్రారావణ స్త్రియః • నహి మేమున సికించి దై కృత్యముపపద్య తే ||80||ము మోహి హేతు స్సర్వే జమింద్రియాణాం ప్రనతః నే * శుభాశుభాస్వ వస్థానుతచ్చ మేసువ్యవస్థితమ్ || 8nu || నాన్యత్ర హిమయాళ క్యావై దేహీ పరిమాగిజాతుమ్ • స్త్రియోసిస్త్రీషుదృశ్యం తెసదా సంపరిమాగడా !! 894 || యస్య సత్వ స్యయాయోని స్తస్యాంతత్పరిమాగ్యం తే • నశ క్యాప్రమదానష్టామృగీషుపరి మాగిణతుమ్ || 834||త దిదంమాగితం తాపచ్చుడే సమనసొమయా • రావణాంతఃపురం సర్వందృశ్య తెన చజానకీ! 86u|| దేవగంధర్వక 'న్యాశ్చ నాగక న్యాశ్చవీర్యవా? *అ వెశమాణో హనుమా న్నై వాపశ్యతజానకీమ్ || 824 || తామపశ్యన్కపీ స్తత్రపశ్యంశ్చా న్యావరశ్రియః • అపక్రమ్యత దావీరః ప్రధ్యాతుముపచక్ర మే || 8ty || సభూయ సురభిః ప్రణతర్పణఃగంధః - విమా నేమూఛిః తఃవ్యాప్తఇతి సంబంధః! 3-9 || శ్యా మేతి || రాతు సొలయేసుప్తాఇతి శేషః|| ||రాతు సొలయె'ఆంతరమధ్య బహిః కల్ప లక్ష్మి తే సర్వత్ర (13341 తా సొమితిని రాపరవశ త్వాచ్చపద నేనమదన హెతుకర త్యాచవిమూర్ఛితం స్లాంతం తాసాంరూపం పద్మినీ నాంరూపంయధారమణీయం- త ధై వా సీదిత్యర్థః 3x4రీక్షమాణ ఇతి | ధర్మ సాధ్వసశంకితఃధమణ లోపభయాచ్ఛంకితః-పర దారపరిగ్రహఃపరదా రాపవ పరిగ్రహః||2|| తతో నిరీక్ష ణానంతరం. "నే & తార్క సనగ్నాం స్త్రీమితిస్మరణాదిత్ శేషశిత దేవాహ.డ మెజాతి ధర్మలో పనిమి త్తంయ త్సాధ్వసంభయం తేనశంకీతో భీత ఇత్యఢణ :|| ధర్మలోపందశః యతి • పర దారావరోధస్య దారశబ్దః స్త్రీ సామాన్య వాచీ, అవరోధశబ్దఃస్వధమణ యు క్తకుల స్త్రీ వాచీ ప్రసు ప స్వెత్య నేనసగ్నిప్రాయత్వం సూచితం తత్సవ యెన సనా నాంవిప ర్యాసాత్ || 304|| త స్యేతి! నిశ్చి ఆకాంతచిత్త స్యనిశ్చయనియత చి త్తస్యl/3Fu! కామమితి!! వై కృత్యం వికృతత్వం 1894!య సేత్ || యోని జాతి:144l/సఇతి!తల్' ·సుం 08 23 రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - ద్వాదశ స్సగణః యస్తుపరమితితత్ రావణాంతఃపురం! ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారతిల కాఖ్యా నెసుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే ఏకాదశ స్సగణః. ** 'సత స్యే త్యాది || నిశాగృహాణ"రాత్రి నివాసయోగ్యగృహాక్-గృహాః పుంసిచభూ మ్మ్యే వేతిపుల్లింగత్వం-పశ్యతి అపశ్యత్ || ౧ || ఇతి!! యధాయస్మాత్కారణాత్ విచి స్వతో మే మైధిలీ దర్శనం నైతితస్మాత్ ప్రియ తెమమార-య ద్వా అధవా నెత వాక్యంపరనీయం-త దా అసశ్యన్నితి హేతుగర్భం - అదర్శ నాన్మృతా వా - అధవా దర్శనం నైతి-కుత్రచిత్ గహ నెప్ర దేశస్థితా ప్రత్యర్ధ ? || || సేతిII ప్రతిదుష్టకమః ణా అతి దుష్టక ముజు ణ-వీప్సాయాం ప్రతిని || ప్రతి ప్రతినిధౌవీప్సొలక్షణా దావిత్యమరః | పరె ఉత్కృషై-ఆర్యప గెసన్మా గే || 3 ||విరూ పేతి|| విరూపొణిన్యూ నాధికా నిరూ పాణిశరీరావయ నాపియాసాంతాః - వికృతాఃవికృత వేషాః - వీవర్చ సోని స్తేజ స్కా: - మహాననాః అతివిశాలముఖాః దీపణ ఆవిరూపాణిదర్శ నానిచతూంఘియాసాంతాః. రాక్షసరాజయోషితః రావణస్యాజా కారిణ్యస్త్రీయః || 8 || సీతా మితి!! పౌరు షంశ త్రు విషయపరాక్రమం-చిరంకాలం విహృత్య అతిక్ర మ్యెత్యర్థః ఎవంభూత స్య మేసుగ్రీవ సమీపగా తత్సమీపగామినీ-గఆశిమార్గః నా స్తి సుగ్రీవ సమీపగలిఃమమా యో గ్వేత్యధః :-తత్ర హెతుమాహ-సుతీ డేతి యిత ఇతి శేషః || కి మితికిన్న్వితిసానూ న్యేనని ర్వెదో $8-వి శేషతశ్చాహ-గత్వేతి ఇత్యు క్తఇతి శేష9-వద స్వనఇత్యు క్తఃకిం ప్రవక్ష్యామి-య ద్వాకింత్వి తి పొఠః పూర్వ వదధ త్రయ మేకం వాళ్యం!! కింత్వితిపూర్వ స్మాద్వి శేషోక్తిః | మాంవాన రా:వదస్వ నఇతివత్యంతిత దా అదృష్ట్యా కిం ప్రవజ్యూమీతియే యోజ నా| 24 || తహిళా అ డ్రైవ కాలవిళంబి క్రియ తాంత శ్రాహ-ధ్రువమితి || కాలస్యవ్యతివతం నెఅస్మ దాగమన కా లెతీ తే- ప్రాయము పైష్యంతి- జాంబవతీ భృతయణతి శేషః13 ||సామా న్యేనని ర్వేదం ప్రతివ క్తి.కిం వేతి || సముద్ర లంఘనరూపంమహత్క ర్మకృత వంతఁమాం లేకింవత్యంతికివ పివత్యంతి. య ద్వా మద్వృత్తాంతం ప్రశంసః జాంబవా తదు త్సాహ కాంగద 'సదుపశృణ్వంతో స్వేచమాంకిం వాజు కుప్పితంవత్యుంతి!! ||కింప చ్ఛాయాంజుగుప్సనఁత్య మరః|| రా !! కిం మామితి || సముద్ర స్య పారంతరంగతం మాంవృద్ధిజాంబవా కింవచ్యుతి జుగుప్పితంవత్యుతి - జన్మ ప్రభృతిపుత్ప రాక్రమకధ నెన ప్రశస్య ప్రేమయి త్వా జాంబ వాణ స్తుపరం శ్రీ మాక్ మారుతిర్యత్నమా స్థితః • ఆపానభూమి ముత్సృజ్య తద్వి చేతుం ప్రచక్ర మే ||22|| ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే - ఎకాదశ స్సగణ: * సత స్యమ ధ్యేభవనస్యమారుతిలు తాగృహాంశ్చిత్ర గృహాన్ని శాగృహాక్ | జగామ సీతాం. తిదళజనోత్సు కోన – వశాంపశ్యతి చారుదర్శనాం!! al|సచింతయామా సతతో మహాక పికి ప్రియామపశ్యత ఘునందన స్య తామ్ | ధ్రువంహి సీతా ప్రియ తెయధాన మేవీచిస్వ తోడశ జన మేతి మైథిలీ !!2!! సారాక్షసా నాం ప్రవ రేణజా నకీ స్వశీల సంరక్షణతత్వ రా సతీ | అ నేననూనం ప్ర తిరుష్టకమఃణాహ తాభ వేదార్యప రెప రేస్థి తా|| 3 || విరూపరూపావి కృతా తావివచః సోమహాన నాదీ ఘణ విరూపదశః నాః Iసమీత్యు సారాతు సరాజయోషీతోభయాద్వి నష్టాజన కెశ్వరాత్మజా || || సీతామదృష్ట్వాహ్యన వాస్య పౌరుషంవిహృత్య కాలం సహ వాన రై శ్చిరమ్ | న 'మే ఏసు శ్రీ వ సమీప గా గతిస్సుతీష్ణు దండోబలవాంశ్చవానరః!! - | దృష్టమంతఃపురం సర్వందృ స్టా రావణయోషితః 1 నసీ తాదృశ్య తేసాధ్వీ వృధాజా తోమమశ్ర మః || || కిన్ను మాంవాసరాస్స ర్వెగతంవక్యుంతిసంగతాః! గత్వా తత్ర త్వయావీ రకింకృతంతద్వదస్వసః - అదృష్ట్వాకం ప్రవ్యూమి తామహంజన కాత్మజామ్ |21|| ధ్రువం ప్రాయము పై ష్యంతి కాలస్యవ్యతివతః నె!! || కిం వావర్యు రావణ స్యగృహం|18 24 ||ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీధళా విరచి తాయాం - శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందరకాండ వ్యాఖ్యాయాం ఎకాదశ స్సగE: **** సత స్యేతి || ని శాగృహాణ రాత్రి నివాసయోగ్యాణ గృహాక్ పశ్యతి అపశ్యత్ || ౧ ||ga|| జూనకీవిచిన్వతో మేదశ ణ సంయధాయస్మాన్నైతి- తధాతస్మాత్ థు వంప్రియ 'తేమమా రేతి సంబంధః || || సేతి || స్వశీల సంరతుణంపాతి కాతివ్రత్య సంరక్షణం- ప్రతిదుష్టకర్మణా అతిదుష్టకర్మణా ఆర్యప ధేసన్మార్టే 3 ||విరూపదర్శ నాఃవిరూపొణిదశం నా నిచతూంషీ- దీర్ఘాశ్చ విరూపదర్శ నాశ్చతా స్తభోక్తాః రాక్ష సరాజయోషితఃరావణ స్యాజ్ఞా "ఆజ్ఞా కారిణీ | ర || సీతామితి! సుగ్రీవ సమీపగా గతిః-గమ్యత ఇతిగతి ర్మార్గ:సుగ్రీవ 'సమీప సంబంధీమా గోళా మే నా స్తిసుగ్రీవ సమీపం ప్రతినగంతవ్యమితి భావః|| ||మాస్తుతత్సమిపగమనంజాంబవదాదిసమీపగమనమపి దురంతమి త్యాహ!!న్న్విత్యా ది!!తద్వదస్వ నఇత్యు క్తఇతి శేషః- తామదృష్ట్వాకం ప్రవణ్యా నీతి సంబంధః- నకిమపివ కుంశక్యమిత్యధE : if Qy || తత్ర జాతుమాహ-దువమితి || సీతానదృషేతివచ నంశ్రు త్వా ధ్రువంత్రేయోస వేశ నేనప్రాణాం స్త్యత్యుంతీత్యధE8lU || హేత్వంతరమాహ! కిమి తి|| సముద్ర స్య పొరం తీరంగతంతం - జాంబ నాకొ కింకుత్సితంవ ·* శ్రీరాసూ మురం - స్వభ్యాస న తుట్టు నటశి ప్లే - సుందర కాండ - 'ద్వార స్సగజ మాంప్ర తిజుగుప్పిత వాక్యాభవిష్యతి-సోంగదశ్చ బిల ప్రవేశ నాచ్యోగాన్మక విఘటితో ంగవశ్చజు గుప్పిత వా క్యూభవిష్యతి - సమాగలే • ఎ • సంశ్చ సర్వ బొక్క త కార్యోహమేష్యా మీతిమదుక్యాజనితవిశ్వాసావానరాశ్చజు గుప్పిత వాక్యాభవిష్యం తీత్యర్థః | F|| చిరంని ర్వే దే కార్యహానిస్స్యాదితిమ త్వా అని ర్వెడవ వలంబ తే అని ర్వేద ఇతి||అని ర్వేద ఉత్సాహః-తత్కృతంతతయు కలయత్నం- చే థైక రో మీత్యర్ధః యత్క కోతి-జంతు రితిసిద్ధం-జంతో స్సంబంధితత్సర్వంక మం- సూఅని ర్వేద ఎవ సఫలంక రోతీత్యన్వయఃllpallభూయస్తావది త్యాది||ఆపా నేతి-ఎతావిచి తాఃఅధాసిపునర్వి చేష్యా సత్యసుషజ్య తె. సష్కు టాఃగృహా రామాః - అంతరరధ్యాఃల వాంతరవీధ్యః-భూమీతి-భూమిగృహాణ భూమి బిలగృహాక్-చై త్యగృహాడొచతుష్పధనుండపాక్ - గృహానతిగృహాక్ గృహానతీత్య దూరే స్వైరవిహారాధణ నిమి: తాడొ గృహా || 18 ||ఉత్పతన్ని త్యాది || ఉత్పతన్ని పతకా పూర్వముచ్చ స్థానాన్య ధిరుహ్యతతోవరోహార్ట్ -అవఘాటయణ పాటయణ - నిష్పత నిగణచ్ఛF -ప్ర పతన్ను త్పత కొ బిలగృహాదీనినీచ స్థానాని ప్రధమమథిరుహ్యతతస్సముద్దచ్ఛF |Int || 2 || ప్రాకా రెతి!! ప్రాకారాంతరరధ్యాః ప్రాకారమః ధ్యవతి వీధ్యః- వేదికా శ్చేత్య సంశ్రయాః – త్యవృక్ష మూలపీరి కాబంధాఃllor il.90 || ప్రమ ధ్యైతి || ప్రమథ్య ప్రసహ్య - బలాద్ధృతానాగక న్యాణత్యభిధానాద త్ర బందీకృతానాంధ్ర హణం పూర్వ శ్లో కేఊ ఢానాం నాగక న్యా నామిత్యపునరు 98.9.211.92 ||ఇతి శ్రీ గెనావింద రాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణ శృంగారతిలకాఖ్యా నే - సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే- తివృద్ధశ్పజాంబవానంగదశ్చ సః!గతం పొరం సము ద్రస్య వాన రాశ్చ సమాగతాః || ||అని ర్వెదశి యోమూలనుని ర్వెదఃపరం సుఖమ్) అని ర్వెదోహి సతతం సర్వా ధేషు ప్రవతఃకఃఖకరొతి సఫలంజంతోఃకమణయ త్తత్కరోతి సః|తస్మాదని ర్వెగకృతంయత్నంచే షెహము త్తమమ్ || 70 || భూయస్తా వద్వి చేష్యామి దేశా నావణపాలి తా?!ఆ పానశాలావిచి తా స్తదాపుష్పగృహాణి చ • చిత్రశాలాశ్చవిచి తొ భూయః క్రీడాగృహాణిచ ! నిష్కు టాంత రర ధ్యాశ్చవిమా నాని చ సర్వశః ఇతి సంచింత్యభూయోపివి చేతుముపచక్ర మే|భూమీగృహాం శైత్యగృహా గృహాతి గృహ కానపి || 18 || ఉత్పతన్ని పతం శ్చాపితిష్ఠన్ల చ్ఛస్సునఃపునః అసానృణ్వంశ్చ ద్వారాణిక వాటాన్యవఘాటయ * ప్రవిశన్నిష్పతంశ్చాప ప్రపతన్నుతృతన్నపి | సర్వమవ్యవ శాశం 'సవి చచారమహాక ఓalInL ||చతురంగుళమా త్రోపి నావ కాశ స్సవిద్య తే! రావణాంతఃపు రైతస్మిణ్యంక పినఁ జగాను సః || 02 || ప్రొ కారాంతరర ధ్యాశ్చ వేది కాశ్చైత్య సంశయాః! ఏమీణ కాఃపుష్కరిణ్యశ్చ సర్వం తే నావలోకితమ్ || 7 ||రా ఈ స్యోవివిధాకా రావిరూపానికృతా స్తధా దృష్టాహ నుమ తాత తనతు సాజన కాత్మ జా|| F రూపేణా ప్రతిమాలో కేవ రావి ద్యాధరస్త్రీయఃదృష్టాహనుమ తాత త్ర సతు రాఘవనందినీ ||90|| నాగక న్యా వరారోహాఃపూణః చంద్రనిభాన నాః|దృష్టాహనుమ తాత త్ర నతు సీ తాసుమధ్యమా || 90 || ప్రమధ్య రాతు సేం ద్రోణ నాగక న్యాబలాగ్ధృతాః | దృష్టా హనుమ తాత త్రనసాజనక నందినీ 1-9-911 సోపశ్యంస్తాం మహాబాహుఃపశ్యంశాన్యానరస్త్రీయః | విష సొదముహుధీణ మాక్ హనుమా న్మారు తాత్మ జూ|| 23 || ఉద్యోగం వాస రెం ద్రాణాంప్ల వనం సాగర స్యచ వ్యర్థ ంవీ క్యానిలసుతశ్చింతాంపునరు పొగమత్ || 28 || అవతీర్యవిమా నాచ్చహనుమా న్మా త్యుతి-సోంగదఃకింకుత్సితంనక్యుతి సమాగతాఃసీతా న్వెషణాధణ మాగ తాకింకుల్సి తంవక్యుంతీత్యధణ || F|| ఎవంశణమా త్రం నిర్విద్యపునరు త్సాహమవలఁ బ్యాహ' అని ర్వేదః త్యాది నా||అని ర్వెదఃఅలంబుద్ధి రాహిత్యం ఉత్సాహఇత్యదః:- అని ర్వేదకృతంఉత్సాహ ప్రయుక్తం!!nall * చిర్రెతి || నిష్కు- టాగృహా'రామాః-తిన్మధ్య గాఃవీధీశ్చ భూమీ తి! భూమీ గృహాక్ భూబిలగృహాణ్-చైత్యగృహా బుద్ధాయత నాని - గృహాతిగృహ కానపిగృహానతీత్య అన! చూ నే స్వేరః హారాధE CR మిణ తగ్య హాక్ ||18|| ఉతృతన్ని 3 || ఉత్పత ఉన్నతమారుహః - నిపత కొతతో వరోహణ నిష్పత కొనిశ్రామ శిలగ్య హేప్వపతర ఉత్పత? పున సేభ్య ఉద్గచ్ఛక్ |Int ||9||యం 'సక పిర్నజ "మ సతావృశశ్చతురంగుళమాతో వ్యవకాశోనవిద్య తెIn 2|| ప్రాకే రెతి || ప్రాకారాంతరర ధ్యాః ప్రాకారాంతరమధ్యవతిక మంత్రి కుమారా దిగృహ వీధ్యః వేదికా శ్చైత్య సంశ్రయాః చతుష్పధవతి: వృణధారభూత వేది కాః!! "F || 9 || రాఘవనందినీ రామప్రియా|| 90 || ప్రము ధ్యే & ప్రమధ్య నాగక న్యాబలా ద్ధృతా ఇ త్య నేనబ ) దీకృతానాం గ్రహణం - పూర్వం తూఢానాం నాగక న్యా సొంతితోనపునరుక్తిః|| 9.91.27 ||3||అవ తీర్యవిమా నాచ్చేతి-పునరాగుహ్యావరుహ్య చేత్యర్థః విమాన ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయగ విశి ఏ • సుందర కాండే త్రయోదశ స్సగణః. ద్వాదశ స్సగజాః, *************** విమానాది త్యాది 2 గా నింపి మా నాదన తరణ్ క్యాను ధ్యే విమానముధిరూఢఇత్య వగమ్యతే. వేగవ త్వే దృష్టాంతమాహ-ఎ ద్యుదితి || సంపరిక్ర మ్యెతి|| సంపరి క్రవ్య ప్రాకారమి శేష-ఆ బ్రవీత్ 'స్వయమితి శేషః ||9|| భూయిష్టమితి!!లోళి తా-బహుశ్వో షైత్యర్ధ ||3 ||పల్వలా నీ త్యాది! స రితఃకుర్ర నద్యః-అనూపవ నాంతాఃజల ప్రాయవన ప్ర దేశాః ||6|||2|| ని 1్వతి|| సీతా అయోనిజా-వై దేహీజన్మభూమి ప్రయు కాతిశయవతీ-మైథిలీ ఆచార ప్రధాన కులోత్క షణ వతీ-అథశబ్దస్సముచ్చయె-ఎవంభూ తాజన కాత్మ జాదుష్ట చారిణం గానణం వివ శాకామపరవశాసతీ-ఉపతి ప్లేతకింను- నేత్యర్థః|రా||కిన్న్వితి || సీ తేత్య నే నాయోనిజత్వ ప్రయు వైశిష్ట్యం ద్యోత్య తే-అధశబ్ధాల్గోగుణ సముచ్చయః- వై దేహీత్య నెన దేశ సంబంధకృత వైశిష్ట్యం - మైథిలీత్య నేన సదాచారయు క్తసత్పురుష వాసభూతనగర సంబంధకృత వై శిష్ట ్యం-జనకాత్మ జేత్య నేనక మః , ఏహి సంసిద్ధిమాస్థి తాజన కాదయఅతి ప్రసిద్ధజనక "సంబంధకృత వైశిష్ట్యం - ఎవంగుణ విశిష్టా దేవీ దుష్ట చారిణం రావణం-ఉపతి షెతకింను ప్రాప్నుయాతి-Cను మిత్ర త్వేన ప్రాప్నుయాత్కి-0ను న ప్రాప్నుయా దే వేశ్యర్థః ఉపా దైవపూజాసంగతిక రణమిత్రక రణపధిష్వ తివ క్తవ్యమి త్యాత్మ నేపదం ||2||ఆ ధాస్యొ అదర్శ'నే హెతూను ప్రేక్షు తే-4 ప్రమి త్యాది నా|| రామ బాణా నాం రామ బాణేభ్యః || 24 ||అధ వేతి|| సాగరంపే త్యభీతంహృదయం సాగ రెపతితమితిమ న్యే-హృదయ స్యభయస్థాన త్వే నతన్మూలతయాతచ్ఛరీరంలక్యు తే || | ||రావణ స్వేతి|| ఓడి తేనపీడ నేన!! Full* పర్యుపరీతి|| ఉప ర్యుపరి సాగరం-సాగరస్య సన్నిహితోపరి ప్రదే శే-ఉపర్యధ్యధ సస్సామీస్య ఇతివ్వి ర్వచనం-ఉగుపర్యాదిపుత్రి ష్వీ తిద్వితీయా || 19 ||అసూఇతి ఖేదే!|nu|| అధ వే రుతాత్మజః ఓం తాము పజ గా మాధశోకోపహత చేత న || 24 || ఇతి శ్రీముత్సుందర కాం డే-ద్వోగశ స్సగణః. ########################## విమా నా తుసుసంక్రమ్య ప్రాకారంహరి యూధపః | హనుమా న్వేగ వానా సీద్య ధాపిద్యుద్ధ నాంత రె!) || సంపరిక్ర వ్యహనుమాక్ రావణస్య నీ వేశ నాత్ |అదృష్ట్వా జానకీం సీతామబ్రవీద్వచనంకి పి 1.9|భూయిష్ఠంలోళి తాలంకారామస్యచర తా ప్రియమ్ | నహిపశ్యామి వై దేహీం సీతాంస ర్వాంగశోభ నామ్ || 2 ||పల్వలాని తటా కాని సరాంసి సరిత స్తథా | సద్యోనూపవ నాం తాశ్చదు గాణశ్చధరణీధరాః • లాళి తా వసుధా సర్వానతుప శ్యామిజానకీమ్ || || || ఆహసం పాతి నాసీతా రావణస్యని వేళ నే * ఆఖ్యా తాగృధ్ర రాజేననచసశ్యామి తొమహమ్ || 2 ||కిన్ను సీతాధవై దేహి మైధిలీ జనకాత్మజా • ఉపతి షెతవివశా రావణ దుష్టచా చారిణమ్ || 4 || & ప్రముత్పతతోమ న్యేసీ తామాధాయరకు సః * బిభ్యతో రామబాణ పతి తాభ వెత్ || 24|| అధవా హొయమాణాయాః పది సిద్ధని షెవితే • మ న్యేపతితమార్యాయాహృదయం ప్రేక్ష్య సాగరమ్ ||3 || రావణస్యోరు వెగే జాభ్యాంపీడి తేనచ • తయామ న్యేవిశాలా త్యాత్య క్తంజీవితమార్యయా!! Fu|| ఉపర్యుపరి వానూనం సాగరం క్రమత స్తదా * వివాష్టమా నాప తి తాసము “జనకాత్మజా ||10|||అ హెూకు ద్రౌణ వా నేనరక్షంతీ శీలమాత్మనః • అబంధుర్భ, తాసీతా రావణెసతపస్వి నీ|| nnull అధవారాకు ఎవై తత్సర్వ దర్శనమితితత్వం || ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీర్థ విర చి తాయాం - శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం • ద్వాగశ స్సగE: * విమానాదితి ||స వేగ వాక్ హనుమాక్ విమానాత్ ప్రాకారం సంక్రమ్యఘ నాంత రెవిద్యుది వా సీదిత్యన్య యః-అ నేనౌప మ్యేనప్రాకార ఇంద్ర నీలకృత ఇత్యవగవ్య తె!! O || సమితి||ని వేశ నాత్సంపరిక్రమ్య ప్రాకారమితి శేషః || భూయిష్టమితి || భూయిష్టంలోడి తాబహుశాన్వి షేత్యధE :|| ||పల్వ లానీతి || సరితఃకు డ్ర నద్యి-అనూ పన నాం తాఃజల ప్రచురవన ప్ర దేశాః || 8 ||| తి||నన్వ నుపలబ్ధి ప్రమాణాద భావనిశ్చయం నాస్త్విత్యత ఆహ-ఇ హేతి || రావణని వేశనఎ వాఖ్యా తా.తద్వచర్చ ప్రమాణం- నతు దృశ్య తేత్ర కిమిదమితి ||2||ిన్నిస్వాతి|| సీ తేత్య నేనఅయోనిజత్వ ప్రయు క్తం వై శిష్ట్యం ద్యోత్య తే-అథశబ్దశ్చాతొణ గుణ సముచ్చయపర్క-వై దేహీత్య నేన దేశ సంబంధకృ తవైశిష్ట్యం. మైథిలీత్య నెనసదాచారయు క్త సత్పురుషా నా సనగర సంబంధ నిబంధన వై శిష్ట్యం - జనకాత్మ జేత్య నెన - కమః శైవ హి సంసిద్ధిమా స్థితా జన కాదయఇతి ప్రసిద్ధజనక సంబంధకృత వైశిష్ట్యం ఎవంగుణ విశిష్టా దేవీ దుష్ట చారిణం రావణముపతి షైతకిన్ను మిత్ర త్వేనప్రాప్నుయాత్కిన్ను-న ప్రాప్నుయా దే వేత్యధFall_u!! అదశ - నెహెతూ నాహ || శ్రీ ప్రమి త్యాది నా|| రామబాణా నాం బాణేభ్యఃl &u|l9|| రామపరోక్షంత ధాభయాయోగాత్ప —ంతరం అధ వేతి || హృదయం పతితంమనఊ 19 తం-మున ఉత్కచుణ స్యైవ మరణ త్వాత్ || 4 || రావణ స్యేతి ||పీడి తేస పీడ నెన|| 1814 ||అధ వేతి || నిహి తాంభూగృహాగౌస్థాపితా"0మ న్యే || 14 ||ఎవంపీడ్యమా మంత రా ·ta శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - త్రయోదశ స్సగE:. తి||దుష్ట భావాభిః సాపత్న ప్రయుక్త ఆ ధాభిః ||1-94 ||13||హారా మేతి||న్య స్త దేహాత్య క్త దేహా భవిష్యతి భ వేదిత్యర్థః|18|||అధ వేతి || నిహితాభూగృహాదౌగూ ఢం స్థాపి తా-లాలప్య తెముహుముణ హు ప్రలపతి!|n4u ||ఎవంనిరుధ్యమా నాపి సీతా రావణస్యవశంనష్ట జేది త్యాహజనక స్యేతి ||క ధం వ్రజేత్ - నవ్ర జే దేవేత్యధజాః! CLU ||నను కించింతయాగ త్వాయ ధావృత్తంని వేద్య తామి త్యాశంక్యతదను చితమి త్యాహవిన ప్టేతి వినష్టా భూగృహాదౌస్థాప నె నాదశః నంగ తా - ఇశ అదశ జన్మతిధా తోర్నిష్ణా- ప్రణ' సముద్రపత నాది సత్య క్తజీవి తా-ఉపసగాళాదసమా సేపిణోప దేశ స్యేతిణత్వం- మృతా రామవిరహదుఃఖా సహిష్ణుతయా స్వయంవృతా।n &u|| ని వేద్యమానంతి ||ని వేగ్యమా నెవడ్యునూణాదోషస్స్యాత్ దోషస్స్యాదని వేద నెయధావృత్తాని వేగ నెస్వామివంచనదోషస్స్యాత్ -విషమంపరస్పర విరుద్ధం!!nvull అ సిన్ని తి||హసుమాళ్-అస్మిక్ కార్యెఎవంగ తెఎవంవిషమత్వం ప్రాప్త సతి-కిం ప్రాప్తకాలం కాలోచితం-కుమం సమర్థంచభ వేదితి మతంపతుం భూయః ప్రవిచార యత్ lingu|l|904|| పురుషార్థాభావమాహము మేదమితి: enui 994||ని వేద్యమా నెదోషస్స్యాది త్యెతదుప పాదయతిగ త్వే త్యాది నా||అ ప్రియమితి చ్ఛేదః||93||| పరుష మితి పరుషం శ్రవణక టుక ం దారుణం భయంక్ రం-కూ రంఉ ఊం లడ్ల అసహ్యం ఇంద్రియ తాపనం ఇంద్రియ భకం సీతానిమి త్తం సీతావిషయం||.984 ||తంత్వ తి||పంచత్వగతమానసం మగణేకృతనిశ్చయం||.924||3_94|| సొం త్వె నెతి||మా నెన ప్రత్యుత్థానాదినా ||33|||నవ నేష్వితి!నిరోధేషుగృహాదిసంవృత ప్రదేశేషు || 3 44 || సేంద్ర స్యపత్నీ భిరసి తేక్షణా • అచుష్టాదుష్ట భావాభిర్భ, తాసౌభవిష్యతి!!ngu|| సంపూణ చంద్ర ప్రతిమంపద్మపత్రని భేతు ఇజమ్ • రామ స్యధ్యా యతీవ క్తం పంచత్వం కృపణాగతా 1034 || హా రాములమ్ముశా త్యేవంహాయో ధ్యే చేతి మైథిలీ • విలప్య బహు వై దేహీన్య స్త దేహాభవిష్యతి 1184!! అధ వానిహి తామ న్యే రావణస్యని వేశ నె • నూనంలాలవ్య తేసీ తాపంజర శైవ శారికా || 24|| జనక స్యసు తాసీతా రామపత్నీ సుమధ్యమా * కధముత్పల ప త్రాక్షీ రావణ స్యవశంద్ర జేత్ |InLu||వినష్టావా ప్రణష్టా వామృతా వాజనకాత్మజా * రామ స్య ప్రియ భార్య స్యనని వేదయితుంఠమమ్ || ౧ 24 || ని వేద్యమా నేదోషస్స్యాదోషస్స్యాదని వేద నే* కథన్నుఖలుక తణవ్యం విషమం ప్రతి భాతి మె||||||అస్మి న్నెవంగ తేకార్యె ప్రాప్తకాలం(మంచ కిమ్ * భ వేదితిముతంభూయోహనుమాన ఏ చారయత్ IIFU! యది సీతొమదృష్ట్వాహం వాన కేంద్ర పురీమితః • గమిష్యామితతః కా మేపురుషా దాణభవిష్యతి!! 9c4||ము మేదం లంఘనం వ్యర్థం సాగరస్య భవిష్యతి • ప్రవేశ శైవలం కాయారాత సానాంచ దర్శనమ్||an ullకింమాంవత్యుతిసుగ్రీ వోహర యో వా సమాగతాః • కిష్కింధాంసమను ప్రాప్తంతొ వాదశరధాత్మ ఔ||9-94||గ త్వాతుయది కాకుత్ స్థంవ్యూమి పరమ ప్రియమ్ • న దృష్టతిమయా సీ తాతత స్త్యత్యతిజీవితమ్ ||93|| రుషం దారుణం శ్రూరంతీష్ఠ మింద్రియ తాపనమ్ సీతానిమి త్తందుర్వాక్యం శ్రుత్వాసనభవిష్య తి|| అర్క || తంతుకృచ్ఛగతందృష్ట్వా పంచత్వ గతమానసమ్ • భృశానురక్తో మేధావీనభవిష్యతిలక్ముణః|| 944 || వినమ్రా భ్రాతరౌ శ్రు త్వాభరతో పిమ రిష్యతి • భరతంచమృతందృష్ట్వాశత్రు ఘ్నోనభవిష్యతి || 9 || పు త్రాస్మృతాన్సమీ డ్యాధనభవిష్యంతిమాతరః • కౌసల్యాచసుమి త్రాచ కై కేయీచన సంశయఃll.984 ||కృతజ్ఞ, సృత్య సంధశ్చసుగ్రీవఃప్ల వ గాధిపః • రామంత థాగతందృష్ట్వా తత స్త్యత్యుతిజీవితమ్ ||90|| దుమణ నావ్యథితా దీనాని రానం దాతపస్వినీ • పీడి తాభత శో కేనరుమాత్యత్య జీవితం!!.9F || వాలి జేనతుదుఃఖేన పీడి తాశోకకశి- తాపి జపంచత్వంచగ తెరాష్ట్ర ఆ రాపినభవిష్యతి ||300||మా తాపిత్రోర్వినా శేనసు గ్రీవవ్యస నెనచ • కుమారోప్యంగదళిక స్మాధారయిష్యతి జీవితమ్ || 3 nu|| భతృణ జేనతుదుః ఖేనహ్య నాపిసీ తారావణస్యవశంనవ్ర జేది త్యాహజనక స్యేతి||n4u ||ననుకి మేతాదృశవిచా రెణ-గ త్వాయ ధావృత్తంని వేద్య తామిత్యతఆహ! విన ప్లే త్యాది||దృశ్య దే శేమాయ యాఅదర్శనంవినాశః అదృశ్యదే శేఅవస్థాపనం ప్రణాశం రామవి శేషజనితదుః ఖేన స్వయంవృతావా || 24 ||ని వేద్యమానఇతి | దోషావత్యుమాణః' అని వేద నెయధా వృత్తాం తాకధ నేదోషః. స్వామివంచనక రణరూపః స్యాత్ || || అస్మిన్ని తి|| ప్రాప్తకాలం కాలో చితం-తుమంసమధణంకింభ వేత్ - ఇతమతంపకుంభూయః ప్రవి' రయత్ ప్రవ్యచారయత్ IIF U ||93|||పరుషమితి||పరుషంకణః కరొరం దారుణంభయంకరం- కూరముద్రం - తీత్లమ సహ్యం ఇంద్రియ తాపనం ఆం రియలు కం-సరామః || 984||తమితి || పంచత్వ గతమాన సంఘరశాకృతనిశ్చయం||33||! నెతి!! నిరో ధేషుగృహాది సంవృత ప్ర దేశేషు!3vu|| న యీతి || ధరి వ్యతి ప్రాణానికి కే ·22 సుం ' రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - త్రయోదశ స్సగళాః. విషమితి || ప్ర చరిష్యంతిక రీష్యంతీత్యధE:-శస్త్రంశ శ్రీపతనం ||3 4U|| ఘోరమితి ||ఆరోదనంఆ సమం తొ ద్రోదనం|| 3Fu|| హస్తేతి|| హస్తా దానఃహ స్తపతితభోజీ ముఖా దానఃముఖపతతభోజీ-వృకు మూలికి ఇవృక్ష మూలవా సీ|| 804 || సాగరానూ పజ ఇతి || బహుమూలఫలోదక ఇతి స్వరూపక ధనం - అరణీసుతం అరణ్యుత్పన్నం|| nu||ఉపవిష్ట స్యేతి || ఉపవిష్టస్య ప్రాయోపవిష్ట స్య-లింగినీంలింగం సన్యాసఃఅనశనంత ద్వ తెలింగినీ తాం- సాధయిష్యతి-లింగినమితిక్వచిత్పారః- తత్ర లింగంశ రీరంత ద్వాణ లింగీఆత్మానం సాధయిష్యతి-శరీరాదా త్మానం మోచయిష్యత ఇత్యధణ: శ్వాపదా నిశ్వాపదాః వ్యా ప్రూదయ 81 8-94 ||న చై వమాత్మ త్యా గేదోషణ త్యాహణ దమితి నిర్యాణం 1)మరణం-ఆపః అపః || 834||సుజూ తెలి! సుజాతమూలాఆచౌలం కాది దేవ తాజయేన శోభన ప్రారంభౌ-సుభ గా చం ద్రోదయెనరమ్యా. కీతి? మాలామ మకీతి మయమాలా-యశ స్వి నీహనుము తోలంకా స్ర వేశరాత్రి రితిలో కేవిఖ్యా తా - చిరరాత్రీ జాగరణైనదీ ఘణ భూతా రాత్రి ప్రభ గ్నా సమాప్తా. ఎవంకల్యాణీ యం రాత్రి సీ తొమపశ్యతో మేన్య ధైజావజా ప్రత్యర్థి కృది కారాద $నఆతిదీఘణః||89||ఆత్మ త్యాగా పేక్షయా తాప సభావ ఎవజ్యాయాని త్యాహ- తాపసఇతి || వా శబ్రావధారణె ని || వాస్యా ద్వికల్పా పమయో గేవా ధేజ చ సముచ్చయ ఇతివిశ్వ:|| 824|| మాభూత్సు గ్రీవసమీపగమనం' అంగదాదిభిస్సంయుజ్య తామి త్యాశం క్యాహ- యదీత ఇతి!! 84 ||వి నాశ ఇతి బహవోదోషాః పూర్వో కాస్సర్వవినాశాదయః - సంగమః శ్రేయస్సంగమః||8|||| రావణమితి!! ప్ర త్యాచీణF 0 ప్రత్యాచరితం- ప్రతికృ భిభూ లౌవనౌక సః * శిరాం స్యభిహనిష్యంతిత లైము : ష్టిభి రేవచ ||3-94 || సొం త్వే నాను ప్ర దా నేనమా నెసచయశస్వినా *లాళితాఃకపిరా జేనప్రా ణాం స్త్యక్యుంతి వాన రాః || 334 || నవ నేషున శైలేషుననిరో ధేషువాపునః • క్రీ డామనుభవిష్యంతి సమేత్యక పికుంజరాః || 384 || సపుత్ర దొరాస్సానూ త్యాభతృణ వ్యసనపీడి తా: * శైలాగ్రేభ్యఃపతిష్యంతి'స మేత్యవిష మేషుచ|| 3xu||విషముగ్బంధనం వాపి ప్రవేశంజ్వలన స్యవా * వాసమ ధోశ స్త్రం ప్రచరిష్యంతి వాన రాః!!3&u|| ఘోరమా రోదనంమ న్యేగ తేమయిభవిష్యతి + ఇ క్వాకుకుల నాశశ్చ నాశ శైవవ నౌక సామ్ || 3 24 సోహం నై వగమిష్యామికిష్కింధాంనగరీమితః • నచశ క్యామ్యహంద్రష్టుంసుగ్రీవం మైధిలింది నా || 3 ||మయ్యగచ్ఛతి చేహ స్థధర్మాత్మానౌమహా రథొ • ఆశయాతౌధరి ప్యే తేవాన రాశ్చమనస్వినః|| 3F4 || హస్తా దానోముఖా దానోనియతో వృత మూలిక ! * వాన ప్రస్థాభవిష్యామిహ్యదృష్ట్యా జనకాత్మజూమ్ || 80 ||సాగరానూపజే దేశబహుమూలఫలోద కే • చి తాంకృత్వా ప్రవేత్యా మిసమిస్మరణీసుతమ్ || 8 Qu|| ఉపవిష్ట స్యవాసమ్య), గినీం సాధయిస్యతః • శరీరంభ తయష్యంతి వాయసాశ్శ్వాపదానిచ || 8-94 ||ఇదంమహషిణ భిదృఢష్టంని ర్యాణమితి మేమతిః • సవ్య గాపః ప్ర వే బ్యామిన చేత్ప శ్యామిజానకీమ్ || 834 || సుజాతమూలా సుభ గా కీతి ?"మాలాయశ స్వినీ • ప్రభ గ్నా చిరరా త్రీయంమమ సీతామపశ్యతః||80||| తాప సో వాభవిష్యామినియతో వృత్తు మూలిక ? • నేతః ప్రతిగమిష్యామి తామచృష్ట్వాసి తెతుణామ్ || 6 xu!! యదీతః ప్రతిగచ్ఛామి సీతామనధిగవ్య తామ్ * అంగద స్పహ తై-స్సర్వైర్వాన రైర్నభవిష్యతి || 8Lu||వి నా కేబహనో దోషాజీవన్ద ద్రాణిపశ్యతి • తస్మాత్రే శాస్థరిష్యామిధు వో జీవిత సంగమ 8!! 884 | ఎవంబహువిధందుఃఖంమనసాధారయన్ముహు? * నాధ్యగచ్ఛత్త దాపరంశోక స్వక పికుంజరః||80||రావణం వావథి ప్యామిదశ శ్రీ వంమహా షgl/3Fu|హస్తేతి|| హస్తా దానఃహ స్తపతిత ఫలపణాE"ద్యాశీ-ముఖా దొనఃముఖపతిత ఖాజీ-వృక్షమూలిక ఇవృశ మూలవా సీli8ou! సాగ రెలి||అరణీసుతం అగ్నిం ||nu|| ఉపవిష్ట స్వేశి ఉపవిష్టస్య యో పవిష్ట స్య-లింగినంలింగశరీరమస్యా స్త్రీ తిలింగ్- తఁఆత్మానమిత్యధE 8-సాధయిష్యతఃశరీరాన్మోచయిష్యతః- శ్వాపదానిశ్వాపదాః వ్యా హ్రదయ|| 8-911న చాత్మహ త్యాదోషాపీ త్యాహ-ఇదమితి నిర్యాణం చురణం-ఆపఃఅపః || 34 || సుజా తెతి || ఆదిత ఆరభ్య సీతా న్వేషణా పయు క్తతయాశో మూలా-సుభ గా సీతా స్వషణసౌకర్యాపాదక చం ద్రిక యామనోహరా - కీతి? మాలాకీతజ నంకీతి?- సీతా న్వేషణసహకారిణీతిసవై - క్రియమాణాకీతి: రేవమా లాయస్యాస్సో-యశ స్వి నీహనుమల్లంకా ప్ర వేశరా త్రిరితిఖ్యాతిమతీ-చిర రాత్రికి చిర కాలవిశిష్ట రాత్రిః- దీఘః రాత్రిరితియావత్ - అ నేన రామకార్య సహాయేచ్ఛయా రాత్రి రపివథి తవతీత్యవగమ్య తే సీతామపశ్యతోమమ ప్రభ గ్నా నిష్ఫలాజా తేత్యర్థ 1884 || పూర్వోక్తయోఃతాప సపక్ష మరణపతయో ప్రధమంపతుమవలంబ్యా హ!! తాపస ఇత్యాదినా!y ||వి నాశ ఇతి! జీవిత సంగమః జీవి తే-సంగమ :శ్రేయస్సంగమఃధు నallou ||కిందై న్యేనవిక్ర మిష్యామీ త్యాహ ||రావణమితి||హృతా సీతారా ·శ్రీ రామాయణే . వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శీ ప్లే - సుందరకాండే - త్రయోదశ స్సగణః. తమితీయావత్ ||రా|| రావణమితి!! వాళభైవధారనె-హృతా సీతా కామమ స్తుయ ధాత ధావాభవతు-రావణంవథిష్యా మ్యేవ-వ ధేనకింభ వీస్యతీత్య తాహ ప్ర త్యా DIRETVభవిష్యతీతి. ప్రత్యాచీణణం ప్రత్యాచరణం- వై గనిర్యాతనమితియావత్ 18Full అధ వేతి|| పశుంపశుప తెరి వెతి-పశుప తే:అగ్నేః పశుంఅ జమివ- ఇమంపశుంప శుప తె తెఅద్య బధ్నావ్యగ్న ఇతి శ్రు తే: 1.అ నేనసు ప్రాపత్వము క్తం||204|| ఇతీతి || ప్రధమంచిం తావిచారః- తతో ధ్యాసంజ్ఞాతన్య విషయ నిరంతర ప్రత్యయః - తత ఆ తేతీద గంత చింతో చ్య తె|| 10 ||చింతా ప్రకారమాహ యావదితి || 1.94 || యదిపూర్వ మేవ సంపాతిపచన ప్రామాశ్యానరా మో త్రానీయెతత దాష హాక్ ప్ర మాధస్స్యాది త్యాహ- సంపాతీతి ||X L1 ||జి త్వాత్వితి|| సిద్ధింతపఃఫలం | (dul! సర్వా దేవాన్నమస్యంతి రావు స్యా దె? యశ స్విసఅత్యు క్తిరీత్యా అభినుతలాభ త్వర యా సర్వాన్నమ స్కరోతి-నమో స్త్ర్వీ®l/XFv | స తెభ్య స్వి త్యాదిశ్లోకద్వయ మే కాన్వ యం||నమ స్మృత్యాలోక నరూపక్రియా భేదా త్తచ్ఛబద్వయం-సనమస్కృ త్య అశోకవని కాం ప్ర తెఉద్దిశ్య సర్వాదిశ స్సమాలోక్య అశోకవని కాంపరి పరిచ్ఛేత్తుం తస్యాస్సర్వా దిశో దృష్ట్వా తాంసమనసాగ త్వా ఉత్తరంచింతయామా సేతి యోజ నా-అశోక శబ్దస్సంజ్ పేవ్యాఖ్యాతఃlt_nu'ధ్రుసమితి!.రజా బహుళారతుక రాతకు సబహుళా. వనాకులా జులావృతా - ద్రుమషండమండితావా • సర్వసంస్కారై : కవణణతృణ నిరస నాదిభిః సంస్కృతాకృతాతిశయాధానా-అశోక వని కాధ్రువంచిం త్యాభవిష్యతి అవశ్యను న్వేషణీయాభ వెదిత్యధః - L.Su||ర&ణఇతి!! అత్ర అ శోకవని కాయాం విహితాఃనియు కాః-సర్వాత్మా సర్వమాప్నోతీతి సర్వాత్మానాయుః-సోపి నాతి కోభం ప్ర వాత-అతిక ఆపనపూర్వకంనాత్ర సంచరతీత్యర్థః||23|| ఏవంభూత ప్ర దే శేభవతఃకథంగమనమి త్యాశం క్యాహ-సంక్ష్మి ప్రణతి II మయా అయమా త్మా దేహ - రామా ధైరామ ప్రయోజన సిద్ధ్యధణ 0 - రావణ స్య చా ర్జెగావ బలమ్ • కామమస్తుహృతాసీతా ప్రత్యాచీణ 0భవిష్యతి!! || అధ వైనం సముట్టి ప్య ఉపర్యుపరీ సాగరమ్ • రామాయోపహరిష్యామి పశుంపశుప తేరివ || X 01|| ఇతిచిం తాం సమాపన్న స్సీ తామనథిగమ్య శామ్ షో ద్యానశోక పరీ తాత్మాచింతయామాసవాసరgl/xou'యావత్స తాంహిపశ్యామి రామ పత్నీంయశస్వినీమ్ • తొవ దేశాంపురీంలం కావిచి నా మిపునఃపునఃl/x_9u|| సంపాతివచ నాచ్చాపి రామంయ ద్యానయామ్యహమ్ • అసశ్యశ్రాఘ నోభార్యాం నిదః హెత్సర్వ వానరా? || 3|| ఇ హైవనియ తాహోరోవ త్స్యామినియ తేంద్రియః• నమత్కృ లేవిన శ్యేయుస్సర్వే తేనర వానరాః!! 184||అశోకవనికా చేయందృశ్య లేయా మహాద్రుమా * ఇమామధిగమిష్యా మినహీయం విచి తామయా|| xxy యంవిచి తామయా!! (24 ||వ సూహ్రు ధాం స్తధాది త్యానశ్వ నౌమరు తోపిచ • నమస్కృత్వాగమిష్యామిర కు సాంశోక వధి: స || NE_U||జ త్వాతు రాశు సాకా సర్వాని శ్వాకుకులనందినీమ్ • సంప్రగాస్యామి రా సూయయ ధాసిద్ధింతపస్వి నే || x Pul సముహూతఃమివధ్యా త్వాచిం తొవిగ్రధి తేంద్రియః • ఉదతిష్ఠన్మహా తేజాహనుమాన్మారు తాత్మజః||26|u || 5 మోస్తు రామాయసలశ్ముణాయ దేవ్యైచత స్యైజనకాత్మజాయై నమోస్తురు ట్రేంద్రయమాని లేభ్యోన మోస్తుచ • ద్రాక మరుద్గణేభ్యఃll kF4 || స తెభ్యస్తునమస్కృత్యసుగ్రీవాయచమారుతిః • దిశ స్సర్వా స్సమాలోక్య హ్యశోకవని కాం ప్రతి || 'సగత్వామనసాపూర్వ మశోక వని కాంశు భామ్ • ఉ త్తరంచింతయామాసవానరోమారు తాత్మజః ||kanullధు వంతురడో బహు భవిష్యతివ నాకులా * అశోకవని కాచిం త్యాసర్వసంస్కా- రసం స్కృతౌ || 2 94||రక్షణశ్చాత్ర విహి డౌనూనంరక్షంతి పొదd? * భగవాసపి సర్వాత్మానాతిజ్భం.ప్ర వాతి వై !!.3|||సంక్షిప్తోయంషయా మగుస్తుయ ఛాత థావాభవకు-రావణం వధిష్యా మ్యేవ- తనకిం- ప్ర త్యాచీర్ణం ప్ర త్యాచరణం వైరని ర్యాత నమితి యావత్ || ౧ || చింతా ప్ర కార మేవాహ-యావదితి || పశ్యా విచి నా మీతి చలట్ భనిష్యద గెజl/X_9u|| సీతామదృపై ్వవసం పాతివచ నా మః సమానీ యేత-తదామహాననధోక్ భ వేది త్యాహ - సంపాతీతి || 434 || ఇ హి.విన శెయు సీ శామదృష్ట్వాతశ్రమగ్గమ నానంతరమితి భావః! (6_q|| జీ త్వెతి||సిద్ధిమివతపఃఫలమివl|x 24|| సఇతి || చిం తావిగ్రధి తెంద్రియః వ్యాకు లేంద్రియః! AF : సత్వితి|| 1 గ్రీవాయ చేత్య త్ర నమశ్చక్ర ఇతికరో తెవిక్ పరిణామఃఅశోకవని కాంగతఃమన సేతి శేషః- అశోక వనికాం ప్రతీతిపా రె సమాలోక యది త్యాలోకయ తే విజా పరిణాము:-అన్యధాతచ్ఛభ్రాతిరి చ్య తె||2-04 సpa||మనసాగ త్వాగంతుంనిశ్చి త్యెత్యధE : ఉత్తరంఉ త్తరకత వ్యం-వ నాకులా కాన నానృతా ||...94 [రక్షిణఇ తిllu త్ర అశోక నని కాయాం నిహి తాళినియుక్తాః-సర్వాత్మా వాయుః||234 || సంక్షీ స్తబ్ధతి|| రామా ధేః రావణస్య చేతిగూఢవృత్త్యాసీతాదశః సస్యా కాంక్షిత త్వాత్ రావణ ·ఓ-4 || బ్ర ం శ్రీరాము, ఆయనే - వ్యాఖ్యాన ప తుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - చతుదఃశ స్సరణ : ణాదృశ్య త్వార్థంచ-సం& ప్తఃఅల్పీ కృతః ఎవంవయా కార్యానుకూలొయ త్న కృతః - కార్యసిద్ధింతు దేవావిధాస్యంత త్యాహ-సిద్ధివి.తి-సం: ధాస్యంతి దదత్వి త్యర్థః || వ్యాది||శర్వఃరుద్ర :lk_LU || ఉ క్తమధE ంపునస్సంద్ర హెణాహ. "హ-సిద్ధిం సర్వాణిభూ తా నీతి|| భూ తానాం ప్రభుః ఉక్త బ్రహ్మరు, ద్రాద్యధిపతిః-పరి శే షాద్విష్ణురిత్యవగన్యు తె-పం ధాఃగోచరఃయేషాం తెపధి నాచ రాశిమాగః వతి? నఃlle 24|| తటితి|| త త్తస్మాణా రణాత్ -ఉన్నతా గాసికాయస్య తదున్న సం- ఉపసర్గా చ్చే తిసమా సొంతో చ్ ప్రత్యయః-నసా దేశశ్చ-అవ్రణం అనవద్యం-తత్ అభిజ్ఞాత త్వానరామేణని వేదితo lik.du ||కు ఒకే తి|| సు దారుణాలంకృత 3' : రిణాసుదారు ణ త్వా ప్యాపాత ప్రసన్న వేషధారిణా॥ ఇతి శ్రీ గోవింద రాజపరచి తె శ్రీ రామాయణ భూషణే శృంగారతిల కొఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె : యోదశ స్సరణ.* సముహూతలను త్యాది || ఇవశబ్లోవాక్యాలంకా రె- ఫ్రా కారంఅశోక వనికా ప్రాకారం-త -స్య వేశ్మ సః రావణ స్య గృహాత్ -అవ ప్లుతః ప్రాప్తః|| ) || సత్వితి || సంహృ వ్ర సర్వాంగఃపులకిత సర్వాంగః-వ సంతాచౌ. పౌణణ మాస్యామాసాక్"సంపా ద్యే తిపక్ష మనుస్మృత్య ఫాల్గున పౌణ మాసీ ప్ర పూర్వదిన ల్వెన వసంతా దావిత్యు క్తం- సొలాక్ సజ కాక భ వ్యాళి శుభానిత్యశోకవి శేషణం-య ద్వాభవంరుద్రమహణ తీతిభ వ్యాకొరుద్ర ప్రియపుష్పాక్ వృక్షవి శేషాక్ - ఉద్దాలకొక బహు వారకాః నాగవృEX నాగ కేసరవృEణ -క పి ముఖా? సుక కాటకా?" ||3 || ||స ప్రవి శ్యే త్యాది| కాంచ నై కాంచనమయైరివర్గీ లై 4-చిత్ర కాసనాంచి త్రా వాంతరవ నాం. చం వనవతం-పుష్పాణ్యు పగచ్ఛంతతి పుప్పొపగా శిపుష్ప సంపన్నాః తై శిఫలోప గై ఫలసంపన్నై. ప్రహృష్టమను జేకా లెవసం తే ఏ సంతస్య త్మాచరాన ధేదా "రావణ స్యచ *సిద్ధిం మేసంవిధా స్యంతి దేవా స్సషిణగణా స్త్విహ!.6ull బ్రహ్మాస్వయంభూభణగవా? దేవా శ్చైవదిశంతు మే * సిద్ధిమగ్నిశ్చ వాయుశ్చ పురుహూతశ్వవ ప్రభృత్ |వరుణః పాశహ స్తశ్చసోమాదిత్యొత దైవచ • అశ్వి నౌచమహా త్మానౌమరుతశ్శర్వ పవచll_Lau! సిద్ధిం సర్వాణిభూ తానిభూ తానాంచై వయః ప్రభుః * దాస్యంతినుమయే చా న్యేహ్యదృష్టాః పథిగోచరా?lk 2u||తదున్న సంపొండురదంతమవ్రణ శుచిస్మితంపద్మపలాశలోచనమ్ |ద్ర జ్యెత దా ర్యావదనంక దాన్వహం ప్ర సన్న తారాధిపతుల్యదర్శనమ్ ||20|| కుద్రేణ పొ పేననృశం సకర్మణాసు దా రుణాలంకృత వేష ధారిణా బలాభిభూ తాహ్య బలాతపస్వి నీక ధన్ను మేదృష్టిప ధేద్య సౌభ వేత్ ||LF || ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే త్రయోదశ స్సగణ:. సముహూతణ మివ ధ్యా త్వామనసా చాథిగవ్య తామ్ | అవప్లుతోమహా తేజాః ప్రాకారంతస్య వేశ్మ నఃll all సతు సంహృష్ట సర్వాంగః ప్రాకార (మహాక పిః |పుష్పి తా గ్రాస్వ సంతొద్దదశ E నివిధాణ ద్రుమాళ" • "పొలాన” కొస వ్యాంశ్చచంప కాంశ్చసుపుష్పి తొక్" |ఉద్దాల న్నాగవృ కాంశ్చూ తాన్క పి ముఖానపీ 13 ||అధామ్రవణ సంఛన్నాల తాశత సమావృతామ్(జ్యాము క్తజన నారాచఃఫుప్లు వెనృశ వాటి కామ్ || 8 || సప్రవిశ్వవిచి ఆ తాంవిహగైరభి నాది తామ్ | రాజ తైః కాంచ నై శైవ ఎవపాద పై స్సర్వతోవృ తామ్ * విహ గైమృణగ సం ఘోశ్చవిచి తాంచి పు కాననామ్) ఉది తాదిత్య సం కాకొందదశజా హనుమాన్క-పిః • వృతాంనా నావి ధైరృమైఃపుప్పోపగఫలోప గై 81 కోకి లైర్భృంగరా జైశ్చమ తైర్నిత్యని షెవితామ్ * ప్రహృష్టమను జేకా లేమృగపక్షి సమాకు లె!మ త్తబహిళాణ సంఘుష్టాంనా నాద్వి జగణాయు తామ్ || 5 ||మాగE మాణావరారోహాం రాజపు త్రీనసం ది తామ్ | సుఖ ప్రసుప్తా న్విహగా బోధయామాసవాసర ః || || ఉత్పతద్భి ద్విణ జగతై ఇపమైస్సాలా స్సమాహత : 1 అనెకపణా వివిధాముముచుః దశః సపరిహా రాధః త్వాచ్చోభయాథ త్వం ||LE+U || సిద్ధిమి త || దాస్యం అదదతీత్యథం 8 పధిగోచరాఃదృష్టాః అదృష్టాశ్చయే తెసిద్ధిం చాస్యంతు - 2u||త దితి!! సమున్న తానాసాయ స్యతత్సమున్న సం,ఆవ్రణమనవద్యం-vu||కు దెశెతి||సు దారుణ దారుణ త్వే ప్యలంకృత వేష ధారిణా ప్రసన్న వేషధారిణా రావణె నేతి శేషః || 2F | | ఇతి శ్రీవ హెశ్వరతీధక విరచి తాయాం - శ్రీరానూయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం- త్రయోదశ స్సగణ: • ••••••••••••••••••••t ***** సఇతి|| తాంఅశోకవని కాంమనసా అధిగమ్యతత్రము నానిధాయేత్యర్థః-త స్య రావణ స్య వెళ్మనః వేశ్మ ప్రాకారాదిత్య-ప్రాకారం వనప్రాకారం అవఫుతః ప్రాప్త 8 || 3 ||అథెతి ||ఆ మ్రవణుచూతవనం!! 8}} విహ గైరితి! చి త్ర కాననాం చిత్ర త్రును షం తొంఖవృతామితి || పుప్పోపగఫలోప గై :పుష్పాణ్యుపగచ్ఛంతీతిపుప్పోపరాఃపుష్పసంస న్నా ఎవంఫలోప గా 8 *ప్రహృష్టమను జే ప్రహృష్టజ నే కా లేవ సం తా దాపత్యర్థ IF | ఉత్పతద్భిరితి! పుష్పవృష్టయఃపుష్పవృష్టి || 8 ||నిగ్గు తేతి||ధూ గాఃఅకు ఢూర్తాః ·|| -- శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశి ప్లే - సుందరకాండే - చతుదః శస్సగణుః, ప్రచుగమన్మధ త్వాత్ ప్రహృష్టమును జత్వం || || || ఉత్పతద్భిరితీ|| సాలాఃవృదు EPelli IIఅ మోకహఃకుటస్సాలం త్యమరః పుష్పవృష్టయ :పుష్పవృష్టి Blino lin ||నిధూ! తేతి ధూ తా? :అశుధూ తా!: || 12 || 02 ||విహం గేతి|| స్కంధమా త్రాశయాఃపుష్పాదీ నామ నా శ్రయాఃత్యర్ధః-అతఏవ అగమాఃఅగమ్యాః అసేవ్యా ఇత్యర్ధః - ని ధుః తాళిక లపి తాః || 1 2 || నిధూణత కెశీలి!! వృదితరణ కామృష్టాంగరాగా - అంగ రాగ స్సమాలంబోవణ కశ్చవి లేపనమిత్యు 3ః | నిప్పీతశుభదంతోద్దీ నిష్పేతత యాశుభదంతతుల్యో ప్లీ!|nr||మ:హాల తొ నామితి||ల తానొందామాని ప్ర తా నాని!.96 ||సత త్రేత్యాది||నత్యూహాఃధాత్యూహాః-సం తాన కాళిక ల్పవృ18 పై స్పమా వృతాః-ఘ నాశినిబి డా:- నా నాగుల్మావృతాశ్చ తాఃఘు నా శ్వేతి సమాస -క రవీరకృతాంత రాఃకరవీ రై కృతవి శేషాః|| 22 || తతణ త్యాది || జగల్ లో కెరవ్యం ఎతత్పద్మ శంరమ్యంకించి న్నా స్త్రీత్యర్ధః-పర్వతందద ర్మెత్యస్వ యః ||రా|| శిలాగృ హై దితి || జగతిపర్వ తం- జగ తీశబ్దస్యహ్రస్వ భావఆషణ :-జగతీ భూమిః-మృదిలియావత్ - తతా భా న్యాజ్జగతిపర్వ తమిత్యు క్తం-యధ్వాజగతిపర్వ త ఇతిసంజ్ఞా || 90 || అధనధ్యాః కుపితయానిగణతయా సఖీ సాంత్వ సెనపునరాగతయాసావ్యందశః యతి - దదర్శ చే తి || పునరావృత్తతోయాంవృదా గ్ర ప్రతిహ త్యాపునఃపర్వ తాభిముఖతోయ ప్రవాహాం- ఉపమా నే ఉప మేయే చాస్వయాయదద రెృతిపదద్వయఁ113 01|త స్యే తి||త స్య పుష్పవృష్టయః|| 10 ||పుష్పావకణః శ్ముశు భౌహనుమా న్మారు తాత్మ జి. అశోక వనికామ ధ్యేయ ధాపుష్ప యో గిరి:|| no 1 దిశ స్సర్వాః ప్రభావంతం వృశుసండగతంక పమ్ | దృప్త్వా సర్వాణీభూ తా నివసంత ఖతి మెని రె|0.9|| వృణేభ్యఃపతి – విపు ప్పైరవకీర్ణా పృధ్వి 2 816 రాజువను ధాతత్ర ప్రమదే వఎభూషీ T!!౧3||తర స్వి నా తేతరవ సరసాభి ప్రకంపి తాః | కుసునూనివిచి, త్రాణి స సృజుళిక పి నాతదా || 8 || ధూళి తపత్ర శిఖరాశ్మీణ పుష్పఫ లారు మా 89& స్తవస్త్రాభరణాధూర్తాఇవపరాజితా all nail హనూమ తొ వెగఎ లౌక ంపి తా సేన గా త్తమాః | పుష్పపణజు ఫలా న్యాశుముముచుః పుప్ప శాలినః!! 10t.l! విహంగ సంఝాహీల నాస్తే స్క! ధమా TET యా ద్రుమాఃlబభూవురగమా స్సర్వమారు 3 నెవ నిధుఃతాః || ౧ ? || ధూళాత కే శీయువతిర్య థామృ దితవణr 31% స్పీత శుభదంతో ప్లీన భైక్ష్య వైశ్చవికు తా * తదాలాంగూలహ సైశ్చచరణా భ్యాంచమదిక తొ | బభూ వాశోకవని కా ప్రభగ్నవర పొద పొంగ్ : మహాల తొ నాందామానివ్యధము త్తర సౌక పః| యధా ప్రా వృపి.వింధ్యస్య మేఘజూలాని మారుతః|| 20 || సత త్రవతి భూమీళ్ళ రాజతీశ్చరు నారమా?1త ఛా కాంచనభూమిశ్చదగర్శవిచరసపి * వాపీశ్చ వివి ధా కారాఃపూణా పరవ వారిణి | వహా హై మణి సోపా నై రుపప న్నా స్తత స్తతః • ముక్తా ప్రవాళ సిక తాఃస్ఫాటికా తరకు మాః 1 కాంచ నైసరుభిశ్చి ③ స్తీర జై రుపశోభి తాః * ఫుల్ల పద్మోత్పల వనాశ్చక్ర వా కూపకూజి లాః/నత్యూహరుత సంఘుష్టాహం ససార సనాది తా:* దీర్ఘాభి ద్రువ యు కౌభిస్సరిద్భిశ్చ సమంతతః | అమృతోపముతో యాభిశ్ళి వాభిరుప సంస్కృతాః • ల తాశ తై రవత తాస్సంతానకుసుమావృతాః! నా నాగుల్మావృతఘ నాళిక రవీరకృతాంత రాః _9L_ ; తతోఁ బుధర సంకాశం ప్రవృద్ధశిఖరంగిరిమ్|విచిత్రకూటంకూ టైశ్చ సర్వతఃపరివారితమ్ • శిలాగృహైరపతతం నా నావృకై స్సమావృతమ్ | కడగృహరిశా దూ? లోరచ్యుంజగతి పర్వతమ్!!.9v ||డడర్శచనగా శస్మాన్నదీంనిపతి తాంక పిః1 అంకౌదివ సముత్పత్య ప్రియ స్యపతి తాం ప్రియామ్ • జ లేని పతితా గైశ్చ పొద పైరుపశోభి తామ్ | 'వార్యమాణామివ క్రుద్ధాం ప్రమదాం ప్రియబ యబంధుభిః • పునరావృత్తతోయాంచదదర్శ సమ హాకపిః ప్రసన్నామీష కొంత విహం గేతి|| స్కంధమా శ్రాశ్రయాః స్కంధా నా మేనా శ్రయాః-సతుపత్ర పుష్పాదీనాం-అత ఏ వాగమూ అగమ్యాఃఅ సేవ్యా ఇతియావత్ - నిధుః తఃకంపి తా 8|| 2 నిధూ?" తెతి || మృదితవణకా కావృది త్యాగరా || 0F 11వ: హాల తా నామితి!! దామాని సమూహాక్ || 90 || • వాపీరి త్యాది సాధః శ్లోక చత స్టయ మేకం వాక్యం. ఉ కవి శేషణ విశిష్టా వాపీదః ద శేఃతిపూర్వేణాస్వయః • లతాశ తైరి ||సం తానకుసుమావృతాఃకల్పవృక్షు కుసుమావృత్వాక రవీరకృ'తాంత రాఃకి రవీ రై 8కృతవి శేషా || 9 || తత ఇతి|గిఁ క్రీడాపర్వతంత స్యవిశే. ణం జగతి పర్వత తమితి-హ్రస్వ ఆషణ జగ తీభూమిఃమృదితీయావత్ తతాధాన్యాజ్జగి పర్వ తమిత్యు_ ?|| 20 || దద శేE || నిపతి తాలఅస్యాసద్యాఃకుపిత కాంతా సామ్యం సాధ్యశ్లోకద్వయే నాహ || అంకా దితి|| పతితాం మ్రోధాన్నిగణ తాం-జ లేనిపక్ తా స్త్రీ పాద స్కైప్రియబంధుభిః వార్యమాణాంక్రుద్ధాం ప్రమదామివ ఉపశోభి తాం-అత ఎన కొంత స్య ప్ర సన్నాముతఎవపునరుపస్థితాం కాంతామివపునరావృత్తతోయాందద శాంతి ఉబంధ?|30|| త ·ܘ సుం ఓ శ్రీగా మాముతో - వ్యాఖ్యానవన శయపిశ ప్లే - సుందర కాండే - సుందర కాండే - చతుదః శ'స్సగణ: పర్వతస్య పద్మి న్యఃపద్మి నీతి-కృత్రి మాంక్రియయానివృత్తాం-నిమి: తొమిత్యర్థః'36u||యే కేవిదితి సచ్ఛ త్రాః సవితానా ఇత్యధణ 8-సవితదీ: క్యాస వేది కాః- సౌ వణ వేది కాఃవితది కారోహణాధE ( సుషణ మయసో పొస వేది కాయుక్తాః||Baul/3F || "తా మితీ || కాంచ నైసరుగిశై : ఉపలక్ష్మీ తాం- తాంశింశుపాం- కింకిణీశతని ఘోషాంకి' కిణ్య కు ద్రఘంటి కాఃతాసౌఁనిపొయస్యాః-య ద్వాకింకిణీభిఃశతం అనం తాగిని ఘోషాయస్యాస్సా తాం|| 80 | 'సపుష్పి తా గ్రామి త్యాద్యా స గణ సమా ప్ర్యేకిం వాక్యం || ఇతో ద్రవ్యామి ఇమామారుహ్య ర్ర జ్యామి - ల్యబ్లో పేపంచమి దురాత్మనః రావణస్య-అధ వేతిపంత రె విచక్షణా తాపాప మోదనచ తురా,అస్యవనస్యాశోకవన స్య ' ఇహవనం నళినీ పరిసర వతి వనం రామచిం తానుక ర్మితా సతీఎష్యతి- రామపి శ్లేష జనిత తా పా పనోద నాధః మే తర్వసప్ర దేశమా గమి ష్యతీత్యర్థః-సా ఆ ర్యెతిపద చ్ఛేదః-ఏప్య తెపష్యతి-వ నెచరాణాం స్పృహయ తెవ నెచ రెభ్యస్స్పృహయ తే- 'సంధ్యాకా లేవ నఃయస్యాస్సాసంధ్యాకాలమనా : - 'సం ధ్యోపా సనతత్ప రెత్యధణః-సంధ్యా రెవెష్యతి ప్రతిదినమిలి శేషః-పణ ఘ సేపణణ సమూ హే , మహాత్మా సహనుమాళ్ పుష్పి తా గ్ర త్వా దివిశిష్టాంతా నూరుహ్యం కాం తాంపునరుపస్థితామ్ || 30 ||తస్యాగూ రాత్సపద్మి న్యూనా నా ద్విజగణాయుతో : 1 దదశః హరిశారూక్ లోహనుమా న్మారు తాత్మజః ||3__lity త్రిమా. దీఘిణ కాం చాపి పూణాంశీ తేన వారిణామణి ప్రవరసోపో నాలము క్రాసిక తశోభితామ్ • వివి దైవృణగ సం ఘోశ్చ విచి తాంచి త్ర కాన నాం| ప్రాసాదైస్సువఃహద్భిశ్చ నిమిణ తైర్విశ్వకవణా * కాన నైః కృత్రి మై శ్చాపి సర్వత స్సమలలకృతామ్ || 3 84 || యె కేచి త్పాదపొస్తత్ర పుప్పొపగఫ లోప గా : * సచ్ఛతా స్సవితదీ: కాస్సర్వే సౌవణం వేది కాః||3 24||ల తొ ప్ర తా నై ర్బుభిఃపణే కాశ్చ బహుభివృణ తామ్ * కాంచనీంశింశుపా మే కాందదశజహనుమాస్కపిః |వృతాం హెమమయోభిస్తు వేది కాభిస్సమంతతః|| 3 2 ||సోపశ్యమ్భూమి భోగాంశ్చగతః ప్రస్రవణ నిచ సువణ వృET నప రాక్ దదర్శ శిఖి సన్ని భాక్ || 30 || తేషాంద్రుమాణాం ప్రభయా మెరోరివది వాకరః |అష న్యతత'ద వీరః కాంచ నా స్మీతి వాసరః|| 3F || తాం కాంచ నై 'స్తరుగ? మాణరు తేనచవీజి తామ్ 'కింకిణీశ తనిషాం దృష్ట్వాపి స్మయమాగమత్ || 80 || సపుష్పి తా గ్రాంరుచిరాంతరుణాంకురిపల్ల వామ్ IT మారుహ్యమహా బాహుశ్మింశుపాంపర్ణ సంవృతామ్ • ఇతో ద్ర డ్యామి వై దేహీం రానుదర్శనలాలసామ్ |ఇత శ్చేతశ్చదుఃఖాగాంసంపతం తం యదృ చ్ఛయా • అశోకవని కాచేయంగృఢంగమ్యాచురాత్మనః | చంప కైశ్చంద నై శ్చాపివకు శైశ్చ విభూషి తా 4 ఇయంచ నళినీరమ్యాద్వి జ సంఘని షేవి 'తా ! ఇమాంసారామమహిషీనూన మేప్యతి జానకీ * సౌరామా రామమహిషీ రాఘవ స్య ప్రియా సతీ ! వనసంచారకుశలా నూన మేప్యతి జానకీ అధవామృగశా బాకీ వనస్యాస్య విచక్షణా | నన మేవ్యతిసా రేషహరానుచిం తానుకర్ని తా • రామశోకాళి సంతప్తా సా దేవీ వావ లోచనా | వన సేర'తానిత్య మేవ్య తేవనచారిణీ • వ నేచ'రాణాం సతతంనూనం స్పృహయ తేపురా | రామస్యదయి తా భార్యాజనక స్యసు తాసతీ • సంధ్యా కాలమ నాశ్శ్యామాధువ మేష్యతి జానకీ !నదీం చేమాం శివజలాం సంధ్యా వరవర్ణినీ • తస్యాశ్చా వ్యసురూ పేయమశోకవనికాశుభా! శుభాయా పాధి వేం ఈ స్యపత్నే రామ స్యసమ్మ తొ • యదిజీవతి సా దేవీ తారాధీపని భాననా | ఆగమిష్యతి సావశ్యమిమాం శివజలాంనదీమ్ • ఎవంతుమ త్వా "స్యే తిపద్మిన్యఃపద్మినీ2l13 -9 కృత్రి మాదీమీణ కాణ త్యాది సార్ధశ్లోక ద్వయస్యదద శేజాతి పూర్వ క్రియయా సంబంధః|| 3 84 || యే కేచిది || సచ్ఛ త్రా ఇ శ్యేతత్ శయనాసి నాదీ నామప్యు పలక్షణం- సవిత డీ కాఃసౌవణ వేది కా శ్చేతిమహా వేదికో పరికృత కాంచన వేది కాఆసన్ని త్ శేషః || 3 Au||ల తొ ప్ర తా నై రితిసాధఃశ్లోక మేక 0 వాక్యం !! BU|| తేషా మితి మేరోః ప్రభయే వడ్రునూణాం ప్రభయా-కాంచనః కాంచనమయో స్మీత్యమన్యత || 3 F|| తదితో|| తరుగనైరుపల జీతం తగ్వ నందృష్ట్వా 80 ||సుపుష్పి తా' గ్రామితి||శింశు పొమారుహ్యవత్యుమాణమచింతయదితి శేషః || 80 || ఓం'లా ప్ర కార 'మేవాహ ||2తో ద్ర క్యామీ త్యాది నా * ఆశోక వని కేతి చంద నాదిభిర్భూషీ తార వ్యే యమశోకవని కాదురాత్మనో రావణస్య రావణ సంబంథినీ-దృఢంధు వం • ఇయమితి ద్విజసంఘని షేవి తాఇయంచ నళినీ రమ్యా - సౌరామష హి' షీ ఇమా HPA/నూ న మేప్యతీతి యోజనా * సారా మేతి||వనసంచారకుశలా రామమహిషీ త్వాదుద్యానవనసంచారచతు రేత్యథE: * అధ వేపకాంత రే- వనస్యాస్య అశోక ఎసస్యపిచ తుణావన సం బంధి సుఖానుభనచతు రేత్యథణః || ఇహషనం నళినీ పరిసర పతిజ వనం వ నేచ రాణాం స్పృహయతే కుశలమితి శేష ? 4 సంచ్యా కాలన నాః సంధ్యా కాలేను ·ణణాయ -నందనమీ శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యా సదృతుష్టుడు వశిష్ట వ్యాఖ్యా సదతుష్టుడు శిష్ట - సుందర కాండే , పంచదశ స్సగe : కోర్ర జ్యామీ త్యారభ్య ఆగమిష్యతి సొవశ్యమిమాంశీవజలా స్న దీమిత్యం తేనయః ప్ర కార ఉక్తః ఎవము క్తప్రకారేణము త్వామను జేంద్రపత్నీం ప్రతీ శ్రమాణుల వేకు. మాణః-మాగః మాణ:సుపుష్పి తెపణః మ నెనిలీనశ్చ సళా సర్వందద ర్మెత్యన్వయ? | X.9|| ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచితె శ్రీ రామాయణభూషణె శృంగారతిల కాఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె చతుదఃశ స్సగణః. •••••••••••••• సవీక్షమాణఇత్యాది|| సితత్ర స్థశింశుపాస్థు. మైధిలింమాగః మాణః మైథిలీమాగఃణా తో లక్ష్మణ హితో క్రియాయాఇతి శానచ్ -వీక్షమాణఃవివిధంచ కుర్వీజ్ పద్మ హీంచా వేశు మాణః-సర్వా 'అశోకవని కాంఅన్వ వైడు తెత్యన్వయ ః|| 1 | 'సం తానకల తాభిరి త్యాది||బహ్వా సనే శికు ధైఃఆ స్తరశై శోపేతాం-భూమిగృహాణి బిలగృహాణి-సర్వతుల కుసుమైః పొద స్కైరమ్యామిత్యన్వయః - సూర్యోదయ ప్రభాం ఊద్యత్సూర్య ప్ర భాం-విహ గై :నిష్పత్ర శాఖాంక్రియమాణామినస్థితాం-యుగపత్పాతిపక్ష్మీ పక్షవిహతపత్ర తయాపత్ర రహిత శాఖామివ స్థితా వస్థితామిత్యధః :-పుష్పావతం 'సకై : చంచూపుటలగ్న పుష్పాలంకృతై రిత్యర్థః ఆమూ లేతి ఆమూలంపు స్పెర్ని చి తై :వ్యా స్మై-పున్నాగా దౌత ధాదృష్టం-పుష్ప భారఃపుప్పసమూహః ఎవాతి భా రోమేషాం తై 2-అశో కై రిత్యా దావుపలకు ణేతృతీయా:-అశో కాదిభిరుపలక్ష్మి తాం సము దైతు తెలిపూర్వణాన్వయఃlv ||100|| పునరశోక వనంపి వీధోపమా సదర్శ నెనవ ఏ త్యాది నాశ్లోక చతుష్టయేన 11 ఉద్యానం అశోక వనం-అత్ర దద ర్మేత్యపకృష్య తె-నందన్యం ఇంద్ర శ్రీ డావనం- వివిధోద్యానం వివిధ వృతషండం చైత్రర హనుమాన్మహాత్మా ప్రతీక్షమాణోమను జేంద్రపత్నీమ్ !అవేక్షమాణశ్చ ? వశః సర్వంసుపుష్పి లేపణ ఘన్వెలీన? ||9|| ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే. చతుదః శస్సగణః. ************** 'సవీక్షు నూణ స్తత్ర (మాగణ నూణశ్చ మైథిలీమ్ |అవేక్ష మాణశ్చమహీం సర్వాంతొ మస్వ వైశుత || 9 సం తానక లతాభిశ్చ పొద పైరుపశోభి తామ్ | దివ్యగంధరసో పేతాం సర్వత స్సమలంకృతామ్ * తాం సనందన సంకాశాం మృగపక్షి భిరావృతామ్ | హమ్య ప్రాసాద సంబాధాంకో కిలాకులనిస్స్వనామ్ * కాంచనోత్పలపద్మాభిర్వాపీ భిగుపశోభితామ్ |బహ్వా సనకుథొ పే తాంబహుభూమిగృహా యు తామ్ * సర్వతుఁకుసు మైరమ్యాం ఫలవద్భిశ్చ పొద పైః | పుష్పి తా నామ శోకానాం శ్రియా సూర్యోదయ ప్రభామ్ • ప్రదీప్తామివతత్ర (మా రుతిస్సము గై తుత 1 నిష్పత్ర శాఖాంవిహగైః క్రియమాణామి వాసకృత్ • వినిష్పతద్భిశ్శతశశ్చితై అపుష్పావతం స కై : ఆ మూలపుష్ప నిచి తైరశో 'క నాశనై : * పుష్ప భారాతిభా రైశ్చ స్పృశద్భిరిప మెదినీమ్ |కణి కారై శికుసుమి తైఃకింశు కైశ్చసుపుష్పి శైల|| స దేశః ప్రభయా తేషాం ప్ర దీ పఇవ సర్వతః ||!! పున్నాగా స్సప్తపణాశ్చచంపకోద్దాల కాస్తధాజవివృధ్ధమూలా బహవశో 'భం తేస్మసుపుష్పి తాః శాతకుంభనిభాః కేచి త్కే- చిదగ్నిశిఖోపమా * నీలాంజనని భాః కేచిత్త తాకోకాస్సహస్ర శః || ౧cu||నందనం వివిధోద్యానంచిత్రం చైత్ర రధంయ ధా* అతివృత్తమి వాచింత్యం సూయస్యాః సౌతధా- సంధ్యావందనతత్స రేత్యధణ: * ఎవమి తిపణrఘ నేపణr సొం ద్రౌపూర్వో కశింశు పొవృణే నిలీన అభూదితి శేష? | X-9||2 | శ్రీమహేశ్వరతీ స్థవిరచి ఆ శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయా - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం- చతుదశ స్సగణ: ••••••••••••••••••••••••••••••• సవీ తుమాణఇతి || సృహనుమాన్ తత్ర స్థశింశు పాపణణ ఘనస్థ శింశు క్ల ధారః ఇరుగుడుమాను) మైధిలింమాగణ మాణః మైథిలీమాగణాధౌతో:- లక్షణ హె క: క్రియాయాఇతి శాసచ్ - వీరు మాణః వివిధంచ కుర్పి ఓపక్ మహీంచా వేశు మాణః మహీం ప్రత్యక్రొవీక్షణంకుర్వ సర్వాం తామ కొకవ కానున్వ వైకు, తేత్య స్వయః? ll * బహ్వితి ! బహ్వా సనకుధో పే తాంబహ్వాసనైఃకు ధైరా స్తరణైశ్చఉపే తాం-భూమిగృహాఃభూబిలగృహాః • సర్వర్తుకుసుమైః సర్వ రుషుకుసుమాని యేషు తే ! పొద పైరుపలక్ష్మి తాం. సూర్యోదయ ప్ర భాంఉద్యత్సూర్య ప్ర భామిత్యర్థః * నిష్పత్రేతి || పుష్పావతం సకై : పుష్పాణ్యవతం సవత్ ప్ర తీయమా నానియెజం పక్షి ణాల తై యుగపత్పాత బహుపక్షి పరు. హితపణ తయాపత్ర రహితశా నామివ స్థితామిత్యర్థః - కించ ఆమూలపుష్పనిచి తై :మూలా దాగభ్యపుష్పపూణె : 8 * పు వృ భారఃపుష్ప సమూహః-కుసుమి తై కణి కారాదిభిరుపలక్షీ, తొంఆశోక వని కౌమున్న వైశ, తేతి పూ ర్వెణసంబంధః || - ఇd || తేషాంపృణాంప్రదీ పఇవస్థితం శేషః ||పున్నాగాఇ త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకం వాక్యolingu"అధపునః ప్ర కారాంత రెణా కవన వ ర్ణయతి!! సదనమి త్యాదినా || 2 విధోద్యానం నా నావిధా వాంత గనన్పచి త్రంయున్నందసం ఇం లో ద్యాన, చైత్రరధ కులో గ్యానం - త న భయవ తివృత్తమతి కాంతమివద్ధాశమిత్యర్థః - పుష్ప జ్యాతిగఁ ణాయ తఁ పుష్పాణ్యెవ - 00 ·-- వ త్వాత్ దీ శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశ్ ప్లే - సుందరకాండే - పంచదశ 'స్సగణ: ధంకు బేర క్రీడాశనం-నందనమతివృత్తమవఅతి క్రమ్యస్థితమివ-చై త్ర రధంయ థా చైత్రరధమివచిత్ర మిత్యన్వయః - ఆకాశ సొమ్యేస భాగణధమణ మాహ - పుష్పే తి-ఎఎం సాగరౌప మ్యేపుస్పర త్నెతి || 18 || అశోక పని కాయాన్ని త్యాది|| చైత్య ప్రాసాదం చై త్యంబుద్ధ మందిరంత దాకారం ప్రాసాదం - ప్రాంశు భావ తా ఘః"స్వ భావ త్వాత్ || ౧ 24|| త త ఇ త్యాది||మలిన సంవీ తాంజలినవ స్త్రీణావృతాం-మలి నైరం "స్సంవీ తాంవా.శుక్ల పదాపత్య సెసెవధీకాష్ణుత్వం ద్యోతితం - మం దం ప్రఖ్యాయమా నేనఖ కంత దితిక ధంచిత్ ప్రత్యభిజ్ఞాయమా నెన రూ పేలొపలక్ష్మి తాం-పినద్ధామితి-మలిన సంవీత త్వే ఉపమా-పిసద్ధాంబద్ధాం- ఉత్తరీయ రాహిత్యం ద్యోతయితు మే కే నేత్యు _ :- సపం కాంభూ మె రావిగ్భవంతీమినస్థితాం-అనలం కారాంపంకం నివత్య - అలంకుర్వతో సన్నిధానాదలం కారరహి 'తొ (- విపద్మామివపద్మి నీం రామాగమ సేవ్యయమా శ్రీ రా నా త్సాదయితు మహఠాతీ త్యెవంమన్యమూ నాం పర్మరహితాంసర సీమివస్థితాం - రహేణ క్రూర గ్ర హెణ- ద్వి తీయఇవశబ్ధి వాక్యాలు కారే - అశ్వితి - దృశాందీ నామితి పునఃపునరుక్తిః కాశ్యణ దైన్యయోరతిశయ ప్రదర్శనాయ అత్ర ఉపవాసకృశాంకృశామనశ నె నెత్యు క్యాపూర్వ కాం తేఇం ద్రద త్తపొయసాశ నవృత్తాంతఃకల్పిత ఇతిత త్రైలో క్తం.నీల నాగాభయాకృష్ణ సపజాతుల్యయా నీరదా పొయెశరది||తని, Ill.9x4' తా మితి|| ఉపపాదిభిఃఈ సపాదనశీ లై 8 మందం ప్రఖ్యాయమా నె నె త్యారభ్యసీతాం సమీకు ఉపపాదిభిః కార నైస్సీ తెతితర్క-యామా సేత్యన్వయఃi. 9_1||ఎవలి. గై స్సీ తేజం చాగ్య ప్రత్యభి 'యాపిత ఛాతర్కయానూ సేత్యా ్యహు. యమా * || ఇతి తర్కయామా సేతి శేషః || 9 || పూర్ణచం ద్రాన నామి త్యా మీ త్యారభ్యవి ద్యాం ప్రశిధిలామి వేళ్యంత మెక 0 దివ్యంగవ్యం క్రియావృతమ్ | ద్వితీయ మిన శాకాశ పుష్ప జ్యోతిగ ణ ణాయుతమ్ * పుష్పరత్నశ వైశ్చిత్రంపంచమం సాగరంయధా | సవజాతుః పు స్పెర్ని చితం పొద పై మబుధుగంధిభిః • నా నాని నా దైరు ద్యాసంరమ్యం మృగగణై ద్విణ జై 8 1అ నేక గంధప్రవహంపుణ్యగంధంమ మోరవమ్ • శైలేం త్రమివగంధాఢ్యంద్వి తీయంగంధమాదనమ్!! 184 ||అశోకవని కాయాంతు స్యాం నా నరపుంగవః * సదడర్మా గూరస్థం చై త్య ప్రాసాదము తమ్ | ను ధ్యే స్తంభ సహ సేణస్థితం కై లా సపాండురమ్ • ప్రవాళ కృత సో పొసంత ప్తకాంచన వేదికమ్ ) ముద్దంతమివచకూఁషిద్యోతమానమివ శ్రియా *విమలం ప్రాశుభావ త్వాదుల్లి ఖంతని వాఁ బరమ్ || 24 ||త తో మలినసల వీ తాంరాడు సీభి స్సమావృతామ్ ఉప వా సకృశాందీ నాంనిశ్శ్వ 'సంతీంపునఃపునః | దదర్శశుక్ల పదౌచంద్ర రేఖామి వామలామ్ • ముంద ప్రఖ్యాయమా నేనరూ పేణరుచిర ప్ర భామ్ 1 పిద్ధాంధూమజా లేనశిఖామి' వవిభావసోః * పీ తెనే కేన సంవీ తాంక్లిషెనో త్తమ వా ససా | సపం కామనలు గా రాంవిపద్మామి ఎపద్మినీమ్ • ప్రేళీ తాందుఃఖ సంతప్తాంపరిమ్లా నాం తపస్వినీమ్ | 6 హెణాంగార కేజేవుడి తామివ రోహిణీమ్ * అశ్రు పూర్ణ ముఖీ దీనాంకృశ్రామ సశ నేనచ | శోక ధ్యానప రాందీ నాం నిత్యం దుఃఖప * ప్రియంజనమపశ్యంతీంపశ్యంతీం రాక సీగణమ్ | 'స్వ గణేసమృగీంహీ నాంశ్వగణాభివృతామివ * నీల నాగాభయా వేణ్యాజఘనంగ తయైక యా| నీలయానీర దా పొయేనన రాజ్యామహీమివ ఆసుఖాహాE (దుఃఖ సంతప్తాలవ్య 'సనా నామ కెూ విదామ్ || 24 || తా సమిత్యువిశాలాక్షీ మధికంమలి నాంకృశామ్ * తకణ యామా ససీ తేతికారశై రుపషాదిభిఃll.9L_u|| శ్రియమాణాత ఈ తెనరకు సొకామరూపిణా * యధారూ పాహి దృష్టా వైతధారూ పేయమంగ నా || 924|| పూణ చం ద్రాన నాంసుభూం చారువృత్తపయోధరామ్ • కుర్వంతం ప్రభయా దేవీం సర్వావితిమి రా ఖ్యాతిగ ణ ణాశినత, గణాం-ఉద్యానంఅశోక వనం అసశ్యదితి శేషః|| 84 || అశోక వని కాయామి త్యాదిశ్లోక త్రయ మేకం వాక్యం- చైత్య ప్రాసాదంబు 60 ప్రాంశు భావ శ్వాత్ ఉన్నత స్వరూప త్వాత్ In 24|| త త ణ త్యారభ్యదుఃఖ సంతప్తాంవ్య సనా నామకోవిదామిత్యంత స్య గ్రంధ స్వదద శేజ క్రియయా సంబంధః-షలిన సంవీ తాంమలినవస్త్ర పేతాం మంగప్రఖ్యాయమా నేనఇదంత దితిక ధం చిగూహ్యమా నేనరూ పేజోపలకి తాంక్లి షెనజీ శాజన-నీల నాగాభ యాకృష్ణ 'సపజాతుల్య యావన రాజ్యా ఉపలక్ష్మి తాంమహీమివస్థితాం |1.944 || తామితి|| తాంపూరో కవి శేషణ విశిష్టాం. ఉపపాదిభిఃఉపపాదనశీ లై ఇవశ్యుమాణలింగై 8.సీ తేతితో కణ యామాస సంశయిత వానిత్యత్ర 1_924|| కారణా న్యే వాహ!) స్త్రీయమా శాంతి ||అతః సీ తేయ మితితక ణ యామా సేతిపూర్వేణ సంబంధ 8 || 9 ||కించ పూర్ణచంద్రే త్యాది||సుభూతి. సుభు 9వ చంధ్ర ప్ర భామి వే సర్వానందకరత్వము క్తిం భు గేం ద్రనభూమి వేల దుష్ప్ర ధషణత్వం- శిఖామివని భావసోరితి పాశీ వ్రత్యం. తాం ప్రసీ -- ' రాయణామ్ కార ప్రాసాదం పా ·ణ | శ్రీ రామాయవే - న్యాఖ్యానచతుష్టయపిశిష్ట - సుందర కాండే - పంచదశ స్సగe 8, వాక్యంను భూ సుభ్రువం ఉవజ భావఆషణ-కుర్వంతీమితి-దశమాసాన్నా నెనవి నామాలినాపి ప్రభయాదిశఃవితిమి రాఃకుర్వం ofటు తీవ్ర భాఆr is _ :- ముపు ప్లీ. తాంసు, సుప్రతిష్ఠిత పాదతలాం-న రాజతీంన రాజంతం-తాం ప్రసిద్ధాం. స్మృతింగు స్వాద్యుక్తం- సందిగ్ధం సంది? క్లీం- సందిగ్ధం సందిగ్గా, బుద్ధిం సంపదం - నిపతి తాంక్షిణా-విహగాం అవిశ్వా సబహుళాం- ప్రతీహ తాం అలబ్ధ కార్యాం సోపసగ్గాల సవిప్నం సకలుషాం స కాలుష్యా ం- భావప్ర ఛానోని ధైశః అభూ తేసఅస త్యేన-రామో పరోధవ్యధి తాం రామప్రాప్తినిరో ధేనవ్యధి తాంపునస్సీ కౌశబ్రావ్యవహీ తానుస్మరణార్థః ఆమ్నాయా నాం వేదా నాం,అయో గేనఅసంబం ధేన - ప్రశిధిలా ఁ అప్రాప్త ప్రతిష్ఠాం విద్యాం వేదబాహ్య విద్యాంయ ద్వా ఆమ్నాయా నాం అభ్యాసా నామ భా వేన ప్ర శిధిలాంఅస్థిరపరాంవిద్యామివ సీతాంగి రీడ్యత స్యహనుమ తోబుద్ధి'స్పందిది హేఇత్యస్వ యః " శ్యమాలిన్యాది నాతి రోహితరూప త్యా "్వదితి భావః|| 30 ||దుః ఖే నేతి|| సంసారఃశబ్దవ్యుత్పత్తిః తేనహీ నాం-అత ఎనవిష కి. తాదధాంత తరంగ తాంపిపరీతార్థా మీత్యర్ధః-సం సారహీనతయా ప్రతిపి పాడయిషీ "తార్థంవ కుమశక్నువంతిమ వివడి తయర్థం బోధయంతంవాచమివ-సవ్యగ్వ్యత్పత్త్యభా వాదఢా (తరంగ తాఁవ్యుత్పత్త్యనంతరం స్వార్థం ప్రతీ పాదయంతీమివస్థితా మిత్యర్థః| 0 || వై దేహ్యా ఇతి!! శాబాయంభంత ఇతి శాఖాళోజీని-భ తృజా విరహ కాలేభూపణధారణస్యానుచిత త్వాత్ స్వా, గే భ్య ఉన్ముచ్యశాఖాయాంస్యస్తా నీత్యర్థః క ష్ణ వేట్టే కుఁ డ లే!! ని II కణి? "కాతాళపత్రం స్యాత్ కుండలుక ర్ణరేష్టసమితి సజ్జనః | శ్వదంష్ట్ర . క ర్ణకాఖ్యః పుష్పాకారఃకర్ణ పార్శ్వభూషణవి శేష? || || @క ర్ణకశ్శ్వదంష్ట్రశ్చేత్యభిధానరత్నమాలా | హ స్తేషుహస్తానయ వేషు- శ్యామానిపిరహతా పౌష్ణ్యవశాచ్ఛ్యామీభూ తాని - ఆధాచిర యుక్తత్వాత్ చిరధృత త్వాత్ - సంస్థానవంతిహస్తేషుత త్త దాభరణ సంస్థానానిదృశ్యం త ఇత్యర్థః || 8 9u|| - న్యే వేత్యధః మేకం వాక్యం || 03 || తత్రేతి || తత్ర ఋశ్య దిశః| తాంనీల కేశీ. బింబోష్ఠీం సుమధ్యాంసు ప్రతిష్ఠి తామ్ 3, సేతాం పద్మపలా శాక్షీంమన్మధ స్యరతింయధా | ఇష్టాం సర్వ సృజగతః పూణ చంద్ర ప్ర భామివ • భూమౌ సుతను సూసీ నాంనియ తామివ తాపసేమ్! విశ్వాసబహుళాంభీరుఁభుజ గేంద్రవరూమివ • శోకి జా లేనమహ తావిత తేనన రాజ తమ్|సంసక్తాంధూవజా లేనశిఖామివవి భావసోః * త్యామృత మివ సంది ధామృద్ధిం నిపతి తామివ ! విహ తామివచ శ్రద్ధామాశాం ప్రతిహ తామివ • సోపసగాణ యధాసిద్ధింబుం సకలు షువ | అచూ డే నొపివా దేసకీని Ep నిపతి తాలువ • రామాపధవ్యధి తాం తొంరకూ హరణకర్మ'తామ్|అబలాం మృగశాబాక్షీంవీ శుమాణాంతత స్తతః • బాష్పాంబుపరి సూర్డెనకృష్ణ న క్రాడిపక్ష్మణా ! నది నెనా ప్ర సన్నెననిశ్శ్వసంతీంపునఃపునః • వలపండి ధ రాందీ నాంమఁడవాగ్దామముడి తామ్! ప్రభాంనకు త్ర 7 జన్య కాలమే ఘైరి వావృతా" మ్ | త స్యసఁ దిది హే బుద్ధిమ : హు, 17 ( నిరక్ష్య యానామయో గెనవిద్యా ప్రశిధిలా మివ || 30 ||నుః ఖేనబుబు గెసీతాంహనుమాననలంకృతామ్ | సంస్కా రేణంగ' సీ తామ్ ||3 || తాంసమిత్యువిశాలాక్షీంరాజపు శ్రీమసి గి తామ్ | తర్క-యామాససీ తేతి 6 గణై రుప సాదిభిః11 8c || వై దెహ్యాయ 5 TV ( 7 - రామోస్వకీతణయత్ | తా న్యాభకణజాలానిశాఖాశో భీష్యలయత్ * సుకృశౌరణ ఇ హెచశ్వరం ప్రౌచము సంస్థితా 15 - 1 స్వాభరణా 'ణానిచ • శ్యామాని చిరయుక్త తా ధా సంస్థను 18.64|| - పై తాని న్యాహు యానిగా మోస్వకీతE ద్ధాం-స్మృతిఃమన్వాదివాక్యం దీఘజస్వార్షః సందిగ్గా సందిగ్గాధా -సో పసగాE0సొంత రాయాం - సకలుషం సక పటాం-ఆ భూ ఫేనా నా గేమిధ్యా : వాడే రా మోపరోధవ్యధితాంరామ ప్రా ప్రినిరో థెనన్నది తొలి తస్యహనుమత బుగ్గిః సందిది హే- కార్శ్యమాలిన్యాది నాతరోహిత త్వడితి? వ; ఆమ్నాయ నా * యె గేనఅ భ్యాసా నామభా వేన||30'; దుః ఖే నేతి || చ ః ఖేనకృ ణ-సంస్కారేణ యధా హీనాం వాచము ధాంతరంగ కాం సంస్కొకోవ్వు " తాతయు హీనాం అని ఎవ వివక్షి తాదధాకాంతరంగ తాంవీపరీ తార్ధఁబోధయం - సన్యుక్ వ్యుత్పత్య భానదశాయామ గొంతగంగతా వాగ్యుత్పత్త్వసంతన స్వార్థ ప్రసన్నాయి తి- తగత్ - సీతాంగుః ఫేసబు బుధః త్యర్థః || 3F || తా మితి|| కారశై శిలింగై ఇ|| 8 9 || తా న్యేనాహ ! వై గేహ్యా, త్యాది|| శా బాశోభివిశాఖాయ శోభంతఇతి ధా-అ నేన రామ వీ శ్లేష స మయేభూషణధారణ స్వాను చిత త్వాత్ - వై దేహ్యాభూషణాని స్వాతి గేశ్య ఉమ్ముచ్య శాఖా యా న్యస్తానీత్యనగమ్య తేజ సుకృతావితకణr వేప్టాకుండ లే)ని సండలంక ర్ణ వేష్టనమి త్యచురః || శ్వదం హైత్రికణా: క్యాకుసుమా కారకణాభరణవి శేసా | త్రికణః కః = కఃశ్వదంష్ట శ్చేత్యభిధా నరత్నమాల”యాం - హస్తేషుహ 'సతదశగు . .

·సుం శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశీ స్టే - సుందర కాండే - పంచదశ స్సగE:, మూకే-యాన్యవహీ నానిపతి శాని తాన్యహం నా పలకయే అత్రేతి శేషః-అస్యా స్సీ తాయాస్సకాశాద్యానినాఫహీ నానినపతి తాని తానీమాని-తత్తుల్య త్వాత్ ||18|| పీతమి త్యాది || ప్లవంగమైఃసుగ్రీ వాదిప్ల వంగ మైః-యదు తరీయందృష్టంయానిభూషణా నిదృష్టాని తాని సర్వాణ్యనయైన అపవిద్ధానిపాతి తాని-నగా స క్తమిత్య నేనపత నదశాయాము త్తరీయాగ్రంవృకెకించిత్స క్తమితిద్యోత్య తే || 84. || ఇదమితి || ఇతరత్ ఉత్సృష్టం-తదుత్తరీయంయ దాయాదృశవణ యు కలయధా శ్రీవతే ఇదం2 దానీం ధార్యమాణం తద్వణకొంతధా శ్రీమత్ -నూనమితియోజ నా || 2 ||ఆయమితి || యారా: రామస్య ప్రియా సతీమహిషీ తికృత్వా ప్రణహే పి అస్య రావ స్యవ ససస్సకా శాత్ న ప్రణశ్యతి-సదామనసాదృష్టాభ వతీత్యధX :-సాక నక వణా ణంగీఇయం మయా పరిదృశ్యమా నేత్యర్థః || 80 || ఇయం సేతి || రామః కారుణ్యదిభిశ్వత రియత్కృ తెపరితప్య తె సేయం- కారుణ్యాదీ నాంపరి తాప హెతుత్వం విభజ్యదర్శయతి స్త్రీతి- ఆపత్కా లేస్త్రీయోరణీయాఃత న్నకృతమితి కారుణ్యా త్పరితప్య తె-ఆసృశం స్య మ గ్రూరత్వం ఆ శ్రిత సంరకు ? కస్వభావత్వమితీయావత్ -తస్మాత్ ఆశ్రి తానర & తెలిపరితవ్య తే - అధోవాపష ఆత్మ నోయత్పత్నీత్య క్తరిత్యా ఆత్మారణ భూతాప త్నేన ఫ్టేతితో కేనపరితప్య తే. ప్రియాన షెతిమద నెససరితస్య త ఇతి యోజనా || 4 0 ||అధానయోగన్యోన్యాభిరూ ప్యానుగుణ్యమాహ-అస్యా ఇతి || అస్యాః సీతాయాః- రూపంశ రీరం అంగ ప్రత్యంగ సౌస్టవంచ యధాయ ధావిధం-త ధావిధ మెవ రామ స్యాపిరూపం అంగ ప్రత్యంగ సౌష్ఠవంచ-తధారామ స్వరూపనుంగ ప్రత్యంగ సౌష్ఠవంచ యధాయ ధావిధం-ఆ ధావిధ మేవాస్యారూపమంగ ప్ర త్యంగ సౌష్ఠవంచ - అతఃణయమసి తేత, ణాతస్య యో గ్యేతి శేషః || 40 ||త ధానయోరన్యోన్య స్యాను రాగమా హ అస్యాఇతి || అస్యో దేవ్యా మనః తస్మి ③ మే ప్రతిష్ఠితం - తేన 'హేతునా ఇయం ముహూతః మపి జీవతి - తస్యచమ మోస్యాం ప్ర తిష్ఠితం - తేన కారణెన సముహూతం ముపిజీవతి - త ర మ్యోన్యమ మోసి వేశ నాభా వెముహూతః జీవనమపి సఘటత ఇతి భావః|| 1.9 || మాల్యవతి శై లేరామస్య సీతావిరహ క్లేశాలి స్యవహీ నాని తాన్యహం నా సలక్షుయె | యాన్య స్యా నొవహీ నాని తానీమానిన సంశయః|| 8|| పీతంక సక పట్టాభం ఏ స్తంతద్వ సమాంశుభమ్ | ఉ త్తరీ యంన గాసక్తంత దాదృష్టంప్లవంగమైః * భూషణానిచము: ముఖ్యా నిదృష్టానిధరణీత లే | అనయైవాపవిద్ధానిస్వనవంతిమహాంతిచ || 14 || ఇదంచిరగృహీ తత్వాద్వ ససంక్లిష్టవ త్తరమ్ |త ధాపి నూనం తద్వణకొంత ధా శ్రీమద్య ధేతరత్ 18 2 ||9యంక నకవణా కాంగీ రామ స్యమహిషీ ప్రియా ! ప్రణజెపి సతీ యాస్యమనసోన ప్రణశ్యతి ||80|| ఇయం సాయత్కృ తేరామశ్చతుభిః పరితవ్య తే | కారుణ్యే నానృశం స్యేనతో కేసమద నేనచ • స్త్రీ ప్రణ పెతికా రుణ్యా దాత్రి తేత్యానృశంస్యతః |పత్నీన ప్రేతితో కేన ప్రియెతిమద నెనచ || 1 ||అస్యా దేవ్యాయ ధారూపమంగ ప్రత్యంగ సౌష్ఠపమ్ | రామ స్యచయధా రూపంత స్యేయమని తెఠణా || 40 ||అస్యా దేవ్యామనస్తస్మైం స్తస్య చాస్యాం ప్రతిష్ఠితమ్ | తె నేయం సచధమాణత్మాముహూతః మ పిజీవశి || 1.9||దు వేషు-చిరయు క్తత్వాత్ చిరధృతత్వాత్ సం స్థానవంతి చిరమం గే స్వెవావ స్థానవంతిచ 183 ||త త్రేతిత త్ర ఋశ్యమూ కేయాన్యాభరణాని అపహీనాఃపతి తాని యా నినావహీ నానితత్ర నపతి తాని ఆస్యాః సకాశాత్ తా నీమా నీతి సంబంధ 8 || 8 ||పేతమితి ప్రస్తమంత రీ షం-న గాసక్తంవృక్ష లగ్నంప వంగ మై సుగ్రీ వాదిభిః!! Call2 దమితి దిగగృహీత త్వాత్ -దిరధృతత్వాత్ -ఇతరత్ ప్రస్తము త్తరీయంయ దాయాదృశవణ యుక్తంయధా శ్రీమత్ -ఇదమి దానీం ధార్యమాణంత ధావణం తధా శ్రీమత్ -నూనమితియోజ నా||8 2 ||ఇయమితి || ఆయం రామ స్యప్రియా సతీమహిషీ తికృత్వా ప్రణష్టాపి అస్య రామ స్యమనసః స కాశాత్ న ప్రణశ్యతి సదాను చింతయతేత్యథః || 80 || ఇయఖతి || కారుణ్యాదిభిశ్చతుర్భిర్యత్కృ తేపరితప్య తె సేయమితిసంబంధః - 'కారుణ్యా దీ నాంపరి తాప హేతుత్వం విభజ్యదర్శయతి స్త్రీతి|| స్త్రీ ప్రణ షెతికారుణ్యాత్ -ఆపత్కా లేస్త్రీయోరకు ణీయాళితన్నకృత మితికారుణ్యాత్ పరితప్య తె.ఆ శ్రీ తత్యానృశం స్వతఃఆనృశం స్యమకూర త్వం ఆశ్రిత సంగతుక స్వ భావత్వమితీయావత్ తస్మాదాశ్రితాసర! తెతిపరీతవ్య తె-పత్నేన షెతితో కేనఆ త్మాగణ భూతపత్నీ నాశో జాత ఇతితో కేనపరితప్య తె-ప్రియే తిమద నేనచ ప్రియాన షెతో మద నేనపరితప్యత ఇతి యోజనా || 40 ||అథ సీతా రామయోర న్యా న్యాభిరూప్యానుగుణ్యమాహ||అస్యాంతి || అస్యాః సీతాయాశీయధాయధావిధంరూపంఅంగ ప్ర త్యంగ సౌష్ఠవం. తధావిధ మెవ రామస్యాపి రూపం- రామ స్యయధావిధంరూపంత ధావిధ మేవ అహ్యరూపం అతఃణయమసి తెఠుణాతస్యయో గ్యేతి శేషః|| 10 || అధా నయోరన్యో వ్యాను రాగమాహ || అస్యాఖతి|| అస్యాః సీతాయాఃమనఃత స్మీన్హా మే ప్రతిష్ఠితం-త స్య చాస్యాం ప్రతిష్ఠితం - తెన హెతునా ఇయం సచజీవ తీతి సంబంధః!! 1.9|| సీతావిరహిణరామస్యశరీరాకాశ్యణంత్రేణ ధారణంచవిచిత్రమిత్యాహ - దుష్కరమి త్యాదిశ్లోక ద్వయేన|| మత్త కాశినీంవరారోహాం - వరారోహామత్తకా - D ·CE శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయవి? ప్లే - సుంకర కాల డే - ఈశ"స్సగః 5 శయంనిశామ్యహంతవ సీష్ఠ శిష్యఃక స్యాశ్చిత్ స్త్రీయఃకృ తెకధ మేవమభూదితివినింద్య పరిహసీతవా?"స్వయంవిర క్తతయా సంప్రత్యస్యా పై లక్ష ణ్యాతిశయదర్శ నేన విశేషజ్ఞ తయా ఎతద్విర హెరామస్య దేహధారణం సర్వాత్మ నాఅశక్యమి త్యాహ-దుష్కరమితి ||దుష్క రంకృతవాణ రామః-ఇమాంవియుజ్య సమాధానపరో రామః ప్రకామమశక్యం కృత్యమకరోత్ - హీనోయదనయా ప్రభుః-అనయావి నా దేహంధృత్వావస్థితథితియత్తదత్యంతమశక్యం-ప్ర భుఃగజశ్వాదికంశితయితుం రాజ్యం పా లయిత్రుంచజా నాతి-న ప్రణయధారాయాం ప్రధమాంశమపిభు క్త వాక్ధారయ త్యాత్మనోదేహం-కిమిదంయాచితకంశరీరం ధారయతి స్వ-స్యైవహి దే హెూయం- దేహంజా గాయతనం హీదం-నదుఃఖాయతనం-దిహ ఉపచయఇత్యస్త్మా ధాతోః.ఇగుప ధే త్యాది నాకి- తే నాయముధోలభ్య 3-సీతాశరీర స్యపరతంత్ర తయాతత్త్యకు మయు క్తం-సతు స్వాధీనశరీర స్య ధారణయు కమితి భావః-వి శేషజే నాపిక ధమిదంత్య క్తుంశక్యంత త్రాహ-నతో కేనావసీదతి ||త నిశ్లోకి ||3 || ఉ క్తమధణంకించిద్వి షాంత గేణ దర్శయతి-దుష్కరంకురుతఇతి ||28||ఎవమితి!! ఎవందృష్ట్వా మలినసంవీతత్వోపవాసకృశత్వ శోక ధ్యానపరాయణ త్వాదిపతివ్ర తాధవణ యుక్తాం సీతాందు ప్వొహృష్ట స్సక - మనసా రామంజుగామ సస్మార-తం ప్ర భుంబుద్ధం రామం ప్రశశం సచ-పునః ప్రాప్యుపయు క్త పతివ్ర ఆధమణ నిష్ఠత్వ దర్శనాత్ భా గ్యారో రామఇత్యసౌషీత్ -య ద్వా ఏ తాదృశ సౌందర్యవతీం సీతాందృష్ట్వా ఎతద్విరహితస్యమహాశోక ప్రాప్తః-అతఃయు క్త మేవకృత వాక్ రావః ఇత్యస్తా షీత్ ||><><ll•• *••••••••••• ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణ శృంగారతిల కాఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే పంచదశ స్సగE. •••••••••••• ప్రవిశ్యత్వి త్యాది || ప్రశ స్తవ్యాం ప్రశంసిత వ్యాం రామం సీతాంచ ప్రశ స్యేతి-అస్యా దేవ్యాః త్యాదినోభ యోరపి ప్రశంసిత త్వాత్ || 1 || ఇతి!! సీతామాశ్రిత్యసీ తాంవిషయీకృత్య|-9!! మా న్యేతి || గురువినీత స్యగురుభిశ్శిశ్రీ తస్య-గురు ప్రియా రామ ప్రియా-కాలో హిదురతిక్రమః- కాలోదురతిక్రము వెత్యయమధః సిధోభ వతీత్యర్థః-హిళభౌవధారణె-అవ్యయా నామ నెకాధః త్వాత్ -జగద్రక్షక రామలక్ష్మణగుప్తాయాస్సీ తాయా అసియ దీదృశందుఃఖం ప్రాప్తంత దాకాలాదురతి క్రమ ఎవేతి భావః|| 3 || రామ స్యేతి|| వ్యవసాయజ్ఞ స్వయత్నం విహాయతద్వ్యవసాయ మేవ ప్రేక్షమాణా ణా ఎతదతంభము ! అప్యహం జీవితంజహ్యామి త్యేవం రామవ్యవ సొయంజానం తీత్యర్థ81లమ్ముణ స్వచధీనుతః- రా మేమాయామృగానుసారిణ్యపిమారీచోయమితిత దా నీ మపి నిశ్చితవతో లక్ష్మణ స్య - యద్వా స ర్వశ్వ రాదప్యాిత సంరక్షణే సముద్యుక్త స్య నాత్యర్థంకుభ్య తే-అత్యర్ధమితితో భాభావవి శేషణండోభవి శేషణ త్వేయత్కించిత్తోభః ప్రాప్తస్స్యాత్ సత్తా నాశకాలె ప్రాపేట్ ష్కరంకృత వానా మోహీ మోయదనయా ప్రభుః | దారయ త్యాత్మ నా దేహంనశో కే నావ సీదతి || 23 | దుష్కరంకురు తేరా మోయఇమాంమ కాశినీమ్ | సీతాంవి నామహాబాహుముణ హూతః చ పిజీవతి || 18 ||ఎవం సీతాంత దాదృష్ట్వాహృష్ట పవనసంభవః ! జగామమనసారామం ప్రశశం సచతం ప్ర భుమ్ || xx || ఇతి శ్రీ దుశ్సుందరకాండే - పంచదశ-స్సగణ:. *****#*#*#* * * * * • • ••••••••••••••••••••• - - ప్రశ స్వతు ప్రశస్తవ్యాం సీతాంతా తాంతాంహరిపుంగవః | గుణాభి రామం రామంచపునశ్చం తాపరోభవత్ || ౧ || సముహూతః మీవధ్యా త్వా బాష్పస ర్యాకు లేవుణః సీతామాశ్రిత్య తేజస్వీహనుమాన్విలలా పహ! ||మా న్యాగురువినీత స్యలక్ష్మణ స్యగురు ప్రియా యది సీతాపిదుఃఖార్తాకాలో హిదుర తీక మః || 3 || రామస్యవ్యవసాయజ్ఞాలమ్ముణ స్యచ ధీమతః | నాత్యధణండుభ్య తే దేవీగం గే వజల దాగ మే || 6 తుల్య శీలవ యోవృత్తాంతుల్యాభిజనలకు శినీత్యమరః- రామగ్రహణం సీతాయా అఫ్యుసలక్షణం సాపితంవి నాజీవ తీతిచిత్ర మే వేత్యధFall: 8||ఎవమితి II ఏవంమలిన సంవీతత్వోపవాసకృశత్వ శోక ధ్యానస రా య ణ త్వాపతి వ్ర తా దినమః యుక్తాం సీతాందృష్ట్వాహృష్టస్సక్ - మనసారామం జగామ సస్మాగ-తం ప్రభుఁబుద్ధం రామం ప్రశశం సచ:పునః ప్రాప్య పదయు క్తపతివ్రు తాధమళానిష్ఠ శ్వదశ జ నాత్ - భాగ్యో త్తరో రామ ఇత్యస్తాక్షీ దితి భావః || ఇతి శ్రీ ముహేశ్వరరీధ— విరచి తాయాం-శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయా:-సుందర కాం డ వ్యాఖ్యాయాం పంచదశ స్సగ 8••••••••••• ప్రశ స్యేతి|| ప్రశ స్తవ్యా ప్రశంసిత వ్యా || ౧ || ఇతి! సీతామాశ్రిత్య సీతాముద్దిశ్య ! || మా స్యేతి గురువినీతస్యగు రుభిఃశీక్షిత స్య-గురుప్రియా రామ ప్రియా సీతాపియది దుఃఖార్తా, కారోచురతిక్ర మోహి- సకలజగ ద్రక్షక రామలకు ణగుప్తాయాః సీతాయా ఈ దృశందుఃఖం ప్రా ప్తంయతః అతః కాలో దురతి క్రమఏ వేత్యర్థః ||3 || రామ స్యేతి ||వ్యవసాయజ్ఞా అభి ప్రాయజ్ఞాపరాక్రమ జైత్యర్ధః|| ||తు ల్యే తి|తుల్య శీలవయోవృత్తా రామా నురూప స్వ అను ·ఓ తే-నిమి త్తర రణ శ్రీ రామాయనే - వ్యాఖ్యా సచతుష్టయవిశి ప్లే - సుందర కాండే - పొడశ స్సగణ: భ లేశరహి తెత్యధణ: దేవీ రా మేణశిర సావోఢవ్య వాల్ల భ్యవతీ గం గేవజుల దాగ మే-లోభ హెతౌ సత్యవీయ భాగం గా నతుభ్య తెత దౌత్యధః || ||తు ల్యే తి|| తుల్యశ్రీ లవయోవృత్తాం-శీలం స్వ బావః-అస్యా దేవ్యామ న స్తస్మైం స్తస్య చాస్యాం ప్రతిష్ఠితమితి ప్రక్రియయాతుల్య స్వ భావాం తుల్యవయసాం- మోడశ వాషిణ కస్య ద్వాదశ వాషిణ తుల్యా-అన్యధా వైరస్యప త్తేశాస్త్ర విరోధాచ్చ-అత ఏవవిష్ణుః ||వ పై రేక గుణాంభా ర్యాముద్వ హెత్తిగుణోవరః|ద్వ ్యష్ట వర్గోష్టవషాఢ 0 వావయోమా శ్రావ రాచయేతి || కుల్య వృత్తాం-దోబోయద్యపిత స్య స్యాత్ సతా మేతదగ హిః తమితి రామవృత్తం-పాపానాం నాశుభా నాంవావధాహాణ ణాంప్లవంగమః | కార్యంకరు ణమా ర్వేణనకశ్చిన్నా పరాధ్యతత్యు క్తవత్యాస్సీ తాయావృత్తేనతుల్యం- తుల్య శబ్రాను రూపపరః రామానురూపశీలవయశ్చారి మిత్యర్థః-తుల్యాభిజనలత ణాం-అభిజ నఃకులం లక్షుణం సాము ద్రిక -సార్వభౌమలక్షుణవతో భార్యయాయైస్సాము ద్రిక లకు తై రావ్యం తై ర్యుక్తామిత్యధEః - ఎవంవిధత్వా ద్రాఘవోవై దేహీమర్హతి వై దేహే రాఘవ ముహజాతి లో కేసౌందర్యాదిమత స్సౌందర్యాది సర్వ హి తానలభ్య తె-సౌంద ర్యాదిమ త్యాన సౌందర్యాది సర్వవా?" అనయో స్తుసర్వం సంపన్నమి తివి స్మయ తె-అసి తేరు, త్యధిక వి శేషణదా నా ద్రామా పేరు యాసీతాయాసయన సౌందర్యమధీకి మిత్యుచ్య తే-అత ఎవరా మోవత్యుతి - సజీ వేయంతుణవ పివి నా తొ" మ సి తేకుణామి తి||తనిశ్లోకి || 4 ||2||అస్యా హెతోరితి|| సర్వ నామ్న స్తృతీయా చేతిషప్లీ-అనయా హెతు ఏ నెత్యర్థః|| 2 21 nell ఐశ్వర్యమితి || అస్యామి "హితుషు సర్వాసాం స్రాయదర్శనమితిష. స పష్యద్దె-అస్యాం నిమిత్తె సత్యామిత్యర్థnninolయదీతి పరివతః యెత్ అధరో త్తరాంకుర్యాత్ - అస్యాఃకృ తేవత దర్థంజగ చ్చాపి- న కేవలం మేదినీం-సర్వ లో కానపిపరివతః యెదిశ్యర్థః || 18 శ్లోకి||13|; రాజ్యం వెళి|| రాజ్యముత్కృష్టం వా సీతా ఉత్కృష్టా వాఇతివి చార్యమ 098 శే షః కలాం లేr alln8||ఇయమితి || భతృణ దృఢ వ్రు తా-భత్కరిదృఢ వ్ర తా కె దారపాంసుభిఃయజ్ఞ క్షేత్ర పాంసుభిః!! ) || వి క్రాంత స్వెతి || ఆర్యశీల స్య శ్రేష్ఠ స్వభావ స్య| 02 || 10 || సర్వానితి|| సర్వా భోగాణ -భుజ్యంత ఇతిభో గాఃశుక శారి కాక (చుక ప్రభృతిభోగ సాధ నానిమాతృప్ర భృతీంశ్చ పరిత్యజ్య పరిపి శేషేణ పున "స్త శా లేశంఏ నై వత్య క్వా-అయంచపరి త్యాగోన స్వవ శే నెత్యాహ-భతృణ స్నేహబలాత్కృతా.అభిమత విషయ స్నేహాతి రేక స్తదితరవ ఖలమపి త్యాజయతిహి - త్య గోమ్ | రాఘవోహణతి వై దేహీంతం చేయమని తేకుణా|| 4 || తాందృష్ట్వానవ హెమా భాలలోక కాం తామివ శ్రియమ్ | జగామ మనసా రామంవచనం చేదమ బ్రవీత్ || || అస్యా హెతోర్విశాలా జ్యూహ తో వాలీన హాబలః 1 రావణ ప్రతి మోవీ ర్యేక బంధశ్చ నిపాతిత ః || 2 ||విరాధశ్చహత స్సంఖ్యే రాకు సోభీమవిక్రమః |వ నేరా మేణవిక్రమ్యమ హేండ్రిణేవశంబర 8||3||చ తుదణ శ సహస్రాణిరకు సాంభీమక మ ణ ణామ్ | నిహ తానిజన స్థానేశ రై రగ్నిశి ఖోప మైః!|||ఖరశ్చ నిహత స్సంఖ్యై త్రిశిరాశ్చ నిపాతితః |దూషణశ్చమ హా తేజారా మేణవీది తాత్మ నా||Tollఐశ్వర్య, వానరాణాంచదుల భంవాలి పాలితమ్ |అస్యానిమి త్తేసు గ్రీవః ప్రాప్తవాక్ లోక సత్కృతమ్ || ౧ ||సాగరశ్చమయాకా అంతశ్రీమాన్నదనదీపతి : అస్యా హేతోర్విశాలాక్యాః పురీ చేయంనిరీక్షితా||n plయది రామ స్సము, 0తాం మేదినీ పరివతః యేత్ | అస్యాఃకృ తేజగ చ్చాపియు క్తమి త్యెవ 3 మేష Bal|73|| రాజ్యం నాత్రి షులో కేషుసీతా వాజన కాత్మజూ | త్రైలోక్య రాజ్యం సకలఁ సీతాయా నాప్నుయాత్కలామ్ || 18 ||2యం సాధమణ శీల స్య మైధిల స్యమహాత్మనః ! సు తాజనక రాజస్య సీతాభ తృణ దృఢవ్ర తాజు ఉతి తా మేదినీంఖిత్వా = హలముఖత, తె|పగ్మ రేణుని భై కీర్ణాశుభై 8 కేదార పాంసుభిః|| 1 || విశా కాంత స్యార్యశీల స్య సంయు గేవ్వ నివతిక్ నః |స్ను షాదశరధ స్యైషా జ్యేష్టారాజ్ఞాయశ స్విAli 2 ||ధమణ జ్ఞ, స్యకృతజ్ఞ, స్య రామస్య విది శాత్మనః | ఇయం సా దయి తాభార్యా రాత సీవశమాగతా|| ౧ || సర్వా స్భూ గాన్పరిత్యజ్యభ తృణ స్నేహబలాత్కృతా |అచింతయి 'త్వాదుఃఖాని ప్రవిష్టానిజF సంవనమ్ | భావవయశ్చారి త్రా-తుల్యాభిజనలకు ణా అభిజనంకులంలకుణం సొము ద్రికో కం|| 4 ||2 || అస్యా ఇతి || అస్యా హెతోః అనయా హేతు నేత్యర్థlinollఐశ్వర్యమితి ||అస్యా నిమి త్తఇతి సప్తమ్య ర్దేప్లీ-అస్యాం నిమి త్తభూ తాయాం సత్యామిత్యధX :|| nel1 రామః మేదినీం- కించజగచ్చ సర్వ లో కానపీత్యర్ధః - అస్యాఃకృ తేసీతార్థం పరివతం యేద్య ది అధరోత్తరాంకుర్యాత్ సంహ రెదిత్యర్థః-యు క్తమి త్యేవ మే మతిరితీ సంబంధః || 13 || రాజ్య మితి!! రాజ్యముత్కృష్టం నా సీతా ఉత్కృష్టావాఇతివిచార్యమాణి సతీతి శేషః క లాం లేశం||)౦ ||9యమితి! భాతృణ దృఢ వ్రతా|nv|| సర్వానితి|| భతృణ స్నేహబలాత్కృతాభర్తుః స్నేహబలాజ్జీవ తీత్యర్ధః * సేయమితి || యాతనాం రాయి ·శ్రీ రామాయణే - హ్యఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందరకాండే, పొడవ స్సగణ: క్రెషుస్మరణా భా వేపి గంతవ్య దేశీ యదుఃఖం వాకింస్మరతి నె త్యాహా-అచింతయి త్వాదుఃఖాని - రామా తీరి జీవ స్వసుభ వేదాదుఃఖానుభవ సంఖావ నెతి భావః- ప్రవి హెనిజు సంవనం-భోగ స్యైకాంత స్థలమి తిహ్యస్యాహృదిలగ్నమితి భావః -యాత నాలతీవ్ర వేదనాం-అసధాః"నాము భాగినీ-ఆప దాగున్న రైశ్యర్థః || తనిశ్లోకి || 90 || ఇ మామితి! ప్ర.పొం పొనీయశాలి కాం!!!! ప్రపాసానీయశాలి కెత్యమరః!.9.211.93 || కామేతి || కావ్యంత ప్రతి కామాః - లేచ తేజాగాశ్చ సక్చంద నాదయః 3 81.96 || నై పేలి|| నై షాపశ్యతి రాకు స్యఃరాకు సీర్నపశ్యతి నేమాణ పుష్పఫలద్రుమాళ్- రామవిరహశైశాతిశయేన రాకు, సీదర్శనవత్సుష్పఫలవ తాంత్రుమాణామపీ దర్శనను స్యా అసహ్య మిత్యర్ధః - ఎక స్థహృదయాఎ కొర్రచిత్తా రామ మేవానుపశ్యతి ధ్యాయతీత్యర్థం. రామాగమన సంభావ సౌవతీది శోవలోక యతీతి వార్థః యద్వానిరంత రేణ రామాసుభ వెనపరి సరవతే పిపదాథా సదృష్టి పధంగచ్ఛతీత్యర్థః || తనిశ్లో || 24 || 9 8 1 ఇమామి తి!! అసితః కెశాంతఃయస్యాస్తాం- కేశా నామ ‘నైల్యం స్త్రీ ణాందుల భం-అత స్తదేవాహ-అసిత కేశాంతాం,గుడాళ కావృత స్యాపి వ్యా మోహకరీం- శతపత్రని భేకుణాం- యద్యపీయమసి తేకు కొత ధాపి సం స్థానవి శేషే ఉప మేయ -క మలప తాక స్యోపి వ్యా మోహ దాయినీం సుఖాహాళంగా మోత్సం గే స్థాతుమహాళం దుఃఖి తొంరాకు సీమ ధ్యే స్థితాం దృష్ట్వా - మాసపివ్య థితంమనఃశా చూపి మనోవ్యధిత ం శ్రీముతపరమదయాళో రాము స్యేతి భావః శోకహషణ యే 'కహషణ యోరపద స్యష మాపీమనోవ్యధితం-కింపునః కామినఇతివా || 90 || 9F || మహ తెలి| హివూహ తెలివి శేషశెనగళి న్యాః పూర్వంబహు కాలశోభితత్వం సిద్ధం-తద్వన్నష్టశోభాద్వాదశవషణ నిష్ప్రతి బంధ భోగా భుజజూ నాయా ఆగంతు హివిశ్లేషః- తెనహినష్టశోభౌత్యుక్తం వ్యసనపరంపరయా విరహణవ సం శేషోపమ ధ్యేమ ధ్యే నాగత్య నివృత్తః వ్య-సన మెవ నై రంత ర్యేణవృత్తం అతిపీడ్యమా నా అతి క్ర మ్యపీడ్యమా నా ఆశ్రయాననురూపంవ్య సనన'నుభవతీత్యధణ 8 సహచరరహి తెవచక్ర వాకీలాభ కాలమువగద్యుదుఃఖం సోడుమ సమధా - చక్ర వాకీసా మ్యే నాయ మదొ లభ్య తే-సాహి రాత్రి విరామ కాలం ప్ర బుధ్యదుఃఖం సోడునుద చేతి ప్రసిద్ధం-జనకసు తాఎవంవ్య సనంభవిష్య తీతిజ్ఞా త్వా నసంవధి: తా- కేవలం సుఖసంవధి? తెత్యధF 8-కృపణాందశాంప్రపన్నా పూర్వో కనళిన్యాదికం - సమానంభవితువహతి-కించిదు కి మాత్రం వాఙ్మనసా పరిచ్ఛే ధ్యాందుదఃశాం ప్రాప్తిత్యధY ll తనిశ్లో కి|| 30 ||అస్యా ఇతి | హిమవ్య పొయే నవ సం తెన- నైక సహ స్ర రశ్మిరభ్యుళితః మలదరశ్మిఃసూర్యా పేక్ష యామందకరః-చంద్ర ఇతయావత్ - శో, జనయతీలివ సంతుష్టాఫలమూ లేనభ తృణశు శ్రూషణెర తా | యూప రాంభజ తెప్రీతింవ నేపిభవ నేయ ధా * "సేయంక నక వణాణంగీ నిత్యం సుస్మిత భాషీణీ సహ తే యాత నా మే తామనధాణ నామ భాగినీ|| 90 ||ఇమాంతుశీల సంపన్నాంధ్రష్టువ-హణతి రాఘవః | రావణేనప్రమధి తాం ప్రపొమివపి పొ సితః || 9.9|| ఆ స్యానూ సంపునలా భా ద్రాఘవః ప్రీతి మెష్యతి! రాజా రాజ్యపరిభ ష్టఃపునః స్త్రీ స్యేవ మేదినీమ్ || 93 || కామా భోగై :పరిత్యక్తాహీ నాబంధుజ నేనచ ధారయ త్యాత్మనో దేహంతత్సమాగమకాం&ll 98|| నై పొపశ్యతి రాక్షస్యో నేమాన్పు స్పఫలద్రమాణ" ఏక స్థహృడయా నూనం రామ మెవానుప శ్యతి || 22 ||భర్తా సోమపదం నా ర్యాభూషణం భూషణాదపి ఏషాతురహితా తెసభూషణాహాణ సశోభ తె11.92 || దుష్కరంకురు తెరా' మోహీనోయదన యా ప్రభుః |ధారయ త్యాత్మ నా దేహం నదుఃఖేనాన సీగతీ || 9 || ఇనూ మసిత కేశాంతాంశతపత్ర ని భేతుణామ్ | సుఖాహాణందు శిఖి తొందృష్ట్వామ మాపివ్యధితంమనఃll.90-18 తిక్షమా పుష్కర సన్నిభాషీయారణ్, తారాఘవలత్ముణా భ్యామ్ | సౌరాతు, సీభిగ్వికృతేశుణాభి స్సంరశ్యు తె సం ప్రతివృ శమూ లే[1.9F || హిమహతనళినీవ నష్ట శోభావ్యసనపరంపరయాతిపీడ్యమానా | సహచరరహీ లేవచ క్రవాకీ జనకసు తా కృపణాండశాల ప్రపన్నా ! 30 ||అస్యాహిపుష్పావన తార శాఖాశో కందృఢ, వై జనయా నయంత్యశోః కా? | హిమన్య పాయేనచమంగరశ్మిర భ్యుణితో నైక సహ సరశ్మిః|| Ball2 త్యేవ తీవ్ర వేద నా అన ధాణ నామ భాగినీ ఆప దొమనహాణ || 2019 మామికి ప్రపొంపొనీయశాలాంll.93|| కామేతి || "కామభొగై : కావ్యం తథితి కామాః చ తేభోగా? స్రక్చంద నాదయః!! 96 || నేతి|| రాకు స్యః రాశు స్కీ-ఎక స్థహృదయా ఏకాగ్రచిత్తా || 24 ||దుష్కరమితి! ప్రభుఃరాప అనయాహీనస్సక - ఆత్మ నా దేహంధారయతి - శో కెన నావ సీదతీతి చయత్-ఎతత్ దుష్కరంకురుతఇతి సంబంధః || 22 || ఇమామితి! మమాపి-కిముతపరమదయా 'రామ స్యేతి భావః | 25 || & తీతి || 4 తిరివకుమా Wంతిర్య స్యాః, తికుమా! 9 ol!అస్యాఖలీ!'అశోకాఃశోకం జనయంతి-హినువ్య పొయేన నైక సహస్రరశ్మిమందరశ్మిశ్చ అతీళ్లు రశ్మిశీతాంశ రితీయావత్ . అభ్యణోత ళ ·. యమ్ | దో శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ శీ ప్లే - సుందర కాండే - 'సప్తదశ స్సగE :, చనవిపరిణా మేన సంబంధః || 3-9||93 శ్రీ మోవింద రాజవిరచి తె శ్రీరామాయణభూషణ్ శృంగార తిలకాఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే పొడశ స్సగE :. ****** తతః త్యాది || ప్రజగామ ప్రక షెEణజు గామ-ఆ కాశ పర భాగం ప్రాప్తత్యధE :|| || || ఇతి శోక భా రైన్యజస్తామివఆ గ్రౌంతామివ స్థితాం - అత ఏవ భా రైన్య- స్తాం నావమివస్థితా.||3 ||దిదృశమాణం త్యాది || కణోః ప్రావరణేశర సఆచ్ఛాద కౌయస్యాస్సాకణ ప్రావరణాతాం-శంకువత FE"యస్యాస్తాంశంకుక ణా ణం- మస్తకోచ్ఛ్వా సనాసికాం ఊధ్వజముఖ నాసి కామిత్యర్థః-అతికాయో తమాంగీం.అ తా తి శాయశ చైనమహ త్త్వముచ్య తె-మహాశిరస్కా మిత్యర్థః - ధ్వస్త కేశీం స్వల్ప కెశీం-అ కెశీ, అనుత్పన్న కెశీం- కెశకంబళ ధారిణీంకంబళ రూప కేశ ధారిణీం-లం బేక ణణలలా టేయస్యాస్సాలంబక PF లలాటా తాం - చుబు కే ఓ పయస్యాస్సా చుబుకో ప్లీ తాం-హ్రస్వ దీర్ఘాం-అధః కాయే ఊధ్వజ కాయే చక్వచిత్ హ్రస్వాంక్వచిద్దీఘాణ మిత్యర్ధః కుట్టాంస్థగుమతం-విక టాంస్థూలజంఘాం- కరాళాందంతు రాం || నిక రాళోదంతు రెళుంగ ఇత్యమరః | భుగ్నవక్తా నిమ్నవర్ణాం-వికృతాన నాం- నాసికోష్ఠవిరహితాన నామిత్యర్థః - ఎతదంత స్యపూ ర్వేణదద ర్మెత్య నెనాన్వయః|| " || వికృతాఖ త్యా దేరు త్త రేణదద ర్మెత్య నే నాన్వయః-ఏ తావకాత్యాది రాత సీభ్యోన్యాః-వికృతా:వికృత వేషా 8-నిఖాతశిరసఃగా త్రాంతర్వతి: శీర సః-హరిక ణీ : మర్థంక పిరన్వ వేశ్యుసీ తేయమి త్యేవ నివిష్టబుద్ధిః | సంశ్రిత్య తస్మిన్నిషసాదవృ డెబలీహరిణామృషభ సంస్వీ ||ఇతి శ్రీమత్సుండర కాండే పొడశ స్సర్గః తతఃకుముదషం డాభనిమణలోనిమజలం స్వ ప్రజుగా మనభశ్చం హంసోనీలమివోదకమ్!! ౧|| సాచివ్య మీవకుర్వన్స ప్రభయా నిర్మల భః | చంద్రమారశ్మిభిశ్నీ తైస్సీ షె. వేపవ నాత్మజమ్ ||9|| సదదశ ణ తత స్సీ తాంపూర్ణ చంద్రనిభాననామ్ |శ్లోక భా రై రివన్యస్తాంభా రై ర్నావమివాంభ సి||3 || దిదృఢమాణో వై దేహీంహనుమా న్మారు తాత్మజః 1సదదర్శావిదూర (రాత సీ ఘోరదర్శనాః • ఎకాక్షీ మేక కణాళించకర్ణ ప్రావరణాం తధా అకర్ణాంశంగుక గ్లాగ్లాంచమ స్తమోచ్ఛ్వా సనాసికామ్ • అతి కాయోత్తమాంగీంచతను దీఘః శిరోధ రామ్ | ధ్వస్త కేశీంత ధా కేశీం కేశకంబళ ధారిణీమ్ * లంబకర్ణ లలాటాం చలంబోదరపయోధరామ్ లంబోష్ఠీంచుబు నా కప్లించలం బాస్యాం లంబజాను గ్రామ్ • హ * హస్వాం దీర్ఘాంత ధారుద్దాం విక టాం వామనాంత ఛా | కరాళాంభుగ్నవక్తా ంచపింగాక్షీం వికృతాననామ్ || 6 || వికృతాఃపింగళా కాళీః కెనా ధ నాళిక లహ ప్రియాః | కాళా యసమహాశూలకూటముగ్గర ధారిణీః * వరాహమృగశాదూళ్ల మహిషాజశివాముఖీః |గజోష్ట హయ పొదీశ్చ నిఖాత శిరసోపరాః • ఎకహ సైక పొదాశ్చఖరకణ్యణ శ్వకణిణ కాశి !గోకి గ్లీహళ స్తికర్ణీ శ్చహరికడ్డీ స్తధాపరాః " అనాసా అతినా నాశ్చతిర్యజ్నా సావినాసి కాః |గజు సన్నిభ నాసా శ్చలలా టోచ్ఛ్వాసనాసికాః • హ స్తిపాదామహాపాదా నా పాదాః పాదచూడి కాః |అతిన త్ర శిరో శ్రీ వాఅతిమాత్ర కుచోదరీః • అతిమాత్రా స్య నేతాశ్చదీ ఘణ జిహ్వా సఖా స్తధా |అజాముఖీహణ స్తిముఖీ నాణ ముఖిస్సూక రీముఖీః * హయోష్ట్ర ఖరవక్తాశ్చరాష్ట్ర సీగ్జర దర్శ నాః | శూ స్పకాశోకంజనయతీతి శేషః||30||all2 త్యేవమి తి!!సీ తెయమి త్యేవల్షియం సీ తై వేతి జాతబుద్ధిః తా మేవబుద్ధిం సంశ్రిత్య తతః పరాను షె.యచికీర్షయాతస్మికాశింశుపావృతు. ఎవనిషసాద-త ద్రాతి శేషంపరదినంచ స్థితఖత్యధE 2-ఎవంచ సరావణాంతఃపు రాసర్వాపిలం కాయామ త్రయేణ సముద్రలఁ ఘనదినరా బ్రా వేవవిచితా-తు ర్యేయా మేఅశోకవనికా ప్ర వేశఇతిబోధ్యం ||3-9||ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థవిరచి తాయాం- శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయం దీపికాఖ్యాయాం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాఁ-షోడశ స్ఫగE:- తత ఇతి ||నభః ప్ర జగాము-ఆకాశ పరభాగం ప్రాప్తః|| ౧| || సాచివ్యమితి-సీతాదర్శ నా దౌ ప్రభయా స్వ కాం త్యాసాచివ్యమివ సాహాయ్య మివ-ది వాక్వచిదేకాంత ప్రదే శేస్థితత్వాన్ని దా వ్యాగుల త్వాచ్చన సమ్య గ్రాక్ష సీనాం సీతాయాశ్చదర్శనం రాశౌచందో దయే సతితుఫు నస్సమీప దే శేఆగత్య స్థిత ్య సవ్యక్సర్వదశ = నollo|| సఇ తి||శోక భా రై అన్యస్తామివ అధోనీ తామివ-మజ్జమా నామి వేత్యథణ:|| 3 || # అతి కాయోత్తమాంగీం అతి కాయం మహదు త్తమాంగంయ స్యాస్తాం. తనుదీఘః శిరోధ 'రామస్థూలదీఘః కంరీమిత్యధణః కేశకంబళ ధారిణీం-కంబళాఇవ కెశాః కెశకంబళాఃతాః ధారయితుంశీలమ స్త్రీతితధా * లంబకణణలలాటాంలం బేకణణలలా టే యస్యాస్తాం-చుబు కె ప్లీంచుబు కెఓష్ఠంయస్యాస్తాం ఆహస్వామితి|| కుట్టాంస్థగుమతీం కరాళాందంతు రాం-పింగాక్ష్మీ మిత్యం తస్యపూ వేణు సంబంధః || 11 వీకృతా ఇత్యాది శ్లోక నవక మేక 0 వాక్యం ||నిఖాతశిరసఃగా తాంతర్వతి శిరసః * పాదచూళీ కో? పొ గేచూశాశిఖాయా సాంతా?, రాత, సీవికాకృ తాననాఅత్యత్ర అపరాః తా ·ఒక శ్రీ రామాయ - వ్యాఖ్యా సచతుష్టయ విశిష్ట • సుందర కాండే , సప్తదశ సగజ: కపిక ఈ-పా దే చూడి కాయాసాంతాఃపొదచూడి కాః! || శిఖా చూడా కేశ పాశీత్యమరః- రాడు సీర్వీకృతాననా ఇత్యత్ర పునః రాశు సీపదను విస్మర గాధ Xo | neu # తస్యాధస్తాది త్యాది||లక్ష్మీ వాక్ సీతాదర్శనజనిత శోభాయు కః-చ్యుతాం స్థానాచ్చలి తాం-చారి త్ర వ్యపదేశాఢ్యాంపశి వ్ర తాధమా? చరణఖ్యాతి సంపన్నాం-భతృణ దర్శ నేనదుగణ తాందరి ద్రౌం-భతృణ దర్శనరహితామిత్యర్థః - భతృణ వాత్సల్యభూషణాం-జాత్సల్యపదమత్ర స్నేహమూత్ర వాచి-పయోదాం తెవషా 50 తే. చం ద్ర రేఖాయా స్స్ఫష్టా స్పష్టత్వ ద్యోత నాయేదంవి శేషణం-అసం స్పర్మాత్ ఊడ్వతజ నాది సంస్కార రాహిత్యాత్ - అయుక్తాం అనారోపితతంత్రీం వల్ల కీలవీణాం || -9-94 || సీతామి త్యాదిపర శేషః- రాక్ష సీవ శేఅయు కాం అనవస్థితాం-తద్వచనాన్యశృణ్వంతీసుత్యర్థః ల తొంకుసుమి తొమివ-త థాదర్శనీయా మిత్యధE :1.984||_924|| మలి నే నే త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకం వాక్యం ||2||! తామి త్యొదిశ్లోక త్రయ మెకంవాక్యం || తుమాంశ మామివ స్థితాం-నిగీ ర్యాధ్యవసా నాద భేదో 9:- తొందృష్ట్వా తాం ప్రేత్యేశ్యనయోర్వి శేషణవి శేష్య భేదాన్న పౌనరు క్ష్యం దూర ప్రయు క్తస్యానుస్మరణా ధణం వాపునరు $ ||30|| హూష జ జా నీతి || రాఘవంసమశ్చ ③ - ఉపపదవిభ క్ష్యపేక్షయా కొరక విభ కెర్బలీయస్వాన్నమస్కరోతి దేవాని త్యాదావివద్వి తీయా !|30||నమస్కృత్వే తి|| సంవృతః రాడు. స్వదర్శ నాయశింశుపాప, ఆ గూడ్ గ్రో ల ముగ్గరహస్తాశ్చ ధ నాళికలహ ప్రియాః • కరాళాధూమ్ర కేశీశ్చరాష్ట్ర సీర్వీకృతాననాః !పిబంతీస్సతతం పానం సబొమాంసము రా ప్రియాః * మాంసశొణిత దిద్ధాంగీమాE0 సశోణిత భోజనాః | తాదదర్శక పి శ్రేహౌరోమహర్షణదర్శ నాః • 'స్కంధవంతము పాసీనాః పరివార్య వనస్పతిమ్ || ౧ 24 తస్యాధస్తాచ్చ తాం దేవీం రాజపుత్రీమనింది తొమ్ • లక్ష్మయామా సలక్ష్మీ వాణ హనుమాన్జనకాత్మజామ్ నిష్ప్రభాంశోక సంతప్తాంమల సంకులమూ ర్ధజామ్ • &ఇపుణ్యాంచ్యు తాంభూమౌ తౌ రాంనిపతి తామివ ! చారిత్ర వ్యప దేశాభ్యాంభ తృణ దర్శనదుగణ తామ్ • భూషణ్ణి రుత్త మైహీల్డ్ నాం భతృణ వాత్సల్య భూషణామ్ | రాష్ట్ర సాధిప సంరుద్ధాంబంధుభిశ్చవి నాకృతామ్ • వియూధాంసింహ సంరుద్ధాంబద్ధాంగ జపధూమిన చంద్ర రేఖాంప యోడోం తేశార జా భైరి వావృతామ్ #క్లిష్టరూ పామ సం స్పర్శాదయు కామివవల్ల కీమ్ || 9,94||సీ తాంభ తృణవ వేయు కామయు కాం రాష్ట్ర సీవ శే* అ కవని కామ ధ్యే శోక సాగరమాప్లు తామ్ | తాభిః పరివృతాంతత్ర సగ్ర హామివ రోహిణీమ్ • దదశః హనుమా నేవీణల తాష కుసుమామివ 1.984 || సా మ లేనచదిద్ధాంగీ వపుషా చావ్య లంకృతా * మృణాళీ పంక ది గ్రోవ విభాతనవి భాతిచll.924 ||మలి నెనతువ స్త్రీణపరికి ఎన భామినీమ్ • సంవృతామ్మృగ శా బాడీందదర్శహనుమాన్కపిః | తాం దేవీం దీనవద నామదీ నాంభతృణ తేజసా * రక్షితాం స్వే నశీ లేనసి తాను సితలోచ నామ్!!.. 24|| తాఁ దృష్ట్యా హనుమాక్ సీతాంమృగశాబని భేశ ణామ్ • మృగక న్యామివ త్రస్తాంవీక్షమాణాం సమంతతః |దహంతమివనిశ్శ్వా సైవృణన్పల్ల నధారిణ* సం ఘూతనివశోకానాందుఃఖస్యోర్మిమివోణ్ణి తామ్ | తాంతు మాంసువిభ క్తాంగీంవినాభరణశోభినీమ్ • ప్రహషణ నుతులం లే భీమారుతి 8 వేశ్య మైథిలీమ్ !! Bouliహర్ష జానిచసో శూ శ్రూణి తొందృష్ట్వాష మది రేకుణామ్ *ము మో చహనుమాం స్తత్ర నమశ్చ క్రేచ రాఘవమ్ || 3 94 || నమ సూృత్వా సరామాయల తి శేషఃఅతోన పొగు క్త్యం || 074 || తస్యాధస్తాది త్యారళ్యవల్ల కీమి వేత్యంత సేకం నాక్యం • శ్రీ వేత||చ్యు తాందివఇతి శేషః - చారి చారిత్రన్యపదేశాఢ్యాంపాతి వ్రత్య వ్రత సంపన్నా ఆతృకాదశ జనచుర్గ తొంభతృదర్శనహీనాం • వియూభౌమితి పరా దాం తేపపా ణం తే అ'సంస్ప శాక్త్ -ఉద్వతః నాది సంస్కారాఖానాత్ - అయుక్తామ నారోపితత్వంతో 11.9.99;సీ తామి శ్యాది శ్లోకద్వయ మేకం వాక్యం-రక్ష సాలవ శేఅయు కాంఅయోగ్యం - శోక సొగరమాప్లు తాంతశ్రమగ్నాం • గ్రహాం క్రూర గ్రహావిష్టాఁల తాముకుసుమామివఆభరణపరిహా రాదితి భావః || 984! సేతి|వపుషాలంకృతాస్వ భావరమణీయేత్యధE:-విభౌతిన: భాతి చేతి స్వ బావ సౌందర్యాద సంసారా చ్చేతిశానః అత్ర తాం తామితిత చ్ఛ జ్ఞావృత్త్యాత త్తదన స్థా ఖైద స్యసణిజాత త్వాదపొసరు క్త్యం |-9xu||2||భ తృణ తేజసాభర్తృపరా" క్రమానుసంధానేన ఆ దీన హృదయాం|| 9 2 1|18||మఃఖస్యముఃఖ సాగరస్యల త్రాగెయే నాధార నిగరణం|| కామా కృశాం-వినాభరణశోభినీం-ఆభరణానుగ్రహస స పేట్యైవ స్వ సౌంద ర్యేణ శోభమానాం||30ulal| రాఘవంసమశ్చ ③ ఇతి-భగవతో గ్రాఘన స్యాసుగ్రహా దే పేయం మయాదృషె ఎపునఃపునః స్మృత్వానమస్కారః||30||2|| సంవృతోభవత్ "గా కు సేనాందర్శనపరిహారాయ సూక్ష్మురూపమువలం బ్బవృకు మూల సమీప శాబాసునిలీ భవత్ ||3.9,418 || అరోగనూనః || ఇతి శ్రీమ హేశ్వరతీధః విరచితాయాం శ్రీ ·. శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టదు ధరహితీ 20 in * ఈహా సుందర కాండే - అష్టాదశ స్సగణ: భూత్ ||3gull9* శ్రీ గూవింద రాజపించి తే శ్రీ రామాయణ భూషణే శృంగారతిల కొఖ్యా నే సుందరకాండ వ్యాఖ్యా నె స పదశ స్సగణ 8 •••••••••••••••ke త ధే త్యాది || వి ప్రేక్షమాణస్య విచిన్వ తశ్చ-వి ప్రేక్షు మా శెవి చిన్న తిచ తస్మై న్ని త్యర్థః-య స్వచభా వే నేత్య ధైష స్లీ || ౧ ||షడం గేell విరా ③ అపర రా ③ అహస్సవై E-క 'దేశ సంఖ్యాతపుణ్యా చ్చ రా రిత్యత్ర చ కారాదన్యయాదు త్తర స్య రాత్రి శబ్దస్య సమాసాంతోచ్ ప్రత్యయః బ్రహ్మరశు సాంబ్రాహ్మణత్వ విశిష్టరకు సాం" బ్రహ్మ ఘోషాఢ పేద ఘోషాక్ || 9 || || భృశమితియు క్తః ప్రేరిత ?|| 2 || సఇ త్యాది !! వీధీః ఉద్యానవీధీః || ||అంగ నెతి || మ హేండ్రం దేవగంధర్వయోషిత ఇవ - ప్ర జంతంతం అంగ నాశతమాత్ర ం-అను వ్రజత్ అన్వ వ్రజత్ II no llదీపి కాఇతి!| తాలవ్యం తానివ్యజనాని|n0|| కాంచ నై రితి||భృంగా రై ఇక నకాలు కాభిః!'ని||భృంగారఃళనకాలు అత్య మరః - మండలా గ్రాE అసివి శేషాక్|| || మండలా గ్రోసతార్ధక ఇతి వైజయంతీ | బ్రసీం ఆ 'స్తరణం-గృహ్యగృహీత్వా | 0-9|| కాచిదితి!! పానస్యపూణాE 0పీయత త్ముణాయచ వీర్యవా?" * సీతాదర్శన సంహృహౌహనుమాన్సంవృతోభవత్ 113_94|| ఇతి శ్రీమత్సుందర గాండే - సప్తదశ స్సగE-3, #*#*#******* తధావి పేరు మాణ స్యవనంపుష్పిత పాదపమ్ (విచిన్వతశ్చ వై దేహీఁకించి చ్ఛేషా నిశా భవత్ || ||పడంగ వేదవిదుషం క్రతు ప్రవరయాజి నామ్ శు ₹వ బ్రహ్మ ఘోషాంశ్చ విరాత్రే బ్రహ్మరశు సామ్ || 9 ||అధమంగళ నాది ③ శభైహ్మోత్ర మనోహ ం ః | ప్రా ప్రాబుధ్య తమహాబాహుదః శ గ్రీవోమ హాబలః||3 || బుధ్య తుయధా కాలం రాశు సేంద్రః ప్ర తాప వా" | ప్రస్తమాల్యాంబరధరో వై దేహీమన్వ చింతయత్ || 8 || భృశంనియు క్త స్తస్యాంచ మద నేనమదోత్కటః 1న సతంరాకు సః కామంశ శా కాత్మనిగూహితుమ్ || 4 ||స సర్వాభరణై ర్యుక్త బిభ్రచియమను త్తమామ్ | తాంన గై బజ హు భిజు - సర్వ పుష్పఫలోప గై : * వృతాంపుష్కరిణిభిశ్చ నానాపుప్పొపశోభి తామ్ | సదామ దైశ్చవిహ గైర్విచి క్రాంసరమాద్భుతామ్ మృగైశ్చవివిధైజు - పొందృష్టి మనోహరైః | విధీస్సంప్రేతు మాణశ్చ మణి కాంచనతోరణాః • నా నామృగగణాకీర్ణాం ఫలై : ప్రపతి తైవృక్షా తామ్ | అశోక వనికా మేవ ప్రావిశత్సంతతద్రుమామ్ || || అంగ నాశతమాత్రంతుతం వ్రజంతమనుప్రజత్ | మ హేం ద్రమివ పౌల స్త్యం దేవగంధర్వయోషి తః|| 10 ||దీపి కాః కాంచనీః కాశ్బీజ్జగృహు సత్ర యోషితః | | వాలవ్యజనహస్తాశ్చ తాలవృం తాని చాపరాః|| 10 || కాంచ నై రపిభృంగారెరహు స్పలి లమగ్రతః!మండలాగా ఆ సీం చై వగృహ్యా న్యాఃపృష్ఠతోయయుః !! 0.9 || కాచి చి రత్నమయీం స్థాలీ: పూణాం పానస్య భామినీ దక్షిణాదట! రామాయణతత్వ దీపి కావ్యాయాం సుందరకాండ వ్యాఖ్యాయాం సప్తదశ స్సగణ: **************••••••••••••••••••••••••••••••••• తి || త వెతికించి చ్ఛేషా అపరయామమాత్ర శేషా-విచిన్వతఃత స్యాః స్పష్టదర్శ నాయరాకు సీని రూపమవ సరమ న్వేషయతః||0||షడం గేలి|| పడంగానిశి దీని-వి "రాత్ర ఇతివిరా త్రివిపర్యస్తారాత్రి: అపర రాత్ర ఇత్యర్థః తస్మిణ బ్రహ్మరకు సొం బ్రాహ్మణత్వ విశిష్ట రాశు సానాం || 2 ||3 || || ద్రావశా' దేవ గ్రస్తమాల్యాంబరధరః || VII భృశమితి ||నియు క్తః ప్రేరితః-వ స్తుత స్తుమద నే సత్య పినుదనోత్కటోస. అతఏవత స్యాం సీతాయాం నియు క్తఃనిత రాంయు క్తఃవినీత ఇత్యర్ధః. అత ఎన రాశు సంతంకా మమాత్మ నిగూహితుంనశశాకెతి కాకుఃl ®! భృశంనియు క్తఃగూఢాభిని వేశితచిత్తః - కామం కామ వేగం--ఈ దృ శేషుతీర్థస్యాస్య ధాయోజనం అంతే వ రక్షస స్తమో గుణావిష్ట స్యభగవన్మాయా మోహిత స్యాకృ త్యె స్వేవ ప్రవృత్తే తధా క్రియమాణం భగవద్ధ్యానమపి పాపఖాగో త్తరంజన్మాంత రేఉ త్తమఫలాయేతి బొధ్యం - అత ఎవఋణశ్వ మేధనా మ్నో రాజో దానస్తావక ఋజ్మం త్ర : నయు ష్మే వాజబంధవోనినిత్సుశ్చనమత్య ణ 81 అవద్యమ థిదీధరత్ -ఇతి అస్యార్థ- నా జమి థః - నాజమిత్యన్న నాము-అ న్నదా నేనయెస ర్వేషాంబంధవ స్తేషాం సంబొధనం - హె వాజబంధవః-యు ప్మెయుష్మాసు-అథిస్సప్తవ్యధాణను వాదీ - నినిత్సుశ్చ నింద నేచ్ఛాశీలా పిమత్యః 8 - ద్యంనదీధరత్ నధారయతి భవదను సంధా నె నైవనిప్పాపత్వాదితి-ఎవంచభగవతోనిందావరుధ్ధభా వేసధ్యానము పినరక భౌమోత్తరంజన్మాంత రెఉ త్తమఫలాయ-అతఎ వాస్య మరణా త్తరంచ శుధః చతుర్యు గ్యాం చేది రాజకు లేజన్మ - చతుర్వింశతిచతుర్యుగ్యాం రామాన తారఇతిహరివంశో కైః - తావత్పర్యంతం చై తత్పాపఫలభాగః త్యధాణ యాతమితి బొధ్యం || || Pl|వీధీః అశోకవని కామాగణగమనవీ $8 | F||అంగ నెతి ||అను వ్రజత్ అడ భావఆషr all no || దీపి గ్రాణతి ||దీపి కాః కాంచనీః కాంచనదండా రోహిత దీపికాః|| 10 | కాంచ నైరితి || కాంచనై ఃభ్యంగా రై కనకాలు కాభిఃభృంగారాఃచుత్తూరకుసుమ సదృశ జల పాత్రాణి - గృహ్యగృహీత్వా | 0.9|| కాచిదితి || పా నేన || ·శ్రీ రాముడు - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శీ స్టే - సుందర కొండే • అష్టాదశ స్సగణః తిసానం మధుత స్య పూణాం తేనపూణాణం-పూరణగుణె త్యాది నా సుహితాధః యో గేషష్టీ సమాసని షేధజ్ఞాప కాద షష్టీ.. స్థాలింపా త్రీం | 03 || 18 || 12 || వ్యావి ధైరీ || వ్యావిధాఃవ్యత్య స్తతయాన్యస్తా:- సమామృదితవ ర్ణకాః సంమృష్టాను లేప నాఃli ||అంగ రాగ స్సమాలంబొవ ర్ణకశ్చవి లేపనమితి ఘుంటుః || 70 ||స చేతి||మ దేనాంచి తాగతిర్య స్యసమ దాంచితగతిః || 9F || 90 ||తం చే త్యాది || ద్వార దేశంఅశోక వన ద్వార దేశం-గంధ తై లంగంధవాసిత తై లం- సమఠం ప్రత్యక్షం. అపవిద్ధశ రా సనం అధృతశరాసనం-మధి తామృత ఫేనాభం మధితంత క్రం అమృతందారోష్ణ 0- తయోర్యత్ ఫెనంతదాభం||9|| నిరంబు బోళం మధితంధారోష్ణం త్వమృతంపయణ త్యుభయత్ర వైజయంతీ ! విము క్తం స్వ స్థానామ్రచలితం-అంగ దేసక్తంవస్త్రంసలీలంయధాభవతిత థా-అనుకషణంతమిత్యన్వయ !!1.98 ||తమితి||పత్ర విట పేప శ్రవ తివిట పే-లీనఃఛన్నః-పత్ర పుష్పఘు నావృతఃపత్ర పుష్ప సమూహావృతః-ఇవశబ్లోవాక్యాలంకారె . యద్వాదూ రేసమాగతమపి తేజసా సమీ పేసం క్రాంతమివ స్థితం- తం నిధ్యాశుం ద్రష్టుముపచక్ర మే ||ని! నిర్వర్ణనంతుని ధ్యానందర్శ నాలోక నేతణమిత్యమరః|| 24 || 24 ||తాభిరితి || ప్రమదావనం అంతఃపురో ద్యానం! || agell & భ్యము శంకుకణణః గ ర్వెణ స్తబ్ధక ర్ణ ఇత్యధణllery 1.9F || రావణాయమితి|| అవఫుతః అవరూఢః-"రావణ చేష్టా స్సర్వాక్రష్టుం పూర్వ స్థానాదధశ్శాఖాం సమాశ్రీ త ఇత్యర్థః || 30 || ఇతి || స హనుమా ? త భాపూర్వో కరీత్యా ఉగ్ర తేజాస్సన్నపి తస్య రావణ స్య తేజసానిధూజాత స్సష్ -పత్ర గుహ్యాంత రేపత్ర గూఢ ప్ర దేశే-సంవృ తోభవత్ గూథోభవత్ 13.9||ఇతి శ్రీ మోవింద రాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారతిలకాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే అష్టాదశ స్సరణ :- *** ***** ణే నైవత రాజ గ్రా హయణి నా|| 3 || రాజహంస ప్రతీకాశఁఛత్రంపూణr శశి ప్రభమ్|సౌవర్ణదఁడవపరాగృహీత్వాపృష్ఠతో యయా || 8నిద్రా మదపరీతాజ్యోరావణస్యో త్తమాః స్త్రియః | అనుజగ్ముఃపతిం వీరంఘనం విద్యుల్ల తాఇవ|| 01 || వ్యావిద్ధహార కెయూరాస్సమామృదితవణ కాః | స మాగళిత ? శాంతా స్స స్వేదవదనా స్తధా * ఘూర్ణంత్యో నుద శేషేణనిద్రయాచగుభాననాః1 స్వేగ కిష్టాంగకుసుమాస్సునూల్యాకులమూధ : * ప్రయాంతం నైఋణ తపతిం నార్యోమ దిరలోచనా: 1 బహుమా క నాచ్చ కామాచ్చ ప్రియా భార్యా సమన్వయుఃle || సచ కామపరాధీనఃపతిస్తా సొంనుహాబలః | సీతాసక్తమ నామందోషుదాంచితగలిగ్బభౌ || ౧౯ ||తతః కాంచీని నాదంచనూపురాణాఁచనిస్స్వనమ్ | శు శ్రావపరవ స్త్రీణాం సక పిమాళా రుతాత్మజః || 90 || తంచా ప్రతినుకమాణమచింత్య బల పౌరుసమ్ | ద్వార దేశమును ప్రాప్తందదర్శహనుమాన్క పిః • దీపి శాభిర నేకాథెస్స మం తాడవ భా సీతమ్|గంధ తైలాప సిక్తాభిఫ్రికా యమాణా ఖర గ్రతః * కామదర్పమదైర్యు క్తంజిహ్మ తామ్రాయ తేక్షణమ్! సమకు మిషకందపః ప ప విధ్ధశ రాసనమ్ 4వధి తొమృత ఫెనాభమంజోవస్త్రముత్తమమ్ | సలీలవ నుకషణంతంవిము క్తంసక్తమంగ దే11.98 తంసత్ర: ట పేలీనఃపత్ర పుష్పఘనా వృతః | సమీపమీవ సం కాంతంనిధ్యాతుముపచక్ర మె!! 9x :అ వేకు మాణస్తుతతో దదశః కపికుంజరః|రూపయావనసంపన్నా రావణ స్యవర స్త్రియః|| 92 || తాభిఃపరివృత రాజాసురూ పాభిమః హాయశాః తస్మృగద్విజసంఘుష్టం ప్రవిష్టః ప్రమదావనమ్ || 9 2 || బోవిచి తా భరణశ్శంకుకో మ హాబలః | తెనవిశ్రవసుపుత్ర స్సదృష్టో రాము సాధిపః * వృతఃపరమ నారీభిస్తారాభిరివచం ద్రమా!!! Uy!! తఁదదశ మహా తేజాస్తేజోవంతంత హా కపిః!! అగ్ || రావణాయంమహాబాహురితి సంచింత్య వానరః |అనప్లుతో మహా తేజాహనుమాన్మారు త్మాజః||90 !! సతథాప్యుగ్ర తేజాస్పన్నిధూళి - స్య తేజసా 1 పత్ర గుహ్యాంత రెసకొహనుమాన్సంవృతోభవత్ || 3 all సతామసిత శాంతాంసు శ్రోణీం సఁహత స్తనీమ్ | దిదృకురస్ తొ పొ UT : ముపావతః త రావణః || 3-9 || ఇతి శ్రీ మత్సుందరకాండే - అష్టాదశ స్సగణ: . ఆరు ఆరు • పూణాEcl|n4|| వ్యావి తి|| సమామృదితవర్ణకాః సమ్య గామృష్టాంగరాగా?llnv||el|మందోదుర్మతిః-మందంయధాతధా ఆంచి తాగతిర్య- 1 90||్వర దేశ ఆశ కవని కాప్రాకార దేశం * కామేతి|| అపవిద్ధశ శా సనంత్య కెడు చాపం- సమకుం ప్రత్యక్షుఁకండపణ మీనస్థితం • వధి తేe || సలీలమనుకషణండమిః పారః విముక్తం స్థానాచ్చలితం • తమిలీ|| పత్రపట పేపత్ర బహుళ విట పే-నిధ్యాతు మి మీక్షితుoll.92 || తాభిరితి|| ప్రమదావనం ప్రమదా నాఁవసంll.9 2 || || 19 || బోషుత్తః || 9F | రావ ఇఇతి ||అవఫ్లుతః రావణకూప చేష్టి తావలోక నార్థమగ్రవిట పారూఢ ఇత్యర్థః || 3 011 సఇతి ||పత్ర గుహ్యాంత రేపత్ర గూఢప్ర దేశే || 30 || || ఉపొవ్వుత సమీపం ప్రా # # # # #••• ఇ ఆ శ్రీమహెశ్వరరీధణ విడచి తాయాం - శ్రీ రామాయణతత్వ దీప కాఖ్యాయాం - సుందర కాండవ్యాఖ్యాయాం - అష్టాదశ స్ఫగణ: ******** ·23 సుం కామిత్యర్థః పవంతరి.శ శ్రీ రామాయణే - హ్యఖ్యాన చ తుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండ - ఎకోసవింశ స్సhe 8. తస్మిన్ని త్యావిశ్లోక ద్వయ మే కాన్వయం || తతః రావణాగమ నానం కరం-తస్మి న్నేవ కా లేత దాగమ నానంతర కాలఎవ- భూషణో హేమభూషితండూ పయావనసంప న్నంగాణం-తతో దృ ష్వేవత త్ర దూర దేశ ఏవదృజ్యోి ప్రొ వేప తెతిసంబంధః|| ౨||3 || దశ గ్రీవ స్త్విత్యాది || మలమండనచి త్రాంగీం మలరూపమండ నేనచి తాం గీం-మలానృ భౌమ ప్యాశ్చ ర్యావహ దే హామిత్యర్థ-మృణాళీ పంకి దిగైవేశ్య త్రయేత్యధ్యాహార్యం || || సమీపమి త్యాది || ఆవిష్టాంమణిమం త్రాడ్యభిభూ తాం - ధూ ప్యనూ నాం సంతప్యమా నాం-ధూమః కేతురివధూమ కేతుః- కేతు నారు హెణీత్యర్ధః- య ద్పారు హెణ గ్రాహ కేణ ఆచ్ఛాద కే నేత ధూమ కేతుర్విశివ్య తే- వృత్తితి - వృత్తందృఢ, శీలం స్వ భావోయస్యతత్ -తచ్చతత్ కులంచత స్మి .ఆచారవతి సమయా చారపతి ధామిణ యజ్ఞాదిధమణ ప్రధా నే-ఎవంభూ లేకు లేజూ తాం- సంస్కా ఆ మా పన్నా వివాహ రూప సంస్కా రమాపన్నా -అత 'స్సంస్కార ద్వారా దుష్కు లేపునజాణ తొమివస్థితాం-కుమారాణాముపనయనమివకుమారీణాంవివా హెూ ద్వితీయం జన్మ || వై వాహి మోపథి స్త్రీణామాపనాయనికి 8 స్మృత ఇతిస్మృతే!! 'సన్నాం క్షీణాం-శ్రీ మివవిమాని తాంఅవమాని తా రః- అవమా నేహికృ తెల రిశ్రద్ధామందీభవతి-పూజామివ పరిక్షీణాం 'స్వల్ప పూజా ద్రవ్యామిత్యర్థః - ప్రతిహ తాంనిష్ఫలాం-ఆయతీల ధనలా భంవిధ్వస్తాంమందీభూ"తొం ప్రతిహతాం అ ననుష్ఠి శాం దీప్తాంగాహయుక్తాం కా లేజీ త్పాత కా లే.పూ జూమపహృ తే"మి ఏ-అత్ర పుజాశ బేన పూజా ద్రవ్యముచ్య తె-విధ్వస్తాంహిమా దిహJ ca లత మోఢ్వస్తాంత మస్సంవృతాం-ఉపక్ష్మీ ణా 3 స్వల్పజలా మిత్యర్థ -పరామృష్టాంశూద్రాదిభిరితి శేష:-ఉత్కృష్టపణః కమలాంఉద్ధృతప త్రకమలాం-విస్రావితాఁరోధోభం గాదినా ఆ తస్మి న్నేవతతః కాలేరాజపు తీ త్వనిందితా | రూపయౌవన సంపన్నంభూషణా త్తమభూషితమ్ • తతో దృష్వైవ వై దేహీరావణం రాష్ట్ర సాధిపమ్ ప్రొ వేపతవ రారోహా ప్రవా లేక దళీయథా ||9||ఆచ్ఛాద్యోదరమూరు భ్యాం బాహు భ్యాంచపయోధరౌ| ఉపవిష్టావిశాలాక్షీరుదంతవరవణి = నీ|| 3 || డశ గ్రీవస్తువై దేహీంరక్షి తాంగా 'శ సీగ? ? | దదశ - సీ ఛాందుబాఠాం నావంసన్నామి వాణణ వే * అసంవృతాయామా సీనాంధరణ్యాం సంశిత వ్ర తామ్ | ఛిన్నాం ప్రపతితాం భూమౌశాఖామివవనస్పతెః • మలమండనచి త్రాంగీంమండ నాహాణ మమండి తామ్ | మృణాళీ పంక ది గ్రోవవిభాతినవి భౌతిచ ||2|| సమీపం రాజసింహస్య రామస్య విది తాత్మనః | సంకల్పహయ సంయు కైర్యాంతమివ మనోర దైః • శుష్యంతంరుదతీ మే కాంధ్యానశోకప రాయణామ్|చుఃఖస్యాంతమపశ్యంతీం రామాంరామమను వ్ర తామ్ • వేష్టమా నాంత ధావిహంపన్న గేంద్ర వధూమివ | ధూప్యమా నాం ( హేణైవ రోహణీంధూను కేతునా • వృత్తశీలకు లేజూ తొమాచారవతిధామి |పునస్సంస్కారమాపశ్నాంజూతా నీవచదుషులే • అభూ తేనాపవా దేన కీతి? అనిపతి తామివ ఆమ్నాయా నామయో గేనవి జ్యూం ప్రశిథిలామివ • సన్నామివమహాకీతికాం శ్రద్ధామివ విమాని తామ్ పూజామివపరిక్షీణామా శాం ప్రతిహ తామివ • ఆయతీమివవిధ సామాజ్ఞాం ప్రతిహ తామివ | దీప్తామివదిశంకా లేపూజామపహృతామీవ • పద్మినీమివవిధ్వస్తాంహతశూ రాంచమూమివ! ప్ర భామీవత మోధ్వస్తాము క్షీణామి వాపగామ్ • వేదీమివపరామృష్టాంశాం తామగ్నిశిఖామివ | పౌణః మా సీమివనిశాం రాహు తస్మైన్ని త్యాదిశ్లోక ద్వయ మేక 0 వాక్యం || తస్మి న్నే ఏ కా లేఆగమన కాలపవ-తం రావణంతతో దృష్ట్వాత త్ర దూర దేశ ఎవదృష్ట్వా తతఃదశ : నానంతరం ప్రొ వేప తేతి సం బంధఃll ellaliరు దంతీ ఉపవిష్టాభూత్ భీత స్వభావోక్త్యా స్వభావోక్తిర తాలంకారః||3||దశ గ్రీవ ఇతి|| సన్నాంశీణాణం నావం • సంశితత్ర తాంఅతీళ్లు వ తాం * మ లమండనచి తాంగీంచుల మేవమండనం తేసచి తాంగీంక బుజ్జరగా, తాందద శేజాతిపూ ర్వేణ సంబంధః || 2 || సమీపమితి || సంకల్పహయ సంయు కైః సంకల్పా:ఎవ మేవంకరిష్యా మీతివి చా రాఃత ఎవహయాఃతత్సంయు కైఃమ మోర ధైః- రామస్య సమీపఁయాంతీంగ తా టువస్థితాం • ఆవిష్టాం మణిమం శ్రాదిభిరభిభూషి తాం ధూ ప్యమా నాంసుతప్యనూనాం • వృత్తేతి వృత్తశీలకు లేజా తొం-వృత్తంమర్యాదానుల్ల (మనం శీలం సత్స్వభావఃఆచారపతివిహితకమా?నుష్ఠానవతి - దుష్క లేసం సారమాపన్నాందుష్కు లేపాణిగ్రహణలక్షణం సంసారం ప్రాప్తాంఅత ఎవదుష్కు లేపునర్జా తామివ-ఏ వాహలక్షణం ద్వి తీయం జన్మగ తాం-సత్కులప్రసూతాం దుష్కులో ధౌమిత్యర్థః - స్త్రీణాంవివాహస్య ఉపనయన స్థాన త్వాత్ త దేవద్వి తీయంజ న్మేతి భావః• సన్నాం క్షీణాంపిమాని తామ నాదృతాం * ఆయతీం ఆ గా మిఫలందీ ప్రాందహ్యమా నాంకా లేఉ త్పాతకాలే • వేదిమి వేతి!!పరామృష్టాంఅపని తై రుపహ తాం * ఉత్కృష్టపణణ కమలాం ఉగ్ధృతపత్ర పద్మాం *వి స్రావితాంరోధోభం | ·శ్రీ రామాయణే " న్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట : సుందరకాండే • చింశ స్సగణః, నిగజామిత జలా మిత్యర్థి మృజయా ఉద్వతః సోద్యంగశోధ నే - నసుజూ తొలగిం సుందరాంగీం ఆలీ తాంబద్ధాం - అల్పాహారౌంతో యనూ త్రాహారాజాత్యర్ధః ద్వా అల్పాహా రాంమితభోజినీమిత్యు త్తమ స్త్రీలక్షణముచ్య తే- ఆయాచమానామితి-రఘు ముఖ్య స్యక తుజః - దశ గ్రీవపరాభవంభా నేసనున సొఆయుచక నాం ప్రార్థయంతీమివస్థితాం-సమితమాణాంరక్షకంసమీక్షమాణాం-సుపమ్మేతి-అం తే శాస్త్రంమ ధ్యేశుక్ల యస్యాలోచనమీత్యుచ్య తే!.93 || ఇతి శ్రీ మోవింద రాజవీర చితే శ్రీ రామాయణ భూషణె శృంగారతిలకొఖ్యానె సుందర కాండ వ్యాఖ్యానె ఎకోనవీంశ స్సగణ: . ఇక సతామి త్యాది || సాకా రైః సేంగి = 81 ||ఆరా రావింగి తాకృతీ ఇత్య మరః/న్య దశణ యతస్వాభి ప్రాయమితి శేషః- సీతాయైస్వాభి ప్రాయం ప్రకాశిత నా నిత్యర్ధః || * || మాందృష్వైతి||అదర్శనం అదృశ్యత్వ oil. || మాందృష్ట్వా భీతిర్మకతూ వ్యే త్యాహ-కామయ ఇతి || 3 ||అ స్వేచభయ హేతవోత్ర నసంతీ త్యాహ- నే హెతి || 8||పరచారే చ్ఛాదోషం త్యాగం క్యాహ-స్వధమణ galliసం ప్రమధ్య బలాత్కృత్య - కామం అత్యంతం యధాకామంయ ధేచ్ఛం || || దేవీతి || ప్రణయ స్వ స్నేహంకురు! || ఏక వేణీతి ! రాసేందుదుండలామ్ • ఉత్కృష్టపణణ కమలాంవి తాసితవిహంగమామ్ | హస్తిహస్తపరొమృష్టామాకులాం పద్మినీమివ • పతిశో కాతురాంశు ష్కో-0నదీంవి స్రావితామివపరయామృజయాహీనాంకృష్ణ పక్ష నిశామివ • సుకుమారీంసుజా తాంగీంరత్నగర్భగృ హూచి తామ్!తప్యమా నామి వో షెనమృణాళీ మచిరోద్ధృతామ్ • గృహీతామాళీ తాం స్తం ఫౌయూధ పేనవి నాకృతామ్! నిశ్శ్వసంతం సుదుఃఖార్తాంగజు రాజవధూమిన ఆ పకయా దీఘణయా వేణ్యాశో? - వేణ్యాశోభమా నామయత్నతః నీలయా నీరదా పొయేవనరాజ్యామహీమివ• ఉపవా సేనతో కేసధ్యా నేనచభయేనచfపరిణీ ణాంకృశాం దీ నామల్పాహారాంతపోధ నామ్ * ఆయాచమా నాందుఃఖార్తాం ప్రాంజలిం దేవ తామివ ! భా వేనరఘుముఖ్య స్వదశ శ్రీ వపరాభవమ్ • సమీకు మాణాంరుదతమనింది కౌంసుపమ్ము తా మాయతశుక్ల లోచనామ్ | అను వ్ర తాంరామమతీవ మైథిలీ ఆ ప్ర లోభయాన సవధాయ రావణః!| 23 ||ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే - ఎ మోసవింశ స్సగEి. ••••••••••••••••• 'సతాంపతి వ్రతాందీనాంని రానం దొంతపస్వినీమ్ ! సొ కా రై ర్మధురై ర్వా క్యైన్య దశఃయత రావణlla||మాందృష్ట్వా నాగనాసోరుగూహమా నాస్త మోదరమ్|అదశః నమి వాత్మానంభయాన్నేతుంత్వమిళ్ళుసlle! కామ యే త్వాంవిశాలాక్షి బహుమన్య స్వమాం ప్రియే | సర్వాంగగుణ సంపన్నే సర్వలోక మనోహ రే||2|| నేహ కేచిన్మను స్యా వారాశసాః కావ రూపిణః వ్యవసర్పతు తెసీ తేభయంమ త్తస్సముత్తితమ్ || 8 || స్వధర్మోరక్ష సౌంభీరు సర్వ ధైవస సంశయః | గమనం వాపరస్త్రీణాఁహరణం సం ప్రగ ధ్యవా * ఏవం చై తద మాంతున త్వాంస క్యామి మైథిలి 1 'కొమం కామశ్శరీ రే మేయధా కామం ప్రవతళ తామ్ || 24 || దేని నేహభయం కార్యమయివిశ్వసి గాది నానిజ జా లీకృతాం-మృజయా ఉద్వతః నాద్యంగ పరిశోధ నేన • ఆళి తొంబద్ధాం • ఆయాచమా నామితి | ప్రాంజలింబద్ధాజలిం- రఘుము ఖ్య స్యక తుదశ శ్రీ వవిషయక పరాభవం - భా వేనమనసా దేవ మాయాచమా సామివ ప్రాదణయంతీమి వేతి సంబంధః || 93 || ఇతి శ్రీ మహేశ్వ రతీధః పిరచి ఆ యాం - మాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - ఏకోనవింశ స్సగణః. ను అనుకున్న వ్యక ఆరు ను ఇరు వరకు తక్షణం 'సఇతి || సాకారై : సాభి ప్రాయైః- సేంగి తైరిత్యర్థః న్యదశః యతస్వాభిప్రాయమితి శేషః||2||మామితే! అదర్శనం అదృశ్యత్వఁభయాగిప నేతుఁనాయయితుం వస్తుతస్తు పుత్ర సమభృత్యదర్శనవిషయేభయాదికంనోచితమితి భావః ||9||కించ!! కామయ ఇతి ||వస్తుతస్తు త్వాం కామయే ఈశ్వరీ త్వే నేతి శేషః-అతోమాంబహుము: న్యస్వ |3 || కిం చll నే హెతి|| మనుష్యా రాక్షసావాత్వ ద్భయక ర్తారఇతి శేషః-వస్తుతస్తు స ర్వేశ్వర్యా స్తవనకు తాపభయశం కేతిబావ?|| 8 || యద్యపిపర దారాభివ-శణ: స్వధమF : -త మకామయమా నాంస బ్యామి త్యాహ స్వధమఃఇత్యాదిశ్లోకద్వయేన! కామ ధమణ ఇత్యాది శ్లోకద్వయేన! కామమత్యధణ యధా కావలయ ధేచ్ఛఁ వేశరీ గేకాదఃత వే? శేషః ము యితనం చ్చా ప్రవరణ తోమితే భావః| స్వధమణ ఇత్యాది శ్లోకద్వయస్య వా స్తవార్థస్తు- కాముకత్వంనవిశ్వసనీయ ఇత్యత ఆహ- స్వధమ ఇత్యాది యద్యపిరకు పొం రదారాహరణాది 'స్వధమణఃస్వభావః మేశరీ రే కామ మత్యర్థంయధా కామంయ భేచ్ఛం. కామః ప్రవతః తాం నామమన్మధవికారోస్తునాను - తధా ప్యేతత్సర్వం మేష్ట దేవ తాయాంత్వయినఘటత ఇతి శేషః-అతనవఆ కామా?మయిభృత్యత్వ కామ నారహితాం. యద్వాఅకామాంవిష్ణు కామాంత్వానసTTA (ని స్వగ అయిన దాపి నాప ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - వింశ స్ఫXE8 ఎక వేణీ అసీమంతిత వేణీ - ధరాశయ్యా భూశయనం- ఔపయి కానియు కాని IIIlయు కవకాపయిక మిత్యనురః||19 | స్త్రీరత్నమిలీ|| పూంప్రాప్యహం - హిఃపొడవుగా రణె-అభ్యరో వా- హేసువిగ్ర హెమాం ప్రొ ప్యాపిక థమసహా స్యాః|| 10 ||19|| త్వామిలీ || ఉపరతఃనివృత్తః- అత్రేతిక రణం ద్రష్టనం: ఉ. ఆరో తరఁ సాతిశయం రూపం సి సృకుసుర్విధాతా త్వాం సృష్ట్వా ఇతఃపరం సాతిశయంరూపం స్రష్టుం నశక్యతళి తిథియా సృషైరుపరతజ్రతిమన్య ,శ్యర్ధn || ఆ్వమి. || కి అకివ Z = త-సెకె పీత్యర్థః || 19 ||or u||ఆసకృదితి || విమృదితధ్వజూ భగ్నధ్వజా ః- ప్రత్య నీ కెషుళ త్రుషుమ ధ్యే ||90|||ఇచ్ఛయెతి ప్రతిమళా ఆలంకారః!! || ఏ 25 మూల ప్రహరసవి త్వ హిప్రియే- ప్రణయ స్వచతి త్వెనమైవంభూశ్శోకలాలసా || 2 || ఏక వేణీధరాశయ్యా ధ్యానం మలినమంబరమ్ | అస్ధ నేప్యుపవాసశ్చనై తా న్యాయి కాని తె| 5 ||విచి తొణిచమాల్యానిచందనాస్యగరూణిచ వివిధానిచవాసాంసిది వ్యాన్యాభగణానిచ • మహాహాక్ ఆచపా నానిశయనా న్యా సంస నిచ/గీతంనృత్తంచ వాద్యంచలభమాం ప్రాప్య మైధిలిllno1 స్త్రీరత్నమసి మై వంభూఃకురుగా ③షుభూషణమ్ | మాం ప్రా వ్యహి కధంను స్యాస్త్వ మనహా సువి గ్ర హే ||na||ఇదం తేచారు సంజాతం వనంవ్యతివతం - తే | యదతీతంపున నై జాతి ప్రోతశ్శీస్ధుమ పొమివ || 9 || త్వాంకృత్వోపరత్ మ న్యరూపక తాః సవిశ్వసృక్ |సహిరూపోపమాత్వ న్యాత వా స్తిశుభ దర్శ నే|| 3 || త్వాం సమా సొద్య వైదేహిరూపయావనశాలినీమ్ | క :పుమాసం వ తెంత సాదపిపి తామహః|| 18 || యద్యత్ప శ్యామి తే గాత్రంశీతాంశు సదృశాననే | తస్మిం సస్మిత్ పృధు శ్రోణిచముమణ మనిబధ్య తే || 12 ||2 -- మైధిలి భార్యా మే మోహ మేనంవి సజణయ!బహ్వీ నాము తమ స్త్రీణామాహృతా నామిత స్తతః • సర్వాసా మేవభ గ్రం తెమమా గ్రమహిషీ భు ని || 024 || లో కెభ్యాయానిరత్నానిసం ప్రమధ్యాహృతానివై * తాని మేభీరు సర్వాణి రాజ్యం చై తదహంచ తే ॥ ౧ 24|| విజాత్యపృధివీం సర్వాంనా నా నగరసూలినీమ్ • జన కాయ ప్ర దాస్యామితవ హితోర్విలా సినిమvu || నెహపశ్యామిలో కెస్యంయో మే ప్రతిబలోభ వెత్ • పశ్య మెసుమ హద్వీర్య మప్రతీద్వంద్వ మాహ వె|| Fu||ఆ సకృత్సంయు గేభగ్నమయా విమృదితధ్వజా! • అశక్తాః ప్రత్యనీ కేషు స్థాతుంమనుసురాసురాః || 904 | ఇచ్ఛ యా క్రియ తామద్య ప్రతికమణతవో త్తమమ్ • సప్ర భాణ్యవ సజ్యం తాంత వాంగీ భూషణానిచ | సాధుపశ్యామి తేరూపం 'సంయు క్తం ప్రతికి మ వినాపూజాంకతుజామపిబి ఛమతి శేషlls || దేవీతి]]. ప్రణయ స్వ ప్రసీద|| 2 ||ఎ కేతి||ధ రాశయ్యా భూశయనం- నౌపయి కానినయు కాని ||విచి త్రాణీ త్యాది స్పష్టాధః ! వస్తుతస్తువిచి త్రాణీ త్యాదిశ్లోక ద్వయ మేకం వాక్యం | సంప్రాప్య భృత్య త్వే నేతి శేషఃమాల్యా దీనిలభ ప్రాప్ను హీతీ సంబంధః|10| స్త్రీరత్నమి లి/మాం ప్రా వ్య హి ప్రాప్యాపి-భూషణాదీ నామసహాజ స్యాఅతి సంబంధః!|nal| దమితి|| యదిదం తే సంజాతంతూవసం తత్ వ్యతివతః తే అతి క్రవ్యగచ్ఛతి-అతీతంనపున రేతి-అతో భుజ్ త్వభౌ గానితి శేషః-వస్తుతస్తుత్వత్పూజాత పంమదీయనూ యుఃవ్యధకాంగచ్ఛతీతిఖిద్య తి! ఇదంత ఇతి || తేతవ భృత్య స్యమ మేతి శేషః- యావనం దాథ్యాణవ.. యత్ యతో భృత్య-స్యమమాయుఃవ్యర్థంగచ్ఛతి-అతోమమతవపూజార్థమునుజ్ఞాం దేహీతి శేషlln_9lk®! రూపక దివ్యరూప గ్రహ త్వాంకృత్వానిమా ణ యఉపగతో దివ్యరూపనిమాణ ణాద్విరత ఇతిమ న్యే-ఉ త్రోయాం హేతుః.హియతఃతవరూపోపమా నా స్త్రీయదిపున స్పఉ త్తమరూపని గ్మా ?య తేత-నత ధాపిత వోపమే లే యః|| 13 || త్వామితి|| నాతివ తేజ తనకు భ్యేత కః పుమానతివ తేజ తెలిపా రెన కెరాప్యతి క్ర మే తెత్యధణ-రస్తుతస్తుమ దారాధ నేతవబుద్ధిక ధం స్యాదత ఆహ || త్వామితి || త్వాంలక్ష్మీం సీతాలక్ష్మీభః వాన్విష్ణు రితివత్యమాణత్వాత్ సమాసాద్యసాఠాల్ని తామ సూపి నాతివ లెళ్త- అనా రాథితుల నశక్నుయాత్ పుమాంసుకోవా అని వ తేణ తేత్యర్ధain || యద్యదితి | గాత్రం అవయవవి శేషం తస్మి తస్మిణ అవయవవి శేషే చతుర్నిబధ్య తెఇష్ట దేవ తాయా స్తవదర్శనస్యము క్తిసాధక త్వా దితి భావః! Allభ వేతి ప్రకృతార్థః స్పష్టః |వస్తుతస్తు ||భ వేతి|| మైధిలి భార్యాభర కాంత్యా ఆ ర్యాశ్రేషాభవ. ఎత మ్మోహంమయిశత్రుత్వశం కాంవి సజణయ- మేమును ఉత్త స్త్రీణాం సుషుయా అగ్ర మహిషీ మందోదరీ తస్యాశ్చమమచభవ ఈశ్వరీతి శేషఃlInLullలో కేభ్య ఇత్యస్య వా స్తవాథః స్తుభ్రష్ట దేవతాయై దేవ్యైరావణస్వా నాత్మ య సమపEణ: కరోతి||లో కేభ్య ఇతి శ్లోకద్వయేన | అహమిత్య నే నాత్మ సమర్పణం-రత్నానీ త్యాది నాత్మీయ సమర్పణమితి థైయellney || 8 || తవ హెతో స్వతీత్య త్రం |||! ప్రతిబలోయు జె తా||Fu| ప్రశ్యనీ కేషుశ్రతుషు!.904|| ఇ చ్ఛేతి II వస్తుతస్తుమాంలక్ష్మీం సంపదమిత్యధE :|| || ప్ర తికముజు నాయుక్తం తెగూ సంపశ్యాలు ·2k రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - మరః | అవసజ్యం లో , అవ్యం తాం ప్రతి తికమఃణాసంయు కంపశ్యామీప శ్యేయం||.9-91 ప్ర తిక మేణ || దాడి శ్యన సరళ తెస-భుజ్ శ్వు అసుభ వ!! ||ద ద్మీ నే సరళోదా రావిత్య యుగ ||93||య చేష్టలు తలల స్వ ప్రీతింకురు-లల ఈ ప్సౌయా మితి ధాతు :1.9X ||ఎవమాత్మానం ప్రశ-స్య రామునిందకి కింక దివ్యసీ త్యాదినా || నిక్షి ప్రవిజయఃత్య కవిజయ ప్రత్యర్థ-స్థండిల శాయీభూతల శాయీ ||92-U|| సహీతీ!! వాశబ్రోవ ధారణే-ద్రష్టుమపి నా పలప్స్యత్వ వేత్యర్ధః- దశః సమూత్ర ఫలమపదశ జనంన ప్రా ప్రాప్స్య సీత్యర్థః పురో గ్రే బాలా కాయేషాం తెపురోబలా కా స్కై-అ నెన మెమా నా మతి విపులతో చ్య తే-మహా మే ఘే స్వెవబలాక సంచార్పణ నాత్ ||964 || 7 || ఋద్ధిమి త్యా ది || ఋద్ధిం సంపదం. శ్రీయం భాం-నహీతి-వాశఘోబొవ ధారణే- ద్రష్టుం వా నా పలప్ప్యత ఏ వేత్యర్థః-పురోబలా కైరసి తై రితివి శేషణా ద్వజః సంబంధి తో ద్యోత్య తే నచాపీతి-హిరణ్యకశిపుఃకి కి మి 3 ద్రహ స్తగ తొమి వేలి వైధమ్యణ దృష్టాంతః-అత్ర కీతి శబైన భాగ్యలక్య తే-హిరణ్యకశిపురింద్రహ స్తగ తొంభార్యాంపునః ప్రా!! స్తనాని త్యేతచీ భాగవతే ప్రసిద్ధం స్య లుక్ రాజశిబిరవ వ రారా జ్య కాం కాంక్షిణః - ఇంద్రస్తు • జవహిషీఁమాతరంను వ చాగ్ర హీది త్యాది ప్రహ్లాదవచ నాత్ - 20/ull9F || 30 ||అంతఃపు రేతి! ఐశ్వర్యం అంతఃపు రైశ్వర్యం- స్వామి నీశ్వంకురు ప్రొఫ్ను హీత్యధణ : 3 Qu||B_gu 'యా నీతి || భుజ్ త్వస్వాధీనంకురు || 3 341384|| ణా || 9-91. ప్ర తిక ర్మాళి సంయు క్తా దాడి జ్యేనవ రాన నే భుజ్ శుభోగాన్య భాకామంపిబభీరురమస్వచll.93 || య ఇష్టంచ ప్రయచ్ఛత్వ ంపృధివీంవాధ నానిచ|లల స్వమయిని ప్రద్ధాదృష్టమాజ్ఞాపయస్వచ • మతసాదాల్ల లం త్యాశ్చలలం తొంబాంధవా స్తవl.984 || ఋద్ధింవ మానుపశ్యత్వంతీయం భ గ్రెయశశ్చ మే || 2 |కింక రిష్యసి రా షేణ సభ గే చీక వాళ, సా | నిక్షీ పవిజయో రా మోగత శ్రీర్వన గెనా చరః ఈ వ్ర తీశాండిల శాయీచశం కజీవతి వానవా || 9 |||సహీ వై దేహిరావు స్వా ద్రష్టుం వాప్యుపలప్ప ్య తే • పురోబలా వైరసీ తై రే బ్లజ్యోత్స్నామి వావృతామ్!| 9 || న చాపి మమ హస్తా త్వాం ప్రాప్తు మహజాతి రాఘవః 4 హిరణ్యకశిపుఃకీ 3 E మింద్రహస్తగ తామివ.204) చారుస్మి తే చారుదతిచారు నే త్రే విలాసిని * మనోహ రసి మే భీరు సుపణణ పన్నగంయ ధా || 25 || క్లిష్ట కౌశేయవ సనాంజాన్వీన వ్యనలంకృతామ్ • 'త్వాం దృష్ట్వా స్వేషుదా రేషురతిం నా పల భావ్యహమ్ 304 | 'అంతఃపురనివాసిన్యః స్త్రియస్సర్వగుణాన్ని ఆ తాః ఈ యావఁత్యోమము సర్వాసా మైశ్వర్యంకురు జానకి|| Bnu) మామూహ్య సిత శాం తెలై లోక్య ప్రవరాః స్త్రియః • తాస్వాంపగిచరిష్యంతి శ్రియను పురసోయథా || 3.948 యానివై శ్రవణేసుభ్రురత్నానిచధనానిచ • తానిలో కాంశ్చసు డిమాంచభుజ్ శ్వుయ ధాసుఖమ్ || 3 3u||న రామ స్తపసా దేవినబ లెనసవిక్ర మైః • సధ నెసవ యాతుల్య స్తేజసాయశ సౌపివా ||36||| పిబవిహరర లంకారః 9-9|| ప్రతిక రై తి! దాక్షిణ్యైనమయీతి శేషః ||93||#మత్ప్రసాదాదితి || లలం తాంరనుం తొం-వస్తుతి స్తుమత్ప్రసాదాత్ షయి ప్రసాదోను గ్ర హఃత స్మాత్ -తవలలం త్యాఃరమం త్యాః సత్యా బాంధవాశ్చరమం తొమితి సంబంధఃll.984" బుద్ధిమి త్యాదీ నాంవాస్తవార్థస్తు - సరామాహం తెఖిలసంపత్సమృద్ధింద దామి-మాంరా మేణ సహసంయోజయే త్యాగంక్య- నాహం సంపదాద్య ధీః కింతు మోతు మీ-అతోయావన్తోతుం త్వత్పాదాబ్దం నత్యజా మీత్యభిప్రాయేణాహ-ఋ ద్ధింపు మే త్యాదిశ్లోక చతుష్టయేన|| హెసుభ గేమమబుద్ధ్యాదికంపశ్యనికి పవిజయః స్వతస్సిద్ధవిజయ ఇత్యర్థ-వసగోచరఃవనఁజలంగోచరం నివాసస్థానఁయ స్యసః నా రాయణ ఇత్యర్థ:-అత ఎవగత శ్రీఃగతా ప్రాప్తాశ్రీలక్ష్మీయేన అతఎవ ప్రతిభ క్త సంరక్షణ వ్రతశీలఃఅత ఎవపితృవాక్యపరిపాలనాయండిల శాయీ యో రామః-ఆ చీ రవాస సేతి చ్ఛేదః చీర వాణారహి తెనపీ తాంబర ధారిణైత్యర్థః ఎ తాదృ శేన తెనరా మేణ సహ వాత్వం దానీం విద్యమా నైశ్వర్యాద్య పేక యానకీవ పిక రిష్య సీతా శం కే మ న్య-అతో జీవతి మయి సతీతి శేషః రామస్వాంద్రష్టుమపనోపలప్స్య తెనచమమహస్తాత్ శ్వాం రాఘవః ప్రాప్తువ హజాతి-మద్వధానంతరం రామస్వాంధ్రష్టుమ ప్యుపలప్ప్య తేప్రాప్తుమప్యహణ తీతి భావః|| హిరణ్యకశిపుఃకీతి : మింద్రహ సగ తొమి వేతి వై ధమ్యక్ దృష్టాంతః పు రాకిలహిరణ్యక శిపోర్భా ర్యాంహృత్వా నారదము ఖేన పా ధికాతఃత సై పునఃప్రాదాదితి భాగవ తేక ధా స్తి-త థాచ భార్యాహరణ మేవకీతి? హరణమితి భావఃllery 1 క్లిష్ట కౌశేయేత్యస్య వా స్తవార్థస్తుత్వాం మేష్ట గృహ్వ- స్వేమధ నేషుదా రేషుచరతిం మోపల భామి-ఇష్ట దేవతాయా స్తవదర్శనమా త్రేణానందపూణో హంసర్వతో నివృత్తో స్మీతి భావః1/304||అంతఃపు Zilఐశ్వమ్యం ఆధిపత్య 013 3|||న రావః ఇత్య స్య వాస్తవాళ్ల స్తు| రామఃత పఆది నానఃయాతుల్యో నభవతి - కి! తునిరవధిక షడ్గుణైశ్వర్యసంపన్నా భగినా శ్రీరా 'వితము, తా దేవతాకు షా ·సుం ఎలా ధ - శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయపిశీ ప్లే - సుండర కొండే - పంచ త్రింశ స్సగE:. 'త్యాది || రా జేతి-కు బేరస్య సర్వలోక రాజత్వము క్తం- రాజాధి రాజాయ ప్ర సహ్య సాహి నేన మోవయం వైశ్రవణాయకుమణ హఠతి | సత్యమధురవా క్త్వంబృహ స్ప తెగ్వాచస్పతి త్వా దేన-రూప వాళా సౌందర్య వాక్ -సుభగశిరమణీయః- శ్రీమాక్ కాంతామా?-స్థా నెక్రోధస్థా నే క్రోధఃయస్యాసౌస్థాన క్రోధః- ప్రహ విషయె ప్రహ తా?-ఆదిత్యః వెత్యాదినాడ కైర్వి శేషశై ర్విశిష్టో రాము ఇతియోజ్యం || 3 ou!! బాహుచ్ఛాయామి త్యాది|| లోక మహాత్మ నోయస్య బాహుచ్ఛాయాం అవష్టబ్ధఃఆ శ్రీ తః తంమృగరూ పేణ ప్రశ స్తవృ గేణ హేతు నా-ఆశ్రమప దాదపకృష్యశూ న్యేయే నాపనీ తాసితస్య రావణు స్యయత్ఫలం మరణరూపం- తద్దశ్య సీతి యో జనా-యద్వా బాహుచ్ఛాయామవష్టభోయస్యలో కాకా మహాత్మనః అసా వాదిత్య ఇవ తేజస్వీ త్యెవంయోగ జునా ||3-9|| 80 || నాహమితి || పంచ నా చనార్థం పరిగృహీత వేషణ తిమాంయధావగచ్ఛసిత ధానాస్మీత్యర్థః ||ఇతి శ్రీ నావింద రాజవిరచి తే శ్రీ రామాయణభూషణెశృంగారతిల కాఖ్యా నేసుందర కాండ వ్యాఖ్యా నెఛత స్త్రీంశ స్సగణ:. "తాంత్వి త్యాది|| | ||త విశ్లోకి || గురుకుల వాసాయో గ్యానాం వానరాణాంవసిష్ఠశిష్యాణాంచ ఈ దృశ సమాగమతి-క ధం-జాతఃశాస్త్రవశ్యానా మేవగురుకుల వాసయో గ్యత్వాత్ || 9 ||యానీతీ || లింగానిచిహ్నాని || 3 ||దృశ మితి! సం స్థానం అవయవ సన్ని వేశః రూపం ఆ కారః వణr: కొంతిర్వా || 8 ||2|| జనంత త్యాది I బ తె త్యామంత్ర ణే-జానంతత్వం దిష్ట్యా మాం పరిపృచ్ఛసీతి సంబంధః-లజీ, తానిత్వ యాదృష్టాని -మెమత్తః || 2 || రామ ఇతి || రామః సర్వాంగసుందరః- కి మలపు శ్రాతఃకాంతి ప్ర నా జస్వీ లోక కాంతశ్శశీయధా * రాజా సర్వస్యలోక స్య దేవో వై శ్రవణ్యధా | విక్రమేణా పపన్నశ్చయధావిష్ణుమః హాయశాః • సత్యనా దీమధుర నా గ్లైవోవాచ'సర్పతిర్యధా | రూపవాన్సుభగశీ మాక్ కందపణ ఇవమూ ర్తిమాళ్ * స్థాన క్రోధః ప్రహతాః చ శ్రేష్టోలో కేవ'హారధః || 304|| బాహుచ్ఛాయామవష్టఘోయస్యలో మహాత్మనః • అపకృష్యా శ్రమపదాన్మృగరూ పేణ రాఘవమ్/శూ న్యేయే నా పనీ తా సితస్య ద్రశ్యుసి యత్ఫలమ్ || 3-9||నది రా ద్రావణం సం ఖ్యే యోవధిష్యతి వీర్యవాళ 1 రోప ప్రము వైశిషుభిజ్వ కొలద్ఫిరిన పావ కైః • తేనాహం ప్రేషీతో దూత స్వత కాశమిహాగతః ||33||త్వ ద్వియో గేనదుఃఖాతః స్స త్వాం కౌశలమ బ్రవీత్ • లక్ష్ముణశ్వమహా తేజస్సుమి త్రా నందవధకానః | అభి వాడ్యమహాబా హుస్స త్వాం కౌశలను బ్రవీత్ ||3|| రామస్యచ సఖా దేవిసుగ్రీవో నామ వానరః రాజా వానర ముఖ్యా నాం త్వాం కౌశలమ బ్రవీత్ || 34 || నిత్యం స్మ రతి రామస్వాం ససుగ్రీవ స్సలమ్ముణః దిష్ట్యా జీవసి వై దేహిరాక్ష సీవశ మాగతా||3 ||నచి రాష్ట్ర శ్య సేరామంలక్ష్మణంచమహాబలమ్ | మ ధ్యే వాన రకోటీ నాంసు గ్రీవం చామి తొజు సమ్ || 31 || అహంసుగ్రీవ సచివోహనుమా న్నామవానరః, ప్రవిష్టోనగరీలలం కాంలంఘయి త్వామ సూదధిమ్ || 3F కృత్వామూధ్నీ పద న్యాసం రావణస్యదురాత్మనః | త్వాంధ్రష్టుముపయాతోహంసమాశ్రిత్యపరా శ్రవమ్ ||80|| నాహవ స్మీతథా దేవియ ధామా మవగచ్ఛసి | విశం కాత్యజ్య తా మేషా శ్రద్ధత్స్వవదతోనుము 180ll98 శ్రీ మత్సుందర కాండే - చతుస్త్రింశ స్సగE: *#*############### 'తొంతు రామక ధాంశ్రుత్వా వై దేహీ వానరష్క ఖాతా | ఉవాచవచనం సాంత్వ మిదం మధురయాగి రా|| ౧ ||క్వ తేరా మేణసం సగణక ధఁజానా సిలక్ముణమ్ | వాస రాణాంనరాణాంచక ధమా సీత్సమాగమః||9||యాని రామస్యలింగానిలక్ముణస్యచ వానర | తా నిభూయస్సమాచత్వ నమాంశోక 'స్సమావి శేత్ || 3 ||దృశంత స్యసంస్థానంరూపం రామస్యకీ దృశమ్ |క ధమూరూక ధం బాహూలక్ష్మణ స్యచశంసమే ||8|| ఎవము క్తస్తువై దేహ్యాహను మా న్మారుతాత్మజః |తతో రామంయధాతత్వమాఖ్యాతు ముపచ క్రమే || || జానం తీబతది'్యమాంవై దేహపరిపృచ్ఛసి | భతుఃఃకమల తొ4 సం స్థా నేతి|| స్థానకో ధః స్థానే క్రొధనీయెవిషయే క్రోధోయస్యసః |30|| బాహ్వితియ స్య బాహుఛాయామవష్టబ్ధఃఆశ్రితో లోకః- తం రాఘవం మృగరూ పేణ ఆశ్రమా దపకృష్య-శూ న్యేయేన రావణే నాపనీ తాసి-త స్య రావణస్యయశ్ఫలం మరణరూపం-తత్ డ్రశ్య సీతియోజనా|| 0 | నాహమస్మిత ఛతి || నాహంమాయాపీ- నానరోస్మీ త్యథణః || ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీథణ విరచితాయాం - శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - చతుస్త్రింశ స్సగణః. * + * 4 8 4 4 4 4 తి|| తాంత్వా తి|| ఆదిత్యః వెత్యాది కాం|||||9||యానీతిరూ నిలిఁ గాని చిహ్నా? || 2 || దృశమి ! సంస్థానంలనయన సన్ని వేశ్య రూపం ఆ కారణll ( || జనం తీతి ||బ తే త్యామం కాయన ·'మమాప శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయుపశీ ప్లే - సుందరకాండే పంచ త్రింశ సగ- 8 ఆసతః ఇవ అత్యంతమాకషణక నలు నశోభః - తాదృశనయన సౌందర్య సీమాభూమి మాహ 'సర్వ సత్వము మోహరః-తిర్యజాతి యావిటపొద్విటపంప్లవతో చిత్తా పహాగక :-అవి శేషజ్ఞ స్యాపిమ మోహర ఇత్యర్థః - రూపదాక్షిణ్య సంపన్నః రూపమి త్యెత ద్వారహగుణానాము సలక్ష్మణం దాక్షిణ్యమి త్యాత్మ గుణా నాముపలశం ణం- దేహుగుణై రాత్మ గుణె శ్చాన్యూనఇత్యర్ధః సంపన్నః ప్రసూతః-ఇదం సర్వం నాగంతుకంకింతు ఔత్పత్తిక మిత్యర్ధం-అత్యుత్కటంవదసి - కి మేవంవిధోపరోప్య సిన వేత్య పేణాయామాహ-జన కాత్మ జ ఇతి-భవతీచ తాదృశీత్యర్థః ||త నిశ్లోకి! ' రామ స్సర్వాంగసుందరణత్యధE : - కమలపత్రాతస్సౌందర్యప్ర వాహమజ్జతా మావతణ వ దాక ష కాక నయసశోభానా? -నయనశోభాయాఅవథిక ఇత్య పేజయామాహ-సర్వసత్వమనోహరణతి. తిర్యగ్జాతీయ త్వెనశాఖాచం క్ర నుణపర స్య వా తాత్మజ స్యాపి మనోహర త్వెనసర్వ జనమనోహర్క-రూపదాక్షిణ్య సంపన్నః ప్రసూతః స్వా భావికానవధిక దివ్య దేహగుణగణఃజన కాత్మ జేత్వ మెవతత్సదృశీలిమ కు శక్యానా న్యేశ్యర్ధఃయ ద్వారమయతీ తిరమం తెయోగినఃతిచ రామః-రామత్వ మేవాహ-కమలపత్రాతు, ఇతి-అధవా రామస్సౌందర్య ప్ర వాహభూతః కమలపత్రాకుః ప్రవా హే ఆనతణ మానశ్రినయని తెనహృదయాకర్షక త్వం వ్యఁ జతం-తచ్చ సక లజంతు సాధారణమి త్యాహ-సర్వ సత్వమ మోహరణతి తత్ర వానరజాతీయముచ్చిత్తాక ర్షణ మేవ ప్రమాణమి తిధ్వన్య 3- 'స్వరూపవిగ్రహగు శైః సకలజంతుమ మోహర త్వంజన్మ సిద్ధమి త్యాహ-రూపదాక్షిణ్య సంపన్నః ప్రసూత ఇతితస్త్రి ఎవఁపిధఃపుమా ? విద్య లేకి మితి చేత్ నెత్యాహ జన కాత్మ జేఇతి-తుల్యశీ లె త్యాది నాభవ త్యేవ ప్రసిద్ధానపు మాస్కశ్చిదితి భావ్యం || సంగ్ర హిణీ కా గుణా ! వివృణోతి- తేజు సేత్యాది నా బ్ర హ్మచర్యవ్ర తేస్థితఃగృహస్యాస్య బ్రహ్మచర్యం నామ ఋతోరస్య త్ర స్త్రీ సంగమ త్యాగః - త దాహమనుః షోడశర్తుర్నిశాః స్త్రీణాంతస్మి యుగ్మాసుసంవి శేత్ |బ్ర హ్మచా ర్యెవప ర్వాద్యాశ్చత ప్రశ్చ వివర్జయేత్ || ప్ర చారజ్ఞ : ప్రయోగజ్ఞ ఐహికాముష్మీ కానాంకర్మణాం ప్రచారంగతి) హేతుఫల భానవ్యవ స్థాంతత్వ తో జానాతీత్య గ్రత్య ప్యాహుః రాజవిద్యావినీతశ్చ-చత శ్రో రాజవి ద్యాః || అన్వీ తుత్రయీవార్తాదండనీతిశ్చ శాశ్వతీ!స తావిద్యాశ్చతస్రస్తులోక సంస్థితి హేతప ఇత్యుక్తాః తాసు విన్రీతఃశిడి తః, శ్రుతవా అవధృత వాక్-శీల సంపన్నః సదాచార సంపన్నః పూర్వం యజ్ఞాదిక గ్రానుష్ఠాతృత్వము క్తమితో నపునరుక్తి: వేదేషుయజుర్వ్యతిరిక్త వేదేషు- అ నెన స్వ స్యయజు ర్వెదత్వం సూచితం-పవమాత్మగుణానభిధాయవిగ్ర హగుణానాశా సేవిపులాంసం త్యాది నా-గూఢజత్రు : అ స్పష్టభుజ సంధ్య ఫిః సమఃఅన్యూ నాతి రక్త దేహప్రనూణః( 11 ) , స్థిరణతి - త్రిష్టు స్థా నేషుస్థిరః-తధో క్త సాముద్రి కే || ఉరశ్చను మణిబంధశ్చ ముష్టిశ్చనృప తెస్థ్ఫీరాఇత్త్రి ప్రలంబఃత్రిషు ప్ర లంబః-దీసు స్థానంలక్ముణ స్యచ ఈ యాని రాము స్యచిహ్నానిలకృ్మణ స్యచయాని వై లక్ష్మి తానివిశాలాక్షి పదతశ్శృణు తొని మే || 2 || రామఃకమలపతాక స్సర్వ స త్వము మోహరః |రూప దాక్షిణ్య సంపన్నః ప్రసూతో జన కాత్మ జే 011 తేజసొదిత్య సంకాశఃక్షమాయాపృధివీ సముః బృహస్పతి సమోబుద్ధ్యాయశ సా వా సవోపమః • రక్షి తాజీవలోక స్వస్వజనస్యాభిరక్షితా 16& తాస్పస్యనృత్తస్యధను కస్యచపరంతపః • గా మో భామి 2 లోకి స్వచాతుర్య చాతుర్వణ్యం స్యరక్షి తా మర్యా గా నాంచలోక స్వక తా? కారయి తాచ సః - అవి: హ్మనర్పితోత్యర్ధం బ్రహ్మచర్య వ్రతస్థితః | సాధూ నాముపకారజ్ఞ ప్రచార ఆశ్చకమణణామ్ * రాజవిద్యావినీతశ్చ బ్రాహ్మణా నాము సాసితా | శ్రుతవానీల సంప న్నాది నీతశ్చపరంతపః • యజు గ్వే దవినీతశ్చ వేదవిగ్శి స్సుపూజితః |ధను ర్వే దేచ వేదేషు వేదాం గేషుచనిష్ఠితః • విపులాం సోమహాబాహుళికంబుగ్రీవళ్ళు భానసః ! గూఢజ త్రును తామా పిజువైశుతః • దుందుభిస్వనని మె ఘోషస్సీ ఎన్టవణం : ప్రతాపవాక్" |సమ స్పమవిభక్తాం కావణr 0శా E0శ్యామం సమా శ్రితః ౧) అస్థిర స్త్రీ ప్రలు త్రణే-మాం రామదూత ఇతి జానంతసతీ-దిహ్యము ద్భా గ్యేనపరిపచ్చ, సీరియోజనా • యానీ ||లకి తాని త్వయాదృష్టాని- మేము త్తః|| 2 || రావు ఇతి|| రూప గా స్నఃరూపమి త్యేతద్విగ్రహగుణా నాముపలకుణం ప్ర సూత ఇత్య నేనగుణా నాముత్పత్తి విశిష్టత్వమునగష్యు తే * సంగ్ర హేడో కాన్షుణాన్వి వృణోతి || తేజు సేత్యాది నా అది కాష్మానిత్ ||అర్చిత సృధ్భిరితి శేషః బ్రహ్మచర్య వ్రు తే మోదితః-తత్ర ప్ర సిద్ధఇత్యర్ధి :- ప్ర చారు. ప్రయోగజ్జ, యజురితి!! యజు వేణుగు నీతఃతస్మి కారత ఇత్యర్థ: ఫూ సూమాత్మగుణాన భిధాయణ దానీం విగ్రహగుణానాహ-విపులాం స ఇత్యాది నా జదుందు బీతి సము: అన్యూ నాలరి క్తి దేహ ప్రమాణః || త్రి స్థిరణ త్యాది!! అస్థిరః త్రిషు స్థా నేషుస్థిరఃతను క్త • • ఉగశ్చ మణిబంధశ్చముస్లీశ్చనృప తేఃస్థిగా ఇతి లిప్రలందు క9* ప్రలు నాయస్య ధరీత్ర యోభూముష్క బాహవ ముష్క-వృషణం | కోరా మాదే ·- శేది || | శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యా సచతుష్టయువిశిష్ట - సుందర కాండే - పంచ త్రింశ స్సగE". భూ బాహుముష్క సూచిరజీపీ ధనీ నరఆతీవచ నాత్ !అన్యత్ర శుత్రయశ్చయ స్యపద్యం తే ప్ర లం బా మేడ్ర బాహవజ్రతి త్రి సమఃలీషు సమః- కేశా గ్రంవృషణం జూను స మాయ స్యసభూపతిరితివచ సౌత్ | త్రిషుచోన్నతః తదాహవ రాహమిహిరః - ఉన్నతకుడి & తిపఃపరిమండలోన్నత నాభయఃకి తిపాః | హృదయంన వేపనంపృథు సమోన్నతంమాం సళంచనృపతీ సొమిలీ || త్రి తామ్ర: త్రిషు తామ్రః - శిష్టాంగుళీరు ఇరతా మ్ర నఖోసుపాడ్లీ పాదౌక రాషపిసుర క్తనఖాత్మ రెఖావితివచనాత్ | నే త్రాంతనబ పాణ్యంఫ్రి తలై స్తామై స్త్రీభిస్సుఖీతీచ || త్రిషుస్ని స్థ-స్ని హైభవంతి వై యేషాంపొద రెwశ్శిరోరుహాః| తదౌలింగమణి స్తేషాంమహాభాగ్యం వినిది? తిసాముద్రిక వచ నాత్ | త్రిషుగఁ భీ08-అశ్రవరరుచిః-స్వర సృత్వంచ నాభిశ్చగంభీరశ్శస్య తెబు ధైరితి || బ్రా హ్మెతు-స్వ రేగశౌచ నాకొచగంభీర స్త్రీషుశ స్యతణతి నిత్యశ ఇతి సర్వత్రవి వి శేషణీయం- తెసరో గాద్యు పాధికృత రా గా దీనివృత్తి గిత నిశ్లో ||(౧ 8 ) త్రివలీవాళ ఉద రేవలితీయవా?-కంరవలి త్రయవా న్వా అత్ర XXX :- స్థి "రాత్రి రేబాసుభ నాపపన్నాస్ని సుమాంసోపచి తాసువృత్తా 1 సచాతిదీ చతురంగులాచ శ్రీ వాసుదీర్ఘాభవ తీహధ స్యాతి || త్ర్యవనతః శ్రీ ణ్యవన తాని నిమ్నాని యస్యాసౌత్ర ్యవనతః తాని స్తనచూచుక పాద రేఖాః-అత్ర మిహిరః - పీ నాపచి తైర్నిమ్నైః& తిపతయళ్పూచు కై స్తనై స్సుఖినః 1 స్ని నిమ్నా రేఖాధని నాంత ద్వ్యత్యయేనని స్వా నామితి||చ త్వారిన్యం గా నిహ్రస్వానియస్యాసౌచతుర్వ్యంగః- అత్ర వరరుచి. గ్రీవా ప్ర జనసంపృష్ఠంహ్రస్వం జంఘాచ పూజ్యత అతి || య యద్వాచ త్వారోవ్యం గాఃవికలాఃయస్యసః చతువ్య ణంగః- తెచసి రావికలః పాదః-రోమాంతరవిక లోరోవ కూప - రైష్యుణ విక లో మేఢః మాంసవిక లోవ స్తి-ఆత్ర నారద:- పొదై : ప్ర స్వేదరహి తై స్సి రాహీనశ్చ పాధిజ వః ఏక రోమాభ వె. ద్రా జా ద్విరోమా పండితోభ వెత్ | అరోమాచతురొమాచభ వేద్భాగ్య వివజి జాతః || సమపాదో పవిష్ట స్యగుల్ఫం స్పృశితి మేహనం | య స్యేశ్వరం తంజానీయాత్సుఖినం చై వమానవం! నిమా = 0 సస్సంహతోవ స్త్రీయేషాం తెసుఖ భాగినఇతి త్రిశేషణ వాక్ - ఖల: ఈ శై ర్యుక్తంశిషణంతదస్యా స్త్రీతిత్రీశిష్క E -వాడ్- తానిలకుణా న్యావ తాE: E-8-ఆవతః ప్రాయరు చిరంయ స్య శిరస్సతో తిభృతాం నే తేతిక ధనాల్ | యద్వాత్రి ప్రకారం స బశ్చ త్రి సమరొషుచోన్నతః, త్రి తామ్ర రొషువ స్ని గంభీర స్త్రీషునిత్యశః (గా (త్రివలీ వాం స్ర్యవనతశ్చతువ్య ణ ంగ స్త్రీ శేషః వా|చతుష్క శశ్చతు లెణఖశ్చకు షి, షు-శ్చతుస్సమ్మ(గా) చతుదః శ సమద్వంగ్పశ్చతుదంష్ట్ర శ్చతుగజతిః | సు సూళ్ల హను నా సశ్చపంచ స్నిగ్రోవంశ శ్రీసమఃిషు సమఃతము క్తం * కేశా గ్రంవృషణంజును సమంయస్య సభూపతిరితి|| త్రిషుచోన్నతః తదు క్తం • నాభ్యంతఃకు 4వ భిరున్నతఃక్షి ఆ పోభ వేదితి - శ్రీ జాహ్రు తమ క్తం * నేతా తనఖపాణ్యం ఫ్రి తలై స్తా మరొభిస్సుఖితి-త్రిషున్నీద్ధతదు క్తం • స్నిగ్గాభవంతి వై యే షాంపొద రేఖాశ్శిరోరుహాః - తఛాలింగమ శి స్తేషాం మహా భాగ్యం వినిది? శేదితి షుగంభీరః * స్వ రేస త్వచ నాభౌచగంభీర స్త్రీషుశ స్యత ఇతి- త్రివళీవా?" ఉద రేకం రేవావిలిత్రయవాక్ * స్థిరాత్రి రేఖాసు భ గెూ పప న్నాస్నిధౌసుమాంసోపచి తాసువృత్తా! నచాతిదీ చతురంగుళాచి వాచదీఠాభవతీహధ న్యేతి- శ్రవనతః శ్రీ గ్యాపన తానినిమ్నాసియస్య సశిశదు క్తం- పీ నాపచి తైనిక మ్నై:4 తిపతయఃశ్చూచు కైః స్తనై సుఖిసః | స్నిధానిమ్నా రేఖాధని సొంతద్వ్యత్య యేసనిస్వా వామి తి||చ తువ్య : 1గఃచ తా "హరివ్యం గా నిహ స్వా నియస్య సః | శ్రీ నా ప్రజననం పృష్ఠంహ్వ స్వంజంఘాచపూజ్యత ఇతి || భీషణ వాతావరణ యు కశీషణ వాని త్యర్థః తదు క్తం * ఆవత త్రయరుచిరలయస్యఃగః శ్రీ విభృతాంభ వేన్నా దళితిచతుష్కల చత స్రఃక లాశ్చ త్వారో వేదోయస్య సః - అత్ర కలాశ భైనత స్ట్రాప్తి సూచకా అంగుష్ఠ మూలగ తాశ్చ తసో ఖాఉచ్యం తే-తము క్తం • మూ లేంగుష్ఠస్య వేదానాంచత స్ర స్తి ప్రపవ వా |ఎకా డ్వే వాయధాయోగం రేబాజైయాద్వి జన్మ నామితి!! చతు లేదా ఖ'శిలలా టే పాదయోః పాణ్యాః చతసో 9 రేఖా యస్య సః • లలా టేయస్య దృశ్యం తేచతు(స్త్రీద్వైక రేఖ కాశి 1 శతద్వయంశ తంషష్టిఃత స్యాయుర్వింశతి స్త థెతి 1 యస్యపొదత లేవజ్రధ్వజశంఖాం కుశోపమా? | 'రేఖా సమ్యకృ జాయం తేమను జేంద్రంతమాది శేవితి || సాణ్యాశ్చత ఊరేశ్చయ స్యతిష్ఠంత్య భంగురాఇతి ||చతుష్కీ ష్కు-చ త్వారఃకిష్క మరి మాణ యస్య సత నొ క్తః కిష్కు-చతుర్వింశ త్యంగుళాత్మకోహ స్తః • షణ్ నత్యంగులో త్సేధోయఃపుమాణ సదినౌక సఇతి || చతుస్సవః:-తదు క్తం * బాహుజానూ కుజ కాళ్ళచ శ్వాగ్యద సరూని చేతి చతుదణ-శ సమగ్వంద్వ : సమపరిమాణచతుర్దశాంగద్వంద్వయు క్తి ఇత్యర్థః-తదు 50+ భ్రునౌనాసాపుటే నే ③క గ్లావో చళూ చు = 1 కపజరౌచుణ్ణం గెజానునీ వృషశౌర -కి కౌసొదౌద్విజాయస్య సమాః థైయసభూపతిరి?s{ సీ కా స్పష్టముల్లు) బ్రా హ్మెతు • క #E" కి, భూ గండ నాసా | ·- శ్రీరామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - పలచ ఛాంశ స్సగజ: సువృత్తం ఆ కారం విశాలంచశీషణుమస్యా స్త్రీ త్రిశేషణ వాణ. TE-అత్ర నారదః- సమవృత్తశీ రాశ్చైవఛత్రాకారశిగా స్తధా! ఏకచ్ఛత్రాంఘంభు త్ర్కే దీఘణువు యుశ్చ విందతి || చత ‘కలాః వెడ్కాయస్య సచతుష్క లః-అత్రశరీరలక్షణ ప్రక్ రణీకలాశబ్బ స్తత్సూచక రేఖా పిరణ-అత్ర నందీ - మూ లేంగుష్ఠస్య వేదా సాంచత స్ర సపన వా!ఎకా ద్వే నాయధాయోగం రజాయాద్వి జన్మ నామి • || చతు లేదాఖలలా టే పొదయోః పాణ్యాశ్చతస్రో లేజూ రెఖాయ స్య సచతు లెణ ఖః - లలా డేయ స్వదృశ్యం తెచతు స్త్రీ గ్వే ్యక రెజి గాః ! శతద్వయంశతం షష్టి స్తస్యాయుర్వీంశతి-స్త వెతికాత్యాయసః || యస్య పాదత లెవ ఆధ్వజశంఖాంకుశోపమా? రేఖా 'స్సమ్యక్రకాశ , తెగును జేంద్రంతమాది శేవితి నారదః || సొశౌచత స్రా రెఖాశ్చయ స్య తిష్ఠంత్యభంగురాఇతి బ్రహ్మా చ త్వారఃశిష్క వ్యయ స్య సచతు షిప్పు : - చ తుర్వింశశ్యంగులాత్మ కోహ స్తఃకిప్పు - షణ్ణవత్యంగులో తెనిధ ఇత్యర్ధః - వణ్ణ వత్యంగులో త్సెధోయఃపుమాణ సదినౌక సఇతి బ్రాహ్మపు రాణవచనం | చతుస్సమ్మచ త్వార స్సమాయ స్య సచతుస్సమ ః- తెచ బాహుజానూరుగం డాః-తదు క్తం బ్రహ్మాండే-బాహుజానూరుగం డాశ్చచ త్వార్యధసమాని చేత | తనిశ్లోకి!(OT) చతురణ శ 'సమద్వంద్వ : చతుదః శ సంఖ్యాని సమానిద్వంద్వా నియస్య సః-త ఖాత్ర, సొము, ద్రిక 9 !! భ్రునౌనా సొపు టే నేత్రేక ణాజువో సౌచళూరు కే1గూర్ప రొమణిబఁదౌచజా సునీ వృషశోక టీ || కరౌసా దౌస్ఫె యస్య సమౌబ్రేయస్సభూపశిరితి||చ త్వారొదం కారా రాదం తొయస్య సచతుదకాంష్ట్ర-త దాహమిహిరః-స్ని గ్రామ నాశ్చదశ నాస్సు తీశ దంష్ట్రాస్ససూశ్చశుభాఇతి | చ తుగE 88 చతుణాం సింహ శాగూలగ్ ఒవృషభాణాంగ తిరితివగతిధ్యస్య సః. గజసింహగ తీవీ రాశాదూ లవృషభాపమా వితి బాల కొండో ఫ్రీ! 1 మ హెడ్గహను నాసశ్చ-ఓష్ఠస్యమహత్వం బంధుజీవబింబఫూ రుణమాం సలత్వం హ స సుపరిపూణ మాం సలత్వం- నాసికాయాదీమలు తుంగత్వం-త థాచ సంహి తా-బ ధుజీవకుసుమోప మోధరొమాం సళో రుచిరబింబరూపధృత్ | పూర్ణ మాంసళహను స్తుభూమిప స్తుంగతుందరుచి రాకృతి కృతి స్తథెతి!|తుం దశ త్తైన నాసికోచ్య తే - పంచ స్ని ద్ధ పంచస్ని అవయ వాయస్య సః- తెచ వాక్యవస్త్ర నఖలో మత్వచః- "కేశ నేత్ర దంతత్వక్ పొడతలాని వా-అత్ర పరరుచిః - చ కు స్నే హెనసౌభాగ్యందంత స్నే హెనభోజనం ! త్వళ స్నే హేసశయనం పాద స్నే హేనవాహ నమితి ||్న ధోనీలమృదుకుంచితా స్తధామూఢ ణ జూస్సుఖక రాస్స మంశిరణ మిహిరః | పూర్వం త్రిషున్ని ధాత్యు 3:అత్ర పుచస్నీ ధోంతీదంమత భేదమా శ్రిత్యోక్తం- అష్టవంశ వాణ అష్టావంశాః ఆయ తావయవాయ స్యసః- ఆయ 'తొస్టావయవఇత్యధణ: అత్రసాము ద్రిక ం-పృష్ఠి వంశశ్శరీరంచహ స్తపాదాంగుళీక్ రౌ! నాసికాచతుషీక శోజు ప్రజనోయస్య చాయ తాఇతి 1: ప్ర జనస్యాయతత్వమా? జF వం!!తనిశ్లో కి|(OF) దశ పన్మదశపద్మాకారావయవాఃయ యస్య స్వదశ సడ్మఃముఖ నే తాస్య జి హెర్వూష్ఠ తాలు స్తననణాళిక రౌ | పొదౌచదళ పద్మానిషద్మా డియస్య చే దశ బృహత్ దశ బృహదవయవాయ స్యసః. తెచ- ఉపశ్చిరోలలాటంచగ్రీ వాబా బాహ్వం సనాభయః | పొశ్వ పృష్ఠస్వరాశ్చేతివిశాలా ర్శుభ ప్ర గాణ తిసాముద్రికం!! బ్రాహ్మైతుశిరోలలా శ్రవణే శ్రీ వావడుశ్చహృత్తధా !ఉదరం పొణి పొగౌరపృష్టందశ బృహుతి చేతి!! త్రి భివ్యాం పః శిభిన్యాణ పిశ్చయస్య వాణ(DF)దశ స.హ్మోదశ బృహత్తి భి ర్వ్యాస్తోద్విశుక్ల వాళ్" 14 మన్నతో నవతను స్త్రీ |్వ్యస్నోతి తిరాఘవః || 90! సత్యధనుడు పరశ్మీ మానం ( దంతోష్ణ స్కంధజత్రు ంధజత్రుణీ | 'పొ చౌక రొస్తనావూరూ స్ఫీ చౌద్వంగ్వాశ్చతుడ - శేతి || "సమాశ్చయగ్యంద్యం తేక్ర వేశో పచితా స్త ధేః || చతురణం. దంతప శ్రీ ద్వయే ప్రతిపాశ్వణంచత స్రశ్చతసో దంస్ట్రాడు తవి శేషాయస్య సతధో క్తః - లగ ద్వాదంతష్క ద్వయె.పిన ధ్యదంతచతుష్క వ భితో ద్వౌర్వౌదంతవి శేజారంష్ట్రా అభిధీయం తే|| చతుగణ తి?చతుణాణసింహశామణ లగజవృష భాణాఁగతిరి నగరీర్య స్యసః-మ ఘోష్ఠహను నొసస్ప-ఒప స్యవ హత్త్వంబం ధుజపాకుసుచ బింబఫ లారుణ చూంసలత్వం-హ మోస్తుపరిపూణణ నూం సలోన్నతత్వం - నాసికాయాఃదీర్ఘాన్న తరుచినపుటత్వం-తడు క్తం • బఁధుజీవక సుమో సమాధరోమాంసలోరుచి రబింబరూపధృత్ - పూణ మాం సలహనుస్తుభూమిపస్తుంగతుండరుచి రాకృతి 'స్త వెతి- తుండమితి నాసికోచ్య తే- పంచ స్నిగ్ధతదు క్తం * వాగ్వ ! నఖలోమానిత్వ చ శ్చేతి!!ఆష్టవంశ వాక్ అష్టవంశాఆయ లాల అస్య సకతీతష్టవంశం వాక్-తము క్తం * బాహూచనల కౌచోరూజం ఘే ఉత్యష్టవంశకాతినల అంగుళిః. దశ పర్మఃదశ పద్మా కారా అవయనాయస్య సతధో క్తం-ముఖ నేతా న్యజీ హెూ తెలు స్తనిగతా 8s'రౌ! పొగౌచదశపద్మాః పద్మాకో రాణియ స్య -చేమ దశ బృహల్ తదు క్తం * శీరోల డే సపణి శ్రీ వావక్షశ్చహృత్తధా !కరం పొణిపాదౌచ వొచపృష్ఠం. శబృహం ' 1 1 నివ్యాం పతడు 1 9 * వ్యా పశ్చయశ్చ స్యాత్తెజసాయశ మా కారా ·సుం బిగి శ్రీ గామా తరుణ్ - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట • సుందరి కాం డే - 78్వవింశ స్సhr : తిరుణద్ధి. ద్రవతః ధావతః అమాగణ మితి ఛేద ? || 3 || వామణతే || వావ ? ప్రతికూలః-వ నుష్యాణాం ప్రాణినాం అనుక్రోశఃకృపా - పరిభ వాది ప్ర దా నేనవ సుష్యాణాం ప్రతికూలః కామ సియస్మిక్ జు నెనిబధ్య తే-తస్మి - స్వను ఆశః స్నేహశ్చ జూయ తెకీల-మి ధ్యా ప్రవ్రజి తెక ప టేనవన్య వృత్తి భోజిరా మేర తాంసక్తాం || 4 ||ఎవమితి!! ఆ ధ సంరంభ సంయు కః క్రోధ ప్రణయా భ్యాం సంయు క్తః || 2 || ద్వౌహ సావితే || తేషుయా యోవధికృతఃమా నా ద్వాదశ భామినీ త్యారణ్య కాండో 3 ద్వాణ దశనూ సౌత్మ కెగావధిక ల్పితః - అశ్రద్వౌమాసా వంశిష్టా చౌద్వౌమా సౌమేమయా.రక్షితెన్యౌ ప్రతీతుణీయా తతఃత స్మాత్కారణాత్ -మమ శయనమారో హేతన్వయః- ప్రొతగానాధణం మా సద్వ యాంతగతరాత్రిసమా ప్త్యనంతరం హింసాయాం కాలః శంబంవి నా ప్రాతః కాలి కాశ నాధ మిత్యర్థః-ఆరభం తెఆలభం తె-ర లయో రభే !!2! ఆలంభ స్స్పర్శహింసయో రిత్యమరః 1 మహాన సే పాక శాలాయాoll || 10 | ఓష్ఠ ప్రకా రై రితి || ఓష్ఠ ప్ర కారైః - రురుదిష కౌమో ఫ్లెషుభంగ స్ఫురణాద యో మేవి కారాస్తే ఓష్ఠ ప్ర కాగా ః ఓఛ భంగాది రూప సంజ్ఞాదిభిరిత్యర్థం-ఎవంశ క్తనే ③ వ క్త నేత్ర సంజ్ఞాదిభిరిత్యర్థl|no|| తాఖిరితి||వృత్తశౌఁ డీర్యగర్వితం వృ ణాంత ధాత భా 1 య"నాయ ధాప్రియంవక్తాపరిభూత 'స్తథాత ధా ||9|| సన్నియచ్ఛతి మే క్రొధంత్వయి కావు- స్సముస్థితః | ద్రవతోమాగణమాసాద్య హయానినసు సారధిః|| 3 || వామః కా మోమనుష్యాణాంయస్మి కొకిల నిబధ్య తే | జ నేత స్మిం స్వను కెళాశ స్నేహశ్చకిలజాయ తే ఈ ఏత స్మా త్యా రణాన్న త్వాంపతయామివ రాన నే | వధా "మనమా నాగ్హాంమి ధ్యా ప్రవ్రజి తేరతాం||2|| పరుషాణీ హవా క్యాసియానియాని బ్రవీషిమామ్ | "తే షు తేషు ధోయు క్త స్తవ మైధిలి దారుణalle || ఎవము క్త్వాతు వై దేహం రావణో రాత సాధిపః | క్రోధ సంరంభ సంయు క్తి స్సీ తాము బ్రమ బ్రవీత్ || 2 | క్వామా సౌరక్షితన్యౌ మేయోవధి స్తే మయాకృతః | తతశ్శయనమారోహమమత్వంవరవణిజ ని * ఊధ్వ బ్యాభ్యాంతు మా సౌభ్యాంభ రారం సూమనిచ్ఛతమ్ |ష-మా త్వాం ప్రాతగా శార్థమారభం తేమహాన సే|||! తాంతజ్య మా నాంసం ప్రేక్య రాత సే ద్రోణజానకీమ్| దేవగంధర్వక న్యా స్తావి షెదుర్పి కృ తేక్షణః||no ('ఓష్ఠ ప్ర కారైరపరావ 8 9 నే తై స్తధాపరాః | సీతామాశ్వా సయా మాసు సర్టి తాం తేనరత, సౌ|| 90 || తాభిరా తొ రావణం గా తు సాధిపమ్ |ఉవాచాశ్మహితం వాక్య వృత్తశాండీర్య గర్పితమ్ || 7 ||నూనంన తేజనళిక శ్పిద స్తిని స్త్రీయ సేస్థితః | నివా త్పన్నాభ క్తిరిత్యథః :- మే మోదురాతు సజ తేమ మ సర్వదావిద్యమాసం నై జంకో ఆధం- మో దశ బేన కామ కధాద్యరిషడ్వగః ఉచ్య తే-తంనియచ్చతీతి'సం బంధః13 || వాము ప్రతిమను ష్యాణాం వామః ప్రతికూలఃయసిక్ జ నే కా మోనిబధ్య తే-తస్మిక్ జు నేశికుణీయేత స్మి"జు నే- అను త్రోశశ్చ స్నేహశ్చజాయ తేకి లేతీయోజ నా * ఏశ స్మాదితి ||మి ధ్యా పుత్ర జి తెర తాంక పటవృత్తెగా మే సక్తాం ఏత స్మాది త్యాది; క ద్వ యస్య వా స్తవాథః స్తు - ననున ద్వధోద్యుక్త స్త్రీ ఘాతకశ్చత్వం ససం భాష్యఇశ్య శ్రాహ ఎతస్మా దితి ఎతస్మా త్కార ణాత్ త్వగ్భతృణ కా ప్ర ప్రజ తేమ త్స్వామిని రామఇతి శేషః - రతాంతా - రతాం త్వాం మెష్ట దేవ తాంత్వాం నమాత యా మ్యేవ-వధాహాణమవమా నాహాణ మణి స్త్రీ యంఘాతయా మితిమి ధ్యేతి సంబంధః || 2 || పరుషాణీతి || తపమాం శాంత్వదీయ భృత్యం మామిత్యధE :-యానియానిపరుష, నా క్యాని బ్రవీషి - తెషు తెషు తెభ్య సేభ్యః కారుణావధేయు క్తి-మ మేతి శేషః || 2 ||్వమాసావితి || తెమయాయోవధి:కృతః - శృణు మైధిలిమ ద్వాక్యంమాసాణ ద్వాదశ భామినీత్యరణ్య కాండె - ద్వౌమా సౌత త్ర అవశిష్ట్వామా సౌ - మేమయార తీ తన్యౌపరిపాలనీయా - తతఃత స్మాత్కారణాత్ వమఃశయసమారోహితి యోజనా-ఊధ్వ కామితి. ప్రాత రాశాధణ మిశ్యత, ప్రాతశ్శబ్రేనమా సద్వయ సమాప్త్యనంతర ప్రాతఃకాల ఉచ్య తే || ఎవము క్వైత్యాదిశ్లోక త్రయ స్యవా స్తవా థకాస్తు. క్రొధ సంరంభ సంయు ఇత్య నేన రాకు సస్వ భావోవణి? తః పతి వియోగదుఃఖి తొంగి ద్రాహారరహితాం ప్ర త్యాహ- ద్వౌమాసావిత్యాదిశ్లోక ద్వయెన - 'హే మేలక్ష్మీసీ లేమయా యోవధికృతి :-నూహణ ద్వాదశ భామిని ప్రతీక స్వేతీయః సమయఃప్రాధికా తః - తన్మధ్య తః పరంరక్షిత మ్యౌ ప్రతీక్ష్మణీయా ద్వౌమాసా వేప ద్వా బ్యాంమా సాభ్యామూధ్వ E0న తతః తదనంతరం తేతవ భర్తారం అనిచ్ఛతంమామ సంగీ కుర్వాణాంమమమాంచ దీయ రాజ్యలక్ష్మీంచ ప్రాప్స్యసీకి శేషః . త్వాం ప్రార్థయఇతి శేషః-మను మహాన సే ప్రాత రాశార్థం ఆలభం తెపశూ? తాకభకు యేతి శేషః శయనమారోహశయనంకుర్వి త్యధx ll F|| తామిత్య శ్యవా స్తవాధ్య జామా నామిలీ తో సొంత ధా ప్రతీ తేరితి భావః||nel/4 స్థితి|| ఓష్ఠ ప్రకా రైః ఓష్ఠభంగా దిరూపసంజ్ఞాభిః. నేత్రవ క్రైవ క్త నేత్ర సంజ్ఞాభిః|| 17 || 'తాభిరితి || సీ కారణాత్ - స్తు-తజ్యం ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే . ద్వావింశ స్సగణ: త్తం పాతివ్రత్యంత స్య కౌండీర్యంబలం - తెనగర్వితమితి క్రియావి శేషణoll1.9||నూనమితి || లేని శ్రేయ సేస్థితఃకశ్చిజ్జనఃనా స్త్రీ - యఃఅస్మాద్విగహిళా తాత్ కమణ స్వాంని వారయతి సచాపి నా స్త్రీ-నూనమి తియోజ నా-త వేష్ట ప్రాపకఃఅనిష్టని వారకశ్చనా స్త్రీత్యర్థః|| 13 ||18|| రాశ సాధ మేతి!! తస్య మోత్యు సేతస్మాన్మోత్యు సే || DA|| య ధోతీయ ధామాతంగశ్మశశ్చ- సహీతఃయుయుత్సాది నా సంగతః తథా న్యూన్య సంగతో రామ స్వంచ-అత్ర రావణః స్వస్యమాతంగ సామ్యము క్తమిత్ ఖా మ్యేదితిపరీహరతి-త థెతి-త త్ర గజఇవ రామఃశశఇవత్వం || 01.| సత్వ మితి!! ఇజ్వకు నాధం& పక్ మాయామృగవ్యా జేనదూరంనిస్సారయ? -ఇహ స్వజ సెషు-నతా వ చుపగచ్ఛసీ-యద్యు పగచ్ఛసీత దాతత్ ప్రభావం వేత్స్య సీత్యర్థ ? || 2 || 0F ||అ'సం దేశాదిత రామ స్యభతుణ :అసం దేశాత్ -అస కారిషుళ పేధాఇతి సం దేశాభావాత్ తపసః పాతివ్రత్యరూప స్య.కుమిణ కరోమి ఉత్వ వికరణ ప్రత్యయలో పొవా పౌభసాహణ భస్మీకరణాహణ- తేజసా పాతివ్ర త్య ప్ర భా వేస!!తనిశ్లో |_90 !! నేells స్య రామ స్యత స్మా రామాత్ - విధి చౌర్యేణాపహరణం విహితఃడై వే నెతి శేషః||90||తూ దేశాతా||బ లై స్సముది తెన-బ లెన సర్వశ్రేషె నెత్యధF :- అపోహ్య రామంపృగ చ్ఛర్మ నాపవాక్యూ 9-91 సీ తాయాలితి|| వివృత్య వివత్యః || 93 || నీలజీమూ తెతి || సింహ స్యేవబలగమ నేయస్యాసౌసింహ సత్వ గతిః - జిహ్వాగ్రంలోచ నేచ దీప్తా నియ 'స్యసోయందీ పజిహ్పారలోచనఃకో పేనచలంఅగ్రంయస్యతత్ చలా గ్రంచతత్ మకుటంచ తెన ప్రాంశుదీఘణు-చిత్ర మాల్యన త్వే పిర క్తమాల్యవ త్త్వంత చు ర్యాచు క్తం-తప్తాంగదవిభూషణః-త పశచైన తేజిష్ఠత్వము క్తం - మేచ కేననీ లేన-అమృతోత్పాదన ధైన అమృతో త్పాద నార్థంనదైన తాభ్యాం స్ర సిద్ధాభ్యాం || 22 || రుణె త్యాది!! అలంకృత త్వెకల్పక సొమ్యం-భయంకర త్వేఫున శ్చైత్య సామ్యం-చైత్యంశ్మశానవృశుః శ్మశానమంటపోవా - సీతాయా అత్యంత భయంక రత్వజ్ఞాప రయతియోన త్వాంకమఃణాస్మాద్విగహిళా తాత్ || 13 ||మాంసాధగ్మాత్మనఃపత్నీంశ చీమివశ చీప తేః | త్వదస్య స్త్రీషులో 'కేషు ప్రార్థయేన్మనసాసి కః|| 18 || రాష్ట్ర సాధమరామస్య భార్యా నుమిత తేజసః |ఉక్తవానసియ త్పాపంక్వగత స్తస్య మోత్యు సే||14|య ధాదృప్తశ్చమాతంగశ్మశశ్చ సహి తోవ నే | తద్విరదవ ద్రామ స్వంనీచశశవత్ స్మృతః || 02 || సత్వమి 6్వకు నాధం వై & పన్నిహనలజ్జ సే 1 చక్షుషోర్విషయంత స్యన తా వదుపగ చ్ఛసి||) 2 ||2 మే తెనయ నేకూ రేవీరూ పేకృష్ణపింగ ? |& కౌనపతి తెక స్మా న్మామ నార్యనిరీక్షతః || ౧ || త స్వధర్మాత్మనఃపత్నీం స్ను పొందశరధ స్వచ| కధం వ్యాహరతో మాం తెనజిహ్పా వ్యవశీర్య తే|| 0F || అసం దేశాత్తు రామ స్యతప సశ్చాను పాలనాత్ | నత్వాంకుమిణ దశ గ్రీవభస్మభస్మాహణ తేజ సా||90|| నాపహతు = మహంశ క్యాత్వయా రామ స్యధీమతః | పిధి స్తవవధాధాణ యవిహితో నాత్ర సంశయః|| ౨౧ || శూ రేణధ సద భౌ త్రా లై' స్సముది తేనచ | అసోహ్య రాచుంక స్మోద్ధి దారచౌర్యం త్వయాకృతమ్ | 9.9 || సీతాయావచనం శ్రు త్వా రావణోరాశు సాధిపః | నయ నేకూ రేజానకీ మన్వ వై శత || 93 'I నీలజీమూత సంకాశో Exహాభుజ శిరోధరః | సింహ సత్వ గతిశీమా F దీ స్తజిహ్వా గ్రలోచనః * చలా గ్ర మకుట ప్రాంశుశ్చిత్ర మాల్యాను లేపనం | ర క్తమాల్యాంబరధర సప్తాంగదవిభూషణః • శ్రీసూ ణమహ తా మేచ కేనసు సం వృతః | అమృతో త్పాదన స్ధానభుజ గే నేవమందరః * 'తా! " బ్యాం సపరిపూణా భ్యాంభుజాభ్యాం రాడు సేశ్వరః | శుశు భేదల సంకాశ శ్శృంగా ఖ్యామివమందరః || 97 || తరుణాదిత్యవ ణా భ్యాంకుండలా భ్యాం విభూషితః | రక్తపల్ల వపుష్పా భ్యామశోకాభ్యామి వాచల: * సకల్పవృకు వృత్తశాండీ క్యగర్వితం-వృత్తం పాతి వ్రత్యం శౌఁ డీర్యంబలం-పాతి "తి వ్రుశ్య బలగర్వి తమిత్యర్థః || 9 ||నూ నమితి!! తేతవని శేయ సేస్థితఃక శిష్ట నా నా జమో నా స్తి- య:అసా చింగహిః తాత్క మణఃత్వారిని వారయతి-సచ నొ స్తి నూనమి ఆ యోజ నా-తన ఇష్ట ప్రాపక : అనిష్టని వారకశ్చ నా స్త్రీతి భావః! ~3 |®! మనసాపిక :ప్రార్ధయెత్ - కిం పునర్వచ సె9 భానః 08|| రాకు సాధి పేతి||త స్యత స్మాత్ || 12 ® || దృ'మాతంగః- శశశ్చయ దావ నేదై వాత్సహి తొయుయుతూణాభవతః తయోశ్చశశోయ ధాతి కుర్ర స్తధా " మేణ సంయు గేశ్వంశశనత్ కుర్రః రామోగజవదిత్యర్థః||nt|| సత్వమితి || ఉపగచ్ఛసివ్యత్యయెనభూ తేలట్ || ౧ || అ సందేశాది రామస్యల సం చేశాత్ .రామాను మానుజ్ఞా భావాత్ -తప సంపాతి వ్రత్యతపసః- భస్మాహః భస్మీకరణాహణ కుమిణ కరోమి || 90 || నెతి || రామ స్యాహంరామ సంబంధాన్యహం - విధివిధా సంచుదపహరణ కూపం -విహీనః వై వే నెం శేష8 || 7 || నూ రేణె అసోహ్యమాయామృగచ్ఛద్మ నాఅన్య త్ర నీ త్వా 1-9-91 93 || * శ్రోణీతి || జై.శ్రీ సూ త్రేణరశ నాగు బ ·లో మైశ్చ గ్రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయపి ప్లే - సుందర కాండే - త్రయోవింశ స్సగణ: నా యు రావణవణ? నంకృతం|30|| 30 || ఇత్యు - త్యాది|| ప్రధానా ప్రధానభూ తెద్వౌపరాడ్యా - అతనపునరుక్తి -అధవా అక్షం ఇంద్రియం - ఏకాషీఁఎకై కేంద్రి యాం.శ్రోత్ర నాసా దా వేకమా త వతీమిత్యధE :|| 34 || 3 Lu|| ప్రతీలో మే 8 || ప్రతిలోమానులో మైః ప్రతికూలానుకూలాచర్మ :- సామదా నాది భేద నై :- 'సావ దొ సముఖై శ్ఛేదై :- ప్రధమ ప్రయు క్త సామదా నై రిత్యధః :-ఆపజయత వశీకురుత || 3 &u||Bvu||ఉపగ మ్యేతి || ధాన్య మా లినీ రాపణస్యక నిష్ఠపత్నీ - ఇదంవ. ఁ దోదర్యాల ప్యుపలక్షణం ఉత్తరత్ర వానరా? ప్రతిహనుమద్వ చ నేత ధావత్యుమాణ త్వాత్ || 3 Fu||l0ull నూనమితీ II అస్యాస్సీ తాయాః అమర శ్రేషా బ్రహ్మాది వ్యాక్ భాగా న్నవిదధాతి-అస్యాదివ్యభా గే భాగ్యం నా స్త్రీత్యర్థః రhulipull గా ణార్థం సం గ్ర హేణదర్శయతి- ప్రతి 1184|| ఇఆ శ్రీ గోవిందరాజపరచి తె శ్రీరాను యణభూష శా శృంగార ఆల కాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే ద్వావింశ స్సగః 8 * * * * * * * * * * * * * * ఇత్యువ్వె త్యాది|| || || ప్రజాపతీ నామితి | ష రీచిరష్ట్ర గిరసౌ పుల ప్రతి మోవ సంత ఇవమూతి మాక్ శ్మశాన చైత్య ప్రతిమోభూషితో పిభయంకరః *అ వేళు మాణో వై దేహీం - పసంర క్తలోచనః | ఉ వాచ'రా వణస్సీ తాంభుజంగ ఇవనిశ్శ్వసః || 30 ||అనయే నాభి సంపన్న మధళా హీనమును వ్రతే | నాశయామ్యహమద్య త్వాం సూర్యస్సంధ్యామి మౌజసా||3n! ఇత్యు క్త్వా మైథిలీం రాజా రావణశ్శత్రు రావణః 1 సంది దేశ తతస్సర్వా రాక్షసీ ఘోరదర్శ నాః * ఎకాక్షీ మేక కి ణా ణంచకర్ణ ప్రావరణాంతధా | గౌకర్ణింహ స్తిక శ్లోంచల 22 కి ణీ = మకణి? కామ్ • హ వీసాద్యశ్వ పాద్యౌచ గోపా దీని పొదచూళి కామ్ 1 ఎకాక్షీ మేక పొదించపృధు సా దీమ పొది కామ్ • అతిమాత్ర శిరో శ్రీ వామతిమాత్ర కుచోదరీమ్ | అతిమా ట్రై 'స్య నే బ్రాంచదీఘం జిహ్వామజిహ్విరామ్ * అనాసికాం సింహముఖీం నా ముఖీం సూక రీ ముఖిఖీమ్' 3 24 || య ధామద్వశ గా సీతాక్షి ప్రంభ వతి జానకీ • తధాకురుత రాకు స్వస్సర్వాః& ప్రం సమేతస్యచ ||344 || ప్రతిలోమాను సామదా నాది భేద నై : • ఆవ జయత వై దేహీందండస్యోద్యమ నేనచ|| 3 2 || ఇతి ప్రతి సమాదిశ్య రాక్ష, సేంద్రఃపునఃపునః * కామవ న్యు పరీ తాతా జానకీంపర్యతజ యత్ ||3vu||ఉపగమ్యత తః & ప్రం రాక్షసీ దాన్యమాలినీ • పరిష్వ జ్యదశ గ్రీవమిదంవచనవ బ్రవీత్ || 3Fy! మాయా శ్రీ డమహా రాజ సీతయాకింత వానయా • వివణ యాకృపణయామానుష్యా రాడు సేశ్వర||80|||నూనవ స్యామహా రాజనది వ్యా నాగ సత్తమా|| పిదధాత్యమర శ్రేష్ఠ స్తవ బాహుబలా జి? తాణ|| 8ny || కామాం కామయాన స్యశ రీరముపతవ్య తే • ఇచ్ఛంతం కాన యానస్య ప్రీ తిభ ? పరిశోభ నా||89|||ఏవము క్తస్తు రాత స్యాసముత్తి ప స్తతో బలీ • ప్రహసన్నైఘ సంకాశో రాడు సస్సన్న్యవతజాత || 834 || ప్రస్థిత'స్పదశ శ్రీ వళిక (పయన్నివ మే దినీమ్ • జ్వల ద్భా స్కరవర్ణాభం ప్రవి వెశని వేశనమ్ || 8 || దేవగంధర్వక న్యాశ్చ నాగక న్యాశ్చ సర్వతః • పరివార్యదశ గ్రీవంవివిశు సదృ హూ త్తమమ్ || 8x4 I'స మైథిలీ ధమణ పరామవ స్థితాం ప్ర వేపమా నాంపరిభత్స్య రావణి | విహాయసీ తాంమద నేన మోహి తస్స్వ మేవ వేశ్మ ప్రవి వేశ భా స్వరమ్ || 24 || ఇతి శ్రీమత్సుందరి కాండే - ద్వావింశ స్సగణ:. ఇరు వరం. ఇది అని ఆరు ఆరు ఇత్యుక్త్వా మైధిలిం రాజా రావణశ్శత్రు రావణః | సందిశ్యచతత స్సర్వారాకు సీర్నీజ గామహ || ౧|| నిష్కా తెరాక్ష సేం ద్రేత పునరంతఃపు రంగ తె1 రాక్షస్యో భీషురూ పాస్తాస్సీ శాం సమభిదుర్రు వుః || 9 || తతస్సి తాము పొగమ్యరాశు స్యః క్రోధమూర్ఛితాః | పరంపరుషయా వాచా వై దే శాన-మెచ కేనఇంద్రనీల నద్ధముఖ త్వా న్మేచక త్వం|| 30 ||అనయెతిశ్లోకః కేషుచిత్కో శేషునా స్త్రీతిళ్ళ త్యానవ్యాఖ్యాతః|| 3 all * ఎకాక్షీ మితీ ద్విరుపాఠానం వ్య క్తి భై దౌత్ || 3644 | ప్రతిలో మెతి|| ప్రతిలోమానులో మైః ప్రతికూలానుకూలాచరణే 2-సామదా నాది భేద – al/3F |! మయేతి || అకృపణయెతి భేదః - అకృపణయాప ఆ ప్ర తయా సీత యాకింక రిష్య సి-అ అమాను ష్యేతి ఛెదః-అమానుష్యా అత ఎవవివణ యామనుష్యభోగవిలకుణయా ఉత్తమవణ యె యెత్యర్థః మయా సహ క్రీ డేతి సంబంధః 83u||నూ నమితే || భోగి సత్తకూ ఉత్తమభో గాఢ|| 8 9u||ఎవమితి || గాకు స్యాధాన్యమాలి న్యా! 8aur (ఇతి మద నెన మోహీత ఇతిత స్య స్వరూపక ధనం!! &LU || ఇతి శ్రీమ ఈశ్వరతీధజా వీర చి తాయా, శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం ద్వావింశ స్సగణ 3, # # # # # # # # # # # # # # # ********* అస్మిణ స గ యెవిడ్యమాన భా ర్యాశబ్దస్యవా స్తవాఖాస్తు భార్యాభత వ్యాభార్యాత్వంభతః న్యాత్వ మీత్యర్థి:! |శత రావయలహాహాశబ్దం కారయతే శ ·ట సందోగగీశ్యక్పాల్పాము సైష్య || || 14 వామి. 1. సుందర కాండ - చ శ్రీ రామారుణి - వ్యాఖ్యానచ తుష్టయ విశీ" చతుర్వింశ స్సగకు. "స్యశిపులు - 1 * 9. సట్ ప్రజూపతయ్య. "తెషాంచతుధః శిపుల 'స్త్రి! - 1|1941 ప్రియా మితి | సర్వా సొంమ ధ్యే ప్రియాం బహుమ తొంమహా భా గాంచ భాగ్యం "ము పైష్య || 13410 2ullయ స్యేతి||య స్యయ స్మాత్ త స్యనతిష్ఠసిత పై స్మాత్ త స్యనతిష్ఠసిత సైనతిష్ఠ సే ప్రకాశ నా ధేః ప్యాషణ త్వాశ్వర సై పడంవ ప్లీ చ || (Vulఫు మృవృష్టి ) , ది|| లాశ్చ జల దాశ్చిపానీయం రావణఃయ దేచ్ఛతిత దాముంచం తీత విపరిణమ్య 3,904|| సాథ్వి తి|| సాధు లెక ధితం సాధుగృహాణేతి సాధ- శబడ్వయ స్య నిర్వాహః ||9749) శ్రీ గోవింద రాజవీరచి తే శ్రీ రామాయణభూషని శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందర కాండన్యాఖ్యా నే త్రయోవింశ స్సగణ: ****** ****** తతః త్యాది గా || 9 || మాను ఓ El/నశ్వంజాతు భవిష్య సీ-త స్యేతి శేషః-మానుషీతి హేతుగభణ నుషీత్వం మానుషంతమిచ్ఛసి || 3 ||2 || యదిదమి తి||కిల్బిషం పొ పావ "మిదమబ్రు చE ||3 || పాల స్త్యస్యవరిస్థస్య రావణస్య మహాత్మనః ఇదశ గ్రీవస్య భార్యాత్వం సీ తెనబహుమన్య సే||8|| తత స్వైక ఒటా నామ """ తకు, సీ వాక్యము బ్రవీత్ ఆ మంత్రే లోధ తామ్రాక్షీ సేణాంకరతలోదరీమ్ !!2!! ప్రజాపతీ నాంపల్గొంతుచతుదొణయః ప్రజాపతిః1 మా ససో బ్రహ్మణఃపు శ్రీ పులస్త్య ఇతివిశ్రు * !!!! సుల "స్త్యస్యతు తేజస్వీ ముహషిణ జన సస్సుతః) నామ్నా సవిశ్ర వానాను ప్రజాపతి సప ప్రభః || 2 || తస్యపు త్రోస్ శాలాక్షి గావణశ్శత్రు రవణః16 స్య త్వంగాడు. సే ' ద్రస్య భార్యాభ విసుముహణ సliv|| మయో కంచారు సర్వాంగి వాక్య, కిన్నానుష న్య సే|| 14 || తతోహరిజటా నామురాకు సీవాక్యము బ్రవీత్ ఈ వివత్య - నసు నే కెూ షా న్మాజూ ర సదృ శేషుణా || 4 || యేన దేవాశ్రయస్త్రింశ ద్రోవ రాజళ్ళనిజా- S: + {స్యశ్వంరాకు సె» ద్రస్య భార్యాభ విగువ హణ సీ|| 34 || తత స్తు ప్రఘసొ నాసు రాకు సీకెరాథమూర్చి ఆ * భత్సణ యం తీత దా ఘోరమి దంనచనను బ్రవీత్ |Inauli వీర్యోక్తస్యశూర స్యసం గ్రా , నుస్స్వ నిసలీ సః -4 బలికో వీర్యయు క్లస్యభా ర్యాత్వంకింసలస్స్య సే!! 1_9u|! ప్రియాంబ హుగు తాఁభాగ్యా త్యక్త్వా జారుహాబలః • సర్వాసాంచన హాభా గాం త్వామ' పై ష్యతి రావణln3u|| సమృద్ధం స్త్రీ సహసేణ నా నారత్నో ప్రభతమ్ * అంతఃపురం సముత్సృజ్య స్వాము పై వ్యతిగా: గాను 84 అన్యాతువికి వికీ టా నామం కసీ వాక్యమ బ్ర వీత్ || (ix ||అసకృద్దేవ తాయు దానవాః 1నిర్జితాస్సమ రేయేన స తెపాశ్వం పొగతః || 14 || త స్య సర్వ సమృధ్ధస్య రావణస్యష హాత్మనః !కివ ద్య రాశు సేంద్ర స్య భా 'ర్యాత్వం నేచ్ఛ సేధమే || 1 ||తతి సుదుము? ఖీ నామ రాడు సీ వాక్యము బ్రవీత్ || 24 || య స్యసూర్యోనతపతి భీతోయస్యచమారుతః * నవాతి స్మాయ తా పొంగేకింత్వంత స్య నితిః సి!-VU || పుష్పవృష్టించతరవోముము చుర్య'స్య వై భయాత్ - కైలాశ్చసుభూ పానీయంజల దాశ్చయ దేచ్ఛతి 1త స్య నైఋ- త రాజస్య రాజరాజు స్య భామిని * కింత్వం నకురు షేబుద్ధిం చార్యా ధే రావణ స్యహీ |i90 || సాధు తెతత్వతో దేవి కి ధితం సాధుభామిని అగృ హాణసుస్మి తెవాక్యమన్య దానభవిష్యసి || enu || ఇతి శ్రీమత్సిందర కాండే - త యోవింశ సYXr: **************************** తత స్పీ తాము పొగమ్య రాక స్యోపికృతాననాః 'పరుషం పరుష నార్య ఊచుస్తాంవాక్యమ ప్రియమ్ II - 1 కి త్వమంతఃపు రేసీ తే సర్వ భూతము నా హరే | మహాహణశయ నా పే తేన వా సమనుమన్య సే|| || నానుషీమానుస స్యైవ భార్యాత్వంబహుమన్య సే ప్రత్యాహారము నా రామా న్నత్వం త్రు రావణః|| || 9 ||2 | తతఃపరం రావణగము నాదన తరం-లోకోక్తావా పరమితి! 3 || 3|| భార్యాత్వం భార్యా భావం-నబహుష న్యసే మోహాదిత శేష ?||2|| || తత స్స ర్వసాధార శై త ద్వాక్య ప్రయో గా వరంఎక జటాప్ శిష్యా బ్రవీత్ -కరతలాదరీంఅతుందిలము చ్యామత్యర్ధ // x || ప్ర జాపతీ నామితి || మరీ చిరతీ ంగిర సౌపుల 'స్త్యః పు లహఃక్ర గురితిషజాపతయః- తేషా : చతుర్థఃపుల స్త 12 ||8|| తస్య పుత్ర ఇత్య నెనసులీనత్వం సూచితం! 'ఆ!! కింకిష దణం || 0.94 || ప్రియా మితి! సర్వా సాంవ ధ్యేలు హుమశాంప్రియా! భార్యాం మందోదరీ గ పిత్యక్త్వా త్వాము. పైప్యతీతి సంబః ధః || 7 2411 య స్యే || య స్యయస్మాత్ -తస్యసతిష్ఠ సేవశ ఇతి శేషః త సై సతిష్ఠ సఇత వా ఫ్ర:1.96uy! సాద్వి తి|| సాధుకి ధితం సాధుగృహాణ చేతి సంబంధః || 90 ||9) శ్రీ మ హిళ్వరతీవజ పరచి తాయాం - శ్రీ రామాయణత త్వ దీపి కౌఖ్యాయాం - సుంగర కాండ వ్యాఖ్యానం - త్రయోవింశ స్సగE : . *************#* all.9; మానుషీ తిరిగి ప్ర త్యారనివతకాయ నత్వం జాతుభవిష్యసి- రామ స్యేం శేషః | హనుక్త నా ధర్వ gollalia ·సుం వివి ముందు రాయ శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశ్ ప్లే - సుందర కాండే - చతువి క్ ంశీ 'స్స At : హం|| 8 ||7||దీనో వేతి|| సువర్చ లేత్యాది బహుగృష్టాంత ప్రదర్శనం స్వ స్యాః పాతివ్రత్య దాఢ్య ద్యోత నాయ|| 03y||అవాలీ నఇతి!! అవాలీనఃఛన్న: రాశ, సీరశృణాత్ రాతు సేవా క్యాన్యశృణోదిత్యర్థం| Ku! తొమభి క్ర మ్యె త్యాది! యమహణ తీత్య తె తిక రణం బోధ్యం-అ స్య ఉచురిత్య నెనసంబం ధః || TELU|| సంభత్స్యణ మా నెతి!! సౌభతృణనూ నెలిపా రె - భత్స్యణ మోపగ మనరూప క్రియా భేదాత్తచ్ఛబద్వయం- తొంహనుమదధిష్ఠి తాంశింశుపా cloru||తత స్తాంవినతా నా మేతి|| నిణF తోద రీఉన్నతోదరీ || 90 || సీత ఇతి!! అతికృతం అతిమాత్ర కృతం || 90 || పరితు హైస్మీతి || మానుపోవిధి కృతఃమనుష్యజాత్యుచిత పాతివ్రత్య ప్రకటనంకృతం - ఎతావ తాలని జాతుభవిష్యసి||3|| త్రైలోక్యవసుభోక్తారం రావణంరాడు. - సేశ్వరమ్ |భ త్కారముప సంగమ్యవిహర స్వయధాసుఖమ్ || 8 || మానుషీమానుషంతంతు "రామమిచ్ఛసి శోభ నే రాజ్యాగ్రష్టమ సిద్ధార్థం విక్ల బంత్వమనింది తే || 1 || కు సీనాంవచళ్ళు త్వా సీతా పద్మని భేక్షణా | నే త్రాభ్యామ శ్రుపూ ణా భ్యామిదంవచనమ బ్రవీత్ || ||యదిదంలోక విద్విష్టము రాహరధ సంగతాః 1 నై తన్మనసి వాక్యం మేకిల్బిషం ప్రతి భాతివః || 2 ||నమానుషీరాకు స స్య భార్యాభవితుమహూతి | కామంఖాదతమాంసవా? నక రిష్యామివోవచః || ||దీనోవా రాజ్య హీ మోవాయో మేళ తాళా సమెగురుః 1 తంనిత్యమ నుర స్మియ ధా సూర్యం సువర్చలా ||F ||యధాశ చీమహా భాగాశ క్రం సముపతిష్ఠతి 1అరుంధతీవ సిద్ధంచరోహిణీశ శినంయధా • లోపాము ధాగ స్త్యంసుక న్యాచ్యవనంయధా !సావి శ్రీ సత్యవంతంచక పిలం శ్రీమతీయధా • సౌదాసం మదయంతీవ కేశినీ సగరంయ ధా | నైషధందమయంతీ నభై మీపతిషను వ్ర తా • త ధాహమి క్వాకువరం రామగపతిమ ను . తా||0.941 సీతాయావచనంశ్రుత్వా రాష్ట్ర స్యఃగ్తో ధమూఛి: 'తా: * భత్స: యంతిస్మపరు నిర్వాక్యైరావణచోది తా?|| 03 || అవలీనస్సనీ ర్వా కెన్యాహనుమాన్నింశుపాత్రు మేట సీతాం సంతర్జయం తీస్తా రాతు సీరశృణోత్క- పిః|18|| తామభిక్రమ్య సంక్రుద్ధా * వేపమా నాం సమంతతః • భృశంసంలిలిహుదీణ నలం బాన్దశ నచ్ఛదా దా? | ఊచుశ్చ పరమక్రుద్ధాః ప్రగృహ్యా శుపరశ్వధాశ్ * నేయమహణ తీభత్కారం రావణంగాక్ష సాధిపమ్ || neu ||సంభత్స్యణమా నాభీమాభీ రాష్ట్ర సీభిర్వ రాననా • సాబాప్పమపమా ర్జంతశింశుపా పాం తాము పొగమత్ ||n 24|| తతస్తాంశింశుపాంసీ తారాతు సీభిస్సమావృతా • అభిగమ్యవిశాలాక్షీత స్థాశోక పరిప్లు తా||vu|| తాంకృ శాందీనవదనాంమలి నాంబరధారిణీమ్ • భత్సకా యాంచక్రి రేసీ తాంరాడు స్యస్తాం సమంతతః|| Fu||తతస్తాంవినతా నామ రాష్ట్ర సీ భీముదశజుగా అబ్రవీత్కు పి తాకా రాక రాళానిణ తోదరీ||90||సీ తేప ర్యా ప్త మే త్వద్భతు స్నే నిదర్శితః * సర్వ జౌతికృతంభ ప్రేవ్యసనాయో పకల్ప తే || 9nu||పరీతుష్టాస్మిభ ద్రం తేమానుష సేకృతోనిథిః • మమాపితు పితువచఃపధ్యం బ్రువం త్యాః కురు మైధిలి 11.9.94 || "రావణం భజభ తాళారంభర్తా రం సర్వరక్షసామ్ • వికాంతంరూపవంతంచసు రేశమివ వా సవమ్ | దక్షిణం త్యాగశీలంచ సర్వ స్య ప్రియదర్శనమ్ || 98!! మానుష లకృపణం రామం త్వస్యనా స్తవాధ్కస్తు-మానుషీత్వం-మానుష స్యమానుషాన తార స్య రామస్య భార్యాత్వమనుమన్య సేతద్యు క్తం- అతః రామాత్ మనోన ప్రత్యాహర- త్వంజూతు భవిష్యసి- రామ స్యేతి శేషః!3 |8||మానుషీ లి|| రాజ్యాత్ భ్రష్టంపితృవాక్యపరిపాలనాయత్య క్త రాజ్య మిత్యధE :-అసిద్ధాధణంఅశ్చాసౌసిద్ధార్థశ్చ అసిద్ధార్థ తం-సి గ్ధసర్వ ప్రయోజనంవిష్ణుమిత్యర్థః- విక్ల బందయాళుం || రాశు సీ నామిలి | నే శ్రా భ్యాముపలక్ష్మి తా ||2 || యదితి || కిల్బిషంకిల్బిష విషయం || || నెతి! భార్యాభత వ్యా! | తంనిత్యమి త్యాది I I అ తాతిదుదః శాస్వ దృఢ వ్రతత్వద్యోత నాయ- నా నావిధా నెక సాధ్వీదశణనోపన్యాసఃత్యనుసం ధేయం||అవలీనబ్రతి!! తజ యంతీరశృణా త్ - రాశు సీ నాంతజణన వాక్యాన్యశృణోదిత్యర్థl/07u || ఊచురితి!! "నేయ మహఠాతీత్యూచురితి సంబంధఃllint.ull సేతి|| సౌభత్స్యణ మానా అభూదితి శేషః || 9 2 || సేతి!! సొ తొంహనుమదధిష్టి తాంశింశుపాము పొగమదితియోజనా!!"FU||తత ఇతిl/DRE" తోదరీకృశోదరీ||90|| సీ తెతి|| అతికృతం అతిమా త్రాచరణంllenu ||పరితు ప్రేతి|| మానుష విధికి కృతఃమనుష్యజాత్యు చితపాతివ్ర త్య ప్రకటనంకృతం-కింతుప తావ తా అలమిత్యర్థః వాస్తవాధజు స్తు|| సరీతుహి స్మీ త్యాదిశ్లోక త్రయంకుళకం - అస్యార్థః హెమైధిలిమానుషం మనుష్యధమణభయంత్య క్త్వా రావయతీతి రావణందశాననం తధాపికృపణం- భ తాణ రంబ్రియ తెశు శూ షాది నాస్వామి సమితిభ తాః త్యఃతం ఆశ్రయ-రావణం భృత్య త్వె నాంగీ కుర్విత్యర్ధం- క్రాంతాదిగుణయు క్తం రామంచభ జేతి సంబంధ 11.984 || ది వ్యేతి||అ ద్యేతి-అగ్నేః స్వాహాఇంద్రస్యశచీయ ·మా శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట • సుదర కాండే - నతు 51శ స్సగణ? త్యథ-11.9.91 1974 | బహూనీతి || సోడాని రావణె నెతి శేషః_9F ||న చేతి- కాలపురస్సరం కాలానురూపం||303 3 || భ జేతి!! ప్రీతిం రావణ విషయ ప్రీతిం. ప్రహషణం కాలకృతమనోవికాసం||రా||అలమితి!! ప్రీతిం స్నేహం- ప్రకషణం ఆనందం - నిత్య దైన్య తాం నిత్యం దైన్యంయస్యాస్సానిత్య గై న్యాతస్యా భావోనిత్య దైన్య తాతాం || 3 2 || త్పా ట్యేతి || ఉ త్పాట్య వాఉత్పాట్యైవ 3F ||ఇమామితి దౌహృదఃఇచ్ఛా(18 ) || యకృదితి-కుకిదకిణ భాగస్థం కాలఖం శాఖ్యోమాం సపిండోయకృత్ || ||స్నా యుః స్త్రియాం కాలఖండయకృతీతు స మే9 మే ఆత్య మరః! ప్లీహాతుగుల్మాణ్యో వామ భాగ(మాంసపిండవి శేషః - న కారాంత స్య ప్లీహణ శబ్దస్య అకారాంత త్వన షణం ఆత్ర (పురీత ఫుల్మ స్తుషీహా పుం సీత్యమరః | ఊత్పీడంతస్యోపరిస్థితంమాంసం-హృదయం పద్మ మోశ ప్రతీ కాశంమాంసం బంధనం తస్య ధారణవ ధోమాంసం త్య క్వారావణమాశ్రయ! దివ్యాంగరాగా వై దేహీది వ్యాభరణభూషీ తా * అద్య ప్ర భృతిస ర్వెషాంలో కా నామీశ్వరీభవ అగ్నేస్స్వాహాయ ధా గేవీ చీ వేంద్రస్యశోభ నే || 9 ||కిం తేరా మేణ వై దేహికృపణే నగ తాయుషా పతదు కంచ మేవాళ్యం యదిత్వంనకరిష్యసి *అస్మిన్ముహూ, లేస'S స్వాంభ క్షయిష్యామ హేవయమ్ || 9 ||అ న్యాతువికటా నామలంబమాన పయోధరా * అబ్రవీత్కు పి తా సీతారాము. ముద్యవ్యగజత || 2014 || 2 హూన్య ప్రియరూపాణీవచ నాని సుదుమణ తే *అను త్రోశాన్మృదు త్వాచ్చసోఢానితవ మైథిలి || 9Fy || నచనఃకురు షేనాక్యంహితం కాలపుర స్స రమ్ || 30 ||ఆనీ తాసి సముద్రస్య పొరమ న్యైదు రాసదమ్ | రావణాంతఃపురం ఘోరం ప్రవిష్టాచాసి మైధిలి • రావణస్యగృ హేరుద్ధామస్మాభిస్తుసు రక్షి తామ్ | నత్వాంశ క్తఃపరి తాతుమపి సాత్పురందరః||3-9/1కురుష్వహిత వాది న్యావచనంషమ మైధిలి అలమర్రు ప్రతి తెసత్యజ శోకమనధం కమ్ || 33 ||భజ ప్రీతిం ప్రహషణంచత్య జై తాంనిత్య దైన్య తామ్ | సీ తేడాత సరా జేన సహ క్రీడయ ధాసుఖమ్ || 38 ||జా నా సిహియధా భీరు స్త్రీణాం యావనమధ్రువమ్ | యావన్న తేవ్యతిశ్రామేత్తా వత్సుఖమవాప్నుహి|| 32 ||ఉద్యా నానిచరమ్యాజిపర్వతో పవ నానిచ | సహ రావు సరాజేసచ రత్వం మది రేక్షశా|3|| స్త్రీ సహస్రాణి తెస ప్తవ శే స్థాస్యంతిసుందరి | రావణం భజభ తొ రంభ తాళా రం సర్వరతు సామ్ || 3 2 || ఉ త్పౌట్య వా తెహృద యంభ క్షయిష్యామి మైధిలి |యది మే వ్యాహృతం వాక్యంనయధావత్కరిష్యసి||30||తతశ్చండోదరీ నామరాకు సీ క్రొధమూఛితా | Iనుయం తీమహచ్ఛూలమిదంవచనమ బ్రవీత్ || 3 | ||ఇమాంహరిణలోలాక్షీం త్రాసోత్కంపిసయోధ రామ్ 1 రావణెసహృతాందృష్ట్వా దౌహృగో మేష హాన భూత్ ||80||యకృత్ ప్లీహమథోత్పీడం హృదయంచసబంధనమ్ | ఆం:త్రాణ్యపిత ధాశీర్ష cఖా దేయమితి మే మతిః|| 8 9 ||తతస్తు ప్రఘసా నామరాజు సీనా క్యము బ్రవీత్ || 8 Qu||క ఏరమస్యానృశం సాయాః పీడయామకిమాస్య తే • ని వేద్య తాంతతో రాథేమానుషీ సొమృ తేతిహ | నాత్ర కశ్చన సం దేహఃఖా ధా-తధాఅద్య ప్రభృతిలో కా నామీశ్వరీభ వేతి సంబంధః- దివ్యాంగరా గే త్యాదిశ్లోక త్రయంకుళకం - తస్యవా స్తవాథః స్తు- హే వై దేహిగ తాయుషా ప్రాప్తియు షా గా మేణ సంగ మో భవిష్యతీతి శేషః- తెతవకృపశాన కార్పణ్యై నెత్యర్థః. కింమాస్తు-అగ్నేః స్వాహాఆంధ్ర స్యశ చీయధాతధాఅద్య ప్రభృతిదివ్యాంగరా గా దియుక్తా సతీ - సర్వేషాను స్మ దాదీ నాంలో కానాం చేశ్వరీభవ- మేమయాఉ క్త మెత ద్వాక్యంనక రిష్యసియది- తహిణ త్వాముద్ధిశ్యఅసి న్ముహూ తెE సర్వావయంభశయి ప్యామ హే-విషమితి శేషః సుదుమణ" తే-వ స్తుతస్తు-సుమ షెష్వపి మతిః అను గ్రాహకాయస్యాస్సా-కాలపు రస్కృతం కాలోచిత : 1.90 ullal! అను ఆశోదయా-మృ మశ్వవల్ప ప్రమాణత్వం|| 9Fu|le|| కాలపుర స్కృతం కాలోచితం - వాక్యంనచకురు స్పెనై త త్తెహితమితి శేషఃl|30||3-9||తుల్యమి ||తుల్యం స హైత్యః- శ్రు నిపా తె నెత్యపి పారః ప్రీతిం స్నేహం ప్రహషణంఆనంద నిత్య దైస్య తాంనిరంతర దైన్యత్వం|| 33 || సీ తెత్య-స్య వాస్తవార్ధ స్తు - రాక్షసగా జేనయ్క - చిరు క్షమిం శేషః సహ సహస్వయధాసుఖం క్రీడ 138||త త్ర హేతుఃజా నాసిహితి|| 3x ||ఉ ద్యాన్యానీత్యస్య వా స్తవార్థ స్తు-రాడు సరా జేన సహఎకి దాసఁవధికాతానికి శ్రీ ష:-ఉ ద్యా నాని చ రావణంభ తాఃరఁభృశ్య త్వే నభ జఅంగీకుర్విత్యధ= 8||3 2 || ఉత్పాట్య వా ఉత్పాట్యైవ ! 30 || ఇమా మిలీ || 8 || దౌహృఢ 29 చ్ఛాయకృత్ ప్లీహణ త్యాది నా || దౌహృగ స్య స్వరూప క ధయతి-యకృన్నానుహృదయ స్యగక్షిణ భాగస్టోమాంసవి శేషః(గుం దేలు) ప్లీహ సుహృది వామ భాగస్తోమాంసవి శేషఃlli'ఆం ఆం పుగీత కులస్తు ప్లేహాపు - స్యగవన్న సేవ్యశ-రః - రోగ భుజా శరం వశు ? నా ముఖాకృతిమాంసయుక్తను స్తి హృదయో పరిస్థితమా 0 సవి శేషావా - ఆ ధోటీడమి ని గః. అలన ·sa శ్రీరా రామాయణే - వ్యాఖ్యా సచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - పంచవింశ స్సగణ: ఊతోగాడమితిపా రె-ఉతోడోహృదయ స్య స్థానం-ఆంత్రంపురీతత్ || 3 ||తత 'స్వజాముఖీ నా మేత్యాది!! వీలు కాక్ నూం'సఖండకాణ. పేయం లేహ్యంచాస్యా ఉపదంశ త్వే నాచ్య తె||82||తతశ్మూర్పణఖానా మే త్యాది||నికుంభిలా నామలం కాయాఃపశ్చిమ ద్వార ప్ర దేశ వాసినీభద్రకాళీ 18 2 ||ఎవమితి || రోది ఆరుదత్ || 8 || *********** ఇతి శ్రీ గోవిందరాజువిరచి తే శ్రీ రామాయణభూషణె శృంగారతిలకాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె చతుర్వింశ స్సగణ: *#*#*#* **** తధాతాసౌంవదంతీ నామి త్యాది నామి త్యాది || తాసాంవదంతీ నాం తాసువదంతేషు || ||ఏవము తి||మనస్వి నీ పాతివ్ర త్యేదృఢమనాః ||9||నమానుషీత|| ఖాదతభత యత || 3 || సా రాత సీతి || శమః సుఖం||1|| వేపత ఇతి|| కెూ వై : ఈ హామృగై || || కూక స్త్ర్వీహామృ గెనావృక ఇత్యమరః|| || సౌత్వితి|| అశోక స్యహనుమడధిష్ఠితశి శుపా సన్నిహిత స్య|| ||సా స్నాపయంతీతి!|అంతం అవధిం అధిగచ్ఛతి అధ్యగచ్ఛత్ || 2 ||సా పేపమా నెలి!! రాతు సీ నాంరాశు సీభ్యః|| ||త స్యా ఇతి|| సీతయెతివ్యత్య యెనవస్థ్యగెశృతీయా గ తేతి సవశ్యుతి || 83 || తత స్వజాముఖి నామ రాష్ట్ర సీవాక్యమ బ్రవీత్ ! విశ స్యేమాంతత స్సర్వాస్సమాన్కురుతపీలు కా ? • విభజామతత 'స్సర్వావివాదో మేనరోచ తే | పేయమానీయ తాండి ప్రం లేహ్యము చ్చావచంబహు|| 8 x || తతశ్మూపణఖా నామరాక్ష, సీ వాక్యవ బ్రవీత్ | అ జాముఖ్యా యదు కంహిత దేవమనురోచ తేజసురాచానీయ తాండి ప్రంసర్వశోకవినాశినీ|మానుషంమాం సమాస్వాద్యనృత్యామో ధనికుంభిలామ్ || 82 ||ఎవంసంభత్స్యణ మానా సాసీ తాసురసుతోపమా |రాశు సీభిస్సు ఘోరాభి ధైడర్యముత్సృజ్య రోదిలి|| ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే చత. క్వింశ ర్వింశ స్సర్గః తధాతా సొంవదంతీ నాంపరుషం దారుణంబహు 1రాత సీ నామసౌమ్యా నాంరురోదజన కాత్మజా || ౧ ||ఎవము కాతు వై దేహ్రాకు సీభిష = నస్వినీ! ఉవాచపరమశ్రస్తా బాప్ప గర్భదయాగి రా || 9 ||నమాను షీ రాతు సస్య భా ర్యాభ వితుమహంతి కామంఖాదతమాంసవా? నకరిష్యామివోవచః || ||సా రావు సీమధ్యగ తాసీ తాసురసుతోపమా | నశర్మ లే భౌదుఃఖార్తా రావణెనచ తజి? తా||8|| వేప తేస్మాధికం సీతావిశంతవాంగమాత్మనః | వ నెయూ ధపరి భట్టామృగీకో కై రివాదిః తా |2 || సాత్వ శోక స్య విపులాం శాఖామాలంబ్య పుష్పి తామ్ | చింతయామాసశో కేసభరారంభగ్నమానసా || ||సా స్నా పయంతీవిపులౌస్తనౌ నేత్ర జల స్రవై : 1 చింతయంతీన శోక స్యత గాంత మధిగచ్ఛతి || 2 || సా వేపమా నాపతి తా ప్ర వా తెక దళీయ ధా | రాష్ట్ర సీనాంభ పారె ఉత్పీడంప్లీ పరిస్థితంమాం సం-హృదయంచ సబంధనం నాడీబంధన సహితంముకు ళాకారహృత్పద్మాఖ్యంమాంసవి శేషం 183||తత ఇతి ||పిండకాక్ నూం సఖండా? ||82!! • సురెతి ||నికుంభిలా నామలం కాయా పశ్చిమ భాగవతికా నీ కాచనశక్తి || 8 ||ఎవమితి || రోదితి అరుదత్ సురసుతోపమా దేవకన్య కాఫమా || స్త్రీ'స హస్రాణి తెస పై త్యారభ్యసగణ సమాప్తి పర్యంత స్యవా స్తవాఖాస్తు- రావణంభ తాగరంభ భృత్య ల్వె నాంగీకుర్విత్యర్థః ఉత్పాత్యేం- హెమైధిలి తేతుభ్యం న్యా హృతం వాక్యం-రావణం భృత్య త్వే నాంగీకుర్వి తి వాక్యమిత్యర్థః - యధావన్మకరిష్యసి యది మెమము హృదయము త్పాట్యభత యిష్యామితి సంబంధః సీతా ముద్దిశ్యో కానివికటాయా పరుష వాక్యాన్య సహమా నా నాంచండోదరీ ప్రభృతీ నాం- వివిధ ప్రలాపా నాహ - తతఃచండోదరీ నా మె *మె త్యాది నానృత్యా మోద్య నికుంఫిలా నిత్యం తెన!|తతశ్చండోదరీ నా మే త్యాదిశ్లోక త్రయ మెకం || రావణే సహృ తామి మాంసీ తాందృష్ట్వా మేమమదౌహృదః స్నేహః-అస్యాచ భూదితి శేషః- ఎషాంపరుషపదం త్యావికటాయాః యకృథ్ఫీహాదీనిఖా దేయమితి మెమతిరితి-చండోజరీ నామరాడ సీవచ సమ బ్రవీదితి సంబంధః-తతస్తు ప్రఘ, సేత్యాదిశ్లోకి ద్వయ మెకంవాక్యం- సృ శంసాయాఃకూ రాయాఃఅస్యావికటాయా?క ంరం పీడయానుః అమానుషీ మితి చ్ఛేదః- అమాను షీ వికటా నామ రాక్షసీ-తత స్వజాముఖీ త్యాదిశ్లోకద్వయ మెక 0 వాక్యం-ఇతి ఇమాంవిక టాం || 8 ||ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థవిరచి తాయాం - శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాత్యాయం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయా- చతుర్వింశ స్సగణ: త ఖాతా సొమితి || ఉ నా చేతి!! మనస్వినీ పాతివ్ర త్యెదృఢమ నా ? || || నేతి|| కామంయ రెచ్ఛం సీతా విలాపస్య వాస్తవార్థ స్తు శ్రీ రామవియో గేన ఘోరరావు సపు రాస్థాప "నేనవిరూప రాము సీసమూగ మేనచ వివిధ ప్రలా పొదిక మితి ఖీయం-అస్మిణ కాండేయత్ర యత్ర సీతా ప్రలాపః- తత్ర తత్ర ఎవ మేవ ఊహనీయః I 8 || వేసత ఇతి || 5 కై ఇవృకైBIX || సాళ్వు తి|| అశోక స్వప్ పులాంశాఖామవలంబ్య-హనుమగధిష్ఠితశింశుపా మూలం ప్రాప్తాయాస్సీ తాయా అశోక శాఖలంబ నాభిధానాత్ - అశోక్ శా ఖాశింశుపాశాఖాశ్చ సమ్మిళి లౌవత కొంత ఇత్యనగమ్య తె|| 2 || సేతి!! రాకు సీనాం రాక్షసీభ్యః !రా!త స్యా ఇతా|| వేపం క్యా సీతయేత్యత్ర షష్ఠ్య ఛేతృతీయా పరిసర్వ స ·దరకాండ * * * * * * * * * * * * * శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచి తుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - పంచవింశ స్సగE B. పరి సర్వతీపరి సపణంత-నును భావఆషr all || సానిశ్వసంతీతి! ముఃఖారారాతు సీవచన శ్రవణజదుఃఖాతాః ఆరా రామవిరహా తాE ||no|| హారా మేతి! సుమి త్రేత్యత్ర సంబుద్ధావావఎ కారాదేశా భావఆషణ|| nolleక ప్రవాదః త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకంవాక్యం || అకాలెల ప్రాపకాలె-దుల భ ఇత్యత్ర ఇతిక రణఁ బోధ్య ం- యత్ర యతః! రా త థెతి!! తాసౌంవదంతీ నాం తాసువదంతీషు సతీష్పత్యర్థః అస్మాచ్ఛోకాత్ పరం ఎవము 3 శ్లోక 2-మనస్వి నీతి-పాతి వ్ర త్యేదృఢమ నా ః - అతఃపరందామా నుషీ అశ్లోకః సమానుషీతి- కామంఖాదతయ ధైచ్ఛంభశయత-అతఃపరం సొగాకు సీతిశ్లోక : అతఃపరం వేపత ఇతిశ్లోకః- కెరాక్కై ఈ హామృగై all ని || కాక స్త్ర్వీహామ్మ గోవృక ఇత్యమరః | అతఃపరం సాత్వితశ్లోకః-అశోక స్య విపులాంశాఖామాలంబ్య హనుమదధిష్ఠితశింశుపామూలం ప్రాప్తాయాస్సీ తాయా అశోక శాఖాలంబ నాభి ధా నాదశోకశింశుపాశాఖాః పరస్పరం సంమిళితావరణంత ఇత్యవగమ్య తే- అతఃపరం సా వేపమా నెతిశ్లోక 9-రాక్షు సీ నాంరాక్షసీభ్యః-అతఃపరంతస్యా ఇతిశ్లోకః- వే పం త్యా సీతయెత్య త్రషష్య ధైతృతీయా - సరి సర్వతీపరి సపణంతీ-నుమ భావఆర్ష : అతఃపరంసానిశ్వ సంతీతిశ్లోకః అతఃపరంహారా మేఆశ్లోకః - హాసుమి, త్రేతీత్యత్ర ఏ కారాభావఆషణ 8 అతఃపరంలోక ప్ర వాదణ త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకం వాక్యం - దుల భ ఇత్య త్రేతిక రిణం ద్రృష్టవ్యం యత్ర యతః -ఎవం పార క్రషః. కేషుచిత్కో శేషు వ్యుతను స్తు లేఖక ప్రమాదకృతః || 03 ||ఎ షెతి || పూణా? పదా థై -రితి శేషః|| 08!|nx||మవ ధనంస ర్వేషాం స్వంభవిష్యతీ త్యాహ-తమి తి|తం బహవోనృపక ల్యా ఇగుణాః పుత్ర స్య సంతి తంతి ప్రసిద్ధం-ఆత్మ గుణాను క్వావిగ్రహగుణా నాహ పద్మదళప త్రాడం-దళ తితిదళం-ఏక సీతపద్మా కుమిత్యర్థః - యద్వాదళ తీతిదళంగభళా పత్రం విస్పష్టాధణ మేకా గ్లైకా శబ్దద్వయం వా-సింహవి క్రాంత గామి సంవి క్రాంతంవిక్రమఃగమనంతద్వత్ గచ్ఛతీతిత ధాటlnt || 2 || దృశంత్వి తి! పుళాజన్మాంత రే పూర్వ జన్మని- ఘోరంసుధారుణం అత్యంత ఘోరమీత్యర్ధః | 9 || జీవిశమితి!!రత్యుంత్యారక్యుమాణయా|| (Fan || పరవశ్య తాంభ తృణ పరతంత్ర తాం-పర స్వభూ తంశరీరంన స్వేచ్ఛయాత్య కుంశక్యమిత్యర్థ :-ఆత్మ చ్ఛం దేనమదిచ్ఛయా || 90 || ఇతి శ్రీ విందరాజవిరచి తే శ్రీ రామాయణభూషణ్ శృంగాగతిల కౌఖ్య నే సుం కాండ వ్యాఖ్యా సె పంచవింశ స్సగEి. * * * * * * * యత్ర స్తావివణః వద నాభవత్ || ||త స్యాస్సాదీసుణ విపులా ఆ వేపం త్యాసీతయాత దా దదృ శకంపినీ వేణీ వ్యాళీవపరి సర్పతీ! || సానిశ్శ్వసంతీదుఃఖూ తాశోకోపహత చేత నా ఆ తొణ వ్య సృజద శ్రూణి మైథిలీ విలలాపహ||no||హారా మేతిచతుఃఖాతాళ హాపునల త్ముణేతిచ 1 హాశ్వశ్రమను కౌస ల్యేహాసుమి ③తి భామినిinallలోక ప్రవాదసస్సత్యోయంపండి తై స్పము దాహృతః అకాలేదుల: భోమృత్యుః స్త్రియా వాపురుష స్య వాజయ తా హ మేవంకూరాభీరాకు సీలెరిహార్ది తా' | జీ వామిహీనా రా మెణముహూర్తమపదుఃఖి తా|| 13 1:ఎషాల్ప పుణ్యాకృపణావి నశిష్యామ్యనాధవత్ |సము గ్రను ధ్యే నౌః పూణా వాయు వేగై రివాహతా || 18 ||భ తాఁరంతమపశ్యంతీ రాత, సీవశమాగ తా | సీదామిఖలు కేసకూలంతో యహతంయధా ! 2||తంపద్మదళప త్రాక్షం సింహవి. క్రాంత గామినమ్ |ధన్యాః పశ్యంతి మేనాధంకృతజ్ఞ, , ప్రియవాదినమ్ || ౧ || సర్వధా తేసహీనాయారా మేణవి ది తాత్మనా తీక్షం విషమి వా స్వాద్యదుల భంమమజీవితమ్ || 2 || దృశంతుమయా పాపంపు రాజన్మాంత రేకృతమ్ | యే నేదం ప్రా ప్రాప్య లేదుఃఖంమ యా ఘోరంసు దారుణమ్ || ౧ ||జీవితంత్య కుమిచ్ఛామిశో- కే నమహ తానృతా! రాకు సీభిశ్చరశ్యుం త్యారా మోనాసాద్య తెవ: యా!!!ంగ్ || దిగస్త్కులు మాను వ్యంధీగస్తుపరవశ్య తామ్ | నశక్యంయత్పరిత్య కుమాత్మచ్ఛం దేనజీవితమ్ || 90 ||ఇతి శ్రీమత్సుందరకాండే - పంచవింశ స్సగణ's. •••••••• రి సర్పంత||no|| హితి || హేసుమి త్రైత్యత్ర ఎకారా భావఅషణ://nall లోక ప్ర వాదః త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకంవాక్యం - దుల: భ ఇత్య త్ర ఇతిక రణం ద్రష్టవ్యం • య తః||73||ఏ షేత| పూణా? పదా ధైrali n2 ||తమి తి! పద్మదళప శ్రాకుందళ తీతిదళం ఏక సితపర్మంత స్యపత్ర మివాతం-ఏక సీతపద్మప త్రాక మిత్యధalInL || తితీక్షంచి పంవత్స సౌభాదిక మాస్వొద్య స్థిత స్యెవమమ మెజీవితంచులజా భ ollovజీవితమితి||రళ్యం త్యారక్యుమాణయేత్యర్థః || 7 ||నిగితి! ఛం చేనఇచ్ఛయా || 90 ||ఇతి శ్రీవ. హె శ్వరతీధః విరచి తాయాం - శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాళ్యాయా సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - పంచవింశ స్సగణ: ************************ ·సుం -3 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - షడ్వింశ స్సn F:. ప్రసకై త్యాది || ఉన్న త్రేతి- ఉన్మత్తాచి త్తవిభ్రమవతీ-ఉ న్మాదశ్చిత్తవిభ్రమ ఇత్యు 3ః - ప్రమత్తా అనవ ధానా!!ని]]. ప్రమాదోనవధాన తెత్యమరః | భ్రాంతచిత్తా అనవ స్థిత చిత్తా-ఉపావృత్తాశ్రమాపనోద నాధణం వేష్టి తా-కిశోరీవబడ బేవ || 9 || రాఘవ స్యే త్యాది ప్రమత్తస్య అనవహిత స్య || 8 ||న హీతి || మేజీవి తై జీజ వనై :- కెలా ప్యథోక్ నా స్తి- కేవలజీవిత స్యాన పేక్షిత త్వ వ్యర్థ సహిత త్వే నతడ పేకాస్యాత్ - నేత్యాహ-నై వారైకార్నచభూప : భూషణే రథాణశ్చ సహి తై జీవ నైర్మేనా ధణ-కుత ఇత్య తాహవ సంత్యా ఇతి రావు సీమధ్య వాసా ద్రామవిరహాచ్చ సర్వోపకరణ సహితమఃపజీవితం నా పేజీ తమిత్యర్థఃna |no||. ప్ర త్యాఖ్యాతమి తి!!. ప్ర త్యా ఖ్యాతం ప్ర త్యాఖ్యానం-భా వేసు-ఆత్మానం స్వ స్వరూపం|| 10 || ఛిన్నెతి|| ఛిన్నాద్వి ఖండతయాకృతా-భిన్నాదళీ విభ క్తా అవయవశఃకృతా'.దీ పైవ అగ్నౌ పు పి తావా |19||ఎవం పాతి ప్రత్య దాఢ్యణము క్త్వా రామ స్యానాగమ నేకారణానిబహుధాశంక తెఖ్యాతణ త్యాదినా || ప్రాజ్ఞ దోషవత్య పిగుణదర్నీ-న తెంబొమధ్య నూమా తాగహిణత వ్యాక ధంచ నేత్యు క్తం-కృతజ్ఞ 8 కధం చి దుప కా రేణకృతే నై కేసతుష్యతీత్యు కరీత్యాస్వా శ్రీశ్రీ కృతంకించి త్కారం సర్వ దామనసికుర్వన్ని త్య : - సోను క్రోశఃకించి త్కారకరణేభృశంభ వతిదుఃఖిత ఇత్యు క్తరీత్యా తేజం వ్యస నే సతి అతిదుఃఖితః - రాఘవఃజనిత్వా జి"తా నాంగుణాంతరాణాముప'సంగ్ర హణఖ దం-సద్వృత్త పర సమృధ్యైక ప్రయోజన -ఖ్యాతః ఎవఁశ త్రు గాఫ్యామపి ప్రసిద్ధి-నిరను క్రోశఃశం కే-అస్యావ: వ్యవ స్థాయాంముఖ ప్రదానా భావాన్న, శం సచూశం కే-మద్భాగ్య సంశయాత్ మద్భాగ్య విపర్యయెశౌ వం వైపరీత్యంజూతం || 13 ||ఎక మాత్ర సహాయ స్సకింక రీష్యతీత్య తాహ- రాశు సొ నామీ తి!! జున నేరకు పొంచతుదః శ సహ స్రాణిఏ కేనయేసరా మేణనిరస్తానిఘాతి తాని-సః నాభిపద్య తేసరకు తి|| 18 || ప్రబలో రావణశిక ధం నిర స్య ఇత్య తాహ-నిరుతి! nA || సామధ్యణ నిదర్శయతి-విరాధఇతి!!౧1 ||అస్తురామ స్సమధE 8-త ధాపి సముద్ర మధ్యస్థాలం కాదుష్ప్రధ షేక్ త్యాశం క్యాహ కాష మితి!! గతిరోథిగిలి ప్రతిబంధకం- ప్రసక్తాశ్రు ముఖీ త్యేవం బ్రు వంతీజన కాత్మజా !అధోముఖముఖీ చాలా విల పుముపచక్ర మే 4 నత్తేవ ప్రమత్తేవ ఖాంతచి త్తేవ శోచతీ!ఉపా వృత్తాకిశోరీవవి వేష్టం తీవ హీత లే!!..! రాఘవ స్య ప్రమత్తస్యరక్ష సా కామరూపిణా ! రావణెన ప్రమధ్యాహమానీ తా ఆశ తీబలాత్ * రాత సీవశ మాపన్నాభత్స్యకామా నాసు దారుణమ్ | చింతయం తీసుదుఃఖా తొ? నాహంజీవితుముత్స హే ||8||సహి మేజీవి తై రధోనై వా ధైణనః చ భూషణె : 1 వసం త్యారాష్ట్ర సీమ ధ్యే వినారామం మహారధమ్ || 4 ||అశ్మసారమిదంనూనమధ వాప్య జరామరమ్|హృదయం మమయే నేదంనదుః ఖేనాపశీర్య తే!! || ఢిజ్మామ నా ర్యామ సతీమయాహం తేనవి నాకృతా|ముహూతణ మపిర ఏమి జీవితం పాపజీవి తా|| 2 || కాచ మేజీవితేశ్రద్ధాసుఖేవాతం ప్రియంవినాభ TF రంసాగరాం తొయావసుధాయాః ప్రియంవదమ్ || || భిద్య తాంభత్యు తాంవాపిశ రీరంవి సృజామ్యహమ్ |నచాప్యహం చిరందుఃఖం సహేయం ప్రియవజి తా!? ||చరణేనాపి సవ్యేనన స్పృశయంనిశాచరమ్! రావణంకింపునరహం కామయేయంవిగి హితమ్ || 10 || ప్రత్యాఖ్యాతం నజానాతి నా త్మానం నాత్మనఃకులమ్ | యోనృశం సస్వభా వేనమాం ప్రార్థయితుమిచ్ఛతి || 10 || ఛిన్నాభిన్నా విభ క్తా వాదీ పై నాగ్నౌ ప్రదీప్ తా||రావణంనోపతి షేయంకిం ప్రలా పేనవ శ్చిరమ్ || 7 ||బ్యాతః ప్రాజ్ఞ కృతజ్ఞశ్చసానుకో శశ్చరాఘవః| సద్వృత్తో నిరను క్రోశశ్శం కేమద్భాగ్యసంశయాత్ || 13 || రాశుసా నాం సహ ప్రొణిజన స్థా నేచతుదః శయే నై కేననిరస్తాని సమాంకిన్నాభిపద్య తె|| 8 || నిరుద్ధారావణే నాహమల్ప వీ ర్యేణరత సా|సమధ్య : ఖలు మేళ తాళా రావణంహంతుమాహ వే || ౧ || రాధోదండ కారణ్యేయేనరాశ సపుంగవః|రణెరా మేణనిహత స్సమాంకీ న్నాభిపద్య తే||nt|| కామం మధ్యా సము ద్రస్యలం కేయంచుష్ప్రధషణా |నతు రాఘవ బాణా నాంగతిరోధీ హవిద్య తే || 2 ||కింతుత త్కారణంయెనరా'మోదృఢపరా క్రమఃరక్ష తి|| ప్రసక్తాని ప్రవృత్తానికి ముఖేయస్యాస్సాఎవంబు వంతపత్యమాణరీ త్యాబు వంతీవిల స్తుంవిలపితుం ||7||ఉన్మత్తెతి! ఉన్మ తావభూ తావి అవి ఫ్లేవ-ప్రమ తైవము దకర ద్రవ్య సేవనాత్ ప్రకర్దేణమ త్తెవ- భ్రాంతచి తైవ వ్యామూఢచి త్తేవ దీపావృత్తాకిశోరీవ శ్రీ మాపనోద నార్థం వేష్టి తొ బడబేవ ! || రామన స్యేతి ప్రమత్తస్యల నవహిత స్యl8||2|| అధైr ధ నై 8 4 ||2|| తి|| అసతీం అసతీవత్సరగృహస్థాం|| 2 || 10 || ప్ర త్యాఖ్యాతంనిరాకరణం || ౧౧ || న్నే తి! భిన్నాలూనా-ఛిన్నా విదారీ తా-విభక్తా శీర్ణాటం || ఖ్యాతఇతి || ప్రాజ్ఞత్వా దిగుణో రామఃమద్భాగ్య సంశయాత్ నిరను కెక ఇతిశంక ఇతి సంబంధallavi| అహ స్థామితి || వర్షయిష్యతీత్యత్ర కాకురను సం ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట • సుందగ కాండే • షడ్వి గీశ స్సగణ :. శించిదితి శేషః || 12 ||ఎతత్ఫలితమాహ-కింత్వితి||null9 హేతి||లక్ముణపూర్వ జుఇత్య నేననిరను ఆశ త్వాది ప్రసక్త్యభావస్సూచ్య తే-మషణయివ్యతీత్య త్ర కాకుర ను 'సం థెయా||F||ఆహా స్త్రీత్యజ్ఞా నే హెతుమాహ-హృ తెతి|| 90 || ప్రసంగా దాహ కృతమి తి|| అభ్యవపద్య తారక్ష తా-రావణద్వం ద్వే రావణద్వంద్వ యు “I. యు KII.2011.93 తత ఇతి || అహంయధాపవంరుదతీరుదంత్యస్మి-తధానిహత నాధానాం రాకు సీ నాంగృ హెగృహే- భూయఃభూరి రుదంత్యః భవిష్యం తీత్యధE : || 28 || అన్వి వ్యెతి||రతు సొంలం.కామన్విష్య కుర్యాత్ -రిపు నాశనమితి శేషః || 927 192 || అచి రేణెతి! చుష్ప్ర స్థానందుమాణగణ: దురాచార ఇతియావత్ || 9 || యాదృశా నీతి|| అశుభానిఅశు భ సూచకాని-హత ప్ర భౌత్య త్రలం కేత్యనుకషణ 8-లంకాఅచి రెణ కాలెనహత ప్రభా భవిష్యతీత్య త్రయాదృశానిసూచ కానిస్యుః - ఇహలం కాయాం తాదృశాన్యశు భా నిదృశ్యంత అత్యన్వయః || 20 ||నూ నమి తి|| దుధః షేక్ తిలంకావి శేషణం || 9F ||పు శ్యాతి!! పుణ్యోత్స వేభ్య స్సము 'శ్రా నికృత్తపుణ్యోత్స వెత్యధX :- సరాశు సీరావు సీజనమూత్రయు కైత్యధE:-ఇయంలం కాపురీ నష్టభ శ్రీ సరాడు సీఅధాణత్ హత రాక్షసా-నష్టభ త్రీ అంగ నాయధాఅంగ నేవ- పుణ్యోత్సవసము త్రాభవిష్యతీత్య స్వయః||3 9 ||30| సాంధకా రే త్యాది|| యదీతి- సరామః రావణ స్యని వేశ నేమాంవత: మా నాంజానీయాద్యదిత దాలం కానిదః ధాభవిష్యతీతి పూ ర్వెణ సంబంధః || 33 || అనే నేతి | సమయః ద్వాదశమాసాత్మక స్సం కేతః తస్య కాలఃఆగతః సన్నిహితః-మా సద్వయమా త్ర పరి శేషాదిలి భావః || 33 || అకార్యమితి || పాపకారిణఃయె సాపహృతాం భార్యామిస్టాం నాభ్యవపద్య తే||nv||ఇహ స్థాంమాంసజానీ తేశం కేలక్ముణ పూర్వజః | జానన్నపిహి తేజస్వీధషణణఁనషణ యిష్యతి || DF ||హ్మ తేతియోథెగ త్వామాం రాఘవాయని వేదయేత్ | గృధ్రరాజోపి సరణైరావణేననిపాతితః!.90 ||కృతంకవణ మహ త్రేనమాంత గాభ్యనప డ్య తాతిష్ఠ తా రావణద్వం ద్వే వృదైనా పీజటాయుషా||90||యదిమామిహజానీయాద్వతమానాం సరాఘవః అద్య బాణై రభికు ద్ధకుర్యాల్లోకము రాకు సమ్ 4 విధ మేచ్చ పురీంలం కాంశోషయేచ్చమ హెూదధిమ్ | రావణ స్వచనీచ స్యకీతి 0 నామచ నాశయేత్ 11.93 ||తతో నిహత నాధా నాంరాత సీ నాంగృ హెగృహే|య థాహ మేవంరుదతీత ధాభూయోనసంశయః|| 90 ||అన్వి ష్యరక్ష సొంలం కాంకుర్యా ద్రామస్సలక్ష్ముణః/ నహి తా భ్యాంరిపు దృఢప్టోముహూతణ మపిజీవతి ||92 1/2 తాధూమాకులపధాగృధ మజ్జల సంకులా|అచి రెణకులం కేయంశ్మశాన సదృశీభ వేత్ || 24 || అచి రే? వరా లేన ప్రాప్స్యొ మ్యేవన మోరధమ్! ముష్ప్రస్థా నాయమా ఖ్యాతి స గ్వేషాంవో విపర్యయమ్ || 9 2 || యాదృశా నీహదృశ్యం తేలం కాయామశుభాని వై 1అది రేణతు కా లేనభవిష్యతిహత ప్ర భా || 9 ||నూనంలం కొహ తేపా పేరాన శా రాష్ట్ర సాధమే | శోషంయా స్యతి దుధ్య జల ప్రమదావిధవాయ ధా || 9 ||పుణ్యాత్సవ సముఢాచనష్టభ శ్రీ సూత సీ|భవిష్యలిపురీలం కానష్టభ త్రీయ ఛాంగనా || 30 || నూసం గా ఈ సక న్యా నాంగుద నీ నాంగమా హిగృహి శ్రీ ష్యామినది రా దేవచుఃఖా తాళి నామిహధ్వసమ్ || 3 01 సాంధ కారాహతద్యో తాహత గాకు సపుంగవా! భవిష్యతపు కీలం కానిదణగా "రామసాయ కై :*యది నామ సశూరోమాంరా మోర కాంతలోచనః జానీయాద్వత మా నాంహి రావణస్యని వేశ నే|| 33 ||అ నేనతునృశం సేన రావ ణే నాధ మేన మే1 సమయోయ స్తునిదిఃష్ట స్తస్య కాలో యమాగతః||36||అకార్యంయే నజూనంతి నైఋ= తాః పాపకారిణః| అధమా? త్తుమ దెయా-తధాచన సహిష్యతీత్యర్ధః || 90 11కృతమితి ||మాంత ధాభ్యవపద్య రామన్మోచ సార్థమాగ తేన-రావణద్వంగ్వే రావణయు థై.93 ||తత ఇతి || య ఛాహ మేవంరుద త్య స్మితధా తాసాంగృ హెగృ హెరుదంత్యో రాము స్యోభూయోభూయిష్టంభ నిష్యం తీత్యర్ధ 8. అ8 ||2||ననుజ్జా నేఖల్విదంసంభా వ్యేతజ్ఞాన మెవదులభం త త్రాహ అ న్వి స్యే లిఅచింత్య సామధ్యణ త్వాత్ దైవాను గ్రహాచ్చలం కామప్య స్వ ప్యమాంజ్ఞాత్వారుసా, కుర్యాత్ వినాశ సమితి శేషః - వినాశ స్వేప త్క రత్వమాహసహీతీ || -9 || 9.! అది రేణీ తి|| కుతఃగు స్థానఃదుమాణగణవతః సంక తృణ విపర్యయపఖ్యాతి!!.92 ||2|| యాదృశానీ ఆ యాదృశానిదృశ్యం తే తై రేవహతి ప్రభాభవిష్యతి జ్ఞాయ కణశ్యర్థ: 1.96 ||9|| గోసంఐశ్వర్యా దేరితి శేషః || 9F || 30 ||8||ధ్వ నింరోదనశబ్దం చుఃఖా తా? నాని వేతి చపారః|| 30 ||; యది నా మేతి || సః రామఃమాం రావణ స్యని వేశ సేవతల మా నాంజానీయాధ్య ది-తహిణలంకారామసాయకైర్విదగ్ధభవిష్య తీతిపూ ర్వేణ సం బంధః || 3 3 ||తహిళా జీతంత్వయే త్యాశంక్య-సత్యం కింత తతః ప్రాగేవవగా ను చుంగూగ యిస్యత త్యాహ ||ల నే నే న్యాశ్లోక త్రయెణ-సమాయచూసాక ద్వాదశ నామినీత్యు క్త సమయః|| 3 8 ||ననువిభీషి కానూ త్ర మెతత్ తరు. -- .

·మాన పేక్షీణఇత్యర్థం శ్రీ రామ రుసో - ప్యాఖ్యాన చ కుష్టయువ శిష్ట - సుందర కాండే - షడ్వింశ స్సKE ? నై ఋ - తాఃఅభమా ధైః " ర్యగానజూను తైమూ హెూం త్పొశస్సంభవిష్యతి ||3 21 !!ఎత దేవ వీవృణోతి నైత ఇత్ || 3 allయదీతill పతి నేతి వా భానఆషr ali301 నాజా నాదితె || జీనలీ జీవంతీం ననకు ర్యా తొంకు ర్యాతా మేమ మెవ త బాహనాసునః ||సం భావ్యని షెధనివతః నేద్వౌ ప్రతి షేధావిత || 80 ||అధ వేతి! ధర్మ కామ స్యత స్య కా రః మయా భార్యయాకోర్డి-పర పూత్మనః ఉత్కృష్ట స్వ భావస్య: 8-9|| దృశ్యమా నఇతి!! సౌహృదంగా స్త్యపశ్యతః అదృశ్యమా నే ప్రీ ఆర్నభవతి తస్మారదృశ్యాయాందుయిరా మంచుయి రామస్యకి 9 ప్రీతిర్నా సీదిత్యర్థః ఎవమాశంకితం ప్రతి షెధతి-నాశయంతీతి కృతప్నూ: ప్రధమ ముత్పన్నాం ప్రీ ఆంనాశయంతి - నతు రా మో నాశయిష్యతి-మయి ప్రీతిమితి శేషః||83180న్వి తినగుణా:దుష్కృతాని||8| శ్రేయణ ||వ ర్తుమితి బాహ ధైతు ముక్-మరణమి శ్యధణ : మహాత్మనః రామా ద్వి హీ సోయా మహాత్మ నారా మేణహీ నాయాః తృతీయా ద్రౌపంచమి ||8.!! అధ వేతి!! న్య సశస్త్రాసంవృత్తాకిమితి సంబంధః!! 8t || అధ వేతి || సాదితౌహTI|82 fసాహ మితి | వతః తివతః మా నే||80||ధ న్యాఇతి ||మహాత్మానఃమహా ధై "ర్యాః-త్య క కిల్బిషాఃత్య క్తపా పొః జితా త్మానఃజి కాంతఃకరణాః- మహాభా గాఃష హాభా గ్యాః|| 8F || ప్రియాదితి || ప్రియాన్నసంభ, వేద్దుఃఖం- కిం తుసుఖ మెరభ వెదిత్యర్ధం. ప్రియాత్ అనుకూలవ స్తునః.అ ప్రియాత్ ప్రతికూలన స్తునః- అధిక అభయఁ అధిక ంచు; త్పాతో భవిష్యతిహిసాం ప్రతమ్ || 32 || నై తేధమణం విజానంతిరాకు సాఃపిశితాశనాః|ధు వంమాం ప్రాత రాశా ధేజ రాశు సఃకల్పయివ్య | 34 || సాహంక ధంక రిష్యామితంని నా ప్రియదర్శనమ్ | రాశులరక్తాంతనయ నష పశ్యం తీసుదుః T ||3 2|| యదిక శ్చితగా తా మేజి ష స్యాద్యభ వేదిహ! శ్రీ ప్రం వైవ స్వతం దేవంప శ్యేయంపతి నావినా || 30 || నాజా నాజ్జీవతీం రామస్సమాలలక్ముణ పూర్వజః | జనంతె కౌసకు ర్యా తాంతో వ్యాణ ంహిమ మ మార్గణమ్ || 27 ||నూనంమ మైన శో కేన సవీరోలక్ష్మణా గ్ర జ81 దేవలోక మితో యూత -స్త్యక్త్వా దేహంమత లే|| 80 ||6 న్యా దేవాస్సగఁధనాణ స్సీద్ధా శ్చపరమషణ యః ముమపశ్యంతియేనాధం రామం రాజీవలోచనమ్ ||80||అధవానహిత స్యాగ్రోధర్మ కామ స్యధీశ తః|వ యారామ మస్య రాజ “ర్భార్య యాపరమాత్మనః || 8 9 1 దృశ్యమా నేభ వేతీ తి సౌహృదఁ నా స్త్యపశ్యతః! నాళ యంతికృతప్న స్తునరా మో నాశ శయిష్యం 3'కిన్ను మేనగుణాః కేచిత్కినా భాగ్యక్ష యోనఃమ | యాహంసీ దామిరా మేణహీ నాము జ్యేన భామినీ || 8|| శ్రేయో పేజీవి తాన్మకు - విహీ నాయాన హాత్మనః] "గా మాదక్లిష్ట చారి తాచ్చూరాచ్ఛత్రు నిబహణ ణాత్ [182 ||అధవాన్య సశ సౌతావ నేమూలఫలాశినౌ భౌ 9త రొహినర శ్రేష్ఠా సంవృత్తాపన గోచ రౌ || 84 || అధవా రాకు, సే ద్రౌణ రావణెనదు రాత్మ నా చద్మ నాసాది కౌశూరౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణో|| 8 ||సాహ మేవంగ తెకా లేమతుఁ మిచ్చామి సర్వధా ! నచ మేవిహితో మృశ్యురస్మి కాదుః ఖేపి వత: all dullధ న్యాఃఖలుగు హాత్మా మోమునయ 'స్త్య క్త కిల్బిషా ః 1 జి తాత్మా నామ హాభా గాయే షాంస స్త్రీ ప్రియా ప్రియె!8F || ప్రియాన్న సంభ వద్దుఃఖమ' ప్రియాదధీకంభయమ్ | తా భ్యాంహియెవియుజ్యం తెసము స్తేషాణమహాత్మ నామ్ || 4 3 | కార్యంకరిష్యతీత్యత ఆహ ||అ కార్యమితి) యే పాప కారిణో నై ఋణ తాఃఅధమా దెతోగ కార్యం నజానంతీ - తైర్మ సూ త్పాతి-మద్వధరూపమ హాసధE : - "సా) ప్రతంభవిష్యతిహి || 3 211త దేవ వివృణోతి|| నై తథితి ||3v || త దేవం మహావీర స్య మయ్యసుర క్త స్వరామ స్య సమాన న్వే షణే కారణంవజ్జీవ నా పరిజ్ఞానం వాస్వపిప్ప ? ర్వా తాత్విక వై రాగ్యం వా- ప్రజా సదొషాన్మయి ప్రేమ నాశో వా మామకి గుణహీన తా నా మ ద్భాగ్య విపర్యయో వేతిపట్కారణాన్యు త్రో 94 తే|| నాజా నాది త్యా 'కష ట్కే-న-అథవానహీ త్యాది సాధ్కశ్లోక మెకంవాక్యం || ధర్మ కొమస్యనతు కామపర స్య పరమాత్మనఃఆ త్మా రాను స్వేత్యర్థః || 8 9 || అధ రాషః గుణాభిజ్ఞతయా మనాశపకుస్త త్రాసంభావిత ఇతె స్వయ మేవాహ-దృశ్యమానఇతి || కేజం దృశ్యమా నెవ స్తునీతి శేషః. సౌహృదంయ ధాభవతితధా ప్రీ తిర్భవేత్ - అపశ్యతి:అమృ శ్యమా నె సతి ప్రీతిర్మభ వెత్ -కుతఃకృతఘ్నః నాశయంతి ప్రీ తిమిలి శేషః- రామ స్తున నాశయతీతి సంబంధః య ద్వా సౌహృదం స్నేహం అపశ్యతఃపుం సఃదృశ్యమా నే పి సుహృదీతి శేషః- ప్రీతిర్నభ వేత్ - కి ముత అదృశ్యమా నె కుతఃకృతఘ్నః నాశయంతిసౌహృదమిత్యనుకర్ష : కృతజో రానః స్తున నాశయతీతి సంబంధః || 80 || భాస్యా షువ స్థాయుస్పక ర్తవ్య మాహ || శ్రేయఇతి || గుర్తుం శ్రేయః గురణ మెన శ్రేయ ఇత్యర్ధ || 60 ||ధ న్యాఇతి || ప్రియా ప్రియెఇష్టాని పై | F|| ప్రియాదితి || ప్రియాడభిమ ” గుస్తునఃచుఃఖంన సంభ వేత్ కింగు సుఖంభ వేత్ - ఆ ప్రియాగనభిన గ్వస్తునఃఅధిక ,భయంభ వేత్ తాభ్యాం ప్రియా ప్రి యరూపవిషయజన్య ముఖభయా ? బ్యా || ·""" -- శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయపిశీ ప్లే - సుందర కాండే - 'సప్తవింశ స్సగE". ఖం- తా భ్యాం ప్రియా ప్రియాభ్యాం నమస్తేషాం త ఏవ సర్వోత్తమాఃత్యర్థః || 20 | సాహమితి || సాహంతద్వి లకు దాహం- కేవల ప్రియప రత్యర్థః - ప్రయణత్య 5 ప్రియం ప్రాప్తా. ణాం స్త్యత్యా మీత్యళ ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూష శాశృంగారతిల కాఖ్యా నేనుందర కాండ వ్యాఖ్యా నేషడ్వింశ స్సర్గః ఇత్యుక్తాం త్యాది II తత్ మరణాధ్యవ సాయం|| ||తతః త్యాదిఎ కారణంపూర్వో కవచ నై రెకాభి థెయం-అన ర్థార్థంఅనధః ఫలకం- ఎకాణ్యదయఃపూర్వో కారణ మేవ పరుషవచనంపునర బ్రువన్నిత్యర్థ-అద్య అస్మిక్ ది నే-ఇదానీం అస్మి శశా-భకు యిష్యంతీత్య బ్రువన్ని ఆపూ ర్వెణ సంబంధః||2|| సీతామి త్యాది || త్రిజటావిఖీ షణపు త్రీ-శయా నేత్య నేన స్వప్నవృత్తాంతక ధనత్వ రోచ్య తే!! ||ఎవము కాఇ త్యాది II నిశీత్యనం తరమితికరణం ద్రష్టవ్యం|| 24 | తా సామితి! కా లేఉషఃకా లేయస్స్వ పృశితత్సం శ్రీతం || 1 || గజదంతమయీ మితి|| ఆగతఃలం కామితి శేషః || 70 ||onut రాఘవ శ్చేతి! మహాగజమారూఢఇతి-శిబి కాత ఇతి శేషః-తధో క్తం స్వప్నాధ్యాయే- ఆరోహణం.నావృషకు జరాణాంప్రాసాద శైలా గ్రవనస్పతీ నాం | విస్థాను లెపొరుదితంమృతంచ స్వ స్నేష్వగమ్యాగమనంచ ధన్యమితి||చ చార-సీతాం ప్రతీతి శేష !!! 09 ||13|||తత స్తస్యనగ స్యొరత అత్ర ద్వాదశ సహ సశ్లో కాగ తాః-త్రయోదశ సహ ి ది మోయంశ్లోక 9-గాయ త్ర్యా స్రయోగశమశురమత్ర బోధ్యం ! సాహంత్య క్తా ప్రియా హెణగా మేణవిది కౌత్మ నా ప్రాణం స్త్య జ్యామి పాపస్య రావణ సంగ తావశమ్ || 1 || ఇతిసుంద కాండే పడ్వింశ స్పర్గః ఇత్యు క్లాస్సీతయా ఘోరా రాశు స్యి ధమూర్ఛి తొ : 1 కాశ్చిజ్జగ్ము స్తదాఖ్యాతుం రావణ స్యతర స్వి నఃll al! తతస్సీ తాము తాముపాగమ్య కుస్యో ఘోరదర్శ నాళి' పునఃపరుష మే కాక్టస నత్రార్థమధా బ్రు వక్ • అద్యే దానంత వానా ర్యెసీ తెపాపవినిశ్చయే | రాకు హ్యాభకు యిప్యంతిమాం సమెత ద్యధా సుఖమ్ || 3 | సీతాం తాభిర నార్యాభిదృఢహ్వ సంతజిక్ కౌంత దా! రాకు సీత్రి జటా వృద్ధాశయా నా వాక్యను బ్రవీత్ * ఆత్మాసంఖాద తానా ర్యాన సీతాంభకు యివ్యధ జనక స్యసు తామిహింస్ను పొందశరధస్యచ • స్వప్నాహ్యద్యమయాదృష్టా దారుణోరోమహషణణః రాశు సానా వాయభతురస్యాభవాయ చ || ||ఎవముక్తాస్త్రిజటయా రాశు స్యః క్రోధమూఛి తొ: 1 సర్వాఎవా బ్రువనీ తాస్త్రిజటాం తామిదంవచః * కధ యస్పత్వ యాదృష్టః స్వప్నొయంకీడృశో నిశి|| 24 || తాసాం శ్రు త్వాతువచనం రాక్షు సీనాంముఖాచ్చ్యుతమ్ • ఉవాచవచనం కాలే కాలేత్రి ఒటా స్వప్న 'సం శ్రితమ్ ||రా||గజదంతమయీందివ్యాంశిబి కామంతరిక్షు గామ్ * యుక్తాంహం ససహ సైణ స్వయమా స్థాయ రాఘవః శుక్ల మాల్యాంబరధరో లక్ముశాన సహాగతః || ౧౦ || స్వప్నే చాద్య మయాదృష్టా సీతాశుక్లాంబరావృతా | సాగ రేణపరీక్షిప్తం శ్వేతంపర్వతమాస్థితా * రామెణ సంగతా సీతా భాస్కరేణ ప్ర భాయ ధా||0ng || రాఘవశ్చమయాదృష్టశ్చతుదంతం మహాగజమ్ |ఆరూఢ శైలసంకాశంచచార సహలక్ష్ముణlin.pu||తతత్తా నర శార్దూలౌదీప్యమా నౌస్వ తేజసా * శుక్లమాల్యాంబర ధరోజానకీంపర్యుపస్థితౌ ||13|| తత స్తస్యనగ స్యా గ్రేహ్యాకాశ స్థస్యగంతినః• భ త్రా పరిగృహీత సంజానకీ స్కంధమాశ్రీ తా||18|||భత్కురం కాత్సముత్పత్య తతఃకమలలోచనా * చంద్ర సూర్యౌమయాదృహపాణి నాపరిమాజం త!! మీత్యధX 8 || ||ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీర్థ విరచి తాయాం- శ్రీ రామాయణత త్వ దీపి కాత్యాయం-సుందర కాంత రామాయణత త్వ దీపి కాఖ్యాయాం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం పడ్వింశ స్సగణB-tak•••••• ఇత్యు క్తఃతితత్ మరణాధ్యవసాయolla||తత ఇతి|| ఏ కార్థంఏ కాభి దెయం-అనర్థం అనర్థఫలక 04 అ ద్యే తి||అ డ్యే చాసం అగ్య అస్మిది నెత్తి దా నీ మస్మి త ణే అద్యేత్యస్య • స్తవార్థ స్తు|| హెసీ తే-పాపనిశ్చయెఅనా ర్యెఅపరా ధేసతి- రాశస్య స్తవమాంసంభశయిష్యం తీతికాశ్చనరాకు స్యఃపరుషమ బ్రువన్ని తీపూ ర్వెణ సంబంధ9||3 || * స్వప్న ఇతి'రాక్షసా నామ భావాయవినాశాయ-భవాయ అభ్యుదయాయ ||2|| || పూర్వం ఆ ధమూర్చి తా :పశ్చాత్తి జటావచ నాధ్బీ తాఖత్యర్థః || 24 కా లె ప్రాతః కా లెస్వప్న సం క్రితం ప్రాతః కాలదృష్ట స్వప్నదృష్టార్థవిషయక ం అ నెన స్వప్న స్యశీఘ ఫలదత్వం సూచితం |Julinole || సాగ రెణ క్షీరసాగ రెణపరి, ప్రమావృతం- సంగ తాత ③వ పర్వత ఇతి శేషః ఎ తెనలం కాయా మెవ రాను స్యసీతాదర్శనం సూచితం |nau|n34!! తతఇతి || జూనకీంపర్యుపస్థితౌజానకీ సమీపస్థితౌ-తస్య ఇతి గాయ 25 స్త్రయోదశాక్షరంతత స్త స్యేశ్య స్యశ్లోకస్యచతురాణకు రెణస్యఅత్య నెన సంగృష్ణతితత స్తస్యనగ స్యా గే హ్యా కాళఖాస్యదంతినః-భ త్రాణ పరిగృహీత స్య జానకీ స్కంధమా శ్రీ తా-తస్యనగ స్యపూరోక్షస్య శ్వేతపర్వత స్యేత్యధః -భ త్రాణ పరిగృహీత స్య రా మెణాధిష్ఠి ఈ సం||6||! భత్కురం కాదితి || సర్వ తాగే గజ | ·F3 సుం 08 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశ్ ప్లే - సుందర కాండే- 'సప్తవింశ స్సగణ:. 084 || భతుః రితి||చంద్ర సూర్యౌ పాణి నా పరిమాజం తీతి-అత్ర స్వప్నాధ్యాయవచనం ఆదిత్యమండలం వాతు చంద్రమండల మెవనా స్వ ప్నేగృణేతిహస్తాభ్యాం రాజ్యంసం ప్రాప్నుయాన్మహదితి||q2U||n Bu||అయమిహ స్వప్నక్రమః-శిబి కాస్థితో రా మోదృష్ట - శ్వేతపర్వత స్థాసీ తాచ-తతశ్శిబికాయాగజమారుహ్య లక్ష్మణ నసహపర్వతమ భ్యౌత్య తతస్సీ తాంగజు స్క-0 ధేధిరోద్యలం కాయా ఉపరిస్థిత్వా తాభ్యాం సహాష్టషణ భయు కైనర థె నెహాగత్య స్వం దేశం ప్రతితాభ్యాం పుష్పక మథిరు హ్యగత ఇత-అ న్యాశ్లోకాః ప్రక్షిప్తాః- తెన తెన వ్యాఖ్యాతా ఇత్యాహుః - లక్ష్ముశాన సహ భ్రా త్రేతి-ఏత త్పాదస్యానంతరం సీతయా సహవీర్యవాణ - ఆరుహ్య పుష్పకం దివ్య విమానం సూర్య సన్నిభమ్ | ఉత్తరాందిశమాలోక్య జగామ పురుషా త్తమః || ఏవం స్వప్నేమయాదృష్టారా మోవిష్ణుప రాక్రమః॥ లక్ముశాన సహ భ్రాత్రా తయా సహ భార్యయాఇతి పాఠక్రమః || విమా నెపుప్ప కే స్థితఃసాండం త్రిభువనమి త్యారభ్యరాను సృత్యపరాక్రమణత్యంతో గ్రంధః ప్రక్షిప్తః - ప్రకృతాసంగత శ్చ-విష్ణు రెవ స్వయంభూ ల్వెతి ప్ర& ప్రవచనస్య విష్ణుపరాక్రమణత్య నెనవిరోధాత్ InFilenil రావణ శ్చేతి]] పిబన్ని తి|| తైల సముణ్ని తఇత్య నెన ఆ లమిత్యుపస్థాప్య తే- కరవీరకృత స్రజుఇత్య కారాంతత్వ మాషణం-హలంతా ద్వే త్యాపోవిధానాత్ సక్ఛబస్యా బంత త్వెనవానిర్వాహః!!.9.930ull ఎవం రావణవి నాశసూచకముక్త్వా విభీషణ స్య రాజ్య ప్రాప్తిసూచకమాహ-ఎక స్తత్ర మయాదృష్ట శ్వేతచ్ఛత్ర ఇత్యాది నా || వై హాయ సంవిమానం||33||3 || అపగచ్ఛ తెలి!! అపగచ్ఛత అపసరత 24||తతస్తా భ్యాంకునూరాభ్యామాస్థిత స్సగజో త్తమః * సీతయా చవిశాలావ్యాలంకాయా ఉపరిస్థితః|| 1 ||! పాణ్ణురషణ భయు కెనర థెనా. యుజా స్వయమ్ + ఇ సూపయాతః కాకుత్ స్థస్సీతయా సహభార్య, In eu lలక్ముశాన సహఖాతా సీతయా సహవీర్య వాక్ + ఆరుహ్యపుష్ప కందివ్యంవిమానం సూర్య సన్నిభమ్ • ఉత్తరాందిశమాలోక్యజ గోమపురుషో త్తమః || 0F ||ఏవం స్వప్నేమయాదృష్టో రామో విష్ణుపరాక్రమః ! ల త్ముణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా సహభార్యయా ||90|(హిరా మోమహా తేజూళ్ళ క్యూ జేతుంసురాసురై 8 1 రాశ సైర్వాపిచా న్యైవాళా స్వగE : పొపజ నై రివ! 2n} రావణశ్చషయా దృష్టి తొ తైలసముత్ క్షితః 1 రక్తవాస్కొపిబన్మ త్తఃకరవీరకృత స్ర జః || 19-91 విమానాత్పుషృ కాదద్య రావణః పతితో భువి 1కృష్యమాణః స్త్రీయాదృష్టోముండఃకృష్ణాంబరఃపునః ||93|K థెనఖరయు కైనర క్తమాల్యాను లేపనః !పిబం సైలంహా సన్నృత్య భ్యాం తచిత్తాకు లేంద్రియః * గద్య ఛెనయయాశీఘ్రుందక్షిణాందిశమాస్థితall 984 ||పున రేవమయాదృష్టో రావణారావు సేశ్వరః | పతితో వాక్సి రాభూ మౌగదః భాద్భయ మోహితః || 944|| సహసోత్థాయసంభాంతోభయాతో జమదవిహ్వలః ||ఉన్న త్త్కవది గ్వాసాదు నాణక్యం ప్రలపన్బహు|దుర్గం ఢందుస్సహం ఘోరంతిమిరంసర కూసమమ్ • మలపంకం ప్రవిశ్యాశుమగ్న సత్ర సరావణwall.92ult 0 రెబద్ధ్వాదశ గ్రీవం ప్రమదార క్తనాసినీ • కాళీక దళామలిప్తాంగీదిశంయామ్యాం ప్రకషణతి|90||ఎవంతత్ర మయాదృష్టకుంభకోణానిశాచరః! 9F || రావణ స్యసుతాస్స ర్వేదృష్టా సైలస ముత్ & తాః!!.eru||వరా హెణదశ (వశ్శింశుమా రేణ చెంద్రజిత్ • ఉ ప్రైణకుంభకణశ్చ ప్రయాతో దక్షిణాందిశమ్ || 30 || ఏక స్తత్ర మయాదృ స్టశ్వేతచ్ఛతో విభీషణః • శుక్లమాల్యాంబరధరశుక్ల గంధాను లేపనః | శంఖదుందుభిని మేనృణ గీ తైరలంకృతః * ఆరుహ్య శైలసంకాశం మేఘ స్తంత నిస్స్వనమ్ |చతుదణంతంగజందివ్యమార్తత్ర విభీషణః • చతుభిక్షా స్సచివైస్సార్థం వై హాయ సముపస్థితః||3 34 || సమాజశ్చమయాదృ పొగీత వాదిత్ర నిస్స్వనః • పిబతాంర క్తమాల్యా నాంరకు సొంరక్తవా ససామ్ || 364 || లంకా చేయం పురీరమ్యాసవాజిరధకుంజరా * సాగ రేపతి తాదృష్టాభగ్న నాపురతోరణా |324 || లంకాదృష్టామయా స్వప్నే రావణే నాభిరక్షితా * దగ్ధరామస్యదూ తనవాన రేణతర స్వినా|| 34 ||పీ త్వా 'స్కంధౌభతుణరం కే స్థిత్వా-తస్మాత్సముత్పత్య కాయమూధ్వజ మాయ మ్యేత్యధgallnkul! పాండురష భేత్యాది సాధశ్లోకత్రయ మేకం వాక్యం||త స్మీకాగ జేలంకో పరిస్థి తే రామః సీతాలక్ష్మణా భ్యాం సహపాండురవృషభిష్టయు కైనర దె నేహాగత్య "పుష్ప కారూఢస్తాభ్యాం సహఉ త్తరాందిశం ప్రస్థితో దృష్టఇతి సంబంధః-ఆహ శై లారోహణాదీ నాంశుభా వేదకత్వం • ఆరోహణం గావృషకుంజరాణామి త్యాదిశాస్త్రా దవగంతవ్యం 90 || "రావణ శ్చేతి|| కరవీరకృతస్రజం త్యేత ప్రధవి శేషణం!! - X18||ములోని పంకానియస్మి తత్తిమిరం !! Boy || వైహాయసంఖేచరత్వం|BBul3LU||®|| భస్మరూ యాంభ స్మనారూ యాoll|BFFullO!! భత్సలతాంయు ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాంజీ - 'సప్తవింశ సగం:, సోశ్యధ్వంఅదర్శినం వ్రాప్నుతి ఆత్మ నేపదమాషణం సీతామాప-సీ తామచి రెణాప్స్యతీత్యర్ధం -స వై కా రాజ్, సైస్సాధకాంఛతయేత్ -వఆతిసిద్ధం- అవగచ్ఛతనశ్యధ్వ నిత్య కేశి రావణమిత్య ధ్యాహారోవా || 3 Fu|| ప్రియామితి || నానుమం స్యతిన సహిష్యతః త్యర్థః || 80u||తదలని తి|| అభియా చామ-అభయమిత శేషl|8nu || 8 9 || భ త్సిం తామితే ||కింవివశయా అస్మాళి స్తదాభత్స - తాకథం ప్రసన్నాభవిష్యతీతివ కుమిచ్ఛయాకిం శం కానక తణ వ్యేత్యర్థః || 83u||కుత ఇత్యత ఆహ ప్రణి పాత ప్ర సన్నా, హీతి ||964 | స్వప్నదర్శనకధ నేనసీ తాయాశోభనం భావాత్యభిధాయశరీరలక్ష్మణ ప్రదర్శ నేనాపి శుభంభావి త్యాహ. అని చేతి || లక్ష్మణందుఃఖ ప్రాప్తి హేతుభూతం. రెఖోప రేఖాదిక oll8xu||తహిళా కుతస్తాదృశదుఃఖానుభవఃత్య త్రాహ-ఛాయెతి||ఛాయావై పుణ్యమూత్రం-ఉపలక్ష య ఇత్యనుషజ్య తె-వైహాయ సంవిమానం-ఉపస్థి తాంప్రాప్తాం- దివ్యభాగాహాణ మితీయావత్ అన్వయస్తుఛాయా వైగుణ్యమాత్రంతూసలక్షయె - అతఃఅదుఃఖాహాణం దివ్యభోగాహాణ మిమాం దుఃఖం ఉపస్థి తమితెశంక ఇలి.ఆ త్రఛాయావే గుణ్యం నాను కాంతి వైకల్యం || ||ఛాయాత్వ నాత పేకాం తావిత్య మరియ ద్వా ఛాయా త్రా సౌతపః-త ద్వైగుణ్యంత స్వవిషను త్వం సర్వలక్షుణలక్ష్మి తాయా అపి ఛాయా వైగుణ్యమే తొవర్ధుఃఖకరమాసీదితి భావః || 8 24 || ఇదానీంరామ వార్తాశ్రవణసూచకమాస నిమి త్త భూతమితి!! చతురితి. అద క్షిణమి త్యెతదత్రావ్యనుషజ్య తె-హృషితో వాహృష్ట ఇవ-పుళ్ళ కిత ఇవ-పద్మపత్రమిత్య నేనరో గా దిదృష్ట హేత్వంతర రాహిత్యము క్తంఅ స్మాత్ దృష్ట హెత్వంతరించి నా xoy || ఎవం దేహనిమి త్తముక్త్వాశాకునమ ప్యాహ-ప4 || కీపింగళికా శాఖానిలయః ప్రహృష్టం-పునఃపునశో చిత్తమ సాంత్వ వాదీ- భూయోభూయోమధురవా దీ- ఉత్తరో త్తరము త్తమ సొంత్వ స్వర వాదీవా-సుస్వాగతాంశోభ సబంధ్వాగమసమితి యావత్ || ని || బంధు స్వ స్వజనాస్సమా ఇత్యమరః ! వాచంస్వరముదీరయా శైలం ప్రనృత్తాశ్చ ప్రహసంత్యో మహాస్వనాః • లంకాయాభ స్మరూ గాయాం ప్రవిష్టారాతు సస్త్రీయః|| B &ullకుంభకణా? దయ శ్చే మేస ర్వేరా కు సపుంగవా! * రక్తంనివ'సనంగృహ్యప్రవిష్టాగోమయహ్రదే|| 3 ||అపగచ్ఛతనశ్యధ్వం సీతామాపసరాసువః •పతయేత్పరమావ షీక్ సర్వై సార్ధం హిరాకు సైl/3F4|| ప్రియాంబహుమ తొంభార్యాంవనవాసనునువ్ర తామ్ ఆల్సి తాంతజి తాంవాపి నానుషంస్యతి రాఘవః||80||తద లంక్రూరవాక్యైర్వ స్సాంత్వ మేవాభిధీయ తామ్ • అభియాచామ వై గేహీ మేతద్ధిషనరోచ తే || 8 nullore స్యా మేవం ధ'స్స్వ ప్నోదుఃఖి తాయాచి ప్రదృశ్యతే * సాదుఃఖై విడా వీథేము కాప్రియం పోస్నోత్యను త్తనమ్ ||8-941 భల్సి తాము యాచద్వంరాకు స్యకింవివక్షయా • రాఘవాద్ధిభ యం ఘోరం రాష్ట్ర సొ నాముపస్థితమ్ || 834|| ప్రణి పాత ప్రసన్నాహి మై దిలీ జన కాత్మజా • అల మేషాపరి తాతుం రాతు స్యోవ-హతో భయాత్ 18814 అపిచాస్యావిశాలా డ్యానకించి దుపలకు యే*విరూపమ పిచాం గేషుపు సూక్ష్మము పిలక్కుమ్; 844 ||ఛాయా పై గుణ్యమాత్రంతుళం కేదుఃఖముపస్థితం!! అనుఃఖాహాE"మీమాం దేవీం వైహాయ సముపస్థితామ్ || 8k u||అధః సిద్ధింతు వై దేహ్యాిపశ్యామ్యహము పస్థితమ్ • రాక్ష, సేం ద్రవి నాశం చవిజయం గాఘవ స్యచ || 801 || నిమి త్తభూత మేతత్తుతో కుమస్యా నుహల్షియమ్ • దృశ్య తేచస్ఫరచ్చకుః పద్మపత్రమిజాయతమ్ | ఈషచ్చహృషితో వాస్యొదక్షిణాయాహ్యగక్షిణః *అకస్మా దేవ వై దేహ్యా బాహు రెక 8 ప్రకంప తే | క రేణుహ స్త ప్రతి ముస్సవ్యశ్చోరురనుత్తమః * వేపమానస్సూచ వృత్కృత భత్సణ నాదిమతీం నాసుమం స్వతి నాసుమం స్య తెనకు మిష్య తెఅత స్తత!-- తేజ-ర్వోపతయెదిగి భావళి!! 804 ||తడలమిత్, అభియా చావు-అభయమితి శేష?! ర.24|| భత్సకు తామితి యాచధ్వం-అభయమితి శేషః-అభి యవచనకారణమాహ రాఘవాది? 1984 1న కేవలం స్వప్న దర్శన మేనాస్యాఃశుభా వేడక ం-1: తు ప్రత్యక్షుడి గ్మసముపిబహ్వ స్త్రీత్యా సరసనూ పైగాహ'అపి చే త్యాది నా అం గేషువిరూపంలశ్రుణంనో పుకు 2 3 సంబంధః || Muli చామేతి ||ఛాయా వై గుణ్యం కాంతి వైకల్యం- పై జయావత్ - తావన్మాత్రము పలక్షుయఇత్యనుకృష్య తే|| ఏతావతైవఅదుఃఖాక్రాందుఃఖాసహాణం. ప్రత్యత వై హాయ సముసస్థి తాందివ్య భాగాహాE0ఇమాంటిక్ గంపుఃఖ ముపస్థితం ప్రాప్తమితిశం కేవ: న్యఅత్యధణ || అర్గ సిద్ధిం ప్రయోజన సిద్దింకుత ఇత్యతఆహ రాశు సే, ప్రీతి || గాతు సేం ద్రవి నాశః రాఘవవిజయరూపం!!8 24' నిమి తైతివ: హుయ శోతుం ఎతత్స్వస్నదశ జను - అస్యానిమి త్తభూతమితి సc2cdelivvu !! ఈ షది || హృషితో వాహృషిత ఇ! A cull & 2 || శ్రీ నాభా నిలయం కాబా నీడ - ప్రవిష్టః ఉత్తమ సాశ్వ నా గీఉ త్తము, స్వగ నా సుస్వాగతాం సుష్ఠుశోభ సమాగతమి త్యేషురూపొ వాచముదీరయానః ఉచ్చరణ - పునఃపు న ·'రామాయనే - వ్యాఖ్యానచ కుష్టం పిశిష్ట - సుందర కాండే - 'సప్తవింశ స్సగజః నఃచోదయతీవ గామా గమన కధయతీవ-య చ్వాపూర్వోక్త రాఘవ ఎవకమణ- రాఘవముప పాదయతీ వేత్యర్థం-ఆచార్యా స్తు-పతావస్య స్తం పణీ - గరుత్మాణ భూ మ్ని ప్రశంసాయాంచ మత్వ ధీణ యః-తదు క్తం - భూమనిందా ప్రశంసొసునిత్యయో గేలిశాయ నే 1 సం సగే స్త్రీనివ యాంభవంతిమతు బాదయ ఇతి || త ధాచప ఔవిస్తార్య ప్రదక్షిణం సంచరణ - శాఖానిలయః కుసుమితపల్ల విత శాఖాయంగృఢతరం స్థితః-ఆద్రణ తరతరు భాగ ఏనశాఖాత్వ వ్యప దేశః- ప్రదమ ణ భ్రషణం ఆడ్రం శాఖావరోహణం దృఢత రావ స్థానంచశుభశం సీత్యర్థః - ప్రహృష్టతత్ర ఫలభోజనాది నా సంతుష్టఃపునఃపునశ్చేత్తమ సొంత్వ వాదీ ఉత్తరో కరంసాంత్వవచనంకుర్వ న్నివస్థితః-మా శుచఃసద్య స్సమాగమిష్యతి తెభ తాణ నాయనవసరశ్ళోక *కస్యణ త్యావంసాంత్వయన్నివ స్థితః-తదుపరిసు స్వాగతాంవాచముదీరయానః ఎ తాపనాత్రం సభవతిత స్యసం తాపతి రెక ఇతిక ధయన్ని వస్థితః విరహ కిష్టాయాస్సు స్వాగతవచనం హి నామ ప్రతియోగినస్సం ఆ" "పాతిశయక ధన మె.వ ఉ క్తంహి - తపతితను గా శ్రీ మదనస్వామనిశంమాంపునదజాహ త్యెవ 1 గ్ల పతియ ధాశశాంకంనత ఛాహికుముద్వ ఉందిప సఇతి II పునఃపునశ్చోదయతీప ప్రియాగమ నేనిశ్చి తే వజ్జనాలం కరణాదికంకి మర్ధంనక రోషీ త్యెవం సీతాంచోదయతీ వేత్యు . - హృష్టః నాయి కాగమున కాలిక హూషణః స్వ-స్యై వే త్యేత ద్వైలక్ష్మణ్యం హృషీ తతనూడు హై స్సూ చయన్ని వస్థితః-ఇదంహి రామాయణము త్తమం కావ్యం-త ధాహి-కావ్య , తోవ త్తి విధం-ఉ త్తమం మధ్యమమధనం చేతి-యత్ర వాచ్యాత్ శాయివ్యంగ్యంతచు త్తమం 'సఎవధ్వనిరిత్యుచ్య తే - యత్ర వాచ్యానతి శాయివ్యంగ్యం తన్మధ్యమం కావ్యం- త దేవగుణీభూతవ్యంగ్యమిత్యుచ్య తే- య శ్రవ్యంగ్య మెవ నా స్తితదధమం - త నేవచి శ్రమిత్యు చ్య తె- వ్యంగ్యంచ పదగతం వాక్యగతం ప్రబంధగతం చేతి త్రి విధంభవతి ఎత తాండరూస ప్రబం ధేనా నాదిభగవత్సంబంధమత శ్చేతసస్యోజ్జీవ నే ప్రవృత్తస్యా చార్యస్య ప్రవృత్తిరభివ్యజ్య తె-ఉక్తశ్చాయమర్థ నీతో రావణనీ తాయాఇతిశ్లోకే అత్రలం కాప దేనశ రీరంధ్యోతితం-ఎ కాక్ష్మీ ప్రభృతయణం ద్రియాణీ రావణకుంభక నావహంకారమమకారొ-ఇంద్రజిత్ప్రభృతయః కామ క్రోధలోభ సూహ మద మాత్సర్యదం భాదయః- తాదృశలం కా నిరుద్ధసతా సదృశ శ్చేతనః తస్య భగవత్ జ్ఞా మోపదే చార్యతుల్యో మారుతిః - తాదృశాచార్యలకుణమ నేనశ్లో కెససూచ్య తే-పటీ-పశీశ జ్ఞానగమన సాధన త్వాత్ జ్ఞానకమణ ఉచ్య తె తదు కం. ఉభా భ్యా మేవప భ్యాంయధా ఐపడీ దొంగతిః | త దైవజ్ఞానకమఃు భ్యాంనియ తా పరమాగతిరితి || జ్ఞానకములోరంగాంగి భా వేనా త్ర సముచ్చయో వివక్షితః. బ్రాహ్మణా వివిదిషంతియ జైన దా నేనతపసా నాశ కె నెతి శ్రు తెః | అ నె నా చార్యశబ్దనిర్వచనము క్తం-ఆచి మోతిహిశాస్త్రాధాణ సౌచా రేస్థాపయత్యప) స్వయమాచర తేయస్మా తస్మా దాచార్య ఉచ్యతఇతి || శాఖాళ భైన వేదశాఖాఉచ్యం తే-నిలయశ జేసత దేక పరత్వం- త్యాగే ప్రత్యవాయ శ్రవణాత్ -తదు క్తంశీ యాం - అధీతమపియో వె దంపముంచతీ సరాధమః | భూణహా సతు విజేయోవియోనిమధిగచ్ఛతతి || కించ, నిలయణత్య నేనతదధణ విషయక శ్రవణమసననిధ్యాసనడూ పతదనుస్థానాన్యుచ్యం తె-అ నేనాచార్యలక్షణము క్తం-తధాహుః ఆచార్యో వెద సంప మ్నో విష్ణుభక్తి విముత్సరః | మంత్రజ్జీమంత్ర భ క్తశ్చ సదామం త్రాశయళ్ళు చిః || గురుభక్తి సమా యు క్తఃపురాణజ్ఞావి శేషతః | ఎవంలక్షుణ సంపన్నో గురురిత్యభిధీయత ఇతి|| ప్రహృష్టః సదా సంతుష్టహృదయః-అ నెన సర్వదా స్సేనీయత్వము క్తం-తధో క్తం ఆహ్లాద శీత నెత్రాంబు పుళకీకృత గాత్ర వాక్ | సదాపరగుణావిష్టా గ్రష్ట వ్యస్సర్వ దేహిభిరితి! పునఃపునశ్ళో చిత్తమ సొంత్వ వాదీ ఉత్తమః ఉత్తమ పురుష స్వన్య పరమా త్యు దాహృత ఇత్యు క్తఃపరమాత్మా-తద్విషయం సొంత్వంశి ష్యెభ్యో వదతీత్యుత్తమ సొంత్వ వాదీ- త్వం మేహాంకుత స్తత్తదపికుతః ఇదం వెదమూల ప్రమా రాణా దేశచ్చా నాది సిద్ధాదనుభవవిభవా వీణ సా రోశఏవ | క్వార్రోశఃక స్యగీ తాదిషును మవిదితః మూత్ర సాక్షీ సుధీ స్స్యాద్ధంతత్వ త్పత తీసఇతి నకల హే మృగ్యమధ్యస్థ వత్త్వమిళ్యు క్తరీత్యాభగవతిమనుష్యాణాంకల హే-యమో వై వస్వతో రాజాయ స్తవై షహృదిస్థితః | తేన చేదపి వాద సైమాగం గాంమాకురూక్ గవ ఇతి సాంత్వ 'వాదశీల ఇత్యర్థః పునఃపునరిత్య నేనక షణ కళిక దాచిన్న ఫలితమి త్యే తావ తాయధాకృషి నపరీత్యజతి పునఃపున 1③వ ప్ర వతఁ తే - తదా చార్యోపిక దాచిత్ 'స్వవచ నాశ్రవణెపినని వత జాతణక్యు క్తం.అ నేనా చార్య స్యభగవతోప్యతిశయ ఈ క్తః సహీపా ధాణ యగీ తాము పదిశ్యపున రాశ్వ మెధి కె తేనపూర్వో కమర్ధంవి స్మృత్యపునః యతి రాఘవంపురతః స్థితమ్ || 4 ou!! పక్ష్మీచ శాఖానిలయం ప్రవిష్టఃపునఃపునశోత్తమసాంత్వ వాదీ! సుస్వాగతాల చిత్తమసాంత్వ నాదీ! సుస్వాగతాలవాచముదీరయానఃపునఃపునశ్చోద శ్బోదరు సేవ - శోభ సమాగతం ప్రత్యుగ్గచ్ఛేతి సీ శాంపునకునః ప్రేరయతీ వేత్యధ ! || 14 || ఇతి శ్రీమ హెశ్వరళీధూ నీగ చితాయాం - శ్రీ రామాయణ తత్వ బీసీ 51 33 ·紫继崇善孝榮宗教蒙蒙紫禁帶禁禁禁禁禁港禁禁禁帶紫禁赛然終聚餐繁荣学类聚类签柴榮等奖榮 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శి ప్లే - సుందర కాండే - అష్టావింశ స్సగE". పృప్లై నాహంవ జ్యూసత్యు క్తవా?"- నూనమ శ్రద్ధధా నా సీదు మెజధాశ్వాసిపొండ వేత్యాదినా - కించసుస్వాగతాంవాచంముదీరయాసః సుష్ఠుసం ప్రదాయాపీ చ్ఛేదోయ ధాత ధాచార్య పరంపరయా స్వ సై ఆగ తాంవాచం అష్టాత రాదిమం త్ర రాజరూపొంని హెణతు కై ్యవదయయా సముదీరయణ - ఆచార్యాణామసావసా విత్యాభగవ త్తం తిగురుపరంపరాయాలను సం ధేయత్వ ను నేనసూచితం-పునఃపునశ్చోదయతీవ-ఉకార్థ స్వానుష్ఠానాయచోద నాందర్శయతి - అన్యధాహ్యుప దేశోప్య నర్థక ఎవస్యాత్ -అతఏ వాహు రాచార్యాః స్థాలి త్యే శాసితారమితి | హృష్టః.ఏ తేనశిష్యశీతణం స్వ ప్రయోజనమాచార్య స్యేత్యుక్తంత నిశ్లో ||2ru || ఇతి శ్రీ గోవిం దరాజవిరచి తే శ్రీ రామాయణభూషణ శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే 'సప్తవింశ స్సగణ: వ అంది. సారాతు సేంద్ర స్యే త్యాది|| | ||9||సత్యమితి!! య త్రయెన కించిజీవామికుత్సితంజీ వామి || 6 ||న స్వాత్మహన నేమహాక్ దోషస్స్యాది త్యాగం క్యాహ-నై వేతి || దోషందో వః ఆషణనపుంసకం-అత్ర ఆత్మహన నే-కధ మదోషణ త్యాశంక్య రావణకృతాన్మరణా దాత్మ వైవమరణం శ్రేయః త్యాహ-వ ధ్యాతి- అప్రియదర్శనస్య అస్య రావణ స్య-దుమణరణత్వావి శే షేపి దుష్ట రాత సేనమరణమతికష్టమితి భావః- తహిణతదను ప్రవేశేనా త్మారత్యు తాం- సర్వతఃఆత్మా నం గా పాయెదితిశ్రు తేరి త్యాశం క్యా హ-భావమితి అస్య అస్మి రావణె- భావంహృదయం-అను ప్రదాతుం నాలంనశ క్తా.రామస్వత్వాద స్యసహ్యన్యస్య స్వమన్యోన్య సై దాతుమహణ తీతి భావః- అసహణ శ్చాయం భావోస్య ప్ర దాన స్యేత్యము మర్థం దృష్టాంతము ఖేనాహ-ద్వి జుఇతి మంత్రం వేదం-అద్విజాయగూ ద్రాయ!! ||నూ నమి తి!!అ నాగచ్ఛతి-మా సద్వయాధర్వా గితి శేషఃగర్భ స్థజం తో ||విరుద్ధనిగణమ స్య గర్భస్థజంతోః శల్యకృంతః నా పిత ? || || దుఃఖమితి ||చి రాయదుఃఖ తాయాః - మమ ద్వౌమా సౌవధ స్యావధిభూతౌ అధిగమిష్య తః ఇదందుఃఖంబత-క స్యదుఃఖమివ-రాజాపరాధాత్ బద్ధస్యత ధాని శాం తేవధ్యస్యత స్కర స్యేవచుఃఖం-య చేతిపొ రేఇవశబ్లోవాక్యాలంకా గే || 2 || హారా మేతి || యతీవహృష్టఃl xou!!ఇతి శ్రీమత్సుందరకాండే సప్తవింశ స్సర్గః.••• సారాక్ష సేంద్రస్యవచోనిశ న్యుత శ్రావణస్యా ప్రియమ ప్రియా తాః |సీతావిత త్రాసయధావనాం తెసింహాభిపన్నాగజరాజక న్యా 10 || సా రాక్ష సీస ధ్యగతాచ భీరు ర్యాగ్ఛిభృణశం రావణత జి- తాచ | కాంతారమ ధ్యే విజ నేవి సృష్టా బా లేవక న్యావిలలా పసీ తా || 9 ||సత్యంబ తెదం ప్రవదంతి లో కెనాకాలనుృత్యుభవతీతిసంతః |య తాహ మేవంపరిభత్స్యణ మా నాజీ వామికించిత్ క్షణమవ్యపుణ్యా ||3 || సుఖాద్వి హీనంబహుదుఃఖ పూర్ణ మిదంతునూనం హృదయం స్థిరం మే|విశీర్య తేయన్న సహ ప్రధాద్యవ హతం శృంగమి వాచల స్య | | నై వా స్తిదోషంమమనూనమత్ర వధ్యాహను స్యా ప్రియదర్శనస్య భావంసచాస్యాహమను ప్ర ధాతుమలంద్వి జోమంత్రమి వాద్విజాయ || 4 || నూనంమమాం కాంగాన్య చి రాదనార్యశ్న ఈ తై శ్ఛేత్స్య తిరాక్ష సేంద్రః | తస్మిన్న నాగచ్ఛతిలోక నా దెగ భళా స్థజంతో రివశల్యకృపః |- || దుఃఖంబ తేదంమమ దుఃఖ తాయామా సౌచి రాయాధిగమిష్యతో ద్వౌ 1 బద్ధస్యవధ్య స్యత ధానిశా నైరాజాపరాధాదివత స్కరస్య || 2 ||హా రామహాలక్మణహాసుమిత్రేహా రామమాత సృహ మేజన న్యా! ఏపొవిపద్యా ఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - సప్తవింశస్సగణః. * * తివి సృష్టా బాలాక న్యెవమహాదుర్భిత తో భవశాత్ బాలక న్యాయా :పరి త్యాగః || 9 ||సత్యమిలీ ||యత్ర యతః||3 ||8||ఆత్మహన నేదోప స్స్యాదిత్యత ఆహ|| నై వేతి || అత్ర ఆత్మహన నేదోషందోషఃనా పీకుతఃవధ్యాహమితి ఆత్మహన నాభా వేపిమమ రావణక తృణ దుమణరణస్యదుర్వార త్వాత్ దొషో భావో కిరి' భావః ననుదుమణ ర ణాభా వాయరావణానుకూలత్వం పొ ప్య తామత ఆహ || భావమితి || భావంచి త్తంమంత్రం వేదం-అద్విజాయశూ వ్రాయ!! 4 || స్త్రీణాంవ్యభిచారాన్మరణ సేవవరంకు లాకీతి = కరజ నాపవా దాదీ వామ భావాదితి భావః-తధాస్యాత్మఘాత దోషస్యాతిదోష త్వాత్సాహ సమయు క్తమి త్యాశంక్య-సత్యం పిచిత్రవధాద్బి భైనా త్యాశయే నా హనూనమితి!! లోక నా థెరా మేఅ నాగచ్ఛతిసతి-మా సద్వయాదర్వాగితి శేషః-గర్భస్థజంతోఃమృత స్యేతి శేషః అంగానిశల్యకృంతః నా పీతప్రవ- రాశు సేంద్రఃమమ జీవం త్యాపవాం గాని ఛెత్స్యతతి సంబఁ ధఃlle || దుఃఖమిలి || చిరాయదుఃఖ తాయామము-ఇద మేవదుఃఖం యాద్వౌమాసావవధిభూతౌతావప్యాగమివ్యతః-బ తేతి-రా జాపరాఛాడ్పద్దస్య నిశాం తే ప్రాతఃకా లేవధ్య సృతస్కర స్యయదాయాదృక్ దుఃఖం- తాదృజ్మమాగతమిత్యధ || 2 ||హారా మెతి|| మూఢవాతామూ గోవాతా త్యారూ ఈ ·సుం రామాయణే - వ్యాఖ్యా సచతుష్టయ శి ప్లే - సుందర కాండే - - అష్టావింశ స్సhra. మూఢవా త్యారూపోవాతోయస్యా స్సామూడవా తో - వా త్యాహ ప్రత్యర్థః - మూఢ స్తంద్రిత వాత్యయోరితివిశ్వః || O || తరస్వీ నావీతి || మృగ స్వరూపంధా రయతా - సల్వేనజంతు నా - మమకారణాత్ మన్నిమి త్తంవిశ సౌహింసితొ ద్వౌ సింహషణ భావివ-ద్వౌసింహావివర్వౌవృష భావి వేత్యధణః - వైద్యు తెనఅశనినా || F II నూనమి శి||లులు భే ప్రలోభయామాస యత్రయస్మిక్ కాలే-విసస జేఃతి సృజేలిF ట్యుత్తమపురు షైక వచనం-రామానుజంలశ్ముణపూర్వజంచపర స్పరస్య సదృ శావిత్యు క్తపర స్పర సాదృశ్యాత్ బాల్యాత్ ప్రభృతిసుస్నిగ్ధతయాచపర స్పర నిరూపక భూత్ || nollyn ||అనన్య దైవత్వమి తి!! అనన్య దైవత్వం- ఆశ్రయణీయా దేవ తాన్యా Mసారత వ్యతీతిబుద్ధి మేః నాస్తి- నారాయణము పొగమదిశ్య శ్రాప్య ప్రాధా న్యెన సహప శ్న్యేజిహ్యు క్తం- నారాయణమారాధయతో రామ స్యపరిచా రికాస్మీత్యర్థః. ఇయంత మాచ - రావణపరుపాతు రాణిరాశ, సీనాంత జ: నభత్సకా నాదీని రామమధురాలాపశ్రవణకుతూహ లేసహ్యహం కొంతవతీ - భూమాచశ య్యా-తవాం కే సముపొవిశమి త్యెవంవిధ భౌగిక దాచిదపికింన సేత్స్యతీ త్యాశయాహివ యాభూమౌశయనం క్రీయ తెనియమశ్చధ మేణ-రక్షకత్వధమోణ పితస్మి న్నే వేతిమనీపయాహిమయా స్థితం-నశ్వాంకుమిణదశ శ్రీ వభస్మభస్మాహణ లెజ సేత్యు_కి రపితందృ ప్ర్వైవ-పతి వ్ర తాత్వం - ఎతద్య తమ మేత్యు క్తం వ్రతంవి నా మమకించిదతం నా స్త్రీత్యర్ధి పత్యు ప్రదాత మెవ వ్రతంయస్యాస్సాపతివ్ర తా-తస్యా భావఃపతి వ్ర తాత్వం విఫలంమ మెదం-అమోఘవ పి మోఘమా సీత్ - 5 స్యే వే తిచేత్త తాహ కృతంకృత ఘ్నేష్వీవమానుషాణాం.ఆత్మానంమానుషంమస్యఇత్యుక్తరీత్యామానుషత్వం రామ స్యాస్య స్తి - అత స్తదితరమానుషాణాంమ” మధ్యే కృత ఘ్నేషుకృతం కార్యమివ-అస్య కింమూలమితి చేత్ -మ మేదం-తస్మిన్న కాచిస్న్యూనతా-మ మైనదుష్కృతమత్ర హేతుః||త నిశ్లోకి||nel/03 || పితురితి! పితుర్ని దేశం అజ్ఞాం-నియ మెన అవిచ్ఛే దేనకృత్వా-చరిత త్రత చరితవన్యవృత్తి వ త-వ నాన్ని వృత్తశ్చ సక్-స్త్రీభి స్తువన్తో పివిలక్ష ణాభిః స్త్రీభిః-త్వంరం స్య సే-వీత భయఃగతవన వాసభయః కృతాధణ నిప్పన్న సర్వ పురుషాధణ : మద్వి నా శేనపు నబజ హ్వీరూ ధ్వారం స్యసఇతి భావః || 8||అహంత్వి తి!! త్వయిజాత కామా - అతఏవత్వయినిబద్ధ భావానిబద్ధ హృదయా వినాశాయత్వయి నిబద్ధ భా 9:- తపఃఅనశనం- వ్రతం నియమం-అల్ప భాగ్యాజన్మాంతర సుకృతరహితా- ఇదా నీమనుష్టి తా నాంతపొవ్ర తాదీ నాంజ న్మాంతరఫలద ల్వెన మోఘత్వో : అతఎవాల్ప భా గ్వేత్యుక్తం|| 4 | సౌజీవితమితి || వేశ్మని రాశు సస్య ఎవం సమ్యజ్మరణ కారీ గ్రూరస్యా స్వగృహేళధంలభ్యత ఇతి భావ all ne||23 వేత్యాది || / కెలి|| వేణ్యుదధనం వేణీ బంధనం-యమ స్యమూలంయమ స్యసమీపం-అత్రేతిక రణంబోధ్యం - ఇతికి చింత్యన మో త్తమంశింశుపామాససాద-శింశుపాం తాము పొగమదితి పూర్వము క్తం- తస్య సామీ ప్యేనగమ నమః హ్యాచ్య తే-పుష్పితంశుభ సూచనం-య ద్వాపుష్పితమా స మ్యహమల్ప భాగ్యామహాణ వేనౌరివమూఢవా తా|| ||తర స్వి నౌధారయ తామృగ స్య స త్వే నరూపంమను జేంద్రపు తొ | నూనంవిశస్తామమకా రణాలౌసింహర్ష భౌదా విన వైద్యు తేన! || నూనం సకాలో మృగరూపధారీమామల్ప భాగ్యాంలులు భేత దాసీమ్ | య @ర్యపుత్రంవిస్మసజు మూ ఢా రామాసుజంలక్మణ పూర్వ జంచ || no 1 హా రామసత్యవ్రత దీఘః బా హాపూణ చంద్రప్రతిమానవ క్త హాజీవలోక స్యహితఃప్రియశ్చన ధ్యాంనమాం వేత్సాహి రాక్షసానామ్ Inall అనన్య దైవత్వమియంకు మాచభూమౌచశయ్యా నియమశ్చధ మేణ | పతివ్ర తాత్వం విఫలంమ మేదంకృ తంకృత ఘ్నేష్వీవమానుషాణామ్ || 1 || మో ఘోహిధమణశ్వరితో మయాయంత ధైక పత్నీ త్వ మిదం నిరర్థమ్ | యా త్వాంసపశ్యామికృశావివణాః హీనాత్వయా సంగమ సేనిరాశా || 3 ||పితునిఁ దేశంనీయ మేసకృత్వావనాన్ని వృత్తశ్చరిత వ్రతశ్చ స్త్రీభి స్తుమ న్యేవిపు లేకుణాభి స్వంరం-స్య సే వీతభయ కృతార్థః||8||అహంతురాముత్వయిజాత కామా చిరంవి నాశాయనిబద్ధ భావామోఘంచరి త్వాధతపోవ్రతంచత్య డ్యామిధిర్జీవితమల్ప భా గ్యాlaxl|సౌజీవితం& ప్రమహంత్య జేయంవి షెణశస్తే ఇశ స్త్రీణి తేన వాపి విషస్య దాతా నహి మే ఏకశ్పీచ్ఛస్త్ర స్య వా వేశ్మని రాష్ట్ర సస్య|| ౧ || ఇతీవ దే పొవాతోయస్యా స్వాత ధా|| ||తర స్వి నావితి!! మృగస్యమా యామృగ స్వరూపంధారయ తాస శ్వే నజంతు నా వైద్యు తేసవిచ్యుదగ్ని నా || ||నూనమితి || మృగరూపధా రీ కాలఃకర్తా-లులు భేలో భయామాస య త్రయస్మీ నా- లేవి ససజ్క వ్యసృజం!|1o||n0||అనన్య దైవత్వ మితి ||అనన్య దైవత్వంప త్యేక దేవ తాత్వం • కృతముపకృతం!! గారితో కేతిII తో ఖిత పై త్యాది సాధశ్లోక మేకం నాక్యం శోకాభితప్తాసీ తాబహుధాన చింత్య - వేణ్యుడ్లధనం వెణీంగృహీత్వా వెణ్యుద ధ నేన ఉద్దేశ్య ఉద్బంధనం వెతిదుఃఖాతిరేక ·ఆ శ్రీరామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిఫ్ట్ * సుందర కాండే - ఎ న త్రింశ స్సగణః సౌధ అగ్ని ప్రవేశంకుర్వంత వేత్యధE all vఉపస్థి తెత్యధః మెకంవాక్యం || నగస్య శాఖాంగృహీత్వా ఉపస్థితా|4|| తస్యా స్త్ర్వీతీ! స్వంచకులం విచింతయంత్యా ఇత్య నేనదుర్మరణాత్ భీతత్వంవ్యజ్య తే.శోశానిమి త్తాని-శుభ సూచశానీత్యర్ధం. గై ర్యాజికా తానిఆజిజాత ధైర్యాణి ధైర్యక రాణీత్యధEః - e* కే ప్రవరాణి-లో ప్ర సిద్ధానీత్యర్థ - ప్రవరంహి ప్రసిద్ధం భవతి. ప్రాదుర్బభూవురి త్యన్వయః-పు రాపిసి పిసిద్ధాన్యు లక్ష్మి తానిపూర్వమపిఫల వ్యాప్త త్వా నదృష్టాని- 'తాన్యుత్తర స గే వివరిష్యతి ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచితే శ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందరకై రకాండ వ్యాఖ్యానె అష్టావింశ స్సగణ: ••••••••••••••••••••• తథాగతామి త్యాది || త ధాగతాం-రహస్యంచ ప్రకాశం చేత్యు క్తరీత్యా సర్వం యధాన త్సాత్కృతవతోము నేరపిత ధాశబ్ద ప్రయోగాదిమ్లామితిపరి చ్ఛిద్యవ స్తమ శక్యగుఃఖాం-తాంధమిజ స్వరూపాతిరి క్రయత్కించిదతిశయరహితాం-వ్యధి తాం-ఆశంసాయాంభూతవ చ్చే తినిష్ణా- త ధాచపూర్వో కంపర్వంధమిళ స్వరూపమా త్ర్యం - ఇతఃపర మేవవ్య సనానిభవిష్యం తీతిమన్యమానా నాం- సమాద్వాదశ హం రాఘవస్యని వేశ నె! భుంజా నామానుషాణ భౌగాక"సర్వ కొమ సమృద్ధినీత్యుక్తం భోగజాతం సర్వమకించిత్కరమా సీత్ -దుఃఖ మెవనిరూపకమా సీత్ -అనింది ఆ "మవిర హేయ ధాస్థాతవ్యంత ధాస్థితాం - ఎవమనవ స్థానెనింది తై వభవతి - వ్య పే తహషాణం-హషణఃపూర్వమస్యాంవసిత్వాగత ఇతి నజ్ఞా తొమిత్యధణి-వ్యపాభ్యాముప సర్గా భ్యాంత దా ప్రతీయతే - పరిదీ సమానసొంహ రైసమాగ తేప్యాశ్రయ రహి తా-పరీత్య నేనత భావగమ్య తే-శుభాంగుణాధిక విషయవిరహకృత వికృతి శ్వే సతద్దశాయా ఎవనీ రాజు సొక తల వ్యే త్యేవం స్థితాం నిమిత్తానిశుభాని థెజి రేనిమి త్తా నీత ద్విషయెశుభానిసూచయి చయి త్వా స్వ సత్తాం లేఖి రే-నరంక్రియాజుష్టమివోపజీవినః అధిః" నా హిలక్ష్మీకటాక్ష వద్వి పయెకించిత్కృత్యస్వ ప్రయోజనంలభం తే-2 మానితు సొల్లక్ష్మీ విషయెకించిత్కృత్య నిమి త్తస్వామిత్వం లేభిరణత్యధX :||తని, కి|| ౧ || శుభ నిమిత్తా న్యేవాహ,తస్యా ఇత్యాదినా అరాళ లవ క్రం-కృష్ణ విశాల శుక్లంను ధ్యేక నీని కాయాంకృష్ణం సర్వతోవిశాలంశుభ్రంచ-అభి తామ్రం అభిత స్తోత్రం- ప్రాంతర క్తమిత్యదణ:- ప్రాంతర చ నేత్రే ఇతిపద్మి నీలకు ణాత్ || 19 || 3 |గజేం ద్రౌతీ !! తయోఃసులక్షణవ త్తయా ప్ర సిద్ధయోః ఊరుః వామణత్యనుషజ్య తే-సుజాతః సుందరః || 8 | శుభమితి || శిఖరాగ్ర ద త్యాఃవృత్తి ఉదంతయు ” యాః!! ని||శిఖరంని స్తులంవృత్తమిత్యు త్పలమాలా | శిఖరం దాడి మఫల బీజమిత్య న్యే నైఘంటు కారి-య ద్వాశిఖగా కారాగ్రగం తాయాః- అ గ్రాంతశుద్ధశు వీబహుధావిలప్య సర్వాత్మ నారామమను స్మరంతీ! ప్ర వేపమా నా పరిశుష్క వక్తాన గా త్తమంపుషితమా ససాద||| 2 ||శోకాభితప్తా బహుధావిచిం త్యసీ తాథ వేణ్యుగ్ల థనంగృహీత్వా ఉద్భధ్య వేణ్యుద్ద ధ నేనశీఘ్ర మహంగమిష్యామియమ స్యమూలమ్ ||nv||ఉపస్థి తా సొమృదు సర్వ గా శ్రీశాఖాం గృహీత్వాథనగ స్యత స్యll1oy ||త స్యా స్తు రామం, రం ప్రవిచింతయం త్యా రామానుజం స్వంచకులంశు భాంగ్యాః శోకానిమి త్తానిత ధాబహూనిధైర్యా జి- తాని ప్రవరాణిలో కే| ప్రాదుర్నిమి త్తానిత దాబభూవుఃపు రాపిసిద్ధాన్యుపలక్ష్మి తొని1.9 0 ||ఇతి శ్రీమత్సుందరకాం డే-అష్టావింశ'స్సగః:- ***** తధాగతాం తాంవ్యధి తాన తామనింది తాంవ్య పేతహషాంపరిదీనమానసామ్' శుభాంనిమి త్తానిశుభాని భేజి రేసరం క్రియాజుష్టమివోపజీవినః | ౧ || స్యాశ్శుభంవామమరాళ పక్మ రాజీవృతంశుక్ల విశాలకృష్ణమ్| ప్రాస్పంద తైకంనయనంసు కేశ్యామీ నాహతంపద్మమి వాభితామ్రమ్!. || భుజశ్చచా గ్వంచిత పీనవృత్తఃపరాధ్యణ కాళాగరుచంద సహణ: అనుత్తమే నాధ్యుషితః ప్రియేణచి రేణ వామస్సమ వేప తాశు||3గజేంద్రహస్త ప్రతిషశ్చ సీన స్తయోద్వ యోస్సంహత యోస్సు జాతః ప్ర స్పందమానఃపునరూరురస్యా రామం పురస్తాత్ స్థితమాచచ డే || # శుభంపున హెణమ సమానషణr త్వా-యమ స్య మూలంగమిష్యామీలి-నగ స్య శాఖాంగృహీత్వా ఉపస్థితా అవస్థి తెలిస బంధally ||త స్యా ఇతి సాధః శ్లోక మేకం వాక్యం || శోకానిమి త్తాని శుభ సూ చ కానీళ్యధణః ధైర్యాజి- తాని ధైర్యసంపాదకానీత్యధజి-పురాపిసిద్ధాన్య పలకీ తానిపూవణ ముపిల్య సంవాద త్వే నదృష్టాని|| 90 || ఇతి శ్రీను హెశ్వరతీద విర వి తాయాం. శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం- అష్టావింశ స్సగE: ************* *** ••••••••••••••••••••• • • • * * * తి!|త థేలి ఉప సేనినః సేవ కాఃత ఇవ ||ు!త స్యా ఇతి ||అగాళా సంవకాణాంపత్ముణాం అకిరోమ్లం రాజ్యపళ్లో నృతం పన్మాడీ లోమ్మికింజల ఇశ్యవరః - సక్రం కృష్ణ విశాలశుక్లంచు ధ్యేకృష్ణం సర్వతోవిశాలంశుక్లం చఅభితస్తా మంఅభి తామ్రం ప్రాంతర క్తమిత్య గణ: 311K జేం ద్రేతి || ద్వయోమణ ధ్యే ఊరు:- నాన ఇత్యను ·. an శ్రీరాము రామాయనే వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట సుందరకాండే. త్రింశ స్సగణు. పరా హేభ్య శ్చేతిదంత స్యద దేశః వాసఃవస్త్రం-పరి సంసతపర్య గ్రంసత-అడ భావఆపణ : ఊరుకంపాదితి భావః - స్థితాయాఃతిష్ఠం'త్యా ఇతివస్త్ర సం సనా నుగుణావశ్లో ణావస్థ 9:-యగ్వా వా సస్త్రం సనం కాంతాగమన సూచక మితి భావః,శిఖరదంత త్వే సొము ద్రికం. స్ని స్సమానురూ పొస్స్యుఃప మ యశ్శిఖరిణళ్లీ : దం తాభవంతియాసాం తాసాంపా దేజగత్సర్వమితి || యాసాంశీఖరిణోదం తా దీఘంజీవంతి తాస్త్రీయ ఇతిచ || 4 ||ఎ తై దితి|| అప రైః పూర్వోకశాకు నై 2-సంబో ధితా సద్యః కాంతాగమవా తాళా భవిష్యతీతిబోధితా - వాతాతపక్షాంతం సన్యు గ్వా తాతపసంశోషితం- ప్రణష్టం భూమావదర్శనంగతం- యద్వా ప్రణష్టం ప్రకరై ఇకృశీభూతం-బీజంవ షెశావ ప్రతి సంజహషణ-బీజస్య ప్రహర్డో నామఅంకు రాది భా వెనస్థూలీభూయబహిర్నిగణన || 4 || తస్యా ఇతి || స్వకీ భ్రుశోభ నా ఈ భూ యుక్తం- కేశాఃఅం తేయస్యత త్కేశాంతం ఊపరి భాగ ప్రకీర్ణాళక మిత్యథం :- సితశుక్ల దంష్ట్రం అత్యంతశుక్ల దంతం ఎకా దేశాశ ఖద్వయ ప్రయో గౌతిశ యజ్ఞాపనా య-య ధాముగ్ధమనోజ్ఞ ఇతి-నీరం ధ్ర త్వేనసం:స క్తశుక్ల దంష్ట్రమితి వార్థః షీజ్ బంధనఇత్యస్మా ధాతోర్ని స్థా|| 2 || సేతి||వ్య పనీతతం ద్రీ నిర స్తజాడ్యా-హషణ వివృద్ధస 'త్వాహర్ష వికసిత చి శాశు క్లేశుక్ల పతే! || || ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తే శ్రీరా రామాయణభూషణెశృంగారతిల కాఖ్యా నేనుందర కాండ వ్యాఖ్యా నేపకోస త్రింశ స్సగణ: హనుమానపీ త్యాది | వి క్రాంతఃపరాక్రమశాలీ-సీతాయాస్త్రిజటాయాశ్చ-సర్వం సర్వవృత్తాంతం-తజ: సంత జణ నవచనం||||! అవేత మాణఇతి || చిఁ T( చింత యామాస దిం తాంచ కార! || యామితి|| సర్వ వాన రాభిలషితో ధోమయై కే నలబ్ధఖ తివిస్మీత వాక్ || 3 ||చా రేణేతి || ఇదంవత్యుమాణం- తావత్ కాశ్న్యై న| 8 || 4 || ఆగు క్తమితి || సమాశ్వాసయితులయు క్తం న్యాయ్యం || - || అహమితే ||ఆశ్వాసయామివతః మానసామీ ప్యేవతళ మాసవ ద్వే తిలట్ || 2 ||||! దోషవ త్త్వమ పపాదయ మీష ద్రజోధ్వ-స్తమి వామలా ఎలా CS: | వాసస్థి తాయాశ్శిఖరాగ్రద త్యాఃకించిత్పరి సంసత చారుగా S8 || Y || ఎత్తై నిమి త్తెరప రైశ్చన భూసుఁబోధితా ప్రాగపి సాధుసిదై 81 వా తాతపక్షోంత మివ వ ప్రణష్టంవ షెజాణబీజం ప్రతి సంజహషణ || ||త సా స్యాఃపునర్బింబఫలా ధరోష్ఠం స్వక్షి బు , కేశాంతమరాళ పక్ష్ము |వ కంబ భా' సేసితశుక్ల దంష్ట్రంగా హెూముణ ఖాచ్చంద్ర ఇవ ప్రము gali 2!! సావీ తతొ కావ్యపనీతతం ద్రీ శాంతజ్వ రాహర్ష వివృద్ధసత్వో 1అశోభ తో ర్యావద నేనశుక్లెశీతాంశునాగా త్రిరివోది తేన!! || ఇతి శ్రీ మత్సుందరకాం డే- ఎకోన త్రింశ స్సగE: * * * * * * * * * * * * * * హనుమాసపివి. క్రాంత స్సర్వంశు శ్రావతత్వ తః సే తాయాస్త్రిజటాయాశ్చరాత సీ నాంచతజ : సమ్ || ౧ | అపేక్షమాణస్తాం దేవీం దేవ తామివ నంద నేత తో బహువి ధాంచిం తాంచింతయామా సవానరః || 9 || యాంక పీ నాం సహస్రాణి సుబహూస్యయు తానిచ | దికను సర్వాసుమాగణం తే సే యనూ సాది తొమయా!3 ||చా రేణతుసుయు కైనశ తోశ్శక్తిమ వేళు తా|గూ థేనచర తా తావద వేడి తమిదంమయా || 8 || గాకు సొ నాంవి శేషశ్చ పురీ చేయను వేకి తారాకు సాధిప తేర స్య ప్రభావో రావణస్యచl|xllయు క్తంత స్యా ప్ర మేయస్య సర్వ సత్వదయావతః సమాశ్వాసయితుం భార్యాంప తిదర్శనకాండ్రిణీమ్ ||2|| అహ మాశ్వాసయామ్యే నాంపూణః చంద్రనిభాననామ్ !అదృష్టదుఃఖాందుఃఖా తాE0దుఃఖస్యాంతి మగచ్ఛతమ్!. 2 || య ద్యప్యహమిమాం దేవీంతో కూ పహత చేత నామ్ అ నాశ్వాస్యగ మిష్యామిదోషపదమసంభ వెత్ IIJ || గ తేహిమయిత తె కామయిత తేయం రాజపుత్రీయశ స్వినీ ప రి త్రాణమవిందంతేజానకీ జీవితంత్య జేత్ ||F ||మయాచ సమహాబాహుఃపూర్ణచంద్రనిభాననః1 'సమాశ్వాసయితుం న్యాయ్య స్పీ తొడర్శనలాలసః || షజ్య తే ॥3 |శుభమితి!! శిఖరాగ్రదం త్యాఃశిఖరాకారా గ్రదం తాయాః వా స్వపరిస్రం సతపర్య స్రం-సత || 4 || O || సాధుసిదై : సమ్యక్ సంబంధిభిఃసం నాదిభిరితి పొ శాంతరం || ||త స్యాంతి || సీత శుక్ల దంష్ట్ర పంకిబద్ధధవళదంతమిత్యధణ:|| || సేతి||వ్యపనీతతందీ నిర స్తజాడ్యా-హషణ విబుద్ధసత్వాహ షేణవిక సీత చిత్తా సొసీతా వద నెనక తాE"అశో భత-శుక్లెశుక్ల పక్షే || ||ఇతి శ్రీము హెశ్వరతీర్థవిరచితాయాం-శ్రీ రామాయణత త్వ దీప కాఖ్యాయం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - ఏ కాస త్రింశస్సగes **** *****###హనుమానితి విశ్రాంత విగత వ్యాపారః సీతాయాస్త్రిజటాయాశ్చ సర్వంవృత్తాంతమితి శేషః || 7 |అ వేశు మాణn all చిం తొంచం తయామాసచిం తాంచ కారేత్యధణ || 3|| నా రేణేతి|| ఇదం వశ్యుమాణolli ||తి రాకు సొ నాంవి శేషస్తారతమ్యమైశ్వర్యాదికృతం అస్య గావణస్య ప్రభావశ్చా allయు క్తమితి!! యు క్తం న్యాయ్యం || || అహమితే ||ఆశ్వాసయామి ఆశ్వాసయిష్యామి|| 2 ||2||దోషవత్కార్యహానిదోషవత్ |U|F"||న: యేతి || సమాశ్వాసయితు ల న్యా ·000 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశ ప్లే - సుందర కాండే త్రింశ స్సగణ:, తి-గ లేహ్తి|| || మయెతి సమా శ్వాసయితుం న్యాయ్య ః- సీతా సం దేశకధ నే నేతి శేషః||10 || 7 9 || రామ శ్చేలి|| సీతా బ్రవీద్వ చఇత్య త్రేతిక రణంగ్రష్టవ్యం||03 108!! యది చేతి!! భర్తారంసుగ్రీవం-వ్యధణంఅనా శ్వా స్యగమ నేత దాగమనపర్యంతం దేవ్యాః ప్రాణానవ స్థానాదితి భావఃl/n2||అంతరమితి || రాత సీనాంఅంతరం అవ కాశం విచ్ఛేదం వా-రాశు స్య సన్నిధాన సమయ మిత్యర్థః || 2 ||అహంత్వ తి|| అతితను అతి సూత్ముతనుః సంస్కృతాం ప్రయోగ సౌష్ఠవలక్ష్మణ సంస్కారయు కాంll n 2 ||ర్వా ణ భాషయావ్యవహా రేదోషమాహ-యదీతి!|nv| || అధమానుష భాషయా వ్యవహరణ వ్యత్వంనిశ్చి మోతి||అవశ్యమితి || అత్ర వాక్యస్యమానుషత్వం కెూ సల దేశ పతిః మనుష్య సంబంధిత్వం వివక్షితం తాదృ గ్వాక్య స్వెవ దేవీ పరచిత శ్వాత్ || ౧౯ ||ఎవంమానుష భాషయావ్యవహతణ వ్యత్వంనిశ్చిత్య సం ప్రతితయాప భాషయా నేనవా నరరూ పేణపుగ స్థిత్వాభిభాషణే దొషా స్త్రీతివిచారయతి -" సేయమితి || 90 || తత ఇతి || జానమా నాజా నానా-ముమాగమ ఆషrallenu || 934|| గృ హ్యేతి|| ప్రశాబాఃఈ పశాఖాః విపరి ఛావంతం మామితి శేషః || 26 ||l.9L_u || 23 || ఉద్విగ్న కారిణః ఉ ద్వేగకారిణll.9 24 ! సంరుద్ధంతి || "తై :పరితః సంరుద్ధః అతఏవరక్ష సాంబలం- విధమ - no ||నిశాచరీణాం ప్రత్యక్షు మనహణం చాపి భాషణమ్ |క ధన్నుఖలుక ఈ వ్యమిదంకృఛగతో హ్యహమ్!|nalle నేన రాత్రి శేషేణయది నా శ్వాస్య తె మయా సర్వధా నా స్తిసం దేహఃపరిత్యక్యత జీవితమ్!|n g|| రామశ్చయదిప్ప చ్ఛేన్మాంకింమాంసి తా బ్రవీద్వచః | కిమహంతం ప్రతి బ్రూయామ సం భాష్యసుమధ్య మామ్ || 13 ||సీ తాసం దేశరహితంమామిత స్వరయాగతమ్ 1నిదః"హెదపి కాకుత్ స్ట్రక్రుధ్ధ స్త్రీ వ్రేణచకుషా || 18 || యదిచోద్యోజ యిష్యామిభ తా రంరామ కొరణాత్ |వ్యర్ధమాగమనంత స్యస సైన్య స్యభవిష్యత్ !!) ||అంతరంత్వ హమాసాద్య రాతు సీనామిహస్థితః| శ నైరాశ్వా సయిష్యామిసం తాపబహుళామిమామ్ || ౧ ||అహఁశ్వ అతను శ్చైవ వాసరశ్చవి శేషతః | వాచంచో దాహరిష్యామిమానుషీ మిహసంస్కృతామ్!! ① 2 || యది వాచం ప్ర దాస్యామిద్వి జాతిరివ సంస్కృతామ్ | రావణం మన్య మా నామాంసీ తాఖీ భవిష్యతి * వానర స్యవి శే షెణక ధం స్యాడభిభాష 'ఇమ్ || Avullఅవశ్య మేవవక్తవ్యంమానుషం వాక్యమదళావత్ •మయా సొంత్వయితుంశక్యా నాన్య ధేయమనింది తా!౧Fu|| సేయనూ లోక్య మే రూపం జానకీ భాషితంత ధారకొభిరోసి తాపూర్వం భూయ స్త్రీ సంగమిష్యతి|1904 తతో జాతపరీ, త్రాసౌశబ్దంకు ర్యాన్మనస్వినీ ఈ జూనమా నావిశాలా క్షీ రావణం 'కామరూపిణమ్ ||.enu || సీత యాచకృ తెగ బ్రేసహసారాకు సీగణి* నా నా ప్రహరణా ఘోర స్స మేయాడంత కా పష ||9-94 || తతోమాం సంపరిక్షిప్య సర్వతో వికృత ననాః • వ రెచ గ్రహణె – వకుర్యుర్యత్నంయ ధాబలమ్ || 234 || గృహ్యశాఖాః ప్ర, శాఖాశ్చ స్కంధాంశోత్తమశా ఖి నామ్ • దృష్ట్వా విపరిధావంతంభ వేయుర్భయశ 3 కి తాః/ 984|| మమరూపంచ సం ప్రేత్యున నేవిచరతోష హత్ * 'రామస్యోభయవిత్రస్తాభ వేయు ర్వికృతాన నాః|| 944||తతఃకుర్యు స్సమాహ్వానం రాడు స్యోరకు సావ పీ • రాక్ష సేం ద్రనియుక్తానాంగాత సేంద్రని వేశ నే!! 92 4 || తెశూలశక్తిని స్త్రింశవివిధాయుధపాణయః • ఆప తెయుర్విమ దేశ స్మిణ వేగేనోద్విగ్నకారిణll 934 || సంరుద్ధ సై సుపరితో విధమ ప్రక్ష సొంబలమ్ - శక్నుయా య్యః సీతా సం దేశకధ నె నెతి శేషః|| 10 ||®II సీతా సమాశ్వాసనంచకష్టమి త్యాహ! నిశాచరీణామితి! తాసాం ప్రత్యక్షుఁ సీతయా అభిభాషణవ యు క్తంఅయోగ్యం- అక్కదం కార్యం కధంక తణ వ్యమి త్యెవంకృచ్ఛగతోహమస్మి linoll || కాలవిలంబశ్చ ఆశ్వాసనస్యాయు క్తః త్యాహల నే నెDin. || రామ శ్చేతి||సీ తాకిమ బ్ర వీదిత్య ③ తికరణం ద్రష్టవ్యం || 18 || యది చేతి | భర్తారంసుగ్రీవ ముద్యోజయిష్యామి ఉద్యోగంక రిష్యామిత స్యసుగ్రీవ స్యాగమనం వ్యర్థం-త దాగమ సపర్యంతం దేవ్యాః ప్రాణానవ స్థానాది భావః|nx! అంతరమితి || అంతరమవ కాశంతా సామనవ ధానఃసమయమిత్యదxall ot.| అహమితి || అతి తను సూక్ష్ముః- సంస్కృతాంగీ ర్వాణీం ||1 2 1 గీర్వాణ భాష, యావ్యవహా రేదొషమాశంక్యమానుష భాషయైవవ్యవహతణ వ్యమితినిశ్చినోతి ||యది వాచమి త్యాదిశ్లోక ద్వయేసl oru || మానుష భాషయాసం భాపశెషిదోషా స్తఆవిచారయతి || సేయమితి రూపం వానర రూపం- భాషితంమనుష్యరూ పేణ భాషితంచ|| 99 || త తత్ జానమా సామన్వా నాశబ్దం ఆతః రవంకుర్యాత్ || 9341 గృ హ్యెతి ప్ర శాఖా ఉపశాఖాః || 944||త ఇలి!! ఉద్విగ్ని కారిణః ఉ ద్వేగకారిణః || 20 || మామితి!! మాంవాగృఘీయుఃముమగ్రహణంభ వేద్య ది - ఇయంచ సీతా అగృహీ ·సుం టు శ్రీరామాయణే - వ్యాఖ్యా సచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - త్రింశస్సగణం. ప్రహరణ-అహంమ సూద ధోపరం పొరం ప్రాప్తుంనశక్నుయామిత్యన్వయః ||90||! మామితి''అగృహీ తొ ఛాణ అవిదిత రామ-సం దేశాధా 1.9FU||204 || ఉద్దేశ ఇతి || ఉద్దేశ ప్ర దేశే నష్టమా గేణ అదృష్టమా గేE--ఉ కవి శేషశాఉద్దేశవ సతే త్యన్వయః || 3 nu||విశస్తే వేతి|| సహాయఎవసాహాయ్యఃతం- కార్య సాధ నే సీతాదర్శనని వేదనలకు ణ కార్యనాధ నే||3-94|| విమృశన్ని తీ|| రాకాలంఘయతతం నప శ్యామీత్య స్వయః||3 34||384 || అసత్యానీతి ||అసత్యానిఅనిశ్చితజయాపజయాని - కేశ స్తుభూ నితి భావం-శతో నైతన్మన మతమి "-gహ-సంశయఃతి-సంశయఃసంశయి తాధణ:-సచ సం గ్రామః- అధాపిత ధాకరణే సపవ కార్యహం'తాబుద్ధిహీ మోనిందా భాజసం చే శ్యాః యే నాహ-క శ్చేతి- ప్రాజ్ఞిక ససుశయం కార్యం నిస్సంశయం నిర్విచారం కుర్యాత్ || 32(4|| ప్రాణత్యాగ శ్చేతి!! అనభిభాషణే రావు సందేశాని వె ద నె-ఎపదోషః పూర్వోక్త సీతాసం శ్రాసౌ క్రోశతన్నిమి శర్మా సాగమ నాదిః- సీతాభి భాషణే వానరరూ పేణపురి స్థిత్వాభిభాషణే ||3 || భూతా శ్చేతి!! భూ తాశ్వాగానిష్పన్నా ధాః విక్లబంఅవి వేకినం-దూతమాసాద్య దేశ కాలవిరోధి తాస్సంతఃసూర్యోదయెత మాయధావినశ్యతిత ధావీ నశ్యంతతి సంబంధః||3 24|| అరె తి || అత్ర విక్ల బందూతమాసా ద్యేశ్యనుషజ్య తె.అశోక్ సధాంత రెకార్యా కార్యవిషయెనిశ్చి తో పిస్వామి నాసచి వై స్సహనిశ్చి తాపిబుద్ధినిపిక్త బందూతమాసాద్యన శోభ తె.అకించిత్క రాభవతీత్యర్థ: ఎత దేవోపపాదయతి-పూతయంతీతి || 30 || ప్రాగుక్తాదూత దొషా స్స్వస్మీక్య ధానస్యు స్తధాక తణ వ్యమి త్యాహ-నవిన శ్యేదితి || 'కార్యం స్వామి కార్యం-క ధం కేన ప్రకా రేణ- సవిన శ్యేత్ వై క్లబ్యంబుద్ధిహీన తొ మమక థం సభ వెత్ - సముద్ర లంఘనంక థంనవృధాభ వేత్ తధాక తణ వ్యమితి శేషః || 3Fullథమితి!! అధసీ తేత్య ధ్యాహార్యం-హనుమాక్ మేవాక్యం సీ తొకధం కేన ప్రకా రెణశృణుయాత్క ధం మోద్వి జే తేతివిచార్య-ష తిమా ? ప్రశస్తమతిః- మతింత న్నతు సంప్రాప్తుంపరం పాఠంమ ద ధేః ||90||! మాంవాగృహ్లియు రాప్లుత్యబహవశ్మీర్డు కారిణః • స్యాదియం చాగృహీతాధాణ మమచక్ర హణంభ వేత్ ||.9ru || హింసాభిరుచ యోహింస్యురిమాంవాజన కాత్మజామ్ • విపన్నం స్యా త్తతఃకార్యం రావ: సుగ్రీవయో రిదమ్ || 3 04|| ఉద్దేశేనష్ట మా గేజస్మి రాశ, స్కైపరి వారి తే • సొగ గణపరిడి సైగు పైవ సతిజాసకీ|| 3 nu!! విశస్తే వాగృహీ తేవారజ్ భిమణయిసంయు గే * నా న్యంపశ్యాని 'రామస్య సాహాయ్యం కార్య సాధ నే|3-94|| విమృశంశ్చనప శ్యామి యోహ తేమయి వాసరఃఖశతయోజనవి స్త్రీణ౦లంఘయేతమ హెూదథమ్ || 334 కామంహంతుం సముదాణ స్మీ సహ ఫౌణ్య పీరక సామ్ * నతుశ క్యామి సం ప్రొ ఫ్రుంపరం పొరంమ సూద థె|36||| అసత్యా నిచయుద్ధాని సం శయో మేనరోచ తే ఈ కశ్చనిస్సంశయం కార్యంకు ర్యాతా, సుసంశయమ్ || 3 Au|| ప్రాణత్యాగశ్చ వై దేహ్యాభ వేదనభి భాషణ్ * ఎవదోషోమ హాక్ హీస్యాన్మము సీతాభి భాష|| 24-4||భూ తాశ్చాధాల వినశ్యంతి దేశ కాలవిరోధి తాః • విక్ల బందూతమా మాసాద్యతమ స్సూర్యోదయేయధా ||3 24 అధాజునధాణంత 5 రేబుద్ధిర్నిశ్చి తాపినశోభ * ఘాతయింతిహి Fర్యాణిదూ తాఃపండితమానినః || 30u || నవిన శ్యేత్క-ధం కార్యం వై క్లబ్య ఆ నకధంభ * లంఘనంచ సముద్ర స్యక ధన్ను నవృధాభ వేత్ || 3Full కధన్ను ఖలు వాక్యం మేశృణుయాన్నోది. జేతనా • ఇతిసంచింత్యహనుమాంశ్చ? తారాణస్యాత్ -అవిదిత రామవృత్తాంతా స్యాదితి సంబంధ913 04||ఉ ద్దెశ ఇతిఉద్దేశ ప్ర దే శేషష్టమా గేణ అదృష్టిమాగె||3 put శ స్తఇతి|| కార్య సాధ నేసీ తాదశ జనని వేదనరూప కార్యకరణే!|33||| కాష మితి || పారం ప్రాప్తుంనశ SUBమి-యుద్ధ యుద్ధ శ్రాంత త్వాదిత్ భావః||3 84||అసత్యానీతి || అనిశ్చితజయా పజయా నీత్యధE 8-సంశయః సంశయితోర్థః సంశయరూపకార్య కారీమూఢ ణ త్యాశయేనాహ||క ఇతి ||క : ప్రా, జన సంశయం కార్యం నిస్సంశయఃనిర్వికార స్సమ్ కుర్యాత్ || 3xu || ప్రాణెలి IIపూ ర్వో క్త జయాపజయ యోః సంశయరూపదోషః-అనభి భాషణె రామసం దేశాని వేద నే|| 32_1|| భూ తాఖతిభూ తాశ్చాఖాణ నిప్ప న్నా అవ్య ధాణం-విక బంఆవి వేకినం దూతమాసాద్య- దేశ కాలవిరోధి తాస్సంతఃవిపద్యం తేనశ్యంతి-అయు క్త దేశాయు క్తకాల ప్రయుక్త త్వాదితి భాష !!! 3 Qu||ఆధాణ నధ్మాంతర ఇతి|| అధాణ నధాకాంత రేకార్యా కార్యవిషయే-నిశ్చి తాపి స్వామి నాసచి వై స్సహనిశ్చి తాపిబుద్ధిః-త త్ర విళ్ల బందూతమాసా ద్యేత్యనుషజ్య తే - నశోభ తెలికించిత్క రాభవతీత్యధE : • ఎత దెవోపపాదయతి హీతి ||3 || ప్రాగుక్తా దూతదోషాః స్వస్మిన్య ధానస్యుః-త ధాకతళావ్యమి త్యాహ!! నే ఆ కార్యం స్వామి కార్యం- వై క్లబ్యంబుద్ధిహీన తామమక ధంస భవేత్ -సము ద్రస్యలంఘనంక ధన్ను వృధాసభ నెత్ తధాకర్తవ్యమితి శేషఃl/3F4||క ధమితి!! శృణుయాత్ సీ తేతి శేషః * ఇతీతి || మతించ కారి సీతాసంభాషణో పొ ·మౌభావఆ శ్రీ రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే • సుందరకాండే - ఎక అంశ స్సగణః, తాలలో చిరకతణ వ్యవిషయాం చ కారనిష్పాదయామాస!8 041 రామమితి || స్వ బంధుం రామమనుకీతః యథా-లక్ష్మణ హేత్వోరితి హేత్వ ధేశాశతృ ప్రత్యయః. నై నాము ద్వే జయిష్యామి-ఎనాంమ ద్రూప ప్రదర్శనమంత రెణ రామ స్యకీతజ నే నై వాసుద్వి గ్నాంక రిష్యా మీత్యర్ధః - తద్బంధుగతమానసాంసచా సౌబంధుశ్చ తద్బంధుః రామఃతగ్గ తమానసాం||80||83uly తీతి||జగతిప తెరితిదీగా ఆషE 8-జగా దేతివశ్యుమాణసగా భర్థ సంగ్రహః ||60||ఇతి శ్రీ మోవింద రాజవిరచి తె శ్రీరామా యణభూషణే శృంగారతిల కాఖ్యానె నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే త్రింశ స్సగణ:. ••••••••••••• ఎవమి త్యాది||చింతాంచింతయి ఆ 'త్వాచిం తాంకృత్వా వ్యనర్థంనిశ్చి త్యెత్యర్థః-సం శ్ర వేసవ్యక్ శ్రూయ తెసి న్నితి సం శ్రవః సమీపం-సమీ పేవ్యా జహార-య ద్వాపా ర్యె గేయేచమధురమిలి సంశ వేశ్మవణిమధురం-జ్ఞా న ప్రసరణ ద్వా రా ఇంద్రియెఖ్యానిస్పృత్య విషయాళ్ గృహీత్వా తదనంతరం హిరహేజాయ తెలో కే-అత్రనత ధా. యత్ర శబ్దసంసర్గోజాయ తెత త్ర రసోజూయతణ త్యతిశయోక్తి శి-మధురం జ్ఞానవ పిత ద్వా రార సజనక ం- వాక్యం-పూర్వాపర నిరూపణంవి నా స్వయంర సజనకం- వై దేహ్యా: వై దేహీనిమి త్తం-కులా నురో థెన దే హె ని స్పృహాయాః దేహమపిద త్వార సావహత్వ ముచ్యతే || ౧ || రాజే త్యాది || పితరణవిక్రమాదిజనిత త త్వానకీతి జయశసోర్భేదొవగంతవ్యః పాథి ? వవ్యంజ నై : రాజలత, వై 8 / 24 : 2 ||త స్యేతి తస్యపితుర్వచ నాద్వనం ప్ర వ్రాజితఃగతః స్వా ధే ఈచ్ IIvi| తె నెతి!! మృగయాంపరిధావ తామృగయా ముద్దిశ్యపరి దా దావతా. అనెనలీలయాఖ రా దీవధస్సూచ్య తె! ||జనస్థా నేతి II జన స్థానవధంజన స్థానరకవచం-అమ షెణాపహృతాః తా అమషాః పహృతా- మృగరూ పేణ మృగ సౌంద ర్యేణ ప్రశ సమృ గేణ నావి రమతిమాన్మతిమ్ || 804|| రామమకిష్టక మాEణం స్వ బంధుమనుకీతణయ? * నై నాము ద్వేజయిష్యామి తద్బంధుగతమానసామ్ || {nu Ila T్వ కూ ణాంవరిష్ఠ స్య రామ స్యవిది తాత్మనః * శుభానిధమః యుక్తానివచ నానిసమ ప య | శ్రావు వయిష్యామి సర్వాణిమధురాం ప్రబ్రువళా గిరమ్ ధాస్యతియ ధాహీయంత ధా సర్వం సమాద 711834 || ఇతి సబహువిధుమహాను భావోజగతిప తేఃస్రమ బామ వేకు మాణః | మధురమువితధంజ గాదనా క్యంద్రుమంట పాంతరమూ స్థితోహనూమా ? | 864 | ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే - త్రింశ స్సగE: *########################## ఏవంబహువిధాంచిం తొంచింతయి త్వామహాక పిః | సం శ్రీ వేమధురంవాక్యం వై దేహ్యా వ్యాజహారహ || ౧ || రా జాదశరధోనానురగకుంజర నా జీమాక్ | పుణ్యశీలో మహాకీతEఋజు రాసేన్మహాయశాః * రాజషీణ ణాంగుణ శ్రేష్ఠ స్తపసా చషిణ భిస్సవః |చ క్రవణ కు లేజాతఃపురందర సమో బలే * అహింసారతిరకుదో ఘృణీ సత్యపరాక్రమః | ముఖ్య శ్వేత్వాకువంశ స్యలక్ష్మీ నాక్ లక్ష్మీవధకానః • పాధిజువవ్యంజు నైర్యు క్తఃపృధు శ్రీః పా ధికా వషణ భ ? |పృధి వ్యా3 చతురం తాయాంవిశ్రుతస్సు ఖదస్సుఖి! | ||త స్యపు త్ర : ప్రియో జ్యేష్ఠస్తారాధిసని భాసనః | రామో నామవి శేషజ్ఞ శ్రేష్ఠ స్స ర్వధనుష్మ తామ్ • రక్షి తా'స్వస్యధనుః స్య స్వజన స్వచర! తా 164 తా జీవలోక స్వధమణ సూచపరంతపః 2|| తస్య సత్యాబీ సంధస్యవృద్ధస్యవచ నాత్పితుః | స భార్య స్సహచభాతావీరః ప్ర వాజితో వనమ్ ||U || తేనతత్రమహారణ్యేమృగయాంపరిధావతా | రాష్ట్ర సాహిహ తాళ్ళూ రాబహవఃకా రూపిణః || || జన స్థానవధంత్రుత్వాహ తౌచఖర దూషణోతత తస్త్వమషాక్ పహృతా జానకీ రావణెనతు *వంచయి త్వావ నెరామం మృగరూ పేణమాయ యా||104|| సమాగ మాణస్తాం దేవీం రామస్సీ తామనింది తాం*ఆ ససాదవ నేమి శ్రంసుగ్రీవంనామ వానరమ్|| ౧|| తతస్సవాలినఁహ త్వా రామఃప యతినిశ్చిత వానిత్యర్థం|| 0 | ||త దేవాహ-రామమితి 11 స్వ బంధుం స్వస్యా దేవ్యాః బంధుంఅనుకీతణయణ. హే కౌశతృ ప త్యయః-అనుకీత జ నార్టెతో : * నెతి|| నై నా ము ద్వేజయిష్యామిము ద్రూ పదర్శనమంత రేణ గామ సంకీతం నె నైవ అనుద్వి గ్నాంక రిష్యామీత్యర్ధః - తద్బంధుగతమానసాం సచా సౌబంధుశ్చ తగ్బంధుః రామఃతంగ తంమాన సంయస్యాస్సా తాం||3|| ఇత్తి ||జగతిప తేః దీపణ భావఆషణ-జగాడమనసా || 884 || ఇతి శ్రీమ హేశ్వరతీర్థ విరచి తాయాం శ్రీ రామాయణ తత్వ దీపి గా వ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం త్రింశ స్సగణ: **************# ఏవమితి!! చింతాంచింతయి త్వాచిం తాంకృత్వా కతణ వ్యమర్థంనిశ్చి త్యెత్యర్థః- సం శ్రీ వెసం శ్రవణేమధురం- వై గేహ్యాః వై దేహనిమి త్తం-య ద్వా సమ్యక్ శ్రూయ తేస్మీన్ని తిసం శ్రవఃతస్మిక్ సమీప దేశే - యత్రో కంసీ తై వశృణుయాన్నా న్యెత్య ఢఃl/a!! * పాధిక వేత్ || పొధికోన వ్యంజ నై : పాధి?"వలక్షణె 2 ||2||త స్యేతి|| సత్యాభి సంద స్యసత్య సంకల్ప స్య !! ||వంచయి త్వాతి || మృగడూ పేణ ప్రశస్తమృగరూపేణ !!

·ఉంది రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - "దా ద్వాత్రింశ స్సగణ: శంసాయాంరూపమ్ |Innu|| n8ull ఛారూ పొమీతి || యధారూ పొంయాదృశశరీరాం యధావణాE0యాదృశలూపాం.యధాలక్ష్మీం యాదృశ శాంతిం- రాఘవ 'స్య రాఘవాత్ || nau || 02-u||తత ఇతి || సు కేశినీల సూత్ము కేశీ-వ క్రిష్ణుః పూర్వము క్తత్వాత్ ||n &ull nvu ! సేతి|| పార్శ్వం ఆకాశంభూమించా వేశమాణా- ఆధస్తాది త్య నేనయ ధాభూమింభి త్వాకి శ్చిన్నరః రామ నామానికీత యెత్త ధాన్య తాపీత్యపి నాసంభావ నాచ్య తె.శింశుపావృక్ష స్యాధస్తా తిర్యగూధ్వజ మితివా తమచింత్య బుద్ధిం దదర్శ - తద్వ పురవలోక నాత్ పూర్వంత స్యాహృదయ మేవంపరిచ్ఛిత్తిస్మ ఇహలం కాయాం ప్రవిశ్యావరోధారామమ ధ్య ప్ర వేశే నాయం నిపుణతరమతిరితినిశ్చి తవతీత్యధణ:- పింగాధిప తెరమాత్యం స్వరవి శే షెణయం వాసరఃత త్రా" పిన స్వతంత్ర : కింతు స్వ సజాతీయ స్య రాష్ట్ర కస్యచిదమా త్యోయంత ద్రా జ్య కార్య మెతగ్ధ స్తగతమి తినిశ్చితవతీ వాతాత్మజం- రామ ప్రాణన హేతుభూతమ తొణన హేతు త్వె న సర్వ ప్రాణి ప్రాణనహెతుత్వెనవాయుపు త్రో యమిత్యవగత వితీ - సూ ర్యమివోదయస్థం. రామదివాక రామది వాకరస్యోదయ సూచక ముదయగిరిజ్ఞామరుణమివ స్థితం-సూరః సూర్యః|| ౨ || సూరసూర్యార్యమాదిత్య ద్వాదశాత్మ దివాక రా ఇత్యవ 6:1సూ రసూతోరుణానూరురిత్యు కేస్సూర'స్య సంబంధీ సూర్య:-దిగాది త్వాద్యత్ -భవ తాపసంబంధఃవి శేష.ఏవ-య ద్వాసూర్యశ భైనతత్సంబంధ్యరుణాలత్యు తె- సూర్యో రుశాచ నూ ర్యే చేతి నిఘంటుర స్త్రీ త్యాహుఃఔచి త్యాది. సూర్యోరుణ||త నిశ్లో !!28 శ్రీ మోవింద రాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణె శృంగారతిలకాఖ్యానె సుం దర కాండ వ్యాఖ్యా నే ఎకత్రింశ స్సగE: ************## • తతశ్శాఖాంత రెలీనమి త్యాదిశ్లోకద్వయ మెకాన్వయం || దృష్ట్వా పూర్వం సామాన్య తో దృష్ట్వాభ యాచ్చలిత మానసాసతీవి శేషతో దదర్శ- వేష్టి తాజు- నవస్త్రం వెళ్లి తధవళ వస్త్రంతం పూర్వో కం|| ||6|రురో దేత్యర్ధం-మందం రాతస్యశ్ళు త్వాకిమిడమితివిదా రయిష్యం తీతిభయే నేతి భావః |2 || LI: సేతి!! వీక్షమాణావిచారయంతీదదర్శ . పునరనుకూలోయం స్యా దితిదద ర్మేశ్యర్ధః -భుగ్నవ 50వ4 ముఖం - యదొ కారం ఆ రపురంజయః • ప్రాయచ్ఛత, పి రాజ్యం తత్సు గ్రీవాయ మహాబలః || 0294|| సుగ్రీ వేణాపి సందిష్టాహరయః కావః రూపిణః • దికుుసర్వాసు తాందే వీంవి చిన్వంతిహ స్రశః||13||అహం సంపాతివచ నాచ్ఛత యె అస్యా హెతోర్విశాలాజ్యస్సాగరం వేగ వాళ్ ఫ్లుతః|| 184 ధారూ పొంయ ధావణాయ ధాలక్ష్మీంచనిశ్చి తామ్ ఆషం రాఘవస్యాహం సేయమాసాది తామయా || 14 ||విరరా మైవము క్త్వాలీవా చంవానరపుంగవః • జానకీ చాపితచుత్వా విస్మయం పరమంగతా ||nu||తత స్సావక్ష కేశాంతాసు కేశీ కేశ సంవృతమ్ • ఉన్న వ్యవదనం భీరుశ్నిం శుపావృక్ష మైకుత || 19 24 || నిశమ్య సీతావచనంక పేర్చేదిశశ్చ సర్వాః ప్ర దిశశ్చవీక్యు | స్వయంప్రహషణంపరనుంజగామ గామ సర్వాత్మనా రామమనుస్మ రంతీ|| 4 || సాతిర్యగూధ్వంచతథాప్యధస్తాన్నిరీక్షమాణాతమచింత్యబుద్ధిమ్ |దదశః సింగాధిప తేరమాత్యం వా తాత్మజం సూర్యమివోదయ స్థమ్ || •••••••••• ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే ఏక త్రింశ స్సగణ: ############## తతశ్శాఖాంత రేలీనం దృష్ట్వాచలితమానసా | వేష్టి తొజు నవ స్త్రంతం విద్యుత్సంహ తపింగళమ్ * సాదదశ = కపింతత్ర ప్ర శ్రీతంప్రియ నాటినమ్ | ఫుల్లాశో మోత్క రాభాసంత ప్తచామీక రేక్షణమ్ || 9 || మైథిలీ చింతయామా 'సవిస్మయు పరమంగతా || 9u ||ల హెూ భీమమిదంరూపం వానర స్యదు రా సదన్ • దుర్నిరీక్ష మితిజ్ఞాత్వా పున రెవము మోహసా||3||విలలా పభృశం సీతాకరుణంభ లయ మోహి తాట రామరామేతిదుఃఖాతా లక్ష్ముణేతి చ భామినీ|| 8 ||రు రోదబహు ఛాసీ తామందం మందస్వ రాసలీ || ౧ || సౌతందృష్ట్వాహరి శ్రేష్ఠంపినీత వచుపస్థితమ్ | మైధిలిచింతయానూ సస్వప్నోయమి తిభామినీ|||సావీ క్షమాణా పృధుభుగ్నవ స్త్రీ శాఖామృ గేం ద్ర స్యయథో క్త కారమ్ 1వదశ పింగాధిప తెరమత్యం వాతాత్మజంబుద్ధిను తాంవరి 084||య థెతి||య ధారూపొంయాదృ గ్రూపొం-యధావణాణంయా దృశ వణాE0-యధాలక్ష్మీం యాదృశలక్ష్మీ కాం- రాఘవస్య రాఘవాత్ అ₹పం- వినిశ్చితంనూ నం- సేయమాసాది ప్రత్యర్థఃlloruliఇతి శ్రీ మ హెశ్వరతీర్థ విరచి తాయాం శ్రీరామాయణత త్వ దీపి.కాళ్యూయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం ఏక త్రింశ స్సగE: ** తత ఇతి || చలితమానసా అభూదితి శేషం. వెడ్డి తాజు: నవ స్త్రంతం సం వేష్ట తధవళ వస్త్ర స్వరూప రూపం,యద్వా వేష్టితం అజు జనంధవళ 0వ స్త్రయస్య సః వెష్టి తాజు జనవ స్త్రతollo! సేతి ||దదర్శ-ని శేషతో దద శేజా త్యర్థః || || సేతి 1 వీక్షమాణాఇదం వాక్యం రాతు స్యఃశ్రుతవత్యః కి మిళిశంక యాపరితో వీక్షమాణేత్యర్థః - శాఖామృగేంద్ర ||య తయోజనమాయతమ్ అశౌ ·సుందర కాండే. శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట అయస్త్రీ.శ స్సరణ : జాకరం||2 || సౌతమి తి!! విసంజ్ఞామూర్ఛితా.గ తాసుకల్పామృత ప్రాయాణవశబొవాక్యాలంకా రే-చి రేణ సంజ్ఞాం ప్ర తిలభ్య-కాలే నైవ ప్రబొధ కేన ప్రబుద్ధవత్యర్ధ : వికృత వానర వేషదర్శ నేనమూర్ఛి తాపునః కాలెన ప్రబు ధైత్యధ= allu | స్వప్నం స్వప్న స్వప్న స్థా నే-స్వ స్నే వాసర దర్శనంబఁ భువినాశక రమిత భావ ? || ||ఎవందర్శ ప్నోపీతి!! స్వప్నాభా వే హేతుమాహ-సహి మె స్తిని ద్రేతి-ని ద్రాభా వేహేతుశ్ళో కే నేత్యాది ఎవం ప్రతి బంధ కే నని ద్రా భావము క్త్వా సుఖరూప హత్వ భావాచ్చననిద్రే త్యాహ-సుఖుహీతి-ఇందు పూర్ణ ప్రతిమాన సెపూణేందు ప్రతిమాన నెసno 1 రా మెతి || స దైవబుద్ధ్యావి చింత్యత మెవ రామ మెవవాచా బ్రు వతీ తస్యానురూ పొంవిచింతత స్యాభివందనస్యానురూ పొంక ధాంత ధాశృణోమిత 'మితమర్థంక ధార్థ మేవ ప్రపశ్యామి-ఎవంఉక్త ప్రకా రేణజా నామీత్యనయః తదగ్జామితీపా రెయమధE :-తస్యానురూపొంరావు కీతళా నస్యానురూ పొం-తద ఛాణ సరా మోల్డో యోయస్యాః తాం!! an || ఉక్తిను త్రంవిపృణోతి-అహంహీతి|| 19 || మనోరధృతి || ప్రధమం ఇదం రామ నామక ధయితృదర్శనంమ మోరధః ఆభిలామమాత్ర మితిచింతయామి- తధాపతధాచీం తాయాం యామిను రధోనభ వతీతివిచారయామి కిం కారణమితి చేత తస్యమ మోరథస్యరూపం నాస్తి - అయఁ వానర స్తుసువ్య క్తి రూపశ్చమా వదతిచ-తస్మాన్మనోరథోనభ వే దే వేత్యక్ష all03 ||అ నెనో క్తం సత్యమ స్త్వితి దేవ తాః ప్రాధాయ తెనమఇతి హుతాశ నాయచ అగ్నయెచ|| 7 ||న మో స్త్ర్వీతి హుతాశ నాయ చెతి సమ్యక్ అన్యగావృత్తభంగ స్స్యాత్ ||ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణ భూషణేశృంగారతిల కాఖ్యా నేనుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె ద్వాత్రింశ స్సర్గః సోవతీ ర్యే త్యాది | సః రాతు సీషు సప్తాసులబావ సరఖత్యథః :-కృపణః సీ ఆదౌష్ట్యదర్శ నేనదీనః -జానన్నపి వై డే స్యైవ వాచయితుమ బ్రవీత్ * -9l/31 మధ- మితి all! సౌతం సమీ స్యైవ భృశంపి సంజ్ఞాగ తాసుక ల్వే వబభూవ సీ తా|చి రెణసంజ్ఞాం ప్ర తిలభ్యభూ యోవిచింతయామాసవిశాల నేతా || || స్వ ప్నేయ యాయంవికృతోద్య దృష్టశ్శామృగశ్శా స్త్రగనే ర్నిషిద్ధః | స్వస్యస్తు రామాయ సలక్ష్మణయత ధాపతు మేణ జనక స్య రాజ్ఞ :IF H స్వప్నోపి నాయంస హీ సే స్తిని రాశో కేసదుః ఖైనచపీడి తాయాః ! సుఖంహి మే నా స్త్రీయతోస్మిహీనా తే నేందుపూణ ప్రతిమాన నేన|| 10 || 7 మేతి రామేతి సదై పబు ధ్యావిచింత్య వా చాబ్రువతీత మేవ | తస్యానురూ పొంచక సొంత మధ్య మేనంప్రపశ్యామిత ధాశృణోమి!|n0!! అహంహిత స్యాద్యవు; నాభ వేన సంపీ డి తాతర్గత సర్వభావా | విచింతయంతీ సతతంత మేవత ధైవపశ్యామిత ధాశృణోమి|| 19 ||మ నారథస్స్యాదితిచింతయామిత ధాపబుద్ధ్యాచపిత కణయామి | కిం కారణంత స్యహినా స్తిరూపంసువ్య క్త రూపశ్చవదత్యయంమామ్ || 3 || నమోస్తు వాచస్పతయే సవజ్రానే స్వయంభు వేనై షహు ఆశ నాయచ Iఅ నేనచో కంయదిదం మమాగ్రతోవ నౌక సొతచ్చత ధాస్తు నాన్యథా || ఇతి శ్రీ మత్సుందరకాండె ద్వాత్రింశ స్సగE:- ############ సోవతీర్య ద్రుమాత్తస్మాద్విజుమప్రతిమాననః |వినీత వేషఃకృపణః ప్రణిపత్యోపసృత్యచ • తామబ్రవీన్మహా తేజాహనూమాన్మారుతాత్మజః | శిర స్యం ంజలిమా థాయ సీతాం మధురయాగి రా|| 9 || కానుపద్మపలా శాక్షీ క్లిష్ట శేయవా సినిద్రుమ స్య శాఖామాలంబ్య తిష్ఠ సీత్వమనింది తె|| 3 || కిమర్థం స్యసుగ్రీవ స్య -యధో క్త కారంఆజ్ఞాకరం? ||స్వప్న ఇతి || ఇంచుపూర్ణ ప్రతినూన నెనపూణెంచు ప్రతిమాన నెన||nol"రా మేతి || రా మేతి సదై వబుద్ధ్యావిచింత్య-త మె వరాయ మేవ వాచాబ్రువతీ-తస్యానురూ పొంచింతన స్య అభివందన స్య చ అనుకూ పాంక సొంత దాశృణోమితవర్ధంక ధార్థంపనం ప్రపశ్యామి-ఎతదు 'క్తప్రకారేవజూ నామీ తియోజ నా || ౧ || ఉక్తమర్థం వివృణోతి-మ మోరధస్స్యాదితి|| బుద్ధ్యాచింతయామి త ధావితర్క యీమిష నారధోనభనతీతివీచారయామి. కింకారణమితి చే తో తస్యమనోరధ స్వరూపంరూప్య తే ప్రావ్య తే నే నేతి రూపం పాపకం నాస్తిహి - కుతిః అయం వానరః సువ్య క్తరూపశ్చ మాంవదతిచ - తస్మాన్మనోరధోనభవ త్యే వే త్యధణః || 18 ||ఇతి శ్రీము హిశ్వరతీధ ణ విరచి తాయాు - శ్రీ రామాయణ శత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - "ద్వాత్రింశ స్సగణః. ******** సఇతి || కృపణః దీనః. సీతా డై న్యాత్ స్వయంకృపణ అత్యధణ:-అత్ర రాశు సీనాంనిదాజా డ్యాత్ -త్రిజటా స్వప్న శ్రవణజన్య భయానంతరమాత్మ త్రాణాయ సీ లైకశ 'రణ త్వే 'నా పేరుణాచ్చ-సీతాహనుమతోగయమప్రత్యూహస్సల్లాపఠిత్యను సం థెయం.అస్యాధ్య స్యఅష్టపంచాశ సగే- అంగనాథెహనుమ తైవ - తతస్తాస్సహితా 'స్సర్వాః త్యాది నావత్యుమాణత్వాదితి! 9 అథలింగై రేవ సీ తేతినిశ్చి త్యాపి-తయైవవాచయితుమజూనన్నినపృచ్ఛతి- కాన్వి త్యావినా-ఇయంత్వం కాసి||8||సురాణామి ·10, - సుంది శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచ తుష్టయవిశ్రీ ప్లే సుందర కాండే - త్రయస్త్రింశ స్సగణః, తన న్నె తా భ్యాం ఆనందాశ్రుయో గౌహాణ భ్యాం కి మర్ధంక స్వకుల చ్ఛేదాయ- య ద్వాకి మర్థంకిం చేత సికృత్వా పుండరీ కేత్యాది - హంతై తక్సౌందర్యం ప్రణయి నారా మేణనదృష్టమా సీదితి భావః||త నిశ్లోకి! 8 || సురాణామి తా ఏ త్యాదిషునిధాణ రణేషప్లీ-కాత్వంక స్య సంబంథినీత్యర్థి రా ||వి ప్రకీ ప్రకీణః మివోదక మిత్యతఃపరంసురాణ మితిశ్లోక :-అయముపరి ప్రమాదాల్లి ఖతః || 6 || 2 || కాత్వ మితి!! హే కల్యాణిత్వం కౌ-అనిందితలోచ నేత్వం కాభవ సీతయోజ నా| 24|| మోపొ ద్వేతి || వసిష్ఠం కూపయి త్వెత్య తాపిపతి తావిబుధాలయాదిత్యనుషజ్య తె - నాసీత్యత్ర కాకురను సం దెయా (Uu || జాన్వితి|| అముంలోక ంగతం-యమిలి శేషః- పరలోకంగతంయం పుత్రం పితరం భ్రాతరంభర్తారంవాను శోచసిసక సత్యధEః - గతాత్వ మిత్యపి పాఠః అస్మాత్ స్వ'గాళాదముంమనుష్య లోకంగతా-యాత్వమనుశోచసి- తస్యాస్తే బావా పు శ్రాదిరితియోజనా|| ||రోద నాదీతీ|| దేవీం దేవ స్త్రీయం-సంజ్ఞావధారణాత్ సంజ్ఞాయ 'ణాత్ సంజ్ఞాయ తెఅనయేతి సంజ్ఞూ లక్షణం- రాజలక్షుణనిశ్చయాదిత్యధx allnoun వ్యంజ నానీతి || వ్యంజ నాని స్తనజఘ నాదీని లక్షణానిశుభావత- రేఖాది సొము ద్రిక లక్షణానిllnnullo gu||య ధేతి!! యధాయాదృశంlln3ull సేతి!! ద్రుమాశ్రితంద్రునవ "శ్రీతం-సోవతీ ర్యెతి వ్రుమావతరణ స్యపూర్వము క్తత్వాత్ -య ద్వాపూర్వమ గ్రాదవతరణము క్తమితి బ్లేయoll18||పృధి వ్యామితి || శత్రు సైన్య ప్ర తాపినఃశ త్రు షుజీవత్సున మేశ్వశురోజీవిత వాణ-స చేది దానీంవ తేళ్తక థమహ మె తాదృశీమవస్థాం ప్రాప్నుయామితి భావః|| 124|| దుహి తేతి|| సీతొచ నా మెత్యత్ర నామశబ్దః ప్రసిద్ధాంట|| సమాఇతి!|అహంఎ తాదృశావస్థాఅహం-తత్ర మమశ్వశురగృహే ద్వాదశ సమాః ద్వాదశ సంవత్స రాణ, అత్యంత సంయో గేద్వితీయా - తెనావిచ్ఛి న్నైకరూపభోగభో క్తృత్వముచ్య తె-మానుషా నిత్య నెన నాత్మ నోమానుషత్వం స్వాభావిక మితి సూచ్యతే - భోగాణ భుంజా నా అనుభవంతీ. కామ్యంతతి" కామా: భోగోపకరణాని సక్చంద నాదీని. తేషాం సమృద్ధం సమృద్ధి- భా వెనిష్ణా-తదస్యాల ప్రీతి సర్వ కామసమృద్ధినీ-అత ఇగిర నావితి అని ప్రత్యయః - అభభ పమితి శేషఃin eull తవ నే త్రా భ్యాం వారి స్రవ శోక జమ్ పుండరీక పలా శాఖ్యాంవిప్రకీణr మివోదకమ్|| ||సు రాణామసురాణాంవా నాగగ రిధర్వరశు సామ్|M. ENT ణాంకిన్నరాణాంవాకా కొత్వంభ వ సిశోభ నే|| కాత్వం భవసిరు ఠాణాంమరుతాంవావరాన నే వసూనాంజావరారోహే దేవతా ప్రతిభాసి మే || కిన్నుచంద్రమసాహీ నాపతి తావిబుధాలయాత్ |రోహిణీజో జ్యోతిషాంశ్రేష్ఠాశ్రేష్ఠ సర్వగుణాన్వి తా|| 2 || కాత్వంభవ సిక ల్యాణిత్వమనిందితలోచ నే! తెu || నా పాద్వాయది వామోహాద్భ తాజురమసి తేత్మణ్ - వసిష్ఠం చూపయి త్వాత్వం నా సీకల్యాణ్యరుంధతీ రా !!కోనుపు త్రఃపి తో ఛాతాభ తాజ్ తెసుమధ్య మే * అస్మాల్లో కాదముంలోళంగతంత్వమనుశోచసి|Fullలోద నాదతినిశ్శ్వాసౌద్భూమిసంస్పర్శ నాదపీ *న త్వాం దేవీమ హంను న్యే రాష్ట్ర స్సంజ్ఞావ ధారణాత్ || ౧oul|వ్యంజనానిచ తెయానిలకు ణానిచలకయే *మహిషీ భూమి పాలస్య రాజక న్యాసి మేమ'తా||nnu||రావణెసజనస్థా నాద్బలాదపహృతాయది • సీతాత్వమసిభద్రం తేతన్మమాచత్వు పృచ్ఛతః || 1.94 ||య ధాహితవ వై దైన్యంరూపం చాప్య తిమానుషమ్ • తపసాచా న్వితో వేష స్వంరామ మహిషీ ధ్రువమ్||n3u!!సాతస్య వచనంశ్రుత్వా రామకీత ణ సహషిణ తా * ఉవాచ వాక్యం వై దేహీహనుమల తంద్రుమా! తమ్ || 184"పృధివ్యాం రాజ సింహానాం ముఖ్య స్యవిది తాత్మనః • స్ను పొదశరధస్యాహంశత్రు సైన్య ప్ర తాపిసః || ౧ || దుహీ తాజనక స్యాహం వై దే హస్య మహాత్మనః* సీతాచ నామ నామ్నాహంభార్యారాను స్య ధీమతఃlinku ||సమా ద్వాదశత త్రోహం రామవస్యని వేశ నే ఉభుంజు నానూసుషా న్ఫోగాణ సర్వ కామ సమృద్ధినీ!In Qu||త త్రయోద శేవధేరా జ్యే నేత్వాకునందనమ్ • అభి షెచయితుం రాజూసోపాధ్యాయః ప్రచక్ర మే || 10 || తి ! యణాంకిన్న రాణాం - 'కొత్వంభవసి - కస్య సంబంధినీ భవ సీత్యథణః || 2 || Bతి || కాత్వంభవసికల్యాణిత్వ మనిందితలోచ నే - హేకల్యాణి త్వం " , అనిందితలోచ నేత్వం కాభవ సీతి వాక్య భేదేనయుష్మచ్ఛష్ట ప్రయోగఃతణీ జ్ఞాసాతిశయద్యోత నాధణ: * వసిష్ఠం మోపయి త్వేత్య త్ర పతి తా విబుధాలయాది త్యనుషంగః || Uy | కొన్వితి I అముంలో కంపరలోక ంగతంత్వం అనుశోచసికిం-యంకంచనబంధుమితి శేషllanu||వ్యంజ నానీతి!! వ్యంజనాని సంస్థానవి శేషవిశిష్ట తయాఉ త్తమ స్త్రీత్వ వ్యంజకొని స్తనజను నా దీని లక్షణాని భాగ్య వేదనశుభ రేఖాదీని]] n.Pulయ వెతిllయ ధాయాదృశం||13|| "సేతి || ద్రుమా శ్రితండ్రుషమూలా శ్రీతం-సోవతీర్య ద్రుమాదితి పూవణము క్తత్వాత్ |Inau||సీతాచ నా మేతి నాష శబ్ద స్ర సిధార్మిnt+u|| సమాఇతి || సమా ద్వాద శత్య త్రస్యన సమితి శేష.}]] OFul! సప బే - ·(') in శ్రీరామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయపిశి ప్లే " సుందర కాండే - చకు స్త్రీ. శ. POTU II తస్మిన్ని తి|| సంఖీయమానే సంభారా? సంపాదయతి సతి- రాఘవ స్యాభి షేచ నేరామాభి షేక నిమి త్తం- దేవీ మహిషీ!|nf||నవి చేయమితి || భుజ్యతం జనం బాద్యం చేయంచ- రా మోయద్యభిషిచ్య తెత దామమ సంబంధియత్ బొజనంతన్న పి బేయం నఖా చేయం-ఏషఃఅయమఖి షెక్క-జీవిత స్యాంతశ్చ | 201|| య త్తది తి1 తత్పూర్వో క్తం యద్వర జానరూపం వాక్యంతన్న వితధం కార్యంచే త్తదారా మోవనంగచ్ఛతుll enull సఇ II దేవ్యా స్సంబంధి స్వకృతంవర దానం స్మృత్వాకై కే య్యాఃవచనం శ్రు త్వాము: మోహా||93|| ఇతి!అభి షేకౌత్సరం ప్రియం-పితుర్వచనంవి వాసయాచ నారూపం-పూర్వంచునసా ఆసాద్య అంగీకృత్య - అధ నా చా ప్రతి గృహీత వాక్ మనఃపూర్వకమంగీకృత నానిత్యర్థ? 1944 || ఇతి ఉత్తరీయాణివాసాంసి-జనన్యై కౌసల్యాయై మాం సమాదిశత్ తన్నిక చేత్వ యాస్థాతవ్యమిత్యు కవానిత్యథః: || 24 || సాహమితి || అగ్రతః ప్రస్థానె హేతుమాహ- సహీతి || 984 || ప్రాగే వెతి! ప్రాగేవ - యద్యసి రామానంతర మెవలక్మశాన వ్రమ చీ రాది స్వీ కారః - తధాపిత స్యత్వ రాతిశయవ్యంజ నాయతధో క్తిః మహాభాగః అహంసర్వంక రష్యా మీతి ప్రతిజ్ఞానుసా రేణ సర్వ విధ కైంకర్యకరణాచి తాభి షేక వి ఘ్న హెతు భాగ్య సంపన్నః సౌమి త్రి : సృష్ట స్వంవసనాసాయేత్యు కన త్యాఃగ ఛ్ఛే సంజాతః- మి త్రనందనః సుమ్ముణ స్సర్వవిధ కైంకి ర్యక తెr త్యనుకూలై రభినంద నీయః ఫూర్వజ స్యే త్యాది- రామ కైంక ర్యానురూప త్వె నదుము చీ రాదీ నామలంకరణత్వ మిత్యధE 8||2vu! తేవయమితి II పు రాదృష్టం పూర్వ మదృష్టం-అత్ర గఁ భీర శబేనదుష్ప్ర వేశ త్వందర్శనశ బేన స్వరూపమఫ్యుచ్య తే | 9F ull9oul ద్వావితీ ద్వౌమా సౌద్విమా సరూపః కాలః మెజీవి'తాసు గ్రహఃజీవి తాను గ్రాహకః- జీవిత ధార ణానుకూలఃకృతః త్యజ్యూమి- స్వయమె వెతి భావః||3nu ఇతి శ్రీ మోవింద రాజపిరచి తె రచి తెశ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారతిలకా ఖ్యా నె సుందర కాం కొండ వ్యాఖ్యా నే యస్త్రీ శ స్సగణి. •••••••••••••• తస్యాణ త్యాది! దుఃఖదుఃఖాభిభూ తాయాః ఉత్తరోత్తరంచుఃఖం ప్రాప్తియః|| 7 ||అహమితి ||తవదూతః త్వాం ప్రతి తస్మిన్సంయమాణెతు రాఘవ స్యాభి షేచ నే * కైకేయీ నామభ తొణరం దేవీవచనమ బ్రవీత్ ||NFu'నపి బేయం నబా దేయం ప్రత్యహంమమభోజ సమ్ • ఎష మేజీవిత స్యాంతో రామోయద్యభిషి చ్య తే!.g0u|| య త్తదు కంత్వయావాక్యం ప్రీ త్యానృపతిసత్తమ * తచ్చేన్నవితధం కార్యంవనంగ చ్ఛతు రాఘవః|_9nu || రాజా సత్యవాగ్గేవ్యావర దానమను స్మరణ • ము మోహవచనుశ్రుత్వాకై కేయ్యా కూరము ప్రియమ్ || 9-94|| తతస్తుస్థవి రాజాస త్యేగ మేళా వ్యవస్థితః * జ్యేష్ఠంయశ స్పినంపు త్రుంరుద నాజ్యమయాచత|| 23 || సపితుర్వచనం శ్రీమానబి షే కాత్పరం ప్రియమ్ * మన సాపూర్వమాసాద్య వా చా ప్రతిగృహీత వాక్ || 984||ద ద్యాన్న ప్రతిగృహొయాన్న బ్రూయాళ్కించిదప్రియమ్ • అపిజీవిత హెతో వాణ రామస్స త్యపరాక్రమః|| 93u||సవిహాయోత్తరీయాణిష హాహాణిమహాయశాః *విసృజ్యమనసా రాజ్యంజన న్యైమాం సమాదిశత్ 1.92 4 || సాహంతస్యా గ్రతస్తూర్ణం ప్రస్థితావనచారిణీ • సహి మే తేనహీ నాయావాసస్స్వ గేజ పిరోచ తే || 9 241 ప్రా, గేవతుమహాభాగ స్సామి త్రిమి త్ర నందనః• పూ ర్వజస్యానుయా త్రాగె చుమచీ రై రలంకృతః || 904!! తేవయంభతుః రా దేశంబహుమాన్యదృఢవ్ర తా! * ప్రవిష్టాఃస్మ పురాదృష్టంపనంగఁభీర దర్శనమ్!! Fu||వ సతో దండ కారణ్యెత స్వాహమమితౌజసః • రక్ష సాపహృతా భార్యారావణేనదు రాత్మ నా || 304:ద్వౌమా పౌ తేన మేకాలోజీని తా ను గ్రహఃకృతః • ఊధ్వణం ద్వా భ్యాంతుమాసాభ్యాంతత స్త్యత్యామీ జీవీతమ్ || 3 null98 శ్రీమత్సుందర కాండే - త్రర. స్త్రింశ స్సగణ: *#*#* తస్యా స్తద్వచనం శ్రు త్వాహనుమాన్హరియూదపః ! దుఃఖడ్గుఃఖా భీభూ తాయాస్సాంత్వము త్తరమ బ్రనీత్ || ౧ || అహం రామ స్యసం దేశా దైవిదూత స్తవాగతః | వై దేహికుశలీరామస్వాంచ కౌశలమ బ్రవీత్ 11.9||యో హ్మ మఠం వేదాంశ్చ వేడ వేడవి దాంవరః ! 'సత్వాంధాశరధీ యమితి || మమబొజననిత్యత్ర ప్రధమా ధేజా షషీ|90||| యదితి!! వాక్యంత్వదు క్తం సర్వంకరిష్యామీ తిశ పథపూర్వకము క్తమిత్యడFall exy || సpesi. ఉత్తరీయాణి నా సాంసీశ్యర్థ. 90ల! తేవయమి తి!!పు రా అదృష్టమితి చ్ఛేదః || 3 04!! ద్వా వితి జీవి తాను గ్రహఃజీవితాభ్యనుజ్ఞా-త్య కార్యాని జీవితం రావణే త్యాది 'కేసర భావః!3 nuu ** *######• ఇతి శ్రీమహిశ్వరతీవణ విరచి తాయారు. శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కావ్యాయాం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయా-త్రయ స్త్రీ శ స్సగణ: ###*#**** తస్యా ఇతి! దుఃఖాద్దుఃఖాభిభూ తొయాః సంతతదుఃఖాబిచూ తాయాఃత్యధణః || ౧ || అహమితి!!త వాగతః- సమీ సమితి శేషః 1-9!! !! బాహ్మము స్త్రీ యో వేది. అ నేన ·సం ఆరానూయనే - వ్యాఖ్యానన తుష్టయవిశి స్టే - సుందర కాండే - చతుస్త్రింశ స్సగEt. ప్రేషితో రూతః || య ఇ || వెద వే - వేదవిదాం వేదాధజా జ్ఞానవ తాం! | సె® || ప్రీ తి సంహృష్ట సర్వాంగీ ప్రీ త్యాపులకిత సర్వాంగీ || 2 || దుఃఖ బాహు త్ర్యోపి రామద ర్శన ప్రత్యాశ యాకృఘ్రాణజీవం త్యాః దేవ్యాఃజీవ సఫల స్యలబ్ధ తత్సం వాదినీంగా ధాంస్తాతీ- కి ల్యాణీతి || కి ల్యాణీ సత్యాగా-మా ప్రతి భాత మాంప్రతి భాతి - వ దళాశ తాదపీస్యం తెఇతిక రణం బాధ్యolt. || యెతి||తయా సీతయా అస్మి కొహనుమతిపిన యే-అద్భు తా ప్రీ తిరు శ్పాదితా - పరస్ప రేణే త్యాదికంవశ్యుమాణస్య సర్గస్య సంగ్రహః | 2 ||త స్యా ఇతి || ఉపచ క్ర మేగంతుమితి శేషః ప్రా పేతి వాధE allu||య ధాయ ఇతి!! 7 •వణం పరిశంక తే-రామకుశలకధ నెన సంజాత రావణమాయా స్మర ణాపునశ్శ, కితవతీత్యధFell? ||ల హెఇ లి|| మేమయా అస్యపురత్యయత్క ధీతంతత్ దుష్కృతంఅను చితంకృతం ఇదం అనాలోచ్యక ధనం థీక్ - ఆ" సూఇ భేదే- ఖేద హేతుమాహ-రూ పొంతరమితి-వతళాత ఇతి శేషః!!ng || తామశోక స్యేతి|| యద్యపిపూర్వ శింశుపాశాఖావలంబనము కం- తఛాషి శిఁ శుపాశో ఖాఅశోక సంవలి తెతిక్వచిచ్ఛింశు పేత్యు చ్య తె క్వచిదశోక ఇతి-అతోనక శ్చిదోషః|| 10 || హనుమానిత || భయవిత్ర స్తాభయ హెతు నావిత్రస్తా||c3u||మా యామితి!! మాయావీశ్వత ఎ వమాయావా? .అస్మాయా మేధాస్ర మోవిసిరితివిని ప్రత్యయః ఇదానీం మాయం. • ప్రపిష్టః శ్రితః- స్వయం రాగణస్సక్షమసం తాపము త్పాదయ సీతయది ఉత్పా దయ సీతియత్ -తత్సం తాపో త్పాదనం- తేనశోభ సంత వాస్య భీష్ట విరహసం తో సొభ ఏప్యతీత్యర్థి ః || ౧LU||హనుమం తం గావణమాశఁక్యతజ్ఞతమ సః ప్రసాదమాలోచ్య " రామో దేవికౌశలను బ్రపీత్ 13 || లక్ష్ముణశ్చమహా తేజాభతు సైనుచరః ప్రియః |కృత వాన్మోక సంత పశ్శిర సౌ తేభి వాదనమ్ || ||సౌతయోఃకుశలం దేవీ నిశమ్యనరసింహయోః! ప్రీతి సంహృష్ట సర్వాంగీహనుముంత మధాబ్రవీత్'n (lls ల్యాణీలత గా ధేయం లౌకికీ ప్రతిభాతిమా |పతిజీవంతమానందో నరంవషణ శ తాదపి|| ||తయా సనూగ తేతస్మిణ ప్రీ ఆరు ల్పౌది తొప్భు తా పరస్ప రేణ చాలా సంవిశ్వస్తా” ప్రచక్రతు | 2 |త స్యా స్తద్వచనం శ్రుత్వా హనుమాన్ష రియూధపః fసీ తాయాశ్మోక దీ నాయా స్సమిపముపచక్ర మే ||vilయ దాయధా "సమీపం సహనుమా నుస సపజాతి పిత ధాతధా రావణం సా తం సీతా పరిశంక తే || ||ఆ హెబాధిస్తుష్కృతమిదంక ధితం హియదస్య మే 1రూ పొంతరము పోగవ్య సమవాయం హిరావణః|| 70 || తామ మశోక స్యశా ఖాల సావియు క్త్వా శోళకి తాత స్యా మేవానవ ద్యాంగీధరణ్యాం సము. పావిశత్ || 10 | హనుమా సపిదుఃఖా తాణం తొందృష్ట్వా భయ మోహి ఆమ్ ! అవందతమహాబాహు స్తతస్తాంజన కాత్మజామ్ • సొచైనంభయవిత్ర స్తాభూయో నై వాభ్యుదై తుతం. || తందృష్ట్వానందమానంతు సీతాశశిని భాన నా * అబ్రవీద్రఘుణముచ్ఛ్వస్య వానరం మధుర స్వరా|| 03 || మాయాం ప్రవిష్టోమాయావీయదిత్వం రావణస్స్వయం • ఉత్పాదయసి మే భూ యస్సం తాపంతన్న శోభనమ్!!18ul స్వంపరిత్యజ్యరూపం:సుపరివ్రాజక రూపధృత్ * జనస్థా నేమయా గృష్ట స్వంసఎ వాసిరావణlic Au|| ఉపవా 'సకృశాందీ నాం కామరూపనిశాచర • సం తాపయసి సంభూయస్సంత ప్తాంతన్నశోభ సమ్ |Int-1|| అధవా నై త దేవంహియన్మయా పరిశంకితమ్ • 'సర్వాస్త్ర హరగత్వము క్తం తద స్త్రస్వామినః బ్రహ్మణః సవజ జగత్సమష్టిత్వవత్ తద స్త్రస్యాపి సర్వా స్త్రసవ ష్టి త్వాత్ వెదోం శ్చేత్య నేనసవణ కమణ మాగ- పొరగత్వం వెదవిఛాంవర ఇత్య నేనజ్ఞానమార్గ పొరగత్వము క్తి .!| 3 || 8 || సేతి! ప్రీతి సంహృష్ట సర్వాంగీపులకిత సర్వగా త్రీ || 1 | జీవిత హారీదుఃఖ బాహు క్యాపి- రామదశ న ప్ర త్యాశయాకృచే జీవం త్యాది వ్యాజీవన ఫల స్యలబ్ధ త్వాత్ -తత్సం వాదినీం 71 ధాంస్తాం ||కల్యాణీ తి||జీవంత ం నరం-వపణశ తా దపిశషణశ తమ ధ్యే వా-అనండ ఎ తీతిజయం లౌకికీ గా ధాజన వా తాE-మామాం ప్రతిక ల్యాణీ సత్యాగా ప్రతి భాతిబ తేలిహ షేణ || ||తయే || సమాగ తెలి స్మిక్ హనుమతి తయాక ల్యాణీల తే త్యాది పదం త్యా దేవ్యా అచ్భు తా ప్రీతిరు త్పాది తేతి సంబంధః || 2 ||త స్యా ఇతి || ' మీ సముపచక్ర మే-గంతుమితి శేవ ? ||3 || || రావ కుశలకధ సేనసంజాతనిశా శ్వాసాపి రావణమాయా బాహుళ్యం స్మృత్వా పునరవిశ్వసం త్యొహాఅ హెఇత!! మేఅస్య పుంతియత్మి, ధితంక ధనం-తద్దుష్కృతం అనుచితంకృతం - ఇదపు నాలో, 'చ్యక ధనంధీక్ అ హెూ ఇతి ఖే దే|| ఖేదే హేతుమాహరూ పొంతం మి తియఃపూర్వంమాయయా మాము పాహరత్ - సపవాయం రావణ రూ పొంతరము పొగమ్యవరణ త ఇతి శేష.?|| ౧o || తా మితి!|అశోక స్యలశోకవన స్థశింశుపావృక్షు స్వేత్యష - Runnel/ ఆంధరణ్యుపనిస్టాంఅవందత నమ స్కృత వాక్ - ఎనందృష్ట్వాభయ సంత్ర స్తాభూయఃపున రెనం నాపశ్య త్ Inculinta41 ఏవం రావణ త్మ్యాత్ హనుమంతం రావణ చూశ, క్య-తగ్గశ = నజనితమనః ప్రసాదమాలోచ్య - తాంశం కాంని గాచ ప్లై!! అధ వేలి|| మయాయత్ప ·త్యర్థః అ పవి శేషో జానామి | శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయనికి ప్లే - సుందర కాండే. చతుస్త్రింశ స్పర్స్ : . తాంశం 5. నీ రాచ వై-అధ నెU || యా యత్ పరిశంకీతం-ఎత నై వంహి నైవ మేవ-కుత ఇత్యత ఆహ-మన సఇతి॥ ౧ 24|| Fu|| ఇహ రావ గూ తాగమనముత్యం ఆ 'సం భావితమితిను త్వా పునర్బహు ధాశంక తె అఖ త్యాది నా||904||స్వ ప్నేపీఠ స్వ స్నేసియద్యహంవీరు- "రాజ్, సీమ ధ్యవా'సకృతంద 180 స్వప్నదృష్టో పినివ తణయితుం కు మళితివీ ర్యాతిశ యోక్తిః రాఘవం సహలక్ష్ముణం-పి శ్లేషదశాయాముభ యోద్కర్మ నాత్ స్వస్నదర్శ నెఫ్యుభ యోద్కర్మనఁ భ వేత్ -యర్వాత దా' నీఘు భయోర్వి శ్లేషాత్తెకింపర స్పరం సంయుత్తైన వెత్యతిశంక తే - ప శ్యేయం నావ సీ దేయం - ఎవముభయోస్స్వ స్నేదర్శ నెపవ హద్దుఃఖంనివ తెE త - కధంచిజీవితంధా రయేయం స్వప్నోషి మమమత్స రీమద్ద శాంవిజ్ఞాయరావ ఇవ స్వప్నోషి మయి మాత్సర్యంక రోellenu || 9-94 || నవంయధార్థం స్వప్న సత ం నిర-స్యపునశ్చత రోవి భ్రమ ప Wను త్రైక తె కిన్ను స్యాదితి || చి త్త మోహః రామ కేసువార్తాశ్రవణకుతూహలకందళిత నిరంతర చింతా సంతతిపరిణతీపి శేష రూపఃకోసమనసో న ఇత్య 'సత్యశ్చిత్త సుక ల్పోవా-వాతగతిః ఉపవాసాది ప్రయు క్తధాతు కొభజో వాతవికారరూపొ భ్రషః తడధ్యారోపొ వా యధాత్వ రూప స్య వా యోశిపాసువుండరూ శెషోధ్యారోపణి-ఉ న్మాగజోవికారోవా ఉ నాదొ నామవిరహిణాంక కశ్చిదవ స్థావి శేషః-తట్టేవి కారో భ్రమ..హృగతృష్ణ అన్య స్యాన్యరూ పేణావ భాసః చిత్త 'మో "హెన్మా దావ ప్రకృతిస్థ ప్రతి భాసవి శెహె-వాత గతిమృగతృప్తి కేతు ప్రకృతి స్థస్య 11.934||అనంతరో కచతుష్టయం నిరాక రోతి- అధ వేత్యాది నా || అధవా అయం హ నరత ద్భాషణాది ప్రతిభాసంఉ న్మాదొన- మో ఎప్యు న్మాగలక్ష ణః-ఉ న్మాదస్యలక్షణమివలక్షణంయ స్యసతదౌ కఃఅతః ఉ న్మాగని గౌకరణే నైవసోషిని రాకృత ఇత్య థE:-అనయోర్నిరాకరణమితర పక్షు ద్వయని రాక రణస్యొపలక్షణం కుత ఇత్యత ఆహ-సంబుధ్య ఇతి- అహం ఆ త్మాగామిమంవ నౌక సంచాపీ సంబు ధ్యే సవ్యక్ జు 1984 || ఇ త్యేనమి ? || Vబలం మోహ శ్వాదీ నామబలత్వం రావణత్వ స్య బలవ త్త్వంచll.9L_u || సీతాయాఇతి!|సం ప్రహషణ యత్సం ప్రా హర్షయత్ il.92 y! ఆదిత్యకు మనసోహిమష ప్రీతిరుశ్చ న్నాతవదశ జ నాత్ || 12 || యది రామ స్యదూత స్వమాగతో భద్రమస్తు తె • పృచ్ఛామి త్వాంహరి శేష్ఠ ప్రియా రాషక ఛాహి మే 1 గుణా గ్రామ స్యక ధయ ప్రియ స్యమమవానరుచి త్తంహరసి మెసౌమ్యనదీకూలంయధారయః|| 0 | ||ల హెూ స్వప్న స్యసుఖ తాయా హ మెవంచి రాహృతా * ప్రేషితం నానుపశ్యామి రాఘ వేణవ నౌక సమ్||90||స్వ ప్నేపియద్యహంవీరం రాఘవం సహలత్ముణమ్ • ప శ్యేయం నావసీ దేయం స్వస్నోపినుమమత్సlllenu! నాహం స్వప్నమిమలమ న్యస్వ ప్నే దృష్ట్వాహి వాసరమ్ సశ క్యూ భ్యుడయః స్రాప్తం ప్రాస్తశ్చాభ్యుదయ మమ !|-9-94 | కిన్ను స్యాచ్చిత్తమో హెూ యంభ వేద్వా తగతి స్త్వియమ్ • ఉన్మాదమోవి కారోవాస్యాజియం మృగతృష్ణా కా!| 34 || అధవా నాయ ము నా దొమో సూఫ్యు న్మాదలతుణ సంబు ధ్యే చాహమా ల్మౌనమి మంచా పివ నౌక సమ్ || 1984 ||2 త్యేవంబహు ధాసీతాసం ప్రధార్యబలాబలమ్ రక్షసాం కామరూప త్వా న్మె నేతఁ 'రాకు సాధిపమ్ || 2X4l/ఎ తాంబుద్ధింత దాకృత్వా త్వా సీతాసాతనుష ధ్యమా * న ప్రతి వ్యాజహా రాధ వానరం జనకాత్మ జూ|| 24 || సీతాయాశ్చింతతంబుద్ధ్వాహనుమా న్మారు తాత్మజః * త్రానుకూలై ర్వచ నైస్తదా తాంసం ప్రహషణ యత్ || 924) ఆదిత్య ఇవ తే రిశంకితం.ఏత నై వంహి నైవ మేవ-కుతఃమన స్కతి|| or uliఇహ రానుదూ తాగమనమత్యం తా సంభావితమితిమ త్వా పునబక్ హుధాశంక తే- అహం త్యాదినా || 994|| ఏవంయ ధార్థ స్వప్నపవే నిరస్య-పునశ్చతురోవిభ మ పలను తైక, తె-కిన్ని త్యాది || చిత్తమోహఃనిరంతర రామ ధ్యానజనితత తైషి తనూ తదశః ససం భాషణాది విష యోభమః హతగతిః ఉపవాసాది ప్రయు క్తధాతుజా భజాతవి కారరూపోభ 9మఇత్యర్థం ఉన్మాదజో వికారఃడ న్మాదో నామవిరహిణాంకశ్చి దవ స్థాని శేషః మృగతృష్ణ కాసర్వశరీరి సాధారణో దేశ కాలవి కుజభ మ ఇత్యర్థ 1934|| బాదా రాహిత్యేన భ్రమచతుష్టయపక్షంని రాచ షే), అడ వేతి|| అయం వానరఃత ధ్భాషణాది ప్రతిభా సః ఉన్మాదోనభవతి-మో హెూ ప్యున్మాదలకుణః-ఉ న్మాదలకుణమివలకు ణంయస్య మోహస్య సతదౌ కః- అత ఉ న్మాదనిరాకరణే నై వ మో సూపిని రాకృతః- ఉన్మాద మోహయోని రాకరణినచి త్త మోహమృగతృప్తిక యోని రాకరణంకృత మితి ద్రష్టవ్యం- స వెజ్ పేపణ: ఉ న్మాద ప్రాయా వ-భన త్వావి శేషాదితి భావః-కుతః అతఅహ సంబుధ్య ఇతి ||యితః అహమా త్మానం ఇమంవ నౌక సంచాపి సంబు ధ్యే సమ్యక్ జా నామి-నిజాణ సంజూ నామీత్యర్థ 81-904 ఇ త్యావమితి ! బలాబలం బలంరక్ష సాంకానురూపధారణంబలం-అబలం రామ దూత స్యాషినానర స్యా త్రాగము నా సామధ్యణవ బలం 'సం ప్రధా శ్వేశ్యర్థః || stay! అవి శేషజన్య శ్చా సీ ·సుం - - కో ధ మేవగురుకులవాసయో శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - సుందర కాండే - పంచ త్రింశ స్సగణ:. త్యాది || రా జేతి-కు బేర స్య సర్వలోక రాజత్వము క్తం- రాజాధిరాజాయ ప్ర సహ్య సాహి నెన మోవయం వై శ్రవణాయకుమణ హజ్రతి 1 సత్యమధురవా క్త్వంబృహ స్ప తర్వాచస్పతి త్వా దేవ-రూపవా?'సౌందర్యవా?-సుభగఃరమణీయః శ్రీమాక్ -- శ్రీమా? కాంతిమాణం -స్థానె క్రోధస్థానే క్రోధఃయస్యాశాస్థాన క్రోధః - ప్రహర్తా విషయె ప్రహ తాE-ఆదిత్యః నెత్యాదినాఉ కైర్వి శేషశై ర్విశిష్టా రామ ఇతియోజ్యం ||304!! బాహుచ్ఛాయామి త్యాది|| లోక 8మహాత్మ నోయస్య బాహుచ్ఛాయాం అవష్టబ్ధఃఆ శ్రితః-తంమృగరూ పేణ ప్రశ సమృ గేణ హేతు నా ఆశ్రమపదాదపకృష్యశూ న్యేయే నాపనీ తాసితస్య రావణస్యయత్ఫలం మరణరూపం- తద్ద త్యు సీలియో జనా-యద్వా బాహుచ్ఛాయామవష్టభోయస్యలో కూమహాత్మనః అసావాదిత్య 9వ తేజస్వీ 'త్యేవంయోజనా||3-9li8oll నాహమితి || పంచ నార్థంపరిగృహీత వేష ఇ తిమాంయ ధావగచ్ఛసిత ధానాస్మీత్యర్థః||ఇతి శ్రీ గెనావింద రాజవిరచి తే శ్రీ రామాయణభూషశృంగారతిలకాఖ్యా నేసుందర కాండవ్యాఖ్యా నెచత స్త్రీంశ స్ఫగణః, తాంత్వ త్యాది|| ||త నిశ్లోకి || గురుకుల వాసాయో మాగ్యానాంవాన రాణా ణాంవసిష్ఠశిష్యాణాంచ ఈ దృశ సమాగమః-కధం-జాతఃశాస్త్రవశ్యానా గ్యత్వాత్ ||9||యానీతి || లింగానిచిహ్నాని ||దృశమితి|| సం స్థానంఅవయవ సన్ని వేశః-రూపం ఆ కారః-వణః: కాంతిర్వా ! || 2!! జనంతీ త్యాది II బ ప్రత్యామంత్ర -జానంతత్వం దిష్ట్యామాంపరిపృచ్ఛసీతి సంబంధి-లక్ష్మి తానిత్వయాదృష్టాని- మెమ త్తః|| ||రామ ఇతి || రామః సర్వాంగసుందరః- కమలప శ్రాక్షః కాంతీ ప్రవా జస్వీలోక కాంతశ్శశీయథా * రాజా సర్వస్యలోక స్య దేవో వై శ్రవణ్యధా | విక్రమేణా పపన్నశ్చయధావిష్ణుమణ హాయశాః * 'సత్యవా దీమధుర వాగెనోవాచ సర్పతిర్యధా | రూపవాన్సుభగశీ మాకొకందపణ ఇవమూ ర్తిమార్ట్ * స్థాన క్రో ధః ప్రహతాE చ శ్రేష్టోలో కేవ-హారధః || 300|| బాహుచ్ఛాయామవష్టభోయస్య లో కెమహాత్మనః • అపకృష్యా శ్రమపదాన్మృగరూ పేణరాఘవమ్ శూ న్యేయే నాపనీ తాసితస్య ద్రక్ష్యసి యత్ఫలమ్ ||3-9||నచి రా దా ద్రావణం సంఖ్యే యోవధిష్యతి వీర్య వాక్ రోష ప్రము వైశిషుభిజ్య కొలద్ఫిరినపావ వైః * 'తేనాహం ప్రేషితోదూత స్వత కాశమిహాగతః ||33|||త్వ ద్వియో గేనదుఃఖాతజ స త్వాం కౌశలము యో గేనదుఃఖాతః స్స త్వాం కౌశలమ బ్రవీత్ • లక్ముణశ మహా తేజస్సుమి శ్రా నందవధణ నః 1అభివాద్యమహాబా హుస్స త్వాం కౌశలమ బ్రవీత్ ||22|| రామస్యచసఖా దేవిసుగ్రీవో నామ వానరః రాజా వానర ముఖ్యానాం సత్వాంకౌశలమ బ్రవీత్ || 34 || నిత్యం స్మ రతి రామస్వాంససుగ్రీవ స్సలక్ముణః దిష్ట్యా జీవ సి వై దేహిరాత సీవశమాగతా|| 3 2 ||నచి రాష్ట్రళ్య సేరామంలక్ష్మణంచమహాబలమ్ | మ ధ్యే వాన రకోటీనాంసుగ్రీవంచామితౌజుసమ్ || 30 || అహంసుగ్రీవ సచివోహనుమాన్నామవానరః ప్రవిష్టోనగరీంలం కాంలంఘయి త్వామ సూదధిమ్ || 3F కృత్వా మూధ్నీ - పదన్యాసం రావణస్యదురాత్మనః 1 త్వాం ద్రష్టుముపయాతోహంసమాశ్రిత్యపరా క్రషమ్ ||80|| నాహమస్మిత ధా దేవియ ధామా మవగచ్ఛసి | విశం కాత్యజ్య తా మేషా శ్రద్ధత్స్వవదతోమము ||ర nil28 శ్రీమత్సుందరకాండే - చతుంశ స్సగణ: ################## 'తొంతు రామక ధాంశ్రుత్వావై దేహీ వానరష్క ఖాతా | ఉవాచవచనం సాంత్వ మిదంమధురయాగిరా|| ||క్వ తేరా మేణసం సగణిక ధఁజానా సీలక్మణమ్ | వాన రాణాంనరాణాంచక ధమా సీత్సమాగమఃllellయాని రామస్యలింగాలక్మణస్యచ వానర |తానిభూయస్సమాచత్వు నమాంశోక స్సమావి శేత్ ||3 || దృశంత స్యసం స్థానంరూపం రామస్యకీ దృశమ్ |క థమూరూక ధంబాహూలమ్ముణ స్యచశంసమే ||8|| ఎవము కస్తువై దేహ్యాహను మాన్మారు తాత్మజః 1తతో రామంయధాతత్వమాఖ్యాతు ముపచక్రమే || 4 || జానం తీబతదిష్ట్యాహంవై దేహి పరిపృచ్ఛసి | భతుణికమల త్రాణి సం స్థానేతి స్థానకో ధఃస్థానే క్రొధనీయెవిషయే క్రోధోయస్యసః |30|| బాహ్వితియ స్య బాహుఛాయామవష్టబ్ధఃఆ శ్రితోలోకః- తం రామవంమృగరూ పేణ ఆశ్రమా దపకృవ్య-శూ న్యేయేన రావణే నాపనీ తాసి-త స్య రావణ స్యయత్ఫలం మరణరూపం-తత్ ప్రత్య సీతియోజనా|| 0 || నాహమస్మిత చేతి II నాహంమాయావీ- వానరోస్మీ త్యధణః || ఇతి శ్రీయ హేశ్వరతీథణ విరచితాయాం శ్రీరామాయణతత్వ దీపికాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - చతుస్త్రింశ స్సగణ: . * ar######## తి|| తాంత్వితి||ఆవిత్యం వెత్యాదికాం!!.9lయానీతి! యానిలిం గాని చిహ్నా:/2 || దృశమితి! సంస్థానం అవయవ సన్ని వేశ్వరూపం ఆ కార?|| - ! జాసంతీతి || దేత్యానం ·శ్రీ రామాయణీ - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శీ స్టే - సుందర కాండే పంచ త్రింశ సగణుః, ఆనతః ఇవ అత్యంతమాకషణ నయనశోభః - తాదృశనయన సౌందర్య సీమాభూమి మాహ 'సర్వ సత్వము - హరః-తిర్యగ్జాతి తయాపిట పొద్విటపంప్లవతో మామా ను చిత్తో పహారక :-అవి శేషజ్ఞ స్యోపిమ మోహర ఇత్యర్థః - రూపవాణీ ణ్యసంపన్నః రూపమి త్యెత ద్వి గ్రహగుణా నాము పలత్మణం దాక్షిణ్యమి త్యాత్మ గుణ నాముపలకు, ణం- దేహగుణి రాత్మ గుణె శ్చాన్యూన్యత్యర్ధః-సంపన్నః ప్రసూతః-ఇదం సర్వం నాగంతుక ంకింతు ఔత్పత్తిక మిత్యర్థః-అత్యుత్క-టంవదసీ - కి మేపంవిపరోప్య _స్తిన వేత్య పేజయామాహ-జన కొత్మ జఇతి-భవతీచ తాదృశీత్యర్థం|| నిన్గా కి!! "రామస్సర్వాంగ సుందర ఇత్యధణః - కనులపత్రాతస్సౌందర్య ప్రవాహముతామావతళావ దాక షణ క నయనశోభావాళ్-నయనశోభాయాఅవఢిశిక ఇత్య పేజయామాహ-సర్వ సత్వమనోహరణతి. తిర్యగ్జాతీయ త్వేనశాఖాచంక్రమణపర స్య వాతాత్మజ స్యాపి మనోహర త్వెనసర్వ జనమనోహరః-రూపదాక్షిణ్య సంపన్నః ప్రసూతః స్వాభావికానవధీక దివ్య దేహగుణగణ జనకాత్మ జేత్వ మెవతత్సదృశీతివ స్తుంశక్యానా న్మెృత్యర్థఃయ ద్వారమయతీతిరమం తెయోగినఇతిచ రామః-రామత్వ మేవాహ-కమలపత్రాతు ఇతి-అధవా రామస్సౌందర్య ప్రవాహభూతః కమలపత్రాతుః ప్రవా పే ఆవతూ మానశ్రినయని తెనహృదయాకర్షక త్వంవ్యంజితం తచ్చ సక లజంతు సాధారణమి త్యాహ-సర్వ సత్వము మోహరణతి తత్ర వానరజాతీయవచ్చి త్తాకి దణ మేవ ప్రమాణమితిధ్వన్య తె- 'స్వ రూపవిగ్రహగు నైః సకలజంతును మోహరత్వం జన్మ సిద్ధమి త్యాహ-రూపదాక్షిణ్య సంపన్న : ప్రసూత ఇతితర్షి ఎవఁ పిధఃపునూ X విద్య లేకి మితి చేత్ నే త్యాస జన కాత్మ జేఇతి-తుల్యశీ లె త్యాది నాభవ త్యేవ ప్రసిద్ధానపు మాస్కశ్చిదితి భావః' || 'సంగ్ర హెణోక్తా గుణా కొ వివృణోతి- తేజ సేత్యాది నా బ్ర హ్మచర్యవ్రతే స్థితఃగృహస్థస్యాస్య బ్రహ్మచర్యం నామఋతోరన్య త్ర స్త్రీ సంగమ త్యాగః - త దాహమనుః షోడశర్తుర్నిశాః స్త్రీణాంత స్మీ యుగ్మాసు సంవి శేత్ |బ్ర హ్మచా ర్యెవపర్వాద్యాశృత స్రశ్చ వివర్జయేత్ || ప్ర చారజ్ఞ : ప్రయోగజ్ఞ :ఐహికాముష్మి కానాంకర్మణాం ప్రచారంగతిం హేతుఫల భావవ్యవస్థాంతత్వ తో జానాతీత్య గ్రత్య ప్యాహుః-రాజవిద్యావినీతశ్చ-చత ఆ రాజవిద్యాః || అన్వీత త్రయీ వార్తాదండనీతిశ్చ శాశ్వతీ!ఏ తొవిద్యాశ్చతస్రస్తులోక సంస్థితి హేతవ ఇత్యుక్తాః తాసు వినీతఃశిక్షితః, శ్రుత వాణా అవధృత వాక్-శీల సంపన్నః సదాచార సంపన్నః పూర్వం యజ్ఞదిక గానుష్ఠాతృత్వము క్తమి ఆ నపునరుక్తిః వేదేషుయజుర్వ ్యతిరిక్త వేదేషు- అనెన స్వ స్యయజు ర్వెదత్వం సూచితం-పవమాత్మగుణానదాయవి గ్రహగుణానాశా సైవిపులాంసం త్యాది నా-గూఢజత్రు : అ స్పష్టభుజ సంధ్యస్థిః సమఃఅన్యూ నాతి రిక్త దేహ ప్రమాణః(L.) త్రి స్థిరణతి - త్రిషుస్థా నేషుస్థిరః-తధో క్త సాముద్రి కే || ఉరశ్చరణీబంధశ్చ ముష్టిశ్చనృప తెన్ఫెరాఇతి శ్రీ ప్రలంబఃత్రిషు ప్రలంబు-దీఘడో స్థానంలళ్ముణ స్యచ * యాని రామ స్య చిహ్నానిలక్ముణస్యచయాని వై లక్ష్మి తానివిశాలాక్షి వదతశ్శృణు తాని మే || 2 || రామ కమలపతాకు స్సర్వ స త్వమి మోహరః |రూపదా క్షీణ్య సంపన్నః ప్రసూతో జనకాత్మ జే! || తేజసాదిత్యసం కౌశశికుమయాపృథివీ సమః బృహస్పతి సమోబుద్ధ్యాయశ హ వాసవోపమః • ర& తొజీవలోక స్యస్వ జన స్యాభిరక్షి తా 16& తొస్వస్యవృత్తస్యధమణస్యచపరంతపః • గా మీ భామిని లోక సంచాతుర్వణ్యం స్యరక్షితా |మర్యాదా నాంచలోక స్యక తా? కారయి తొచసః • అచిః ప్మానర్పితోత్యర్ధం బ్రహ్మచర్య వ్ర తెస్థితః | సాధూ నాముపకారజ్ఞ ప్రచార నిశ్చక ముళాణామ్ • గాజవిద్యావినీతశ్చ బ్రాహ్మణా నాము పొసితా | శ్రుత వాన్ఫీల సంప న్నావు నీతశ్చపరంతసః * యజు 'గ్వే దవినీతశ్చ వేదవిధ్భి స్సుపూజితః 1ధను గ్వే దేవ వేదేషు వేదాంగేషు దృష్ఠితః • విపులాంపోమహాబాహుఃకంబు గ్రీవళ్ళు భాననః | గూఢజ శ్రుస్సు తామా రా'మా దే విజు నైశ్ళు 918 * దుందుభిస్వనని మోక్షస్స్నీద్ధవణి ప్ర తొపనా?" !సమస్సమవిభ క్తాం గెనావణం శ్యామం సమ శ్రీ త (L.) త్రి స్థిర స్త్రీ ప్రలం త్రణే మాం రామదూత ఇతిజానంత సతీ-దిహ్యము గ్భాగ్యేనపరిపచ్ఛసీతియోజనా * యాతీతి ||ల కి తొ నిత్వయాదృష్టాని- మేము త్తః| 2 || రాను ఇతి!! రూప దాక్షిణ్య సంప న్న: గూపమి త్యేతద్విగ్రహగుణా నాము పలకులు ప్రసూత ఇత్య సేనగుణా నాముత్పత్తి విశిష్టత్వ మవగమ్య తే * సంగ్ర హెడో కానుణాన్వి నృణోతి! "తే ఒ సేత్యాది నా అచి"ష్మాని 3 అర్చిత సృధ్భిరితి శేషః" బ్రహ్మచర్య వ్రు తే సూదితః తత్ర ప్ర సిద్ధప్రత్యర్థః- ప్రచారథ్ ప్రయోగజ్జ, 8జయజురితి!! యజు వేజ దపి నీతః తస్మిణరత ఇత్యర్ధ పూ వణ మాత్మగుణానభిధాయణ మాసంవిగ్రహగుణా నాహ-విపులాం సఇ త్యాది నా దుందుభీతి|| సమః అన్యూ నా తెగిక దేహ ప్రమాణః|| త్రి స్థిరణత్యాది! త్రి స్థిరః శ్రీ షుస్థా నేషు స్థిరఃఃతదు క్తం * ఉగశ్చ గుణిబంధశ్చ ముప్పిశ్చనృప తేఃష్టి 99 త్రిప్రలంబశదు కం* ప్రలు బాయస్య ధనీత్ర యోభూ ముష్క- బె'హవణు-సుష,-0సృషణం - ·|| శ్రీ రామాయనే వ్యాజ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - పంచ త్రింశ స్సగణు. భూ బాహుముష్క స్తు చిరజీవీధనీ నర ఇతివచ నాత్ |అన్య తతు త్రయశ్చయ స్యవిద్యం తే ప్ర లంబా మేఢ బాహనఅతి త్రి సమఃత్రిషు సమః- కేశా గ్రంవృషణఁజూను స రాయ స్యసభూపతిరితివచ నాత్ | త్రిషుచోన్నతః-తధాహన రాహమిహిరః - ఉన్న తకుశ 84 తిపఃపరిమండలోన్నత నాభయ తిపాః | హృదయంన వేపనంపృథు 'సమోన్నతంమాం సళంచనృపతీ సమితీ || త్రి తామ్ర త్రిషు తా మ్రుః - శిష్టాంగుళీరు చిరతా స్ర నఖోసుపాడ్లీ పొదౌక రావపిసుర క్తనఖాత్మ రెఖావితివచనాత్ | 3 తొంతనఖపాణ్యంఫ్రీ తలై స్త్మా స్త్రీభిస్సుఖితిచ || త్రిషుస్ని ధ్ధతి-స్ని భవంతి వై యేషాంపొగ రెబాశ్మీరోరుహాః1 తధాలింగమణి స్తేషాంమహా భాగ్యం ఏనిది. శేది తిసాము ద్రికవచ నాత్ | త్రిషుగంభీం -అత్ర వరరుచిః-స్వర సృత్వంచ నాభిశ్చగంభీరశ్శస్య తెబు గైరితి || బ్రా హ్మైతు-స్వ రేగశౌచ నా భౌచగంభీర స్త్రీషుశ స్యతణతి నిత్యశ అతి సర్వత్రవి శేషణీయం- తెసరో గాద్యు పాధికృత రాగాది నివృత్తిః||త నిశ్లో 21 (78) త్రివలీవాణ ఉద రేవలితీయవా? -కంరవలి త్ర యవా న్వా అత్ర గగః - స్థి "రాత్రి రేఖాసుభ గెూపసన్నాస్ని గ్లాసుమాంసోపది తాసువృత్తి 1 నచాతిదీ|చతురంగులాచ గ్రీ వాసుదీర్ఘాభవ తీహధ న్యెతి || త్యవసతః శ్రీణ్యవన తానినిమ్నాని యస్యాసౌత్ర్యవనతః తాని స్తనచూచుక పొద రేఖాః-అత్ర మిహిరః - పీ నాపచి తైర్ని మ్నైకి తిపతయశ్పూచు కై స్సనై స్సుఖినః | స్ని నిమ్నా రేఖా ధని నాంత ద్వ్యత్యయేనని స్వా నామితి|| చ త్వారివ్యం గా నిహ్రస్వానియస్యా సౌచతుర్వ్యంగః- అత్ర వరరుచిః- శ్రీ వా ప్రజననం పృష్ఠం హ్రస్వ ం జంఘాచ పూజ్యత ఇతి || య ద్వాచ త్వారోవ్యంగా వికలాఃయస్యసం చతువ్య జాంగః - తెచ సి రావికలః పాడి-రోమాంతరవికి లోరోప కూపః- రైస్యు ణ వికలో మేడ్రః మాంసవికి లోవ స్తి-అత్ర నారద:- సౌదైః ప్ర స్వేదరహి తై స్సి రాహీనశ్చపాధి వః ఏక రోమాభ వే ద్రాజా ద్విరోమా పండితోభ వెత్ | అరోమాచతు రొమాచభ వేద్భాగ్యవివజి ఆ త? || సమ పాదో పపిష్ట స్యగుల్ఫ ం స్పృశతి మేహనం | య స్వేశ్వరంతంజానీయాత్సుఖినం చై వమాననం!! నిమాంసస్సంహతోన స్త్రీయేషాం తెసుఖ భాగినఇతి శ్రీశేషణ వాజ్ ఖిల తుశై ర్యుక్తంశిషణం తదస్యా స్త్రీతిత్రీశీషణ ఏ వాక్- తానిలకు ణా న్యావ తాE: E : ఆవతః ప్రాయరు చిరంయ స్య శిరస్సక్షితిభృతాం నే తేతిక ధనాత్ | యద్వాత్రిప్ర కారం స బశ్చత్రి సమరొషుచోన్నతః, త్రి తాత స్త్రీషుచ స్ని గంభీర స్త్రీషునిత్యశః(గా 2 (త్రివలీ వాంస్ర్యవనతశ్చతువ్య ణ ంగ స్త్రీ శేషణ వాక్ |చతుష్క శశ్చతు లెశాఖశ్చతుషి, ష్కు-శ్చతుస్సమ్మ (V) చతుదళాశ సమగ్వంద్వశ్చతుదణం. శృతుగణతిః | మ సళహను నాసశ్చపంచ స్నిగ్రోష్టవంశ జ్ఞాసనుఃత్రిషు సమఃతదు క్తం * కేశారంవృషణంజాను సమంయ స్య సభూపతిరితి|| త్రిషుచోన్నతః తదు క్తం * నాభ్యంతఃకుడి వజ్భిరున్నతఃక్షి ఆ పోభ వేదితి - త్రి తామ్ర తదు క్తం * నేత్రాం తనఖ పాణ్యం ఘాత లై స్తా మరొభిస్సుఖిత-త్రిషుస్నీ ధ్ధతదు క్తం • భవంతి వై యేషాంపాద రేఖాశ్శిరోరుహాః - తధాలింగమ స్తేషాం మహా భాగ్యం వినిది? కేదితిత్రిషుగంభీర! * స్వ రేస త్వెచ నాకొచగంభీర స్త్రీషుశ స్యత ఇతి- త్రివళీవాణ ఉద రేకం రేవావలిత్రయవా?" * స్థిరాత్రి రేఖాసు భ గూపసన్నాస్నిగ్ధసుమాంసోపచి తాసువృత్తా! నచాతిదీ చతురంగుళాచి వాచదీయీభవ తీహధ న్యేతి- తీ వసతః శ్రీ త్యావన తానినిమ్నానియస్య సంతదు క్తం- పీ నాపచి లేని మ్నై కి తిపతయఃశ్చూచు కైః స్తనైః సుఖినః | స్నిధానిమ్నా రేఖాధని సొంతద్వ్యత్యయేననిస్వా నామితి||చ తువ్య ణ ంగ చ త్వారివ్యం గా నిహస్వా నీయ స్య సః | గ్రీవా ప్రజననం పృష్ఠంహ్వస్వంజంఘాచపూజ్యత ఇతి || త్రిశ్లేషణ వాతావణ యు కశీషణ వాని త్యర్థః తదు క్తం • ఆవరణ త్రయరు చిరంయ స్యశిరః | తిభృతాంభ వేన్నాద్కతిచతుష్కల చత స్ర శిక లాశ్చ త్వారో వేదా యస్య సః - అత్ర కలాశ బైనత ఛాప్తి సూచకా అంగుష్ఠ మూలగ తాశ్చ తసో రేఖా ఉచ్యం తే-తదు క్తం * మూ * మూ లేంగుష్ఠస్య వేదా నాంచత స్ర స్త్రీ స్రఏవ వా |ఎకా డ్వే వాయధాయోగం రేఖాజైయాద్వి జన్మ నామితి!! చతు లేళా ఖిలలా టేపొదయోః పాణ్యాః చతసో రేఖాయ స్య -సః • లలా • టేయస్య దృశ్యం తేచతు స్త్రీ ద్వైక రేఖ కాః | శతద్వయంశతంషష్టిఃత స్యాయుర్వింశతి స్త వెతి 1 యస్య పొదత లేవ ఆధ్వజశంఖాం కుశోపమా? | రేఖా స్పమ్యక జాయం తేమను జేంద్రంతమాది శేదితి || పొణో కశ్చత ఊరేశ్చయ స్యతిష్ఠంత్యభంగురాఇతి ||చతుష్కీ ష్కుచ త్వారఃశిష్క-వః ప్ర మాణ)యస్య సతథా క్తః కిష్కు చతుర్వింశత్యంగుళాత్మకోహస్తః • షణ్ణ వత్యంగులో త్సేధేయఃపుమా కొ"సదినౌక సఃతీ || చతుస్సమ ః-తదు క్తం * బాహుజానూ రుజుఘాశ్చచ త్వార్యధ సనూని చేతి-చ తుదళాశ సమద్వంద్వ : సమపరిమాణచతుర్దశాంగ ద్వంద్వ యు క్త ఇత్యర్థః తదు క్తం+భ్రునౌ నాసాపుటే నేత్రేకర్ణావో శౌచచూ చు కె | కూషణ రౌమణిబం ధైచజానునీ వృషశోక టీ-క రౌపొదౌద్విజాయ స్య సమాః ఖైయస్సభూపతిరి (స్ఫీ చౌసృష్టముల్లు) బ్రా హ్మెతు • కణాE , భూగండ నాసా co ·08 || శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవికీ ప్లే 'హ్యాఖ్యానచతుష్టయవికీ ప్లే సుందరకాండే పంచ త్రింశ స్సగణు. శ్వేతి || అభ్యర్ధం నిష్ప్రభ ఇ allఆత్మవ ద్రామస్యాపిచుఃఖ హెతు శ్రవణాదితి భావః యద్వా రామా వేశయా అత్యంత నిష్ప్ర : గ్రామస్సీ జావీర హణనిష్ప్రభోభూ తో సుగ్రీవ స్తుతయోస్సాహి త్యాదశః నా ద్రామ కేశదర్శ నా చ్చాత్యర్థం నిష్ప్రభోభూత్ || 34 ||తతః త్యాది! ఆనీయహరియూధ పాఠతి - పూర్వంసు శ్రీ వెణానయ నము క్తం తధ్ధరీయూధప ద్వా రైత్య త్రోచ్య తె-గతిం రావణ స్థానం || 30 || తానీతిర త్తాని-సు శ్రీ వేశాతి శేషః మయైవోపహృతాని-పూర్వంపతనకాల ఇతి శేషః-ఇదా నీం హరియూధ పైరానీతత్వో-3-స్వ నవంతి-ఆకాశాత్పతన కొ లే|| 3F || 8 ||శయితమితి!! శయిత ం మూఛి తం||8-9 || తానీతి|| సు శ్రీ వేసన్న్య వేదయత్ - సుగ్రీవహ సైన్య స్తవానిత్యధE 183 || సత వేతి || అగ్నిపర్వతో నామ మేరుశిఖరవతీ కశ్చిద్దిరితి-ఉ కంచ భార తె-అత్ర మాల్యవతశ్శృం గేదృశ్య తెహవ్యవాట్సదా | నామ్నా సంవతూ కాకా నామకాలాగ్నిర్భరతషణ భేత్ || 1 0 | 10 ||నను వానరాణాంనరాణాంచక ధమా సీత్సమాగమఇతి || వామదక్షిణహ స్తవైషమ్యమ వ్యవిజానా నాంశాఖాయాశ్శా ఖామాప్లు త్యజీవ శాంతిరశ్చాంవ సిద్ధశిష్యతయానిరతిశయాచార సంపన్నయోశ్చక్రవతి పుత్ర యోశ్చక ధం సమాగ మోజాత ఆ తిపృష్టం-త స్యకిము తరము క్తమిత్య హ రామసుగ్రీవయోరితి || రామసుగ్రీవయో రై క్య మేవం సమజాయత ఎవమితి ప్రత్యత్వ ని దేశ :- స్వాను జేవిద్యమా నేపియ ధాహంసుగ్రీవదూతోంతఃపుర కార్య-సమాధానాయాగతఃత ధాతయో రైక్యం మైత్రీ జా ప్రత్యర్థః- య ద్వాపవం సమజాయతఅహమ ప్యేవందృష్ట వాకొ నయోగ్య తామవగచ్ఛామీత్యథః || 4-9 || 18 || తతఇతి సుగ్రీవవచనాతు రాఃసుగ్రీవా జ్ఞాభీ తాః-సుగ్రీవవచ నాను గా ఇతిచ పారః! (74 ||అంగదఇతి !! శ్రీ భాగబల సంవృతః తృతీయాం శేషబ లెన సైన్యేన సంవృత ఇత్యథః వృత్తి విషయె పూరణాదః త్వం సంఖ్యాశబ్ద స్యేష్య JI (L. || తేషా మితి|| ఏ ప్రణష్టా నాంబి లె అదర్శ సంగళా నాell x 2 || తెవయమితి || కాలస్యసు గ్రీవకల్పిత గ్రీ వాయన్య వేదయత్ || 32 || 'సశ్రుత్వా వాన రేం ద్రస్తులకు కె నేరితంవచః|త దాసిన్నిష్ప్రభౌత్యర్థం గ్రహ గ్రస్తవాంశుమా F||3 4 || తత స్త్వద్దా త్ర శోభనిరక్షసా ప్రియమాణయా ప్రియా న్యాభరణజాలాని పాతి తానిమహీత లే * తాని సర్వాణి రామాయఆనీయహరియూ ధపాః | సంహృష్టా దర్శయామాసుగణ తింగునవిదు స్తవ|| 30 || తాని రామాయదత్తా నిమయైవోపహృతానిచ | స్వనవంత్యవకీర్ణానిత స్మిస్వగత చేత సి|| 3F || తా న్యం కేదర్శ నీయానికృత్వా బహువిధంతవ | తేన దేవ ప్రకా శేన దే వెనపరి దేవితమ్ || 80 ||పశ్యత స్తానిరుదతస్తామ్యతశ్చ పునఃపునః | ప్రదీపయస్టాశం ధేస్తానిశోక హుతాశనమ్ || 80 ||శయితంచ చిరం తేనదుఃఖా లేదా నమహాత్మనా మయా పివివి ధైర్వాక్యైఃకృ భౌదు పితఃపునః|18-9|| తా నిదృష్ట్వా మహాబాహు దజర్మయి త్వాముహుర్ముహుః | రాఘవ స్సహ సౌమిత్రిస్సుగ్రీ వేసన్య వేదయత్ || 13 ||సత వాదశ జ" నాదా ర్యే రాఘవఃసరితవ్య తే | మహతాజ్వల తా నిత్యమగ్ని నెవాగ్నిపర్వతః || 8||త్వత్కృతేతమని కశోకశ్చిం తాచరాఘవమ్| తాపయంతిమహాత్మానమగ్న్యగారమివాగ్నయః || 8 X 1త వా గగ్మనశో కేసరాఘవః ప్రవి చాల్య తే!మహ తాభూమికం పేసమహానివశిలోచ్చయః || 8 || 'కాన నానిసురమ్యాణినదీ: ప్రస్రవణానిచ | చరన్నరతిమా ప్నోతిత్వామపశ్యన్నృపాత్మ జే || 8 2 || సత్వాంనునుజ శాదూ దూణల ప్రం ప్రొస్స్యతి రాఘవః | సమిత్ర బాంధవంహ త్వా రావణగిజన కాత్మ జే||రా|| సహితొ రాసుసు గ్రీవావు భావకురు తాంత దా! సమయం వాలిసంహంతుంతవ చా న్వెషణంత దా 18F ||తత స్తాభ్యాం కుమారాభ్యాఁవీరాభ్యాం సహరీ శ్వరః! కిష్కింధాంసము పాగమ్య వాలీయు ధోనిపాతిత ?|| 0 ||తతో నిహత్యతరసారా మో వాలిననూహ వె'సర్వక్షః సరి సంపనాఁసుగ్రీ వన:కరో త్పతిమ్ || 2 || రామసుగ్రీవయో రైక్యం చే వ్యేవం సమజానుత! హనుమంతంచమాంవిద్ధితయో యోగూళాశమిహాగతమ్ || 21-9 || స్వరాజ్యం ప్రాస్యసు గ్రీన సృమానీ యహరీశ్వ రాః |త్వ దగ్ధం ప్రేమ యమా సదిశోదశ మహాబలాEli2 3 ||ఆదిష్టా వాన రేం ద్రోణసు శ్రీ వేణష హౌజుసా | అద్రి రాజ ప్రతీకాశా సర్వతః ప్రస్థితామహీమ్ || 8||తత సేమాగణ నూణా వై సుగ్రీవవచ నాతురాః | చరంతివసుధాఁకృత్నాంవయమ న్యేచ వాన గా ? | 2( 2 || అంగదో నామలక్ష్మీ వాక్ వాలిసూనుమణ హాబలః | ప్రస్థితఃకపిశాదూణ లస్త్రీ భాగబలసంవృతః | ఓ || తెషాం మోవి ప్రణష్టానాంవిం ద్యౌపర్వత సత్తమే | భృ తాశనం, పా • పయన్ని తీ సంబంధః|| 03 ||సత వెతి|| అగ్నిపర్వతఃఅగ్న్యావా సపర్వత? || 8 ||తత ఇతి ||సు గ్రీవవచనాతు రాఃసుగ్రీ వాజ్ఞభీతాఆత్యర్థ?!?! ఓ || తేషా మితి ||వి ప్రణష్టానాంచాలని మనమా గా ద్వి భ్రష్టానామిశ్యర్థఃl/X 2 || త ఇతి || కాల స్యసుగ్రీవకల్పితమా సరూప కాలస్య- కపిరాజు స్యకపిరాజాత్ || A FT || దృ ప్వైత్యాదిసా ·0 శ్రీరామ 'మాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే • పంచ త్రింశ స్సగణ:, మాసస్య-కపి రాజస్యసు గ్రీవాత్ 1 ) F | దృష్ట ్వ త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకంవాక్యం ||పరి దేవనక మాణహ-త వెతి||20||"తెషామిలి!! స్వామి సందేశాత్ మా సాదూ ధ్వజము నాగ తా నొంభయమి త్యెవంరూ పాత్ - తేషాం కార్య హెజోelle-9 || 2 ||వింధ్యాదితి! హృష్టాః ఉత్సాహవంతః తుష్టాః ఆనందవంత? ||20 || అంగద ప్రముఖాంతి!! వేలో 'పొంతం. వేలా సింధుపూరఃత స్యో సొంతం- వెలాంబు ధే స్త్రవృధ్యేః కాలమర్యాదయోరపీతిదపx-all tF | 2. || తంమామితి || రామకృతో ద్యొగం రామకృతోత్సా హం|| 23 ||కుశ లీతి || గురోః జ్యేష్ఠ స్య-ఆ రాధ నేశుశ్రూషశారతఃలమ్ముణశ్చకుశలీ || 22 || యెయమితి || విచయైషిణా అ న్వెవచ్చునా || 22.1 ది పై ్యతి || తవాభిగమశం సనాత్ త్వత్సమీప ప్రాప్తిక ధనాత్ || 20 || 2 FI|బుధ్య స్వ పవనాత్మ జమితి|| పవనాత్మజత్వము క్తంత ధం వానర స్వేశ్య పేణాయామాహ-మాల్య వానిగచ్ఛతి అగ చ్ఛత్ 150 ||స చేతి|| సః గోకణంగతః- దేవషీకా భిఃత త తై S8 దిష్టఃనియ యు క్తః శంబసాదనంతీశొక్ పద్రవ కారిణమసురంశంబ సొద నాఖ్యం- ఉద్ధరత్ ఉదహరత్ - దే వషి, ప్రాధణ నయా అవధోదిత్యర్థః ||10||త స్యెతి || హరిణఃహ రెః కే సరిణః-మె ప త్నాంఅంజు నా యాం-జాతఃపితు దేశ్ శాంతరగమనికా లేజా తః అనే నాన్య జే. శంశొక పరీ తా నామ సూరాత్ర గణాగ తాఃl/x || తేవయం కార్య నైరాశ్యాత్కాలస్యాతిక మేణచ 1 భయాచ్చకపి రాజస్య ప్రాణాం స్యక్తుం వ్యవస్థి తా?||XU || విచిత్యవనదు గా ణ ణిగిరి ప్రస్రవణానిచ !అనాసాద్యపదం దేవ్యాః ప్రాణాం 'స్త్య క్తుం సముద్య తాః/ F ||దృష్వా ప్రాయోపవిష్టాం శ్చ సర్వా న్వా నరపుంగ వాణ" భృశంతో కాణ: వేమగ్నఃపర్య దేవయదంగదః • తవ నాశంచ వై దేహి వాలినశ్చవధంతధా | ప్రాయోపవేశమ స్మా కంమరణంచ జటాయుషkan || తేషాంనస్స్వామి సందేశాన్ని రాశా నాంముమూషణ తామ్ |కార్య హెతో రిపాయాతశ్శకునిర్వీర్యవాన్మహాక్ || 3 గృఢ రాజు స్య సొదర్యస్సంపాతిర్నామగృధరాట్ శ్రుత్వా భ్రాతృవధం చూపొదిదంవచనను బ్రవీత్ || 3 || యవీయా స్కెన మె ఖాతాహతఃక్వ చనిపాతితః |ఎత దాఖ్యాతుమిచ్ఛామిభవద్భి వాక్ నరో త్తమా? || 8||అంగదోక ధయ త్తస్యజనస్థా నే మహద్వ ధమ్ 164 సా భీమరూ పేణ త్వా ముద్దిశ్య య ధాతధమ్ ||2_x leslయుపోవడం శ్రు త్వాదుఃఖిత స్సోరుణాత్మజః/ణ్వాంశశంసవరారో హెవసంతం రావణాలయే || ||త స్యతద్వచనం శ్రు త్వా సంపా తేఃప్రీతివధజానమ్ !అంగద ప్రముఖస్తూణంతతస్సం ప్రస్థితావయమ్ || 2 ||వింధ్యాదు యసం ప్రాప్తిస్సాగర స్యాంతము త్తరమ్ | త్వద శజనకృతో త్సాహాహృష్టాస్తు' ప్ల వంగమాః|| LU || అంగద ప్రముఖాస్సర్వే వేలో పొంతముపస్థితాఃచిం తాంజగ్ముఃఫు నర్భీ తా స్వదర్శన సముత్సు 'కాఃll-F||అధాహరిహరి సైన్యస్య సాదరం ప్రేక్ష్య సీదతఃవ్యవధూయభయంతీ వ్రంయోజ నా నాంశతంఫ్లుతః || 2 0 ||లం కాచా పిషయాత్రా ప్రవిష్టా రాత సాకులా (రావణశ్చ మయాదృష్ట స్వంచ శోక పరిప్లు తా|| 20 ||ఎత త్తే సర్వమాఖ్యాతంయ ధావృత్తమనింది తే|అభి భాష స్వమాం దేవిదూతో బా శర థేరహమ్ || 2 ||తం హం రామకృతోద్యోగంత్వన్ని మి త్తసహాగతమ్ /సుగ్రీవ సచివం దేవి బుధ్య స్వ పవనాత్మజమ్ || 23 || కుళ లీతవ కాకుత్ సస్సవ - శస్త్ర భృతాంవరః |గురో రారాధ నేయున్తలమ్ముణశ్చసులకు ణ || 28 ||తస్య వీర్యపతో దేవిభతుః స్తవహి లేరతః | అహ మేక స్తు సం ప్రాప్తస్సు గ్రీవ వచ నాదిహ || 22 || మయే తుమ సహాయేనచర తా కామ రూపిణా దక్షిణాదిగను క్రాం తాత్వ న్మాగణ విచయైషిణా || 22 ||ది హ్యహుహరి సైన్యానాం త్వ న్నాశమనుశోచతామ్ |అప నేహ్యమిసం తాపంత వాభిగమశం సనాత్ || 2 ||దిష్ట్యాహిమను నవ్యధకం దేవిసాగరలంఘనమ్ | ప్రాప్స్యామ్యహ మిదంది హ్యేత్వదర్శనకృతంయశ ?|| 20 || రాఘవశ్చనుహావీర్యఃష్మీ ప్రం త్వాషభిపత్స్య తే | సమిత్ర బాంధవంహ త్వా రావణం రాష్ట్ర సాధిపమ్ || 2 || మాల్య వాన్నాను వై దేహీగిరీణాము త్త మోగిరీః 1 తతోగచ్ఛతి సౌకణణంపవజాతం కేసరీహరిః || 7 0 || సచ దేవషిణ దికష్టపి తా మమ మహాక్ పీ9 1తీ ధః మేకం వాక్యం || అత్ర ద్వితీయాం తాకొదృష్ట్వాపర్య దేవయదితి సంబంధః || 40 || తేషా మీతి || స్వామి సం దేశాత్ - మాసాదూధ్వ మ నాగ తా నావధ. వేతిసు శ్రీవవచనాత్ "ముమూర్త తాంసతా all 22 ||దిష్ట్యాహమితి||త వాభిగమశం సనాత్ తవ సమీప ప్రాప్తిశంసనాత్ - తవాధీగనుశంసనాదితి పా రేతవదర్శనశం సనా త్ || 8F || బుధ్య స్వ పవనాత్మ జమి తిపవనాత్మజత్వం తవ ప్రతిపాదితం - వానర స్యతవపవ సత్మజత్వంకధమి త్యాకాం TV యాచూహ- మాల్య వాని త్యాది నా ! గచ్ఛ తిలగచ్ఛత్ | త్ 100 || ఇతి దిష్టః ఆ దిష్టఃనియు కఃశంబ సొదన ఇతికశ్చ నాసుర ఉద్ధరత్ ఉదహరత్ అవధోదిత్యర్థః ||7n|| త స్యేతి|| హరీణహరేః సకారాలతత్వ సూపణ ం ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవికి ప్లే. " సుందర కొండే • ష త్రింశ స్సగణ: తెకథను న్వెనోత్పాదనమితిశం కాప రాకృతా ||19| విశ్వాసార్థమితి !! నయి తానె తా||3 ||ఎఎమితి || అవగచ్ఛతి అవాగచ్ఛత్ 138\\uk ||రా|| హనుమంతమితి || మస్య తెఅమన్యత || - || దేవీనియు కారకరణే స్వ స్వశక్తిర స్తితిద్యొతయితుం స్వ మాహాత్మ్యమాహ-హత ఇతి|| తతః అసురవధోపకారాత్ ||JF||ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారతిలకాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే పంచత్రింశ స్పగE: ***4 • • • • • • • • 4# # # # *********************** భూయణ త్యాది!! || ఇష్టంసం దేశకధ నాది నా దేవీంవిశ్వాస్యాభిజ్ఞా నాంగుళీయక దా నేనదృఢం విశ్వాసయతి-వానరోహమి త్యాదినా || 3 || గృహీ ల్వే తి|| గృహీత్వా డే శాంత రాదాగతం బంధుందృ ష్వేవ స్వ యంగృహీతవతీ- ప్రేక్షమాణావతజామా నా గెజానశానవాద శ దృష్టింనవి చాలితవతీత్యుచ్య తే - సౌపూర్వం రావణ త్వే నశం కీతవతీ-భతుః క రవిభూషణం పాణి గ్రహణ కా లెహస్తస్పృష్ట నూభరణం- కరవిభూషణమిత్య నేనభోగాతిశయాత్ ప్రణయ జూ పే ప్రవృత్తిపర స్పరమాలోక సభా షణాది విరహదశాయాం కాండి తెభాషణెమా నాతిశయెనమౌ నేకృ తెరా మోంగుళీయక ంభూ చ్యావయతిస - తదావ్యా జనచ్యుతమంగుళీయక మితి సీతయాభి హీ తెప్రణయకోప శైధిల్యాత్ పరస్పర సం శేషాభూయోప్య భూత్ -ఎవంఘటక భూతంకరవిభూషణంభ గారమివ సం ప్రాప్తి - అంగుళీయక దశః నా త్తస్య కాంత స్యకరం స్మృతవతీతత్ స్మృత్యా బాహుంతతత్సరణేనత ద్వి గ్రహంఏవం భావనా ప్రక పెEణతంపురస్థ్సితమివము త్వాతమాలింగితవతీజననీబుద్ధ్యాముని స్సం ప్రా వేత్యాహజననీకృత భోగస్యావణ్య త్వాత్ -జూనకీ శోకహషాణ భ్యాం కెప్టుమన హేE కు లేజా తా-ముది తాభవత్ - ఇయమి దానీం ముది తా ఉద ర్కే కింభ వివ్యతీతిన జూనః త్యాహషీ = ||తనిశ్లో || || 2 || త త ఇతి! ప్రియంకృత్వాసంమానంకృత్వా ! ||వి క్రాంత స్వమితి!! వి క్రాంతణ త్యాదిపద త్రయేణతద్వు ్యత్ క్ర మేణజ్ఞానశక్తిబ డౌనదీప తేఃపుణ్యేశంబసాదనముద్ధరత్ ||90||తస్యాహంహరిణః. ③ జాతో వా తేస మైథిలి|హనుమానితివిఖ్యాతోలో కే స్వే నైవకమఃణా !U 9lf విశ్వాసార్థంతు వై దేహిభత్కురుక్తామయాగుణాః అది రా ఘనో దేవి త్వామితోనయి తాన మొ|| 3 || ఏవంవిశ్వాసితా సీతా హెతుభిశ్శోకక శి తా ఉపప నై రభిజ్ఞా నై దూణతంతమవగచ్ఛతి || 6 ||అతులంచగ తాహషణ ప్రహర్షిణచజానకీ! నే, త్రా భ్యాంన క్రపద్మా భ్యాంము మా చానందజం జలమ్ ||U )( || చారుతద్వదనంత స్యాస్తారుశుక్లాయ తుణమ్ | అశోభతవిశాలా త్యారాహును కఱవోడు రాట్ ||UE|| హనుమంతంక పింవ్య క్తంమ న్య తెనాన్య థెరీసా || 24 || అధోవాచహనూమాంస్తాము త్తరం ప్రియదర్శనామ్ || 2 || ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం సమాశ్వసిహి మైధిలి! కింకరోమిక ధం వా తెరోచ తెప్రతియామ్యహమ్ !! U ||హ తెసు రె సంయతిశంబసాద నెక పి ప్రవీ రెణమహర్షి చోద నాత్ | తతోస్మి వాయు ప్రభవోపి మైధిలి ప్రభా వత స్తత తిమశ్చవానరః || ఇతి శ్రీమత్సుందర కాఁ డే - పంచత్రింశ స్స గణ •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• భూయఏవమహా తేజా హనుమాన్మారు తాత్మజః Iఅబ్రవీతితంవాక్యంసితా ప్రత్యయ కారణాత్ || ౧ || వాసరోహంవహాభా గే దూతో రామ స్యధీమతః | రామ నామాంకితం చేదంపశ్య దేవ్యంగుళీయకమ్ • ప్రత్యయార్ధంత వానీతం తెనద త్తంమహాత్మనా | సమాశ్వ సిహిభద్రం తేక్షీణదు : ఖఫలాహ్యసి 3 || గృహీత్వా ప్రేక్షమ మాణాసాభర్తుఃక రవిభూషణమ్ | భర్తారమివసం ప్రాప్తాజూనకీముది తాభనత్ || 8 ||చారుతద్వదనంతస్యాస్తా మశుక్లాయ తేక్షణమ్ |అశోభతవిశాల్యా రాహు కళావోడు రామ్ || 4 ||తతస్సాహీమతీబాలాభతృణ సందేశహర్షి తా ! పరితు' ప్రియంకృ త్వా ప్రశశం సమహాక పిమ్ || 2 ||వి. క్రాంత స్వంసమర్థ స్వం ప్రాజ్ఞ స్వంవాసరో ఉత్తమ !యె నేదం'రాక్ష 'సపదంత్వయై కేన ప్రధషీణతమ్ || 2 ||శత కేసరిణఇత్యర్థ:/10 -9||విశ్వాసాధ- మితి ||నయి తా' నే తా|| 3 ||ఎవమితి || అవగచ్ఛతి అవాగచ్ఛత్ || ఓ || హనుమంతమితి ||వన్య తేఅమన్యత 60 || దేవీనియు కారకరణే 'స్వస్యశ కీర స్త్రీ జ్ఞాపయితుం-స్వ మాహాత్మ్యమాహ-హ తేసుర ఇతి!!TF || ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థవిరచి తాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందరకాం వ్యాఖ్యాయాం పంచత్రింశ స్సగEి. ••••••••••••• తి||అధదృఢతరవిశ్వాసాయ రామాంగుళియకందాతు మాహ-భూయఇతి|| ప్రత్య విశ్వాసఃllo|| సం దేశకథ నాది నా దేవీంవిశ్వాస్య అభిజ్ఞా నాంగుళీయక ప్రదా నేనాపి దృఢంవిశ్వాసయతి వాసరొహమి త్యాది నా || 3 ||2||తత ఇతి || ప్రియంకృత్వా - ఆదరంకృ త్వేత్యర్ధః!! ఓ. || al|వి కా కాంతఃశూరః సమథో- దేశ కాలో చితకృత్యచతురః- ప్రాజ్ఞః సర్వశాస్త్రాధం విషయక సర్వ శాస్త్రాధః తత్వజ్ఞ 2-పదం గణతత్వజ్ఞ, 8-పదం స్థానం || 2 ||రా||సౌ|| సం తాసః సము ·00 సుం 30 free మహీందగ్ధం శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే • షట్ శ్రీంశ స్సగణుః లాన్యుచ్యం తె-ఇదం రాష్ట్ర సపదమితి ప్రజోకా-త్వయై కే నేతి సామధ్య ణం- ప్రధషిణ తమితివిక్రమః || 2 |||||నహీతి || ప్రాకృతం కుద్రం- సంభ్రమఃవ్య గ్ర తా!! " హణ సఇతి|lయద్యపీ తినిపాత సము దాయోయ స్మాదిత్య ధేః - అవ్యయా నామ నే కాధణ త్వాత్ llnelln.9|| అధ ప్రణయరో షేణదూత సన్నిధౌరామంగహణ" తెకుశలీ తి | కాకుళ పర పరిభ వాసహకు లేజాతః-అ నెనపరపరిభవపవపరిహరణీయఃన స్వీయ ఇతినియ మో సికిం- కిన్ను సాగర మేఖలాంముహీందహతి-అత్ర కాకుత్థ్సఃదహ తికించునదహతీత్యధజాః- సాగర మేఖలామితివి శేషణేన ద్రవజ్రవ్య స్యై కేనక రిన ద్రవ్య-స్య చై కేనబాణెనభవితవ్యంకిం-సాగరసలిల మేవ తై లంకృత్వా మదొనకిమిత్యర్థః- య ద్వా స్వపత్నీంవాసురక్షితపరిధానాంక రోతీతి భావః - అనాదికృతమర్యాదామ హీక థందగ్ధుంశ క్యేత్య తాహ-యుగాం తెలి-మహీమ ర్యా దాతన్నయన రాగపర్యంతై వేతి భావః- కింనసాగర మేఖలా మిత్య పిపాఠః - కాకుత్ స్థఃకుశ లీయదిత దామహీంకింనదహతి-శక్త శ్చేద్దహ త్యావ-నదహతి- అతనశ క్తః త్యర్థః ||తనిశ్లోకి | 03 ||పంతరమాహ-అధ వెతి|In8||క చ్చి దితి || నవ్యధితఃనకృశః ఉత్తరాణీ కార్యాణిమ శ్రాప్తి సాధ కానిక చ్చిత్కురు తె| 02/1కచ్చిన్న దీనఇతి II నదీ నఃకచ్చిత్సంభ్రాంత స్సకా కా ర్యషునముహ్యతిక చ్చి దిత్యస్వయః - పురుష కార్యాణిపురు షెణక తళా వ్యాని!!nk || తా న్యేవాహ-ద్వివిధమిలీ|| పరంతపో రామఃమి బ్రేషు విషయేసుహృత్సక్ ద్వి విధం సామ దానరూపము పాయమపి సేవ తెకచ్చిత్ -చకా రెణామి త్రా స్సముచ్చీ యం తె - అను శ్రేషు విషయేవిజిగీషు-స్సర్ త్రిష గొపోయందా న భేద దండాణ సేవ తే ప్రయు బ్రేకచ్చిత్ -సుహృత్సుక దాచిదపి భౌదదం డౌన కార్యౌ, శత్రుషునసా మేతి భావః - యోజనాంత రేవిజిగీషుసుహృత్పదయోః ప్రయోజ నంమృగ్యం||n 2 ||క-చ్చిన్ని త్రాణీతి!!అభిగమ్య తెలభ్య తెమి త్ర స్యకంచిదుప కారంకృత్వా స్వయముపకారంమి త్రాద పేక్ష లేక చ్చి దిత్యర్థః కల్యాణమిత్ర :-పురస్కృ తమిత్ర ఇత్యధE 8 || ౧ ||క చ్చి దాశా స్త్రీతి || ఆశా Nఆశా స్తే-పురుష కారం స్వబలం-ఏకై కస్యానర్ధ హేతు త్వా దితి భావll.90 ||సుఖా నామితి||అనూచిత ఇతిదీఘః ఆర్ష : యోజనవి సీణః స్సాగరోనుక రాలయః | విక్రమ శ్లాఘనీయేన క్రమ తా నాస్పదీకృతః|| || సహీత్వాం ప్రాకృతంమ న్యే వానరం వానరషణ భ 1 య 'స్య తేనా నీసం త్రాసో రావణాన్నాపిసంభ 9మః||F ||అహణ సేచక పిశ్రేష్ఠమయాసమభిభాషీ తుమ్ |యద్యపి పేషీత స్తేనగా మేణవిది తాత్మనాం పేషయిష్య తిదుధజా షా రామోనః -సహ్యపరీక్షితమ్!పరాక్రమమవిజ్ఞాయమత్స కాశంవి శేషతః ||10||దిహ్యచకుశలీరా మోధమాణ త్మా సత్య సంగరః! లక్ష్మణశ్చ మహా తేజస్సుమి తానందవధజా చall1.91కుశలీయది కాకుత్ స్థఃశిన్ను సాగర మేఖలామ్ 1న హీందహతి యో పేనయు గాం తాగ్నిరివ్మోత !! 03 ||అధవాశ క్తిమంతౌతొసురాణామపిని గ్ర హే !మ మైవతునదుఃఖా నామ స్తిమ న్యేవిపర్యయః|| 18 ||క-చ్చిన్న వ్యధితో రామఃక చ్చిన్న పరితప్యతే ఉ త్తరాణిచ కార్యాణికురు తేపురుషో త్తమఃl/n24 ||కచ్చిన్న దీనస్సరి భోంతఃకా ర్యెషుచనము హ్యతి | కచ్చిత్పురుష కార్యాణికురు తేనృప తేస్సుతః|| ౧ || ద్వివిథం త్రివిధోపాయము పొయమపి సేవ తే |విజిగీషుస్సుహృత్కచ్చిన్మిత్రేషుచపరంతపః || ౧ 2 ||క చ్చిన్ని తాకిలభ తేమి త్రైశ్చాప్య భిగవ్య తే1క-చ్చి త్కల్యాణమిత్రశ్చమి త్రైశ్చాపిపుర స్కృతః|| OU ||కచ్చి దాశా స్తిదేవానాం ప్రసాదంపాధిక వాత్మజః | కచ్చిత్పురుష కారంచ దైవంచ ప్రతిపద్య తె!! DF |కచ్చిన్న విగత స్నేహః ప్రవాసాన్మయి రాఘవః 1కచ్చి న్మాంవ్యసనాదస్మాన్మోగయిష్యతి వానర (le of సుఖా నాముచితో నిత్యమసుఖా నామ నౌచి తః | దుఃఖము తరమాసాద్యకచ్చి ద్రా మోనసీదతి 90 || కౌసల్యాయా స్తధాకచ్చిత్సుమి తాయా సదైవచ అభీష్ఠం శ్రూయ లేక చ్చిత్కు శలంభ ద్రోదితి శేషః | F|| అహణ సఇతి || యద్యపీత్యవధారశా-మయా సమభిభాషితుంఅహణ సేయద్యపి-అహాణ స్యే వేశ్యర్థః కుతఃవిది తాత్మనా'రామేణ ప్రేషిత ఇతి సంబంధః, యద్వా అవ్యవధారణె యదియస్మాత్ విదితాత్మ నారామేణ ప్రేషితః తస్మాత్ మయా సమభి భాషీతుమహః "స్యే వేతి సంబంధః || 18 || కచ్చిదిత!! ఉత్తరాణిచ కార్యా ఇపురుష కారా? || 7 ||నదీ మానసం భ్రాంతఇత్యనుషంగఃllne || ద్వివిధమితి|| సుహృత్ పరంతపో రామఃవిజిగీషుస్పత్తా - త్రివిధోపాయం సామ దాన భేదరూపముపా యం- ఉపాయమపి దండోపాయమపి-మి తెసుచకారాదమి బ్రేషుచ-ద్వి విధంయధాభవతితధా సేవ తేకచ్చిత్ -మి శ్రేషు సామధా నే అమి త్రేషు భేదదండౌచే త్యే వంవిభజ్య ప్రయు త్తే కచ్చిత్ 102 || || మి త్రాణిలభ' తెస్వయల్నెసమి త్రైశ్చ స్వయత్నతో భిగవ్య తేకల్యాణమిత్ర స్సౌమ్య మిత్రత ఇమి శ్రీ పురస్కృతో బహుమ తఃకచ్చిత్ ||nv||el|ఆశా స్తిశాస్త్రి ప్రాగణయత్పత్యగం : 1F 11.90 || సుఖా" నామిలి || అనుచిత ఎనఅనౌచితః ఈ తరం దుఃఖం ఉత్కృష్టం గ::Pa! n. || మున్నగు " నేక ·:- పత దేవో శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట : సుందర కాండే - షట్ శ్రీంశ స్సగణః. ఉత్తరం ఉత్కృష్టం ||రా||సుఖా నామి తి|| అనుచిత వానౌచితః - ప్రజ్ఞాదిభ్య శ్నేతిస్వా దె'అణ్ ప్రత్యయః-ఉత్తరందుఃఖం ఉత్కృష్టందుఃఖం||.90 | 9-9||మన్నిమి "నెతి || మన్నిమి త్తెనమయా హేతునా- అన్యమనాఃకార్యాంత రాస క్తఃll.93 ||క చ్చిదమోహిణీమితి ||ధ్వజినీం సేనాం!! 9 2 || కచ్చిన్న తదిలీ || ఏమశబ్లేసత డ్వణః ఉచ్య తెఅ భేదేన- హైమవత్స్పృహణీయమిత్యర్ధ మయావి నేతిజలశయ స్థానం-శోక దీనమి త్యాత స్థానం||త నిశ్లోకlley || ధమా ణ ప దేశాదిత || ధమా ణ ప దేశాద్ధమో దైశా థణం-ధమణ ముద్ది శ్వేత్యర్థః - యద్వారమణ వ్యాజా ధైరో : రాజ్య త్యాగ్వా ధానాసీత్ - అరణ్య సంచారాధ్ఫీ ర్నా సీత్ -వ- త్పాద సంచారాచ్ఛో జ నా సీత్ -సః తాదృశ ధైర్యయుక్తా రా మామద్విశ్లేషె.పిహృదయే ధైర్యంకరోతిక చ్చిత్ || 9 || దై ర్యాకరణే హేతుమాహ-నచా స్యేతి, ప్రవృత్తింద దా నయన వార్తాం- ప్రణయరో వపుకి మేషపితృవచన పరిపాలనాయవనం ప్రాప్త-న-కింతుమ మైవహింసాయైత్ భావః || "రాము స్యైవధోషఃనమ మేతి సీతయో కైవయ మేవకిం సమ్యక్ స్థితవంతః రామవి శేషానంతరక్ష ణేనతను స్త్యక్తాహీ త్యావంహనుమ దాశయంజ్ఞా త్వాహ-నచా స్యేతి||రావ. స్యమా శ్రాదయఃఅ న్యా బంధుశ్చ స్నేహాద్వి శిష్టా నభవంతి లో కే కస్యచి న్మా తాపి తాళా తెత్యెవం స్నే ఏవిసృత్వరోభవతి-న చై వంరామస్యమా త్రాదిషుసంభావిత ః-సర్వోపివ య్యేక మాగః కృతి యావతీ యస్య ప్రవృ అంశృణుయాంశృణోమి తావజ్జి జీవి షేయంజీ వేయం - ఇచ్ఛాయాణ ప్యమాణ ప్రధాన త్వాదివ్యమాణం జీవనసహాభిధీయ తె. రామఃనమాంసం రాఘవోభు జు- ఇ త్యు క్షరీ త్యాబొజనం అని ద్ర 'సృతతం రామఇతిని ద్రాంచహి త్వా సము ద్రంబ ధ్వా సమాగచ్ఛకా తాపా తేజ ప్ర పొంగ తెత స్యాంభిన్న పానీయపా తాయాం సత్యా మివమయినష్టాయాం నజీ వేత్ -అత స్తదాగమనపర్యంతం మయా యాజీవితవ్యంపరతంత్ర శరీర త్వాత్ - తదాగమనానంతరమపియ దిజీవిష్యామిత దేష్ఠంప చేదితి భావః - ఎ తావత్పర్యంతం వాన రెతి సంబోధ్యసం ప్రతిదూ తె తిదూ తె త్యాహ- రామవిషయ ప్రణయరోషస్యదూతపర్యంతం వ్యాపనాత్ - "తేన ప్రహితః లుభ వానపీతి భావః ప్రణయ రొషా భావపజే.పి-నచా స్యేతి || అస్యమా తొచాస్మీ స్నేహాత్ -మత్తఃనవిశిష్టామయాన సమాచ-య ధాహమస్మి కాస్ని ధాత ధానాన్య ఇత్యర్థః- త్తరా న సమర్ధయతి- తావదితి || 30 ||ఇత వేతి || ఇతివ పూర్వంక తిపయానర్థావివిచ్యో క్తవాణ-సం ప్రతి ప్రణయధారాసూమ్మునృషీణామపదంహితత్ఫతీ వెత్యాహ- దేవీ - వల్ల భాయావ్యవహారోబహిష్టానాంన ప్రతి భాతిహి-వచనం మహార్థం- న కేవలం బహిష్టానాం- దేశి నామస్మాకమపీత్యధF :-మహాగ్రమిత్యు కేశి-తంవాన రంద్రం- సు శ్రీవస్య శేష త్వే భిషి క త్వే పి పారతంత్ర్యహనుమానభిషి కఇత్యధణ :- మధు రాధణం- నూధు ర్యెణమ ధ్యేహనుమాన్నన కుమారభ తేతి భావః - ఉక్త్వా సతదీయా శ్చయధాభివధణం తేతథాక్వా శ్రోతుంపున స్తస్యవచోభి రామం స్వవచ నానురూపొత్తరంభోతుం- రామాపణ యు క్తం రామప్రయోజనయు క్తం. రామరూపాభి రత స్వచ || 9-911 మన్నిమి త్తైనమా నాహణఃకచ్చిచ్ఛో కేన రాఘవః | కచ్చి న్నాన్యమ నారామశిక చ్చి న్మాం తారయిష్యతి 11.93 ||కచ్చి డిటెహిణీం భీమాం భరతో భ్రాతృవత్సలః | ధ్వజినీంచుంత్రి భిగు: ప్లాం ప్రేషయిష్యతిమత్కృతే ||96 || వాన రాధిపతిశీ, మాక్ సుగ్రీ వశిక చ్చి దేవ్యతి | షత్కృతెహరిభి ర్వీ రై వృక్షా తో దంతనఖాయు ధైః||9x||కచ్చిచ్చలక్ముణశ్మూరస్సుమి తానందవధః నః | అస్త్ర విచ్ఛంజూ లేన రాతు సాన్వి ధమిష్యతి || 9 || రౌద్రేణక చ్చి ద స్త్రీణజ్వల తానిహతంరఠి | ద్రవ్యావ్య ల్ఫేనకా లేన రావణం ససుహృజ్జనమ్!! 92 || క్చన్నత ధేము సమానవణకొంత స్యాసనంపద్మసమానగంధి | మ యావి నాశుష్యతి శోక దీనంజలక్ష యేపద్మమి వాత పేన!!.97 ||ధమా? ప దేశా త్యజతశ్చ రాజ్యం మాంచాస్యరణ్యంనయతఃప దాతిమ్! నా సీద్వ ధాలు 'స్యనభీర శోకఃకచ్చిచ్చ ధైర్యంహృదయేక రోతి|| 9F | నచాస్యమా తానపి తాచ నాన్య స్నెహాద్వి శిక్షే స్తివయా సమోవా ! తావ త్త ్వహుదూతజ జీవి షేయం యావత్ప్రవృత్తింశృణుయాం ప్రియస్య || 30 ||ఆతీవ దేవీవచనం మహాధకాంతం వాన రంద్రం మధురార్థముక్త్వా తుంపున స్తస్యవచో కేన రాఘవఃతిపరీత ప్య తంతి శేషః || 9 ||కచ్చి దితి!! హేమ సమానవకోణం హేమవణః వత్ స్పృహణీయవణ మిత్యర్థః || 90 ||ధమాణ పదెశాదితి||మాజు ప దేశాత్ ధమో దెశసధమణముద్ది శ్యేతియావత్ - రాజ్య శ్యాగాత్ వ్యధామనశ్చలనం-అరణ్య సంచా రాద్భీతిః-సీతా పాదసంచా రాచ్ఛోకఃయస్య నొ స్తి-సంహృదయే ధైర్యం కరోతిక చ్చి దితి సంబుధః ||9F || 9 దానీం దైర్యాక రణేకిం కారణమి త్యాశంక్యమద్వి యోగ ఏవ కారణమి త్యాశయె నాహ | నచా స్యేతి|| అస్య రామ స్య అస్మికా సమయెమా విశిష్టాన మయానసమాచ-య ఛాఅహమస్మిత ధాసి తాచనభవతీత్యధణ: అతఎన ప్రవృత్తి మదానయనోద్యోగ వా తాFoll30 ||2తీ వేత || రామ "తాచ స్నే ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశీ ప్లే - సుందర కాం డే- షట్ త్రింశ స్సగణ 8. ఫెయయు కంవా-విరరాను-స్వయంచిర భాషణాత్స్వామిన్యాం భాష మాణాయాంమ ధ్యేభృత్యే - ఆ క్ష్యయో గాచ్చతూ స్లీం భూతస్యావకాశ ప్ర దానమకరోత్ • రామా-పారంపర్యంవి నాసాద్వ చస్సౌందర్యదర్శనంగా మేణనలబ్ధం హీలిమునిశిఖద్యతి||త నిశ్లో ||30|| 3-9|| నత్వామితి || రామః-సజీ వేయంశణవ పివినా తామసి తేతుణామిత్యధ్యవ సాయీకథం నాగచ్ఛేత్ -కమలలోచ నె-త్వన్నయనసౌందర్యందపకొణత లెపికించదృష్టవతీభ వతీ- ఎతత్సౌందర్యవతీంక ధం త్వాం నాసతి ఫైత్ తన అ నేన హేతు నా ఆశు త్వాం నానయతి-శ ఓంపురందరఖవ అనుహ్లాదహ స్తగతాంశ చీమింద్రఃకంచిత్కాలము జ్ఞాయ జ్ఞా నానంతరంయ ధా' అనీత వా త థేల్ భావః || త నిశ్లో || 33 ||శ్రు త్వేతీ || మహ్యం మమ-వ్యత్యయే నషష్ఠ్య దెచతు ధీః || 3 81-సముద్రంక ధమతి మిష్యతీత్య త్రాహ-విష్టంభయి త్వే తి || విష్టంభయి త్వా - శబ్ధంకృ త్వే త్యర్థః || 32 ||త ప్రాతి స్థాస్యంతి ప్రతిబంధక తయేతి శేషll3 2 | గిరీణాంస్వ జీవన స్థానత్వా త్రైశ్నపతి-మలయే నేe ||దదుఃరో నావ మలయపరి సంవణ చందన ప్రభ పకశ్చి త్పర్వతః-య దౌతి-తధాశ పఠితిపూ ర్వెణాన్వయఃl/3F ||& ప్రమితి!! నాక పృష్ఠానామణంద్ర స్యాసాధారణ స్వగణ స్థానవి శేషlli o || సమాం సమితి || దృజ్మనస్సంగసcs ల్పజాగరాఃకృశ తాగతిః | ప్రీ త్యాగా న్మాదమూర్ఛాం తా ఇత్యనంగదశాద శేతి - దశావ. 5శావ (స్వరతిర నె నాచ్య తె - మాంసాద్య భోజనం అర త్యా-తతఃపూర్వంత దో జు నా కై:-వన్యంవ నేభవంకందమూలాదిక ం-సువిహితం వానప్రస్థయోగ్య త్వే నవిహితం-భ క్తంఅన్నం - పంచమం ప్రాతస్సంగవమధ్యాహ్నా పరాహసాయం రూ పేషు కాలేషుపంచమకాలికం-శరీర ధారణమా లో పలయు క్తంభు --ఇత్యర్థః||త నిశ్లో || 80 ||అధమనస్సం గావస్థామా: హ- నైవేట || దంశా స్తువనమః & Tి. తా!" మళ కాం శ్చేత్య నేనదంశమశ కాపరిజ్ఞానము క్తం కీట సరీసృసొy్య ఉపరిశరీరంచర తామనివృత్తిరుచ్య తె-తత్ర హితుఃత్వడ్ల తెనాంతరాత్మ నా పరకాయ ప్రవిష్టస్య కధంత్య క్తశరీర వికృతిజ్ఞానం- తత్ర స్థితఃఖలుతత్ర త్యపీ డాంజ్ఞా స్యతీతి భావః||8-9l|83 ||అధాస్య జాగరావస్థానూహ-అని ద్ర ఇతి|| అనిద్ర స్సతతం రామః - నిద్రయా భిరామం రామార్థయు క్తంవిర రామరామా || 30 | సీతాయావచనం శ్రు త్వామారుతిర్భీమవి.మః | శిర స్యంజలిమాధాయ వాక్యము త్తరను బ్రవీత్ || సత్వామిహ స్థాంజూనీ తె రామశికి మలలోచ నె తెన త్వాం నానయ త్యాశుశ చీనివపురందరః|33|| శత్వైవతునచోనుహ్యం& ప్ర మేష్యత్ రాఘవః| చమూం ప్రకషణ న్మహతీంహగ్యృక్షగణసంకులామ్ || 3 8 ||విష్టంభయి త్వాబాణో ఘోరతోభ్యంవరుణాలయమ్ 1 కరివ్యతిపురీంలం కాంకాకుత్ స్థ శ్శాంత రాడు సామ్ || 3411త త్రయద్యంత రామృత్యుర్యది దేవాస్సహాసురాః | స్థాస్యంతిపరామ స్యసతా నపివధిష్యతి ||3 || త వాదశ జనజేనా ర్యెశో కేనసపరిప్లుతః Iనశషణ లభ తెరామస్సీంహాది త ఇవద్విపః||3 2 || మలయే నచవిం ధ్యేన మేరుణామంద రెణచ! దదుః రేణచ తె దే శ సమూలఫ లేనళు • యధాసునయనంవల్గుబింబోష్ఠంచారుకుండలమ్ |ముఖంద్రశ్యుసిరామస్య పూణ చంద్రమివోదితమ్ || 3F ||& ప్రంద్రశ్యుసివై దేహిరామం ప్రస్ర వణెగిరౌ | శత శ్రతుమి వాసీనం నాక పృష్ఠ స్యమూధE ని || 80 ||నమాంసం రాఘవోభు త్రేన చాపిన ధు సేవ తె !వన్యం సువిహితం నిత్యంభ క్తమశ్నాతి పంచమమ్ ||80|| నై వదం శాన్నమశ కాన్న కీటాన్న సరీసృపాళ్ | రాఘవోపనయెడ్లా త్త్వద్ద తెనాంతరాత్మనా || 8-9 || నిత్యం ధ్యానపరోరా మోని త్యంశోక పరాయణః | నాన్య చ్చింతయ తెకించిత్సతు కామపళంగతః || 23 ||అనిద్ర స్సతతం రామస్సుపో పిచనరో మమః 1సీ తెతిమధురాంవాణీం వ్యాహ స్థయు క్తంరామఎవాభిధేయఃతద్యు క్తం||3-911న త్వామి తి||శ చింపురందరణ వేతి || అనుహ్లాదనీ తాంశ చీరపురందరఃకంచి త్కాలమవిజ్ఞాయ - తతజ్ఞత్వాయ భౌ ఆఫ్ - 'వాక్ తద్వ దిత్యథః || 3 3 |శ్రు త్వే తి! మహ్యంమమ!|3|8||్వంభయి త్వే తి|ష్టంభయి త్వాఅపవి ద్యౌత్యధ- 8||3||త త్రే తితత్ర త్వదా నయనరూపకార్యే - వృశ్య , దిఅంత రాపధి గౌమస్య స్థాస్యతి-దేవాయది స్థాస్యంతి-విమ్న కారి కారి త్వె నేతి శేషః - తాసపి వధిష్యతీతియోజ నా || 3 ||స్వో కా కా దె దెవీ విశ్వాసాధణం స్వోపజీవ్యనివా - లమూలాది నాశపధంకరోతి ||దదు- దేశాలి!!దదుఁ రెణపర్వ తెనయ ధారామ స్యముఖంద్రక్యుసిఅస్మిన్న ధేజ దదుజ రాదినాశ పేపిశ్వాసయా జాతిశ్లోక త్రయస్య బంధః 13 F||& ప్రమితి!! నాగరాజస్య ఐరావత స్య' నాక పృష్ఠ స్యేతిసా రెస్వగోణ పరీత్యధE: ||80 ||నమాం సమితి||వన్యం మూలఫలాదిక ం- సువిహితంపరి గ్రాహ్య త్వే నఆరణ్యక శాస్త్రచోదితం-భ క్తంఅన్నం- పంచమంపంచానాను న్నా నాంపూరణం- వానప్రస్థాహిమూలఫలాదికంపంచ ధాకృత్వా దేవపిత్ర భూ తెభ్య సదాఖ గా ఓ త్వా పంచమం స్వయంభుంజు తె, పంచమకాల సిద్ధంపంచముమితివా ప్రాతస్పంగవమధ్యాహ్నాపరాష్ట్ర సాయాహ్నపంచను కా లేపుచతురోభోజన కాలాన ·ఇచం శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట • సుందర కాండే • స పత్రింశ స్సగE:, సర్వదా కాలక్షేపా హెణపి సంతతనుని ద్రోభూత్ -సుస్తోపి చేత్య నేనపరగ తాత్రానుసంధానాభావ ఉచ్య తె-సరొ త్తమః అభిముతఏ శేషెత ధావస్థాన మేవహీపు రుషో త్తమత్వ స్యలతుణమితి భావః.సీ తెతి- అ ప్రాకృత సౌందర్యాద్యనుసంగా నేనవాస నావశాద్వి లసలి-మధురాం వాణీం- వాసనావశాద్వి లపత్య పిశబ్దస్వభావా ప్రసనాజల స్యందినీభవరీత్యర్థః - ప్రతిబుధ్య తె-క్లేశహీనదశావిగమాళ్పునగపి బాధ పిలాద్దీపన సందశః నేనబాధారణ స్థితప్రత్యర్థః || 88|| 8t|| సారా మేతి రామస ద్భావాతి శంకయాకశ్చీచ్ఛోక స్సీ తాయా?- రామవిర హెణకశ్చిచ్ఛీక 8-త శ్రాద్యోహనుము చుక్త్యా నివృత్తః ద్వితీయ స్తువత జ త ఇ త్యాహ రామస్యశో కేనసమాన శో కాతద్వి రహకృత ల్వెనత నత త్తుల్యశోకా అధిక శోక స్తునివృత్తఇతి భావః-య ద్వారామసంకీత - నేనవీత శోకాపి నై వదం శాన్నవ శకాని త్యాదిశ్రవణేన రాముతుల్యశో కాప్రకాశా ప్రకాశశరస్ముఖని శేవాభూదిత్యస్థ?||తి శ్రీ గోవింద రాజువిరచి తె శ్రీ రామాయణభూష.శశృంగారతిల కాఖ్యా నెసుందర కాండ వ్యాఖ్యా నెష లైంశ స్సర్గః సీ తెత్యాది| all అనుృతమితి|| యచ్చ నాన్యము నాఇత్యసృత త్వె హేతుః-యచ్చ శోక పరాయణఃతివిష సం సృష్ట త్వె || తనిశ్లోకి || 9 || గామవియో నాన స్వ బుద్ధికృతం త్యాహ-ఐశ్వర్యఖతీ || కృతాంతఃదైవం || 2 ||విధిరితి ||విధిః దైవం అసంహార్యః అనివార్యః || 8|| 2 ||వతణత ఇతి || దశ మోమా సఃదశమవూ సొంత ! || ||విభీవణె నెతి||నిర్యా తనం ప్రత్యపః ణం||F || 0.9||ఉత్సాహంతి||లోకో త్త రేషుకార్యేషు స్టైయాణ ప్రయత్నఉత్సాహః - పౌరుషం తాదృక్కా ర్యకరణం-సత్వ ంబలం-ఆనృశం స్యంఅ గ్రూ రష్ప్ర తి బుధ్య తే!! 86|| దృష్ట్వాఫలం నా పుష్పం వాయ ద్వాన్యత్సుమ మోహరమ్ ! బహుశోహా ప్రీ యె త్యెవంశ్వసంస్త్వామభి భాష తే || 14 || స దేవిని త్యంపరితప్యమానల్వే మేవసీ తెత్యభిభాషమాణః | ధృతవ్రతో రాజసుతో మహాత్మాత వైవలా భాయకృత ప్రయత్నఃl|8t||మీరామ సంకీతళా సచీత శోభారామ స్యశోళేనసమానశోకా | సరస్ముఖోసాంబుద శేషచం ద్రాని శేవ వై దేహసు తాబభూవ|| 8 ||9తి శ్రీమత్సుందర కాండే ష లైంశ స్సగE :. "చంద్రనిభాననా 1 హనూమంతమువా చేదంధమాణ ధః సహితంవచllo|| అమృతంవిష సం సృష్టం త్వయా వాన రభాషితమ్ | యచ్చ నాన్యమ నారా మోయచ్చ శోక పరాయణః. ||ఐశ్వర్యే వాసువి స్త్రీణేశ్ వ్యస నే వాసు దారుణి 16 జ్వెవపురుషంబద్ధ్వాకృతాంతః పరికషజాతి|| 3 ||విధినూఢ నమ సంహార్యః ప్రాణి నాంప్లవ గెరా త్తమ | సౌమి త్రింమాంచ రామంచవ్య సనై :పశ్య మోహి తా? || 8| శోక స్యాస్యక దా పొరం రాఘవోధిగమిష్యతి! ప్లవమానఃపరి ంతో హతనౌస్సాగ రేయ ధా! (! రాక్షసొనాంవధంకృత్వా సూడయి త్వాచ రావణమ్ |లం కామున్మూ లితాంకృత్వాక దా ద్రత్యుతిమాంపతిః || - | స వాచ్య స్సంత్వర స్వేతీయావ దేవనపూర్య తే! అయం సంవత్సరః కాలస్తావద్ధిమమజీవితమ్ || 2 || వతః తే దశ మోమా సోద్వౌతు శేజాప్ల వంగమ ) రావణేననృశం సేన సమయోయఃకృతోమమ ||3 || విభీష కొనచ భౌ త్రామమని ర్యాతనం ప్రతి | అనునీతః ప్రయ త్నెననచతత్కురు తేనతిమ్ || F|| మమ ప్రతి ప్రదానం హిరావణ స్యనరోచ తే | 'రావణంమాగణ తెసంఖ్యామృత్యుః కాలవశంగతమ్; no || జ్యేష్టా కన్యానలా నానువిభీషణసు తాక పే | తయామ మేదమా ఖ్యాతంమా తాప్రహితయా స్వయమ్!!౧౧ ||అసంశయంహరి శ్రేష్ఠ.. ప్రంచం ప్రాప్స్య తేపతిః |అంత రాత్మాహి మేశుద్ధ సన్మీంశ్చ బహవోగుణాః || 9 ||ఉత్సాహః పౌరుషం సత్వమానృశం-స్యంకృతజ్ఞ తా|విక్రమశ్చ ప్రభావశ్చ సంతివానర తీత్య - పంచ మెకా లెభు జు ఇత్యర్థః-య ద్వా పొడశారణ్య వాసినఃత్యు క్తవాన ప్రస్థభాజ్య స్యపంచమాంశంభు త్తేం అ నెన రామస్యాత్యల్పాహారతో కా| 83 ||అని ఇతి || అని ద్రఎవక ధంచిత్ సుస్తోపీతిసంబంధః || 84 || సారామేతి|| రామసంకీతః సవితో కా.అని ద్రస్సతతం రామఃతి రామ సంకీతః నెనవీతశోకా-సమాంసం రాఘ వొభు ఆు ఇత్యు క్తశ్లో కేన హెతు నా సమానశోళాసా-సాంబుద శేషఃచం ద్రోయస్యాస్సాసొంబుద శేషచం ద్రా 'ప్రకాశా ప్రకాశయు కాని శేవబభూ వెళ్యథః 8 || ********** ఇతి శ్రీము హెశ్వరతీధః విరచి తాయాం శ్రీ రామాయణత త్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాఁడవ్యాఖ్యాయాం ష త్రింశ స్సగణః ********** ౧ || తి|| యచ్చ అనన్యమ నాఇతి వాక్యమాఖ్యాయ తే తదమృతంయచ్చ శోక పరాయణః తివా వాక్యమా ఖ్యాయ తేతద్విషం||el| ఐశ్వర్య బ్రతికృతాంతఃదై వం||2|| ఇధిరితి!! అసంహార్యః అనివార్యః||రా||విభీషణె నెతి!!! నిర్యాతనం ప్రత్యర్పణం-తత్ నిర్యాతనం ప్రతి|Inni|అసంశయమితి | పతిః ప్రాప్స్య తేకుతఃఅంతరాత్మైలీ || 0-911 గుణా నెవా ·సుం 30 శ్రీరామ 'మాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - సప్తత్రింశ స్సగ :. రత్వం కృతజ్ఞతా ఉప కొరజ్ఞ త్వం-విక్రమః శౌర్యం-ప్రభావఃశక్తిః|| 03 ||18||న సఇతితులయితుం చాలయితుం || 0211.9-9||త్వదర్శ నెతి || నాక రాజస్యమూధE ని సౌక పృష్ఠ సంజ్ఞ స్యమూధః"ని- నగరాజు స్యేతిపా రే మేరోరీత్యధE 8.93 ||పృష్ఠమితి||మూవికాంకు స్వ మో పేక్షిష్ఠాః 98 ||క థయంతీ వేతి||చంద్రేణక ధయంతీవచంద్రోణ భాష మాథోవత రేత్యస్వయః|| 9 || 9 || మైధిలిత్వితి || హషణ విస్మిత సర్వాంగీహ షేకాణపులకిత సర్వాంగీ || 90 || 3 all న మేజానాతి సత్వం వా ప్ర భావంవాసి తేక్షణా | త స్మా శృశ్యతు వై డే హీయ ద్రూపంమమ కామత ఇతిపారః- అన్యధాపా రేవశ్యుమాశానవిరోధస్స్యాత్ || 3-9||ఇతి సంచిం త్యేతి || స్వరూపం స్వ స్యశరీరం||33||ఏత దేవా హ- సత స్మాదితి || అయంశ్లో కెళావధX నాధE0వృకొదవరోహణం దర్శయతి స్మ-అ నెనసోవతీర్య ద్రుమాదితి పూర్వం ద్రుమా గ్రాత్సీ తా సమీపస్థశాఖాయామవత రణము క్తం-అత్ర భూమావితి బొధ్యం || 33 || మేరుమంద రెతి!! అగ్ర తో వ్యవత సే-సంభాషణాయవృత మూలగతో బభూ వెళ్యదణ:/324 13 21తదితil అవస్థాప్య తాంని రామ వే111 ||చతుర్దశ సహస్రాణి రాక్షసా నాంజమానయ్య/జనస్థా నేవి నా బ్రా త్రాశ శ్రుళిక స్తస్యనోద్వి జేత్ ||18||న సశక్యస్తులయితుంవ్య సనైః పురుషషణ భః అహంతస్య ప్రభావజాశకు స్వేవపులోమజా || 2 రజూలాంశుమాఇర్ఛాకళిక పేరామది వాకరః | శత్రు రజోమయంతో యముప శోషంనయిష్యతి || 12 || ఇతి సంజల్పమానాం తాంరామా దెశోకకర్శి తామ్ | అశ్రుసంపూణణ నయనాము వాచవచనంక పిః ||ు 21 శ్రుత్వైవతువచో మహ్యంత ప్ర మేష్యతి రామవః |చమూం ప్రకషణన్మహతీంహర్య ృత గణసంకులామ్|| ||అధవా మోచయిష్యామి త్వామద్యైవవరాననే | అస్మా దుఃఖాదు పారోహమమపృష్ఠమనింది తే!|nr|| త్వాంతుపృష్ఠగ తాంకృత్వా సంతరిష్యామి సాగరమ్ 1 శ క్తిరస్తిహి మేవోడుంలం కామపీ సరావణామ్ || 90 ||అహం ప్రస్రవణ స్థాయ రాఘవాయాద్య మైధిలి | ప్రాపయిష్యామిళ కాయహవ్యంహుతమివానలః || 90 || ద్రడ్యుస్య ద్యైవ వై దేహి రాఘవం సహలమ్ముణమ్ |వ్యవసాయ సమాయు కంవిష్ణుం దైత్యవ ధేయధా ||99||త్వర్దశః సకృతోత్సాహమాశ్రమస్థంమహాబలమ్ | పురందరమివాసీనం నా కరాజస్యమూర్ధని|| 23 ||పృష్టమారోహ మే దేవిమావి కాండ, స్వశోభ నే యోగమన్విచ్ఛరా మేణశ శాంకె నేవరోహిణీ,9611క ధయంతీవ చంద్రోణసూ ర్యెణంచమహాచిక పా మత్పృష్ట మధిరుహ్యత్వంత రాకాశ మహార్ణనౌ|| 27 ||నహి మే సంప్రయాత స్య త్వామితోనయతోంగ్ నే ) అనుగంతుంగతింశ క్తా స్సర్వేలం కానివాసినః|| 24 ||య దైవాహమిహ ప్రాప్తస్తథైవాహమ సంశయఃlయా ఫ్యామిపశ్యవై దేహి త్వాముద్యమ్యవిహాయసం]].9 2 || మైథిలీ తుహరి శ్రేష్టాచుత్వావచనమద్భుతం|హషణ విస్మితసర్వాంగీహనుమంతమధా బ్ర వీత్ 1.90 || హనుచున్దూరమధ్వానంగథంమాఁవోడుమిచ్ఛసి త దేవఖలు తేమ న్యేక పిత్వంహరియూ రప|} 9F | ధం నాల్పశరీర స్వంమామితో నేతు మిచ్ఛసి "సకాశంమాన వేంద్ర స్వభతు మే స్ల వగషణ భ || 30 సీతాయావచనం శ్రుత్వాహనుమా న్మారు తాత్మజః | చింతయామాసలక్ష్మీ హన్నవంపరిభవంకృతమ్||30||న మేజా నాతిసత్వంవా ప్ర భావంవాసీ తే తణా | తస్మాత్పశ్యతు వైదేహీయ దూపంమమకామతః||39||ఇతిసంచింత్యహనుమాం సదాప్ల వగ సత్తమః (దశణయామాస వై దేహ్యా స్వరూ సమరిమదజా న?ll2 3 || సతస్మా త్పాదపాద్ధీమా నాప్లుత్యప్ల వగషr భః| తతోవధింతుమా రెఫోసీతా ప్రత్యయ కారణాత్ || 38 | మేరుమందర సంకాశోబ భౌదీప్తానల ప్ర భః (అగ్ర తో వ్యవత స్టేచ సీతాయావానరో త్తమః| 32 ||హరి పర్వత సంకాశస్తా మ్రవక్తో మహాబలః1 వజ్రదంష్ట్రనఖోభీమో వై దే హ-ఉత్సాహఇతిలో కూత్త రేషు కార్యేషు సైయాణ ప్రయత్నః ఉత్సాహః పౌరుషం తొదృశ్కార్యకరణం- సత్వంబలం - ఆనృశం స్యంఅ₹ర్యం విక్రమఃశౌర్యం. ప్రభావఃశ క్తిః|| 13 ||చతుదః శేతి|| తస్యత స్మాత్ || 18 || నెతితులయితుంచలయితుంll of! సముద్రలంఘనపూర్వకం దేవీ ప్రాపణే స్వ స్యమహతీశ కీర నీతి దేవీంవి శ్వాసయతి త్వాంహీతి. 3 ||పృష్టమి ||మావికాంత స్వమో వేడి శాఖత్యర్థ 11.28 ||క థయంతీతిమత్కృష్ట మధిరుహ్య-గుహార్చీ పొచంద్రోణచ సూర్యెణచకథయంతీవసం భాష మాణెవ-ఆకాశమహాణః సౌత రెతి సంబంధః-త ధాఅత్యున్నతపధాత్వాంగృహీత్వాగచ్ఛామితి భావ !!!.9 211 మైథిలీతి || హషణ విస్మిత సర్వాంగీహ రైణపులకిత 'సర్వాంగీత్యర్థః| 33 || స ఇతి||పాదపాత్ పాదపమూలాత్ ఆఫ్లుత్యశ రీరవధజన వేగకృత శాఖాభంగధ్వని నా రాక స్యోజ్ఞాన్యం తీతిమ త్వా అన్య తా పసృత వానిత్యర్ధః!!

·. మారుత శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిషై : సుందరకాండే • స పత్రింశ స్సగణః, శ్చలి క్రియ తాం-వికాంతయా ఈ పేక్షయా|30||80||జా నామీ తి||సం ప్రధార్యా విచారణీయా || 8.pl/స్వ ప్రాపణి ప్రధానంగోషంహృదికృత్వా ఆపాతతో దోషమా హ.అయు క్షమితి|| 23 ||అహమితి ||ఉపర్యుపరి సాగరమితి- ఉపర్యధ్యధస్సామీస్య అతిద్వివచనం- ధిగుప ర్యాదిప్వితిద్వితీయా !! 88||పతి తేలి|| యాద సాంజలజంతూనాం ! 92 || న చేతి!! కళత్రవతిరశ్యువతి త్వయి సం దేహస్స్యాత్ -మయిర వ్యాయాంత్వయి విపత్సం దేహస్స్యాదిత్యర్థః || 8 ||ఎత దేవ ప్రపంచయతి. ప్రియమాణామి త్యా దీనా || 8 2 || తై రితిత్వం తైః పరివృతోభ వెళి-కళత్ర వాణరక్ష్యవాణత్వం సంశయం ప్రాప్తశ్చభ వెరితి యోజనా ||రూ || సాయుధాఇతి || సంయాతుంసవ్య న్యాధ్ధుం OF || పూర్వశ్లో మోక్తం సమర్థయతి-యుధ్యమాన స్యే త్యాది నా||xo||అ ఛతి || సాంప రాయెయుద్ధే| X ధే| Mallఅధ వెతివి ముఖ స్య-యుద్ధపరవశ శ్వేత్యర్థ 21/12 ||అధ వేలి||సం వృతేగూఢ ప్రదేశే || XLU / రా ||అతో మమావస్థానం రామాయవిజ్ఞాప్య తేన సహాగమ నేమ చేయస్స్యాది త్యాహ-త్వయా హీతి|| x 2 ||వ యీతి ||తవ రాజకులస్యసుగ్రీ హీమిదమబ్రవీత్ || 32 || సపర్వతవ మోదైశాంసాట్ట ప్రా ప్రా, కారతోరణామ్ | లం కామిమాంసనాధాంవానయితుంశ క్తిర స్త్రీ మె||3 2 ||తదవ స్థాప్య తాం బుద్ధిరలం దేవి వికాంక్షయా |విశాకంకురు వై దేహి రాఘవం సహలత్ముణమ్ || 30 ||తందృష్ట్వా భీమ సంకాశము వాచజనకాత్మజా | పద్మపత్ర విశాలాక్షీ తస్యౌర సంసుతమ్ || 3F ||తవ సత్వంబలం చై వవిజానామి మహాక పే వాయోరివగతించాపి తేజశ్చా గ్నోరి వాద్భతమ్ || 8 e || ప్రాకృతస్యఃకధం చేమాంభూమిమాగంతుమహణ తి! ఉద దౌర ప్ర మేయస్య పొరం వానరపుంగవ|| 80 ||జూ నామీగమ నెశ క్తింనయ నేచాపి తేమమ' | అవశ్యం సంప్రదా ర్యాశు కార్యసిద్ధిమణ హాత్మనః || 8 ||అయు కంతుక పి శ్రేష్ఠమమగంతుంత్వయానఘ! వాయు వేగ స వేగ'స్య వెనామాం మోహయే త్తవ||83 ||అహ మాకాశమాపన్నాహ్యుపర్యుపరిసాగరమ్ | ప్రప తేయం హి తేపృహైద్భయా ద్వే గేనగచ్ఛతి || 8 8 ||పతి తా సొగ రేచాహంతొ మిన క్రఝషాకు లే! భ వే యమాశువివశాయాదసామన్నము త్తమమ్ || 8 ||నచశ జ్యేత్వయా సాధణంగంతుంశత్రు వినాశ సుకళత్ర వతి సం దేహ స్వయ్యపి స్యాద సంశయః || 84 || శ్రియమాణాంతుమాందృష్ట్వారాక్షసా భీమవిక్రమాః |అనుగచ్ఛేయు రాదిస్టా రావణేనదురాత్మనా 18 2 || తైస్త్వంపరివృతశ్శూరై శ్మూలము చరపాణిభిః 1భ వేస్వంసంశయం ప్రాపోమయావీరకళత్ర వాక్ || 80 || సాయుధాబహవోవ్యోమ్ని రాశు సా స్వంని రాయుధః | కధంశక్యుసి సం యాతుంమాంచై వపరిరక్షితుమ్ || 8 F|| యుధ్యమానస్యరక్షోభి స్తవ తై కూరకమఃభిః1 ప్రప తేయంహి తేపృష్టాగ్భయా తాః కపిసత్తమః || 10 ||అధ రజాంసి భీమానిమహాంతి బలవంతిచ|కథంచి త్సాంపరాయే త్వాంజయేయుఃక పిసత్తమ|| 40 ||అధ వాయుధ్యమానస్యప తేయం ఏముఖస్య లే| పతి తాం చగృహీత్వామాంసయేయుః పాపరాత సాః || V_9||మాంవాహ రేయు స్త్వద్ధస్తాద్విశ సెయుర ధాపివా | అవ్యవ స్థాహిదృశ్య తేయు జయపరాజయా 13 ||అహంవాపివిప ద్యేయంరజాభిరభిత జి?"తా త్వతీయత్నోహరి శ్రేష్ఠభ వేన్ని ప్ఫలపవతు || 18 || కామంత్వమసిపర్యాప్తో నిహంతుం సర్వ రాకు సా? | రాఘవ స్యయశో హీయే త్త్వయాశ సైస్తురాకు సైః || 12 ||అధవా దాయరణం సిన్య సేయు స్సంవృ తేహిమామ్ | యత్ర తెనాభిజానీయు హఃరయోనాపి రాఘవౌ * ఆరంభస్తు మదధోణ యంతత స్తవ నిరధః కః|| 124 ||త్వయాహి సహరామ స్యమహా నాగమ నేగుణall ( 2 ||మయి జీవిత 38 || మేర్వితి'అగ్ర తో వ్యవత యోగ్య ప్రదేశే||3 || త దితి ||వికాంతయాఉ పేడయా-అశ్రద్ధయెత్యర్థః || 83 ||అహమితి!! సాగరంసాగరొల్ల ంఘనముద్ది శ్వేత్యర్థ:- ఉపర్యుపరి వేగేనగ చ్ఛత సైపృహత్ -ఆకాశమాపన్నాహంభయాత్ ప్రప తెయమితి సంబంధః || 821 న చేతి || కళత్రవతిరక్యుగ్ర వ్యవతిత్వయ్యపి సం దేహి ప్రాణసం దేహః|| 8 2 || తై రితి|| తై :పరివృతోభ వెః-సంశయం ప్రాపౌభ వెరితివాక్య భేదేనయుష్మచ్ఛబయోర్నిర్వాహః-కళత్ర వాక్రత్యు భారవానిత్యర్థః || 8 7 ||త ధాపి సాహ సకరణంనక తజువ్యమి త్యాశయె నాహ-యుధ్య మాన స్యే త్యాదిశ్లోకద్వ యేన|| | | | | తత్ర పత సపడే అనధః మాహ-అధ వేతి!! తెప్పృహదీతి శేష ? || I gII పరాజయపడెల త్యనర్థ మాహ-మాం వేతి|| పరాజయం సంభావయతి అవ్యవస్థాహీతి || 13 ||అధమాభూ తాంపతనప రాజయా- రక్ష స్తజ నై రేవ మేమరణం స్యాది త్యాహ - అహం వే all%812 దానీంహనుమతః సర్వశక్తిమంగీకృత్యయు క్త్యంతరమాహ-కామమితి ||శ సైనిహ తై :| (24||పరాజయపడేదోషాంతరమాహ అధ వేతి 1 సంవృ తెగూఢ ప్ర * ఆరంభః సముద్ర లంఘనాది ప్రయత్నః || 4 Lu!! కిమత్ర హితమత ఆహ-త్వయేత్ || ౧ || మమ నా దర్శనయోర్న కేవలంత దారంభ వైకల్యం - దురంతోమ ·993 బాం శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట • సుందర కాండే- అష్ట అంశ-స్సగం:. వధాజకులస్య !! (Fl_0 ||యదహమితి ||అనీ శాస్వయంకి 3 చిత్కళ్ళుమసమర్ధా-వినాధావిగత స్వామి కా-వివశా విచేష్టా |L-all-. || శ్రు తాఅతి|| ప్రధమహిశబొగుణ ప్ర సిధ్రా-ద్వితీయోనిస్సముత్వ ప్రసి 23 [14_2 || ఇతి || హషిణ తాంహషణ మాసాది తొం-ఉ త్తరో తరహషణ వతీమిత్యర్థ- అనయాభ క్తితయా ఉపాయాంతరం స్వ రూప విరుద్ధం-భగవ లౌట్‌సఎవోపాయ తితిదశి తill kull9) శ్రీ గెసవింద రాజవిరచితే శ్రీ రామాయణభూన శృంగారతిల శాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే సప్త త్రింశ స్సరణ . *#####•••••••• తతస్సః త్యాది|| తచుత్వా తేనవా క్యేసహషి, కాతః వాక్యము వాచllalయు క్రూసమితి!! యు క్తరూపం- యు క్తతరమిత్య - ప్రశంసాయాంరూపప్ - ప్రాశస్త్యంచాత్ర ప్రకృత్యర్థ వైశిష్ట్యం-స్త్రీ స్వ భావస్య భీరు త్వా దేశి-సాథ్వీ నాంపతీవ్ర తా నాం-వినయస్యవృత్తస్య || || స్త్రీత్వ మితి!! సీణంమామధిష్ఠాయశతయోజనమాయతం సాగరం-వ్యతివతి తుంతతు E - స్త్రీత్వంన సమర్థంహిస్త్రీ న సమ థేజా త్యర్థః - యద్వా సాగర స్యశతయోజనం ఆయ తంవి స్త్రీణకొంచమామధిష్టాయాపి, స్త్రీత్వం-వ్యతివతి శాతుం అపగంతుం-న సమర్థంహీ- సాగర స్యశతయోజనంయావత్తావ దాయతంత థావి స్త్రీణయించమామథితిష్టం మాయ త్తం రాఘవ స్య మహాత్మనః ! భౌతూణాంచమహాబా సూతవ రాజకుల స్య చ || 24 || కౌనిరాశౌమదథణంతుశోక సంతాపక శి’ | 'స హసర్వక్షణహరి స్త్యత్యతఃస్రాసం గ్రహమ్ || 4 ||భతృణ భ క్తింపుర స్మృత్య రామాదన్యస్య వానర | న స్పృశామిశరీరంతుపుంసో వానరపుం గవ || 0 ||యదహంగాత్ర సం స్పశణంరావణస్య బలార్గ తా అనీశాకింక రిష్యామివి నాధావివశాసతీ ||20||యదిరా మోదశ గ్రీవమిహహ త్వాసబా ధవమ్ |మామితో గృహ్యగచ్ఛేతత త్తస్య సదృశంభ వేత్ ||2-9|| శ్రు తాహిదృష్టాశ్చమయాపరాక్రమామహాత్మన సస్యరణావమది నః 1న దేవగంధ ర్వభుజంగరాడు సౌభవంతిరా మెణ సమాహిసంయు గే || 3 ||నమీత్యతం సంయతిచిత్ర కాముణకంమహాబలం వాసవతుల్యవిక్రమమ్ | 'సలక్ముణంకో విష హెతరాఘవంహు తాశసందీ పమివాని లేరితమ్ // 28!! 'సలక్ముణం రాఘవమాజీమదః నంది శాగజంముత్తమివవ్యవస్థితమ్ | స హెతూ వానర ముఖ్యసంయు గేయు గాంత సూర్య ప్రతిమంశ రాచికాషమ్ || 2 || స మెహరి శ్రేష్ఠ సలక్ష్మణంపతిం సయూధపండి ప్రమి సూపపాదయ | చి రాయరా మంప్రతిశోకకళిణ తాంకురుష్వమాం వానరముఖ్యహషిణ తామ్ || 22 || ఇతి శ్రీమత్సుందరకాండే - 'స పత్రింశ స్సగణః. ############### తత స్సక పిశాదూణల సైనవా క్యేసహషీ కాతః 'సీతామువాచతచుత్వా వాక్యం వాక్యవిశారదః!! ౧ ||యు క్తరూపంత్వయా డెవిభాషితం శుభద శః నే | సదృశం(స్త్రీ స్వభావస్య సాధ్వీ నాంవినయ స్య చ || || స్త్రీత్వం నతు సమధణంహిసొగరం వ్యతివతి తుమ్ | మామథిస్థాయవి స్త్రీనింశతయో హాసనర్థః స్యాది త్యాశయే నాహ-మయీ త్యాది నా|| రాఘవ స్యజీవితంమయి ఆయ త్తంమజ్జీవితాధీన జీవితమిత్యధః :- రాజకులస్యసుగ్రీవకులస్య 1220 || తావతి ప్రా సంగ్రహం ప్రాణసర్వ స్వ off Fl! నను రావణాంగ సం స్పశక ధంస్యాదిత్యత ఆహ - భతు: రితి || యస్మారణాత్ -భ రుగ్భక్తింపుర స్మృత్యభర్తుగ్భక్త్యాలమ్మ ణః ప్ర స్థాపితః-త స్మాత్ రావణస్యగాత్ర సం స్పశణంబలాట్స్ తెలి సంబంధః - హాసీ తెలకు శెతిమారీచవాక్యం శ్రుత్వా రామానర్థశంక యాభతృణ భక్త్యాలక్మణ ప్ర స్థాపనాత్ ప్రాప్తాయమనదా? నకామకృత ఇతి భావః-అనీ శాస్వయంకించిత్కర్తుమశక్నువతి-వివశావీ చేష్టా-వీనాథావిగత స్వామి కా- అసన్నిహిత నా ధేశ్యర్థlit.) || అధసిద్ధాంతమావిష్కరోతి-యదీతి!! రాతు సవధ రావణవధ పూర్వకంమత్ ప్రాపణం రామస్య సదృశం అన్యము ఫేనమత్రోపణమనుచితమిలీ భావః||kg|| నచాశక్తి చిం తారా మేకా ర్యె త్యాహ-శ్రు తాహీతి!|_(I/ సఇతి || హరి శ్రేష్ఠ సత్వం మేపతిమి సూపపాదయణ హానయేత్యర్థః-చి రాయచిర కాలంశోకక శి? తాం! & 2 || ఇతి శ్రీ మ హెశ్వరతీర్థవిరచితాయాం శ్రీరామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం స పత్రింశ స్సగణః. ••••••••••••••••••••••••••• ౧ || యు క్తరూపమితి ||యు కరూపంయు క్తతమం- ప్రశంసాయాండూపపత్యయః - స్త్రీ స్వభావస్య భీరు త్వా దేః - సాధ్వీ నాంత్వాదృశీ నాంపతి వ్ర తా నాంవినయ "స్యవృత్తస్య సదృశం ||9|| సం. పేడో కమర్థంశ్లోక ద్వయేనవివృణోతి స్త్రీత్వమి త్యాది నా||వి Mణణ మహిమావు ధిష్టాయ - శతయోజనమాయతం సాగరంవ్యతిపతి? తుంత తుణం. స్త్రీత్వంన సమర్థంహి-స్త్రీనసమ గౌకా త్యర్థః- య ద్వా స్త్రీత్వ సత్య త స్త్రీతి ఛెదః - సమర్థమితిలింగ వ్యత్యయఆషణః - స్త్రీ భూతాత్వం సాగరంవ్యం వతికతు )న సమ స్థాహీత్యర్ధః - స్త్రీణాంభీరుస్వ భావ త్వా తత్తుభూషణ మే వేతి భావః - సాగర స్య నివతి తుమితిపా రే సొగర స్యయాదృక్భత యోజనం తావ' ·9. శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట . సుందర కాండే - అష్ట త్రింశ స్సగణ: త్యాఅపితవ స్త్రీత్వంభరుత్వం నాపగచ్ఛతీత్యర్థం ||3||x || శ్రావ్యతపై తిత్వయా చేష్టితం ఉగ్బంధ నాదికం - భాషితం రావణం తృణీకృత్య ఫణితం మమ ప్రత్యుత్తర త్వేన తంచ ||2|| కారణై రితి ||బహుభిఃకారణై : బహుభిగు పాయైః- స్నేహప్రసన్నమనసా స్నేహశిథిలమనసా || 2 ||లం కొయాఇతి || దుష్ప్రవేశలంకా ప్ర వేశేదు సరి సాగ రతరశాచమమశ క్తిర స్త్రీతిజ్ఞా పయితుంపవము క్తమిత్యర్థః ||7||2 చ్ఛామీ తె||రఘుబంధు నారఘువం శ్యేన || || స గాత్ర బాంధవజ్ఞాతి బంధు స్వస్వజనాస్సమా ఇత్యవరం రఘువంశ్యానాంబంథు నా - తత్కతి సంపాద కే నేత్యర్థః- సమా నేతుం సంగమయితుం ఇచ్ఛామి ఐచ్ఛం||F ||య.దీతి || nollఎవమితి!! బాష్ప ప్రరధితాతరం బాప్పె గోవిఘ్ని తాక్షరం-ఏకాంతవృత్తాంత స్మరణాత్ బాష్పః|| 10 ||ఇదమి త్యాదిశ్లోకద్వయ మెకాన్వ యం!! చిత్రకూటస్యపా దేచిత్ర కూటపర్యంతపర్వ తే- మందాకిన్యాల దూ రేసి థైరాశ్రీ తే ప్రాజ్యమూలఫలోద కేతస్మిక్ దే శే- తాపసౌ శ్రమ వాసిన్యా: తాపసాశ్రమేవ సం త్యామము - ఇదంవశ్యమాణం శ్రేష్ఠవ భిజ్ఞానం ప్రియం ప్రతి త్వం బ్రూయాఇతి యోజ నా|| 13 || రామాయసీతయావ క్తవ్యంవచనం హనుమంతం ప్రత్యుచ్య తెత స్యే త్యాది!౧8||తత ఇతి ||మాం ససమాయు క్తఃమాంస ప్ర తెలుబ్ధ:- ఆయు కుశలా భ్యాం చేత్య త్ర ఆయు శబ్దస్య తాత్పర్యపరతయా వ్యాఖ్యా నాత్ -లోష్టం వృశ్పిండం-పర్యతుండయత్పర్యఖఁడయత్ - స్తనాంతరణతి శేషః-తుడితోద నఇత్యయం ధాతు శ్పౌ రాదిక ! || ౧ || దారయన్ని తి|| రిలీయ తెఅంత హితోభవతిస్మబలిభోజనః కాకellne || ఉత్కషణం త్యామిలి | ఉత్క వంశ్యాంచరశ నాం . 'కా జనమాయతమ్ || 3 || ద్వితీయం కారణంయచ్చ బ్రవీషి వినయాన్వి తే | రామాదన్య స్య నాహా మిసం స్పశణమితిజానకి * ఏతత్తె దెవిసదృశంపత్న్యా స్తస్య మహాత్మనః | కాహ్యన్యా త్వామృతె దేవి బ్రూయాద్వ చ న దృశమ్ || || శ్రీప్య తెచై వకాకుత్ స్థస్సర్వం నిరవ శేషతః) చేష్టితంయ త్త్వయా దేవి భాషితంమను చాగ్ర తః||2|| కారశై బజహుభి దేశ్ వీరామ ప్రియ చికీషణ యా | స్నేహ ప్రస్కలన్నమనసొమయైతత్సమ దీరితమ్ || 2 || లంకాయా దుష్ప్రవేశ త్వాద్దు స్తరత్వాన సూద దౌరి | సొమధ్యాం దాత్మనశ్చైవమ యైతత్సము దీరితమ్ | ||ఇచ్ఛామి త్వాం సమా నెతుమ ద్యైవరఘుబఁధు 'నా | గురు స్నే హెనభక్త్యాచ నాన్య థై తదుదాహృతమ్|| || యది మోత్సహ సేయాతుంమయా సాధః మనింది 'తె | అభిజ్ఞానం ప్రయచ్ఛత్వ ంజానీ యా దా,ఘవోహితత్ || 10 ||ఎవము క్తాహనుమ తాసీణాసురసుతోపమా!ఉవాచవచ సంమందం బాప్ప పరధి తాక్షరంll naiఇదం శ్రేష్ఠన జ్ఞానం బ్రూయా స్వంతుమమ ప్రియమ్ | శైలస్య చిత్రకూట స్య పా దెఫూర్వొత్త రేపు రా • తాపసా శ్రమవాసిన్యాః ప్రాజ్యమూలఫలోద కే | తస్మిక్ సి ధాత్ర మే దే శమం దాకిన్యాహ్యదూరతః!! 03 ||త స్యోపవనపండేషు నానాపుష్పసుగంధిషు | విహృత్య సలిల క్లిన్నాత వాం కేసము పాపిశమ్ || 18 | తతోమాంస సమాయుక్తో వాయసఃపర్యతుండయల్ 1తమహంలోష్టముద్యమ్య వారయామి స్మవాయసమ్ || (l/దారయణ సచమాంకాక స్తతైవ పరిలీయ తే/నచాప్యుపారమన్మాంసాద్భ (Uధీణ బలిభోజనః || ౧t || ఉత్కషణం త్యాంచరశ నాండ్రు యాంమయిపక్ష్మిణి | స్రస్యమా నేచవ'స నేత తో దృష్టాత్వయాహ్యహమ్ || ౧ || త్వయాపహసి తా చాహం క్రుద్ధాసంలజ్జితాతదా ! భక్షగృగ్నెనకా కేన దారితా త్వము పొగతా * ఆసీసస్యచ తంవి స్త్రీణ మపి మామధిస్థాయ-నివతజాయితుముపగంతుంస్త్రీత్వం న సమర్థంగసమ ధౌతి యోజనా ||2||శ్లోప్య తెచేతి' ! 'చెపితం ఉర్బంధ నాదికందమాగ్రతః భాషీతం రావణంతృణీకృత్యక ధితంచl || కారశై రితీ|| కార శై శిత్వద్దుఃఖ హేతూ దృ ష్వెత్యర్ధః|| JII ఇచ్ఛామితి || రఘుబంధు నారఘుస సత్రేణరా మేణ - "త్వాం సమానె తుం సంగమయితుమి చ్ఛామీత్యు దాహృతం- ఎతత్ గురు స్నే హేనఅన్యధా నెతి సంబంధః||nq|| ఇదమి త్యాదిశ్లోకద్వయ మెకంవాక్యం || చిత్ర కూటస్యసా దేచిత్రకూ టస్యసమీపపర్వ తే-పూర్వోత్తరేఈశాన్య మోనో-మందాకి న్యాహ్యదూ రతఃసిద్ధాశ్రమే ప్రాజ్యంబహు బహుమూలఫలోద కేతస్మి- దేశేవృత్తం - తాపసాశ్రమవా సీన్యామమ ఇదంవత్యుమాణం శ్రేష్ఠమభిజ్ఞానం- ప్రియం ప్రతిత్వం బ్రూయా ఇతియోజనా/103 ||త స్యేతి|| తనాం కేసము పావిశమితి- సనుహనుమంత ముద్ది శ్యాభిజ్ఞానం వక్తుంముప కాంతా దేవీ రామం సంబోధ్యకి మర్థంక ధయతీతి చేత్ - సత్యంమూహ్య మభిజ్ఞానంవ కుముప కాంతాత్వా మేవాభిముఖీకృత్య-ఎవము త్తరం ప్రా దాదితి హనుమ తా రామాయవాచయితుమితినదోషః||18||తత ఇతి ||పర్యతుండయత్పర్యఖండయత్ - స్తనాఁతర ఇతి శేషః|| 02 ||CL ||ఉత్కషణంత్యామితి పడి గొవ స నేసు స్యమా నే సతి-రశ నాముత్కషణం త్యాం ఆకృష్యమాణాయాంమయి. క్రుద్ధాయాం సత్యాం తతఃత ధాత్వయా ఆహందృష్టా స్మీతి సంబఁ ధan 2 ||భ శ గృధ్నై నేతి ||భ ·సుం 3. రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిని స్టే - సుంజర కాండే - అష్ట త్రింశ స్ఫగళః, బూ త్సారణాధణమితి శేషః|| 10 ||త్వ యేతి || భక్షగృగ్నెనభశులోలు పేస- దారి తావి జారి తా• త్వాము పొగతా పునరుత్సంగమావీశమి త్యెతా భ్యాంకాకో త్సారణార్గ మంకాదు జ్ఞానమను ధావనంచకృతం దే వ్యేత్య వగమ్య Jllor || బా స్పేతి! "రామాం కే కేవలంస్థిత్సా .తదా కాకోమ్యాకించిదజరయత్ - తందృష్ట్వాతత్పలాయ నా ధః స్వయమాయా సంకుర్వంతీం తదశ క్యారుదంతంమాం రామఃపరిహాసపూర్వకంసొంత్వితవాసిత్యధE" - అనెన స్వరక్షుణె స్వయం ప్రవృత్త శ్చేదీశ్వరఉ పేరు తేస్వయసు ప్రవృత్తాసరశ్న తీతిద్యోతిత్వll.934|| వాయ సేనతత స్తేనబలవత్ క్లిశ్యమానయా | సమయాబోధితశీ మాన్సుఫీసు పఃపరంతపః!! సినిఖిలలోక విదితని రతిశయ సౌందర్య ప్రసిద్ధః -మయా బాధితఃమయైవాహంహశా-స్వాప శాలిక శ్రీ వి శేషాననుభ వాత్ -లో కేక శ్చిత్సం చారదశాయాం సుందరణవ భాతిశయ నేదులభ క్షణాదిభిరోజు షాదృశ్యం 3 - నత ధాయం. శ్రీమా?"స్వాపకాలిక శ్రీ రుచ్య తె-సుఖసు స్తత త్వాను? నే నహీసు కీరపి-పరంతపః - శయన మేవ సకలశత్రు నివతణనత, మామిత్యధE 8-సు పశీ మా F -లో కేస్థానగమనశయ నాది దశాంగంరూప వానివలత్యు లేకశ్చిత్ - సంశయ నే ప్ర కాశీత ప్రచ్ఛన్నదోష తయాజుగుప్సీతో భవతి - అ యంతుశయ నావ స్థాయా మేవ నీ రాజు నాకతణ వ్యాదృష్టిదోషపరిహారాయె త్యేవం స్థితః || 9 || సమూమితి!!వితు న్నాం దారి తాం!!.9xu || కే నేత || పంచవ క్రైణ Sణ వ్యా ముఖేన-పచివిస్తారఇత్యస్మాత్ప చాద్యచ్ - కార్యాతిశయ ద్యోత నాధణం వా పంచ సంఖ్యాకవ క్తత్వో- 8-నాగ నాసోరు నాగహస్తోరు కుపిత పంచవ క్తశ్రీ - సవంతన సనవిదారణమితి భావః,924 1_971 ||నను వాయ సమా శ్రేకిష గణమస్త్రంము క్తమి త్యాశం క్యాహ-పుత్రఃకి లేతి| ఇదంరక్షణానంతరం తె నై వో కమితి జేయం - కీ లేతి ప్రసిధ్రా-ఇంద్రపుత్ర త్వెన ప్రసిద్ధేజయంతఏవ వాయ సరూ పేణాగతం త్యాహుః వాయసరూపోస్యఃపుత్ర ఇత్య ప్యాహు || 9F 4 || సదర్భమితి || సం స్తరాత్ ఆ స్తరణ త్ -గృహ్యగృహీత్వా-అ స్త్రీణ అస్త్రమంత్రేణ యోజయత్ అయోజయత్ - అభిమం త్రిత వానిత్యర్థ-ద్విజం కాక 013 04 || 3 ||అను సృప్తతి 11 అను సృప్తఃఅను సృ తి-వివిధాంగతింవివిధం స్థానం-లోక కామఃలోకయితృ కామి-రక్షకా పేక్ష్మీ త్యధణ 813-9u|| భగపద్వ్యతిరి బాంధవాభాసొనరతు కాఇత్యాహ. సపి తి/ సః పురుష కారభూ తాయామపికృతాపరాధం-సఃఆ ద్రాణ పరాధః-పి, త్రాచపరీత్య క్తః - అస్త్రశు లిఖితతయా ప్రధమంపితరంరక్షుక ంగతః - "తెన ③ లో క్యాధిపని నాచత్య "తే ఆంతాపునరుత్సంగమూవిశమ్ | క్రుధ్యంతీచ ప్రహృష్టనత్వయాహంపరి సొగత్వి తా|| 1 || బొప్ప పూణణముఖీముందంచకు పరిమా జుతీ ! లక్ష్మి తాహంత్వయా నాథవాయ సేన ప్రకోపి తా|| 90 ||పరి శ్రమాత సుప్తాచ రాఘవాం కేప్యహంచిరమ్ 1పర్యాయణ ప్రసు పశ్చమమాం కేభరతా గ్రజller || సత త్ర పున రేవాధవాయ సస్సముపాగమత్ ||90||తతసుప్త ప్రబుద్ధాం రామ స్యాం కాత్సముణ్ణి శామ్ • వాయసస్సహసాగవ్యని దదొర స్తనాంత రే!! 9-94||పునఃపునరధోత్పత్య విద దార సమాంభృశమ్ తతఃస్సము క్షీతో రామోము కైశోణిత బిందుభిః 934 || నాయ సేనతత సైనబల వత్ క్లిశ్యమాసయా • సమయాబోధిత శ్రీ మాన్సుఖసు పపరంతపఃll.984 !! 'సమాందృష్ట్వామహాబాహుర్వితున్నాం "స్తనయో స్తడా • ఆశీః స ఇ వక్రుద్ధశ్శ్వస్య వాక్యమ భాషత!| 9 (4|| కేన తే నాగ నా సోరువితతం వై స్తనాలతరమ్ • కః క్రీడతిసరో షెణసంచవ " భౌగినా 1.9L_u||వీశు మణ స్తత స్తం వై వాయసం సము దై శతజనభై స్సరుథిరై స్త్రీ మెమాజు మేవాభిముఖం స్థితమ్!!.. 24|| పుత్ర కిలసశ క్రస్య వాయసఃపత తాంవరఃఖధరాలతర గతశీ ఫ్రంపవనస్యగతొసమః ||100||తత స్తస్మిన్మహాబాహుఃకో పసంవతి తేక్షణఃఖవాయ సేకృతవాణి క్రూరాంమతింమతిను తాం వరః1.9F7| స దభజాంసం స్తరాధృహ్య బ్రాహ్మ బ్రాహ్మేణా స్త్రిణయోజయత్ *సదీ ప్రణవ కాలాగ్ని జు జ్వాలాభిముఖోద్విజమ్ || 3 01|| సతం ప్రదీ పంచి కె. సదభ Fa తంవాయసం ప్రతి • తత స్తంవాయ సందభక్స్సోంబ రేగుజు గామహ||2 out!అనుసృప్తమజాకా కాజు గామవివిఛాంగతిమ్ • లోక కామ ఇమంలో తగృగ్నేశభక్షలోలు పేన- దారీ తావిదారి తాత్వాము పొగ తాపునరుత్సంగమా వీశమి త్యేతాభ్యాం కాకో త్సారణాధణం అం కాదు జ్ఞానమను ధావనంచ దేవ్యాకృతం త్యవగమ్య తే||.enlel/సత త్రేతి|త్వయిస్వపతీమయి జాగ్ర త్యామిత్యధణ. సుప్త ప్రబుద్ధాం రాఘవాం కెసుత్త్వతతః ప్రబుద్ధామత ఎవ రాఘవాంకాదుణ్ణి తాంవాయ సఃపునరాగమ్య స్తనాంత రెవిద దారవ్యలిఖత్ 11.9.211.9Lu|le|వీక్షమాణఃత "స్తతః ప్రాంత దేశమిత్యధ="all.92u||పుత్ర ఇతి!ధరాంతరగతఃభూమిం ప్రాప్తః|| 28 | lali నా పేన సంవతి: తేవివతి తెఈకు శాయెన సః. 9F || 'సదభ Fమితి II T E సంస్త గాత్ గృహ్యగృహీత్వాయోజయత్ అయోజయత్ ద్విజం కాక ) || 201|| అను ·పి,యపరయామలతా, చపగి డాలో శ్రీ రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట : సుందర కాండే - అష్ట త్రింశ స్సగణ:. 5 ఇం ట్రోను హేంద్రస్సర నాయకో వేలితస్యా సమర్థత్వో-38 పరిశ్య క్తఃత్యా గోపీనా పాతతఃబుద్ధిపూర్వంత్య క్తః-త్య జే దేకంకులస్యా థె గ్రామస్యాద్దెకులం త్యజేదిలి న్యాయాల్ |య ద్వాపరిత్య క్తఃభార్యాపు శ్రాదిభి స్సహత్య క్తః చ కా రెణనూ తా సముచ్చీ య తెన కేవలంహీతప రేణపి త్రాప్రియపరయామా త్య క్తః సీతా నారీ జన స్యాస్య యోగ మంవిధాన్యతతి స్వరశక భూతాయామపి సాపరాధత్వాది భావః- పిత్ర పేక్షుయామాతు ర్వాత్సల్యాతిశయా త్తా మేవ ప్రధ షంగచ్ఛతిస్మ-తతఃపితరంపి తా, త్యాగవచ నా న్మా తా త్యాగస్సిద్ధఏ వేతిచకా రెణసూచితం-పితృభ్యాం త్యా గేపి బాంధవాసత్యజంతి-ఇంపిత రౌసర్వ ధాత్యక్షుత ఇతి తై రపిత్య క్తః త్యాహసు రైశ్వ-క స్య బిభ్యతి దేవాళ జాతరోషస్య సంయుగ ఇతి రామనయ నెర ౩ తెపిబిభ్యతిహి - ఏవంపూర్వ సజూతీయై స్యక్త ల్వైపిపరిగృహీతప 4 రూపసజా తీయైఃకింత్య క్త ఇత్య పేజ యాంత దౌత్యాహచ కా రెణ-ప&జోపి ప్రయాచం తెసర్వ భూతానుక ( పి నమి తిపక్షి ణామపిశరణ్య తా స్వనా నాయక గరుడ స్వామి త్వాచ్చ పక్షి, భిరపిపరిత్య క్తః-సమహషిణ భిః-పి త్రాదిబంధూ నామరక్షుక త్వే పిఆనృశంస్య ప్రధానాష హషణ యోరడీ ప్యం తీతిగతః - తై రపి. ప్రకా కందూ రదక్షిణ భిఃపరిత్య క్తః ఆనృశం స్య విషయవ్యవస్థ స్త్రీతి – స్యక్తఇత్యర్థః - ఏతదంగీకా రెవయమపి సం సగణ దోషణన శ్యేను అస్మాభిస్త్యా గేసన్యగతికత్వా గ్రామం నం స్వీకరిష్యతీతి – స్యక్తః- మహషిః -భిః యోవిష్ణు సతతం ద్వేష్టితంవి ద్యాదంత్య గేత సమితివిష్ణు ద్వే షేణచండాళ త్వాత్ చండాళఃపతీ ణాంకాక ఇత్యు కైశ్చచం నాస్మ ద్వాటమాగచ్ఛేదితిత్య క్తః ఎవంరకు కొంత రాదళ నాన్న జగ జాఘటమప్య స్వెషత ఇతి న్యాయేన స్వైరవివృత ద్వారాన్స ర్వా గృహాణ గత ఇత్యా హ త్రీ లో కాక్ సంపరి క్ర చ్యు-పరిక్రమ్య ఎత దేవనవకృత్వోగతః - సంపరిక్రమ్య. గృహ స్థిర విజ్ఞతతయాక వాటమూ లేషులీన శ్చేశ్యధణ ః - అపిక జూచిత్ కృపై షా ముత్ప గ్వే తేలిమ త్వా పునఃపునగకాత ఇత్యర్థః-అముంనిష్కా-స్యక వాటబంధనం సవై కాశీకృతమిత్యర్ధః - తతఃకింకృతమిత్య @"హత మేవ శరణంగతః రక్షక త్వేన ప్రా ప్తా పేక్షయా హింసక త్వేనస్థిత స్యముఖ మేవ శీతళమిత్యవ స్థితః అత స్తమేవశరణంగతః యది వా రావణస్స్వయమి త్యెవం స్థితో హిరామఃత మేవ సర్వలోక శరణ్య వ-త మేపదోపోయద్య పినత్య జేయమితి స్థితం-శరణంగతఃని వా సంగతః-నతూపాయత యాగతః ని వా సవృశు స్సాధూ నామిత్యు 3 all 3340 సతమితి || సరకునై క కస్వ భావః-తం ప్రాతికూలై ్యక నిరతం-భూమౌనీపతితం దేవజాతి తయాభూమిమస్పృశన్నపి భూమౌపతీశం - భూకా దుప్పు తంపితరిశిశు మాశే సయ ధామాతుః పాద యో పతతిత ధాపతత్ -శరణ్యః సర్వావస్థాస్వ పిశరణవరణాహణ: శరణాగతం అనన్యగతిక తయా స్వము పొగతం-వధాహణ ముపి రామసిద్ధాం తేనా పీవ భౌహణం కాకుత్థ కృపయా పర్యపొలయత్కు-లోచిత స్వభా వేసరక్షిత వాళ్-కృపయా అస్మ దాద్యారబ్ధం కార్యం ప్రబలకమణణాన సనూప్య తే- తధా తే నారబ్ధమ పికృపయాన పూర్యతఇతి భావః।త ని. కి|| 3 84 || నశ మేళ త్యాది|| పరీక్యూనంపరిత స్తం-తదుచ్య తామిశ్యనంతరం హిన స్తుదక్షిణాక్షి త్వచ్ఛర ఇత్యధసో బ్రవీది త్యర్థమనుసం దెయం || రా || తచుచ్య తామితి ప్రశ్నానంతరంధిన స్తిస్మ సదక్షిణమి తివచ నాద స్త్రలక్యు త్వే నదక్షిణాకి ప్ర దానపరం ప్రతివచనం కా కెనకృతమిత్య వగవ్య తే ||31_u|| 3 24 || సరామా యేతి || దశర ధాయ స్వలోక స్థతయాపూర్వ మేవమిత్ర భూ తాయ!! 3 || మత్కృత ఇతి!! సముదీరితం ప్రయుక్తం.హరత్ అహరత్ || 3 Fulligal ( సరదుః కం సర్వం వై ఏచ చారహ ||3-9u|| సపి తాచ పరిత్య క్తస్సు రైశ్చ స హషీణ భిః • త్రీశ్లోకాస్సంపరీ క్రష్యత మేవశరణంగతః||3 Bu||సతంని పతీతంభూ మౌశరణ్య శ్శరణాగతమ్ • పదాహణ మపి కాకుత్ స్థంకృపయా పర్యపొలయత్ || 364 || నశమణ లభ్వౌలో కేషుత మేవ శరణంగతః • పరిద్యూ నంది షణ్ణంచ సతమాయా తమ బ్రవీత్ | 'మోఘంక తులనశక్యంతు బాహ్మమఠంతదుచ్య తామ్ || 32 || హినస్తు దక్షిణాక్షి త్వ చ్ఛరణత్యదసో బ్రవీత్ II 3:4||తత స్తస్యా & కాక స్యహిన స్తిస్మ సగక్షిణమ్ || 3 2 ||ద త్వా సదక్షిణు నేత్రం ప్రాణేభ్యఃపరిరక్షితః||3 24|| సరామాయనమస్కృత్వారాఖ్గశర ఛాయచ • విస్పష్ట సైనవీ రేణ ప్రతి పేదే స్వమాలయమ్"|304 || సత్కృతేకాకమాత్రేతు బ్రహ్మాస్త్రం సముదీరితమ్ • కసాద్యొమాంహర త్త్వక్తః సృష్టఇతి ||అను సృష్టిః అను సృతఃలోక కామరక్షుకజ నా కాంక్రీ|| 3-94 || 8 ||పి తాపరిత్య క్తఃస్వ గేః పీతి శేషః. పిత్రేతు పలక్షణం బ్రహ్మాంతా నాం||3 34 || || పర్యసాల యత్ ప్రాంరక్షణే నెతి శేషః || 384||నశ మేణ ఆl/పరి.న్యూనం పరిత పం|| మోసుమి తి/ఉచ్యతా మితి ప్రశ్నానంతరం హి న స్తిన సదక్షిణమి తివచనాయ స్త్రలక్యు త్వే సడ శ్రీ ణా & కా కేనద త్తమిత్యవగమ్యా || 30 || ఎవగహనును తేరా మైక సం వేగ్యమభిజ్ఞానము భిధాయ ముఃఖ - వెళ్లేదా మ మేవబుద్ధిం సంబాధ్య- సోపా లంభంపాధ రణ ·(08 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యా నచతుష్టయ విశ్ ప్లే - సుందరకాండే- అష్ట అంశ స్సగE :. ముందృష్ట్వా నసహామహఇయ్యు క్త వాకొత్వం. మ హెూ త్సాహ ఎతదను స్థానపర్యంతంకుర్వక్ - మయి అత్యంతచుఃఖతాయాం - కృపాంపరదుఃఖా సహిష్ణుత్వం, ప్రకా శయితుముహణ సి-నరో త్తమ ఎవంసక రోషి చెత్తవనరో త్తముత్వ స్యహాని రెవ స్యాత్ - తస్మా దేశద్వచనమనుష్ఠానపర్యంతం కృత్వామా జీవయి త్వాతవనరో త్తమత్వం పరిపాలయెతి భావః అనాఛాఇవ అ నా ధేవ ఆపొణగుణా భావః-ఆనృశం స్యం పరోధమః :-తా వారోపణానంతరం వేత నాభ్యర్థ సవత్సం శ్లేషదశాయాం తవా తవాత్యం తాళి ముతోధగుణః క ఇతిషయాషృ ష్టపరచు శిఖందృష్టం చెత్తద సహిష్ణుత్వ మేవపర మోధమ ఇతివ మాభిమతం తదైవవుత్స్వ భావంతి త్వయారహస్యో ఛ్ఛేదినః కృతం -- త్వత్తఎవ-నరుగూతము ఫోనమయాశ్రుతః ఇదం శ్రవణమాత్ర పర్యవసాయిజాతంసత్వను స్థానపర్యవసాయీ రామంపృచ్ఛతి భావః - ఎవంపృచ్చ ! త్యాస్సీ " యా!! పుణ్య త్తరందిశతో రామస్యచ కూభిప్రాయణతీ చెదుచ్యతే - ఎత స్యసం శ్లేషస్యవిచ్ఛేదోభవతి చెత్ -కింక రిస్యామి త కాత రతయా పృష్టవతీ - సోపివ ద్విగహ - న తాప్యంశం త్వాంసక దాచిదపిప శ్యేయమిత్యు క్తవా-అయమదొక ప్యరణ్య కాం డేఅవ్యహంజీవితం జహ్యామి శ్లోక ప్రఘట్టికాచౌదర్శితః || 10 | జా నా మీతీ!! అపార పొరందుర దిగమ పొరం-అసీను మిత్యర్ధ:-దురథిగమగుణ సీమ మిత్యడొ నా రాజా నామీతి || అపొరపారం- పొరక సుజ సమాస్తావిళి ధాతోర్నిప్పన్న త్వాడ పా రశబైనకర్మ సమా పేరు చ్య తే-అపొ రాఃపొరాఃక మళి మా ప్తయోయస్య సతధో క్తః-నిరవధి కాపదాన ఇత్యర్ధ:18-01 || 83 || న నాగా ఇతి !! ప్రతి సమా ధాతుం ప్రతి బ ధ్రుం||884||త స్వెతీ- సంభ్రమః భావవృత్తిః|| 24 || 84 || యది తావితి || ఉ పేరుతః ఉ పేజ. తే-యదితౌ. సంగ తావీతి శేషః || 2 ||మ మై వేతి|| సమగౌణ విరోధివగణము న్మూల్యమ ద్రక్షణాను గుణశ క్తిమంతొ-పరంత పౌఖిత పూర్వం ప్రతిపక్ష నిదః హనంకుర్వంత్-ఎవంభూ తాపపి-కౌమాంప్రాణపర్యంతంరక్షణ ప్రవృత్యహణ దశాం ప్రాప్తాంమాం-నా వేడె తేఇతియత్ సక టాకయతణతియత్ అస్య నిమి త్తంతయో 7 యో ర్వమయినాకించిగ్భవిశుమహూతి తృతద్విషయే తాదృశ నిమిత్తప్రసక్తి'ర్నా స్తి-సొమధ్య ఆ పరంతప త్వాదిదర్శ నాత్ -పరి శేషాన్మ మైన పాపంఅస్యనిమి త్తంభవితుమహణతి-య ద్వాద మైనద్వి షంతః పాపకృత్యామిత్యు క్తగీత్యా అస్యతో నాగత - కించిత్ సహివయం సర్వజ్ఞః అస్మా భీభతంకి . దిగ్భవితుమహూతి- మహ తీర్భఫలతయానుభవంవి నాదుస్పరిహరం - అ స్త్రీ సంశయః కార్యే సతి కా రణికిను స్తిసం దెహః-య ద్వాకించిత్ అనిర్వచనీయం-మహద్దుష్కృతమ స్త్రీత్య నేనకిం త్వాన న్యత వై దేహణ త్యాదినోక్తో భగవదపచారః - ఉ క్తంహి - కీదృశంతుమ రకాల పాపంపుగా దేహాంత ర్కెృతమితి 1 దేహాంత రేబాలశరీ రే||80||| వై దేహ్యా ఇతి || సాశ్రయ ధాత ధాభిషీ తంఉక్తం! [Full త్వచ్ఛో కేతి || త్వచ్ఛోక విముఖత్వ క్షును సేతంమహీప తే|| 3 Fu|| సకురుష్వమ సూత్సాహఃకృపాంమయినరషణ భ • త్వయా నాధవ తీ నాధహ్య నా ధైవ హిదృశ్య తే | ఆనృశం స్యంప రోధము స్వత్తఎవఘుయాశ్రుతః || 80జూ సామి త్వాం మహావీర్యంమ సూత్సాహంష.హాబలమ్ | అపార సొరవతోభ్యంగాంభీర్యా త్సాగరో పమమ్ +భ తా రంస సము ద్రాయాధరణ్యావా సవోపమమ్ || 6-94||ఎవమస్త్ర విదాంశ్రేష్ఠస్పత్య వాస్బలవాసపి • కిమధ్కవ స్త్రంరకు స్సునయో జ యతి రాఘవః || 83u||న నాగా నాసిగంధర్వానాసురానమరుద్గణాః • రామస్య సమ రెవేగంశ క్తాః ప్రతి సమాధిశుమ్ || 884||తస్య వీర్యవతఃక శ్చిద్యగ్య స్త్రీమయి సంభమః • కిచుధణంనశ గై స్త్రీ బ్లెక్షయంనయతి రాక్షసా |824 || భాను రా దేశమా జయలక్ష్మణ్ బాపరంతపః • కస్య'హెతోస= మాంవీరఃపరి తామహాబలః11824|| యదితౌవురుష వ్యాఘోవాయ్వగ్నిసమ తేజసౌ • సురాణామ పిచుధ్య హే మధ్య మాము పేరుతః|| 24 మ మైనదుష్కృతఁకి చిన్మహద స్తినసంశయః • సమధాణ వపిత్య న్మాంనా వేడె తేపరంత పౌర04 || వై దేహ్యావచనంశ్రుత్వాకరుణం సాశ్రుభా షితమ్ | అధా బ్రవీన్మహా తేజాహనునూ న్మారు తాత్మజః || 8F | ||త్వచ్ఛోక విము” గా మో దేవిస త్యేన మేశ పె • రామేదుఃఖాభిప న్నే చలత్మణ పరి తప్య తే!! ( Ou||కధంచి గ్భవతీ దృష్టాన కాలఃపరిశోచితుమ్ || 20 ||ఇ మంముహూతజ లదుఃఖా నాంద్రత్యస్యంతమనింది తే! తావు భౌపురుష వ్యాఘోరా యు తేమత్కృ తెల్యాది సాధ= చతుష్టయే న||యత్పత్తో మామహరత్ -తం రావణంక స్మాత్ క్షమ సేఉ పేరు సఇత్యధః || 3FY || స్కతి ||సత్వం ఆనృశంస్యం క్రౌర్యం 80 ||జా నామీ తి|| అ పొరంగూర పారంఅపొస్యగుణ సీమాంతం ||80|||త స్బేతి!! సంభ్రమఃత్వ గా || 8t-1 || యది తావితి|| సంగతావితి శేషఃడ పెళుతఃఈ పేజే తె| 2 ||| మనే || 3 చితి-మపి (Fu||త్వ దితిత్వచ్ఛోక నిముఃఖఃత్వ ద్విశ్లేషశో కేన స్వశరీరరకు శాప రాజ్ముఖత్వ గెశ గడు నాయేత్యథ - 8 || / 01 || ధంచిదితి || ముగమున 2 74 6 ) || ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట " సుందర కాండే - అష్టత్రింశ స్సగణః. బో కేసవి ము ఖ' -విషయాంతరస రాజ్ముఖ - ప్రత్యుతత్వ య్యేవద త్తచిత్తఇత్యర్థః || ||ఇ మమి త్యాగి ఇమం ముహూతణంఅస్మిక్ ముహూరై-సప్తవ్య ధేణూ ద్వితీయా !! A_gu|l/Yxy|| కౌసల్యే ? || మనస్వినీలక భర్తారం సుషు వే-లో కెరొయఃఇహలోక పరలోక యోఃస్వరక్షణార్థం పుత్రాణసున తె నై వం మేశ్వ శ్రూః - మనస్వినీనిపు లష నస్కా-సర్వ లోక రక్షకఃపు తో మేభ వేదితి వ్రతమనుస్థాయలో కూప రాయపుత్రం సూతవతీ - ఏవంభూతః కౌసల్యాసంకల్పళిక ధం మోసుస్స్యాత్ - అహ మత్రలో కె-నకి మంతభూ భౌతంమమా “సుఖంపృచ్ఛ - అస్మద్రకుణంనమయా ప్రాధ్యణంతచ్చిం తాత స్యైవఅస్మత్త్వ రాతునిళం బాసహిష్ణుతయా తస్మా తత్స త్తా చెన్మ రక్షణ స్యన కాపీహానిః-అత సత్స లైవాస్మాభిరాశాస్య తే లేనత స్య సుఖము ) కిమితిషయాపృష్టమి తినద- ఏవంచలోక వగస్మాభిశ్చతస్మాత్కించిన సేజీతం చెత్ లో కై ర్య త్కార్యంతత్ కార్యంషయాపి కార్యమి త్యాహశిరసొచాభి వాడయ-అహంతం శిరసా ప్రణతవత్య స్మీ తితమభివాడయ ప్రణిపాతంకుర్వి త్యర్ధః కధం నా యికానాయక (శిరసొప్రణ మేదితి చేత్ ఆచార ప్రధానజనక కులనంది నైవమ సుష్టి తమితి' కిషత్ర ప్రమాణం ప్రష్టవ్యం ప్రణయరో షె? వమా హేతీ ఉన్న హనుముర్వ చ నేనత స్య శాంత త్వాత్ ననువ-మా ధేకామ త్కార్యసిద్ధ్యథ్యంతం ప్రణ మేత్యర్థి కిఁనస్యాదితి చేత్ -మన చణ ఇత్యస్యభయ తాన్వ యాత్ -పూవణ మత్రమయా పృష్టమి తిప్ప చ్ఛేత్యర్ధ స్యావశ్యక త్వాద శ్రాపిమయా ప్రణతమితి ప్రణ మేత్య స్య స్వర సత్వాత్ II తశ్లోకి || లో శస్త్రీయఃస్వజీవనద శాయంపోషక (సరతో త్తార కంచపు త్ర ముఖ్యషంతి కౌసల్యాతువిపులమన సంశయా సర్వలోక రక్షకంపుత్రం సౌథ్యపు తొ చరణే నలబ్ధవ తే-త్మ ర్థ నాజ్ ఫలా కిం - అహంలోక శబ్దాంతర్భూ తానభ వాని కిం-జల సమీపస్థితసస్యస్యశుష్క తావత్ సర్వావస్థా స్వప్యను సృ తాయామమరక్షణేతళార్థ నా సంకుచి తాకిం-తంజమా వేశా సుఖంపృచ్ఛ - మమర త్మణం ప్రాధః నీయంత స్యమనస్తిష్ఠ ల్వెవ కింతుత్వయాత స్యసుఖ జన నేన భావ్యం తస్యావ స్థానే అస్మద్రశణంభవిష్యతీతిత దేవాశాస్య తే- శిరసొచాభివాదయ " అగ్ని సాక్షికంగృహీత పాణి నా చరక్షణం కార్యంతన్న క్రియ తె-ఇతర సాదారణ్యేన వారక్షణం క్రియ తాం- తైర్యతి9య తేతన్మయాప్య భివాదనం క్రియ తెఇత్యస్త్ర దర్థమభివాదసం-కురు || X 24|| ప్రజ శ్వేతి! సంతతి శేషః స గాదయ స్సంతిపృధివ్యాం కుల భ మైశ్వర్యమస్య స్తి-త థాపితరంమాతరం వై వసంమాన్యసుమి లోనే న సుప్రజాః సఃరామమను ప్రవ్రజిత : kvu||ఆనుకూ ల్యే నేతి||ఆనుకూ ల్యేనభ్యత్యర్ధః|| 1 F' | సింహ స్కంధఇతి ! సమాచరణ పరిచరణ || ఓం వృద్ధాపనే యస్యాం ధురియస్మీ ” కార్యనిర్వాహఇత్యర్థaik_3 || యమి తి! ఆర్యంశ్వశురందశంథం-నానుస్మ రేత్ - పితృవత్సవ్య రతుక త్వాదితి భావ?ll2 84 || య ధాహీతి!! రాశ 8 జపు శ్రామహాబలౌ * త్వద్దర్శనకృతో త్సాహొలం కాంభ స్మీకరిష్యతః || 1_94||హ త్వాచ సమ రె శ్రూరం రావణం సహ బాందవమ్ • రాఘవస్తా విశాలాక్షి సేవ్యతిస్వాంపురీం ప్రతి|| 4341 బ్రూ హియ ద్రాఘవో వాచ్యోలక్ష్ముణశ్చమహాబలః • సుగ్రీ నోవాపి తేజస్వీహరయోపి సమాగ తా : 1 M84 || ఇత్యు క్తవత్తస్మింశ్చ సీతాసురసుతోపమా * ఉవాచశోక సంతప్తా హనుమంతంప్ల సంగమమ్!! <<4 || కౌసల్యాలోక భ తొణరంసుషు వేయం మనస్వినీ * తంమమా ధేజసుఖం పృచ్ఛశిరసొచాభివాదయ|| At || సజశ్చ సర్పరత్నాని ప్రియాయాశ్చవ రాంగనా 8* ఐశ్వర్యంచవిశాల పృధివ్యామపి చుల భమ్ || పితరం సూ తిరం, వసంమా న్యాభి ప్రసాద్య చ • అను ప్రవ్రజితో రానుంసుమి, శ్రాయేనసు ప్రజాః || 40 u||ఆనుకూ ల్యేనగ చూ గ్మాత్యక్వాసుఖమను త్తమమ్ • అనుగచ్ఛతి కాకుత్ స్థంభాకరం పొలయన్వ నే!! XF | ||సింహ స్కంధోమహాబాహుష జనస్వీ ప్రియదశః నః • పితృవద్వతః తెరా మేమాతృన న్మాం సమాచరః ||20|| ప్రియమాణాంతగా నీరోనతుమాం వేదలక్ష్ముణll L.) || వృప సేవీలక్ష్మీ నాణ శక్తో సబహు భాషి తొ ! రాజపుత్ర : ప్రియః శ్రేష్ఠస్సదృశఃశ్వరుర స్య మే • సుమ ప్రియత రోనిత్యం ఖాతా రామ స్యలకు ణః 1 నియుక్త థ రియస్యాంతు తాముద్వహతివీర్యవాళ 23 ||యందృష్ట్వాం "lL. 3 || యందృష్ట్వా రాఘవో నైవవృత్తమార్యమను స్మరేత్ | సమమాణాయకుశలంవ క్తన్యోవచ నాన్మమ • మృదుర్నీత్యం అస్మికొముహూ తెE || X4=4 ! స జ శ్చే త్యాది పృధి వ్యామపిచుల భమిత్య తత్య క్వెత్యాకృవ్యయోజ్యం-అను ప్రవ్ర జతో రామమిత్య త్ర సంతి శెన.gl/X FU|| సింహ స్కంధ ఇతి || సమాచరణ || Lunu || నియు జ్యేతి | యస్యాంధురీయం లక్ష్మణం నియు జ్యైవ- స్వయం తొంధురంగాన ఉగ్వహతి || 3 || యందృష్వైత రామునః - యందు హనమతం ఆగ్యందశరధం నానుస్మ రెత్ .శృవత్సవ్యరక్షక త్వాత్ సితరం సమ్మర తి భావఃlt=8ulయ నేత | గు: క్షయక రోభ వెల్ల శ్మణ- తథాక తణ వ్యయి. ఆ || O ఎ -- ·సుం 33 త్రాహ- శ్రీ రామాయనే - న్యాఖ్యాన చతుష్టయవిశి ష్ఠ " సుందర కాండే - అష్ట త్రింశ స్సగణ:. యధాదుఃఖతయకరోభ వేత్త ధాన క్తవ్య మిత్యర్థ- కార్యనిర్యో గే కార్యసంఘట నే- ప్రమాణంవ్యవస్థాపక ?||L_XU|| రాఘవ 9 || త్వత్సమారంభా త్త్వదుత్సాహాత్ || ఓ ఓ || ఇదమి త్యాది || ఊధ్వణంమాసాత్ - రావణకృతమా సద్వయావధింన సహివ్య ఇతి భావః - నికృత్యా వంచ నేన-పాతాళాదిన కౌశికీం-ఆత్రేతికరణంగ్రష్టవ్యం-ఇ దంచ బ్రూయాణతి పూ ర్పణాన్వ యః- కౌశిక :ఇంద్రః తత్సంబంధినీ శ్రీ : కౌశికీ- తామివ ఎవం బ్రహ్మపురాణే శ్రూయ తే- పురావృత్రవ దెబ్రహ్మహత్యాభిభూతంని శ్రీ కమిం ద్రంభగవాన్నారాయణో దేవై స్సహ వైష్ణ వేనాశ్వ మే ధేన నిష్కల్మషంకృత్వా త్రైలోక్యరా జ్యేభిషి చ్యపురాతనీం పౌరందరీం శ్రియము పొహ్వయత్ - తతోశరీర వాక్యాగ్లోవాకతీథళావతి? నీం తొముపశ్రు త్యస దేవ దేనో దేవాశ్చతత్ర జగ్ముతత సాదృష్ట్వా సాశ్రీఃపాతాళం ప్రవి వేళ -తత్ర ప్ర వేష్టుమశక్నువంతో దే వాఃపునర ప్యశరీర వాక్యంయుష్మాసు సర్వలక్షణ సంపన్న సాంప్రతి నేతుమహణ తీత్యుపశ్రుత్యత మెవపురుషో త్తమం ప్రాధణ యామాసు - సతత్ర ప్రవిశ్యపా తాళా తాం సముద్ధృత్య తై స్సహశ త్రాయ ప్రాదాదితీ-మహాభార తెతు - ఉచర్యస్య భార్యాంయమ నాయాం స్నాంతంవరుణోహృశ్వాపాతాళమనయత్ - తొముచ ధ్యో నార దేనయాది త్వా తామలభ్వాకుపితః-పాతాళహదశో షెణ తాను నా పేతి శ్రూయ తె-సౌ కౌశికీతి కేచిత్క థయంతి||Louiller || ప్రతిగృ హ్యెతి || మణిరత్నం మణి శ్రేష్ఠం-అంగు ళ్యాయోజయామాస చూడామణెరథి స్థానస్యప్ప ప్లేయా కేశ సరణిఃత త్రాంగుళం ప్రా వేశయదిత్యర్థం-ఎవంతనీయ సీకి మంగుళిరిత్య తా నహీతి-అస్యహనుమతః భుజఃస ప్రాభవన్మస్థూలోభవత్ -నత దానీం సమహాకాయ భుజశ్చనస్థూలః- తెనాంగుళి స్తనీయ సీత్యర్ధ:-ఎ తేన దేవ్యై ప్రదక్షిణ తంప హగ్రూ పంవిహాయపుర ప్ర వేశ కాలికం సూక్ష్మరూపమంగీకృత వానిత్య వగమ్య తే|| 2 04||మణిరత్నమిత || ప్రణతఃనవ్రు-గా త్ర :lenu || 2 94 || మణివరమితి || పవ నావధూతము కః మహా వాతకంపితః తెనరహిత శ్చేత్యధE 3. ప్రతి సం క్రమం ప్రతి ప్రయాణం ప్ర పేదే ప్రాప్తుముద్యుక్త !||అస్మిన్స గేణ సాధః త్రి సప్తతి; గాః || 2 3 4 || ఇతి శ్రీగో శుచిదః శుః ప్రీ యో రామస్యలక్ముణఃll4.84 ||య ధాహి వాసర శ్రేష్ఠదుఃఖతు యక రోభ వేత్ ఖత్వమస్మి న్కా ర్యనిర్యో గేప్రమాణ: హరిసత్తమః || 14 'రామవ స్వత్సమారంభాన్మయియత్న పరోభ వేత్ || 2 || ఇదం బ్రూయాశ్చ మే నాధంశూరం రామంపునఃపునః| జీవితం ధారయిష్యామిమా సందశర ధాత్మజ • ఊధ్వ E0మాసాన్నజీ వేయంస త్యే నాహం బ్రవీమి తే | రావణె నాపరుద్దాం రుద్ధాంమాం నికృత్యాపాపకమణా * తాతుమహః సివీరత్వం పాతాళాదిన కౌశికీమ్ || 40 ||తతోవ స్త్రగతంము క్త్వాదివ్యంచూడామణిం శుభమ్ * ప్ర దేయో రాఘవాయేతి సీతాహనుమ తేదదౌ || Fu! ప్రతి గృహ్యతతో వీరోమణిరత్నవనుత్తమమ్ • అంగుళ్యాయోజయామాసనహ్యస్య ప్రాభవద్భు జ !| 20 || మణిరత్నంక పవరః ప్రతిగృహ్యాభి వాడ్యచ సీతాం ప్రదక్షిణంకృత్వా ప్రణతః పాశ్వతస్థ్సితః || 2 ||హ షె.Fణవ హతాయు క్త స్సీ తాదశ జ న జేనసః 4 హృదయేనగతో రామంశ రీ రేణతు విష్ఠి తః || 2 94 || మణివరము పగృహ్యతంమహాహణం జనక నృపాత్మజయాధృతం ప్రభావాత్ 1 గిరిరివపవ నావధూతము కస్సుఖితమనాః ప్రతిసం క్రమం ప్ర పేదే || 234 || ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే - అష్ట త్రింశస్స గణః, #############################••••••••••••••###### శేషః • త్వమితి ||త్వ మేవ కార్యనిర్యో గే కార్యసఁఘట నే ప్రమాణం వ్యవస్థాపక ఇయతి-అతః రాఘవఃమ యియత్న పరొభ వేదితి సం బంధః || 24 || • ఊధ్వణమాసా న్నజీ వేయమితి! రావణద త్తమా సద్వయావధీమపిన సహిష్యఇతి భావః • రావణె నెతి || నికృత్యా తిరస్కా రేణ-పా తాళాదివ కౌశికీమితి- కౌశికీం దే ఇంద్రస్య శ్రీయం పురాకిలవృతవ ధాదహ్మహత్యాభిభూత స్యేంద్ర స్యలమ్మంపాతాళ ప్రవిష్టాం- దేవప్రాథికాతో భగవానొదినారాయణః పొ తాళా శాదుద్ధృత్య పునరిం ఛాయశ్రీ యంప్రాయచ్ఛదితి పౌరాణికీకధా తాను సం దెయా!ఓFU|| ప్రతిగృహ్యెత || మణిరత్నంమణి శ్రేష్ఠం-అంగుళ్యాయో జయామాసఅంగుళ్యాదధార చూడామణే రథస్థాన స్య హెమపుష్ప స్య కెశ ప్ర వేశాధణ యోరంధ్రః-తత్ర అంగుళం ప్రా వేశయదిత్యధE:- ననుతదానీంహనూమతఃసూత్మరూపత్వా త్తన్మణి వివ రేసూత్మరూ పభూ తాసంజన మెవ సమంజసమత ఆహ-నహీతి || అస్యహనుమతో భుజఃసూపిన ప్రాభవన్న నూతిస్మ-తత్ర నప్రావిశ దిత్యర్ధః సప్రాభవద్భజ ఇతి ప్రతి పెధస్య ప్రసక్తిపూర్వక త్వాత్ - ప్రసక్తేస్సూక్కురూ పపన సంభవాత్ - భుజ ప్రతి షె ధేన దేవ్యై ప్రదశి తనూత్రం రూపంవిహాయ సూక్ష్మరూ పేణ స్థిత వానిత్య పగవ్య తే!! 8.94 ||మణివరమితి ||పవ నావధూతము క్తఃమహావాతకంపవితి పః ప్రతి సంక్రమంప్రతి ప్రయాణం. ప్ర పేదే ప్రారభత|| 2 34!! ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీథణ విరచి తాయాం ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందరకాండే- ఏకోనచ త్వారింశ స్సగణ: వింద రాజవీరచి తె శ్రీ రామాయణ భూషణ్ శృంగారతిల కాఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యానె అష్ట త్రింశ స్సగణః. •••••••••••••••• • •* ** 18 # # # # # # • • • • • ** మణి మీ త్యాది || అభిజ్ఞాతం సమ్యక్ జ్ఞాతం || 1 || మణింత్వా తి|| త్రయాణామి తి అథిగర్దదయేశాంకము శీతిప ప్లీ-వివాహ కా లే రొమణి దాతృత్వాటీ తో గృహీతృT'S చ్చమను స్మరణమితి భావః పాణి గ్రహణోత్స వేమమశ్వశురాభ్యాం ప్రధమంశీ రోభూషణతయాషదత్త:-అతః త్రీనస్మాణయుగపత్ స్మరిస్యతీత్యర్థ ఇత్యాహ కశ్చి త్ -తదను చితం మణిరత్నమిదంద త్తం వై దేహ్యాశ్శ్వశు రేణ మే! వధూకా లేత ధోబద్ధమధికంమూథ్నీ శోభతజ్ఞత్యుపరివర్యుమాణ త్వా ద్వి వాహ కాలేరామ జనన్యా అనాగమ నాచ్చ || 9l|2||త్వమితి !! కార్యనిర్యో గే కార్య సంఘట నే- ప్రమాణంవ్యవస్థాపక 8-చింతయిత స్తస్య-త చేతి శేషl|8|| సత వెతి||ఆనం ద్యె తిపడ ఛ్ఛేదఃll Nulite_u!! కుశలమితీ! బూ,యాఇతి ధమణ సంహితంధమణ సహితం-ధర్మపురస్సరంకుశలం బ్రూ యాఖత్యర్థః ||య ధోతి || దుఃఖాంబు సంరోధాత్ అంబూనీ సంరుధ్యం తెల నె నేత్యంబు సంరోధఃజలధిః-సమాధాతుం రామమనుకూలయితుం || జీవంతీమితి|| జీవంతీం సం భావయతి-జీవంతీంక రొతీత్యర్థం త త్త భౌఅవ్యయ మెతత్ - వచన స్య యోజనమాహ. నా చేతి-వా చాధమణంవాచిక ధమణం! no ||త మేవధర్మముప పాదయతి ద్వాభ్యాం నిత్యమి తె'golInala 2 ||అప్యర్మ మితి || పజ స్య ం ఇం ద్రంప జ నౌకర సదభైం ద్రావిత్యమరఃlInL || సహీతిత్వన్నిమి త్త ఇతి-జయః భవిష్యతీతి శేషః|nelia త స్యేతి || సమ్యక్ సోపపత్తిక ం- సత్యంపరమార్థం. సుభాషితం శ్రుతిము ధువull ovl|వచనం చేదమ బ్రవీదిత్యు క్తం వివృణోతి-తత స్తమి తి||భ తృణ స్నేహాన్వితం ఆత్మ ని రిలా భర్తు స్నేహ సేనాన్వితం- స్వ విషయభతృణ స్నేహ ప్రకాశకి మి మణింద త్వాతత స్సీ తొహనుమంతము ధా బ్రవీత్ | అభిజ్ఞానమభిజ్ఞత మేత దొష స్యతత్వతః || 7 || సుణింతు దృష్ట్వారా మో వై శ్రయాణం సం స్మరిష్యతి 1 వీరోజున న్యాయమచరాత్లో దశరధ స్యచ 1.9 || సభూయ స్వంసము గా చోదితో హరిసత్తమ ) అస్మిన్కార్యసనూరం ఖై వచింతయ యదు త్తరమ్ || 3 ||త్వమస్మిక్ కార్యనిర్యోగే ప్రమాణం హరి సత్తము Iహనుమన్యత్నమూ స్థాయదుఃఖకయక రోభవ • తస్యచింతయతోయత్నోదుఃఖ క్షయక రోభ వేత్ 184|| సత ధౌతి ప్రతిజ్ఞాయమారుతిర్భీమవిక్రమః శిరసొవంద్య వై దేహంగమనాయోపచ క్ర మే || X| త్వా సం ప్రస్థీతం దేవీ నాస రంమారు తాత్మజమ్ • బాష్పగద్గదయా వాళ మైథిలీ వాక్యమబ్రవీణ్ ||L_u||కుశలంహను 5-6 బ్రూయాస్సహితొ రాములమ్మతో ఊసు గ్రీవంచసహా మాత్యంవృద్ధాణ సర్వాంశ్చ వాన రాణ" | బ్రూయాప్యం నాసర శ్రేష్ఠ కుశలంధమణ సంహితమ్ !! || Chiధా సచమహాబాహుమాణం తారయతి గా ఘవః 1 అస్మాదుఃఖాంబు సంగోడొ త్త్వంసనూ ధాతుమహః సి!! || జీవంతం సంయ ధారామ స్సంభావయుతికీర్తిమా? | త త్తధాహనుము స్వోచ్యం నా బాధమణ మవాప్నుహి|001 నిత్యము త్సాహయు కాశ్చవాచళ్ళు త్వాత్వ యెరి ఆ 8 1న ధిక్ స్య తే దాశర థెః పౌరుషం మదనాయే! 10 || మత్సం దేశయుతావాచ స్వళ్ళు త్వైవ రాఘవః పరాక్రమవిధిం వీరోవి ఉవత్సంవిధా స్యell.91 సీతాయావచనం శ్రు త్వాహనుమా స్మోరు శాత్మజః | రస్యంజలిమాధాయ వాక్యము తరమబ్రవీత్ || 13 ||& ప్ర మేప్యతి కాకుళోహర్యృతు ప్రవ రై నృణ తియ సేయు థివిజి త్యారీకాశోక ఇవ్యపనయిప్యతి || 08 | నహిపశ్యామిమ ల్యేణ పునాసు రేషుసు రేషువా |య స్తస్య& పతో బాణా స్థాతుముత్సహ గ్ర తః || 4 ||అవ్యక ణ మపి పజ న్యమపి వైవస్వతం యముమ్ ! సహిసోడుంగణేశ క్త స్తవ హేతోర్వి శేషతః||nt||సహిసాగరపర్యం తాంమహీంశాసితుమీహ తే |త్వన్నిమిత్రోహి రామస్య జయోజనక నం దినిin 2 |త స్యతద్వచనం శ్రు త్వా సమ్యకృత్యంసుభాషితమ్ | జానకీబహు మే నేధవచనం చేదను బ్రవీత్ ||nv||తత సంప్రస్థితం సీతా వీకుమాణాపునః శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కావ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం అష్ట త్రింశస్సగణ 3. * * * * * * * * *#*#*####• N&# # ***** ****** * * * * * * * * * * * * * * మణిమితి || మణింద త్వా రామ స్య సతదభిజ్ఞాతను భిజ్జూనమిళ్య బ్రవీదితి సంబందః!!మణి 1్వతి || త్రయాణాం సం స్మరిష్యతి త్రియాణామితికర్మణిశ ఫ్రీ.- పాణి గ్రహ ఇకా లెము మజససీ ఇము మణిందశరథసన్నిధోజనక హస్తాదాదాయ - శిరోభూషణత చూపుహ్యంద శవతీ - అనామముజననీందశ రధంజనకంమాంచ స్మరిష్యగీత్యర్థః !! 2 || త్వమి!! కార్యనిర్యొ గే కార్య సంఘట నే. ప్రఘాణంవ్యవస్థాపక ! '1' | మీ ధే | సుబాంబు స రొఛాత్ అంబుస లొ ధోజుల థిః దుఃఖసాగరా పత్యర్ధః సనూ ధాతుం నగుమి త్యర్థః||Filon] తి || ఉకార మేవఆగ రాణపున రాహు-మత్సం చేశయు ఇCU 1 త ఇ 1 || భ : స్నేహాన్నితం ఆత్మనియోభలు: స్నేహం కే నాన్వీకం గా ·శోర్ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట " సుందర కాండే - ఏడో సచత్వారింశ స్సkira తీయావత్ -అనుమానయదన్వమానయత్ -వశ్యుమాణా కిరూపంసంమానవచనము బ్రవీదిత్యర్థః!!.9.2||త వేతి || దుఃఖాభ్రుఃఖపరావృష్టాంపూర్వదుఃఖాగధి కే సదుః ఖే నస్పృహం-దీపయన్ని వ-వధజయన్ని వేత్యర్థః || 23 ||అయమి తి|| అయంవశ్యుమాణఃతిష్ఠ తీవ మూతీక్ భూత అత్యఢః || 22 || తదస్మి న్నితి | (మాధానంపరిహారం || 9 || హమేవ సాధయిష్యామి త్యాశం క్యాహ "కామమితి || హేపర నీరఘ్నత్వం అస్య కార్య స్య సర్వ రాక్షసవధ పూర్వకను పణరూప స్య-పరిసోధ నే కామంపర్య పఃశ కః ఎవం చేత్ఫ లోడయఃశక్తి సమృద్ధిః తేయశ స్యఃతనయశ స్కరః నతుమ మేతి భావః11.20 || త హీం తనకిందుశ స్యని త్యాకాంజయామాహ-బలై రితి|| జిత్యజి త్వా- మాంగృహీ త్వేతి శేషఃయాయాత్ - రామఃతిచ శేషః || 9F || ఏతన్న కేవలం మము రాను స్యా పీ త్యాహళ గైరితిత నిశ్లో|| 30 ||త దితి'త స్య అనురూపంవి క్రాంతంయ ధాభ వేత్తధా-ఉపపొదయకురు ||30||తదదౌ పహితమి తీ|| అధోః పహితం అర్థయు క్తం. సహితంపర స్పర సంగతం. హేతు సంహితంయుక్తియుక్తం - శేషఁ పూర్వమును కం ఉత్తరంవాక్యమబ్రవీత్ ||3-9||28||త స్యేతి ||మన స్సంకల్ప సంపా తాఃమ నా మా వ్యాపారతుల్యగమ నా *9-న-సజ్జు తేనఃళంబ'లే!! 32 || 3 2 || న ద్వి శిష్టా శ్వేతి || ప్ర త్యవ రఃహీనః-పూర్వంచతుణాః మేవాత్ర గతిరితివి చార ప్రకారమాత్రము క్తం-అత్రుతుపరమాథ- 8 - యద్యపిబ లేహనుమా నథిక 2-4 ఖాపీ వేగేసు గ్రీవ సన్నిహితాసీలాద పునః | భతృణ స్నేహాన్వితంవాక్యం సౌహా దాఁ దనుమానయణ్ || ౧F || యది వామస్య సేవీరవ సైకాహగురిందను |క స్మిశ్విత్సంనృతె దే శేవిశ్రాంత శ్వగమిష్యసి ||90|| సుమ చేదల్ప భాగ్యాయాస్సాన్నిధ్యా త్తన వానర 1అస్యశోక స్యముహతో ముహూతణం మోక్షణంభ వేత్ || 90 ||గ తేహి హరిశా గూఢలపున రాగమ నాయతు | ప్రాణ నామపి సం దే సమమస్యాన్నా త్ర సంశయః|| 9.9i/త వాదశ = నజళ్ళో కూభూయోమాంపరి తాపయేత్ | దుఃఖాద్దుఃఖపరామృష్టాందీపున్నివ వానర || 93 || అయంచవీర సం దేహ స్తిష్ణ తీవకు సూ రతః | సుగుహాం స్త్వత్సహాయేషుహర్యృజే సుహరీ శ్వర || 98 || ధం సుఖలు కుప్పారంతరిష్యంతిమ హెూదథిమ్ | తా నిహర్యృతు సైన్యా:తొ వా సరన"రాత్మజౌ || 9 || త్రయాణా'వేవభూతానాంసాగర "స్యాస్యలంఘ నే శ క్తిస్స్యాద్వైన తేయస్యతవ వాసూరుతస్య నా || 2 || తదస్మిక్ కార్యనిర్యొ గేవీ రై వంద: రతిక్ర మేకింపశ్యసిసమాధానం త్వం పి కా ర్యవిదాంవరః|| 9 || కామమస్యత్వ మే వైకః కార్యస్యపరీసాధనే 1 పర్యా ప్తి పరవీరఘ్నయః స్య సైఫలోదయ 8|| 20 ||బ కై స్సవ గై ర్యదినం రావ ఇంజిత్య సంయు గే విజయీ స్వ పురీంయాయాత్తు మేస్యొద్యశ స రమ్|| 9 ||శ రైస్తు సంకులాంకృత్వాలం కాంపరబలాదళా సః మాంసయోగ్యది 50 కుళ పత్తస్య సదృశంభ వేత్ ||30||తద్య థాత స్యవికాంతము సురూపంమహాత్మనః1భ జొహవశూర స్యతధాత్వముపపాదయ|30|| తధోజు పహి తం వాక్యం సహితం హైతు సంహితమ్ |నిశమ్యహనుమాయిశేషంవాక్యము త్తర ము బ్రవీత్ || 3 || దేవీహర్యృత సైన్యానా మీశ్వరఃప్ల వ తాలవరః సుగ్రీ వస్సత్వ సంపన్న స్తనా ధేకృతనిశ్చయ?||3 3 || స గానర సప స్త్రీకాంలో ఏరభి సంవృతః!&, ప్ర మేష్యతి వై దెహిరాకు సా నానిబహణణll2 ||తస్య విక్రమ సంపన్నా సృత్వవంతో మహాబలా 15 న స్సంకల్చ సంపాతాని'. శహరయ స్థితాః యేషాం మోపరి సొగల్గొన్న తిర్యకృష్ణ తేగతి 81 సచకర్మసు సీదంతిమహత్స్వమిత తేజసః || 34 ||అసకృతైర్మ" హెత్సా హైళుసొగరధరాధరా ప్రదక్షి ణీకృతా భూమిర్వాయుమా గాణ నుసారిభిః|| 3 2 11 23 మస్య స్వవిషయె స్నేహప్రకాశకమితయావత్ - వా! వాక్యంపూర్వొ. కంహనుమతోవచనం- అనుమానయక్ "సమా నయంతీతిపూ ర్వేణ సంబంధః || ౧ || య గీతి|| ఏ కొ సంవ స తనకిం కస్మింశ్చ దితి-మమ చేది అశ్వోగమిష్యసి చేదిత్యర్ధ.9.9.త వెతి||చుఃఖదుఃఖపరామృష్టాంఅతిదు: 8ఖం ప్రాప్తామిత్యర్ధః దఃఖంచుఃఖ పరామృృష్టా మితిపా రేదుఃఖం మాందీపయత్ జ్వలయన్నివపరి తాపయెదికి సంబంధః || 93 || అయమి ని 1 సం దేహశివశ్యుమాణః-స్థ తీవముమా గ్రతఃమూతీ - భూత అతి శేషః!! .96 హర్యం మొషువిషయె సందేహ మెవాహ-కధంన్వి త్యాది 1.92 || త దిలీ || కార్యనిర్యోగే కార్య సంఘట నే-సమా ధాసము పొయఇత్యర్థః || 9 8 || 9 || చూస్తురామడీసోపు త్రాగమనం హ మేవ సర్వం సాధయిష్యామీత్యత ఆహ-కామమి తి||అస్య కార్యస్య రావణాదివధ పూర్వకవ-న్మోతుణస్య కామంప ర్యా పఃశక్తః-పనం చేద్బలొ గయఃశ క్తి సమృద్ధి: 3 త వై నయశస్కరః-నతుమ మె తి భావఃli. 90 || తహిళా తనకింయశ స్కరమత ఆహ బలై రితి|| మాంగృహీం త్వేతి శేషః యాయాద్రాముఖతి శేషll 9F ||ఎతవ స్యాపిం * సగమిత్యాహ-శ గైరీలి|| 3 ||తదితి ||వి క్రాంతంవీ క్రమః||3 01 తదితి|| అధోణ పహితం అర్థయు కంపరస్పరం సంగతం- హేతు సంహిత్యయుక్తియు కం, 11, h" , ·|| శ్రీ రామాయణే - న్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - చ చ త్వారింశ స్సగణు. లగు స్సర్వే తుల్యాప వేతి నానృతో } !!తనిశ్లోకి| 31 || 3 F||తడలమితి|| ఏ కూ త్పా తెనఎకయ త్నెన180 180|| J'హీతి ||విధమిష్యతః దహిప్యతః || 8 3 || తదితి! కాల కొంత ణీభవ-దివ సగణ నాయాం తత్స రాభ వెత్యథణ నచి రాత్ అచిరాత్ 188|84.! పవమి తి||పునర బ్రవీదితి దొథ్యాణ యపునరుక్తిః || 8 8:18F | శైలాంబు దేతి|| ద్రక్యుసే తీశేష9/ 10 0 | 2x on మా రుద ఇతి|| మారుదఃరోదనం మాకురు ||1_9|| 23 || నాస్మిన్ని తి||మత్సంగమ కాలమాత్రంనుమరా మేణ సంగమ కాలమాత్రం ! 18|| ఇతి శ్రీ నావింద 'రాజవీరచి తే - శ్రీ రామాయణ భూషణే - శృంగారతిల కాఖ్యా నే - సుందర కాండవ్యాఖ్యా నే - ఏ మోనచ త్వారింశ స్సగణ :, ####******************** శ్రుత్వే త్యాది || ౧ || త్వామితి!!అధF సంజాత సస్యా అధోకోత్పన్న సస్యా || || 3 ||అభిజ్ఞానం చేతి || కాక స్యైకాక్షి శాతసంక్షిప్తాం ఇషీ కాంఇఓక తృణరూపనః భిజ్ఞానం పూ - క -ద ద్యాః అన్యచ్చవ క్యా మీతి భావః త దేవాహమనఃతి-తిల రేపూవణతిలకే ప్రణ థైసతి-గండపా శ్వేగండస్థ లేగండ శైలపా శ్వేళ వా-వ నశ్శిలా యా స్తి ద్విశిష్టాశ్చతుల్యాశ్చ సుతిత త్రన నౌక సః1మత్తఃప్రత్యవరఃకశ్చిన్నా పీసు గ్రీవ సన్నిధౌ|30|| అహం తావదిహ ప్రాప్తఃకింపున సైమహాబలాః | స హిప్రకృష్టాః మేష్యం తే ప్రేష్యం తేహీత రేజునాః || 3F ||తదలుపరి ఆ పేన దేవితో కావ్య పేతు తే ఏ కెళా'త్పాతేన తెలంకా మేష్యంతి హరియూధపాః! 8. ! మమపృష్ణగతొకౌచచంద్ర సూర్యావివోదితా | త్వత్స కాశంమహాసత్వౌనృసింహావాగమివ్యతః || 80 ||తాహీవీరౌనరవరొ సహితొ రాషలకు ” ! ఆగన్యునగరీంలం కాంసాయ కైర్విధమివ్యతః || 8-9|| సగణం రావణంహ త్వా రాఘవోరఘునందనః | త్వామా దాయవరా రోహి స్వపురం ప్రతి చూస్యతి!83 |తదాశ్వసిహిభ గ్రం తేభవత్వం కాలకాండ్రిణీ | నచి రాష్ట్ర ళ్య సేరామం ప్రజ్వ లం తమి వాసలమ్ || 18 || Rహ తేరాతు సేంద్రేస్మి" పు, శ్రీ మాత్య బాంధ వే |త్వం స మేప్యసిగా మేణశశాం కే నేవరోహిణీ 184118 ప్రంత్వం దేవి శోక స్య పొరంయా స్యసి మైధిలి 1 రావణం చైవరా మే ఇనిహతం ద్ర శ్యు సేది రాత్ || 8k.ఎవమాశ్వాస్య వై దేహీంహనుమా న్మారు తాత్మజః 1 గమనాయమతింకృత్వా వైదేహీంపునర బ్రవీత్ !!8 2||తవ. రి స్నుంకృతాత్మానం & ప్రంద్రశ్యు సిరాఘవమ్ | లక్ష్మణంచధనుష్పాణింలం కాద్వారముపస్థితమ్ | ర ||నఖదంష్ట్రాయుధాన్వీ రాక్ సింహశాదూణ లషి క్ర మా? | వానరాన్వారణెం రా IF 4 ప్రంద్రక్ష్యసిసంగ తాE 18F | శైలాంబుదని కాశానాంలం కాములయసా నుషు 1సదః"తాంక పిమ ఖ్యానా మా ర్వేయూ ధాస్య నేకశః|| | 0 ||సతుమమః ణి మా రేణ తాడితోషన్మ దెషుణా ! నశముళాలభ తెరామస్సింహాదిక త ఇవ ద్వి పః || 40!!మారుదో దేవిశో శేనమాభూ లెమనసో ప్రియమ్ 1శ చీవ ప త్యాశ శ్రేణభ తాం" నాధవతీహ్య సి|| | || రామాద్విశిష్టఃకొ న్యాస్తిక శ్చిత్సౌమిత్రిణా సమః | అగ్నిమారుత కల్ఫౌశౌభ్రాతరౌతవసంశ్రయా|| 13 | నా స్మింశ్చరంవత్స్యసి దేవి దే శేరక్షోగణై రధ్యు షీ తెలిరౌ C 1న తెచిరా దాగమనం ప్రియస్యకుమ స్వమత్సం గమ కాలమాత్రమ్ || ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే - ఏమోనచ త్వారింశ స్సగణః. *******************************#*#* * * * ----- శ్రుత్వాతువచనంత స్య వాయుసూ మోర్మహాత్మనః | ఉవాచాత్మ హితంవాక్యం సీతాసురసుతో పనూ ||2|| త్వాం దృష్ట్వా ప్రియవకారం సం ప్రహృ ప్యామి వానర |అర్ధ సంజూత స"స్యేవ వృష్టిం ప్రాప్యవసుంధరా || ||య ధాతంపురుష వ్యాఘంగా త్రైశ్నో కాళిక శీలి : 1 సంస్పృశేయం సకామా హంత ధాకురుదయాంమయి||3 || అభిజ్ఞానంచ రామస్యద ద్యాహరిగో త్తమ 14 Jమిషీ కాంకాక స్యకోపొదెకా 4 శాతనీమ్ • మనశ్శిలాయా స్త్రీ గను క్తం|| 3 8 ||త స్యెతి || మనస్సంకల్ప సంపా త్యామ మో వేగ సదృశ వేగవంతఇత్యర్థః| 3F ||తదితి ఎ కూ త్పా తెన ఎక ప్లు తెన] 831త దితి కొల కాఁక్షీణీభవ దివ'సగణ నాకంతత్పరాభవ (18F || శైలాంబు దేత్యాది||సూధాన్య నేక శఇత్య తరక్ష్య సీత్యనుషంగః|| 13 | నాస్మిన్నితి || మత్సంగమ కాలమాత్రంమమురా మెణసంగమకా లమాత్రమిత్యర్థ ?|| 18 ||ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థ విరచి తాయాం శ్రీరామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం ఎ కెమో నచ త్వారింశ స్సగణ: *** తి || ఆత్మహితం ఆత్మదుఃఖోద్ధార ప్రయోజనం || ౧ || తి || అధః సంజా తాని అధణంవయఃప్రాప్తిని - తతఃపరంజలా భావాదాసన్న శేషాణి సస్యానియస్యాస్సాయధా దై వాత్సంపన్నవృష్ట్యాసంపన్న సస్యాభవతి తధా అహమపి ప్రాప్తజీవిత నా శాఅమృతోపమా త్త్వర్దశః నాద్ధృతజీవి తెతి భావః||2|| 3 || అభిజ్ఞా సొంతరందాస్యామీ Tృహ అభిజ్ఞానమి త్యాది!!ఏకాక్షి, శాతనీండి. మిషీ కాం ఇషీ కామనుమన్మతి ||తిల కే ప్రణ షైమనశ్శిలాయ స్త్రీలక త్వయాగండపా శ్వేకాని వేశితఃకిల- తం-స్మృతుల - || ·సుం 38 133 కాఖ్యా నే -సుందరి అత్యలనీతి | శ్రీరామారు వెకి - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - ఎక చత్వారింశ స్సగE:. లక మనశ్శిలాకృత తిలక --తత్ మనశ్శిలా తిలక నిమా?ణం-స్మృతుణ హహణ సి-ఇదము వ్యభిజ్ఞా నంద ద్యా యోజనా || 2 ||2|| ఎXఇతి || ప్రహృష్యామి తీ-అస్య చూడామ నే స్వయా బహుశోలాలిత ల్వే సత్వ త్మారక శ్వాది భావ?|| 2 || ఏష నిర్యాతిత ఇతి || వారి సంభవః రత్నం హిరత్నాక రేఉత్పద్య తె-అతఃపరంమా సౌత్పరం!! !|F || ౧౦|| ఘోరఇతి ||వి పజ్జంతంవిళంబమానం || 10 || 09|| 13 || కధంచిదితి!! ఇమంముహూతణంఅస్మిక్ ముహూ తెః || 181.93 || ఇమం చేతి||శివశ్చ తేధ్వాసుహరి ప్రవీ రే తి-శివఃఅ న్యాహత ఇశ్యర్థః).96 1/2 ఇతి || అల్పాప శేషంఅల్పా వశిష్టం - ప్ర 'సమీత్యువిచార్య || 92!!ఇతి శ్రీ గెనా విందరాజవీరచి తే- శ్రీ రామాయణభూషణే. శృంగారల నే -సుందరి కాండ వ్యాఖ్యా నేచ త్వారింశ స్సగణ 3-4 • • • • • ••••••••• • • • • • • • • • • • • • ••••••••••••••••••••••••#•••••••••• 'సచే త్యాది ||అల్పేతి-అభినవ్యతు వై దేహీంనిలయం రావణ స్య చేత్యు క్త కార్యద్వయే సీతాదశ జనరూపం కార్యంజాతం - ఇదం కార్యం రావణనిలయ పరిజ్ఞానరూపం-అ ల కెగండసార్శ్వేని వేశితః |త్వయా ప్రణ షైతిల కేతంకిలస్మతుణమహః సి|| | ||సవీర్య వాస్క ధం సీతాంహృ తొం సమః సుమన్య సేవసంతీందరు సం వ ధ్యేమ హెంద్రవరుణోపము 8 ||2 || ఎష చూడావఃణిది? వ్యోమయ యాసుపరిరక్షితః | ఏతందృష్ట్వా ప్రహృష్యమివ్య స నెత్వామి వానఘ!! 2 ||ఎషనిర్యా తితశీ మాక్ మయా తెవారి సంభవః !అతఃపరం నశ డ్యామిజీవితుంశోక లాలసా || || అస హ్యా నిచదఃఃఖాని వాచశ్చహృదయచ్ఛిది: 1రాతు, సీ నాంసు ఘోరాణాంత్వత్కృ తేమషణ యామ్యహమ్ || || ధారయిష్యామి మా సంతుజీవితం ఆ సూదస) మాసాదూధ్వణంనజీవి 'స్యైత్వ యాహీ నాన్న పాత్మ జ|| 0 0 || 'ఘోరోరాక్షసరా మోయందృష్టిశ్చ ససుఖామాయి ! త్వాంచ శ్రుత్వావి: జంతః సజీ వేయష హంతుణమ్ || 10 || వై "దేహ్యానచనం శ్రు త్వాకిరు ణం సాశ్రు భాషితమ్ !అధా బ్రవీన్మహా తేజా హనుమా న్మారు తాత్మజః!!౧.9||త్వచ్ఛోక విషుఃఖో రామో దేవి సత్యేన కేశ పే | 'రా మేదుఃఖా విభూ తేకు - లక్ష్ముణః పరితప్య తే||73||క ధంచిగ్భవ దృష్టాన కాల పరిశోచితుమ్ 12మంముహూ లందుఃఖా నామంతంద్ర క్యుసిభామిని 108 || ఆవు భౌపురుష వ్యా ఘోరాజపు తాపడిందవకా! త్వడశ జాసకృతో త్సాహౌ లం కాంభ స్మీకరివ్యతః || 02 ||హ త్వాతు సమ రేకూరం రావణం సహ బాంధనమ్ | "రాఘనా త్వాం విశాలాక్షి స్వాంపురం ప్రాపయిష్యతః || 7 || యత్తురామో విజానీయాదభిజ్ఞానమనింది తె! ప్రీతి సంజననంత స్యభూయ స్త్వం దాతునుహణ సి!! 02 || సౌబ్రవీద్దత్త మే వేతిమయాభిజ్ఞానము త్తమమ్ | ఎత దెవహి రామస్యదృష్ట్వాను త్కేశ భూషణమ్ * శ్రీధేయంహనుమ న్వాక్యంశప వీరభవి వ్యతి||nv|| సతంమణివరంగృహ్య శ్రీమా ప్లవగ సత్తమః ప్రణవ్య శిరసా దేవీంగమ నాయోపచ క్ర మేrFu||తము త్పాతకృతో త్సాహమ వేశ్య హరిపుంగవమ్ • వధణ చూసంమహా వేగమువాచజన కొత్మజూ | అశ్రు పూణణము ఖైదీ నా బొప్పగద్గదయాగి 90||హనుమన్సింహసం శోభా తరౌ రామలకు శో! సుగ్రీవంచ సహామాత్యం సర్వాసూయాహ్య నామయమ్!!.9.9 యధాచ సమహాబాహునూణం తారయతి రాఘవః అస్మాష్ణుః ఖాంబు సంరోధాత్త్వం సమాధాతుమహణ సి.93 || ఇమంచతీవ్రంముమశోక వేగంరలోభి రేభిఃసరిభత్సజనంచ బ్రూయాస్తురామ స్యగతస్సమీప ) శివశ్చ తే ధ్వాస్తుహరి ప్రవీర||9811 సరాజపు త్యాప్రతి వేది తొధణిక పికృతాధః":పరిహృష్ట చేతాః 1 అల్పాన శేషం ప్ర సమీత్య కార్యందిశంహ్యు దీ చీంమనసాజు గాము || 9X || ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే - చత్వారింశ స్స గEః, న న లను సచ వాగ్భిః ప్రశ స్తాభిగణ మిష్యన్పూజిత స్తయా | తస్మా దేశాదపక్రమ్య చింతయానూ సవాసరః * అల్ప శేషమిదం కార్యంగృజేయమసి తకు, శిష్టం ప్ర సమీత్యువిచార్య!!.9K ||ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీర్థవిరచితాయాం శ్రీరామాయణతత్వ దీపికా ఖ్యాయాం సుందర కండ వ్యాఖ్యాయాం చత్వారింశ స్సhE s. ### * చింతా ప్రకారమాహ• అల్ప శేషమి త్యాదిక పీశ్వరాలయమిత్యం తెన || ద్వయమిహ కార్యం దేవీ దర్శనం పరబలాది పరిజ్ఞానం చేతి- తత్ర దేవీ దర్శనస్య నఃహత : ప్రధారి ·జనాఃపరా శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - ఎకచ త్వారింశ స్సగణి, ల్ప శేషంఅల్పావశిష్టం-సొంతఃపురలంకాయాస్సమ్యక్ పరిజ్ఞాత త్వేపిరాతు సబలాబల రావణహృదయాద్య పరిజ్ఞానాత్కార్యస్యాల్ప శేషత్వోక్తి:-ఆహా గోడు సబలా బల రావణహృదయ పరిజ్ఞానరూప కార్యె - త్రీసు పొయానతి క్రమ్యసామదాన భౌదానతి శ్రవ్య చతుదొణలకు తే- 'సాధనతయాదండ ఎవదృశ్యత అత్యఢః ఉపపపూ ర్వక మేత దేవ వివృణోతినసా మేతి-అనిత్యోవిజయోయసాదృశ్య తేయుధ్యమానయోః 1 పరాజయశ్చ 'సం గ్రా మేత స్మాచ్యుద్ధంవి సజ యేదితియుద్ధస్యా వ్యవస్థత లక త్వేసి సర్వం బలవతః పథ్యమితి న్యాయేన సర్వాతిశాయిబలపరా క్రమ స్యసుమపరాజయ ప్రసంగ ఏన నా స్త్రీత్యళి ప్రొయే నాహుపరారా క్రమ ఇతి ముపుతు ఇహరణ్ విషయే పరాక్రము ఎవరోచత ఇతీ సంబంధః-అభినవ్యతు వై దేహీం నిలయం గావణస్య చేత్య సుజ్ఞాత స్యాతిరిక్త కార్యకరణేదోష నూశంక్యపరిహరతి కార్యఅతి - 5 విహి తెక ర్త వ్యేబహూని కార్యాణి-సహీతిఅల్ప స్యాపిక మణణ: ఎ హె హేతు స్సాధకోసకి ముత మహతళికను Eణఇతి భావః-బహుధాబహుభి హేళతుభిః పూర్వో మధళా నాయహణ హై వేతి-అహమి హైవ-పరాత్మ సంమర్దవి శేష తత్వ విత్పరాత్మ సూర్యుద్ధ తారతన్యతత్వవిత్ - కృత నిశ్చయః కృత బలా బలనిశ్చయస్సకో యదిప్లవ గేశ్వరాలయం ప్రజేయం-తతఃభతృణ శాసనం సీ తాదర్శన రావణనిలయ సమ్యుక్పరి. నవిషయం శాసనం- తావ త్సాక ల్యేన కృశం స్యాత్ - అస్య ధారాతు సబలాబలం కీదృశమితిభ త్రాణపృష్ట నిరు త్తర స్స్యామితి భావః కథంన్వి తీ-యుద్ధంక ధంసుబాగతంసు కౌన ప్రా స్తంభ వేత్తధాకతణ వ్యమిత్యర్థం - యుద్ధస్యఫలమాహత ధై వేత్యా దినాసాధ? కేస-త ధైవఖలు యుద్ధకరణేఖలు - సందశాననః రణే ఆత్మ బలం స్వపక్ష బలం మాంచ సారవత్ మా సయేత్పరిచ్ఛిం ద్యాత్ - బల ప్రయాయి నా సేనాన్యాస హవతజాతంతో సబల ప్రయాయీతం-త స్యహృదిస్థితంమతం సీ తొవిషయాధ్యవసాయ యంబలంచమ త్వా-సుఖేనఇతః అస్మాత్ స్థానాత్ -పునఃవ్ర జేవ్ర జిష్యామి. ఇడని ణా | శ్రీసు పొయానతి క్రమ్యచతురణ ఇహదృశ్య 3 • న సామరకుస్సుగుణాయకల్ప తెన బాసమదొణపచి తెషుయుజ్య 'తే1న భేద సొచ్యాబలదపి: ఆ రాక్రమ స్వైవమ మేహరోచ తే • నచాస్య కార్యస్యపరా క్ర మాదృ తేవినిశ్చయః కశ్చిది సూపపద్య తే|హత స్ర వీరాహిరణే హిరాజ సాః కధంచిదీయుర్యదిహాద్యమాదకావమ్ • కార్యేక మళాణినిది షె యోబహూన్యపి సాధయేత్ | పూర్వ కార్యావిరో ధేనస కార్యంకతు జవహజాతి * హ్యెక స్సాధ కెూ 'హేతుః స్వల్ప స్యోపీహకమF 28 1 యోహ్యధణ౦బహుధా వేద స స ధోరణ సాధ నే • ఇ హైప తావత్కృతనిశ్చయోహ్యహం యది త్ర జేయంప్లవ గేశ్వరాలయమ్ 1 పరాత్మ సంమద్య వీ శేషతత్వ వి త్తతఃకృతంస్యాన్మముభతృణ శాససమ్ • కధంను ఇల్వద్యభ వేత్సు బాగతం ప్రస హ్యూయుద్ధం మమర్చారు. సై స్సహత ధైవఖల్వాత్మ బలంచ సొరవత్సంమానయే న్మాంచరణేదశాననః • తతస్సమా సొద్య రణేదశాసనం సమం త్రి పగణం నకృత్య స్య నిష్పన్న త్వాదితర స్య త్యానుషంగిక త్వాదల్ప శేషమిత్యభి ప్రాయః - తత్ర నిష్పన్నం సందర్శయతి-దృష్టియమి తి!ఇతర నిష్పత్తా ఉపాయంనిధాజరయతి! శ్రీ నితి||ఇహరాడు సబ లేరావణహృదయపరి జ్ఞానరూ పేకా ర్యె త్రీను పొయాణ సామ దాన భేదానతి క్ర మ్యచతుదొణ దృశ్య తె-సాధనత యాదఁ డోదృశ్య తే • ఉపస తీ పూర్వకంపత దేవ వివృణోతి-నసా మే తి! ఋజుషు సొము ప్ర యోగఃఫలాయకల్ప తే-నశ రెష్వీ త్యాశయే నాహ-రక్షస్స్వీతి II జయాపజయావ వ్యవస్థితావి త్యాశ ంక్య- సర్వం బలవతఃపథ్యమితివత్సర్వాతిశాయి బలపరా క్రమ స్యమమప రాజయ ప్ర సంగఎవనా స్త్రీత్యభి ప్రాయెణాహ - పరాక్రమ ఇతి • ఉక్తంసామాద్యు పొయముప సంహగతి-న చేతివి నిశ్చయఃఉపాయః-త ఛాపిప గాగ్ర మేకిం కారణమత ఆహ-హ తేతి||హ తా: ప్రవీ గాః ముఖ్యూఃయెషాం తహత ప్రపీ రాః యతఃక తిపయన ధే శేషామా దణవ మాయుః-ఆతఃప రాష్ట్ర ను ఎవరో చత ఇశ్యర్థః * అ నిగ న్యూతు వై దేహీం నిలయం రావణస్య చేత్య సుజ్ఞాత వ్యతిరి క్త కార్యకరణోదోష సూశంక్యపరిహరతి - కార్యణ తి ! కార్యెకతణ వ్యేకర్మణిబహూని కార్యాణి • సహీతి || స్వల్ప స్యాపిక మణ-ఎ కె హేతున సాధకోభవతి-కిముతవ హతఃకిర్మణఇతి భావ || యో హీటli అర్ధంకా ర్యంబహుధోబహూ పొయసాధ్యం వేద !? నను స్వామి నానిది? జేసీతాదర్శనంకృత మేవ-అన్యత్తుసుగ్రీవ సన్నిధౌభవిష్యతీశ్వత ఆహ-ఇ హై వే !! పరాత్మ సంమద వి శే షతత్వ విదహం-పర స్య ఆత్మనశ్చసంమదళ్ యుద్ధ తారతమ్యంత స్యశత్వ పిత్ - కృతనిశ్చయఃకృత బలాబలనిశ్చయస్సకొయ దిష్ట పగేశ్వరాలయం.. జేయం - శతోమా మభతృణ శాసనం సీతాదర్శన రావణనిలయ సమ్యక్పరిజ్ఞాసవిషయం శాసనం తా వత్సాక ల్యెనకృతం స్యాత్ - అన్యధా గాజు సబలాబలం దృశమిళ T = పృష్టోనిగు త్త ః స్యామితి భావః • కధన్వితి|| యుద్ధం సుబాగతం సుఖేన ప్రొ.ప్తంభ వేత్ -త థాక తఃన్యమితి శేషః- యుద్ధ స్యఫలమాహ-త థై వేశ్యాగినా నా ధే-స- 2 ap eraav - ·93. తతోము శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిషీ - సుందర కాండే - ఏక చత్వారింశ స్సగణ: 'నేత్రమనః కాంతం • వతః త ఇతి శేషః - తతఇతి - "సమా దేశ్యుతినియోజయిష్యతి " ఇదం అవ్యవహితో త్తర కాలికం - కపీశ్వరాలయమిత్యనంతరమితి కర ఇంద్రష్టవ్యం-ఇతిచింతయామా సేత్యన్వయః|| 3 ||తతఃతి|| తతః తేనచింతి తేన హేతునా!! (18||తత స్త్వితి || ప్రమదావనం అంతఃపురవనం - ప్రమదావనమంతఃపురోచి తమిత్యమరః|| 7 ( తద్వ సమితి || పర్వ తాగై క్రీడాపర్వ తాగైః || 02 || రామానుజీయం || నా నాశకుంతవారు తై : ప్రభి నై ఇస్సరిలాశయైరిత్యతఃపరం తా మై ఆకిసల యైః క్లాం తై :క్లాంత ద్రువలతాయుత ( 1న బభౌ తద్వ నంత త్ర జవానలహతంయ దౌతిసార క్రమః||n 2ull వ్యాకులా వరణాళితి || వ్యాకులావరణా : ఆవరణాదుపహ్నూ ద్వ్యాకులా:-విహ్వలాః స్త్రియ ఇవ || 70 || ల తాగృహైరి త్యాది వ్యాళమృగైఃశ్వాపదాది. శ్వాపదాదిహిం సమృగై :- నిధుజ తై జిపీడి తై : గృహైః కేవలగ్బ హై ః || ౧F || సేతి ||తో చ్యత ఇతి శోకః - ప్ర తాసంవితతి?-అశోకంఅశోచ్యంల తా ప్ర తానంయస్యాస్సాఅశోకల ఆ ప్రతా'నా- దశాస్య ప్రమదావన స్యభోగవధ్య నేన రావణవని తారక్షుక స్య, ప్రమదావనస్య అంతఃపురో ద్యానస్య-సావనస్థలీ తృణగుల్మల తాది విశిష్ట ప్ర దేశః క పేర్బలాద్ధివిహ్వలాలుళి తా-శోకలతా ప్రతా నాచజా ఆ యద్వా-శ -శోకల తాశోకర "నాః రలయోగ భేదః-అపతానాఃఅప్పు ప్ర తా నాళిక మలకర్ర రాదయోయస్యాం సాశోకలతా ప్ర తానా-మ్లానజల జేతీయావత్ -దశాస్య ప్రమదావనస్య రా సణ ప్ర ను దావన స్య-జ్యాపోస్సంజ్ఞాఛంగళబక్ హుళమితి బహుళ వచ నాస్త్రస్వాభావః దశాస్య ప్రమదావన స్యవనస్థలిత్య త్రశిలా పుత్రక స్యశ రీర మితివదుపచారాత్ పస్టీ ప్రమదావన స్య సీతారూప ప్రమదాపాలక స్యవనస్థలీక పేబజాలాద్విహ్వలా శోకల తా ప్ర తా నాచజా తా-అశోకల తత్యుపలక్షణం||.90 || ఇతి || అర్థప తెఃరాజోరావ ణ స్య-మనసఃవ్యళీకంఠ ప్రియంపీడనం నా || Illeళీకంత్వ ప్రియా కార్య వై ల్యూనృత పీడనజ్రతి నిఘంటు21 యుయుత్సుః యోద్ధుమిచ్ఛు8-తోరణం ఉద్యానబహిద్ద్వారం|| బల ప్రయాయినమ్ | హృదిస్థితంత స్యమతంబలంచ వై సుఖేనమ త్వాహమితఃపున త్ర: జే * ఇదమ స్యనృశం సస్యనంద మోపమము త్తమమ్ | వనం నేత్రమనః కాంతం నా నాశ్రుమల తాయుతమ్ • ఇదంవిధ్వం సయిష్యామి శుష్క-0వనమి) వానలః | అస్మిన గ్నేతతఃకో పంక రిష్య తిదశాననః హత్సాశ్వమహారధద్విపంబలం సమా దేశ్యుతి రాశు సాధిపః| త్రిశూల కాళాయ సపట్టసాయుధంతతో మహద్యుద్ధమిదంభ విష్యతి * అహంతు తైస్సం యతి చండవి క్రమైస్స మేత్యరజోభిర సహ్యవిక్రమః | నిహ హత్యత ద్రావణచోదితంబలం సుఖంగమిష్యామిక పీశ్వరాల రాలయమ్ || 03 ||తతో మారుతవ తు ధోమారుతిర్భీభువిక్రమః | ఊరు వేగేనమహ తాద్రుమా వై ఫ్రుమ ధారభత్ || 18 ||తతస్తు హనుమాన్వీ రోబభ ంజ ప్రమదావనమ్ | మ త్తద్విజు స మాఘుష్టం నా నాద్రుముల తాయుతమ్ ||nx|తద్వ నంమధి తైవృక్షా వైభిన్నైశ్చ సలిలాశయైః|చూణి- తై :పర్వతా క్రైశ్చబభూవా ప్రియదశః నమ్ CL|| నా నాశకుంతవారు తై : ప్రభి నైస్సలిలాశయైః| తా త్రైకి సలయైః క్లౌం లై :క్లాంత ద్రుమల తాయుతమ్ తినబభౌతద్వనంత త్ర దా వానలహతంయ ధా|n Ru|| వ్యాకులావరణా రేజుర్వీహ్వలా ఇవ తాల తొః||V ||ల తాగృ హెశ్చిత్రగృ హైశ్చ నాశి తైమజ హెరగైర్వ్యాళమృగైశ్చ నిధుణ తైఃశిల - గృహైరున్మధి తైస్తధాగృ హైః ప్రణష్టరూపంతదభూన్మహద్వ నమ్|| F|| సావిహ్వలాశోకల తా ప్ర తా నావనస్థలీ శోకలతా ప్ర తా నా జాతాదశా ప్రమదావన స్యక పేబజా లా, ప్రమదావనస్య || 90 || సత స్యకృత్వాధః ప తెమః హాక పిషణ హద్వ్యళికంమనసోమహాత్మనః! యుయుత్సు రె కెలా బహు భిర్మహాబ లై శ్రియాజ్వల తోరణమాస్థితఃక పి||en||ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే ఎకచత్వారింశ స్సగణ: •••••••••••••••••••••••••••••••• గ్ధకరశాఖలు దశాననః-ఆత్మబలం స్వ పశు బలంమాంచ సారవత్ సమ్మానయెత్సమ్యక్చరిచ్ఛిం ద్యాత్ - సబల ప్రయాయిసం స సైన్యం హృదిస్థితం మతం హృదతనిశ్చయం • అహమితి II కి పీశ్వరాలయమిత్య త్ర ఇతిశబొదష్ట వ్యతి-త స్యచింతయామా సేతిపూ ర్వెణ సంబంధః || 0F || సావిహ్వ లేత || ప్రమదావన స్య అంతఃపురవిహారవన స్యేశ్య ర:|| ||స్యా దేశ దేవ ప్రమదావసమంతఃపురోచితమిత్య మరః - జ్యోపోఃసంజ్ఞా ఛందసోబహుళమి తెబహుళ గ్రహణాదనియతో హ్రస్వ ః - అత ఏవ దశా దశాస్య ప్రమదా వన స్వదశాస్య ప్రమధా నాం స్త్రీణాంభోగ సంవధః సద్వారా అవనస్యరక్షుక స్య- అశోకల తా' ప్ర తా నాఅశోకలతా సమూహావనస్థలీ తృణగుల్మల తాజులాశయాదిభిః పూణణ భూమిః-క పేబజ లాత్ శోకలతాప్రతా నాశోచ్యత ఇతిశోకః శోచ్యలతా ప్ర తానాజూ తెతియోజ నా || 90 ||ఇతి || అధE ప తెః రాజ్ "నణస్య-వ్యళీకము షు ప్రియం || 9 ||27 శ్రీ న హెశ్వగశీధ విగతాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యానం ఎక చ త్వారింశ స్సరణ : 1 న ఈ 'గోవ ఇ ·93k శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శీ ప్లే - సుందరకాండే- ఏక చత్వారింశ స్సగణ".. ని! తోట లో స్త్రీ బహిద్వారమిత్య మరః||23 శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణ భూషణేశృంగారతిల కాఖ్యా నెసుందర కాండ న్యాఖ్యా ఎక చత్వారింశ స్పం: * తతఃపత్నీ త్యాel|nl| ||తత స్తమి శ్యాది || ఊతశబొవా ధేః || || ఉ తాప్యర్థ వికల్పయో రిత్యమరః | సంవాదోవాక ధంకృత ఇతిప ప్రచ్ఛురితిపూ ర్వెణసంబంధః క కన్నా కస్యక స్య సంబంధీపురుష--కుతఃక స్మాద్దెశా దాగతః-కిన్నిమిత్తంకిం ప్రయోజనముద్దిశ్య సంవాందంకింకృత వాక్ కి ముద్దిశ్యకృత వాక్ - సర్వస్యాపిప ప్రచ్ఛురీతి పూర్పణాన్వ యః||2||ఆధా బ్రవీది త్యాది|| అయంయ యాదృశః యద్వా కార్యంక రిష్యతితగ్యూయ మేవాభిజానీ తెతి సంబంధః - నై నంజా నామీతి- వివాహ కా లెరతి 'సం ప్రయో గే ప్రాణాత్యయె సర్వధ నాపహా రె ( మి త్రస్య బాధేశ్యనృతంస చేయు పం చాన్న తా న్యాహురపాత కానీతిస్మరణాదసత్యో :|| nell వై దేహ్యా ఇతి || దిశః ది.కువన స్యపా శ్వే-ష్విత్యర్థః విద్రు తాఃవిలీనాః-ని వెదితులని వేదయితుం||nallo || తెసల్వి తి | ప్రమృష్టం భగ్నమిత్యర్ధః||nt|| 0F ||త స్యేతి|| ఏ ఉగ్రత్వం- ఆజ్ఞాతుం జ్ఞాపయితు oll pollen | రాత సీ నామితి || సంవతిక తేక్షణః పరివతి: తెకుణll.93 || ఆత్మనః !! నామ ప్రసిద్దె-కింక రానితి ప్రసిద్ధానిత్యర్థః 98 || కింక రాణాం సంఖ్యాం తతఃపక్షిని నా దేనవృశుభంగ స్వ నేనచ 1 బభూవు స్త్రాస సం బ్రాంతాస్స ర్వెలం కాని వాసినః || ౧ ||విద్రు తాశ్చభయత్రస్తావి నేదుమృణ గపక్ష్మిణః 1 8 త సొంచ నిమిత్తాని క్రూ రాణి ప్రతి పేది || 9 ||తతోగతా యాంని చాయాం రాశుస్యొవికృతాననాః తద్వనందదృశుర్భగ్నంతంచవీరంమహాకపిం || 3 | సతాదృష్ట్వా మహాబాహుమణ హాసత్వో మహాబలి/చ కారసుమహ ద్రూపంగాతు సీ నాంభయావహమ్ || 8 ||తత స్తంగిరి సంకాశమతి కాయంమ హాబలమ్ | రాక్షస్యో వానర ం దృష్ట్వాప ప్రచ్భుజనకాత్మజామ్ * మోయంక స్యకుతో నాయంకిన్నిమిత్తమిహాగతః | కధంత్వయా సహా నేనసం వా దఃకృతఇగ్యుత • ఆచళ్వునోవిశాలాక్షీమాభూతైసుభ గేభయమ్ | సంవాదము సీతా పొంగేశ్వయకింకృత వానయమ్ || 2 || అధా బ్రవీత్తదాసా ధ్వీ సీతాసర్వాంగసుందరీ|రకు సాంభీమరూపాణాం విజ్ఞా" నెమడు కాగతిః • యూయ మేవాభిజానీత యోయంయ ద్వాకరిష్యతి | అహి రెవహ్య సౌః పాదాన్విజా నాతిన సంశయః* అహమద్య స్య భీ తాస్మినై నంజా నామీ కూన్వయమ్| వేది రాడు సమేవై సం కామరూపిణమాగతమ్ || 10 || వై దేహ్యావ చనంశ్రు ద్వారా తుళ్యవిద్రు తాదిశః | స్థితాః కాశ్పిగ్గ తాః కాశ్పి చావణాయని నెదితుమ్ ||na|| రావణస్య సమీ పేరు రాత స్యోవికృతాననాః | విరూ పం వానరం భీమమా ఖ్యాతుముపచక్రముః||0.9||అశోకవని కాను ధ్యే రాజనీయ వపుఃక పిః | సీతయాకృత సంవాద స్తిష్ఠత్యమిత విక్రమః||13|| నచతం జానకీ సీ తాహరింహరిణలోచనా | అస్మాభిబహుధాపృష్టాని వేదయితు మిచ్ఛతి || 18 || వాసవ స్యభ వర్దూతోదూతో వైశ్రవణస్య వా | ఎ షితోహ పి రా మెగా సీతా న్వేషణ కాండయా!|n || తెనత్వచ్ఛతరూ పేణయ త్త త్తనమ మోహరమ్) నానామృగగణాకీణr ం ప్రవృష్టం ప్రమగావనమ్ || nells త తకశ్చిదుద్ధాయ సైననవి నాశితః| యత్ర సాజానకీ సీతా స తెననవి నాశితః|| 2 || జానకీ రక్షణాదః 0వా శ్రమాద్వా నా పలభ్యతే | అధవాకళ్ళ మ స్తస్య సైవ తె నాభిగక్షి తా * చారుపల్ల వపు స్పాఢ్యంయం సీతా స్వయమాస్థితా | ప్రవృద్ధశ్మీంశుపావృశు స్సచ తెనాబిరక్షితః|| 1 ||తస్యో గ్ర రూప స్యో రత్వందండమాజ్ఞాతుమహః సి సీతాసంభాషి తాయెనతద్వ నంచవి నాశితమ్ || 90 || మానఃపరిగృహీ తాంతాంతనరగశాశ్వర) కి స్సీ తావళి భా పెత యోనస్యా త్యక్తజీవితః || 90 || రాష్ట్ర సీ నాగవచళ్ళు త్వా రావణో రాశు సేశ్వరః 1 హు తాగ్నిర్వజజ్వాలకోప స ,వతీ ఆక క్షుణ... ||త ౧ || తి || ప్రతి పేది రె రాప్తాని|| 9 ||8||గ తాయారని ద్రాయాం వనభంగధ్వ ని నెశ్యర్థః ||3 || 8# * 'కాలగుమిని ఉతశబ్లోవా ధై-సంవాదోనాక ధంకృత అతిప ప్రచ్చురి తిపూర్వేణ సంబంధః • ఆచ డ్వాతిత్వయాసం వాదంకి కృత వాక్ కి ముద్దిశ్య సంవాదంకృతవా ఆచ మ్వతిప ప్ర చ్ఛురితి పూ ర్వేణసంబంధg || 2 ||అ దేశ || కాగతాళిక ఉ పొయః • యూయని తి! యోయలయ ద్వాకరిష్యతి-తగ్యూయ మేవజానీ తేతి సంబంధః • అహమితి!అస్య అస్మాత్ భీతాస్మీ I no || || వై దెహ్యావచనం అజ్ఞాన ప్రతిపా దకం-అ నేనాత్మ త్రాణా దౌసృషా వాదోనదొషా యెతిధ్వనితం- కాశ్చిద్విశత్రు తాః కాశ్చిద్దృఢం స్థితా ఎవ కాశ్చి నాయని వేదితుంగ తా:||naln3||2||నని వేదఋతుమి చ్ఛతి ప్రొయెశెయంతంజా నాతీత తాసామాశయఃl/nt ||నత త్రేతి || ఉద్దేశః ప్ర దేశalor||త స్యేతి||ఆజ్ఞతుంఆజ్ఞ పయితుం!! 90 || సీతయా సహ సంభాషణస్య అపగా ధత్వం సాధయంతి మనఃపరిగృహీతామితి! రాజసరిగ్రహసంభాషణంపుఁసోపరాధఇత్ భావః| 28 || వ్యాదిష్టాఃకింక "రాఃకీయంత ఉత్యత ఆహ- తెషామితి || నిర్యయురి త్యా - ·సుం 3. 132 ణం-అదణయి శ్రీ రామాయణే - న్యాఖ్యానచ తుష్టయ విశి స్టే " సుందర కాండే. - ద్వీచత్వారింశ స్సగE, నిది? శతి- తెషామితి ||,964 || నిర్యయురితి || సర్వ ఇతివి శేష్యం-కూటో నామఅయస్కారకూట సదృశ ఆయుగవి శేష్మ ముద్గరఃద్రుఘణఃllet ||తత తి||అన స్థితంయుద్ధాయ 'సన్న ద్ధమి త్యర్థం 9 2 || తేగదాభిరితి|| పరి షైఃపరిఘపాత నై : కాంచనాంగ దైః కాంచనప్పటై 11.53 || ముగ్గరైరితి || పట్టసోనామలోహదండఃతీక్లు ధారః కురోపమ ఆ యుధవి శేషః అత్రేతంభూతలక్షణెతృతీయా- ప్రొ సఃకుంతః-తో మరఃవల్ల యమితి ద్ర మిడనామయు క్త ఆయుధవి శేషః || 9F || హనుమానితి!! శ్రీ మానితి తాత్కాలిక హర్ష కృత కాంతిరుచ్య తె!! Bal|సబ్రతి|| ధృష్టమితి క్రియావి శేషణం || 3 01/త స్యె త్యాది||సాను నాది నాస ప్రతిధ్వ నినా- య ద్వా అను నాదినఃపర్వ తగుహాదయః తత్సహి తే న-య ద్వాసానుషు ప్రతిధ్వనింకుత్వ ఆ"-ఉ చ్చే శ్చేదము ఘోషయదితి- సహనుమాణ ఇదంవశ్యుమాణంవచనము –్పర ఘోషయత్ || 3 pl1 ఘోషణవచనమాహ-- జయ తత్యాది అభిపాలితః వాలివ ధేన అకిష్టకమఃణఃత్య నెనస్వ దాస్యంనక మ ణ కృతంకింతు స్వరూపప్రయుక్తమిత్యుచ్య తే- ప్రతీబలం సమానబలం. ప్రహరతః రాత సాని తి శేషః ప్రహారమా త్రేణ వాహనుమద్వి శేషణం త్వేతి తాంపశ్యతాం తాం అనాద రెషప్లీ/32||త స్యేతి|| సంధ్యా మేఘమి వేతిర కవణణ త్వాత్ ||22|| స్వా మిసం దేశేతి || తత స్తతఃతి-ల నె నాస్య సమీపం సహ సాగంతుమశక్తాఅత్యవగమ్య తే ||30||3Full {పన్నగమితి సపరిమత్వమాత్రే దృష్టాంతః పరిగృహ్య పరిఘమితి శ్రీ షః-స్ఫురంతంపన్నగమా దాయవిన తాసుతణవ సవీరోమారుతిః పరిఘం పరిగృహ్యాంబ రేవిచచా రేతి సంబంధః || 8 mu|| త త ఇతి|| తస్మాత్ భయాన్ముక్తాః దూర (ఇత్యర్థః|| 'స్య క్రుధ్ధస్య నేతాభ్యాం సోపతన్నా స్రబిందవః | దీప్తాభ్యామివదీ పాభ్యాం సాచికాష స్నేహబిందప?!! _93 ||ఆత్మన స్సదృశాంచ్ఛూరాన్కింక రాన్నామరాజసా? |వ్యాది దేశ మహా తెజాసగ్రహాధకాంహనూమతః || 26 || తెషాము శీతి సాహ సంకింక రాణాంతర స్వి నామ్ || 26 || నిర్యయుభ : వనా త్తస్మాతూట ముగ్గర పొణయః • మ హెూద రామహాదంష్ట్రా ఘోరరూపొమహాబలాఃlయుద్ధాభిమన సస్ను ర్వే హనుమద్గహణాన్ము ఖాఃll.94 లేక పీంద్రం సమాసాద్య తోరణస్థమవ స్థితమ్ |అభి పేతుమళాహా వేగా పతం గా ఇవ పానకమ్ || 9 || తేగ "బాభిర్విచి తాభిఃపరి షైః కాంచ నాంగదై 21 ఆజఘ్ను ర్వానర శ్రేష్ఠంశ రై శాదిత్య సన్ని బై || 23 || ముగ్గ రై ఇపిట్ట సైళ్నూలై : ప్రొసతో మరశక్తిభిః పరివార్యహనూమంతం సహసాతస్థురగ్రతః|| DF || హనుమానపి తేజస్వీ శ్రీమాన్పర్వత సన్నిభః I& తావావిధ్యలాంగూలంన నాదచమహాస్వ సమ్||300 సభూ త్వాసుమహాకాయోహనుమా నా రుతాత్మజః! ధృష్టమాస్ఫోటయామాసలం కాంశ బ్రేసపూరయ? ||3 | ||త స్యాస్ఫోటితశబ్రేనమహ తాసాను నాదినా 1 పేతుర్వీహంగాగగ నాదు చ్చై శ్చే దమ ఘోషయత్ || 3. ||జయత్యతిబలో రామోలక్ముణశ్చవు మహాబలః రాజా జయతిసుగ్రీవో రాఘవేణాభిపాలితః * దాసోహం నా సలేంద్ర స్య రా మస్యా క్లిష్టక నుఃణః |హనుమాఖ్ఛత్రు సైన్యానాం నిహంతా మారుతాత్మజః • నరావణ సహస్రం మేయు ధైప్రతిబలంభ వేత్ |శిలాభిస్తు ప్రహరతః 'పొద పైశ్చ సహస్రశః • అదజయిత్వా పురీంలం కామభివాద్య చ మైథిలీమ్ 1 ససృధో గమిష్యామిమిష తాంసవఃరశు సామ్ || 34 ||త స్య సన్నా దశ జైన తేభ వనయశంకి తాః !దదృశుశ్చహనూమంతం సంధ్యా మేఘమివోన్నతమ్ || 3 2 || స్వామి సం దేశ నిశ్శంకా స్తత స్తే రాష్ట్ర సౌళిక పిమ్ 1 చి త్రై ప్రహరణే జీ: మైరఫీ పేతు స్తత స్తతః|| 30 ||స తైః పరివృతశ్శూరై "స్సవః తస్సమహాబలః 1ఆ ప్రసాదాయ సంభీమంపరిఘంతోరణాశ్రితమ్ || 3 Fl'సతం పరిఘమా జాయజఘానరజనీచ రాః |3Full 'సపన్నగమి వా దొయస్ఫురంతలవిన తాసుతః • విచచారాంబ రేవీరఃపరిగృహ్యచమారుతిః|| 804 || సహ 'త్వా రాడ సాన్వీ రాస్కింక రాన్మారు తాత్మజః • యుద్ధ కాండీ పునర్వీరస్తోరణం సముపా శ్రితః || 804 |తత స్తస్మాద్భయాన్ము కాకతి చి త్తత్ర రాకు సౌః • నిహ తాన్కింక రాన్సర్వాత్ప్రవణాయన్య వేదయణ || 8-94|| సరాక్షసానాం నిహతం మహద్బలం నిశమ్య రాజాపరివృత్తలోచనః 1 సమాది దే ద్యుత్తర శేషః|| తేక పీంద్రమితి ||అవస్థితంయుద్ధాయ సన్న ద్ధం!.98 2 || ఇతి || కాంచనాంగ దైః కాంచనభూషణ్ణి all3ollత స్యేతి||ఆస్ఫోటితశ భైన జ్వేళాశ భైన-సొను నాది నా సప్రతిధ్వనినా-ఇన్నంతో బహు ఢీ హీః- స్వ స్యజయార్థం స్వామినులౌతి-జయతీతి * అదణయి త్వె తి||మిష లాంశ 3 త్వేతి|| మిష లాంపశ్యతాంఅనాద రేవ ప్లీ/32 ||త స్యెతి సన్నా దశ వైన సన్నాదజనితశబ్లేన-ఆస్ఫోటిత స్వ నజనిత ప్రతిధ్వని నేత్యధ- 132 ||స్వామీ తి) ప్రహ త ప్రతిధ్వని నేత్యధ- 813 2 ||స్వామీ తీ|| ప్రహరభి పేతుఃఆయు దై :ప్రొహరన్నిత్యర్థః || 3 Fu||ససన్నగమితి || పరిగృ హ్యేత్యత ·930 శ్రీ రామాయ - న్యాఖ్యాన చతుష్టంకు విశీ స్టే - సుందర కాండే. త్రిచత్వారింశ స్సరం 8. 834 194 శ్రీ గోవింద రాజువిరచితే శ్రీ రామాయణ భూషణ్ శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుంగర కొండవ్యాఖ్యా నే ద్విచ త్వారింశ సృKE : **** ***** *** **** *** తత స్సకింక రాని త్యాది|||! వనమి త్యాది || ధ్వంససఫలమాహదశ జయణ బలమితి - బలదర్శనాధణ మిత్యర్థ-ధ్వంసన ప్ర కారమాహ-చై "జ్యేతి- వై శ్యం దేవాయతనంత రాషః ప్రొసాదఃచైత్య ప్రాసాదఃతం - ఆvుత్య తోరణాల్ల రఘయి త్వా 1.942 || హరి ఫొహనుమాక్ మారుతాత్మజ ఇత్యస్యోత్తరశ్లో కేనాన్వయః!! హరియూ ధ ప ల్వే వ్యహరిర్భవిష్యతీతిత ద్వ్యావృత్త్యర్థంహరి శ్రేష్ఠత్యు క్తం-ప్రతిసూర్యః ద్వితీయ సూర్యఖత్యర్థః-అ నెనసూర్యోదయస్సూచిత 8 | 8||సంప్రథృష్యె||సం ప్రధృ స్యఆక్రమ్య-పొరియా లో సొమకులపర్వతః || 2 ||అస్త్రవిజ్జయ తా మి త్యాది || చైత్య స్థాణ చైత్యపొలా||n3ullnell ప్రాసాద స్యే & పన నాత్మజః భౌమయా నూ సేత్యస్వ యః-శతధారంధారా 48 వ త్రవత్ స్థితమిత్యర్థః - యధ్వాశతధాఅగమితి భేదః అరంశీఘ్రు oll గా || ప్రొసాద స్యే తి|| స హాంత స్యను హార్ర స్య-అత్యు న్నతశిఖర స్యేత్యథః -మహాహూ స్యేతివాపారఃllo u! త త్రేతి|| అగ్నిస్సనుభవత్ భౌమిత స్తంభై 8 స్తంభాంతర సంఘట్టనాదితి భావః|| Ful రాశ సా నాము త్సా శా ప్రతిమంపరాక్ర మే ప్రహస్తపు త్రం సమ రేసుచుజ యమ్ || 834||ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే - ద్విచత్వారింశ స్సగE 3. **************** తత స్సకిలక రాన్జ త్వాహనుమాన్యాసమా స్థితః || 4 4వనం భగ్నమయానై త్య ప్రాసౌదోనని నాశితః | తస్మాత్ప్రసాదము ప్యేవ భీమం విధ్వం సయామ్యహమ్ ఇతి సంచింత్యమనసా హనుమాన జాయన్బలమ్ • నై త్య ప్రాసాదమాప్లుత్య మేరుశృంగమువోన్నతమ్ ! ఆరురోహ(1)హరి శ్రేష్ఠహను మాన్మారు తాత్మజః • ఆరుహ్యగిరి సంకాశం ప్రొ సొదంహరీయూధసః | బభౌససుమహా తేజాః ప్రతిసూర్యఇవోదిత || 3 ||సం ప్ర ధృష్య చదుధజిషం చైత్యప్రా ప్రాసాదము త్తమమ్ (హనుమాన్షజ్వలన డ్యాపొరియాతో ప మోభవత్ || 4 || భూ త్వాసుమహా కాయః ప్రభావాన్నారు తాత్మజః | ధృ ప్రమాస్ఫోటయామాసలం కాంశ భైనపూరయ !! || తస్యాస్ఫోటితశబ్రేనమహ తాశో త్రఘాతి నా ! పేతువివా హంగమా స్తత్ర చైత్యపొలాశ్చ మో హితాః!| 2 ||అస్త్ర విజయ తాంరా మోలకుణశ్చ మహాబలః | రాజూజ మతిసుగ్రీవో రాఘ వేణాభిపాలితః • దాసోహం కూసలేం ద్ర స్య రామస్యా క్లిష్టకమణః'హనునూ ఖ్ఛత్రు సైన్యానాం నిహం తామారు తాత జః • నరావణ సహ స్ర మెయు థై ప్రతిబలభ వేత్ | శిలాభిస్తు ప్రహరతః పొద పైశ్చ సహస్రశః అదజాయి త్వాపురీంలం కామభివాద్య చ మైథిలీమ్ | సమృదొణగమిష్యామిమిష తా మభినాద్య చ మైథిలీమ్ | సమృద్ధాదో గమిష్యామి మిష తాఁ సర్వరక్ష సొమ్ • ఏవముక్వావిమానశ్చై త్యహరియూధపః1న నాదభీమని హోదోరక్ష సౌంజనయ భయమ్ || 1 |! తేనశ భైన మహ తో చై త్యపాలాశ్శతంయయుః గృహత్వో వివిధాన రానా సొనడాన్పరశ్వధాక*విసృజంతో మహా కాయా మారుతింపర్య వారయl/n3u|| తేగ దాభిర్వి చిత్రాభిఃపరి ఝఃకాంచ సొంగ దై 8* ఆజఘ్ను ర్వానర శ్రేష్ఠంబానై శ్చాదిత్య సన్ని భై || 18 ||ఆవర్తఇవగంగాయాస్తోయస్యవిపులో మహా 4 పరి & వ్యహరి శ్రేష్ఠం సబభౌరశ్న సాంగణBl/nnu||త తో, నా తాత్మజుక్రుధోభీమరూపం సమాస్థితః || ౧ || ప్రాసాదస్యమహాంతస్య స్తంభం హేమపరిష్కృతమ్ |ఉత్పాటయి త్వా వేగేసహనుమాన్పవ నా త్మజః+తత స్తంభౌమయామాసశతధారంఘుహాబలః || 7 24||త శ్రీ చాగ్నిస్సమభవ సౌదశ్చాప్యదహ్యత || || దహ్యమా సంతతో దృష్ట్వా ప్రా సొదంహరియూథపః| సరావు సశతంహ త్వావశ్రేజెంద్ర ఇవాసు రాE *అంతరికే స్థితశీ మానిదంవచనమబ్రవీత్ || 1 |||మాదృశానాం సహస్ర జీవిసృష్టానిమహాత్మ నామ్ • బలినాం వాన రేం ద్రాణాంసుగ్రీవవశవతి నామ్ || 90 ||అటంతివసుధాంకృత్స్నాంవయమ న్యే చ పునరా? 90 12శ నా పరిఘఃక ము8 3u||ఇతి శ్రీమహెశ్వరతీధణ విరచి తాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాఁడవ్యాఖ్యాయాం ద్విచ త్వారింశ గణ: * * * * * * * తి||అధరావణసందిష్ట సే సొంత రాగమ నాత్పూర్వంతూస్లీం స్థిత్వానకించిత్ప్రయోజనమితివి చార్య ప్రాసౌరభం గా ది చికీర్ష తి|| తత ఇధ్యానం పి చారః చైత్యప్రాసా దళిర కుఃకుల దేవతా ప్రాసాదః!|04ul! తతఇతి|| వాతాత్మజఃపవ నాత్మజః-భీనురూపం సమాస్థితః స్థితఃఆ స్థిత నా JEI ne/ ప్రాసాగ స్యేతి 'మహాః తస్యవ హార్ర స్య- అత్య న్నత శిఖర స్యేత్యర్థః మహాహూణ స్వేలిచపాఠః||12|| | త్రేతి|| తత్ర భౌమిత స్తంభై శిస్తు భాంతర సంఘ సేన అగ్నిర భూది వ్యర్ధః|| Full రాకు సహృషయాలు ర అందుకు ·వీణా రయమాణః శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యాన చతుష్టయు విశిష్ట • సుందరకాండే - చతుశ్చత్వారింశ స్సరం? హభంగం కారయితుహూహ-మాదృశానాన్ని త్యాది!.90 4 | 19-21, ఓ సుబలా? ఓ పూఖ్య సఁ ఖ్యాక బలాః ||193 11.92(4'ఇతి శ్రీ రావిందరాజ విరచితే శ్రీసూయణభూష ” శృంగారతిలకాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే త్రిచత్వారింశ స్సగER. * * * * * * * * * * * * * * * * సంది. ఇత్యాది వివృత్త; య 18వఁడలీక గం. సి రుబిర సొయకంరు చిరసాయకాహణం-విష్ఫారయానఃవిష్ఫార జ్యాక షEణం కుర్వన్నిత్యధః శి వజ్ర శని స్రవ స్వసమి ఆ పప్ఫోరణ యావి శేషణం|| 3|| త తస్యా & ||సభ స్పమపూర్యత-దిశః ప్రదిశశ్చ సమపూర్యం తెలివిభ క్తిపరిణా మె నానుషంగః|| || | || తమి? || తోరణు ట క ఁతోరణస్యకి పోత పా ?-5 || :|| కి పోత పాళికాయాం తుపటంకంపున్నపుంసక మిత్యమరః | స్తంఛాపరి తిర్యజ్నిహిత దార్విత్యర్థః || - || అర్ధచంబైశాలి|| ఏ కే నే త్యేతదధః 0చంద్ర స్వాపివి శేషణం- ఆధం-10 గ్రా కారా గ్రశ గేశాశ్యర్ధః కణిజా" నాకణణ వచ్ఛ రేణ || 2 ||త స్యెతి!! అంబుజంర క్తపగ్మం- భాస్కరరశ్మి నాషిద్ధం అత పస ఫుల్ల మిత్యర్ధః 10 || త త్త స్వేతీ || ర క్త 'స్వత ఎషర క్తం-ర- సశోణి తెన మహాపద్మ ంరక్టోత్పలం-చందనబిందుభిఃర క్తచందనబిందుభిః ||చుకో వేత్యధణం || రాశు సస్యశు సవిషయliful 03 || సొలమిలీ || పంచభిభుఁ జ్యు దౌవి గబలాః కేచి త్కెదిద్దశగుణ్ త్త రాః! కె చిన్నాగసహస్రస్య బభూవుస్తుల్యవి క్రమః || 9. || సంతి చౌఘబలాః కెచి త్కే-చి ద్వాయుబలోపనూ?!ఆ ప్ర మేయబలాశ్చా న్యేత తాసన్హరియూధ పాః||.93 || ఈ దృగ్వి థెస్తుహరిభివృప్ తో దంతనఖా యు ( 81శ జైశ్శత సహ 'సై శ్చకొటీభిరయు తైరపి * ఆగమి వ్యతిసు గ్రీవస్స ర్వేషాంనో నిషూదనఃll.984 || నేయము స్త్రీ పురీలంకానయూయం నచ రావణః యస్మాది ST్వకు నా ధేన బద్ధం వై రంవ హాత్మ నా ||944 ||98 శ్రీ మత్సుందర కాండే-త్రి చత్వారింశ స్సరణ 8 ##########* సందిగ్ట రాత సేంద్రేణ ప్రహ స్తస్యసుతో బలీ) జంబుమాలీ మహాడండ్రీ ని LE-గామ ధనుధకారః • ర క్తమాల్యాంబరధరః స్రగ్వీ రుచిర కుండలః | మహాన్వి వృత్తనయనశ్చఁడ స్సమరడు జ య ి • ధనుశ్శక్రీ ధనుః సఖ్యం ష హద్రుచిర సాయకమ్ | విష్ఫారయా నా వేగేనవ శని సమ స్వనమ్ || 3 ||త స్యవిష్ఫార ఘోషేణధను పోవఃహతా దిశః | ప్రదిశశ్చనభ శ్చైన సహస సమ ఫూర్యత || ||ర దెనఖరయు కైనతమాగతముదీఠ్య-సః 1 హనుమా న్వేగ సంప న్నా జహషణ చననాదచ || 2 ||తంతో రణవిటంకస్థ. హనుమంతంవఃహాక పిమ్ | జంబుమాలీ మహా బాహుర్వి వ్యాధనిశీ తైశ్న రై 21/12 || అర్ధ చంద్రోణవచ నేశిర స్యే కేనక ణిః"నా ! బా హె్వూవి వ్యాధనా ' వైదః శభి "సైకి పీ శ్వరమ్ || 2 ||త స్యతచ్ఛుశు భేతా స్రుంశ రేణాభిహతం ముఖమ్ |శగదీవాంబుజంఫుల్లంపిద్ధం భాస్కరరశ్మినా || 6 ||త త్తస్యరక్తంర క్లెనగంజితంతుళు భే ముఖమ్ |యధా కా శమహాపద్మం సి కంచందనబిందుభిః || 7 ||చు కాపబాణాభిహతోరా "ఈ సస్యమహాక పీ? || ||తతః పా శ్వేతివి ఫులాండబశ జవహ శ్రీ శిలామ్ • తరసా తొంసము త్ఫాట్యచి జైపబలవద్బలీII no || తాంశ రై దః శభిఃక్రుధ్ధస్తాడయామా సరాకు సl|na | విపన్నంక మూ తగ్గృహ్వహను మాంశ్చండవిక్రమః | సాలంవిపులము త్పాట్య మయామాసవీర్యవా || 9 || భావ యంతఁక పి దృష్ట్వాసాలవృక్షంవ హాబలమ్ | చి కె.పసు బ హూ న్బాణా జంబుమాలీ మహాబలఃl/n3||సాలంచతుర్భిశ్బి చ్ఛేద వానరంపంచ భిభుఁ జే Iఉర స్యే కేన బాణీనదశ భిస్తు స్తనాంత రే || 18 || సశ రైఃపూ రితతనుఃో ధేనమహ తావృతః 14 మేనపరిఘ గృహ్య భౌమయామాస వేగితః || ౧ ||అతి వేగాతి వేగేన భ్రమయి త్వాబలోత్క టel పరిఘం పా. తయామా సజంబుమా లేమః సూరసీ || ౧ ||తస్య – వశిరోనా సినబాహూనచజానునీ నధనునఁ గథానాశ్వాస త్రా దృశ్యంత నేషవః || 1 2 || స యి కుమాహ మాదృశానామి త్యాది || 9-9|| సంతి చేతి!! ఓఘబలాః ఓఘసంఖ్యాసంఖ్యాతి గజబలాః || 9/4|| ఇతి శ్రీమహెశ్వరతీధ నిరచి తాయాం శ్రీరానూయశ త్వదీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం త్రిచత్వారింశ స్సగE 8. ఖర్జీ, ఆర్థిక, ఆర్థిక అందిన ఆరు ఆరు వరకు అంత ఆరు రు రైతు ఆత్రం ఆరు, ఆరు ఆరు ఆరు లక్ష . * ధనురితి || విష్ఫారయానఃవిష్ఫారయమాణః! ||త స్వేతి|| సమపూర్యత-దిగాది సము దాయగోచర మేక వచనం || || || జహషణ స్వబలా నురూ పశత్రు ప్రాప్తి సమితి II తోరణవిటంక సంతోరణక పోత పాలి కాష్ఠం. విటంకానామతోరణ స్తంభ యెరారు పరితిర్యజ్నిహిత దారు? || || ||< ణీ --అంకు శాకా రాగ్ర శరవి శేషు || 2 || ఆ తా||అంబుజంరక్తాంబుజం||3|| త త్త స్యేతి||చందనబిందుభిఃర క్తచందనబిందుభిః || 12 ||త స్యేతి-నా శ్వాశిర ధేనఖరయు నేత్యు క్తత్వాదశ్వశ బైనఖ రా ఉచ్యం తె|| 90 ||•ta | ప్యా !

·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - పంచచత్వారింశ స్సగణః. S ధోశృధ్యాహారః|| 18 || ౧ ||తస్య చై వేలి! నాశ్వా ఇతి అశ్వశ బైనాత్ర ఖరా ఉచ్యం తె-ర థెనఖరయుకె నెతి పూర్వము క్తత్వాత్ || 90 || ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణ భూషణే శృంగారతిల శాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె చతుశ్చ త్వారింశ స్సగణు, శత్రు సర్లు, ఇద్దరు అని తత సత్యాది || భవనా త్తస్మాత్ రావణభవనాత్స పార్చి వర్చ సఇత్య త్ర సప్తార్చీ తిఇ కారాంతత్వమాషణ 0-కృతాస్త్రాఃశీకి తాత్-ఆషణ స్పంధీః - కృతాస్త్రా ణామ స్త్రవిదాంచ శ్రేష్టాఇతి వా-జ్ఞానశి జేఈ భేల ప్యేషాం పతి భావః-పర స్పరజయైషిణి ప్ర త్యేక ంహనుమజ్జయైషిణ ఇత్యర్థః- హేమజాలపరి, పైసువణణ జాలవి నిమిణ తై : స్వాసాధారణచిహ్నయు క్తంధ్వ జం- కేవల చిత్ర వస్త్రాలంకృతాప తాగొ-తోయ తాప తా కొ-తోయదస్వనని ఘో షైఃతోయద స్వనతుల్యని ఘోషపద్భిః || 8 ||3 || సశ రాక్" 'మోఘయామాస యధాశ రాస్స్వస్మిన్న పతంతిత ధాచకా రేత్యర్ధః రధ వేగంచ మోఘయామా సేత్యన్వయః - యధారధ వేగాస్స్వప్రహారాయనభవంతిత భాస మచరదిత్యర్థః || || 10 || సకృత్వేతి! వేగం సంహారోద్యోగం|nn|| త లె నెతి!! పాదైః కాశ్పీది దితిబహువచనం-వాసరాణాంది పొత్సుచతుష్పాత్సుచ గ్రహణాత్ 103 03 || వి నెదురితి! నీడం ధ్వజావయవవి శేషం|| 02 || ఏవ తే|| స్రవంత్యః సద్యః-వికృతఁయధాతధాన నాద ప్రతిధ్వాసవతీ బభూవlInt. In 2 ||ఇతి శ్రీ మోవిందరాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణ భూషణే శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే పంచచ శ్వారింశ స్సగణ's * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * హత సరసా తేనజంబు చూలీ మహాబలః ! పపాతనిహతో భూ చూణి: తాంగవిభూషణః||nv||జంబు చలించనిహతంకింకరారాంశ్చ మహాబలాక్ ! చుకో ధ రావణళ్ళు త్వా కూప సంర క్తలోచనః || ౧౯ || సరోష సంవతి: త తామ్ర లోచనః ప్రహస్తపు ట్రైనిహ తేమహాబలే ! అమాత్యపు త్రానతివీ ర్యవి క్రమాన్నమాది దేశాశునిశాచ రేశ్వరః || 90 || ఇతి శ్రీనుత్సుందర కాండే - చతుశ్చత్వారింశ స్సగER. ••••••••••••••••••••••••••••• తత సైరాకు సేంద్రేణ చోది తొమంత్రిణస్సు తా: 1 నిర్యయుభణవనా త్తస్మాత్సప్త సప్తాచిక వర్చసః • మహాబలపరీవారాధనుష్మంతోమహాబ లాః ! కృతాస్త్రా స్రవిదాంశ్రేష్ఠఃపరస్పరజయైషిణి • హెమజూలపరి, పైర్ధ్వజవద్భిఃప తాకిభిః |తో యద స్వనని మోడ్ పై ర్వాజియు క్లైమః హా రథైః * తప్తకాంచనచి చాన్యమిత విక్రమః | విప్పారయంత స్సంహృష్టా స్తటిత్వంతణ వాంబు దాః|| 8 ||జన స్యస్తుతత స్తేషాం విది త్వాకింక రొన్హా తాక్ బభూవుళ్మోక సంభాం తా'స్స బాంధవసుహృజ్జ నా?l/ii తెపరస్పర సంఘషా త్తప్తకాంచనభూషణాః | అభి పేతుహణ నూమంతంతో రణస్థనఃవస్థితమ్ |- || సృజంతో బాణవృష్టిం తెర ధగజిజాత నిస్స్వనాః | వృష్టిమంతణ వాంభోదావి చేరు నై= రృ తాంబు దాః || 2 || అవకీణ స్తతస్తాభి హణ నుమాఖ్ఫుర వృష్టి భిః| అభవత్సంవృతాకార శ్మైలరాడివ వృష్టిభిః|| || సశ రాన్మోఘయామాస తెషామాశుచరఃకపిః | రధ వెగంచవీ రాణాంటి చరన్విను లేఁబ రె || Fl|స శైః క్రీ డస్ధనుష్మధ్భివ్యో మ్ని వీరఃప్రకాశ తె| ధనుష్మణ్ఫర్యధా మే ఘోమాజ రుతఃప్రభురంబ రే!|no ||సకృత్వానినడం ఘోరం త్రా సయంసాం మహాచనూమ్ 1చ కారహనుమా స్వేగం తేషురళస్సువీర్య వాక్ || 10 ||త లేనాభ్యహనత్కా-శ్చిత్పాదైః కాంఛ్పత్పరంతపః | ముష్టి నాభ్యహన త్కా-శ్చిన్న ఖైః కాంశ్చద్వ్య దారయత్ || ౧.9|| ప్రమమాధోర సాకాంశ్చదూరు భ్యామపరాన్క-పిః | కేచి త్తస్యని నా దేనత తై 9వపతి తా భువి|03 ||తత సైవ్వవస న్నేషుభూమౌనిపతి శేషుచ1 త లైన్యమగమత్సర్వంది శోదశ భయాది? తమ్ || ౧8|| వి నేదుఏ F స్వరం నా గాని పేతుభుజ వి వాజినః | భగ్ననీడధ్వజచ్ఛ తై ర్భూశ్చ ర్ణాభవ ద్ర 2 alival| స్రవ తారుధి రేణాధ స్రవంత్యోదశీ తాఃవధి 1 వివి దై శ్చ స్వగైలణం కాన నాదవికృ తంత దా!! ntr || సతాత్ప్రవృద్ధాన్వి నిహత్య రాడు. సా? మహాబలశ్చఁ డసరా క్రమశిక పిః1 యుయుత్సుర న్యైఃపున రేవశాడు. సై స్తమేవ వీరోభిజగామ తోరణమ్ || 22 || ఇతి శ్రీయుత్సుందర కాండే - పంచచత్వారింశస్సగణః. * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * కర్ణికి ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీధ్య విరచి తాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందరకాండ వ్యాఖ్యాయాం చతుశ్చ త్వారింశ స్సగణ:. త తణతి || సప్తార్చి వర్చసః • మహాబ తెలి||కృతాస్త్రాస్త్ర విదాం శ్రేహకృతాస్త్రాణాంఅస్త్ర విదాంచ శ్రేష్ఠాః - పర స్పరజయైషిణః అహమహమిక యాపర స్పరో ్క ” పేజీ ణఇత్యర్ధ:/08 ||వి నేడు రితి! నీగోరథావయవవి శేషః|| 0 2 || ఇతి శ్రీ మహేశ్వరతీధజ విరచితాయాం శ్రీరామాయణ తత్వ దీపి కన్యా కొన్యాయం సుందరకాండ ·నుం 34 180 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుర్జయ విశిష్ట - సుందర కాండే - షట్ప త్వారింశ స్సగణః. హతాని త్యాది ! సంవృతాకారః అంతమః నాః మ తించిం తాం10/19తి || 9 ||3lయా తేత్యాది!! ఇతివశ్యుమాణప్ర కారెణ-త మేవాహ - యతై వారి త్యాది నా - య త్నైఃయతమా నై : అప్రమత్తైరితియావత్ -య తెగిక తల్డ్రి క్తః సమా ధైయంపరిహతః వ్యం- దేశ కాలవిరోధినం- దేశ శాలవిరోధీత్యర్థః-2 హద్భూతం-మన్య ఇత్యనువ జ్య తె-ఇంప్రెణ వాఅన్యై ర్వతి శేషః-వాశబ్దస్య వికల్పాథః స్య ప్రయోగాత్ || 4 || సనా గేతి||వ్యళికంఅప్రియం |||||| నావమాన్యోభవద్భిశ్చహరిధీజరపరాక్రమః తి || అత్రత్రయోదశ సహస్ర శ్లోకాగ తాః అయంచతుదః శ సహస్ర ప్యాది -గీతి గా గాయ త్యాశ్చతుదః శాశురం- నైవం తెషామితి-గతిః వెగః-రూపపరికల్పనంయ థే స్టరూప గ్రహణం-మహదితి-ఇష్టంచు హతృత్వంకిమపిక పిరూపంసత్ వ్యవస్థితమితి జేయమిత్యథ Elln8ulina_u || తత స్తమి త్యాది || స్వతెమోరశ్మిమాలినం స్వ తెజసా సూర్యం రశ్మిమంతమి వేత్యత్ర ఉపమూ ఆ రూపక మితిభిదా - తోరణ స్థమితి - ఉత్సాహఃలో మోత్తరకార్యెషు స్థాయా ప్రయత్నః - మహాసత్వ (మహాధ్యవసా యం||9|| ద్రవ్యాసువ్యవసాయేషు సత్వమస్త్రీతుజంతు ష్వి త్యవరః | ద్వితీయ బలశబ్దశ్శక్తివచనఃl/Ilబలఁరూ పేస్థినిస్థాల్యెశక్తి రేతశ్చ మూషు చేతి వై జయంత||vu|| హ తాకో మంత్రి సు తాక్ బుద్ధ్వా వాన రేణమహాత్మనా |రావణ స్సంవృతా కారశ్చ కారమతిను త్తనూమ్ || all సవిరూపాత యూపా దుధఃరం చై వరాతు సమ్ | ప్రమసంభా సకణణంచ పంచ సేనాగ్ర నాయకాr * సంది దేశదశ గ్రీవోవీరాన్నయవిశారదా | హనుమద్గ హణవ్యగాన్వా యు వేగ సమాన్యుధి||3 | యాత సేనాగ్ర గాస్స ర్వమహాబలపరి గ్రహాః | సవాజిరథమాతంగా 'స్సక పిశ్శాస్య తా తొమితి • యత్నైశ్చఖలు భావ్యంస్యా త్తమాసాద్యవ నాలయమ్ | కమణ చాపి సమా ధేయం దేశకాలవిరోధినమ్ • సహ్యహంతంక పించు న్యేకర్మణా ప్రతితక జయణ | సర్వధాతన్మహద్భూ తంమహాబలపరిగ్రహమ్ • భ వేదిం ద్రౌణ వాసృష్టమ స్మదర్థం తపోబలాత్ ||2|| ||స నాగయశ గంధర్వా దేవాసురమహషణ యః • యుష్మాభిస్సహి లై స్సర్వైమణ యా సహ వినిజి-- : 1 తై రవశ్యం విధాతవ్యం వ్యళీకంకించి దేవనః •త దేవ నాత్ర సం దేహః ప్ర సహ్యపరిగృహ్య తామ్ ||రా|| నావమా 'న్యూభవద్భిశ్చహరిధీణ రపరాక్రమః • దృష్టాహిహరయఃపూర్వం మయావిపులవీ క్రమాః 1 వాలీచ సహసు గ్రీవజాంబవాంశ్చ మహాబలః • నీల స్సే నాపతి శ్చైవయే చా న్యేద్వివిదాదయః | నైవం తేషాంగతిభీతా మాన తేజానపరాక్రమః • నమతినఁ బలో త్సాహనరూపపరికల్పనమ్ | మహత్స త్వ మిదం జైయంక పిరూపం వ్యవస్థితమ్ • ప్రయత్నం మహదాస్థాయ క్రియ తామస్యని గ్రహః | కామంలో శాస్త్రయస్సేంక్రాస్ససురాసురమాన వా? * భవతామగ్రత స్థాతుంనప ర్యాపారణాజిరె | త ధాపితునయ జైనజయమాకాంతు తారణే • ఆత్మారత్యుః ప్రయత్నేనయుధ్ధసిద్ధిహిణచ లా||18||!| తే స్వామివచనంస ర్వే ప్రతిగృహ్యముహౌజు సః • సము శ్వేతుమః హా వేగాహుతాశ సమ తేజసః|ర డైమణ తైశ్చమాతం గై వాణ జిభిశ్చ మహాజ వైశి * శ సైశ్చ వివి ధై సీ ప్లేస్సర్వైశ్పోవది తాబలై 2nd-u||తత స్తందదృశువీశా రాదీప్యమానం మహాక పిమ్ • రశ్మిమంతమినోద్యంతం స్వ వ్యాఖ్యాయాం పంచచ త్వారింశ స్సగE.••••••••••• హ తానికి || సంవృతాకారఃగూఢాకారః-అంత స్సంజాత శంక అత్యధజాః- ఉత్తమాంమతిం ధైర్యం ||2|| B యాంత్వితి || ఇతీర్ణంవత్యుమాణ ప్రకా రేణక పిశ్శాస్యతాం-య త్నె యతమానై : అప్రమత్తైరితియావత్ -కించాత్ర దేశ కాలా విరుద్ధంకమణ కార్యమి త్యాహ-కర్మ చేతి - దేశ కాలవిరోధినం దేశ కాలవిరోధీత్యథః:-ఆహా లింగవిభ క్తివ్యత్యయః - కర్మ సమా ధేయంపరిహతణవ్యం దేశ కా లా పేరొధినమిలిపొ రేన సమాధేయం కతూ వ్యం * అత్ర హితుమాహ-సహీతి-సర్వ థెతి-ఇంద్రౌణ వేతి వాశబ్దాద న్యేన వేశ్యర్థః - అస్మ దగ్ధం అస్మన్ని గ్రహార్థం || || యాత" సెనార్ర గా ఇతి పాఠః యాతగచ్ఛత!! ty || అత్ర హెతుః-సనా గే త్యాదిశ్లోకద్వయ మేకం వాక్యం || పరిగృహ్య తాంక పిరితి శేషః || 14 || ధీ ఇతి గాయ త్ర్యాశ్చతుదః శాతురంనావమాన్య ఇత్యస్యశ్లోకస్యప కాదశాతు రేణధీ ఆత్య నేన సంగృహ్లాతి - నావమా న్యాభవద్భిశ్చహరిధీజరపరాక్రమః| దృష్టాహిహరయఃపూర్వం మయావిపులవిక్రమాః || నై వేతి- నైవ తేషామి 'త్యాదౌసర్వత్ర ఈదృక్ఛబోధ్యాహతః వ్యః-తధా చేశంయోజనా- తెషాం వాల్యాదీ నాంహనుమతో భీమాగతిః తేజఆదికంచయధాతధా-ఈదృక్ నా స్త్రీతిసంబంధః రూపపరికల్పనంయ దెప్సి తరూపపరి గ్రహణం* తి] ప్రయత్నమి త్యాషణండ్లీ బత్వం.కామంయద్య పీత్యర్థ నయ జైననీతి జ్ఞాన-ఆత్మా స్వ దేహః యుద్ధసిద్ధిర్యు ధైజయః!nky Qkull9|| సత్వంచి త్తం||vu||తి || దికను సర్వా స్వవస్థితాః. రాకతత్సమీకు మాగంతుంచకి తాఇతి భావః || ౧F | ||త స్యేతి || తీర్థానఃనుజచ్ఛిగః సీతముఖాఃపీ తా నిరుథ చంచ || ·AFu||త శ్రీ రామాయ - హ్యఖ్యానచతుష్టం విశిష్ట - సుందర కాండే - సప్తచత్వారింశ స్సగణః. త స్వేత బ్ల కూ, రాః శితాశినిశీ తాః-పీతముఖాః సమీ చీ నాయ సనిమిణత త్వెనపీఠ రేఖా గ్రా: ఉత్పలస 'భాః - ఉత్పలప జయ ధానిహిత్యం తెత థాని పొతి తాఖత్యధఁ8.9.94 || సక పిరితి|| వారయామా స-స్వ వెగేన ప్రాపయామా సేత్యధక 81.93 ||అగ్యకా మానఇతిక దనఁ యుద్ధం 1984 || "సదూగమితి || విద్యు రాశిఃఅశని&k.9Xu||తత ఇతి||కూబరళియుగంధరఃll.9L4U||LGUU |! తయోరితి వేగంవినిహత్యపరిహృత్య || 9F7y|| 30 ||తత ఇతి || ధ్వజినీపతీ! సేనాపతీశ్ - కృతత్వణః ”వసరఃతభూదితి శేషః||2 || ||ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచితే శ్రీ రామాయణ భూషణే శృంగార తిల కాఖ్యానె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నెపట త్వారింశ స్సగె? *** "సే సోపతీని త్యాది || సమీత్య విజ్ఞాయ ||రా|| సేనాపతీనితి || సమీత్యువిజ్ఞాయ. ప్ర సమైక రాష్ట్ర రణతి పాఠః|| ]]స్కతి || ద్విజాతిముఖ్యైఃహవిషా ఉదిగితః అభివ థికాతఃపొ తేజోరశ్మిమాలినమ్ | తోరణ స్థంమ హెూ త్సాహంమహాసత్వంచుహాబలమ్ • మహామతీంమహా వేగంమహా శాయంపు: హాబలమ్ || ౧vu || తం స మీ స్యైవ తేస ర్వేదికుసర్వా స్వవస్థితాః " వై సైం ప్రహరశై భీతా మైరభి పేరు స్తత స్తతః |i ory || తస్యపంచాయ సాస్తీర్ణాశ్మితా పీతముఖాశ్న రాశి * శిరస్యుత్పలప త్రాభాదుధః "రెణని పాతి తాః ||904 || సలై పంచభిరావిద్ధశ్న రైశ్మిరసీ వానరః • ఉత్ప పాతనద స్వామ్మిదిశోడశవినాద యlenu ||తతస్తు దుధణలో వీరః సరథ స్సజ్య కాముణకః * కిరజాశరశ తై స్త్రీ థైరభి పే దేవ హాబలః|| 9-94 || సకి పిర్వారయామా సతఁన్యోన్ని శరవ షీ,Fణమ్ • వృష్టిమంతంపయో దొం తేపయోదమివ మారుతః||93|| అద్యణ మాన స్తత స్తేనముర్ధ రేణానిలాత్మజః • చ కారక దనంభూయో వ్యవధజా తచ వేగవాక్ || 964|| సదూరంసహసోత్పత్యదుధ్కర స్వర రెహరిః • నిపపాతమహా వేసవిద్యు ద్రాశిగి రావివ || 944|| తత స్సమధిత వైశ్వంగ థంభ గ్నాత కూబరమ్ • విజయన్యపత మ్భామౌదుధజా ర స్త్య క్త జీవితఃll.9L.| ||తం విరూపాత్వయా సాఔదృష్ట్వా నిపలేతఁ భువి • 'సంజాతరోపా దుర్ధషా కోవు 'ల్పేతతురరిందమా!!.9 24|| సతాభ్యాం సహసోత్పత్యపిట్లేతో విష లేంబ రే • ముద్గరాభ్యాం మహాబాహుర్వకు స్యభిహతఃక షిః|| 20 ||! త యో వేళాగవతో వేళ గంవినిహత్యమహాబలః * నిపపాత పునభూణ మౌసుపర్ణ సమవిక్రమ || 9 || ససొలవృత మాసాద్యతము త్పాట్యచనానం: * తావుభౌరాతు సౌవీ రౌజఘానపవ నాత్మజఃll3 04||తతస్తాంస్త్రీన్హతా కొజ్జా త్యావాన రేణతరస్వి నా # అభి పే దేవ-హా వేగః ప్రసహ్య ప్రఘసోహరీమ్ భాసకణశ్చసంక్రుద్దశ్మూలనూ దాయవీర్య నాణ •ఏక తఃక పశార్దూలంయశ స్వి సమవస్థితమ్ ||3-94|| పట్టు సేనశి ఆ గ్రేణ ప్రమస ప్రత్యయోధయత్ • భాసకణణశ్చశూ లేన రాశు సఃక పిసత్తమమ్ ||334|| సతా కాభ్యాంవిశు, లైగాణ తై ర సృష్టిదో తనూరుహః " అభవ డా సరఃడ్రుధోబాలసూర్య సమ ప్ర భః||28||| సముత్పాట్యగి రెశ్శృంగం సమృగవ్యాళ పాదపమ్ 4జమాసహనుమాన్వీరో రాశు సౌక పకుంజరఃl/3>ullతత స్తేష్వవసన్నెషు సేనాప షు పంచసు • బలంతదవ శేషంచ నాశయామాసవానరః 344|| అశ్వైరశ్వానజైర్నాగా "యో ధైర్యోధాస్త్ర ధైరధాE *సకపి నాణ శయామా సస హ ప్రోక్షణ వాసు రాణ||3 24|| హతై ర్నా గైశ్చతుర గైర్భగ్నా .శ్చమహార ధైః • హ తైశ్చరాత సైర్భూమీరుధ్ధమా గా సమంతతః|| 3ru! తతఃక పిస్తాం ధ్వ జినీపతీ వ్రణే నిహత్య వీ రాన్సబలాన్న వాహనా? | సమిత్యుచీరః పరిగృహ్యతోరణంకృతకుణః కాలఇవ ప్రజాతయే ||3F4' ఇతి శ్రీను కుందర కాండే - షట్చ త్వారింశ స్సగణః. •••••••••••••• సేనాపతీన్పంచ'సతు సమాపి తా? హనూను సొనుచరాన్న వాహనా? | సమీ క్యురాజా సమరోద్ధతోన్ముఖంకుమారమకుం ప్ర సమైక్ష తొగ్రతః || ౧ ||సత స్యదృష్ట్యపఠాణ సంప్రచోదితః ప్రతాపవా స్కౌంచన చిత్ర కాముణకః |సము 'రాణి ముఖానిశల్యానియేషాం తే-త ధాశత్రు శోణిత రంజి తాఇత్యధX :-ఉత్పలప త్రా భాఃతద్వత్థాః || 994|| Sli కపిర్వ్యోమ్ని స్థిత్వాతం-స్వ నా దేశహుంకారాదిరూ పేణ వారయానూ స-పయోదాం తెజలదా దాతృవర్షా కాలాం తే!_284 || సదూరమితి ||విద్యు, శి:అశని సంపత:-ఎక తఃఅవస్థి ఆనిత్యన్వ యః ఏక త్రస్థితావిత్యఢ:- వీక్ష తై గా త్రైరుపలక్షితః! 97ull33ull9|| తా భ్యాంక తృణ భ్యాంముగ్గరాభ్యాంకరణా భ్యాగ భిహతః|| 30u!! తతఇతి || ధ్వజినీపతీ సేనాపతీన్పరిగృహ్య ఆశ్రిత్య, ఇతి శేషః - కృతక్షణఃలభైవసర ఃl/9తి శ్రీ మహేశ్వరతీర్థవిర దితాయాం శ్రీరామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం పట్బ త్వారింశ స్సర్గ :- తి| ప్రమాపి తాజా మారి తా? - సమరోద్ధతోన్ముఖం సమరోద్ధతశ్చాసౌసమ రాయోన్ముఖశ్వ-తం-అతం సమతుషవస్థితం అకాజ్యం కుమారం-నిశవ్యదృష్ట్వా ప్రసమై ·083 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట - సుదర కాండే - సప్తచ త్వారింశ స్సరణ 8 వకణ వేత్యన్వయః|| ||2||త తో మహదిత్య నే నా కంవి స్త రేణాస-తత స్తపస్సం ( హేత్యాదినా || తపస్సం గ్రహ సంచయాజి? తం తపోను స్థానసమూహ సంపాది తం. సమాహితం సజ్జీకృతం-అష్టాసినిబద్ధబంధురంఅష్టా సిఖనిజ బద్ధం అత ఏవ బంధురం సుందర olillu nధురం సుంద రేసమ్ర ఇతివిశ్వః | యజ్వా అష్టా సిభిర్నీ బద్ధం బఁ ధురం యస్య సత ధా-బంధురంఫల కాసంఘాట ఆ త్యాహుః- అన్వేఘంటా ఇత్య ప్యాహుః త జ నీ అష్టా సిశ్చాసౌనిబద్ధబం ధుర శ్చేతిగమాసః - లయ థాక్రమా వేశితశక్తితో మరంపత్తి, తయా స్థాపితశక్తితోమరం- ప్రతిపూణణ వస్తునా సమ గ్రోపకరణిస-శరధనుఃక వచాదీస్యుపక రణ ని- ప్రతీ పూణము స్తి నెత్తిసా రెఅ ) నాధ నే నేత్యర్థః- హేమదామ్నా హేమమయాశ్వా దిబంధనరజ్జు నా, శశిసూర్య వర్చ సౌదామసుకిం చిల్సీతవణణంకించిత్సూర్యవల్పీ తవణ మీత్యర్ధః - ప్ర తిపూణF వ స్తునాశి సూర్య వచసా హెమ దామ్నాచవిరాజమా సమిత్యన్వయః-య ద్వాక్వచిచ్ఛశివర సాక్వచిత్ఫూర్యవర సాచవిరాజమా నమిత్యస్య యః - ఏతా నాదిషుశ శిపర్చసా. హెష మయర ధాం గేషు సూర్యవచః సా- దివాకరాభమి త్యాకాశ చారి త్వెదృష్టాంతః - అతోనరని ప్ర భమిత్య నేసపు నరుక్తి:- తచ్ఛజద్వయంచ పూర్వానుస్మరణాధణం || ఓ || సపూరయన్ని తి/స:అతు-హి ప్రసిద్ధా || సతమి ||హరీశ్వణఃసింహ ప్రేకుణః- ప్రజాక్ష యెఅవస్థితం ప్రాణినా శే ప్రవృత్తం - విస్మితశ్చా సౌజాత సంభ్రమశ్చ విస్మితజాత సం భ్రమఃlu || 'సత స్యేతి విధారయ నిధాజరయణ - విచారయన్ని తిచ పాఠః || 7 ||ర రా సేతి|| నత తాపభానుమా ?"- సూర్యోదయఃపూర్వం సూచి తృపా తొథ సదస్యు దీరితో ద్విజాతిముఖ్యైహణవి షేవపావళః,9|| తతోసు.హబ్బాలదీ వాకర ప్ర భంప్రత ప్రజా బూసదజల సంతతమ్ | రథం సమా స్థాయయయా సవీర్యవా మహాహరింతం ప్రతి నైరృతషణ భ||2||తత స్తపస్సంగ్రహ సంచయాజి-తం ప్రత ప్రజాంబూనదజాలశోభితమ్ | పతా కీసంర త్మవిభూషీ తధ్వజంమనోజువాహేశ్వప రైస్సు యోజితమ్ • సురాసురాధృష్యమ సంగధారిణంరవిప్రభ ంవ్యోమ చరం సమాహితమ్ | సతూ ణమహసీ నిబద్ధ బంధురంయధాక్రమా వెశితశక్తితోషరమ్ • విరాజమాసం ప్రతిపూణణ వస్తు నాస హెమటొమ్నా శశి సూర్యవర్చసా దివాక రాభ ంరథమా స్థిత 'స్తతస్సనిజం గామామరతుల్య విక్రమః|| - || సపూరయణ ఖంచమహీంచసాచలాంతురంగ మాతంగమహారధ స్వ వై ః/ బలై 'స్స మే తై స్సహితోర ణస్థిత ం సమధణ మా సీసము పాగమత్క పిమ్|| || సతం సమాసాద్యహరింహరీశుణాయుగాంత కాలాగ్నిమీవ ప్రజాతయే | అవస్థితం విస్మితజాత సం ముస్సమైతు, తాజా బహుమానచతుషా || ||సత స్య వేగంచక పేమ జహాత్మనఃపరాక్రమం చారిషు పాధి: "వాత్మజః1 విధారయన్స్వంచబలగిమ హా బలో హిమకుయేసూర్యః వాభివధఁ తే || | || సజాతమన్యుః ప్ర సహిత్య విక్రమం స్థిరంస్థితస్సలయతిదుర్నీ వారణమ్ | సమాహీ తాత్మాహసుడు ంత సహ వే ప్రచోదయామా సశ రైస్ట్రిభిశ్ళి తై || 10 ||తతఃక పింతం ప్రసమీక్యుగర్వితంజిత శ్రీ మంశత్రుపరాజయోజితమ్ |అవైకు తాకు స్సముదీర్ఘ మూనసః సబాణపాణిః ప్రగృహీత కాము కellnal ఏమనిష్కాంగద చారుకుండలః సమాససా దాశుపరాక్రమశిక పిమ్! తయోబణ భూవా ప్రతి మస్సమాగమస్సు రానురాణామపి సంభ్రమ ప్రదః!!n 9116 రాసభూమిర్నత తా పభానుమా కొవనౌన వాయుః ప్రచశాలచాచలః|క పేఃకుమార స్యచవీ త్యు సంయుగంన నాదచద్యౌరుదధిశ్చచుకు భే || 3 ||తత స్సవీరస్సు ముఖాన్నత త్రిణస్సువణకా పుంఖాస్సవిజ ని నోరగాE 1 సమాధి సంయోగవి మోకు కుతయుద్ధార్థ మాజ్ఞాపయామా సేత్యర్థః || 7 ||సత స్యేతి || ద్విజాతి ముఖ్యైహణ విషా ఉద్రితః పావక ఇ వేతి సంబంధః||9||2||వ హాE స ఇత్యస్వయః జాంబూనదజూ లేన తత్సమూ హేస-సంతతం క్యా పం||3|1త తో మహది త్యాదిశ్లోకో క్త మేవాథణం ప్రపంచయతి-తత స్తపత్తి త్యాదిశ్లోక త్రయేణ - తపస్సం గ్రహ సంచయాజి తంతపోను స్థాన సమూహ సంపాదితం • సు రేతి|| సమాహితం సజ్జీకృతం-సతూణమితి. అష్టాసి నిబద్ధబంధురం అష్టాభిర సిభిర్ని బద్ధం అత ఎవబం ధురంసుందరం ఈ విరాజమానమి || పరిపూణ వస్తు నా సమగ్ర సమరోపకరణెస--సఃఅకు శశిసూర్యవర్చసా సొ హేమ దామ్నా. విరాజమానంరధమాస్థితో నిజాణ"గా మెతి సంబంధః - దివాక రాభమి త్యాది పునర్వచనంరవి ప్రభమిత్య స్యానుస్మరణాధFolt | Pllతోరణస్థితంతోరణాశ్రయంఆసీనము పవిష్టం || 2 || సతమితి ||హరీశుణః సింహదృష్టి 8/y|| || అభివధః త తెజసా ఆ భ్యవధళ"తెత్యర్థl ||స్థిరం స్థితః స - ప్ర సమిత్యువిశ్రమందశ : నీయపరాక్రమం- సంయతిరణె - దుఃఖంనివారణంయస్యతం- త్రి భిశ్చరైః ప్రచోదయామా సయుద్ధా ప్రేరయానూస! 10 || తతఇతి!! nal| ఇతి ||ఆశుపరాక్రమఃతీక్షు పౌరుషః సమాగమః సం ప్రహారఃl|n 9l16 గా సెతి||ఆకు యుద్ధ సమయెసూర్యోదయా భావాత్ డే ·188 - తో ఉత్తరాంచందరాగ్ర స్థఃమందిరో నామభూమధ్యపర్వతః-తదగ్రెమధ్యా హ్నవరణ తణత్యారో :|| | స ఇతి||మంది రాగ్రస్థమందరో నామసాల గ్రామపర్వ శ్రీ రామాయునే • హ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట • సుందరకాండే సప్తచత్వారింశ స్సగణ:. ఈ-సఃనత తా పేత్యుచ్య తె| 03 || తతఃతి 1 సమాధీసంయోగవి మోతు తత్వ జిత్ - సమాధిథిలక్యు వేదనం-సంయోగఃశగసంధానం-వి నూతు తద్వి సగణః- తేజంతత్వ విత్ యథారణ ఖత్ || 1 | 'సతైరితి|| ర క్తసిక్త త్వెదృష్టాంతో నవోది తేతి- శరాచిత త్వెదృష్టాంత ఆదిత్య ఇవాంశుమాలిక ఇతి || 12 ||తత ఇతి || ఆ వూర్య తవ్యవధః తing ! గే భారతఖండమ ధ్యేవతల మానఃకశ్చ నపర్వతః-తదగ్రస్థః అనెనఉత్తరాయణేము ధ్యాహ్నగతిత్వము క్తంభవతి || 1 ||తత స్పబాణా స నేతి! బాణాసనచి శాముణ కః-బాణాఃఅస్యం తె&ప్యం తె నె నెతి బాణా సనః. బాణవిమోచక చిత్ర కాము? క ఇత్యర్థః || 8 ||తత ఇతి, బాణా సనచిత్ర కాము? కఃబాణా సోమా సనఁ బా FF&పత్ చిత్రంచ కోము? కంయ స్య సతధోక్త:- బాణాసనచక్ర కాముణక ఇతిపొ రెబాణాక్ క్షిపచ్చ క్రాకారం కాముణకంయ స్యసఃll Cv11.9.9|| సతానికి విమో తయణశరీ రేఅసంయోజయణ లాఘవాతిశయె నేతి భావః, 931 రమితి! ఆ సృణంతం ఆచ్ఛాదయంతం విశిఖై ఇవీశ్ ధశి ఖై 4-చింతా, జగామ కధ మే తాదృశ మేనం పథిష్యామీ త్యెవం||.98||ఆద మెవొపపాదయతి-తతశ్శ రై రిత్యాదినా || 9 || 22 |! అయమితి!!అతిసహఅతి సోఢా-కమల గుణాదయాత్ యుద్ధకర్మొత్క క్షాభివృధా 8.95 తత్వ విచ్ఛరానధత్రీస్కపి మూధ్న్య పొతయత్ || 18 || స తైశ్మ గైర్మూధ్ని సమంని పొతి తై కురన్న సృష్టి ద్ధవివృత్తలోచనః |నవోది తాదిత్య నిభశ్న రాంశుమాన్వ్య రాజు ఆదిత్యః వాంశుమాలిక al/04 తత సృపింగాధిపమం త్రిసత్తమ స్సమీక్యుతం రాజవ'రాత్మజంరణే ఉదగ్రచితాయుధ చిత్రకా ముణకంజహర్ష చాపూర్యత చాహవోన్ముఖఃline || సమందరాగ్ర స్థఖ నాంశుమాలి కూవివృద్ధ చూపొబలవీర్య సంయుతః! కుమారదు శంగబలం సవా హనందదాహ నేతాగ్నిమరీచిభి స్తదా ||12||తతస్స బాణాసనచిత్ర కొముః కశ్శరప్రన పొజు యుధి రాక సొంబుదః | శరాను మోచాశుహరీశ్వరాచ లేవలాహ నావృష్టిని వాచలో త్తమే || ౧౦ ||తతఃక పి సంరణ చండవిక్రమం వివృద్ధ లేజూ బలవీర్య సంయుతమ్ | కుమారచుకుం ప్రసవాళ్యుసంయు గేన సౌదహ గోదసతుల్య విక్రమః!! or || సబాలభావాచ్యు థి వీర్య దగ్వితః ప్రవృధామన్యుః కుత జాప వేక్షణః| సమాససాబా ప్రతిమంక పింరశాగజోష హా కూపమి వావృతంతృ || 90 ||స తేనబావై శిప్రసభంని తి తైశ్వరార నాదంఘన నాదని స్స్వనః ! సముత్పపో తే శునసభ స్సమారుతిర్భు జారుని ఓ ణ ఘోరదర్శనః || 90 || సముత్పతం తం సమభి ద్రవద్బలీ సరాకు సొనాం ప్రవరః ప్ర తాః తాపవాక్ | రధీరధి శ్రేష్ఠతమఃకిరన్న రై ఇపయోధర శ్మైలమి వాళ్ళవృ ప్రిభిః || 20 ||సతాకాశ రాం స్తస్యహరిర్వి మోకయన్చ చౌరవీరఃపథి నాయు సేవితే | శరాంత రెమ రుతవ ద్వీ నిస్పతన్మ నా జవస్సఁయతీచఁడవిక మః||92 || తమాత్తబాణా సనమాహవోన్ముఖంఖమా సృణంతంవిశిఖైశ్నరోత్తమైః | అవై క్షతాకుఁ బహుమాసచకుషాజగామ చింతారచ సమా గుతాత్మజః || 90 || తతశ్శరైర్భిన్నభుజాంతరళిక పీఠికుమారవీ రెణమహాత్మనానద?” | మహాభుజిక మజువి శేషతత్వ విద్వి చింత యామా సరళోపరాష్ట్ర మమ్!!2!! అబాలన ద్బాంది వాకర ప్రభఃకరోత్యయంక మ షహన్మహాబలః 1 నచాస్య సర్వాహవకమః శో 0కమణమహన్మహాబలః | సచాస్య సర్వాహవకమః శోభినః సమాపణే మేష రక్ష జాయతే!! Sti|అయంమహా త్మాచమహాంశ్చ పీర్యత స్సమాహితశ్చాతి సహశ్చ సంయు గే అసంశయంకర్మగుణాడయాదయం సనాగయ టైముకు భిశ్చపూ జీ శాంతరస్థాపి నూర్యః-పతత్ జ్ఞాత్వానతతా పేతి భావ?! 03 || తత ఇతి || సమాథిసంయోగవి మోతత త్వజిత్ - సమాధిఃల డ్యాదృష్టిః సంయోగః శరసంధానంపి మోతుః తద్వి సగణ: తెషాంతత్వ విత్ తెషువిశారదఃత్యర్థః || 1818 || అస్మదిగ్ధ శ్చా సౌవివృత్త నేత్ర శ్చవిచృత్తలోచనఅతిపొ రే-అవ సరోచితచకసురిత్యథః 8 నవోది తొదిత్య స న్నిభఃరక్తవణణ ఇత్యర్థః శరాంశుమాక్స్వమ స్తక స్థశరరూ పాంశుమాణ అంశుమాలా వాన్సూర్య ఆనవ్య రాజత || 4 || త త ఆ పూర్యతశ్యవధః తine || Agg @ | మందరాగ్రస్థఃమందరాగ్రేమ ధ్యాహ్న కాలీనఃసూర్యఖత్యర్థః || ౧ || త త అతి|| బాణాసనచిత్ర రాముణ కఃబాణా నామాసనం బాణా & పచ్చిత్రం కాముణ కలయస్యస తధౌ కః-బాణా సనచ 4 కొముణక ఇత్యపి పారః" "F | తి|తృణై రావృతంవ హాకూపంగజపాత నాళీకృతగతE0||90} allఘన నాదనిస్స్వనః మేఘశబ్దసదృశశబ్దః- భు జయోరూర్వోర్వి చేపణేన ఘోరందర్శనంయస్యసః || 90 || ®|| సషభిద్రవత్ అభ్య ద్రవత్ || e-ple! శరా విమోత యశ్ వ్యధీణ కుర్వ తదుపొయశ్శరాంతగణతి || 23 : తమి తి||ఆ' స్తృణంతం ఆచ్ఛాదయంత cll.9l/అబాలన ది.. || ప్రమాపణేహన నే 192 || అయమి: తి|| సమాహితః అనహితః అతి సహః అతి సహిష్ణుః 9F || ఇతీ తి|| స్వక -- ·సుం ఆ ne శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవి? ప్లే - సుందర కాండే - అష్టచత్వారింశ స్సగణః, ఇతి ప్ర వేగమితి | పర స్యశ తొః ప్ర వేగం-తర్క-యక్ ఆలోచయ? -స్వకమ యోగం విధాయ యుద్ధ క్రమంచ సంకల్ప్య-పూర్వమశ్వాణహత్వాతతో గధంభజ్ డ్యా మీ తినిశ్చి త్యేత్యర్ధ 8||రా||అతి ప్ర వేగమితి || స్వక మ యోగంవిధాయస్వకతణ వ్యచిం తాంకృత్వా మ తించచ క్రైగ్యవ “మహాక పిరితిపొరఃll 3 0 1 సత స్యేతి || వివరణ నె సవ్యాప సవ్య భ్రమణెపి-భార సహా కొరధభార సహాక్ || 30 ||తత ఇతి||త లేనాభిహతః అత ఎవపింగా ఉపమంత్రి నిజ = తః- హనుమ తానివి కాత ఇత్యర్థః - ప్రభగ్ననీడః ప్రభగ్నర ధాంగః -కూబరఃయుగంధరః వాజిరితిఇ కారాంతత్వ మాషణ013-911 సతమితి ||మరు తామాలయముత్పతణ ఋషిరీవ అభవదితి శేషl/3 3 ||36||సతమితి||గృ హ్యణ వేత్యత్ర గుణా భావఆషణః||3 || సభ గ్నేతి || ప్రువికీణః బుధనః ప్రవికీణః క డ్యా దిబంధనః-ప్ర భిన్న సంథిరితి'సం ధిబంధభంగళ్య క్తత్వాత్ ||2t||మ హషీణ బిరి తి || చక్ర చ రై : మ్యోతిశ్చక్ర చరై 8-నభశ్చక్షచ రై ర్వా 13 24 ||30|u|l98 శ్రీ గావింద రాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారతిల కాఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే సప్తచ త్వారింశ స్సగణః. •••••••••••• తత స్త్విత్యాది||మనస్సమాధాయ-ధైర్యంకృ త్వేత్యర్థి 10 ||త్వ మితి ||అస్త్రవిత్ బ్రహ్మాస్త్ర విత్ - 'సంచి తా స్త్రఃసంచి తాస్త్ర విశేషః ||9||త వేలి!! తవ అస్త్ర బలమాసాద్య అసురా -న-నశ్యంతీత్యర్థa||2 ||నక శ్పి దితి|| త్రిషులో శేషుతవ సంయు గే-నగత శ్రమఃఅ ప్రాప్త శ్రమశిక శ్ళి తః || 22 ||పరాక్ర మోత్సాహవివృద్ధమాన సంస్సమోతు తైమాం ప్రముఖాగత స్థ్సితః | పరాక్ర మోహ్య స్యమ నారసిక (పయేత్సు రాసురాణామ పిశీఘ గామినః || 90 ||నఖల్వయం నాభిభ వేదు పేజీ తఃపరాక్ర మోహ్య స్యరణే వివధఁ తే | ప్రమాపణం శ్వేవమమా స్యరోచ తేనవరణ మానాగ్నిరు పే శితుం తుమః || 9F || ఇతి ప్ర వేగంతుపర స్యతకణయః స్వకమః యోగంచవిధాయవీర్య వాక్ | చకార వేగంతుమహాబల సదావఃతించచ₹స్యవ ధేను: హాక పిః || Bollసతస్య తానష్టహయాన్మహాజవాళ్ సమాహితాః భార సహాన్వివరణ నే జఘానవీరఃపధివాయు సేవి తేతల ప్రహా రై ఇపవ నాత్మజిక పిః|| 3 || తత స్తలే నాభిహతోను హారధసృత స్యపింగాధిపమంత్రినిజి-తః | ప్రభగ్ననీడఃపరిము క్తకూబరః పాత భూమౌహత వాజిరంబరాత్ ||B-911 సతంప రిత్యజ్య మహారధోరధం సకాముణ కఃఖడ్గధరఃఖముత్పతః 1 తపోభి రి గా దృషీరుగ్రవీర్య వాన్విహాయ దేహందరు తామివాలయమ్ || 33 || తతఃక పి స్తంవిచరంతమంబ రేపత త్రిరాజా నిలసిద్ధ సేవి తే | సమేత్యతం మారుతతుల్య విక్రమఃక్రమేణజుగా హసపాదయోదృఢ ఢమ్ || 3 811 సతం సమావిధ్యస హస్రశఃక పిమళా రగంగృహ్య ఇ వాండ జేశ్వరః1ము మోచ వేగాత్పి తృతుల్య విక్ర మోమహీత లేసంయతి వానరో త్తమః|| 32 ||సభగ్న బాహూ రుక టీశిరోధరఃశరన్న సృజ్నిమణధీ తొ స్థిలోచనః | సభ గ్నసంధిః ప్రవికీణః బంధ మోహతః& తొ వాయుసు తేన రాశు సః || 34. || మహాక పిభూణ మిత లేనిపీడ్యతంచ కారరజోధిప తెమజ హద్భయమ్ || 34 || మహషిణ భిశ్చక్ర చరై మణహావ్రతై స్స మేత్యభూ తైశ్చ సయత, పన్న గై : * సురైశ్చ సేం దైభృణశజాతవిస్మయైహణ తేకుమా రే సక పిర్నిరీక్షితః|| 3 24|| నిహత్యతం వజ్రాసుతో సమ ప్రభంకుమారముత్వంశత జాప మేతకణమ్ • త మేవవీరో భిజు గామ తోరణంకృతక్షణః కాలువ ప్రజాశ్రయే || 30 || ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే - 'సప్తచత్వారింశ స్సగణ -8.•••••••••••••••••••••••••• తత స్సరజీధిపతిషణహాత్మాహనూమతాడెనిహ తేకుమా రే |మనస్సమా ధాయత దేంద్ర కల్పం సమాదిదే కేంద్ర జితంసరోషమ్ || 6 ||శ్వ మస్త్ర విచ్ఛస్త్ర విదాం వరిష్ఠస్సు రాసురాణామపిశోక దాతా |సు రేషు సేంద్రేషు చదృష్టక మాజ పితామహా రాధనసంచి శాస్త్ర 81-9||త వాస్త్ర బలమా సాద్య మళియోగంవిధాయస్వకర్తవ్యచిం తాంకృత్వా-పూర్వమశ్వాకాహ త్వాపశ్చాదథంభజ్ బ్యామీ తినిశ్చి 'త్యేత్యర్థ 812 0 ||సత స్యేతి ||వివతః నేరధగతిషు సంచరణ స మయే-హయా? జఘాన! 30 ||తత ఇతి|| ప్రభగ్ననీడః ప్రభగ్నరథగరకూబరళియుగంధరః!!3-9] సతమితి ||మరు తామాలయముత్పత కాఋషి రీవబభూ వెలి శేషః ||39|| తి || సమావిధ్య భౌమయి త్వా గృహ్య ఇవ అ సంథిల్య బావా హేణ గృహీ త్వె వేత్యర్థః ||B4u||మహషి = భారితీ || చక్ర చ రైః మ్యోతిశ్చక్రవతి : భిః||3 24|| వ ఊ సుతఃణం ద్రసుతః || 30 ||ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీర్థ విరచి ఆ బితాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి శాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం 'సప్తచత్వారింశ స్సర్గః, # # # # # # # # # తి || తతఃతి!! మన స్సమా ధాయపుత్ర నాశ భిన్నమపి చేతో ధీరతయా అప్ర కాశితభయం ప్రతిస్థాన్య ||n || #II పితాన: హారాధ నేన సంచి తాస్త్ర ప్రాప్తబ్ర హోరోసీ త్యధః||9||త వేతి || తవళి శ్రీ బలమా సాద్య ఆభిసు ఖ్యేనస్థిత్వా-సురేశ్వర సమాశ్రితాశ్చన శేకు ||2 || నేటి || కశ్చిదపి సగత శ్ర మోస- సర్వే ప్రొ సతమా అత్యధali (4|| ·na శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిృష్టి • సుందరకాండ - అష్టచత్వారింశ స్సరణ? గ్న సుప్పు పేతి సమాసః సర్వే ప్రాప్తశ మూఇత్యర్థ-హరిహయాదయోపి శ్రమం ప్రాప్నువంతీత్యర్ధః||3||| భుజవీ ర్యెతి||మతి సత్తమః మతి శ్రేష్ఠ ఇత్యర్థః |8|| నేతి!! సమ రేషుక మ ణాపురుష కా రెణ. తెలశక్యం నా స్త్రీత్యర్థం-త థామతి పూర్వ మం త్రశైవి వేక పూర్వ విచా రేల కార్యం అజ్ఞాత శార్యం - జాతుమశక్యం కార్యం నా స్త్రీత్య భ్రః సంగ్ర హీషు సంగృహ్య, తెభోగ్యతయా స్వీ క్రియం తెలొ కృభిరితి సంగ్రహాఃలో కాః. "తెపు త్రిష్వపి-య స్తవాష్ట్ర బలం శారీరంబలంచన వేద సనాస్తి. 'సర్వ లోక ప్రఖ్యాశశస్త్రాస్త్రబల సంపన్న స్త్వమిత్యఢ al><u || మునూ నురూపమితి || రణావమ దేశ రణసంక టే-నిశ్చి తార్థం నిశ్చితజయరూ పార్థు - త్వాం ఆ సాధ్యవిచింత్య- మెనుసశ్న గుంనగచ్ఛతి విషాదంనగచ్ఛతీత్యర్థః ||2|| || | ||సహీతిత్వయి మేయస్సార ఉత్కషణ ప్రత్యయః - సః తేషు నా స్యైవహీతి యోజ నా IIFl/9దం హీతి || ఇదం కిక రాద్యక్ష కుమారాంతమూరకం- మతిమత్ ప్రశస్తముతియు క్తం-బలం శారీరం- ప్ర భావం అంతశ్శ క్తిం పరాక్రముం పౌరుషం||nelబ లేతి|| శాంతశ త్రోశమితశ త్రా శ శ్రుశమన స్వభావంతియావత్ - వా దాంత శాం తెత్యాధి నాని పాత నాణ్ణి లోపఠిడ భావశ్చ-త్వయి సన్నికృషైక పేరాస న్నే సతి - యధాబలావుదణ : సేనాతు యఃశామ్యతి-త ధాఆత్మ బలంపరంపర బలంచ-సమీత్యుసమారభ'స్వ-బల నాశాత్పూర్వ మేవశత్రు శాంతిం కుర్విత్యర్థInn!!సవీ రేతి ! హే వీర-గణశోభిగణానాంశోచ యితరి శోచ తెణ్యణం @@్వప్ - పక దా నేక ప్రహరణ రీత్యర్థః ఏవంభూ తేహనుమతినిమి త్తే. సేనా? నావంతిసరకుంతి- యుగపద నేకవి నాళ కే సెనా అప్రయోజి కే త్యర్థః అత సే కాభిసృహమాగచ్ఛేశ్యర్థః ఉపాయాంతరం ప్రతి షేధతి-నవజ్రమితి.అల సారంహనుమద్విషయే జీణ సారం-వజ్రంవ ఆఖ్యమాయుధవి శేషం . ఆ దాయనవిశ-తత్సమీ పమితి శేషః-త . హెతు మాహ నమారుత స్యేతి-అస్యగతి ప్రమాణం, త స్యేతి-అస్యగతి ప్రమాణం మారుత స్య నా స్త్రీ మారుతాదవ్యతిశయితగతి ప్రమాణఇత్యర్థః - అత సరసా నాసు రానమరుద్రణా |న శేషు స్ససురేశౌ తుంసు రేశ్వర సమాశ్రితాః||3 ||నక శ్చిత్తి షులో కేషు సంయు గేనగతశ్రవ ?||3|||భుజవీ ర్యాభిగు పశ్చతపసా చాభిరక్షితః * దేశ కాలపి భాగ స్వ మేవమతి సత్తన.gl/64 || న తెస్త్యశక్యం సమ రేషుకమణాన తెస్త్య కార్యంమతి పూర్వమంత్రణే | నసో స్తిక శ్పీత్తి షు సం గ్ర హేషువైన వేదయ స్తే స్త్రీ బల బలంచ తె|| 14 || మమానుకూపుతపసోబలంచ తెపరాక్రమశ్చాస్త్ర బలంచ సంయుగే * నత్వాంస మాసాద్యరణానము దేశమనశమంగచ్ఛతినిశ్చి తాధః మ్ || 4 ||నిహ తాఃకింక రాస్స ర్వే జంబుమాలీచ రాశు సి• అమాత్యపు తావీ రాశ్చపంచ సేనా ఉయాయినః | బూనిసు సమృధానిసాశ్వనాగరధానిచ * సూదర సైదయితఃకుమా రోతశ్చ సూదిత?livu|| నహి తే ష్వేవ మేసారోయ స్వ య్యరి నిషూదన |||||2 వంహి దృష్ట్వాగతమున్మహర్బలంక పేః ప్రభావంచపరాక్రముంచగత్వమాత్మనశ్చాపి సమీత్యు సారంకురుష్వ వేగం స్వ బలాసురూ పమ్ | nollబలావమరణ స్త్వయి సన్నికృషేయ ధాగ తేశా: "మ్యతిశాంతత T | తధాసమీ కాత్యాత్మబలంపరంచ సమారభ స్వాస్త్ర వి దాంవరిష్ఠ Incil న తె స్త్రీ ? సవ. రేషుకర్మణాప గా క్ర వాణ. తెలశక్యం నా స్తి మతిపూర్వమంత్రణేబుద్ధిపూర్వకంవి చారి తె-అకార్యం అ కార్యవిషయజ్ఞానం నా స్తి- భో కృభిఃకరణా సంగృహ్యంత ఇతిసం గ్రహాలో కాః తెషుత్రి సు. తెలిస్త్ర బలం స్వా భావిళంబలంచ యోన వేద-సక శ్పిన్నా స్తి. 'స ర్వేజానంతీత్యర్థం || || ను మేతి || రణానమ దేశ రణ సంకటవిషయే మమ మనశ్చ త్వాం సమాసాద్య చింతయి త్వానిశ్చితార్థం నిశ్చి తవిజయరూప ప్రయోజనం సత్ శ్ర మంవిషాదం నగచ్ఛతత్యర్ధః !!_ull || ప్రకృతమాహ నిహ తాఇతి ||రా||నహీతి|| అరి శిషూదనత్వయి మేయఃసారఃఉత-సః ప్రత్యయః స తేషు నా స్యేవహీతి యోజనా ||F || ఆదమితి || ఇదంకింక రాద్యక్షుకుమా రాంతమా కం-మనిషత్ ప్రశస్తమతియు క్తం-బలం శారీరం- ప్ర భావంమాహాత్మ్యం-పరాక్రమంపౌరుషం||nolబ లేతి!! అస్త్ర విదాంవరిష్ఠశాంతశ ₹త్వయిగ లేఖతో నిగణ - సన్నికృష్టహనుమత్సమీపం ప్రాప్త సతి బలా వమరః సేనా నాశఃయధాశామ్యతి సేనాకు యోయధానస్యాత్ - తధాఆత్మ బల పరంచ సమీత్య సమారభ స్వ - స్వ సేనా నా శాత్పూర్వ మేవశత్రు సంహారం కుర్వి త్యజ్ఞః !! సచాయం సేనాభి ర్ణేకుంశక్యణ త్యాహ-నవీ రెలి|| హెవీరగణశోచిగణా శోచయతీతిగణశోక్ హనుమా ? తస్మి న్నిమిత్తే- సేనా: వావంతినరుకుంతి-గణశోప్యవంతతి హ రెసంఘశోసినావంతి|| తత్ర జాతుః. నేతి!! మారుత స్యమారు తేఃగ తేఃపర సేనా క్రమ ణార్ధగవనస్య - ప్రమాణ మి చత్తా నాస్తి మారు తె: సర్వ దిగమనశీలత యాకయాదిశా సమాగత్య సెనాః ప్రహరీష్యతీతిజ్ఞాయత ఇతి భావః - యద్వా అస్యహనువ' తోగ తెః ప్రమాణం మారుత స్యనా యోరపి నా స్తి. స్య: ఇశ్యర్ధః- కి చఅగ్నికల్ప? అగ్ని సదృశః అతఏవక రణేనము ష్ట్యాది నాహంతుంసశక్యఇతి శేషః . అతఃవ జ్రంవ ఆ ప్రాయమపా ·శ్రీ రామ పరం లేనే - 'వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - అష్టచ త్వరింశ స్సగణుః. యమూక యాపిది శాసమాగమ్య ప్రహత ణ రిసప ప్ర్యేకించిత్కరమితే భావః - యది సమీపమాగమిష్యతిత దాముష్ట్యాదిభి రేవ నిహన్యతణ త్యాగం క్యాహ నచేతి- అగ్ని ల్పోహసుమాక్ -కరణే సముష్ట్యాది నాహంతుంసశక్యః - అగ్నితు ల్యెముష్ట్యాది ప్రహారా ప్రవృత్తేరితే భావః || 9 || హి = కధకతళా న్యంత త్రాహ- శ్రమితి || తంపూర్వో కమర్థంఏవం సమ్యక్ ప్ర సమీత్యు విచార్య-స్వకి మః సామ్యాత్స్వ కార్య సిద్ధ్యర్థం-ఫలస్యాపి హేతు త్వాత్పంచమీ సొమ్యం సమత్వం అన్యూ సాతిరి కత్వం- సమాసి "తాత్మా ఎకాగ్రచిత్తః. దివ్యంధనుస్సం బంధి-అస్త్ర వీర్యము స్ర బలం-స్మరణ వ్రజ-అస్త్ర బలంవీ నా సనిగృహీతువ శక్యః - తెసతన్మంత్రంస్మర న్నెపగచ్ఛే • భావః|| 03 || నఖల్వి తి|| అహం త్వాం సం ప్రేమయా మీతియత్ ఇయంమతిఃన శ్రేష్ఠాఖలు- మోచి తెత్యర్ధః - ఇయంమతిత్వ షణవిషయానఃతిః- రాజధమా? జాం రాజనీతి స్వ రూపధర్మాణాం-కు త్ర స్యతదను స్టాత్ముతు త్రియ స్వచమ తా ఉచితా - యద్యసిబాల స్య ప్రేషణమ ను చితంత ధాషి స్వీయేషు సత్సు ప్రధానగవ సఁనీతి శాస్త్ర : రుధ్ధమి ఆ త్వాంపేషయామీ తే భావః|| 18 ||నా నేత || నా నాశ వై శారద్యం ప్రహరణ సామధ్య = 0-అనశ్యంబోద్ధవ్యం "స్మతణవ్యమిత్యర్ధః- రణేవి జయశ్చ"కావ్యః ప్రార్థనీ యః-జయార్థం సర్వాణ్యస్త్రాణిస్మతః వ్యానీత్యర్థః || 12 ||తత ఇతి || దక్ష సుత ప్రభావందశ్వసు తా దేవాః తథో క్తం విష్ణుపురాణే || మనసా త్వె నభూతాని పూర్వండలు 'సృజత్తధా | దేవానృషీన్స గంధర్వానుర గాజా పక్షీణ స్త ధేతి|Int|తత సైరితి|| యుద్రోద్ధతఃకృతో త్సాహ ఇతి పారః || 2 ||nv|| ఇతి || పక్షి రాజాపవుతుల్య నే గై పడి 'రాజోప మైఃఅ మ్యోన్యతుల్య నే గైశ్చ వ్యాళై హింస పశుభిః-సిం హైరితీయావత్ - సింహాశ్చరక సాంవాహ నానిభవంతి|| || సర్పహింసపతూ వ్యాళావిత్యవ రః DF || 80 ||సత స్యేతి | జ్యూస్వ నమిత్యత్ర జ్యాఖలెలు ష షీ విభ క్తికంపృధక్పదం, కాముణక స్వేత్యత్ర స్వ సమితి నాథ్యాహార ?||_9-91|| తస్మి ం "స్తత ఇతి || సcయ యుజు నవీర సేనాగశౌచ్యవంతినవ ప్రేమా దాయవిశాల సారమ్! సమారుతస్యాస్యగ తేః ప్రమాణం చాగ్నికల్పఃక రణ్సహంతుమ్ || 1.9||త మేవమధ్య 0 పు సమీ క్యు సమ్యక్ 'స్వకర్మ సామ్యాధి సమాహితాత్మా | స్మరంశ్చదివ్యంధనుషోస్త్రవీర్యం త్ర జాతుతంకమణ సమారభ స్వ || 3 ||న? ల్వియంచుతి శ్ళే స్థాయన్యాం సం ప్రేషయామ్యహమ్ 1 ఇయంచ రాజధమాణ గొంతు త్ర స్య చమతిమణ !!18 || నా నాశ ప్రైశ్చ సం గ్రా మే వై శారడ్యవ. రిందమ అవశ్య మేవ యోద్ధవ్యం కామ్యశ్చవిజయోరణే || ౧ ||త తఃపితు "స్తద్వచనంనిశమ్య ప్రదక్షిణందశుసుత ప్రభావః | చకారభర్తారు దీన సత్వోరణాయి. వీ రః ప్రశిపన్నబుద్ధిః |nt||తత స్పైస్స్వగతై రిఫైరింద్రజిత పూజితః | యుధ్రాద్ధతఃకృతో త్సాహస్సంగా మంప్రశ్యపద్యత || 2 || శ్రీమా స్పదషలాశా జోరాశు సాధిప తేస్సుతః|నిజం గా మమహా తేజాస్సముద్రణవసర్వసు||no|| సపత్రి రాజ్ పషతుల్య వే గై వ్యాణ్ శశ్చళుభి - స్పిత ఉత్తర ప్రై 98164 °F మాయు క్తమ సంగ వేగం సమారురో హేంద్రజిదింద్రకల్ప 8 9F || సరధీధన్వి సౌం శ్రేష్ఠశ్శస్త్రజ్లో స్త్రీ విదాంవరః11 థెనాభియయా & ప్రంహనుము సృ త్ర సోభవత్ || 90 || సత స్వరధనిషంజ్యూస్వనం కాముకాక స్వచ | నిశవ్యూహరివీరొసౌసం ప్రహృష్టతరోభవత్ ||90||సుకు హచ్చాపమా దాయః శల్యాంశ్చసాయకాః |హనుమంతమభిప్రేత్యజు గా మరణపండితః || 9. || స్మైం స్తతస్సఁయతో జతహ షె గణాయనిగణచ్ఛల బాణపాశా | దిశ , 'సర్వాఃకలుషాబభూవు మృణ గాశ్చరొ రా బహు ధావి నేనుః || 93 || సమాగ తాపతు నాగయ మహర్ష యశ్చక్ర చరాశ్చ సిద్ధాః | సభ స్సమా గంఅలసారంకుంఠితధారంత దోదాయన విశ-రణఁన ప్రవిశ|| 1-9||తహిణకింకరణ వ్యమిశ్యత ఆహ-త మే ఐ మితి || తమర్థంపూర్వో కపర్థం ఎవం ప్ర - మీత్యు డ క in రెఇ నిరూప్య - స్వకర్మ సామ్యాత్ స్వ కార్యాజి? తా ధైరోః సమాహి తాత్మా సమాహితము నాస్సక్ దివ్యమ స్త్రవీర్యంధనుష శ్చ వీర్యం స్మరణ - అక్షతలు 7 2 7 :- ధాకర్మ సమారభ'స్వ" వ్రజేతియోజనా || 13 ||నఖల్వి తి!!అహం త్వాం పేపయామి తియత్ -ఇయం మతిర్న శ్రేష్ఠాఖలు మోచి ప్రత్యర్థః ఇయందు తిత్వ వి. యాకుళి: రాజధర్మాణాం రాజనీతి రూపధర్మాణాంకు త్రియస్యతదను స్థాత్ముళు త్రి యస్యచమ తా ఉచి తెత్యర్థః || 18 || నా నేతి || 'హె అరిందమసం గ్రా మే న " " " స్త్రీ : వైశారద్యం సామధ్య ణం-త వా స్త్రీతి శేషః-అతఃఅవశ్య మేవ యోధవ్యం-రణి విజయః కామ్యః ప్రార్థనీయఎవ|| 02 || త ఇతి!! దశుసుత ప్ర భావఃదతు సుతా దేవా ? తత్స గృశ ప్రభావః|| nellell స్వగ ఇఇ ఎ సభా స్థిరాతు సై-యు 8 సభా స్థిరాశ, స్కై-యు ఉధ్ధతశ్చా సౌకృతో తాహశ్చ - సం ప్రపద్యత సంప్రాపద్యత || ౧ || ఇతి || ప్రతీ రాజాపఘుతు ల్య నే గై :పకీ రాజాప మైశితుల్య వె గై అన్యోన్య సమ వేగైశ్చ వ్యా జై హి? సపశుభిః1.93 || సమాగ తా ఇ|| చ క చ రాఃజ్యోతిశ్చక సంచారిణః || 9 || ఇంద్రజిత్తి అమలు am || 27 ·రూ ఉప షింజు శ్రీ రామారు 7 - న్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట.. సుందరకాండే - అష్టచత్వారింశ స్సరం. డ్యుత్సంపతని స్వ సమితి పూర్వము క్తత్వాత్ అశనివద్దృఢని స్వనమిత్యహే || 9 || త త ఇతి || సురాసు రేం ద్రావివసమే తావిత్యన్వయ|| 22 || సత స్యేతి||శర ప్ర వేగంవ్యహ నత్ చచార చేత్యస్వ య || 90 ||రా||తత ఇతి || సుపత్రిణఇతిపత్రిణః ప్రశస్తంతా శోభనాశ్చ తేపత్రిణ శ్చేతివి గ్రహః || 9F || 3 0 4 రాణామితి|| అఖిలక్యుస్యలక్యు వేధ నేప్ర సిద్ధస్య లక్యు సంగ్రహంలశ్య సంగ్రహణంలత్యు విషయదృష్టి మితియావత్ -మోఘయణ వితధయః ||రా||శ రాణామితి!! శరాణామంత రెహ్వాశువ్యవత - తమహాక పిరి లిపారః అభిలక్యు-స్యలక్యు వెధ ప్రసిద్ధస్య- మోఘయక్ వితధీకుర్వ-మోహయన్ని తీపొ రేవిపర్యాసయన్ని త్యధణ: లక్యుసం గ్రహంలక్యు సంగ్రహణం- లత్యువిష యదృష్టిమితీయావత్ || 3 ||శగాణామ గ్రత ఇతి ! సమభివతః త సమభ్యవతజాత-ఉత్ప పాత చేత్యన్వ యః||3-9|| తావు భావితి 11న నాగా హిమనఆకషణకం!|33|| హ నూమత ఇతి ||అంతరంఛిద్రం||38 ||తత స్త్వితి||అమో ఘోషుశ రేషు సంపతత్స్వపీల డ్యాలకు భూ తేహసును తివిహన్యమా నే స్వయం తేభ్యో విముచ్యమా "నే సతి-హంతో గఃత్య ధాత్కర్మకత రీలట శ్శానజా దేశః సమాధీ సంయోగ సమాహి తాత్మా సన్యు గాధీయత ఇతి సమాధిలశ్యుంత స్మికా సంయో గేశర సంధా నే సమాహి తాత్మాల ప్రముత్తది త్తఃసమహాత్మా ఇంద్రజిత్ -మహతీంచిం తాంజ గావః ||రా||తత స్వి || అమో ఘోసుశ రేషు సంపతత్స్వపిల జ్యేలకు భూతేహనుమతి-విహన్యమా నేస్వయ మేవ తేభ్యో విముచ్యమా నేసతి- హం తెగకొత్య ఛాత కర్మకతః రిలటశ్శానజా దేశః - సమాథిసంయోగ సమా హి తాత్మా సమాధీయత ఇతి సమాధిశిలత్యుంతస్మిక్ సం యోగేశర సంధా నేచ సమాహీ తాత్మా అప్రమత్తచిత్తఃమహాత్మాసఇంద్రజిత్ -మహతీంచిం తాంజుగా మేతి యోజ నా- శ రేషు మో ఫేష్వితిసా రెసలపతత్సుశ రేషు 'మో మేషు సళ్సు-ల జ్యేలశ్యుభూ తెహనుమతి-విహన్యమా నేచ సతి--సఃచిం ఆంజుగా మేతిసంబంధః || 32 ||తత ఇతి|| అవధ్య తాంతస్యక పేస్సమీత్యునిగ్రహాధణంకధంని వృత్య చపక్షి సంఘవి నేదురుచ్చైః పరమప్రహృష్టాః!.26||ఆయాంతం సరధం దృష్ట్వాతూర్ణమింద్రజితంక పిః!విన నాదముహా సోదంవ్యవధః తచ వెగవాణ 9X || ఇంద్ర జిత్తురధందివ్యమాస్థితశ్చిత కాముణ కః|ధనుర్విష్ఫారయామా సతటి మా మార్జీతనిస్స్వనమ్ || 9 || తతస్స మే తావతితీత్ల వేగౌ మహాబలౌతార ణనిర్విశంకౌ Iక పిశ్చరజాధిప తేశ్చపుత్రస్సు రాసు రెం గ్రావివబద్ధవై రౌ1-92 || సతస్య వీర స్యను హారధస్యధనుష్మత స్సంయతి సంవతస్య 1 శర ప్ర వే గంవ్యహసత్ప్రవృద్ధశ్చ చారమా గేపితురస్ర మేయే !!.90 ||తతశ్శరా నాయకతీళ్లు శల్యాణ సుప త్రిణః కాంచనచిత్ర, పుంఖా?" | ము మోచవీరఃపరవీర హం తొసుసన్న తాన్వ ఆనిపొత వేగా? || 9F" || తతస్తుతత్స్యందనని స్స్వనంచమృదంగ భేరీ పటహ స్వనంచ | వికృవ్యమాణ స్యచ కాముక స్య నిశమ్య ఘోషంపునరుత్ప పొత|| 30 || రాణామంత రేష్వాశువ్యవతణు తన హాక పీః హరి స్తస్యాభిలక్యుస్యమె మోఘయలక్యు సంగ్రహమ్ 13 014 రా ణాను గ్రతస్తస్యపునస్సమభివరణ త | ప్రసార్యహ సౌహనుమానుత్ప పా తానిలాత్మజః||39|| తావుభౌ వెగ సంపన్నౌగణక మణవిశారదౌ | సర్వభూ తమనోగా హిచక్ర తుర్యుద్ధము త్తమమ్ || 33 ||హనూమతో వేదన రాకు సోంతరం సమారుతి సస్య మహాత్మనాంతరమ్ !పరస్పరం నిని సహోబభూవ తు స మేత్యతౌ దేవ సమానవిక్రమా|3 ||తతస్తులయ్యే సవిహన్యమా నేశ రేష్వ మో ఘోషుచ సంపతత్సు 1 జు గామచిం తొండుహతీం హాత్మా సమాధి సంయోగ సమాహితాత్మా ||22|| తతోమతిం రాష్ట్ర సరాజసూనుశ్చ కారతస్మిక్ హరివీరము ఖ్యే అవధ్య తాంత స్యక పేస్సవిత్యుక ధం నిగ చ్ఛేదితిని గ్ర హాథః మ్ || 3 4 || తః సైతామహంవీరస్సోస్త్రమస్త్ర విదాంవరః ! సంద దెసు మహా తేజా సంహరిప్రవరం ప్రతి|| 3 || అషధ్యేయమిత జ్ఞాత్వాతము స్త్రీ తి, తటి దూర్జితని స్వనంతటిచ్ఛభైనాశ నిరుచ్య Jil.201|తత ఆతి||సుపత్రిణః ప్రశస్తపతా |30||శ రా ణామితి ||అభిలర్యస్యలక్యు వేధన ప్రసిద్ధ స్యత స్య ఇంద్రజితఃలక్యుం గ్రహులక్యుసం గ్రహణంలకు విషయ దృష్టి మిలీయావత్ మోఘయణ విశధీకుర్వక - మోహయన్ని తీపా రెవిపర్యాసయ ప్రవధజు తేతిసంబంధః||30||ఆ భివతజాత అభ్యవతజా తతతఃశరమకు సమయెపునరుత్ప పాత || 3 3||హనూమ తఇతి||అంతరంరంధ్రం!|36||తత స్త్ర్వీతి అమో ఘోషుళ రెపు సంపతత్స్వపి-ల డ్యాలక్యుభూ తేహను మతివిహన్యమా నె స్వయమేవశ రెభ్యో విముచ్యమా నేసతిశ రై రభిద్యమా సెసతీత్యధః :-హం తీర్గత్యష్ఠాత్కర్మక రరిలటశ్శా నజూ దేశః- సమాధి సంయోగ సమాహి హీరాత్మా సమాయత్యతి సమాధిలక్యుంశ స్మిక్ సఁయో గేశర సంధా నే సమాహి తాత్మాఅప్రముత్తచిత్తః లక్యు సంధానశర సంధానదత్తచిత్తఇత్యర్ధః శ రేషు ·సుం 30 A - శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట సుందరకాండే. అష్ట చత్వారింశ స్సగE. గచ్ఛేత్ నీచ తాంగచ్ఛేదితిమతించ కార||34.|| 3 2 1 అవధ్యాయమి తి}} నిజ గ్రా హబబంధ || 30 || 80 ||తత ఇతి || బ్రహ్మాస్త్రమభిమం త్రితం-విజ్ఞాయేతి శేషః|10||సన ఇతి || లోక గురోః ప్రభావాత్ అస్య బంధ స్య మోక్షుణె మేశ క్తిర్నా స్త్రీ త్యెవంను త్వా-ఏవంవిహితఃఇంద్రజితా అ నెన ప్ర కా రేణకృతః - ఆత్మయో నేర స్త్రబంధశిషయా అనుపతి శాతవ్య ఇత్యస్వయ? || 8-9 || స ఇతా!! పితామహాను గ్రహరివిమోతు, హేతుభూతవ ను గ్రహం!183 ||ఆ స్త్రీణేతి|| స్వ స్యాదిత్య గ్రాసొనంతరంపి తామహమ హెం భ్యామని లేనచరక్షిత త్వాన్న మేభయమి త్యధః || 8 || గ్రహణ ఇతి || గుణదర్శనః గుణపర్యవసాయీ- సంవాదః|| 8 X | ఓ || తత సమితి || శణవ లై -శణత్వగ్భిః- సంహ తై : సజ్జీకృతై :- ద్రుముచీ రై 8వల్కలై !!82 || సpal/ రాక సేంద్ర: కౌతూహలాత్ నూంధ్రష్టుంవ్యవ స్యె దితినిశ్చి 'తాధణ స్సక్ బంధ నాదికంరోచయామా సే అసంబంధః IIF ||అథెంద్రజిత్త్వితి|| అ న్యసశణవల్క లాది నా బద్ధల స్త్రం నానువతం తె•నా స్త్రీణ బద్ధణ వవత ణ త ఇత్యర్థ- అ ఇతి - మంత్ర గతిః బ్రహ్మాస్త్ర మంత్ర పద్ధతిః-నవిమృష్టానప ర్యాలోచి 'తెత్యర్థి బంధాంత రెణ సహానస స్థానరూపం బ్రహ్మాస్త్ర స్వభావమనాలోచ్యశణబంధాదికం"రాతు సై శికృతమిళ్ భావః అస్త్రీవి ణా స్త్రతత్వ విత్ |నిజ గ్రాహమహాబాహుర్మారు తాత్మజనుం ద్రజిత్ || 30 || తేనబద్ధ స్తతో స్త్రీణరాక్ష సేన సవానరః | అభవన్నిర్వి చేష్టశ్చపపొత చమహీత లే||3F||త తో డబుద్ధ్వా సతదా స్త్రబంధం ప్రభాంప్ర భావాద్విగతాత్మ వేగః[పి తామహాను గ్రహమాత్మనశ్చ విచింతయామా సహరిప్రవీరః!! 80||తతస్స్వాయంభువై మణంతైలహ్మాస్త్రమభిమంత్రితమ్ | హనూమాంశ్చింతయామాసవర దానంపి తామహాత్ ||80||న మేస్త్ర బంధ స్య చశక్తిర స్తివి మోక్షణెలోక గురోః ప్రభావాత్ | ఇ త్యేవమ త్వావిహితో స్త్రబంధోమయాత్మయో నేరనువతిః తవ్యః || 8-9 || స వీర్యమ స్త్రస్యక పిర్వి చార్యపి తామహాను గ్రహమాత్మనశ్చ | విమోతు శ క్తింపరిచింతయి త్వాపితామహాజ్ఞమనువతః తే స్మ||83 ||ఆ స్త్రీ పిహిబద్ధ స్యభయంసమసజా యతే | పి తామహమ హేం ద్రాభ్యాంరక్షితస్యాని లేనచ11881 గ్రహణ్ చాపిరజాభిర్మహా న్నై గుణదశ జస?! రాజు, సెంద్రేణ సంవాద "స్తస్మార్గృహం తుమాంప రే || 8 X || సనిశ్చి తాధః :పరవీరహంతా సమిత్యు కారీవినివృత్త చేష్టః | పరైః ప్ర సహ్యాళిగ శౌనికా గృహ్యన నాద తై సై పరిభత్స్య మానః!! 84.||తత స్తంరాకు సాదృష్ట్వా నిర్వి చేష్టమరిందమమ్ |బబంధుశ్శణవ ల్కై-శ్చద్రుమచీ రైశ్చ సంహ తైః|| 80 || సరోచయామాసప రైశ్చబంధసం ప్రస హ్యవీ రై రభిని గ్రహంచ | కౌతూహలా న్మాంయది రాక్షు సేంద్రో ద్రష్టుంవ్యవ స్యేదితినిశ్చితార్థః ||60|సబద్ధ సైనవ లేక సవిముక్తో స్త్రీణవీర్య వాక్ | ఆ స్త్రబంధ స్స చాన్యంహినబంధమనువత తే|| 8F || అథెం ద్రజిత్తుద్రును చీరబద్ధం విచార్యవీరఃక పి సత్తమంతమ్ | విము క్తమ సేణజు గామః మో “ష్వీ త్యపి పొరః||32||తత ఇతి || రాతు సరాజసూనుఃత స్యక పేఃఅవధ్య తాం సమీత్యునిగ్ర హార్థంబంధ నార్థం-కథంనిగ చ్ఛేత్ -నిశ్చేష్టాంగ చ్ఛేత్ -ఇతితస్మై ణ హరి వీరము ఖ్యే మతించకా రేతి సంబంధః|| 3 2 ||అవధ్య ఇతి ||నిజ గ్రాహబబంధ | 3F ||9| సహను మాస్"స్వస్యతద స్త్రబంధం బ్రహ్మాస్త్రబంధంకృతంబు ధ్వాపి ప్రబొర్బహ్మ ణః ప్రభావాద్వరదాసౌత్ -విగ తొల్ప వేగః. విగతఃఅప్రాప్తఃఅల్పోపి వేగఃపీ డాయేన తొదృశఃఅ భీతచిత్తఇతియావత్ -ఆత్మనఃప తామహాను గ్రహంముహూతూ మా త్రేణమదస్ర నిరోధము కిరీ త్యెవంరూపం|| 60 ||తత ఇతి || బ్రహ్మాస్త్రమభిమం త్రి తంవిది త్వేతి శేషః|| Vol1 అథెంద్రజిదభి ప్రాయానువాదపూర్వకం 'స్వకతE"వ్య మాహనమ ఇతి ||లోక గురోః ప్రభావాదస్య బంధస్యవిమోతుణేమమశ క్తి నాణ స్త్రీ-ఇ త్యేవంమ త్వాఎవంవిహితఃఇంద్రజితా అ నెన ప్ర కారెణకృతః- తతః ఆత్మ యో నే రస్త్ర బంధః మయా అనువతి తవ్యఅత్యన్వయ ||8-9IlaII విమోతక్షణశ కింముహూర్తానంతర భావిస్రం- తాంచింతయి త్వా ముహూతః మా తంపి తామహాజ్ఞవ నువ తం తెస్మ 183 ||ఆ స్త్రీవాలి!! పితామహమ హేం ద్రా భ్యాంరజీతస్యాని లేన చేత్యు_ ?ఆదిత్య గ్రాసప్రవృత్త్యనంతరమితి జేయం|18) || సఇతి || సమీత్య కారీ-విచార్యక రోతీతి సమీత్యు కారీ|| 6 ||తత ఇతి!! శణవ ల్కై శణత్వగ్భిఃసంహ తై : త్రిగుణి లై 218 2 || ఇతి || సహనుమాక రాడు సేంద్రః కౌతూహలా న్మాంద్రష్టుంవ్యన స్యేదితిని శ్చితాధః స్సజా-బంధ నాదిక ంరోచయామా సేతిసంబంధః||80||e || అస్త్ర బంధ మోదీపిత దై వాజాయ తెత్యాహ-సఇతి ||వల్క లేనత జ్జన్యరడ్వైసబద్ధఃల స్త్రీణతు వి ముక్తః-కుత స్తత్రాహ-అస్త్ర బంధోమంత్ర బంధోస్యంబంధం నా నువతః తే-ఇతరబం ధేన సహనతిష్ఠతి తస్మిక్ సతీమంత్ర బంధోనశ్యతశ్యర్ధః || 8F | అథెంద్రజిదితి || ద్రు మచీర బద్ధం.అత ఎవల స్త్రీణవిము క్తంవి చార్య-అ న్యసశణవల్క-లాదినాబఢహసుమాళ్ అస్త్రమనునతడు తే- అస్త్రీణబద్ధ జన సతజ , ఇత్య సివి చార్య - చింతాగా గామచిం తానా ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట • సుదరకాండే • ఎకోనపం చాశ స్సగణః, హతె బ్రహ్మాస్త్రి ప్రతిహ తే-అన్యద స్త్రంన ప్రవత తె-న ప్రభవతీత్యధE:-త దేవ బ్రహ్మాస్త్రం ప్రయుజ్య తామి త్యాశంళ్యాహ-పున శ్చేతి-పుననః ప్రవత తె-ప్రయు క్తం బ్రహ్మాస్త్రంపునర్న ప్రభవతీత్యర్థః. సర్వ ఇత్యనంతరమితికరణంబొధ్యం-ఇతిచింతాంజుగా మేతి పూ ర్వేణ సంబంధః || 10 || ఆస్త్రిణేతి || నావబుధ్యత నావధృత వాక్ || 9 || 4 ||అతీ త్యేతి || పరిచార వృధా అమాత్యవృద్ధాం | ఈ | 0 || యధాక్రమమితి! కార్యార్థంక తళా వ్యాప్తం-అధః స్యకతః వ్యాధః స్య- మూలం నిమిత్తం ప్రేమయి తారమిత్యర్థః - అనయోర్వి పృష్టఇత్య నేన సంబంధః శ్లోకాంత ఇతిక రణంబొధ్యం-వశ్యుమాణ సంగ్రహూయం!!-- || ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తె మాయణ భూషణే శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే అష్టచత్వారింశ స్సగణ's. •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••*** తత స్సఖ త్యాది || కమః ణాత స్యవిస్మి తి-యుద్ధార్థం రావణే నాగంతవ్యమితిమ యాయత్న కృతః - సతు నీతిజ్ఞ :ఆసనస్థ ఎవఇంద్రజిను ఖేనమాంనిబధ్యానీత వాని త్యా నయనక మూ నిజాతవిస్మయ ఇత్యర్థః || ౧ || భ్రాజమానమి త్యాది II వ ఆ సంయోగ సంయు కైశివజ్ర కీల నెనసంబధైః-అత్ర భ్రాజమా నమిత్యనుషజ్య తె. మహా హేళ తి-భక్తిభిఃపత్తి 2:-ఇష్టంభూతలక్ష ణెతృతీయా-యధాప క్రేయోభవంతితధానులి పఇత్యర్థః పూణచం, భవ పూర్ణచంద్ర తుల్య నాయకర్ర త్నేన - న న్యేనబధోహ్య సువతః తే స్త్రమ్ • అ హూమహత్క మళాకృతం నిరర్థకంసరాజు సైమణంత్ర గతివి వృష్ణా ! పునశ్చనా స్త్రీవిహ తేస్త విహ తే స్త్రమన్యత వతం తే సంశయి తాఃస్మ 'స ర్వే ||x | ||ల స్త్రీణహనుమాన్ముక్తో నాత్మానమవబుధ్యత | కృష్యమాణస్తురజాభి సైశ్చబం గైనిక్ పీడితః || 1_9|| హూన్యమాన స్తతఃకూ రై రాకు, స్కై రాష్ట్ర ముష్టిభిః సమీపంరాక్ష సేంద్రస్య ప్రాకృష్యత సవానరఃl/x3 ||ఆ థెం ద్రజిత్తం ప్ర సమిత్యుము క్తమ స్త్రీణబద్ధం ద్రుమ బీ రసూ త్రైః|వ్యదశ య త్తత్రమహాబలంతంహరి ప్రవీరం సగణాయ రాజే!! 18 || తంమత్తమివమాతంగంబద్ధంక పివరో త్తమమ్ | రాక్షసౌరాక్ష సేం యరావణాయన్య వేదయణ || 2 ||కోయంక స్యకుతో వా త్ర కిం కార్యం కావ్యపాశ్రయః 19తి రాకు సవీరాణాంత త్ర సంజజ్ఞ రెక ధా?||ALI'హ న్య తాందహ్య తాంవాపిభకు తావి తొమితి చాప రెరాకు సొస్తత్ర సంక్రుద్ధాఃపరస్పరమధా బ్రువః || 2 ||అతీత్యమాగణం సహసామహాత్మా సత త్రరకు ధిప పాదమూ లే 1వదశ రాష్ట్ర పరిచార వృద్ధాణ గృహంమహారత్నవిభూషితంచlly|| స దదర్శమహా తేజా రావణశిక పిసత్తమమ్ రక్షిభిర్వికృతా కారై శికృష్యమాణమిత స్తతః || FII రాక్షు సాధిపతిం చాపిదదర్శక పిసత్తమః | తేజాబల సమాయు క్తంతపంతమివ భాస్కరమ్ |it ol/1 రోప సంవర్తి త తామ్ర దృష్టిదః శాసన స్తంక పిమన్వ వేశ్య అధోపవిష్టాన్కు లశీలవృద్ధా సమాదిశ త్తం ప్రతిమంత్రిముఖ్యా Flk all యధాక్రమం తైస్సక పిర్విసృ స్టః కార్యార్ధ మర్థ స్వచమూలమాదౌ ని వేదయామాసహరీశ్వర స్యదూతస్స కాశాదహమాగతోస్మి (ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే-అష్టచత్వారింశ స్సర్గః. తతస్సకమణణాత స్యవిస్మితో భీమువిక్రమః |హనుమా మో షతా తామ్రా జోరత్నోధిపమ వైశుతం భ్రాజమానంమహా హేణకాంచ నేనవిరా జ తా ! ము.కాజాలావృతేనాధమకు టేనమహాచ్యుతిమ్ • వజ్ర సంయోగ సంయు కైమఃహాహణ మణివిగ్ర హైః | హై మైరాభరణే శ్చిత్రైమణన సే వ ప్రకల్పి తైః • మహాహాం చౌమ సంవీతంర క్త చందనరూషితమ్ | స్వ నులి స్తంవిచి త్రా భార్వీ విధాభిశ్చభ క్తిభిః • వివృతైదజర్శనీయైశ్చరకాష్మీర్ఫీ మేతి సంబంధః * అధాత్మానము పాలభ తే-అ ఇతి!!మహత్కమః బ్రహ్మ స్త్రీణహనుమద్బంధనకమః- రావు సైర్నిరర్థకంకృతం - కతఃమంత్ర ధృతిఃనశ క్యా- బ్రహ్మాస్త్రమంత్ర ధారణమశక్యమిత్యర్థః - నచపునఃక రణం శక్యమి త్యాహ-పున శ్వేతి || న ప్రవరణ తె- ప్రయుక్తం బ్రహ్మాస్త్రంపునర్న ప్రభవతీత్యధః : - అతః సం శయి తాఃస్మ 'సర్వ ఇతిచిణ తాంజు'గా మేతి పూ ర్వేణసంబంధః || xx || కోయమితి || అత్రరావణపు రె కవ్యపాశ్రయఃకోవాఆశ్రయః!! x 2 || అతీ త్యెతి) పరిచార వృధా అమాత్యవృధా ||2|| ||యధాక్రమమితి || కార్యార్థంక తణ వ్యార్థం-అర్థ స్వచమూలం అర్థ కారణం - కార్యం ప్రతి ప్రేషయి తారమితియావత్ - పృష్ట స్పణ దూ తస్సన్నహమాగతోస్మే తిని వేదయామా సేతిసంబంధ?lic_9|| ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థవిరచితాలు యాం శ్రీరామాయణత త్వ దీపి కాఖ్యాయంసుందర కా కొండవ్యాఖ్యాయా అష్టచత్వారింశ స్సగణi. ***** *****####+తత ఇతి || కమఃణాతస్యవిస్మితఃస్వయంసింహాసనాదచలిత ఎవ బ్రహ్మాస్తే శాతస్యవిస్మితఃస్వయంసింహాసనాదచలిత ఎవ బ్రహ్మాస్త్రీణ స్వ బంధనకషణాది స్మిత ఇత్యర్థః || 011+ పవ్రేతి 11 వజ్ర సంయోగ సంయు కైవజ్రకీ లెన సంబంధైః ఆభరణై భౌr జమానమిత్యనుషంగః • మహా౦తి || భ క్తిభిఃక స్తూర్యాదిరచ నాపి శే . : * మంత్రిభిరితి || || ·00 ers శ్రీ రామా యణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిషే.. సుందర కాండే - పంచాళ స్సగణః, 40 నాయకరత్నం-అభితోలగ్నముక్తామణి మండలం. కేయూరంభుజోపరిధార్యమాణమాభరణం - అంగదం బ్యాహు మధ్య స్థాభరణం- మంత్రిభిః ప్రశస్తమం ③98- అత స్సచి వైరిత్యపునరుక్తిఃlln8llot. || సూఇత్యాది|| యదీతి-అయం రావణకృతః అధమణ శిబల వాన్న ఫ్యాద్య ది-తదాయం రాకు సేశ్వరః సశ గ్ర స్యసురలోక స్యా పిరణ్ తాస్యాత్ -అ స్బెతి. తేనక మళాభికృ తెనపూర్వో కైనాధర్మేణ హేతునా!!.904|| ఇతి శ్రీ మోవిందరాజవీరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారలీల కొఖ్యానే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే ఏ కెనాసపంచాశ స్సగణ!. ••••••••••••••• తముద్వీ జ్యే త్యాది బాణ: మహాబలిసుతః-అ నేన తే నాపికించిత్ శ ప్తమితిగస్యు తే- అత్రి త్రిక రణం ద్రష్టవ్యం ||3 ||2||ము రాత్మాపృఛ్య తామితి || అస్య వివరణంకుత ఇ త్యాది-కుతఃక స్మా దెశా దాగతః కిం వా స్య కారణం-అస్యకః ప్రేరక :- మత్సురీం ప్రతీతి శేషః . మదర్శ నై : 1 టీ ప్రతిష్ఠ మహాదం ప్రై ప్రలంబదశ నచ్ఛదై : * శీరోభిదః శశిర్వీరం భ్రాజమానం మహోజుసమ్ | నా నావ్యాళ సమాకీడై కాశ్శిఖ రై రివమందరమ్ • నీలాంజనచయ ప్రఖ్యంహా రెగొరసి రాజు తా ! పూణr చం భవ శ్రేణ సబలాక మి వాంబుదమ్ • బాహుబజిద్ధ కేయూ రై శ్చంద మోత్తమరూషి తై : | భ్రాజమా నాంగ దై ఇపీ నై పంచశీ పైక్ రినోర గై : * మహతిస్ఫాటి కేచి రత్న సంయోగసంస్కృతే | ఉత్తమా స్త రణా స్త్రీణె సూపవిష్టంవ రాస నే * అలంకృతాభిరత్యథణం ప్రమదాభిస్సమంతతః | వాలవ్య జనహస్తాభిరారాత్సముప సేవితమ్ • దధణ రెణ ప్రహ సైనమహాపా శ్వేజ నరక్షసా |మం త్రి భిచుళాంత్రతత్వ జేర్నికుం భేనచమంత్రిణాః సుఖోపవిష్టంరజాభిశ్చతుర్భిర్చలదర్పి తైః ! కృత్స్న పరిపృతోలో కశ్చతుర్భిరివ సాగరైః • మంత్రిభీమణంత్రతత్వ జేరన్యైశ్చశుభ బుద్ధిభిః 1అన్వాస్యమానంగణాభిస్సు రై రీవసు రెశ్వరమ్!! అపశ్య ద్రాక్ష సపతింహ నుమానతి తేజు సమ్ !విష్ఠితం మేరుశిఖ రేసతోయమివ తోయదమ్ || 18 | స తైస్సంపీడ్యమా మోపిగజాభిర్భీమనిక్రమైః |విస్మయంపరమంగత్వారణ ధిపమ వై క్షత || 12 || భ్రాజమానంతతో దృష్ట్వాహనుమా ప్రేక్ష సేశ్వరమ్ | మనసొచింతయామాస తేజసాత స్య మోహితః|| 02 || అ హెూ రూప మ హెధైర్యమ సూసత్వము హెబాద్యుతిః 10 సూరాతు సరాజస్య సర్వలక్షణయు కతా * యద్యధర్మోనబలవా ? స్యాదయం 'రా తు సే శ్వరః | స్యాదయం సురలోక స్యసశ గ్ర స్యాపిర! తా * అస్యకూ రైనృణశం సైశ్చకమఃఖిలో కక్సు తె8 1 "తేనబిభ్యతిఖల్వ స్మాల్లో కాస్సామర దానవాః • అయంహ్యుత్సహ లేక్రుద్ధఃకతు: మేకాణr వంజగత్ | ఇతిచింతాంబహువిధామకరోన్మతిమాన్హరిః • దృష్ట్వా రాశు సరాజుస్య ప్ర భావ మమి తొజు సః || 904 || ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే . ఎకెకానపంచాశ స్ఫగER. ••••••••••••••••••••••••••••••••••• తము ద్విత్యమహాబాహుఃపింగాకుంపురతస్థ్సితమ్| కెూ పేనమహ తావిహే రానోలోక రావణఃశం కాహ తాత్మాదధ్యాసక పీంద్రం తేజసొవృతమ్ కి మేష భగవాన్నందీభ వేత్సాది హాగతః • యేనశప్లాస్మి కైలా సేమయా సంచాలి తేపురా | సోయం వానరమూతిః స్స్యాతి 0 స్వి ద్బాణోపివా సురః || 3 || సరాజారోష తామ్రాక్షః ప్రహస్తంమంత్రిసత్తమమ్ | కాలయు క్తమువా చేదంవచోవిపుల మధజావత్ || 8 || దురాత్మాపృచ్ఛ్య తా మేషకుతఃకింవాస్య కారణమ్ | వనభం గేచ స్యాధోజు రాశు సీ నాంచతజ నే * మత్పురీమ ప్రధృష్యంవా గమ కిం ప్రయోజనమ్ | ఆ యోగ నెవాకిం కార్యం పృచ్ఛ్యతా మేష దుమణతిః | ఓ || "రావణస్యవచళ్ళు త్వా ప్రహస్తో వాక్యము బ్రవీత్ | సమాశ్వసిహిత ద్రంతే సభః మంత్రీబుద్ధి సహాయః. సచివః కార్యసహాయఃl/n8||al|రకూ థపమ వైతు తనతురశు శికృత పీ డామిత్యర్థః|| 12 | nell * యద్యధమణ ఇతి || అయవః ధషణ : గావణకృతోధ మన స్యాద్యది అయంరావు - సేశ్వరఃబల వాస్యాత్ - సశక్ర స్యసురలోక స్యరక్ష్మి తాపిస్యా దితి సంబంధః • అ స్యెతి| క్రూరై శిభీషణే నృశం స్వైపర ద్రోహాచరణశీ లై : తెనపూర్వోనాధ మేEణచ||ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థవిరచితాయాం శ్రీరామాయణతత్వ దీపికాన్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం ఎ కెకానపంచాశస్సర్గః.* తా || ఆవిష్ట: ఆ సీప్తి శేషః!nk8] 'తేజ సావృతందృష్టీ ్వతి శేషః శం కాహతా లేతత్యు కాంశంకా మేవాహ-నందీ వానరముఖ ఎషః ప్రమధగణాధిపః(39) శ పః-మాన్ముఖ సర్భ శముఖే తవ నాశోభవిష్యతతిశ ప్తః * సోయమతి|| బాణో బలిసుతఃమహాసుర ఇతిదధ్యా వితి పూ ర్వెణసంబంధః|| 3 ||Pll కాలయు క్తం కాలోచిత ం || 8 || దురాత్మైతి||కుత : - -- ·ఆయోధ చేయు రామాయణే - న్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - ఎకసంచాశ స్ఫగణ:. యుద్ధాం కార్యంకం ప్రయోజనం ||2|| ||యది తావత్త్వమింతేనె త్యాది!! యది వైశ్రవణ స్యే త్యా దేశి దూతో విజయ కాండీ వేత్యం తస్యశత్వ నూఖ్యాహీతి పూర్పణ సంబంధః || 4 || నహీ త్యాది|| అధ వెతి యన్ని మి త్తంకృత్వా తె ప్ర వేశఃతన్నిమి త్తంక ధయ స్వేతీపూ ర్వెణ సంబంధః || nau!!ఎవము క్తః త్యాచార గణేశ్వ రమిత్య నెన ప్రస్తారం ప్రహ సంపృష్ఠతఃకృత వానితి గమ్య తె ఏషా వానర తా-రాష్ట్ర సేంద్ర స్య-త వెతి శేషః-ప్రతియుద్ధాః ప్రతి ప్రహృతాః-మమా పీతి- త త వే వేత్యధఁ8- తహిళా కధంబధో సీత్యాశం క్యాహ- రాజా సమితి-పీడితఃబధ్ధస్సకా అ స్త్రీణవిము క్తః.హిశబ్రావధారనే, బ్రహ్మాస్త్రస్య సాధనాంతరా సహ త్వాదితి భావః అస్తు సర్వ మే తన్మద్దశ : నార్థం-మద్దర్శనం వారికి మధణంత త్రాహ- కేన చిదితి || 0F || ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారతిల కాఖ్య నే సుందర కాండ వ్యా బ్యా నె పంచాశ స్సగ::. ••••••••••••• తం సమిజ్యేత్యాది|| సమీకు, క్తి క్రియా భేదా త్తచ్ఛబద్వయం || ౧||అహమితి|| అహంరామదూతఎన- "సం దేశ స్తు సుగ్రీవ స్యేతి భావః సుగ్రీవ సందేశాత్సు గ్రీవసం దేశాధైరో:- సం దేశ ప్రాపణాధళా మి త్యధE 8|| || సం దేశ వాగ్వా చికంస్యాదిత్యమరః | ఇహలంకాయాంథాతా భ్రాతృవద్ధితకరః అ బ్రవీత్ ఆ ప్రాడీత్ - యద్యపిసు శ్రీ వేణనసందిష్టం-త ధాపిదూతో కంసర్వం స్వామ్యుక్త మే వేత్యాశయె మోక్తం. || భ్రాతురితి||సమా దేశంసం దే కార్యాత్వయాక పే|| 2 ||యది తావత్త్వమింద్రేణ ప్రేషితో రావణాలయమ్ | తత్త్వమాఖ్యా హిమాభూ శైభయం వానర మోత్యు సే*యది గది వైశ్రవ ణ స్యత్వంయమ స్యవరుణస్యచ | చారరూపమిదంకృత్వా ప్రవిహేనఃపురీమిమామ్ • విష్ణు నా ప్రేషితో వాపిదూతో విజయ కాం&ణా || FU || సహి తేవానరం తేజోరూపమాత్రంతు వానరమ్ • తత్వతఃక ధయస్వాద్యతతో వానర మోత్యు సే | అనృతంవదతశ్చాపిదులణ భఁతవ జీవితమ్ * అధవా యన్నిమిత్తం తేప్రవేశోరావణాలయే || 10 || ఎవముకొహరి శ్రేష్ఠ స్తదారఊగణేశ్వరమ్ • అ బ్రవీన్నాస్మిశ క్ర స్యయమ స్య వరుణ స్యవా | ధన దేనన మేసఖ్యంవిష్ణునా నాస్మిచోదితః * జాతి రేవమమ త్వేషా వానరొహమిహాగతః ! దశః నెరాకు సేంద్రస్యదుల భౌత దిదంమయా ! వనం రావు సరాజు స్వదర్శనా ధేళా వినాశితమ్ |తత సైరాకు సాః ప్రాప్తాబలినో యుద్ధ కాంక్షిణః • రక్షణాధణాంతు దేహస్య ప్రతియుద్దామయారణ అస్త్రపొ శైర్మశ కెక్యాహంబద్ధుం దేవాసు రై రపి • పితామహా దేవవరోమమా ప్యేషాభ్యు పొగతః | రాజనం ద్రష్టుకా మేనమయా 'స్త్రమునువతి ముక్తో హ్యహమ సైరాకు సై స్వభిపీడితః 1 కేనచి ద్రాజకా • రేణసం ప్రాప్తోస్మిత వాంతికమ్ • దూతో హమితివి జైయో రాఘవ స్యామి తేజసః! శ్రూయ తాం చాపి వచనంమమ పధ్యమిదం ప్రభllor ||ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే - పంచాశ స్ఫగE :. - అను ఇరు వరం ఇరు ఆరు తం సమీక్యుమహాసత్వం సత్వ వాన్హరిసత్తమః | వాక్యమధళా వదవ్యగ్రస్తము వాచదశాననమ్ || ౧ ||అహంసుగ్రీవసం దేశాదిహప్రాప్తస్తవాలయం రావు సేంద్రహరీశస్త్వాం భ్రాతాకుశలమ బ్ర పీత్ || 9 || భౌతుశ్శృణు సమా దేశంసుగ్రీవస్యమహాత్మనః ధమాణ ధోణ సహితం వాక్యమీహచాముత్ర చకుమమ్! || రాజాదశగభోనామరగకుంజర నాజిమాక్ | పి తెవబంధులో క స్యసు రెశ్వర సమద్యతిః || 8|| జ్యేష్ఠ స్తస్యవహాబాహుఃపు త్ర: ప్రియక రః ప్రభుః | పితునిఁ దేశాన్ని సొంతః ప్రవిష్టోదండ కావనమ్ * లక్ష్ముశానసహ భ్రాత్రా సీతయా చాపి భార్యయా | రామో నౌను మహా తేజాధ కస్మా దేశా దాగతఃకిం వాస్య కారణం అస్యకోవా ప్రేషకః * మత్పు రీమితి-ఉద్ది శ్యేతి శేషః|| F 4 || అధ వేతి || యన్ని మి త్తంకృత్వా తే ప్ర వేశఃతన్ని మి త్తంకథయ స్వెతి పూర్వెణ సంబంధః-అధవాయన్నిమిత్త స్తుతిపా రేబహుప్రీహి : * దర్శనం తి|| రాకు సెంద్రస్యత వేతి శేషః-దర్శ నెదులః భౌసతి రాక్షు సెంద్ర స్యతవదర్శ నాథం- త దిదంవనం నాశితమితి సంబంధః *రక్షణార్థమితి ప్రతియుద్ధాః ప్రహృతాః! ననుతవా స్త్రబంధాభా వేకిమితి బ్రహ్మా సైబణోరాశు సేపీడ్య పంత్యత ఆహ !! రాజాస మితి || అస్త్ర విముక్తో పి కార్యవ శాద్బద్ధిపూర్వక మేవాహ మేభిఃపీ డ్యే ఎతన్మమా కించిత్క రమితి భావః || 0F || ఇతి శ్రీ మహేశ్వరళీధః విరచితా యాం - శ్రీరామా యణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - పంచాశస్సగణ: ను ఖరు వరకు అంది, అంత. ఆరు లక్షల రం- తి|| అధము గ్రీవ సం దేశక ధనవ్యా జనసామదండాన్య తరవిషయత్వ నిశ్చయాయ న్యాయాను సారీన వెలిజిజ్ఞాసతి|తమి త్యాది|| ౧ || అహమితి || వాలిరావణయోః సఖిత్వ 'సం బంధ త్వాత్ భౌతృత్వం-కుశలమ బ్రవీత్ అ ప్రాక్షీ దిశ్యధFail 9 ||④ తురితో || సమా దేశం సం దేశ రూపం వాక్యమితి సామా నా ధికరణ్యం|| 3 || సనుకింతత్సు గ్రీవ వతితమ్ *వి ·సుం 35 13 -- తందెశోపం శ్రీ రామ రామాయణే - 'వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశ్ ప్లే - సుందర కాండే - ఎక పంచాశ స్సxtra, శరూపమితి వాక్యవి శేషణం-ఇహజస్మిF"లో -అము, త్ర పరలో కే-క మంఅభ్యుదయ సాధనం||3 ||3||ధన్యుణ ధర్మాదన పేతం.ధమణ పథ్యర్ధ న్యాయాడిన పేతఖలయత్ ప్రత్యయః ||2|| || సమాగః మాణఇతి||సు శ్రీ వేణ-మ యెతి శేషః-య ద్వాలో కేవక్తారఃస్వాత్మానమన్యమివ నిది? శంత్యొద్ధ త్యాతిశయాత్ - యద్వాం త్రానువాదా త్పూర్వంసు శ్రీ వెశైవంవ క్త వ్యమితీపరితం త ధై వహ నును" "పరతీతి సమా దేశ ప్రాధాన్యాదన్య వాక్యమపిత టొచ్యత ఇత కేచిత్ ప్రాహుః-య ద్వాసుగ్రీవసం దేశ స్య రామ ప్రయోజనపర త్వాత్సం 'దేశోపయోగితయా రావ సుగ్రీవ యో సఖ్యాదికందర్శయతి-7 జూదశరధణ త్యాది నా!slockg&|| 'సశ్య సంగరః సత్య ప్రతిజ్ఞ : ని కబుఁ రెచ ప్రతిజ్ఞా జి సంవి దాపత్సు సంగర ఇత్యమరః|| ౨|| తొమితి!! అధన్చోపరిచాఁబ రె-పొతా ఫౌభూమౌఆకా శేచేత్యవణ || 13 ||వైన తెయే ? ||అసంగతయ ఇతి శీఘ్రు త్వే హెతుః|| 06!! అహుత్వి త! ఔర సస్సుతః క్షత్ర జత్వ వ్యావృత్తయే ఔర సపదం-సీతాయా సుకృతె సీతాలా భాయ- తొందిదృశ్య రిఆ యోజ్యం||రా|| రావణ హృదయపరిజ్ఞానార్థంత త్కాలో దితి ప్రశిభయాసుగ్రీ వ సం దేశంకల్పయి త్వా వదతి భ్రాతురితి || "సమా దేశం సం దేశ 6-సు గ్రీవసం దేశ స్య రామప్రయో జనపరత్వా 'పయోగితయా రామసు. రుసు గ్రీనయో స్సఖ్యాదిక ం రాజదశరధణ త్యారభ్య భ్రము తొచము మయాదృష్టాగ్య హె తే జనకాత్మ జేత్యం"తెన ప్రతిపాదయ? తగ్భవా "త్యాది నాకృత్వాసుఖవ వాప్నుయాదిత్యం తెనసు గ్రీవ సం దేశంవదతి-ధవ్యకాంధమాదన పేతం-ధమణ పథ్యర్థ న్యాయాదన పేత ఇతియత్ప్రత్యయః - 'సత్య సంగర: 'సత్య ప్రతిజ్ఞ 2|| ||కర్బు రెచ ప్రతిజ్ఞాజి సంవి దాపత్సు సంగరళత్యమరఃlIntellఏవంసుగ్రీవ సంబంధం ప్రతిపాద్యసు గ్రీవస్య దేశంపదతి-తర్భవాని త్యాది నా దృష్టధమాణ ర్థశాస్త్రీణవిదితధర్మార్థ స్వరూపఖత్యర్థః-తపశికృతపు గ్రహఃతపసివిష యొకృత స్వీకారః - య ద్వాతపసా స్వయంకృతపరిగ్రహః - స్వారసికి తపసు-ఇ య = త్ - హేతుగ ర్భెవి శేష || 2 ||నహీతి||ధమణ వీరు ధైషుధము శాస్త్ర విరుద్ధేషు ధమణ పిరుద్ధ త్వెపియ త్సౌఖ్యావహంత తా - ర్యమిత్య త్రాహ-బహ్వ పొయే ప్వితి- ఒహు హానిక రెష్విత్యర్థం రెష్వి త్యర్ధః అపోయాళిక ధం చిత్పరిప్రాయంత ఇ త్యాశం క్యాహ-మూలఘాతీష్వీతి-స్వపి నాశక రేష్వీ త్యర్హం. కముజు సుపర దారా పహా రేషున గజం తే ద్యు వ్యజంపం ధాననూ శ్రీ ? | ||త స్యభార్యాస నే నష్టాసీతాపతిమసువ్ర తా నై దేహ స్యసు తారాణో జనక స్యమహాత్మనః|| 2 || సమాగమాణస్తాం దేవీం 'రాజుపుత్ర స్సహానుజః 1ఋష్యమూక నఃను ప్రొ పస్సు శ్రీ వేణసనూగతఃl || తస్య తేన ప్రతిజ్ఞాతం సీతాయాఃపరిమాగః ణమ్! సు గ్రీవస్యాపరా మేణ హరీ కాజ్యంని వేదితమ్ ||F | త త స్తేనమృ థెహ త్వా రాజపుత్రేణవాలినమ్|సు గ్రీవ స్థ్సాపితో రా జ్యేహర్యృణాంగ శాశ్వరః | 10 || త్వ యావిజ్ఞాతపూ వాలీ వానరపుంగవః 1 రా మేణ నిహతస్సం ఖ్యేశ రే కేసనా నరః || 10 ||ససీతామాగణ నోవ్య గ్రస్సుగ్రీ వస్పత్య సంగరః1 హరీస్సం స్రషయానూ 'సదిశ 'స్సర్వాహరీశ్వరః| 0.9|| TOహరీణాం సహ సౌశ తానిసియు తానిచ 1 దికను సర్వా సుమాగణం తేహ్యధశ్చోపరిచాంబ రె||03 || వై న తేయ 'సపూః ఓచి ల్కే-చిత్త త్రానిలోపమా? |అసంగగన రశ్మీ ఫ్రూ హరివీ రాజు హాబలా ?|8||అహంతుహనుమాన్నామమారుత స్యౌర సస్సుతః! సీతా యాస్తుకృతేతూణంశతయో జసమాయతమ్ • 'సము శ్రీ లంఘయి త్యైవ తాందిగృఘురిహాగతః 1 భదు తాచమయాదృష్టాగృ 'హే తేజన కాత్మ జూ|| 1 || ఈగ నా కొడృష్టధమాకార్థ స్తపతికృతపరి గ్రహః ! పర జా రాన్మహా ప్రాజ్ఞనో పరోడ్డుంత్వ మహః సి|| 2 || సహిధమణ నిరు ధైషుబహ్వ పొయే షుక మజుసు| మూలభూతిషు సజ్జం తేబుద్ధిమంతో భవద్వీ ధall ovకశ్చలమ్ముణము క్తా సొంరామ కెరా పానువలి? నామ్ 1 శరాణామగ్రత స్సాతుంశక్తా 'సం దిష్టమి త్యాకాంజయాయన్మయోచ్య లేత దేవతదీయాశయేనహనుమాజ స్వయమేవ సర్వం స దిశతి, 'రాజాదశరథం త్యాది నాజానికీ ప్ర తిదీయ తొమిత్యం తె న|10||త్వ యేతి ! త్వయా విజ్ఞాత పూర్వశ్చవాలీ తిష గ్రో క్తిః స తెసనిహత ఇతి-రామోత్కర్షశ్చ స తీహాగీత యంlln8|ja! త్వాందిదృశగరిహాగత ఇతి పాఠః - 'త్వాంసు శ్రీ వభ్రాతరం రావణం తస్మిణ దృషై సర్వ లోక వృత్తాంతజ్ఞ, 8 ససీతాగతింవత్యుతీతిసుగ్రీ వేణీ శ్రీ త్వాత్వాం దిదృతురిపగతః దై వాత్పంగూపరీగంగా పా తవత్ తవగృ హేభ్రము తొమయాజానకీ దృష్టా || || తద్భ నానితె దృష్టధమా శార్థఃధమా భర్థశాస్త్ర పొట్టి శ్వా - తపఃకృతపరిగ్రహ శికృత తపఃపరిగ్రహః- ష హాతప 'స్సంపన్న ఇత్యర్థః యస్మా డే తాదృశ స్వం-త స్మాత్పర దారాను పరోడ్డుం నాహళ సీతి మేరా జునా || 2 ||ఆ ససము ను హానిరి త్యత ఆహ సహీత || ధను జురుర్థి ధైపు ఆ ర్మెష్వీ త్యర్థ: అధనుః ఫలనూహ-బహ్వపాయేషుబహ్వన ధైషు-సను సర్వాతీయ ప్రతికార సమర్థస్యకిమి రుం వాచాయ క్తితత్రాహమూలఘాతీషు మూలతో విసష్టణం స్ర ర్వశ్చ ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే , ఎకపంచాశ స్సగణ: కాభవం || 7 || శ్చేతి|| "రాము మోపానువతి? నాం. రామ కౌూపానుసా రేణనిగణ తా నామిత్యర్థః | 0F ||నచాపీతి II వ్యళీక ంఅ ప్రయelin! వ్యళిక , త్వ ప్రీ యేనృతజాత్య మరః || 90 || త దితి ||త త్తస్మాత్ అధర్మావహ త్వాత్ రామాపరాధస్యపరిహరణ వ్యత్వాచ్చ-త్రి కాలహితంభూతభవిష్యద్వతః మానకాలహి తం- ఐ రుణాధమస్య స్వపూర్వపురుషవినాశక త్వెనతత్పరిహార స్యభూత కాలహితత్వంమన్య స్వ-మ త్వా ప్రతి తిదీయ తొమితియోజ్యం || 90 || జాసకీహర శాకించనంత త్రాహ- దృష్టాహీ తి || యత్సీ తాదర్శనం-దుల భంఇతర వానరాలభ్యం-తల్లబ్లం-తహీసానీయ తామిశ్య శ్రాహ-ఉత్తరమితి-సీతాదర్శ మోత్తరం - య చ్ఛేష కమః సీతానయనం - తత్త రాఘవోనిమి త్తం-ఆజ్ఞ ప్త స్యైవ మయాక తణవ్య త్వాదితి భావః/ 9.9|| దృష్టయాపి మద్వశంవదయా సీతయా రామఃకిఁక దివ్యతీ త్యాశ క్యాహ- లక్ష్మి తెయమిత్ || త ధేజి వాచామ గానా చరత్వోక్తిః- నెయంతవవశ్యా ప్రత్యుతపన్నగీవతవ ప్రాణహారిణీతి భావః ||93|| నేయని ఆ || ఓజ నా అమరపయే ప్ర తా పేన- అన్న పతే జాఠరా గ్నినా|| 9 ||తపఃకృచ్ఛలబ్ధమిష్టం మహజ్జీవనం వృధామా నాశయే త్యాహ-తపఇతి|| తపస్సం తాపతపశ్చ ర్యా-ఓదనపాక (పచతీతివన్ని దేశ్ శః. తెనలబ్ధః - పరిగృహ్యత ఇతిపరిగ్రహఃఫలంధమణ పరిగ్రహఃధమణ ఫలం- తాదృశోయోయమాత్మ ప్రాణపరిగ్రహఃఆత్మనః ప్రాణా నాంచపరిగ్రహః స్వీకారః- జీన నమితీయావత్ - 'సనాశ యితుం న న్యాయ్యంనయు క్తం అవ్యయ మేతత్ -తపః క్లేశ లబ్ధంతద్వ ఆరి క్లధమః ఫలభూతంచయజ్జీవసమాయుఃతన్నవినాశయే త్యర్థం- చకారాభావాదిళ మేవయో జనా || 22 || 'సర్వావధ్య స్యేహ మేకోయమాయుర్వి నాశక ఇత్యాశక్యపరిహరతి - అవధ్య తామితి || తపోభిరాజీ: తాంసాసురై డే వై ర్యాంఆత్మ నా వధ్య తొంభ వ్యాసమనుపశ్యతి త త్రాపి అవధ్య తాయాం సత్యామపి అయంవత్యమాణః- హేతుఃభవద్వధ హెతుర స్తి-వ హాక్ ఆపరిహార్యell. 22 ||త మేవ హితు మాహ- సుగ్రీవ తి II నచ రాశు సఇతిపార స్సమ్యక్ - నచమానుష ఇంపా రెప్రతి షెధ ప్రసక్తిరపి నా స్త్రీత్యుచ్య తె - తృణభూ తాహి మేస ర్వ ప్రాణినోమా సుషా దయఇత్యుత్తర శ్రీ దేవాసురేష్వపింగ్ ||న చాపిత్రిషులో కెషు రాజన్వి ద్యేతకశ్చన | రాఘవ స్య వ్యళీక ంయఃకృత్వాసుఖన వాప్నుయాత్ || 90 || త్రికాలహిత వా క్యంధన్యుణమ దాణనుబంధిచ (మన్య స్వ నర దేవాయజానకీ ప్రతిదీయ తామ్!!.90||దృష్టా హీయంవయా దేవీలబ్ధంయదిహదుల: భమ్ | ఉత్తరంకర్మ యచ్ఛేషం నిమి త్తంతత్ర రాఘవః || 9-911లక్ష్మి లేయం మయాసీ తాత ధాశోక పరాయణా గృహ్యయాం నాభిజా నా సిపంచాస్యామి వపన్న గీమ్ ||93|| నే యంజరయితుంశ క్యాసాసురైరమ రైరపి | విష సంస్పష్టమత్యధణంభు క్తమన్నమినౌజసా ||.98 || తపస్సంతా పలబ్ధ సైయోయంధమణ పరిగ్రహః | నస నాశయితుంన్యాయ్య ఆత్మ ప్రాణపరి గ్రహః'. 92 ||అవధ్య శాంతపోభిర్యాంభ వాన్సమనుపశ్యతి | ఆత్మనస్సాసురై దేశ వై హేతు స్త త్రాశయంను హాక్ ||9|| సుగ్రీవహి దేవ్యం నాసురోనచరాతు సః 1 నదానవోనగంధర్వోనయము నచపన్నగ: * తస్మాత్రోణపరి తాణంకి ధం రాజస్క రి తిక రివ్యతీతి భావ?l|nv||నను సర్వమూలఫల చ్ఛేది నా మేకోమూల చ్ఛేదీత్యత ఆహ-క శ్చే త్యాదిllor || 'నేతి || వ్యళికం అపరాధం!! 90 || తదితి | శ్రీ కాలహితంత ద్వాక్యంసు గ్రీతో క్తం - త్రి కాలహితం సీతాను హోథెన పూర్వాపరాధ నాశాత్ వరణమా నైశ్వర్యావిరోధాత్ భావిశుభ హేతు త్వాచ్చ త్రి కాలహితం - ధన్యుణందనూ కాదన పేతంఅథాణను బంధిచమన్య స్వజానీహి అతోనర దేవాయ జానకీ ప్రతిదీయ తామితి సంబంధః || 90 || నచ సీతా త్ర నా స్త్రీత్యప హ్నేతుంశక్యమి త్యాహ దృష్టా హీత!! యళ్సీ తాదర్శనరూపంవ ముదుర్ల భం-సీతా న్వేషణ ప్రేషి, తై : స వైరపి వాన రైః ప్రాప్తుమశక్యం - తదిహమ మయాలబ్ధయావదాజ్ఞప్తం తావత్కృతం - ఉత్తరకర్త వ్యంతురా రామాయ త్తమి త్యాహ-ఉత్తరమితి || 9.911 లక్ష్మి తేతి || పంచాస్యాంపన్న గీమివయాంగృహ్యగృహీత్వా నాభిజానాసీ , తధాశోక పరాయణా వా చాపు నాచర కతత్పరా-ఇయం సీతొమయాలక్ష్మీ తెలి సంబంధ9. పరమపతి వ్ర తా సీతాశోక పరాయణా సతీలంకాయాం నిరు ధేతికృత్వాలం కావినజ్ శ్యుతీ భావ?|| 93 kid I'ఓజసా ఆహారశ క్తిబ లెన || 98 || తపఇతి || తపసం తాపలబ్ధఃతపశ్చ ర్యాలశ్రాయోయంధమణ పరిగ్రహఃఆత్మ ప్రాణపరిగ్రహః- ఆత్మ ప్రాణానాం పరిగ్రహఃత యు ర్వధ కళాతి యావత్ - నాశయితుంనన్యాయ్య ఇతి యోజనా || 9x || పితామహవ రావధ్యస్య మే శ్రేయం భీష కే త్యాశం క్యాహ తుభిః-సాసు రై ర్దేవై రాత్మ కోయా మవధ్య తాంభవాణ సమనుపశ్యతి - తత్రాపియథాఅవధ్య శ్వే-త ధైవవధ్య త్వేపి అయం హెతురితియోజనా- కొసౌ మీతు పత్రా హ-సుగ్రీవణ త్యాది || య న్యపి మానుషాగవధ్యత్వంనప్రార్థి తం-త ధావ్యంగీకృశ్యో వరమాహ-నచమానుస ఇతి|| నాసురోనచ 'రాత స ఇతి పారస్పష్యక్ ఫలితమా హ || ·గమం" "సేలా శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశి షే.. సుందర కాండే - ఎక సంచాళ స్సగఁ . 'రామాయణి మనుష్యాదిభిరవధ్యత్వ స్యా ప్రాధికాత త్వాత్ -నచతిర్యంచ ఇతిస ప్రసజ్య చ ప్ర తిషేధ్యత ఇతి భావః-త స్మాత్సు గ్రీవాత్ 1974 ||నను గు నేనోపడే శేన కృతా ని మయా పాపాని- తై శ్చావశ్యంఫల ప్రదై గ్భవిత వ్యమి త్యాశంక్యాహ-నత్వితి || తుశబ్ద ఉ కశంకావ్యావతః కి. ధమణః ఉపసంహొయ తెనె నె ఆధరో పసంహారి(ధ మః ఫలం - ఫ లేనధమః స్యోపసంప్రియమాణ త్వాత్ -క్లీ బత్వ మాషణం-తత్ అధర్మఫల సంహితంనభవతి-కుత ఇత్య శ్రాహ-త దేశ ఫలము స్వతీతి. ధనః = ఫల మేవా నువతం తె-నస్వధర్మే చవిద్యమా నేక ధంతత్పలా ననువృత్తి సత్రాహ-ధమణశాఖ ధవ నాశనఃతి-చఉక్తశం కొనివృత్త్యర్థః- విరోధి ధ రెజా గ్ర ఆక ధవ. ధమనార్తా పీత్యర్థి :-ధర్మైణ పొపఘపను దతీతి శ్రు తె8 1 య ద్వా వ్యత్య యోనాకి నస్యా త్తత్రాహ-ధమః శ్వేతి-చొవ ధారణే-ధర్మఏ వా ధర్మ నాశసః-తధా శ్రు తెః- సత్య ధర్మః - ప్ర మాణా భావాదితి భావః-ననుయదిధమణ అధమః నాశనఃతహిళా ప్రాథమిక ఎవధర్మః-ఆధునికాసధమా న్నివతః యేది త్యాశం క్యాస ప్రాప్తమితి - తొసచ్ఛబ్దః కాం త్స్న్యా వాచీ-కృత్స్నంధర్మ ఫలం-ఫలము స్యెతి-త థాచ ప్రంధర్మ మాచరఅన్యధాసద్య సైవి నాశో భవిష్యతీతి భాపః-అత్రక తణవ్య త్వే సవిథీయ మానోధముజు స్సీ U- ప్ర దానపూర్వక రామ విషయశరణాగతీ రెవ-శూర స్యాశౌర్య ప్రవృత్త్యాధమణ ఫలం సర్వండీ సమితిహనుమ తావగతమి తిమంతవ్య || Ful! మా భూధ్ధసనాణ కార్యోపస్థితిర వెశ్యు తామి శ్యాహ-జనస్థా నేతి || రామసుగ్రీవ సఖ్యం చేతిపరోక్ష ని రెశ స్య గతిఃపూర్వ ముక్తా|30||| కామమితి || కామం అత్యంతం ఆహంసుగ్రీ పశి-త న్నాశనం-ఏత స్య రామస్య-నిశ్చయః నిశ్చయవిషయః|30||కథనిత్య తాహ-రా మేణేతి|| హర్యృశుగణ సన్నిధౌ, వృద్ధసభాయాం ప్రతిష్ఠాతమనతి క్రమణీయమిత భావ?||3_941334 || యామి తి|| కాళ రాత్రీతి కాచిచ్ఛ కిరితివదంతి ని|| సమీచ కాళ రాత్రిశ్చభై రవీగణనాయి. కేత్యమర శేషః || 3 84 || త దలమి తి|| కాలపొ శనయము ఆ తే వ్యసి||97| ||నతుధర్మోప సంహారమధర్మ ఫల సంహితమ్ • త దేవఫలమ న్వేతిధమః శ్చాధమః నాశనః | ప్రాప్తంధర్మఫలం తా వద్భవ తా నాత్ర సంశ యః + ఫలమస్యాప్యధమణస్య & ప్ర మేవ ప్రపత్స్య సే|| 9F |జనస్థానవధంబుద్ధ్వాబుద్ధ్వా వాలివధంత ధా* రామసుగ్రీవ సఖ్యంచబుధ్యస్వ హితమాత్మ నః||3e||| కామంఖల్పహమ వ్యేక స్సవాజిర ధకుంజ రామ్ • లంకాం నాశయితుంశ క్తస్త స్యేషతుననిశ్చయః ||3ng || రా మేణహి ప్రతిజ్ఞాతంహర్యృడు గణసన్నిధౌ* ఉత్సాదనమని రాణాంసీతాయైస్తు ప్రధషిణ తా||3 94||అపకుర్విని రామ స్యసాగాదపి పురందర : •నసుఖంపా ఆప్నుయాదస్యఃకింపు తస్మాదితి || 984 || ననుమహ తాపూర్వ సంచి తేనై వధ మేళాణమమ త్రాణంభవిష్యతీ త్యాశంకరొగ రాజ్యాదివత్ ధర్మాధర్మ ఫలయోః సంభూయానుభవ సిద్ధారా త్మ త్రాణసిద్ధి:-ఉ తాధర్మ బా ధేన ధర్మఫలానుభవ శ్చేతి ద్వే దావికల్పా ్యద్య స్యాసంభవమాహ || నవ్వి తీ|| ధగ్మోపసంహారంధమః"స్య ఫలవినాశ్యత్వాత్ ధర్మః ఉపసం ఏయ తెనే నేతిధ మోణపసంహారంధమణ ఫలం సుఖం-తత్ అధమః ఫలసంహితంనభవతి అధ మేxణ సహభోగ్యంసభవతీత్యధః :- తీవ్ర తపఃపర 'డా రాపహరణభ వదీయధర్మాధమణఫలయోర్వధ్య త్వా వధ్యత్వ యోఃజీవనతదభావయోః సహాన స్థానవిరోధాత్ - రోగరాజ్యాదిపత్ సంభూయానుభవోన సంభ వతి భావః - ద్వితీ యందూషయతి||త దే వేతి!!తత్ ధమణ ఫల మేవా న్వేతిధమః ఫలంధర్మఫ లేన సహతిష్ఠతీతియావత్ -ధమో? నాధర్మ నాశ నఃవిధమణ బాధేనధమః ఫూనుభవోనఘట తృతి భావః య ద్వా-ననుయేభ్యో అవధ్యత్వంనప్రాధికా తం- తేభ్యోపిపూర్వో పార్టితోమహాక్ సుకృత సంచయఏవర క్షిష్యతీ త్యాశంక్య-పవం చేత్తుల్య న్యాయతయా, త్వతంృతః అధర్మనిచయోపి త్వాం నాశయిష్యతీ త్యాహ!|నత్వితి||ధర్మాప సంహారంధమః స్యఫలవి నాశ్యత్వాత్ ధమణ ఉప సం స్త్రీయ తె నే నెతిధ మోణ పసంహారం ధర్మఫలం సుఖం-తత్ అధమణ ఫల సంహితం విరుద్ధ కారణక త్వాద్దుఃఖసంహితంనభవతీత్యధః :-కింతుత దేవ ఫలమ స్వాతి-సుఖ మేపషల త్వే నాను ఏతః తే. తుచారె తేన అధమజా ఫలమపిధర్మఫల సహితం నభవతి-అధర్మఫల మేవఫల త్వె నానువత ణ త ఇతిలభ్య తే- సత్వధమఃంధర్మో నాశయిష్యతీ త్యాశం క్యాహ(మః శ్వేతీ! అతని ఇక్' అనున ర్త తేధర్మః అధర్మ నాశ మోనభవతి పూవః కృతోధమణ ఇ దానీంకృతాధమః నాశ మోనభవతీత్యర్థం- చకారా దేవషధమో? పిధము: నాశ నఃనభవతీతిల భ్య తే-దమాణ ధమాణవనుభ వై కవినాశ్యావితి భావః - ననుమహతఃపుణ్యఫలానుభవస్య సమా ప్త్యనంతరం అధమం ఫలానుభవోభవిష్యతత్య 3 హ ప్రాప్తమి తి|| ద సుఫలం తావత్ పాక ల్యేన ప్రాప్తంభు క్తం-అస్యాథమః స్యసీతాహరణరూప స్య | 9F u||మాను పో రామః కిం మాంక రిష్య తీతిమాశం కెరి త్యాశయే నాహ ||జనస్థా నే &#13 ©4 కానుమితి || ఎవతుషత్మ తృణ కలం కావి నాశిస్తుత స్య రామస్యననిశ్చయఃనసమ్మత ఇత్యథ - all3 nullకుత ఇత్య ఆహ || రా మేజెతి||3-94 |అత బలశాలి నా మే సీ || ·. 20 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయు విశి ప్లే - సుందర కాండే - ఎక పంచాశ స్సగt. స-- తస్సీ 8". రామాయ దేహీతిహృదయం||3xu||సీతాయాఃతి|| అట్ట:అట్టాలః పతోళికావీధికా|| 3 Lu|| స్వానీతి|| మం త్రీ మంత్రిణః ఇకారాంత త్వ మా పE - | 3 241 సత్యమి తి|| రామ దాస స్యేత్య నెన రామ సామర్థ్య పరిజ్ఞానము క్తం దూత స్వేత్య నేసహితోపదేశాధికారః వానర స్వేత మాధ్యస్థం||30|| సర్వానిత) లో కాక భూ రాదీకా-సభూ తాపృధివ్య పే జావాయ్వా కాశ రూపపంచమహాభూతయు క్తా - సచరాచరాక్చతుముఖద్వారా సృష్ట జంగమాజంగమయ కోశ్ - సంహృ త్య ప్రళయవసా నేరుద్ర ద్వారా స్వయంచ సంహృత్య పునఃకల్పాదౌత దైవ-ధాతాయ ధాపూర్వమకల్పయ దితి శ్రుత్యు క్తరీత్యా స్రష్టుం సమర్థః - త త్రప్రమాణమా హమహాయశాఇతి-నత స్యే శేకశ్చనత స్య నామమహద్యశ ఇతిహిశ్రుతిః | శ్రుతిస్మృతిషుత ధా ప్ర సిద్ధఇత్యధణ:/3Full రా || సర్వభూతేషు సర్వత్ర సర్వ కాలేషు నా స్త్రీ సఇతి పార స్సాధుః || 8–9, 88||మాభూవ శక్తాస్సామాన్య దేవాః ఈశ్వ రాశ్శక్తాస్స్యురి త్యాగం క్యాహబ్ర హ్మేతి||లత్ర వి శేషణాంతరోపా దానం తేషాం సొమధ్యణవి శేషద్యోత నాధణం - ఏతత కషణ త్వ పరిహా రాయవ్యుత్ క్ర మేణ యోజనీయం-ఇంద్రఃపర మైశ్వర్యవాణ-ఇదిపర మైశ్వర్య ఆతృస్మాధాతోః ఋ ఫ్రంగా గేత్యాది నాని పాత నా త్సాధుత్వం- తైలో క్యాధిపతిగపిత్రాతుంనశ క్తఇత్యధకః తస్య ③లో క్యాధిపతి త్వే పిపర నిరసనసామి ధ్యా: భా వాదశ ! తెత్య తాహ మహింద్ర ఇతి వృత్రహనన ప్రసిద్ధ సామ ధ్యాః పినశ క్తః యోవృతమవధీదితి-తన్మ హెంద్ర స్యమ హేంద్రత్వ మితి శ్రోత నిర్వచనం స్వయంచత రోపి'సహాయసంపత్యభా వాన్న శక్తఇత్య తాహసుర నాయక ఇతి స్వతుల్య త్రయస్త్రింశత్కో టిసురగణ సహాయోపినశ క్తఃత్యధF :- మాభూళ్లు ద్రఇంధ్రశ్న క్తః- 'సర్వ సంహార రుద్రస్తుశక్త 'స్స్యాత తాహరుద్ర ఇతి. సంహార కాలే ప్రజారోదయ తీ తిరుధ్రః-గోదెణికాలుక్ చేతిర ప్రత్యయః- 'కాలవి శే షే సంహార కూపీ దానీన ప్రాప్తకాల త్వాదశ 5 ఇత్య త్రిణేత్ర ఇతి- నిటలనయన దహనజ్వాలావిలో పిత మదనో పీత్యర్థః- కాక తాళీయత్వ శం కావ్యు దాసాయాహగ్రిపురాంతక ఇతి- ప్రబల తరను హాసుర సంహారికో న స్త్వద్వి ధోజన?||3 34|| యాంసీ తేత్య జా నా సియేయ : తిస్థతి తేవ శే • కాళ రాత్రీతి తాంధీ సర్వలం కావి నాశినీమ్ ||36|| తదలం కాలపా శేషసీతా విగ్రహరూపిణా * 'స్వయస00వ సత్తెనక మమాత్మనిచింత్య తామ్ || 3 24|| సీ తాయా స్తపసాదణ్ణం గామ కూప ప్రపీడి తామ్ * దహ్యమానా మినూంపశ్యపురీం సొట్ట ప్ర తోళి కామ్ || 3&_u||స్వాసిమి ప్రాణిమంత్రంశ్చజ్ఞాత భౌతూ సు తా? హితాక్ * “గా న్గారాంశ్చలం కొంచమావి నాశముపొనయ ||3 24|| సత్యం రాకుసగా జేంద్ర శృణుష్వవచనంమము • రామదాస స్యగూత స్య వానర స్యవి శేషతః|Bvull సర్వాక్ లో కాన్సు'సం హృత్య సభూ తా?"సచరాచరా? * పున రేవతధా స్పష్టుంశక్రా మోష హాయశాః/3Fu|| దేవాసురన రేఁదెషుయక్షరజ్గశౌషుచ • విద్యాధ రేషు సర్వేషుగంధ ర్వేషూర గేషుచ | సిద్ధేషుకిన్న రేదెషుపత త్రిషుచ సర్వతః • సర్వభూతేషు సర్వత్ర సర్వ కాలేషు నా స్తి సః 1 యో రామం ప్రతి యు ధ్యే తవిష్ణు శుల్యపరాక్రమమ్ || 8-9|| సర్వ లో కెశ్వర స్యైవంకృత్వావి.ప్రియము త్తమమ్ | రామ స్య రాజసింహస్యదుల భంతవ జీవితమ్ || 83 | 'దేవాశ్చడై త్యాశ్చనిశాచ గేంద్ర గంధర్వవిగ్యాధర నాగయ =ః | రామ స్య లోక త్రయ నాయక స్య స్థాతుంనశక్తాస్సమ రేషు సర్వే || 80 || బ్రహ్మా స్వయంభూ శ్చతురాన మోవా రుద్రస్త్రిణేత్ర స్త్రీపురాంతకూ వా | ఇందో మ హెంద్ర స్సుర నాయకో వా త్రాలుంసశక్తా యు 'తా పహా రేణ రామాదిభిఃకిమిత్యతఆహ ||అపకుర్వక్ హీలి||33||| || కాళ రాత్రి మహా ప్రలయక ర్తీ భగవతశ్శక్తిః1138ull9|విగ్రహశ్శరీరం స్కంధావస కైన స్కంధ 'సంబద్ధక రణేన ఆత్మ ని ఆత్మ తానా 3 24|| సీతాయాఃతి | ప్రతోళికార ధ్యాW3Lu|స్వానీతి || 13 @F మంత్రిణః || 3 24|| సత్యసం 3 || రా రాసుదాస స్యే త్యాదివి శేష... త్ర యేణ స్వస్య రామ సామధ్య ణ పరిజ్ఞానం హితోపదేశాధి కారం మాధ్యస్థ్యంచసూచితం || 88 || బ్ర తి | బ్రహ్మాస్వయం భూరి త్యాదివి శేషణాని "తేషాం సా మధ్యణ వి శేషద్యోత నాధణం || ఇంద్ర:పరమైశ్వర్యవానింద్ర :-ఇదిపగ మైశ్వర్యఇతి ధాతుః - యోవృత్రహాసమ హింద్ర: * మహాన్వా అయష భూగ్యో వృత్ర మవధీదికి తన్మ హింద్రస్యమ హేం ద్రత్వమితీశ్రు తేః త్రైలోక్య నియంతృత్వ వృత్రహుతృత్వ సర్వసుర సంవృశ త్వాదిధమణ విశిష్టావ ఆ పాణి వాక్ - రుద్రఃసం హార కాలే ప్రజాః సంహరణ రోడయ తీరు ద్రః-రుతఁ శబ్దం వేదా త్మానం బ్రహ్మణేకల్పాదౌరాతీతి వారు ద్రః - యద్వారు తా నా డొనసక లంజగద్దిం ద్రా పయతీఆరంజ యతీతి నాదాత్మక త్వాతు గ్ర: యగ్వారు తానా దెన ప్రణవరూ పేణ వేడి రూ పేణ నా దాపయ ఇష్టమర్థంగము ఆ వారు ఈ య ద్వారతం సంసారదుఃఖంచుఃఖ అమలు - ·సుంకం శ్రీ రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - ద్వి పంచాశ స్సర్ కు. h పీత్యథణ:-మాభూ త్తస్యశ క్తి ! బ్రహ్మణఃపు తాయ జ్యేష్ఠాయ శ్రేష్ఠాయేత్యు క్త గీత్యారుద్ర స్యాపిపి తా బ్రహ్మాశ క్తస్స్యాత్తతాహ బ్ర హ్మితి - బ్రంహతీతి బ్రహ్మో- బ్ర హేరమ్ నలోప శ్బేతినుని , ఆమాగ మోన కారలో పశ్చ-గు ద్ర పితా స్వయం కర్మ సశ్య కి 4 శక్నుయా త్తత్రాహ స్వయం భూరిత కర్మవశ్య త్వేపీతర సాధారణ్యే నాను త్పన్నఃస్వయంభూః స్వయంభూ శ్వేపి సహాయ సంపత్త్య భావాత ధం” యే తేత్య ఆ హచతురానన ఇతి-యుగప దేవ సర్వ వేదోచ్చారణసం పొది తాతిశ యోపిసశ కః ప్ర త్యేక ముళక్త త్వేపికీం సంభూయాగశాశ్శక్కువ ఆత హనశ క్రాంతి బహువచ నేనాయన ధౌలభ్య తే-వధమూహణ తీతిపధ్యఃదం డాది త్వాద్యం- గాన గ్యన ధ్యో రామవధ్యశితం- తుఁ నశక్తాః-స్థానవిన్ని గ్రహస్యచత్య చిత్రవధాహణ స్య తా తాకి 8-యుధియు ద్దేసశక్తాఃకింతుశరణంగ్ త్వాతా తుంశకాంశ్యక 6 :- అత్ర హిరణ్యగర్భస్సవ వతః తాగ్రే!న సన్న చా సచ్ఛివపవ కెవులు ద్రో మాయాభిఃపురురూ ప ఈయత ఇత పరి డెవ తా త్వేన ప్రసక్తా , కాడ థిక స్వము -7 వ ల్య నే న వేదాంతోది తా నాంసద్బ హ్మాది సామాన్య శబ్దానాంహిరణ్య గభ : శివేం ద్రా ది% శేషశబ్దానాంచ వ్యక్తివి శేష పరత్వంత జీతం- త్రాశృ శ్వేస న కళ యె ఏదే వతానిరాకరణ ప్రక రవిష్ణోర సుపాదానా త్పారి శేష్యా ద్రా పవఃష్ణురి ప్ర తిపాదితం ఆస్వాఛ్ఛకాత్పరం సౌష్ఠ వేశి శ్లోక : ఈ తర్వత సమిజీ . ? నా ఈ 8 స గాదిః-అత్ర స ప్రమాదాల్లి ఖతః||త నిశ్లోకి 1 & 2 శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణ భూషణేశృంగారతిల కాఖ్యా నేనుందర కాండ వ్యాఖ్యా ఎకి పంగా శస్పx: త స్యతద్వచనంశ్రు శ్వేతశ్లోక స్పరణస్య ప్రథమ }llalaధge| డౌళ్య దూతకి మల-బ్రాహ్మణా దేరా కృశిగణత్వాత్ వ్యజ్ - 1 అని వేదిక ఒక ఉక్తవతః - నాను వే నేం ద మిత్యను వతః నీయం-ని వేదితమతౌదూత్యమితి పొఠాంతరం - వ స్వతంతి మత : కార్యం-ని వేదితవ పౌని వేదిత కార్యా. శే. యధాధః నాటి త్వే నా పి 3 త్వే నా పి 'భేహనుమదూ త్యందూత సంబంధిత యా రావ ణాదిష్టంవధం - దూఠవణి గ్యాం చేతిన "వణాదిష్టంవధం - దూళవణి గ్భ్యాం చేతివ క్తవ్యమితి భావక షోర్విహి న క్తవ్యమితి భావక షోర్విహితోయ ప్రత్యయఃఅనౌ Eనుగుణ్యాత్సంబ. ధమా ట్రేడయిత వ్యః:1-9!|తమితి || తచ్చ కార్యందూతవధరూప కార్యం- కా ర్యం అసంతరాను ప్లైయం- కార్య: గౌకార్యకిరణె, స్థితఃనిశ్చి తార్థః సాధ్వసాధుపి వేకి నిశ్చితి 'స్య ఇళ్ళర్థః నిశ్చి తార్థఇతి || అపూజ్యేతి చ్ఛేదః || 8 |తము స్వెతి|| పరావరజ్ఞః త్యాజ్యాలా చేయవి వెకీయ కాః!! || రా జేత || ప్రమాపణఁమారణం 'k || ధవళ శేతి భూతానాని. ధి రామవధ్యమ్ || 8 || సప్లవో పేత మదీన వాదినః క పేనిః శమ్యా ప్రతిమో ప్రియంవచః | దశాసనః 'కూప వివృత్తలోచన 'స్సమాది శత్త స్యవద్దంమహాక పేః || 84 11 ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే - ఎక పంచాశ స్ఫగణi. ••••• తస్యకద్వచనఁశ్రుత్వా వానర స్యవ హాత్మనః |ఆజ్ఞాపయద్వ సంత స్య రావణి కెరాథమూ | త || ||వ ధౌత స్య సమాజ్ఞ పే రావణేనము రాత్మ నా ని వేదితవ చౌత్యం నాను మె నెవిభీషణlle|| తంరకూధిపతిం క్రుద్ధంతచ్చ కార్యముపస్థితమ్ | విది త్వా చింతయ-మా సకార్యం కార్యః ధౌష్ఠితః|3 || సి శ్పీ తార్థ 'స్తత స్సామ్నాపూళ్యశ త్రు జిద గ్రజుమ్ | ఉవాచ హితమత్యధణం వాక్యం వాక్యవిశారదః!! 8 || శమ స్వరోషంత్యజరాతు సేంద్ర ప్రసీదమ ద్వాక్యమిదంశృణువ్వ ! వధ నకుర్వంతిప రావరజ్ఞాదూత స్య సంతోవసుధాధి పేం ద్రాః || ౧ || రాజధమణ విరుద్ధంచలోక వృత్తేశ్చగహిళితమ్ | తుందా ద్రావయతీ తీరుద్రః శదు క్తం వద్ద శిఖందుఃఖ హేతుం వాత ద్రావయతియః ప్రభుః- రుద్ర ఇత్యుచ్య తేతస్మాచ్ఛివఃపరమరణమి తి- ఏవంవ్యుత్పత్తియు ! రుద్రత్వశత్రు భస్మీకరణ సవర్థఫాలలోచనయు క్తత్వ త్రిపురాంతక త్వాది ధమణ విశిష్టామహేశ్వరోవా - బ్రహ్మా బ్రంహతలి బ్ర హ్మస్వయంభూః స్వయమేవ స్వ భవతీనపరతంత్ర ఇతి స్వయంభూః బృహత్త్వ నిత్య స్వతంత్రత్వ బహుముఖ త్వ కార్యనిర్వాహక త్వా విధమః విశిష్టావిరించి ర్వాయుధిరామవధ్యం త్రాతుం నశక్తా వ్యర్ధః 82 ||98 శ్రీ మహేశ్వరతీర్థవిరచితాయాం- శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయం-పక పంచాశ "స్సగణ: *********** ||వధఇతిని వేదికమతౌమన్యత ఇతి మతిః కార్యం- నివేదిత స్వాగమనశా ర్యేహనుమ తి-అ సేనఅస్యయధాదిష్టార్ధవాది శ్వేసఅనపరాధిత్వాదశధ్యత్వము క్తంతో స్త్రీ, విషయేదూత్యందూతసంబంధీనం రావణనిది ఇష్టంవధం నాను మే నే || ||తమిత | తచ్చ ర్యందూతవధరూపం కార్యం- కార్య: గౌకరణ వ్యవిధా నేస్థితః- "కాగ్యక ఆ శాకృతిని శ్చయఇత్యర్ధః||2|| ||శత్రుజితంచతమ గ్రజంచ ||2||కుమ స్వేతరోషంత్యజ-పరావరజ్ఞా? త్యాజ్యపా దేయవి వేక యుక్తాః || రా జేతి|| ప్రమాపణం మారణం|| ||లోకి నృత్తెర్లోక న్యవహారస్య- ప్రమాపణంనథ?||1|| || కృతజ్ఞు త్వే నాసకారి శ్యావరగొన్యాయ్యోనతాదృ వేస్మిF ||2|| || తాదృశ ఇలిక్విసం కేబహువ వసం-శాస్త్ర నిపశి, త్వం ****** ******* ·* పొతః భూతయో" శ్రీ రామారరునే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశేషే, " సుందరకాండే ద్విపంచాశ స్సగణం, తిని ధాణుర గౌషష్ఠీ భూతానాంచ ధ్యే | | గృహ్యంత ఇతి శాస్త్ర విపశ్చిత్త్వం వివిధం పశ్యతీతివిపశ్చిత్ -తస్య భావ విపశ్చి-శ్వం-శాస్త్ర విష యే పిషిధ జ్ఞానో పేతత్వ మితి యావత్ ||త స్మా దితి దూతదండః దూత యోగ్యదండall 0.91 ప్రసీ చేతి|| స ర్వేషు సర్వ త్ర- సర్వ దేశేషు సర్వజాతిప్విత్యర్ధః || 3 ||న కేవలందూతోయం అణాదివ ధేన శ శ్రుశ్చ-త థా చహంతవ్య ఇ త్యాశం క్యాహఅసంశయమి తి||దూతవధ్యాందూతవధం- స్త్రీయాంభా వేక్యప్ -హం తీర్వధా దేశ ఆషణః || 18 || వై రూప్యమి తి!! లక్ష్మణ సన్ని కాగ్యాంక నసంబంధః-న అస్మాభిః || 12 || ధం చేతి || ధమాకార్థ వినీతబుద్ధిఃధ రాష్ట్ర యోశ్మి తబుద్ధిః-పరావర ప్రత్యయనిశ్చి తాధణ ఉత్కృష్టాపకృష్ణ పరి జ్ఞాననిశ్చి తార్థః అస్మిక్ విషయెఇదం కార్యంపరం ఇదమవరమితిని వేక నిశ్చిత కార్యఖత్యర్థ-నియచ్ఛంతి నిగృష్టాంతి- సత్వవంతఃవ్యవసాయవం తఃl02 || నధమః నాదం తి! ధర్మవా దేధషణశా స్త్రీలోక వృత్తిలౌకి కాచా రే-శాస్త్ర బుద్ధి గ్రహణేషుశాస్త్ర శబేసశాస్త్రాధ్య ఉచ్య తె- శాస్త్రార్థజ్ఞానతద్ధారశాష్విత్యర్థః || ౧ || న కేవలందూత స్యవ దెశాస్త్ర నిరోధఃగుణమ-పినక ంచితృశ్యామి అతఃఎత శ్రేష కే కె ష్వేవవధరూపొదఁడు పా త్య తామి త్యాహన చే త్యాది|| సాధు ర్వే తి సమర్పితః ప్రెషీ తః || ౧ || స్మిక్ హ తె సతివృత్తాంతని వేదకాఖానా గ్రామలక్మణయోరిహాగము నాభా వేసతవశత్రు శయోనస్యాత్ విము 3 సి స్నెతన్ని వేదిత వృత్తాంతయో స్తయోరిహాగ పునాదయ ల్నెనతవశత్రు నాశోభ వేదిత్య ప్రేత్యాహంపి చే త్యాది నా-ఇహ పరంపారం ఇహ విద్య మానంద హెూద ధేః పరం పొరం ఇదందక్షిణకూలమి త్యర్థః || 90 || అస్మిని నష్టఇతి || దీఘః పధోవరుధ్రా-దూ -దూరమా గేE ణనిరుధ్ధగమనావిత్యర్థః ఎతఛేకానంతరఁపరాక మోత్సాహమనస్వి నాంచెతిశ్లోకః-తతో హితా శ్చేతిశ్లోక :- అ తవ చా సదృశంవీరక పేర స్య ప్రమాపణమ్ || 2 || ధమః జ్ఞశ్చకృతజ్ఞశ్చ రాజధమణ విశారదః | పరావరణోభూతానాం త్వమేవ పరమార్థవిత్ || 2 || గృహ్యం తెయది రో షెణ త్వాదృశోపి విపశ్చితః | తతశాస్త్ర విపశ్చిత్త్వం శ్రమ ఏవహి కేవలమ్ || 6 || తస్మాత్ప్రసీద శత్రుమ్న త సేంద్రదు రాసద 1 యుక్తాయుక్తం విని శ్చిత్యగూత దండో విధీయ తామ్ || 5 || విభీషణవచళ్ళు త్వారావణోగాతు సేశ్వరః | రో షేణమహ తా విహే వాక్యము శరమ బ్రవీత్ ||hollన పాపానాంవ ధే పాపంవిద్య తెశత్రుసూదన |తస్మా దేనంవధిష్యామి వాసరం పాపచారిణమ్ || 70 ||అధర్మమూలఁ బ హురోషయు క్తము నార్యజుష్టంవచనం విశమ్య ఉవాచ వాక్యం పరమాధజాతత్వం విభీషణో బుద్ధిమతాంవరిష్టః!! n.s!! ప్రసీదలం కెశ్వరరావు సేంద్రధ మార్థయు క్తంవచనం శృణుష్వ కూ తానవధ్యాన్సమయేపు రాజ స ర్వెషు సర్వత్ర వదంతి సంతఃlln3||అసంశయంశత్రురయం ప్రవృద్ధకృతంహ్య నే నాప్రియ ప్ర మేయమ్ | నరూతవధ్యాం ప్రవదంతా సంతోగూత స్యదృష్టాబహవోహిదండాః || 108 || వై రూప్యమం గేపుకశాభిమాతో మౌణ్యంత ధాలకు ణ సన్ని పాతః ఏతా దూ తే స్రవదంతిదం డా? వధస్తుదూత స్యననళ్ళు తోపి, కధంచధర్మార్థ వినీతబుద్ధిః పరావర ప్రత్యయనిశ్చితార్థః | భవద్విధః కోపవ శేజాలి ప్లేత్కో పంజయచ్ఛంతిహి సత్వ వంతః || 7 || ధర్మవా దేనచలోక వృత్తెనశాస్త్ర బుద్ధి గ్ర హణేషునాపి వి ద్యేతక శ్చిత్తవవీరతుల్య స్వం హ్యుత్తమ స్సర్వసురాసురాణామ్!!1 2 || సచాస్య స్యక పేగా తెకంచిత్ప శ్యామ్యహంగుణమ్ | 1 తేష్వయం పాత్య తొందండోయెరయం ప్రేషితఃకపిః*సొ ధు ర్వాయది వా సాధుఃప రై రేష సమగ్పితః ! బ్రువన్న రాష్ట్రంపర వాక్ నదూతో వధమహణతి||TF ||అపి చాసిన తెరాజన్నాన్యంపశ్యామి ఖాచరమ్ | ఇ హయఃపున రాగ చ్ఛేత్సరం పొరంగ సూద ధేః * తస్మాన్నా 'స్యవ ధైయత్నః కార్యః పరపురంజయ | భవా న్సేంట్రేషు దేవేషుయత్నమాసాతుమ శాస్త్ర పొండిత్య సంపాదనం- శ్రీ మః కేవలం శ్రీ మఎవ-వ్యర్థ ప్రయా సఎ వేశ్యర్ధః!! || || దూతదండుడూ తేవిహితోదండః ||F || 10 ||2 || పాపచారిణం రాజు ద్రోహిణః | గం||2||అధమ స్యమూలం అధమణ మూలం దోషః అపకీతిజ రూపః||n pl|8||సమయేషు స్వస్వామినియోగానుష్ఠానకా లేషు!|n3 ||18|| వై రూప్యమితీ | లక్షుణసన్ని పా త్మ-కూతయో గ్యాక న సంబంధః సనళ్ళు తోపి నా స్మాభిఃనళు త?|| - X || క ధమితి పరావర ప్రత్యయ నిశ్చితార్థః ఉత్కృష్టా పకృష్ణజ్ఞ నేసనిశ్చిత కార్య:అస్తి వీపయే వే కేననిశ్చిత ప్రయోజనఇత్యర్థః -భవద్విధః త్వాదృశః-సత్వ వంతఃబలవంతః|| nell నతుత నా న్యే మోప దేష్ట వ్యాంశో నా "్యహ నరమణ వాదఇతి || 7 ||8||పరాక్రమో త్సాహమనస్వి నాంచ -ఇళం వీధ స్యామర దైత్యశ తో రిత్యేత ఛ్ఛేక ద్వయం ప్రక్షిప్తమితిక తక 81న చాప్య స్యక పేరితి(DV) all స మపిశాతః ప్రేషితః|| Flia || నాగ్యంప శ్యామియో త్రాగచ్ఛేదిత్యర్థః 90 || తి || సర్వ సీక్హ తేఅన్య స్యా నాగను నేచ కామవశతిఃఇష్ట మే వేదం - త త్రి ·గా శ్రీ రామాయణే. వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట సుందరకాండే - బ్రపంచాశ స్సగణం. ధత దేక దేశే నెలిశ్లోకః-అధనిశాచరాణామి తిసగా కొంతశ్లోకః అయమేవ పాఠగ్ర మస్సమాచీనః-అ న్యప్యత, సగే శ్లోకాఃకల్పి తాదృశ్యం తె||రా||అస్మిన్ని తి|| ఉద్యోజ యెద్దీ ఘుణ పథావరుద్ధావిత్యతఃపరంపరాక్ర మో త్సాహమనస్వి నాంచెతిశ్లోకః తతఃపరంహితా శ్వేశ్లోకి : తదనంతరంత దేక దేశే నేతి-3 తో నిశాచరాణ మిత్ సగ్గాం తశ్లోకి 8అయమేవ సమీచీసః సౌర క్రమl.99 || 28 || తదితీ||త త్తస్మాత్కారణాత్ -ఎక దేశే నెలి సహయో గేతృతీయా-బల స్య సైన్యస్య 1.94 || 28 శ్రీ 70 ఏండరాజువి తచి తె - శ్రీ రామాయణ భూషణే శృంగారతిల కాఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే ద్వి పంచాశ స్స గER. •••••••••••••••••••••**************** త స్యే త్యాది ది || దేశ కాలమితం దేశ కాలోచిత మితివిభీషణవచనవి శేషణం||rl| సవ్యగు క్తమితి||దూ తవధ్యాదూతవధ?.. ||3 || త త ఇతి | సమి త్రే !-మి త్రాణి ఆప్తాః - స మసుఖదుఃఖావా-సహాయానా జాతయః భౌత్రాదయః బాంధవాః సంబంథినః సుహృజ్జనాః స్నిగ్ధజనాః || 8 | ఆజ్ఞాపయదితి , ప్రదీ పైనలా రగూ లే: యుక్తో హను మా? సచత్వరం సర్వంపురం-పరిణీయ తాంపరితోనీయ తాం ఇత్యాజ్ఞాపయ దిత్యన్వయ ||2|| ||త స్వేతా|| వష్టయంత్ స లాంగూలమి తిపాఠt || 24 || లాంగూలె నెతి '; హజాతి ఆn ||అస్మిన్విన . నహిదూతమన్యంపశ్యామియస్తానర రాజపు లౌ యుద్ధాయ యుద్ధ ప్రియదుర్వి నీ తావుద్యోజయేదీర్ఘ పధావరుధ్రా.9-9|| స రాక మోత్సాహమనస్వి నాంచను రాసు రాణామపి దుర్జయైన త్వయాము - నందన నైరృతానాంయుద్ధాయతి ర్నాశయితుంనయు కా| 93 ||హితా శృశూరాశ్చ సమాహి తాశ్చకు లేషుజా తాశ్చ మహాగుణేషు |మ సస్వీ నశ్శస్త్రభృతాంవరిః 'కూట్య రత సైసుభృతాశ్చయోధాఃll.98 || 8 దాక దే శేనబల స్య తావ త్కె చిత్తవా దేశకృతోభియాంతు |తౌరాజపు త్రా వినిగృహ్యమూఢాప రెపు తెభావయితుం ప్ర భావమ్ ||2|| నిశాచ రాణామధిపొ నుజ స్య విభీషణస్యో త్తమ వాక్యమిష్టమ్ (జు గ్రా హబుద్ధ్యాసురలోక శత్రుమజహాబలో రాష్ట్ర సరాజముఖ్య 8 1.94 || 9తి శ్రీమత్సుందరకాం డే-ద్వి పంచా శ స్సగణః. ************* తస్యతద్వచనం శ్రు త్వాదశ గ్రీవోమహాబలః1 దేశ కాలహితం వాక్యం భ్రాతురుత్తరమబ్రవీత్ ||2|| సమ్యగు క్తం హిభవ తాదూతవ ద్యా విగహిళా తా| అవశ్యంతువ దాదన్యః క్రియ డామస్యనిగ్రహః!!.9/1 కపీ నాంకిలలాంగూలమిష్టంభవతి భూషణమ్ | తదస్యదీప్య "తాంశీ ఫ్రం తేనద గ్లైసగచ్ఛతు||3 ||తతఃపశ్యంత్వి మందీనమంగ వై రూప్యకశిజాతమ్ | సమిత్ర జ్ఞాతయ స్స వేజ్ బాంధవాస్ససుహృజ్జనాః || 8 || ఆజ్ఞాపయ ఈ సేంద్రఃపురం సర్వం సచత్వరమ్ లాంగూ లేన ప్రదీ పేరజోభిఃపరిణీయ తామ్|| ||త స్యతద్వచనం శ్రు త్వారాత సాఃకోపక ర్మ'తాః | వేష్ట యంతి స్మలాంగూలంజీ - 8 కాపాళా సకై ఇప్పటై 2 || ||సం వేష్ట్యమా నేలాంగూ లేవ్యవధళాత మహాక పిః శుష్కమింధనమాసాద్యవ నేష్వివహు తాశ స్మిక్ వినష్టఇతి || T రాజపు భేద్వౌయఉ ద్వేజయేత్ తంసపశ్యామి- నను తదుద్యోగా భానోపిమ మేష్ట ఎవ . నే త్యాహ- యుద్ధ ప్రియేతి సంబోధ నేసరణప రాక్రమవిజు యకీతీణత వే పెకిల తేదీ ఖెల ప్యేతద్వా నా శేనశ్యతణ త్యాశయః - రావణస్యరజః ప్రకృతిత్వా తతకృత్యను సా రేణయుద్ధాదివ్యాపా రేణ ప్రలోభనం- తత్ప్రత్యర్థ వదుర్వీనీ తావి త్యాద్యు_gall.90 ||99|| మహావీర స్వతవనకు త్రో పిభయశం కే త్యాశయే నాహ ||పరాక్ర. మేత్యాది నా || పరుషవక్తాయమవశ్యంహంతవ్య ఇత్యత ఆహ!! "సాధురి || సమర్పితః ప్రేషితఃఅస్మి జాహ తేసతివృత్తాంతని వేద 'కాభావా మలక్మణయోరిహాగమనా భావేన తవశ త్రుడయోనస్యాత్ విముక్వైత్వ సీ ఎత న్ని వేదిత వృత్తాంతయో స్తయోరిహారమ నాదయ త్నేనతవశత్రు నాశోభ వేది త్యాశయేనాహ ||అపి చే త్యాది||ఇహపారం ఇదంపారమిత్యధE : || తస్మాదితి ||త స్మాత్పు సరాగంతు కాబా వాదిత్యధ:-అత్ర అన్య స్యానాగమ నేఎతద్ధన నెవామమకాశ తిరిత్యత ఆహ అస్మీన్ని తి! యుద్ధ ప్రియస్యతవత యోర నాగమన మేవతు తిరితి భావః|1.93 || హిళా శ్చేతి|| సమాహితా: దానమా నా భ్యాంవశీకృతాఖత్యథం : సుభృతాః సద్భృత్యాఃయోధాశ్చవరణం తేఖల్వి తి శేషః|198!! తదితి || త త్తస్మాత్కారణాత్ బల "స్య సైన్య స్యసక దే శేనఎ కాం శేన సహ-ఆ దేశ కృతఃఆజ్ఞాకారిణః కేచిత తిచి ద్భావయితుం ప్రకాశయితుం || 92 || ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థవిరచి తాయాం శ్రీ రామాయణ తత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందరకాండ వ్యాఖ్యాయాం ద్వీపంచాశస్సగణః. *****#* * * *############################•••••••••••••••••••• తీ || త స్యవిభీషణస్య||0||®|| దూతవధ్యా దూతవధః ||9|9||ద ర్జెనలాంగూ లే నాపల & తో గచ్ఛతు-స్వ స్వామి సమీపమితి శేష83 || తతఃతి || మి త్రాణ్యాయై తా దయః - గాంధవ్యాసంబంధీనః సుహృజనాః స్నిగ్ధజనాః || 8 ||8||ఆజ్ఞాపయ దితి!! షణీయ తాని త్యాజా సయదిలి యో? నా || || || -- || || శు ణ్యాప్తాఃయే సమసు 4. భానాతన ·|| సర్వేషామితి ములు శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి . మే. ఆ సుందర కాండే " శ్రీ పంచాశ స్సగణః, అసాతయత్ లాంగూల భ్రామశానల ద్రావయది గ్యర్థః15u||Fu|| సభూయః త్యాది 11 న మేశ క్తాఃన మేపర్యాప్తాఃత్యర్ధః మమని గ్ర హెన సమ ధాణ ఇతియా పత్ , య భతృణ హితాధాణ య రామహితాధ్కాయ చరంతం ప్రవతః నూనం మానితి శేషః భతృణ శాసనాత్ రావణశాసనాత్ • యదిబధ్నంతి తావతా మేనిష్కృతిః ప్రతిక్రియాసకృతా' ఇదంబుధనమకించిత్కరమితి భానః . స రామస్య ప్రీత్యర్థముదం విష్వం * స్యె • రావణాది వదస్య స్వే నైవకి తళా వ్య తెసూపూ భీమత త్వాద్రాక్ష సా నా ముహమీ దృశంబంధ నాకషణణాదిరూపుపరిభ వం సహిష్యఇతి భావః-రామస్య ప్రీత్యర్థ మిత్య త్రచ్ఛందోభంగఆర్ష : లం కేతి లం కాగా ③ డుగః"క మణవి ఛానతఃదుర్గ కమః విధానాదేశోః సహిసుదృష్టానై వసుదృష్టా-య ద్వాదుర్చ కమణ విధానతః • నగరగు పివి శేషజ్ఞానపూర్వకమిశ్యర్ధ:: నదృష్టితి , హేలో మా యాలం కాపునశ్చారయిత వ్యాభ వెజ్ • విచరి త్వా దృష్ట వ్యాభ వేదిత్యర్థః అయంచ ప్రాతః కాలఃనతూషః కాలః ప్రాతఃకా లేపిత ధా వ్యవహారోపపత్తేః కాని మీ తి మన స్మశ్రమత్యనంతరమితికరణంబోధ్యellnk.||తత స్తఇతి || సంవృతా కారం రంగూడ స్వభానం' మహాక పిమితి బు మధ్యాష హత్త్వ కపికుంజరమితి సజాతీయ శ్రీ ప్యం || 12 ||శం ఖేతి || స్వకర్మభిః ఆస్ఫోటనసింహ నా దైరిశ్యర్థః తాంపురీం ఘోషయంతః అత్యంత సంయో గేద్వి తీయా చారయంతి స్మ-తమితి శేషg ||nv|| అన్వీయ మా నఇతి!! నారయామాసశోధయామా సllor ||అ ఛతి ||చత్వ రా? గృహణహిరంగణాని || 90 | వీధీ శ్చేతి|శృంగాటకానిచ కుష్పధాని గధ్యాఃవ హావీ ( 8. ఉపరధ్యాల నః||2|| తై లేనపరిషీ వ్యాధ తెగ్నింత త్రాళ్యపాతయక్ || 2 |||లాంగూ లేన ప్రదీపేన రాత సొంస్తానపాతయత్ • రోషావ పణ పరీతా త్మా బాల సూర్య సమాననః || 4 ||లాంగూలం సం ప్రదీ పశు ద్రష్టుంత సృహనూషః తః సహస్త్రీ బాలవృద్ధాశ్చజగ్ము: ప్రీ తానిశాచరా:!! Fu || సభూయస్సంగ తై : క్రూరైరాకు సైహణరి సత్తము • నిబద్ధఃకృత వాస్వర స్తత్కాల సదృశంమతిమ్ || 70 ||కాష 04 లున మేశకానిబద్ధస్యాపి రాష్ట్ర సా* త్వా పాశాన్న ముత్పత్యహాన్యా మహామి మాన్పునః | యదిభతు: హిళా ధాఃయచరంతంభతృణ శాసనాత్ • బధ్నం త్యే తేదు"రాత్మా - నతు మేసిస్కృతిక్క తా|సర్వేషా మేవపర్యాయే గాకు సానామహంయుకింతు రామస్య ప్రీత్యధణ౦విషహి ష్యెహమీదృశమ్ | లంకాచారయిత వ్యా వై పున రేపభ వేదికి రా క్రౌనహిసుదృష్టా మేచుగ కమణ విధానతః :అవశ్యమేన ద్రష్ట వ్యామయ మయాలం కాని క్షుయే* కామం "కామం బద్ధస్య మేభూయఃపుచ్చస్యోద్దీప నెనచ 1 డాంకుర్వంతుర ణం సిన మే స్త్రీమన సశమః || ౧ || త స్తే సంవృతాకారం సత్వవంతంబు హాక పిమ్|పరిగృహ్యయ యుర్హృష్టారాశుసాఃకి పికుంజనమ్ 7 ? ||శంఖ భేరీని నా బై సం ఘోషయంత స్వకమణభిః/రాశుసాః క్రూరకర్మాణశ్చారయంతి స్మ తాంపురీమ్!!CV || అన్యీయమా మోరజ్ భిర్యయా సుఖమరీందమః| హనుమాంశ్చరయామాసరావు సొనాం మహాపురీమ్ || 0F ||అధాపశ్యద్విమానా మా నానివిని త్రాణిమహాకపిః | 'సంవృతా భూమి భా గాంశ్చ సువిభక్తాంశ్చచత్వ కాE *వీళేశ్చగృహ సం బాధాళిక పిశ్శృంగాటకానిచ 1 తధారధ్యోపర ద్యాశ్చత దై వగృహ కొంత రాక్ * గ్ర హాంశ్చ మే మమితి||ఆరణ్య కాయధాశుష్క మింధనమా సాద్యహుతాశనము త్పాదయంతి-త ధాజీణ పట వేష్టితలాంగూలం తై లేనపరిషి చ్యతత్ర తెగ్నిముపపాదయణ్ - ఉదపా డయన్ని త్యర్థఅతికతకః - హుతాశనఃతిపా రె-వృద్ధాదృష్టాంతోయం-ఉపపొదయన్నిత్య స్య సమయోజయన్ని త్యర్థఇత్య న్యా-తా? బద్ధ్వా నెక్ IIUII FUile || సంగ తైమిశాళి తై : రాక్షు సైఃసభూయోనిబద్ధ ఇతి శేషః - బంధ సంహారశక్తావపి స మోచిత ఇత్య చింతయది త్యాహ కృత నానితీIInaull కామమితి || నిబద్ధ స్యాపీ మేనశక్తాః - మమని గ్ర హీనసమధాఇశ్యర్థః * యదీతి ||భర్తుః స్వామినో రామస్య-భతృణ శాసనా వణశాసనాత్ - నిష్కృతిః ప్రతి క్రియానకృతా - మయాకృత స్య కార్య స్య-బ: ధనమాత్రం ప్రతి క్రియానభవతీతి బావః సర్వేషామిలీ- స ర్వ షాంహనన అతి శేషః అహంపర్యాప్తః రామస్య ప్రీత్యర్థం ఈ గృశం అవమానంవిపహి మ్యే సర్వ రాష్ట్ర ససంహార స్య రా మేణ ప్రతిజ్ఞత త్వాదిలి భావః-లం కేశా || దుర్గ కర్మ విధానత విధానా ధైః రాశౌ లం కాసహి సుదృష్టా - అతో మేమయాలం కాపునశ్చారయిత వ్యాభ వెత్ శోధయిత వ్యాభ వేదితి యోజనా - యద్వాదుర్గకమని ధానతఃనగరగు వీవీ శేషజ్ఞ సపూర్వకమిశ్యర్థః - అనెనఉషఃకాలః సంప్రా పత్యవగవ్య తె * కామమితి||మనసః శ్రమమిత్యత్ర చిం తాసమా ప్రిద్యోగక మితికరణం ద్రష్టవ్యం || 7 || 12 || శంఖేత్ || స్వకమః | ఆస్ఫోటసింహనా దై:- (పురీం ఘోసయంతఃతం చారయంతి స్మైతి సంబంధః | ౧౦ || అన్వీయమానః !! చారయామాసచోదయామా సేత్యర్థః| OF IIఅ థెళl/చత్వ రా ? గృహాబహిరంగణాని || go fధీ శ్చే త గృహ సంచా పీ ·సుం 80 -- I రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట సుందర కాండే. త్రిపంచాశ స్సle.. వాంతరవీధీః గృహ కాంత రాణ గృహ కాణికుద్ర గృహాణి అంత గాణి ప్రచ్ఛన్న ద్వారాణి అంత ద్వా రాణీత్యధణ: తోరణీ స్త్రీ బహీద్వారం ప్రచ్ఛన్న జ్వార మంతరమితి వై జయంతీ!!అక్లీ బత్వ మాషrollenu ||చత్వ రేష్వితి||చత్వ రేసుచతసృణాలర ధ్యా నాం సంభై దేషు చతు షె షుచతు స్తంభమంట సేషు. చార ఏవ చాలిక : స్వాధైక ప్రత్యయః-ఆషో: దీఘః || 9-9||93||దీ ప్యమానఇలి!! శంసుఃశశంసు:-ఆజ : ద్విర్వచనా భావః!! 984|| య స్వయెతి || పరిణీయ త్పరితోనీయ తె1.974 || శ్రు త్వే తి|| ఉపాగమత్ ఉపాసితవతీ!.94 || మంగళాభిము. ఇ • సృహనుముత్యమంగళాభిముఖీఅ దాహపగా ప్రయణా శుద్ధి తీ। ని | పవిత్రః ప్రయతః పూత అత్య మరఃll 92 || యద్య, స్త్రీతి!పతిశు శూ షాది పదం తత్ఫలపరం శీతోభన- తె నేతి శేష-ఎ పత్నేత్వం పాతివ్రత్యం || 20 || య దికించిదిత | కించిడను ఆశఇతి సష సంపదం- తస్య రామ స్య భాగ్య శేషః ఇదానీం నిరంతరదుఃఖానుభ వాల్ భాగ్య ప్రసక్తి రెవె నా స్త్రీతివ స్యమా నాయా ఇదంవచనం. 9 ||వ మ పాతివ్రత్యంయ దిహనుమా ? జూ నాతిత దాశీతోభ వేత్యాహ-య దిమామితి||3 01 ||యదిమాం తారయే: దితి || - త్తారణే ఇద మేమజ్ఞాపక మిత భావః||3 nu||త తఇతి!! తతః సీతో పగమాత్ -క పేర సలిక పివా లాగ్ని: మృగశాబాక్యాః సీతాయాః శుభంశం సన్నివ ప్రదక్షిణశిఖాజజ్వా లేత్యన్వయ 8: 3-20 || హనుమ దితి || అనిలచ్చపు చ్ఛాసలయుతో పి. ప్రా లేయానిల శీతళః సీతాయాః-స్వాస్థ్యక రిసుఖక రఃవనౌ- అస్మాత్పరందహ్యమా నెచలాంగూలఇతశ్లోక : - అనయోశ్ల్మోక యోషణ భ్యై నేచనశ్లో కాళిక పయకో శేషుదృశ్యం తె-బహుకో శేష్వదర్శ నాదధ్యా ధిక్యా భావాచ్చ లే అనాదరణీయా ?|| రా ||హనుమజ్జనక ఇతి || అనిలఃపు చ్ఛానలయుతో పి- ప్రాలేయాని లశీతళ హిమమారుత వచ్ఛీతళ స్సవ్ - దేవ్యాః స్వాస్థ్యకరోవ వావిలి సంబంధః-అస్మాత్పరతఃడ హ్యన నెవలాంగూల శ్లోకః - అనయో గ్మీక యోర్వణ యోషణ సరమా వాక్యభూ తాః కేచనశ్లో కారి-క తిపయ కాకా శేషుదృశ్యం తేబహు కెూ శేష్వదశః నాదఢాచి త్యాభావాశ్చ తేఅ నాదరణీయా:81/3 34 || 26 | ప్రదీస్తూ తిరు ఘసంకాశా దదశః పవ నాత్మ జః|| 2nu||చ త్వ రేషుచతు షెషు రాజమా గేజ త ధైవచ • ఘోషయంతిక పింస ర్వే చారీక ఇతి రాతు సా :|| 9.94 స్త్రీ బాలవృద్ధానిజగ్ముస్తత్ర తత్ర కుతూ హలాత్ ఉతం ప్ర దీపితలాంగూలంహనుషంతంది దృఢ వ!!.93 || దీప్యమా నేతత స్తస్య లాంగూలా గ్రేహా నూనుతః• రాశు స్వస్తావిరూపాక్ష్యుశృంసు దే? న్యాపద ప్రియమ్!!.964 || య స్వయాకృత సంవాదస్సీ తే తామ్రముఖ శిక పి జలాంగూ లేన ప్రదీ పైన • సపషపరిణీయ తే,944 || శ్రు త్వాతద్వచనంకూరమా ల్మౌపహరణోపనఃమ్ • వై దేహీ శోక సంతప్తాహుతాశనము పొగమత్ II GL=U|| మంగళాభిము ఖిత స్య సాత దాసీన్మహాక సే* ఉపత విశాలాక్షీ ప్రయ తాహవ్య వాహనమ్ ||93||| యద్య - స్త్రీపతిశు శ్రూ జయద్య స్త్రీచరితం తపః యదిచాస్త్యేక పత్నీత్వంశీతోభవహనూమతః || 20 || యదిక శ్పిదను ఆశ స్తస్యమయ్య నీ ధీమతః జయది వా భాగ్య శేషో మే శీతోభవహనూమతః || 9F | || యది మాంవృత్త సంపన్నాంతత్సమాగమలాలసామ్ • సవిజా నాతిధమాణ ల్మౌశీతోభవహనూమతః || 3 04!! యదిమాం తారయే దార్యసు గ్రీవసృత్య సంగ రః* అస్మాద్దుఖాంబు సంరోథాచ్ఛీతో భవహనూమత || 3 nu||తత స్త్రీ జ్ఞాచి రవ్య ధ్ర ప్రదక్షిణశిఖోనల 24 జజ్వాలమృగశా బాల్యశృంసన్ని వశివం క పే?||3-94|| హనుమజ్జనక శ్చాపిపు చ్ఛానలయుతో నిలః వన్‌స్వాస్థ్యకరో దేవ్యాః ప్రొ లేయానిలశీతళః || 334 || దహ్యమా నేచలాంగూ లేచింత యామా సవానర ?||3 || ప్ర దీస్తోగ్నిరయంక స్మాన్నమాందహతి సర్వ తఃదృశ్య తేచమహాజ్వాలఃకరోతినచ మేరుజమ్ ( శిశిర స్యేన సంపాతోలాంగూ ధాగృ హైః సంబాధాఃనిబి డార ధ్యాఃశృంగాటకానిచతుష్ప ధాని-ఉపరధ్యాః కు ద్రవీధీః- చత్వ రేషుచత సృణాంరక్ష్యానాం సంబం ధేపు" చతు పె / పుచతు స్తం భమంట పేషుచార ఏవ చారీకell.93 | దీప్యమా నఇతి||శం సుశ సు!!.984 ||యఇత! పరిణీయ తెపరితోనీయ తే!.924|| శ్రు త్వేతి || ఆత్మాపహరణోపమం తాదృక్షుఃఖ జనక మిత్యధణ:-హు తాశనము పాగమత్ ఉపాసితవతీ! Lu||మంగ ళే || ప్రయతాశుద్ధిమ తీయది ఎక పత్నీత్వం ఎక ఃపతిర్య స్యాస్సాఎక పత్నీతస్యా భావ స్తత్వం పొ తి వ్రత్య మిత్యధE 8,904 || యదిక శ్నిదిలి!!త స్య రామస్య||Bnu||తత ఇతి || మృగశా బాడ్యూ: సీతాయాఃమహి మ్నేతి శేషః. అసలుపుచ్ఛానలః ప్రదక్షిణశిఖః ప్రద4 ణా కారజ్వాల స్సజ-క పేఃశివంశం సన్నివజజ్వా లేతి సంబంధః || 3-94 || కించ హనుమదితి | హనుమజ్జనక అనిలఃపు చ్ఛానిలయుతః హనుమత్పచ్ఛానిల సంయుతోపి దే వ్యా ప్రభావాదితి శేషః క సేరిత్యనుక సr - స్త్రీ లేయా నిలశీతలః హిస.సూరుతన చ్ఛీతల స్స జ స్వాస్థ్యక ర సుఖకడోవ నావితి సంబంధ?||3 61 దృశ్యతణం! || నేరు ·జంపీలు మాలీలాంగూ శ్రీ రామాయనే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశి ప్లే - సుందర కాండే - చతుఃపంచాశస్సుగణి శిర స్యెన సంపాతః శిశిరస్య చంద నాశీరా దే? - సంపాతః సంఘట్టణవ స్థితః' అత్యంత శీతళ ఇత్యధE : - ఏ తెన హితువి శేషంనపశ్యామోత్యు క్తం||31|1 హె తువి శేషాన్నిశ్చి మోతి-అథ వె త్యాది నా II ప్ల వతామయా - సరి తాంపత్-ఆషణంఘ్ సంజ్ఞా కార్యం-సముద్రమ ధ్యే- పర్వతఃపర్వతరూపం - యదాశ్చర్యం అద్భుతరూ పంవ స్తుదృష్టం-తద్వదిదమ గ్నేశైత్యం రామ ప్రభావాత్ 'సంజాతం వ్యక్తం|| 34-4|| ఏత దేవోప పాదయతి-యదీతి || సంభ్రమఃత్వ రా-కిమగ్నిర్మకరిష్యతి- సంభ్ర మమితి శేషః రామాథణం మైనాక స్య సంభ్ర మోయది స్యాద గ్నే సాదృశ స్సంభ్రమఃకుతో సభ విష్యతీత్యర్థః!! 3 &ullసీ తాయా ఇతి || ఆనృశం స్యేనదయయా ||30|| భూయఃతి!! సచింతయామాస.అనంతరక తజ వ్యమితి శేషః || 3 ||చింతిత మేవాహ-ఉత్పపా తెతి!3Fu|పుర ద్వారమితి || విభ క్తరకు స్పంబాధంనివృత్తరతు స్పంచా రం||804|| ఇతి ||అవశాతయత్ అవా శాతయత్ -అచ్యావయదిత్యధజాః||8nu||834||సతానికి||నిహ త్వా నిహత్య-ల్యబభావఆషణ 8-లాంగూలకృతార్చిన లేకృతజ్వాలామాలః-అర్చిమాలీ తేజఃపుంజవా నాదిత్య ఇవ ప్రకాశత ప్రాకాశత-అనిత్య త్వాదడభావః-అర్బీ తీ కారాంతత్వమాషణం || 884 || ఇతి శ్రీ గోవిందరా జవిరచి, శ్రీ రామాయణభూషణె శృం గారతిల కాజ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె త్రి పంచాశ స్సగణు. ••••••••••••••••••••••••••••••••*** వీశుమాణం త్యాది || కృతమనోరధఃపర్యా స్తమనోరధః || 0.211వ సమితి || బ లైక దేశః సే నైక దేశః - త, పితః నాశితః - దుగణ వినాశనంపురవి నాశనం శేషం అవశిష్టం || 3 || లాగే ప్రతిష్ఠితః || 3 24 ||అథవాత దిదంవ్య క్తంయుద్దృష్టంప్లవ తామయాజ రామ ప్రభావా దాశ్చర్యంపర్వత స్సరి తాంపతౌ ||31||| యది తావత్సము ముద్రస్య మైనాక స్వచధీమతః • రామార్థంసం భ్రమస్తాదృక్కి మగ్నినః కరిష్యతి ||3 24|| సీతాయాశ్వానృశం స్యేన తేజసా రాఘవ స్య చజపతుశ్చమ మసఖ్యేననమాందహతి పావకః || 30 || భూయస్సచింతయామా సముహూతణంక పికుంజరః|| BF || ఉత్పపా తాథ వేగేనన నాదచమహాక పిః || 3F | ||పు రద్వారంతతశీ మాక్ శైలశృంగమివోన్నతమ్ | భ క్తరశు స్పంబాధమా ససాదానిలాత్మజః || 894 || సభూత్వా శైలసంకాశఃక్షణేనపునరాత్మ వాహస్వ తాంపరమాం ప్రాస్తో బంధనాన్యవ శాతయత్ ||Vaul|విము క్తశ్చాభవచ్చీ మాక్ పునః పర్వత సన్నిభ 84 వీక్షమాణశృదదృ శేపరిఘం తోరణా శ్రీతమ్!!_94 || సతంగృహ్యమహాబాహుః కాలాయ సపరిష్కృతమ్*రక్షిణస్తాన్పున స్సర్వాణ సూదయామా సమారు 32l1834 సతాన్నిహ. త్వారణచండవిక్రమ స్సవితుమాణఃపున రేవలం కామ్!! ప్రదీ పలాంగూలకృతాచికా మాట ప్రకాశ శా దిత్య ఆ వాచి - మాలీ || 864 || ఇతి శ్రీపుత్సుందర 'కాండె - త్రిపంచాశ స్సగణ:.•########## వీడు మాని స్తులం కాంక పిఃకృతమ నారధః|వధE మానసము త్సాహః కార్య శేషమచింతయత్ allిన్నుఖల్వ వశిష్టం మేకత - వ్యమిహ సాంప్రతమ్య దేషాంరతు, సాంభూయస్సం తాపజననంభ వేత్ || 9 || వనం తోవతీయధితం ప్రకృష్ణారావు సా హతాః బ లైక దేశఃకుపిత శ్శేషందుగణవినాశనమ్ || 3 ||దు గేజ వినాశీ తేక మళ్ భ వేళ్సు ఖపరిశ్రమమ్ I అల్పయ త్నేనకార్యేస్మిక్ మమస్యాత్సఫలళ జంనక రోతి ప్రత్యుత శిశిర స్య సంపాతఇవహిమ సంఘాతణవవతం-తే. అత్ర హేతుంనప శ్యామీతి శేషః || 324 || హేతువి శేషాక్ నిశ్చి మోతి-అదె త్యాది || ప్ల వతామ యాసరి తాంపత్ రామప్రభావాత్ పర్వతఃపర్వతరూపమాశ్చర్యంయత్ యస్మా త్కారణాత్ దృష్టం.తస్మా త్కారణాత్ ఇదంఅగ్నేః శై త్యము పిరామ ప్రభావాత్స, జాతం-వ్య క్తంనిశ్చితమితి యోజనా || 32 || కుత ఇత్యత ఆహ-యదీతి|| సంభ్రమఃత్వ రాయది-త దాఅగ్ని కింకిమితినక వ్యతి శైత్యమితి శేష?||3 24|| సీతా యాఇతి || ఆ నృశం స్యేనకృపయా !3vu|| భూయఇతి || భూయః సః చింతయామా సఅనంతరక తల వ్యమితి శేష9|| 3 Fu|| పుర ద్వారమితి|| విభ కరకు స్పంచాధంవియు కరకు స్పంచారి మీత్యర్ధః ||90||le|| శైలసంకాశో మహాన్ఫూ త్వా - హ్రూ స్వతాం ప్రాప్తఇత్య నెన దేహసౌత్మ్యాత్స్వయ మేవబంధగళనము కంఎనంరీత్యా బంధ నా న్యవశాతం త్ Inuye!విముక్త్యనంతరం పునఃపర్వ తాకారోభవత్ 18341 సpa|| ప్రదీపలాంగూలకృతార్పీ మాలీపు చ్ఛావృతజ్వ లనఇత్యర్థః అ రెఫాభావ ఆషణ 81884|| ఇత్ శ్రీ మ హెశ్వరతీధ్య విరచితాయాం శ్రీ రామాయణతత్వదీ పి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం త్రిపంచాశ సగణః, లి || వీడు మాణఇPllallallయ దేషాంభూయస్సం తాపజననంభ వెత్ - తాదృశమవశిష్టం సాం ప్రశంకరణ వ్యంకిమితి కార్య శేషమచింతయదిత్యర్ధ || 9 || త దేవ నిశ్చినోతి- శే మంచుగణ వినాశ నమిలి ||3 ముగE ఇతి!!కర్మ సము ద్రలంఘనాదికం సుఖపరిశ్రమం సఫల ప్రయాసం. నచాశక్య మేతది త్యాహ-అల్పయ త్నే నెతి|| అస్మిక్ కార్యెదుగణ ·23 శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందరకాండే - చతుఃపంచాశ స్సగణ: దుర్గ ఇతి||క మజా పూర్వో కంవనభంగాదికం-సముద్రలంఘనం-దూత్యంవా-సుఖపరిశ్రమం సఫలాయాసం-శక్య మేతది త్యాహ అల్పయత్నే నేతి-అస్మిక్ కార్యెక తె'స తీతి శేష || 8|| కే మోపాయే నేదంసుకరమి త్యాశంక్యతమాహ-యోహీతి|| యఃఅగ్ని:-అతిశీతళతయామమమ సూపశారంకృత వాక్ - అస్య సంతర్పణం న్యాయ్య మిత్యధE al/4 | త ఇ త్యాది II అత్ర బంధవిస్రంసనాయపూర్వంతను సంూ చేకృ తెపి కార్యాధణ మగ్నివతి: సాపి తెతిబొధ్యం- సవిద్యదివతోయదళిత సర్వత ఆవృ త్యసంచా రదృష్టాంత? || ||F ||న ఆదంష్ట్ర స్యె త్యాది సాధః శ్లోకell1o4||జంబుమూ లెరిత్యధణం ||10||రశ్మి కేతోరిత్యాదిపంచశ్లోకీ వజఃయి 'త్వెతి! ప్ర తివజయి త్వె తిసంబంధః || 7 || తేషు తెప్వితి|| భవ నెప్వితిగృహవి శేషణం సమృద్ధిమత్పరం-ఋద్ధింమణము ప్ర వాళాదిక olin 2 linu | తత్ప త్యాది !! సర్వమంగళ శోభి తెసర్వ మంగళ ద్రవ్యయు 3 Ileo ||శ్వసనే నేతి|| పూర్వం రావణాది భీతావగ్న్యనితా-ఇదానీం రాక్షసక్షయం దెవబలోదయంచ ప్రత్యా సన్నంవిదిత్వానిశ్శం కావభూ తామితి భావఃllen l.98 || సంజజ్ఞ ఇత్యాది ||స్వగృహస్యపరి త్రాణేభ గన్నాత్సాహగత క్రియామితి పాఠః స్వగృహస్య పరి త్రా శెభ గెన్నాత్సా హేజి: త శ్రియా మితి పా -ఉత్సాహశ్చ ఊహాజాత శ్రీశ్చఉత్సా హెూజిత శ్రియాభ గ్నే ఉత్సా హెబాజి – త క్రియాయేషామితివి గ్రహః - స్వగృహస్యపరి త్రాశెభగ్నత్సాహానాం శ్రీ మః || 8 || యోహ్యయం మమలాంగూ లేదీప్య తేహవ్యవాహనః అస్యసంతర్పణం న్యాయ్యంకర్లు మెభిగృహెూత్త మై 8||<! తతః ప్రదీ పలాంగూల స్స విద్యుదివతోయదః భవ నా గ్రేషులం కాయావిచ చారమహాక పిః || గృహాగృహంరాక్షసానాము ద్యానానిచ వానరః! వీక్షమాణాహ్య సంత్రస్తం ప్రాసాదాంశ్చచచార సః || 2 || అవళ్లు త్యమహా వేగః ప్రహ స్తస్య ని వెశనమ్ ! అగ్నింత త్ర సనిక్షిప్యశ్వస నెనస మోబలీఖతతోన్యత్పుఫ్లు వె వెశ మహా పాశ్వతా స్య వీర్యవా? 1ము మోచహనుమానగ్నిం కాలానలశిఖోపమమ్ ||F IIవ ఆ దంష్ట్రస్యచతధాపుప్లు వెసమహాక పిః| శుక స్వచమహా తేజస్సారణ స్వచధీనుతః జత ధాచేంద్ర జితో వేశ్మదదాహహరియూధపః || 10 ||జంబుమా లేస్సుమా లేశ్వదదాహ భవనంతతః ||10||రశ్మి కేతోశ్చభవనం సూర్యశ త్రో సదైవచ ప్రస్వకణ స్య దంష్ట్రస్య రోమశ స్వచర్మ సంజయధోన్మత్త స్యమ త్తస్యధ్వ జగ్రీవ స్యరశు సః | విద్యుజ్జిహ్వ స్య ఘోర స్యత థాహ ఏముఖ సూచక రాళ స్వపిశాచస్య శోణితావస్య చై వహి|కుంభకణ స్యభవనంమక రాష్ట్ర స్యనై వహిజయజ్ఞశ లోశ్చభవనం బ్రహ్మశతో థై వచ1 , నరాంతక స్యకుంభ స్యనికుంభ స్యదురాత్మ సంవజయి త్వామహా తేజా విభీషణగృహం ప్రతి ! క్రమమాణః క్ర మెక్లె పద దాహహరిపుంగవః!! 02 || తేష్ఠు తేషుమహా హేళా షుభవ నేషుమహాయశాః/గృ హెష్వృద్ధిమ తామృద్ధిందదాహ సమ హాక పీః || 2 || స ర్వేషాం సమతి క్రమ రావు సేంద్ర "స్యవీర్యవా? |ఆస సాధాధలక్ష్మీ వా?" రావణస్యని వేశనమ్ || 2 ||త స్తస్మిన హెముఖ్యై నానారత్న విభూషి తే | మేరుమందర సంకాశే సర్వమంగళ శోభి తే• ప్రదీ స్తమగ్నిముత్సృజ్య లాంగూలా డ్రై ప్రతిష్ఠితమ్|న నాదహనుమాన్వీ రోయు గాంత జలదోయథా ||90||శ్వస నేనచసంయోగాదతి వేగో మహాబలః కాలాగ్నిరివజజ్వాల ప్రావధ తహు తాశనఃllen|| ప్రదీ పమగ్నింపవన స్తేషు వేశ్మ స్వచారయత్ | అభూచ్ఛ్వసనసంయోగా దతి వెగో హుతాశనః || 9.9||తాని కాంచనజాలాని ముక్తామణిమయానిచ | భవనాన్యవశీర్యంతరత్నవంతిమహాంతి చ || 23 || తా నిభగ్నవిమానానిని పేతుర్వసు ధాత లే భవ నానీవ సిద్ధా నామంబ రాత్పుణ్య సంతయే ||98 || సంజ జేతుములశ్శబ్రోరాకు సానాం ప్రధాన తామ్ | స్వగృహ స్వపరి త్రాణేభ న్నా త్సా వినాశ కార్యెకృతే సతీతి శేష || || కెనోపాయేనదుగ వినాశనం స్యాత్ అత ఆహ యోహీతి • వజజాయి శ్వేతి ||విభీషణ గృహం ప్రతివజయి ల్వే తిసంబంధం 24 || యదః సంధ్యాతో యదఃహనూమతోర కవని? త్వాత్ || ||ఉద్యా నానిగృహా రామా? | 2 || || ప్రహస్తస్య ప్రధానమంత్రి త్వా రాచౌతగ్గృహేగ్ని ప్రత్మే పః ప్రభ మంతత్సంభావనస్యౌ చి త్యాత్ ||3||13|| భవనందధా హేత్యసుకషణః || ౧x || 2 || విభీషణేన స్వ స్యవధతోరతు ణాద్వి భీషణ గృహంపజయిత్వా ప్రతిగృహంత్రము మాణఇత్యస్వయః || nk | తి || పూర్వం రావణాద్భీతోప్యగ్నిః - సీతా తేజస్సంబం ధేననిశ్శంకందగా హేత్యు క్తం|| ౧ 2 || 90 ||శ్వస నే నేతి || పూర్వం రావణాదతిఖీ జావగ్న్యలిలొ,ఇ దానీం రాక్షసబలకు యం దేవబలోదయంచ ప్ర త్యాసన్నంవిది త్వానిశ్శంకావభూ తామితి భావ : 1 on it a II అచారయదితి హెచౌయత శారయ తిస్మతతశ్చారణా ధైరోస్తానివ్యశీర్యం తెత్యన్వయః1.99||93||భగ్నవిమా నానిభగ్న ప్రాసాదాని! 98!! సంజూ, ఇతి || భగ్నో త్సా సూజిత శ్రియాంభ గ్నో తా) ·ఓ8 !! శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిసే .. సుందర కాండే - చతుఃపంచాశ స్సగణ:. మతాంరాజు సా నామితి వాధణః - హాఇతి-సి పాతవి కాజనా జీతి ప్రకృతిభావః || 9(4 || క్రందంత్య ఇతి || కాశ్చిత్ స్త్రియఃహ మ్యేకాభ్యః పేతురితిసంబంధః సుకెశవంశ్యా నాం జననమా లేరు ద్రోణ మాతృతుల్యత్వ వర ప్రధా నేపత దిత రేషు తదభావాత్ స్తనంధయధరత్వం - అన్య జాతీయశ్చ రాత సాస్తృసం త్యె వ || 24 || పతంత్యఇతి || అంబరాత్ పతంత్య: అభైభ్యో మే ఘోభ్యఃపతంత్యః సౌదామిన్యఃతటితజన - రెజిరె || 22 || వ ఒతి || భవనానికి పుల్లింగత్వమా" షణం-ధాతూ కొసువర్ణాదీని U/S || ఛాతుస్తుగైరి కెస్యణణ ఇతిదపణ : 1 స్యంగమా నాణ స్యందతః - అగ్నిత ప్ర త్వేనర్ర వీభూత స్వర్ణా దీనిత్యధణ: || నాగ్నిరితి !! కాస్థానాంతృణా నాం చేతి సంబంధ సామా న్యేషష్టీ. కా స్టెస్తృపై శ్చేత్యధః :-పూరణగుణె ణ్యాది నాషష్టీ-వా-అగ్నికా పైస్తృడై శృనతృష్యతి-హరియూ గషఃఅగ్నేః సతృప్యతి అగ్ని నానతృప్యతి-అగ్ని ప్ర చేపణేననతృప్య తీత్యధః : ఏవంవసుంధరావిశస్తా నాంరాక్షసా నాందిశ స్కై రాడు స్కై - సతృస్య శీలి కెలా జ్యం - అసెనరా తు సశ వాకీణాః భూరభూదిత్యధణ:! || నాగ్నిరితి|| తృణా నాంచయధాత ధా హనుమా రాశు సే దాణాంవ ధైకించిన్న తృప్యతి | సహ నూష ద్విశస్తాన్యా రాశుసా నారి వసుంధ రతి పాఠ?ll.9F ll క్వచిదితి || శిఖా జ్వాలా?||3 0 ||హనూము తెతి|| సనుఎ తాపశ్చర్యంతముల్ప బలతయాపిత స్యహనుమతఃకధ మేతా దృశీశ క్తిరిత్య తాహరు దే • త్రిపుగంయ థెతి-విష్ణురాత్మాభగవతోభవస్యామిత తేజసః1 తస్మార్ధస జ్యాకా సం స్పశణంగవి పే హేమ: హెశ్వరఇత్యక్షరీత్యాఃష్వాప్యాయిక తెజసారు దేణ శ్రీ పురంయ ధాదగ్ధంతధా నే నెతి భానః || 30 ||తత స్త్విollలం కాపుర పర్వ తా గీలం కాపు రాధార త్రికూటశిఖ రేతద్వ శ్రీ త్వాత్తస్యాస్తధాస్ దేశ్ శః పర్వ తాగ్ర స్థలం కా పురణతిపరని తోవా-చూ డోవలయం జ్వాలా జాలమిత్యధE-తత్ ప్రసార్యవిస్తార్య-ప్రదీ పఃవి సృష్ట-గృహే ష్విత శేషః 3-9 || యుగాం తెతి || దివి స్పృక్ అభంలి హః-హృద్యుభ్యాం జెరలుగ -కవ్య ఇలి సప్తమ్యా అలుక్ -రశుశ్శరీ రాజ్య సనుపి తాచి ఆ రశుశ్శరీ రాణ్యే వాజ్యాని తై స్సమపి తాచి డ ఢాపిత జ్వాల:! 33 || ఆదిత్య కూ టీ తిసమాప్తంని శ్శే హం-అశని ప్రరూణె :అశ నివన్నిష్ణు రైః - అండం బ్రహ్మాండం||36|| త్రేతి||అంబరాత్ అఁ బర పర్యంతం - కింశుక పుష్పచూడః తత్తుల్య శిఖ ర్వాణధూమాకుల రాజయఃపూర్వ పూర్వదగ్ధభవ నాగ్నినిర్వాణసమయోతధూ మైః వ్యాప్తప, యః అత ఎవనీలోత్పలా భాః- నిర్వాణధూమా నాఁనీల GE త్వా సూజిత శ్రీయామ్*నూన మేషాగ్ని రాయాతఃక పిరూ పేణహా ఇతి || 9 (41 క్రందంత్య స్సహసా పేతు స్సనందయధరా స్త్రీయః కాశ్చిదగ్ని పరీ తేభ్యోహ మ్యే : భ్యోము కమూధణ జా: 1. Staru||పతంత్యో రేజి రే బ్రేభ్యస్సౌ బామిన్య ఆ వాంబరాత్ ||9211వ ఆవి త్రును వైడూర్యమ కారజత సంహి తా"Iఏది తానవ నా తూణ స్యందమా నాన్ద దశః సః || 90 || నాగ్ని సృష్యతి కాస్థానాంతృణా సౌంహరియు ధపః1నా గ్నేనా E- పి.శ స్తానాంరా తుసానాంవసుంధరా!.9F ||క్వ చితికాంశుక సంకాశాఃక్వచిచ్ఛాల్మలి సన్నిభాః1ర్వ చిత్కుంకుమ సంకాశాశ్శిఖావ హ్నేశ్చకాశీ రే! 30 || హనూపు తా వేగవ తో వాన రేణమహాత్మ నా | లం కాపురం ప్రదద్ధంత వ్రు దేణ త్రిపురంయధా ||3 || తత స్తులం కాపురపర్వ తా గ్రే సము తో భీషు సగాక మో గ్నిః ప్రసార్యచూడావలయం ప్రదీప్తాహనూమ తా వెగవ తావిసృష్టll3-9||యు గాంత కాలానలతుల్య వేగ స్సమారుతోగ్నిర్వవృ ఛేదిస్ స్పృక్ , 8. ధూ మరశ్మిభణవ నేషు సర్తోర శుశ్శరీ రాజ్య సమపి తార్చి 83 3 || ఆదిత్య కూటీ సదృశస్సు తేజాలం కాం సమాప్తాంపరి వార్య తిష్ఠ |శ బైర నే కై గశని ప్రరూ హాఊజిజాత శ్రియ శ్వేతివి శేషణ సమా సః • నూనమితి || స్తనంధయఃశిశుః, తి||ల శ్రేభ్యో మే ఘోభ్యః. 90 || నాన్నీరితి II తృణా నాం కానాంతృడై : కా స్ట్రేలిత్యథః 8 | 30 ||తతఇతి!!లం కాపుర పర్వ తా లం కాపు రాధార త్రికూటశిబ రెచూ డావలయం జ్వాలా సమూహుతి ప్రసార్య సముతోగ్ని విసృష్టగృహే ష్వితి శేషః భీష్మ మఃభయంకర వేగ?||39||యు గాం తేలిil దివి స్పృక్ అభ్రంలిడిత్యధE:- రక్షుశ్శరీ రాజ్య సమ ర్పితార్చి : రక్షుశ్శరీ రా ణ్యే నాజ్యాన్ని తై 8 సవర్పి తార్చీ: ఉ భాష జు (సశామితి!|వ హ్నీ జ్వూలామాలా పరి4 ఎంజ్వాలా సమూహానాం ప్ర సారశై శిలం కాంఅత్యధణ ష దహదితి సంబంధః- సహనుమా || స చేతి || సం కామ! గచ్ఛ సృతికొలాంగూలోప సత్తాగ్ని లాంగూలస్థితోగ్ని మృత్యుగృహాన్ము క9వత ధాఅతి భీక రఇత్యర్థః ||హు తాశ నేతి || కాలోపహ తేన ప్రళయకాలోపహ తేవ) | 2 31 ఆది శ్యేతి కద్వయ మేకం వాక్యంఅంబరాత్ అంబరపర్యంతం ప్రవృద్ధః కింశుక పుష్పచూడ తత్సమ జ్వాలః - అగ్ని హనూమద్వి సృష్టాగ్ని : అశనిప్రరూ డై : అశనివన్నిపు రై ర నే కైశ్శబైః - సమస్తాంని శ్శేషంలం కాంపరి వార్యపరి వేష్ట తిష్ఠ బ్రహ్మాండ ఖుష్ మహాగ్ని: ప్రళయాగ్నిరివ ప్ర బభౌ || 3 ||త త్రేత! త త్రతదా నిర్వాణధూమా an ల:

·సుం 8. nడు. | శ్రీ రామాయణి - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట • సుందర కాండే - చతుఃపంచాశ స్సగణః. తిభావః-అ భ్రాః మేఘాఃపుల్లింగత్వమాషE0 | 3x ||అధరతోవచనంవ జీ త్యాది!మ హెంద్రఃవ జీ త్యాదివి శేషణం సామధ్యణవి శేషద్యోతనాధణం - ఉత్తర ప్యేన మేవగతికి-యమ కాలయోర్మూతి భేదాన్న పునరు క్తిశిరకోపసంహారకరణత్యత్ర ఆషణ స్సలపః- ప్రకోపః ప్ర నాపకృతమూతి : వి శేషః-కీం వైష్ణవమితి-అతా ద్యో నాశబ్రావధార ణె-వాస్యాద్వికల్పో పమయో రేవా దె చసముచ్చయ ఇతివిశ్వ: 1 వ్వితీయోవిత కేః-అనంతంత్రి విధపరి ఛ్ఛేదరహితం అవ్యక్తంచకు రాద్య గో చరం అచింత్యం కేవలమనసోప్య విషయం ఎకంఅద్వి తీయం-యద్వైష్ణవంసు తేజః పూజ్యంఛాము- త దేవ స్వమాయయా స్వాసాధారణయాశ్చర్యశక్త్యా కపిరూపమే త్య సాంప్ర తమాగతం వాళియోజనా-వైష్ణవమితి స్వా దె అణ్ -విష్ణుశరీరాంతవజ తీజాతి వాధX :-విశిష్టాఃజ్ఞానాధి కాః|| 3 ||80||హాతా తేలి|| యుగప దేవశోకేదూ రాహ్వా నేచహాశబ్రావతః తే-హాజీవితమిత్యత్ర సంబ్యులోపఆషణ :-హతమితి శేషఇత్య న్యే. అభిత స్సమయానిక షాహాప్రతియోగ ఇతిద్వి తీయా వా-దరి దైరశో చ్య త్వాద్వి శిసష్టి బొగయుతం సుపుణ్య మితి-సుఖథ్యంసుకృతైక ఫలం చే చేత్యర్ధః : ఘోరతరః తీవ్రతరః అతఏవసుభీమఃభయంకరఃl|80||హుతాశ నేతి|| పరివృత్తయో ధాప రివృత్తభటా 8-9l/స సంభ మేతి|| హనుమాన్మహామనాఆతిపాఠః హనుమా? మహాత్మే తిపా రెవిషమవృత్తంవా- 'స్వయంభుకోపోపహ తాం. ప్రళయేభగవతాదగ్గా మిత్యర్ధః || 83 ||భ జ్వైతీ రత్నశబ్ద శేషవాచీ-త స్థాసంకల్పిత కార్యస్యపరిసమాప్తత్వాదుపరతోద్యోగోభూదిత్యర్ధః||8||82|| సఇ తి||జగామ రామంమన సేతి- కృత కృత్య త్వాద్రామంగంతుమియే షేత్యధE :||84 ||తత స్తుతమితి వరిష్ఠ మితి-బలవ తామితి శేషః|| 8 2 || 80 ||రా|| రరాజ సష హాక పిరిత్యతఃపరంఉ త్తరసగాE"ది భూతో థై భిందన్ని వాండం ప్రబభౌమహాగ్ని?||36|| త త్రాంబరాదగ్నిరతి ప్రవృధోరూతు ప్రభఃకింశుక పుష్పచూడః 1 నిర్వాణధూమాకుల రాజయశ్బనీ లోత్పలా భాః ప్రచ కాశి రే భ్రాః || 32 || వ ప్రేమ హేంద్ర స్త్రీద శేశ్వరోవాసాచాద్య మో వావరుణానిలోవా | రుద్రోగ్నిగర్కో ధనదశ్చసోమో నవాసరోయం స్వయ మేవకాలః * య మేవకాలః • కిం బ్రహ్మణస్సర్వపి తామహస్య సర్వస్య ధాతుశ్చతురాననస్య | ఇహాగతో వానరరూపధారీరకోపసంహారక రః ప్రకోపః • కిం వైష్ణవంవాక పిరూప మేత్యరజా వినాశాయపరంసు తేజః | అనంతమవ్య క్తమచింత్య మేక ం స్వమాయయా సాం ప్రతమాగతంగా* ఇ త్యావమూ చుర్బహవో విశిష్టారణాగణా స్తత్రస మేత్యస ర్వెస ప్రాణి సంహం సగృహాం సవృంద గ్జాంపురం తాంసహసొసమిత్యు | 3F ||తత స్తులం కాసహసా ప్రదధాసరాకు సాసాశ్వరధాసనా గా సపడి సంఘాసమృగా సవృరు రోదదీ నాతుములం సశబ్దమ్ || 80 || హా తాతహాపుత్రక కాంతమిత్ర హాజీవితంభోగయుతం సుపుణ్యమ్ రజాఖ రెవంబహుధా బ్రువద్భి శబ్దశికృతో ఘోరతరస్సు భీమః |80||హు తాశ నజ్వాల సమావృతాసౌ హత ప్రవీరాపరివృత్తయోధా | హనూమతః క్రోధబలాఖీభూ తాబభూవ శాపోపహ తెవలంకా 118 9|| ససంభ్రమత్ర స్తవిషణ్ణ రాక్షసొం సముజ్జ్వ లజ్జ్వలహు తాశ నాంకి తామ్ |దదర్శలం కొంహనుమాన్మహామనాః స్వయంభుకోపోపహ తామి వావనిమ్ || 83 || భజ్ క్వావనం పాదపరత్నసంకులం హత్వాతుర ణాం సిమహాంతి సంయు గేద ధ్వాపురీం తొంగృహరత్నమాలినంత స్థాహనూమాన్పవ నాత్మజఃక పి || 8 811 శ్రీ కూటశృంగాగ్రత లేవిది. త్రే ప్రతిష్ఠితో వానర రాజసింహః! ప్రదీ పలాంగూలకృ తార్చి మాలీవ్య రాజ తాదిత్య ఆ వాంశుమాలీ || 8 ||సరాడ సాంస్తాన్సుబహూంశ్చహ త్వావనంచ భజ్ క్వాబహుపాదపంతత్ | విసృజ్యరణ్భవ నేషు చాగ్నింజుగామ రామంమనసొమహాత్మా!!84 ||తత స్తుతం వానర వీర ముఖ్యం మహాబలంమారు తతుల్య వేగమ్ | మహామతిం వాయుసుతం వరిష్ఠం ప్రతుష్టువు దేశావగణాశ్చ సర్వే || 8 || భజ్ క్వావసం మహా తేజాహ త్వారంసి సంయు గేదధ్వా కుల రాజయఃపూర్వదగ్ధభవ నాత్ నిర్వాణ సమయ్మోతధూ మై ర్వ్యాకులప -యఃఅ భ్రాః ప్రచ'కాశిరణతి సంబంధః-అ భ్రాఇతిపుల్లింగత్వమాషణం(3x)తి!! జిత్వ త్రిద శేశ్వరత్వ విశిష్టామ హేం ద్ర ఇత్యర్థ-రౌ ద్రోగ్ని రుద్ర తృతీయనయన సంబంధ్యగ్నిః * కిం వైష్ణవమితి || అనంతం త్రివిధపరిచ్ఛేదరహితం అవ్య క్తంచకు రాద్య మోచరం-అచింత్యం మనసోవిషయం - ఎకమద్వితీయం - వైష్ణవంసు తెజః - 'స్వమాయయాశక్త్యాక పిరూప మేత్యరజీవినాశాయాగతంకిం వెతియోజనా తి || విశిష్టా మహాబలాః ప్రహస్తాదయఇత్యర్థః-సమీర్యం త్యవమూ చురిత్యన్వయః||3 || 0 || || సుపుణ్య మతిశయే నాజిజాతం పుణ్యం || 80 || హుతాశ నేతి పరివృత్త యోధాపరానృత్తభటా!!83 ||భజ్ శ్వేతి || త స్థాసంకల్పిత కార్యస్య పరి సమా స్తత్వాగుపరతో ద్యో గాభూదిత్యర్థః * లంకామితి || ని ర్వాషయానూ సలాంగూలా Balade ·రజక - శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట • సుందర కాండే • పించపంచాశ స్ఫరణ.. లంకాల సమస్తాం సందీ ప్యేత్యయంశ్లోకః కేషుచిత్కో శేషు ప్రమా దాల్లి ఖితః || 8 Flix o || దేవా శ్చేతి||ప రామిత్య స్వవివరణం అతుల్య రూ పొమితి||అస్మికా సర్లేఏకపంచా శచ్ఛోకాః-తతోమహాత్మేతిశ్లోక స్సరాశు సానితీశ్లోకో కార్థక తయాబహుకో శేష్వదశజ నాచ్చ ప్రక్షిప్తః-బహుకో శే ష్వె తత్సగణ సమాప్తి విపర్యయః ఉత్తర సగ్గారం భవిపర్యయశ్చదృశ్య తే || 20 ||ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తే శ్రీ రామాయణభూషణెశృంగారతీల కాఖ్యా నేసుందర కాండ వ్యాఖ్యా నేచతుఃపంచాళ 'స్సగణ: **# # # # లం కామి త్యాది||లాంగూలాగ్నిం సముద్రేని ర్వాపయామా సేత్యన్యయః|| 9 ||త స్యేతి' కు త్సానిందా ||2 |3 || యదీతి || జానక్యపియదిద దౌత్యస్వ యఃl|no|| ఈష త్కార్యమి తి|| ఇదం కార్యం అన్వేషణ పూర్వక రావణనిలయ పరిజ్ఞానసీతాదశ: నతన్ని వేదనరూపంమహత్కార్యం ఈషత్కార్యం ఈషదవశిష్ట కార్యం- అసమగ్ర ప్రాయ మేవ కృతమాసీత్ - రామని వేదనమా శ్రావ శేషంకృతమా సీదిత్యథణ -కింత్వి దానీంక్రోధాభిభూ తేనకో ధాం ధేసమయాత స్య కార్యస్య మూలకయఃకృతఃన సంశయః - విఫలీకృతమిత్యర్థం|10| సీతా నా శతత్తదైవ- సపవతుకుతంత్య క్రా హవిన పెతి || 0.9||యదీతి || విహతంయది సీతానాశాద్వినష్టంయది • ప్రాణసన్నా సఃస్రాణ లం కాపురీందమ్యాంగ రాజు సమహాక పి || 80 || తత్ర దేవాస్సగంధర్వాసిద్ధాశ్చపరః పరమషణ యః | దృష్ట్వాలంకాం ప్రదద్ధాంతాంవిస్మయంపరమంగ తాః||8||తందృష్ట్వా వానర శ్రేష్ఠంహనుమంతం మహాక పిమ్! కాలాగ్ని రితిసంచింత్య సర్వ భూతానిత త్ర సు? ( o || దేవాశ్చ సర్వే మునిపుంగవాశ్చ గంధర్వవిద్యాధర నాగయ ET: భూతాని నాగయ ET?|భూ తాని సర్వాణిమహాంతితత్ర జగ్ముఃషరాం ప్రీతిమతుల్యదూ పామ్ ||2|| ||ఇతిసుందర కాండే చతుఃపంచాశ స్సగE:. లంకాం సమస్తం సందీప్య లాంగూలాగ్నిం మహాబలః1ని ర్వాపయామాసత దాసము ద్రౌహరిసత్తమః!! || సందీప్యమా నాం విధ్వస్తాంత్ర స్తరణ గణాంపురీమ్ | అవేశ్యుహనుమాన్లం కాంచింతయామాసవానరః||9||త స్యాభూత్సుమహాంత్సఃకు త్సా చాత్మ న్యజాయత లంకాం ప్రదహ తాకర్మ కిం స్విత్కృతమిదం మయా || 3 ||ధన్యా సైపురుష శ్రే స్థాయెబుద్ధ్యా కూపముణితమ్ | నిరుంధంతిమహాత్మా నాదీ పమగ్నిమి నాంభ సా ||2|| శ్రుద్ధఃపా పంనకుర్యాత్క- క్రుద్రోహ న్యాచురూనపి | క్రుద్ధ పరుషయానా చానర స్సాధూనథక్ష్మి పేత్ * వాచ్యావాచ్యం ప్రకుపితోన జానాతిక హిచిత్ ! కార్యను స్తి శ్రుద్ధస్య నా వాచ్యంవిద్య తెక్వచిత్ ||2|| య స్సముత్పతితం క్రొధంక్షమయైవనిరస్యతి యధోరగ స్వచంజీణాంస వై పురుష ఉచ్య తె • || ధీగ స్తుమాంసుదుబుద్ధింనిలణా జ్జం సాపకృత్తమమ్ |అచింతయిత్వా తాంసీ తామగ్నిదం స్వామిఘాతకమ్ ||J} యది యదిదధాత్వియంలం కానూనమా ర్యాపిజానకీ ! దగ్గా తెనమయాభత్కు హఠాతం కార్యమజాన తా!|F || యదధణమయమారంభ స్తత్కార్యమవ సాదితమ్| మయాహిదహ తాలం కాం నసీ తాపరిరక్షితా|| 10 ||ఈషత్కార్యమిదం కార్యంకృతమా సీన్న సంశయః!త స్య క్రోధాభిభూ తెనషయామూలకు యఃకృతః || 10 | నష్టాజా సకీనూ సంసహ్య దధః ప్రదృశ్య తె 1 లంకాయాంక శ్చిమ దేశ స్సర్వాభస్మీకృతాపురీ!In silయదితద్విహతం కార్యంమమ ప్రజ్ఞావిపర్యయాత్ 19 హైవ ప్రాణ సన్న్యా సోముమాసిహ్యడ్యరోచ తే|| 031 కిమగ్నౌనిప తామ్యద్యఆ స్విద్బడబాముఖి 1 శరీరమా హెూసత్వా సొందద్మి సాగర వాసినామ్ || గ్నింశమయామా సl! X_9l/9తి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థవిరచి తాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపికాఖ్యాయాం సుందగళాండవ్యాఖ్యాయాం చతుఃపంచాశ స్సగణ: *** • || 9 || a ll కుత్సాచాత్మ న్యజూయ తేత్యుక్తాంకు త్సామాస - లవ కొమితి || కింస్విత్కమణ కృతంకుత్సిత మేనకృత మిత్యధణః || 3 || తి|| ఉక్తంకుత్సిత కా ర్యమూలం కూపణ తినిశ్చిత్యత ఈ హితాసౌతి-ధన్యాఇతి || దుఃఖాతిశయా దేవమహాత్మపద పౌనరు క్త్యం సదోషాయ ||ి! !! క్రుద్ధ్య పాపంనకు గ్యాద్య ఇతిసారెకు ధోమకశ్చీ త్పాపంకుర్యాన్న-నజ్ కాకు:-అపితుకుర్యా దేవఅకరణమశక్యమే వేత్యర్థః త దేవదర్శయతి- క్రుద్రోహ న్యాదితి || 2 ||||నజా నాతో జ్యేత దేవ స్పష్టయతి- నాకా ర్యమితి | శ్రుద్ధస్యా కార్యమయు క్తబుద్ధ్యాకరణీయునకించి దస్య _స్త్రీ అతో గురుహననాద్యపికరో త్యె వేత్యర్థః || 6 || యదీతి ! యంజానకీ దగ్గా భతుణ : కార్యంహత మితి సంబంధః || ||ఎత దేవ వివృణోతి-యదధఁ మితి!|10||ఈషదితి!! అన్వేషణ పూర్వక రావణనిలయ పరిజ్ఞాన సీతాదర్శనతన్ని వేదనరూపం మహత్కార్యం- ఈషత్కా ర్యంకృతమా సీత్ గామని వేదనమా శ్రావశిష్టంయ ధాభవతీత ఛాకృతమా సేదిత్యర్థః అతఃఇ దానీ, ఆదాభిభూ తెన మయాత గజాచాభిభూ తెన మయాత స్యకార్యస్యమూలకయఃకృతఃన సం శయఃతియోజ నా||o0||2|| ను సీ తావినాశ నిశ్చయ సేక ధంత త్రాహ-విన షెతి|| 13 || కిమితి||దద్మిదదామి}}nXIమయెతి || అనవస్థితం అన్యవ స్థిత clint.' థిగి తి|| రాజు సం ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శీ షే.. సుందర కాండే - పంచపంచాశ స్సగణ:. త్యాగః|| 13 ||12|మయేతిక పిత్వంకా పేయం.అనవస్థితం- చాపలాత్మక మిత్యథr allne || గ స్త్వితి|| రాజసంభావంగ మోగుణనిబంధన చేష్టావి శేషం అనీశం నియామక రహితం-స్వతంత్ర మితీయావత్ -అనవ స్థితంకుర్వత్స్వ భావం ఈశ్వ రేణా పిరక్షణ సమ ధేః నాపి-రాగాత్ మాత్సర్యాత్ - రాగెను రా గేమాత్స ర్వేర క్తపళేశ్ కు సుంభక ఇతియాదవః య ద్వారాగాత్ రజోగుణాత్ -ఆగ్రహాదితియావత్ ||12|leo ||ఇతతి!!నిమి త్తాన్యుప పేది రే - శుభశం సినిమి త్తాని పొదుబణ భూవురిత్యధ::1 991ఎతంలోక దృష్ట్యానర్థమాశంక్యతత్వ దృష్ట్యా సమాధ శైలథ వేత్యాదినా || నాగ్నిరగ్నౌ ప్రవతః తే అగ్ని రగ్నిం నదహతీత్యర్థు?1.93 ||95|| నూనమితి ||దహనక ర్మాభ స్మీకరణ స్వభావః యత్ప్రభావాదయం మాం నాదహత్ 'సతా మేమకథందహతీత్యర్థఃll.9X!!3 9 ||అ ఇ త్యాది విస్మయోద్భుత ఎవనఇతి || అయం విస్మయః అద్భుత ఎన-అద్భుతమాశ్చర్యంక ల్యాణం చేత్యుణాది వృత్తిఃయ ద్వావిస్మయఃఆశ్చర్యం అద్భుతః అభూతపూర్వ ఆత్యర్ధః అద్భతః అద్భుతరసః-త స్య స్థాయీ భావోవిస్మయః త ధాచఅద్భుత ఎవఅద్భుతర సతాం ప్రాప్తవ మహానయం విస్మయః సవిస్మయమాత్ర ఇత్యర్థః||33||సఇతి! నిమి త్రైః దక్షిణాక్షి స్పందాదిభిః. దృష్టా ధైః :దృష్టఫలసం 18||కథంహిజీవ తాశ శ క్యూ మయాద్రష్టుంహరీశ్వరఃతావాపురుష శాదూణలౌ E లౌకార్య సర్వస్వమాతినా ||2||మయాఖలుత దే వేదంరోషదోషాత్స దశి తమ్ | ప్రధితం త్రిషులో కేషుక పిత్వమనవస్థితమ్ || ౧ ||ధిగస్తురాజు సంభావమనీశమనవ స్థితమ్ | ఈశ్వ రెణాపయ, ద్రా గాన్మయా సీతానరక్షి తా|| 2 ||వి నష్టాయాంతు సీతాయాం తావు భౌవిన శిష్యతః1త యోర్వినా శేసు గ్రీవస్స బంధుర్వినశిష్యతి || Cv11 పత దేవవచళ్ళు జ్వాభరతో భ్రాతృవ త్సలః1ధర్మాత్మా సహశత్రుఘ్నఃక ధంశత్యుతిజీవితుమ్ || NF ||9 T్వకువం శేషమి ప్లేగ తేనాశమసంశయమ్|భవిష్యంతి ప్రజాస్సర్వాశ్నో ఆకసం తాప పీడి తాః || 90 ||తదహం భాగ్యరహితోలు స్తధర్మాధః సంగ్రహః1రోషదోషపరీ తాత్మావ్య క్తంలోక వినాశనః ||en|| ఇతిచింతయత స్తస్య నిమిత్తాన్యుప పేది రె! పూర్వమఫ్యుపలజ్ఞానిసా TI త్పునర చింతయత్ ||99||అధనాచారు సర్వాంగీరథీ తా స్వేన తెజసా! ననశీష్యతికళ్యాణీ నాగ్నిరh్న ప్రవతః తె!.93 ||న హిధమాత్మన స్తస్య భార్యామమిత తేజు సః | స్వచారి త్రాభిగుప్తాం తాంసపుమహళాతపావకః || 90 ||నూనం గ్రామ ప్రభా వేనవే 'దే హ్యాస్సుక, తెనచ |య న్మాందహనకమాణయం నాదహద్ధవ్య వాహనః || 9 || త్రయాణాంభ రతాదీ నాంఛా తూణాం దేవ తాచయా (రామ స్వచమ నః కాం తాసాక ధం వినశిష్యతి || 92 || య ద్వాదహనక మాణయం సర్వత ప్రభురవ్యయః మః ! నమేదహతిలాంగూలంక ధమా ర్యాం ప్రధక్యుతి! 92 ||పున శ్చాచింతయ త్తత్ర హనుమాన్వి స్మిత స్తదా | హిరణ్యనాభస్యగి రేజ్కులమ ధ్యే ప్రదశ జనమ్ || 9 ||తపసా సత్యవా క్యేన అనన్య త్వాచ్చభత రి 1 అపి సానిదఁ హేదగ్నింస తామగ్ని: ప్రధక్యుతి ||9F|| సత ధాచింతయం స్తత్ర దేవ్యాధర్మపరి గ్రహమ్ 1 శుశా కాన్వాక్యంచారణ మహాత్మ నామ్ || 30 || హెూఖలుకృతంకమణదుష్కరంహిహనూమతా | అగ్నింవి సృజు తాభీష్ఠంభీమంరాతు సవేశ్మని • ప్రపలాయితరకు స్త్రీబాలన్న ధసమాకులా 1జన కాలాహలాధ్మాతా శ్రందంతీ వాద్రికందరే • దగ్గేయంనగరీ సవాణ సొట్టపాకారతోరణా | జూనకీ నచద ధోతివిస్మయోద్భతఏ వనః||33||సనిమి త్తైశ్చదృష్టా జై = కారణైశ్చమహాగుణె : 1 ఋషివా కై ్యశ్చహనుమానభవతీతమానసః||38|| తతఃక పీఃప్రాప్తను మోరధా భావంరమో గుణనిబంధన చేష్టావి శేషం-అనీశంనియామక రహితం-స్వతంత్ర మితీయావత్ - ఈశ్వ రేణా పిరక్షణ సమ ధేదా నాపి రాగాత్ మాత్సర్యాత్ - ఆగ్రహాది తియావత్ 10 2 ||8|| ఉభౌరామలక్ష్మశా || 90 ||ఇతీతి ||నిమి త్తానిశుభశం సీని ఉప పేది రెప్రా దుర్బభూవుః || 9-9||అధ వెతి|| నాగ్నిరగ్నౌ ప్రవతఁ తే అగ్ని రగ్నిం నడహత త్యర్థః ||90||సూ నమి తి||దహనకర్మాభస్మీకరణస్వభావః అయంహవ్యవాహనః-మాంతత్కింకరంమాంయత్ యతో నాదహత్ అతి సాంద్రష్టుం నాహణ తీతిపూ ర్వేణ సంబంధః || 22 | | త్రయాణాంభరతలక్ష్మణశత్రుఘ్నానాం దేవ తాత్వాత్తస్యామగ్న్యప్రవృత్తీ రామ భయాచ్చేతి భావః!! ఆk.|| || సర్వత్ర ప్రభురపయ త్సేవక త్వా - లాంగూలునదహతి-తతస్తాంకథంద్రశ్యతి || 9 || దేవీ ప్రభావాల్సిందౌమద్వి శ్రాంతినిమి త్తగిరి దర్శన హెతు నాపి దేవీ మగ్నిర్మదహతీ త్యాహ-పున శ్బేతి|| 9F || ఇతి || దే వ్యాధ (VF పరిగ్రహంధమః ప్రభావమి త్యర్థః-చింతయణ హనుమాళ్-చారణా నాంవాక్యంశుశ్రా వేతిసంబంధః • ద ధౌతి|| విస్మయఃఆశ్చర్యం అద్భుతః అభూత పూ గ్యఇత్యక్ష డ్ర:|| 33 || ఇ || నిమి త్తైద్య & & స్పందనాదిభిః- కారణైః సీతా పాతివ్రత్యరామ ప్రభావాదిభిః - ఋషి వాకై చారణా నాంవా క్ష్యేంత్యధణం 4 గృహ వహనుమా - ·శ్రీ రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట : సుందర కాండే - షట్ప పంచాశ స్ఫగE:. 'వా దై:-శార? సీతా పాతివ్రత్య రామప్ర భావాదిభిః ఋషీవా కై.8 చారణవా కై ్యl/38||త్రతజాతి!! పూర్వం చారణవాక్వైర్వీది త్వా పునః ప్రత్యతుందృష్ట్వా తతః ప్రతి ప్రయాణాయమతించకార ప్రతియాస్యామితి సంకల్పిత వానిత్యధFall2 all28 శ్రీ గెనావీందరాజవీరచి తే శ్రీ రామాయణభూషశాశృంగారతిల శాఖ్యా నే. సుంద రకాండ వ్యాఖ్యా నేపంచపంచాశ స్సగః!.*********** *** తతః త్యాది|| | ||తత స్తమితి!!. ప్ర స్థితం ప్ర స్థానోద్యు క్తం||9|| వనభంగాక్షవధాది నాహనుమతశ్శ క్తిం విజ్ఞాయలసౌరామాయని వేద్య స్వయ మేవ సకల రాక్షస సంహారపూర్వకంమమ నే తామాభూదిత్యభిప్రాయేణాహ కామమితి||అస్య కార్యస్య సర్వ రాశు సవధ పూర్వకమన్రోపణరూప కార్య స్య-బలోదయః సత్వ ప్రకషణ- సైన్యాత్థాపనంవా - తేయశ 'స్య:యశస్కరః-సతు రామ స్యేతి భావ?||3 ||తహిళా రామస్యకింయశ స్క-- రమిత్య తాహశ రైరితి||తత్స్వపరాక్ర మేణమన్నయనం-త స్య కాకుత్థ్స స్య- సదృశం-ఎత దేవ మమాభిలషితం అన్యధా మేక ధం వీరపత్నీత్వ మితి భావః| 8 ||తచ్చత్వ దాయ త్తమే వేత్యాహతద్య థెత్ ||వి క్రాంతంవిక్రమణం || 2 || ||తత స్ఫఇతి||అరిష్టం అరిష్టాఖ్యం || అదే నంగిరించతుదళాశథా త్రేత తెతుం గేత్యాదినా || పద్మక్యాప ద్మవణ వృE:-పరిధానా లేఖ్య స్థానీయతయావి శేషణమితి బొధ్యం-సపరిధానమివ స్థితమితి శేష:-ఉత్తరార్జెసో త్తరీయత్వో ప్రేక్షణాత్ - బోధ్యమానమితి-శుభై శి తరువై ఇ-క రైః అంశుభిఃహ సైశ్చ-బోధ్యమానమివ స్థితం-త త్రజ్ఞాపక మాహ ఉద్భూ తై రితి - ఉద్భూ తైః ఉద్ద తై కిలోచ నై రివ స్థితేః ధాతు భి? ఉన్మిషంతం పశ్యంతమివ స్థి తం- తోయాఘనిస్వ నై గిరీనదీ ఘో షైః మం డ్రై గంభీరైః ప్రాధీతమివస్రా ద్వౌతుం ప్రవృత్తమివ ఆదికమః ణిక తఃరి క్తః-అధీయానమి వెత్యర్ధః ప్రస్రవణస్వనై : పర్వతమూలాద్బహిః ప్రవహుతిజలాని ప్రస్రవణాని తేషాం స్వనైః - ప్రగీతమివ గాతుం ప్రవృత్తమివ-గాయంతమి వేత్యధణ: ఆదికమణిక తడారి క్తః- దేవ ధారుభి రితి-ఉధ్వణ బాహుమి వేతితపోవి శేషఉచ్య తే- ప్రపాతజలని ఘో షైః-ప్రపాతాళిభృగవః ప్రపాతస్తుతటోభృగురిత్యమరః 1 తేషాంజలాని- తేభ్యః పతంతో నిరు గ్రస్తామత తాంరాజసు తాంవిది త్వా ప్రత్యక్షతస్తాంపున రెవదృష్ట్వా ప్రతి ప్రయాణాయమతించ కార|| 32 ||ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే-పంచ పంచాశ స్సర్గః తతస్తు శింశుపామూ లేజానకీంపర్యుపస్థితాం |అభివాద్యా బ్రవీద్దిష్ట్యాపశ్యామి త్వామిహాక్ష తామ్|| || తత స్తం ప్రస్థితం సీతావీశుమాణాపునఃపు నః 1 భతృణ స్నేహాన్వితం వాక్యం హనుమంతమ భాషత ||9|| కామమ స్యత్వ మే వైకః కార్యస్యపరి సాధ నే 1 పర్యా పఃపరవీరఘ్నయశ స్య స్తేబలోద యః || రైస్తుసంకులాంకృత్వాలం కాంపరబలాదజనః | మాంసయేద్య ది కాకుత్ స్థస్తత్తస్య సదృశంభ వేత్ || 6 |తద్య ధాత స్యవి కాంతమనురూ పంమహాత్మనః | భన త్యాహవశూర స్యత ధాత్వ ముపపాదయ|| ||తదధోజా పహితంవాక్యం ప్రితం హేతు సంహితమ్ 1నిశమ్యహనుమాం స్తస్యా వాక్యము తరమబ్రవీత్ ||- || & ప్ర మేష్యతి కాకుత్ (హర్యృతు ప్రవ రై వృక్షాతః|య సేయు ధివిజి ల్యారీః శోకంవ్యపనయిష్యతి || 2 ||ఎవమాశ్వా స్య వై దేహీంహనుమాన్మారు తాత్మజః | గమనాయమతిరకృత్వా వై దేహీమభ్య వాదయత్ ||J || తత స్సక పిశాదూలస్స్వామి సందశః మోత్సుక : 1 ఆరురోహగిరి శ్రేష్ఠ మరిష్ట మరిమదః నః IF || తుంగపద్మకజుష్టాభిక్నలా భిర్వసరాజిభిః |సో త్తరీయమి వాంఛా డైశ్శృంగాంతరవిళంబిభిః • బోధ్యమా నమివ ప్రీ త్యాదివాకరక రైళ్ళు భై : ఉన్మిషంతమినోద్భూతై లో Fచ నైరీవ ధాతుభిః • తోయాఘనిస్స్వనై మణండ్రో ప్రాధీతమివపర్వతమ్| ప్ర ధై = దృష్టఫల సంవాదై 8113 8||తత ఇతి ||విది త్వాపూర్వంచారశై ర్విది శ్వా-పునః ప్రత్యక్షుతో దృష్ట్వా తతః ప్రతి ప్రయాణాయమతించ కా రేతి సంబంధః|| 32 || ఇతి శ్రీ మ హెశ్వరతీధణ విరచితాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం పంచపంచాశ స్సగణ: * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * అయమితి || హర్యృషుమ ధ్యే మహాబలఃసు గ్రీవః • కార్య నిర్బం ధైకార్య సంక తే || || కామమితి || అస్య కార్యస్య సర్వ రాక్షససంహారపూర్వకమత్ ప్రా సణరూ పకార్యస్యపరిసాధ నెత్వ మేక ఎవకామంపర్యా ప్తః త ఛాపి బలోదయః- తేతవై వయశ స్యఃయశ స్కరః-నతు రామ స్యేతి శేష?||3|| తప్ళి రామస్యకింయశ స్కరమిత్య తాహశ రై ఇతి || ||తదితా||వి క్రాంతంవి క్రమణం || ||తత ఇతి|| అరిష్టం అరిష్టాఖ్యం పర్వత . II F ||తుం గే త్యాది పద్మ కెనావృశవి శేషః-సపరిధానమివ • బోధ్యమానమి ఛూ తైః ఉద్దలై 8 * తోయే తి! ప్రాధీత వివఅ చేతుముప క్రాంతమిపక త రిక్తః - ప్రగీతం గా తుముప కాంతం- గాయంతమి వేత్యధణ - ప్రస్తువణస్వ నై పవజాత మూలాద్బహిః ప్రవహంతిజలాని ప్ర స్రవణాని తేషాంస్యనై : * దేవేతి|| ప్రపాత జలని మా ప్రేః - ప్రపొ ఆ భృగవః తేషాంజలా ళ్ళగు దేశేభ్యఃపతంతోషం - - విధ 00 ·సుం 83 . శ్రీరామ కామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - షట్ పంచాశ స్సగణ:. రాఖత్యర్థః - తేషాంని ఘోణ ప్రేః, ప్రా క్రుష్టమివఆ రోశంతమివ-పూర్వవత్ క్తః-శరది యేఘ నాభవంతి తేరర్ల నాః- శరత్కాలపుష్పిణస్స వచ్ఛ దాదయః తై శుభూతై 9.జరయాకంపమానమివ స్థిత మిత్యర్థ: శరద్వ నై రితిపొ రేబహు వాషీ కాక వృపైరిత్యధః :-శరవశై రితి వార్థః-తకారాంతో ప్య స్త్రీ. శరవజాతస్య కృపా చార్యస్య శారద్వ తఇతి నామదర్శ నాత్ -కీచ కై కీచ కాఫ్యై వేణుభిః త దాహామరః వేణవఃకీచ కాసేస్యు ర్యే స్వసంత్యనిలోగ్ధతాఇతి! ఆశీపిషా త్త మైఃనిశ్వసంతమివ సపజ శ్రేష్ఠ నిశ్వా సైర్నిశ్వ సంతమివ అమషాఢత్ హనుమతి మో ధాదిత్యథ- నీహారకృతగంభీ రైఃనీహారపూణే : గంభీ గైశ్వ-గహ్వ రై గుహాభిః - ధ్యాననిరుద్దేం ద్రియ స్థానీయైః ధ్యాయంత మివ స్థితం-నిరుధైంద్రియ ద్వారాధ్యా నారూఢమివ స్థితమిత్యధX :- మేఘపాదని భై : మేషూ వరోహని భై ః - పాదైః ప్రత్యంత పర్వ లై - ప్ర కాంతమివగంతు ముద్యు కమివ పూర్వవత్ క్తః జృంభమాణమివ గా త్ర భంగంకుర్వాణమివ-అ భ్రమాలిభిః మేఘమాలా వద్భిః-బహుధాకీ ణై ణః హనుమ త్పాద స్ప శేజ నశిథిలై రిత్యధః :-ధాతు నిష్యందఃధాతు స్రావశిల తా పొదపా నాంసంపూతోయస్మిన్ని తీవ్యధిక రణబహు ఫ్రీ హిః- రామదశణ నశీ మణరామదశః సత్వ రా ప తా|| 90 || తే నేతి|| చూణీ కృతాస్సమ శీర్యంత యధాచూణీ - కృతాభవంతితధాసమశీర్యం తేత్యధE :1.9.9|| సత మితి ||దక్షిణాత్.దక్షిణ పారాత్ • ప్రాధః యస్గం తుమితి శేష81.93 1.98 ||సమారుతఇతి|| సహరిశా దూల ఇతి సంబంధః-పితృతుల్య వేగవ త్త్వం సూచయతిమారుత స్యేell.94 ||సత దేతి | తై భూః తై శిత త్ర త్యజంతు భిః || 92 ||త స్యేతి||రుగ్గా తిరుగ్గాఃశీణాః ఇతియావత్ -శ క్రాయుధహ తాఃవ ఆహ తా:|| 24 ||కందరాంత రేతి || నభోభిందక్ సభాభిందన్నివ - మహత్తాయాం తాత్పర్య ! 904 ప్రసైతి! ప్రస్తాని వ్యావిద్ధానిచవ సనానియాసాంతాః ప్రస్తవ్యా విద్ధవ సనాః!! _9F U || అతి ప్రమాణాఇతి || నిపీడిత శిరో గ్రీవాః-శిథిలపతిత శిలాత లై రితి శేషః|| గీతమివ విస్ప థైర్నానా ప్రస్రవణ స్వ నైః • దేవ దారుభిరత్యున్చైరూధ్వజా బాహువి బుమివ స్థితమ్ | ప్రపాత జల నిర్ఘాపై ప్రా కుష్టమివ సర్వతః • పమానమివశ్యా మైఃకంపమా నైశ్మరనై ః | వేణుభిమాణురుతోద్ధూ తై కూజం తమివకీచ కై : * నిశ్శ్వసంతమి వామషాజద్రోరైరాశీ విషో త్త మైః |నీ హారకృతగంభీరై ధ్యాణ యంతమివగహ్వరై : * మేఘపాదని భై : పాదైః ప్రకాంతమివ సర్వతః |బృంభమాణమి వాకా శేశిఖ రైరభ్రమాలిభిః • కూటైశ్చ బహుధాకీనైక భితంబహుకంద రై 8 | సాల తాలాశ్వకవై శాశ్చవం శైశ్చ బహుభివృక్షాతమ్ • లతావితా తా నై ర్విత తై :పుష్పవద్భిరలం కృతమ్ | నా నామృగగణాకీణణం ధాతు నిష్యందభూషితమ్ • బహు ప్రస్రవణో పేతంశిలా సంచయ సంకటమ్ | వహషికాయతు గంధర్వ కిన్నగోర గ సేవితమ్ • ల తాపాదప సంఘాతం సింహాధ్యుషీతక ందరమ్ | వ్యాఘ్ర సంఘ సమా కీర్ణం స్వాదుమూలఫల ద్రుషమ్ • తమారురోహహనుమాజ్ ప ర్వతంపవ నాత్మజః | రామదశఃనశీ ఫ్రేణ ప్రహ షేక ణాభిచోదితః || 90 || తేన పాదతలా కాం తార 20 || తేన పొదతలా కాం తార మ్యేషుగిరిసానుషు | స ఘోషాస్సమ శీర్యంతశి లాశ్చూణీ కృతా స్తతః||9-9|| సతమారుహ్య శైలేంద్రంవ్యవధ్యత మహాకపిః దక్షిణాదు త్తరం పారం ప్రార్ధయ లవణాంభ సall.93 ||అధిరుహ్య తతో వీరఃపర్వతంపవ నాత్మజః 1దదశః సాగరంభీమంమీనోరగని షేవితమ్! 98 || సమారుత ఇనాకాశంమారుతస్యాత్మసంభవః| ప్ర పేగేహరీశాదూ? లో దక్షిణాదు త్తరాందిశమ్!!.94 || స దా పీడిత సైనక పి నాపర్వ తో త్తమః 1 రరా ససహ వైభూణ తైః ప్రవిశన్వసుధాతలమ్ • కంపమా నైశృశిఖ రై : పతద్భిరపి చద్రు మైః|| 9 || తస్యోరు వేగోన్మథి తాః పాదపొఃపుష్ప శాలినః • ని పేతుభూణత లేరుణ్ణశ్శక్రాయుధహతాఇవ!.. 24 కందశాంతరసం స్థానాంపీడితానాం మహౌజసామ్ • సింహా నాంనీనదోళీ మోసబోభిందన్సశుశ్రు వే11.27 || సస్తవ్యా విద్ధవ సనా వ్యాకులీకృతభూషణ: * విద్యా రాఖత్యర్ధః. తేషాంనిర్ఘా పై ఉత్కృష్టం ⑤శంతమి వేత్యర్థఃకరణరి క్తః * వేపమానమితి ||శరదివనై శరద్వనై 2 - సప్తవర్ణాది శారదవృశ సం ఘైరిత్యథr : * నిశ్శ్వ సంతమితి! నీహారకృతా నికృత నీహా రాణిసీహారరుద్ధానీత్యధE:- లైగణంభీరైశ్చగహ్వరై ధ్యాం యంతమివ-వీరు ధైంద్రియ ద్వా రాధ్యా నారూఢమివ స్థితమిత్యర్థః * మే ఛేతి|| మేమపొదని భైః పాదైః మేఘపొదాః మేమ ప్రరోహాః- తేషాంని భై ః పాదైః ప్రత్యంతపర్వతైః ప్రకొంతమివగచ్చంతమి వజృంభమాణమివ గాత్ర భంగం కుర్వాణమివ అభ్రమాలిభిఃఅభ్రంక షైః • ల తేలి|| ధాతు నిష్ట్యందభూ షీతంధాతునిష్ట్యందాః ధాతు నిగణమా? • బహ్వితి||శిలా సంచయ సంకటంశిలా బాహుళ్యనీ రంధ్రం • తమితి!! రానుదశల్డ్ నశీ - ఉత్క లేనదడి ణాదుత్తరంపారఁజిగమిసురితి శేషఃll.90 || శ్రీ సైతి|| త్ర పైన త్రా సేనవ్యా విధానిష్యత్యస్తానివ సనానియా 80 ·020 శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యా సచతుష్టయ వితీ సే.. సుందర కాండే -సప్తపంచాశ స్ఫగః"8. 3 043 nu/స చేతి!! సవృక్ష శిఖరోదగ్రః సవృతైఃశీఖ రై : ఉదగ్రః శ్రేష్ఠ?||3-94i3 34|| సఇతి ||కల్లోలా స్ఫాల వేలాంతంతరం గైరా స్ఫాల్యమా సతీరో పొంతం || 3 848 ******** **** ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తే. శ్రీ రామాయణభూషణె-శృంగారతిలకాఖ్యా నే-సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే-షట్పంచాశ స్సగE: * * * * * * * * * * * * ఉత్ప సాతనభాహరిత్యు క్తం తల్లంఘనంరూప కేణచతుర్ఫిర్వణ యతి సచందే త్యాదినా || కారండవఃజలకుక్కుట కాగఁ బఠిక లహం సః - కాడంబళిక లహంస స్స్యాది త్యమరః అభ్రశైవాల శాద్వలం. మేఘస్య శై వాల త్వే నపర్యంత స్థశాద్వల త్వే నచరూపణం లోహితాంగఃఅంగారక 2-సపవష హాగ్రహఃవ హా 'గ్రాహగియస్వతం ఐరావతస్యాభ చతంగ ల్వే నాభ గామి త్వా త్తత్ర సంభవః-విలోళిత ం అవ గాథం వాత సంఘాతజాతోమణయఎవచం ద్రాంశవః తై : శీతళ జలవత్ భుజం గాదీ నాంకమలోత్పల త్వె నరూపణంత త్తద్వణ భేదేన-అత్ర గగనస్యాణణన ల్వెనచం ఠాదీనాంతదవయవకుము దాది ల్వే నచరూపణాల్సొనయనరూపక ం త స్యనౌరి వె త్యుసమయాతిల తండులవత్సం సృష్టిః || 8|| అధత దేవో త్రైక్ష యావణ యతి గ్ర సమానః వేతా వేత్యాది నా || || పాండ రెతి! వ్యక్తావ్య క్తవాచి త్వే నఅరుణశబ్దయోఃక ధం చిరజానరు క్త్యము న్నేయం-య ద్వా అరుణకృష్ణలో హిత ఇత్యమర శేషః|మహాభ్యాణిచ కాశిరె హనుమత్సంపర్కా దిత్యధణః - అన్యధావాజ పేయశరగ్వణ నవగ భ వర్ణ నస్యా సంగత త్వా పాతః హనుముత స్తేజస్వి క్వెన మేమా నాం నానావణం త్వాప త్తిఃసూ ర్యెందు సంపక జావత్ || 2 || ||వివి ధౌతి ||వివి ధేష్వభఘ నేషు మేఘ సం పూ తేషు ఆపన్న గోచరః ప్రాప్తవిషయః-లబ్ధమాగణ ఇతయావత్ ధవళాంబరఃశుక్ల ఐసా:-దృశ్యాదృశ్యతనుః- మేమాంతః ప్ర వెశనిష్క్రమణ భ్యామిత్ భావు-చం ధర్య స్సము త్వేతు స్సహసాధరణీధరాత్ || 9FU ||అతి ప్రమాణాబలి మోదీ పజిహ్వా మహావిషాః • నిపీడితశిరో గ్రీవావ్య వేష్టంతవ హాహయll3 04/ కిన్నరోరగగంధర్వయకు విద్యాధరా స్తదా * పీడితఁతం నగవరంత్యక్త్వాగగనమాస్థితాః!! Boy ||సచభూమిధరశ్మీ న్బలి నా లేనపీడితః • 'సవృ తు శిఖరోద గ్రః ప్రవీ వెశరసాతలమ్ || 3-9||దశ యోజనవిస్తారస్త్రింశ ద్యోజనముచితః * ధరణ్యాం సమతాఁయాత స్పబభూపధరాధరః|| 3 34 || 'సలిలంఘయిషుభీ మంసలీలంలవణార్ణవమ్ • కయోలా స్ఫాల వేలాంతముత్ప పాతనభోహరిః||36|||ఇతి శ్రీమత్సుందరకాండే వట్పంచాశ స్ఫగణః, సచంద్ర కుముదంరమ్యంసాక కారండవంశుభమ్ |తిష్య శ్రవణ కాదంబమభ శై వాలశాద్వలమ్ || 7 | పునర్వసుమ హామీనంలో హి తాంగమహా గ్రహమ్ | ఐరావతమహాద్వీపం స్వాతీ తీహంసవిలోళితమ్ * వాత సంపతజాతోమిఁచం ంశుశిశి రాంబువత్ | భుజంగయక్ష గంధర్వ ప్రబుద్ధ కమలోత్పలమ్ * హనుమా న్మారుతగతిమణహానౌరివ సాగరమ్ | అపారమపరి, శాంతఃపుప్లు వేగగ నాణ వమ్ || 8|| గ్ర సమానతి వాకాశంతా రాధిక మివోల్లిఖx | హరన్నివ-సనకు త్రుంగగనంసాక మండలమ్ * మారుత స్యాత్మజశీ మాస్క పివ్యోమచరోమహాక్ | హనుమా న్నై ఘజాలానిక షణాన్ని వగచ్ఛతి ||2 || పొండరారుణవ గ్లానినీల మాంజిష్ఠ కానిచ | హరి తారుణవణాణ నివ-హా భౌణిచ కాశి రే || 2 || ప్రవిశన్నభ జలానికిప్పతఁశ్చపు సఃపునః | ప్రచ్ఛన్నశ్చ ప్రకాశశ్చచం ద్రమాణవలక్యు తే!! || వివిధా భ్రఘ నాపన్న గోచరోధవళాంబరః 1 దృశ్యాదృశ్యతనుర్వీర సదాచం ద్రాయ తేంబ రే!|F | తా క్యాణ యనూ ణోగగ నేబ భా సేవాయునందనః | దారయ నైఘబృందానినిష్పతంశ్చ పునఃపునః • నదన్నా దేనవ హ తా మేఘ స్వన సాంతాః!!.9Full9||వ్య వెష్టంతకుండలీకృతశరీరాఅజయంత-వ్య చేష్టం తెలిపా రేపీడయాఅలురన్ని త్యర్థః || 3 nul - సవృష్ఠతి|| సవృక్ష శిఖరోడ గ్రః సవృత్తి : 4 3 :ఉ దరః ఉన్న తః కల్లో లేత కల్లోలా స్ఫాల వేలాంతం ఆస్ఫా ల్యతః త్యాఆస్ఫా లఃకల్లోలా నామా స్ఫాలో వేలాంజోయస్యత స్య || 364' ఇతి శ్రీవ- హెశ్వరతీ పిరచి తా యాు శ్రీ రామాయణశత్వ దీపి కాఖ్యాయంసుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం పట్పంచాశ స్సగణ: నారు. ఆర్థిక సర్వ వరం. అదే వద్దు. ఆరు లకు అన్నది. " ల: పనీయు గగననుణవ త్వేననిరూపయతీ! ఆప్లు త్యే త్యాది నా భుజంగయకు గంధర్వాఎవ ప్రబుద్ధకన లోత్పలా నియస్మితcl|సచ' ప్రీతి చండ్ర ఏసకుముదఁ - కారం డవఃజలపడి వి శేషః- కాదంబళిక లహంసః - లోహి తాంగఃఅంగారక 2-ఐరావతఃఇంద్రగజం-చం ద్రాంశుశిశి గాంబుగత్ చం రాం పపవశిశిరా బుతదస్యా స్త్రీ తడ్న -అత్ర గగనస్యాణజావ త్వెనచం రా చాదీ సొంతదవయవకుము దాది ల్వే సచసిరూపణాత్ సావయవరూప కellilal! తాగాధిపముల్లి ఖన్నివన లై రితీ శేష8-హరన్ని వగృ పన్నివ ||2|| ||తి! మహాభౌత్య స్యకపి నాకృష్యనూణానీతి శేషః || 2 || | || వివిధోతి ||వివిధా భ్రమనాపన్న మోచరఃపిపి గెస్వభఘ నేషు మేఘ సంఘా తెష్వా పన్నః ·00 "యమాణః. తో శ్రీ రామాయణే - న్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుండగ కాండే - 'సప్తును నాశ స్ఫగణ: య తేచంద్ర ఇవాచరతి|| || తాETE యమాణఇతి || తాత్యు: ఇవాచరకా తాకు EE ఉభయ నాదా నా రెక గుళిక్యజ్ సలోప శ్చే తిక్యజ్ || ౧ || పర్వ ఆంద్రమితి ||సు నాభం మైనాక ol|n3|| ఇతి కించిదను సం ప్రాప్తఃమైనా కాత్పరంకంచిత్ ప్ర దేశం ప్రాప్తindu || Xu సతిమితి!!లాల సఃసాభిలాప : కందేశంసుహృదా వాస సమీప ప్ర దేశం|Intuiత స్యేతి || నానద్యమాసస్యపునఃపునభృణశ నదతఖత్యధE 8-ఫలతీపడళ తీవn 24 : ్వ త్యాది || వాతనున్నగ్యహ ఆ సంఘట్టిత 'స్య- ఘోషంఊరు వేగమితి- ఊరు వేగజన్యం ఘోషమిత్యధFloru|| తెదీనమనస్కతి!!అనిష్ట శ్రవణశం కనే భావఃll go ul_cqui-934!! త స్వేలి : నిశిథ్య- క్షా త్వేత్యషణ-య ద్వాదృష్ట్వా చేత్యధ్యాహార్యం-అన్యధాభాహూరు వెగపదానన్వయాత్ 11,964 ||సము తెృతురిత్యక్తం ఓ నృణోతి తి తెనగా గా,దిలి | నగా గా వృక గ్రాత్ - సమపద్యంత సంఘీభూ తాః 92u||త ఇతి || ప్రీ తాఇతి హేతు కాతు గర్భంవి శేషణం - యధామనుష్యాః దూరస్థ స్వకీయానయ నాయ వా సాంసి ధూన్నంత ధోవాన రాశ్చాన్యో న్యాహ్వా నాయపుష్పిగ శాఖాఃగృహీత్వా ప్రశాఖాః ప్రారశాఖాః సమావిధ్యంశపర్య భామయ || 21-14/1.9 24|| తమి | అభి ఘన సంకాశం అభ సమూహతుల్యం|| 50 ||తత స్త్ర్వీ తినిపపొత నిర్భరమా క్రాంతవాE ||9r|| హ రైణే || ప పా తెతెఅచ్ఛిన్న పతుస్యపా తా సంభ విచ్ఛిన్న పక్షు ఇత్యుక్తcl3ou!! మహా స్వనః | ప్రవరా నాకు సాన్జ త్వానామవి, శ్రావ్య చాత్మనః • ఆకులాంనగరీంకృత్వా వ్యధయి త్వాచరాపణమ్|అదE"యి త్వాబలం ఘోరం వై దేహీమణి 2 వాద్యచ • ఆజ గోమమహా తేజాః పునమః ధ్యానసాగరమ్ || 194|| పర్వ తేంద్రంసు నాభంచసముపస్పృశ్య వీర్యవాక్ * జ్యాము కళావ నా రాచీమహా వేగోభ్యు పొగతః ||13||| సకించిదను సం ప్రాప్తస్సమాలోక్యమహాగిరిమ్ • మ హేంద్రం మేఘ సంకాశంసనాదహరిపుంగవఃn8ull : పూరయామాసక పిది శోదశ సమంతతః • సదన్నా దేనమహ తా మేఘ స్వనమహాస్వనఃllnxu ||సతం దేశమును ప్రొ పస్సుహృదశ జనలాలసః • న నాదహరిశాదూ?"లోలాంగూలం చాప్యకంపయత్ linku ||త స్య నా నద్యమానస్య సుపణ చరి తేపధి *ఫలతీవాస్య ఘో షేణగగనం సాక మండలమ్ || - 24|యే కుతత్రో త్త రేతీ రేసము ద్ర స్యమహాబలాః • పూర్వం సంవిష్ఠి తాళ్ళూరావాయుపు త్ర దిదృశవః |మహతో వాయునున్న స్యతో యద వగజిజాతమ్ • శుశ్రువు సేత దా ఘోషమూరు వేగంహనూమతః||nf|u|| తేదీనమనఃసస్స ర్వేశుశ్రువు? కాననౌక సః * వాన రేంద్ర స్యని ఘోవంపజ న్యనినదోపముమ్!!.904||నిశమ్య నదతో నాదం వానగా స్తే సమంతతః • బభూవురుత్సు కాస్స ర్వే సుహృదశః న కాం&call any ||జాంబవాన్సహరి శ్రే పః ప్రీతి సంహృష్టమానసః • ఉ మంత్ర్యహరీన్స ర్వా నిదంవచనమ బ్రవీత్ సర్వధాకృత శార్యో సౌహనూమా న్నా త్ర సంశయః •సహ్యస్యాకృ తకార్యస్య నాదఎవంవిధోభ వేత్ ||93||| తస్య బాహుూరు వేగంచనీ నాదంచమహాత్మనః • నిశమ్యహర యోహృష్టా స్సము త్వేతు స్తత స్తతః|| 90 || 'తేన గా గ్రాన్నగా రాణిశిఖరాచ్ఛిఖ రాణిచ • ప్రహృష్టా స్సమపద్యంతహనూమంతంది దృశ వ! 924|| తెప్రీ తాః పాద పారేషుగృహ్య శాఖాసు) విష్ఠి, తాః • వాసాం సీవ ప్ర శాఖాశ్చ సమా వీధ్యంత వానరా?. 914 || గిరిగహ్వర సంలీనోయ భాగజు బతిమారుతః • ఏవంజగజ బలవాన్హనుమా నా రుతాత్మజఃll: 924||తమభ ఘనసం కాశమాపతంతం మహాక పిమ్ * దృష్ట్వా తేవాన రాస్స ర్వేతస్థుః ప్రాంజలయ స్తదా || 90 ||తతస్తు వేగవాం స్తస్య గి రేగీకరినిభ శిక పీః • నిప పాతమ హేంద్ర స్యశిఖ రేపొదపాకు లే||9Fu!! హ షేణ ణాపూర్యమాణా సౌర మ్యే పర్వ తనియు రే ఈ చిన్న పక్ష, ఇవాకా ప్పొప్తః స చరోమాల్గొయేన స దృశ్యాదృశ్యతనుః తః ప్రవేశ నిష్క్రమా భ్యామితి భావఃllc.94 || సర్వ తెం ద్రమి 2 //సు నాభం మైనాక clInLu||త స్వేతీ |1 - 3 వదళ తీవ||n 24||llయెపూర్వంసం విష్ణ తాః తెతోయదని స్వనమివ ఊరు వెగంతజ్జన్యం ఘోషంశుశ్రువు రిత్యన్వయః|| Full Pl/వాస రెంద్ర స్యనిషంతదీయసింహ-నాడఁ _saullall సుహృద్దర్శనకాంక్షిణః తేనశ బ్లెసహనూమా నే వై తీతినిశ్చిత్య తద్దర్శనలాలసా!!.934t®|| బాహూరు వెగంతజ్ఞస్యశబ్దంని నాగంచకంఠశ బంచ 11.984 ||నగా గ్రా తో స్వాశ్రయా దూధ్వజ దేశ స్థానినగా గ్రాణీత్యర్థ :1.9X41 తెప్రీ తాఇతి! పాద గ్రేషునిష్ఠ తాః ప్రశాఖాః ప్రార శాఖాః వాసాంసీవ సనూ విధ్యంత వ్యాధునం E I ould మితి ||అభ్ర ఘనసంకాశం మేఘ సమూహసగృశం అంచి తాయత దీరాణి దీర్ఘ శబ్దసన్నిధానా దాయతశ భైన స్టైల్యముచ్యతే || 50 || ®! తతోగి రెః అరిష్టాలను ఫ్లు తఃక పిజి-త స్యమ హెంద్ర స్యగి రెశిఖ రేనిపపొతల నేనావి శ్ర నుమాగనుసంధ్వ నితం!!.9FU|| | ఛిన్న సూధరణీధరణ వాకాశాత్సపొతహ షేE " ఫూర్యమూ మేమాంతః R ·గారి శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ పశి ప్లే - సుందర కాండే - సప్తపం చాశ స్సగణ:. 3.9|| ప్రహృష్టవదనాంతి! ప్రహృష్టవదనాః ప్రసన్నముఖాః ఆ సన్నితి శేషః-అరోగంకుశలినమిత్యథణ: ఉపాయ నాని ఉపహారా |33||హనుమాం స్త్ర్వీ త్యాది!! కు 'మారమంగదం చేతి-స్వామి త్వాదితే భావః|| 3F ||తత ఇతి || భవ అభవః అనిత్య త్వాదడ భావః|| 0 || క్వేళంతీతి || జ్వేళంతి సింహనాదంకుర్వంతి- నదంతి అవ్య క్తశబ్దం కుర్వంతి-గజశాంతివృషభ నాదంకుర్వంతి-కిలికిలా ర స్వజాత్యుచిత కిలికిలా శబ్దం!! కే చిదితి|| అంచి తాయతదీర్ఘాణి - అత్ర దీఘః పదసన్నిధానాదా ఆయతపదంస్థూలప రం-ప్రవివ్యధు:-లాంగూలా నుద్ధృత్య భూమావ తాడయన్ని త్యధః || 8-9|| అప రె చేతి|| సంస్పృశంతి-ఆలింగం తీత్యధE 883188||సత్వ ఇతి || అవఛుత్యవి స్త్రీణ మీగ్యం గదేతర వ్యావృత్తిః - పునరాగత ఇత్యంగధ వ్యావృత్త!! Pakki|8 &ull dFl/X 0 ||హనూమ తేతి కీతికొమ తెలిహనుమద్వి శేషణం-యశ స్వి నేత్యంగదవి శేణం- భృశ్య కీత్యాణ స్వామినఃకీ తిజా --అన్యధాపౌనరు క్యాత్ -య ద్వాబుద్ధిమత్త్వజన్యాకీ తి :-శౌర్యజన్యంయశః|| 20 ||ఇతి శ్రీ మోవిందరాజవిరచితే శ్రీ రామాయణభూషణే- శృంగారతిల కావ్యా నే - 'సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే - 'స ప్రపంచాశస్సగ F: *******************తత స్త స్యే త్యాది|| | ||తమితి || కార్యవృత్తాంతం కార్యవిషయ శాత్ప పాత ధరణీధరఃl/30u||తత స్తే ప్రీశమనససర్వే వానర పుంగవా? • హనుమంతం మహాత్మా నంపరివాక్యోపత స్థిరె | పరి వార్యచ తేస ర్వేపరాం ప్రీతిము పొగ తాః |3-9|| ప్రహృష్టవద నాస్స ర్వతమ రోగము పొగతమ్ |ఉపాయ నాని చాదాయమూలానిచఫలానిచ • ప్రత్యచణ యన్టరి శ్రేష్ఠంహ రయోమారు తాత్మజమ్ || 334 ||హనుమాంస్తుగురూ స్వృద్ధానాంబవతముఖాం సదా • కుమారమంగదం చై వసోవందత మహాకపిః||36|| సతా భ్యాం పూజితః పూజ్యిక పిభిశ్చ ప్రసాదితః • దృష్టాసీ తేతివి క్రాంతస్సంటే పేణస్య వేదయత్ || 3 24 || విష సాదచహస్తే నగృహీత్వా వాలినస్సుతమ్ • రమణీయేవ మోద్దే శేమ హేంద్ర స్యగి రేస్తదా |హనుమాన బ్ర వీధృష్ట స్తదా తాన్వానరషణ భా||3 2 ||అశోకవని కాసం (దృష్టాసాజనకాత్మజా || వ్యమాణాసు ఘోరాభీ రాక్షసీభిర నిందితా * ఎక వేణీధరాబాలా రామదర్శనలాలసా |ఉపవా సపరిశ్రాం తాజటిలామలి నాకృశా ||3 F||తతో దృష్ట తివచనం మహార్థ మమృతోపమమ్ | నిశమ్యమారు తెస్స ర్వేము ముదితా వానరాభవ || 80 || క్వెళంత్య న్యేనదంత్య న్యే గర్జంత్య న్యేమహాబలా: 1 చక్రుఃకి లికిలామ న్యే ప్రతిగర్జంతి చాప రె8 | || కేచిచుచ్ఛితలాంగూలాః ప్రహృష్టాఃక పీకుంజరాః |అంచి తాయత దీర్ఘాణిలాంగూలాని ప్రవివ్యధుః|| 8-9 'అప రె చహనూమంతం వానరావారణోపనమ్ |ఆఫ్టు త్యగిరిశృం గేభ్యస్సంస్పృశంతిస్మహషీణ్ తొal83||ఉక్త వాక్యంహనూమంతమంగద స్తమధాబ్రవీత్ సర్వేషాంహరివీ రాణాంమ ధ్యేవచనము త్తమమ్ || 8 ||స శ్వేవీ ర్వెన తేకశ్చిత్సమో వానరవిగ్య తే | యదవఛుత్యవి స్త్రీణం సాగరంపునరాగతః || 84 ||అ హెూస్వామిని తేభ వీర హెూవీర్యమ సూధృతిః |దిష్ట్యా దృష్టాత్వయా దేవీ రామపత్నీయశస్వినీ • దిష్ట్యాత్యక్యుతి కాకుత్థ్స్మోకం సీతా వియో గజమ్ || 844!త తోంగదంహనూమంతంజాంబవంతంచ వాన రాః • పరివార్య ప్రముది తా భేజి రెవిపులాశ్శిలా ?|| 24 || శ్రోతు కామాస్సముద్ర స్యలం ఘనం నానరో త్తమాః • దర్శనం చాపీలం కాయాసీ తాయా రావణ స్యచ తస్థుః ప్రాంజలయపు ర్వెహనుమద్వగనోన్ముఖాః!! 8 ||త స్థాత త్రాంగద శ్రీచ స్వాన రైర్బహుభివృణతః ఉపాస్యమానోవిబు? దికవి దేవపతిర్య ధా || 0 || హనూమ తాకీ ర్తిమతాయశస్వీ నాత ధాంగ దే సొంగ దబద్ధచా హునా 1 ముజాత దాధ్యాసితమున్నతమ్మహన్మ హీధరాఠంజ్వలితం క్రియభవత్ || 40 ||ఇతి శ్రీమత్సందరకాండే - సప్తపంచాశ స్సగణ:. **** తత స్తస్యగి రెశ్శృంగేను హేంద్ర స్యమహాబలాఃIహనుమత్ప్రముఖాః ప్రీతిరహర యోజగ్మురు త్తమామ్|| ||తంతతః ప్రీతిసంహృష్ట ప్రీతిమంతం ణఃపూర్యమాణహృగయ్యపర్వతనిగణ రెనిఝఃర ప్రవర్త కెశీఖ రెఇత్యర్థం త్యే కె.శ్రమనివృత్తయెజలఎవపతిత ఆత్య న్యా#304||36|||2 || తాభ్యాంజాంబవదంగదా భ్యాం ప్రసాదితః - ప్రసన్న దృష్ట్యా కారీ తాత్మనికీ క్షుణః132/u/f8/7 ||8||ఆయ తాంచిత దీర్ఘాణి ఆయా మోవిస్తారః ఫౌల్యమిత్య నెgl/8-91 82 | Sl! అ ఇతి ! తవ స్వామి భక్త్యాదిక మాశ్చర్యమిత్యక్ష 18F || || వివి ధై"దేశ్ వైరుపాస్యమానభ్రత్యర్థః || 20 ||హనూమ తెblయశస్వి నేతి అంగదవి శేషణంఠతోనపునరు_Sell an ||ఇలి శ్రీమ హె శ్వరధ్వర విరచి తాయాం శ్రీ రామాయణత ణతత్వ దీపి కాజా "్యయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం సప్తపంచాశ స్స గణ:. ***** ** *** ·సుం 88 923 60 - శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ శి ప్లే - సుందర కాండే - అష్టపం చాశ స్సగE. వృత్తాంతంసీ తాదర్శనవిషయవృత్తాంతం ||9|| ధమితి! కథం కేన ప్రజా రేణ-కధంవృత్తకీ గృగ్వ్యాసారః||3 ||తత్వ తతి|| తత్వక ధనస్య ప్రయోజనమా హ శ్రు తాధాణ ఇ త్యాది||6||య శ్వేతితత్ర రామ సన్ని గౌయోదా, వ క్తవ్యః: కుముహణ -యచ్చర ఓ తవ్యం నా స్తన్యంతత్ -ఆత్మ వాక్ బుద్ధిమాక్ భవాన్వా కరోతు || 2 || || ప్ర త్యతు మే వేళి ||ఇదంనవ వ్య మే వేతి భావః ఆప్లుత :ఆప్లుతోస్తి - పారంగం తుమిలి శేషః-సమాహితఃప కారు 8 9 త్యేతద్భవ తాం ప్రత్యతు మే వేలి సంబంధః || 2 || గచ్ఛతః త్యాది||విఘ్నరూపమివ-వ స్తుతోనత ధేతి భావః,పశ్యామీ త్యాదౌవ్యత్యయెనలట్ -శిఖరండిఘ్న రూపమి వాభ ఎత్-తత్ పశ్యామితియోజనా!! || స్థితమితి || మే నేఇ తలి ట్యుత్తమపురు షైకవచనం-పరోతు త్వాద్యభా వేపిచ్ఛాందసం -అవ నిషీత్యధణ : 'Vu||ఉప సంగ మ్యేతి || గమసదశాయామురసాపాతయామా సేతి సూచితం వివృణోతి కౌత్తవ్యాయమి త్యాదినా ||Fu||n ouln@u || పితృవ్యం చేతి|| పితృవ్య త్వే హేశుమాహ ఖాయమితి-పితృసఖ త్వాత్ పితృవ్యత్వ వ్యప దేశఖత్యధః 8] n.94 || పశువంతం తి||ఛందతఃయ ధేచ్ఛం ||13|||18|| అహం త్వా తి|| మోక్షణ ప్ర కాని మాహప్ర 4 పొస్మిష.హాణ వఇతి|| 1 |||రావు స్య చేతి || సా హ్యేసాహాయ్యే - సాహాయ్యకరణే హే తుమాహరా మోధమః భృతాం శ్రేష్ఠఇతి || 04:4 || ఏతచు త్వెతి || ఉద్య తం ఉద్యుక్తం!n &u|| తన చేతి | అనుజ్ఞాతః అస్మీతి శేషశివ పుష్మ తా పుష్కలవపుపొ - మాను షేణశరీ రేణాంతహిళాతః శై లేనతు శరీ రెణమ సూదధాసాగరోపరి స్థితఃతి శేషః-సవై ద త్తవర శ్మైలోబభూవాపస్థిత స్త ఛేతి ప్రధమసగోడ కేశి/ ప్రతి ప్రయాణి మహాక పిమ్ | జాంబవాన్కార్యవృత్తాంతమపృచ్ఛదనిలాత్మజమ్ ||2||క సందృష్టాత్వయా దేవీక ధం వాత త్రవతః తే తస్యాం నా 'సక ధంవృత్తళూర కమాందశాననః || 3 ||తత్వ తస్సర్వ మేతన్న : ప్ర బ్రూ హిత్వం మహాళ పే | శ్రుతాధాశ్చింతయిష్యా మోభూయః కార్యవినిశ్చయమ్ || 8 ||యశ్చార్థ శ్రవక్తవ్యోగ వైరస్మాభిరాత్మవా" 1 రక్షితన్యంచయ త్తత్ర తద్భవాన్స్యాకరోతు నః|| 2 || సనియు క్త స్తత సేస సం ప్రహృష్టతనూ రుహః | ప్రణమ్య శిరసా దేవ్యైసీతాయై ప్ర త్య భాష త!|-|| ప్రత్యకు మేవభవ తాంగు హేం ద్రాకాశమాప్లుతః |ఉద దెదఁ &ణం పొరం కాంతమాణ స్సమాహితః || 2 | గచ్ఛత శృహి మే ఘోరంవిఘ్నరూపమి వాభవత్ | కాంచనంశిఖరందివ్యంపశ్యామిసువ నొహరమ్ ||3|| స్థితంపం ధానమావృత్య 'మే నేవిఘ్నంచతం నగమ్ || 4 || ఉప సంగమ్యతందివ్యం కాంచనంనగస త్తమమ్' ఆకృతా మేమన సాబుద్ధి భేదా స్తవ్యోయంమయేతిచ || Fu|| ప్రహతంచమ యాతస్యలాఁగూ లేననుహాగి రేః • శిఖరం సూర్య సంకాశంవ్యశీర్వత సహస్రధా|noy ||వ్యవసాయంచతంబుద్ధ్వాస సూ వాచమ.హాగిరి: * పుత్రే తిమధురాంనా శీంచునః ప్రహ్లాదయన్నివ||100||పితృవ్యం చాపి మాంస ఖాయంమ్మా తరిశ్వనః * "మై నాక మితి మితి విఖ్యాతం నివ సంతంను హెూదధౌ!! 0.94 తఃపు రాపుత్ర బభూవు:పర్వతో త్తమాః *ఛందతఃపృధివీం చేరు ర్బాధమా నాస్సమంతతః || ౧3||శ్రుత్వానగా నాంచరితంమ హేంద్రఃపాక శాసనః! చిచ్ఛేద భగవాన్ప కాన్వ శ్రేణై షాం సహస్రశః || 184||అహంతు మోతీత స్తస్మాత్తవపి త్రామహాత్మనా * మారు తేనత దావత్స ప్రక్షిప్తాప్మీమహాణr వే|| 24 || రామ స్య చమయాసా హ్యెవతి తవ్యమరిందమ • రామోధమః భృతాం శ్రేష్టోమ హేంద్ర సమవిక్రమః || 02 || ||పతచు త్వావచ స్త స్య మై నాక స్యమహాత్మనః • కార్యమా వేద్యతుగి రేరుద్యతంచ ంచమ నామమ!!n 21 || తేన చాహమనుజ్ఞతో మైనా కేనవ హాత్మ నా • సచాప్యంతహిళ తశ్మైలోమాను షేణవపుష్మతా |శరీ రేణమహా శైల శ్మై లేనచమ హెూదదౌ||F || ఉ త్తమంజవమాస్థాయ శేషంపంధాననూ స్థితః |తతో హంసుచి రంకాలం వెగేనాభ్యగమంపధి|| 90 ||తతఃపశ్యామ్యహం దేవీంసురసొంనాగమాతరమ్ | సము ద్రమ ధ్యే సా దేవీ వచనంమామ భాష త || 90 || మమభ్యః ప్రదిష్ట స్వమమ రై హరి సత్తమ | అతస్త్వాంభ క్షయిష్యామివిహిత స్వంచిర స్య మే! .99 | ఎవము క్తస్సర సయా ఫ్రాంజలిః ప్రణత స్థితః 1 వివ తి|| హనుమత ముఖాఃపర స్పరం మిళి శాఇతి శేషl|nl|8||కార్యవిషయం వృత్తాంతం||2||క ధమితి || దశాననః కధంవృత్తఃకీదృశ్వ్యాపారః || 8 || య శ్చేE || యత్ర రామ సన్ని దౌర క్షితవ్యం మోపనీయం-అవ క్తవ్యమితీయావత్ ఆత్మహణభవా? || 2 || గచ్ఛత ఇతి || పశ్యామి అపశ్యollu || స్థితమితి || మేన ఇతి||లిడు త్తమపురు షైకవచనం ||nourellవ్య యం స్వ భేదనరూపం || 1 ||2||ఛందతః స్వేచ్ఛయేత్యర్థ:/1034||2||చరితం ప్రజా బాధనరూపం||18|| || మోచసప్రకారమాహమారు తే నెతి!|nx|||సా హ్యెసా హాయ్యె-తత్ర హెతుఃధమః భృతాం శ్రేష్ఠ త్యాellnt u|| ||ఉద్ధృతం-ఆగే చలితం(124)స చేతి||వ పుష్మ తా పౌష్కల్యవతామాను షెణశరీ రేణాంతరితః - శై లేన ||పడు,వం ·ne కారం శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశిషీ.. సుంకర కొండ -అష్ట పంచాశ స్సగణి. చపర్వ తేంద్రంసునాభంచ సముపస్పృశ్యవీర్య దానిత్యు క్తం1హిరణ్యనాభం శైలే ద్రం కాంచనంపశ్యమై ఢిలీ తెరా మేణచొ క్తం|| 0F]],9X }కతు మితి || విషమే సత 'స్వరాజ్యేవ సంత!|97|||ఎవము క్తఃతి||తత ఇతి-అధఁ గుణవిస్తారః ఆ తార్ధశబ్దఃపక దేశ నా చీ-కి- చిదక విస్తారోభవ మిత్యర్థః ఎవ మె వార్థః - ప్రధమ సగాణ కశత యోజనవిస్తార స్తు విరుద్ధః తగ్డ ంధఃకల్పిత శ్చేత్యు క్తం!!.90 || మత మాణిత || వ్యాదితం వ్యాప్తం!.2F"|| అదృ ష్వేత పూర్వత్వంవి శేషయతి అంగుష్టసూత్రక ఇతి 3 |3alఅధః సిద్ధ్యాతి|| సమానయ సంయోజన||3-94||త తో హమితి సాధు సాధ్వీ లిడీ ఘులు శ్ఛాగ సం||33||3 ||అధోభాగే నే: సలి లేశయాం సలి లేస్థితాం||3 || ప్రహ స్వేలీ:అవస్థితందృఢభూతం అసంభాంతం అన్య గ్రం! BF || బాడమితి తస్యాః ఆస్య ప్రమాణాదధిక లయ ధాత ధా- కాయం ఆత్మ దేహం అపూరయం అవధణ యము యివృద్దెసావ్యవధిల స్టత్యర్ధః! 804]న చేతి|| అయం 'కొమరూపీతీమాం-సాధు సమ్యక్ - సబుబు దెనజ్ఞాతవలే సుమ కృతంసకృతంషయాకృతాం నికృతించా- సబు ర్ణవదనోభూత్వా వాక్యం చేదముదీరయమ్ ||93||రా మోదాత దాశరధిశ్రీ మాణ ప్రతిష్టాదఁ డ కాపసమ్ | లక్ష్ముశాన సహ భ్రా సీతయాచపరంతపః!! -21 తస్య సీతాహృతాభార్యారావశాసదురాత్మనా తస్యాస్సకాళఁదూతో హుఁగమి పెం రామశాసనాత్ || 27 ||క తుజు ముహణ సిరామ స్యసాహా య్యంవిషయేసలీ అదపా మై థిలీందృష్ట్వా రామం చాక్లిష్ట కారిణమ్ • ఆగమిష్యామి తేవ కంసత్యం ప్ర శిశృణోమి తే |_92_4||ఎవము కామరూ సాతు సురసొ కొమరూపణీ • అబ్రవీన్నా తివ తేజాతకశ్పి దేషవరోమము 9 241 పనము క్తస్సుర సయాదశ యోజసమాయతః " తో గజ గుణప్ స్తారోబభూ 'సహంతు సతు!_90 4 || మత మాణాసురూపంచ వ్యాదితంతును మింతయా .. అదృష్ట్వా వ్యాదితఁ బాస్యంహస్వగహ్యూక రవంవపుః !త సైన్ము హూ లేE చపుసబజా భూ వాంగుష్ఠమాత్ర క ||20||అభిప త్యాశుతద్వ వీన్నిగణుతోహంతతఃత ణాత్ |అబ్రవీత్సుగ సౌ దేవీ" స్వే సరూ పేణమాంపునః!! అర్థ సిధ్ధ్యాహరి శ్రేష్ఠగచ్ఛసౌమ్యయ ధాసుఖమ్ |సమానయచ వై దేహీం రాఘ నేణ సుహాత్మనా ఊసుఖీభవమహాబా హెూ ప్రీ. ఆ స్త్రీ తవ వానర!!2_eu తతోహంసాధు సాధ్వీ తి సర్వభూతే 8 ప్రశంసితః || 33 || తతోంతరితం విపులంఫ్లుతో హంగరుడోయథా ! భాయా మేనిగ్నిహీత చనచ పశ్యామి కి చస || 38 || సోహంవిగత వేగస్తుదిశోదశవిలోక యః ! నకించి త్తత్రపశ్యామియేన మేపహ్మ తాగతిః !! 3X || తతో మేబుద్ధిగుత్పన్నాకి నా మగగ నేముపు | ఈ శృశోవిఘ్న ఉత్పన్నో రూపంయత్ర సదృశ్య తే!! 3 4 ||అధో భా గేన మేదృష్టిశో 'చలా పొలీ తామయా తతో ధ్యాక్షుష హంభీమాంరాక్ష సీ) సరి లేశయామ్/13 2 || ప్ర హ స్వచమహా నాదముక్తో హంభీమయాతయా అవస్థితమసం భ్రాంతమిదం వాక్యవ శోభ సమ్|| 30 || క్వాసీం తొష హా "కొయ కుథి తాయామ మేప్సితః | భక్షుః ప్రీణయ మే దేహంచిగమూహారవజితమ్' 2F | బొడలు త్యేవ తొంవాణీ) ప్రత్యగృహ్లాషహంతతః !ఆ స్య స్ర మాణాదథికంత స్యాః కాయమపూరగయమ్ జత స్యాశ్చాస్యం హద్భీగంపధ్య తేమమభకు 8 at'సచమాంసాతుబుబు భేషుమ వానికృతఁకృతమ్ || 80!తతో హరివిపులురూపం సందీప్య నిమిషాంత రాత్ |త స్యో హృదయమా దాయ ప్రతాని సభ స్థలమ్ 18 siఈ విస్పష్ట భుజూఖీ పూపపొతలవణాం శిలారూ పేణశరీ రే తుమ వదౌసాగరోపరి స్థిత ఇతి శేష. || 90 x ను 'మె తె|| ప్రదిష్టఃద త్తః-విహితఃలబ్ధతి 11.92 || తస్యా ఆతి విప యెసతీవిషయ హసి l_eLat|| A నాశిన తెళాత నొతి క్ర మెతమాం ప్రా స్తోమదాహార తాం ప్రాప్తోనగ చ్ఛేదిత్యఢ81-924|| ఎవమితి || కలోర్డగుణనిస్తారఃతతోదశయోజనావర్థస్యపంచయోజు రా జనస్యగుణ ఆవృ ఆవ్విస్తారోదశ యోజనవిస్తారః- ప్రధమస' గేజ దశ యోజనవిస్తారోక్త్యానుగుణ్యె నై పం వ్యాఖ్యాతం}_Fllel! హ్రస్వం స్వశరీరమల శేషః - తదేవాహ అంగుష్ఠ స మ్మిక్క దేహంతి శేషః||Ba'అదె సమాసయ సంగమయ ||3_9u||త త జ | సాధు సాధ్వి త్య త్ర దీర్ఘ ఆసr 133 ||తత జాతి పశ్యామి సొపశ్యం 3 81 & ! యేసరిహ 'తాత్కంచిన్న పశ్యామి నాసశ్యమిత్యన్వయః|| 3 ||6||అవ స్థితంనిశ్చేష్టత భాష్యసం అంతంభయమొసం మా లక్షీకృత్యేదం వాక్యమ:హము కఇత్యస్వయ!! 26 tes మా మెస్సితోభకు స్వమతో మె దేహం ప్రీణయేత్యన్వయః/3F1 ఆ స్బే తి|| త స్యొ ఆస్య ప్రమాణాడ థికం కాయంఆత్మనః కాయం అపూరయం-వర్ధ తెఅఃర్ధత : 204 | సచే తి! సొమాంసబుబు థె అయి. కాచురూపీఠిన నజ్ఞాతవతీత్యధణ: నువ కృతం వికృతం సొమయాకృతంని కార స్వరూపం శాసబు) 0 1 తర్వాత మిశ్యత ఆహ !

·కారమా శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయం ప్లే - సుందర కాండ - అష్టసంచాళ స్పర్క 5 >> ధే రం! నికృతి మె వదర్శయతితతో హమితి (8-9 || సే?||వి సృష్ట భుజావి సృష్ట సంధిక భుజా || 8 3 ||శృణోగాతి||హ తేత్యనంతరమిలీకరణంబొధ్యం. || తామ కృశ్య దూశ్యయి. స్మరణ- ప్రాణాంతిక (తత్కర్మవిచింతయన్ని త్యర్థః'824 || 82ufi Hజీ ఘాపు సంతమి త్యామ ప్రవిశ ప్రా విశం||80|||భీతయే త్యాది: భీతయా తయా నా గ్యా-ఆ శేషత ఇత్యను తరమి శీకరణం గ్రష్టవ్యం | Poliత శ్రీ తి|| సర్వ రాష్ట్రం సర్వాం రాష్ట్రం అహస్స ర్వ క్యాగి నా సనూ సొంతో చ్-అత్యంత సంయోగేద్వి తీయా తత్రలం కాయ-నిచి న్వ కొ అనంతరం రావణాంతఃపురమపిగత స్సక సుమధ్యమాం - పశ్యం || రా || త ③ తి|| సర్వరాష్ట్రం సర్వాంగా శ్రీ. అహస వైజా కి దేశ సం ఖ్యాతపు జ్యోచ్చగా ③ రిత్యచ్ ప్రత్యయః కాలాధ్వ మోరత్యంత సంయోగ ఇతిద్వి తలనూ త త్రాహలమధ్య తెత్వితిపొర స్సాధు /2x 7 || ||త 697 || ఉసలకు యేఉపొలక్షయం || 9 ||శోచ తా చేతి || పికి ప్లైనవి ప్రకృష్టన-అతిదీర్గెశెతియావత్ || 2 3 |స ప్రా 'కారమితి ||బహుపొగపం అనేక పాదప ప మాణమి: ఆ షణlly Bu'అశోకేశి శింశుపాపాదపః-ఆ స్తితి శేషః 184 ||అదూ రెశింశుపానృ రవి త్యాగి||శింశుపావృజత్ శింశుపాసృక్ష స్వ-శ్యానూయ వన్య ప్రస్థం-ఆ దే క వాస స్సంవీ తొంయేన వాససొహృతా తే నైక వాససాసంవీ తాం-యద్వా తెనత త్కా లదృ షైన పూర్వ దృష్టి కేనవాస సా సంవీ తో - నే పాంతరని స్పృహా నిత్య స్త్రం-మానసిక త్వ కాయిక త్వ భై దేనశోక సం తాపయో ఛ్ఛేదః! 64 || సానుయేత్ ||ఆ మయః భేదః తేన సహవరణ త ఇతి సామయా నుతల వ్యేవ రణ్ కృశ్య ల్యుటోబహుళ భసి | మయాపవజాత సంకాశానికృత్తహృదయా సతీ|| 8 3 || శృణోమిఖగ తా నాంచ సిద్ధానా నాంచారశై స్సహ 1 రాడ సీసీంహికా భీమా శ్రీ ప్రణహను మ తాహ తా|| 6 | తాంహ త్వాపున గేవాహంకృత్య నూత్యయిక , స్మరణ | గత్వా చాహంమహాధ్వానంపశ్యామినగమండితమ్ • శ్రీకాంతరము X దె లంకాయత్రచసాపురీ || 844, అస్తందినక రెయా తరచు సాంనిలయంపురమ్ • ప్రవిజ్ఞాహమవిజ్ఞాతోరలో ఖిర్భీమవిక్ర మై || 24 | తత్ర ప్రవినత శ్చాపికల్పాంతఘనసన్నిభా * అట్టహాసంపముంచంతీ నారీ కాప్యుణ్ణి పుకః!! 824 |ఉఘాం సంతంతతస్తాంశుజ్వ లదగ్ని శిరోరుహామ్ * సవ్యము స్త్రీ ప్రహా రెణపరాజిళ్యసు భైరవామ్ | ప్రదోషకా లేప్రవిశం|||||||భీతయాహంతయోదశి * అహంలం కాపు కవీర నిజ్జా తావి క్రమేణ 3 ! యసా త్తస్మాద్వి జే తాసి సర్వరకాంస్య శేషతః|| 1 C1 బ్రాహం సర్వ రాత్రంతువిచిన్న కా జనకాత్మజామ్ రావణాంతఃపురగతో నాపశ్యంసుమధ్యమామ్!! Mal|తత స్సీ తొనుపశ్యంసురావణ స్యని వేశ నే | శోక సాగరమాసాద్యనసారముపల క్షయే !! 1_s ||* చతా చమయాదృష్టంహ కారెం నప్పలమ్ ! 'కాంచ నేసవికృ షైనగృ సూపవనము త్తమమ్ || x3 || స ప్రాకారమవఫుత్యపశ్యామి బహు పొదపమ్ || 1 But అశోళనని కామ ధ్యేశింశు పాట " ను హా!" # తమారుహ్యచసశ్యామి కాంచనంక దళీవనమ్ || 16 ||! అదూ రేశింశుపావృశృశ్యామిసరవణి నీమ్ • శ్యామాంక నుల: జై శ్రీము, హస కృశాననామ్ |త దేక వాసస్సంవీ శాంరజోధ్వ పశిరోరుహామ్ • శోక సంతాపదీ నాంగీం సీతాంభ తృణ హి తెస్థితామ్ | రామ సేభవికారూ పాళికూ రాభి కభిసంవృతామ్ • మాంసశోణితభతాభివ్యా భిహణరిణీమిన || x 74 || సానుయా రాత సీను భ్యేతణ్యణ సT నా ముహుముహుః • ఎక వేణీధ రాదీ నాభతృణ చిం తాపరాయణా ! భూమిశయ్యావివణాణంగీపది నీ సహిమాగమే ఈ రావణాద్వి నివృత్తాంతం వ్య కృత నిశ్చయ యాం కధంచి స్మృగశాబాక్షీ తూణ మాసాది తామయా!|- || తాందృష్ట్వా తాదృశం నారీం రామసత్నీంయశ స్వి నీమ్ త త్రైవశింశుపావృతే పశ్యన్నహన వస్థితః!! తతోహమితీ|| హృదయమా దాయహృదయం నికృత్య ప్రపతామి ప్రోపతం!!8-91 సేతి || ని సృష్టభుజానీ ఫ్రం సీత భుజా | 83 1శృణోమీతి || సింహికొహనువు తాహ తెలి చ్యుగతానాం దేవానాంనచశృణోమితి సంబంధః11881 తొమితి కృత్యం ఆత్యయిక ప్రాణాంతికంకముజు చింతయన్ని త్యధ- 8 ||8 2||el| మాంజిమాం సంతీం జ్వలద గ్నితుల్య కేశపాశాంస వ్యేతి || స్రవిశం ప్రా విశం||xo||త శ్రీ తి|| సర్వ రాత్రం సర్వాం రాత్రిం త త్రాహంను ధ్యరా తె ్వత పొరః సాధుః || 40 ||త త ఇతి!! ఉపలకు యే ఉపాలక్షయం || 9 ||శోచ తెతి | వికృ ప్లేసవి ప్రకృఫ్టేస-అతిదీ ఝణ శైలియావత్ || 13 || ఇతి బహు పొగి పంగ హెపవనంగృహా'రామంగళాష్టమి తిసఁ బంధః!!21 84 % స వెలిత దేక వాసస్సంవీ తాం తెనతత్కాలదృష్టసపూర్వధృతె నైవవా ససా సంవీ తాం( 7 satell పరివృతొంహరిణీమివ తాష" పశ్యమిత సంబంధః రామసేను ఫ్యే తాఖీ రెవతజ్య ణ మానాసా సదుఃఖాము యా కధంచి దాసాది తెత్యన్వయః|| ( 24u సాము యేత్ || పామయా ఆప య సహితాదు ఇఇ సహి తెస్యభః 9 - ఆత సూణ నూ అరకు & ·me ఆ అతివో శ్రీరానూయనే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయవిశి స్టే - సుందర కాండే - సుందర కొండే - అష్టపంచాశ స్వగః మితి సాధుః ||20 || తాందృష్వైతి||పశ్యఢప రామృశణ||kunt.. ||8తో హమితి ||గహ నేపణఁ గూఢ ప్రదేశే పణఘు నేనిలీన ఇత్యధస్తాదప్యు - 3 !!!CL8 || రా | తద్దృష్టా ధన రారోహాసీ తారణోమహాబలం! సంకుచ్యొరూ స్తనౌపీ నౌబాహు భ్యాంపరిరభ్య చేతి పాఠః || పరిరభ్య-విత త్రా సేఆ శేష || 27 ||విత్రస్తామితి|| పర మోద్విగ్నా దాంత హృదయాం-తత స్తతఃవీశుమాణాం నా నాది కు వీళ్ళసూణాం- త్రాణమిత్యనుసజ్య తే-అవాక్ళి రా అవసతమూర్ధా- స్ర పతీతఃభూమావితి శేష శివ్వొమా అంతరమవళిః-తతఃపొస్యామీతయోజ్యolt.vl-F|| 2 0||కింఛి ద్వీర్యమితి || కించి ద్వీ ర్యంకుతంత్య తాహయోనూ మితి || భతు - ర సన్ని ధౌ వేసభ త్రాణ అదృష్ట సుశా యోమామపహృత్యాగతః తస్యతన-కించి ద్వీర్యమితీ యోజ్యం || 2ng || 2.94||జన క్యేతి|| ఘోరత్వ సిద్ధయేచి తాస్థఅత్యు క్తం 1234||విన్న త్యెతి ||ఆరబ్ధం- "రావణ తి శేషః హాహాకృతం-హా హే త్యెతత్కృతం||28||| స్త్రీణామితి!! సముత్పత్య-రావణ సమీపంగ తెతి శేషః-మండోదరీ నుండనభూతోదరీ-వ డిభూషాయావిత్య స్మాదా రోః పచాద్యచ్ -మందోదరీ వా-దడయోర భేదః దంభో దాడివ:మి మిత్యాదివత్ -య ద్వా మందత్వం చాల్పత్వం మూఢాల్పాపటు నిర్భాగ్యామం దా ఇత్యను రఃసూలు దరీత్యర్ధః మందాస్థూలపిపీలి కె త్యాచతు తె తస్యా ఇ వకృశమస్యా ఉదరమిత్యర్థః నను-పూర్వం ధాన్యమాలిన్యా ప్రతిషిద్ధత్యు క్తం-సంప్ర తిమంతోగ ర్యేత్యుచ్య తే- వి ప్రతిషిద్ధమిధం-మైవం-ఉభాభ్యాచూపి ప్రతిషిద్ధ త్వె నాన్యతరోక్తావ విరోధాత్ -మండోదర్యాదీ నాన పరిజ్ఞానంచహనుమత స్తదీయ వ్యవహారాత్ || 22 || 2 2 || తతం తి!! తాభిః దేవక న్యాభిః అ నేనమండోదర్యాది వద న్యాసామపిని వారయితృత్వ ము క్తం|| 20 || యాతఇతి| క్రూరై : గ్రూరశబై 8-సు దారు? అర్థతోసి క్రూరై : || 2 || tollతతో హలహలాశబ్దం కాంచీనూపురమి క్రితమ్ | శృణోవ్యధిక గంభీరం రావణస్యని వేశ నే ||19||త తోహఁసర మోద్విగ్నస్స్వంరూపం ప్రతి సం 'హరణ | అహంతుశింశుపావృ ఓపడీవగహ నేస్థిత?lit-3 ||తతో రావణదా రాశ్చ రాసణశ్చష హాబలః | తం దేశం సమ ను స్రా పాయ త్ర సీతాభవత్ స్థితా|| 18 ||తందృష్ట్వాధవ రారోహాసీ తారక మహాబలమ్ | సంకుచ్యోగూ స్తనౌపీ నౌబాహుభ్యాంపరిరభ్యచ ||2_2 ||విత్ర హింపర మోది గ్నాంత మాణాంతత స్తతః | తాణంకించి దపశ్యంతం వెపమా నాంతపస్వినీమ్ • తాము వా చదశ గ్రీవస్సీ తాంపరహ దుఃఖి తామ్ | అవాక్ళి రాః ప్రపతితో బ హుమన్య స్వమామితి • యది చేత్త్వం తుదపాళా న్మాం నాభినంద సిగర్వి తే ద్వౌమా సావంతరఁ సీ తెపాస్యామిరుధిరంతన ||20||ఎతచు త్వానచ స్తస్య రావణ స్యదురాత్మనః Iఉవాచపర సుశ్రుగ్గాసీ తొ వచనము త్తమమ్ || 2 ||రాడు సాధమ రామస్య భార్యానమిత తేజసః 19T్వకుకుల నాధ స్య స్ను పొందశరధ స్యచ • అవాచ్యంవదతోజిహ్వాక ధంసపతి తాతవ|| 204 కించిద్వీ ర్యంత వా నార్య యోమాంభతుఃర సన్ని చో* అపహృత్యాగతిః పాప తెనాదృష్టోమహాత్మనా 1 2 94 ||నత్వం రామస్య సదృశోదా స్వేప్య స్యనయుజ్య సే • యక్షయస్సత్య వాదీచరణశ్లాఘీచ రాఘవ ?11254) జూన క్యా పరుషం వాక్య మేవముక్తాదశాననః * జజ్వాలసహసాకో సొచ్చి తాస్థఇవ సావక 2 || 234||వివృత్యనయ నేనూ రెముష్టముగ్యస్యుడక్షిణమ్ * మైథిలీం హుతుపూరబ్ధసీఆహాళాహాకృతంత దా|| 284 || స్త్రీణాంమధ్యాత్సముత్పత్యత స్య భార్యాచురాత్మనః * వరామండోదరీ నామ తయా సప్రతి పే థి తః!!2xu||ఉ కశ్చమధు రాంవాణీంతయా సమదనాదిః తః • సీతయాతవకిం కార్యంమ హేంద్ర సమవిక్రమ | దేవగంధర్వక న్యాభిర్యక్షుక న్యాభి రే వచ • సాధణం ప్రభోరము స్వేసీతయాకింక రీష్య సి|| 2 &u||తత స్తాభిస్స మే తాభిర్నారీభిస్సమహాబలః • ప్రసాద్య సహసానీతో భవనం స్వంనిశా చరః|| 2014 ||యా తేతస్మినశ శ్రీ వేరాకు స్యో వికృతాన నొః * సీతాంనిభ = త్సకా యామాసుర్వాక్యైఃకూ రైస్సు దొరుడై 8 | 2 | | | | తృణవ చ్భాషితం సవి తామయేత్య నేననపు నరుక్తిః మతణ వ్యకృతనిశ్చయమరణకృతనిశ్చయేత్యధE BIlk all @ ! శృణామి శ్రుతవా రావణస్యని వేశ నెతత్సమీ పేయగ్వాని తొసమీప ప్ర వేశనకాలే || 9 ||తత ఇతి ||గహ స్థితఃఅత్రగహనశ భైనపణ సంహతిగూఢ ప్ర దేశ ఉచ్య తే || 18 ||తమితి || పరిరభ్యవిత తా, సేతీ శేషః || 2 oul! తి || తద సన్ని డౌఅపహృత్య తెనాది. ఇతిలం కామాగతః అన్య ధాత దైవ తెహననం స్యాదిత్యగeel 2 null an సాదృశ్య సభావ నా పిదూ రాపాస్తే త్యేహ! దా స్యే పీతి || 28ull స్త్రీణామితి! పూర్వంధాన్యమాలి న్యా ప్రతిషిణత్యుక్తం ఇదానీంమం దోడరీత్య విధానాత్ -ఉభాభ్యాస పీఠికల్పనీయం - అలమ స్మాత్వరి డ్రా ఈ మిల్మీఇయం సీ నివేశ నెసీ ·సుం ఈ శ్రీ రామాయణే ఆ వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి ప్లే సుందర కాండే - అష్టపంచాశ స్సగణః. తృణవంతి | తృణవత్ గణయామా సేత్యస్వ యః ||90||వృ వెతి|వృధాగజిజాతని శ్చేష్టావృ చాగజిల్లా తెనని వ్యాణ పారాఃlunu||తతస్తాఇతి | తూ స్లీంరకు తెలి గావణా క్రాతి శేషః-పరిక్షిప్య పరి వార్య!!3-94 || తా స్వి తీ సుదుఃఖి తా ప్రశుశోచ-ఉత్తరోత్తరందుఃఖితవతీత్యధE allu 34 || ఓ ||అలమస్మాత్పరి త్రైతుమితి || అలంశ క్తా అలం భూషణపర్యా పిశ క్తివారణ వాచకమిత్యమరః- పరి త్రాతుం ఎ షెతి శేషః || 2 || V" || అపరాధిజన ప్రాణ శ్రాశా హెతుమాహ ప్రణిపా తేతెUTU||తత ఇతి!! తతః త్రి జటా వాక్యానంతరం భతుకా ర్విజయహషిణ తా త్రి జటాక ధిత స్వప్నసూచిత రా నువిజయహషీ తొ-తత్ త్రిజటా స్వప్న వాక్యం-శరణంహి పఇత్య త్రేశికరణం ద్రష్టవ్యం || Fu|| తాంచాహమితి ||నచ మేనివృఢతం - కింతుదుఃఖితమిత్యర్థll oul! సంభాషణార్థమితి ||విథి: ఉపాయః || 9 || ||త నెశంసితువఃహణ సీత్యతఃపరం-త స్యా సద్వచనం శ్రుత్వాహ్యహమస్య బ్రువంవచఇత్యర్ధం ద్రష్టవ్యం- కేషుచిత్కో శేషు ప్రమాదాత్ పతితం || 2 ||రా||తదితి|| త్వయా అజ్ఞ, పమిచ్ఛామి-త్వ త్క తృణ క మాజ్ఞాపనమి చ్ఛామీత్యథణ -కింశబ్దం చే సే రామలక్ష్ముణయోః పాశ్వణం త్వాంనయామి-ఉత్తరంకిం-ఎవ మేవంవ దే త్యాజ్ఞాపనరూపము త్తరం కిమిత్యర్థః If villnool! ఇత్యుక్వెతి|| వాచామాం సంది దే శేతి-స్వరామైక వేద్యం ప్రాగుక్తంకాకాసుర వృత్తాంతం తిలక నిమా ణ ణాదికంచ సందిష్ట పతీత్యధF :|| 10.9||త త క తి|| రి గ్రామం తాసొంగణయామాసజానకీ 4గజిజాతంచతదా తాసాంసీతాం ప్రాప్య నిరధజకమ్ || 01 || వృధాగజిజాతని శ్చైపౌరాకు స్య:పిశితాశనాః • రావణా యశశంసుస్తాస్సీ తాధ్యవసితం మహత్ ||nu||తతస్తా స్సహితాస్సర్వావాహ తాశ్వారుడ్యమా? • పరిక్షిప్య సమంతాత్తాంని ద్రావశము పొగ తాః!! U294|| తాసు చైవ ప్ర సుప్తాసుసీ తాభ తృణ హి లేరతా | విలప్యక రుణందీ నా ప్ర శుకోచసుదుఃఖ తా|| 3u['తా సొంమ ధ్యాత్సము త్థాయత్రిజటా వాక్య మ బ్రవీత్ • ఆత్మానంఖాదత & ప్రంచ సీతావినశిష్యతి | జనక స్యాత్మజా సాధ్వీ స్ను మోదశరధస్యచ • 'స్వప్నోహ్య ద్యమయాదృష్టో దారుణో రోమ హషEణః 1రక్ష సొంచవినాశాయభ తుకారస్యాజయాయచ! ||అలమ స్మాత్ పరి శాతుం రాఘవా ద్రాక్ష, సీగణమ్ | అభియా చావు వై దెహీ మే తద్ధిమమరోచ తే|| 2 || యస్యా బ్యావంవిధస్స్వప్నోదుఃఖ తాయాః ప్రదృశ్యతే | సాదుఃఖై ర్వివిధైముణ కౌసుఖమాప్నోత్యను త్తవ-మ్ || 7 || ప్రణి పాత ప్రసన్నాహి మైథిలీ జనకాత్మజా || Tvy ||తతస్సాహీమతీబాలాభతుః ర్విజయహషిణ తా * అవోచద్యదిత మేధ్యంభ వేయంశరణంహివః || vFu|| తాంచాహం తాదృశీందృష్ట్వా సీతాయా దారుణాందశామ్ • చింతయామాసవి కాంతోనచ మేనివృణ తరవనః || Foq|| సంభాషణార్థంచమ యాజానక్యాశ్చింతితో విధిః • ఇక్ష్వాకూణాం:వంశస్తుతతో మమపుర స్కృతః || ౧| శ్రుత్వాతుగది తాంవాచం రాజషిణ గణపూజితామ్ * పు త్య భాష తమాం దేవీబా షేపిహితలోచనా!! ?.94 స్త్వం కేనక ధం చేహగ్రత్తి వానరపుంగవ • కాచ రామేణ తె ప్రీతి స్తన్మేశం సీతువహణ సీ|| F3v||త స్యా సద్వచనంశ్రుత్వాహ్యహమప్య బ్రువంవచ?ll || దేవి రామ స్యభతు స్తే సహాయో భీమవిక్రమః | సుగ్రీవో నావ వికాంతో వాస రేం “మహాబలః తస్యమాంవి,భృత్యం త్వంహనుమంత మిహాగతమ్ ||F>u||భ TEహం ప్రేషిత స్తుభ్యం రా మేణా క్లిష్టకమః ణా || ||ఇదంచపురు షవ్యా ఫ్రః శ్రీమా? దాశరధి స్స్వయమ్ |అంగుళీయమభిజ్ఞానమదా వొత్తుభ్యంయశ స్విRI|F 2 ||తదిచ్ఛామి త్వయాజ్ఞ పం దేవి కింకరవా వాణ్యహమ్ IT మలకు ణయోః పాశ్వణంనయామి త్వాంకిము త్తరమ్ | Fv || ఏతచుత్వా విది త్వాచ సీతాజనక నందినీ 1 ఆహ రావణము త్సాద్య రాఘవో త్వితి || FF | ప్రణమ్య శిరసా దేవీ మహమా ర్యామనింది తామ్ | రాఘవ స్యమనోహ్లాదమభిజ్ఞానమయాచిషమ్ || 100 || అధమామ బ్రవీత్సీ తాగృహ్య తా మయము త్తమః |మణి ర్యేనమహా బాహూ రామస్వాంబహుమస్య తే||nool! ఇత్యుక్త్వాతువరారోహావణీ ప్ర వరవ ద్భుతమ్ మ్రయచ్ఛత్సరమో తేతి శేషః||Vu||తత ఇతి || తతఃత్రిజటావాక్యానంతరంభ తుణ విజ జయహషీణతా త్రిజటాక ధిత స్వప్న సూచిత రామ జయహషిణ తాతత్ త్రిజటా స్వప్న వాక్యంత ధ్యంయది- పఃశరణంభ వేయమిత్య వోచదితి సంబంధః!! Fu|| తామిలి చింతయామా సేతిలిడు త్తమపురు షైక వచనం!|Foui సంభాష ణాధజా మితి|| మమమయాస్తుతః!! గా? || తథితి||త్వయా ఆజ్ఞ, ప్తమి చ్ఛామిత్వత్క తృణకరూజ్ఞాపనమిచ్ఛామి త్యధa||nonliఇత్యు =g all నా చామాంసంది దేశ స్వరా మైక వేగ్య, హంగు క్త కాకాసుర ||క రో 'మాంనకు | ·మాషE0|| శ్రీ రామాయణీ - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - అష్టపంచాశ స్సగ . పర్య గ్రామం ఇహాభ్యుదశమానసహాభ్యుద్ధ శేఖహాభ్యాగమ నేమాన సంయస్యషతథా 1003 \ కొహంపున రే వేదం నిశ్చిత్యమనసాత త్యాది (ఎతత్ ఉషయా నం-యద్యన్యధాభ వేత్ -యది నా పేయా తామిత్యధX :-త దాద్వౌమాసౌమమజీవితం-తతఃపరంనజీ నా మీత్యర్థః - నమాంద్రక్యుసీమా సద్వయాభ్యంత రేమాంచి ద్రశ్యతి చేత్ -తదా ④ యణయోజ్యం-మాసశబ్రాత్ర పశు పరః-పEY వైమాసొఇతి శ్రు తేః|| 1 0 :- తచు త్వే తి||ఉత్తరంతనఁతరం - అనంతరం అనంతరకత వ్యంఉత్తర కార్యమిత్యధణ:/102 ||103 ||రా|| తేషామితి! శూలముగ్గరపాణి నామిత్య త్ర దీహణ భావఆషr land || 02 || తత ఇతి!!తతో మేబుద్ధిరుత్పన్నాపత్య మాణ కార్య విషయేత్యర్థం- తొదృశంబుద్ధి కార్యమాహ వై జ్యేత్యాది నా. చైత్య ప్రాసాదంనగరమధ్య స్థప్రాసాదం లలామభూతః అలంకారభూతఃl/antullon aus vu తచు శ్వేతి||పద తి|| పదాతిబల సంపన్నా పదాతి ప్రభృతి సైన్య సంపన్నా || 90 ||nenulla 99 || రా || సహ సేతి 11 చమాణ సినమిత్య త్ర ఇనంతత్వమా ద్విగ్నా వాచామాంసంది దేశహ ||10.9||తత స్తస్యై ప్రణమ్యాహం రాజుపు త్ర్య సమాహితః | ప్రదక్షిణంపరి గ్రామమిహాభ్యుద్దతమానసః || 7 9 3 || తరంపున రే వేదం నిశ్చిత్యమనసాతయా | హనుమన్మమవృత్తాంతంవ కుమహః సిరాఘవే • యధాశ్రుత్వైవనచ్చిత్తావుభౌ రామలమ్ము సుగ్రీ వసహితౌవీ రావు పేయా తాంత ధాకురు * యద్యన్య ధాభ వే దేతద్ద్వామా సౌజీవితంమమ | నమాంద్రత్యుతి కాకుత్ స్టో ప్రియే సొహమ నాధవత్ || 00L ||తచుత్వాకరుణం వాక్యం కూరొమామభ్యవతజాత | ఉత్తరంచమాయాదృష్టం కార్య శేషమనంతరమ్ || 10 2 ||తతో వధః త మేకాయ స్తడా పర్వత సన్నిభః యుద్ధ కాంక్ష్మీవనం తచ్చ వినాశయితుమార భౌ| 100 || తద్భగ్నంవనషంగంతు ఖాంతత్ర సమృగద్వి జమ్ | ప్రతిబుద్ధానిరీతుం తేరాడు. స్యోవికృతాన నాః || 10F ||మాంచదృష్ట్వావ నేతస్మిక్ సమాగమ్యతత స్తతః | తా స్సమ భ్యాగతా 84 ప్రం రావణాయాచచ4 Vinno || రాజన్వ నమిదం దుగణంతవభగ్నందురాత్మనా | వాన రెణహ్యవిజ్ఞాయతవ వీర్యం మహాబల|| 100 ||దుబు ధై ద్రోస్తస్య • జేంద్ర తవవిప్రియ కారిణః 1 పధమాజ్ఞాపయకి ప్రయ భాసౌవిలయం. జేత్ || 07-2||తచుత్వారాశు సేంద్రోణవి సృష్టాభృశదుర్జయాః |రాకు సాఃకింక రానామ రావణస్యమని సోను గాఃlions తేషామశీతి సొహస్రంతూలముద్గర పాణి నామ్ | మయాత స్మీన్వనోద్దేశపరి ఘణనిషూదితమ్ || 108 || తేషాంతుహత శేషాయే తేగత్వాలఘు విక్రనూ:! నిహతంచమహత్సైన్యం రావణాయాచచ& రే||102||తతో మెబుద్ధిరుత్పన్నా చైత్యప్రాసాదమాక్రమమ్ 1తత్ర స్థా స్రాక్ష సొమౌ త్వాశతం స్తం రైన వై పునః • లలామభూతోలం కాయాస్స వై విధ్వంసితోమయా || Anty ||తతః ప్రహ స్తస్యసుతంజంబుమాలిసమాదిశత్ * రాతు సైబక్ హుభి స్పార్ధం ఘోరరూ పైభణయానకై 8 ||10|||త మహంబల సంపన్నం రాశు సంరణకోవిదమ్ • పరి ఋణాతి ఘో రేణ సూదయామి సహానుగమ్||andy తచుత్వా రాక్ష సేంద్రస్తుమం త్రి పుత్రాన్మహా బలాక్" *పచాతిబల సంపన్నా సేషయామా సరావణః !పరి" శైవ ఆ" స్సర్వాన్నయామియమ సాదనమ్!!190 ||మంత్రిపు త్రాస్త్ర తాంచుత్వా సమ రేలఘువి క్రమా?! పంచ సేనా ర్ర గాఁఛూ రాక్ ప్రేమయామా సరావణః • తాసహం సహ సైన్యాన్వై సర్వా నేవాభ్యసూదయమ్ ||19nu||తతఃపునదః శ గ్రీవఃపు త్రమఠం మహాబలమ్ |బహుభీరారు. సైస్సార్ద ప్రేసయా మాసరావణః1 0994 | తంతుమందోదరీపుత్రుంకుచూరురణపండితమ్ • సహసౌఖం సము తొతం పాదయోశ్చగృహీత వాక్ • చమా? సీసంశ తగుణం | మయి త్వాన్య పేషయమ్ || 1 96 || తమకు మాగతంభగ్నంనిశమ్య సదశాననః | తతఇంద్ర జితం నామద్వి తీయం రావణస్సుతమ్ • వ్యాధి దేశ సుసం క్రుషోబలిను యుద్ధముగ్మకమ్ || 0 9(4||త చ్చా వ్యహంబలం సర్వంతంచరాత సపుంగవమ్ *నహౌజసంరఠాకృత్వాపరంహవణము పొగవ-మ్ || + 944 || వృత్తాంతం తిలక నిణాణ యకంచ సందిష్టవతీత్యధE:10.98ll2 హాభ్యుద్గతమా ససః-ఇహాగంతుంనిశ్చితమాన సుమమవృత్తాంతం త్వయానుల మద్వీపం వణ రాకు సీవృత్తాంతం|l0031(౧onallయద్య స్మాదన్య ఛాలనాగమ ఈ నేద్వౌమా సౌమమజీవితంభ వేత్ -అ నాధవత్ ప్రియెరాకు సీకృతఎ థె నేతి భావః|| Motilal|ఉ త్తరం కార్య శేషులం కా నాశనరూపం || 10F||9| సమాగమ్యమిళిత్వా! 03 || తేషామితి|| శూలముగ్గర పొణి నామిళ్యత్ర దీపూజ భాసఆషral11.98! తమితి! ద్వితీ ·02 చావమదిజాతమ్ | బా శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిప్టే - సుందర కాండే - అష్టపంచాశ స్సగణి, 1984 ||తత ఇతి!!్వతీయం • ప్రేషితపు శ్రా పేక్షయాద్వి తీయత్వం 110 9xu|In9L4U||n 20-4||రా||జ్జు భిరితి ||ఆభిబధ్నంతిఅభ్యబధ్నక్ | Bollఅస్యాహమిలి!!ఆ స్యాః సీతాయాః-వి సంథి రాషణః||రా||అస్యా ఇతి ||అస్యాహమిత్యత్ర అస్యాఅతిపద చ్ఛేదః - సంధి రాషణః - అహం ప్రాప్తఃఅహంహనుమానిత్యహంశ బద్వయస్యని ర్వాహః|| 33 ||సు శ్రీవ శ్చేతి!|ధమాణధ కామ సహితమి?-త త్ర ధమః సాహితా త్యాత్ హితంపర త్ర ఉప కౌరక C - అథః సాహి త్యాశ్వధ్యం? సూప కారకం చెత్య స్థ:/032 సుగ్రీవ శ్చేశ్యాదినాను గ్రీనో కంకీయదనూగ్యసం ప్రతి శేషం స్వయంవత్తాసన్నాహవాలి నేతి||రా||వాలి 'నేతి||సు శ్రీ వేణ షయేతి శేషః - చ క్రెగ్ని సాక్షి కంసఖ్యమిత పారః|037 ||రా|| తే నేతి!! వానరాణాం మహా రాజఃకృతి-అహమితి శేషః|| 1 3F || రాత స్యేతి!! కేనసాహాయ్యస్యాసా భిఃక తణవ్య శ్వేనప్రస్థాపితః. దూ తఇతి శేషః || 80 ||రా|| యావదితి ||విధమంత యావత్పు రాని పాతయోలఁ డితిలృడ గె లట్ -వానరాణామితి- యేహి నిమం శ్రీ తా :యుద్ధ సాహాయ్యధ మాహూ "తా : దేవ తా నాంస కాశంగచ్ఛంతి తేజం వానరాణాం ప్రభావః పురా కెననవిదితః త్వయావిజ్ఞాతవి వేతి భావః||182 ఇదంవచస్సుగీ వో ! మేవవ యోక్తమి త్యాహ మహ తాపి మహాబాహుః ప్రత్యయేనమహాబలః • ప్రేషితో రావణే నై వ సహవీ రై మదోత్క లైః|| 1 984!! సోవిషహ్యంహిమాంబుధ్వా స్వ బల స్మౌణా స్త్రీణసతు మాం ప్రొబధ్నాచ్చాతి వేగిత!!! | 2014 || రజ్జుభిశ్చాభిబధ్నంతితతో చూంత త్ర నాకు సౌః • రాసణస్య-స సూపం చ గృహీత్వామాముపానయక్ || 954 || దృష్ట్వా సంభాషీ తశ్చాహం రావణేనదురాత్మ నా • సృష్టశ్చల: కాగమనంరాకు సా సోంచతంపధమ్ !! 03 044 తత్సర్వంచముయాత శ్రీ సీతార్థమిక జల్పితమ్ || 13 || అస్యాహందళ ? నా కాంక్ష్మీ ప్రాప్త స్వగ్భవనం: ఛా ! మారుత స్యౌర సఃపుతో వానకోహనుమాసహమ్ || 73.9 || రాము చూతంచమాంవిద్దిసు శ్రీ వసచివంక పిమ్ ! సోహఁదూ త్యేన రామస్యత్వ త్సకాశమిహోగతః || ౧ 33 || సుగ్రీవశ్చ సహా తేజస్స త్వాంకుశలము బ్రవీత్ దమాణార్థకాము సహితంహితంపధ్యము వాచచl 038 ||వసతో ఋశ్యమూ కే మేపర్వ తేః పుల ద్రు మే | రాఘువోరణవి కాంతో మిత్రత్వం సము పొగతః|03.!! తేన మేక గీతం రాజ్ఞా భార్యా మేరకు సాహృతా | తత్ర సాహాయ్యమన్మాకం కార్యం 'సర్వాత్మ నాత్వయా II 03t || మయాచక ధితంత స్మై వాలినశ్చవధం ప్రతి | తత్ర సాహాయ్య హేతో మెణ సమయంక తుః వహణ సి II 03 2 || వాలి నాహృత రా జ్యేనసు శ్రీ వేణమహా ప్రభుః ! చక్రేగ్ని సాక్షికం సఖ్యం రాఘవ స్సహలక్ష్ముణః|| 03 || తేన వాలినము త్పెట్యశ రేణే కేనసఁయు గే | వాన రాణాంమహా రాజళికృత స్సప్లవ తాం ప్రభుః10 3F 11త స్యసాహాయ్యమస్మాభిః కార్యం సర్వాత్మ నాత్విహ ! తన ప్రస్థాపిత ముఖ్యంగా శ్రీ మీపమి:హధ మూతః!|080 ||| ప్రమానీయ తాంసీ తాదీయ లౌం రాఘవాయచ |యావన్నహరయో వీ గా విదమంతిబలంతన • వాసరాణా ప్ర భావోహిన కేన విదితఃపు రా ! దేవ తా నాం సకాశంచ యేగచ్ఛంతినిమం త్రి తాః!! 08-9"ఇతి వానర రాజస్వామా హేత్యభిహితోవయా | మా మైకు తత తఃక్రుద్ధశ్చ కుషా ప్రగహన్నివ||1831: తెనవధ్యాహమాజ్ఞ పోరకు సొరౌద్రకమఃణా 1వ త్ప్రభావము జ్ఞాయ రాపిణెనడు రాత్మనా ||188!! తతోపి భీషతో మత స్య ఛాతామహామతిః | తేన రాశు సరాజా సోయాచితో మమ కౌరణాత్ * నైవం రాకు సశాదూ లత్యజ్య తా మేష నిశ్చయః! రాజశాస్త్ర వ్య యం ప్రేషితపు త్రా పేకు యాద్వి తీయం|| 0 901 || జ్జు భారి లి|| అభిబధ్నంతి అభ్యబధ్నక్ || 03 all ఆ స్యేత || అస్యాహ-దర్శ నా కాలక్షీత్యత్ర సంధి రాషణ : తగ్భవనం ఫ్రాస్తాహంహనుమానిత్యహమిత్య స్మృచ్ఛబద్వ య స్యనిర్వాహః || 33 || సుగీ వివఖతి || ధమః కామాధణ సహితంధమణ సహిత త్యా గం కౌమ మయు క్త త్వాత్పద్యం || 03 21 వాలి నెతి || సుగీ 9 వేణమయేతి శేషః| 03v|| తె నెత|| వానరాణాలమహారాజఃకృతః అహమితి శెప ?|| 3F!త స్యే || తస్య రావు స్య తెన సాహాయ్య స్యక తణవ్య త్వేన ప్ర స్థాపితఃగూత ఇతి శేషః తుభ్యంతవధర్మతఃక లహంవి నేత్యర్థalle Koll& ప్రమీలి|| సీ ఆ దీయ తాం-పిపడే బాధక మాహూ|| యాప దితి!! పిచమ ఆవిధమిష్యంతి"లంకా నాశ నే వానరాణాం సామర్థ్యము స్త్రీ త్యాశయే నాహ వానరాణామితి|| యెనిమం త్రి తాఃయుద్ధ సాహాయ్యర్ధమాహూతాః దేవ తానాం సకాశంగచ్ఛంతి. తేషాం వానరాణాం ప్రభావఃపు రాత్వయానవిదితఃనవిజ్ఞాతో హీతియోజ నా || 183|| తే నెతి|| మతభావంనర దాసలజ్ఞావధ్యశ్వరూపం!|- 88 | శత ·శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశ్వసే.. సుందర కాండే -అష్ట పంచాళ స్సగణ : అతీతి!! 1 6 6 ||తత ఇ త్యాది నై నమితి-కతజావ్యమితి శేషః రాజ శాస్త్రం రాజధమణ శాస్త్రం - వేదితవ్యంవ క్తవ్యమిత్యర్థIn No ||రాశ సాఇత్యాది || యం త్రి తస్య ఆవృత 'స్య !|n 10u||తత ఇతి! నగర ద్వారమాగతాస్సంతః జమా గే అఘోషయన్ని తియోజనా||0484||పు చ్ఛేన చెతి అట్టంవలభిః|| 1 10 ||అధాహమితి || విస్మయోదంత భాషి తాంభాషితవిస్మయోదం తాం-ఉ ద్భతవా తాళామిత్యధణ: విస్మయవృత్తాంతవ్యవహృ తామితివా ||2F | త@@!! ఏమీ తైశ్చోపలకి తా - శకు నాదిభిశ్చ సీ తానద ధైతిజ్ఞా ప్రత్యర్థః1010 ||దీప్యమాన ఇతి|| హృదయం ప్రహృష్టం-ఆ సీదితి శేషః-సురభిగంథినః ఆసన్నితీ శేషgl/7L7 || 2 రితి!దృష్టాడై : దృష్టఫలై : - నిమి త్రైశకు నైః- కారశై : నేత్ర స్ఫురణాదిభిః మహాగుతై శిఫల వ్యాృ సిద్ధాధైణ:అబాధితా ధైః - తత్ర పౌతు త్వెసఋషి పదోపాదానం ||04.9||పునరీత్యర్ధ మేక ( వాక్యం|వి సృష్టః ప్రేషితోస్మి || 02.94 ||తత ఇతి!త శ్రీలంకొసమీ పే-సొమ్మీప్యే స ప్తమి-తత్ర వతః మానఁఅరిష్టం పర్వతం || >434 || తత ఇతి||భవతో దృష్ట వాహ-భవతఃయు ప్మాక్ -ఇహ సము ద్రతీరే||0484 || రాఘవ స్యేతి||భవ తాంచైవ తేజసా-భవదనుగ్ర హెణెత్యధE 8 - సుగ్రీవస్యచ కార్యాధణ౦స్వామి కార్యస్యానశ్యక త వ్యత్వాది తిభావః కార్యార్థం కార్యవస్తు-క్లీ బత్వ మాషణం.అస్యాను వాద వాక్యవి సరస్య ప్రయోజనం వాన రాణాంశ్రవణకుతూహలాతిశయ ప్రకాశనం||Ct.xy || అస్మిక్ స పేతో హిమాగః "స్సం సేవ్య తత్వయా • దూతవధ్యానదృష్టాహి రాజశా స్తేషు రాక్షస | దూ తెన వేదితవ్యంచయ ధాధణంహిత వాది నా ఊసుషహ త్యపరా గేపి దూత స్యాతులవి క్రమ విరూపక రణం దృష్టంనవథా స్త్రీతిశాస్త్ర తః || 1861!విభీషణె నైవముకొ రావణ స్సంది 'దేశ లౌ | రాకు సా నేత దేనా 'స్యలాంగూలందహ్య తామిలి || 18F ||తత స్తస్యవచళుత్వామమపుచ్ఛం సమంతతః| వేష్టితంశణవ ల్కై-శ్చజీ F: కాపాణసజై :ప టైః || 04 0 || 'రా తసొస్సీద్ధసన్నాహా స్తత స్తేచండవిక్రమాః ! తదాదహ్యంత మేపుచ్ఛం నిఘ్నుంతః కాష్ఠ ముష్టిభిః• బద్ధ స్యబహుభిఃపా శైర్యం త్రిత స్వచగాకు, సైః!! 10||తత స్తేగాక్ష సాళ్ళూ రాబద్ధం మామగ్ని సంవృతమ్ "అఘోషయ ③జమా గేజ నగర ద్వారమాగతా:|| 02.94||తతోహంసుమహ ద్రూ పం సంక్షిప్యపునరాత్మనఃఖవిమోచయి త్వాతంబంధం ప్రకృతిస్థస్థ్సితఃపునః|ఆయ సంపరిఘంగృహ్య తానిర కాంస్యసూదయమ్ || 1918 తత స్తన్నగర ద్వారం వేగే నాప్లుతవానహమ్ || 128u||పు చ్ఛేనచ ప్రదీ పైన తాంపురీం సొట్టగోపు రామ్ • దహాన్యుహమ సంభాంతోయుగాంతాగ్నిరీవ ప్రజూ 8 పన పొజానకీవ్య క్తం నహ్యద ః ప్రదృశ్య తెజలం కాయంక శ్పిదుద్దేశ స్సర్వాభస్మీకృతాపురీ దహ లౌచనుయాలం కాందగ్ధసీతా నసంశయః• రామస్య హిమహ త్కార్యంమయెదంవిత ధీకృతమ్ | ఇతి శోక సమావిష్టశ్చిం తామహము పొగతః; 120 |అధాహంవాచమశౌషంచారణా నాంశుభాకు రామ్ * జూనకీ నచద ధైతివిస్మయోదంత భాషి, తామ్"04F ||తతో * మేబుద్ధిరుత్ప న్నాళు త్వా తామద్భు తాంగిరమ్ |అదజానకీ త్యేవంనిమి త్తైశ్చోపలక్ష్మి తా!! ఓం||దీప్యమా నెతులాంగూ లేనమాందహతి పావక 21హృదయంచ ప్రహృష్టం మే వా తాస్సుర భిగంథినఃlink all తైర్నిమి తైశ్చదృష్టాదైః : కారశైశ్చ మహాగుణే 21ఋషీ వాక్యైశ్చ సిద్ధాదైఃరభవంహృష్టమాన సBlink.91 పునదృఢ హ్యైచ వై దేహీం విసృష్టశ్చతయా పునః || 02-94 || తతఃపర్వతనూ సాద్యత తారిష్టమహంపునః1 ప్ర తిప్ల వనమా రె భేయు స్మధశ జ న కొంత యా 02.34||తతః పవనచంద్రాకణ సిద్ధగంధర్వ సేవితమ్ | పంధానమహమా క్రవ్యభవ శోదృష్ట వానిహ || 02.64 || రాఘవ స్య ప్రభా వేసభ వ తాం నైవ తెజసౌ*సుగ్రీవ స్యచ కార్యాధణ మయా పర్వవ సుషితమ్ || 12_xu || ఏత త్సర్వంమయాత త్రయ ధావచుపపొదితమ్ అత్రయన్న కృతం శేషంతత్సర్వం క్రియ తామితే || 26-4 || ఇతి శ్రీమత్సుందర కాండే అష్ట పంచాశ స్సగణ: ఇత్యాది శ్లోక త్రయ మెకంవాక్యం|| శాస్త్రీణనూతవధ్యానదృష్టా- రూపక రణం తాడనం వా శాస్త్ర తః దృష్టమితే రాక్షస'రాజా రావణః తెనః భీషణెనయాచితంతి సం బంధః In Ad!•బద్ద స్యేతి!!యంత్రిత స్య నిరుద్ధస్య 10 XU || అధోతి || విస్మయోదంత భాషీ తాం విస్మయవృత్తాంతపి.షయవ్యవహారాం విస్మయోదంత భాషిణామితివా పాఠః|| 04F||తి'నిమి త్రైశుభ సూచ కై silv tolellనిమి త్తా న్యాహదీప్యమానః త్యాellnenilal దృష్టా దైతా దృష్టనం వా దై : మహాగుణె : కారణై :వత కృత్తికార శ్రా సీతారామరూ సైః!!nk..94 తతఆతి||ఆ లే జే-బడుత్తపఃపురు పైకవచనం!! 043u!!త త ఇ ||ఆహంపందాననూ క్రష్యభవతో గృష్ట నాని హెల పాఠః అన్య చాహ్మశః ·సుం కడి భ్రమః | శీలమా శ్రీ రామాయనే - 'వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందరకాండే - ఎ కసషష్టి తమస్సగణrs, గేజ సోధణషటప్యుత్తరశతశ్లోకాః|| >LLU || ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తే- శ్రీ రామాయణభూషణె-శృంగారతిల కాఖ్యా నే-సుందర కాండవా కొండవ్యాఖ్యా నే. అష్టపం చాళ 'స్సగE - - - - - - - 9 • • * * * * * * * * * * * ఎతదితి!|త దేత దాఖ్యాయ ఉ త్తరంవచనంవ కుముపచ క్రా మేత్యస్వ యః|| ||అధ సంప్ర త్యేవ గావణంజి త్వా సీతయా స హైవా స్మాభిః ప్రతియాతవ్య మితిహృదినిధాయాహ సఫల ఇతి || సంభమఃశ్వ గా ఉత్సాహణతీయావత్ కుతస్సాఫల్యమి త్యాశంక్య సీతా పాతివ్రత్యోపలం బాది త్యాహ-శీల మితి-శీలం వృత్తం పాతివ్రత్యమితీయావత్ -అహంతు ప్రొగేవత దేక శరణం త్యాహనుమ చేతి- ప్రవణం ప్రహ్వంతత్పరమితి యావత్ -సీతాచరిత్ర స్యనకించిన సాధ్య మ ప్రీతి భావః|| ||త హీణతందురాత్మాసం రావణం స్పృశంత మేవ కిమితి నాగహది త్యాశ ! క్యత స్యాపితపస్సంప త్తిసప్భో వాది త్యాహతప సేత్యాది నాయక్వా రావణత పఠిక ధన ద్వారా సీతాయాః పాతివ్రు త్యాతిశయమాహతన సేత్యాది నా ||తపసా అతి ప్ర వృద్ధఅత్యన్వయః, కోపప్రసాదాభ్యాం సర్వలోక నిగ్రహాను గ్రహసవ ధోణ సౌరావణ స్సర్వధామహాతపస్సంపన్న. అత ఎవ సీతాస్పర్శేప్య వినాశిత ఇత్యర్ధ ||3||! తహి సీతాశీలందుబణలమస్మాకంకి ముపక రివ్యతీ త్యాశంక్య నేత్యాహు-నత దితి || సీతాశీల మేవబలీయస్త్వాదుపక వ్యతీత్యర్థః కో ధక లుషీకృ తేతివచ నాగ్భతృణ ముఖేన వై రనిర్యాతనం వీరపత్నే ధమణః- అన్యధామూహాలాఘవంభ తు : రిత్య ద్యాపి పొరతంత్ర్య పాలనాయ తాదృ బాధాకరణా గ్రావణో జీవ తీతిగవ్య తే -ఎత దేవో క్తం ఫ్రాక్ - అసందేశాత్తు రామస్యతప సశ్చాను పాలనాత్ 1 న త్వాంకు మిణ దగీ వభ సభస్మోహణ తేజు సేతి!! 84!! ఏవంగీ తేయుష్మదనుమ త్యాభృత్య విజయోపీస్వామినఎ వేతికృత్వా సీతా రామ పటౌవలం బాదహ మేవ రావణం నిజి - త్య సీతాపురస్కా-ర్నేశైవ ర్యామనౌత్ర క్యా మీ త్యాహజాంబవదినా || || న చాశ క్తిశంకాళా ర్యేతిబహుధా ప్రపంచయన్నాహఅహమి త్యాది నా || 7 ||F), బ్రాహ్మణ త్యాది ఎత దాఖ్యాయతత్సర్వం హనుమా న్మారు తాత్మజః భూయస్పముపచ కొమవచనంవ కుము త్తరమ్!! 11 సఫలో రాఘవోద్యోగస్సు గ్రీవస్యచ సం -సొద్య సీతా తాయామమచ ప్రవణంమన? ||2||తప సాధారయేయో కాకజొవానిదః"హేదపి | సర్వధాతీ ప్రవృధా సౌరావణో రాక్ష సాధిపః • తస్య తాం స్పృశతో గాత్రంతపసొసవి నాశితమ్ || 34 ||నత దగ్నిశిఖాకు ర్యాత్సం స్పృష్టాపాణి నా సతీ • జనక స్యాత్మ జూకుర్యాద్యతో, 96 కలుషీకృతా | ర ||జాంబవత్ప్రముఖాణ సర్వాసనుజ్జాప్యమహాహరీశ్ * అస్మి న్నే వంగ తే కార్యేభవ తాంచని వేది తే | న్యాయ్యం స సహ వై దేహ్యా రష్టుంపాధీః వాత్మ ఔ:-- || అహ మే కూపీ పర్యా ప్తస్స రాష్ట్ర సగణాంపురీమ్ | తాంలం కాంతగ సౌహంతుం రావణంచమహాబలమ్ • కింపునఃస్స హితోవీ రైబళ్లవద్భిఃకృతాత్మభిః |కృతా సై అప్ల ఏ గైశ్శూరై భజవద్భివి- జయైషి 2 || || అహంతురావణ యుద్ధాస సైన్యం సపుర స్పరమ్ | 'సహపు పౌ నరుక్త్యాత్ |InLLauli ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీద విరచి తాయాం శ్రీ రామా కాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం అష్ట పంచాశ స్సగణు **** ౧|| సఫల ఇతి || సంభమఃత్వ రా-ఉత్సాహణత్యర్థ-కుతః సాఫల్యమి త్యాశంక్య సీతా పొ తీవ్ర త్యాది త్యాహ శీలమితి!! శీలం సద్వ, తాపా తీవ్ర త్యాది త్యాహ॥శీలమితి!! శీలం సద్వృత్తం-పాతివ్రత్య మిళియావత్ ఆసా ద్యదృష్వై త్యధణ 8-మమమనః ప్రవణం ప్రహ్వం అభూదితి శేషః-సీతొ పాతివ్రత్య స్యసకించిదసాధ్యమ ప్రీతిమమ నిశ్చయో భూదితి భావః||2|| తహిళాదు రా శ్మానం రా వణంకిమితి నాదహది త్యాశంక్య-త స్యాపితపస్సంప త్తిమత్త్వాది త్యాహ తప సేతి సాధజన్లో కేస. సర్వధా సౌతపసా అతి ప్రవృద్ధః - కోప ప్రసాదాభ్యాం సర్వలోక నిద్ర హాను గ్రహ సమధోః సౌరావణో మహాతపస్సంపన్న ఇత్యర్ధః అత ఏవ తాం సీతాం స్పృశతోపి-త స్య గాత్రంతపసొనవి నాశితమితి సంబంధః|| 3 ||8 F సీతా శీలందు ర్బలమస్మాకంకి ముపక రిష్య తీ త్యాశంక్యదుబజాలం సభవతీ త్యాహనతది?!! జనక స్యాత్మ జూకో దకలుషీకృతా సతీయత్కు ర్యాత్ - పాణినా స్పృష్టా అగ్ని శిఖాసకుర్యా దితి సంబంధ - ఆధకలుషీకృ తేతివి శేషణాత్ -భతృణము ఖైన వై రనిర్యాతనం వీరపత్నీధమణి-అన్య ధామహల్లాఘవంభతుణ రిత్య ద్యాపిభతృణ వీర్యపరిపాలనాయ తాదృకోదాక రణాత్ రావణో జీవతి-ఆత ఏవ ప్రాక్ -అసందేశాత్తు రాను స్యేత్యుక్తమిత్ భావః || 4 ||భృత్యజయోపి స్వామినప వేతికృత్వా - సీతా పాతి వ్రత్యము హిమ్నా రావణంవయ మేవజి త్వా దేవ్యా సహరాఘనౌత్ర బ్యావ: ఇత్యాహ ) జాంబనత్ ప్రముఖానితి!!అస్తి "కార్యే వంగ తేభవ కౌంని వేది తేసతి - జాంబవత్ ప్ర ముఖా? సర్వా ననుజ్ఞాప్య వై దేహ్యా సహకౌపాధివాత్మజౌద్రష్టుం న్యాయ్యం సేతి సం బంధః-జాంబవ దాదయో యద్యనుజానీయుః - తజా రాశ సౌజాహతా వ్యాస హైవరాను సమీ సంగమిష్యామణతి భావ ! || - ||నజాశక్తినంతా కార్యే త్యాహ అహ మేకో పీత్యాel ||కృతా స్త్రీ దేవాంశత్వాదస్త్ర ప్రయోగ సమ థై | " ·గూరి వంతి కేచిత్ శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి స్టే - సుందర కాండే - సుందర కాండే - ఏక షష్టితమస్సగణు. కారేరామ ప్రత్యుపకారె-పుప్లువురితీపూ ర్వెణసంబంధః ||Eli 2 || య తన్మధువనమి త్యాదిపర మోత్క టాఃపర మోళ్సు కాః|| 70 ||తత ఇతి || ష ధుపింగళాము. ధువత్వింగ శవర్ణాః వానరా?|na||తతఃకుమారఇతి ||అనుమాన్య అనుమతిం కారయి త్వ-నిసగణం విసర్జనం అనుమతిమితీయావత్ || ౧.9||తత శ్చేతి || పూర్వ మేవ సీతాదర్శ నాస్త్ర హృష్టాః తతః మధువనభం గే అంగ దే నానుమ తాస్సంత స్తతోముది తో 2-0 – 9 తాః ప్రనృత్యంతోభవజా|| 7 ||ముది శాశ్వతత శ్చేలిపారః || 13 || ధువనభంగాభ్యను జ్ఞానకృతం వానరహషణ వికారమేవవణణ యతి సగణ శే షెణ! గాయంతి కేచిత్ ప్రణVంతి కే చిన్నృత్యంతి కే చిత్ ప్రహసంతి కేచిత్ - పతంతి "కే చిద్వి చరంతి కేచిత్తో ప్రలపంతి కే చిదితి పాఠః ప్రణమంతిల వాక్సిర సంపతంతి' పతంతి ఊద్వజసాచోపృ ఫైనపతంతి || 1 2 1 సమాకులమితి!! మధుప్ర పొ మోత్కట సత్వ చేష్టం. మత్త చిత్త చేష్టం || రాళమధుప్రసానోత్కటసత్వ చెష్టమి తిసమ్యక్ 11.9.9||న భైరితి!!నిర్విషయం నిర్గతమధుమూలాది భాగ్యవస్తుకంచ క్రురిత్యర్థః (రా)యంసంగ్ర హెూ కి 2.93 || ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తే - శ్రీ రామాయణభూషణే - శృంగారతిల కాఖ్యా నే - సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నె - ఏక షష్టి తమసు గE:. * * * * * * * * * * ధాణ మనస్విన? |- ||ప్లవమా నాఃఖమాప్లుత్యతత స్తేకాన నౌక సః |నందనోపమునూ సేదుర్వనంద్రుమల తాయుతమ్!! 2 ||య త్తన ధువను నాపః సుగ్రీవ స్యాభిరక్షితమ్ 1 అధృష్యం సర్వ భూతానాం సర్వభూతమ మోహరమ్ • యగ్ర తినఃహావీర్య స్స దాదథిముఖిక పిః | మాతులఃకి పీము: ఇ్యస్యను గ్రీవ స్యమ హాత్మనః * తెతద్వనము పొగమ్యబభూవుఃపర మోత్కటాః ! వానరావాన రెం గ్ర స్యమనః కాంతతమంమహత్ |no||తత స్తే వాన రాహృష్టా దృష్ట్వా మధువనం మహత్ |కుమారమభ్యయాచంతమధూని మధుపింగళా || 10 ||తతఃకుమారస్తాస్వ, ఛాంబవతీ ముఖాన్క సీజ్ | అనుమా న్యద దొ తెషాంని సర్గంమధుభ క్షుణెం.||తతశ్చాసుమ తాస్సర్వే సం ప్రహృష్టావ నౌక సః ! ముది తాః ప్రేరి తాశ్చాపి ప్రనృత్యంతోభవం 'స్తతః|| 03 || గా యంతి కేచిత్ప్రణమంతి కేచిన్నృత్యంతి కె చిత్ప్రహసంతి కె విత్ ! తంతి కెచిద్వి చరంతి కె చిత్ ప్లవంతి కెచిహే లపంతి కె చిత్ || all! పర స్పరం కె.చిదుపా శ్రయం తెపర స్పరం కె విదుపా క్రమం తె! పరస్పరం కె చిచుప బ్రువం తెపరస్పరం కెచిదు పొరమం తె|| ౧ || త్రు మాన్హుం కె విదభి ద్రవం లెడి తొనగా గాన్ని పతంతి కె చిత్ |మహీతలా త్కె-చిచుదీర్ఘ వేగామహాద్రుమాగాణ్యభిసంపతంతి||ent || గాయంతమన్యః ప్రహసన్ను పై హ సంతమన్యః ప్రరు దన్ను పై తిరుదంతమన్యః ప్రణుదన్ను ఫైతినుదంతమన్యః ప్రణదన్ను పై తి!1 2 || సమాకులంతత్క-పి సైన్యమా సీన్మధు ప్రపానోత్కటసత్వ చేష్టమ్ |నచా త్రకశ్చిన్న బభూవమత్తో న చాత్ర కశ్పిన్నబభూవతృప్త!!! !!తతో పనంతత్పరిభ క్యుమాణం ద్రునూంశ్చ విధ్వంసితపత్ర పుష్పాక్ |సమీత్యుకో పొద్దదిష్ట 'వీనామాని వారయామా సక పిక పీంస్తాః ||nr || సతేః ప్రవృధైపరిభత్స్యణ మానోవన స్య గోప్తా హరివీర వృద్ధః చ కారభూయోమతిము గ్ర తేజావన స్వరం ప్రతివాన రెభ్యః || 90 ||ఉవాచకాంశ్చత్పరుషాణీ ధృష్టమసకమన్యాంశ్చత లైగ్జఘాన! సమెత్య కైశ్చిత్కలహంచ కారత ధైవసా మ్నో పజ "గామకాంశ్చిత్ ||90||స తైర్మదాత్సంపరివార్యవా క్యైర్బచ్చ తెన ప్రతివార్యమానై : 1 ప్రధర్షిత స్త్యక్తభయైస్స మెత్య ప్రకృష్య తెశాప్యన వెత్యు దోషమ్!!.9-911న ఖై స్తుదంతో దశ నైరశంత స్తలైశ్చ పౌ దైశ్చ సమా పయంతః| మ దౌత్కపీంతంక పయ స్సము గ్రామ హావనం నిర్విషయంచచ క్రు : 93 ఘవః ||అర్థ నివృత్తిం కార్యసిద్ధిం సమాధాయనిశ్చిత్య -పుప్లవురి పూ ర్వెణ సంబంధః • ప్రియాఖ్యా నెత || రావు ప్రతీకారేరామస్య ప్రత్యుపకా రె(-) ||వనంసుగ్రీ వస్యమధువనం • త ఇతి పరమోత్క టాఃపర మోత్సు కాః||no|| తత ఇతి | మధుపంగళా మధువల్పింగళవణాERlna ||తత ఇతి || అనుమాన్య అనుమతిం కారయి తా శ్వాసి సగ్గ మనుజామిత్యర్థ:/n.pllP ||అనుమ తాఃమధు పొ నాదొకృతానుమతి కాః-హషణ ముదోబాహ్యాభ్యంతరకృతో భేదః"n3l|e|త త్ర బాహ్యమానందసూచకమాహ!! "గా యంతీతి!|h 21 సమాకులమితి!! మధుప్రపానోత్కట సత్వ చేష్టం మధుప్రపొ నెన ఉత్కట సత్వ చేష్టం మ త్తచిత్త చేష్టమిత్యర్థinal'స తైరితి|| తెనడ థీము ఖేన బలాచ్చ ప్రతి వార్యమాణై స్యక్తభయైః సమేత్య సంపరి వార్యమదాద్వాక్యైఃప్రధర్షణదోషమన వెశ్యు ప్రకృష్యత ఇతి సంబంధః || 9,9||న ఖైరితి!నిర్విషయంచ క్రుఃనిర్గతమధుఫలాది హిజ్యం చక్రురిత్యర్థః) 33 || ఇతి శ్రీమ హెశ్వరతీర్థవిరచితాయాం - శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయం - సుంగర కాండ వ్యాఖ్యాయాం - ఏక షష్టితను స్పష్టః *** ·సుం 8 ఇలా 'ని త్యాది - శ్రీరానూయ - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట సుందర కాండే - ద్వి షష్టితమస్సగrt. ది || తాకొడధి ముఖక లహ వ్యాకులి తా? అన్వెతు తాను వా చేత్యాది నాపూర్వ సగాణ కంసంజె పేళానూద్య ఉపరిగచ్ఛతీ త్యాచతు, తె - అప రైతు సగE ముఖే కేచిచోకా ఫే కాశిపతి ఆ ఇత్యాహుః || ౧|| శ్రు త్వే త్యాది!! అంగేతి సంబోధ నేనిపొతః||3 |||అంగద స్యేతి || అంగదస్య స్వామినః ముఖాద్వచనం హనుమదు కంత్రు త్వా! || పూజయి త్వేతీ ||జగ్ముమః ధువనమితి ప్ర దేశ భౌదఏవక్షయాయ ద్వాదధిముఖనివారణెనభీతానాంహనుమదంగదా భ్యాంపు సరసుజ్ఞాస నేన పునజణ గ్మురీత్య థr all/U||త ఇతి || వీర్యతఃబలాత్ -అతి సగాణ దంగదాభ్యనుజ్ఞానాత్ . దృష్ట్వా శ్రు త్వాచమై థిలీం-దశః నశ్రవణా భ్యాంచ హేతు సో - వనపొలా నాక్రవ్య ఆశీస్య | 2 | ఉత్ప త్యెతి || సక్తా వనపొల నెర తాళా ||3||మధూనీతి || మధూని మధుపటలాని- ద్రోణమా త్రాణి ద్రోణ ప్రమాణాని ఆఢక ప్రమాణాని ఘ్నంతిస్మ పీతా వశిష్టాని మధుపటలా నిఖిందంతిస్మ!! కె చిదితి|| అపవిధ్యంతి అవ క్షిపంతి-మధూచ్ఛి షైనసిద్ధ కన! ని||వ ధూచ్ఛిష్టంతు సిస్టక మిత్యమరః 1 ఉత్కటా ముత్తా:00 | ఉన్న భూ తా ఇతి || హృష్టవత్ -హాషణయు క్తమితి క్రియావి శేషణం-హృష్టాహణమితి మితి వార్థః- పంతిఉత్ & ప్య పొతయంతి- స్థలం తిజా దేనను దంతీత్యర్థః || 0.9|| కే చిదితి !! స్వీళాం సింహనాదం!! || ్వళాతు సింహ నాదస్స్యొదిత్యమరః| కూజంతిపక్షి వచ్ఛత్రాయం తె}}n ||కృ త్వాతి||అన్యే అవాచ్యంకించిత్ గ్రామ్యంక మళాకృత్వాహసంతి-ఇతర త్తద్విలక్షణం గ్రామ్యంకమః కేచిత్కుర్వంతి. కేబిదన్యత్ గ్రామ్యంకర్మకృత్వా అస్మాభిరిదంకృతమితి-వదంతి ఉచ్చారయంతి. కెచిదితరద్బుధ్యంతి-ఎవంక రీష్యా మీతి సంకల్పయంతీత్యర్ధః || 7 ||జను భిరితి || జానుభిః ప్రకృష్ణా-జూనూన్యవలంబ్య కృష్ణాజత్యర్థః - దేవమాగణంఅపాన ద్వారం- దేవశబ్దా వాయు వాచీ - ఉపనిషది వాయు is **# # # # # # # # # # # # # # # # # # # ఇతి శ్రీ నుత్సుందర కాండే - ఏకషష్టితను స్సగః:- ##################• • 9 వ . ...... తాను వాచహరి శ్రేధోహనుమాన్వానరషణ భ : 1 అవ్యగ్ర మనసో యూయంవధు సేవత వానరా? * అహమా వారయిప్యామియుహ్మక ంపరిపం ధినalnu|| శ్రు త్వాహనుమతో వాక్యంహరీణాం ప్రవరోంగదః • ప్రత్యు వాచ ప్రసన్నాత్మాపి బంతుహర యోమధు ) అవశ్యంకృత కార్యస్య వాక్యం హనుమతో మయా *అకార్యమపిక తణ వ్యంకి మంగపునరీదృశమ్ || 3u||అంగద స్యముఖాచు త్వావచనం వానరషణ భా: * సాధు సాధ్వి తీ సంహృహే వానరాః ప్రత్యపూజయణ ||8|| పూజయి త్వాంగదం సర్వే నాసరావానరర్షభమ్ • జగ్ముర్మధువనం యత్ర నదీ వేగా ఇవద్రుతమ్ ||xu|| తే ప్రవిష్టా మధు వనం పొలానా, క్రమ్య వీర్యతః అతి స గా కొచ్చపటవోదృష్ట్వా శ్రు త్వొచ మై థిలీమ్ | పుస్స ర్వేషధుత దా రసవత్ఫలమాదముః || 2 ||ఉత్పత్యచతతస్స ర్వే వన పొలా?"సమాగ తాx | తాడయంతి స్మశతశ స్పక్తాన్మథువ నేత దా|lu|| ధూనిదో ణమా తాణి బాహుభిఃసరిగృహ్య తే |పిబంతి సహితాస్సర్వేని మ్నంతిస్మృత ధాప రె| || కేచిత్ప త్వా పవిధ్యం తిమధూని మధుపింగళాః |మ ధూచ్ఛిమైన కేచిచ్చ జఘ్నురన్యోన్య ముత్క టాః|| 10 || అప రెపృశు మూ లేతు శాఖాళిగృహ్యవ్యవస్థితాః 8 | అత్యధణంచమదనాఃపణా? న్యా స్తీర్య శేర తే|no||ఉన్మ త్తభూతాఃప్లవగా మధుమత్తాశ్వహృష్టవత్ | క్షిపంతిచత దాన్యోన్య స్థలంతిచత ధాప Zilln_9|| కేచిత్ శ్వేళాం ప్రకుర్వంతి కేచితూ జంతిహృష్టవత్ Iహరయోమధు నామత్తా: కేచిత్సుప్తామహీత లే||13|| కృ త్వా కేంద్ధ సంత్య న్యే కేచిత్కు ర్వంతి చేతరత్ | కృత్వా కెచిద్వదంత్య న్యే కె చిద్బుధ్యంతి చేతరత్ II08 || యేప్య త్ర మధు పొలాస్స్యుః ప్రష్యా దధిముఖ స్వతు 1 "తేపి లే ర్వానరై భీజ మైః ప్రతిషిద్ధాదిశోగతాః||nxi సుభిస్తు ప్రకృష్టాశ్చ దేవమాగణం ప్రదశి? తాః 1 అబ్రువన్నర మోద్వీ గ్నాగత్వాదధి తా || పునరుక్తమైనవి స్తరేణాహ. తానికి || 7U|| శ్రీ శ్వేతి 1 పిబంత్వితి- ప్రత్యువా చెతి సంబంధః!Ku! జగ్ముమణ ధు వనమి తిపు సర్వచనం ప్ర దేశ భేదవివశయెతి ద్రృష్టవ్యం Mu||త అతి! తే ప్రతిష్టాఃపటవః సమర్థాఃహరయః మైధిలిందృష్ట్వా స్వవర్గ స్థహనుముద్దర్శ నెసస ర్వే హృష్టవంతః శ్రు త్వాహనుమను ఖేన- అతిసర్గాదంగ జ భ్యసుజ్ఞానా త్ మధువనం స్రవిహే వీర్యతఃబలా త్పాలా నా క్రవ్య-మధుపపుళిర సవత్ఫలమాదచురితి యోజనా || 2 ||8||2. ధువ నెసక్తావ ధుభ శుధణంలగ్నాFils! వధూనీ || మధుపటలాని, ఘ్నంతిఛిందంతి-హృష్టవత్ హృష్టాః || కే చిదితి!!మ ధూనివధుపటలాని-అపవిధ్యంతి, సంతి ||nal|nn| ఉన్న తేతి || మ ధుమత్తా 2. అత ఎవ ఉన్న భూ తాఃఉన్మత్త సదృశాఖత్యర్థఃహృష్టవత్ హృష్టాః||13|కృ త్వేతి||అద్యకించిదనాచ్యంకర్మకృత్వాహసంతి కెచిదితరత్ గ్రామ్యకర్మకుర్వంతి కైశిత్ అన్య ర్మకృత్యా తద్వదంతి. కేచిత్ అన్యత్క-నుః బుధ్యంతి-మనసా సంకల్పయంతి || 11 | జూను ఖిరితి, ప్రకృష్టాః ప్రహృశాఖత్యర్థః - దేవమాగణంఅపొ సందర్శి తా" !!n allel T F స్వసం - ·శ్రీరామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - త్రిష. తమస్సగదా!' లో కె.దేవలోక శబ్ద ప్రయోగాత్ -దర్శి తాళిదర్శనంగా.98-దృ శేరుపసంఖ్యా నా దణికతుణ -కర్మత్వం-ణ్యం తాత్కఘుశ్చకను అతిత స్యైవాభి ధైయత్వంచ ||nu|| ఇహితి || గచ్ఛామళితితై స్సొహి త్యెనబహువచనం-ఆశ్మ నిబహువచనంవా||33||(ఇతి|గ తాయుష ఇత్యధి పవచనం || 3 8 ||వద్యా హ్యత ఇతి! అమషణ ప్ర భవఃల శ మాజన్య - రోషస్యతజ్ఞన్యత్వంచయోయ స్మైన సహ తెత స్మై శ్రుద్ధ్యతీతి ప్రసిద్ధం||34.J|ని మేషాంత రేతి ని మేషాంతరమా శ్రేణని మే షావకాశమా ణ - వ నాలయః వానర ?||3 2 || రామం చేతి!! సమ ప్రతిష్ఠాం సమతలాం జగతీంభూమిం ||30||అస్మి కాస గేE చత్వారీ(శశ్లోకాః|| 8 9 ||ఇతి శ్రీ గోమోవిందరాజవిరచి తె శ్రీరానూయణభూ (షణ శృంగార తిలకాఖ్యానే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే ద్విషష్టి తమ స్సగఁ 8. ను ఇరు. అక్షర, అన్న, అన్నం, పరు. తతః త్యాది || ఉద్విగ్నహృదయః భీతహృదయః-మాశులస్యాపి పాదపతనం స్వామి త్వానుసా రేణ! || నై వేతి! నని సృష్టపూర్వంయ థేచ్ఛభౌగాయనద త్త పూర్వం- ముఖంవచః ||7k||హనూమ తాద శవ రైహణ తంమధువనంబలాత్ | వయంచజాను భిఃకృష్ణా దేవమాగE0చదర్శి తాః || 2 ||త తోదధిము 4 8 శ్రుధోవన పస్తత్ర వానరః | హతం మధువనంశ్రుత్వా సాంత్వయామాసశా హరీ? || CV ll2 హాగచ్ఛతగచ్ఛామో వాన రాక్ బలదర్పితా ? | బ లేన వారయి ప్యా మోమధుభ క్షయతో వయమ్ || శ్రు త్వాదధిముఖ స్వేదంవచనం వానరషణ భాః |పునర్వీ రామధువనం తేనై వసహసాయయుఃll.99 1న థ్యే చై పొందధిముఖః ప్రగృహ్యతర సాతరుమ్ | సమభ్యధాన ద్వే గేన తేచ స ర్వెస్ల వంగమా || 90 || తే శిలాః పాద సొంశ్చాపి పర్వ తాం శ్చాపివాసరాః | గృ హీత్వాభ్యగమకొక్రుద్ధాయత్ర తేక పికుంజ రాః || 9 || తే స్వామివచనం వీ రాహృదయేశ్వవ సజ్యతత్ | త్వరయాహ్యభ్యధానంతసాల తాలశిలాయు ధాః || 93 ||వృత స్థాంశ్చతల స్థాంశ్చవానరాన్బలదర్పి తాః |అభ్యకామం 'స్తతో వీ రాః పాలా స్తత్ర సహ స్రశః || 90 ||అథ దృష్ట్వాదధీముఖంక్రుద్ధం వా నరపుంగవా? | అభ్యధావంత వే గేనహను చుతముఖా స్తదా || 27 || తం సవృక్షం మహా బాహుమాపతంతంను హాబలమ్ | ఆర్యకు ఫోహర త్తత్ర బా హు భ్యాంకుతోంగదః|| 22 || మ దాంధశ్చన వేదై నమార్య కెరాయంమ మేతిసః | అదైనం నిష్పే పేషాళు వేగవద్వసుధాత లే149 2 || సభగ్న బాహూరు భుజావిహ్వలశ్మోణితోత్ & తః Iము మోహ సహ సావీ రోముహూతణంక పికుంజరః11.90 || స సమాశ్వాస్య సహసా సంక్రుష్ణోరాజమాతులః | వాన రాన్వారయామా సదం డేనమధు మోహితాక్ || 9F || సక ధంచిద్విము క్త సైర్వాన రై ర్వానరషకాభః | ఉనా చై కాంతమా శ్రిత్యభృత్యాణ స్వామ్" సము పొగతా 3 ofఏ తేతిష్ఠంతుగచ్ఛామోభర్తా మాయత్ర వానరః |సు గ్రీనోవిపుల గ్రీవ సృహ రా మేణతిష్ఠతి| 30 || సర్వం చై వాంగ దేదోషం ఆ వయిష్యామి పాథ్కి వే అవ షీ - వచనం శ్రు త్వామాత యిష్యతి వానరా? 13.91 ఇష్టంవః ధువనం హ్యెతత్సు గ్రీవస్య మహాత్మనః | పితృ పై తామ హందివ్యం దేవై రపిచు రాసదమ్ ||33|| సవానరానిమా కొసర్వాకొమధులుగా తాయుషః | మాత హతయిష్యతీదం వండేనసు గ్రీవస్ససుహృజ్జనాక్ ||3811 వ ధ్యా హ్యై తేచురాత్మా నాన్న సౌజ్ఞాపరి భావినః ! అమషకా ప్రభవోరోష స్సఫలో మోభవిష్యతి |# 32 || ఏన ముక్త్వాదధీముపోవనపాలాన హాబలః | జగామ సహసోత్పత్యవనపాలై స్సమన్వితః || 3 ||ని మేషాంతరమాత్రేణ సహి ప్రాస్తోవ నాలయః | సహస్రాంశుసుతో ధీమాసు శ్రీ నోయ త్రవా నరః||3 2 | రామంచలక్ముణం చైవదృష్ట్వాసుగ్రీవ మేవచ ! సమ ప్రతిష్ఠాంజగతీమా కాశాన్ని పపాతహ || 30 || సన్ని పత్యమహాభీర్య స్సవై స్కైపరి వారి తః | హరిదః ధీముఖఃపాలై : పొలా నాంపర మేశ్వరః * 'సదీనవద మోభూత్వాకృత్వా శీరసిచాంజలిమ్ | సుగ్రీవ స్యశుభౌమూ ధ్నా? చరణోపు త్యపీడయత్ !! 80 || ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే - ద్విషష్టితమస్సగణ: * * * * * * * తతో మూధ్మాణ నిపతితం వానరం నానరషఃభః దృ ప్వైవోద్విగ్నహృదయో వాక్య మేతదువాచహం | ఉ త్తిష్ణోత్తిష్ఠకస్మాత్త్వం పాదయోఃప బుధీనః పాలా? || ౧ || 22 ||తి, ఆర్యక ఇసు గ్రీవనూతుల త్వాత్పూజ్యఃll Be || 8 ||భ తా? రాజా |36||వ ధ్యాq ||అమషః ప్రభవఃఆ మాజన్య 81 3 2 || రామ మితి|| సమ ప్రతిస్థాంసమాస్పదాం సమతలాంజగతీఁ భువం!Kollme ను హేశ్వరతీర్థవిరచి తాయారి శ్రీ రామా రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందరకాండ వ్యాఖ్యాయాం ద్వి వృతమస్సగణః. **########### all3il నై వేతి ని సృష్ట పూర్వం సర్వేషాంయ ఏ దేచ్ఛభో గాయపూర్వం త్యక్తంసభ సతి 8 || ఏబిరి || అచింతయి త్వాఇమా ననిగణ ·శ్రీ రామాయ. వ్యాఖ్యాసచతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే " శ్రీ షష్టితమస్సగ??. 'మౌనరే :అంగద ప్రముఖై 8-అన్యధాసు గ్రీనవా క్యాఅంగదాను పొదవిరోధాత్ -2 క్షితమి తిన నైక దేశ మధుపటల విశయం|| 8!ఎ ఖరీతి ||అ దింతయి త్వాఅగణయ్య- ష ధూ నీతిఫలా నాముపల క్షణం-భక్షయంతిపీ బంతి చేత్యు 38-య ద్వాషధూ న్యెవభక్షయంతి-భక్ష వతుర్వంతీత్యర్థః | 4 || శిష్టమి తి!! శిష్టం అవశిష్టం మధుపటలం- అత్రమధువ నే-అపవిధ్య ,తిధ్వంసయంతి-భకయంతిమధుపటలమిత్యథః 8 || 4 || 2 మేహీలి || హిశజ్ఞః పొగపూరణె - సం ప్రధషణ ణచిహ్న స్యదృశ్యమానత్వాభి ప్రాయెణ ప్రసిద్ధిప రోవా ||13||ఆ ర్యె త్యాది || అంగద ప్రముఖై రీతి-అత్ర విశిష్యాను వా దాదధిముఖ వా ్యవా నరపుంగ నై రిత్య తొ పిపి శేషణపర త్వఁ బొధ్యం |16|| సై' షా మితి జనం స్ర మధితంభగ్నం-ధషిః తంజక్రాంతం నడుచభక్షితంయధాయెన ప్రకా రేణ ఎషా ముకృతకృత్యా నా మీదృశ ఉపక్ర మౌనస్యా దితిమస్య ఇతి యోజనా || 12 || కృతకృత్య త్వంవి శేషయతి-వనమి త్యాది నా ||9-9u||న చేతి || వ నమితి మధువసధరణ మేవ సీతాదర్శ నేలింగమితి భావః- దత్తవరందిన్యమిత్య నెనఋతు రజ సేబ్రహ్మణాదత్తమిత్య వగన్యు తె|1_92% | శ్రు, త్వాతి!! ద్వి తీయసు గ్రీవశబ్ద స్యశోభన గ్రీవణత్యవయ వాదా? వివతః- క్రియా భౌదె నాపునరు వీర్వా 11.92 ||ఇచ్ఛామీ తి! హనుషతధా నాశ్ హ తితోమమ | అభయం తేభ వేద్వీర సర్వ మేవాభిధీయ తామ్ ||9|| సతు విశ్వాసిత సైనసు శ్రీ వేణమహాత్మనా ఉత్థాయ సుమహా ప్రా వాక్యందథము ఖో బ్రవీత్ || 2 | నై వక్ష, కారజసొ రాజన్నత్వయానాపి వాలి నా |వనం ని స్పష్టపూర్వంహిభ గీతంతచ్చ వాన ( 8 || 8 ||ఎభిః ప్రధషిణ తా శ్చైవవానరా వనర క్షి భిః ! మధూస్య చింతయి త్వే మానశయంతిపి బంతిచ|| 2 || శిష్టము తాపవిధ్యంతిభ క్షయంతిత ధాప రె 1ని వార్యమాణా సైస వేళ భ్రు నౌ వై దర్శ యంతి హి ||t.i9 మేహి సంగబ్ధత రాస్తథా తై స్పం ప్రధషీ తొ!!వారయంతోవ నా తస్మాతు ధైర్వా నరపుంగ వై 2 || త త సైబణ హుభిర్వీ రై ర్వా నరై ర్వానరషణభ | సంర క్తనయ నై 2 లో ధాద్ధరయః ప్రవిచాలి తాఃlly || పాణిభిని హతాః కేచి తే- చిట్టెను భి రాహతాః | ప్రకృష్టాశ్చయ ధాకా ముం దేవమాగణంచదశీ తా|| ||ఎవ మే తేహ తాళ్ళూరా స్వయితీష్ఠతిభత్కరి| కృత్స్నం మధువనం చైవ పు కామం తైః ప్రభత్యు తే|| 10 ||ఎవంవిజ్ఞు ప్యమానంతంసుగ్రీవం వానరషణ భమ్! అపృచ్ఛత్తమ్మహా ప్రాజోలమ్ముణఃపరవీరహా || 10 కిమయం వాసరో రాజ"వసపః ప్రత్యుపస్థితః ! కంచాధణ మళినిదికాశ్యదుఃఖలో వాక్యమబ్రవీత్ In.9||ఎవము కస్తుసుగ్రీ వోలక్ష్మణేనమహాత్మనా ! లక్ష్ముణం ప్రత్యువా చేదం నాక్యం వాక్య విశాదరః|| 03 || ఆ ర్యలక్ముణసం ప్రాహవీరోదధి ముఖళిక ఫీః ! అంగద ప్రముఖై ర్వీ రైభణ క్షితం మధునాన రైః • విచిత్యదక్షిణామా శోమాగ తైహణ రిపుంగ వై 8||184!! నై షామకృతకృత్యానా సదృశ స్స్యాదుపక్రమః* ఆగ తైశ్చ ప్రమధితంయ ధామధువనంపి తైః|ధషిణ తంచవనంకృత్స్నముషయు క్తంచ వాన రై 81 0 || వనంయ దాభిపన్నా పైసాధితంకమః వాస రై : 1 దృష్టా దేవీన సం దే నచా న్యేసహనూమ తా • సహ్యన్యస్సాధ నే హేతుఃకము, స్య హనూమతః||n 241 కార్యసిద్ధిమతి శ్చైవతస్మి న్వానర పుంగ వే ని వ్యవసాయశ్చవీర్యంచ శ్రుతం చాపి ప్రతిష్ఠితమ్ || 1974 | జాంబవాన్య త్ర నేతాస్యా దంగదశ్చసుహాబలః| హనుమాంశ్చాస్య ధీష్ఠాతానత స్యగిరన్యధా||Full అంగద ప్రముఖై వీణ రైహణ తంమధువనంకిల • వారయంతశ్చ సహీ'T 'స్తధాజానుభి రాహ తా: 1ఎతదధః మయం ప్రాప్లవ కుంమధుర వాగిహ • నామ్నాదధీముఖో నామహరిః ప్రఖ్యాతవిక్రమః||90||| దృష్టా సీతామా హాబా సూసౌమిత్రేపశ్యతత్వతః • అభిగమ్యత ధాస వేళా పిబంతిమధు వానరా?! 9.94 || న చావ్యదృష్ట్వా వై దేహీంవీశ్రు తాఃపురుషషణ భ • వనంద త్తవరందివ్యంధషణ యేయుర్వ నౌక సః!!.93u|| తతః ప్రహృష్టాభనూణ త్మాలక్ముణ స్సహ రాఘవః • శ్రుత్వాకణ సుఖాంవాణీ సుగ్రీవవద నాచ్చులో తామ్ | ప్రొహృష్యత భృశంగా మోలక్ష్మణశ్చ మహాబలః|| 94||శ్రుత్వాదధీముఖ స్వేదంసుగ్రీ వస్తు ప్రహృష్యచ (వనపాలంపుసవాణక్యంసు గ్రీవః ప్ర య్యభశయం తపిబంతి-ఫలానిభ క్షయంతి-మధుపిబంతీత్యర్థalta. i ఇ షాహీతి!! 2 మెమద్భృత్యాellnou!! అపృచ్ఛ తేతి|| స హైపవ సవాలక్ష్ముణ స్యకం వార్థముఖీనిది? శ్య దుఃఖితో వాళ్యమ బ్రవీదిలీ ప్రశ్నకరణాత్ -దధిము ఖైనవనభం గాదిక ('స్వజాత్యుచిత భాషయో కనిత్యవగంత వ్యం- ఉపొంశూక్తమితి వా ద్రష్టవ్యం || వనము తి!! ఆ ఛాప స్నో, సౌప్తాః!!ఆగ శై రితి||ఉపయు క్తంభు క్తం!!.g> || శ్రు త్వేతి అత్ర ద్వి తీయసు గ్రీ వశబ్దఃశోభనగ్రీవపరః!! !!2 చ్ఛామి తి|| సీతా థిగను ప్రయత్నం సీతా థిగమి ·శ్రీ రామారుసో - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిషే.. సుందర కాండే - చతుష్టష్టి తమ స్సగణ:. నుమతము ఖాకొకృశారా కృతకృత్యా ప్రయత్నం ప్రయాసం- తెభ్యః శ్రోతుమిచ్ఛామీత్య స్వయః|| 20 || అథ ప్రత్యుపకారార్థంసుగ్రీ నస్స్వోద్యోగ సాఫల్యద ర్మనాత్ భృశంననం దే త్యాహ || ప్రీతి స్ఫీ తాడౌ సం ప్రహృష్టాకుమారౌదృష్ట్వా సిద్ధాదౌ వానరాణాంచ రాజా | అంగై స్పంహృ షైఃకర్మసిద్ధిం ది త్వా బా హ్వూ రాసన్నాంసాతిమాత్రంననంద || ప్రీ త్యాసంతో షెణ- సంప్రహృష్టా-రోము స్వతి శేషః-హృషిత రోమాణావిత్యర్ధం-హృ షేలో మస్వి తివికల్పాగిడ భావః ఏవంఠం గైస్సంహృ థైరీత్య శ్రాపిభ్రష్టవ్యం-కర్మ సిద్ధించా హె్వూరా సన్నాం హస్త ప్రాప్తాంవిది త్వా-నిశ్చి త్యెత్యర్ధః -జాగతం వై శ్వ దెవీ వృత్తం-పంచా శ్వైశ్ఛిన్నా వై శ్వ దేవీ మమాయావితిలకు ణాత్ -అస్మిF స గే: ఎకోన త్రింశచోకాః!.9F Tiఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తె రామాయణభూషణే శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందర కాం డవ్యాఖ్యా నే త్రిషష్టితమస్సగణః. *############ • సుగ్రీ వేణె త్యాది || సహి తై : స్నేహాతి రేకెణానో న్యోన్యంయు కై:-వాన రై స్సహితైరితిపొరః| 3 || స ప్రవిష్ట ఇతి ||విమ దానిత్య త్ర హేతుమాహ- మేహమా నానితి. మేహమా నాకొ మెహయత:-మూ త్రయతఅత్యర్థః ఎ శేనమూ త్రణాన్మధూనిక్షణా: నీతిగవ్య తే-అత పవవిమద త్వం మధూనిచ ఉదకానిచమ ధూదక మితిద్వంద్వైకవ ద్భావః ' ఉద కాని చాత్ర అను పొన త్వేసపీ తాని- తదాహ బాహటః - అనుపాసంహిమం వారి యనగోధూమ యోహిజాతం | దధ్నియ ద్యేబి సేమో దెకొష్ణ ంపిష్టమయేషు చేతి || 8 || సతానితి||క రఫుటాంజలింక రతల రంజలిం- సవ్యక్సయు క్తకరతలాంజలిమిత్యర్థః | 4 || సౌమ్యే తి || ఏభిః వాన రైఃఅభి వారితఃఅభి వారితో సీఈయత్ -అ వై రోజానక తణ వ్యి-భవంతతి పూజాయాంబహువచనం. నచహనుమదాదికమాదాయబహువచనం- ఉత్తరశ్లో కెపియువ రాజ స్త్వమిత్యు 38 | అజ్ఞానాతో త్ -అజ్ఞానప్రయుక్తి ధాదిత్యర్థః అభి వారితమితిపా రేలింగ వ్యత్యయఆర్ష 2. కేచి ఎత్తుఅజ్ఞానాతో చ్చభవంతఃప్రతి షేధితాః త్యేతత్ ,పరివారి తంపరివారణం ప్రతిరోజానక తణ వ్యఅతియోజయంతి|| 4 || ద్రోధాద్వారణెక్క తెకుతో రోషోనక తణ వ్యస్స్యాది త్యాశంక్య క్రోధస్యాజ్ఞానకృత త్వాది శ్యాహ-యువ రాజ ఇతి || దోషనిని వారణరూ పాపరాధః|| 2 ||ఆ ఖ్యాతం హీత | ఉపయాతంఆగనునం|nn||శం! ఇతి|| అయం వృత్తాంతఃఅస్మదా త్య భాషత 1-92 || ప్రీతో స్మిసోహంయద్భు కలవనం తైశికృతక మభిః 1 నుషీ జతంమషణ ణీయంచ శష్టత కృతకమణ గోమ్!.9 2 || ఇచ్ఛామి శీఘ్రంహ నుమతధా నాన్మాఖామృగాంస్తా మృగరాజదర్బాక్ | ద్రష్టుంకృతా ధా "సహరాఘవాభ్యాంశోతుంఛ సీతా థిగ మె ప్రయత్నమ్ || 20 || ప్రీ తిస్ఫీ తాడౌ సం ప్రహృహెకుమారౌదృష్ట్వా సిద్ధాధౌr వానరాణాంచ రాజా | అం గై స్పంహృ.. ఇక ష - సిద్ధింవిది త్వాబా స్వరాసన్నాంసోతి మాత్రంననంద || 9 || ఇతి శ్రీ మత్సు ఆదర కాండే - త్రిషష్టితమస్సగ . ************ *****## # • • • • • ••••••••• ---- సుగ్రీ వేణైవము క్తస్తుహృహ్లాదభీము ఖఃక పిః | రాఘవంలత్ముణం – వసుగ్రీవంచాభ్య వాదయత్ * సప్రణమ్యచసుగ్రీవంగాఘనౌచమహాబలౌ | వానరై స్సహి లైశ్శూరై దిఁవ మెవోత్పపాతహ. ||సయ దైవాగతః పూర్వంత ధైవత్వరితంగితః | నిపత్యగగ వా ద్భూమౌతద్వనం ప్రవి వేశహ|| ||స ప్రవిస్టామధువనందదర్శహరియాధ పా విమడానుణ్ణి తాః సర్వా"మేశ తాః సర్వాణ మేహమా నాణ మధూదకమ్ || 8||సతాను పాగమ ద్వీరోబ్వక రఫుటాంజలిమ్ | ఉవాచవచ సంఛడ్ల మిదం హృష్టవదంగదమ్ || 1 || సౌమ్యరోషోసక తళా వ్యోయ దేభిరభివారితః | అజ్ఞా నాద్ర, భిః 9 ఛాగ్భవంతః ప్రతీ షెధి తా' alle యువ రాజస్వమీశశ్చవనస్యాస్యమహాబల 1 మౌఖ్యాణ త్పూర్వంకృతో దోష స్తంభ వాకాకుంతువ హణతీ || 2 ||ఆ ఖ్యాతంహిమ యాగత్వాపితృవ్య కృత ప్రయత్నంచశ్రోతుమిచ్ఛామితి సంబంధః || 90 || అధ రామ ప్రత్యుపకాల' ధీ= సుగ్రీవఃస్వోద్యోగ సాఫల్యదర్శ నాత్ భృశంసనం దేత్యాహ. ప్రీ తీతి || ప్రీతి స్ఫీ T = ప్రీ త్యాసంతో షెణవిక సీత నేత్రా సంప్రహృష్టాపులకిత గాత్రా- సంప్రహృ షేఃపులకి తై : అంగైరుపలక్ష్మి తఃక కనుజ సిద్ధిం కార్యసిద్ధిం బా స్వరాసన్నాహస్తప్రాప్తాం విది త్వా నిశ్చిత్య 1_9F || ఇతి శ్రీమ హేశ్వరతీర్థ విరచి తాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం త్రివష్టితమస్సhE: ######## «ll2 || సప్రవిష్టఇతి ||విమద త్వే హితుమాహ- మెహమానాన గూదక మితి మెహమానా? మూత్రయతఃప తేసమూత్రణాన్మధూ నాంజీర్ణ తావి యా. అతోమ దాణ మధూనిచొదళానిచష ధూదక మితిద్వంద్వైకవద్భావః ఉద శానిచాను పాన శ్వేసపీ తానీతి ద్రష్ట వ్యం. ||2 || సౌమ్యెతి || హై సౌష్యపఖిరజ్ఞానాతో ధాచ్చభవంతఃప్ర తి షె.ది తాఇతియత్ -ఎతత్సరి నారితంపరీతో వారణం ప్రతీ రోషోనకత వ్యఇతి యోజనా ||2||9|రోప శికృలోన దీక్షా: రితి శేషః!!na || || శం కేడముఖస్యపరావృత్త్యాగ ·సుంకు గిలోన రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయవిశ్రీ ప్లే - సుందర కాండే - చతుషష్టితమస్సగణ:. గమనవృత్తాంతః||1,945 త్వె తి|కిం శేషం-నకించిదప శిష్టమిత్యర్థ -కింతు మేగురుస్సు ( వొయత్రవతః తెత క్రగమన మెద శేషమిత్యర్థః - కిం శేషంగవ సంతచ్చసుగ్రీవొయ త్ర మేగురురితిపో రె అస్మాకఁగమనంకిం శేషంకించి చ్ఛేషం తచ్చగమన శేషంచ సుగ్రీవోయ యత్ర తత్ర గమనమితీ సంబంధః || 13 || వినయపూర్వకం సర్వ సం మేళనం స మథణయ తే-సర్వ ఇతి || తధాస్మిక తాళి ఆహ్వానంక రిహ్య మీత్యర్థః కరణ వ్యెకార్య-భవద్భిః అహంపర వాక్ - భవద్భిర్య భానియు క్తంత ధాక రిష్యామి - గంతవ్యమి త్యు 3గమిష్యామః స్థాతవ్యమిత్యు 3 స్థాస్యాసత్యర్ధ || 18 యువ రాజత్వాత్ భవా నేవక తళా న్యాక తణ వ్యనియం తెత్యత ఆహ- నా జ్ఞాపయితు మితి || ఈశః స్వతంత్రః కృతక మాణణకృతోపకారాః-యూయంమయా-ధషణయితుంఅనాదతుణం-పరతం శ్రీకర్తుని తయావత్ -అయు క్తంఅయు ఇత్యర్థః-ఆషణమవ్యయ మెతత్ -శక్య మితెవ త్సామాన్యోపక్రమాన్నపుం స కైకత్వని దేశాశ ఇత్య ప్యాహుః || 7 || ఏవమితి || అహమితిమన్య తె-గర్వి ప్రాభవతీతియావత్ In 2||తన చేతి | సన్ని తివినయ ః|| VI| సర్వెవయమితి || కృతకణాళికృతావసరాః అద్ర సర ప్రతీ ఇతియావత్ || 90 || ఏవంత్వి తీ|| బాడమిత్యంగీ కా రె-ఇతిశబ్దః కాకాటి న్యాయసపూర్వాపర యోగ న్వేతి - ఎనం తేషాంపదతాం తెషువదత్సు-అంగదః బాడమితి ప్రత్యభాషత-గచ్ఛామ ఇత్యుక్త్వాపి ఉత్ప పాత!!!90 ||ఉత్పతంతమితి!! నిరా'కాశంనిరవ కాశం ||9-91 తేఁ బరమిత ||ల శ్ర జగ్మురిత్యధ్యాహార్యoll.92 || నెతి విని పాతి తేవిఘ్ని తే |1.96 || యద్యపి అకృతకృత్యానాం అకృత కార్యాణాం ఈ దృశఃమధువనభంగరూప - ఉపక్రమః ఉద్యోగః-య 'స్యత వాసఘ 1 9 హెూపయాతంసర్వెషా మే తేషాంవన చారిణామ్|| || సత్వ దాగమనంశ్రుత్వాస హైఖోహణ రియూధ పై ప్రహృహేనతురుహౌసౌవ సంశ్రుత్వా ప్రధషిజాతమ్ ||F || ప్ర హృష్టామాంపితృవ్య సైసు గ్రీవోవాన రెశ్వరః | శీఘ్రం ప్రేషయ సర్వాంస్తానికి హెూ వాచపాధి వno || శ్రు త్వాదధిముఖ స్వేదంవచనంఛడ్ల మంగదః 1అ బ్రవీత్తా నరిశ్రేష్ణోవాక్యం వాక్యవిశారదఃilno1శం శ్రుతోయంవృత్తాంతో రా మేణహరియూధపాః తత్ తుమం నేహనస్సాతుంకృతేకా ర్యేపరంతపాః | 0.9||పీ త్వామధుయధా కామంవి. శాంతావసచారిణః కిం శేషంగమనంత త్ర సుగ్రీవో యత్ర మే గురు||13 | సర్వెయ ధామాంవశ్యంతి సమేత్యహరియూథపాః/త ధాస్మిక తాళికతః వ్యెభవద్భిఃపర వానహమ్ || 18!! జ్ఞాపయితు మీశోహంయువ రాజాస్మియద్యపి అయు క్తంకృతకమా?ోయూయంధషణ యితుంమయా|| ౧౧! బ్రువత శ్చాంగద స్యైవం శ్రుత్వావచనమవ్యయమ్ | ప్రహృష్ట మనసోవా ‘వాక్యమిదమూచుర్వ నౌక సః || 02 ||ఎవంవత్యుతికోరా 'రాజకొ ప్ర భుస్సకొ వానరర్షభ 195 1ఐశ్వర్యమదముతో హి సర్వోహమితిమన్య తే || 2 || ను సదృశంవాక్యం నాన్య స్యక స్యచిత్ |సన్న తెహిళాత వాఖ్యాతిభ వివ్యచ్ఛుభ యోగ్యతామ్ || Avil: ర్వే వయమ పిమ్రపాస్తత్ర గంతులకృతకణాః! స యత్ర హరివీ రాణాంసు గ్రీవఃపతిరవ్యయఃllor ||త్వ యాహ్యను కైహణరిభినై ? వశక్యంప దాత్పదమ్|క్వచిద్దంతుంహరి శ్రేష్ఠ బ్రూ మస్సత్య మిదంతు తే 90||పవంతువద తాం తేషా మంగదేశీ ప్రత్య భాషత! బాఢంగచ్ఛామఇత్యుక్త్వా ఖము శ్వేతుర్మహాబలాః.90 || ఉత్పతం తమనూ స్పేతు-స్స ర్వే తేహరియూ ధపొః 1కృత్వా కాశంని రాకాశంయంతోత్ క్షిప్తా వాచలా? || 9.9|| తేంబరం సహసోత్పత్య వేగవంతఃప్లవంగమాః!వీనదంతో మహా నాదంఘ నానా తెరితాయధా|| 23 ||అంగ దేహ్యనను ప్రా ప్లేసు గ్రీతో వాన రాధిపః 1 ఉవాచశోకోపహతం రామంకమలలోచనమ్!!.98 || సమాశ్వ సిహిత ద్రం తెదృ హే దేవీ న సంశయః | నాగంతుమిహశక్యం తెరతీ తెసమయేహినఃl_924 11నమత్స కాశమాగచ్ఛేత్కృ త్యాహి వినిపాతి తే |యువ రాజామహాబాహుఃప్లవ గమనాత్ || 14 ||కిం శేషమితి|| 30 శేషంనకిమపి శిష్టమిత్యధణ:-గమనంక తణ వ్యమితి శేషః|| 18!'నాజ్ఞాపయితు మితి||అయు క్తమీ త్యేతదవ్యయం - ఆయు క్తా అనహా ఇత్య థr8-ధషణయితుంనియంతుం|| ౧ || సన్న తిరితి|| సన్నతి వినయఃనమ్ర తా-భవిష్యతం శుభ యోగ్య తాఁ భావినీం భాగ్యోన్నతిమా ఖ్యాతిసూచయతి || CV||2|| అఆ దేశ ప్రాప్తావయం యత్ర సుగ్రీవ స్తత్ర గంతుంకృతకణాళికృతోత్సాహాః || 0? ||90||ఏవమితి|| ఏవంవద తాం తేషాంపురతః అంగదోబాఢమిత్యభ్య భాషత వహాబలా సై గచ్ఛామఇత్యుక్త్వాఖము ల్పెతురితియోజనా||90||ఉత్పతంతమి తి|| ఉత్పతం తమంగదం' నిరాకాశంనిరవకాశం!! 99 || "తెంగదమి త్యాదిసాధః శ్లోక 'మేకంవాక్యం- తె వానరాఃఅంగదంహనూమంతంచపురతఃకృత్వా అంబరం సహసోత్పత్యజగ్మురితి శేషః. ఆ3 || అంగదళితి||అంగ దేసమనుప్రాప్తిసుగ్రీవో వాన రెశ్వర ఉవా చేతి అంగడా" గనునాళోతి గ్రష్టవ్య ం-ఆగమన స్యవశ్యమాణత్వాదితి భావః!.92 ||న సుమధువనగరణమా ? తెణకథం కార్యసిద్ధిః కా వేయాది నాసి సంభవాగిత్యాశంక్య సత్య ! ఆ తవ చేదం ·శ్రీ రామారు - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిషే. • సుందర కాండే • పంచషష్టితమస్సగణః. దిస్యా శదాంగదోదీనవదన త్వాది విశిష్టాభ వేత్ || 2 ||పితృ పై తామహమి తి||పి తొచాసౌపి తామహశ్చ- పిత్రా బ్రహ్మణాఋక్షరజ సేద తంపితృ పై తామహం-ప్లన గే శ్వరఃఅంగదః|| 20 || కౌ సల్యతి|| హే రామ- కౌసల్యాసు ప్రజాః సుప్రజావత-నిత్యమసిచ్ ప్రజా మేధ యోరిత్య సిచ్ ప్రత్యయః-ఎవం దేవ్యవ స్థానజ్ఞా నెనభవత స్పత్తాలా భాది దానీం కౌసల్యాసు ప్రజావతీ-అభూదితి శేషః|30||జాంబ వానితియ త్ర కార్య- నెతొమం త్రీ బ లేశ్వరః సేనాపతెః అధిష్టాతా- సంరక్షక త్యథః :-త స్య కార్య స్వగతిః సిద్ధిః - అన్య ధావిపరీతా.నభ వేత్ - సం ప్రతిచింతా సంయుక్తో మా భూః|| 3 ple త ణ త్యాది|| సిద్ధింక ధయ తామివ-ఉత్సా హే నేలి శేషః||33|| త ఇతి ||ఆయతాం చితలాంగూలి-ఆయతఃదీ ఘే కృతః అంచిత మాల్య వచ్ఛ్భం గెసమా స్థాపిత : |32(4|| త ఇతి || ప్రహృష్టాః సంజాతపుళ కాఃl/3Lu||హనుమాం శ్వేతి|| నియ తామితి-అకు తల్పే ప్య నియత త్వే వై యధ్య - 0-నియత త్వెపిడత ల్వెచతధా అతః ఆవశ్యక ముభయం సంగ్రహేణదర్శయతి || అస్మి = సర్లెసాధైం నచ త్వారింశచ్ఛోకా?||3F4 *********** ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచితే శ్రీ రామాయణభూషణె శృంగారతిల కాఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యానె చతుషష్టి తమస్సగ . *********** తతఇతి || ప్రవృత్తింవార్తాం||9|| రావణెతి!!రోధం నిరోధం-యశ్చాయంసమయఃకృతః- మా సద్వయాదూధ్వణంహనిష్యామితీయ స్సంకేతో రావణేనకృత ఇత్యథE: - తాం ప్రవరోంగదః || 9 || యద్యష్య కృతకృత్యా నాసదృశ స్స్యాదుపక్ర మః | భ వేత్సదీనవదనో అంతవిప్లుతమా నసఃll.98 ||పితృ పై తావహం చై త త్పూరు కైరభిరక్షితమ్ 1 న మేష ధువనంహ న్యాదహృష్టిప్లవ గేశ్వరః || 90 || -సల్యాసు ప్రజా రాము సమాశ్వ సిహిసు వ్రుత | 20 ||| దృష్టా దేవీన సం దే హెూనచా న్యేనహనూమతా * సహ్యస్యికి మణ, హితుస్సాధ నేస్యహనూమత || 2 || ||హనూమతిహి సిద్ధిశ్చమ తిశ్చవ తీసత్తమ • వ్యవసా యశ్చవీర్యంచ సూర్యే తెజ ఇవధు చమ్ || 30 ||జాంబవాన్య త్ర నేతాస్యాదంగ దశ బ లేశ్వరః • హనుమాంశా, శ్చాప్య థిష్టాతానత స్యగతీరన్యధా ! మా భూశ్చింతా సమాయు క్త స్సం ప్రత్య మితవి క్రమ 13-9 || తతః కిలకిలాశబ్దంశు వాసన్నమంబ రే | హనుమత్కమణ దృప్తానాంనదః టెంకాననౌక సామ్ • కిష్కింధాముపయా తానాం సిద్దింకథయ తామివ!|33||| తతశుత్వానినాదంతంక పీ నాంక పి సత్తమః * ఆయ తాంచితలాంగూలస్సోభవ దృష్టమాన సః ||36|| ఆజగ్ము మెపిహరయో రామదశణన కాంక్షిణః * అంగదంపురతఃకృత్వాహనూమంతంచ వానరమ్ || 324 || తెంగద ప్రముఖాలీ రాః ప్రహృపాశ్చము దాన్వి తాఃజని పేకుహ ? రి రాజు తాః ని పే కుహ రి రాజు స్యసమిగా పేరాఘవ స్యచ 132 |||| హనుమాంశ్చ మహాబాహుః ప్రణమ్య శిరసాతతః• నియ తామ త తాం దేవీం రాఘవాయన్య వేదయత్ ||3 24 || నిశ్చి తాధః స్తత స్తస్మిక్ సు గ్రీవ శివవ నాత్మ జేజలక్ముణః ప్రీతిమాన్జీతంబహుమా నాద వైశుత ||304 ప్రీ త్యాచరమమాణోధ రాఘవఃపరవీరహా | బహుమా నేనమహ తా' హనుమంతము వైశుత || 3F4; ఇతి శ్రీ మత్సుందళ కాం డె-చతుష్టష్టితమస్సగణః. * తతః ప్రస్రవణం శైలం తేగ త్వాచిత్ర కాననమ్ | ప్రణమ్య శిరసారామంలకు ణంచమహాబలమ్ *యువరాజంపురస్కృత్యసు గ్రీవమభివాద్యచ! ప్రవృత్తిపధసీ తాయాః ప్రవక్తుముపచ క్రముః ||9|| రావణాంతఃపు రేరోధం రాక్షసీభిశృతజ సమ్ | రా మేసమను రాగంచయశ్చాయం సమయఃకృ తః * ఏళ దాబ్యాంతి తే స ర్వే హర రామ సన్నిధౌ ||3|| వై దేహీనత తాంశ్రుత్వా రామస్తూత్తరవ బ్రవీత్ || 8 | క్వసీతావతః తే డేవీక ధంచమ యివతః తే | ఎత న్మెసర్వమాఖ్యాత వై దేహం ప్రతివాన రాః | K || రామ స్యగదితంశ్రు త్వాహరయో రామ సన్నిధౌ | చోదయంతిహసూ మంతం సీతా న్యేషాం తాదృశ ల్వెప అంగదస్తు నై తాదృశం త్యాశయే నాహ || యద్యపీ త్యాది శ్లోకి ద్వయేన!! అకృతకృత్యా నాఁఅ న్యేషాంవాన రాణాం-ఈ దృశ ఉపక్రమశివధువసభం గహషణ వ్యాపారో “యద్యపి స్యాత్ -త థాపిత శ్రీ అంగదస్తుదీనవద మో భౌంతవిప్లుతమానసశృభ వేత్ - కుతఃపితృ పై తావ హంపితృపి తావహ పరంపరాగతం మేమ ధువనం -జనకాత్మజా చదృష్ట్వా సహన్యాత్ || 20 || కౌసల్యేతి ! హెరాము” కౌసల్యాసు ప్రజా కాః స్థితిపరిజ్ఞా నేనభవతఃసత్తాలా భాత్ ఇదానీం కౌసల్యాసుపు త్ర వత్యభూదితే భావః||3 Qu|la||అదిష్టాతా కార్యకరణోద్యోగ నా?||33||ఆయ తొంచితలాంగూల ఆ స్వఖానొక్త్యలంకారః||324|| హనూమానిత్|| నియ తాంపొ తివ్రత్య వ్రతసంప న్నాu!!3Fu|| ఇతి శ్రీము హెశ్వరతీర్థవిరచి తాయాం - శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి బ్యాయాం. సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం- చతుష్టష్టితమస్సగE: * !! రావణాంతఃపుర ఇతి|| సమయఃమా సద్వయావధిరూప సమయః-తం చేతి శేషః 2 ||2|| బొగయంతి పేరయంత || SMసీతాయైప్రణమ్య తాందిశ , ప్రతి ప్రణ మ్యె త్యా తాయాః ·|| శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - పంచషష్టితమస్సగణ:. మా సశబ్ధ పశు పరఇత్యు క్తం ఫ్రాక్-తమితి శేషః|| || శ్రు త్వాత్వి త్యాది ప్రణామశ్చ సీతాయాఃస్మరణకృత ఇతిబోధ్యం- సీతాదర్శనంయ చేతి-యె నప్రకారెణసీతా దర్శనంజాతం తెన ప్రకా రేణీవా చేత్యస్వయః || 24' సము . మితి ||దిదృశయాసతు శ్రోతు మిచ్ఛయా-మాగE మాణప్రత్యర్థః || (u || త త్రేతి | తత్ర లంఘ సేకృ తే సతి! Fu||త త్ర దృష్టవి"హే రామ-రామాసీ తా త్వయిమ నారడం స్వాభిలాషం- సన్న్యస్యజీవంతీ-త్వ దళిలా షెణధృతజీవి తెత్యర్థః||ncy| ద ఃఖవి.త్యక్షr clఆసార్య ఆసేదతి-ఆజం యత్ ||19|| రావణాంతఃపు గణ త్యాది || ఏక వేణీధరా-త్రిధావిభాగంవి నా బద్ధః కేశపాశఃఎక వెశీత్యుచ్య తె. ఆధశ్శయ్య్యాండిల శాయి నీ- వ తం వ్య మర శాకృతనిశ్చయా || 14 ||తత ఇతి! సర్వమర్థంచదర్శి తాసు శ్రీవసఖ్య ప్రభృతిసర్వ మర్థంచబొథితా || 0&_u || నియతే ఇతి 1 సముదాచార పరపురుషా చింతక త్వాడి:- త్వయిభ క్తిశ్చ వతః త ఇతి శేషః తపసా అనశ సెన!! ||అభిజ్ఞానమితి || అభిజ్ఞానంచిహ్న భూతం వాక్యం || త వాంతి కె.పూర్వంయధాయెన ప్ర కా రెణజాతంతధాదశ మిత్యర్థః-త దేవదర్శయత్.చిత్ర కూట ఇతి-సదస్యవ క్తవ్య త్వాత్ సూచ నా క్తిః|| 0F || విజ్ఞాప్య శ్చేతి || అఖి లె నెతి-రావణాగమ నాదిక మిత్యర్థః || 90 || అయంచాస్మా ఇ త్యాది సుగ్రీవస్యోపశృణ్వతః సుగ్రీ వే-సమీ పేశృణ్వ తి సతి ఎవంఎషళూడామణిరి శ్యారభ్యరక్ష సౌంవశమాగ తెత్యంతపశ్యుమాణ ప్ర కారెణ-వచ నాని రామం ప్రతిమ యోక్తవచ నాని బ్రువ తాత్వయా అయం మణిరిత్యర్ధ:- ప్ర దాతవ్యఃll 964 ||2 తిమామితి || మృగీవోత్ఫుల్ల లోచనా వ్రాసాతిశయాదితి భావఃl-97(4||ఎత దే వెతి|| సంత ర్య తెనె నెతిసు తారః సేతు2|| 26-1 || తావీతి! పూర్వవ ద్వైశ్వ దేవీనృత్తం-సముద్ర తరశాసుర సానిరస నాదికం అగ్ర వధలం కాదహనాదికం సజాతీయేభ్యఃపూర్వము క్తమపి ప్రభు సన్నిధావాత్మ భౌమాయాంపర్యవ స్యేదితినో కమితి ధ్యేయం- స్వ వృత్తాంతం సర్వమాఖ్యాత వానితి సొమా న్యెనవ కుఁయు క్త త్త్వైప అంగద సన్నిధోప వృత్తాంత విదమ్' - || శ్రు త్వాతువచనం తేషాంహనుమా న్మారు తాత్మజం! ప్రణమ్య శిరసా దేవ్యైసీతా యై తాందిశం ప్రతిజ ఉవాచ వాక్యం వాక్యజ్ఞ స్సీ తాయా దర్శనంయ ధా || || సము ద్రంలంఘయి త్వాహంశతయోజనమాయతమ్. • అగచ్ఛంజానకీం సీతాంమాగః మాణో దిదృశ యా ||vul! త త్ర లం కేతినగరీ రావణ స్యదురాత్మనః • దక్షిణ స్యసము ద్ర స్యత రేవసతేదక్షిణే || 4 || త త్ర దృష్టాము యాసీతా రావణాంతఃపు రెసతీ * సన్న్యస్య త్వ యిజీవంతీ రామా రామమ మోరధమ్ || 1 ||దృష్టా మెరాక్ష క్ష సీమ ధ్యేతజ్యకా నూ నాముహుముజాహు84 రాశ సీభిర్విరూపాభీర క్షి, తా ప్రమదావ నే || nu||దుఃఖమాసాద్య తె దేవీత ధాతుఃఖోచి తాసతీ || 0.9l! రావణాంతఃపు రెరుద్ధారాతు సీభిస్సురక్షితా| ఎకి వెణీధరాదీనాత్వయి చిం తాపరాయణా * అధళ్ళయ్యా వివక్షాంగీ పద్మీ నీవ హీనూగ మె | రావణాద్వి నివృత్తాణామతః వ్యకృతనిశ్చయా • దేవీ కథంచి త్కాకుత్ స్థత్వన్మ నామాగి తొమయా 4 || ఇ కార్వాకువంశ విఖ్యాతింశ నై కీతణయ తానము • సామయానర శారూఢలవిశ్వాసముపపాది తా|| nauil తతస్సంభాషీ తా దేవీ సర్వమర్థం చదర్శి తా * రామసుగ్రీవ సఖ్యంచశ్రు త్వా ప్రీతిము పొగ తా|| 02-4 || నియతస్సము దాచారోభ క్తిశ్చాస్యాస్తధాత్వయి || ఎవంమయామహాభాగా దృష్టాజనక నందినీ! డ గ్రేణత పసాయు కాత్వద్భక్యాపురుషషణ భl/s||అభిజ్ఞానంచ మేద శంయ భావృత్తంత వాంతి కే | చిత్రకూటే మహా ప్రా యసం ప్రతి రాఘవంగ్ | విజ్ఞాప్యశ్చసర వ్యా మ్రోమో వాయుసుతత్వయా ! అఖి లే నెహయగ్ధృష్టమితిమామా హజాసకీ || 90 || అయం చా సై ప్ర 3వ్యోయ త్నాళ్సుపరిరక్షితః | బ్రువతావన నా న్యవంసుగ్రీవస్యోపశృణ్వతః * ఎపచూడామణిశీ మాన్మంతసుపరిరక్షితః! మనశ్శిలాయా ల గండపా శ్వేదాని వెళితః • త్వయాప్రణ షైతిల కేతంకిల స్మర్తుమహః సీ | ఏషనిర్యాతితశ్నీ మాన్మయా లేవారి సంభవః జ ఎతందృష్ట్వా ప్రమో ది ష్యెవ్య స నే త్వామి వానఘ జీవితంధారయిష్యామి మా సందశరధాత్మజ • ఊర్ధ్వంమాసాన్నజీ వేయంరకు సాంవశమాగ తా|| 28 || ఇతి మామబ్ర వీత్స తొక్కిశాంగీధమణ చారిణీ! రావణాంతఃపు రెరుద్ధామృగీవోత్ఫుల్లలోచనా! 944|| ఏత దేవమయాఖ్యాతం సర్వం రాఘవయద్యధా • సర్వదా కేషri+ఉవా చేత || నీ తొ యాదశ : నంయధాయేన ప్రకా రెణజాతం తత్పరం వాక్యము వా చేత్యధF 8||| || || దేవ్యాదిదృశు యా తాంమా గ మాలో మాణోగచ్ఛం||Fu||త శ్రన తె! హే రామత్వయి మనోరధం:సన్న ్యస్య సమ్యజ్న స్య-జీవంతధృత ప్రాణా+ఆధ9 || అధశ్శయ్యాస్థండిలశయ నా || (ull తత ఇతి || సర్వమధణంచదశి? తా జ్ఞాప తా 190 11 * ఎషణ 3 ని ర్యాగితః ప్రేషి శః వారి సంభవామణిః * ఏళమితి! ఏతంఅఁగఃళీయ కి cle Qu/ 9® శ్రీశు హెశ్వర( 27 : ఆ యాగం - శ్రీ గా మాయ ణ . -- ·శ్రీరాణాయనే • ప్యాఖ్యాన చతుష్టయపిశ ప్లే - సుందర కాండే - సుందర కాండే - షట్ షష్టితమ స్సగజః. పంచనం గెనా ప్యప్ శేషగోపనార్థం అత్రుత్వ ప్ర పంచన అకధనీయాక ధనార్థం చెతి జేయం-అస్మిక్ స గే సాధః స ప్తవింశతిశ్లోకాః! 9 24 || ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవీరచి తె శ్రీరామాయణభూషణే శృంగారతిల కాఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే పంచషష్టి తమస్సగణ: . ********************************** *********** ఎవమి త్యాది! ||9|| య థై వేతి|| యధావత్సలావ త్సె స్నేహవతీ ధేనుః వత్సస్య స్నేహాడ్వత్సవిషయక స్నేహాత్ -స్రవ త్యెవ ద్రవ త్యేవ- త ధామణిరత్న స్యమణిశ్రేష్ఠ సందర్శ జాన్మముహృదయం ద్రవతి ||3 ||వ ణె రాగతిమాహ-మణిరత్నమితి || మేశ్వ శు రేణజన కెన వధూ కా లేవధూ ప్రతి గ్రహ కా లేవి వాహకాలఇత్యర్థః- యధాశోభ తెత ధాబద్ధమిత్యన్వయః || 8 ||జన కె నాపికుత స్తబ్ధంత రత త్రాహ-అయం హీతి || 2 || మణింతుదృష్ట్వారా రామో వై త్రయాణాం సం స్మరివ్యతీతి సీతయోక్తప్రకా రేణ స్మరతి- ఇమమితి || 2 మందృష్ట్యా తాత స్యగశరధస్య - వై దేహస్యజనక స్య-దర్శనమ త్యావగతః ప్రాపోస్మి-తదా తాభ్యాంత స్యామూణ్నెకా బద్ధ త్వాదితి భావః - ఇహ వై దేహ గ్రహణం సీ తాజున న్యా అప్యుపలక్షణం- సీతావా క్యేవిరోజున న్యామమ చేత్యు 321త త్రత్రయాణాం సం స్మరిష్యతీతి త్రయగ్రహణంబహుమాతో పలశుణం-ఇహ వై దేహస్యాపి స్మరణా all || ||ఇత స్త్విlleగతం మణిమిత్యన్వయః|| ||na||క ధమి తి|| భీరు భీరు: అత్య నభీరుః || 91103 ||కిమా హెతి||తత్వ తః! 'సం బ చెననకించిత్ సాగరజ లేసం తారః ప్రవిధీయ తామ్!!.92 4 || తాజా తాశ్వాసౌరాజపు విదిత్వాత చ్చాభిజ్ఞానం రాఘవాయ ప్రదాయ ! దోయ | దేవ్యా చాఖ్యాతం సర్వ మే వానుపూర్వ్యా ద్వారా సంపూణం వాయుపుత్ర శ్మశం స||97| ||ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండే పంచషష్టితమస్సగE": *############******* ఎవముక్తో హనుమ తారా మోదశరధాత్మజః ! తంమణింహృదయెకృత్వా ప్రరురోదసలత్ముణః || ౧ || తం తుదృష్ట్వామణి శ్రేష్ఠం రాఘవశ్శోకకర్మితః నే త్రాభ్యామశ్రుపూగ్గాభ్యాంసుగ్రీవ మిగమ బ్రవీత్ II - 1 య దైవ ఛెను స్క్రవతి స్నేహాద్వ త్సస్యవత్సలా ! తధామమా పిహృదయంవ ణిరత్న స్యద ర్శనాత్ 13 || మణిరత్నమిదంగ త్తం వై దేహ్యాశ్శ్వశు రెణ మే | వధూ కాలేయ ధాబద్ధమథిక (మూధ్ని శోభ తె|18|| అయం హిజల సంభూతోమణీ స్పజ్జ సపూజితః|యష్ఠపరమతు పెనదత్తశ, కేథీమ తా!'x || ఇమందృష్ట్వామణి శ్రేష్ఠంయఖాతా తస్య దర్శనమ్ | అధ్యాస్మ్యవగతస్సౌభ్యువై దేహస్యత ధావిభో!!! - || అయం హిశోభ తేతస్యాః ప్రియాయా మూధ్ని మేమణి అప్యొద్యదర్శ నే నాహంపా 0 తామివ చింతయే|| 2 | కిమాహసీతా వై దే హే బ్రూహి సౌమ్యపునఃపునః1వ పాసుమివతోయెనసించంతీ వాక్య వారిణా || || ఇత స్తుకిఁ దుఃఖతరంయదిమం వారి సంభవమ్ | మణిపశ్యామి సౌమి తెవై దేహీమాగతంవినా!! ||చిరంజీవతి వైదెహీయదిమా సంధరిష్యతి | క్షణం సా పౌష్యను వేయంవినా తామసి తేకు ణామ్ || ౧ol! నయమావః పితం దే శంయ త్ర దృష్టామమ ప్రియా!నతి షేయంకుణమపి ప్రవృత్తముపలభ్యచ||0౧ || కధం సామమసుశోణీ భీరు భీరు-స్సతీ సదా ! భయావహానాం ఘో సొంమ ధ్యే తిష్ఠతిరక్ష సామ్ ||19|| శారద స్తిమిరోన్ముక్తో నూనంచంద్ర ఇవాంబు దై 21ఆవృతంవదనంత స్యానవిరాజతిరాత సైel|| 3 || కిమాహసీఆహ నుమం స్తత్వతఃక ధయాద్య మే|ఎ తేనఖలు జీవి ష్యే భేష జే నాతురోయథా || 8 ||మధు రామధు రాలా పాకిమాహమమ భామినీ మద్విహీనావ రారోహా తత్వ దీపి కాఖ్యాయాం - సుందరకాఁడవ్యాఖ్యాయాం - పంచషష్టితమస్సగణ:- ***************************###################### తమితి! నేతాభ్యామశ్రుపూణా భ్యాంఉపలక్ష్మితః!!.9||య దై వేతి! సవతి ద్రవతి వత్స స్వేత్య త్రిపిదశః నాదితి సంబధ్య తెహృదయమిత్య త్రాపి స్నేహాత్, వతీతి సంబంధః13 'అదసీ తాయామ రాగతిమాహ! మణిరత్నమితి | మేశ్వశు రెణజనక రా జేన వధూకా లేవి వాహకా లేవై దేహ్యామూధ్న శోభ తెలి సంబంధః || 8 జనక స్యాపికుతఆగ మోత ఆహ! అయంహీతి ||2|| ||త ధాతధాసీ తాధశలనఁఅవగతః ప్రాప్త స్తధాతాతస్య ధశరధ స్య ప్రాప్తఃతగ్ధ సైజన కేనదా నా శస్య స్మరణ, త ధావై దేహ స్య రాష్ట్ర జనక స్య సపత్నేక స్వదశ జనం ప్రాప్తఇత్యథE:10!! మణిమిలి!! వై దేహీంవి నా ఆగతఁమణి: పశ్యామీతి సం బంధః || | || వై దేహీంవి నాఆగతంమ శింపశ్యామి ఇతఃకిందుఃఖతరం|| ||తి యదిమా సంధరివ్యతిజీవిష్యతిత దాచిరంజీవతి జీవిష్యతీత్యధణః తాంవివాయ ధాహంనజీ వెయంత ధామాంవినా సొపెనజీవిష్యతీ త్యధః ||10||2|| ప్రవృత్తి ముపలభ్యక్షణమపినతి షేయం స్థాతుంనశక్యమిత్యధFall no||తి! భీరు భీరు:-అత్యంతంభీరుః ||1_9|| 8 || అంబు అంబు దైరానృత స్తిమిరోన్ము కఃశారద శ్చంద్ర ఇనతస్యా వదనంన రాజతి 0 3 ||ఎ తెనత వ్యాక్య శ్రవణరూ పే|| 18 ||2||మధు రామదురాకారా || ||ఇతి శ్రీమహేశ్వరతీధణ విరని తాయాం- శ్రీ రామాయణ tion ·నుం F శ్రీ రామాయణే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిష్ట : సుందరకాండే - సప్తమ, తమస్సగt. గోపనీయమితి భావః || 8||మడు రెతి||వ ధు రాసుందరీ-మధు రాలా పా-యేనతద్వచనానువా దేవిభవద్వచనం మధురంభవతీత్యధgl/nx|| ఇతి శ్రీ మోవింద రాజవిరచి తె శ్రీరానూయణభూషణె శృంగారతిల కాఖ్యా నె సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే షట్ షష్టితమస్సగE :. - అను ఇది, ఆ , ఇది. ఆ ఏవమి త్యాది|| 7 ||9|| పూర్వం సంకుచితంవి సృణీ తే-సుఖే త్యాదినా || ఉ భావపిపర్యాయణసుప్తా వితిత్వ యా సాధణమిత్యు క్తం || || తాంత్వ త్యాది || దారి తాంవిదా రీ తాం||Findu||న నా గాజితి, ప్రతి సమాసితుం ప్రతిముఖం స్థాతుం||nru || 96||త్వచ్ఛో కేతి||త్వచ్ఛోక విముఖఃత్వఛ్ఛ కేన కార్యాంతరవిముఖ ||2Xul_9 24|| హ త్వ హనుమస్య ధయస్వ మే || 02 ||ఇతి శ్రీ మత్సుందర కాండె - షట్ షష్టితమ స్సరణ || ################ ఎవము క్త స్తుహనుమా నా ఘ వేణము హాత్మ నా సీతాయా భాషితం సర్వంస్య వేదయత రాఘ వే|| ౧|| ఇదము క్తవతీ దేవీ జానకీ పురుషషణ భ | పూర్వ వృత్తమభిజ్ఞానంచిత్రకూ చేయధాత థమ్ || సుఖసుప్తాత్వయా సాధణంజానకీ పూర్వముణ్ణి తా|వాయ సస్సహసోత్పత్య విరరాద స్తనాంత రే 13 || పర్యాయణచసు పస్త్వం దేవ్యం కేభర తాగ్రజ పునశ్చకిలపడీ సదేవ్యాజనయతివ్య భామ్ || ||పునఃపునరు పాగమ్య విర రాదభృశంకిల | తత స్త్వంబోధిత సస్యాశ్మోణి తేనసముత్ & Bl/><!! వాయ సేనచ తే నై వసతతం బాధ్యమాసయ- బోథితఃకిల దేవ్యాత్వం సుఖసు పఃపరంతప|| || బొంతుదృష్ట్వా మహాబా హెూ దారి తొంచ స్తనాంత రే!ఆశీవిష ఇవ క్రుధోనిశ్వ సన్నభ్యభాష థాః సఖా 9 కేన తేభీరు దారితంతు స్తనాంతరమ్|క 8 క్రీడతి సరో షేణపంచవ క్రైంభోగి నా ||నిరీక్షమా ఇస్సహసావాయ సం సమ వై క్షుధాః/నభై స్సరుథి రై స్త్రీ డ్రైన ఒస్తా మేవాభి ముఖంస్థితమ్ || || సుతఃకిల సశ గ్ర స్య వాయసఃపత తొంవరః!ధ రాంతరచరశ్మీ ఫ్రంపవనస్యగతౌ సమః|no ||తత స్తస్మిన్మహాబా హెూ కెూప సంవతి తేక్షణః వాయ సేత్వంకృధాఃకూరాంమతిం మతిమ తాంవర || on 1 సద భణంసం స్తరాధృహ్య బ్రహ్మా స్త్రీణహ్య యోజయః | సదీ ప్రణవ కాలాగ్నిజు జ్వాలాభిముఖః ఖగమ్ || 1 || A వాం స్వం ప్రదీ పందాదభణం తంవాయసం ప్రతి/తత స్తువాయసందీ ప్తస్సదబొక్ నుజు గామహ || 13 || 'సపి త్రాచపరీత్య క్తస్సు రైశ్చ సమహషీణ భిః | త్రీనా కాన్సంపరిక్రమ్య త్రా తారం నాథిగచ్ఛతి!! 18|పున రేవాగత ఈ స్తస్త్వత్స శాశమరిందమ||18||సతంనిపతితం భూమౌశరణ్యశ్శరణాగతమ్ 4 వ ఛార్హమ-పికాకుత్ స్థ కృపయా పర్యపాలయః || 12 || మోఘమస్త్రం నశక్యంతుకతుణమి త్యేవ రాఘవ భవాం స్తస్యా & కాక స్వహిన స్త్రీస్య సదక్షిణమ్ || 14 || రామ రామ త్వాం 'సనమస్కృత్యరాజౌదశరధాయచ విసృష్టస్తుత దాకాకః ప్రతి పేదే స్వమాలయమ్ || 24 ||ఎవమగ్ర విదాం శ్రేష్ఠ సృత్వ వాంచ్ఛీలవాసపి • మధణ మస్త్రంగశస్సునయోజయతి రాఘవః || 7041న నాగా నాపిగంధర్వా నాసురానమరుద్గణా జనచ స ర్వేరణేశక్తా రామం ప్రతి సమాసితుమ్|| Fu || త "స్య వీర్యవతః కశ్చిద్యద్య ఏమయి సంభమః & ప్రంసునిశి తై బాజు తై హజన్య తాంయధి రావణః||90||| భౌతు రా దేశ మాజ్ఞాయలక్ముణోవాపరం తపః• సకిమథణం నరవరోనమాంరశ తి రాఘవః ||90||శక్తా”పురుష వ్యాఘావాయ్వగ్ని సమ తేజసౌజసురాణామపి దుధః హేణ కిమధణం మాము పేక్షతః || 9.9u||మ మైనదుష్కృతంకించిన్మహద స్తిన సంశయః• సమగౌణ సహితౌయన్మాంనా వేజే తేపరంత పౌ! 93 || వై దేహ్యావచనంశత్వా కరుణం సౌశ్రు భాషితమ్ • పునర వ్యహమార్యాం తామిద్దంవచనమబు వమ్ || 984 || త్వచ్ఛోఖవిముఖోరామో దేవి సత్యేన తేశ"పెరా మేదుఃఖాభి తత్వ దీపి శాఖ్యాయాం • సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం • షట్ షష్టితమస్సగణః. •••••••••••••••••••• 1 SUy | త్వ దితి!త్వ చ్ఛోక విముఖత్వచ్ఛో కేసకార్యాంతర విముఖ81 9x4! @ : భవతీమయాదృష్టాఅతః పరంపరిశోచితుంసకాల స్తవ రారాగ్యఇతి శేషః - బిరంలంకా 帶帶禁藥举将禁养續学拳拳拳拳拳擊拳紫紫禁燃禁發学举舞弊業聲帶 ·శ్రీ రామాయనే - వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశి • సుందర కాండే - అష్ట షష్టితమస్సగణః. తి 1 నయ తే నెవ్య తె.వతళా మానసా మీ ప్యేవరణ మానవల్ , ప, యోగః|| 2014 || 9FU|! సౌభివీ త్యు దిశ ఇతి! ఉగవలోక సంరాతు స్యోదృష్ట్వా రావణాయవత్యుం తీతిభ దేశ న- వేణ్యాయుధ ధ్యత అతి వేణ్యుగధనం- వేణీ ధార్యమిత్యథ : ఇము క్త్వావస్త్రాదితివస్త్రాంచ లేన గ్రథితం రుణంము క్త్వా తతఃద దావీత్యర్థః || 3 041 3 &u||అస్మీ స రెసా ధసప్త త్రింశచ్ఛోకాః||ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచితే శ్రీ రామాయణభూషణే శృంగారతిల కౌఖ్యా నే సుందర కాండ వ్యాఖ్యా నే సప్తషష్టితమస్సగణ: ******* అదౌత్యాది || హేనర వ్యాఘ్రుతవ స్నేహాత్ -మయీతి శేషః-సౌహా దాత్ సుహృద్భావాణ్. ఆ ప్తత్వాదితీయావత్ - అనుమాన్య సంమాన్య ఉత్తరంతతఃపరం- ఈ తరం కార్యంవా-పున దేశ్ వ్యాహము క్తఇత్యస్వ యః ససంభ్రమశిగమనత్వ రాస్పీ శంభ్యుథః || 7 ||9|| యది వేత్యాది || శోక విపాక స్య- శోక వృద్ధాత్యధః || 8 ||రా ! భూ తేతులక్ష్ముణః పరితప్య తే || 24 || కధంచిద్భవ దృష్టాన కాల పరిశోచితుమ్ | అస్మి న్ముహూ లేదుఃఖానామంతంద్ర త్యసిభామినిll.9L_u|| తా వుఛాన రశాదూఁ లౌరాజపు శ్రావనిందితౌజత్వద్దర్శనకృతో త్సాహొలం కాంభస్మీకరిష్యతః|| 924|| హ త్వాచ సమ రెరౌద్రం రావణం సహ బాంధవమ్ • రాఘవస్వాంవ రారో హెర్వింపురీంనయ తేధువమ్ || 90 ||య త్తురామో విజూనీయాదభిజ్ఞానమనింది తే! ప్రీతి సంజననంత స్య ప్ర దాతుంత్వ మిహా హణ సి|l9FFu||సాఖివీ క్యు దిశ స్సర్వా వేణ్యుధే ధనము త్తమమ్ జము క్త్వావస్త్రాజిరౌమహ్యం మణి మేతంనుహాబల||304|| ప్రతిగృహ్యమణిందివ్యంతవ హేతో రఘూద్వహ*శిరసా తొం ప్రణమ్యా ర్యామహమాగమ గమ నేత్వ రె|3 nu||గమ నేచకృతో త్సాహమ వేక్యువరవణి? నీ • వివధః మానంచహిమా మువాచజన కాత్మజా 13 94||అశ్రు పూణ ముఖీదీ నా బాష్ప సందిగ్ధ భాషిణీమ మోత్పతన సం బ్రాంతాశోక వేగ సమాహతా |33|| హనుమన్సిం హసంకాశావురౌతారామలక్ష్మణ్ "సుగ్రీవంచ సహామాత్యంసర్వాణ బ్రూయాహ్య నామయమ్ || 3 64 || యధాచ సమహాబాహుమాజం తారయ తి రాఘవః *అస్మాదుఃఖాంబు సంరోధాత్త్వంసమాధాతుమహంసి ||324|| ఇమంచతీ వ్రంమమ శోక వేగంరజాభి రేభిఃపరిభత్సఃనంచ ఆ స్తురామ స్యగత స్సమీ పంశివశ్చ తేధ్వాస్తుహరీ ప్రవీర || 3-4 ||ఎత త్తవార్యానృవ రాజసింహసీతావచః ప్రొహవిషాదపూర్వమ్! ఎతచ్చబుద్ధ్వాగది తంమయాత్వం శ్రద్ధత్స్వ సీతాంకుశలాం సమ గ్రామ్ || 3 84|| 23 శ్రీ మత్సుందర కాండే స షష్టి తమ స్సరణ :. * * * * అథాహము త్తరం దేవ్యాపునరు క్తస్ససంభ 9181తవ స్నేహాన్నర వ్యా ఘ్ర సౌహా నుచూన్య వై II oil ఎవంబహువిధంవాచ్యోరామో దాశ రధీ స్వయాయ ధామామాప్నుయ్ఛా ఫ్రుంహత్వా రావణమాహ వే||2|| యది : దివామస్య సేవీరవ సైకాహమరిందమ | కస్మింశ్చిత్సం వృతేదే శేవి శ్రాంతశ్వోగమిష్యసి+మమచాప్యల్ప భాగ్యాయాస్సాన్నిధ్యాత్తవవీర్యవ F అస్య శోక విపాక స్యముహూతంస్యాద్వి మోతుణమ్ || 8 \X తేహి యాంఆస్తుంన కాలో యోగ్యఅతి ఇమంముహూరణంఅస్మి స్నేవముహూ తేడా ఇత్యర్థః1.944 || 9F4 || సాసమీ డ్యాతి || వేణ్యుద్ధ ధితం శిరసిక తీసయ కేశరచిత వే బ్యుగ్రథితం-వస్త్రాన్ముక్త్వా వస్త్రాంత గ్రథితమున్ముచ్యద దావిత్యర్థ 2 ||3 04|| || త్వ రెత్వ రావా జాత ఇత్యర్థః || 3 nu|| తి || వివధః మానం సముద్ర తరణాయేతి శేషః ! 3 ||ఇతి శ్రీను హెశ్వరతీవజా విరచి తాయాం శ్రీ రామాయణతత్వ దీపి కాఖ్యాయాం సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయాం సప్తపష్టి తమస్సగణః.*###########*** ఆ ధేతి || జానర వ్యాఘ్రు తన స్నేహాత్ -మయీతి శేషః-సౌహృదాత్ సుహృద్భావాత్ ఆ ప్తత్వాదిలియావత్ - అనుమాన్య సంమాన్యచ ఉ త్తరంతతః పరంఉ త్తరం కార్యం వాపునఃపున దేశ్ వ్యాస సంభ్ర మఃగమనత్వ రాన్వితః-అహంఉ కఠిత్యస్వయః!! allకిము క్తంత దాహ-పవమి త్యాది!! 2! యదీ త్యాదిశ్లోక ద్వయ మేకంవాక్యం || సే ఏకాహంవస- శ్రావతాకిమాయాతమత ఆహ-క స్మింశ్చ దితి - అరిందమక స్మింశ్చిత్సంవృతేచే శేవిశ్రాంతఃశ్వోగమిష్యసి చేత్ -తవసాన్నిథ్యా డల్పఖా గ్యాయామము-ఆస్యమహాతః శోక విపాక స్యశోక రూప స్య పాపపరిణామ స్యఫల స్వేత్యర్థః - ముహూరణం మోక్షణం స్యా దితియో జనా || 8|| గ లెక్షతి || పున బూ,యా కాదను, ·| || శ్రీ రామాయణి • వ్యాఖ్యానచతుష్టయ విశిషే... సుందరకాండే - అష్టషష్టితమస్సగఁి. ప్రాణా నామపి సం దె హెూమమస్యాన్నా త్ర సంశయఃత్యతఃపరం-త నాదర్శ సజశ్మోక ఇతిశ్లోక:-అతఃపరం-అయంచవీర సందేహఇతి శ్లోకః - శేషుచిత్కో శే ష్వె తచోకద్వయం ప్రమాదాత్పతితం || ||తదన్మీన్నితి || కార్యనిర్యోగే కార్యగత్-దురతి క్ర మెదుర్నివ హి ||10||99||త దలమితే ||మన్యుః దైన్యం!! !! మన్యు దైః న్యాకు శౌత్రు ఉత్యమర ?||93|| 27 || తతోమయెతి || తవశో కేనాపి నై వదంశానిత్యాది మదుక్త్యాశ్రు తేన-త దామమ పురస్తాదభిపీడితా-అదీన భాషిణావయా:శివాభిఃఇష్టా త్వయివిక్రాం తేపున రాగమనాయ వై ప్రాణ ణానామపి సందే హెూమ -మను స్యాన్నా త్ర సంశయః|| 2 || త వాదర్శనజశ్ళో కెళాభూయోమాంపరి తాను యేత్ | దుఃఖదుఃఖపరాభూ లౌందుగణ తాంచుఃఖ భాగినీమ్ || 4 || అయంచవీర సం దేహ స్తిష్టతవమమాగ్రతః | సుమహాం స్త్వత్సహాయెషుహర్య, శేషుహరీశ్వర||2||కథును ఖలుదుప్పారంతరిష్యంతిమ దధిమ్ తా నిహర్యృక్ష సైన్యానికౌవానరవ రాత్మ ఔ|| || త్రయాణా మేవ భూతానాం సాగర స్యాస్యలంఘ నే | శ క్తిస్స్యాద్వైన తేయస్యతన వామారుతస్య నా || || తదస్మి న్కా ర్యనిర్యో గేవీ రై వందురతి క్రమె | కింపశ్యసి సమాధానం బ్రూహికార్యవిదాంవర!|nal| కామమస్యత్వ మె వైకః కార్యస్య పరిసాధ నెపర్యా పఃపరవీరఘ్నయశ స్య సేఫలోదయఃll no || బలై స్సమ య్యది మాంహ శ్వారావణమాహ వెవిజయీ స్వాంపుటంగా మోనయె త్తత్స్యాద్యశస్కరమ్ ||19||య ధాహంత స్యపీర స్యవ నాదుపధినాహృతా | రక్షు సా తద్భయా దేవత ధానాహణతి రాఘవః|| 3 ||ల లై స్తుసంకులాంకృత్వాలం కాంపరబలాదజనః! మాంనయేడ్యది కాకుత్థ్స సత్తస్య సదృశంభ వేత్ || 18 తద్య ధాత స్యం క్రాంతమనురూపంమహాత్మనః భవ త్యాహవశూరస్యత ధాత్వముపపాదయ|| 72||తదగ్జాపహితం వాక్యం ప్రక్రితం హేతు సంహితమ్ నిశమ్యాహంతత శ్శేషం వాక్యము తరమ బ్రువమ్ || 12 || దేవిహర్యృక్ష సైన్యానామీశ్వరఃఖ వతాంవరః | సుగ్రీవ స్సత్వ సంపన్న స్తవా ధైకృత గిళ్ళ యః|| 2 ||త స్యవిక్రమ సంపన్నా సృత్వవంతో మహాబలాః ! మనస్సంకల్ప సంపాతానిదే శేహరయతాః || 13 || ఏషాం మోపరి నాధస్తాన్న తిర్యక్స జై తేగతిః/నచక మణసుసీదంతిమహత్స్వమిత తేజసః || ౧ || అసకృత్తైమః హాభా గై ర్వాన రెర్బలదర్పివై : 1 ప్రదక్షిణీకృతా భూమి ర్వాయుమా గ్గా ను సారిభిఃll.90 వ ద్విశిష్టాశ్చ తుల్యాశ్చ సంతిత త్రవనౌక సః1న : ప్రత్యవరః కశ్చిన్నా స్తిసుగ్రీవ సన్నిధౌ||90|| అహం తా వదిహ ప్రాపకింపున "స్తే మహాబలాః1 నహి ప్రకృష్టాః ప్రేవ్యం తె ప్రేవ్యం తెహీత రజ నా?!! 9.2||త దలంపరి తా పేన దేవిమన్యున్య్య పైతు తే| ఏత్పా లేనవై లంకా మేవ్యం తిహరియూధ పాః ||93||మ మపృష్ణగతొకౌచచంద్ర సూర్యావివోదితౌ త్వత్స శాశంమహాభా గేనృసింహా వాగమిష్యత? 1.98 | అరిఘ్నంసింహసంకా శం& ప్రంద్రక్యుసిరాఘవమ్|లక్ష్ముణంచధనుష్పాణింలంకాధ్వారముపస్థితమ్ || 9 ( 11న ఇ.దంష్ట్రాయు ఛాన్వీ రాణసింహశాదూలవిక్రమా | వాన రాన్వారశాం ద్రా భాయి & ప్రంద్రక్ష్యసి సంగ తా|| 22 || శైలాంబుదని కాశానాంలం కామలయ సానుషు | నదజ తొంకి పి ముఖ్యా నామరాచో ప్యసిప్పనమ్ || 9 || నివృత్తవనవాసంచత్వయా సాధఢమరిందముమ్ | అభిషి, క్తమయో ధ్యాయాం. ప్రంద్రక్ష్యసిరాఘవమ్ || 90 || తతో ముయానా రాగమ నాయ ప్రతీకుమాణాయామము. ప్రాణానామపి సంచేహః స్యాదితి సంబంధః|| 10 |3 || యద్యపిత్వ మేవపర్యా పః సకలరాశు సవధపూర్వంశన్మోచరణతి శే మః-త థాప ఈ దృశోబలోదయ స్తవై వయశ స్యోయశోవధఃకః స్యాత్ || nalla || యదితు గా మో రావణంహ త్వామాంసయేత్ - తదాతన్నయనంత స్యయశ స్కరం స్యాత్ || 9 || త దలమి తి||మన్యుఃదై న్యం || 90 || తత ఇతి || తవశో కే నాపి నై వదంశాని త్యాది పూర్వము యామదుక్త్యాశ్రు తెనత్వచ్ఛో కే నాపి మమపురత శాస్తజాభిపీడి తా అదీన భాషి ణామయాశీ వాణిగిష్టాభిః వాగ్భిరభి ప్రసాదితా-శాంతిందుఃఖ నివృత్తింజు గా మే గాజునా! 9 iఇత్ శ్రీవ స్పరద హంసవరి T చాగ్య శ్రీ నారా ·రామాయణే. శ్రీరామ న్యాఖ్యాన చతుష్టయ విశిష్ట - సుందర కాండే - అష్టషష్టితమస్సగణ:. భిః వాగ్భిః - అభి ప్రసాదితా - శాంతిందుఃఖనివృత్తిం - జుగామ! 9F || ఇతి శ్రీ గోవిందరాజవిరచి తె శ్రీ జు గామ! 9F || ఇతి శ్రీ గోవింద రాజవిరచి తె శ్రీ రామాయణ భూషణే శృంగార తెల కాఖ్యా నే సుందరకాం డవ్యాఖ్యా నే - అష్టషష్టితమస్సగః - అను ఇరు. ఈ ఇష్టం కౌశిక వంశమౌక్తికమణి నాణ వింద రాజాభిధోవాత్స్య శ్రీశఠ కూప దేశిక పదద్వం ద్వైక సేవారతః | పూర్వాచార్య కృతావిలోక్యవివిధా వ్యాఖ్యాముహుజాణ నకీ కాంత స్యా ప్రతిమజ్జయై జయైవతిలకం సౌందర్య కాం డేవ్య ధాత్ || ••••••• * రామానుజీయాది వ్యాఖ్యానసహిత శ్రీ సెవిందరాజీయ వ్యాఖ్యా నేనుందర కాండ స్సమాప్తః. * 3 గ్భిరదీన భాషీణాశివాభిరిష్టాభిరభిప్రసాదితా | జగామశాంతింమమ మైధిలాత్మజూతవా పీతో కెన దాభిపీడితా || 9 || ఇత్యా షె. శ్రీమద్రామాయణే ఆది కా వ్యే వాల్మీకీయేచ తుర్వింశత్సహ స్త్రీ కాయాం సంహితాయాం శ్రీ మత్సుందర కాండేఅష్ట షష్టితమస్సగEి. యణతీథః శివ్య శ్రీమ హెశ్వరతీథక విరచి తాయాం.. శ్రీ రామాయణత త్వ దీపి కాఖ్యాయం-సుందర కాండ వ్యాఖ్యాయం-అష్టషష్టి తను స్సగణు. మ హెశతీధణరచి తా రామసాద సమపి తా | వ్యాఖ్యా సుందరకాంశస్య సమాప్తాతత్వ దీపికా || -- అసలు తిల కాది వ్యాఖ్యాన సహిత శ్రీమహెశతీధీణ యవ్యాఖ్యా నేసుందరకాండ స్సమా పః.