Prakrit Bharati Academy, Jaipur
Panchak Dharm Sangrahni - Updeshpad
Front matter
No text on this page.
ना) श्रीपंचाशकधर्मसंग्रहणीउपदेशपदउपदेशमालाजीवसमास, कर्मप्रकृतिपंचसंग्रहज्योतिष्करण्डकानि. (मूलमात्राणि) श्रीमद्धरिभद्रसूरिप्रभृतिधुरंधराचार्योधृतानि. प्रकाशिका-बुहारीवास्तव्य श्रीमतीमणिकुमार्या जलालपुरवास्तव्य श्रेष्ठिमोतीचंदजीवनजीगोविन्दजिता च विहितनार्थसहायेन- श्रीऋषभदेवजी केशरीमलजी श्वेतांबर संस्था रतलाम. मुद्रणकृत्-इन्दौरनगरे जैनबन्धुमुद्रणालयाधिपतिः श्रेष्ठि जुहारमल मिश्रीलाल पालरेचा. वीर संवत् २४५४ विक्रम संवत् १९८४ क्राइस्ट सन् १९२८ प्रतयः ५०० पण्यं रु. ४-०-० PBA0270 ग्रन्थांकः पृष्ठं यावत्- | अपूर्व प्राचीन ग्रंथ, सुंदर कार्य, और अल्प किम्मत. विषयः गाथा: or २ ३ पंचाशक धर्मसंग्रहणिः उपदेशपदंः उपदेशमाला जीवसमास कर्मप्रकृतिः पंचसंग्रहः ज्योतिष्करण्डकम् ९४० १३९६ १०४० ५४४ २८६ ४७५ ४ ५८ १४४ २०५ २३८ २५४ २८२ ३३३ ३६७ १ प्रकरण समुच्चयः १) २ अहिंसाष्टक सर्वज्ञसिद्धि ऐन्द्रस्तुतयः ।) ३ प्रत्याख्यानस्वरूपं सारस्वतविभ्रमः दानपर्विशिका विशेपणवती विंशतिका च ११) ४ ज्योतिष्करण्डका सटीकः ३) ५ अनुयोगद्वाराणां चूर्णिारिभद्रीया वृत्तिश्च २) ६ पंचाशक-धर्मसंग्रहणीआदिशास्त्राष्टकमूल ४) ७ ९९२ ३७६ ८ मिलने का पता-जैनबन्धु प्रेस, इन्दौर.
. प्रथमपद्या श्रीदशशा- बीय मूल सूत्रम् । ॥ अहम् ॥ अथ पञ्चाशकमूलम्, शकम् नमिऊण बद्धमाणं सावगधम्म समासओ वोच्छं । सम्मत्ताई भावत्थसंगयं सुत्तणीइए ॥ १॥ पग्लोयहियं सम्म जो जिणत्रयण मुणेइ उवउत्तो । अइतिब्बकम्मविगमा सुकोसा सावगो एत्थ ॥२॥ तत्तत्थसदहाणं सम्मत्तमसग्गहीं ण एयम्मि । मिच्छत्तखओवसमा सुस्सूसाई उ हाँति दढं ।। ३ ।। सुस्सूस धम्मराओ गुरुदेवाणं जहासमाहीए । बेयावच्चे णियमो वयपडिवत्तीए (इ) भयणा उ॥४॥ जंसा अहिगयराओ कम्मखओवसमओ ण य तओबि । होइ परिणामभेया लहुंति तम्हा इहं भयणा ॥५॥ सम्मा पलियपुहुत्तेऽवगए कम्माण भावओ होति । वयपभितीणि भवण्णवतरंडतुल्लाणि णियमेण ॥६॥ पंच उ अणुब्बयाई थूलगपाणवहविरमणाईणि । उत्त- रगुणा तु अण्णे दिसिब्बयाई इमेमि तु ॥ ७॥ थूलगपाणवहस्सा विरई दुविहो य सो वहाँ होइ । संकप्पारंभेहिं बज्जइ संकप्पओ विहिणा ।। ८॥ गुरुमूले सुयधम्मो संविग्गो इत्तरं व इयरं वा । बज्जित्तु तओ सम्म बज्जेइ इमे य अइयारे ॥ ९॥ बंधवहं
प्रथमपघा
श्रीदशशा-
शकम् ।
स्त्रीय मूल
सूत्रम्।
॥ २॥
छविछेय अइभारं भत्तपाणवोच्छेयं । कोहाइदूसियमणो गोमणुयाईण णो कुणई ॥१०॥ थूलमुसावायरस य विरई सो पंचहा समासेणं ।
कण्णागोभोमालिय णासहरणकूडसखिज्जे ॥११॥ इह सहसब्भक्खाणं रहसा य सदारमन्तभेयं च । मोसोवएसयं कूडलेहकरणं च
वज्जेइ ॥ १२ ॥ थूलादत्तादाणे विरई तं दुविहमो विणिद्दिठं ( हमो उ णिदिलं )। सच्चित्ताचित्तेसु लवणहिरण्णाइवत्थुगयं ॥१३॥
वज्जइ इह तेणाहडतकरजोगं विरुद्धरज्जं च । कूडतुलकूडमाणं तप्पडिरूवं च ववहारं ॥१४॥ परदारस्स य विरई उरालवेउविभेयओ
दुविहं । एयमिह मुणेयव्वं सदारसंतोसमा एत्थ ॥ १५ ॥ वज्जइ इत्तरिअपरिग्गहियागमणं अणंगकीडं च । परीवाहकरणं कामे
तिव्वाभिलासं च ॥ १६ ॥ इच्छापरिमाणं खलु असयारंभविणिवित्तिसंजणगं । खेत्ताइवत्थुविसयं चित्तादविरोहओ चित्तं ॥ १७ ॥
खेत्ताइहिरण्णाईधणाइदुपयाइकुप्पमाणकमे । जोयणपयाणवंधणकारणभावेहि णो कुणइ ॥ १८ ॥ उड्डाहोतिरियदिसं चाउम्मासाइका-
लमाणेणं । गमणपरिमाणकरणं गुणव्वयं होइ विनेयं ॥ १९॥ वज्जइ उड्डाइक्कममाणयणप्पेसणोभयविसुद्धं । तह चेव खेत्तबुढेि कहिंचि
सइअंतरद्धं च ॥ २० ॥ वज्जणमणंतगुंवरिअचंगाणं च भोगओ माणं । कम्मयओ खरकम्माइयाण अवरं इपं भणियं
॥ २१ ॥ सच्चित्तं पडिबद्धं अपउलदुपउलतुच्छभक्खणयं । वज्जइ कम्मयओऽवि य इत्थं अंगालकम्माई ॥ २२ ॥ तहऽ-
णत्थदंडविरई अण्णं स चउम्बिहो अवज्झाणे । पमयायरिए हिंसप्पयाण पावोबएसे य ॥ २३ ॥ कंदप्पं कुक्कुइयं
मोहरियं संजुयाहिगरणं च । उवभोगपरीभोगाइरेगयं चेत्थ वजेइ ॥ २४ ॥ सिक्खावयं तु एत्थं सामाइयमो तयं तु विण्णेयं ।
सावजेयरजोगाण वजणासेवणारूवं ॥ २५ ॥ मणवयणकायदुप्पणिहाणं इह जत्तओ विवजेइ । सइअकरणयं अणवठियस्स
तह करणयं चेव ॥ २६ ॥ दिसिवयगहियस्स दिसापरिमाणस्सेह पइदिणं जं तु । परिमाणकरणमेयं अवरं खलु होइ विण्णेयं ॥२७॥
॥२॥
श्रीदशशा- प्रथमपद्या स्त्रीय मूल शकम् । सूत्रम् ॥३॥ वजइ इह आणयणप्पओग पेसप्पओगयं चेव । सद्दाणुरूववायं तह बहिया पोग्गलक्खेवं ॥२८॥ आहारदेहसकारखंभवावारपोसहो यन्नं । देसे सव्वे य इमं चरमे सामाइयं णियमा ॥ २९ ॥ अप्पडिदुप्पडिलेहियपमञ्जसेजाइ वजई एत्थ । सम्मं च अणणुपालणमा- हाराईसु सव्वेसु । ३० ॥ अण्णाईणं सुद्धाण कप्पणिजाण देसकालजुतं । दाणं जईणमुचियं गिहीण सिक्खावयं भणियं ॥ ३१ ॥ सञ्चित्तणिक्खिवणयं वजइ सञ्चित्तपिहणयं चेव । कालाइकमपरववएसं मच्छरियर्य चेव ॥ ३२ ॥ एत्थं पुण अइयारा णो परिसुद्धेसु होति सम्बेसु । अकखंडविरइभावा वजइ सव्वत्थ तो भणिय ॥३३॥ सुचादुपायरक्खणगहणपयनविसया मुणेयव्वा । कुंभारचकभाम- गदंडाहरणेण धीरेहिं ॥ ३४ ॥ गहणादुवरि पयचा होइ असन्तोऽवि विरइपरिणामो । अकुसलकम्मोदयओ पडइ अवण्णाइ लिंगमिह ॥ ३५ ॥ तम्हा णिचसतीए बहुमाणणं च अहिगयगुणम्मि । पडिवक्खदुगुंछाए परिणइआलोयणेणं च ॥ ३६ ॥ तित्थंकरमचीए सुसाहुजणपज्जुवासणाए य। उत्तरगुणसद्धाएं य एत्थ सया होइ जइयव्वं ॥३७॥ एवमसंतोऽवि इमोजायइ जाओवि ण पडइ कयाई। ता एत्थं बुद्धिमया अपमाओ होइ कायन्बो ॥३८॥ एत्थ उ सावयधम्मे पायमणुन्चयगुणब्बयाई च । आवकहियाई सिग्वावयाई पुण इत्तराईति ॥ ३९ ॥ संलेहणा य अंते ण णिओगा जेण पव्ययइ कोई । तम्हा णो इह भणिया विहिसेसमिमस्स वोच्छामि ॥ ४० ॥ निवसेज्ज तत्थ सद्धो ( सड्ढो) साहूर्ण जत्थ होइ संपाओ । चेझ्यहराई जम्मी तयण्णसाहम्मिया चेव ॥ ४१ ।। णवकारेण विबोहो अणुसरणं सावओ वयाई मे । जोगो चिइवंदणमो पच्चक्खाणं च विहिपुव्वं ॥ ४२ ॥ तह चेईहरगमणं सकारो वंदणं गुरुसगासे । पच्चक्खाणं सवर्ण जइपुच्छा उचियकरणिज्ज ॥४३॥ अविरुद्धो ववहारो काले तह भोयणं च संवरणं । चेइहरागमसवणं सकारो बंदणाई य ॥ ४४ ॥ जइविस्सामणमुचिओ जोगो नवकारचिंतणाईओ । गिहिगमणं विहिसुवर्ण सरणं गुरुदेवयाईणं ॥ ४५ ॥ अब्बंभे पुण श्रीदशशा- द्वितीयपद्या शकम् खीय मूल सूत्रम् ॥ ४ ॥ विरई मोहदुगुंछा सतत्तचिन्ता य । इत्थीकलेवराणं तन्विरएसुं च बहुमाणो ॥ ४६ ॥ सुत्तविउद्धस्स पुणो सुहुमपयत्येसु चित्तवि- ण्णासो । भवाठिइणिरूवणे वा अहिगरणोवसमचित्ते वा ॥४७॥ आउयपरिहाणीए असमंजसचेठियाण व विवागे। खणलाभदीवणाए धम्मगुणेसुंच विविहेसु ॥४८॥बाहगदोसविवक्खे धम्मायरिए य उजयविहारे । एमाइचित्तणासो संवेगरसायणं देइ ॥४९॥ गोसे भणिओ य विही इय अणवस्य तु चिठमाणस्स । भवविरहवीयभूओ जायइ चारित्तपरिणामो॥५०॥इति प्रथम श्रावकधर्मपञ्चाशकम् ॥ णमिऊण महावीरं जिणदिक्खाए विहिं पवक्खामि। वयणा णिउणणयजुयं भव्याहियठाय लेसेण॥५१॥दिक्खा मुंडणमेत्थं तं पुण चित्तस्स होइ विण्णेयं । ण हि अप्पसन्तचित्तो धम्महिगारी जओ होइ॥५२॥ चरमम्मि चेव भणिया एसा खलु पोग्गलाण परियट्टे । सुद्धसहा- वस्स तहा विसुज्झमाणस्स जीवस्स॥५३॥ दिक्खाए चेव रागो लोगविरुद्धाण चेव चाउत्ति। सुंदरगुरुजोगोऽवि य जस्स तओ एत्थ उचिओत्ति ॥५४॥ पयतीए सोऊण व दहण व केइ दिक्खिए जीवे। मग्गं समायरन्ते धम्मियजणवहुमए निचं ॥५५॥ एईए चेन सद्धा जायइ पावेज कहमहं एयं । भवजलहिमहाणावं णिरवेक्खा साणुबंधा य ॥५६ । विग्धाणं चाभावो भानेनि य चित्तथेज्जमच्चत्थं । एयं दिक्खारागो णिद्दिढ समयकेऊहिं ॥ ५७ ॥ सबस्स चेव जिंदा विसेसओ तह य गुणसमिद्धाणं । उजुधम्मकरणहसणं रीढा जण- पूयणिजाण ॥५८॥ बहुजणविरुद्धसंगो देसादाचारलंघणं चेव । उव्वणभोगो य तहा दाणाइवि पगडमण्णे तु ॥५९॥ साहुवसणम्मि तोसो सइ सामथम्मि अपडियारो य । एमाझ्याणि एत्थं लोगविरुद्धाणि साणि ॥६०॥ णाणाइजुओ उ गुरू सुविणे उदगादितारणं तत्तो । अचलाइरोहणं वा तहेव वालाइरक्खा वा ॥ ६१ ॥ वाउकुमाराईणं आहवणं णियणिएहिं मन्तेहिं । मुत्तासुत्तीए किल पच्छा तकम्मकरण तु ॥६२॥ बाउकुमाराहवणे पमजणं तत्थ सुपरिसुद्धं तु । गंधोदगदाणं पुण मेहकुमाराहवणपुच्वं ।। ६३ ।। उउदेवीणाहवणे ॥४॥ MS द्वितीयपञ्चा शकम् । श्रीदशशा- स्त्रीय मूल सूत्रम् ॥५॥ गंधड्डा होइ कुसुमबुढीत्ति । अग्गिकुमाराहवणे धूवं एगे इहं वेन्ति ॥६४॥ वेमाणियजोइसभवणवासियाहवणपुचगं तत्तो । पागार- तिगण्णासो मणिकंचणरुप्पवण्णाण॥६५॥ बतरगाहवणाओ तोरणमाईण होइ विण्णासो। चितितरुसीहासणछत्तचक्कधयमाझ्याणं च॥६६॥ भुवणगुरुणो य ठवणा सयलजगपियामहस्स तो सम्मं । उक्किवण्णगोवरि समवसरणविरुवस्स ।। ६७ ॥ एयस्स पुबदक्खिणभा- गणं मग्गओ गणधरस्स । मुणिवसभाण वेमाणिणीण तह साहुणीणं च ॥ ६८ ॥ इय अवरदक्खिणेणं देवीण ठावणा मुणेयचा । भुवणवश्वाणमंतरजोइससबंधणीणत्ति ॥६९।। भवणवडवाणमंतरजोइसियाणं च एत्थ देवाणं । अवरुत्तरेण णवरं निद्दिष्ठा समयकेहि ॥ ७० ॥ वेमाणियदेवाणं णराण णारीगणाण य पसत्था । पुव्वुत्तरेण ठवणा सव्वेसि णियगवण्णेहिं ॥ ७१ ॥ अहिणउलमयमया- हिवपमुहाणं तह य तिरियसत्ताणं । वितियंतरम्मि एसा तइए पुण देवजाणाणं ॥ ७२ ॥ रश्यम्मि समोसरणे एवं भत्तिविहवाणुसारेण । सुइभूओ उ पदोसे अहिगयजीवो इहं एइ ॥ ७३ ॥ भुवणगुरुगुणक्खाणा तम्मी संजायतिब्बसद्धस्स । विहिसासणमोहेणं तओ पवेसो तहिं एवं ॥ ७४ ॥ वरगंधपुप्फदाणं सियवत्थेणं तहच्छिठयणं च । आगइगइविण्णाणं इमस्स तह पुप्फपाएण ॥७५॥ अभिवाहरणा अण्णे णियजोगपवित्तिओ य केशत्ति। दीवाइजलगभेया तहुत्तरसुजोगओ चेव ॥७६।। बाहिं तु पुप्फपाए वियडणचउसरणगमणमाईणि । काराविजइ एसो वारतिगमुवरि पडिसेहो ॥ ७७|| परिसुद्धस्स उ तह पुप्फपायजोगेण दंसर्ण पच्छा । ठितिसाहणमुवबहण हरिसाइप- लोयणं चेव ॥ ७८ ।। अह तिपयाहिणपुर्व सम्मं सुद्धेण चित्तरयणेणं । गुरुणोऽणुवेयणं सव्वहबे दढमप्पणो एत्थ ।।७९।। एसा खलु गुरुभत्ती उक्कोसो एस दाणधम्मो उ । भावविसुद्धीएँ दढं इहराविय बीयमेयस्स ।। ८० ॥ जं उत्तमचरियामणं सोऽपि अणुत्तमा ण पारेन्ति । ता एयसगासाओ उक्कोसो होइ एयस्स ॥८१॥ गुरुणोऽवि णाहिगरणं ममत्तरहियस्स एत्थ वत्थुमि । तन्भावसुद्धिहेउं आणाइ ॥५॥ ।
श्रीदशशा-
द्वितीयपश्चा
स्त्रीय मूल
शकम् ।
सूत्रम्
॥६॥
पयट्टमाणस्स ||८२॥ णाऊण य तब्भावं जह होइ इमस्स भाववुड्डित्ति। दाणादुवदेसाओ अणेण तह एत्थ जइयव्व।।८३।। णाणाइगुणजुओ
खलु णिरभिस्संगो पयत्थरसिगो य। इय जयइ न उण अण्णो गुरूवि एयारिसो चेव ॥८४॥ धण्णाणमेयजोगो धण्णा चेहति एयणी-
ईए । धण्णा बहु मण्णन्ते धण्णा जे ण प्पदुसन्ति ॥८५॥ दाणमह जहासत्ती सद्धासंवेगकमजुयं णियमा । विहवाणुसारओ तह जणो-
वयारो य उचिओत्ति ॥ ८६ ॥ अहिगयगुणसाहम्मियपीईबोहगुरुभत्तिबुड्ढी य। लिंगं अव्यभिचारी पइदियहं सम्मदिक्खाए ॥८७॥
परिसुद्धभावओ तह कम्मखओवसमजोगओ होइ । अहिगयगुणवुड्डी खलु कारणओ कजभावेण।।८८॥ धम्मम्मि य बहुमाणा पहाणभा-
वेण तदणुरागाओ । साहम्मियपीतीए उ हंदि वुड्डी धुवा होइ ।।८९ ॥ विहियाणुहाणाओ पाएणं सबकम्मखओवसमा । णाणावरणा-
वगमा णियमेणं बोहबुड्डित्ति ॥९०॥ कल्लाणसंपयाए इमीऍ हेऊ जओ गुरू परमो। इय बोहभावओ चिय जायइ गुरुभत्तिवुड्डीवि।।९१॥
इय कल्लाणी एसो कमेण दिक्खागुणे महासत्तो । सम्मं समायरन्तो पावइ तह परमदिखपि ॥९२॥ गरहियमिच्छायारो भावणं जीवमु-
त्तिमणुहविउं । णीसेसकम्ममुक्को उवेइ तह परममुत्तिपि॥९३॥ दिक्खाविहाणमेयं भाविज्जतं तु तन्तणीतीए। सइअपुणबंधगाणं कुग्गहविरह
लहुं कुणइ ॥९४॥ इति दीक्षापञ्चाशकम्॥
नमिऊण वद्धमाणं सम्मं चोच्छामि वंदणविहाणं । उकोसातिभेयं मुद्दाविण्णासपरिसुद्धं ॥ ९५ ॥ णवकारेण
जहण्णा दंडगथुइजुयल मज्झिमा णेया। संपुण्णा उक्कोसा विहिणा खलु वंदणा तिविहः ॥ ९६ ॥ अहवापि भावभेया ओघेण
अपुणबंधगाईणं। सव्वावि तिहा णेया सेसाणमिमी ण जं समए ॥ ९७ ॥ पावं ण तिब्वभावा कुणइ ण बहु मण्णई भवं घोरं ।
उचियहिई च सेवइ सब्वत्थवि अपुणबंधोति ॥ ९८ ॥ सुस्सूस धम्मराओ गुरुदेवाणं जहासमाहीए। क्यावचे णियमो सम्मद्दिहिस्स
॥६॥
तृतीयपञ्चा शकम् । श्रीदशशा- स्त्रीय मूल 1 सूत्रम्। ॥ ७॥ लिंगाई ॥ ९९ ॥ मग्गणुसारि सड्डो पण्णवणिज्जो कियापरो चेव । गुणरागी सकारंभसंगओ तह य चारित्ती ।। १०० ॥ एते अहि- गारिणो इह ण उ सेसा दव्वओऽवि जं एसा । इयरीऍ जोग्गयाए सेसाण उ अप्पहाणत्ति ॥ १०१॥ण य अपुणबंधगाओ परेण इह जोग्गयावि जुत्तत्ति । ण य ण परेणवि एसा जमभव्वाणपि णिहिट्ठा ॥१०२॥ लिंगा ण तिए भावो ण तयत्थालोयणं गुणरागो । णो विम्हओ ण भवभयमियवच्चासो य दोहंपि ॥१०३॥ वेलाइ विहाणमि य तग्गयचित्ताइणा य विष्णेओ। तब्बुड्डि- भावभावेहिं तह य द वेयरविसेसो ॥१०४॥ सइ संजाओ भावो पायं भावंतरं जओ कुणइ । ता एयमेत्थ पवरं लिंग सइ भाववुड्डी तु ॥ १०५ ॥ अमए देहगए जह अपरिणयम्मिवि सुभा उ भावत्ति । तह मोक्खहेउअमए अण्णहिवि हंदि णिद्दिठा ॥ १०६ ॥ मंताइविहाणम्मिचि जायइ कल्लाणिणो तहिं जत्तो। एत्तोऽधिगभावाओ भव्वस्स इमीए अहिगोत्ति ॥१०७॥ एई' परमसिद्धी जायइ जत्तो दढं तओ अहिगा। जत्तम्मिवि अहिगत्तं भव्वस्सेयाणुसारेण ॥ १०८ ॥ पायं इमीए जत्ते ण होइ इहलोगियावि हाणित्ति । णिरुवकमभावाओ भावोऽवि हु तीइ छेयकरो ॥ १०९ ॥ मोक्खद्धदुग्गगहणं एयं तं सेसगाणवि पसिद्धं । भावेयव्वमिणं खलु सम्म- ति कर्य पर्सगेणं ॥ ११० ॥ पंचंगो पणिवाओ थयपाढो होइ जोगमुद्दाए। बंदण जिणमुद्दाए पणिहाणं मुत्तसुत्तीए ॥ १११॥ दो जाणू दोण्णि करा पंचमगं होइ उत्तमंगं तु । सम्मं संपणिवाओणेओ पंचंगपणिवाओ ॥११२।। अण्णोण्णन्तरिअंगुलिकोसाकारेहिं दोहिं हत्थेहिं । पिट्टोवरिकोप्परसंठिएहि तह जोगमुद्दत्ति ॥ ११३ ॥ चत्तारि अंगुलाई पुरओ ऊणाई जत्थ पच्छिमओ। पायाणं उस्सग्गो एसा पुण होइ जिणमुद्दा ॥ ११४ ॥ मुत्तासुत्ती मुद्दा समा जहिं दोवि गम्भिया हत्था। ते पुण ललाडदेसे लग्गा अण्णे अलग्गत्ति ॥ ११५ ॥ सव्वत्थवि पणिहाणं तग्गयकिरियाभिहाणवन्ना(ने)सु । अत्थे विसए य तहा दिईतो छिन्नजालाए ॥ ११६ ॥ ण य ॥ ७॥ १८
श्रीदशशा-
स्त्रीय मूल
तृतीयपश्चा
शकम् ।
सूत्रम् ।
॥ ८॥
तत्थवि तदणूणं हंदि अभावो णओवलंभोऽवि। चित्तस्सवि विण्णेओ एवं सेसोचओगेसु ॥११७॥ खाओवसमिगभावे दढजत्तकयं सुहं
अणुढाणं । परिवडियंपि हु जायइ पुणोवि तब्भावबुड्डिकरं ॥११८॥ अणुहबसिर्द्ध एयं पायं तह जोगभावियमईणं । सम्ममवधारियव्वं
बुहेहिं लोगुत्तममईए ॥ ११९ ॥ जिण्णासावि हु एत्थं लिगं एयार हंदि सुद्धाए । णेबाणंगनिमित्तं सिद्धा एसा तयस्थीणं ॥ १२० ॥
धिइसद्धासुहविविदिसभेया जं पायसो उ जोणित्ति । सण्णाणादुयम्मि पइडिया जोगसत्थेसु ॥ १२१ ॥ पढमकरणोवरि तहा अण-
हिणिविहाण संगया एसा । तिविहं च सिद्धमेयं पयड समए जओ भणियं ॥१२२॥ करणं अहापपत्तं अपुचमणियाट्टि चेव भव्वाणं ।
इयरेसिं पढम चिय भण्णइ करणत्ति परिणामो ॥ १२३ ॥ जा गंठी ता पढम गठिं समइच्छओ भवे त्रीयं । अणियट्टीकरणं पुण सम्म-
तपुरक्खडे जीवे ॥ १२४ ॥ इत्तो उ विभागाओ अणादिभवदव्वलिंगओ चेव। णिउणं णिरूवियव्या एसा जह मोक्खहेउत्ति ॥१२५॥
णो भावओ इमीए परोवि हु अवड्डपोग्गला अहिगो। संसारो जीवाणं हंदि पसिद्ध जिगमगम्मि ॥ १२६ ॥ इय तंतजुत्तिओ खलु
णिरूवियव्वा बुहेहिं एसत्ति । ण हु सत्तामेत्तेणं इमीऍ इह होइ णेव्याणं ॥१२७॥ किंचेह छेयकूडगरूवगगायं भणत्ति समयविऊ ।
तंतेसु चित्तभेयं तंपि हु परिभावणीयं तु ॥१२८॥ दवेणं टंकण य जुत्तो छेयं हु रूवगो होइ । टंकविहूणो दब्वेवि ण खलु एगंत-
छेओत्ति ॥१२९॥ अहव्वे टंकेगवि कूडो तेगं विणा उ मुद्दत्ति। फलमेत्तो एवं चिा मुद्धाण पयारणं मोत्तुं ॥१३०॥ तं पुण अगत्थफ-
लदं णेहाहिगयं जमणुवओगित्ति । आयगयं चिय एत्थं चिंतिज्जइ समयपरिसुद्धं ॥ १३१ ॥ भावेणं वण्णादिहि चेव सुद्धेहिं वदगा
छेया । मोक्खफलच्चिय एसा जहोइयगुणा य णियमेणं ॥ १३२ ॥ भावणं वण्णादिहिं तहा उ जा होइ अपरिसुद्धत्ति । बीयगरूवसमा
खलु एसावि सुहत्ति णिदिवा ॥ १३३ ॥ भावविहूणा वण्णाइएहिं सुद्धावि कूडरूवसमा । उभयविहूणा णेया मुद्दप्पाया अनिट्ठफला
॥८॥
श्रीदशशा-
३वन्दन-
पञ्चाशकम्
स्त्रीय मूल
सूत्रम् ।
॥ ९॥
॥१३४॥ होइ य पाएणेसा किलिहसत्ताण मंदबुद्धीणा पाएण दुग्गइफला विसेसओ दुस्समाए उ ॥ १३५॥ अण्णे उ लोगिगच्चिय एसा
णामेण बंदणा जइणी । जं तीइ फलं तं चिय इमीऍण उ अहिगयं किंचि ॥१३६॥ एयपि जुज्जइ चिय तदणारंभाउ तप्फलं वजओ।
तप्पञ्चवायभावोऽवि हंदि तत्तोण जुत्तत्ति ॥१३७॥ जमुभयजणणसभावा एसा विहिणेयरहिं ण उ अण्णा । ता एयस्साभावे इंमीऍ एवं
कहं वीयं ।। १३८ ॥ तम्हा उ तदाभासा अण्णा एसत्ति णायओ णेया। मोसाभासाणुगया तदत्थभावाणिओगणं ॥ १६९ ॥ सुहफ-
लजणणसभावा चिंतामणिमाइएऽवि णाभव्चा । पावंति किं पुणेयं परमं परमपयवीयंति ॥ १४० ॥ भवावि एत्थ णेया जे आसन्ना
ण जाइमेत्तेणं । जमणाइ सुए भणियं एयं ण उ इटफलजणगं ।। १४१ । विहिअपओसो जेसिं आसण्णा तेऽवि सुद्धिपत्तत्ति ।
खुद्दमिगाणं पुण सुद्धदेसणा सीहणायसमा ॥१४२॥ आलोचिऊण एवं तंतं पुव्यावरेण सूरीहिं । विहिजत्तो कायब्वो मुद्धाण हियच्या
सम्मं ॥१४३।। तिब्बगिलाणादीणं भेसजदाणाइयाई णाया। ददृच्वाइँ इहं खलु कुग्गहविरहेण धीरेहिं ॥१४४॥ इति वन्दनपञ्चाशकम् ३ ॥
नमिऊण महावीरं जिणपूजाए विहिं पवक्खामि । संखवओ महत्थं गुरूवएसाणुसारेण ॥ १४५ ॥ विहिणा उ कीरमाणा सन्च
चिय फलवती भवति चेढा । इहलोइयावि किं पुण जिणपूया उभयलोगहिया ॥ १४३ ॥ काले सुइभूएणं विसिद्धपुप्फाइएहिं विहिणा
उ । सारथुइथोत्तगरुई जिणपूजा होइ कायन्या ॥ १४७ ॥ कालम्मि कीरमाणं किसिकम्म बहुफलं जहा होइ । इय सव्व च्चिय कि-
रिया णियणियकालम्मि विण्णेया ॥१४८॥ सो पुण इह विण्णेओ संझाओ तिण्णि ताव ओहेण। वित्तिकिरियाविरुद्धो अहवा जो जस्स
जावइओ ॥१४९॥पुरिसेणं बुद्धिमया सुहबुढेि भावओ गणंतेणं । जत्तेणं होयध्वं सुहाणुबंधप्पहाणेण ॥ १५० ॥ वित्तीवोच्छेयम्मि य
गिहिणो सीयंति सव्वकिरियाओ । णिरवेक्खस्स उ जुत्तो संपुण्णो संजमो चेव ॥ १५१ ।। तासिं अविरोहेणं आभिग्गहिओ इहं मओ
॥९॥
श्रीदशशा-
४ पूजा
सीय मूल
पञ्चाशकम्
सनम् ।
॥१०॥
कालो । तत्थावोच्छिण्णो जे णिच्चं तगारणभावोत्ति ॥१५२॥ तत्थ सुइणा दुहावि हु दव्वे पहाएण सुद्धवत्थेण । भावे उ अवत्थोचि-
यतिसुद्धवित्तिप्पहाणेग ॥ १५३ ॥ हाणाइवि जयगाए आरंभवओ गुणाय णियमेण । सुहभावहेउओ खलु विण्णेयं कूवणाएणं
॥ १५४ ॥ भूमीपेहणजलछाणणाइ जयणा उ होइ हाणाओ । एत्तो विसुदभावो अणुवसिद्धो भिय बुहाणं ॥ १५५ ॥ अनत्थारंभ-
वओ धम्मे णारंभओ अणाभोगो । लोए पवयणखिसा अमोहिबीयंति दोसा य ॥ १५६ ॥ अविसुद्धावि हु वित्ती एवं चिय होइ
अहिंगदोसाउ । तम्हा दुहावि सुइणा जिणपूजा होइ कायया ॥ १५७ ॥ गंधवरधूवसव्वोसहोहिं उदगाइएहिं चित्तेहिं । सुरहिविले-
वणवरकुसुमदामबलिदीवएहिं च ॥ १५८ ॥ सिद्धत्थयदहिअक्खयगोरोयणमाइएहि जहलाभं । कंचणमोत्तियरयणाइदामएहिं च विवि-
हेहिं ॥युग्मम् ॥१५९।।पवरेहिं साहणेहिं पायं भावोऽवि जायए पवरो । ण य अण्णो उनओगो एएसि सयाण लक्ष्यरो ॥ १६० ॥
इहलोयपारलोइयकज्जाणं पारलोइयं अहिंगं । तंपि हु भावपहाणं सोऽपि य इय कज्जगम्मोत्ति ॥ १६१ ॥ ता नियविहवणुरूवं वि-
सिहपुप्फाइएहिं जिणपूजा । कायन्ना बुद्धिमया तम्मी बहुमाणसारा य ॥ १६२ ॥ एसो चेन इह विही विसेसओ सबमेव जत्तेण ।
जह रेहति तह सम्म कायज्वमणण्णचेटेणं ॥ १६२ ॥ वत्थेण बंधिऊणं णासं अहवा जहासमाहीए । वज्जेयव्न तु तदा देहम्मिवि कंड-
यणमाई ॥ १६४ ॥ भिचावि सामिणो इय जत्तेण कुणंति जे उ सणिओगं। होति फलभायणं ते इयरेसि किलेसमित्तं तु ॥१६५ ॥
भुवणगुरूण जिणाणं तु (ण वि ) विसेसओ एव (य) मेव दहच्वं । ता एवं चिय' पूया एयाण बुहेहिं कायव्वा ॥ १६६. ॥ बहु-
माणोऽवि हु एवं जायइ परमपयसाहगो णियमा । सारथुइथोत्तसहिया तह य चितिवदणाओ य ॥ १६७ ॥ सारा पुण थुइथोत्ता
गंभीरपयत्थविरइया जे उ । सन्भूयगुणुफित्तणरूवा खल ते जिणाणं तु ॥ १६८ ॥ तेसिं अत्थाहिगमे णियमेणं होइ कुसलपरिणामो ।
॥ १०॥
४ पूजा श्रीदशशा- स्त्रीय मूल पञ्चाशकम् खत्रम्। ॥११॥ सुंदरभावा तेसिं इयरम्मिवि रयणणाएण ॥ १६९ ॥ जरसमणाई रयणा अण्णायगुणावि ते समिति जहा । कम्मज्जराइ थुइमाइयावि तह भावरयणाउ ॥ १७० ॥ ता एयपुव्वगं चिय पूजाए उवरि वंदणं नेयं । अक्खलियाइगुणजुयं जहागमं भावसारं तु ॥१७१ ॥ कम्मविसपरममंतो एवं एयंति वेंति सव्वण्णू ( समयण्णू ) । मुद्दा एत्थुस्सग्गो अक्खोभो होइ जिणचिण्णो ॥ १७२ ॥ एयस्स सम- त्तीए कुसलं पणिहाणमो उ कायव्वं । तत्तो पवित्तिविग्धजयसिद्धी तह य थिरीकरणं ॥ १७३ ॥ एत्तो चिय ण णियाणं पणिहाणं बोहिपत्थणासरिसं । सुहभावहेउभावा णेयं इहरापवित्ती उ ।। १७४ ॥ एवं तु इडसिद्धी दव्वपवित्तीउ अण्णहा णियमा । तम्हा अवि- रुद्धभिणं णेयमवत्थंतरे उचिए ।। १७५ ।। तं पुण संविग्गणं उक्ओगजुएण तिब्बसद्धाए । सिरणमियकरयलंजलि इय कायव्वं पय- तेणं ॥ १७६ ॥ जय वीयराय ! जयगुरू होउ ममं तुह पभावओ भयवं' । भवणिव्वेओ मग्गाणुसारिया इट्ठफलसिद्धी ॥१७७॥ लोय- विरुद्धच्चाओ गुरुजणपूआ परत्थकरणं च । सुहगुरुजोगो तन्वयणसेवणा आभवमखंडा ॥ १७८ ॥ युग्मम् ।। उचियं च इमं यं तस्साभावम्मि तप्फलस्सण्णे । अपमत्तसंजयाणं आराऽणभिसंगओ ण परे ॥ १७९ ॥ मोक्खंगपत्थणा इय ण णियाणं तदुचियस्स विण्णेयं । सुत्ताणुमइत्तो जत्थ बोहीए पत्थणा माणं !!. १८० ॥ एवं च दसाईसुं तित्थ्यरंमिवि णियाणपडिसेहो । जुत्तो भवपडिबद्धं साभिस्संगं तयं जेण ॥ १८१॥ जं पुण णिरभिस्संगं धम्मा एसो अणेगसत्तहिओ। णिरुवमसुहसंजणओ अपुवचिंतामणी- कप्पो ॥१८२॥ ता एयाणुठाणं हियमणुवहयं पहाणभावस्स । तम्मि पवित्तिसरूवं अत्थापत्तीएँ तमदुई ॥ १८३ ॥ युग्मम् ॥ कय- मित्थ पसंगेण पूजा एवं जिणाण कायव्वा । लघृण माणुसत्तं परिसुद्धा सुत्तनीतीए ॥ १८४ ॥ पूजाए कायवहो पडिकुडो सो य णेव पुज्जाणं । उवगारिणित्ति तो सा परिसुद्धा कह णु होइत्ति ॥ १८५ ॥ भण्णइ जिणपूयाए कायवहो जतिवि होइ उ काहीच ॥ १ ॥ - --
श्रीदशशा-
स्त्रीय मूल
५प्रत्या-
ख्यान-
पश्चाशकम्
खत्रम्।
॥१२॥
तहवि तई परिसुद्धा गिहीण कूवाहरणजोगा ॥ १८६ ॥ असदारंभपवत्ता जं च गिही तेण तेसि विनेया। तन्निवित्तिफल च्चिय
एसा परिभावणीयमिणं ॥१८७॥ उवगाराभावम्मिवि पूज्जाणं पूजगस्स उवगारो। मंतादिसरणजलणाइसेवणे जह तहेहंपि ॥१८८॥
देहादिणिामपि हु जे कायवहम्मि तह पयति । जिणपूयाकायवहम्मि तेसिमपवत्तणं मोहो ॥ १८९ ॥ सुत्तभणिएण विहिणा
गिहिणा णिबाणमिच्छमाणेण । तम्हा जिणाण पूजा कायव्या अप्पमत्तेणं ॥१९०॥ एकंपि उदगबिदुं जह पक्खित्तं महासमुद्दम्मि ।
जायइ अक्खयमेवं पूया जिणगुणसमुद्देसु ॥ १९१॥ उत्तमगुणवहुमाणो पयमुत्तमसत्तमज्झयारम्मि । उत्तमधम्मपसिद्धी पूयाए जिणव-
रिंदाणं ॥ १९२ ॥ सुब्बइ दुग्गइणारी जगगुरुणो सिंदुवारकुसुमेहिं । पूजापणिहाणेणं उबवण्णा तियसलोगम्मि ॥१९३॥ सम्म णाऊ-
ण इमं सुयाणुसारेण धीरपुरिसेहिं । एवं चिय कायनं अविरहियं सिद्धिकामेहिं ॥ १९४ ॥ इति पूयापगरणं चउत्थं ॥
नमिऊण वद्धमाणं समासओ सुत्तजुत्तिओ वोच्छं । पचक्खाणस्स विहिं मंदमइविवोहणहाए ॥ १९५ ॥ पच्चक्खाणं
नियमो चरित्तधम्मो य होंति एगट्ठा । मूलुत्तरगुणविसयं चित्तमिणं वणियं समए ॥ १९६ ॥ इह पुण अद्वारूवं णवकारादि पतिदि-
णोवओगित्ति । आहारगोयरं जइगिहीण भणिमो इमं चेव ॥ १९७ ॥ गहणे आगारेसुं सामइए चेव विहिसमाउत्तं । भेए भोगे सय-
पालणाएँ अणुबंधभावे य ॥ १९८ ॥ दारगाहा ॥ गिण्हति सयंगहीयं काले विणएण सम्ममुवउत्तो। अणुभासंतो पइवत्थु जाण.
गो जाणगसगासे ॥ १९९ ॥ एत्थं पुण चउभंगो विष्णेओ जाणगेयरगओ उ । सुद्धासुद्धा पढमंतिमाउ सेसेसु उ विभासा
॥ २०० ॥ बिइए जाणावेउं आहेणं तइए जेहगाइंमि । कारणओ उ न दोसो इहरा हाइत्ति गहणविही ॥ २०१॥ दो चेव
णमोकारे आगारा छच्च पोरिसीए उ । सत्तेव य पुरिमड्ढे एकासणगम्मि अहेव ॥ २०२ ॥ सत्तेगट्ठाणस्स उ अहेवायविलस्स आ-
॥ १२॥
५ प्रत्या-
ख्यान
पञ्चाशकम.
पञ्चाशक-
मुलम्
॥ १३॥
आगारा । पंच अभत्तहस्स उ छप्पाणे चरिम चत्तारि ।। २०३ ॥ पंच चउरो अभिग्गहि णिज्यिइए अह णव य आगारा । अप्पाउ-
रणे पंच उ हवंति सेसेसु चत्तारि ॥ २०४ ॥णवणीओगाहिमए अद्दवदहिपिसियघयगुले चेव । णव आगारा तेसि सेसदवा-
णं च अहेव ।। २०५ ॥ वयभंगो गुरुदोसो थेवस्सवि पालणा गुणकरी उ। गुरुलाघवं च णेयं - धम्मम्मि अओ उ आगारा
॥ २०६ ॥ सामइएवि हु सावजचागरूवे उ गुणकरं एयं । अपमायबुड्डिजणगत्तणेण आणाउ विष्णेयं ॥ २०७॥ एत्तो य अप्प-
माओ जायइ एथमिह अणुहवो पायं । विरतीसरणपहाणे सुद्धपवित्तीसमिद्धफलो ॥ २०८ ॥ ण य सामाइयमेयं बाहइ भेयगहणे
(ग्गहे) वि सम्वत्थ । समभावपवित्तिणिवित्तिभावओ ठाणगमणं व ॥२०९॥ सामइए आगारा महल्लतरगेवि णेह पण्णत्ता । भणिया
अप्पतरेऽवि हु णवकाराइम्मि तुच्छमिणं ॥२१०॥ समभावे च्चिय तं जं जायइ सव्वत्थ आवकहियं च । ता तत्थ ण आगारा पण्णत्ता
किमिह तुच्छंति । २११॥ तं खलु णिरभिस्संगं समयाए सव्वभावविसयं तु । कालावहिम्मिवि परं भंगभया णावाहितेण ॥ २१२ ॥
मरणजयज्झवसियसुहडभावतुल्लमिह हीणणाएण । अववायाण ण विसओ भावेयव्वं पयत्तेणं ॥ २१३ ॥ एत्तो च्चिय पडिसेहो दढं
अजोग्गाण वण्णिओ समए । एयस्स पाइणोऽवि हु बीयंति विही य अइसइणा ॥ २१४ ॥ तस्स उ पवेसणिग्गमवारणजोगेसु जह उ
अववाया । मूलाबाहाएँ तहा णवकाराइम्मि आगारा ॥२१५ ॥ण य तस्स तेसुऽवि तहा णिरभिस्संगो उ होइ परिणामो। पडिया-
रलिंगसिद्धो उणियमओ अण्णहारूवो ॥ २१६ ॥ण य पढमभाववाघायमो उ एवंपि अवि य तस्सिद्धी । एवं चिय होइ दढं
इहरा बामोहपायं तु ।। २१७ ॥ उभयाभावेऽवि कुतोऽवि अग्गओ हंदि एरिसो चेव । तकाले तब्भावो चित्तखओवसमओ ओ
॥ २१८ ॥ आहारजाइओ एस एत्थ एकोवि होति चउभेओ । असणाइजाइभेया णाणाइपसिद्धिओ ओ ॥ २१९ ॥ गाणं सद्दहणं
॥ १३॥
पञ्चाशक-
५ प्रत्या-
ख्यान
पञ्चाशकम्.
॥१४॥
गहण पालणा विरतिवुड्डि चेवत्ति । होइ इहरा उ मोहा विवजओ भणियभावाणं ॥ २२० ॥ असणं ओयणसत्तुगमुग्गजगाराइ खज-
गविही य । खीराई सूरणाई मंडगपभिई य विष्णेयं ॥२२१॥ पाणं सोवीरजवोदगाइ चित्तं सुराइगं चेव । आउक्काओ सन्चो कक्कड-
गजलाइयं च तहा ॥ २२२ ॥ भत्तोसं दन्ताई खज्जूरं नालकेरदक्खादी । ककडिगंवगफणसाइ बहुविहं खाइमं णेयं ॥२२३॥ दंतवणं
तंबोलं चितं तुलसीकुहेडगाई य । महुपिप्पलि सुंठाई अगहा साइमं होइ ॥ २२४ ॥ लेसुदेसेणेए भेया एएसिं दंसिया एवं । एवाणु-
सारओ चिय सेसा सयमेव विष्णेया ॥२२५॥ तिविहाइभेयओ खलु एत्थ इमं वण्णियं जिणिदेहिं । एत्तो चिय भेएसुवि सुहुमंति
बुहाणमविरुद्धं ॥२२६॥ अण्णे भणति जतिणो तिविहाहारस्स ण खलु जुत्तमिणं । सत्याविरइउ एवं भेयग्गहणे कह सा उ॥२२७॥
अपमायबुड्विजणगं एयं एत्थंपि दंसियं पुव्वं । तव्भोगमित्तकरणे सेसच्चागा तओ अहिगो ॥ २२८ ॥ एवं ( कहिचि ) कहंचि कज्जे
दुविहस्सवि तण्ण होति चिंतमिणं । सच्चं जइणो णवरं पाएण ण अण्णपरिभोगो ॥ २२९ ॥ विहिणा पडिपुण्णम्मि भोगो विगए य
थेवकाले उ । सुहधाउजोगभावे चित्तेणमणाकुलेण तहा ॥ २३० ।। काऊण कुसलजोगं उचियं तकालगोयरं णियमा । गुरुपडिवत्ति-
प्पनुहं मंगलपाठाइयं चेन ॥ २३१ ॥ सरिऊण विसेसेगं पच्चक्खायं इमं मए पच्छा । तह संदिसाविऊणं विहिणा मुंजंति धम्मरया
॥२३२॥ सयपालणा य एत्थं गहियम्मिवि ता इमम्मि अन्नेपिं । दाणे उपएसम्मि य ण होति दोसा जहऽण्णत्थ ॥२३३॥ कयपञ्च-
क्खाणोऽवि य आयरियगिलाणबालवुड्डाणं । देज्जासणाइ संते लाभे कयवीरियायारो ॥२३४॥ संविग्गअन्नसंभोइयाण दंसेज्ज सड्ढग-
कुलाणि । अतरंतो वा संभोइयाण जह वा समाहीए ॥ २३५ ॥ एवमिह सावगाणवि दाणुवएसाइ उचियमो णेयं । सेसम्मि वि एस
विही तुच्छस्स दिसादवेक्खाए ॥२३६॥ संतेअरलद्विजुएअराइभावेसु होइ तुल्लेसु । दाणं दिसाइभेए तीए दितस्स आणादी ॥२३७॥
॥१४॥
पञ्चाशक-
.
६ स्तव-
पञ्चाशकम्.
॥ १५॥
भाषणमुचियजोग अणवरयं जो करेइ अब्बहिओ। णियभूमिगाय सरिसं एत्थं अणुबंधभावविही ॥ २३८ ॥ गुरुआएसेणं या
जोगंतरगंपि तदहिगं तमिह । गुरुआणाभंगम्मि य सव्वेष्णत्था जओ भणितं ॥२३९॥ छठ्ठमदसमदुवालसेहिं मासद्धमासखमणेहिं ।
अकरितो गुरुवयणं अणंतसंसारिओ होति ।। २४० ॥ बज्झाभावेऽवि इमं पचक्खंतस्स गुणकरं चैव । आसवनिरोहभावा आणाआरा-
हणाओ य ।। २४१ ॥ न य एत्थं एगंतो सगडाहरणादि एत्थ दिहतो । संतंपि णासइ लहुँ होइ असतंपि एमेव ॥ २४२ ॥ ओहे-
णाविसयपि हुण होइ एयं कहिंचि णियमेण । मिच्छासंसज्झियकम्मओ तहा सबभोगाओ ॥ २४३ ॥ विरईए संवेगा
तक्खयओ भोगविगमभावण । सफलं सव्वत्थ इमं भवविरहं इच्छमाणस्स ॥ २४४ ॥ इति प्रत्याख्यानपञ्चाशकम् ५॥
नमिऊण जिणं वीरं तिलोगपुजं समासओ वोच्छं । थयविहिमागमसुद्धं सपरेसिमणुग्गहहाए ॥ २४५ ॥दव्वे भावे य थओ
दब्बे भावथयरागओ सम्म । जिणभवणादिविहाणं भाषथओ चरणपडिबत्ती ।। २४६ ।। जिणभवणबिठावणजत्तापूजाइ सुत्तओ
विहिणा । दबत्थउत्ति नेयं भावत्थयकारणत्तेण ॥ २४७ ॥ विहियाणुहाणमिणंति एवमेवं सया करेंताणं । होइ चरणस्स हेऊ
णो इहलोगादवेक्खाए ॥ २४८ ॥ एवं चिय भावथए आणाआराहणाउ रागोऽवि । जं पुण' इयविवरीयं तं दबथओवि णो होइ
॥ २४९ ॥ भावे अइप्पसंगो आणाविवरीयमेव जं किंचि । इह चित्ताणुट्ठाणं तं दव्यथओ भवे सव्वं ॥ २५० ॥ जं वीयरागगामी
अह तं णणु गरहितंपि हु स एवं । सिय उचियमेव जंतं आणाआराहणा एवं ॥२५१॥ उचियं खलु कायव्वं सव्वत्थ सया णरेण
बुद्धिमता । इइ फलसिद्धी णियमा एस चिय होइ आणत्ति ।। २५२ ।। जं पुण एयविउत्तं एमंतेणेव भावसुण्णति । तं चिसयम्मिवि
ण तओ भावथयाहेउतो णेय।।२५३।। समयम्मि दब्वसद्दो पायं जं जोग्गयाए रूढोत्ति । णिरुवचरितो उ बहुहा पओगभेदोबलंमाओ
OH
॥१५॥
६ स्तव-
पञ्चाशकम्.
पञ्चाशक-
॥१६॥
॥२५४॥ मिउपिंडो दवघडो सुसावगो तह य दबसाहुत्ति। साहू य दव्यदेवो एमाइ सुए जओ भणित।२५५॥ ता भावत्थयहेऊ जो
सो दव्वत्थओ इह इहो । जो उ व णेवंभूओ स अप्पहाणो परं होति॥२५६॥ अप्पाहण्णेऽवि इहं कत्थइ दिहो उ दव्वसहोत्ति । अंगारम-
दगो जह दव्वायरिओ सयाऽभव्यो ॥ २५७ ॥ अप्पाहण्णा एवं इमस्स दव्वत्थवत्तमविरुद्धं । आणावज्झत्तणओ न होइ मोक्खंगया
णवरं ॥२५८॥ भोगादिफलविसेसो उ अस्थि एत्तोऽवि विसयभेदेण । तुच्छो उ तगो जम्हा हवति पगारंतरेणावि ॥२५९॥ उचिया-
णुढाणाओ विचित्तजइजोगतुल्लमो एस । जं ता कह दव्वत्थओ तदारेणप्पभावाओ ॥ २६० ॥ जिणभवणादिविहाणहारेणं एस
होति सुहजोगो । उचियाणुढाणंपि य तुच्छो जइजोगतो णवरं ॥ २६१ ॥ सनत्थ निरभिसगत्तणण जइजोगमो महं होइ । एसो
उ अभिरसंगा कत्थइ तुच्छेवि तुच्छे उ ॥२६२॥ जम्हा उ अभिस्संगो जीवं दूसेइ णियमतो चेन । तहशिगस्स जोगो विसधारियजो-
गतुल्लोति ॥ २६३ ॥ जइणो अदूसियरसा हेयाओ सव्वहा णियत्तरस । सुदो उ उवादेए अकलंको सव्वहा सो उ ॥ २६४ ॥
असुहतरंडुत्तरणप्पाओ दब्वत्थओऽसमत्तो य । णदिमादिसु इयरो पुण समत्तबाहुत्तरणकप्पो॥२६५॥ कड्डगोसहादिजोगा मंथररोगस-
मसण्णिहो वावि । पढमो विणोसहेण तक्खयतुल्लो व बितिओ उ ॥ २६६ ॥ पढमाओं कुसलबंधो तरस विवागेण सुगइमादीया ।
तत्तो परंपराए चितिओऽविहु होइ कालेणं ॥२६७।। चरणपडिवत्तिरूवो थोयब्वोचियपवित्तिओ गुरुओ । संपुष्णाणाकरणं कयकिचे
हंदि उचियं तु ॥२६८॥ णेयं च भावसाहुं विहाय अण्णो चएति काउं जे । सम्मं तग्गुणणाणाभावा तह कम्मदोसा य ॥२६९।। इत्तो
चिय फुल्लामिसथुइपडिवचिपूयमज्झमि । चरिमा गरुई इटा अण्णेहिवि णिचभावाओ ।।२७०।। दव्वत्थयभावत्थयरूवं एयमिय होति
दहच्वं । अण्णोण्णसमणुबद्धं (विद्ध) णिच्छयतो भणियविसय तु ॥ २७१- ।। जइणोऽवि हु दब्वत्थयभेदो अणुमोयणेण अथिचि ।
॥१६॥
७ जिन पञ्चाशक भवन पञ्चाशकम् ॥ १७ ॥ एयं च एत्थ णेयं इय सुद्धं तंतजुत्तीए ॥ २७२ ॥ तंतरिम वंदणाए पूयणसकारहेउ उरसग्गो । जतिणोऽवि हु णिहिट्ठो ते पुण दव्व- न्थयसरूवे।।२७३|| मल्लाइएहि पूआ सकारो पवरवत्थमादीहिं । अण्णे विवज्जओ इह दुहावि दव्वत्थओएत्थ ॥२७४ ओसरणे बलि- मादी ण चेह जं भगवयावि पडिसिद्धं । ता एममणुण्णाओ उचियाणं गम्मती तेण ॥२७५|| णय भगवं अणुजाणति जोगं मुक्खविगुणं कदाचिदपि । प य तयणुगुणोऽवि तओ ण बहुमतो होति अण्णसिं॥२७६॥ जो चेव भावलेसो सो चेन य भगवतो बहुमतो उ । ण तोऽवि यरेणंति अत्थओ सोवि एमेव ॥२७७॥ कज्ज इच्छंतणं अणंतर कारणपि इ8 तु। जह आहारजातत्तिं इच्छंतणेह बाहारो ॥ २७८ ॥ जिणभवणकारणाइवि भरहादणिं ण वारितं तेण | जह तेसि चिय कामा सल्लविसादीहिं णाएहि ॥ २७९ ॥ ता तंपि अणुमय चिय अप्पडिसेहाओ नजुत्तीए । इय सेसाणवि एत्थ अणुमोयणमादि अविरुद्धं ॥ २८० ।। जं च च उद्धा भणिओ विणओ उवयारिओ उ जो तत्थ । सो तित्थगरे णियमा ण होइ दव्वत्थयादण्णो ॥ २८१॥ एयस्स उ संपाडणहउँ तह चेव वंदणाए उ । पूजणमादुचारणमुववण्णं होइ जइणोऽवि ॥ २८२ ॥ इहरा अणत्थगं तं ण य तयणुचारणेण सा भणिता। ता अहिसंधारणमो संपा डणमिहमेयस्स ॥ २८३ ॥ सक्खा उ कसिणसयमदव्याभावेहिं ( वो य ) णो अयं इहो । गम्मइ तंतठितीए भावपहाणा हि मुणउ- त्ति ॥ २८४ ॥ एएहितो अण्णे जे धम्माहगारिणो हु तेसिं तु । सक्खं चिय विण्णेओ भावंगतया जतो भाणित ॥ २८५ ॥ अक- सिणपवनयाणं विरयाविरयाण एस खलु जुत्तो । संसारपयणुकरणे दव्यथए कूवदिछतो ॥ २८६ ॥ सो खलु पुष्फाईओ तत्थुत्तो न जिणभवणमाईवि । आईसदा वुत्तो तयभावे कस्स पुप्फाई' ॥ २८७ ।। णणु तत्थेव य मुणिणो पुप्फाइनिवारणं फुडं अस्थि । आत्थि तयं सयकरण पड़च्च नऽणुमोयणाईवि ।। २८८ ॥ सुबइ य वइररिसिणा कारवणंपि हु अणुटियमिमस्स । वायगगंथेसु तहा ॥ १७ ॥ 569 RES
पञ्चाशक
मूलम्.
७ जिन
भवन-
पनाशकम्
॥ १८॥
एयगया देसणा चेन ॥२८९ ॥ दव्वत्थओवि एवं आणापरतंतभावलेसेण । समणुगउ च्चिय णेोऽहिगारिणो सुपरिसुद्धोत्ति
॥ २९० ॥ लोगे सलाहणिज्जो विसेसजोगाउ उण्णइणिमित्तं । जो सासणस्स जायइ सो णेओ सुपरिसुदोत्ति ॥ २९१ ॥ तत्थ पुण
वंदणाइंमि उचियसंवेगजोगओ णियमा । अस्थि खलु भावलेसो अणुहवसिद्धो विहिपराणं ॥ २९२ ॥ दनत्थयारिहत्तं सम्म णाऊण
भयवओ तंमि । तह य (उ) पयट्टताणं तभावाणुमइओ सो य ( चेव ) ॥ २९३ ॥ अलमेत्य पसंगणं उचियत् अप्पणो मुणेऊणं ।
दोवि इमे कायव्वा भवनिरहत्थं बुहजणेण ॥ २९४ ॥ स्तवनविधिः समाप्तः ॥
॥ अथ सप्तमपञ्चाशकम् ॥
नमिऊण वदमाणं वोच्छं जिणभवणकारणावहाणं । संखेवओ महत्थं गुरूनएसाणुसारेणं ॥ २९५ ॥ अहिगारिणा इमं खलु
कारेयनं निवज्जए दोसो । आणाभंगाउ च्चिय धम्मो आणाए पडिबहो । २९६ ॥ आराहणाइ तीए पुण्णं पावं विराहणाए उ ।
एवं धम्मरहस्सं विष्णेयं बुद्धिमंतेहिं ॥ २९७ ॥ अहिगारी उ गिहत्थो सुहसयणो वित्तसंजुओ कुलजो । अक्खुदो धिइबलिओ मइमं
तह धम्मरागी अ ॥ २९८ ॥ गुरुपूयाकरणरई सुस्सुसाइगुणसंगओ चेव । णायाहिगयविहाणस्स धणियं माणप्पहाणो य ॥२९९॥
॥ युग्मम् ॥ एसो गुणद्धिजोगा अणेगसत्ताण तीइ विणिओगा। गुणरयणनियरणेणं तं कारितो हियं कुणइ ॥ ३०० ॥ तं तह पर.
तमाणं दहं केइ गुणरागिणो मग्गं । अण्णे उ तस्स बीयं सुहभावाउ पवज्जति ॥ ३०१ ॥ जो च्चिय सुहभावो खलु सन्चन्नुमयाम्मि
होइ परिसुदो । सो चिय जायइ बीयं बोहीए नेणणागण ।। ३०२ ॥ जिणभनणकारणनिही सुद्धा भूमी दलं च काई । भियगा-
॥
॥ १८ ॥
पञ्चाशक ७ जिन भवन पञ्चाशकम् मूलम्. ॥ १९ ॥ पाइसंधाणं सासयवुड्ढी य जयणा य ॥ ३०३ ॥ दबे भावे य तहा सुद्धा भूमी पएसऽकीला य । दव्वेऽपत्तिगरहिया अण्णसिं होइ भावे उ ॥ ३०४ ॥ अपदेसंमि ण वुड्डी कारवणे जिणघरस्स ण य पूया । साहूणमणणुवाओ किरियाणासो उ अववाए ॥३०५|| मासणगरिहा लोए अहिगरणं कुत्थियाण सपाए । आणादीया दोसा संसारणिवंधणा घोरा ॥ ३०६ ॥ कीलादिसल्लजोगा होति अणिव्याणमादिया दोसा। एएमि बज्जणहा जइज्ज इह सुत्तविहिणा उ ॥ ३०७ ।। धम्मत्थमुज्जुएणं सव्यस्सापातयं ण कायव्यं । इय संजमोऽवि सेओ एत्थ य भयवं उदाहरणं ॥३०८ ॥ सो तावसासमाओ तेसिं अप्पत्तियं मुणेऊणं । परमं अबोहिबीय ततो गतो हंनऽकालेऽवि ।। ३०९ ॥ इय सव्वेणवि सम्म सक अप्पत्तियं सइ जणस्स । णियमा परिहरियव्य इयरंमि यतत्तचिंता उ ।। ३१० ॥ कठादीवि दलं इह सुद्ध जं देवतादुववणाओ । णो अविहिणोवणीय सयं च काराविय जं णो ॥ ३११ ॥ तस्सवि य इमो णेओ सुद्धासुद्धपरिजाणणोवाओ । तकहगहणादिम्मी सउणेयरसण्णिवातो जो ॥ ३१२ ।। णंदादिसुहो महो भरिओ कलसोऽथ सुंदरा पुरिसा । सुहजोगाइ य सउणो कंदियसहादि इतरो उ॥३१३।। सुद्धस्सवि गहियस्सा पसत्थदियहम्मि सुहमुहुत्तेण । सकामणम्मिवि पुणो विष्णेया सउणमादीया ॥३१४॥ कारवणेऽवि य तस्सिह मितगाणनिसधणं ण कायव्यं । अवियाहिग- प्पदाणं दिहादिगुप्फलं एयं ।। ३१५ ।। ते तुच्छगा बराया अहिगेण दढं उचिंति परितोसं । तुहा य तत्थ कम्मं तत्तो अहिगं पकुव्यं- ति ॥ ३१६ ॥ धम्मपसंसाए तहा केइ णिबंधति बोहिबीयाई । अण्णे उ लहुयकम्मा एत्तो च्चिय संपवुझंति ॥ ३१७ ॥ लोगे य साहुवाओ अतुच्छभावेण सोहणो धम्मो । पुरिसुत्तमप्पणीतो पभावणा चेव तित्थस्स ॥ ३१८ ॥ सासयबुड्डीवि इहं भुवणगुरुजिाणंद्- गुणपरिणाए । तभिबवणन्थं सुद्धपवित्तीएँ णियमेण ॥ ३१९ ॥ पेच्छिस्सं इत्थमहं बंदणगणिमित्तमागए साहू । कयपुण्णे भगवंते ॥ १९॥ -SC
पञ्चाशक
मूलम्
७ जिन
भवन-
पञ्चाशकम्
॥ २०॥
गुणरयणणिही महासत्ते ॥ ३२० ॥ पडिबुझिस्सति इहं दट्टण जिाणदानबमकलकं । अण्णेऽवि भन्नसत्ता काहिति ततो परं धम्म
॥ ३२१ ॥ ता एयं मे वित्त जमेत्थमुवओगमेति अणतरयं । इय चिंताऽपरिवडिया सासयवुड्डी उ मोक्खफला ॥ ३२२ ॥ जयणा य
पयत्तेणं कायव्वा एत्थ साजोगेस । जयणा उ धम्मसारो जं भणिया वीयरागेहिं ।। ३२३ ॥ जयणा उ धम्मजणणी जयणा धम्म-
स्स पालणी चेव । तव्वुड्डीकरी जयणा एगंतसुहावहा जयणा ॥ ३२४ ॥ जयणाए वट्टमाणो जीतो सम्मत्तणाणचरणाणं । सद्धाबो-
हासेवणभावेणाराहगो भणितो ॥ ३२५ ॥ एसा य होइ णियमा तदहिगदोसविणिवारणी जेण । तेण णिनितिपहाणा निण्णेया
बुद्धिमंतेहिं ॥३२६।। सा इह परिणयजलदलविसुद्धिरूवा उ होइ णायन्ना । अण्णारंभणिवित्तीएँ अप्पणाहिट्ठणं चेतं ॥३२७॥ एवं च
होइ एसा पवित्तिरूनावि भावतो णवरं । अकुसलणिवित्तिख्या अप्पबहुविसेसभावेणं ॥३२८।। एत्तो चिय णिदोस सिप्पादिविहाणमो
जिाणदस्स । लेसेण सदोसपिङ बहुदोसनितारणत्तेण ॥ ३२९ ॥ वरघोहिलाभओ सो संयुत्तमपुग्णसंजुओ भयनं । एगंतपरहियरतो
विसुदजोगो महासत्तो ॥३३०॥ जं बहुगुणं पयाणं तं णाऊणं तहेव दंसेइ । ते रक्खंतस्स ततो जहोचितं कह भवे दोसो' ॥३३१॥
युग्मम् । तत्थ पहाणो अंसो बहुदोसनिनारणाउ जगगुरुणो । नागादिरक्खणे जह कड्डणदोसेऽवि सुहजोगो॥३३२॥ खड्डातडम्मि विसमे
इ8सुगं पेन्छिऊण कीलंतं । तप्पच्चवायभीया तदाणणठा गया जणणी ॥३३३॥ दिहो य तीए णागो तं पति एंतो दुतो उ खड्डाए ।
तो कट्टितो तगो तह पीडाइवि सुद्धभावाए ॥३३४॥ युग्मम् ॥ एयं च एत्थ जुत्तं इहराहिगदोसभावतोऽणत्थो । तप्परिहारेऽणत्थो
अत्थो चिय तत्तओ णेओ ॥ ३३५ ॥ एव निवित्तिपहाणा विण्णेया भावओ अहिरोयं । जयणावओ उ विहिणा पूजादिगयावि
एमेव ॥ ३३६ ॥ णिप्फाइऊण एवं जिणभवणं सुदरं तहिं बिनं । विहिकारियमह विहिणा पडवेज्जा लडं चेव ॥ ३३७ ॥ एयस्स
॥ २० ॥
पञ्चाशक
मूलम्.
अष्टमं
प्रतिष्ठा
पञ्चाशकम्
॥ २१ ॥
फलं भणियं इय आणाकारिणो उ सड्डस्स । चित्तं सुहाणुबंध णिव्याणंतं जिणिदेहिं ॥ ३३८ । जिणबिंबपइट्ठावणभावज्जियकम्म-
परिणतिवसेणं | सुगतीइ पट्ठावणमणहं सदि अप्पणो चेव ॥ ३३९ ॥ तत्थवि य साहुदंसणभावज्जियकम्मतो उ गुणरागो ।
काले य साहुदंसणमहकमेणं गुणकर तु ॥ ३४० ॥ पडिबुझिस्संतन्ने भावज्जियकम्मओ य पडिवत्ती । भावचरणस्स जायति एगंत-
सुहावहा णियमा ॥ ३४१ ॥ अपरिवडियसुहींचतामावज्जियकम्मपरिणतीए उ । गच्छति इमीइ अंतं ततो य आराहणं लहइ
॥ ३४२ ॥ णिच्छयणया जमेसा चरणपडिवत्तिसमयतो पभिति । आमरणंतमजस्सं संजमपरिपालणं विहिणा ॥ ३४३ ॥ आराहगो
य जीवो सत्तभवेहिं पावती णियमा । जमादिदोसबिरहा सासयसोखं तु णिवाणं ।। ३४४ ।। जिणभवणकारणविही समत्ता ॥७॥
॥ अथाष्टमपंचाशकम् ॥ ८॥
नमिऊण देवदेवं वीरं सम्म समासओ चोच्छ । जिणाबपइट्ठाए विहिमागमलोयणीतीए ॥ ३४५ ॥ जिणविवस्स पइट्ठा पायं
कारावियस्स जं तेण । तकारवणमि विहिं पढम चिय अणिमो ताव ॥ ३४६ ॥ सोउं णाऊण गुणे जिणाण जायाएं सुद्धबुद्धीए ।
किच्चमिणं मणुयाणं जम्मफलं एत्तियं चेत्र (ह) ॥ ३४७ ॥ गुणपगरिसा जिणा खलु तेसिं विवस्स दंसणंपि सुहं । कारावणेण
तस्स उ अणुरगहो अत्तणो परमो ॥ ३४८ ॥ मोक्खपहसामियाणं मोक्खत्थं उज्जएण कुसलेणं । तग्गुणबहुमाणादिसु जइयव्यं सच-
जत्तेणं ।। ३४९ ।। तग्गुणवहुमाणाओ तह सुहभावेण बज्झती णियमा । कम्म सुहाणुबंधं तस्सुदया सबसिद्वित्ति ॥३५०॥ चतुर्भिः
कलापकम् ॥ इय सुद्धबुद्धिजोगा काले संपूइऊण कत्तारं । विभवोचियमप्पेज्जा मोल्लं अणहस्स सुहभावो ॥ ३५१ ।। तारिसयस्सा-
॥ २१ ॥
पञ्चाशक
मूलम्.
अष्टम
प्रतिष्ठा
पन्नाशकम्
॥ २२॥
'भावे तस्सेव हितत्थमुज्जुओ णवरं । णियमेज्ज विचमोल्लं जं उचियं कालमासस्स ॥ ३५२ ॥ देवस्सपरीभोगो अणंगजम्मेसु दारुण-
विवागो । तंमि स होइ णिउत्तो पावो जो कारओ इहरा ॥ ३५३ ॥ जं जायइ परिणामे असहं सबस्स तं न कायव्यं । सम्मं णिरू-
विऊणं गाढागलाणस्स वाऽपत्यं ॥ ३५४ ॥ आणागारी आराहणेण तीए ण दोसवं होति । वत्थुविवज्जासम्मिवि छउमत्थी सुद्ध-
परिणामो ॥ ३५५ ॥ आणापवित्तिओ चिय शुद्धो एसो ण अण्णहा णियमा । नित्थगरे बहुमाणा तदभावाओ य णायव्यो ॥३५६॥
समतिपवित्ती सध्या आणामज्झत्ति भवफला चेव । तित्थगरुद्देसेणवि ण तत्तओ सा तदुदेसा ॥ ३५७ ।। मूढा अणादिमोहा तहा
तहा एत्थ संपयद्वंता । तं चेव य मण्णंता अवमण्णंता ण याणंति ॥ ३५८ ॥ मोक्खाथिणा तओ इह आणाए चेव सव्यजत्तेणं ।
सव्वत्थवि जइयव्वं संमंति कयं पसंगेण ॥ ३५९ ॥ णिफण्णस्स य सम्मं तस्स पइट्ठावणे विही एस । सुहनोएण पवेसो आयतणे
ठाणठवणा य ॥ ३६० ॥ तेणेव खेत्तसुद्धी हत्थसयादिविसया णिओगेण । कापगो सकारो य गंधपुप्फादिएहि तहिं ॥ ३६१ ॥
दिसिदेवयाण पूया सबेसि तह य लोगपालाणं । ओसरणकमेणऽण्णे सव्वेसिं चेा देवाणं ॥३६२॥ जमहिगयविसामी सव्वास चव
अब्भुदयहेऊ । ता तस्स पइटाए तेसिं पूयादि अविरुद्धं ॥३६३। साहम्मिया यएए महिड्डिया सम्मदिद्विणो जेण। एत्तो चिय उचियं
खलु एतसिं एत्थ पूजादी ॥३६४॥ तत्तो सुहजोएणं सट्ठाणे मंगलेहि ठवणा उ । अहिवासणमुचिएण गंधोदगमादिणा एत्थ ॥३६५।।
चत्तारि पुण्णकलसा पहाणमुद्दाविचित्तकुसुमजुया । सुहपुण्णचत्तचउतंतुगाच्छया होति पासेस ॥३६६॥ मंगलदीवा य तहा घयगु-
लपुण्णा सुभिक्खुभक्खा य । जववारयवण्णयसत्थिगादि सनं महारंमं ॥ ३६७ ॥ मंगलपडिसरणाई चित्ताई रिद्धिविद्धिजुत्ताई ।
पढमदियहमि चंदणविलेवणं चैव गंधड्ढे ॥३६८॥ चउणारीओमिणणं णियमा अहिगासु णत्थि उ विरोहो। णवत्थं च इमासिं जे पवरं
॥ २२ ॥
पञ्चाशक
मूलम्
अष्टम
प्रतिष्ठा
पञ्चाशकम्
॥ २३ ॥
तं इहं सेयं ॥ ३६९ ॥ जं एयवइयग्णं सरीरमकारसंगयं चारु । कीग्इ तयं असेसं पुण्णणिमित्तं मुणेयव्वं ॥ ३७० ॥ तित्थगरे बहु-
माणा आणाआराहणा कुसलजोगा । अणुवधसुद्धिभावा रागादीणं अभावा य ॥ ३७१ ॥ दिक्खियोजणोमिणणओ दाणाओ सत्तितो
तहयम्मि । वेहव्यं दारिदं च होति ण कयाति नारीणं ॥ ३७२ ॥ उक्कोसिया य पूजा पहाणदव्येहिं एत्थ कायव्या । ओसहिफलव-
स्थसुवण्णमुत्तारयणाइएहिं च ॥ ३७३ ।। चित्तवलिचित्तगंधहिं चित्तकुसुमेहि चित्तवासेहिं । चित्तेहिं विऊहेहिं भावेहिं विहवसारेण
।। ३७४ ॥ एयमिह मूलमंगल एत्तो चिय उत्तरावि सकारा। ता एयम्मि पयत्तो काययो वुद्धिमंतेहिं ॥३७५ ।। चितिवंदण
श्रुतिवुड्डी उस्सग्गो साहु सासणसुराए । थयसरण पूयकाले ठवणा मंगलगपुव्वा उ ॥ ३७६ ॥ पूया चंदणमुस्सग्ग पारणा भावथे-
ज्जकरणं च । सिद्धाचलदीवसमुहमंगलाणं च पाढो उ ॥ ३७७ ।। जह सिद्धाण पतिठा तिलोगचूडामणिम्मि सिद्धिपदे । आचंदमू-
रियं तह होउ इमा सुप्पतिहत्ति ॥ ३७८ ॥ एव अचलादीसुवि मेरुप्पमुहेसु हाति वत्तव्यं ।' एते मंगलसदा तम्मि सुहनिबंधणा
दिटा ।। ३७९ ।। सोउं मंगलसदं सउणंमि जहा उ इट्टसिद्धित्ति । एत्थंपि तहा संमं विण्णया बुद्धिमंतेहिं ॥ ३८० ॥ अण्णे उ
पुण्णकलसादिठावणे उदहिमंगलादीणि । जपंतण्णे सव्वत्थ भावतो जिणवरा चेर ।। ३८१ ॥ सत्तीए संघपूजा विसेसपूजाउ बहुगुणा
एसा । जे एस सुए भणिओ तित्थयराणंतरो संघो ॥ ३८२ ।। गुणसमुदाओ संघो पवयण तित्थंति होति एगहा । तित्यगरोवि
य एणं णमए गुरुभावतो चेव ॥ ३८३ ।। तप्पुन्धिया अरिहया पूजितपूया य निणयकम्मं च । कयकिचोवि जह कहं कहेति णमते
तहा तित्थं ।। ३८४ ॥ एयम्मि पूजियम्मी णत्थि तयं जंण पूजिय होइ । भुअगेऽवि पूणिज्ज ण गुणठाणं ततो अण्णं ॥ ३८५ ।।
नप्पूयापरिणामो हंदि महाविसयमो मुणेयब्बो। तद्देसपूयणम्मिवि देवयपूया देणाएण ॥ ३८६ ।। आसन्नसिद्रियाणं लिंगमिणं
॥ २३ ॥
--
पञ्चाशक-
मूलम्
अष्टम
प्रतिष्ठा
पञ्चाशकार
॥ २४॥
जिणवरेहिं पण्णत्तं । संघमि चेव पूया सापण्णणं गुणणिहिम्मि ॥ ३८७ ।। एसा उ महादाणं एस च्चिय होति भावजण्णोति ।
एसा गिहत्थसारो एस च्चिय संपयामूलं ॥ ३८८ ॥ एतीए फलं णेयं परमं णेवाणमेव णियमेण । सुरणरसुहाई अणुसंगियाई इह
किसिपलालं व ॥ ३८९ ।। कयमेत्य पसंगेणं उत्तरकालोचिर इहण्णपि । अणुरूवं कायव्यं तित्थुण्णतिकारगं णियमा ॥ ३९० ॥
उचिओ जणोवयारो विसेसओ णवरि सयणवग्गम्मि । साहम्मियवग्गम्मि य एयं खलु परमवच्छल्लं ।। ३९१ ॥ अट्टाहिया य महिमा
सम्म अणुबंधसाहिगा केई । अण्णे उ तिण्णि दियहे णिओगमो चेव कायवो ॥ ३९२ ॥ तत्तो विसेसपूयापुव्वं विहिणा पडिस्सरो-
मुयणं । भूयबलिदीणदाणं एत्थंपि ससतिओ किंपि ।। ३९३ ॥ तत्तो पडिदिणपूयाविहाणओ तह तहेह कायव्वं । विहिताणुट्ठाण
खलु भवविरहफलं जहा होति ॥ ३९४ ॥ पड़हाविही सम्मत्तो ८ ॥
॥ अथ नवमपंचाशकम् ॥९॥
नमिऊण वद्रमाणं सम्म संखेवओ पवक्खामि । जिणज ताएँ विहाणं सिद्धिफलं सुत्तणीईए ॥ ३९५ ॥ दंसणमिह मोक्खंगं परमं
एयस्स अट्ठहायारो । णिस्संकादी भणितो पभावणतो जिणिंदेहिं ॥ ३९६ ॥ पवरा पभावणा इह असेसभावमि तीएँ सम्भावा ।
जणजत्ताय तयंगं ज पवरं ता पयासोऽयं ॥ ३९७ ॥ जत्ता महसवो खलु उदिस्स जिणे स कीरइ जो उ । सो जिणजत्ता भण्णइ
तीऍ विहाणं तु दाणाइ ।। ३९८ ॥ दाणं तवावहाणं सरीरसकार मो जहासत्ति । उचितं च गीतवाइय थुतिथोत्ता पेथणादी या
॥ ३९९ ॥ दाणं अणुकंपाए दीणाणाहाण सत्तिओ णेयं । तित्थंकरणातेणं साहण य पत्तबुद्धीए ॥ ४०० ॥ एकासणाइ णियमा
॥ २४ ॥
पञ्चाशक-
मूलम्
नवमं
पञ्चाशकम्
॥ २५॥
तबोवहाणंपि एत्थ कायव्वं तत्तो भावविसुद्धी णियमा विहिसेवणा चेव ॥ ४०१॥ बत्थविलेवणमल्लादिएहिं विविहो सरीरसकारो।
कायब्बो जहसत्तिं पवरो देविंदणाएण ।। ४०२ ॥ उचियमिय (ह) गीयवाइयमुचियाण वयाइएहिं जं रम्मं । जिणगुणविसयं
सद्धम्मबुद्धिजणगं अणुवहासं ॥ ४०३ ॥ थुइथोत्ता पुण उचिया गंभीरपयस्थविरड्या जे उ । संवेगवुड्विजणगा समा य पाएण सन्धोर्स
॥ ४०४ ॥ पेच्छणगावि णडादी घम्मिपणाडयजुआ इहं उचिया। पत्थावो पुण णेओ इमेसिमारंभमादीओ ॥ ४०५ ॥ आरंभे
चिय दाणं दीणादीण मणतुहिजणणत्थं । रण्गामापायकारणमणहं गुरुणा समत्तीए ॥ ४०६ ।। विसयपवेसे रण्णो उ दंसणं ओग्ग-
हादिकहणा य । अणुजाणावण विहिणा तयणुण्णाए य संवासो ॥ ४०७ ॥ एसा पत्रयणणीती एव वसंताण णिज्जरा विउला । इह-
लोयम्मिवि दोसा ण होति णियमा गुणा होति ॥ ४०८ || दिह्रो पवयणगुरुणा राया अणुसासिओ य विहिणा उ । तं नत्थि
जण्ण वियरइ कित्तियमिह आमघाउत्ति ॥ ४०९ ॥ एत्थमणुसासणविही भणिओ सामण्णगुणपससाए । गंभीराहरणेहिं उत्तीहि य
भावसाराहिं ॥ ४१० । सामण्णे मणुयत्ते धम्माओ गरीसरत्तणं णेयं । इय मुणिऊणं सुंदर ! जत्तो एयम्मि काययो ।। ४११ ॥
इड्डीण मूलमेसो सन्यासि जणमणोहराणंति । एसो य जाणवत्तं णेओ संसारजलहिम्मि ॥ ४१२ ॥ जायइ य सुहो एसो उचिय-
स्थापायणेण सव्यस्स । जत्ताए वीयरागाण विसयसारत्तओ पवरो ।। ४१३ ।। एतीए सव्वसत्ता सुहिया खु अहेसि तंमि कालंमि ।
एण्हिपि आमधारण कुणसु तं चेव एतेर्सि ।। ४१४ ॥ तम्मि असंते राया दहव्वो सावगेहिवि कमेणं । कारेयव्यो य तहा दाणेण-
वि आमघाउत्ति ॥ ४१५ ॥ तेसिपि घायगाणं दायव्यं सामपुव्वगं दाणं । तत्तियदिणाण उचियं कायव्या देसाणा य सुहा
॥ ४१६ ।। तित्थरस वण्णवाओ एवं लोगम्मि घोहिलाभो य । केसिंचि होइ परमो अण्णसिं बीयलाभोत्ति ।। ४१७ ।। जा चिय
॥ २५ ॥
पभाशक-
मूलम्:
ननम
पञ्चाशकम्
॥ २६ ॥
गुणपडिवत्ती सवण्णुमयाम्म होइ पडिसुद्धा । स चिय जायति बीयं बोहीए तेणणाएणं ॥ ४१८ ॥ इय सामत्थाभावे दोहिपि
वग्गेहिं पुन्चपुरिसाणं । इय सामत्थजुगाणं बहुमाणो होति काययो । ४१९ ॥ ते धण्णा सप्युरिसा जे एयं एवमेव णिस्सेसं । पुचि
करिस किच्चं जिणवत्ताए विहाणेणं ॥ ४२० ॥ अम्हे उ तह अधण्णा धण्णा उण एत्तिएण ज तेसिं । बहु मण्णामो चरियं सुहावह
धम्मपुरिसाणं ॥ ४२१ ॥ इय नहुमाणा तेसिं गुणाणमणुमोयणा णिओगेणं । तत्तो तत्तुल्लं चिय होइ फलं आसयविसेसा ॥ ४२२ ॥
कयमेत्थ पसंगेणं तोवहाणादियावि णियसमए । अणुरूवं कायन्या जिणाण कल्लाणदियहेसु ।। ४२३ ॥ पंच महाकल्लाणा सनसिं
जिणाण हवंति णियमेण । भुवणच्छेरयभूया कल्लाणफला य जीवाणं ॥ ४२४ ॥ गम्भे जम्मे य तहा णिक्खमणे चेन णाणणेन्नाणे ।
भुवणगुरूण जिणाणं कल्लाणा होति णायव्वा ॥ ४२५ ॥ युग्मम् ॥ तेसु य दिणेसु धमा देविदाई करिति भत्तिणया । जिणजतादि-
विहाणा कल्लाणं अप्पणो चेव ।। ४२६ ॥ इय ते दिणा पसत्था ता सेसेहिपि तेसु कायव्यं । जिणजत्तादि सहरिसं ते य इमे बढ़-
माणस्स ।। ४२७ ॥ आसाढसुद्धछट्ठी चेत्ते तह सुद्धतेरमी चेव । मग्गसिरकिण्हदसमी वइसाहे सुद्धदसमी य ॥ ४२८ ॥ कत्तियकिण्हे
चरिमा गम्भाइदिणा जहकम एते । इत्युत्तरजोएणं चउरो तह सातिणा चरमो ॥ ४२९ ॥ अहिंगयतित्थाविहाया भगवति णिदसिया
इमे तस्स । सेसाणवि एवं चिय णियणियतित्थेस् विष्णेया ॥४३०॥ तित्थगरे बहुमाणो अभासी तह य जीयकप्पस्स । देविंदादि-
अणुगिती गंभीरपरूवणा लोए ॥ ४३१ ॥ वणो य पवयणस्सा इय जताए जिणाण णियमेणं । मग्गाणुसारिभावो जायइ एत्तो चिय
विसुद्धो ॥ ४३२ ॥ तत्तो सयलसमीहियसिद्धी णियमेण अविकलं जं सो । कारणमिमीए भणिओ निहिं जियरागदोसेहिं ।। ४३३ ।।
मग्गाणुमारिणो खलु तचाभिणिवेसओ मुभा चैत्र । होइ समत्ता चेट्ठा असुभावि य गिरणुबंधति ॥ ४३४ । सो कम्मपारतंता
॥ २६॥
पञ्चानक
मूलम्
नवम
पञ्चाशकम्
॥ २७
बट्टइ तीए ण भावओ जम्हा । इय जत्ता इय वीयं एवंभूयस्स भावस्स ॥ ४३५ ॥ ता रहणिक्खमणादिवि एते उ दिणे पड्डुच्च
कायव्यं । जं एसो च्चिय विसओ पहाणमो तीएँ किरियाए ॥ ४३६ ॥ विसयप्पगरिसभावे किरियामेत्तंषि बहुफलं होइ । सक्कि-
रियावि हु ण तहा इयरम्मि अवीयरागिब्ब ।। ४३७ ।। लबूण दुल्लहं ता मणुयत्तं तह य पवयणं जइणं । उत्तमाणिदसणेसुं बहुमाणो
होइ काययो । ४३८ । एसा उत्तमजत्ता उत्तमसुयवण्णिया सदि बुहेहिं । सेसा य उत्तमा खलु उत्तमरिद्वीएँ कायन्या ।। ४३९ ।।
इयराऽतब्बहुमाणोऽअण्णा य इमीऍ णिउणबुद्धीए । एवं विचिंतियव्वं गुणदोसविहावणं परमं ।। ४४० ॥ जेडमि विज्जमाणे उचिए
अणुजेट्टपूयणमजुत्तं । लोगाहरणं च तहा पयडे भगवंतवयणम्मि ॥ ४४१ ॥ लोगो, गुरुतरगो खलु एवं सति भगवतोवि इड्रोत्ति ।
मिच्छत्तमो य एवं एसा आसायणा परमा ।। ४४२ ।। इय अण्णत्थवि सम्म गाउं गुरुलाघवं विसंसेण । इडे पयट्टियव्वं एसा खलु
भगवतो आणा ॥ ४४३ ॥ जत्ताविहाणमेयं णाऊणं गुरुमुहाउ धीरेहि । एवं चिय काय अविरहियं भत्तिमंतेहि ।। ४४४ ॥
जत्ताविही सम्मत्तो ॥ ९॥
॥ अथ दशमं पंचाशकम् ॥
नमिऊण महावीरं भवहियहाएँ लेसओ किंपि । वोच्छं समणोवासगपडिमाणं सुत्तमग्गेणं ।। ४४५ ॥ समणोवासगपडिमा
एकारस जिणवरोहि पग्णत्ता । दसणपडिमादीया सुयकेवालणा जतो भणियं ॥ ४४६ ॥ दंसणवयसामाइयपोसहपडिमाअसंभमच्चित्ते ।
आरंभपेसउद्दिवजए समणभूए य ॥ ४४७ ।। ईसणपडिमा णेया सम्मलजुयस्स जा इहं बौदी। कुग्गहकलकरहिया मिच्छत्तखओ-
-
॥ २७॥
पश्चाशक
मूलम्
दशम
বাহার
ॐ
॥ २८॥
वसमभावा ॥ ४४८ ॥ मिच्छत्तं कुग्गहकारणंति खओवसममुवगए तम्मि। ण तओ कारणविगलत्तणेण सदि विसविगारो व्व।।४४९॥
होइ अणाभोगजुओ ण विवज्जयवं तु एस धम्मम्मि । अत्थिकादिगुणजुतो सुहाणुबंधी णिरतियारो ॥ ४५० ॥ बोंदी य एत्थ
पडिमा विसिगुणजीवलोयओ भणिया। ता एरिसगुणजोगा सुहो उ सो खावणत्थत्ति ॥ ४५१ ॥ एवं वयमाईसुवि दहब्यमिणं-
ति णवरमेत्थ वया । घेप्पंतणुव्वया खलु थूलगपाणवहविरयादी ॥ ४५२ ॥ सम्मत्तोवरि ते सेसकम्मुणो अवगए पुहुत्तम्मि । पलि-
याण होति णियमा सुहायपरिणामरूवा उ ॥ ४५३ बंधादि असकिरिया संतेसु इमेसु पहवइ ण पायं । अणुकंपधम्मसवणादिया उ
पहवति विसेसेण ॥ ४५४ ॥ सावज्जजोगपरिवज्जणादिरूवं तु होइ विष्णेयं । सामाइयमिनरियं गिहिणो परमं गुणहाणं ॥४५५॥
सामाइयंमि उ कए समणो इव सावओ जतो भणितो । बहुसो विहाणमस्स य तम्हा एयं जहुत्तगुणं ॥ ४५६ ।। मणदुप्पणिहाणादि
ण होति एयम्मि भावओ संते । सतिभावावट्ठियकारिया य सामण्णवीयंति ॥ ४५७ ॥ पोसेइ कुसलधम्मे जं ताहारादिचागणुट्ठाणं ।
इह पोसहोत्ति भण्णति विहिणा जिणभासिएणेव ॥ ४५८ ॥ आहारपोसहो खलु सरीरसकारपोसहे चेव । बंभव्य वारेसु, य एयगया
धम्मबुड्डित्ति ॥ ४५९ ॥ अप्पडिदुप्पडिलेहियसेज्जासंथारयाइ वज्जेति । सम्मं च अणणुपालणमाहारादीसु एयम्मि ।। ४६० ॥
सम्ममणुव्वयगुणवयसिक्खाबयवं थिरो य गाणी य । अहमिचउदासु पडिमं ठाएगराईयं ॥४६१।। असिणाणवियडभोई मउलियडो
दिवसबंभयारी य । रत्ति परिमाणकडो पडिमावज्जेसु दियहेसु ॥ ४६२ ॥ झायइ पडिमाएँ ठिओ तिलोगपुज्जो जिणे जियकसाए ।
णियदोसपचणीयं अण्णं चा पंच जा मासा ।। ४६३ ॥ पुत्वोइयगुणजुत्तो विसेसओ विजियपोहणिज्जो य । वज्जइ अचंभमेगंतो
उ राईपि थिरचित्तो ।। ४६४ । सिंगारकहाविरओ इत्थीए समं रहम्मि णो ठाइ । चयइ य अतिप्पसंगं तहा विहूसं च उकोसं ॥४६॥
AR
॥ २८॥
पञ्चाशक
मूलम्
उवासग
पडिमा पं०
॥ २९॥
एवं जा छम्मासा एसोऽहिगतो इहरहा दिढ । जावज्जीवंपि इमं वज्जइ एयाम्म लोगम्मि॥४६६।। सचित्तं आहारं वज्जइ असणादियं
निरवसेस । असणे चाउलउंविगचणगादी सव्वहा सम्मं ॥ ४६७ ॥ पाणे आउकायं सचित्तरससजुअं तहण्णं पि । पंचुंबरिककडिगा-
इयं च तह खाइमे सव्वं ॥ ४६८ ॥ दंतवणं तबोल हरेडगादी य साइमे सेसं । सेसपयसमाउत्तो जा मासा सत्त विहिपुव्वं ॥ ४६९॥
वज्जइ सयमारंभं सावज्ज कारवेइ पेसेहिं । पुचप्पओगओ चिय वित्तिणिमित्तं सिढिलंभावो ॥ ४७० ॥ निग्घिणतेगंतेणं एवंवि हु
होइ चेव परिचत्ता । एदहमेत्तोऽवि इमो वज्जिज्जतो हियकरो उ ॥ ४७१ ॥ भव्यस्साणावीरियसंफासणभावतो णिओगेणं ।
पुचोइयगुणजुत्तो ता बज्जति अह जा मासा ।। ४७२ पेसेहिवि आरंभ सावज्ज कारवेइ णो गुरुयं । अत्थी संतुट्ठो वा एसो पुण
होति विण्णेओ ।।४७३॥ निक्खित्तभरा पायं पुत्तादिसु अहब सेसपरिवारे । थेवममत्तो य तहा सव्वत्थवि परिणओ नवरं ॥ ४७४ ॥
लोगववहारविरओ बहुसो सकेगमावियमई य । पुब्बोदियगुणजुत्तो णव मासा जाब विहिणा उ ॥ ४७५ ॥ उद्दिढकडं भत्तंऽपि
वज्जती किमय सेसमारंभं? । सो होइ उ छुरमुंडो सिहलिं वा धारती कोई ।। ४७६ ॥ जं णिहियमत्थजायं पुट्ठो णियएहिं णवर सो
तत्थ । जइ जाणइ तो साहे अह णवि तो बेड ण वि जाणे ॥४७७॥ जतिपज्जुवासणपरा सुहुमपयत्थेसु णिच्चतल्लिच्छो । पुब्बोदिय-
गुणजुत्तो दस मासा कालमासे (णे ) णं ।। ४७८ ॥ खुरमुंडो लोएण व रयहरणं उग्गहं व घेषण । समणब्भूओ विहरइ धम्म
काएण फासंतो ॥ ४७९ ॥ ममकारे वोच्छिण्णे वच्चति सण्णायपल्लि जे । तत्थ वि जहेब साहू गेण्हति फासुं तु आहारं ।।४८०॥
पुयाउत्तं कंप्पति पच्छाउत्तं तु ण खलु एयस्स । ओदणमिलिंगसूवादि सव्वमाहारजायं तु ॥ ४८१ ॥ एवं रक्कोसेणं एकारस मास.
जाब विहरेइ । एगाहादियरेणं एवं सब्वत्थ पाएणं ॥ ४८२ ॥ भावेऊणचाणं उबेई पबंजपेच सो पच्छा । अहवा गिहत्थंभावं
॥२९॥
पञ्चाशक-
मूलम्
उवासंग
'पडिमा पं०
॥ ३०॥
उचियत्तं अप्पणो णाउं ॥ ४८३ ॥ गहणं पवज्जाए जओ अजोगाण णियमतोऽणत्थो । तो तुलिऊणऽप्पाणं धीरा एयं पवज्जति
॥ ४८४ ॥ तुलणा इमेण विहिणा एतीए हंदि नियमतो णे ( मविणे ) या । णो देसविरइकंडयपत्तीऍ विणा जमेस त्ति ॥ ४८५ ॥
तीए य अविगलाए बज्झा चेट्ठा जहोदिया पायं । होति णवरं विसेसा कज्जति लक्खिज्जए ण तहा ॥ ४८६ ॥ भवाणिव्वेयाउ जतो
मोक्खे रागाउ णाणपुव्याओ । सुद्धासयस्स एसा ओहेणऽवि वणिया समए ॥ ४८७ ॥ तो समणो जइ सुमणो भावेण य जइ ण
होइ पावमणो । सयणे य जणे य समो समो य माणावमाणेसु ॥ ४८८ ॥ ता कम्मखओवसमा जो एयगारमंतरेणावि । जायति
जहोइयगुणो तस्सऽवि एसा तहा णेया ॥ ४८९॥ एत्तो चिय पुच्छादिसु हंदि विसुद्धस्स सति पयत्तेणं । दायव्या गीतेणं भणियमिणं
सव्वदंसीहि ॥ ४९० ॥ तह तम्मि तम्मि जोए सुत्तुवओगपरिसुद्धभावेण । दरदिण्णाएऽवि जओ पडिसेहो वण्णिओ एत्थ ॥ ४९१ ॥
पव्वाविओसिच्चादि मुंडावेउमिय (पव्वाविओ सियत्ति य मुंडावेउमाइ ) जं भणियं । सव्वं च इमं सम्मं तप्परिणामे हवति पायं
॥ ४९२ ।। जुत्तो पुण एस कमो ओहेणं संपयं विसेसेणं । जम्हा असुहो कालो दुरणुचरो संजमो एत्थ ॥ ४९३ ॥ तंतंतरेसुवि
इमो आसमभेओ पसिद्धओ चव । ता इय इह जइयव्यं भवविरहं इच्छमाणेहिं ॥ ४९४ ॥ उवासगपडिमाविही १०॥
अथैकादशं पञ्चाशकम् ॥ ११ ॥
नमिऊण वद्धमाणं मोक्खफलं परममंगलं सम्मं । वोच्छामि साहुधम्म समासओ भावसारं तु ॥ ४९५ ॥ चारित्तजुओ साहू तं
दुविहं देससबभेएण । देसचरित्ते ण तओ इयरम्मि उ पंचहा तं च ॥ ४९६ ॥ सामाइयत्थ पढमो छे ओवठाणं भवे बीयं । परिहार-
॥ ३०॥
११
पञ्चाशकम्.
पञ्चाशक
मूलम्
॥ ३१ ॥
विमुद्धीयं सुहुमं तह संपरायं च ॥ ४९७ ॥ तत्तो य अहक्खायं खायं सम्मि जीवलोगम्मि । जं चरिऊण सुविहिया वचंति अणु-
त्तरं मोक्वं ।। ४९८ ॥ युग्मम् । समभावो सामइयं तणकंचणसत्तुमित्तविसओत्ति । णिरभिस्संगं चित्तं उचियपवित्तिप्पहाणं च
॥ ४९९ ॥ सति एयम्मि उ णियमा णाणं तह दंसणं च विण्णेयं । एएहिं विणा एयं ण जातु केसिंचि सद्धेयं ॥ ५०० ॥ गुरुपारतं-
तणाणं सहहणं एयमंगयं चेव । एत्तो उ चरित्तीणं मासतुसादीणम् (णि) दिटुं ।।५०१|| धम्मो पुण एयस्सिह संमाणुट्टाणपालणारूवो।
विहिपडिसेहजुयं त आणासारं मुणेयव्वं ।।५०२।। अग्गीयस्स इमं कही गुरुकुलवासाओ, कह तो गीओ? । गीयाणाकरणाओ, कहमेयं,
णाणतो चेव ॥ ५.३॥ चारित्तो चिय ददं मग्गणुसारी इमो हवा पायं । एत्तो हिते पवत्तति तह णाणातो सदंधोव्य ॥५०४॥
अंधोऽणंधो च सदा तस्साणाए तहेव लंघेड़ । भीमं पि हु कंतारं भवतारं इय अगीतो ।। ५.५ ॥ आणारुइणो चरणं आणाए
च्चिय इमं ति वयणाओ । एत्तो णाभोगम्मि पि पण्णवाणिज्जो इमो होइ ।। ५०६ ।। एसा य पग आणा पयडा जं गुरुकुलं ण
मोत्तव्यं । आचारपढमसुत्ते एत्तो च्चिय दसियं एयं ॥ ५०७ ॥ एयम्मि परिच्चत्ते आणा खलु भगवतो परिच्चत्ता । तीए य परि-
च्चागे दोण्ह वि लोगाण चाउ ति ॥ ५०८ ॥ ता न चरणपरिणामे एयं असमंजसं इहं होति । आसण्णसिद्धियाणं जीवाण तहा य
भणियमिणं ॥ ५०९ ॥ णाणस्स होइ भागी थिरयरओ दंसणे चरित्ते य । धण्णा आवकहाए गुरुकुलवासं न मुंचंति ॥ ५१० ॥
तत्थ पुण संठिताणं आणाआराहणा ससत्तीए । अविगलमेयं जायति बज्झाभावेवि भावणं ॥५१॥ कुलबहुणायादीया एत्तो चिय
एत्थ दसिया बहुगा । एत्थेव संठियाणं खंतादीणपि सिद्धि त्ति ॥ ५१२ ॥ खंती य मवज्जव मुत्ति तव संजमे य बोधव्वे । सच्चं
सोयं आकिंचणं च बभं च जतिधम्मो ॥ ५१३ ।। गुरुकुलवासच्चाए णेयाणं हंदि सुपरिसुद्धि त्ति । सम्मं णिरूवियव्यं एवं सति
॥३१॥
पञ्चाशक-
मूलम्
११
पञ्चाशकम्.
॥ ३२ ॥
णिउणबुद्धीए ॥५१४॥ खंतादभावउ च्चिय णियमेणं तस्स होति चाउत्ति । बंभ ण गुत्तिविगमा सेसाणि वि एव जोइज्जा ॥५१५॥
गुरुवेयावच्चणं सदगुट्ठाणसहकारिभावाओ । विउलं फलमिभस्स व विसोवगेणावि ववहारे ॥ ५१६ ॥ इहरा सदंतराया दोसोऽवि-
हिणा य विविहजोगेसु । हंदि पयस॒तस्सा तदण्णदिक्खावसाणेसु ॥ ५१७॥ गुरुगुणरहिओ उ गुरू न गुरु विहिच्चायमो.
उ तस्सिहो । अण्णत्थ संकमेणं ण उ एगागित्तणणं ति ॥ ५१८॥ जंपि य ण वा लभेज्जा एकोविच्चादि भासिय
सुत्ते । एवं विसेसविसयं णायव्वं बुद्धिमंतेहिं ॥ ५१६ ॥ पावं अणायरंतो तत्थुत्तं ण य इमं अगीयस्स । अण्णाणी किं काही च्चादि-
सुत्ताओ सिद्धमिणं ॥ ५२० ॥ जाओ य अजाओ य दुविहो कप्पो उ होइ णायव्यो । एकेकोऽविय दुविहो समत्तकप्पो य असमत्तो
॥ ५२१ ॥ गीयत्थो जायकप्पो अग्गीओ खलु भवे अजाओ उ । पणगं समत्तकप्पो तदूणगो होइ असमत्तो ॥ ५२२ ॥ उउपद्धे
वासासु.उ सत्त समत्तो तदूणगो इयरो । असमत्ताजायाणं आहेण ण किचि आहव्यं ॥ ५२३ ॥ एत्तो पडिसेहाओ सामण्णणिसहमो-
अगंतव्यो । एएसि.अतोऽवि इमं विसेसविसयं मुणेयव्यं ॥ ५२४ ॥ एगागियस्स दोसा इत्थी साणे तहेव पडिणीए । भिक्खविसो.
हिमहन्वय तम्हा सबितिज्जाए गमणं ॥ ५२५ ॥ गीयत्थो य विहारो चीओ गीयत्थमीसओ भणिओ । एत्तो तइय विहारो णाणु-
ण्णाओ जिणवरेहिं ॥ ५२६ ॥ ता गीयम्मि इमं खलु तदण्णलाभंतरायविसयं तु (ति)। सुत्तं अवगंतव्यं णिउणेहिं तंतजुत्तीए.
॥ ५२७ ॥ जं जह सुत्ते भणियं तहेव जइ तं वियालणा णत्थि ।.कि कालियाणुओगो दिवो दिठिप्पहाणेहिं ॥ ५२८ ॥ गुरुगुणर-
हिओऽपि इहं दहव्यो मूलगुणविउत्तो जो । ण उ गुणमेत्तविहीणोत्ति चंडरुद्दो उदाहरणं ॥५२९॥ जे इह होति सुधारेसा कयण्णुया
ण खलु तेऽवमन्नति । कल्लाणभायणत्तेण गुरुजणं उभयलागहियं ॥ ५३० ॥ जे उ तह विवज्जत्था सम्म गुरुलाघवं अयाणंता ।
॥ ३२ ॥
११
पञ्चाशकम्.
पञ्चासक
मूलम्
॥ ३३ ॥
ܐ
सग्गाहा किरियरया पवयणखिसावहा खुदा ।। ५३१ ॥ पायं अहिण्णगंठीतमा उ तह दुकरपि कुव्वंता । बज्झा व ण ते साहू धंखा-
हरणेण विण्णेया ॥ ५३२ ॥ तेसिं बहुमाणेणं उम्मग्गणुमोयणा अणिट्ठफला । तम्हा तित्थगराणाडिएसु जुत्तोऽत्य बहुमाणो॥५३३॥
ते पुण समिया गुत्ता पियदढधम्मा जिइंदियकसाया । गंभीरा धीमंता पण्णवणिज्जा महासत्ता ॥ ५३४ ॥ उस्सग्गववायाणं विया-
णगा सेवगा जहासत्तिं । भावविसुद्धिसमेता आणारुतिणो ग सम्मति ॥५३५॥ सव्वत्थ अपडिबद्धा मेत्तादिगुणणिया य णियमेण ।
सत्ताइसु होति दढं इय आगयमत्त (आययमग्ग ) तल्लिच्छा ॥ ५३६ ॥ एवंविहा उ णेया सव्वणयमतेण समयणीतीए । भावेण
भाविएहि सइ चरणगुणट्ठिया साहू ॥५३७॥ णाणम्मि दंसणम्मि य सति णियमा चरणमेत्थ समयाम्म । परिसुद्धं विण्णेयं णयमय-
भेया जओ भणियं ॥ ५३८ ॥ णिच्छयणयस्स चरणायविधाए णाणदंसणवहो वि । ववहारस्स उ चरणे हयम्मि भयणा उ सेसाणं
।। ५३९ ॥ जो जहवायं ण कुणति मिच्छदिट्ठी तओ हु को अण्णो? । वड्डेइ य मिच्छत्तं परस्स संकं -जणेमाणो ॥ ५४० ॥ एवं च
अहिनिसा चरणविधाए ण णाणमादीया । नप्पडिसिद्धासेवणमोहासदहणभावेहिं ॥ ५४१ ॥ अणभिनिवेसाओ पुण विवज्जया होंति
तम्विधाओऽवि । तकन्जुवलंभाओ पच्छातावाइभावेण ॥ ५४२ ॥ तम्हा जहोइयगुणो आलयसुद्धाइलिंगपरिसुद्धो । पंकयणातादिजुओ
विण्णेओ भावसाहुत्ति ॥ ५४३ ॥ एसो पुण संविग्गो संवेगं सेसयाण जणयंतो। कुग्गहविरहेण लहुं पावइ मोक्खं सयासोक्खं
॥ ५४४ ॥ साहुधम्मविही संमत्तो ॥ ११ ॥
अथ द्वादशपञ्चाशकम् ॥.१२॥
नमिऊण महावीरं सामायारी जतीण बोच्छामि । संखेवओ महत्थं दसविहमिच्छादिभेदेण ॥ ५४५ ॥ इच्छामिच्छातहकारो
॥ ३३ ॥
पञ्चाशक-
मूलम्.
द्वादशम्
पञ्चाशकम्.
॥ ३४॥
สน
आवस्सिया य णिसीहिया । आपुच्छणा य पडिपुच्छा छंदणा य णिमंतणा ॥ ५४६ ॥ उपसंपया य काले सामायारी भवे दसविहा
उ। एएसिं तु पयाणं पत्तेयपरूवणा एसा ॥५४७॥ अब्भत्थणाइ करणे कारवणेणं तु दोण्हऽवी उचिए । इच्छकारो कत्थइ गुरुआणा
चेव य ठिति त्ति ॥५४८॥ सइ सामत्थे एसो णो कायव्यो विणाहियं कज्जं । अब्भत्थिएणवि विहा एवं खु जइत्तणं सुद्धं ॥५४९॥
कारणदीवणयाएऽवि पडिवत्तीइऽवि य एस कायव्यो। राइणियं वज्जेत्ता तगो (गउ) चिए तम्मिवि तहेव ॥५५० ॥ एवं
आणाराहणजोगाओ आभिओगियखओत्ति । उच्चागोयाणिबंधो सासणवण्णो य लोगम्मि ॥ ५५१ ॥ आणावलाभिओगो णिग्गं-
थाणं ण कप्पती काउं । इच्छा पउंजियव्वा सेहे तह चेव राइणिए ॥ ५५२ ॥ जोग्गेऽवि अणाभोगा खलियम्मि खरंटणावि उचिय-
त्ति । ईसिं पण्णवणिज्जे गाढाजोगे उ पडिसेहो ॥ ५५३ ॥ संजमजोगे अब्भुट्टियस्स जं किंचि वितहमायरियं । मिच्छा एतंति
त्रियाणिऊण तं दुकडं देयं ॥ ५५४ ।। सुद्धेणं भावेणं अपुणकरणसंगतेण तिब्बेणं । एवं तकम्मखओ एसो से अत्थणाणमि ॥५५५॥
मित्ति मिउमद्दवत्ते छत्ति उ दोसाण छादणे होसि । मेत्ति य मेराएँ ठिओ दुत्ति दुगुंछामि अप्पाणं ॥ ५५६ ॥ कत्ति कडं मे
पावं डत्ति य डेवेमि तं उवसमणं । एसो मिच्छादुक्कडपयक्खरत्थी समासेणं ।। ५५७ ॥ कप्पाकप्पे परिणिहियस्स ठाणेसु पंचसु
ठियस्स । संयमतवड्डगस्स उ अविगप्पेणं तहकारो ॥ ५५८ ॥ वायणपडिसुणणाए उबएसे सुत्तअट्ठकहणाए । अवितहमेयंति तहा
अविगप्पेणं तहकारो ॥ ५५९ ॥ इयरम्मि विगप्पणं जं जुत्तिखमं तहिंण सेसम्मि । संविग्गपक्खिए वा गीए सव्वत्थ इयरेणं ॥५६०॥
संविग्गोऽणुवएसं ण देइ दुब्भासियं कडुविवागं । जाणतो तम्मि तहा अतहक्कारो उ मिच्छत्तं ॥५६॥ कज्जेणं गच्छतस्स गुरुणिओ-
एण सुत्तणीईए । आवस्सियत्ति णेया सुद्धा अण्णत्थजोगाओ ।। ५६२ ॥ कन्जंपि णाणदंसणचरित्तजोगाण साहगं जं तु । जइणो
॥ ३४॥
पञ्चाशक-
मूलम्
द्वादशम्
पञ्चाशकम्
सेसमकजण तत्थ आवास्सिया सुद्धा ॥ ५६३ ।। वहमत्तं णिब्धिसयं दोसाय मुस त्ति एव विण्णेय । कुसलहिं वयणाओ वहरेगेणं
जओ भणियं ॥५६४।। आवस्सिया उ आवस्सिएहि सम्बेहि जुत्तजोगस्स । एयरसेसो उचिओ इयरस्स ण चेव पस्थिति ॥५६५॥
एवोग्गहप्पवेसे मिसीहिया तह णिसिद्धजोगस्न । एयरसेसो उचिओ इयरस्स ण चेव नस्थिति ॥ ५६६ ॥ गुरुदेवोग्गभूमिएँ
जत्तओ चेव हांति परिभोगो । इट्टफलसाहगो सइ अणिट्ठफलसाहगो इहरा ॥५६७॥ एत्तो ओसरणादिसु दंसणमेत्ते गयादिओसरणं ।
सुचइ चेइयसिहराइएसु सुस्मावगाणपि ॥ ५६८ ॥ जो होइ निसिद्धप्पा मिसीहिया तस्स भावतो होइ । अणिसिद्धस्स उ एसा
वइमेत्तं चेव दट्ठव्या ।। ५६९ ।। आउच्छणा उ कज्जे गुरुणो गुरुमम्मयस्स वा णियमा । एवं खु तयं सेयं जायति सति णिज्जराहेउ
॥५७०।। सो बिहिनाया तस्साहणमि तज्जाणणासुणायंति। सन्नाणा पडिवत्ती सुहभावो मंगलो तत्थ।।५७१।। इट्टपसिद्धणुबंधो धण्णो
पावक्खयपुण्णधाओ । सुहगइगुरुलाभाओ एवं चिय सबसिद्धित्ति ॥५७२।। इहरा विवज्जतो खलु इमस्स सबस्स होइ जं तेणं ।
बहुवेलाइकमेणं सब्वत्थापुच्छणा भणिया ।। ५७३ । पडिपुच्छणा उ कज्जे पुषणिउत्तस्स करणकालम्मि | कज्जतरादिहेउं णिहिट्ठा
समयकेऊहिं ।। ५७४ ॥ कज्जतरे ण कज्ज तेणं कालंतरे व कज्जति । अण्णो वा तं काहिति कयं व एमाइया हेऊ ॥ ५७५ ॥
अहया वि पवित्तस्सा तिवारखलणाएँ विहिपओगे वि । पडिपुच्छणत्ति नेया तहिं गमणं सउणबुड्डीए ॥ ५७६ ॥ पुवणिसिद्धे अण्ण
पडिपुच्छा किल उबहिए कज्जे । एवंपि नत्थि दोसो उस्सग्गाईहिं धम्माठिई ॥ ५७७ ॥ पुव्यगहिएण छंदण गुरुआणाए जहारिहं
होति । असणादिणा उ एमा णेयेह बिसेमविसउत्ति ॥ ५७८ ॥ जो अत्तलद्विओ खलु विसिट्टखमगो व पारणाइत्तो। इहरा मंडाल-
॥३५॥
पञ्चाशक मूलम्. द्वादशम् पञ्चाशकम् ॥ ३६॥ भागो जतीण तह एगभत्तं च ॥ ५७९ ॥ नाणादुवग्गहे सति आहेगे गहणं इमस्सऽणुण्णायं । दोण्हवि इट्टफलं तं अतिगंभीराण धीराण ॥ ५८० ॥ गहणेवि णिज्जरा खलु अग्गहणेवि य दुहावि बंधो य । भावो एत्थ णिमित्तं आणासुदो असुद्धो य ॥५८१ ।। सज्झायादुव्याओ गुरुकिच्चे सेसगे असंतम्मि । तं पुच्छिऊण कज्जे सेसाण णिमन्तणं कुज्जा ॥ ५८२ ॥ दुलहं खलु मणुयत्तं जिणवयणं वीरियं च धम्मम्मि । एयं लभ्रूण सया अपमाओ होइ कायव्वो ॥ ५८३ ॥ दुग्गतरयणायररयणगहणतुल्लं जईण किच्चं ति । आयतिफलमध्धुवसाहणं च णिउणं मुणेयव्यं ॥ ५८४ ॥ इयरेसिं परिक्खि [ अक्खि ] ते गुरुपुच्छाए णिओगकरणंति । एवमिणं परिसुद्धं वेयावच्चे तु अकएवि ॥ ५८५ ॥ उपसंपया य तिविहा णाणे तह दंसणे चरित्ते य । दसणणाणे तिविहा दुविहा य चरित्तमट्टाए ॥ ५८६ ॥ वत्तणसंधणगहणे सुत्तत्थोभयगया उ एसत्ति । बेयावच्चे खमणे काले पुण आवकहियादी ॥ ५८७ ॥ संदिट्ठो संदिहस्स चेव [ संपज्जइ उ एमाई ] संपत्तीओ एमादि । चउभंगो एत्थं पुण पढमो भंगो इवइ सुद्धो ॥ ५८८ ॥ आथिरस्स पुबगहियस्स वत्तणा जं इहं थिरीकरणं । तस्सेव पएसंतरणहस्सणुबंधणा घडणा ॥ ५८९ ।। गहणं तप्पढमतया सुत्ता- दिसु णाणदंसणे चरणे । वेयावच्चे खमणे सीदणदोसादिणाऽणत्थ ॥ ५९० ॥ इत्तरियादिविभासा वेयावच्चम्मि तह य खंवेगेवि । अविगिट्ठविगिट्ठमि य गणिणा गच्छस्स पुच्छाए ॥ ५९१ ॥ एवं समायारी कहिया दसहा समासओ एसा । संयमतवड्डगाणं णिग्ग- थाणं महरिणिं ॥ ५९२ ॥ एवं सामायारी जुजंता चरणकरणमाउत्ता । साहू खवेति कम्मं अणेगभवसंचियमणंतं ॥ ५९३ ॥ पुण एयविउत्ता सग्गहजुत्ता जणंमि विहरति । तेसिं तमणुहाणं णो भवविरहं पसाहेई ॥ ५९४ ॥ सामायारी समत्ता १२ ॥ जे ॥ ३६॥ ॐ
पञ्चाशक
मूलम्
पिण्ड
विशुद्धि
पंचाशक.
॥ ३७॥
॥ अथ त्रयोदशं पिण्डविशुद्धिपंचाशकम् ॥ १३ ॥
नमिऊण महावीरं पिंडविहाणं समासओ वोच्छं। समणाणं पाउग्गं गुरूवएसाणुसारेणं ।। ५९५ ॥ सुद्धो पिंडो विहिओं
समणाणं संजमायहेउत्ति। सो पुण इह विष्णेओ उग्गमदोसादिरहितो जो ।। ५९६ ।। सोलस उग्गमदोसा सोलस उप्पायणाएँ दोसा
उ। दस एसणाइ दोसा वायालीसं इय हवंति ।। ५९७ ॥ तत्थुग्गमो पसई पभवो एमादि होति एगहा। सो पिंडस्साहिगओ इह दोसा
तस्सिमे होति ॥ ५९८ ।। आहाकम्मुद्देसिय पूतीकम्मे य मीसजाए य । ठवणा पाहुडियाए(या) पाओयर-कीअ-पामिचे ॥ ५९९ ॥
परियट्टिए अभिहडे उभिण्णे मालोहडे इइ य । अच्छेज्जे अणिसहे अज्झोयरए य सोलसमे ।। ६०० ॥ सच्चित्तं जमचित्तं साहूणाएँ
कीरए जं च । अच्चित्तमेव पञ्चति आहाकम्मं तयं भणियं ॥६०११॥ उद्देसिय साहुमाई ओमच्चए भिक्खवियरणं जं च । उव्वरीयं मीसेउं
तविउं उद्देसियं तं तु ॥६०२॥ कम्मावयवसमेयं संभाविज्जति जयं तु तं पूयं । पढमं चिय गिहिसंजयमीसोवक्खडाइ मीसं तु॥६०३।।
साहोहासियखीराइठावणं ठवण साहुणहाए । सुहुमेयरमुस्सकणमवसकणमो य पाहुडिया ।। ६०४ ॥ णीयदुवारत्ताए ( रन्धयारे )
गवक्खकरणाइ पाउकरणं तु । दबाइएहिं किणणं साहूणट्टाएँ कीयं तु ।। ६०५ ॥ पामिच्चं जं साहूणहा उच्छिदिउं दियावेइ । पल्ल-
ट्टिउंच गोरवमाई परियट्टियं भणियं ॥ ६०६ ।। सग्गामपरग्गामा जमाणिउं आहडं तु तं होइ । छगणाइणोवलित्तं उभिदिय जं
तमुभिण्णं ॥ ६०७ ॥ मालोहडं तु भणियं जं मालादीहि देति घेणं । अच्छेज्ज चाछिदिय जं सामी मिच्चमादीणं ॥ ६०८ ॥
अणिसिझं मामण्णं गोटिगभत्तादि ददउ एगस्स । सट्टा मूलदहणे अज्झोयर होइ पक्खेवो ॥ ६०९ ॥ कम्मुद्देसियचरमतिय पूइयं
॥ ३७॥
মাশক
मूलम्
पिण्ड
विशुद्धि
पंचाशकं.
॥ ३८॥
मीस चरमपाहुडिया । अज्झोयर अचिसोही सोहिकाडी भवे सेसा ॥ ६१० ॥ उप्पायण संपायण णिवत्तणमो य होंति एगट्ठा।
आहारस्सिह पगया तीए दोसा इमे होति ॥ ६११ ॥धाती दूति णिमित्ते आजीव वणीमगे तिगिच्छा य । कोहे माणे माया लोभे
य हवंति दस एते ॥६१२॥ पुब्बि पच्छा संथव विज्जा मंते य चुण्ण जोगे य । उप्पायणयाएँ दोसा सोलसमे मूलकम्मे य ॥६१३॥
धाइत्तणं करेति पिंडट्ठाए तहेव दूतित्तं । तीयादिणिमित्तं वा कहेइ जच्चाइ वाजीवे ॥ ६१४ ॥ जो जस्स होइ भत्तो वणेइ तं तप्पसं-
सणेणेव । आहारहा कुणति व मूढो सुहुमेयरतिगिच्छं ॥६१५ ॥ कोहफलसंभावणपडुपण्णो होइ कोहपिंडो उ । गिहिणो कुणदहिमाणं
मायाए दवावए तह य ॥ ६१६ ॥ अतिलोभा परियडती आहारट्ठाएँ संथवं दुविहं । कुणइ पउंजइ विज्ज मंतं चुण्णं च जोगं
॥ ६१७ ॥ अनमिह कोउगाइ व पिंडत्थं कुणइ मूलकम्मं तु । सानुसमुथा एते भणिया उप्पायणादोसा ॥ ६१८ ॥ एसण गवेस-
णण्णेसणा य गहणं च होंति एगहा । आहारस्सिह पगया तीइ य दोसा इमे होति ॥ ६१९ ॥ संकिय मक्खिय णिक्खित्त पिहिय
साहरिय दायगुम्मीसे । अपरिणय लित्त छड्डिय एसणदोसा दस हवंति ॥ ६२० ॥ कम्मादि संकति तयं मक्खियमुदगादिणा उ
जुत्तं । णिक्खित्तं सजियादो ( दिइ ) पिहियं तु फलादिणा ठइयं ॥ ६२१॥ मत्तगगयं अजोग्गं पुढवादिसु छोड देइ साहरियं ।
दायग बालादीया अजोग्ग बीयादिउम्मीसं ॥ ६२२ ॥ अपरिणयं दयं चिय' भावो वा दोहदाण एगस्स । लित्तं वसादिणा छडियं
तु परिसाडणावंत ॥ ६२३॥ एयद्दोसविसुद्धो जतीण पिंडो जिणेहिऽणुण्णाओ । सेसकिरियाठियाणं एसो पुण तत्तओणेओ॥ ६२४ ॥
संपत्ते इच्चाइस सुत्तेसु णिदंसियं इमं पायं । जतिणो य एस पिंडो ण य अन्नह हंदि एयं तु ॥ ६२५ ॥ दोसपरिणाणं पि हु एत्थं
॥ ३८॥
k
पञ्चाशक
मूलम्
पिण्ड
विशुद्धि
पंचाशकं.
॥ ३०॥
उबओगसुद्धिमाईहिं । जायति तिविहणिमित्तं तत्थ तिहा वण्णियं जेण ॥ ६२६ ॥ भिक्खासदो चे अणियतलाभविसउत्ति एमादी।
सव्वं चिय उववन्न किरियावंतंमि उ जतिम्मि ॥ ६२७ ।। अण्णे भणंति समणादत्थं उद्देसियादिसंचाए । भिक्खाए अणडणं चिय
विसेसओ सिङगेहेसु॥६२८॥ धम्मट्ठो आरंभो सिट्ठगिहत्थाण जमिह सव्योति । सिद्धोत्ति सेसभोयणवयणाओ तंतणीतीए ॥६२९ ॥
तम्हा विसेसओ चिय अकयातिगुणा जतीण भिक्खत्ति | एयमिह जुत्तजुत्तं संभवभावेण ण तु अन्नं ।। ६३० ॥ भण्णति विभिण्ण-
विसयं देयं अहिगिच्च एत्थ विष्णेओ । उद्देसिगादिचाओ ण सोवि आरंभविसओ उ ।। ६२१ ॥ संभवइ य एसोवि हु केसिंची
सूयगादिभावेवि । अविसेसुवलंभाओ तत्थवि तह लाभसिद्धीओ ॥ ६३२ ॥ एवंविहेसु पायं धम्महा णेव होइ आरंभो । गिहिसु
परिणाममेत्तं संतंपि य णेव दुट्ठति ।। ६३३ ॥ तहकिरियाभावाओ सद्धामेत्ताओ कुसलजोगाओ । असुहकिरियादिरहियं तं हंदुचितं
तदण्णं वा ॥ ६३४ ॥ न खलु परिणाममेत्तं पदाणकाले असक्कियारहियं । गिहिणो तणयं तु जई दूसइ आणाए पडिबद्धं ॥ ६३५ ॥
सिट्टावि य केइ इहं विसेसओ धम्मसत्थकुसलमती । इय न कुणंतिवि अणडणमेवं भिक्खाएँ वतिमेत्तं ।। ६३६ ॥ दुकरयं अह एयं जइ-
धम्मो दुक्करो चिय पसिद्धं । किं पुण एस पयत्तो मोक्खफलत्तेण एयस्स ।। ६३७ ॥ भोगंमि कम्मवावारदारतोवित्थ दोसपडिसेहो ।
णेओ आणाजोएण कम्मुणो चित्तयाए य ।। ६३८ । इहरा ण हिंसगस्सवि दोसो पिसियादिभोत्तुकम्माओ। जं तस्सिद्धिपसंगो एयं
लोगागमविरुद्धं ।। ६३९ ।। ता तहसंकप्पो च्चिय एत्थं दुह्रोत्ति इच्छियव्वमिणं । तदभावपरिणाणं उवओगादीहिं उ जतीण
॥ ६४० ॥ गिहिमाहूभयपहवा उग्गमउप्पायणेसणा दोसा । एए तु मंडलीए णेया संजोयणाईया ।। ६४१॥ संयोजणा पमाणे इंगाले
धूम कारणे चेव । उवगरण भत्तपाणे सवाहिरव्भंतरा पढमा ॥ ६४२ ॥ बत्तीस कवल माणं रागद्दोसेहिं धूमइंगालं । वेयावच्चादीया
॥३९॥
सर
पञ्चाशक
शीलांग
पंचाशकं.
॥४.॥
कारणमविहिमि अइयारो ॥ ६४३॥ एयं णाऊणं जो सचं चिय सुत्तमाणतो कुणति । काउं संजमकायं सो भवविरहं लहुं लहति
॥ ६४४ ॥ पिंडविधी समत्ता॥
॥ अथ चतुर्दशं शीलांग पञ्चाशकं ॥ १४ ॥
नमिऊण वद्धमाणं सीलंगाई समासओ वोच्छं । समणाण सुविहियाणं गुरूवएसाणुसारेणं ॥ ६४५ ॥ सीलंगाण सहस्सा अट्ठा-
रस एत्थ होति णियमेणं । भावेणं समणाणं अखंडचारित्तजुत्ताणं ॥ ६४६ ॥ जोए करणे सण्णा इंदियभूमादिसमणधम्मे य । सीलं-
गसहस्साणं अट्ठारसगस्स णिप्फत्ती ॥ ६४७ ॥ करणादि तिण्णि जोगा मणमादीणि उ हवंति करणाइं । आहारादी सण्णा चउ सण्णा
इंदिया पंच॥ ६४८ ॥ भोमादी णव जीवा अजीवकाओ य समणधम्मो उ । खेतादि दसपगारो एव ठिए भावणा एसा ॥ ६४९ ॥ण
करेति मणेणाहारसण्णा विप्पजढगो उणियमेण । सोइंदियसंवुडो पुढविकायआरंभ खतिजुओ।। ६५०॥ इय मद्दवादिजोगा पुढविका-
ए भवंति दस भेया। आउकायादीसुवि इय एते पिंडियं तु सयं ॥६५१॥ सोइंदिएण एयं सेसेहिवि जे इमं तओ पंच। आहारसण्णजोगा
एत्थ इय सेसाहिं सहस्सदुगं॥६५२॥ एवं मणेण वइमादिएसु एयं ति छस्सहस्साई। ण करइ सेसेहिपि य एए सव्वेवि अठारा॥६५३ ।।
इमं विण्णेयं अइदंपज्जं तु बुद्धिमतेहिं । एकपि सुपरिसुद्धं सीलंग सेससम्भावे ॥ ६५४ ॥ एको वायपएसोऽसंखेयपएससंगओजह तु ।
एतंपि तहा णेयं सतत्तचाओ इहरहा उ ॥ ६५५ ॥ जम्हा समग्गमेयंपि सव्वसावज्जाजोगविरई उ। तनेणेगसरूवं ण खंडरूवत्तण-
मुवेई ॥ ६५६ ॥ एयं च एत्थ एवं विरतीभावं पडुच दहव्वं । न उ बझंपि पवित्ति ज सा भावं विणावि भवे ॥ ६५७ ॥ जह
॥ ४० ॥
१४ पञ्चाशक मूलम्. शीलागं ॥४१॥ उस्सग्गमि ठिओ खित्तो उदयंमि केणति तबस्सी । तव्यहपवत्तकायो अचलियभावोऽपबत्तो तु ॥ ६५८ ॥ एवं चिय मज्झत्थो आणाओ कत्थई पयट्टतो । सेहगिलाणादहा अपवत्तो चेव णायव्यो ।। ६५९ ।। आणापरतंतो सो सा पुण सवण्णुवयणओ चेव । एगंतहिया वेज्जगणातेण सबजावाणं ।। ६६० ।। भावं विणावि एवं होति पबत्तीण बाहते एसा। सव्वत्थ अणभिसंगा विरती भावं सुसाहुस्म ॥ ६६१ ।। उस्सुत्ता पुण बाहति समतिवियप्पसुद्धावि णियमेणं । गीतणिसिद्धपवज्जणरूवा णवरं णिरणुबंधा ॥ ६६२ ।। इयरा उ अभिणिवेसा इयरा ण य मूलछिज्जविरहेण । होएसा एत्तो चिय पुवायरिया इमं चाहू ॥६६३॥ गीयत्थो य विहारो वीओ गीयत्वमीमओ भाणतो । एत्तो तइयविहारो णाणुण्णाओ जिणवरेहिं ॥ ६६४॥ गीयस्स ण उस्सुत्ता तज्जुत्तस्सेयरस्सवि तहेव । णियमेण चरणवं ज ण जाउ आणं विलंघेड़ ।। ६६५ ।। ण य तज्जुत्तो अण्णं ण णिवारइ जोग्गयं मुणेऊणं । एवं दोण्हवि चरणं परिसुद्धं अण्णहा णेव ॥ ६६६ ।। ता एव विरतिभावो संपुण्णो एत्थ होइ णायव्यो । णियमेणं अट्ठारससीलंगसहस्सरूवो उ॥ ६६७।। ऊणनं ण कयाइवि इमाण संखं इम तु अहिकिच्च । जं एयधरा सुत्ते णिदिहा वंदणिज्जा उ॥ ६६८ ॥ ता संसारविरत्तो अणंतम- रणादिरूवमेयं तु । गाउं एयविउत्तं मोक्खं च गुरूवएमेणं ।। ६६९ ॥ परमगुरुणो य अणहे आणाएँ गुणे तहेव दोसे य । मोक्खत्थी पडिवज्जिय भावेण इमं विसुद्धेणं ॥ ६७० ॥ विहिताणुहाणपरो सत्तणुरूवमियरपि संधंतो। अण्णत्थ अणुवओगा खवयंतो कम्म- दोसेचि ।। ६७१ ॥ सत्य णिरभिमंगो आणामेत्तमि सम्बहा जुत्तो । एगग्गमणो धणियं तम्मि तहाऽमूढलक्खो य ।। ६७२ ॥ तह तइलपत्तिधाग्गणायगो राहवेहगगओ वा । एयं चएइ काउंण उ अण्णो खुद्दसत्तोत्ति ।। ६७३ ।। एत्तो चिय णिहिट्ठो पुवाय- रिएहिं भावसाहुनि । हंदि पमाणठियत्थो तं च पमाणं इमं होइ ।। ६७४ ॥ सन्धुत्तगुणो माह ण सेम इह णे पद्दण्ण इह हेऊ ।
पधाशक
मूलम्
१४
शीलाग
॥ ४२॥
अगुणचा इइ ओ दिलुतो पुण सुवणं व ॥ ६७५ ॥ विसघाइरसागणमंगलथाविणए पयाहिणावते । गरुप अडझऽकुत्थे अह
सुवण्णे गुणा होति ॥ ६७६ ।। इय मोहविसं घायइ सिवोवरसा रसायणं होति । गुणओ य मंगलत्थं कुणति विणीओ य जोग्गो-
ति ॥ ६७७ ॥ मग्गणुसारिपयाहिण गंभीरो गुरुगओ तहा होइ । कोहग्गिणा अडशो ऽकुच्छो सइ सीलभावेणं।। ६७८ ॥ एवं
दिटुंतगुणा सशंमिवि एत्थ होंति णायगा। ण हि साहम्माभावे पायं होइ दिहतो ।। ६७९ ॥ चउकारणपरिसुद्धं कसच्छेयताव-
तालणाए य । जं तं विसघातिरसागणादिगुणसंजुयं होइ ॥ ६८० ॥ इयरम्मि कसाईया विसिट्टलेसा तहेगसार । अवगारिणि अणु-
कंपा नसणे आइणिच्चलं नितं ॥ ६८१ ॥ तं कसिणगुणोवेयं होइ सुवणं ण सेसयं जुत्ती। णवि णाम रूवमेण एवमगुणो भवति
साहू ॥ ६८२ ॥ जुत्तीसुवणगं पुण सुवणवणं तु जदिवि कीरेज्जा। ण हु होति तं सुवणं सेसेहिं गुणेहऽसंतेहिं ।। ६८३ ॥ जे इह
सुत्ते भणिया सामुगुणा तेहि होइ सो साह । वाणेणं जच्चसुवगणग व्य संते गुणणिहिम्मि ॥ ६८४ ॥ जो साह गुणरहिओ भिक्खं हिं-
डेति ण होति सो साहू । वण्णणेणं जुतिमुवण्णगब्बऽसते गुणणिहिम्मि ॥ ६८५ ॥ उदिहकडं भुंजति छगायपमहणो घरं कुणति ।
पच्चक्खं च जलगते जो पियइ कह णु सो साह? ॥ ६८६ ॥ अन्ने उ कसादीया किल एते एत्थ होंति णायव्वा । एताहिं परिक्खा-
हिं सानुपरिक्खेह कायबा ॥ ६८७ ॥ तम्हा जे इह सुत्ते साहुगुणा तेहिं होइ सो साहू । अजंतसुपरिसुद्धेहिं मोक्ख-
सिद्धिति काऊणं ॥ ६८८ ॥ अलमेन्थ पमंगेणं सीलंगाई हवंति एमेव । भावसमणाण सम्मं अखंडचारितजुत्ताणं ।। ६८९ ॥ इय
सोलंगजुया खलु दुक्खंतकरा जिणेहिं पण्णता । भावपहाणा साहू ण तु अण्णे दवलिंगधरा ॥ ६९० ॥ संपुण्णावि हि किरिया
भावेण विणा ण होति किरियति । णियफलविगलत्तणो गेविज्जुववायणापणं ।। ६९१ ॥ आणोदणाणता मुगा गेवेज्जगेसु उ
॥४२॥
१५
आलोचना
पञ्चाशक
मूलम्
॥ ४३ ॥
-CAREE
सरीग। ण य तथासंपुण्णाएँ साहुकिरियाएँ उववाओ ॥ ६९२ ॥ ता गंतसोधि पत्ता एसा ण य (उ) दंसणंपि सिद्धति ।
एवमसग्गहजुत्ता एसा ण बुहाण इट्ठति ॥ ६९३ ॥ इय णियबुद्धिऍ इमं आलोएऊण एत्थ जइयव्वं । अचंतभावसारं भवविरहत्थं
महजणेणं ।। ६९४ ।। इइ सीलंगपंचासयं १४ ॥
॥ अथ पञ्चदशमालोचनापञ्चाशकम् ॥ १५ ॥
नमिऊण तिलोगगुरुं वीरं सम्म समासओ वोच्छं । आलोयणाविहाणं जतीण सुत्ताणुसारेण ॥ ६९५ ॥ आलोयणं अकिच्चे
अभिविहिणा दंसर्गति लिंगहिं । वहमादिएहिं सम्न गुरुणो आलोयणा णेया ॥ ६९६ ॥ आसेविते वकिच्चे णाभोगादीहिं होति
संवेगा । अणुतावो तत्तो खलु एसा सफला मुणेयव्या ॥ ६९७ ॥ जह संकिलेसओ इह बंधो वोदाणओ तहा विगमो । तं पुण इमीएँ
णियमा विहिणा सइ सुम्पउत्ताए ।। ६९८ ॥ इहरा विवज्जओवि हु कुवेज्जकिरियादिणायतो णेओ । अवि होज्ज तत्थ सिद्धी
आणाभंगा न उन एत्थ ॥ ६९९ ॥ तित्थगराणं आणा सम्मं विहिणा उ होइ कायया । तस्मण्णहा उ करणे मोहादतिसंकिलेसो-
ति ॥ ७०० ॥ बंधो य संकिलेसा ततो ण सोज्वेति तिव्यतरगाओ। ईसि मलिणं ण वत्थं मुज्झइ नीलीरसादाहिं ॥ ७०१ ।।
एत्थं पुण एस विही अरिहो अरिहंमि दलयति कमेणं । आसेवणादिणा खलु सम्मं दयादिमुद्धीए ॥ ७०२॥ कालो पुण एतीए
पक्खादी वणिनो जिणिंदेहिं । पायं विमिट्टगाए पुवायरिया तथा चाहु ॥ ७०३ ॥ पक्खियचाउम्मासे आलोयण णियमसा उ
दायन्या । गहणं अभिग्गहाण य पुधग्गहिए णिवेएउं ॥ ७०४ ॥ जीयमिणं आणाओ जयमाणस्मवि य दोमसभावा । पम्हसण
॥ ४३ ॥
पञ्चाशक मूलम् १५ आलोचना ॥४४॥ पमायाओ जलकुंभमलादिणाएणं ॥ ७०५ ।। संविग्गो उ अमाई मइमं कप्पट्टिओ अणासंसी । पण्णवणिज्जो सद्बो आणाइत्तो दुकड- ताची ॥ ७०६ ॥ तन्विहिसमुस्सुगो खलु अभिग्गहासेवणादिलिंगजुतो । आलोयणापयाणे जोग्गो भणितो जिणिंदेहिं ॥ ७०७ ॥ आयारवमा (मो ) हारव ववहारोवीलए पकुव्वी य । णिज्जव अवायदंसी अपरिस्सावी य बोद्धव्वो ॥ ७०८॥ तह परहियम्मि जुत्तो विसेसओ सुहुमभावकुसलमती । भावाणुमाणवं तह जोग्गो आलोयणायरिओ ॥ ७०९ ॥ दुविहेण णुलोमेणं आसेवणवियडणाभिहा- णेणं । आसेवणाणुलोमं जं जह आसेवियं वियडे ॥ ७१० ॥ आलोयणाणुलोमं गुरुगवराहे उ पच्छओ वियडे । पणगादिणा कमेणं जह जह पच्छित्तबुड्ढी उ ॥ ७११ ॥ तह आउट्टियदप्पओ कप्पपमायप्पओ (प्पमायओ कप्पओ ) व जयणाए। कज्जे.वाऽजयणाए जहाहयं सव्वमालोए ॥ ७१२ ॥ दवादीसु सुहेसु देया आलोयणा जतो तेसु । होति सुहभाववुड्डी पाएण सुहा उ सुहहेऊ ॥ ७१३॥ दव्ये खीरदुमादी जिणभवणादी य होइ खेत्तम्मि । पुण्णतिहिपभिति काले सुहोवओगादि भावे उ ॥ ७१४ ॥ सुहदब्वादिसमुदए पायं जं होइ भावसुद्धित्ति । ता एयम्मि जएज्जा एसा आणा जिणवराणं ॥ ७१५ ॥ आलोएयव्वा पुण अइयारा सुहुमबायरा सम्मं । णाणायारादिगया पंचविहो सो य विण्णेओ ।। ७१६ ॥ काले विणए बहुमाण उवहाणे तहा अणिण्हवणे । वंजणअत्थतदु- भए अट्टविहो णाणमायारो ॥ ७१७ ॥ णिस्संकियणिकंखियणिब्वितिगिच्छा अमूढदिट्टी य । उववूहथिरीकरणे वच्छल्लपभावणे अट्ठ ॥ ७१८ ॥ पणिहाणजोगजुत्तो पंचहिं समितिहिं तीहिं गुत्तीहिं । एस चरित्तायारो अट्टविहो होइ णायब्वो।। ७१८ ॥ बारसविहम्मि- वि तवे सभितरवाहिरे कुसलदिहे । अगिलागू अणाजीवी णायव्यो सो तवायारो ॥ ७२० ॥ अणिगृहियबलविरिओ परकमइ जो जहुत्तमाउत्तो । जंजड़ य जहत्थाम णायचो वीरियायारो ॥ ७२१ ॥ एयम्मि उ अइयारा अकालपढणाझ्या णिरवसेसा । अपुणकर- 156 ॥४४॥.
पचागक
मूलम्
१५
(आलोचना
॥४५॥
णुज्जएणं संवेगा लुत्ति (लोइ) यब्बत्ति ।। ७२२ ॥ अहवा मूलगुणाणं एते एव तह उत्तरगुणाणं । एएसिमह सरूवं पत्तेयं संप-
वक्खामि ॥ ७२३ ॥ पाणातिपातविरमणमादी णिसिभत्तविरइपज्जंता । समणाणं मूलगुणा तिविहं तिविहेण णायव्वा ॥ ७२४ ॥
पिंडविसुद्धादीया अभिग्गहता य उत्तरगुणत्ति । एतेसिं अइयारा एगिदियघट्टणादीया ।। ७२५ ।। पुढवादिघट्टणादी पयलादी
तुच्छदत्तगहणादी । गुत्तिविहारणक-पट्टमत्तदियगहियभुत्तादी ॥७२६।। भोगो अणेसणाणीए समियत्तं भावणाणभावणया। जहसत्तिं
चाकरणं पडिमाणं पडि ( अभि) ग्गहाणं च !!७२७॥ एते इत्थड्यारा असद्दहणादी य गरुयभावाणं ।'आभोगाणाभोगादिसेविया
तहय ओहेणं ।। ७२८ ॥ संवेगपरं चित्तं काऊणं तेहिं तेहिं सुत्तेहिं । सल्लाणुद्धरणविवागदंसगादीहिं आलोए ॥ ७२९ ॥ सम्म दुच्चरितस्सा
परसक्खिगमप्पगासणं जं तु । एयमिह भावसल्लं पण्णत्तं वीयरागेहिं ।। ७३० ॥णवि तं सत्थं व विसं दुप्पउत्तो व कुणति वेतालो।
जंत व दुप्पउत्तं सप्पो व पमादिओ कुद्धो ॥ ७३१॥ जं कुणइ भावसल्लं अणुद्धियं उत्तिमढकालम्मि । दुल्लहवोहीयत्तं अणंतसंसारि-
यत्तं च ॥ ७३२ ॥ आलोयणं अदाउं सति अण्णम्मिवि तहप्पणो दाउं । जेवि हु कति सोहि तेवि ससल्ला विणिदिट्टा ॥७३३ ॥
किरियण्णुणावि सम्मपि रोहिओ जह वणो ससल्लो उ । होइ अपत्थो एवं अबराहवणोवि विण्णेओ ।। ७३४ ॥ सल्लुद्धरणनिमित्तं
गीयस्सन्नेसणा उ उक्कोसा । जोयणसयाई सत्त उ वारस वरिसाई कायया ॥ ७३५ ॥ मरिउं ससल्लमरणं संसाराडविमहाकवि (डि)-
ल्लम्मि । सुचिरं भमंति जीवा अणोरपारंमि ओइण्णा ॥ ७३६ ॥ उद्धरियसबसल्ला तित्यगराणाएँ सुत्थिया जीवा । भवसयकयाई
खविउं पावाई गया सिर्व थामं ॥ ७३७ ॥ सल्लुद्धरणं च इमं तिलोगवंधूहिं दंसियं सम्मं । अवितहमारोग्गफलं धण्णोऽहं जेणिमं
णायं ॥ ७३८ ॥ ना उद्धरेमि सम्म एवं एयस्स णाणरासिस्स । आवेदियं ( उं) असेसं आणियाणो दारुणविवागं ॥ ७३९ ॥ इय
॥ ४५ ॥
पञ्चाशक
मूलम्
प्रायश्चित्त
पं०१६
॥ ४६॥
-C1%
संवेगं काउं मरुगाहरणादिएहिं चिंधेहिं । दढमपुणकरणजुत्तो सामायारि पउंजेज्जा ॥ ७४० ॥ जह बालो जपतो कज्जमकज्ज व
उज्जुयं भणति । तं तह आलोइज्जा मायामयविप्पमुको उ ।।७४१ ॥ आलोयणासुदाणे लिंगमिणं विति मुणियसमयत्था। पच्छित्तक-
रणमुचियं अकरणयं चेव दोसाणं ॥ ७४२ ॥ इय भावपहाणाणं आणाएँ सुट्टियाण होति इमं । गुणठाणसुद्धिजणगं सेसं तु विवज्ज-
यफलंति ॥ ७४३ ॥ लध्धूण माणुसत्तं दुलहं चइऊण लोगसण्णाओ । लोगुत्तमसण्णाए अविरहियं होति जनितव्वं ॥ ७४४ ॥
॥ आलोयणाविधी सम्मत्ता ॥ १५॥
॥ अथ षोडशं प्रायश्चित्तपञ्चाशकम् ॥ १६ ॥
नमिऊण वद्धमाणं पायच्छित्तं समासतो वोच्छं । आलोयणादि दसहा गुरूवएसाणुसारेणं ॥ ७४५ ॥ आलोयण पडिकमणे
मीस विवेगे तहा विउस्सग्गे। तव छेय मूल अणवठ्ठया य पारंचिए चेव ॥ ७४६ ॥ पावं छिंदति जम्हा पायच्छित्तंति भण्णई
तेण । पाएण वावि चितं सोहयती तेग पच्छित्तं ॥ ७४७ ॥ भव्यस्साणारुइणो संवेगपरस्स वणियं एयं । उवउत्तस्स जहत्थं सेसस्स
उ दव्वतो णवरं ।। ७४८ ॥ सत्थत्थवाहणाओ पायमिणं तेण चेव कीरंतं । एयं चिय संजायति वियाणियव्वं बुहजणेणं ॥७४९ ॥
दोसस्स जे णिमित्तं होति तगो तस्स सेवणाए उ । ण उ तक्खउत्ति पयडं लोगंमिवि हंदि एयंति ॥ ७५० ॥ दव्ववणाहरणेणं
जोजितमेतं विदूहि समयमि । भाववणतिगिच्छाए सम्मति जतो इमं भाणतं ॥ ७५१ ॥ दुविहो कायंमि वणो तदुम्भा (ब्भवा).
गंतुगो य णायचो । आगंतुगस्स कीरति सल्लुद्धरणं ण इयरस्स ।। ७५२ ।। तणुओ अतिक्खतुंडो असोणितो केवलं तयालग्गो ।
॥ ४६॥
FOR
प्रायश्चित्त
पं०१६
पञ्चाशक
मूलम्
॥ १७ ॥
उद्धरिटं अवउज्झइ सल्लो ण मलिज्जइ वणो उ ।। ७५३ ॥ लग्गुद्धियम्मि बीए मलिज्जइ परं अ ( रम) दूरगे सल्ले । उद्धरणमल-
णपूरण दुरयरगए तईयमि ॥ ७५४ ॥ मा वेअणा उ तो उद्धरित्तु गालिंति सोणिय चउत्थे । रुज्झइ लहुँति चेट्टा वारिज्जइ पंचमे
वणिणो ॥ ७५५ ॥ रोहेइ वणं छहे हितमितभोजी अभुंजमाणो वा । तत्तियमत्त छिज्जति सत्तमए पूइमंसादी ।। ७५६ ॥ तह विय
अठायमाणे गोणसखड्यादि रप्पुए वावि । कीरति तदंगछेदो सअहितो सेसरक्खाओ ( खट्टा) i ७५७ ॥ मूलुत्तरगुणरूवस्स
ताइणो परमचरणपुरिसस्स । अवराहसल्लपभवो भाववणो होइ णायचो ।। ७५८ ॥ एसो एवंरूवो सबिगिच्छो एत्थ होइ विण्णेओ।
सम्मं भावाणुगतो णिउणाए जोगिवुद्धीए ॥७५९॥ भिक्खायरियादि सुज्झति अइयारो कोइ वियडणाए उ। वितिओ उ असमितो-
मित्ति कीस सहसा अगुत्तो वा ? ॥ ७६० ॥ सदादिएसु रागं दोसं व मणे गओ तइयगम्मि । गाउं अणेसणिज्जं भत्तादि विगिचण
चउत्थे ।। ७६१ ।। उस्सग्गेणवि सुज्झति अइयारो कोइ कोइ उ तवणं । तह विय असुज्झमाणे छेयविससा विसोहंति ॥ ७६२ ॥
छिज्जति दूसियभायो तहोमरायणियभावकिरियाए । संवेगादिपभावा सुज्झइ णाता तहाणाओ ॥ ७६३ ।। मूलादिसु पुण अहिंगत-
पुरिसाभावेण नत्थि वणचिन्ता । एतेसिपि सरूवं वोच्छामि अहाणुपुवीए ।। ७६४ ।। पाणातिवातपभितिसु संकप्पकएसु चरणवि-
गमम्मि । आउट्टे परिहारा पुणवयठवणं तु मूलंति ॥ ७६५ ॥ साहम्मिगादितेयादितो तहा चरणविगमसंकेसे । णो ( णउ) चिय-
तवेऽकयम्मी ठविज्जति वएस अणवट्ठो ।। ७६६ ॥ अण्णोण्णमूढदुट्टातिकरणतो तिव्वसंकिलेसंमि । तवसातियारपारं अंचति दिक्खि-
ज्जइ ततो य ॥ ७६७ ॥ अण्णेसि पुणतन्भवतदण्णवेक्खाएँ जे अजोगत्ति । चरणस्स ते इमे खलु सलिंगचितिभेदमादीहिं ॥ ७६८॥
आमयविचित्तयाए किलिट्ठयाए नहेच कम्माणं । अत्थस्स संभवातो णेयपि असंगयं चेव ॥ ७६९ ॥ आगममाई य जतो बवहारो
॥४७॥
पभाशक
मूलम्
प्रायश्चित्त
पं०१६
॥४८॥
पंचहा विणिहिट्ठो । आगम सुय आणा धारणा य जीए य पंचमए ॥ ७७० ॥ एयाणुसारतो खलु विचित्तमेयमिह वणियं समए ।
आसेवणादिभेदा तं पुण सुत्ताओ णायव्वं ॥ ७७१॥ एयं च एत्थ तत्तं असुहज्झवसाणओ हवति बंधो। आणाविराहणाणुगमयंपि
य होति दहव्यं ॥ ७७२ ॥ सुहभावा तविगमो सोवि य आणाणुगो णिओगेण । पच्छित्तमेस सम्म विसिट्ठओ चेव विण्णेओ
॥ ७७३ ॥ असुहज्झवसाणाओ जो सुहभावो विसेसओ अहिगो । सो इह होति विसिहो ण ओहतो समयणीतीए ॥ ७७४ ॥ इहरा
बंभादीणं आवस्सयकरणतो उ ओहेणं । पच्छित्तंति विसुद्धी ततो ण दोसो समयसिद्धो ॥ ७७५ ॥ ता एयंमि पयत्तो कायव्बो
अप्पमत्तयाए उ । सतिबलजोगेण तहा संवेगविसेसजोगेण ॥ ७७६ ॥ एतेण पगारेणं संवेगाइसयजोगतो चेव । अहिगयविसिट्ठभावो
तहा तहा होति णियमेणं ॥ ७७७ ॥ तत्तो तचिगमो खलु अणुबंधावणयणं व होज्जाहि । जं इय अपुवकरणं जायति सेढी य वि-
हियफला ॥ ७७८ ॥ एवं निकाइयाणवि कम्माणं भणियमेत्थ खवर्णति । तं पिय जुज्जइ एवं तु भावियव्यं अओ एयं ॥ ७७९ ॥
विहियाणुढाणंमी एत्थं आलोयणादि जं भणियं । तं कह पायच्छित्तं दोसाभावेण तस्सत्ति? ॥ ७८० ॥ अह तंपि सदोसं चिय तस्स
विहाणं तु कह णु समयम्मि? । न य णो पायच्छित्तं इमंपि तह कित्तणाओ उ ॥ ७८१ ॥ भण्णइ पायच्छित्तं विहियाणुढाणगोयर
चेयं । तत्थीव य किंतु सुहुमा विराहणा अत्थि तीऍ इमं ॥ ७८२ ॥ सव्वावत्थासु जओ पायं बंधो भवत्थजीवाणं । भणितो विचि-
तभेदो पुवायरिया तहा चाहु ॥ ७८३ ॥ सत्तविहबंधगा होति पाणिणो आउवाज्जियाणं तु । तह सुहुमसंपराया छबिहबंधा विणि-
हिट्ठा ॥ ७८४ ॥ मोहाउयवज्जाणं पगडीणं ते उ बंधगा भणिता। उवसंतखीणमोहा केवलिणो एगविहबंधा ॥ ७८५ ॥ ते पुण
दुसमयट्ठितियस्स बंधगा ण पुण संपरायस्स । सेलेसीपडिवण्णा अबंधया होंति विष्णेया ।। ७८६ ॥ अपमत्तसंजयाणं बंधठिती होति
॥४८॥
বাথষ্ট मूलम्. १७ कल्प पंचाशकं ॥१९॥ अट्ट उ मुहुत्ता । उकासेण जहण्णा मिण्णमुहुत्तं तु विण्णेया ।। ७८७ ॥ जे उ पमत्ताणाउट्टियाएँ बंधति तेसि बंधठिती । संवच्छराणि अट्ट उ उक्कोसियरा मुहुर्ततो ।। ७८८ ।। ता एवं चिय एवं विहिणाणुट्ठाणमेत्थ हवइत्ति । कम्माणुबंधछेयणमणहं आलोयणादिजुयं ॥ ७८९ ॥ विहिताणुढाणत्तं तस्सवि एवंति ता कहं एयं । पच्छित्तं ? गणु भण्णति समयंमि तहा विहाणाओ ॥ ७९० ॥ विहिया- गुट्ठाणं चिय पायच्छित्तं तदण्णहा ण भवे । समए अभिहाणाओ इत्थपसाहगं णियमा॥ ७९१ ॥ सव्वावि य पव्वज्जा पायच्छित्तं भवंतरकडाणं । पावाणं कम्माणं ता एत्थं णथि दोसोत्ति ॥ ७९२ ॥ चिण्णस्स गवरि लिंगं इमस्स पाएणमकरणया तस्स । दोसस्स तहा अण्णे णियमं परिसुद्धए विति ।। ७९३ ॥ णिच्छयणएण संजमठाणापातमि जुज्जति इमपि । तह चेव पयट्टाणं भववि- रहपगण साहणं ॥ ७९४ ॥ पायच्छित्तविधी सम्मत्ता ॥ १६ ॥ ॥ अथ सप्तदशं कल्पपंचाशकं ॥ १७ ॥ णमिऊण महावीरं ठियादिकप्पं समासओ बोच्छं । पुरिमेयरमज्झिमजिणविभागतो वयणनीतीए ।।७९५॥ दसहोहओ उ कप्पो एसो (स) पुरिमेयराण ठियकप्पो। सययासेवणभावा ठियकप्पे। णिचमज्जाया॥ ७९६ ।। ततिओसहकप्पोऽयं जम्हा एगंततो उ अविरुद्धो । मययंपि कज्जमाणो आणाओ चव एतेसिं ॥७९७॥वाहिमवणेड़ भावे कुणइ अभावे तयं तु पढमंति। वितियमवणेति न कुणति तड्यं तु रसायणं होति ।। ७९८ ॥ एवं एमो कप्पो दोसाभावेवि कज्जमाणो उ।सुंदरभावाओ खलु चरित्तरसायणं णेओ ॥ ७९९ ॥ आचे- लक्कुटेसियमिज्जायररायपिंडकिड़कम्मे । वयजेहपडिक्कमणे मासंपज्जोसवणकप्पो ॥८००॥ छसु अहिओ उ कप्पो एत्तो मज्झिमजि- ॥ ४९ ॥ ॐICA .
पनाशक
मूलम्
१७कल्प
पंचाशक
॥ ५० ॥
णाण विण्णेओ । णो सययसेवणिज्जो अणिचमेरासरूवोत्ति ॥ ८०१॥ आचेलकुदेसियपडिकमणरायापंडमासेसु । पज्जुसणाकप्पमि
य अढियकप्पो मुणेयग्नो ॥ ८०२ ॥ सेसेसु हियकप्पो मज्झिमगाणंपि होइ विणणेओ। चउसु ठिता छसु अठिता एत्तो निय भणि-
यमेयं तु ॥ ८०३ ॥ सिज्जायरपिंडमि य चाउज्जामे य पुरिसजेट्टे य । कितिकम्मस्स य करणे ठियकप्पो मज्झिमाणंपि ॥ ८०४ ॥
दुविहा एत्थ अचेला संतासंतेरा होइ विण्णेया । तित्थगरऽसंतञ्चेला संता सेसा भवेऽचेला (ऽचेला भवे सेसा) ॥ ८०५॥ आचलको
धम्मो पुरिमस्स य पच्छिमस्स य जिणस्स । मज्झिमगाण जिणाणं होइ सचेलो अचेलोय ॥८०६॥ अमहद्धण भिन्नेहि य आचेलगामिह
होइ वत्थेहिं । लोगागमणीतीए अचेलगत्तं तु पचयतो ।।८०७। उहसियं तु कम्मं एत्थं उदिस्स कीरतेयं ( तं ) ति । एत्थवि इमो
विभागोणेओ संघादवेक्खाए ॥ ८०८ ॥ संघादुद्देसेणं ओघाइहिं समणमाइ अहिकिन्न । कडमिह सव्वेसि चिय ण कप्पए पुरिमच-
रिमाणं ॥८०९॥ मज्झिमगाणं तु इदं कडं जमुहिस्स तस्स चेवत्ति । नो कप्पइ सेसाण उ कप्पड़ तं एस मेरत्ति ॥ ८१० ॥ सेज्जायरो-
त्ति भण्णति आलयसामी उ तस्स जो पिंडो। सो सब्वेसि ण कप्पति पसंगगुरुदोमभावेण ॥ ८११ ॥ तित्थंकरपडिकुट्ठो
अण्णायं उग्गमोवि य ण सुज्झे । अविमुत्ति यऽलाघवया दुल्लहसेज्जा विउच्छेओ ॥ ८१२ ॥ पडिबंधनिरागरणं केई अण्णे अगहि-
यगहणस्स । तस्साउंटणमाणं एत्थवरे बैंति भावत्थं ॥ ८१३ ॥ मुदितादिगुणो राया अट्टविहो तस्स होति पिंडोत्ति । पुरिमेयराण-
मेसो वाघायादीहिं पडिकुट्ठो ॥ ८१४ ॥ ईसरपभितीहिं तहि वाघातो खद्धलोहुदाराणं । दसणसंगो गरहा इयरेसि ण अप्पमादाओ
।। ८१५ ॥ असगादीया चउरो वत्थं पायं च कंबलं चेन । पाउंछगगं च तहा अविहो रायोपडो उ॥ ८१६ ॥ कितिकम्मति य
दुविहं अन्भुटाणं तहेव वंदणगं । समणेहि य समणीहि य जहारिहं होति काययं ॥ ८१७ ॥ सव्वाहिं संजईहि कितिकम्मं संजयाण
॥ ५० ॥
पञ्चागक मूलम् १७ कल्प पंचाशकं ॥ ११ ॥ कायचं । पुरिसोत्तमोत्ति धम्मो सवजिणाणंपि तित्थेसु ॥ ८१८ ॥ एयस्स अकरणंमी माणो तह णायकम्मबंधोत्त । पवयण- खिंसायाणग अबोहि भवबुड्डि अरिहंमि ।। ८१९॥ पंचवतो खलु धम्मो पुरिमस्स य पच्छिमस्स य जिणस्स । मज्झिमगाण जिणाणं चउब्बतो होति विण्णेओ ।। ८२० ।। णो अपरिग्गहियाए इत्थीए जेण होइ परिभोगो । ता तधिरइए चिय अबभविरइत्ति पण्णागे ॥ ८२१ ॥ दुहवि दुविहोवि ठिओ एसो आजम्ममेव विण्णेओ । इय वयभेया दुविहो एगविहो चेव तत्तेणं ॥ ८२२ ॥ अवठाव- णाएँ जेट्टो विण्णेओ पुरिमपच्छिमजिणाणं । पवज्जाए उ तहा मज्झिमगाणं णिरतियारो : ८२३ ।। पढिए य कहिऍ अहिगएँ परिहर उवठावणाएँ कम्पोत्ति । छकं तीहि विसुद्धं सम्म णवएण भेएण ॥ ८२४ ॥ पितिपुत्तमाइयाणं समग पत्ताण जेट्ट पितिपभिइ । थेवंतरे विलंबो पण्णवणाए उबवणा ॥ ८२५ ॥ सपडिक्कमणो धम्मो पुरिमस्स य पच्छिमस्स य जिणस्स । मज्झिमगाण जिणाणं कारणजाए पडिक्कमणं ॥ ८२६ ।। गमणागमण विहारे सायं पाओ य पुरिमचरिमाणं । णियमेण पडिकमणं अइयारो होउ वा मा वा ॥ ८२७ ॥ मज्झिमगाण उ दोमे कहंचि जायम्मि तक्खणा चेव । दोसपडियारणाए ( या ) गुणावहं तह पडिकमणं ॥ ८२८ ॥ पुरिमेयरतित्थयराण मासकप्पो ठिओ विणिहिट्ठो । मज्झिमगाण जिणाणं अट्ठियओ एस विण्णेओ ॥ ८२९ ॥ पडिबंधो लहुयत्तं ण जणुवयारो ण देसविण्णाणं । णाणाराहणमेए दोसा अविहारपक्खम्मि ॥ ८३० ॥ कालादिदोसओ पुण ण दबओ एस कीरई णियमा। भावेण उ कायन्वो संथारगवच्चयाईहिं ॥ ८३१ ॥ पज्जोसवणाकप्पोऽपेवं पुरिमेयराइभेएणं । उक्कोसेयरभेओ सो णवरं होइ विण्णेओ ।। ८३२ ॥ चाउम्मासुक्कोसो सत्तरि राइंदिया जहण्णो उ । थेराण जिणाणं पुण णियमा उक्कोसओ चेव ।।८३३।। दोसासइ मज्झिमगा अच्छंनी (नि) उ जाव पुचकोडीवि । इहरा उ ण मामपि हु एवं खु विदेह जिणकप्पे ।। ८३४ ॥ एवं कप्पविभागो तइओसहणा- RSS ॥५१॥ CRORE বাহক मूलम् १८ भिक्षु- प्रतिमा पंचाशकं ॥५२॥ तओ मुणेयनो । भावत्थजुओ एत्थ उ सम्वत्थवि कारणं एयं ॥ ८३५ ॥ पुरिमाण दुन्धिसोझो चरिमाणं दुरणुपालओ कप्पो । मज्झिमगाण जिणाणं सुविसोझो सुहणुपालो य ॥ ८३६ ॥ उज्जुजडा पुरिमा खलु णडादिणायाउ होति विण्णेया। वकजडा उण चरिमा उजुपण्णा मज्झिमा भणिया ।। ८३७॥ कालसहावाउ चिय एए एवं विहा उ पाएण। होति अओ उ जिणेहिं एएसि इमा कया मेरा ॥ ८३८ ॥ एवंविहाणवि इहं चरणं दिढे तिलोगणाहेहिं । जोगाण थिरो भावो जम्हा एएसि सुद्धो उ॥ ८३९ ॥ अथिरो उ होइ इयरो सहकारिवसेण ण उण तं हणइ । जलणा जायइ उहं वज्ज ण उ चयइ तत्तंपि ॥ ८४० ॥ इय चरणम्मि ठियाणं होई अणाभोगभावो खलणा। ण उ तिव्वसंकिलेसा अवेति चारित्तभावोवि ॥ ८४१॥ चरिमाणवि तह णेयं संजलणकसायसंगम चेव । माइहाणं पायं असइंपि हु कालदोसेणं ॥ ८४२ ॥ इहरा उ ण समण असुद्धभावाउ हंदि विष्णेयं । लिंगंमिवि भावेणं सुत्तविरोहा जओ भणियं ॥ ८४३ ॥ सब्वेवि य अइयारा संजलणाणं तु उदयओ होति । मूलच्छेज्जं पुण होइ बारसण्हं कसायाणं ॥ ८४४ ॥ एवं च संकिलिट्ठा माइहाणंमि णिचतल्लिच्छा । आजीवियभयगत्था मूढा णो साहुणो णेया ।। ८४५ ॥ संविग्गा गुरुवि- णया णाणी दंतिदिया जियकसाया । भवविरहे उज्जुत्ता जहारिहं साहुणो होति ॥ ८४६ ॥ ठियाठियकप्पविहीं ॥ १७ ॥ ॥ अथाष्टादशं भिक्षुप्रतिमापंचाशकं ॥ १८ ॥ णमिऊण बद्धमाणं भिक्खूपडिमाण लेसओ किंपि । वोच्छं सुत्ताएसा भव्वाहियद्याएँ पयडत्थं ॥ ८४७ ॥ बारस भिक्खूपडिमा ओहेणं जिणवरेहिं पण्णत्ता । सुहभावजुया काया मासाईया जो भणियं ॥ ८४८ ॥ मासाई सत्ता पढमाविइतझ्यसत्तराइदिणा। 255 ॥ ५२ ॥ NS
१८ भिक्षु
प्रतिमा
पंचाशकम्
पञ्चागक
मूलम्.
॥ ५३॥
अहगड़ एगराई भिक्खूपडिमाण वारमगं ।। ८४९ ॥ पडिबज्जड़ एयाओ संघयणधिइजुओ महासत्तो । पडिमाओ भावियप्पा सम्म
गुरुणा अणुण्णाओ ।। ८५० ।। गच्छे च्चिय णिम्माओ जा पुव्वा दस भवे असंपुण्णा । णवमस्स तइयवत्थू होइ जहण्णो सुयाहिगमो
॥५१॥ वोसहचत्तदेहो उवसग्गसहो जहेब जिणकप्पी । एसण अभिग्गहीया भत्तं च अलेवर्ड तस्स ।। ८५२ ॥ गच्छा विणिक्ख-
मित्ता पडिबजइ मामियं महापडिमं । दत्तेग भोयणस्सा पाणस्सवि एग जा मासं ( मामं जा) ॥८५३॥ आइमज्झवसाणे छग्गो-
यहिंडगो इमो णेओ । णाएगरायवासी एगं च दुगं च अण्णाए ॥ ८५४ ॥ जायणपुच्छाणुण्णावणपुट्ठवागरणभासगो चेव । आगम-
णवियडगिहरुक्खमूलगावासयतिगोत्ति ॥ ८५५ ।। पुढवीकट्ठजहत्थिण्णसारसाई ण अग्गिणो बीहे । कट्ठाइ पायलग्गं णवणेइ तह-
च्छिकणुगं वा ।।८५६॥ जत्थत्थमेइ मूगे न तओ ठाणा पर्यपि संचरइ । पायाइ ण पक्खा (खा) लइ एसो वियडोदगेणावि ॥८५७॥
दुस्महात्यमाई तो भएणं पर्याप णोसरई । एमाइणियमसेवी विहरइ जाऽखंडिओ मासो ॥८५८॥ पच्छा गच्छमईई एवं दुम्मासि
(एव दुमासी तिमासि) जा सत्ता। णवरं दत्तिविवड्ढीजा सत्त उ सत्तमासीए।।८५९॥ तत्तो य अठमी खलु हवइ इहं पढमसत्तराइंदी ।
तीए चउत्थ चउत्थेणऽपाणएणं अह विसेसो ॥ ८६० ॥ उत्ताणग पासल्ली णेसज्जी वावि ठाणगं ठाउं । सहउवसग्गे घोरे दिव्बाई
नन्थ अविकंपो ।। ८६१ ॥ दोचावि एरिस च्चिय बहिया गामाझ्याण णवरं तु । उक्कुडलगंडसाई दंडाययओ ब ठाऊणं ॥८६२॥
तच्चावि एरिस च्चिय णवरं ठाणं तु तस्स गोदोही। वीरासणमहवावि हु ठाएज्जा अंबखुज्जो उ ॥ ८६३ ॥ एमेव अहोराई
छ8 भत्तं अपाणगं गवरं । गामणगराण बाहिं बाधारियपाणिए ठाणं ॥ ८६४ ॥ एमेव एगराई अट्ठमभत्तेण ठाण बाहिरओ । इसीप-
भारगओ अणिमिसणयणेगदिट्ठीए (ओ) ॥ ८६५ ॥ साह दोवि पाए वापारियपाणि ठायइ हाणं । वाघारिलंबियभुओ अंते य
॥ ५३ ॥
542 पञ्चाशक मूलम् १८ भिक्षु प्रतिमा पंचाशकम् ॥ ५४॥ ORS इमाएँ लद्धित्ति ॥ ८६६ ॥ आह ण पडिमाकप्पे सम्म गुरुलाघवाइचिंतत्ति । गच्छाउ विणिक्खमणाइ ण खलु उवगारगं जेण ॥ ८६७ ॥ तत्थ गुरुपारतंतं विणओ सज्झाय सारणा चेव । वेयावच्चं गुणवुड्ढि तहय णिप्फत्ति संताणो ॥८६८॥ दत्तेगाइगहो- विहु तहसज्झायादभावओ ण सुहो । अंताइणोवि पीडा ण धम्मकायस्स सुसिलिडें ॥ ८६९ ॥ एवं पडिमाकप्पो चिंतितो उ निउणदिट्ठीए । अंतरभावविहूणो कह होइ चिसिगुणहेऊ? ॥ ८७० ॥ भण्णइ विसेसविसओ एसो णउ ओहओ मुणेयव्यो । दसपु- बधराईणं जम्हा एयस्स पडिसेहो ॥ ८७१ ॥ पत्थुयरोगचिगिच्छावत्थंतरतबिसेससमतुल्लो । तह गुरुलाघवचिंतासहिओ तकाल- वेक्खाए ।।८७२।। णिवकरल्याकिरियाजयणाए हंदि जुत्तरूवाए। अहिदट्ठाइसु छेयाइ वज्जयंतीह तह सेसं ॥८७३॥ एवं चिय कल्लाणं जायइ एयरस इहरहा ण भवे । सव्वत्थावत्थोचियमिह कुसलं होइऽणुहाणं ॥८७४॥ इय कम्मवाहिकिरियं पव्वज्जं भावओ पवण्णस्स। सइ कुणमाणस्स तहा एयमवत्थंतरं णेयं ।।८७५॥ तह सुत्तबुड्डिभावे गच्छे सुत्थंमि दिक्खभावे य। पडिवज्जइ एयं खलु ण अण्णहा कप्पमवि एवं ॥ ८७६ ॥ इहरा ण सुत्तगुरुया तयभावे ण दसपुन्धिपडिसेहो । एत्थं सुजुत्तिजुत्तो गुरुलाघवचिंतवज्झमि ॥ ८७७ ।। अप्पपरिच्चाएणं बहुतरगुणसाहणं जहिं होइ । सा गुरुलाघवचिंता जम्हा णाओववण्णत्ति ॥ ८७८ ॥ यावच्चुचियाणं करणणिसेहे- णमंतरायति । तंपि हु परिहरियव्यं अइसुहुमो होउ एसोत्ति ॥ ८७९ ॥ ता तीए किरियाए जोग्गयं उवगयाण णो गच्छे । हंदि उविक्खा णेया अहिगयग्गुणे असंतमि ॥ ८८० ॥ परमो दिक्खुवयारो जम्हा कप्पोचियाणवि णिसेहो । सइ एयंमि उ भणिओ पयडो च्चिय पुव्वनीहिं ॥ ८८१ ॥ अब्भुज्जयमेगयरं पडिवज्जिउकामो सोवि पवाओ (वे)। गणिगुणसलद्धिओ खलु एमेव अलद्धिजुत्तोवि ।।८८२॥ तं चावत्थंतरमिह जायइ तह संकिलिहकम्माओ । पत्थुयनिवाहिदट्ठाइ जह तहा सम्ममवसेयं ॥ ८८३ ॥ ॥ ५४॥ जन
A
पभागक
मूलम्.
१८ भिक्षु
प्रतिमा
पंचाशकम्
॥ ५५ ॥
-
अहिगयसुंदग्भावस्स विग्धजणगतिसकिलिट्ठ च । तह चेव तं खविज्जइ एत्तो च्चिय गम्मए एयं ॥ ८८४ ॥ एत्तो अईव
णेया सुसिलिट्ठा धम्मकायपीडावि । अंताइणो सकामा तह तस्स अदीणचित्तस्स ।। ८८५ ॥ न हु पडइ तस्स भावो संजमठाणाउ
अविय बड्डेइ । ण य कायपायओविहु तयभावे कोइ दोसोत्ति ॥ ८८६ ॥ चिनाणं कम्माणं चित्तो च्चिय होइ खवणुवाओवि ।
अणुबंधछेयणाई सो उण एवंति णायव्यो ।।८८७॥ इहरा उ णाभिहाणं जुज्जइ सुत्तमि हंदि एयस्स । एयंमि अवसरंमी एसा खलु
नजुत्तत्ति ।। ८८८ ।। अण्णे भणंति एसो विहियाणुढाणमागमे भणिओ। पडिमाकप्पो सिट्ठो दुकरकरणेण विण्णेओ ।। ८८९ ।।
विहियाणुटाणंपि य सदागमा एस जुज्जई एवं । जम्हा ण जुत्तिवाहियविसओवि सदागमो होइ ।। ८९० ।। जुत्तीए अविरुद्धो
सटागमो साबि नयविरुद्धत्ति । इय अण्णोण्णाणुगयं उभयं पडिवत्तिहेउत्ति ।।८९१।। कयमेत्थ पसंगणं झाणं पुण णिचमेव एयस्स ।
मुत्तत्थाणुसरणमो रागाइविणासणं परमं ।। ८९२ ॥ एया पवज्जियव्या एयासि जोग्गयं उबगएणं । सेसेणवि कायव्या केइ पइण्णा
विसेमत्ति ।। ८५३ ॥ जे जमि जमि कालंमि बहुमया पवयणुण्णइकरा य । उभओ जोगविसुद्धा आयावणठाणमाईया ।। ८९४ ।।
एपनि सइ विरिए जमकरणं मयप्पमायओ सो उ । होअइयारो सो पुण आलोएयरओ गुरुणो ।। ८९५ ॥ इय सबमेवमवितहमा-
णार भगवओ पकुचन्ता । सयमामन्थणुरूवं अइरा काहिंति भवविरहं ॥ ८९६ ॥ साहुपडिमापयरणं १८ ॥
अथैकोनविंशं तपःपंचाशकं ॥ १९ ॥
णमिऊण बद्धमाणं नवोवि () हाणं ममामओ बोच्छं । सुत्तभणिएण विहिणा सपरेसिमणुग्गहहाए ॥ ८९७ ।। अणसणमूणोयरिया
॥ ५५ ॥
पञ्चाशक
मूलम्
तपः
पचाश
१९
॥ ५६॥
वित्तीसंखेवणं रसच्चाओ । कायकिलेसो संलीणया य बज्झो तवो होइ ॥ ८९८ ॥ पायच्छित्तं विणओं वेयावच्चं तहेव सज्झाओ।
झाणं उस्सग्गोविय अभितरओ तवो होइ ॥ ८९९ ॥ एसो बारसभेओ सुत्तनिबद्धो तवो मुणेययो । एयविसेसो उ इमो पइण्णगो
गभेउत्ति ॥ ९०० ॥ तित्थयरणिग्गमाई सव्वगुणपसाहणं तवो होइ । भव्वाण हिओ णियमा विसेसओ पढमठाणीणं ॥ ९०१॥
तित्थयरणिग्गमो खलु ते जेण तवेण णिग्गया सव्वे । ओसप्पिणीए सो पुण इमिए एसो विणिहिटो ॥ ९०२ ॥ सुमइ स्थ णिच्च-
भत्त्रेण णिग्गओ वासपुज्जो जिणो ( वसुपुज्ज जिणो) चउत्थेण । पासो मल्लीविय अहमेण सेसा उ छद्रेणं ॥ ९०३ ॥ उसभाइक-
मेणेसो कायगो ओहओ राइ बलम्मि | गुरुआणापरिसुद्धो विसुद्धकिरियाएँ धीरेहि ॥ ९०४ ॥ अण्णे तम्मासदिणसु चेति लिंग
इमस्स भावंमि । तप्पारणसंपत्ती तं पुण एवं इमेसि तु ॥ ९०५ ॥ उसमस्स उ इक्खुरसो पारणए आसि लोगनाहस्त । सेसाणं
परमण्णं अमयरसरसोवमं आसी ॥९०६॥ संवच्छरेण भिक्खा लद्धा उसभेण लोगनाहेण । सेसेहिं बीयदिवसे लद्धाओ पढमभिक्खाओ
॥ ९०७ ॥ तित्थंकरगाणुप्पत्तिसण्णिओ तहवरो तवो होइ । पुमोइएण विहिणा काययो सो पुण इमोति ॥ ९०८ ॥ अहमभ-
तमि य पासोसहमल्लिरिहनेमीणं । वसुपुज्जस्स चउत्थेण छहभत्तेण सेसाणं ॥९०९॥ उसभाइयाण मत्थं जायाइं केवलाइ णाणाई। एवं
कुणमाणो खलु अचिरेणं केवलमुवेइ (लं लहइ ) ॥ ९१० ॥ तित्थयरमोक्खगमणं अहावरो एत्थ होइ विण्णेओ। जेण परिनिन्चुया
ते महाणुभावा तओ य इमो ॥ ९११ ॥ निव्याणमंतकिरिया सा चोइसमेण पढमनाहस्स । सेसाण मासिएणं वीरजिणिदस्स छटेणं
॥ ९१२ ॥ अट्ठावयचंपोज्जिन्तपावासंमेयसेलसिहरेसु । उसभवसुपुज्जनेमीवीरो सेसा य सिद्धिगया ॥ ९१३ ॥ चंदायणाइ य तहा
अणुलोमनिलोमओ तबो अवगे । भिक्खाकवलाण पुढो विण्णेओ बुड्डिहाणीहिं ॥ ९१४ ॥ सुकमि पडिवयाओ तहेव बुड्ढीग जाव
॥५६॥
पागक
मूलम्
तपः
पंचाशकम्
१९
॥ ५५ ॥
पगणग्य | पंचदसपडियाहिं तो हाणी किण्हपडिबक्खे ॥ ९१५ ॥ किण्हे पडिवय (इ) पण्ण (ण) रस एगहाणी उ जाव इक्को उ।
अमवस्सपडिययाहिं बुड्डी पण्णग्स पुन्नाए ॥९१६॥ एत्तो भिक्खामाणं एगा दत्ती विचित्तरूवावि। कुक्कुडिअंडयमेत्तं कवलस्सवि होइ
विण्णेयं ।।९१७॥ एवं च कीरमाणं सफलं परिमुद्धजोगभावस्स। णिरहिगरणस्स णेयं इयरस्स ण तारिसं होई ॥१.१८॥ अण्णोचि अस्थि
चित्ती तहा तहा देवयाणिओएण । मुद्धजणाण हिओ खलु रोहिणिमाई मुणेयव्यो ॥ ९१९ ॥ रोहिणी अंबा तह मंदउणिया सन्च-
संपयासोक्ता । मुयसंतिसुग काली सिद्धाईया तहा चच ।। ९२० ॥ एमाइदेवयाओ पडुच्च अवऊसगा उ जे चित्ता । णाणादेसप-
सिद्धा ते सव्चे चेव होई तवो ॥ ९२१ ॥ जत्थ कसायणिरोहो बंभ जिणपूयणं अणसणं च। सो सम्बो चेव तवो बिसेसओ
मुद्धलायंमि ॥ ९२२ ॥ एवं पडिवत्तीए एत्तो मग्गाणुसारिभावाओ। चरणं विहियं बहवो पत्ता जीवा महाभागा ||९२३।। सव्वंग-
सुंदरी तह णिजसिहो परमभूसणो चेव । आयइजणगो सोहग्गकप्परुक्खो तहन्नोवि ॥ ९२४ ॥ पढिओ तवोविसेसो अण्णेहिवि
तेहि तेहिं मत्थेहिं । मग्गपडिबत्तिहेर्ड हंदि विणेयाणुगुण्णेणं ॥ ९९५ ।। अट्ठोवासा एगंतरेण विहिपारणं च आयामं । सव्यंगसुंदरो
मो होइ तवा मुक्तपक्संमि ॥ ९२६ ॥ खमयादभिग्गहो इह सम्मं पूया य वीयरागाणं । दाणं च जहासत्तिं जइदीणाईण विष्णेयं
॥ ९२७ ।। एवं चिय निरुजसिहो गवरं सो होइ किण्हपक्खमि । तहय गिलाणतिगिच्छाभिग्गहसारो मुणेयव्यो ।। ९२८ ।। बत्तीसं
आयाम एगंतरपारणेण मुविसुद्धो । तह परमभूसणो खलु भूसणदाणप्पहाणो य ॥ ९२९ ॥ एवं आयइजणगो विण्णेओ णवरमेस
सन्चन्थ । अणिगृहियबलविरियस्स होइ सुद्धो विसेसेणं ।।९३०।। चित्ते एगंतरओ सन्चरसं पारणं च विहिपुव्वं । सोहग्गकप्परुक्खो
एम तवो होइ गायव्यो । ९३१ ॥ दाणं च जहासत्तिं एत्थ समत्तीऍ कप्परुक्खस्स | ठवणा य विविहफलहरसण्णामियचित्तडालस्स
॥ ५७ ॥
पञ्चाशक मूलम् तपः पंचाशकम १९ ॥ ५८॥ ॥ ९३२ ॥ एए अवऊसणगा इट्ठफलसाहगा व सहाणे । अप्णत्थजुया य तहा विष्णेया बुद्धिमंतेहिं ॥ ९३३ ॥ इंदियविजओचि तहा कसायमहणो य जोगसुद्धीए । एमादओवि णेया तहातहा पंडियजणाओ॥९३४|| चित्तं चित्तपयजुयं जिणिंदवयणं असेससत्त- हियं । परिसुद्धमेत्थ किं तं जं जीवाणं हियं णत्थि? ॥ ९३५ ॥ सव्वगुणपसाहणमो णेओ तिहिं अट्ठमेहिं परिसुद्धो । दसणनाणच- रित्ताण एस रेसिमि सुपसत्थो ॥ ९३६ ॥ एएसु वट्टमाणो भावपवित्तीएँ वीयभावाओ । सुद्धासयजोगेणं अणियाणो भवविरागाओ ॥ ९३७ ॥ विसयसरूवणुबंधेहिं तह य सुद्धं जओ अणुहाणं । णिव्वाणगं भणियं अण्णेहिवि जोगमगंमि॥ ९३८ ॥ एयं च विसय- सुद्धं एगतेणेव जं तओ जुत्तं । आरोग्गवोहिलाभाइपत्थणाचित्ततुल्लंति ॥ ९३९ ॥ जम्हा एसो सुद्धो अणियाणो होइ भावियमईणं । तम्हा करेह सम्मं जह विरहो होइ कम्माणं ॥ ९४० ॥ तवोविहिपयरणं समत्तं ॥ १९॥ KHERI . dancinnwancado 070C yarandeyarch Moise Dua ॥ इइ सिरिहरिभदायरियरइयं पंचासयं समत्तं ॥ Parrer ORG ॥ ५८ ॥ 2.DeaNeseaRevealeeGovernormatives
घम
संग्रहणी
श्रीमद्हरि भद्रसूरिविरचिता-
धर्मसंग्रहणिः।
धर्म
निक्षेपादि
॥ ५५ ॥
नमिऊण वीयरागं सचन्नु तियसपूइयं विहिणा । जहणायवत्थुवादि, अचितसत्तिं महावीरं ॥१॥ सुहभावज्जियतित्थगरणा-
मकम्मस्स सुहविवागातो । अणुवगियपरहियरयं तित्थगरमिमस्स तित्थ स॥२॥ जुम्मं सपरुवगारट्टाए जिणवयणं गुरुवदेसतो गाउं ।
वोच्छामि समामेण पयडत्थं धम्मसंगहणिं ॥३॥ धम्मो खलु पुरुसत्यो सपरुवयारो य सो मुणेयव्यो। उबगारोऽविय दुविहो दव्ये भावे
य नायव्यो ।। ४ ॥ दधम्मि अन्नपाणादिदाणरूवो तु होइ विन्नेओ । नेगंतिओ अणचंतिओ य ज दवतो तेणं ॥५॥ इहपरलोगहा
तह जो कीरइ अविहिणा व भत्तीए । एसोऽवि दबओ च्चिय मोक्खंगाभावतो जाण ॥६॥ भावुवयारो सम्मत्तणाणचरणेसु जमिह
संठवणं । सइ अप्पणो परस्स य अणियाणं तं जिणा विति ॥७॥ इहपरलोगासंसं मोत्तुं जो कीरते अनिहिणा तु । भत्तीए दन्यतोऽ.
विह एसो भावम्मि बोद्धयो ॥८॥ आहऽनवत्थलयणादिदाणतो भोगतो य इह सिद्धी । गिहिसंजयाण सुच्चइ सुच्चइ णणु भावतो
सावि ॥ ९ ॥ आहरणं सेडिदुर्ग जिणिंदपारणगदाणदाणेसु । विहिभत्तिभावभावा मोक्खंगं तत्थ विहिभत्ती ॥ १०॥ वेसालि
।
.
॥ ५९॥
सरबर
धर्म
धर्म
संग्रहणी
निक्षेपादि
॥ ६०॥
वासठाणं समरे जिण पडिम सेट्टिपासणया। अइभत्ति पारणादणे मणोरहो अन्नहिं पविसे ॥ ११॥ जाइच्छिदाण धारा लोए कयपु-
ण्णगोत्ति य पसंसा । केवलिआगम पुच्छण को पुण्णो ? जिन्नसिहित्ति ॥ १२ ॥ सम्मत्तादिसु जम्हा संठवणं होइ जिणुवदेसातो ।
सो अपरिमिओ उ तओ सुहगम्मं किंपि वोच्छामि ॥ १३ ।। मेधामतिपरिहीणावि जमिह णाऊण चरणरयणस्स । होन्ति परिवाल-
णखगा तत्तो मोक्खं च पावंति ।। १४ ॥ मिच्छत्तसेलकुलिस अण्णाणतमोहभक्खरब्भूतं । चरणरयणायरनिभं अचिंतचिंतामणीकप्पं
॥ १५ ॥ सिवसुहफलकप्पतरूं जहडियासेसणेयपडिबद्धं । णाणानओहगहणं जिणवयणं तिहुयणपसिद्धं ।. १६ ।। ( युग्मम् ) एयस्स
एगदेसोऽवि भावओ भव्यजणपरिग्गहिओ । अत्थोऽअऽवितहणातो दुक्खक्खयकारणं होइ ॥ १७॥ तम्हा रोएतव्वं भावेयच्वं पगा-
सियव्यं च । अव्वक्खित्तेणेदं दुक्खक्खयमिच्छमाणेणं ॥ १८ ॥ सफलो मे तो एवं आरंभो रोयणाइजोगातो। तन्थऽप्पणो परस्स
य णियमातों कयं पसंगणं ॥ १९ ॥ धारेइ दुग्गतीए पडतमप्पाणगं जतो तेणं । धम्मोत्ति सिवगतीइ व सततं धरणा समक्खाओ
॥ २० ॥ धम्माधम्मक्खयतो सिवगतिगमणति ता कहं ताए । धारेति तओ ? भन्नति हेतुम्मि फलोवयारोऽयं ॥ २१ ॥ हेऊ उभय-
खयस्स य धम्मो जं तस्समुज्जतो नियमा । कुणइ तयं तदभावे तस्साणुढाणवेफल्लं ॥ २२ ॥ तस्साणुट्ठाणफलं देवादिसु सातमेव सिय
होज्जा । तं नो धम्मरयाणवि मोक्खाभावप्पसंगातो ॥ २३ ॥ उभयक्खयम्मि हेऊ को वा अन्नोति ? झाणमह बुद्धी । इहमिदं णो
जम्हा धम्मातो ण तं पिहब्भूयं ॥ २४ ॥ जो पुण्णकम्मरूवो धम्मो तस्स क्खयातो सिवगमणं । जो पुण आतसहावो पगरिससुद्धो
ण तस्सावि ॥ २५ ॥ सो उभयक्खयहेऊ सेलेसीचरमसमयभावी जो। सेसो पुण निच्छयओ तस्सेव पसाहगो णेओ ॥ २६ ॥ णामं
उवणा दविए खेते काले तहेव भावे य । एसो खलु धम्मस्सा णिक्खेवो छविहो होइ ॥ २७ ॥ जीवस्साजीवस्स व अन्नत्थविव-
॥६०॥
-
धर्म
संग्रहणी
E-MES
धर्म
निक्षेपादि
॥ ६१ ॥
ज्जियस्स जस्सेह । धम्मो णाम कीरइ स नामधम्मो तदक्खा वा ॥ २८ ॥ सन्मावासभावे पडुच्च लेप्पक्खचित्तमादासु ।
धम्मवतो जा ठवणा ठवणाधम्मो स विबेओ ॥ २९ ॥ सचित्तेतरभेदस्स होइ दबस्स जो खलु सहावो । एसो उ दबधम्मोऽणुवउ-
तस्सव सुयमादी ।। ३० ॥ इह दव्यं चेव णिवासभित्तपज्जायतो मतं खेतं । जो तस्सायसभावोऽमुत्तादी खेत्तधम्मो सो ॥३१॥
जं वत्तणादिरूवो कालो दधस्स चैव पज्जातो । सो चेव ततो धम्मो कालस्स व जस्स जो लोए ॥ ३२ ॥ जीवाण भावधम्मो
कम्मोवसमेण जो खलु सहायो । पसमादिलिंगगम्मो सोऽणेगविहो मुणेयम्बो ॥ ३३ ॥ जीवम्मि कम्मजोगे य तस्स सइ एस जुज्जई
जम्हा । तं चैव ततो पुचि चोच्छामि सुताणुमारेणं ॥ ३४ ॥
जीवो अणादिणिहणोऽमुत्तो परिणामि जाणओ कत्ता | मिच्छत्तादिकतस्स य णियकम्मफलस्स भोत्ता उ ।। ३५ ।। जीवो तु
णस्थि केई पच्चक्खं णोवलन्भती जम्हा । ण य पञ्चक्खादण्णं पमाणमस्थिति मण्णंति ॥ ३६॥ अणुमाणमप्पमाणं अणुमाणवि-
रुद्धमादिदोसातो । आगमपमुहेसुं पुण सव्येऽवि ण संगया पायं ॥ ३७ ॥ ता कहमागमपमुहा होति पमाणा उ णज्जती कह
य ? । एयं एत्थ पमाणं ण पमाणमिदं तु वत्तव्यं ॥ ३८ ॥ जो पडिसेहेति सिया स एव जीवो ण जुत्तमेतंपि । नत्थि
परलोगगामी भणिमो जं पुण ण एसोवि ॥ ३९ ॥ अत्थि पडिसेहगो इह चेतण्णविसिहकायमेत्तो तु। दाणादिफलाभावो सो (तो)
अत्थि ण संगतमिदंपि ॥४०॥ पुढो केणइ भोतो देवो पत्थित्ति केइ सो आह । किं धम्मिओ गतो ता वाडीए अणेण जं तुलं ॥४१॥
मिय जातीसरणातो थणाहिलासातो चेव अस्थित्ति । जातिस्सरणमासळू भूयसहावातो इतरंपि ॥ ४२ ॥ चित्तो भूयसहावो एताओं
चेव लाभहरणादी । सिद्धति पत्थि जीवो तम्हा परलोगगामी तु ॥ ४३ ।।
RE
॥६१ ॥
धर्म
संग्रहणी
जीवसिद्धिः
॥ ६२॥
?
भण्णइ ण जुत्तमेयं पञ्चक्खं गोवलब्भइ जमुत्तं । जम्हा अवग्गहादी हंदि ससंवेयणपसिद्धा ॥४४॥ ज जायई सती मे उप्पन्नमि-
हासि णीलविनाणं । इयमणणुभूयविसया जुज्जइ नातिप्पसंगातो ॥४५॥ धम्मा अवग्गहादी धम्मी एतेसि जो स जीवो तु। तप्पञ्च-
क्खत्तणतो पचक्खो चेव तो अस्थि ॥४६॥ भूतेहिं चेतनं कायागारादिपरिणतेहिंतो । तब्भावे भावातो मज्जंगेहिं व मंदसत्ती ॥४७॥
सति तम्मि ससंवेदणरूवे किनोववज्जती एत्थ ।धम्मीवि भूयसमुदयमित्तो जं तो कहं अत्थि ?॥४८॥जति ताव मतं धम्मो चेतनं
कह ण अस्थि तो आता' । अनेगऽणुरूवेणं इमस्स जं धम्मिणा कज्जं ॥४९॥ बोहसहावममुत्तं विसयपरिच्छेदगं च चेतन। विवरी-
यसहावाणि य भूयाणि जगप्पसिद्धाणि ॥५०॥ता धम्मधम्मिभावो कहमेतेस ? तहब्भुवगमे य । अणुरूवत्ताभावे काठिण्णजलाण किन्न
भवे ॥५१॥तम्हा ण भूयधम्मो चेतनं णो य तस्समुदयस्स । पत्तेयमभानातो आया परलोयगामिय॥१२॥ ताजिज्जति तेहिं कह
तेणं वा तयं ति ? चिंतमिदं । धम्मंतरवित्तीए तु सिद्धं जीवस्स अत्थित्तं ॥५३॥ तद्धम्मत्तेवि सयाऽविसेसभावेण कह ण अभिवत्ती।
ण हि काठिण्णादीया केसिंचि कयाइ वज्जति ॥ ५४ ॥ण य तस्स तहा गमणं दिटेसुवि संसओ य केसिंचि । णीलादितुल्लतावि
हु पत्तेयमदिहितोऽजुत्ता ॥ ५५ ॥ तब्भावम्मिवि कह भिन्नवत्थुधम्मत्तणेण एगत्तं ?। चेयनास्सियरेसिं एगत्ते कह च णाणतं ?
॥५६ ॥ भिन्नाभिप्पायाण य देहम्मि तहा कहं अवत्थाणं ? । सयलिंदिओवलंभो जओ सती तेसु सो य कहं १ ॥ ५७ ॥ न हि
भिन्ने चेतन्ने आसन्नाणवि मिहो विभिन्नाणं । भावेसु णाणमेग लोगम्मि सती य तप्पभवा ॥ ५८ ॥ सिय संधाणं व तयं समुदय-
धम्मो ण तंपि पत्तेयं । एगतेणासंतं तदन्नभावप्पसंगातो ॥ ५९ ॥ जइ संतं उबलद्धी किन्नो पुव्बंपि ? ओघतो अत्थि । ण य ।
एवं उपलब्भइ पत्तेयं तेसु चेयण्णं ॥ ६ ॥ अह तस्सेस सहावा समुदयधम्मो तदा य होइति । पत्तेयं च असते न जीवभावोत्ति
॥ ६२ ॥
tee 649 धर्म मंग्रहणी ॥ ६३ ॥ वामोहो ॥ ६१ ॥ अह धम्मी तन्ततरसिद्धो अभुवगमम्मि य पदोसा । धणिमित्तण तु भेया. य भूतेहिं तदुप्पत्ती ॥ ६२ ॥ जीवसिद्धिः जं कारणाणुरूवं कज्जं भूयाणमणणुरूवं च । चेतन्नं भणियमिणं सिय संगसरेहि पहिचारो ॥ ६३ ।। संगपि भूयसमुदयरूवं हंदि उ सरोऽवि तह चेव । इय अणुरूवत्तं चिय भेदे तत्त्रंतरावती ।। ६४ ॥ सिय वइचित्तं दिढ सहावभेदेण भूतकज्जाणं । चेतनस्सवि एवं तकज्जत्तम्मि किमजुत्तं । ॥६५।। जमखिलतकजाणं, विलक्षणं सचहा अमुत्तादि । तस्साहमम्मि (वि) य किमिह कोसपाणं विणा माणं? ॥ ६ ॥ तन्भावम्मि य भावो ण परासुरचेयणो जतो काओ । दीसइ ण तत्थ वाऊ सति सुसिरे सो कह ण होज्जा ? ॥ ६७ ॥ण य तं कएवि दीसइ पाणापाणूणऽभावतो पो चे । णो जीवाभावातो किमेत्थ माणंति वत्तव्यं ॥६८॥ तेयाभावातो ण तं उवणीते तम्मि पावती भावो । अह सो विसिङगो चिय वइसिह किंकतं तस्स ? ॥ ६९ ॥ अह नु सभावकयं चिय ण पमाणमिहावि साहगं किंच ? । अप्यतरं दीसिज्जा तदभावे सेसभावातो ॥ ७० ॥ तह पुढवादिसमुदया कि कुसलकया ण होइ चेतनं? । सनत्थ अविसेसेणं जत्तेणवि कीरमाणं तु ॥ ७१ ॥ णत्थित्थीकुच्छिसमं तस्समुदायस्स ठाणमण्णंति । एवु- भियपमुहाणं पावइ णणु चेयणाभावो ॥ ७२ ॥ अह तधिहपरिणामो णत्थि ण जीवोत्ति णिच्छओ केणं ? । चेतन्नाभावेणं जीवाभाववि सो तुल्लो ॥ ७३ ॥ ण य इह मज्जंगाणं न होइ अविसेसतो तु मदसत्ती । जं कुसलनिउत्ताणं नायाणुगयं न तेणेदं ।। ७४ ॥ तदभावम्मि य भावो सिद्धो मोत्तेसु मोक्खवातीणं । आगमपामण्णातो जह तह उपरि फुडं वोच्छं ॥७५ ॥ सन्वेसि तओऽसिद्धो अतो असिद्धोति तुल्लमेवेदं । भूतेहिं चेतन्नं जायइ विवुहाण जमसिद्धं ॥ ७६ ॥ ण य मज्जगेहिं इह मद- ॥ १३ ॥ सनी जुन्नती विणा जी । तम्हा पइन्नहेऊदिहता तिन्निवि अजुत्ता ॥ ७७ ॥ किंचयं मदसत्ती किं मज्जे पाणगे तदाधारे ? ।
धर्म
संग्रहणी
जीवे
जीवत्वस्य
परलोक-
गामिताया-
श्वसिद्धिः
॥ ६४॥
मज्जेज्ज सयं मज्जं जइ तम्मि उद्विगाधारे ॥ ७८ ॥ जीवस्स तु मयसत्ती पाणगपक्खम्मि मज्जसंजोगे । जायइ मज्जंगेहिं तो
णातमसंगतं तेणं ॥ ७९ ॥ उक्खिवणपेरणादि सत्ती जह एत्थ देवदत्तस्स । कुंभादुक्खिवणगया दीसति तह मज्जसत्तीवि ॥ ८० ॥
एवंपि भूतसमुदयवइरित्तगता तु चेयणा कज्जं । साहेति य वइरित्तो जो सो जीवोत्ति पावेति ॥ ८१॥णो मज्जसत्ति मज्जंग-
हेतुसमुदायभिन्नवत्थुगता । साहइ इह णियकज्ज ण पाणगो जं ततो अण्णो ॥ ८२ ॥ एवंपि सासयाभिन्नवत्थुपगता तु चेयणा
कजं । कुज्जाधारादौ सति कुणतित्ति ण मज्जसत्तेवं ॥ ८३॥ सा खलु विसिट्टपाणगसंबंधगता तु चेतणा णेवं । कुणति सहा-
वातो मती ण जीवभावातो का जुत्ती ? ॥८४॥ अह तु सभावो जुत्तीण स एव विवादगोयरावन्नो । अन्नत्थ संकमम्मि य पतीतिबाधा णय
पमाणं ॥ ८५ ॥ तम्हा मज्जंगेहिं जायति मज्जं ततो य जीवस्स । मदसत्तीपरिणामो दधिसंजोगे व्व णिदादी ॥ ८६ ॥ एवं ण
भूतधम्मो ण य कज्जं चेतणत्ति सिद्धमिदं । जस्सेतं सो आता पसाहगं चेत्थ माणमिदं ॥ ८७ ॥ जीवंतदेवदत्तस्सरीरमिचादि
चैयणासुन्न । भूतफलता घड इव न य तम्मि तयं अभिवत्तं ॥ ८८ ॥ पच्छावि अणुवलंभा देहावत्थाएँ अह उ उवलंभो ।
तेहिंतो सोऽसिद्धो कह ? भणियमिणं पबंधेण ॥ ८९ ॥ कायागारादिविसिहपरिणतीविरहतो ण तं तण्णो । णातविरहातोऽमाणं
किमेत्थ माणेण ? तदभावो ॥ ९० ॥ सो सज्झो ण उ सिद्धो भाणयमिणं तह य उवरिमो वोच्छं । पडिभणियं जं भणियं
पवक्खमाणे भणिस्सामो ॥ ९१ ॥ भूताणं अविसेसे अण्णमि य चेतणे असंतम्मि । तकज्जे चेयनं विसमगतीए कहं जुत्तं ? ॥९२॥
जह संठाणविसेसो ओहेणं कारणाण तं अस्थि । तो जुत्तो तब्भेदो ण य चेतनं कहंचिदवि ॥ ९३ ॥ भूतफलत्तं चेयण्णसुण्णया
नेति एत्थ किं माणं । णो पञ्चक्खं जम्हा सदत्थविसयं तयं सिद्धं ॥ ९४ ।। अणुमाणपि ण जुत्तं विसिलिंगादिविरहतो लोए ।
॥६४॥
धर्म मंग्रहणी जीवे जीवत्वस्य परलोक- गामिताया- श्वसिद्धिः ॥६५॥ चे आगारोत्ति तयं ण कारणं कज्जवं णियमा ॥ ९५ ॥ संतंपि कि ण साहइ ? विगलत्तातोत्ति किं कयं तमिह ? । पाणापाणा- भावाण जीवभावेण को हेऊ ? ॥१६॥तम्मत्ताऽसिद्धीए परिणामादीणमब्भुवगमे याजीवम्मि को पदोसो ? जेण मुहा खिजसे मतीमं!॥९७॥ कहणु मुहा ? तभावो ण पमाणवलेण ठाविओ जम्हा । जस्सेतं सो आता परिसेसो वेस जमजुत्तो॥ ९८ ॥ ण हि अपसिद्ध धम्मिणि परिसेसो नात (य) विरहतो एत्थं । ण चउन्विहणदिपूरे अपसिद्धे तग्गतेसुं च ॥ ९९ ॥ धम्मेसु दुतभरणच्छसिसिर- कलुसोदगादिएसु ति । कलुसोदगत्तणेणं जुत्तमयं बुट्ठिजण्णो त्ति ।। १०० ॥ किंतु पसिद्धेसुं चिय न एस विधिरस्थि आयमाणम्मि । तन्नो पमाणवलओ तस्सिद्धी एस वामोहो ॥ १०१ ॥ जम्हा ण तस्स धम्मो चेतण्णं एतसाहणे जतिमो। किंतु ऽणुहवसिद्धमिदं धम्माइ य जं ततो णियमा ॥ १०२ ॥ अणुरूवेणं कज्ज इगस्स धम्मादिणत्ति सो य बला । भूतादत्थंतरमो तो आता तस्स- भावो वा ॥ १०३ ॥ कोऽयणणुरूवगाहो ? अणुमादीहिं जतो घडादणं । दिट्ठो भावोऽह मति तओऽवि अणुरूव एवत्ति ॥ १०४ ॥ मुनत्तादिअणुगमा अगुरूवावगमतो य इतरोऽवि । अगुगमवावित्तीहि य सति सत्ते तम्मि किमजुत्तं ? ॥ १०५ ॥ सव्वेसिं सामन्नं जं संतं ता ण णियमहेउत्ति । घड-पड-रहमादीणं मुत्तत्तादिव्य लोगंमि ॥ १०६ ॥ पुढवीतत्ताणुगमो घडमादीणमिह णियमणे हेतु । इय अणुरूवाणुगमे चेतण्णस्सापसिद्धी उ ॥ १०७॥ पाणापाणनिमित्तं सिय तं णो तस्स मुत्तभावातो । तब्बुड्डी' खयातो विवज्जतातो य मरणम्मि ॥ १०८ ॥ ण य पुढवादिसहावो (वं ) कज्ज वा सति अभावतो तंति । अचंताणुवलद्धी के माणदुगप्पसंगम्मि ? ॥ १०९ ॥ णहि मधुणो मदसत्ती भणितमिणं हेतुफलविभागे य । जं णियमणंति तम्हा वभिचारो वयणमेत्तं तु ॥ ११० ।। ण विसेसविरुद्धोविय अपडिबंधातों वाहणातो य । मुत्तत्तादीण तहा संसारिणि अन्भुवगमा य ॥१११ ॥ ॥ १५ ॥ RSA धर्म संग्रहणी जीवे जीवत्वस्य परलोक- गामिताया- श्वसिद्धिः ॥६६॥ अहः अणुरूवो धम्मी सुतचेतण्णस्स माइबुद्धी तु । णो तव्वतिरेगेणं तस्स सुते पावइ अभावो ॥ ११२॥ण हि धम्मंतरवित्ती दिट्ठा धम्माणमेत्थ लोगम्मि । तदभावपसंगातो न धम्मरहितो जतो धम्मी ॥ ११३ ॥ ण य तकज्जपि इमं तस्सकाराणु- वित्तऽभावातो । तब्भावम्मिवि कज्जे सति न य हेतूऽवि तदवत्थो ॥ ११४ ॥ दीवा दीवुप्पत्ती ण य उभयं तत्थ दिट्टमह बुद्धी । जुत्तमिदमुवादाणं न हि दीवो अन्नदीवस्स ॥११५॥ ण य मातीचेतण्णं अणुवादाणं तयम्भुवगमे य । जदुवादाणं एवं तत्तो परलोगसिद्धि- त्ति ॥ ११६ ॥ संमुच्छिमसभावा मतदेहेऽणेगसंभवातो य । अन्नत्थनिमित्तत्ते ण पमाणं लोकबाधा य ॥ ११७ ॥ किंच पडिसेहगं किं पमाणमेयस्स ? अह तु पच्चक्खं । लोगम्मि विज्जमाणत्थगाहगत्तेण तं सिद्धं ॥ ११८ ॥ तस्सेव णिवित्तीए अह गम्मइ एत्थ वत्थुऽभावोऽवि । सा तं चिय तुच्छा वा हवेज्ज जति तं चिय विरोहो ॥११९॥ अह तु तदंतरमेसा णो तधिसएण तस्स संबंधो । सिद्धो कंहं ततो णणु तदभावविणिच्छओ एत्थ ? ॥ १२०॥ अह तुच्छा तीएँ कहं तदवगमो सव्यहा असत्तातो। सिद्धो य विणाभावो तेण समं तीएं किं भवतो ? ॥ १२१ ॥ तदभावे णावगमो तन्भावे कह ण होति अणुमाणं । तब्भावम्मि अ (वे य अ) जुत्तं अणुमाणं अप्पमाणंति ॥ १२२ ॥ अह अणुमाणविरुद्धादिदोससम्भावतोऽपमाणं तं । णो वत्थुवलपवत्ते ते दोसा दंसिय- मिदं तु ॥ १२३ ।। अह अणुमाणेणं चिय पडिसेहो णो तयं तुह पमाणं । अपमाणम्मि य तम्मी का अत्था णाद (य) वादीणं ॥ १२४ ॥ अह परसिद्धणं चिय परपडिवत्तीएँ णस्थि दोसोत्ति । परखग्गेणवि दिट्ठो विणिवादो किं न लोगम्मि ? ॥ १२५ ॥ विणिवायकरणसत्तीसब्भावे जुज्जई तओ णियमा। इय पडिवत्तिनिमित्तं च होइ कहमप्पमाणं तं ? ॥ १२६ ॥ जइ पडिवत्तिणि- मित्तं सव्वं.माणति हंत विसओऽवि । पावइ पमाणमेवं इच्छिज्जइ सोवयारेणं ॥ १२७ ॥ णिच्छयओ पुण एत्थं पडिवत्ती चेव होइ ॥६६॥ स धर्म मंग्रहणी PRETAR ॥६५ माणं नु । नीए दोहवि भावे ण तं पमाणंति धामोहो ॥ १२८ ॥ तुल्लाणं यभिचारा तमप्पमाणति किन्न पच्चक्खं । जीव तसि विसेसभावा इतरेमुवि किं ण सो अस्थि ? ॥ १२९ ॥ किं च पडिसेहगं तं अणुमाणं ?, अह भवे अणुवलद्धी । पच्चक्खणुमा- जीवत्वस्य गहि भणियमिहं गणु पबंधणं ॥ १३० ॥ आगमतो चिय सिद्धो अं उबओगादिलक्खणो जीवो । आहिंडइ संसारं सुबइ सचण्णु- परलोक- गामिताया- यणम्मि ।। १३१ ॥ अस्स य पमाणभावं माणंतरयं च उवरि वोच्छामि । णासंगतमेत्तणं वादीणं वत्थुणोऽभावो ॥ १३२ ॥ण य वसिद्धिः मंगया पवाटी भृतेमुवि अह य ताणि विज्जति । गज्जंति य एवं चिय आगमपखेवि को दोसो ? ॥ १३३ ॥ जो पडिसेहेइ तधा म एव जीवात्ति जुत्तमेयंपि । भूतेहिं चेतन अण्णनिमित्तं जओ ठवियं ।। १३४ ॥ संतस्स पत्थि णासो एगंतणं ण यावि उप्पातो। अस्थि असंतस्स तो एसो परलोगगामी य ।। १३५ ॥ बालाइपज्जवातो जुवादि जह होइ पज्जवो इहयं । एवं मणुस्सभावा सुर- भावो होट परलोगो ॥ १३६ ॥ ण य पडिसहोवि इहं कप्पइ चेतण्णसंगते काए । तस्सेवाभावातो ण कायमेत्ते य सो दिह्रो ।। १३७ ॥ पत्तो च्चिय णाभावो दाणादिफलस्स मणप्पसादादी। इहलोगम्मिवि दिट्टा परलोगे किं न जुत्तत्ति ? ॥ १३८ ।। किरियाफलभाषातो दाणादीणं फलं किसीएच । तं दिहं चेव मती जसकित्तीलाभमादीय ॥ १३९ ॥ इहरा य किसीएचि हु पावेइ अदिहमेत्र नं पन्थि । तस्स परिणामस्वं मुहदुक्खफलं जतो भुज्जो॥१४०॥ तदभावम्मि य मुत्ती पावइ णियमेण सव्वसत्ताणं । एवं च भवसमुद्दो ण घडइ पच्चक्खदिट्ठोवि ॥१४॥ तुल्लफलसाधगाणं तुल्लारंभाण इट्ठविसयम्मि । दीसह य फलबिसेसो स कहं अद्दिट्ट- ऽभानम्मि ? ॥१४२॥ अहिटेगंतफला तम्हा किरिया इहं मता सच्चा । दिवाणेगंतफला सावि अदिट्ठाणुभावण।।१४३॥ ण विवज्जय-९॥ ६७ ॥ म्मिचि फलं लोगविगेहा पतीनिबाधातो । थेवमुहिदंसणातो तह जिणचंदागमातो या॥१४४॥किरिया ण कत्तिरहिता सिद्धो जीवोत्ति RE ॐ456 REAS
-SPM
धर्म
11
संग्रहणी
परलोय-
गामिता.
॥ ६८ ॥
ता इहं कत्ता । एवं धम्मियणायं विनयं वयणमेनं तु ॥ १४५ ॥ जाईसरणं च इहं दीसइ केसिंचि अवितह लोए। पुव्वभवठवियसे-
वियसंवादातो अणेगभवं ॥ १४५ ॥ अह तम्मि कि पमाण ? णणु सो चिय अप्पतारगे किंति ? । बालस्सवि भावातो संवादो
भावतो तस्स ॥ १४७ ॥ अह उ जहिच्छाहेतू सो संवादोति किं न इतरोवि ? । ण य जातिस्सरवयणे इहं पसिद्धो विसंवादो
॥ १४८ ॥ अह अम्हेहि ण दिट्ठो कोई जाइस्सरोत्ति तो पत्थि । एवं पपियामहस्सवि अच्चतं पावइ अभावो ॥१४९ ॥ तदभाव-
म्मि अभावो पितामहस्सावि तहय पितुणोऽपि । तदभावे भवतोऽपि य पडिसेहोऽसंगतो तम्हा ॥ १५० ॥ अह कज्जातो भावो
पितामहादीणमेवमेवेहं । कि जाइस्सरकजण पसिद्ध देवकुलमादी १ ॥ १५१ ॥ बालकताणुस्सरणं तिव्वखओवसमभावजुत्तरस ।
जह कस्सइ बुद्धस्सवि जाइस्सरणं तहा कि ण ? ॥ १५२॥ इय संभवाणुमाणा सिद्धमिण जं च भूतवतिरित्तं । साहियमिह चेयण्णं
भूयसभावति तोऽजुत्तं ॥ १५३ ॥ जो बालथणभिलासो पढमो अहिलासपुबगो सोऽवि । अहिलासत्ता जूणो जह विलयाहार-
अहिलासो ॥ १५४ ॥ विलयाहारभिलासो इह अणुभूयाभिलासपुवो तु । सोऽवि सिया एवं चिय णो पढमत्तप्पकोवाओ ॥१५५॥
सोऽवि ण एगतेणं इहऽणुभूयाभिलासपुब्यो तु । जमणादा संसारे तं णत्थि जतं ण अणुभूतं ॥ १५६ ॥ इय पढमं विनाणं
विनाणतरसमुन्भवं णेयं । विनाणतातो चिय जुवविन्नाणं व बालस्स ॥ १५७ ॥ चित्तो कम्मसहावो भणिओ तत्तो य लाभहर-
णादी । सिद्धति अस्थि जीवो तम्हा परलोगगामी तु ॥ १५८ ॥
जम्हा ण कित्तिमा सो तम्हाष्णादीत्थ कित्तिमत्ते य (उ)। वत्तव्यं जेण कतो सो किं जीवो अजीवोत्ति ? ॥ १५९ ॥
जड़ जीवो जेण कतो सो अन्नणंति एवमणवत्था । चरमो अकित्तिमो अह सव्वसु तु मच्छरो को णु ? ॥१६० ॥ जो सो अकित्तिमो
॥१८॥
- धर्म संग्रहणी कर्तवाद खण्डनम् ॥ ६९ ॥ २९ सो गगादिजुनो हवेज रहितो वा । रहियस्स सेसकरणे पओयणं किंति वत्तव्वं ॥ १६१ ।। तेसिं चेचुप्पत्ती किं च सहावो य तस्स एसो उ । अपरायत्तत्तणओ कुणइ विचित्ते नओ सत्ते ॥ १६२ ॥ तेसिं उप्पत्तीए को तस्सऽत्थोत्ति ? सेव उ ण जुत्ता। कुंभारादीण जओ ण घडादुप्पत्तिरेवत्थो ॥ १६३ ॥ सिय कुंभारादीया अणिढियहित्ति णिहियहो य । सो इय ण जुज्जई से उप्पत्ति काउ सत्ता- णं ।। १६४ ॥ एसो य महावो से किमेत्थ माणं ? न सुंदरो य जतो। तकरणकिलेसस्स तु महतो अफलस्स हेउत्ति ॥ १६५ ।। अपरायत्तो य कहं ? जो कुणइ किलसमेत्तियं जम्हा । अण्णोऽवि परायत्तो किलेसकारी तु लोगम्मि ॥ १६६ ॥ अह न किलसत्ति मती सत्तामत्तण कारओ जम्हा । तभवणतुल्लकाला सत्ता सव्वेऽवि सिद्धमिणं ।। १६७ ॥ एवं च अणादित्तं सब्वेसिं चेत्र हंदि मत्ताणं । तम्सत्ताणादिमती जंणो चे कित्तिमा सोवि ।। १६८ ॥ अह सत्तामेत्तेणेव कारओ किंतु ण समकालत्ति । पच्छावि परिमियद्धारा होइ तस्सादिमत्तं तु ।। १६९ ।। अपरिमितद्धाएऽपि य सहावभेदम्मि तस्स णिच्चत्तं । पुवं व अकरणं पच्छतोवि तेसिं अमेदम्मि ।। १७० ॥ एसो चेव सहावो मेऽणतद्धाए कुणइऽनीयाए । एगसहावत्ते सइ करणं वाणिचया भेदे ॥ १७१।। तेसिं चेव सहावो जं तस्सत्तामवेक्ख होन्ति तया । जायाण पुणोऽभवणा जुत्तोऽजायाण तु विरुद्धो ।। १७२ ।। मज्झत्थो य किमत्थं चित्त इस्मरियमादिभेदेणं? । सत्ते कुणतित्ति सिया कीडत्थमसंगया सावि ॥ १७३ ॥ जं रागादिविजुत्तो सानु सरागस्स दीसती सोऽवि । गगादिजुत्तोति मती ण सेमकत्तातदन्नोव्च॥१७४।। जमकित्तिमोण अन्नो तेण ण कत्तत्ति तुल्ल एवेह । रागादिदोसभावे णेयीप विसेसणं जुन।।१७५॥ ण हि तुल्लम्मि दियत्ने वेदज्झयणगुणसंपउत्ताणं । केसाणप्पबहुतं दाणम्मि विसेसणं होति ।।१७६॥ रागादिदोसवसगो बंधति कम्म किीलहमच्चत्थं । तप्पवयं तयं पुण वेदेंतो सेसतुल्लो उ ॥ १७७ ॥ अह णो बंधड़ एवं ण संति रागादतोत्ति से पत्तं । ॥ ६९ ॥ PAR
धर्म
संग्रहणी
कवाद
खण्डनम्
॥ ७० ॥
संतेसुवि य अबंधे किं बंधो होति सेसाणं ? ॥ १७८ ॥ एसो चेव सहावो संतेसुवि तस्स जेण णो बंधो। होयन्नोसिं ण य इह
पज्जणुओगो सहावस्स ।। १७९ ॥ अविसिहे सम्भावे जलेण संजुज्जती जहा वत्थं । णेवं नलिणीपत्तं सहावतो एवमेयपि ॥१८०॥
जलसंजोयणिमित्तं वत्थे फरुसत्तमत्थि णो पत्ते । सम्भावे अविसिझेवि जुज्जती तेसि जं भणितं ॥१८१॥ इह उण बंधनिमित्तं जम्हा
रागादिपरिणती चेव । तन्मावे अविसिट्ठ बंधाबंधा ण जुज्जति ॥ १८२॥ एतेणं पडिसिद्धा विसजलणादीवि हंदि दिहंता । जं
पत्थऽविसेसेणं सव्वत्थ विसेसहेउत्ति ॥ १८३ ॥ सोवकमादिडज्झादि चेव सव्वत्थ अतिपसंगातो । ण य सत्तामेत्तेणं इट्टत्थपसाहगा
तेवि ॥ १८४ ॥ रागादिपरिणती पुण फरुसत्तसमा विसेसहेउत्ति । अप्पाणगम्मि य जतो वेधम्म तेण दोण्हंपि ॥ १८५ ॥ तब्भावो
अविसिट्ठो जदि णो थेवतरदोससब्भावो । पावेति तस्स अहवा रागादीणं अभावो तु ॥१८६।। तस्स अणादित्तं तह अन्नेसि वाऽऽदि-
मत्तमहिकिच्च । भणियमिणं ण तु सिद्धं तस्सेवाणादिमत्तं तु ॥ १८७ ॥ तह संतेऽसते वा कुणति तओ ते तु? पढमपक्खम्मि । किं
तस्स कारकत्तं ? चरमे तु ण संगयं करण ॥ १८८ ॥ अज्जीवो तु ण कत्ताभिप्पायाभावतो घडादिव्व । अन्नेसिं सत्ताणं दोसा
एत्थंपि पुन्बुत्ता ॥१८९॥ जीवाजीवविभिन्नं ण अस्थि वत्थंतरंति जप्पभवा। होज इमे खलु जीवाण कत्तिवादो ततो जुत्तो॥१९०॥
कारणविरहा परमरिसिवयणतो भणितदोससब्भावा । तम्हा अणादिणिहणा जीवा सव्वेऽवि सिद्धमिणं ॥ १९१ ॥ कम्मविमुकसरूवो
अणिदियत्ता अछेज्जभेज्जो उ । रूवादिविरहतो वा अणादिपरिणामभावातो ॥ १९२ ॥ छउमत्थाणुवलंभा तहेव सवन्नुवयणओ
पायं । लोगादिपसिद्धीतोऽमुत्तो जीवत्ति णेयव्यो ।। १९३ ॥
-
॥ ७० ॥
।। धर्म संग्रहणी नित्य पक्ष खण्डनम् ॥ ७१ ॥ परिणामी ग्बलु जीवो मुहादिजोगातो होइ यो । गतीणच्चपक्खे अणिचपक्खे य सोजुत्तो ॥ १९४ ॥ एगसहायो णियो म जइ मुही णिचमेव तभावो । पावइ तस्स अह दुही दुहभावो दिस्सए चुभयं ।। १९५ ॥ उभयसहायोत्ति मनी जुगवं वेदेज दावि मुहदुक्खे । कमवेदगस्मभावोणिच्चत्तं पावती अवस्सं ॥ १९६ ॥ वेदेई जया स सुहं न तदा दुहवेदगस्मभावों मे। तनिश्चित्तीएँ तोणिच्चो मोज तओणण्णो ॥ १९७ ।। अह णो तस्स निविनी, कहं ण दुक्खी ? जहा मुही. को बा । उभयमहावत्ते मह हंदि विसेमो म जेण मुही ? ।। १९८ ॥ अत्थि विसेसो जम्हा स सुही सहकारिकारणं पाप । होडु मयचंदणादी विमसन्थादी य दुविखनि ॥ १९९ ॥ण य तेसि सण्णिहाणं जुगवं नो तेण होति सुहदुक्खा । इय उभयसान्नि- हाणे पावइ नणु उभयभावोऽवि ॥ २०० ॥ सहकारिकारणं से कि उवगारं करेइ कि वा णो ? । जं पप्प होइ स सुही दुहावि दोसा अणेगविहा ।।२०१।। जइ कुणइ हंत तत्तो भिन्नमाभिन्न व तं करेजत्ति? । भिन्ने ण तेण जोगो होइ अणिच्चो अभिन्नम्मि ॥२०२॥ जइ भिन्ना उवगारो जातो नत्तो किमागयं तस्स ? । ततो पुणोवि तम्मिं भिन्ने दोसोऽणवत्था उ ।। २०३ ॥ अन्भिन्नम्मि अणिचो पावइ जीवो तहा य तकरणे । पुयातो अन्नो च्चिय भिन्नसहावो कतो होति ॥ २०४ ॥ अह णो कुणतुनगारं तं. किं तेणं ?. नदन्नभावे य । कि ण तओ होड़ मुही ?. णो अन्नं नस्सहावं चे? ॥ २०५ ।। नणु जे कुणउवगारं सहावभेदोऽवि तग्गतो जुत्तो । भणिओ विवरीयम्य तु णिरत्थगो सो मुणेययो ।। २०६ ॥ जह खग्गसरिसवाणं अणुम्मि छेदं पड़च्च निच्चम्मि । तहचि तओ अस्थि मनो अन्धि फलं पनि स तुल्लो उ ॥ २०७ ॥ अह तस्मेव सहायो एसोऽणुवगारिणंपि संपप्प । सहकारिकारणं जं होइ ही अब दुकिनि। २०८॥ पत्ताम्म मो महावो किमवति णवनि? चरमपक्खाम्म । पुरसहावत्ता मो ण मुही पुधिर पच्छावि ॥२०९॥ ।। ७१ ॥ ॐ
धर्म
संग्रहणी
नित्य पक्ष
'खण्डनम्
॥ ७२ ॥
67 ल.
णशु तं पुयमपत्तं पच्छा पति तह य एसो तु । तस्स सहावो भणितो वियप्पणा निप्फला तेण ॥ २१० ॥ पत्तम्मिअपत्तम्मि
य तम्मि सति सबहेगरूवस्स । एगावत्थस्सद्धाभेदोऽवि ण जुज्जती तस्स ॥ २११ ॥ किं पुण सुहादिभेदो मज्झन्थेणंतरप्पणा
सम्मं । चिंतेहि ता सयं चिय ण एयमवि संगतं णिच्चे ॥ २१२ ॥ अहऽनेइ सो सहावो तस्संपत्तीए जुज्जती एतं।
किंतु अणिच्चो पावइ ण यत्थि पकखंतरं अण्णं ॥ २१३ ॥ अह अण्णे सुखदुखै अण्णे आतत्ति अणुहवो कस्स ।
आवाललोगसिद्धो ? तप्पडिबिंबातों तस्सव ॥ २१४ ॥ फलिहमणिस्सालत्तगजोगातो रत्तगब एयंपि । तस्सेव तहापारणाम
विरहतो सबहाऽजुत्तं ॥ २१५ ॥ तम्स य तहपरिणामे परिणामित्तं पसज्जती तह य । ल्हायादिसहावत्ता तद्धम्मत्तं
सुहादीणं ॥ २१६ ॥ सुहृदुक्खे सातेतरकम्मोदयजे जिणेहि पण्णत्ते । आयपरिणामरूवे ऊहाविन्नाणग म्मेत्ति ॥ २१७ ॥
एवं अणुहवसिद्धो घडपडसंवेदणादिभेदोऽवि । एगंतणिच्चपक्खे न संगतो बंधमोक्खो य॥ २१८ ॥ ण य णाण गाणिस्सा
एगतेणेव जुज्जते अण्णं । पडिवत्तादी ण तओ तस्म हवेज्जा जहऽन्नस्स ॥ २१९ ॥ हिंसादिपरिणती बंधकारणं सा य
णिच्चपक्खम्मि । एगसहायता सति ण जुजते णिच्चभावो वा ॥ २२० ॥ तम्हा ण जातु बंधो कारणविरहातों णिच्चबंधो वा ।।
बंधद्धाभेदम्मि य अणिच्चया पावती तस्स ।। २२१ ॥ तदभेदम्मि ग एगम्मि चैव समयम्मि मनबंधातो । बिइए अबंधगतं
सहावभेदाउ तोऽणिच्चो ॥ २२२ ।। हिंसादिविरतिपरिणती मोक्खस्मवि कारणं तु जा सिद्धा । साऽविहु वियप्पियत्या एवं जहम-
भवं सम्म ।। २२३ ॥ तत्तोह परिणतीओ भिन्ना एताओ होति तो तस्स । पावड़ उभया मावो भावम्नि यति'पसंगो उ ॥२२४॥
अण्णस्स बंधमोक्खा ण अप्पणो बालवयणमरिसमिणं । तस्सनि य णिच्चपक्खे एमेव ण मंगता ते उ ॥२२५॥ परिणामम्मि य णणु
॥ ७२ ॥
अनित्य
पक्ष खण्डनं
धम
मग्रहणी
|| ७३ ॥
नम्म चत्र जुज्जनि कि नतोऽणेण । अपमाणेणं परिकप्पितेण अण्णाणपिसुणेणं? ॥ २२ ॥ इय दिट्ठादिविरोहभावतो मधव-
न्युविमओ उ । एगंतणिच्चपक्खो मिच्छत् होइ तब्बी ।। २२७ ।।
खणिगो चेगमहावा म कहं वेदेइ दोऽवि सुहृदुक्खे ?। वेदगर्भदाम्म य मबलोगववहारवाच्छेदो ॥ २२८ ॥ मुहितो
म एवं दुहिनो पुणोऽवि नस्माहणथमुज्जमह । पावेह किल स एव तु सुमग्इ य मए कय एतं ॥ २२१ ॥ वदेइ
य पुवक कम्मं इह अज्जियं च अण्णत्थ । परमपदसाणत्थं कुणइ पयासं च उबउनी ॥ २३० ॥ मेनादिसुगुण-
पगग्मिमभामाती य पावए कोइ । एमादिलोगसिद्धो णणु ववहागे कहं तत्थ ? ॥ २३१ ॥ अन्नो वेदेइ सुहं अप्णो दुक्खं
पवत्तए अण्णो । पायेति बढती मुमती य पनेयमन्नो तु ॥ २३२ ।। अन्नो करेड़ कम्मं फलमन्ना भुंजती तु मोक्खत्थं ।
कुणड पयामं अन्नो पावति य तंपि अपणो तु ॥ २३॥ अच्चंतभेदतो इय मयोऽवि ण संगतो ततो सम्मं । मोत्तूण
दिहिगगं आलोएज्जा बुहो एतं ॥ २३४ ॥ संताणातो अह सो ववहागे सव्य एव जुत्तो तु । मो सताणीहितो अनोष्णन्नोत्ति
वनव्वं ॥ २३५ ॥ जइ अन्नो कि णिच्ची किंवा सणियोति ?. णिच्चपक्खम्मि । होइ पतिनाहाणी इतरन्मि उ पुधदामा तु
॥ २३६ ।। अह मंताणा ओ जइह विसिट्ठा उ हेउफलभावो । तत्तो सो ववहारी णो णाणत्नाविसमातो ॥२३७॥ अवहिखणातो
मंताणंनरवनी जहा ग्वी भिन्नो । कज्जक्खणोऽवि एवं तत्तो को वा विसेसो तु ? ॥ ०३८ ।। अत्थि विसेमो हेतुफलभावतो
विग्हा य नम्मेव । एगतखणियपक्खे णियमेण ततोऽवि हु ण जुत्तो ।।२३९॥ कह कारणं निग्न्नयणटुं कज्जस्म माहगं होति ?
णाभावातो भावो जायति पुचिव होज्जा तु ॥ २४० ॥ निरवेक्खत्ता ण य इह वइमिटुं जुज्जते अभावम्म । कारणपुअत्तम्मि य
॥ ७३ ॥
धर्म
-
अनित्य
पक्ष खण्डन्
संग्रहणी
॥ ७४ ॥
कज्जस्स उ अन्नयपसिद्धी ॥ २४१ ॥ कारणविणासकज्जुप्पादा जुगवं तु होंति णातव्या । तो पत्थि भणियदोसा तुलाएँ णामाव-
णामव्व ॥ २४२ ॥ कारणकज्जाणं णणु णासुप्पादा पुढोऽपुढो वावि । पढमे ण तस्स णासो ण य उप्पादो तु इयरस्स ॥ २४३ ।।
चरमम्मि य तब्भावो तेसि तत्तो ण हेतुफलभावो । जुगवन्भावाओ चिय सव्वेतग्गोविताणव्य ॥ २४४ ॥ उवचरियथा किरिया-
सद्दा इतरोसि तुलकालत्ता । किं न वियप्पेहेवं भेदाभेदुम्भवा दोसा ? ॥ २४५ ॥ अइ उ खणहितिधम्मा भावो णासोत्ति णणु तद-
द्धाए । कज्जुप्पादम्मि पुणो स एव पुवोदितो दोसो ॥ २४६ ॥ अइ धम्मिधम्मभावो एसो परिकप्पितो तु णातव्यो । उभयाभा-
वाओ णणु एवंपि ण हेतुफलभावो ॥ २४७ ॥ अह धम्मिधम्मभावो एत्थं परिकप्पितो ण पुण धम्मी । ण हि सो सहावविकलो
सति धम्मे तस्स कह भावो ? ॥ २४८ ॥ सिय कारणं विसिहं पडुच्च उप्पज्जते य कपि । एस पडुच्चुप्पादो सहावसिद्धो
मुणेयवो ॥ २४९ ॥ तं णाम पडुच्चिज्जइ जं उवगारि तयं तु किं कुणइ ? । किं तदभावविणासं किं तं उभयं अणुभयं वा ?
॥ २५० ॥ णो तदभावविणासं अहेउगो उ स तुम्ह इह्रोत्ति । करणेऽवि य अविरोहो जेणऽन्नो तस्स णासोत्ति ॥ २५१ ॥ तदभावे
य अणढे कह तब्भावो ? । अ(ण)त्थित्तम्मि य (जं ) तस्स अस्थित्तं होइ इतरस्स ॥ २५२ ॥ अह कारणं चिय तउण तु अण्णो
कोइ माणविरहातो । तं पुण कुणइ तयं चिय तहासहावातो भणियमिणं ।। २५३ ॥ तं सत्ताऽसत्ताभयविवज्जयसहावजणणसालं तु ।
होज्जा ? न सव्वपक्खेसु संगतो अभुवगमो ते ॥ २५४ ॥ वेफल्लादिपसंगा तदभावपसंगमादिदोसातो। अन्भुवगमवाहातो असं-
भवातो य णातव्वो ॥ २५५ ॥ ण य तं तदेव सत्तस्सभावजणणस्सहावगं जुत्तं । पुबमसत्तमहावं एवं पडिसिद्धमेयं तु ॥ २५६ ॥
एतेणं चिय खिचा मूलविगप्पाण पच्छिमा दोवि । जं तुल्लजोगखेमा भणियविगप्पेहि ते पायं ॥ २५७ ॥ सिय उप्पणं भावो ततो
A
॥ ७४ ॥
धम मंग्रहणी य चिंताए हाइ विमउत्ति । दीमड़ य तं तउच्चिय गिरस्थिगा तेण एसत्ति ॥ २५८ ॥ उप्पन्नं चिय भावो इदमेव कहति जुजती / अनित्य चिंता ? । तव्याधियं ण मिदं तुह सामण्णादि दिदं ता ।। २५९ ।। ता इय जातिवियप्पा उज्झययाऽणुभूयमाणम्मि । सज्जम्मि पक्ष खण्डनं हेरफलभावमोहटाणाय ते किंच ॥ २६० ।। किं तम्मत्तामेन किं नकिरियं व किं व तदभाव । आमज्ज होनि कज्ज ? ण मंगयं गव्यपक्सम् ॥ २६ ॥ जइ तम्मत्तांमनं आमज्ज हवेज णणु तदद्धाए । उवार ण तस्स तत्ता जं णावेक्वा ततो जुत्ता ॥२६२॥ नमालम्मि य भाव सइ कह तम्मंगकालभाषित्ता । हेउफलभावभावो ? भावे य अतिप्पगो उ ।। २६३ ।। तकिरिया चुग्पत्तिं मोत्तुं नम्मच गन्थि अण्णा तु । एन्थमभावाम्म य गुचवण्णिया चेव दोसा उ ।। २६४ ॥ जत्तो च्चिय तस्सत्तामेत्तं अत एवऽनंतरद्धाए । होइ नददाग पुण तम्भावे कह णु तदवेक्खा ? ॥ २६५ ॥ कतगत्तमेत्तसत्ताणुवंधि अणिच्चत्तणं ण एवं तु । तदभेदातोत्ति मती भेद अन्भुवगमा दुट्टो ॥ २६६ ॥ अह तम्मेम महावो अणंतरखणम्मि होइ जं कज्जं । इयरस्सवि एसो च्चिय एतंपि न जुत्तिपडि- पद्धं ॥ ०६७ ।। जं नकवणभवणम्मिवि णिवंधणं तम्स तम्महावो तु । तदभावम्मि य भात्र अतिप्पमंगो बला होति ॥ २६८॥ विनिगवण य कजण य मो तम्मि खणिगत्ततो मिट्टू । ता कह णु तस्स भावो ? भावेवितरम्स खणभंगो ॥ २६ ॥ अज्जायम्मियग्म्मवि एम महावोत्ति दुग्घडं जाए । किं तेण ? सो चिय तओ सोवि अमिद्धो तु भणियामिणं ॥ २७० ।। बेमिट्टपि न जुज्जति खणिगने कारणम्स महजाणं । णो इच्छिज्जइ जम्हा विमेसकरणं ( णो) कहंचिदवि ।। २७१ ॥8॥ ७५ ॥ भिन्नद्राणमुवाटाणकारणम्माविसेसभावम्मि । कत्तो फले विसेसो ?, ण य सो तस्सावि इय जुत्ता ।। २७२ ।। अह सोष्णादी ण घडइ एवं चिग माता अगादोषि । जुगतरभावितं विणा ण जमणादिपक्खोवि ॥ २७ ॥ यह तस्म महेऊन। एम महायोत्ति - - R
धर्म
संग्रहणी.
सामान्य
सिद्धिः
जेण सहकारी । पप्पाकिंचिकरंपि हु फले विसेसं फुडं कुणइ ॥ २७४ ॥ माणं किमत्थ तीरति एव सहावंतरंपि कप्पेउं । अत्थाणप-
क्खवातो य तस्सवेक्खाणियोगम्मि ॥ २७५ ॥ इय सहकारिकतो जंण विसेसो कारणस्स उववज्जे । तम्हा विसिट्ठसदो णिरत्थगो
एत्थ णातव्यो ॥ ७॥ तदणंतरं च भावे बहण अविमेसतो कुतो णियमो । इयमेव अस्स कज्जं ' तस्सेव उ तस्सहावत्ता॥२७७॥
तप्फलजणणसहावं जं तं चिय कारणं ण अण्णंति । कपि य तकारणजण्णसहावं तयं चेव ।। २७८ ॥ कज्जंतरेव्य अणुगमविसेस-
संपायणाएँ रहियस्स । तप्फलजणणमहावो ण थेवसद्धाएँ विस उत्ति ॥ २७९ ॥ असति य तहोवयारे कहंचिदवि कारणंतरकए व्य ।
कपि य तकारणजन्नसहावंति चितमिदं ॥ २८० ॥ तं चेव अहुवयारो किं नो अन्न ? अतस्सहावत्ता । तस्साहव्वं किंकयमह
हेतुसहानकतमेव ॥ २८१ ॥ को तस्स णणु सहावो ' तदणंतरमेव जं तयं होइ । कि नो अन्नं ' किं तेण ' हंत वामोहहेतुत्ति
॥ २८२ ॥ तं चैव तदणुरूवं को वामोहोत्ति ? किं न अण्णंपि ? । किं वा अणुरूवत्तं तद्धम्माणुगमविरहम्मि ? ॥ २८३ ॥ कज्जाणं
अखिलाणं असेसकारणविसेसरहियाणं । जो तस्सभावभेओ वइमेत्तातोऽणियमहेतू ॥ २८४ ॥ जं अण्णहावि तीरइ वइमेत्तेणं भणिउं
स मिच्छत्ति । इय मोमसम्मनाणं न कोसपाणं विणा एत्थ ।। २८५ ॥ किंच पडुच्चेदमिणं जायइ माणं किमेत्थ ? ण हि एगं ।
खणियत्ताओ भिन्नद्धभावदुगगाहिणो णाणं ॥ २८६ ॥ एत्तो य कज्जकारणभावो कहमवगमस्सऽभावातो ? । जो भणिओ पच्च-
क्खाणुवलंभिच्चादिगम्मोऽयं ॥ २८७ ॥ ताफलजणणसहावं तु कारणं तं च घेप्पइ तहेव । कज्जं पुण तकारणजण्णसहावंति तंपि
तहा ॥ २८८ ॥ धूमजगणस्सभावो (वा) णलगाहगमो जमेत्थ विण्णाणं । जं तमणलजन्नसहावधूमावण्णाणहेउत्ति ॥ २८९ ॥
एचो इदति सिद्धे नो अन्नाउत्ति अन्नयासिद्धी । कत्तोवि कारणा किंचि कज्जमिय किं न जुत्तमिह ' ॥ २९ ॥ विहितुत्तरमेवेदं
॥ ७६॥
॥७६॥
सामान्य
सिद्धिः
चम
मंग्रहणी
-
॥ ७७ ॥
अनि पमंगादिदोमभावाती । मो चत्र महावातो णियमणिमित्तातो पडिसिद्धो ।। २९१ ॥ ण य मोतु तहसहावं तदभावे णियमणं
तु भावाण । णय वत्युसहावावि हु पज्जणुजोगस्स विसउत्ति ।। २९२ ॥ अग्गी डहति ण तु णहं सहावतो कोऽगुजुज्जते एत्थं ? ।
एमा ण विपडिवत्ती मत्तामेत्तण कज्जेवि ॥ २९३ ।। सत्तामेत्तण य से दाहगभावम्मि किं न तेलोकं । डहति ? ण हि तस्सभावो
नउत्ति माणं पर मद्धा ॥ २९४ ॥ दीमइ किंचि दहता ण तु सव्यं ता कहं भवे सद्धा' । मत्तामेत्तविसेसा एयंपि विरुज्झई मूढ !
।। २९५ । डाहम्मि णो विगाणं कह घडई मोत्ति ? एत्थ मवेसि । एत्थवि पतिणियतो च्चिय तस्म सहावो णिमित्तं तु ।।२९६॥
होउ म सत्तामेत्तेण जुञ्जनी णो अतिप्पमंगातो । मोगमाभनिवेसं वत्थुसहावं ण चिंतेसि ॥ २९७ ॥ सत्तामेत्तण जलं दूरत्थंपि हु
तहामहावातो । डहति जलणा य पहाणं कुणड ण एवं नु का जुत्ती ? ॥२९८॥ णो तस्सेस सहावो किं मागं एत्थ ? लोगसंवित्ती।
मा अनावि अन्भुवगमचिंताए य कि तीए ? ॥२९॥ कि चाणलविण्णाणं तज्जन्नसहावधृमणाणस्स । हेतुत्ति तत्थ चिंतं तण्णाणं
णणु नहा किह णु' ॥३०॥ एगपडिबत्तिरूवं तं चे एत्तो इदंति बइमेत्तं । तज्जण्णसहावत्तावगमम्मि यतिप्पसंगोत्ति ।। ३०१॥
अणलादिअणुभवाता तह होइ वियप्पवासणारोधी । तत्तो तहा वियप्पो तत्तो एत्तो इदंति ठिई ॥ ३०२ ॥ णणु सो विणस्सरोचिय
जी नी कह णु जुज्जइ ठिई भे? । सा नह दीहाणुभवा अणुसंधाणादभावम्मि ॥ ३०३ ।। दीहाणुहवतं से लक्खिज्जइ तबिरो-
हिविरहाओ । मरिमावगवरुप्पनिविपलंभाओ ण उ तत्थं ॥ ३०४ ॥ एवंऽपणुहववाहा अदिङपरिगप्पणा य नियमेण । वितहत्ते य
इमीए मयं चिय पावर्ड वितहं ।। ३०५ ।। पणिग वत्थु अविगप्पगं च णाणंति एवमादीयं । जम्हा इमाएँ सिद्धं विचारणा जं न
अन्नेण ॥ ३० ॥ ण च णिचियापबुद्धी एयं एवंति अवगमममत्था । अवियप्पभावउ चिय पयप्पणेऽतिप्पमंगोत्ति ॥ ३०७ ॥
॥ ७७ ॥
धर्म
संग्रहणी.
सामान्य
सिद्धिः
?
तह णिच्छयबुद्धीए.णत्थि तओ न खलु सावि तबिसया । उप्पज्जए य कस्सइ तदणंतरमण्णहावि तई ॥ ३०८ ॥ जा वत्थुणुहवस-
हगारिवासणाबोधओ तहा होई । तत्थेव सा जओ तं वत्थु णियमा तहञ्चेव ॥ ३०९ ॥ जा पुण अणाइमिच्छावियप्पकयवासणा-
विबोधाओ । जायड धुवादिविमया साऽतत्था तस्सऽजुत्तीओ।।३१०॥ तस्साऽजुत्ती किं रायसामणं आउ णिब्बियप्पेण । अग्गहणं किं
वाऽऽलोयणाए तस्मेव तु अभावो?॥३११॥ जइ रायसासणं ता तदन्नणिवसासणेण वभिचारो। आणवइ य निच्चादी भागवयाईवि तह
बोहा॥३१२॥ अहं णिविगप्पगेण अग्गहण एन्थ णिच्छओ कह णु' । जं तमवबोधमत्त संगहियासेसगं चेव॥३१३॥ आलोयणाएवि
कहं तस्साभावो ? वियापनाणाओ । जम्हा एव तई पवत्तई तं च भे (तई पवत्तइ तं च भवतांमए) मिच्छा।।३१४॥ अह तम्सेवमजुत्ती
णेयां अन्थकिरियाविरोहाओ । खणिगे तीऍ विरोहो णिच्चे उ ण जुज्जई कहवि ॥ ३१५ ॥ खणिगत्ते सदसत्तं तस्सुप्पाओ तओ
विणासो य । णट्टरस तओ भावो सइ णासे तहिई किह णु' ॥३१६॥ ण य तद्धम्माणुगमो कहंचिदवि अस्थि ज ततो णियमो ।
वइमेत्तकोसपाणादिसर्वहगम्मो मुणेयधो ॥३१७॥ अह उत्तरावरहियखणदुगगहणीमह दिस्सते सक्ख । कि तेण? जं ण तेसिं सोव-
गतो हेतुफलभावो ॥ ३१८ ॥ ण य सामन्नं पतिवत्थुसब्बहाभेदवादिणो किंचि । अस्थि वियारिजंतं जस्म बला होइ तदवगमो
॥ ३१९ ॥ पतिनियतेगसहावा भावा सव्वे मिहो विभिण्णा य । सव्वत्तो सव्येसि अविमिट्ठा तेण वायत्ती ॥ ३२० ॥ जड़ कोइ
कुतोइ भवे अब्बावित्तो कहंचि तो होज्जा । वावित्तीण विसेमो तत्तो सामनववहारो ॥ ३२१ ॥ ण य कोइ कुतोइ कहंचि निज्जते
भावतो अभिन्नो उ । तुल्लत्थसाहगत्ता तहवि विसेसो महावातो ॥ ३२२ ॥ अविसिम्मि तु भेदे तुल्लत्थपसाहगत्तमेवेह । ण घडड
गोघडतुल्लन्थसाधगत्तप्पसंगातो ॥ ३२३ ॥ तुल्लन्थसाधिगा अह सत्ती णो तेसि जेसु ता अस्थि । ते चेव तहाभूता सा एगा वा
॥ ७८॥
॥७८ ॥
धम
मंग्रहणी
जीवस्य
परिणामिता
॥ ७९ ॥
अर्णगान ? ॥ ३२४ ॥ जति एगा कह भिन्नेसु बट्टते ? किं च तह ण सामण्णं ? । अच्चंतणेगपक्खे सो चव अतिप्पसंगो तु
॥ ३२५ ॥ भेयम्मिवि सा तुल्ला णेवं अण्णत्ति वमविसिट्ठो । भावाण हंत भेदो फलभेदाभेदओ णेओ ॥ ३२६ ॥ तुल्लत्थसाधिगा
इह मत्ती नम्हा ममाणपरिणामो । मो भावोत्ति सहावो तद्धम्मो चेव एमोवि ।। ३२७ ।। एसो कहंचि भिन्नो संवेदणवयणकज्जतो
गओ । अबगेप्परं ममाणत्तमण्णहा मबधाजुत्तं ॥ ३२८ ॥ सिय बामणातो गम्मइ मा बासगवामणिज्जभावेण । जुत्ता समेच
दोण्हं ण तु जम्माणतरहतस्म ।। ३२९ ।। मा वामगाता भिण्णाभिण्णा व हवेज? भेदपक्सम्मि। को तीएँ तस्स जोगो ?
नम्मुण्णो बामइ कहं च ? ॥ ३३० ।। अह णो भिन्ना कह तीएँ संकमो होई वासणिज्जम्मि ? । तदभावम्मि य तत्तो णो जुत्ता
वामणा तस्म ॥ ३३१ ॥ मति यण्णयप्पसिद्धी पक्खंतरमो य णन्थि इह अन्नं । परिकप्पिता तई अह ववहारंगं ततो कह णु ?
॥ ३३२ ।। गगंतवाणगपक्षेवि जुज्जते णो मुहादिजोगेवं । अन्थि य जं तो आया परिणामी होइ णायन्बो ॥ ३३३ ।।
बालादिदरिमणातो मुहादिजोगातो तह मतीओ य । मंसारातो कम्मफलभावतो मोक्खओं व ॥३३४।। बालो होइ कुमारो
मावि जुवा मज्झिमो य थपिरो य । एगंतनिच्चपक्खे अणिच्चपक्खे य कहमेयं ? ॥ ३३५ ।। एगसहावत्ता सति निरन्नयत्तेण
कारगाभावा । निच्चे धम्माजोगो भेदादिविगप्पिओ नेओ ॥ ३३६ ॥ परिणामे पुण जं धम्मधम्मिणो इह कहंचि भेदो उ । एमो
अणुहवामिद्रो माणं च तओ अबाधाओ ॥३३७।। सव्वेसि दबपज्जवदुगरूवोऽणुवो विसेसेणं । जं न मिहो ने भिन्ना भुवणम्मिवि
सत्यहा अन्थि ।।३३८। नय बागं पमाणं इमस्स लोयम्मि दिस्सति कहचि । अह अत्याणिदियं से ण साहगं तंपि का जुत्ती ?
॥३३९।। भृतत्थगाहगं जं नमणिदियं एम चेव च नउत्ति । जुनीएँ अन्नहा जं न जुज्जए वत्थुमभावो ॥३०॥ अणुवित्ति वावित्ति
॥ ७९ ॥
धर्म
संग्रहणी.
जीवस्य
परिणामिता
?
विहाय ण य उभयरूवता जम्हा । भेयाभयविगप्पो तम्हा णेओ असव्यातो ॥ ३४१॥ धम्मम्मि नियन्ते जइ णो दव्वं नियत्तई
भेओ । अह उ णियत्तइ एवं तओ अभेउत्ति कहमुभयं ? ॥ ३४२ ॥ उभयं अणुहवासिद्धं भणियमिणं अणुहवोऽवि कह तम्मि ? ।
लंघइ वियप्पजुयलंति हंत तो सो तदाभासो ॥ ३४३ ॥ मोत्तूणमणुभवं किं पमाणभावो वियप्पजुयलस्स ' । तदणुहवस्सवि एवं
अपमाणनम्मि किं तेण ? ॥३४४ ॥ तहवि य पमाणभावो जई तस्सितरस्स णेति का जुती ? । अह उ अनाहियोधत्तणं इय-
रेण बाधातो ॥ ३४५ ॥ तस्स तु ण तेण बाधा तदभावे तस्स चेवऽभावाओ। एगंतनिच्चानिच्चम्मि भाविओ चेव सो किंच
॥ ३४६ ॥ धम्मे नियत्तमाणे नियत्तए इह कहंचि दव्बंपि । तम्मि य अणियत्तते ण णियत्तति सव्वहा सोऽपि ॥ ३४७ ।। दीसइ
पच्चक्खं चिय एवं बकम्मि उज्जुए होंते । अंगुलिदव्याम्मि परं भावेतव्वं इहेकेणं ॥ ३४८ ॥ वकत्तमंगुलीओ कहंचि अभि-
नंति तीऍ जोगाओ । भिन्नपि अवत्थंतरभावे तत्तो नियत्तीओ ॥ ३४९ ॥ तं चिय कहंचऽवत्थंतरेवि तं तुल्लवुद्धितो हंदि । एगंते-
णन्नत्ते भिज्जेज्ज इमीवि तह चेर ।। ३५० ॥ भिन्नचिय अवियप्पा एगंतेणेव एस तु विगप्पो । तुल्लत्ति अप्पमाणं गिहीतगहणा-
दिदोसाओ ॥३५१॥ न हु ता गिहीतगाही तस्साभावा तदाऽविसयतो उ । अज्झारोवेणवि णो गेहइ तं तम्मि तदभावा ॥३५२॥
अत्तुल्लं अविगप्पं न य दिव भावतो जओ तंपि । ता कहमज्झारोवो नियमेणऽनस्स किं ने ? ॥ ३५३ ॥ संकारविसेसातो सब-
मिणं हंदि तम्मिवि समाणं । जं सोवि लक्षणं वा होज्ज वियप्पो व ? कि अन्नं ॥ ३५४ ॥ किंचोवादाणं से ? ते चिय जइ
वत्थुणो कहमवत्थु ? । तंपि हु कहंचि वत्थु तो णावत्थू विरोहो वा ॥ ३५५ ॥ अह सो निधिसओ चिय ण पयट्टइ किमिह
छट्टखंधेवि । तहसणुत्तरद्धं च किं ततो तप्पवित्ती य ? ॥ ३५६ ॥ जड़ अन्नमविसओ से इय तंपि ण जुज्जती ततो नियमा। तत्तो
।। ८०॥
॥८०॥
जीवस्य सर्वव्यापि- तानिरास: मंग्रही ? ॥ ८ ॥ तन्मि पवित्नी संपत्ती चव नेणेव ॥ ३५७ ॥ अह सो तप्पडिबद्धो वत्थावत्थूण को णु पडिबधो ? । सोवि हु कहचि वत्थु तो नावन्धु विगहो वा ।। ३५८ ॥ तम्हा अबग्गहादी कहचि भिन्नत्थगाहगा णेया । अगुहवसंधाणेण एवं ववहारसिद्धीओ ॥ ३५९ ॥ एवंपि किंचि नियमा णियत्तती तस्म ण पुण अनंति । एतेसि कहमभेदो उभयनिवित्तीए वाऽणुगमो ? ॥३६० ॥ तम्स नियत्तीत जम्हा अतो न भेदानि मन्त्रहा मूढ ! । सति तम्मि कोऽणुजोगो ? तस्सत्ति अइप्पमंगो य ॥ ३६१ ॥ जड़ तस्स कह नियत्तति ? कहंचि जं तम्म नो ण दोसाध्यं । मोत्तृणमभिनिवेसं संबदगमो न चिंतेसि ? ॥ ३६२ ।। ण य देहादेगतेण एम अन्नो उबग्गहे तम्म । मुहांगा मुत्तम्स व न मिया एसो उ अन्नत्ते ॥ १३॥ ण य मयगतो जीवो तणुमत्ते लिंगदरिमणाओ तु । सव्वगते संमागं का ? तेग सरीरमाणो मो ॥ ३६४ ॥ आसज्ज कुथुदेहं तत्तियमंत्तो गम्मि गयमेत्तो । ण य संजुज्जति जीवो मंकोयविकोयदोसेहिं ॥ ३६५ ॥ जह दीवो महति घर पलीवितो तं घरं पगासति । अप्पप्पतरे एवं जीवो मटेहाई ॥ ३६६ ॥ णगु लोगंते गाणं जायड इह तं व जेणमायगुणो । ण य अहव्या य गुणा तेण नतो सबवाविती ॥ ३६७ ॥ नियदेससठियस्सवि रविणो किरणा जहेब अन्नपि । उज्जाययंति दंसं तहेब एयंपि नायव्यं ।। ३६८ ॥ ते तुल्लं सव्यदिसं नाणं पुण होति एगदेमम्मि । कम्म- घणपडलछादियम्बम्सेवं न मुद्धस्स ।। ३६९ ॥ किरणा गुणा ण दव्यं तेसि पगासो गुणो ण यादयो । जं नाणं आयगुणो कह- महयो म अन्नन्थ ' ॥३७०) गंतुं ण परिच्छिदइ नाणं णेयं तयम्मि देसम्मि । आयत्थं चिय नवरं अचिंतसत्तीउ विनयं ॥३७१।। लोहावलम्म मनी आयन्था चेव भिन्नदेमंपि । लोहं आगरिमंती दीसइ इह कज्जपच्चक्खा ॥ ३७२ ।। एवमिह नाणसत्ती आयत्था २ ॥ ८१ ॥ '५२-6
जीवस्य
शरीर
मात्रता
धर्म
संग्रहणी.
RECRkx
चेव हंदि लोगतं । अइ परिजिंदइ सम्मं को णु विरोहो भवे एत्थं ? ॥ ३७३ ॥ लोहोवलछायाणू घडित्तु लोहेण तो (नं) पलटेति
(पकड्डेति ) । माणं किमेत्थ ? अन्नह तदभावो चैव ते बुद्धी ॥ ३७४ ॥ जत्तियमेत्ते खेत्ते सति तु ते तत्तियाउ तं एई । कड्डेज्ज
उ सत्तीए सव्वं भुवणोयरगयपि ॥ ३७५ ॥ परिमियविसया सत्ती जम्हा दोसो ण एस तो होइ । छायाणवोवि अन्नह सव्वं गंतूण
कड्डेज्जा ॥ ३७६ ॥ तस्सेव एस सत्ती जं परिमियदेसगामिणो हंदि । छायाणवोवि सा पुण तत्थत्था चेव कज्जकरी ॥ ३७७ ॥
नो तस्स तनिमित्तो तम्मि देमम्मि तेसि सम्भावो । किंतु तदविणाभूता सहावतो चेव ते होति ॥ ३७८ ॥ तेसि खलु जो सहायो
तस्सव णणु सेव होति सत्तित्ति । अविणाभावम्मि य से इतरम्मिवि अत्थि सामत्थं ॥ ३७९॥ अन्भुवगम्माणूणं तहभावं भणि-
तमेतमो एत्थ । तद्देसम्मि य तेसिं नियमा सत्तंपि हु असिद्धं ॥ ३८०॥ सत्तीण य उकरिसो दीसइ जं कज्जओ इह विचित्तो ।
लोगतावगमोवि हु न विरुज्झइ तेण तस्सत्ति ॥ ३८१ ॥ केई केवलनाणं गंतूणमलोगमवगच्छती तन्नो । जम्हा ण त ( यs) स्थ
कस्स (त्थ) इ दिर्से अवगुणग्गमणं ।। ३८२ ॥ दव्वगमणपि जुज्जइ न कहचिवि तत्थ धम्मविरहाओ । तम्हा आतत्थं चिय
सव्वं परिछिदइ तयपि ॥ ३८३ ॥
एवं सरीरमेतो आया सिद्धो ण याणुमित्तादी । जुगवं सबसरीरे चेतण्णासंभवाओ य ॥ ३८४ ॥ करचरणादिसु जोगा
न य अपदेसोत्ति होइ विनेओ। अपदेसम्मि य पावइ करचरणादीणमेगतं ॥ ३८५ ॥ जो चेव उ करदेसे स एव जं
होति चरणदेसेचि । तो एगत्तं भेदे: सपदेसो णियमतो होइ ॥ ३८६ ।। सो य असंखपएसौ लोगागासप्पदेसतुल्लोत्ति । जइ एवं
संकुडिऔ थेवपएमेसु कह चिढ ( ठा) ति ? ॥ ३८७ ।। जह खलु महापमाणो णेत्तपडो कोडितो णहग्गम्मि । तम्मिवि तावति ते
॥८२॥
* ॥ ८२॥
धर्म संग्रहणी जीवस्य शरीर मात्रता ।। ८३ ।। RRESS ञ्चिय फुसइ पएसे ण इय जीवो ॥ ३८८ ।। देसे संपुन्नाणं अभावतो तस्स सुहुमपरिणामा । ठतेगम्मिचि बहवे वादरतो व पड- दव्वे ।। ३८९ ।। पगतमिदाणि मणिमो कयं पसंगेण तं पुण इमं तु । परिणामी खलु जीवो देहावत्थाणभेदाओ ॥ ३९० ॥ एवं सुहादिजोगो न अन्नहा जुज्जए सती चेव । संसारो कम्मफलं मोक्खो य पसाहियमिदं च ॥ ३९१ ॥ पच्चक्खपसिद्धातो सयल- व्यवहारमूलभूतातो । यअंतरभेदाओ अण्णयबरेयभावातो ॥ ३९२॥ जह कंचणस्स कंचणभावेण अवडियस्स कडगादी। उप्पजंति विणस्मंति च भावा अणेगविहा ॥ ३९३ ।। एवं जीवद्दव्बस्स दव्वपजवविसेसभइतस्स | निच्चत्तमणिच्चत्तं च होति नाओवल- भंतं ।। ३९४.॥ कारणधम्माणं जड़ णो कज्जे संकमो कहंचिदवि । तो कह णु तस्स कज्जं तं तस्स च कारणं इतरं ? || ३९५ ।। पृढवीधम्माण पडे ण संकमो जह तहेव य घडेवि । तुल्ले असंकमे किं घडो तु कजं नतु पडादी? ॥ ३९६ ॥ अनं च दलविहीणं कह जायति किं दलंति से बच्चं ? । जइ कारणं अणुगमो अह णो अदला हु उप्पत्ती ।। ३९७ ॥ आणियत्ते य कहंची अविणाभू- यम्मि तस्स परिणामे । जातमिणंति न जुज्जइ अदरिसणं तह य इतरस्स ॥३९८॥ अभितरेवि कज्जे एवं चिय भावणेह कायव्या। तभावम्मि य सिद्धो परिणामी हंत जीवोवि ॥३९९।। णिरहेतुगो विणासो णणु भावाणं तओ य सणिगत्तं । जुज्जइ य अवत्थाणं सहेतुगे इह विणासम्मि ॥ ४०० ॥ जाव ण विणामहेऊ ता चिट्ठति सति य तम्मि उ विणस्से । न य ते घडत्ति (घडंति ) सम्म चिीतज्जंता कहंचिदवि ॥ ४०१ ।। किं कुणइ नासहेऊ ? जओ विणस्सं तु किं तओ अनं? । किं तदभावं किं वा न किंचि नणु एत्तिगा भेदा ॥४०२॥ न विणस्सरमेव जम्हा सहेउतो चेव सो पस्तोत्ति । जातस्सवि पुण करणे जायइ अणवत्थदोसो उ ॥ ४०३ ॥८३ ॥ ट
धर्म
संग्रहणी.
क्षणिकवाद
निरास:
अह उ तदन्नं किं तस्स आगयं? तेण तादवत्थातो । दीसेज्ज तओ कुज्जा कज्जंतरमो य जह पुचि ॥ ४०४ ॥ आवर-
णपि न जुज्जइ तप्पभवं तस्स तादवत्थातो । अन्नह तओ उ णासो एत्थ य पुबोदिओ दोसो ॥ ४०५ ॥ ततियम्मि पज्जुदासे हंत
वियप्पम्मि अविगला दोसा । एतच्चिय विनेया भावंतरओ उ तस्सावि ॥ ४०६ ॥ तदभावमह करेती तदभा ( तन्मा ) वं हंत
एव ण करेइ । भावं च अकुव्वंतो कहं स हेतुत्ति ? चिन्तमिदं ॥ ४०७ ॥' चरमम्मिवि कह हेऊ? न किंचि कुव्वंति जे विणासस्स ।
भावे य सदाभावा एसि खणभंगसिद्धित्ति ॥ ४०८ ॥ अन्नं च नस्सरो वा सहावतो होज्ज अणस्सरो वावि । भावो णस्सरपक्खे
नासे किं हेतुणा तस्स? ॥ ४०९ ।। नो अन्नमिह स भावो भावे भावस्सऽवेक्खए हेउं । काठिन्नादी पुढवादिणं च तद्धेतुओ चेव
॥ ४१० ॥ अतदुभवत्तणम्मि य पावइ तस्स णणु निस्सहावत्तं । अह णस्सरोत्ति एवंपि नासहेऊ विधा तस्स ॥४११ ॥ नहि
भावाउ सहावो तीरइ अन्नेण अनहा काउं । गयणस्सव मुत्तत्तं नय दुसहावो विरोधातो ॥ ४१२ ॥ किंच सहेउगपक्खे कज्जस्स व
तस्स पावती नासो । तण्णासम्मि य भावो पुव्वविणहस्स भावस्स ॥ ४१३ ॥ नय सो हवेज नियमा कयगाणवि कारणंतरावेक्खो।
वत्थस्स जहा रागो कयगोवि ततो न नासेज्जा ॥ ४१४ ॥ कोवि कदाई भावो कारणविरहातो तस्स भावेवि । नहि कारणाई निय-
मेण होंति जं कज्जवंताई ॥ ४१५ ॥ ता भावहेतवो चिय कुणंति पयईएँ नस्सरे भावे । उप्पत्तणंतरं चिय तेवि विणस्संति तो खणिगा
॥ ४१६ ॥ निरहेउगो विणासो अहव सहेऊ निरस्थिगा चित्ता (चिंता)। नहि एत्थऽणवत्थाणं परिणामे सव्वहा अस्थि ॥ ४१७ ॥
जं तं चिंय परिणसए पतिसमयं चित्तकारणं पप्प । दलविरहातो अन्नह जुज्जइ न फलं तु भणियमिणं ॥ ४१८ ॥ अह तं पुव्वं रूवं
चइऊण तहा हवेज नियमेण । तदभावे तदभावो अतादवत्थं चनिच्चत्तं ॥ ४१९ ॥ नियमेण तस्स चातो कहंचि ननु (तु) सव्वज्झे
॥ ८४॥
॥८४॥
२
धर्म
संग्रहणी
क्षणिकवाद
निरास:
।। ८५ ॥
(हे ) व भणितमिणं । एवं च तादवत्थे निच्चत्तं कस्स व विरुद्ध ? ।। ४२० ॥ पच्चक्खेणेव तहा अणुगमवइरेगगहणतो सिद्धं ।
वत्थु परिणामी (म) रुवं मिम्मयघडवेदणाउत्ति ॥ ४२१ ॥ सिय णेदं पच्चक्खं वियप्पतो तमविगप्पगं होउ । वेणवि तहेव सो
णणु घेप्पड़ जम्हा सरूवेण ॥ ४२२ ॥ नय तस्स तं ण रूवं कारणनियमादिभावतो णेयं । पच्चक्खपिठ्ठभावी हंत विह (य) पो
विणा हेऊ ॥ ४२३ ॥ तस्सामत्थप्पभवो न य स सजातीयभेदगहरूको । ता तंपि तहारूवं गेण्हइ किंवा तमन्नति ? ।। ४२४ ॥
तं चिय उभयविभिन्न किन्न वियप्पोचि तारिसो होइ ? । सारिक्खविप्पलंभा तह भेदे किमिह सारिक्खं ॥४२५॥ अह भंत अपडं
वा तम्मि सजातीयभेदगहणम्मि । इतरम्मि तु णो एवं उभयसभावादिदोसाओ ॥ ४२६ ॥ निच्छयनाणण तहा जारिसतो सोऽवग-
म्मती भावो । जइ तेणवि तारिसओ तो तस्स गिहीतगाहित्तं ॥ ४२७ ॥ अज्झवसियतभावा दिस्सविगप्पाण एगकरणेण ।
तम्मि पबत्ती पत्ती जुज्जति नतु अनहा किंचि ॥ ४२८ ।। अच्चतं भेदाओ अतिप्पसंगातो किंच तं मोत्तुं । तुल्ले अववोहत्ते उग्गह-
मेनम्मि को रागो ? ॥ ४२९ ॥ अह सोऽवाहितविसओ इतरस्सवि इंत केण बाधा तु । अत्थे सदाभावा तदणुगतत्ता य तस्स-
त्ति ॥ ४३० ।। अत्थगयसद्दगहणा णो तदणुगतो ततोत्ति अवि एवं । तब्बोहसहजमणवइजोगाओ कम्महेऊतो ॥ ४३१ । अह
अस्थमंतरेणवि भावा इतरम्म किं न सो अत्थि ? । अज्झारोवेण तओ एत्थवि तीतादवेक्खाए । ४३२ ॥ तं अनत्तविसिटुं समाण-
मेयंति एवमाईयं । जं जं निमित्तमिहई तं तं इतरम्मिवि समाणं ॥ ४३३ ॥ अचंताऽसाहारणगाहगमह तं ण एवमियरंति । तस्से-
वाभावातो एयंपि न जुत्तिपडिबद्धं ॥४३४॥ सत्तादीणं साधारणत्ततो अणुभवप्पसिद्धीतो । होज्ज व भावाभारो तेसिं अच्चंतभेदम्मि
॥ ४३५ ॥ ज एगम्मी सत्तं अन्नम्मिवि अह तु तस्स भावम्मि । पावइ एगत्तं चिय तेसिं तम्हा ठिओ भेदो ॥ ४३६ ॥ साधारणं
॥८५॥
धर्म
संग्रहणी.
क्षणिकवाद
निरास:
ण एगं अवि समाणतणंति ण य एतं । एगंताऽभेदम्मिवि जुज्जइ पच्चक्खसंसिद्धं ॥ ४३७ ॥ तम्हा तग्गहणाओ ततो पवित्तीओ
लोगसिद्धीओ । सवियप्पं पच्चक्खं सिद्धति कयं पसंगेण ॥ ४३८ ॥ तह भावहेतवो चिय कुणंति पयईएँ णस्सरे भावे । जे भणियं
तदजुत्तं अणेगदोसप्पसंगाओ ॥ ४३९ ॥ इय भावहेतवो चिय सन्नासस्सावि हेतवो नियमा । एवं च उभयभावो पावइ एगम्मि
समयम्मि ॥ ४४० ॥ तब्भावम्मि य भावो इतरस्स न जुज्जती उ भावे य । तेणाविरोधतो पुण पावइ निचंपि तब्भावो ॥ ४४१ ॥
अह उ खणहितिधम्मा भावो नासो न जुत्तमेयंपि । निरहेउगो स इट्ठो एसो य जओ सहेउत्ति ॥ ४४२ ॥ अह मोत्तूण सहेउं अन्नं
नावेक्खइत्ति णिरहेऊ । तुल्लमिणं इतरम्मिवि अत्थविससेवि धणिमेत्तं ॥ ४४३ ॥ अह तं पइ हेउस्सा अहेउगत्तं पसाहियं पुट्वि ।
णेयेहि वियप्पेहिं जातिवियप्पा हु ते णेया ॥ ४४४ ॥ जम्हा अणुहवसिद्धे तस्सुप्पाएवि एवजातीया । संति वियप्पा तेसिं भावेऽपि
य तस्स णाभावो ॥ ४४५ ॥ उप्पत्तिसहावं वाणुप्पत्तिसहावगं व तद्धेऊ । कुज्जा भावं उभयाणुभयसहावं व इति भेदा ॥ ४४६॥
जइ • उपत्तिसहावं अफलो तस्सेव तस्सभावत्ता । हेतू तदवेक्खमि य तम्मि विणासेवि किमजुत्तं ? ॥ ४४७ ॥
तस्सवेस सहावो पतिणिययं चेव अणुवगारिपि । हेउं पप्प विणस्सइ भावोत्ति सहेउगो तो सो ॥ ४४८ ॥ गय भावहेतवोऽवि हु
कुणंति भावस्स किंचि तुह पक्खे । जे तस्सत्तामेत्तं पडच्च भणितो तदुप्पातो ॥ ४४९ ॥॥ अहऽणुप्पत्तिसहावं कुज्जा एवं नु खर-
विसाणापि । अह सो न तस्स हेऊ इतरस्स उ केण हेउत्ति ? ॥४५०॥ जमणुप्पत्तिसहावा खरसिंगघडाओऽविससेण । ता एगस्साऽ-
हेऊ सेसाणवि, भेयसिद्धी वा ॥ ४५१ ॥ तस्सस्थि इहं हेऊ तत्थो उप्पज्जते य ता कह णु ? । एसोऽणुप्पत्तिसहावगोत्ति पन्ना
ववइसति ॥ ४५२ ॥ उभयसहावत्तम्मि उ विरोहदोसोऽणिवारियप्पसरो । इतरम्मिवि उप्पातो अभावतो चेव नो जुत्तो ॥ ४५३ ॥
॥८६॥
॥८६॥
Kr परिणामिता धर्म मंग्रहणी वाद: ॥८७ ॥ किं निण्हं कि सण्डं किं कसिणं मुक्किल च सरासिंगं । जह निविसया भैया एए एमेव एतेवि ॥ ४५४ ॥ जम्हाऽणुप्पनो सो भावो परसिंगतुल्ल एवेह । उप्पन्नाम्म य तम्मिपि वियप्पणा निष्फला चव ।। ४५५ ॥ जो उप्पन्नो णियहेतुभावतो दिस्सती तहाभावी । तम्स वियापामारी जलणस्सुण्हत्तणं किह णु ? ॥४५६।। उप्पत्तीऍविगाणं कह एसा जुज्जइत्ति चिन्तमिदं । भणियविगप्पेहि य सचदेव एमा अजुत्ता तु ॥ ४५७ ।। दीसह य णासहेऊवणिवायाओ य तस्स नासावि । तम्हा जाइवियप्पा जह एते एव तेवित्ति ॥ ४५८ ॥ अविणहस्स विणासे वियप्पणाऽसंगता विणगुस्स । किं तीऍ फलं ' एत्थवि तुल्लमिदं जातिभेददुगं ॥ ४५९ ।। अह उप्पत्ती दीसा णतु थासो तस्समावतो ण तो। एगंतेणाभावो घडा कवालादिभावाओ ॥ ४६०॥णय एगंतण तओं बमोनिरु- वक्ख एवं मो तत्तो । भाषा, सहावभेदे भेदाभेदादिया दोसा ॥ ४६१ ॥ दीवम्मि को णु भावो सुक्के व सरम्मि आतवादिसु य । तमदव्यादिपरिणनी छायाई चेर विनेया ॥ ४६२ ॥ कि तेण ततो कीरइ ? इट्ठमिदं सिद्धसाहणं एवं । णो इत ( इतर) पिवित्ति- अंतरेण जं तेण एत्यपि ॥ ४६३ ।। सावि हु तदुभवच्चिय तम्भाचे भावतो जहुप्पत्ती। णय एगंताभावो सा नेया वत्थुधम्मत्ता ॥ ४६४ ॥ अह सा ण यत्युधम्मो ण तई ता तस्स घडणिवित्तीए । जह बत्तमाणसमए सगडस्स निवित्ति'सुन्नं वा ॥ ५६५ ॥ णय सा उप्पत्ति च्चिय मिन्ननिमित्तत्ततो विरोधातो । परिकप्पियत्ति निचं अन्नत्ते पुव्वदोसा उ ।। ४६६ ।। अह उ सहेउंड चिय उपरनो अप्पणी विणासम्मि । नोवेक्खई तदन्नं हेउं निरहेउगो तेण ॥४६७।। किं एवं ति? अह मती तत्तो चिय तस्स तस्समावो उ। एमो जेब महानो उमम्म णय किंचिति पमाणं ॥४६८। अत्यकिरियाऍ भावो णहि-सा उप्पत्तिमन्तरेणऽन्ना । सा य णिग्नयपक्खे ॥ ८७॥ 2-62 SSC
धर्म
शातत्ववाद
संग्रहणी
है
असंगताऽतिप्पसंगाओ ॥ ४६९ ॥ पाणामापविरसिक्खावतदेसणामुहा एवं । निविसयत्ता जणगो हिंसागारित पंडिचं !
॥ ४७० ॥णहि सुयजम्मे पिउणो सिद्धं लोगम्मि हिंसगो एस। समएवि णावि सिक्खावयभंगो तस्स जम्मम्मि ॥ ४७१ ॥
परिणामाओ हिंसा सोवि कहं खणिगपक्खवायम्मि ? । परिणमणं परिणामो जम्हावत्थंतरावती ॥४७२ ॥ निरहेउगो तओ अह
निच्च भावो ण वा कदाचिदवि । तस्सेपि हु सिक्खावतदेसणमणुववमं तु ॥ ४७३ ॥ इय परिणामंतकवयदरिसणपमुहावि हेयवो
सव्वे । एगंतखणिगपरखे अहेतवो व दद्वन्वा ॥ ४७४ ॥ तम्हा परिणामी खल जीवो लोगप्पमाणओ सिद्धो । अधुणा जहेस जाता
तह सुत्तादेसतो वोच्छं ॥ ४७५ ।।
णाता संवितीओ जीवो नहि नाणभिन्नरूवाणं । सा अत्थि घडादीणं तकज्जादरिसणाति ॥ ४७६ ॥ तेसि
न तेण जोगो अनगुणत्तातो तेण सा नत्थि । अविसिहे अन्नत्ते एतंपि य किंकयं एत्थ ? ॥ ४७७ ॥ अह उ सहावकतं
चिय पतिणियता चेव जं गुणा लोए । एसोऽवि 0 आनिमित्तो सहावपक्खो सपडिवक्खो ॥ ४७८ ॥ एगतेण विभिन्न
नाणं आयाउ तग्गुणो तहति । एसोच्चिय णनगुणो तहासहावातो कि माणं ॥ ४७९ । पतिणियतता तु लोए गुणाण दिठा
निमित्तभेदेण । एगंतभेदपक्खे ग य जुज्जइ तमविसेसाओ ॥ ४८० ॥ समवाया संबंधो तेसिं तस्सेव तेहि गणु केण ? । जति अने-
णणवत्था अह उ सयं किन्न तेसिपि १ ॥ ४८१ ॥ सिय सो उभयसहावो अप्पाणं ते य संघडावेति । सपरप्पकासधम्मो तहासहावा
पदीयोव्व ॥ ४८२ ॥ ते चेव किन्न ? एवं तहासहावविरहाण माणमिह । न घडइ चिंतिज्जतं तुह पक्खे दीवणातंपि ॥ ४८३ ॥
॥ ८८॥
॥८८॥
सातत्ववाद
धर्म
मंग्रहणी
।।८९ ॥
जममिमो सपगासा सो सपरपगासगो गयाभेदो। तेसिपि तुज्य इट्ठो ता सोऽवि तहाविहो किडणु॥ ४८४ ॥ दीवोऽवि हंत
दन्वं तस्स पगासो मतो इई धम्मो । एतेसिं भेदम्मि तु सो सपरपगासगो मोहो ॥ ४८५ ॥ किंच इह ते सहावा तचो मिन्ना व
होज्जभिन्ना या ? 1 भेदे तस्सत्ति कहं ? एतेऽभेदे कहं दोन्नि ? ॥ ४८६ ॥ समवाइसु समवातो इह बुद्धी जह विणा तयं इट्ठा।
इय जीवे जाणामियं ण हवह णणु केण कजेणं ॥ ४८७ ॥ एवं समवातोऽवि हु चितिज्जतो न सन्चहा घडइ । ता गुणगुणिणो
सिद्धी संवेदणओ अभेदोवि ॥ ४८८ ॥ सिय करणमेव नाणं आता कत्तत्ति चेव भेदो तु । नहि वासिवड्डईणं
अभेदो कईचिदपि ।। ४८९ ॥ तं खलु बझं करणं नाणं पुण अंतरंति वेधम्मं । न य अपरिणओ उ तहा अगेण्हिडं ती
अयं घडति ।। ४९० ॥ परिणामे पुण एगत्थसाहगत्तस्सऽभेदओ किह णु । जुज्जइ इमं जमुत्तं ण तसिऽभेदो कहंचिदवि ? ॥४९१ ॥
इय नाणगहणपरिणामभावतो अत्तणो गहो जेण । सो चेव किन नाणं तुल्लम्मि तदनुभवगमम्मि ? ॥ ४९२ ॥ इय कत्तिकरणभावे
कज्नं संवित्तिलक्षणं कत्थ । जति जीवे कहमनं नाणं तदभिन्नरूवं तु ? ।। ४९३ ॥ अह विसए णणु एवं कहामिह जीवस्स अणु-
हवो लोग ? । अह तत्तो च्चिय भेदे कह ण अन्नस्स तदभेदा ? ॥ ४९४ ॥ तत्तोवि जइ तइ तम्मि हंत एवंपि सा णहि ण णाणं ।
तन्भावम्मि य चिंतं आता णाणा अनोति ॥ ॥४९५ ॥ सिय कत्तिकरणभावो अभेदपक्सम्मि जुबई किह णु ? । वेढेइ अही
अनाणमनणा चेव जह लोए ।। ४९६ ॥ परिकप्पितो तु एसो अह णो तकज्जदरिसणातो उ । णय सेलक्खंभादो वेढणमिह कप्प-
पाएऽपि ॥ ४९७ ॥ तम्हा तहाविहाणेगचित्तपरिणामभावतो सिद्धो। अणुहवपामना कत्तिकरणभावो अभेदेऽवि ॥ ४९८ ॥
अण भणंति नाणं पग्लोगविवाहगं विगाणातो।न य निच्छयस्म हेऊ तम्हा अन्नाणमो सेयं ।। ४९९।। अत्रेण अन्नहादेसियम्मि भाव-
॥८९ ॥
धर्म संग्रहणी अज्ञानवादि निरास: म्मि नाणगव्वेण । कुणइ विवादं कलसियचित्तो तत्तो य से बंधो ॥ ५०० ॥ सोवि मिहो भिन्नं नाणं इह नाणिणो जओ वेति । तीरइ न तओ काउं विणिच्छओ एयमेवान्त ॥ ५०१ ॥ तन्विसयदरिसणातो जुज्जइ एसो ण तं च पारोक्खे । संवेदणमेतेण तु पडिपक्खनिसेहणमजुत्तं ॥ ५०२ ॥ ज सवण्णुवदेसा जायइ अह तमयं सुविन्नाणं । तभावे किं गाणं बहुएसु य एस एवत्ति ? ॥ ५०३ ॥ देवागमादियं चेव विसेसालगंण एत्थवि पमाणं । साहारणं च तंपि हु भावम्मिवि तदुवदेमम्मि ॥५०४॥ पातेवि तदुवदेसे एसेवत्यो मउत्ति से कह णु । नज्जइ चित्तत्था खलु जं सदा समइयाणेगे ॥ ५०५ ॥ अह तत्तो सवणाओ आयरियपरं- परा इदाणिपि । सवणेऽवि तविवक्खा णहि उमत्थस्स पच्चक्खा ॥ ५०६ ।। तदभावम्मि य नज्जइ कहमिदमेसो इम्मस्साभि- प्पातो ? । तस्साणुवादकरणे मिलक्खणातं फुडं चेव ॥ ५०७ ॥ मिलक्खू अमिलकूखुस्स, जहा वुत्ताणुभासए । ण हेउं से वियाणेइ, भासियं तऽणुभासइ ।। ५०८ ॥ एवमन्नाणिया णाणं, वदंतावि सयं सयं । निच्छयत्थं न याणति, सिलक्खुव्व अबोधिए । ५०९ ॥ जं चाकज्जायरणे पवत्तमाणस्स जायई तिव्यो । परिणामो नाणिस्सा तत्तो बंधोऽवि तिव्वोत्ति ॥ ५१० ॥ नाणीवि कुणइ पावं नूणं ता एयमेव सेयंति । लोगस्स विपरिणामं जणयंतो बंधई कम्मं ॥५११॥ तम्हा परलोगसमुज्जयस्स भिक्खुस्स असढभावस्स । चरणोवधायगेणं नाणेण अलमसंगस्स ॥ ५१२ ॥ नाणनिसेहणहेतू नाणं इतरं च (व) होज्ज ? जइ नाणं । अन्भुवगमम्मि तस्सा कहन्नु अन्नाणमो सेयं १ ॥ ५१३ ॥ अह अन्नाणं ण तयं णाणनिसेहणसमत्थमेवंपि। अप्पडिसेहातो चिय संसिद्धं नाणमेवत्ति ॥ ५१४ ॥ वादेवि कलसभावो बंधनिमित्तमिहं ण पुण णाणंति । अन्नाणावगमेणं तं पुण कम्मक्खयानिमित्तं ॥ ५१५ ॥ यादोवि वादिनरवइपरिच्छगजणेसु निउगबुद्धीसु । मज्झत्थेसु य विहिणा उस्सग्गेणं अणुनाओ ।। ५१६ ॥ सवेवि मिहो भिन्नं नाणं जइपि ॥ १०॥ ॥९॥ MARG
धम
मंग्रहणी
अज्ञानवादि
निरासः
॥ ११ ॥
इह नाणिणों येति । नीरइ तओवि काउं विणिच्छओ एयमेवत्ति ।। ५१७ ॥ तबिसयदरिसणाऽसंभवेऽचि दिवाधिता समया ।
संवेदगण य तो पडिवस्खनिसेहणं जुत्तं ।। ५१८ ॥ दिटेणं इटेण य जम्मि विरोहो न जुज्जइ कहांचे । सो आगमो ततो जं
गाणं ने सम्मणाणंति ॥ ५१९ । सो उण जीवववत्थावणादिणा दंसिओ तु लेसेणं । ववहारजोगउ च्चिय वित्थरयो उवरि वोच्छामि
॥ ५२० ॥ तत्तो च्चिय फलभूओ सन्चन्नू चिय असंसयं सिद्धो । जं सग्गकेवलत्थी तवादि कुज्जा सुते भणियं ॥ ५२१ ॥ आग-
मनो मन्चन्न तत्तोच्चिय आगमस्स पामन्नं । इतरेतरासयो इय दोसो अणिवारणिज्जो उ ॥ ५२२ ।। आगमओ सव्वन्नू तत्तोच्चिय
आगमम्म पामन्नं । किंतु स एवं नवरं तदत्यणाता जओ तस्स ।। ५२३ ॥ तीरइ न अन्नहा आगमस्स अत्थो अणिदिओ नाउं ।
एमादि उवरि योच्छ सव्वं सव्वन्नुसिद्धीए ।। ५२४ ॥ जो दिवेविरुद्धो दयावरो सवभाववावी य । सो सम्वन्नुवदेसो गज्जइ
फिमओ परं माणं? ॥ ५२५ ।। णाते य तदुवदेसे एसेवत्यो मउत्ति से एवं । नजइ पबत्तमाणं जंण णिवारेइ तह चेव ॥ ५२६ ॥
अनह य पयत्तं निवारती न य तओ पवंचेड़ । जम्हा स वीयरागो कहणे पुण कारणं कम्मं ॥ ५२७ ।। अरहंतमादिवच्छल्लयादि-
जणितं अणुत्तरं पुण्णं । तित्यगरनामगोत्तं तस्सुदया देसणं कुणइ ।। ५२८ ॥णय तं विधायगं केवलस्स भावेवि तस्स तो भगवं ।
मव्यन्नु कयकिच्चो पमाणमिह देसणाए य ।। ५२९ ।। चित्तत्यावि य सदा तत्तो चिय समइया अणेगे तु । सिद्धा तह चेव तओ
न दुसणं होड़ एयंपि ।।५३० ॥ आयरियपरंपरओ पमाणमेयम्मि होइ अत्यम्मि । अस्स य अपमाणत्ते सव्वागमकिरियलोवो उ॥५३१॥
अमाणिमतंपि इमं आगमघडियं व होज्ज इतरं वा । पढमम्मि परंपरओ माणं इतरम्म तु ण जुत्तं ॥ ५३२ ॥ जइवि ण आगम-
पडितं तहावि उवयनमेयमेवंति (वत्ति)। णाऊण पवित्तीओ का उबवत्ती तु अन्नाणे ? ॥५३३।। अन्नाणओवि दिहा एत्थ पवित्ती
॥ ९१ ॥
धर्म
संग्रहणी
अज्ञानवादि
'निरास:
किसादिएसुति । सफला य . तीऍवि. फलं नाणातो चेव - विनेयं ॥ ५३४ ॥
नाणातो चेव - विनेयं ॥ ५३४ ॥ णणु संसया पवित्ती फलसंपत्ती
य निच्छंयाओ उ. । धन्नादिणाणरहिओन: हि गहणादौ कुणइ जु(ज) तं ॥ ५३५ ॥ नजति य तविवक्खा अपच्च-
क्खत्तेवि तस्सभिप्पाओं। भणिओववत्तिओ.च्चिय मिलक्खुणातं तओजुत्तं ॥ ५३६ ॥ परिणामो पुण तिव्यो' पविपवित्तीए' बंध-
हेउत्ति । नत्थेत्थ विसंवादो णय,णाणं कारणं एत्थ.॥.५३७ ॥ अन्नाणिणोवि जम्हा दीसति एयं किलिंठभावस्स । णाणिस्स पवि-
तीएवि तत्तो तु ण तारिसो भावो ॥ ५३८ ॥ जाणंतो विसखाणू पवत्तमाणोवि वीहई जह तु । ण उ इतरो तह नाणी पवत्तमाणो-
वि संविग्गो ॥ ५३.९ ॥ जो-संवेगपहाणो अच्चंतसुहो:उ होइ परिणामो । पावनिवित्ती य परा नेयं अन्नाणिणो उभयं ॥ ५४० ॥
संसारासारत्ते सारत्ते चेव मुत्तभावस्स.।. विनाते संवेगो पानिवित्ती य तत्तो उ ॥ ५४१ ॥ तम्हां परलोगसमुज्जतस्स भिक्खुस्स
असढभावस्स' । चरणोवगांरगं इयगाणं सुत्तेविम भणितं ।। ५४२॥ पढमं नाणं तओ दया, एवं चिट्ठति सव्वसंजए । अन्नाणी कि
काही ?, किं वा. णाही छैयपावगं ? ॥ ५४३ ॥ इय कह नाणेण अलं जुज्जइ वयणं इमं असंगस्स ? । अण्णाणं चिय संगो कारण-
कज्जावयारातो ॥ ५४४ ॥ तम्हा नाणी जीवो तंपि य परलोगसाहगं सिद्ध । नाणण्णाणविवेगे उवायमो चेव निरवज्जो ॥५४५ ॥
कत्तत्ति दारमहुणा कत्ता जीवो सकम्मफलभोगा । अस्स य अणभुवगमे लोगादिविरोहदोसोति ॥ ५४६ ॥ दट्ठण कंचि दुहियं
सुहियं वा एव जंपती लोगो। मुंजति सकयफलं णय वडजक्खनिवासतुल्लामण ॥ ५४७ ॥ सुहदुक्खाणुहवांतो चित्ताओं य अहे-
तुगो-एसो । निच भावाभावप्पसंगतो सकडमो हेतू ॥ ५४८ ॥ किन्न सहावोत्ति मई भावो वा होज्जं जं अांवों वा! । जइ भावो
किं चित्तो ? किं वा सो एगरूवोत्ति ॥ ५४९ ॥ जइ ताव एगरूवो निचोऽनिचो व हाज्ज ? जेइ निधो । कह हेतू सो भावो ?
॥ ९२॥
॥९२॥
जीवस्य कर्मकर्तृता धर्म मंग्रहणी ॥ १३ ॥ अह उ अणियो ण एगो ति ॥ ५५० ॥ अह चित्तो कि मुत्तो किं वाऽमुत्तो ? जइ भवे मुत्तो । ता कम्मा अविसिहो पोग्गलरूवं जनो तंपि ॥ ५५१-॥ अह तु अमुत्तो ण तओ सुहदुक्खनिबंधणं जहाऽऽगासं । जीवेणं वभिचारो ण हि सो एगंततोऽमुत्तो ॥५५२॥ जमणादिकम्मसंतइपरिणामावन्नरूव एवायं । बीयंकुरु(र)णाएणं तं चेव य तस्स हेतुत्ति ॥ ५५३ ॥ मुत्तेणे वभिचारो ण सोवि नं चेतणासस्वोत्ति । णय सो दुक्खनिमित्तं निरुवमसुहरूवतो तस्स ।। ५५४ ॥ तस्सवि य तहाभावे जीवत्तं चेव पावती वत्वं । ना कह णु . मो सहायो ? सहामुहित्तप्पसंगो य ॥ ५५५ ॥. अह तु अभावो सोवि हु एगसहावो व होज चित्तो वा ? । तुच्छे- गमहावने कहं तओ कजसिद्धि त्ति ? ॥ ५५६ ॥ णहि खरविसाण हेतू अभावतो जायती तैयं तत्तो । तुच्छेगसहावत्ता मंगजडामारमादी वा ॥ ५५७ ॥ मिइपिंडो चेव तओ जायइ तेत्तो घडो य तो जुत्तं । 'तुच्छेगसहावत्ते कहं तओ कज्ज- मिद्वित्ति ? ॥ ५५८ ॥ ण. हि सो तुच्छसहावो एगतेणं सरूवभावातो । तद्धेतुभावरूवं पडुच्च तुच्छो मुणेयव्यो ॥ ५५९ ॥ जो .च्चिय सरूवभावो ण तउ च्चिय.. इयररूवंभावोत्ति । भावाभावविरोहा भिन्नसहावम्मि चिनतं ॥ ५६० ॥ सिय इतररूवमानो तु कल्पितो अंजसा ततो नत्थि । कह मितिपिंडाउ घडो तभावे ‘ण खरसिंगं च ? ॥ ५६१॥ अह चित्तो चेन ततो नामावो चित्तया जतो लोए । भावस्स हंदि दिट्टा घडपडकडसगडभेदेण ॥ ५६२ ।।-भावस्स य हेतुने नामविवज्जासमेत्तमेवेदं । हंदि सहायो हेतू जम्दा कम्मपि भावो तु ॥ ५६३ ॥ सो भायोति संहावो कारणकज्जाण- सो हयेजाहि । कज्जगओ कह हेऊऽनिन्वित्तीओ उ कज्जस्स ? ॥ ५६४ ॥ कारणंगतो उ हेऊ केण वणेहोत्ति णिययकज्जस्स । ण य मो नो विभिन्नो मकारणं मन्यमेव तओ ।। ५६५ ॥ एवं नियइ, जइन्छा, कालो, दिवं, पधाणमादीवि । सब्वेवि असब्वाया ॥ ९३५
धर्म
संग्रहणी
जीवस्य
कर्मकर्तृता
?
एगतेणं मुणेयव्या ॥ ५६६ ॥ जीवो सुहामिलासी दुक्खफलं कह करेति सो कम्म ? । मिच्छत्तादभिभूओ अपत्याकरियं व सरुउ
त्ति ॥ ५६७ ॥ इच्छंतोऽवि य सरुओ वाधिणिवित्ति जहेव मोहातो । चित्तातो पडिकूलं तीए किरियं समारभइ ॥ ५६८ ॥
इय मिच्छत्तुदयातो अविरतिभावा तह पमादाओ । जीवो कसायजोगा दुक्खफलं कुणति कम्मति ॥ ५६९ ॥ मिच्छत्तमा-
इयाणं को हेतू ? कम्म एव जति एवं । इतरेतरासयो खलु दोसो अणिवारणिज्जो तु॥ ५७० ॥ मिच्छत्तमादिरूवं कम्मं कम्म-
तरस्स हेउत्ति । बीयंकुरणाएणं इयभावे कह | दोसो उ?॥ ५७१ ॥ कयगत्ते कम्मस्सा आदिमभावातो तन्विउत्तस्स । मिच्छत्त-
मादिभावे कहमादो करणमेवऽस्स ? ॥ ५७२ ॥ सव्वं कयगं कम्मं ण यादिमतं पवाहरूवेण । अणुभूयवत्तमाणातीतद्धासमय मो
णातं ॥ ५७३ ॥ तस्सवि य आदिभावे अहेतुगत्ता असंभवो चेव । परिणामिहेतुरहियं न हि खरसिंगं समुन्भवइ ॥ ५७४ ॥ काला-
भावे लोकादिविरोधो तीयमादिववहारा । अह सो दवावत्था सावि ण पुदि विणा दिट्ठा ॥ ५७५ ॥ इय तस्स अणादित्ते सिद्धे
परिणामकरणजोएण । जीवोवि तस्स कत्ता सिद्धो च्चिय भवइ नायव्वो ॥ ५७६ ॥ परिणामविसेसेणं करेइ कम्मम्मि वीरियं चित्तं ।
जं सो ण उतं सत्तामेत्तेणं होइ फलदंति ॥ ५७७ ।। सव्वेसि फलभावा णिययसहावा ण सव्वफलदत्तं । निययसहावत्तं चिय तग्ग-
यपरिणामसावेक्खं ॥ ५७८ ॥ तस्सवि य अहेतुत्ते असंभवो चेव पावती नियमा । परिणामेतरकारणरहितं न य सव्वहा कज्ज
॥ ५७९ ॥ तम्हा निमित्तकारणभूओ कत्तत्ति जुत्तिओ सिद्धो । जीवो सम्वन्नुवदेसओ य तह लोगओ चेव ॥ ५८० ॥
भोत्ता सकडफलस्स य अणुहवलोगागमप्पमाणातो । कतवेफल्लपसंगो पावइ इहरा स चाणिहो ॥ ५८१॥ सातासाताणुभवो
तकारणभोगविरहओ ण सिया । मुत्तागासाण जहा अस्थि य सों तेण भोत्तत्ति ।। ५८२ ॥ कम्मविवागातो च्चिय तदणुहवो जं
॥ ९४॥
॥९४॥
जीवस्य
कमेफल
भोक्तृता
धम
मग्रहण
॥ १५ ॥
नओ कई भोना ? । मो चव नटापरिणतिरहियस्स ण संगतो जेण ॥ ५८३ ॥ जच्चिय विवागवेदणरूवा तप्परिणई हवति चित्ता ।
मच्चिय भायणकिरिया नायन्या होइ जीवस्म ॥ ५८४ ॥ न य तं तओ अणणं तस्सोदासीणभावओ चेव । चलणाइ कुणइ जम्हा
वेदणकिरिया ना मिद्रा ।। ५८२ ।। वझसहकारिकारणसाक्खा मा य पायसो जेणं । ता अंगणादिजोगे भोगपसिद्धी इहं लोगे
॥ ५८६ ॥ गणञ्चनणं जं कम्मं तं णियमित कहं फलति । ता पेरगो पह किल परिहरियमिदंपि दहव्यं ॥ ५८७ ॥ कत्ता हु चे-
नणो ज हंदि ह ना पेरगोवि सो जुनी । इहरा य दिट्ठहाणी अदिटुपरिगप्पणा चेव ॥ ५८८ ॥ कम्मपरतंतओ चेव पेरणसामथवि
गहिनो गम । कम्महिओ य ईसो ता सो च्चिय पेरगो जुत्तो ॥ ५८९ ।। पेरेइ तओ किं फलमुदिस्स तमं ' न किंचि जइ एवं ।
फलरहियपवनीओ नालोच्चि( चि)यकारिता तस्स ॥ ५९० ॥ अह फलमुद्दिम्स तयं धम्मादीणं हवेज्ज अन्नतरं । तस्सावेक्खत्त-
जो जवणिकामी व अकयन्यो ।। ५९१ ॥ मिय तम्मेम सहावो फलनिरवेक्खोपि पेरणं कुणति । ण तु एसो मुत्तत्ता चिट्ठइ एमेव
किं माणं ? ॥ ५९२ ॥ कम्मपग्नंतओ जं पेरणमामत्यनिरहितो कत्ता । एयपमिद्धं तस्सवि दिहें जं करणमामत्थं ॥ ५९३ ॥ कत्ता-
वि अह पभु चिय विचित्तकरणम्मि रागमादीया। पेरगपगप्पणाएवि पुव्युत्ता चैव दोमा उ ॥ ५९४ ॥ पेरोति हिए एकं अन्नं
इनगम्मि कि इमं जुनं ' : अह ताम्मकयामिणं तंपि य णणु तकयं चैव ।। ५९५ ।। इयरस्स उ कत्तित्ते मिद्धे सामत्यसत्तिसिद्धीओ।
पहकप्पणा अपिमया भनीए नन्धि वाऽविसयों ॥ ५९६ ।। लोगवि एम भोत्ता सिद्धो पायं तहागममुं च.अविगाणपवित्तीओ णय
एतेमि अपामन्नं ॥ ५९.७ ॥ इहरा कयवफल्लं तन्मावे हंदि दिवाधा तु । वाणियकिसीवलादी दिहा जं सकयभोइत्ति ॥ ५९८ ॥
दंडिगगहमग्णादाण मगडभाइनण अणेगंतो । आयामेणुवभोगा एगन्तो चेव नायव्यो ॥५९९ ॥ पुधि जमवत् खलु कम्मं तं सग-
॥ ९५ ॥
धर्म
संग्रहणी
कर्म स्वरूप
डमो जिणा बिति । तं च विचित्तं आयासभोगफलभेदओ नेयं ॥ ६०० ॥ परवंचणादिजोगा जं कयमिहई किलेसभोगं तं । इतरातो
भोगफलं बझं सहकारिमो तस्स ॥ ६०१॥ परवंचणादिजोगो कम्माओ वंचणा य इतरस्स । तत्तो च्चिय विनेया इहरा जाइच्छि-
यपसंगो ॥ ६०२ ॥ एवं च कुतो दोसो ? तत्तो चिय संकिलेसओ सो य । असुहाणुबंधिकम्मोदयाउ भणितो जिणिंदेहिं ॥ ६०३ ।।
एवं च ठिए संते धम्माधम्माण जह उ संपत्ती । जुज्जइ सवित्थर तह फुडवियर्ड उवीर वोच्छामि ॥ ६०४ ॥
तम्हा भोत्ता जीवो पसाहिओ कम्मजोगमेतस्स। वोच्छं पुव्वुवइ8 धम्मादिनिबंधणं कमसो ॥ ६०५॥ नाणादिपरिणतिविधाय
णादिसामत्थसंजुयं कम्म । तं पुण अट्ठपगार पन्नत्तं वीयरागेहि ॥६०६॥ पढमं नाणावरणं वितियं पुण होइ दंसणावरणं । ततियंच वेयणिज्जं
तहा चउत्थं च मोहणियं ॥६०७॥ आउय नाम गोत्तं चरिमं पुण अंतराइयं होइ । मूलप्पगडीउ एया उत्तरपगडी अनो.वोच्छं ॥६०८॥
पढमं पंचविगप्पं मतिसुयओहिमणकेवलावरणं । बितियं च नवविगप्पं निदापणदसणचउकं ॥ ६०९ ॥ निदा निद्दानिद्दा पयला
तह होति पयलपयला य । थीणद्धी य सुरोद्दा निद्दापणगं जिणाभिहितं ॥ ६१० ॥ नयणेतरोहिकेवलदसणवरणं चउन्विहं होइ ।
सातासातदुभेदं च वेयणिज्ज मुणेयच ॥ ६११ ॥ दुविहं च मोहणिज्ज दंसणमोहं चरित्तमोहं च । दसणमोहं तिविहं सम्मेतरमीस-
वेदाण।।६१२॥ दुविहं चरित्तमोहं कसाय तह णोकसायवेयणियं । सोलसनवभेदं पुण जहसंखं तं मुणेयव्यं।६१३ ।।अणअप्पच्चक्खा-
णपच्चखाणावरणा य संजलणा । कोहमाणमायलोमा पत्तेयं चउविकप्पत्ति ॥६१४॥ इत्थीपुरिसनपुंसगवेदतिगं चेव होइ नायव्यं ।
हासरतिअरतिभयं सोगदुगुछा य छकंति ॥ ६१५ ॥ आउं च एत्थ कम्मं चउन्विहं नवरि होति नायव्वं । नारयतिरियनरामरगतिः
॥ ९६॥
॥ ९६॥
धर्म
मंग्रहणी
कर्मणो
मूर्तिमत्ता
बाह्याथ
सिद्धिः
॥१५॥
मेदविभागना जाण ॥ ६१६ ॥ नाम दुचत्तभेदं गतिजातिमरीरअंगुवंगे य । बंधग संघायणमंघयणा संठाण णामं च ॥ ६१७ ॥
नह वनगंधरसफायणाममगुरुलघु य बोदव्यं । उबघायपराधाताणुपुषिउस्सामनाम च ॥ ६१८ ॥ आतवउज्जोव (य) विहागती
य तमथावराभिहाणं च । बायरमुहुमं पज्जत्तापज्जत्तं च नायव्यं ।।६१९।। पत्तेयं साहारणथिरमथिरसुभासुभं च नायव्यं । भगदूभगनाम
मूसर नह दूसरं चेत्र ।। ६२० ॥ आएग्जमणाएज्जं जमकित्तीनाममजसकित्ति च। निम्माणनाममतुलं चरिमं तित्थगरनामं च ॥६२१॥
गायं च दुविहमेदं उच्चागोयं तहेब णीयं च । चरिमं च पंचभेदं पन्नतं बीयरागेहिं ॥६२२।। तं दाणलाभभोगोवभोगविरियंतराइयं
जाण । चिनं पोग्गलस्व विनयं मन्यमेवेदं ।। ६२३ ॥ मुत्तणामुत्तिमतो जीवस्म कहं होज्ज संबंधो ? | सोम्म ! घडस्म व णभसा
जा वा दधम्म किरियाए ॥ ६२४ ॥ मुत्तणामुत्तिमओ उवघाताणुग्गहा कहं होज्जा ? जह विनाणादीणं मदिरापाणोसहादीहिं
॥ ६२५ ।। अहवाणगंनाध्य संमारी सल्लहा अमुत्तोत्ति । जमणादिकम्ममततिपरिणामावन्नरूवा सो ॥ ६२६ ॥ केई अमुत्तमेव तु
कम्मं मन्नति वामणास्वं । तं च न जुज्जड़ तनो उवधायाणुग्गहाभावा ॥ ६२७ ।। गागामं उबघायं अणुग्गहं वावि कुणइ सत्ताणं ।
दिट्टमिह देमभेदे मुहदुक्यं अन्नहऊ तं ॥ ६९८ ॥ आणूगम्मिऽसमीरणपउरस्स सुहं निवज्जए दुक्खं । तं जलमादिनिमित्तं न सुद्ध-
अनुभव चव ।। ६२९ ।। तभावम्मिवि जागो मुत्तिमता विग्गहेण जीवस्म । अभुवगंतव्यो चिय कम्मम्मिवि एव को दोसो ?
६३० ।। देहेणं मंजोगामात्र उपघायमादिओ तस्म । अण्णस्म जह न दुक्खादि देहिणोऽवी तहा ण भवे ॥ ६३१ ।। इय दिट्टेह-
विगही अणुहवगम्मा मुहादयो दिवा । न य ने अन्ननिमित्ता तभावे चेव भावात ॥ ६३२ ।। जेवि य पमतचित्तादिभावतो तेऽपि
नाया ना । जं मुहमणादियोगे अणुग्गहादी धुवा तम्म ।। ६३३ ॥ तस्मेव य मंपूयणवायत्तीओ सुहासुहानिमित्तं । इटाओ अच्चंतं
12
।
॥ ९७ ॥
धर्म
संग्रहणी
कर्मणो
मूर्तिमत्ता
बायार्थ
सिद्धिः
कर-
भेदे एतंपि हुन जुत्त ॥ ६३४ ॥ पडिमादिसु दिहमिदं तं खलु अज्झत्थियंति अविगाणं । जं पुण जंतुसरीरे उभयजमेत्थंपिमं चेव
॥ ६३५ ॥ बज्झत्थाभावातो भत्ती एसा इमो तु देहोति। विनांणमेत्तमेव उ परमत्थो कह णु अविगाणं? ॥ ६३६ ॥ बज्झत्थो
परमाणू समुदायो अवयवीं य होज्जाहि ? | गाहगपमाणविरहा सव्वोऽवि ण संगतो एस ॥६३७ ॥ परमाणवों ण इंदियगम्मा तग्गा-
हकं कुतो माणं ? । अविगाणाभावोतो ण जोगिनाणंपि जुत्तिखमं ॥ ६३८ ॥ केई पेच्छइ जोगी परमाणू सुन्नतं तहा अन्ने । एगप्प-
वायगहणे को णु पदोसो तु इतरम्मि ? ॥ ६३९ ॥ ते चेव कज्जगम्मा दीसति य घडाइयं इहं कज्ज । ण य दुयणुमादिजोगं विहाय
सत्ता इमस्स भवे ।। ६४० ॥ कह दीसतित्ति वच्चं ? जायइ संवेदणं तदागारं । दोण्हवि एगतं इस तस्साणागारभावो वा ॥ ६४१॥
सो खलु तस्सागारो भिन्नाभिन्नो व होज्ज ? जति भिन्नो । तस्सत्ति को णु जोगो ? इतरम्मि तु उभयदोसोत्ति ॥ ६४२ ॥ तदभि-
नागारत्ते दोण्हवि एगत्तमो कह ण भवे ? । नाणे व तदागारे तस्साणागारभावोत्ति ॥ ६४३ ॥ सिय तत्तुल्लागारं जं तं भणिमो
अओं तदागारं । तग्गहणाभावे णणु तुल्ल गम्मई कह णु ? ॥ ६४४ ॥ अह सागाराउ च्चिय तत्तुल्लो दीसती तु सो जेणं । तम्म
ताणुहर्वणमो विहाय किं दंसणं अन्नं १ ॥ ६४५ ॥ तम्मि य येदिज्जते पडिवत्तीए कह न अन्नस्स ? । जायइ अइप्पसंगो तुल्लत्ताओ
तयमसिद्धं ॥ ६४६ ॥ तुल्लत्तं सामन्नं एगमणेगासित अजुत्ततरं । तम्हा घडादिकज दीसइ मोहाभिहाणमिदं ॥ ६४७ ॥. अह
उ निरागारं चिय' विनाणं गाहगं कह सिद्ध ? । भावम्मिवि तस्सेव उण उ अन्नस्सात्ति को हेतू ? ॥ ६४८ ॥ तेणेव जतो जणितं
किमेत्थ माणं ? तदत्थपडिवत्ती। सा किं नाणाभिन्ना? आममपुवो इमो मोहो ॥ ६४९ ॥ एतेणं समुदायो पडिभणिओ येव होइ
नायव्यो । जं दुयणुमादिजोगं विहाय णो जुज्जए 'सोवि || ६५० ॥ संयोगोऽवि य तेसिं देसेणं संबहा व होज्जाहि ।। देसेण कह-
।
॥ ९८॥
॥ ९८॥
चाह्याथ- मिद्धिः ? चम मणुनं ? अणुमनं महाभवणे ॥६५१।। अह अपगप्परपच्चामननणमो उ होइ संजोगी। पत्तेयं व अगहणं पावइ इय समुदिताणति मंग ॥ ६.५२ ॥ हाणी य अणुनम्मा दिमिभदानी णयन्त्रहा घडनि । तेमिमिहो पच्चासत्रतत्ति परिफग्गुमेयंपि ।। ६५३ ॥ अवयविणावि ग गहणं गमुदायमगहणी णिमिद्धं नु । वित्तीवि अवयवमुं न मन्त्रहा जुज्जनी तस्म ॥ ६५४ ॥ पत्तेयमवयवेसुं देमेण सव्वहा व गो हांग्जा ? | दंगणं गायोजयविवहुत्त अमणं ।। ६५५ ॥ अह बट्टतिनि भणिमो जुज्जति एतं विहाय पक्सदुगं । जइ होइ 1. ॥ मांड गवग विनिपगागे म तु ण दिवा ॥ ६५६ ॥ किं च इमोचयवाणं अभिनंदमो व होज्ज इतगे वा । जति ताव भिन्नदेमो मिन्ना गदेगिय ण अण ।। ६५७ ॥ एवं च अणिन्चत्तं मपदमत्त च पावड़ अणूण । नभेदासति तदभिन्नदमताज्जयविणो जुना ॥ ६.८ ॥ गिय अवयवी अमुना जता तदभिन्नमयाएजवि । आगामेण व दोमा अणिच्चमादी कुतो नृणं' ॥ ६५९ ।। हन में अमूननम्मिपि आगामम्मेव अणुवलमो मे । पावति नटभेटानी इतरम्यवि अहव उबलभो ॥ ६६०॥ समवायलक्खणणं मंबधेणं ण नंगि मबद्धं । नदमिनदेमनाग को अन्नो एम ममवाया ' || ६६१ ॥ तम्हा मुनमम्बानुगमं मोत्तूण णन्थऽमुनस्म । गहणं नकमा- चम्मि ग एगण कह भेदा ? ।। ६१२ ॥ इय जुनिविरहनो मल चुहेण वज्झत्थमचमिति मोहो । संमारमयनिमित्त नज्जयत्यो पय- नेण ॥ ६६३ ॥ रम्मि गप्पणाण मा भयमादिया ततो दोमा । नेचर उ नत्राणे ण होन्नि तत्तो य सुहमिदी ॥ ६६४ ॥ हामन्य नाण माहो गगाइमा नया दौमा । न चव उतनाणे न हान्ति नली य मोक्खमुह ।। ६६५ ॥ मागारमणागारं उभगाणु- म सोना गाणपि ? । गाहगपमाणविग्हा ण मंगनं गव्यपक्वम् ॥ १६ ॥ नाणंतरं न इदियगम्मं नग्गाहगं कुतो माण एमादि हि त पागं गिनाणगावि ॥ ६ ॥ किं चागागे नम्मा किमंगभूनी उआहु निमगाता ' । जति तावदंगभूतो कई ॥ ९९ ॥ ?
धर्म
सग्रहणी
शु णाणंतरावगमो ? ॥ ६६८ ॥ अणवगमम्मि य परमोहविउट्टणं केण सत्थमुवदिटुं । तदभावे सम्ममिदं मिच्छा इतरं तु को मोहा? बायाथ-
।। ६६९ ।। चोरो वझापुत्तो अतो असाधुत्ति किमिह विनाणं । जायइ तिक्खं च जओ खरसंगं तेण साहुत्ति ।।६७०॥ एयविगप्पा सिद्धिः
भावे कुतो विवादोनि ? कुणसि य तुमंति । खंधारूढो उलुगो विसुमरितो त इमं णायं ॥ ६७१ ॥ बुद्धादिचित्तमत्तं पडुच्च मिय
तारिसं हवति नाण । जं सदओज्वमन्नइ बज्झत्थासत्तमादीग ॥६७२॥ एवमिह इमं सम्म मिच्छा इतर तु होइ पडिवत्ती। वज्झत्था-
भावम्मिवि एवं सेसोवि ववहारो ॥ ६७३ ॥ तस्मावगमाभावे तस्सत्तामेत्तहेतुगो एम । इच्छिज्जइ ववहारो जति ता अत्थेवि तुल्ल-
मिद ॥ ६७४ ॥ अह कहवि तस्सवगमो तहेव अथम्मि मच्छरो को
णु
१ । मो नत्थि अजुत्तीओ नाणम्मिवि हत तुल्लमिदं ॥३७५।।
जं गज्झगाहगोभयमणुभयरूवं व होज्ज विनाणं ? । जति गज्झरूवं मोताण गाहगं अत्थि भुवणेऽपि ॥६७६॥ तदभावीम्म य कह
गज्झरूवता अह मरूतगज्झाओ ? । नियरूवगाहगत्तेवि कह णु तं गज्झरूवं तु ॥ ६७७ ॥ अह गाहगरूनं चिय इय (च) वि
गझस्सऽभावतो णेयं । विवरीय मव्वं चिय जं भणित गज्ज्ञपक्वम्मि ॥ ६७८ ॥ मिय तं उभयागारं विरोहभाना ण मंगतमिदंपि
तेसिपि मिहो भेओऽभेदो उभयं न होजाहि १ ॥ ६७९ ॥ भेदे कहमेग णणु उभयागारं णहेगनाविनं । दोण्ह विरुद्धाण जतो दिद
इटुं च समयम्मि ।। ६८० ॥ अह उ अभेदो ता एगभावतो चेन जोमयागारं । परिगप्पणम्मि एवं अतिप्पसंगो पमामिद्धो ॥६८१ र
भेदाभेदी य विरोधदोसतो ममयकोवतो चेव । बज्झत्थावत्तीए सम्म जुति न संमहइ ॥ ६८२ ॥ अह अणुभयरूव चिय नत्थि ।
तयं हंदि खरविसाणं व । ए च ठिए मंते नाणम्मिवि तुज्य का जुनी ? ॥ ६८३ ।। अह उ समंवेदणमिद्धमेव णणु णिययमिन्थ
॥१००॥
विन्नाणं । अत्थस्म दमणं इय सिद्ध नण मयललोगेवि ॥ ६८४ ।। अह निमया आगारो स उ णाणं अस्थमणियदोमानो । सो कह
स
॥१०॥
वाह्यार्थ- भग गंग्रणी 112.2॥ . ण नी जुनी ? नहर किंवा न झाओ ? ॥ ६८५ ॥ अह उ अणागारं चिय विनाणं तहवि गाहगं तमि । अन्यम्मवि एवं चिय गाहगभावम्मि को दोमा ॥ ६८६ ॥ मागारअणागारं तु विगेहा कह णु जुज्जती नाणं ? । भारधि नदनागहगमा फुई अन्यतुल्लं तु ॥ ६८७ ॥ अणुनयरूवमभावो तभावे मधमुन्नतावनी । मा अगुवमिंद्वणं विमाती निययनाणग ॥ ६८८ ॥ माणे इमीग भावो विणा तयं जड़ इमीग सिद्धित्ति तत्तोचिय अन्यम्मवि मिद्री निवारगमजुनं ॥ ६८९ ॥ न य मी उपलद्धिलक्ख गपत्ती जमदग्मिणेऽवि ता तस्स । तदभावनिच्छयो गण गगनगं गला गिद्धो ? ॥ १०॥ अह मो परस्म एवं तदभावो तम्म चर मझोऽपि । तुह आयनिच्छयो कह ' अजुत्तितो ?गा ममा णांग ॥ ११ ॥ न ग णागायविगेही मिद्धा अन्थम्म जणयतभावे । गम्मति इहराभावो मिद्धोए य कह तओ नत्थि ? 8 11. ॥ गाहगपमाणविहां एवं माधारणा उ नाणेवि । अन्थि य तं अन्यम्मवि मता तह चव अणिमेन्झा ॥ ६९३ ॥ किंच ॐ नीलाना जायट पीनादगे गधा गाणं । णय न अहेतुगं चित्र को हेतू नस्म वत्तव्यं ? ॥ ६९४ ॥ आलयगता अणेगा सीओ पागगंपउनानी । जगनि नीलपीतादिनाणमन्नी न हेतुत्ति ।। ६५५ ।। ना आलयातो भिन्नाभिन्ना वा होज्न ? भेदपक्वम्मि । ता ना उ अत्यानंद मन्माणमंगनं ॥ १६॥ एगो म आलया जं तत्ताडभिन्नाण णन्थि नाणच । नाणत्तेवि य पावति तदभेटा गालयानं ।। ६":७ ॥ अह ना गिन्नाभिन्ना विगहनो गेम मंगनी पक्ग्यो । ण य एगंतावचा अवचमहापवित्ती॥ ६९८ ॥ परि- गपिता नअट ना विमिहालकारणं कहनु मना | तळमाया फलभाव अतिप्पमंगो म चाणिट्ठा ॥ ६९९ ॥ ना जो इमम्म हेतु गाय पायमोजमंगावि भागतयमिदं एवं गज्झन्थमिद्वीभो ॥ ७० ॥ अह तु महावी हे भावोऽभावी व होन्ज ? ? RE- ॥११॥ 7
भमें
संग्रहणी
वाद्याथ-
सिद्धिः
जति भावो । सो चेव उ बज्झत्थो अह तु अभावो ण हेउति ॥ ७०१ ॥ सो भावोत्ति सहावो तस्सेव जमायस्लमो अह उ । तं चेव
कारणंतरविगलं पीतादिहेउत्ति ॥ ७०२ ।। नीलले सामने कारणवियलत्तणे य किन्ने ? । अन्नपि नीलहेऊ जायइ पीतादिहेउत्ति
॥ ७०३ ॥ अह तं विसिहगं चिव वइसिहं हंत किंकयं तस्स ? । अह तु सहेतुकयं चिय ण तेसि तत्ताविससातो
॥ ७०४ ॥ नीलक्खणजणगातो जाओ तस्सेव जुजई हेऊ । भेदगभावाभावा अतीतनीलक्खणा जह उ॥ ७०५ ।। कालो
उ भेदगो चेव तम्भवे कह ण नज्झसिद्धित्ति ? । नाणंतरपि भिन्नाभिन्नद्धमजुत्तमेजुत्तं ( मेगंता) ॥ ७०६ ।। जायइ य नीलसंवेदणाउ
पीतादि तुह् मतेणावि । ता जो इमस्स हेतू सो चिय बज्झत्थमो नेओ ॥ ७०७ ॥ सिय अघडमाणभावे तुल्ले दोण्हंपऽभावओ होउ ।
नीसेससुण्णयच्चिग (सरिः--) पडिहणिया अणुभवणेसा ॥ ७०८ ॥ न य न घडइ बज्झत्थो जमणू तुल्लेतरादिरूवा उ । संसा णंसा
य तओ जुत्ता संबंधसिद्धिति ॥ ७०९ ॥ जं चेव खलु अणूणं पच्चासन्नत्तणं मिहो एत्थ । तं चेव उ संबंधो विमिट्टपरिणामसाविक्खं
॥ ७१० ।। देसेणं संबंधो इय देसे सति य कहमणुतंति ? । अप्पतराभावातो णहप्पतरयं तओ अस्थि ॥ ७११ ॥ पञ्चासत्ती य
मिहो तेसिं धम्मंतराणुवेधातो । धम्मंतरभावातो गणं इय समुदियाणं तु ॥ ७१२ ॥ दिसिभेयाउ चिय सकभेदओ कह ण अप्प-
तरगंति ? । दनेण सकभेदं विवक्खितं ता कुतो तमिह ? ॥ ७१३ ॥ तस्सवि सदवत्थाणा दिसभेदो सो य तरस धम्मोत्ति । तद-
भावे भावातो अपदेसो दव्यताए तु ॥ ७१४ ॥ रूवादिसंगतो जंण य रूपाणूवि केवलो अस्थि । तस्स रसादणुवेहा तेसिपि य
तदणुवेधातो ॥ ७१५ ॥ णयऽमुत्ता एव गुणा एते खस्सव तदणुवहीव । अदरिसणप्पसंगा मुत्तामुत्तेकभावो वा ॥ ७१६ ॥ णय
जुत्तं अणुमेन सत्ताओ सनहावि सोगे । बादरमुत्तत्ताणामभावतो उवचयविसेसा ॥ ७१७ ॥ णय अवयवी विभिन्नो एगतेणऽवय-
॥१०२॥
॥१०२॥
गरानी
बाह्याथ-
सिद्धिः
वाग जा गहि । इन्छिनडनि दागा नढणुगना तेण णो जुत्ता ।। ७१८ || एगाणंगमरुवं वत्थु च्चिा दयपज्जवमहावं । जह
र फलनिमिनं नह भणियं जिगवग्देिहि ॥ १९ ॥ रज्जुम्मि म पगाणं एमादि जमुत्तमेयमवि मोहो । बज्झन्थाभावे रज्जू मप्पो
कुनी एवं ? ।। ७२० ।। मिय भनिमलमयं वनव्यं को इमीए हेउनि ? । निरहेउगा ण जुना सइभावाभावदोसाओ ।। ७२१॥ अह
तु निन्जान गावि ण णाणा पुढो तुई काई । नपि इह हेउ नाणं नओ विमेमो य पडिभणिओ ।। ७२२ ॥ किंचेह सच्चपुया
दिट्ठा भंनी मगयिमादीमु । नं पुण किंमन्य विनाणमत्तमपि पडिमिदं ।। ७२३ ॥ विनाणमेत्तपक्खवि जंच रागादिया धुचं
दोमा । ना नेण नन्निमिना को णु पओमा तुहऽनन्थ ? ॥ ७२४ ॥ मिय तदिनिमित्ताऽसतो मो बुद्धिकाग्णं किह णु । जह
जापुनादी ण तत्य गंबंधपडिमहा ।। ७२५ ॥ एवं किमथि अन्न ? जमेन्य उहिस्स अन्यजोगम्स । कीरड़ पडिमेही मनि च तम्मि
अन्यी कंह नल्य ? || ७२३ ।। गिय मधपावकावारहिओ चंझामुओ मओ एत्य | कह तम्मि हूंत नाणं अभिहाणं वावि पुगुत्तं?
॥ ७ ॥ भावाचलमा चिय के अभावावि गम्मती तुच्छो । एयमिह उबलभामि एयं तु न ( नेव )त्ति विनाणा ||७२८॥
सुन्न पगंना एनं तु गवनिमहवित्तीउ । कह मिज्झतित्ति ' तम्हा प्रत्युसहावो अमावो वा ॥ ७२९ । न तुच्छमि तम्मि य
( भावनाम्ग न तुन्छ) नाणं महा य मत्र्यहा कमति | ता झासुतणातं न संगयन्थं ते (म) विन्नागा ॥ ७३० ।। इय अस्थि
नाणगम्मा वा अन्यों न अनहा णाणं । जुज्जइ मागारं तह बुद्धम्म य दाणपागमिता ॥ ७३१ ॥ तं केवलं अमुत्तं न य आगारो
सम्म जनानि । नदमावम्मि ग पावड़ वनं मंवयणाभावा ।। ७३२ ॥ ना विमयगणपरिणामतो तु सागारता भवइ तस्स । तद-
भार नदमाग न ग गो नम्हा नो अन्धि ।। ७३३ ।। गतणं आगागे भिन्नोऽभिन्नानि एवमादीयं । जं भणियं तं गव्यं पडिमिद्धं
-
॥१३॥
धर्म संग्रहणी कर्मस्थिति सम्यक्त्व लाभश्च. होइ दडव्वं ।। ७३४ ॥ ज गाहगपरिणामो णियतो नाणम्मि होइ आगारो । न विसयगतसंकमतो जहुत्तदोसप्पसंगातो ॥ ७३५ ॥ ण य गज्झमंतरेणं सो जायइ जेण तेण तस्सिद्धी । तत्तो तु संगया बज्झदसणाणुभवतो चेव ॥ ७३६ ॥ देंतस्स हिरन्नादी अब्भासा देहमादियं चेव । अग्गहविणिवित्ती जा सेढा सा दाणपारमिया ॥ ७३७ ।। तदभावम्मि य कह सा ? चित्ताओ चेव दाणरूवाओ। तंऽपऽगहिते ण जुत्तं अत्थम्मि गहोवि कह ( जह) पुचि ॥ ७३८ ॥ अग्गहियम्मिवि जायइ चित्तुप्पातो तहाविहो तस्स । निय- हेतुसहावातो इतरस्सवि लुद्धचित्तस्स ॥ ७३९ ॥ माणं किमत्थ तुझं ? पच्चक्खं ताव ण घडई चेव । अविगप्पगं जमिहूँ अगाहगं तह य अनस्स ॥ ७४० ॥ अणुमाणपि हु तप्पुव्वगति णो गाहग अहिगतस्स । णय अन्नमत्थि माणं एतममाणं कहं हवतु ? ॥ ७४१॥ वज्झत्थाभावातो भत्ती एसा इमो तु देहोत्ति । विन्नाणमेतमेव उ परमत्थु विहाडिओ एवं ॥ ७४२ ॥ तम्हा मुत्त कम्मं सिद्धमिदं जुत्तिओ इहं ताव । परमत्थपेच्छगेहिं जिणवयणाओ य विनेयं ॥ ७४३ ॥ एतस्स एगपरिणामसंचियस्स तु ठिती समक्खाया। उकोसेतरभेदा तमहं वोच्छं समासणं ॥ ७४४ ॥ आदिल्लाणं तिहं चरिमस्म य तीस कोडिकोडीओ । अतराण मोह- णिज्जस्स सत्तरी होति विन्नया ॥ ७४५ ॥ नामस्म य गोत्तस्स य वीसं उकोसिया ठिती भणिया। तेतीस सागराइं परमा आउस्स बोद्धव्या ॥ ७४६ ॥ वेदणियस्स उ बारस नामगोयाण अट्ठ तु मुहुत्ता । सेसाण जहन्नठिती भिन्नमुहुत्तं विणि दिडा ॥ ७४७ ॥ जीवस्स कम्मजोगो इति एसो दंसिओ समासेणं । एत्तो पुबुद्दिष्ठं वोच्छामि अहकम धम्मं ॥ ७४८ ॥ सम्मत्तनाणचरणा मोक्खपहो वनिओ जिणिंदेहिं । सो चेव भावधम्मो बुद्धिमता होति नायव्वो ॥ ७४९ ।। ॥१०४॥ ॥१०॥ स एम गगदी मंपनी य इमम्मा कम्मग्रोवममभावजांगाती । जह जायइ जीवस्सा बुच्छामि नहा समामणं ।। ७५० ॥ वन्नियकम्मस्स कर्मस्थितिः जया अंगणघालणानमिनता कहवि । बविता कांडाकोडी सन्या एक पमोत्तृणं ।। ७५१ ॥ तीयवि य थेवमत्त सविए तहिमंतरम्मि सम्यक्त्व नौपम्प । भवनि हु अभिन्नपुत्र्या गंठी एवं जिणा –ति ॥ ७५२ ॥ गंठित्ति मुभेदो कक्खडघणरूढगूढगंठिब्ब । जीवस्स তাম कम्मणिनो वणगगहोमपरिणामा ॥ ७५३ ॥ भिनम्मि नम्मि लाभो जायइ परमपयहेतुगो नियमा। मम्मत्तस्स पुणो तं बंधेण न गलइ कवाइ ।। ७५४ ।। तं जाविह मंपनी ण जुज्जई नम्म निग्गुणतणओ। बहुतग्बंधातो खलु सुत्तविरोधा जओ भणियं ।। ७५५० पाठे महामहले कुंभ पक्षिवड़ माधए नालि । अम्मंजए अविराए बहु बंधड़ निज्जरे थोत्रं ॥ ७५६ ॥ पल्ले महइमहल्ले कुंभं सोधेड़ परिपये नालिं । जे गंजा पमने बहु निज्जर बंधई थोर ।। ७५७ || पल्ले महइमहल्ले कुंभ सोहेइ पक्खिर ण किंचि । जे संजय अंगमने पढ़ निन्जर वधति न किंचि ॥ ७५८ ॥ एयमिह ओघविमयं भणियं मन्चे ण एवमेवत्ति । अस्संजतो उ एवं पहुच उस्स- नमाय ॥ 9 ॥ पावई बंधाभावा उ अन्नहा पोग्गलाणऽभावातो । इय बुद्धिगहणतो ने सब्बे जीतेहिं जुजन्ति ॥ ७६० ॥ मोपीगंगेसानो कालानी ने य ज जिएहिनी । भणियाणंतगुणा खलु ण एम दोमो ततो जुत्तो ॥ ७६१ ॥ गहणमणंताण ण किं जायइ गमएण' ना कहमदामा । आगममंमागीण तहाऽगंताण गहणं तु ।। ७६२॥ आगममोक्खाओ कि? विसेसविसय- नगंण मुनम्ग ! नं जाविह गंपनी न घडइ नम्मा ण दोमो तु ॥ ७६३ ॥ सा कि सहायतो चिय उदाहु गुगमेवणाएँ इत्ति । ॥१०५॥ जह ना महावी गिर उदपि निन्धिगा किरिया ।। ७६४ ॥ अह उ गुणमेवगाए, मिच्छादिहिस्स के गुणा पुचि ? । नन्धि हरयाना न. मावि नहा कैग कम्लेग ? ।। ७६५ ॥ परिगामविगेमातो, नम्मवि य नहारिडम्प को हेऊ' । जड़ ताव सहावाञ्चिय, 7 ?
धर्म
संग्रहणी
सम्यक्त्व-
स्य प्राप्ति-
भैदार्थ.
पडिभणिओ हंत सो पुचि ॥७६६॥ हेउअभावो य तओ न पुण पयत्यंतरं मतो तुम्भ । ईसरमादिपसंगा एवं च स किन्न सबेसि ?
॥ ७६७ ॥ णो हेउअभावोच्चिय तओ मओऽभावतो अहेऊओ। णेव पदत्यंतरमो जुत्तो पुव्वुत्तदोसाउ ॥ ७६८ ॥ इट्ठो य वत्थु-
धम्मो पतिणियतो जं च ताण सम्बेसि । णय माणबाधितो सो सम्मादुवलंभभावातो ॥ ७६९ ॥
वेययतो पतिसमयं चित्तं कम्मं सवीरिउकारिसा । सो होइ जीवधम्मो जो तस्संपत्तिहेउत्ति ॥ ७७० ॥ तम्मि य सती अवत्ता
खंतादिगुणावि इतरवेक्खाए । तस्सेवणाएऽवि तओ संपत्ती तस्स तं जाव ।। ७७१॥ एसा य वत्थुतो निग्गुणेति असइंति वन्निया
समए । णियमा ण सम्महेतू सम्म पुण मोक्खहेउत्ति ॥ ७७२ ॥ एतेण सम्मलाभे कह णु अणंतभवभावितो सिग्धं । संसारोत्ति
जिआणं नासइ! एयंपि परिहरितं ॥ ७७३ ॥ ओहेण दीहकालो जम्हा पडिवक्खभावणाएवि । सम्मत्त तीऍ फलं केवलमिव
चरणकिरियाए ॥ ७७४ ॥ जह केवलम्मि पत्ते तेणेव भवेण वनिओ मोक्खो । पगरिसगुणभावातो तह संमत्तेऽवि स स मओ
॥ ७७५ ॥ पगरिसगुणो य एसो जम्हा समएऽवि सव्वजीवाणं । गेवेजगाववातो भणितो तेलोकदसाहिं ॥ ७७६ ॥ सो दव्वसंज-
मेण पगरिसरूवेण जिणुवदितुणं । तन्मावेऽवि ण सम्म एवमिदं पगरिसगुणोत्ति ।।७७७।। तन्भावम्मि य नियमा परियट्टणमो उ
संसारो । णय सो सव्वेसि जओ ता तब्भावेऽवि तं नत्थि ॥ ७७८ ॥ पत्तुकस्सठितीणं विचित्तपरिणामसंगयाण च । सव्वेसि
जीवाणं कम्हा णो वीरिउकरिसो ? ॥ ७७९ ॥ कत्थइ जीवो वलिओ कत्थइ कम्माइ होंति बलियाई । एएण कारणेणं सव्वेसि न
वीरिउक्कारिसो ॥ ७८० ॥ केइ उ सहावउच्चिय कम्मं जेऊण चिक्कणतरंपि । णियविरियाउ पवजइ तं धम्म तेण तज्जोगो ॥७८१॥
सो पुण तस्स सहावो ण कम्महेतू ण यावि अनिमित्तो । नियधम्मत्ता, ण भवति सदा य सो कम्मदोसेणं ।। ७८२ ॥ जिणइ य
॥१०॥
॥१०६॥
सम्यक्त्व-
स्य प्राप्ति-
मैदान.
मंदणी
1120७॥
बलवनपिन कम्म आहञ्च वीरिगणेव । अमइ य जियायोऽविद् मल्लो मल्लं जहा रंगे ॥ ७८३ ॥ एत्तोच्चिय निविठ्ठा तुल्लबला
दिग्निगागवि । ममयन्नहि अन्नह पावड़ दि वाहा उ ।। ७४४॥ जं होअतकियं चिय देवकयं तंति तस्स पाहन्ना । उत्रसज्ज-
गभृती पुण अन्धि नहिं पुग्मिगागवि ।। ७८५ ॥ जं पुण अभिसंधाओ होइ नयं पुरिसगारमझंति । तप्पाधनत्तणतो दिव्यं
उसमजणं नत्य ॥४८॥ एवं जुज्जड़ पगतं दीमइ सम्मादियं च जं तेग । सेसा जातिविगप्पा हाति ता किं पसंगण ? ॥ ७८७ ।।
गगन नान्द्रामि अनी गठिमेदम्मि दमणं नियमा । मो दुल्लभा परिस्ममचित्तविधायाइविग्घेहिं ।। ७८८ ॥ सो तत्थ परिस्सम्मति
पोगमागमनिग्गनादिय । विज्जा न सिद्रिकाले जह बहुबिग्या तहा सोवि ७८९ ॥ कम्महिती सुदीहा खविता जड़ णिग्गुणण
मंगपि । म गवंड निरगुणा निचय किं थ पुणो दसणादीहिं ? ।। ७९० ॥ पाएण पुसवा परिमउई साहम्मि गुरुतरिया । होइ
महाराजाए फिग्यिा पायं मयिग्या य ।। ७९१ ॥ तह कम्मदितिनखवणा परिमउई मोक्खमाहणे गुरुई । इय दंसणादिकिरिया
दलहा पायं गपिन्या र ॥ ७९२ ।। अहब जी च्चिय सुबहु सविनं तो णिग्गुणो ण सेमपि । स खबेइ लभ य जओ समत्तस्या-
दिगणलानं ।। १३ ॥ करणं अहापवनं अगुव्यमणियट्टिमेव भवाणं । इनरेसिं पढम चिय भण्णइ करणं तु परिणामो ॥ ७९४ ।।
जा गठी ना पढमं गठिं यमरच्छता अगुवं तू । अणियट्टीकरणं पुण संमत्तपुरक्खडे जीचे ॥ ७९५ ।। संमत्तपि य तिविहं खओवस-
मिगं नहारममियं च यह च कारवादि य (व) पननं वीरगगेहिं ॥७९६|| मिच्छतं जमुदिन्नं तं खीणं अणुदियं च उबसतं ।
मीमीभाउपरिगतं गदिग्जतं गोवसम ॥७०७ ।। उवगमियमेढिगयस्म होड़ उनसामियं तु मम्मत्तं । जो वा अकयतिपुंजी
अनियमिन्द्रो लभ पम्मं ।। ७९८ ॥ वीणम्मि उदिन्नम्मि उ अणुदिज्जन य मेममिच्छत्ते । अंनोमुत्तमेनं उबसममम्मं लभइ
per
॥१०७॥
धर्म संग्रहणी सम्यक्त्वा धिकारः ज्ञानाधि- कारव जीवो ॥ ७९९ ॥ ऊसरदेस दलिलयं च विशाइ वणदयो पप्प । इय मिच्छस्स अणुदए उवसमसम्म लभइ जीवो ॥ ८०० ॥ खीणे दसणमोहे तिविहम्मिवि भवणिदाणभूयम्मि । निप्पच्चवातमतुलं सम्म खाइगं होति ॥ ८०१॥ जं जह भणियं तं तह करेइ सति जम्मि कारगं तं तु । रोयगसंमत्तं पुण रुइमेत्तकर मुणेयव्वं ॥ ८०२ ॥ सयमिह मिच्छविट्ठी धम्मकहाईहिं दीवति परस्स। सम्ममिण जेण दीवग कारणफलभावतो नेयं ।। ८०३ ॥ तबिहखओवसमतो तेसिमणूणं अभावतो चैव । एवं विचित्तरूवं सणि- बंधणमो मुणेयगं ॥ ८०४ ॥ किं चेहुवाहिभेदा दसहावि इमं परूवियं समए । ओहेण तंपिमेसि भेदाणमभिन्नरूवं तु ॥ ८०५ ॥ तं. उवसमसंवेगादिएहि लक्खिज्जए उवाएहिं । आयपरिणामरूवं बज्ोहिं पसत्थजोगहि ॥ ८०६ ॥ एत्थ य परिणामो खलु जीवस्स सुहो उ होइ विबेओ । कि मलकलंकमुक कणगं भुवि शामलं होइ ? ॥ ८०७ ॥ पयईएँ व कम्माण वियाणिउ वा विवागमसुहंति । अवरद्धेऽपि न कुप्पइ उवसमतो सनकालंपि ॥ ८०८ ॥ नरविबुहेसरसोक्खं दुक्खं चिय भावतो तु मनंतो । संवेगतो न मोक्खं मोचूणं किंाप पत्थेइ ॥८०९॥ नारयतिरियनरामरभवेसु निव्वेदतो वसति दुक्खं । अकयपरलोगमग्गो ममत्तविसवेगरहितोवि।।८१०॥ दहूण पाणिनिवहं भीमे भवसागरम्मि दुक्खतं । अविसेसतोऽणुकंप दुहावि सागत्थतो कुणति ॥ ८११ ॥ मन्नति तमेव सच्च नीसंकं जं जिणेहिं पन्नत्तं । सुहपरिणामो सव्वं कंखादिविसोत्तियारहितो ॥ ८१२ ॥ एवं विहपरिणामो सम्मादिट्ठी जिणेहि पन्नचो । एसो य भवसमुदं लंघइ थोवेण कालेणं ॥ ८१३ ॥ जं मोणं तं सम्मं जं सम्मं तमिह होइ मोणंति । निच्छयतो इतरस्स उ सम्म सम्मत्तहेऊवि ॥ ८१४ ॥ ॥१०८॥ בדי ॥१०८॥ 1555
ज्ञान भेद
सिद्धिः
मंग्रहणी
117०१॥
पंगवितावरणपोयसमादिनिधणं इई नाणं । पंचविहं चिय भणियं धीरहि अणतनाणाहि॥८१५।। आभिणिवाहियनाणं सुयणाणं
व ओहिणाणं च । नह मणपन्जयनाणं केवलनाणं च पंचमयं ॥ ८१६॥ चंदोब्य होइ जीयो पयतीए चंदिमव्ध विनाणं ।
घणपणजालनिह पुण आवग्णं तस्म निहिट ॥८१४ा नम्स यसआवसमओ नाणं सो उण जिणेहिं पन्नत्तो । कोई सहावतो च्चिय
कोई पूण अहिगमगुतिं ।। ८१८ ॥ एगिदिवादियाणं आहेण सहावतो मुणेययो । अहिगमतो तु पगिट्ठो सो उण पंचिीदयाण
नु ॥८॥ नाणम्म गाणिणं णाणमाहगाग च भत्तिबहुमाणा। आसेवणबुड्डादी अहिगमगुणमो मुणेयन्यो ।।२०।। सुहपरिणामत्तणओ
शिनिछपरिणाममंनिनमणतं । गाहि भलमनो नियमेण संवड़ आवरण ||८२१॥ पत्रणदरवियलिएहिं घणघणजालेहिं चंदिमव्य
नी। नदम्प पमह भिम जीवस्म नहाविहं नाणं ।। ८२२ ।। जमवग्गहादिरूवं पच्चुप्पन्नत्थगाहगं लोए । इंदियमणोनिर्मित तं
भाभिणिोहिंग नि।।८२३॥ जं पुण तिकालविमयं आगमगथाणुमारि बिन्नाणं । इंदियमणोनिमित्तं तं मुयनाणं जिणा विति।८२४।।
गादत्राणं भवनं राओवममिय च होति नायच । तेयाभामंतरदयमभवं रूविविमयं तु ॥ ८२५ ॥ मणपज्जवनाणं पुण जणमणप
गिनिनथपागडण । माणुगपत्ननिवद्धं गुणपच्चइयं चरित्तवतो ।। ८२६ ॥ अह सबदबपरिणामभावविन्नत्तिकारणमनंतं । सास-
यमपीवाई गगविहं केवलं नाणं ॥ ८२७ ।। णनगमहावत्ता आभिणियोहादि किंकओ भेदो? । नेयविसेसाओ चे ण सव्यविसयं
जना नग्मं ।। ८२८ ॥ अह पडियानिविगेमा गम्मि वणगभेदभावातो । आवरणविभेदोऽवि हु सहावभेदं विणा न भवे ||८२९||
नम्मि य मीन गान गाणावरणम्म पावती भावो । तम्मनातो च्चिय जत्तिचिरोहा स चाणिट्ठो ।। ८३० ॥ अरहावि असन्चन्नू
भाभिगिनाहादिभावना निगमा । केवलभावानी चे मचन्नू णण विरुद्वमिदं ॥ ८३१ । चरमावरणस्स सओ पइसमयं चरमप व
॥१०९॥
ज्ञान भेद
धर्म
संग्रहणी
सिद्धिः
होजाहि ? । पतिसमये तब्भावेऽसगलो सो कस्स भेदोति ॥ ८३२॥ अह सतिवि तम्मि भावो ण तस्स पतिसमयमेव इट्ठोति ।
कहमाभिणियोहादिसु तब्भावे हंत भावोत्ति ? ।। ८३३ ॥ सिय चरमए च्चिय खओ कह तीरइ एत्तियस्स काउंति ? । ण य
पोग्गलाण समए अणंतकालं ठिती भणिता ॥ ८३४ ॥ तम्हा अवग्गहातो आरब्भ इहेगमेव णाणंति । जुत्तं छउमत्थस्साऽसगलं
इतरं तु केवलिणो ॥ ८३५ ॥ आचार्यः-णत्तेगसहावत् ओहेण विसेसओ पुण असिद्ध । एगततस्सहावत्तणे उ कह हाणिवुड्डीओ ?
॥ ८३६ ॥ जं अविचलियसहावे णाणे एगंततस्सभावत्त । ण य त तहोवलद्धा उफरिसापकरिसविससा ॥ ८३७ ॥ तम्हा परिथूरातो
निमित्तभेदातो समयसिद्धातो । उववत्तिसंगओ च्चिय आभिणियोहादिगो भेदो ॥ ८३८ ॥ घातिक्खयो निमित्तं केवलनाणस्स
वनिओ समए । मणपज्जवनाणस्स उ तहाविहो अप्पमादोत्ति ॥ ८३९ ॥ ओहिनाणस्स तहा अणिदिएसुपि जो खओवसमो।
मतिसुयनाणाणं पुण लक्खणभेदादिणा भेओ ॥ ८४० ॥ एवं च सव्वविसयं जतिवि य चरममिह तहवि सिद्धो तु । यविसेसो
तेसिं धम्मंतरजुत्तसिद्धीओ ॥ ८४१॥णय पडिवत्तिविसेसा एगम्मि अणेगभेदभावोऽवि । जं ते तहाविसिट्टे ण जातिभेदे विलंघेति
॥८४२॥ णावरणभेदोवि हु सहावभेदेऽवि दोसहउत्ति । खीणावरणस्स जतो सव्येसि ण संगतो भावो ॥ ८४३ ॥ छउमत्थसामि-
गत्ता तब्भावावगमतो य तस्सत्ति । तद्धम्मत्तेऽवि तओ जत्तिविरोधोत्ति वइमेत्तं ॥ ८४४ ॥ जमिह छउमत्थधम्मा जम्मादीया ण
होति सिद्धाणं । इय केवलीणमाभिणियोहाऽभावम्मि को दोसो ? ॥ ८४५ ॥ अन्ने भणंति आभिणिबोधादीणिवि जिणस्स विज्जति ।
अफलाणि य सूरुदए जहेव णक्खत्तमादीणि ॥ ८४६ ॥ सहकारिहेतुविरहा तस्साभावाउ चेन नायव्यो । केवलभावातो इय सव्वन्नु
त्तम्मि अविरोहो ॥८४७॥चरमावरणस्स खए पतिसमम्मिवि ण तस्स भावोत्ति । तस्साहनाउच्चिय तब्बंधातो य पतिसमय।।८४८॥
॥११०॥
॥११०॥
जान भेद
मिद्धिः
मग्रहणी
112221
है
ना नग्मा गिय पओ आणविनमाना तीरण काउं । चिरसंचियपि हु तणं खणण दावानलो दहति ॥ ८४९ ॥ एवं अवग्गहातो
आम इंगमेव नाणीत । मिन्छनमेव अहवा णो खलु मामनध्वेक्खाए ॥८५०॥ कमकरणे पुण भणियं पओयणं दिट्ठसमयसारेहिं ।
आभिणियोहादीण बाच्छामि तयं ममासेणं ॥ ८५१ ।। जं मामिकालकारणविमयपरोक्खत्तणहिँ तुल्लाइ । तभावे मेसाणि य तेणा-
ग मनिमुनाउं ॥ ८५२ ॥ मनिपुर्व जण मुयं नेणादीए मती विसिट्ठी वा । मनिभेदो चच सुतं तो मतिसमणंतरं भणियं ॥८५३ ।।
कारपियज्जयनामिन लाभमाहम्मनोऽवही ननो । माणसमेत्तो छउमत्धविसयभावादिसामन्ना (धम्मा) ॥ ८५४ ॥ अंत केवल-
मनमजनियामिनावमाणलामाता । एन्थं च मडमुवाई पगेम्वमिनरं च पच्चक्खं ।। ८५५ ॥
नाग्निं परिणामो जीवस्म मुहो उ होइ विना । लिंगं इमस्म भणिय मूलगुणा उत्तरगुणा य ॥ ८५६ ॥ पाणाड्यातविरमण-
मादी णिमिमनाविरनिपता। ममगाणं मूलगुणा पन्नत्ता वीयगगहि ॥ ८५७ ।। मुहुमादीजीवाणं सबेसि सन्बहा सुपणिहाणं ।
पाणाशायविरमणमिह पटगी होड़ मूलगुणों ।। ८५८ ॥ कोहादिपगारहिं एवं चिय मांसविरमणं पितिओ । एवं चिय गामादिमु
उपसचिजण नही ।। ८५९॥ दिन्वादिपहुणस्य य विवज्जणं मचहा चउत्थो उ । पंचमगः गामादिसु अप्परहुविवज्जणमेव
१०॥ अगणादिभवभिन्नस्याहारस्मा नउब्धिहम्मावि । निमि सन्चहा विरमण चरमो ममणाण मूलगुणो ।। ८६१ ।। हिंसायां केइ
दान दापिदिना हिंमा दोगाय गाहमाझाग । दिटुं च तब्धिमेमा अयपिंडादीण तरणादी ॥ ८३२ ॥ युइ जलि मुको अयपिंडो सका-
रियो र नरहनि । मारणमनीवि विगं साधु पउन गुणं कुणनि ॥ ८६३ ॥ तह दाहगोऽवि अग्गी सच्चादिपभावतो न दहात्ति ।
ग मिडियामागना दिमापि नई न दोमाय ।। ८६४ ॥ सत्थन्यमि य एवं न होइ पुरिमस्स एन्थ किं माणं ? । न य कुच्छिता तई
॥१११॥
धर्म
संग्रहणी
ज्ञान भेद
सिद्धिः
जं जयमाणा लोगपुज्जति ॥ ८६५ ॥ दिटुंतवला एवं वदति मुद्धजणविम्हयकरं ते । तेण समं वेधम्मं असाहगमिणं न पेच्छंति
॥ ८६६ ।। अयपिंडे भावंतरभावो पच्चक्खसंपसिद्धो उ। तणुरूवो न य दीसइ पसुम्मि सो वेदविहिणावि ॥ ८६७ ॥ देवत्तं से
भावंतरंति किं तस्स गाहगं माण? | सिय आगमो न सो च्चिय विवादविसयो जतो एत्थ ॥८६८॥ परिणामविसेसातो पुढवादिवहो-
ऽवि अह जिणायतणे । भणिओ गुणाय एवं वेदवहो हंत किन्न भवे ॥ ८६९ ॥ परिणामविसेसोवि हु सुहबज्झगतो मतो सुहफ-
लोति । ण उ इतरो मेच्छस्स उ जह विष्पं घाययंतस्स ॥ ८७० ॥ ण य सो सुहबज्झगतो वेदवहे हवति जो उ परिणामो । मोत्तूण
आवइगुणं पंचिंदियघायहेतूओ ॥ ८७१ ॥ सइ सवत्थाभावे जिणाण भावावयाएँ जीवाणं । तेसिं नित्थरणगुणं पुढवादिवहेऽवि
आयतणं ॥ ८७२ ॥ साहुणिवासो तित्थगरठावणा आगमस्स परिवुड्डी । एकोकं भावावइनित्थरणगुणं तु भव्याणं ॥ ८७३ ॥ साहु-
णिवासा सद्धम्मदेसणा धम्मकायपरियरणं । तित्थगरठावणातो परमगुरुगुणागमो भणितो ॥ ८७४ ॥ सज्झायझाणकरणे आगमप-
रिवडणं ततो नियमा। रागादीण पहाणं ततो य मोक्खो सदासोक्खो ॥ ८७५ ॥ ता इय सुहबज्झगतो संविग्गस्स जयणापवत्तस्स।
जिणभवणकायघाते परिणामो होइ जीवस्स ॥ ८७६ ॥ न य सोऊण पयत्थं जं किंचि जहाकहंचिसाधम्मा । चासप्पंचाससमा अव-
रम्मि पगप्पणा जुत्ता ॥ ८७७ ॥ जायइ अतिप्पसंगो एवं भावाण ण य ववत्थत्ति । तदभावे सत्थंपि हु विहलंति विडंबणा सव्वं
॥ ८७८ ॥ण य इह वेदवहम्मी दीसइ गुण मो, पदाणमह इटुं । वहमन्तरेण तं कि संपति लोए ण संभवति ' ॥८७९॥ वज्झा-
णवि उवगारो इहं अदिट्ठो उ पेच्च अपमाणो । फलमवि वभिचारातो ण पमाणं एत्थ विदुसाणं ।। ८८० ॥ एवं विहिसकारो एत्थ
असिद्धो तु होति नायबो। तदभावम्मी य साहणविगला सब्वेऽवि दिवंता॥८८॥ अह मंतपुनगं चिय आलभणं सव्यहा पयत्तेणं । विहि-
॥११२॥
॥११२॥
भग HERE गागं भन्ननि नेमिपि इदेव वभिचारो ॥८८२॥ वीवाहे तह गठमाहाणे जणणे य मंतसामत्थं । दिढ विसंवयंत विणावि तं संवयंत 5 वैदिकहिंसा न।। ८८३ ॥ अह नत्य विसंवादो किरियायेगुन्नतो, ण माणमिह । किं किरियावइगुण्णा? किं वा तदसाहगत्तणं? ॥ ८८४ ॥ तेसिं निरासः फलण मिद अविणाभावम्मि जुजई एयं । न ग मो सिद्धो जम्हा विणावि तं तस्म भावोत्ति ॥ ८८५ ॥ सत्थत्थम्मिवि एवं न होड़ पुरिसम्म एन्य माणमिणं । ज खलु दिट्ठविगेहो गम्मति तेणं अदिदुवि ॥ ८८६ ॥ अह अत्थवादवकं एतं एकोऽवि जह नमोकारो। गम्बन्धो होड विहीं जह मानमो नाणकिरियाहि ॥ ८८७ ॥ एकोऽपि नमोकारो सम्म कतो सम्मभावतो चैत्र । तारेथऽवड्डपोग्गल- मन्टो निगमेण, कह णु युनी' ।। ८८८ ॥ ण य इह नवचरणाणं न दीसई कम्मलहुगया जेण । तेणं दिद्रुत्थेऽवि हु न विरुज्झइ हंत जिणायणं ॥ ८८९ ।। आगेगोहिलाभं ममाधिवरमुत्तमं च मे दितु | जह एत्थं तदभावो इहेव तह चव तेसिपि ॥ ८९० ।। भासा अगनमामा परिणामविमुद्विकारण एमा । उत्तमफलविसया तो भणितावि नई न दोमाय ॥ ८९१ ॥ हेयोवादाणाओ संसारनिबंध- गाओ बदम्म । ना गापरिमगाया ग य वीवाहादिया एवं ॥ ८°२ ॥ ण य कुच्छिया तई जं भणियं तं सबहा अजुत्तं तु । ना िछिन्निग नहब नेदंनवादीहि ॥ ८९३ ।। अंधम्मि तमम्मि खलु मज्जामो पमुहिं जे जयामोत्ति । एपादि बहुविहं किं मणिगं पेदन दीहि ।।८९४|| एनणं गजमाणा बुहे पच्चा ण लोगपुज्जान । अबुहाणं पुण पुज्जा मंडलगाईवि किं तेहिं ' ॥८९५॥ मृपालादे-अने उ मुमावाश्री नियनिंदाकारणं न दोमाय । जह भघातगोऽह एमादे पभासयन्तस्स ।।८०६॥ दोसाणमभुवगमे गाण न मिटणे मम्मं । होनि जिनो जिनपुब्बो भवतरुहेतू अहंकारो॥८९७॥ एवमिदमकातब्बं वेग्ग्गनिबंधणं च अन्नेसि । जायइ ॥१३॥ गोदा गमागागनां ना कह दोमा । ८९८ ।। इस दोमाणभुवगमे अविज्जमाणाणमत्तदोसातो । अकोसे परवंधा इय अन्नाणा a-or-
धर्म
संग्रहणी
असत्यमृपा
निरास:
एकान्त-
वादनिरास
कहमदोसो?॥८९९॥ अकोसाणवि सहणं जं सयमणुदरिणं करितस्स। उत्तरगुणचिंताए जायइ त होइ सम्मं तु॥९००॥विसहामि अहं सम्म
अकोसे चिंतिउं उदीरयतो। हिगतरो लक्खिज्जइ मोहसहावो अहंकारो॥९०१।। एदहमेत्तेण इमं अवेइ ता आवदीए कायव्वं । सो चेव
किं न जायइ इय बुद्धिनिबंधणंणेसि ॥९०२॥ सत्थे पडिसिद्धं चिय कुणमाणं तह य पेच्छमाणस्स। तं चैव जायइ दढ रग्गनिबंधणं
तस्स ॥ ९०३ ॥ इय अच्चंतमसिद्धो सपरुवगारो बुहेहि नायव्यो । नियनिंदाहेऊ चिय दोसाय तओ मुसावातो ॥ ९०४ ॥ एगंते-
णेव इमं एवं एवं च एवमादीति । वत्थुस्स तहाऽभावा पीडाहेऊ य अलियं तु ॥ ९०५ ॥ तह जो सुई करेई एगतेणेव बंधइ सुह
सो । सपरोभयतब्भावेण, परिस्थिभोगेण वहिचारो ॥ ९०६ ॥ दुक्खकरो चिय एवं नेगंतेणेव बंधई असुई । जह लोयादि करतो
सपरोभयदुक्खहेऊवि ॥ ९०७ ॥ न य सुहमसुहस्सेव उ निबंधणं जं जतीण पसमसुई । निव्याणसुनिमित्तं भणियं तेलोक्कदंसीहि
॥९०८॥ दुखंपि न सोक्खस्सेन कारणं जमिह तेणयादीणं । चित्ता कदत्थणा खलु नारगदुक्खस्स हेउत्ति॥९०९॥
एकान्तनिरासः-इय अस्थि चेव आया अहवा नस्थित्ति दोवि एगंता। एगंतेणं भावाभावपसंगाओं अलियं तु ॥९१०॥ एगंतेणs
स्थित्ते अन्नोऽन्नाभावविरहतो तस्स । पररूवेणवि भावो तेसि सरूवं व तदभावो ॥ ९११ ॥ नत्थित्ते चिय एवं चित्तादीणं अभावतो
नियमा। आलोयणादभावे ण सिया पाडेसहगावि धणी ॥९१२॥ ता अस्थि सरूवेणं पररूवेणं तु नत्थि सिय बुद्धी । जमिह सरूव-
स्थित्तं तं चिय पररूवणस्थित्तं ।।९१३॥ तत्तो य नस्सऽभेदे तेणं रहितं तयं तओ नियमा । पावइ पररूपि हु तम्मी तत्तो य तदभावो
॥९१४॥ भण्णइ अत्थितं चिय नस्थित्त गणु विरुद्धमेति । परिकप्पियं अह तयं इय इतरं सबरूवं तु ॥९१५।। तस्सेव धम्मरूवे
नियपरख्वेहिं अस्थिणस्थित्ते । भिन्नपवित्तिनिमित्ते तम्हा तत्तं अणेगंतो ।। ९१६ ॥ नस्थि च्चिय खरसंगं एगंतो ते, न बुद्धिध-
॥११४॥
॥११४॥
धर्म
गंगा
असत्यमृता
निरासः
एकान्त-
वादनिरास
1173111
भिावा महा परायणं नन्धि सम्वेण अनि ॥९१७|| नविनन्धितणं तदभावे तस्स पावती भायो । नत्थित्तस्थित्तं पुण
नियमभावमायो 3 ।। ९१८ ॥ मम्मननाणचरणा मारवाही चव एत्य एगंतो । णो णामादिसरूवा जो तो इहावि नस्थिति
।। ९१५ ॥ ज र भावम्यान चर जहा नहा णुको दोमो ?। तस्य ण अन्नस्सा तेचि अणेगंतमिद्धीओ ॥ ९२० ॥ एवं चिय
जोपन्ना मिवान्भन्नादिगु मञ्चेनु । गम्म विभजवाद सचण्णुपयाणुसारेणं ॥ ९२१ ॥ एतं होहिति कल्लं नियमेण अहं च णं
कमिमामि । एमादीपि न बरनं मन्चपइनेण जहणा उ ॥ ९२२ । बहुविग्यो जियलोओ चित्ता कम्माण परिणती पावा । विहडइ
दनादि तम्मा मायणगना ।। ६२३ ॥ भावाण तहाभावेण काणमादीसु जा गिरा तत्था । तसि दुक्खनिमित्नं सावि
अलिया पिगिट्ठिा ॥२१|| ना गंतमस्या मध्यमिमपरियावणी मधुरा । उवगोगपुचगच्चिय भासा भासण्णुणो सच्चा ॥९२५॥
भदनादान--- अदनादाण विहिगिड्डा जीविगत्ति मोहानो । वाणिम्जुचियकलं पिर निहोस चेत्र मन्नति
॥ ५२६ ॥ मेगालार्गही निर माहमजनो य पयइदक्सो य । सत्तु मडोऽधिमाई अदत्तदाणोचिनो भणितो ।। ९२७ ।।
ममणाण मारणाण दमोजिनमणाण किवणाणं । इत्थीण पंडगाण य णो हरिय कदानिदवि ।। ९२८ ॥
मंगाम न पिनं परिगनिहाय कालमादीणि । गाउं णागारागं जह दोण्हवि होइ न विणासो ॥ ९२९ ॥
पानि णाम उजाइ जलंगण जग हिनपि । लाई न याणुवनं सिप्पमित्र एत्यवि अलाभो ॥ ९३० ॥ इय
पमहाजागिग गुमनी उ संपज्जा । णय मरणा बीहेज्जा अन्नन्यपि जं तयं तुलं ।। ९३१ ॥ हरिएवि पुवगं निय खंदादी
काय नारय । मंनिऊग पिहिता पन्छा पुनज्ज न रथं ॥ ९३२ ॥ लोग्गम्मि ग परिवादं अकालचरियाविनज्जणादीहि
॥११५॥
धर्म संग्रहणी अदत्तादान जीविका निरास: जत्तेणं रक्खेज्जा तदभावे सचहा ण भयं ॥ ९३३ ॥ गहितोपि अमोक्खाए मरणतं जीवियं विचितेज्जा । कुज्जा य पुरिसगारं दोण्हनि लोगाण फलहेउं ॥ ९३४ ॥ इय खंदरुदविहिणा पयट्टमाणस्स सुद्धभावस्स । वाणिज्जुचियकला विव निदोसा चोरिगा केई ॥ ९३५ ॥ भण्णइ विहिसिठ्ठा जीविगत्ति जं भणियमेत्थ को णु विही ? । जइ ताव कोइ कत्ता स णिसिद्धो पुजेमव इह ॥ ९३६ ॥ अह पुचकयं कम्मं तस्सुदए जो उ होइ परिणामो । परवित्तहरणहेऊ अपरात्थो वज्जणिज्जो सो ॥ ९३७ ॥ अइसकिलिट्ठकम्माणु- बेदणे जो तु होइ परिणामो । सो संकिलिट्ठकम्मस्स कारणं जमिह पाएणं ॥ ९३८ ॥ तीरइ य अत्तवीरियपगरिसतो वजिउं तो एवं । सति तम्मि तन्निवागं विचिंतिउं अप्पवित्तीए ॥ ९३९ ॥ कम्मोदएण मणपरिणामे जो संकिलिट्ठरूवेवि । संविग्गो वइकाए निरंभती सो विणासेऽवि ॥ ९४० ॥ ते पुण ण अत्तवीरियपगरिसविरहेण भिउं सका। तम्मि य सति सुहभावा पायं अचिरेण तस्स खओ ॥ ९४१ ॥ वाणिज्जुचियकलाए तुणेनमपसत्थगो मुणेयनो । पायमणवज्जवित्ती निच्छयओ सोवि पडिसिद्धो ॥९४२॥ उचियादणत्थगं निय धम्मादुचितत्तणेण तरसत्ति । पडिसेहविहाणा इय इटेयरसिद्धिकलियाई ॥९४३॥ समणादीणं णो हरियव्वमिय- मिट्ठमेव अम्हाणं । एतो चिय णाताओ सेसविहाणं तुहाणि8 ।। ९४४ ॥ तेसिपि जओ दुक्ख इतरेसिपि य ण होइ केसिंचि । नय नज्जइ भेदेणं जुत्तो ता सव्वपडिसिद्धो (सेहो ) ॥ ९४५ ॥ नासिठं इह नाराइ एमादि जमुत्तमेयमवि मोहो । नाखुट्टम्मि मरिज्जइ हिंसाए तहवि जं दोसो ॥ ९४६ ॥ कि चासिलु नो लब्भइत्ति देन्तस्स पावइ न किंचि । इ8 च तत्थ पुनं तुझं मशं च तं किह णु ? ॥ ९४७ ॥ अह उ अवकामिज्जति आऊ मरणम्मि इहवि तस्सेव । लाभंतराइयं जं दव्वादी पप्प उदयादी॥ ९४८ ॥ उदय- क्खयक्खओवसमोवसमा एत्थ कम्मुणो भणिता । दव्वं खेचं कालं भवं च भावं च संपप्प ।। ९४९ ॥ ता एत्थ सो निमित्तं दोण्हवि ॥११६॥ ॥११६॥ k मैथुने सदोपता गंग्रहणी 112700 भावाण जण गुणदोमा । जुज्जति नेण तस्सा एवं खलु संगतं उभयं ॥ ९५० ॥जह एवं धणनासे तओ निमित्तंति तस्स दोसो उ । अरु णा निमित्तमिहई इतरन्थ तयंनि का जुत्ती ? ॥ ९५१ ॥ इय वत्युसहावं जाणिऊण सुमणो उ णो पयट्रेज्जा । चोरियभावे तह या यहिज्ज कलकमग्णालो ।। ९५२ ॥ हरिऊण य परदन्य पूयं जो कुणइ देवतादीणं । दहिऊण चंदणं सो करेइ अंगारवाणिज्ज ॥ ५.५३ ॥ लोगम्मि य पग्विादं कुकम्मपडिमेहणेण रक्खेज्जा। तह रक्खियम्मि नियमा परलोए नत्थि किंचि भयं ॥ ९५४ ॥ गहिना य अमास्वाण निगं चिय एन्थ मरणकेमारिणा । सबो जीवो तम्हा करज्ज सइ उभयलोगहियं ॥ ९५५ ॥ मथुन का भणंति पाया इन्धीणामेवणं न दोमाय । मपरोवगारभावाद(दु)स्सुगविणिवित्तितो चेव ॥ ९५६ ॥ तत्तो सुहझाणातो पामवणुगाग्गेलणानगं । नियमम्म निष्फलता अतिप्पमंगाउ अविय गुणो ॥ ९५७ ॥ मोहग्गिसंपलित्तं तं अप्पाणं च विझवऊणं । मुहमावाना मपम्यगागे कह डाइ दांगाय ? ॥ ९५८ ॥ सञद्धा विग्धकरं चरणस्सासेवणं विणा तीए। कह णु निवत्तति पावं उम्मगमिह गुपगिद्रनिण।।१५९॥ आमेवणाएं जागइ जच विगगो नओ मुहझाणं । पासवणादि च तओ कायठिती होति कातव्या ॥ १६ ॥ णियमपि नामि न फलं पीडाभावातो कस्मइ तहावि । तस्म करणे ण कीरति दिक्वाणियमोवि चितमिदं ॥ ९६१ ।। पानागाउँग नहा फिनो णियमात्ति, देहपीडाओ ? । इतरनिवित्तीएँ तई किं णो, नह गहिमादीया ? ॥ ९६२ ॥ तम्हा रागादिविव- जिाण पामरणमादिफिग्गिा । वेदम्मि उदिन्नम्मी थीपडिमेवावि कायया ॥९६३॥ एवमिह कम्मगुरुणो मिच्छादिट्ठी अणारिया के । दिवसायामगा मग्गं नानि मंदमनी ॥ ९६४ ॥ मपरोभयपाबातो गगादिपमतिओ दढनरागं। सुहझाणाभावातो जल- गाणातणं ।।१९५॥ नियमा पाणिवहाना नापडिमेवाती चव इत्थीणं । पडिमेवणा ण जुत्ता मोक्वत्थं उज्जयमतीणं ॥९६६|| ॥११७ Sir, ।
धर्म संग्रहणी मैथुने सदोपता सव्वागमप्पसिद्ध मेहुणभावंमि पावमच्चत्थं । तह परमसंकिलेसो अणुहवसिद्धो उ सव्वेसि ॥ ९६७ ॥ पामागहितस्स जहा कंडुयणं दुक्खमेव मूढस्स । पडिहाइ सोक्खमतुलं एवं सुरयंपि विनेयं ॥ ९६८ ॥ जह तकरणे दोण्हवि तीए वुड्डी तओ य देहस्स । होइ विणासो एत्थवि तह नेओ सुगइदेहस्स ॥ ९६९ ॥ मोहग्गिसंपलित्तं तं अप्पाणं च विझवेऊण । एवं सुहभावो च्चिय हतासिद्धो मुणेयन्वो ॥ ९७० ॥ पडिसेवणेवि तस्सा अहिया रागादयो उ नियमेणं । अन्नेसि तदभावेवि पतणुया चेव दीसति ।। ९७१ ।। सइ चरणविग्घमउलं उस्सुगमेवं नियत्तइ ण जाउ । ता तन्निवित्तिपवणो वज्जेज्जा इत्थिपरिभोगं ॥ ९७२ ॥ उस्सुगविणिवित्तीवि य जा सम्मन्नाणपुग्विगा होति । सा सुंदरा ण जाऽहियविसयपवित्तीएँ लोएचि ॥ ९७३ ॥ जह चेव कुहिणोऽपत्थवत्थुविसयं ण तस्स जोगेण । भदं नियत्तमाणं उस्सुगमेवं इमंपित्ति ॥ ९७४ ॥ आसेवणाएँ एवं सुहझाणाभावतो अजुत्तमिणं । पासवणादिब्ध तओ कायठिती होइ कायया ॥९७५।। आसेवणाए तिस्सा तग्गयचिंतावियावियो होइ। मोहसहावातो जओ कत्तो झाणं सुहं तस्स? ॥ ९७६ ॥ किंच विवेगप्पभवं तयंति थीविग्गहेवि य पवित्ती । कलिमलभरिए जस्स उ तस्स विवेगो कहं अत्थि ? ॥ ९७७ ॥ नय भावमंतरेणं तत्थ पवित्ती तओ धुवो रागो । तव्भावम्मि य इहई बीयपदं नात्थ नियमेणं ॥ ९७८ ॥ पाणिवहोविय नियमा इत्थीज़ोणी जतो अजोणीहिं । पाणिहिं घणसंसत्ता परिभोगे तेसि वावत्ती ॥ ९७९ ॥ जह उ किरि(र)णालिगाए धणियं मिदुरूयपो- म्हभरियाए । तदभावं कुणमाणो तत्तो कणगो तहिं विसइ ।। ९८० ॥ इय घणसंसत्ताए जोणीए इदियंपि पुरिसस्स । तदभावं कुण- माणं नियमा विसइत्ति चिन्नेयं ॥ ९८१ ॥ पडिसिद्धो य तओ ज सव्वेहिवि धम्मसत्थयारेहिं । तप्पडिसेहाओ तओ सफलो नियमो भवे तासिं ॥ ९८२ ॥ एवं च पयइसावज्जओ इहं इथिभोगपडिसेहो। जुत्तो निरवज्जत्ता नतु दिक्खादीण भावाणं ॥ ९८३ ॥ ॥११८॥ ॥११८॥ M मैथुने सदोपता संग्रहणी ॥११९॥ R पासवणादीण जहा सुक्कणिसग्गस्स णो खलु निवित्ती । अविगारनिसग्गम्मिवि वयभंगो जन समयम्मि ॥ ९८४ ॥ जतिवि य तीऍ निवित्ती कहमवि देहपीडाकरी होइ । तहवि तई कायव्या पडिवक्ने दोसभावातो ॥ ९८५ ।। परिग्रहे-अन्ने निहोसं चिय गामादिपरिग्गहपि मन्नति । ग्यणतिगडिहेतुत्तणेण परिचरवुद्धीया ॥ ९८६ ॥ रयणतिगं इह बुद्धो धम्मो संघो य तस्स कह गुड्डी । गामादिपरिग्गहतो ? पारमितादीण कज्जत्ता ॥ ९८७ ॥ बुद्धो. पारमियाफलमण तव्ययणमागमो धम्मो । धृतगुणाणुहाई सत्ताणं समुदयो संघो ।। ९८८ ॥ नय एतेसुबयाशे गामादिपरिग्गहो सुहप्फलदो | आरं- भपवित्तीओ अवि अवयारो मुणेयव्वा ॥ ९८९ ॥ सिय जो ममत्तरहियो रयणतिगं चिय पडच्च आरंभे । वट्टइ भिक्रवृवि तओ नि- दोसो चेत्र विन्नेओ ॥ ९९० ॥ मंसनिवत्ति काउं सेवइ दंतिकगति धणिभेदा । इय चइऊणारंभं परववएसा कुणइ बालो ।। ९९१ ।। पयईए सावज्ज संत णणु सब्बहा विरुद्धं तु । धणिभेदम्मिवि महुरगसीतलिगादिव्य लोगम्मि ।। ९९२ ।। णय तेसिंपुवगारो तत्तो पडिवादितं पुरा एतं । बालादीण वेयावच्चं तो होइ अह बुद्धी ।। ५९३ ॥ निरवजेणं विहिणा गुणजुत्ताणं तयंपि कायव्यं । सावजो व इमो खलु तेसिंपि य कुणइ गुणहाणिं ॥ ९९४ ॥ पुरिसं तस्सुवयारं अवयारं चप्पणो य नाऊणं । कुज्जा वेयावडियं इहरा वेणइयवादो णु ॥ ९९५ ।। सिय णाणुमओ एसो बुद्धेणं किंतु अप्पणा चेव । दाणवतीहिं सम्म पवत्तिओ कुसलमूलत्थं ॥९९६।। एवंपि हंत दोण्हवि बुद्धेणाणणुमयस्मि बत्थुम्मि । कह ण पयताणं परलोगविराहणा होइ ? ॥ ९९७.॥ दाणवतीणमणुमतो अह भिकरणंपि सुद्धभावाणं । तप्फलपरिभोगो इय परलोगविराहणा किह णु ? ॥९९८॥ आरंभणिडियं पिंडमादि भुजंतगाण भिक्खूणं । तत्थ पवित्तीओ अणुमतीऍ भिक्खुत्तणमजुत्तं ।। ९९९ ॥ तिविहंतिविहेण जओ पावं परिहरति जो निरासंसो । भिक्खणसीलो य - ॥११९
धर्म
संग्रहणी
-15
मैथुने
सदोपता
तओ भिक्खुत्ति निदरिसिओ समए ॥ १००० ॥ अह उस्सग्गेणेसो धूतगुणासेवणेकतण्णिहो । अववादेण उ
आरंभनिद्वियं चेव सेवतो ॥ १००१ ॥ चरणपरिणामनीयं जं न विणासह कज्जमाणंपि । तमणुढाणं सम्मं अरवादपदं
मणेतव्वं ॥ १००२ ॥ जे पुण नासेइ तगंन तय दिद्वमिह सत्थगारेहिं । तब्भावेऽवि गिहीहिं अइप्पसंगो धुवो
होइ ।। १००३ ॥ गामादिपरिग्गहओ तनावारो तओ य चित्तस्स । नियमेण परिकिलेसो तओ य चरणस्स
नासो उ ॥ १००४ ॥ इय अववादपदेणऽवि नरिंदलील विलंबमाणाण । मग्गचुयाणं विदुसे पडुच्च भिक्रवृत्तणमजुत्तं ॥ १००५ ॥
छन्नउड्गामकोडीवइणो भरहस्स सुद्धभावस्स । चरणपरिणामओ में केवलनाणं समुप्पन्नं ॥१००६ ॥ चरणपरिणामबीयं गामादिप-
रिग्गहो ण णासेइ । इय दोहवि अम्हाण सिद्धमिणं किन लक्खेसि १ ॥ १००७ ॥ भरहस्स तत्थ मुच्छाविगमे णणु आसि चरणप-
रिणामो । ण य तम्मि तेण तहियं कानि पवित्ती कया आसि ।। १००८ ॥ण य इय मुच्छाविगमो तुम्हाणं तत्थ तहपवित्तीओ।
पत्तेयबुद्धणातं एवमजुत्तं मुणेयव्वं ॥ १००९ ॥ सिय विहियाणुहाणं एवं अम्हाण ताण दोसो उ । सत्थं एत्थ पमाणं, जहेच चिति-
वंदणादीसु ॥ १०१० ॥ असुहपरिणामबीजं जमणुट्टाणं विहेइ तं किह णु । सत्थंति ? अतो एसो पक्खेवो होइ नायव्नो ॥१०११॥
णियमेण य असुहो च्चिय परिणामो तम्मि सइ मुणेयव्यो। किं दाहगोवि अग्गी सन्निहितं न डहई कट्ठ? ॥ १०१२॥
सिय तस्सुवासग च्चिय करेंति पडिजग्गणं न भिक्खुत्ति । तप्फलपरिभोगोऽवि हु आहाकम्मति तो दुहो । १०१३ ॥ कालपरिहा.
णिदोसा एहहमित्ते ण चे हवति दोसो। सफपरिहारसावज्जसेवणे कहमदोसो तु ? ॥१०१४ ॥ चत्तधरावासाणं गामादिपरिग्ग-
हम्मि ता दासो । रयणं मोत्तूण जहा कायमणि गेण्हमाणाणं ॥ १०१५ ॥
1१२०॥
॥१२०॥
धर्म संग्रहणी. ॥१२१॥ बोटिकनिरासः-वत्थादिगंपि धम्मोवगरणमन्ने अदिट्ठपरमत्था । संसारहेतुभूतं परिग्गरं चैव मन्नति ॥ १०१६॥ जायणसं- ग्रामादिपरि मुच्छणमो धुवणे पाणाण होति वावत्ती । दातारस्सवि पीडा संधणमादीसु पलिमंथो ॥ १०१७ ।। राढा मुच्छा य भयं अविहारो है ग्रहदुष्टता ॐा उपकरण चेव भारवहणं च । तेणाहडाधिगरणं सोगो य पमायणद्वेऽवि ॥ १०१८ ॥ साक्खया य दाणादकज्जसिद्धी परीसहासहणं | गुरुप- सिद्धिः डिकुटुं गिहिलिंग गंथमो वत्थदोसा उ ।। १०१९ ॥ पत्तम्मिवि एते च्चिय नवर. विसेसोऽणिवारियं गहणं । आहारस्स तहच्चिय से परिभोगेज्जीरगेलष्णं ॥ १०२० ।। रयहरणम्मि पमज्जणदोसा कीडघरबुज्झ ( छाय ) णादीया । तेसिं चेव य अंडगवियोगमादी य विन्नेया ॥ १०२१ ।। डंडग्गहणम्मिवि हत्थियारसावेक्खयादिया दोसा । ते पुण ण होति एगंततो परं चत्तगंथस्स ॥ १०२२ ।। किंच णियं चिय रूवं दट्ठणं तस्स होति संवेगो । पचहतोऽहमगंथो करेमि ता णिययकरणिज्जं ॥ १०२३ ॥ तम्हा. चइऊण घरं तं चेव पुणो अणिच्छमाणेणं । निग्गंथेणं जइणा होयव्यं निम्ममत्तेणं ॥ १०२४ ।। वत्थमिह जायणाओ जइ मुच्चइ हंत एव मोत्तव्यो। आहारोऽवि हु जइणा अजाइओ जं न होइत्ति ॥ १०२५ ॥ अह धम्मकायपरिवालणेण उवगारगो तओ दिहो । वत्थंपि हु एवंचिय उवगारगमो मुणेतव्यं ।। १००६ ॥ तणगहणआग्गिसेवणकायवहाविवज्जणेण उवगारो। तदभावे य विणासो अणारिसा धम्मकायस्स ॥१०२७॥ जतिवि ण विणस्सति च्चिय देहो झाणं तु नियमतो चलति । सीतादिपरिगयस्सिह तम्हा लवणं व तं गझं ॥१०२८|| सुहझाणस्स उ नासे मरणंपि न सोहणं जिणा वेति । अन्नाणिची ( वी ) रचरिय वालाणं विम्हयं कुणति ॥ १०२९ ॥ अह उत्तम- संघयणे सुहझाणस्सवि न होइ णासोत्ति । मोत्तूण तयमजुत्ता सेसेसुं हंत पन्चज्जा ॥ १०३० ॥ संमुच्छणा ण जायति पायं विहिसे- ॥१२१॥ वणाएँ बत्थम्मि । संभवमेत्तेणं पुण देहादीसुपि सा दिट्ठा ॥१०३१॥ तम्हा निग्गंथेणं एवं दोसं विवज्जमाणेणं । देहो आहारोऽविय धर्म संग्रहणी प्रामादिपरि ग्रहदुष्टता उपकरण सिद्धिः वज्जयव्यो पयत्तणं ॥ १०३२ ॥ सिय थावं संमुच्छणमेत्थं तीरति य वज्जिउं विहिणा | तणगणादिपगारा एत्थवि थोवादितुल्लं तु ॥ १८३३ ॥ अह धम्मसाहणं सो वत्थंपि तहेव होइ दहव्यं । भणिओववत्तिओ चिय जइणो तं कायठितिहेऊ ।। १०३४ ॥ जिण भणियविएि ण य धुवणे पाण ण होइ वायत्ती । पडिलहणा दगंपि य फासु उपयोगमा य विहीं ॥ १०३५ ॥ उल्लंधिऊण एयं कई अह अण्णहा करतित्ति । एसो खु पाणिदोसो तुल्लो च्चिय होइ नायव्यो ॥ १०३६ ॥ मोत्तूण वत्थमेत्तं जं च सिहिं जीवणा- दिगं चेन । दीसंति गेण्हमाणा ण एस दोसो परयणस्स ॥ १०३७ ॥ जो पुण विहीएँ दोसो ससत्तग ( ग्ग) हणियोसिरणतुल्लो । असढस्स सोऽवि मणितो पायाच्छत्तस्सऽविसओत्ति ॥ १०३८ ।। अह जस्स एरिसो खलु देहो सो अणसणेण तं चयइ । एसुस्सग्गा भणितो अम्हाणं सत्थगारहिं ॥ १०३९ ।। गुरुलाघवचिन्ताऽभावतो तयं सत्थमेव णो जुत्तं । अववायविहाणम्मि य पुवुत्तो चव दोसो उ ।। १०४० ॥ परिजुण्णमप्पमुल्ल तमणुनातं जओ जिणिदेहिं । दातारस्सवि पीडा न होइ तो तमिह दिन्तस्स ॥ १०४१ ॥ अप्पस्स होति अह मा भोयणमेत्तेऽवि तुल्लमेवेद । तं तारिसे ण गेज्मं वत्थम्मिवि एव को दोसो' ॥ १०४२ ।। आहागडस्स गहणे संधणमादी ण होंति दोसा तु । तदभावादनिमित्तो कहं णु पलिमथदोसो उ ? ॥ १०४३ ॥ तस्सालामे इतरस्स गहणभावोऽवि भोयणसमाणो । त धम्मसाहणं चे वत्थपि तहेब णणु भणित ॥ १०४४ ॥ एवंविहं च एतं विहिणा परिजाइत धरतस्म । भिक्षण- सीलस्स तहा राढाए हत को अत्थो ? ॥ १०४५ ॥ अह अविवेकातो तई तम्मत्ताओवि होइ कतिचि । तट्टिगपिच्छिगकुंडिग- देहेसु तओ कहं न भने ? ॥ १०४६ ॥ गुच्छाभयाविहारा एतेणं चिय हवंति पडिसिद्धा । अक्खेवपमिद्धीओ जोएयव्या सबुद्धीए ॥ १०४७ ॥ भारवहणपि परिमियमाणेसुं तेसु हन्त कह जुत्तं ' । कह वा न तट्टिगादिसु ? को वा तम्मत्तए दोसो ? ॥१२२॥ ॥१२२॥ ? बार- ---------- ---------- दशशास्त्रयां धर्म संग्रहणौ.. वस्त्रायूप करणसिद्धि - ॥१२३॥ ॥ १८४८ ॥ जइदेहस्सऽह पांडा निययविहारातो. सा न कि होति ? । उवगारिगा तई अह एत्थवि भणिओ उ उवगारो ।।१०४९।। न हरति तहाभूतं वत्थं तेणा पओयणाभावा । खुद्दहरणं च तट्टिगकुंडिगमादीसुवि समाणं ॥ १०५० ॥ बोसिरिएसु न दोसो तट्टि- गमादीसु अह उ वत्थेवि । तुल्लं चिय वोसिरणं साहणभावो य परलोगे ॥ १०५१ ॥ अपमत्तस्स न नासइ, नहेऽवि न जायती तहिं सोगो । मुणियभवसरूवस्स चत्तकलत्तादिगंथस्स !| १०५२ ॥ अह दीहभवन्भासा सेहप्पायस्स संभवो अस्थि । सो तट्टिगादितुल्लो चोएयव्यो न बुद्धिमता ॥ १०५३ ।। जो चयइ सयणवग्गं हिरन्नजायं मणोरमे विसए। जिणवयणणीतिकुसलो तस्स अवेक्खा कहं वत्थे ? ॥१०५४।। लज्जइ. जमित्थिमादीण तेण तं. गिण्हइत्ति सावक्खा । लुचियसिरस्स भिक्खं हिंडंतस्सेह का लज्जा ? ॥१०५५॥ ता किं ण तं चएई ? उवगारणिरिक्खणा जहाऽऽहार । भणितो य तओ पुब्धि संजमजोगाण हेउत्ति ।। १०.५६ ॥ तम्मत्तपदाणेणं जमकज्ज तस्स तत्थऽवि पवित्ती । इय अणिहुतचित्तस्स न होइ समणत्तणं समए ॥१०५७॥ संसारविरत्तमणो जोग्गो समणत्तणस्स जं भणितो । रागादिपवित्तीय य तट्टिगमादीसुवि समाणं ।। १०५८ ।। रागादिदसियमणो किं वा न करेइ अणिहुतो जीवो ? । किं तेणं ! अणिदाणा अकज्जसिद्धित्ति वइमेत्तं ॥ १०५९ ॥ संजमजोगनिमित्तं परिजुन्नादाण धारयंतस्स । कह ण परिस्सहसहणं ? जड़णो सइ निम्ममत्तस्स ॥ १०६० ॥ नग्गत्तणमह सुत्ते भणियं, ण, जहोदियं तयं हाइ । उवचरिए य परिस्सहसहणंपि तहाविहं पावे ।। १०६१ ॥ गतेणाभावादण्णादीणं खुधादियाणपि । सहणं अणेसणिज्जादिचागतो इहवि तह चेव ।। १०६२ ॥ सिय पावई अणिटुं एवं इत्थीपरीसहपसंगा । णो मुत्तंतरवाधा निवारणादिह पसंगस्स ॥ १०६३ ॥ नवि किंचिप्पडिसिद्धं अणुनायं वा (वा वि) जिणवरिंदेहिं । मोत्तुं मेहुणभावं न विणा सो रागदोसेहिं ॥ १०६४ ॥ फासुगमवि असणादी ण कदाइवि अन्नहेह भोत्तव्यं । ॥१२३।
दशशास्त्रबा धर्म संग्रहणी. वस्त्राधूप करणसिद्धि NEE पायव्यं च परीसहसहणं तह इच्छमाणेणं ॥ १०६५ ॥ गुरुणावि न पडिकुटुं उवहिपमाणं जओ सुते भाणतं । अह उ अणारिसमेयं इतरं एवन्ति किं माणं ' ॥ १०६६ ॥ सिय चरम चेव वयं परिग्गहो तत्थ बंधहेउत्ति । ण उ संजमजोगगं, वत्थं च पसाहियं पुन्धि ॥ १०६७ ॥ गिहिलिंगपि न एतं एगंतणं तदन्नहाधरणे । होति य कहंचि नियमा करचरणादीवि गिहिलिंगं ॥ १०६८ ॥ तेसि परिच्चागातो देहाभावे कहं नु परलोगो ? । णणु वत्थस्सवि चाए तणगहणादीहि तुल्लमिण ॥ २०६९ ॥ गथोवि होइ दुविहो दव्वे भावे य दवगंथो य । दुपयचउप्पयअपयादिगो तु णेओ अणेगविहो ॥ १०७० ।। अट्ठविहंपि य कम्म मिच्छत्ताविरतिदुट्ठजोगा य । एसो य भावगंथो भणितो तेलोकदंसीहिं ॥ १०७१ ॥ जो णिग्गतो इमाओ सम्म दुविहातो गंथजालाओ । सो निच्छयनिग्गंथो निग्गच्छंतो य ववहारे ॥ १०७२ ॥ सो चिय निग्गच्छंतो तत्तो विहिणा कहंचि नीसरह । सम्मत्तादिपभावा न वत्थमेत्तस्स चाएणं ॥ १०७३ ॥ मिच्छत्ते अन्नाणे अविरतिभावे य अपरिचत्तम्मि । वत्थस्स परिच्चातो परलोगे कं गुणं कुणइ ? ॥ १०७४ ॥ नत्थि य सकिरियाणं अबंधगं किंचि इह अणुहाणं । चतितुं बहुदोसमतो कायव्वं बहुगुणं जमिह ॥ १०४५ ॥ ता किं वत्थग्गहणं किं वा तणगहणमादि पुव्वुत्तं । बहुगुणमिह मज्झत्थो होऊणं किन्न चितेसि ? ॥ १०७६ ॥ इय निहोसं वत्थं पत्तंपि हु एवमेव णातव्यं । छज्जीवणिकायवहो जतो गिहे अन्नभोगेसु ॥ १०७७ ॥ गिहि भोगे जलमादी चलणादिपहावणे विवज्जति । तदकरणे चाभोगो अलाभ ( भि) परियडणपलिमंथो ॥ १०७८ ॥ एगऽन्ने आरंभा कायवहो चेव तह य परि (डि ) बंधो । विरियायारपभसण भम- राहरणं च वइमेत्तं ॥१०७९॥ भिक्खाडणेऽवि अहिगो आउकायादिघातदोसो तु | फासुगमवि य तसेहिं गंतेण असंसत्तं ।।१०८०॥ उसिणोदगं अह भवे ण होइ पतिगहमेव तं लोए । पडिलेहणाऽह सेसे तदनसंसत्तगे किह णु ? ॥ १०८१ ॥ पाणुज्झणे हि हिंसा ॥१२४॥ ॥१२४॥ R
वस्त्राधूप
धर्म
करणसिद्धि
। तदभावे
दशशास्त्रचा रणेच्छइ य गिही तयं तहिं छोडूं । ण य तीरइ जत्थुचियं नेऊण करेहि कह एत्थ ? ॥ १०८२ ॥ सिय पत्तम्मिवि गहिए संसत्त
नियमतो इमे दोसा । उचिएऽवि पुढविखणणादिगा उ णणु बहुतरा होति ॥ १०८३ ॥ पुढवीखणणे काया अखए य तं सुसइ मुक्क
संग्रहणो..
मेत्तं तु । जलउल्ले कायच्चिय भंडगचाए (वि ) अहिगरणं ॥ १०८४ ॥ तेणं विणावि दोसो पत्थेमाणस्स अद्धखेदादि । बहुगहणं
उस्सुत्तं निष्फलपलिमंथदोसो य ॥ १०८५ ॥ घेत्तूण चाउलोदं संसत्तं तं जल्म्मि छुहमाणो। घाएति बहुतरं तं तेणं परकायसत्थेणं
॥१२५॥ ॥ १०८६ ॥ ता नियमदोसभावे जुज्जति णणु एत्थ अप्पबहुचिन्ता । ण य एतम्मिवि गहिते अप्पतरा होंति दोसा उ॥ १०८७ ॥
अवियग्गहिए पइगेहमेव. उवयोगमत्तगहणातो । निस्संगभावणाओ मुणेह अप्पयरभावं तु ॥ १०८८ ॥ तम्हा न पत्तगहणं जुज्जति
जिणवयणमुणियसारस्स । दावभयरक्खणट्ठा तणघयगहणं व कंतारे ॥ १०८९ ॥ न खणेइ तओ पुढविं न मुयइ जहिं सुसइ मुक्कमेत्त
तु । जलउल्लं च परोप्परसंजोगाओ अचित्तं तु ॥ १०९० ॥ तत्थवि य महीसिचलणादिघदेसम्मि उज्झओ विहिणा
काऊणवि अचित्ते हंत को दोसो ? ॥ १०९१ ॥ सिय अच्चित्तो उ तओ किमेत्थ माणं ? जिणागमो चेव । काया मिहो उ सत्थं
वन्नादीपरिणयमचित्तं ॥ १०९२ ॥ तदभावम्मि य निऽन्नभंडए महुरगे सुहे खेत्ते । उज्झइ न य तदभावे भंडगचाएऽवि अहिग-
रणं ॥ १०९३ ॥ संजमपालणहेतुत्तणेण तह चेव भावसुद्धीओ। निरविक्खत्तणओ चिय देहचाए व विन्नेयं ॥ १०६४ ॥ तेणं
विणावि दोसा न होति संघाडभावतो चेव । एगागिणोवि जे ते आहारालाभतुल्ला उ ॥ १०९५ ॥ सेसा अणभुवगमा विहिउत्तरमा
य होति पडिसिद्धा । इय दोसाभावातो जुत्ता इह अप्पबहुचिन्ता ॥१०९६॥ सिय तहवि परिट्ठवणा ते खलु कालंतरा विवजन्ति ।
सुद्धो जयणागारी तेसिं (सुं ) साहू जहन्नेसु ॥ १०९७ ॥ अग्गहिय गुणो गहितेवि अविय गुरुस्सेह बालवुड्डाणं । वेयावच्चावा-
॥१२५॥
दशशास्या
धर्म
संग्रहणौ.
वस्त्रायूप
करणसिद्धि
यणमभावतो तस्स तं दु8 ॥ १०९८ ॥ ता इय पत्तग्गहणं जुज्जइ जिणवयणमुणियसारस्स । दावभयरक्खणटुं जलोघगहणं व
कतारे ॥ १०९९ ॥ निस्संगतावि हिंसारक्खणहेउत्ति तस्म य अभावे । पुत्तहिसंढवरचेद्वियं व सा निष्फला चेव ॥ ११०० ॥
अनिवारियगहणं पुण परिभोगे चेव वारियं समए । पत्तम्मि य सइ करणे करेहि तुल्लं इमं होइ ॥११०१ ॥ रयहरणम्मिवि पडि-
लेहिऊण विहिणा पमज्जमाणस्स । कीडघरवुज्झणादी (ण ) होति दोसा गुणो होइ ॥ ११०२ ॥ आयाणे गहण ( मोक्ख ) म्मि
य कस्सइ रयणीएँ काइगादिम्मि । तेणं पमज्जिऊणं पवत्तमाणस्स वहविरती ॥ ११०३ ॥ साणादिरक्खणट्ठा विधीएँ इह डंडगं
धरेंतस्स । कह हत्थियारसावेक्खयाइया होंति दोसा उ ? ॥ ११०४ ॥ण य कज्जमंतरेणवि कहंचि पीडा इमस्स इट्टत्ति । आयपरो-
भयविसया जं वहकिरिया सुते भणिया ॥ ११०५ ॥ भावियजिणवयणाणं ममत्तरहियाण नत्थि हु विसेसो । अप्पाणश्मि परम्मि
य तो वज्जे पीडमुभयोऽपि ॥ ११०६ ॥ रयहरणादिसमेत दवणं किं न होइ संवेगो ? । अप्पाणं पवइओ तब्भणियगुणागमातो य
॥ ११०७ ॥ निग्गंथया य भणिया ममत्तचाएण पुन्यमेव इहें । किमिणा विचिन्तिएणं ' तुह एयं मनसे अह उ ॥ ११०८ ॥
जारिसयं गुरुलिंगं सीसेणनि तारिसेण होयव्वं । नहु होइ बुद्धसीसो सेयवडो नग्गखवणो वा ॥ ११०९ ॥ निग्गंथो य जिणो जं
एगतेणेव लोगसिद्धमिणं । तम्हा तस्सीसावि हु निग्गथा चेव जुज्जति ॥ १११० ॥ जारिसय गुरुलिंग इच्चादसमिक्खिताभिहाणं
तु । न हि तारिसेण होउं तीरइ सइ दुविहलिंगेऽवि ॥ ११११ ।। अह तल्लिंगसमं चिय लिंगं तेणापि होइ कायव्वं । सियवाए सिद्धं
चिय एगंतेणं तु तदजुत्तं ॥ १११२ ॥ तित्थगरलिंगमणघं तेसिं चेव अविगलं परं होइ । पाययगुणजुत्ताण य अहवा ण उ सेसजी-
वाणं ॥ १११३ ।। रहिया य सेसजीवा तित्थगरगुणेहिं परमपुन्नेहिं । नियमेण सिद्धमेयं दोण्हवि अम्हाण समएसुं ॥ १११४ ॥
॥१२६||
॥१२६॥
A
वस्त्रायूप
करणसिद्धि
धर्म |
..
दशशास्त्रचा छ उमत्थस्सवि गुरुणो नाणा संघयणमोः धिती चेव । निम्ममया य परीसहविजओ दढमप्पमाओ य ॥ १११५ ॥ अन्नेसिं मोहोदय-
हेतुअभावो सुहाणुबंधातो । गुतिदियया य गुणा अणन्नतुल्ला मुणेयवा ॥ १११६ ॥ ता जुत्तमेव तस्सिह मोत्तुं वत्थादिगंपि उव-
गरणं । तेण विणावि स जम्हा फलमिट्ट साहती चैव ।। १११७ ॥ जो पुण तग्गुणरहिओ तं चेव फलं कांच इच्छंतो । पारंपरेण
तस्सेव साहगं मुयइ उवगरणं ॥ १११८ ॥ सो सवहेब तप्फलसाहणविगलो जणम्मि अप्पाणं । वायामेत्तेणं डिंभनरवती जह
||१२७॥
विडंवेति ।। १११९ । जुम्मं ॥ णय उवगरणेण विणा चोद्दसपुवी घडा घड़सहस्सं । कुणइत्ति कुंभगारस्स तस्स परिवजणं जुत्तं
॥ ११२० । सिय तग्गुणरहितोऽवि हु पव्वज गेण्हती तदत्थं तु । सच्चं चऽणुक्कमेणं तेसु पुण तेण जइयव्वं ॥११२.१।। मूलाओ
साहाओ साहाहितो न होइ मूलं तु । चरणं च एत्थ मूलं नायव्वं समणधम्मम्मि ॥ ११२२ ॥ जं चरणं पढमगुणो
जतीण मूलं तु. तस्सवि अहिंसा । तप्पालणे च्चिय तओ जइयव्वं अप्पमत्तेणं ॥ ११२३ ॥ ण य धम्मोवगरणमंतरेण
सा. पालिङ जती सक्का । सब्वेण तओ गेझं तं उचियं निम्ममत्तेणं ॥ ११२४ ॥ जिणकप्पिओ न गिण्हइ किंची
सो बहुगुणो य तुम्हाणं । तग्गुणजुत्तो उ तओ ण गेण्हती न पुण सम्बोवि ॥ ११२५ ॥ देइतिणतुल्लवत्था- छज्जी-
वहिउज्जया महासत्ता । गोयमपमुहा मुणिणो न य णो सिद्धा चरित्ताओ ॥ ११२६ ॥ न य भगवतावि वत्थं ण गहितमेवत्ति
सकदिन्नस्स । सोवगरणधम्मविधाणहेउमेवेह धरणातो ।। ११२७ ॥ जो कुणइ रज्जचायं गेहति सो वत्थमो असद्धेयं । एत्तो च्चिय
गुणभावा भिक्खागहणं व सद्धेयं ॥ ११२८ ॥ लोगम्मि उ णिगिणतं सिद्धमवत्थागयं जिणिदस्स । तं चेव गेण्हिउं न य जुज्जइ
एत्थ असग्गाहो ॥ ११२९ ।। अन्नं च दब्बलिंग एतं भावे तु चरणपरिणामो । सो उत्तमो जिणस्सा तारिसगो कह णु तुम्हाणं ?
॥१२७॥
दशशास्त्रया
धर्म
संग्रहणौ.
वस्त्राथूप
ow
॥ ११३० ॥ ता एत्थ वेज्जणायं अवलंपिय संजमम्मि जइयव्वं । तल्लिंगधरणगाहो ण उ एगंतेण कायव्यो ॥११३१ ॥ हत्थप्प-
तम्मि फले रुक्खग्गवलंबणं मुहेमादि । एतेणं पडिसिद्धं जं वइमेत्तं इमं ठवियं ॥ ११३२ ॥ सिझंति ण तुससहिया साली मुग्गेहिं करणसिद्धि
एत्थ वभिचारो । देहच्चागा मोक्खे असिलिटुं चेव नायव्यं ॥ ११३३ ॥ जियलज्जो णिगिणो किल इत्थीमादिसु मोहहेऊओ।
एतंपि न जुत्तं चिय पाएण कयं पसंगणं ॥ ११३४ ॥
रातीभोयणविरती दिहादिट्ठप्फला सुहा चेव । दिट्ठमिह जरणमादी इतरं हिंसाणिवित्ती उ ॥ ११३५ ॥ उत्तरगुणा उ चित्ता
पिंडविसुद्धादिया पबंधेण । नेया सभेयलक्खण सोदाहरणा जहा सुत्ते ॥ ११३६ ॥ एसो उ भावधम्मो भणिओ परमेहिं वीयरागेहि।
सव्वन्नूहि सुत्ते पवंचतो सम्बदरिसीहिं ॥ ११३७ ॥
वीतरागतासिद्धिः सर्वज्ञतासिद्धिश्च-चोएति कहं रागादिदोसविरहो हविज्ज सत्तस्स ' । तद्धम्म च्चिय जम्हा अणादिमंता य ते
तस्स ॥११३८॥ धम्मा य धम्मिणो किं भिन्नाभिन्नत्ति ? पढमपक्खम्मि । सव्वेवि वीयरागा सत्ता को तम्मि उ विसेसो ॥११३९॥
तविरहम्मि अभावो पावइ सत्तस्स वितियपक्खम्मि । को व सरूवावगमे ? भावो तस्सत्ति वत्तव्यं ॥११४०॥ अन्नं च नज्जइ कहं जह
एसो रागदोसरहितोत्ति । चेट्ठाओ चेव मती, तन्नो पडिबंधऽभावातो ॥११४१॥ लद्धादिनिमित्तं जं चिटुं दरिसिति वीतरागव्य ।
मुद्धजणविम्हयकरि हंदि सरागच्चिय मणूसा ॥११४२॥णय वीयरायचेट्ठा विसेसतो वीयरागपडिबद्धा। अविणाभावग्गहणाभावा सिद्धा
दुवेण्डंपि।।११४३॥ जम्हा रागाभायो इन्छिज्जति आयधम्म एवेह । सो किं पच्चक्खणं घेप्पइ सव्वेणविण तेण॥११४४॥ अग्गहितम्मि
॥१२८॥
य तम्मि अविणाभावग्गहो कहं होज्जा? । अब्भवगमम्मि य तहा अइप्पसंगादसारमिण॥११४५॥ सव्वं च जाणइ कह' किं पञ्चक्खे-
?
M
॥१२८॥
.. दशशास्त्रया धर्म वीतराग- ताया: सर्वज्ञता- याश्वसिद्धिः संग्रहणौ. ॥१२९॥ ? णुदाहु सब्बेहिं । पच्चक्खमादिएहिं. माणेहि ? दुहावि णणु दोसो ॥११४६॥ भित्रिंदियावसेओ (आ) रूवादी सुहुमववहितादी य । कहमवगच्छति सचे जुगवं नेत्तादिणेक्केण ? ।। ११४७ ॥ अन्नं अतिंदियं से पच्चक्खं तेण जाणई सव्वं । तब्भावम्मि पमाणाऽभावा सद्धेयमेवेयं ॥ ११४८ ॥ सति तम्मि सव्वमेतावदेव तस्सऽत्तनिच्छओ किह णु ? । सिद्धं अतिंदियपि हु ओहादि ण सबविसयं ते ॥ ११४९ । जह सव्वमुत्तविसयंपि ओहिनाणं न धम्ममादीणं । गाहयामिय केवलमवि अन्नेसिमगाहगं किण्णो ? ॥ ११५० सव्वविसयंति माणं किमत्थ जं णोवलन्भती अन्नं । ओहीऍ अणुवलद्धेहिं धम्ममादीहिं वभिचारो ॥ ११५१ ॥ जम्हा पच्चक्खेणं ण सब्बरूवावि । दि ) जाणणं जुत्तं । सव्वन्नुनिच्छओ अत्तणो य तम्हाऽसपक्खोऽयं ॥ ११५२ ॥ पच्चक्खमाइएहिं जाणइ सब्वे- हिमह मतं ते तु । आगमकयस्समो णणु को वा एवं न सव्वन्नू ? ॥ ११५३ ॥ अन्नं च नज्जइ ततो केण पमाणेण सबणाणित्ति । णो पच्चक्खेणं जं परविन्नाणं न पच्चक्खं ।। ११५४ ॥ अणुमाणेणावि कहं गम्मति पच्चक्खपुव्वगं जेण । तल्लिंगालिंगिसंबंधगह- णतो चेव गमगंति ।। ११५५ ॥ ण य पच्चक्खेण तओ घेप्पड़ लोगम्मि अन्ननाणस्स । निच्चपरोक्खत्तणओ लिंगवि अतो च्चिया- नियमो ॥. ११५६ ।। गम्मइ न यागमातो जं पुरिसकतो स होज्ज निच्चो वा ? । पुरिसकओऽविय सबन्नुरत्थपुरिसेहिं भइयव्यों ॥ ११५७ ॥ जइ सव्वन्नुकओ सो तदसिद्धो हंदि ! तस्स कह सिद्धी ? । इतरेतरासयो इह दोसो अनिवारणिज्जो तु ॥ ११५८ ॥ अह रत्थापुरिसकओ ण पमाणं रेवणाइकव्वं व । अपमाणाओ य तओ तदवगमो सवधाऽजुत्तौ ।। ११५९ ।। अह निच्चो सव्वन्नू उसहो एमादि अत्थवायो उ । अह णो अणिच्चमेसो कित्तिमभावाभिहाणाओ ॥ ११६० ॥ निच्चे य तम्मि सिद्धे तत्तो च्चिय धम्ममादिसिद्धीओ । सव्वन्नुकप्पणावि हु अपमाणा निष्फला चेव ।। ११६१ ॥ पडिसेहगं च माणं सोऽसवन्नुत्ति णो पइन्नाओ। ॥९२९ - سلام
दशशारूया
संग्रहणी.
वीतराग-
तायाः
सर्वज्ञता-
याथसिद्धिः
पुरिसादिचा हेऊ दिलुतो देवदत्तो व्ध ॥ ११६२ ॥ जइ णाम जीवधम्मा अणादिमंतो य एत्थ रागादी। संभवइ तहवि विरहो इह
कत्थइ हासभावाओ ॥ १११३ ॥ पडिवक्खभावणाओ अणुहवसिद्धो य हासभावो सिं । थीविग्गहादितत्तं भावयतो होइ भव्वस्स
॥ ११६४ ॥ जइ नाम हासभावो सव्वाभावम्मि तेसि को हेऊ ? । पडिवक्खभावण च्चिय सम्मं अद्धाविसेसेणं ॥ ११९५ ॥
देसक्खयोऽत्थ जेसि दीसइ सव्वक्खयोऽवि तेसिं तु । तद्वेतुपगरिसातो कंचणमलरोगमादाणं ॥ ११६६ ॥ नाणी तवम्मि निरओ
चारित्ती भानणाएं जोगोत्ति । सा पुण विचित्तरूवाऽवत्थाभेदेण निहिट्ठा ॥ ११६७ ॥ भावेइ य दोसाणं निदाणमेसो तहा सरूवं
च । विसयं फलं च सम्म एवं च विरज्जई तेसु ॥ ११६८ ॥ जं कुच्छियाणुजोगो पयइविसुद्धस्स चेव जीवस्स । एतेमिमो णिदाणं
बुहाण न य सुंदरं एयं ॥ ११६९ ॥ रूबंपि संकिलेसोऽमिस्संगापीतिमादिलिंगो उ । परमसुहपच्चणीओ एयंपि असोहणं चेव
॥ ११७० ॥ विसओ य भंगुरो खलु गुणरहितो तह य तहऽतहारूवो । संपत्तिनिष्फलो केवलं तु मूलं अणत्थाणं ॥११७१ ॥
जम्मजरामरणादी विचित्तरूवो फलं तु संसारो । बुहजणणिन्नेदकरो एसोऽपि तहाविहो चेव ॥ ११७२ ॥ एते भावेमाणो एएसि
नेव निग्गुणत्तणओ । एईए पगारसम्मि विरज्जती सनहा तेसु ॥ ११७३ ॥ नाणादिगाऽहवेसा सवच्चिय तेसि खयनिमिचा
उ । पडिवक्खभावणा खलु परमगुरूहि जतो भणियं ॥ ११७४ ॥ नाणं पगासगं सोहओ तवो संजमो य गुत्तिकरो । तिण्हपि
समायोगे मोक्खो जिणसासणे भणिओ ।। ११७५ ।। अन्नाणादिनिमित्तं जं कम्मं तस्स भेदजोगाओ । ते होति जं ततो सिं जुज्जइ
एमेव खवणं तु ॥ ११७६ ॥ बंभइ जहेव कम्मं अन्नाणादीहिं कलुसियमणो तु । तह चेव तन्निवक्खे सहावतो मुच्चती तेणं
॥ ११७७ ।। जम्हा स थिरो धम्मी कम्मक्खयतो य वीयरागतं । तम्हा असोभणं चिय नेयं जलजलणणायंपि ॥ ११७८ ॥ खीणा
॥१३॥
॥१३०॥
C
दशशास्त्रयां
धर्म
संग्रहणौ.
वीतराग-
तायाः
सर्वज्ञता-
याश्चसिद्धिः
॥१३१॥
य ते ण होति पुणोऽवि सहकारिकारणाभावा । न हु होइ संकिलेसो तेहिं विउत्तस्स जीवस्स ॥ ११७९ ॥ तदभावे ण य बंधो
तप्पाओग्गस्स होइ कम्मस्स । तदभावा तदभावो सब्बद्धं चेव विन्नओ॥ ११८० ।।
नैरात्म्यखंडन-अन्ने उ नत्थि आया इति भावणमो सुदिट्ठपरमत्था । दोसपहाणनिमित्तं वयंति निस्संकियं चेव ।। ११८१ ॥
सति असति वावि तम्मी एसा ? सइ. कह णु सम्मरूवत्ति ? । मिच्छारूवा य कहं पहाणहेऊ ? विरोहातो
॥ ११८२. ॥ असइ य को भावेती ? खणिगो अह सव्वहा निसिद्धो सो । नो भावी मे चाही नाउं च करेइ को किरियं ?
॥ ११८.३ ।। पुत्तस्स नो भविस्सइ गहणे सति तस्स जुज्जए एतं । अन्नरस चिगिच्छाए पउणइ अन्नो न लोगम्मिः ॥ ११८४.॥
नो भावी मे दोसो मम चेवाभावओत्ति ता विसए । भुंजामि किं न बुद्धी जायइ गइरातवादम्मि ? ॥ ११८५ ॥ तम्हा असपक्-
खोऽयं जुत्तिविरोधा विवज्जयपसंगा । सत्ताणुगुन्नतो पुण जुज्जइ इय देसणामेत्तं ॥ ११८६ ॥
धम्म य धम्मिणो इह भिन्नाभिन्ना भवंति नायव्याः। नवि (हि) धम्मिधम्मभावो जुज्जइ एगंतवादम्मि ॥ ११८७ ॥ एगंत-
भेदपक्खे धम्मा एयस्स को णु संबंधो ?। एगंताभेदम्मिऽवि दुहाभिहाणादि कह जुत्तं ? ॥ ११८८ : एगो धम्मी धम्माऽणेगे जं
तेण होति भिन्नत्ति । जे पुण तेणऽणुविद्धा सब्वेऽवि अतो अभिन्नति ॥ ११८९ ॥णेयप्पमे ( भे) यभावोऽवत्थाभेदो य चित्तरूवो
तु । एमादि होंति धम्मा धम्मी पुण-तेसिमाहारो ॥ ११९० ॥ सब्वेसि एगत्ते अविसिट्ठा नेयबुद्धिमो सव्वा । पावइ भिन्ना य तई
अणुहवसिद्धा तु सम्बेसि ।। १.१९१ ॥ तस्सेवऽणेगरूवत्तणम्मि सिद्धो तु धम्मभेदोत्ति । अविगाणबुद्धिसिद्धस्स निण्हवेऽतिप्पसंगो य
॥१३॥
दशशास्रया
धर्म
संग्रहणी.
नैरात्म्ग
खंउन
वीतरागता
सावश्यं च
॥ ११९२ ॥ चेतणरूवादीया बालकुमारादिघटकनालादी । इह भेदबुद्धिसिदा रानाभाराऽविगाणेणं ॥ ११९३ ॥ राताओ अनचे
असत्तमसि तदा अणन्नते। तम्मत्तयति तम्हा अन्नाणना तुणिगमणं ॥११९४॥ पाणं पडिसिद्धा भेदाभेदादिया तु जे दोसा । जम्हा
पगंतातोऽवत्थंतरमो अणेगतो॥११९५।। एवंपि तेरिण खगो एगंतणेच भम्मिणो जम्हा। तेमिनावि कहंनी णय णासो सन्नहा तस्रा
॥११९६॥धम्मा हवंति दुविहा सहजा राहगारिसववेक्खा य। राइजेसु अस्थिपगंण तु इतरेगुपि तदभावा ॥११९७॥रागादिवेदणिज्जस्रा
कम्मुणो उदयमा सहकारी । रागादीणं तस्सागावे य को नु ते होंति ? ॥ ११९८ ।। अवबोहमादिगा पुण राजा तेरां तु अवगते-
सुपि । तेसिं निग' साममं चेतनं चिकृती चेव ॥ ११९९ ॥ एवं च नज्जइ तो हाओ नेव साहुरारिख ब्व । ववहारेणं निच्छि-
(छ) गमावण उ आगमातोचि ॥ १२०० ॥ सम्मेतरनेडाणं अस्थि विरोसो निमितभेदातो । एतो निचरा हेऊतो नज्जइ सो
बुद्धिगतेणं ॥१२०१॥ तप्पडिब लिंग न दिट्ठमधेण ण ग तो नस्थि । आवरियबुनिचक्खू पेच्छति कमायभम्मं तु ? ॥१२०२॥
जह चेव अपन्नक्खो आया ईहादिएहि लिंगहि । गम्गइ तहेव भासादिलिंगो वीगरागोऽनि ॥ १२०३ ॥ सव्वं न जाणइ तओ
पणक्खेणेव ण पुण सच्चेहिं । भिभिदिगावरोगादिभणियदोसोऽवि ण य पत्थ ॥ १२०४ ॥ अनं अतिंदियं जै पच्नक्खं तेण जाणई
सव्वं । तन्मावम्गि पमाण पगरिसभावो उ नाणस्रा ॥१२०५॥ बोहपरिणामलक्खणमिह सिद्धं आतदवसामन्नं । तस्साइसयो दीराइ
अज्शगणादीसु किरियारा ॥ १२०६ ॥ केइ तिसंथदुसंथा केइ बहुबहुतरन्नुणो गत्थ । संभाविज्जइ तम्हा पगरिराभावोऽवि णाणस्स
॥ १२०७ ॥ सोइंदियदारेणं नियनिगविरागसु चेव जुनोति । पावइ अतिप्परांगो अगह परियप्पणे नियगा ॥ १२०८ ॥ मोत्तूण
इंदिगजं पाइगणाणस्रा दीसती बुढी । आवरणहाराओ ता सगलत्थपगरिसो(राओ)अन्नो ॥१२०९॥ होति य पातिभणाणं असेसरूवा-
॥१३२॥
॥१३२॥
दशशास्त्रया
धर्म
संग्रहणौ.
नरात्म्य
खंडनं
वीतरागता
सावश्यं च
॥१३३॥
दिवत्थुविसयंपि । पच्चक्खादधिगतरं तग्गयपज्जायगमगं तु ॥ १२१० ॥ अविसंवादि य एतं सुए इमं होहिइत्ति हिययं मे | कहइ
तइच्चिय नवरं तं जायइ अविवरीआओ ॥१२११।। उडिंति केइ थोवं केइ बहुं बहुतरं तहा अन्ने । भुंजन्ति य ण य एसिं पगरिसमो
सव्वविसतो तु ॥१२१२॥ णाणस्सवि एवं चिय तरतमजोगेवि दिविसओ तु | जुजड़ पगरिसभावो वेधम्मातो इदमजुत्तं॥१२१३।।
सव्वं सामण्णविसेसस्वामिह वत्थु माणसिद्धं तु । सामन्त्रेण य सव्वं पायं जाणंति समयण्णू ॥१२१४॥ किंची विसेसओवि हु सयलवि-
सेसाणमवगमे तस्स । सामत्थमणुमिणिज्जति पच्चक्खेणं परोक्खंपि॥१२१५।। णाणसहाओ जीवो आवरणे असति सति य णेयम्मि ।
कह णु ण णाही सव्वं पगरिससामत्थजुत्तो य? ॥१२१६॥ आवरणाभावोवि हु पुव्युत्तविहीएँ ण पाडेबंधो य । देसाइविष्पगरिसा
सामण्णेणोवलंभाओ ॥१२१७|| णय सामण्णेणवि गमणभोयणं सव्वविसयमिह दिटुं । ता कह णु विसेसेणं होही तं सव्वविसयं तु ?
॥१२१८॥ परिमियसामत्थो च्चिय देहो गमणादियासु किरियासु । ता जुत्तं चिय तासिंण पगरिसो सव्वविसओत्ति ।।१२१९।। णय
एगजत्तसिद्धं (गमणं) चिय होइ बीयजत्तम्मि । णाणे व हंदि गमणे तम्हा अणुदाहरणमेयं ।।१२२०॥ जीवस्सवि सव्वेसु हंत विसेसेसु
अस्थि सामत्थं । अहिगमणम्मि पमाणं किमेत्थ ? णणु णेयभावो तु ॥१२२१।। जलहिजलपलपमाणादिविसेसा सव्व एव पच्चक्खा ।
कस्सइ यत्तातो घडादिरूवादिधम्म व्य ॥१२२२॥ यत्तमप्पओजगमिह जोगत्ताए चिद्रुती जेणं । जह छेदणकिरियाए रुक्खा णो
विधुरभावातो ॥१२२३॥ विधुरत्तं च विसेसाण णाणविसयत्तमिच्छियव्वं तु । पावेद अण्णहा छट्ठमाणवभिचारदोसो तु ॥१२२४।।
णय तेऽणुमाणगम्मा लिंगाभावा ण सद्दगम्मा य । विसयाभावा विहिपडिसहा विसओ जतो तस्स ॥ १२२५ ॥ उवमागम्मावि ण
ते आलंबणजोगविरहतो तेसिं । अत्थावत्तीऍवि एवमेव ते णावगम्मति ॥ १२२६ ॥ तम्हा अभावविसया संति य वभिचारिमो
॥१३३॥
दशशास्त्रयां
धर्म
संग्रहणौ.
वीतराग-
ताया
सर्वज्ञता-
'याश्वसिद्धिः
अभावो मे । भावे अह कि माणं ? सामण्णविवक्खभावो तु ॥ १२२७ ॥ ता पच्चक्खेणं चिय ते गम्मंतित्ति इच्छियव्वामणं ।
जस्स य ते पच्चक्खा सो सवण्णुत्ति एयपि ॥ १२२८ ॥ णय ते इंदियजेणं गम्मति तयंति अन्नमेवेह । एवं विरुद्धदोसो ण होइ
बाधाएँ भावातो ॥ १२२९ ॥ ण तु एवमवस्सं चिय रुक्खा छेयकिरियाएँ विसत्ति । जोगत्ता तं जं सा भणिता इह पत्थिवेसु तु
॥ १२३० ॥ एतेणं चिय सति ताम्म सबमेतावदेव एमादी । पडिसिद्धं दट्टव्वं सव्वपरिच्छेदसिद्धीओ ॥ १२३१ ॥ सचणाणमो
इह केवलनाणं ण देसणाणेहिं । ता जुत्तो वाभिचारो वोत्तुं तस्सोहिमादीहिं ॥ १२३२ ॥ सव्वविसयं च एतंति एत्थ पुरोदिगा तु
उववत्ती । जं सामनविसेसे विहाय वत्थंतरं त्थि ॥ १२३३ ।। ते य जह णाणगम्मा तह भणितं तस्स यऽण्णरूवत्ते । नो वत्थुत्तं
तस्सऽत्तणिच्छओ कह ण एवं तु ? ॥ १२३४ ॥ जम्हा पच्चक्खेणेव सवरूवादिजाणणं जुत्तं । सबन्नुनिच्छयो अत्तणो य तम्हा
सपक्खोऽयं ॥ १२३५ ॥ मंसासुइरसणाणेऽवि तस्स दोसो ण विज्जती चेव । जमणिंदियं तयं ण य रागादीदोसहेतुत्ति ॥ १२३६
णज्जइ य तओ तइया चिंतियसव्वत्थपगडणेणेव । ववहारणयमतेणं सुसंपदाओ ( या ) य एण्हिपि ॥ १२३७ ॥ चउवेदोवि हु एवं
णज्जइ ववहारणयमएणेव । अचउव्वेदेहिं अह अत्थि सो एवमितरोवि ॥१२३८॥अह णिच्छएणवि इमो णज्जइ अनेण तुल्लणाणेण ।
इयरम्मि (वि) तुल्लमिणं संति य बहवेऽत्थ सबन्नू ॥ १२३९ ॥ एण्हिपि आगमातो कहचि णिच्चो य सो मओ अम्हं । णय एस
अत्थवादो फलं जतो चोदणाए उ ॥ १२४० ॥ भणियं च सग्गकेवलफलत्थिणा इह तवादि कायव्यं । सग्गो व्व फलं केवलमसेस-
दन्वादिविसयं तं ॥१२४१॥ णिच्छियमन्विवरीयं जणेइ जं पच्चयं जहा चक्खू । ता माणमागमो सो णायव्यो बुद्धिमंतेहिं ॥१२४२॥
एयस्स य पामण्णं सत एव कहंचि होइ दट्टव्वं । एवं च ततो सग्गे व्व णिच्छओ तम्मि उववण्णो ॥ १२४३ ॥ सिय सुहपगरिस-
॥१३४॥
॥१३४॥
दशशास्त्रयां
धर्म
संग्रहणी.
सर्वज्ञसिद्धी
नित्यागम
खंडनं..
॥१३५॥
रूवो संग्गों तं चेत्थ अणुहवपसिद्ध । णय केवलंति तं णो दोण्हवि सामन्त्रसिद्धीओ ॥ १२४४ ॥ णहि जं विसिट्टसाहणसज्झा
दीसंति सुहविसेसावि । सामन्नण उ दीसइ णाणंपि समाणमेवेदं ।। १२४५ ॥
नित्यागमनिरासः-एगतेण उ णिच्चो अतिंदियत्थो य आगमोजेसिं । रागादिअविज्जाए गहिआ पुरिसा य सम्बेऽवि ॥१२४६।। तेसिमिह
किं पमाणं ? इमस्स वयणस्स एरिसो अत्थो । णतु एरिसोत्ति णिच्छयविरहम्मि य कह पवित्तीवि? ॥ १२४७ ॥ जो चेव लोगिगाणं
पदाणमत्थो स एव तेसिपि । ता तदणुसारतो च्चिय णज्जइ एत्थंपि णो माणं ॥ १२४८ ॥ तुल्लत्थयाएँ किंवा इमे अणिच्चा
तओ य णिच्चोत्ति ? । सबगयणिच्चवण्णा य कारणं तुह दुवेण्हपि ॥१२४९॥ रयणादिविसेसकतो अह तु विसेसो ण जुत्तमेयंपि ।
सव्वगयादिजुयाणं रयणादिविसेसविरहाओ ॥ १२५० ॥ तीरइ य अन्नहावि हु काउं रयणावि लोगिगाणं व । वेदवयणाण तह
संठियाण ण तु लोगिगाणंपि ॥ १२५१ ॥ तम्हा कहंचि णिच्चो पुरिसपणीतो य आगमो जुत्तो । वण्णाणमतिदियसत्तिज़ाणगो
कोइ-पुरिसो य ॥१२५२।। णो बाबाराभावम्मि अण्णहा खम्मि चेव उवलद्धी । पावइ वेदस्स सदा तहेव अत्थापरिणाणं ॥१२५३||
रागादिम न याणति सयं नयऽण्णातो तारिसाओ तु । वेदत्यं ण तओवि हु अचेतणत्तेण णावगमो ॥ १२५४ ॥ किंच तओ सदो
वा हवेज्ज णाणं व तस्स विसयो वा ? । अण्णा व कोइ ? णिच्चाणिच्चो सो सत्यपक्खेसु ॥ १२५५ ॥ णोऽवावारे सद्दो सुव्वइ जं
तेण वण्णदव्याइं । तेण परिणामिताई णिच्चाणिच्चो तओ स भवे ॥१२५६।। णियमा कस्सइ धम्मस्स अवगमे कस्सई य उप्पाते ।
होइ अभिवत्ति णो उण एगसहावस्स भावस्स ॥ १९५७ ॥ णाणं विसओ अण्णो व कोइ सम्बाई उभयरूवाई। भावातो च्चिय
मिच्छा एगंतेणेव सो णिच्चो ॥ १२५८ ।। पामन्नपि सतो च्चिय वेदस्स ण संगतं विगाणातो । को एत्थ सम्मवाई को वा शो ?
॥१३५॥
दशशास्त्रयां धर्म संग्रहणौ. सर्वज्ञसिद्धौ नित्यागम खंडनं. णत्थि इह माणं ॥ १२५९ ॥ एगतेण सतो च्चिय पामन्ने जं ततो कुविण्णाणं । तस्स चिय पमाणत्तं पावइ जह सम्मणाणस्स ॥ १२६० ॥ अह तं ण तओ, इतरंपि णेव, वक्खाणिदोसतो तं चे । इयरंपि किन्न, गुणतो ?, एवं सति णिप्फलो वेदो ॥१२६१॥ उप्पन्नम्मिवि णाणे तत्तो तह संसयादिभावातो । अण्णत्तो तेसिं चिय णिवित्तिओ कह सतो चेव ? ॥ १२६२ ॥ णय होति संस- यादी दीवादिपगासिए घडादिम्मि । णाते ण य सो कस्सइ विवरीयपयासणं कुणइ ॥ १२६३ ॥ कंदोहादिसु अह सो पगासती रत्तयादि विवरीयं । तण्णो तज्जोगाओ तस्सेव तहापरिणतीतो ॥ १२६४ ॥ उलुगादीणं दिणगरकिरणा भासंति जह तमोरुवा । वेदत्थोवि हु एवं पावेण ण सम्म केसिंचि ॥ १२६५ ॥णातेऽवि संसयादी कहं णु जायंति ? तेऽवि पावातो । तदभावे तदभावा सिद्धं परतोऽवि पामनं ॥ १२६६ ॥ एगंतेण तु सत एव तम्मि सइ सबहेव सव्वेसि । कुज्जा पमाणकज्ज सहावभेदादिविरहातो ॥ १२६७ ॥ एवं च गम्मइ जदा कहचि णिच्चातो आगमातो सो । संपइ तदा ण जुत्तं जं वुत्तं पुत्रपक्खम्मि ॥ १२६८॥ अन्न च गम्मइ तओ केण पमाणेण एवमाई उ । इतरेतरासओऽवि हु फलभूयत्तेण नो तस्स ॥ १२६९ ॥ सुत्तस्स अथवत्ता सव्वण्णू सो य तम्मि फलभूतो । पामण्णं च सतो च्चिय इमस्स ता कह णु दोसत्ति ? ॥१२७० ॥ पडिसेहगे पमाणे सोऽसवण्णुत्ति अस्स को अत्थो । जति किंचिण्णू णणु किं तेण ण णायंति वत्तव्यं ? ॥ १२७१ ॥ अह जागादिविहाणं मिच्छारूवेण णिच्छियं चेव । भणिता य तेण हिंसादीया कुगतीऍ हेतुत्ति ॥ १२७२ ॥ सवण्णुणो अहऽण्णो तस्स विरुद्धो व सो असवण्णू । जत्तो अण्णो जस्स य तओ विरुद्धो स सव्वण्णू ॥ १२७३ ॥ विवरीतण्णुवि णेसो जमणेगतो ण होइ विवरीयो । बाहगपमाणविरहा भवतोऽविय सिद्ध- मेवेयं ।। १२७४ ॥ जति वि (य) स कुत्थियण्णू णरगादी एत्थ कुत्थिया चेव । ते जाणति च्चिय तओ एवंपि ण कोई दोसोत्ति ॥१३६॥ ॥१३६॥ MPU सर्वज्ञसिद्धौ नित्यागम खंडन. दशशास्त्रयां ॥ १२७५ ॥ अह तु अकिंचिण्णुच्चिय एवं पुरिसादओ कहं तम्मि ? । परिगप्पियपडिसेहे अन्भुवगमवाहणं णियमा ॥ १२७६ ॥ धमे अह उ अभावोत्ति तओ तस्सव पगासगो अयं सद्दो । एयंपि माणविरहा असंगतं चेव णातव्यं ॥ १२७७॥ पुरिसत्तंपि असिद्धं संग्रहणौ. वेदाभावातो तम्मि भगवंते । आगारमित्ततुल्लत्तणेवि मायाणराणं व ॥ १२७८ ॥ ण य णाणपगरिसेणं पुरिसादीणंपि कोइवि विरोहो । वयणं तु णाणजुत्तस्स चेव उववण्णतरगं तु ॥ १२७९ ॥ सिय अह जो जो पुरिसो सो सो णो णाणपगरिससमेतो । ॥१३७॥ दिट्ठोति ता ण जुत्तं अदिदुपरिंगप्पणं काउं ॥ १२८० ॥ अस्सावणत्तजुत्तं सत्तं सव्वेसु चेव भावेसु । दिट्ठपि सद्दरूवे अविरोहा अण्णहा सिद्धं ॥१२८१॥ एवं पुरिसत्तंपि हु जइवि ण विण्णाणपगरिससमेतं । दिटुं तहवाविरोहा तेण समेतंपि संभवइ ॥१२८२॥ वयणपि ण रागादीणमेव कज्जति तेहिं रहितोवि । पगतं पयंपइ जतो कोई मज्झत्थभावेण ॥ १२८३ ॥ अह तु विवक्खाएँ विणा ण जपई कोइ सा य इच्छत्ति । रागो य तती तम्हा वयणं रागादिपुव्वं तु ॥ १२८४ ॥ सुविणादिसु तीएँ विणा जंपति कोई तहा विचित्तो य । अन्नम्मि जंपियव्वे दीसइ अन्नं च जपतो ॥ १२८५ ॥ तत्थवि य अत्थि सुहुमा अवतराले य कज्जगम्मत्ति । दिट्ठ- परिच्चारणं अदिट्ठपरिकप्पणा एसा ॥ १२८६ ॥ ण य परिसुद्धा एसा रागोऽवि वदति समयसारण्णू । विहिताणुहाणपरस्स जह तु सज्झायझाणेसु ॥ १२८७ ॥ मणपुबिगा विवक्खा ण य केवलिणो मणस्सऽभावातो । अवि णाणपुन्विग च्चिय चेट्ठा सा होइ णायन्या ॥ १२८८ ॥ एत्तो च्चिय सा सततं ण पवत्तति तह य संगतत्थाऽवि । पत्तम्मि अवंझफला परिमियरूवा य सा होति ॥ १२८९ ॥ रागादिजोग्गताजण्णमह तु बयणं ण संगतमिदंपि । तज्जोग्गता ण अण्णं जणेति पुव्यावरविरोहो ॥ १२९० ॥ जंपति य वीयरागो य भवोवग्गाहिकम्मुणो उदया । तेणेब पगारेणं वेदिज्जति जं तयं कम्मं ॥ १२९१ ॥ संदिद्धा य विवक्खा वावित्ती- ॥१३७॥ - दशशारूया धर्म संग्रहणौ. सर्वज्ञसिद्धी नित्यागम खंडनं. मस्स हेतुणो जम्हा । तम्हा संसयहेतू एसो खलु होइ णायनो ॥१२९२॥ सिय तस्सेवाभावा ततो णिनितीण णिच्छितो सोजवि । तप्पडिसेहगमाणामाना जं सो ण सिद्धोति ॥ १२९३ ॥ पच्चक्खणि वित्तीए तस्साभावो ण गम्मनी चेव । सोवलाद्विलक्खणपत्तो नो होइ तुम्हाणं ॥१२९४॥ ण य सनाविसयासद्धं पञ्चक्खं तस्स अन्भुनगमे य । सिद्धो च्चिय सवण्णू पडिसहो कह णु एतस्स ? ॥ १२९५ ॥ अणुमाणेणवि तदभावणिच्छओ णेव तीरती काउं । तप्पडिबद्धं लिंग जंणो पच्चक्खसंसिद्धं ॥ १२९६ ॥ गम्मति ण यागमातो तदभावो जं तो ण तन्निसओ । विहिपडिसेधपहाणो कज्जाकज्जेसु सो इट्ठो ॥ १२९७ ॥ उवमाणेणवि तदभावनि- च्छओ णेव तीरती काउं । तस्सरिसगम्मि दिढे अण्णम्मि पवत्तइ तयंपि ॥ १२९८ ॥ दिट्ठो सुओ व अत्थो णहि तदभावं विणा न संभवति । अत्थावत्तीवि तओ ण गाहिगा होइ एतस्स ॥ १२९९ ॥ जोऽविय पमाणपंचगणिवित्तिरूवो मतो अभावोत्ति। सोविय जं णिरुवक्खो ण गमति ता णिययणेयं तु ॥ १३०० ॥ ण य सो तीरइ गाउं अक्खं व ण यन्नहा कुणति कज्जं । सत्तिविरहा इमीवय (अव) भावे सो कहमभावोत्ति ? ॥ १३०१ ॥ सो सो चेव ण होई पुरु (रि) सादित्ता तु देवदत्तो व्य । एवं च विरुद्धोऽवि हु लक्खणतो होति एसोत्ति ॥ १३०२ ॥ ण य देवदत्तनाणं पच्चक्खं जेण णिच्छयो तम्मि । एसो असवण्णु च्चिय णातंऽपि ण संगतं तेणं ॥ १३०३ ॥ण य कायवयणचेट्ठा गुणदोसविणिच्छयम्मि लिंग तु । जं बुद्धिपुचिगा सा गडम्मि वभिचा- रिणी दिहा ॥१३०४॥ सिय तकालम्मि तओ तेणेव समण्णितो तु भावेणं । तण्णो तकालम्मिावि रूवगमादीस गेहीतो ॥१३०५॥ सम्बन्नुभूमिगपि हु नच्चंति णडा जतो ततो एवं । अब्भुवगमम्मि पावति सवण्णुत्तंऽपि तेसिं तु ॥ १३०६ ॥पडिसहगंपि माणं माणाभासं तु दंसितं एवं । ता अणिवारियपमरो सिद्धो सवण्णुभावोऽवि ॥ १३०७ ।। वेज्जगजोतिससत्थं अतिदियत्थेसु संगतंऽपि ॥१३८॥ ॥१३८॥ स उपयोग दशशास्त्या धर्म संग्रहणी. वादः ॥१३९॥ कहं । जुज्जति ? अतिंदियत्थण्णुपुरुसविरहम्मि बत्तव्यं ।। १३०८ ॥ बुड्डपरंपरतो च्चिय अह तं आदीएँ णिच्छियं केण ? । अंधाण परंपरओ णहि रूवे मुणइ दोहोवि ॥ १३०९ ॥ न य तं सय कहे ममेस अत्थो अचेयणत्तणतो । पुरिसेण विवेचिज्जइ एसो तु मतीविससेण ॥ १३१० ॥ णय सामण्णमतीए विवेचितुं तीरती ततो पढमं । सुविवेचित सिट्टे उण तहा गहो होतिमीएवि ॥ १३११ ॥ अंधोऽवि अणंधणं सम्म कहियं कहंचि रूबंपि । पडिवज्जित्तु पसाहइ तहाविधं कंपि ववहारं ॥ १३१२ ॥ जस्सेरिसा दसाओ सो सुक्कपडो इमो णय इमोत्ति । एवं विणिच्छियमती दीसति लोए ववहरंतो ॥१३१३ ॥ एवं इमेवि विज्जादिगा इहं सम्मणाणिपुवातो । उवदेसतो पयट्टा पारंपरए ण तु विसेसो ॥ १३१४ ॥ सव्वं तिकालजुत्तं तीयादिसु कह य तस्स पञ्चक्खं ?। तेसिमभावातो चिय भावे तीतादिमो किह णु ? ॥ १३१५॥ तेसिमभावो तु मुसा वत्थु जतो दव्यपज्जवसहावं । भेदाभेदो य मिहो अत्थि य तं वत्तमाणेवि ॥ १३१६ ॥ सयलातीतावत्थाजण्णं पारंपरेण जमिदाणिं । एसाण य एवं चिय जणगं खलु होइ णातव्यं ॥ १३१७ ॥ तीए तीए सत्ताएँ पावितं जं च पाविहिति सा सा । तं तं तओ वियाणइ आवरणाभावतो चेव ॥ १३१८ ॥ पावति तस्साभावो मूलाभावातो अहव एगत्तं । एगंततोत्ति एवं कहं णु अद्धादिभेदोऽवि ? ॥ १३१९ ॥ एवं तीताणागतरूवपि कहंचि अत्थि दव्वस्स । णय तीतादिअभावो पन्जायावेक्खतो जुत्तो ॥ १३२० ॥ एवंरूवं सव्यं एवं चिय गेण्हई तओ जम्हा । ताऽतीतादिसु सम्म उववणं तस्स पच्चक्खं ॥१३२१॥ तीए तीयत्तेणं अणागते तेण चेव रूवेणं । गेण्हइ जं ते दाणिं गहणेवि ण तसि तदभावो ।। १३२२ ॥ मुणइ य घडम्मि दिढे पिंडकपालादिए इहं कोऽवि । पच्चक्खेगवि पातिभणाणी ता संभवइ एतं ॥१३२३॥ अण्णे तु असंतेसुवि सुविणादिसु जह फुड़ाभमेतंति । एत्तो च्चिय पच्चक्खं भणति तं वीयरागस्स ॥ १३२४ ॥ तं पुण विसयागारं ॥१३९॥ RONG cooltes
उपगांग
दशशारयां
भर्म
संग्रहणी.
वादः
॥१४॥
सो ग इमरोव गहणपरिणामो । ण तु निगरांकमादी पोग्गलरूतततो तरस ॥ १३२५ ॥ विवाउिच्छाया वा पोग्गलजोगं विणा ण
रांगवति । अन्शुवगगे ग सो जिग आवअइ गणपरिणामो ॥ १३२६ ॥ ण ग तस्गणेगजोगो छायाहिपि विष्पगरिसातो।
अणुपाभितिगुऽगावातो गाणंतचओ नेव' ।। १३२७ ॥ णाणरस पिउभावो सिद्धाण य जोगरांगतामाता । तेसावरणपरांगा सेसपरि-
च्छेदविरता य ॥ १३२८ ॥ ॥ ग सागयं एवं सत्तारूण जे अणतो तु । धम्मरहितो अलोगो कह गच्छति तो तयं शति ?
॥१३२९॥ जंच इयमातधम्मो परिमियमाणो ग सो मतो समए । ग अहला तु गुणा संकमगा चेन जुज्जति ॥१३३०॥ तम्हा
सनपरिच्छेदरान्तिमन्तं तु णायजुत्तमिणं । एतो फिचय णीसेरा जाणति उप्पत्तिगमयम्मि ॥ १३३१ ॥जह कस्सनि मगराहं जागति
पंचत्थिकागविण्णाणं । एवं केवलिणोविद असेरानिरागपि गमावि ॥१३३२॥ एवं चिग राजगतावभागमिच्चादि जुआति अमेरा ।
नैदादिपगाणाते उवमामेत्तं मणेयन्नं ॥ १३३३ ।। जम्हा पहानि दनं पोग्गलरूवाति चंदमादीणं । ण ग भिन्नाऽभिगाणं एवं जुति
समुव्वहति ॥ १३३४ ॥
उपयोगवादः अने सागारं खलु मागतंपि ह कहनि जपति । विगयादिजोगतो निय मियनादगुदिपरमत्था॥१३३५।। कई भनि
गुगवं जाणति पाराति य केली णियमा । अण्णे एगंतरित इच्छति गुनोवदेरोणं ॥ १३३६ ॥ अण्णे ण व नीरां दसणमिच्छति
जिणवरिंदररा | जं निय केवलणाणं तं चिय गे दंराणं विति ॥ १३३७ ॥ केवलाई सादीअपसवमिताई दोचि गणिताई । तो ३ति
केइ जुगवं जाणति पासति य सन्नणू ॥ १३३८ ॥ इहराऽऽदीणिण गिच्छावरणक्योति न जिणरा । इतरेतरावरणता अहवा
णिकारणावरणं ॥ १३३९ ॥ तह य अराधण्णुनं अराजदगिमित्तणप्पसंगो य । गगनगेवयोगे जिणम्स दोमा बहनिहा य ॥ १३४० ॥
॥१४॥
उपयोग वादः दशशास्त्रया धर्म संग्रहणो. ॥१४॥ भण्णति भिन्नमुहुत्तोवयोगकालेऽवि तो तिणाणस्स । मिच्छा छावट्ठीसागरोवमाई खओवसमो ॥ १३४१ ॥ अह णवि एवं तो सुण जहेव खीणंतराइओ अरहा । संतेऽवि अंतरायक्खयम्मि पंचप्पगारम्मि ॥ १३४२ ॥ सततं ण देति लभति व भुंजति उवभुंजती व सवण्णू । कजम्मि देइ लभति व भुंजति व तहेब इहइंपि ॥१३४३॥ दिंतस्स लभंतस्स य भुजंतस्स य जिणस्स एस गुणो । खीणं- तराइयत्ते जं से विग्धं ण संभवति ॥ १३४४ ॥ उवउत्तरसेमेव य णाणम्मि व दंसम्मि व जिणस्स । खीणावरणगुणोऽयं जं कसिणं मुणति पासति वा ॥ १३४५ ॥ पासतोऽवि ण जाणइ जाणं ण पासती जति जिणिंदो। एवं ण कदाचिवि सो रावण्णू सबद- रिसी य ॥ १३४६ ॥ जुगवमजाणंतोऽवि हु चउहिंवि णाणेहिं जह उ चउनाणी । भण्णति तहेव अरहा सवणू सव्वदरिसी य ॥ १३४७ ।। तुल्ले उभयावरणक्खयम्मि पुर्च समुभवो कस्स ? । दुविहुवओगाभावे जिणस्स जुगवन्ति चोदेति ॥१३४८॥ भष्णति ण एस णियमो जुगवुप्पण्णेण जुगवमेवेह । होयव्वं उवओगेण एत्थ सुण ताव दिद्रुतं ॥ १३४९ ॥ जह जुगवुप्पत्तीएवि सुत्ते सम्म- त्तमतिसुतादीणं । णन्थि जुगवोवओगो सव्येसु तहेब केवलिणो ॥ १३५० ॥ भणितं पण्णत्तीए पण्णवणादिसु जह जिणो भगवं । जं जाणती ण पासति तं अणुरयणप्पभादीणं ॥ १३५१ ॥जह किर खीणावरणे देसण्णाणाण संभवो ण जिणे । उभयावरणातीते तह केवलदसणस्सावि ॥१३५२॥ देसण्णाणोवरमे जह केवलणाणसंभवो भणितो । देसदसणविगमे तह केवलदसणं होतु ॥ १३५३ ॥ अह देमणाणदंसणविगमे तब केवलं मतं जाणं । ण मतं केवलदसणमिच्छामेत्तं गणु तदेवं ।। १३५४ ॥ भण्णति जहोहिणाणी जाणति पासति य भासियं सुत्ते । णय णाम ओहिदंसणणाणेगत्तं तह इमंपि ॥ १३५५ ॥ जह पासइ तह पासउ पासति सो जेण दंसणं तं से । जाणति य जेण अरहा तं से णाणन्ति तव्वं ॥ १३५६ ॥णाणम्मि दंसणम्मि य एत्तो एगयरयम्मि उवउत्तो । ॥१४॥ -SERG
न
उपयोग
चादा
दशशारुया सन्वस्स केवलिस्सवि जुगचं दो पत्थि उपयोगा ॥ १३५७ ॥ उवयोगो गगतरो पणुवीसतिमे सते सिणातस्स । भणितो वियडत्थो
धर्म
र चिय छबुदेसे विसेसेउं ।। १३५८ ॥ कस्स व गाणुमतमिणं जिणस्म जति होज्ज दोवि उनयोगा । णूणं ण होति दोणी जतो
रांग्रहणी.
णिसिद्धा सुते बहुसो ॥ १३५९ ॥ जं दंसणणाणाई सामनविसेसगहणरूवाइं । तेण ण सव्यण्णू सो णाया ण य सब्बदरिसीवि
॥ १३६० ॥ समुदितमुभयं सव्वं अण्णतरेण णवि घेप्पति तयं च । भेदाभेदेवि मिहो एसो खलु होइ णातोचि ॥ १३६१ ॥ सामन्न-
मिह कहंचि णेयं अभंतर्गकयविसेरां । तेऽवि इतरेण एवं उभयपि ण जुआई इहरा ।। १३६२ ॥ एवं च उभयरूवे सिद्धे सबम्मि
पत्थुजायम्मि । ईसणणाणावि फुडं सिद्धे चिय सबविसपत्ति ॥ १३६३ ॥ एत्थ णिबिरोसं गहो विसेसाण दंसणं होति । सवि-
सेसं पुण गाणं ता सयलत्थे तो दोऽवि ॥ १३६४ ॥ समताधम्मविसिट्ठ घेप्पति जे दसणेण सव्वं तु । ण तु विसमताग ता कह
सयलत्थमिणति वत्तन्वं ? ॥ १३६५ ॥ एव विवज्जासेणं गाणस्सवि असयलत्थया गया । उभयगहणे य दोण्हवि अविसेसो पावती
णियमा ॥ १३६६ ॥ समातरधम्माणं भेदाभेदम्मि ण खलु अण्णोणं । णिरवेक्खमेव गहणं इय सयलत्थे तओ दोऽवि ॥१३६७||
जं सामण्णपहाणं गहण इतरोवसज्जण चेव । अत्थस्स दंसणं तं विवरीयं होड गाणं तु ॥ १३६८ ॥ जीवसहावातो चिय एतं एवं
तु होइ णातव्यं । अविसिम्मिवि अत्थे जुगवं चिय उभयरूवेऽवि ॥ १३६९ ॥ अण्णे सव्यं यं जाणति सो जेण तेण सधण्णू ।
सव्वं च दरिसणिज्जं पासइ ता सम्बदरिसिति ॥ १३७० ॥णेया तु विसेस च्चिय मामण्णं चेव दरिसणिज्ज तु । ण य अण्णेय-
॥१४२॥
प्रणाणेवि तरस णो इट्टसिद्धिति ॥ १३७१ ॥ सवण्णुविहाणम्मिवि दिवेहाबाधितातो वयणातो । सव्वण्णू होइ जिणो सेसा सव्वे
असव्वाणू ।। १३७२ ।। एवं सब्यण्णुत्ते सिद्धे णो छिन्नमूलदोसोऽवि । पावति एव भणंतस्म अहिगमे तुल्लदोसो तु ॥ १३७३ ॥
॥१४२॥
धर्म सिद्धसुखं भव्यानु- च्छेदश्च. दशशास्त्रया । केहिचि परिग्गहिता पतणुयकम्मेहिं एत्थ को दोसो ? । वेदस्सवि णिच्चत्तं सव्वेसिमसंमतं चेव ॥ १३७४ । सोऊण आगमत्थं एवं समयाशुसारतो सम्मं । जोएज्ज मबुद्धीए सेसेवि कुचोज्जपरिहारे ॥ १३७५ ॥ संग्रहणो. सिद्धसुख-काऊण इमं धम्म विसुद्धचित्ता गुरुवएसेणं । पावंति मुणी अइरा सासतसोक्खं धुवं मोक्खं ।। १३७६ ॥रागादीणमभावा ॥१४३॥ जम्मादीण असंभवातो य | अव्याबाहातो खलु सासयसोक्खं तु सिद्धाणं ।। १३७७ ।। रागो दोसो मोहो दोसामिस्संगमादिलि- गति । अतिसंकिलेसरूवा हेतू चिय सीकलेसस्स ॥ १३७८ ।। एतेहऽभिभूयाणं मंसारीणं कतो सुहं किंचि ? । जम्मजरामरणजलं भवजलहिं परियडताणं ।। १३७९ ॥ रागादिविरहतो जे सोक्ख जीवस्स तं जिणो मुणति । णहि सण्णिवातगहिओ जाणइ तदभा- वज सात ॥ १३८० ।। दडम्मि जहा बीए ण होति पुणरंकुरस्स उप्पत्ती । तह चेव कम्मबीए भवंकुरस्सावि पडिकुट्ठा ॥१३८१ ॥ जम्माभावे ण जरा ण य मरणं ण य भयं ण संसारो । एतेसिमभावातो कहं ण सोक्खं परं तेसिं ? ॥१३८२ ।। अव्याबाधाओ च्चिय सयलिंदियभोगविसयपजते । उस्सुगविणिवित्तीतो संसारसुई व सद्धेयं ॥१३८३।। इयमित्तरा णिवित्ती सा पुण आवकहिया मुणेयव्या । भावा पुणोऽविणेयं एगतेणं तई णियमा ॥ १३८४ ।। इय अणुभवजुत्तिहेतूसंगतं हंदि णिहितहाणं । अत्थि सुहं सद्धेयं तह जिणचंदागमातो य ॥ १३८५ ॥ ण य सवण्णूवि इमं उवमाभावा चएति परिकहितुं । ण य तिहुयणेवि सरिसं सिद्धसुहस्सा- वरं अस्थि ॥ १३८६ ॥ एत्तो च्चिय अण्णेहिं कण्णाणायं इमम्मि अहिगारे । भणियं घडमाणंपि हु विण्णेयं तंपि लेसेण ॥१३८७॥ कण्णाण दढं पीती अणभिण्णाण पुरुसभोगसोक्खस्स । संगारो पढममिणं जायमिह मिहो कहेतव्यं ॥ १३८८ ॥ परिणीता तत्थेक्का ॥१४३॥ REORE
दशशारुया
धर्म
संग्रहणी.
सिद्धसुख
भव्यानु-
च्छेदन.
॥१४४॥
चुत्था य कमेण भत्तुणा सद्धिं । पुट्ठा इतरीऐं ततो भणेति णो तीरए कहिउं ॥ १३८९ ॥ रुद्वा इतरी ऊढा य कमेणं जाणिऊण तो
तीए । गंतूण सयं तुहा पति णणु तं तह' नचेव ।। १३९० ॥ एवं सिद्धसुहस्सवि पगरिसभावं ततो च्चिय मुणेइ । अणुभवतो
सम्म ण तु अण्णोऽवि अपत्ततभावो ॥ १३९१ ॥
भघ्योच्छेदाभावः -धुवभावो सिद्धाणं छम्मासादारओऽवि गमणं च । कालो य अपरिमाणो उच्छेदो कह ण भन्नाणं? ॥१३९२॥ तेऽवि
अपरिमाण च्चिय जम्हा तेणं ण तेसिमुच्छेदो । समयाण व तीतेणं वोच्छेज्जिज्जऽण्णधाते तु॥१३९३॥ तम्हाऽतीतेणाणादिणाऽपि
तेसिं जथा ण वोच्छेदो । तह चेवणागतेणवि अणंतभावा मुणेयव्यो ॥ १३९४ ॥ एवमिह समासेणं भणितो धम्मो सुताणुसारेणं ।
आताणुसरणहेतुं केसिंचि तहोवगाराय ॥ १३९५ ॥ काऊण पगरणमिणं पत्तं जे कुसलमिह मया तेण । दक्खविरहाय भव्या लभंतु
जिणधम्मसंबोधि ॥ १३९६ ॥
॥ इति याकिनीमहत्तरासूनुश्रीहरिभद्रसूरिदब्धाधर्म संग्रहणिः ॥
॥१४४॥
मनुष्यभर दुर्लभता विनयागमौ 'दशशास्त्राय 'उपदेश पदे च ॥१४५॥ अथ उपदेशपदग्रन्थः नमिऊण महाभागं तिलोगनाहं जिणं महावीरं । लोयालोयमियंक सिद्धं सिद्धोवदेसत्थं ॥ १॥ वोच्छं उवएसपए कइइ अहं तदुवदेसओ सुहुमे । भावत्थसारजुत्ते मंदमविवाहणट्ठाए ॥ २ ॥ लण माणुसत्तं कहंचि अइदुल्लहं भवसमुद्दे । सम्मं निउंजियवं कुसलेहि सयावि धम्ममि ।। ३ ।। अइदुल्लहं च एयं चोल्लंगपमुहेहि अत्थ समयंमि । भणियं दिढतेहिं अहमवि ते संपवक्खामि ॥४॥ चोल्लग १ पासग २ धण्णे ३ जए ४ रयणे ५ य सुमिण ६ चक्के ७ य । चम्म ८ जुगे ९ परमाणू १० दस दिटुंता मणुयलंभे ॥५॥ चोल्लत्ति भोयणं बंभदत्तपरिवार भारहजणंमि । सयमेव पुणो दुलहं जह तत्थ तहेत्थ मणुयत्तं ॥६॥जोगियपाासीच्छयपाडरमण- दीणारपत्ति जयंमि । जह चेव जओ दुलहो धीरस्स तहेव मणुयत्तं ॥७॥ धण्णेत्ति भरहधण्णे सिद्धत्थगपत्थखेव थेरीए । अविगिचण मेलणओ एमेव ठिओ मणुयलाभो ॥ ८॥ ज्यमि थेर निवसुयरज्ज सहट्ठासयसि दाएणं । एत्तो जयाउ अहिओ मुहाइ नेओ मणुय- लाभो ॥ ९॥ रयणेत्ति भिन्नपोयस्त तेसि नासो समुहममि । अण्णेसणमि भणियं तल्लाहसमं खु मणुयत्तं ॥ १० ॥ सुमिणमि चैदगिलणे मंडगरज्जाई दोण्ह वीणणओ । नाएऽणुताव सुवणे तल्लाहसम खु मणुयत्तं ॥ ११ ॥ चक्केणवि कण्णाहरण अफिडियम- च्छिगहचक नालाहे । अन्नत्थ णड तच्छेदणोवमो मणुयलंभोत्ति ॥१२॥ चम्मावणद्धदहमज्झछिड्डदुलि गीवचंदपासणया । अण्णत्थ बुडणगवेसणोवमो मणुयलंभो उ ॥ १३ ॥उदहि जुगे पुधावरसमिलछिद्दष्पवेसदिट्ठता । अणुवायं मणुयत्तं इह दुलहं भवसमुईमि ॥ १४ ॥ परमाणुं संभपीसण सुरनलियामेरु खेव दिवता । तग्घडणेवाणुचया मणुयत्तं भवसमुद्दमि ॥ १५ ॥ एयं पुण एवं खलु ॥१४५॥ स
दशशास्त्राय
उपदेश पदे
मनुष्यभव
दुर्लभता
विनयागमौ
च
॥१४६॥
अण्णाणपमाददोसओ नेयं । जं दीहा कायठिई भणिया एगिदियाईणं ॥ १६ ॥ अस्संखोसप्पिणिसप्पिणीउ एगिदियाण उ चउण्हं ।
ता चेव ऊ अणंता वणस्सईए उ बोध्धव्या ॥ १७ ॥ एसा य असइ दोसासेवणओ धम्मबज्झचित्ताणं । ता धम्मे जइयव्वं सम्म सइ
धीरपुरिसेहिं ॥१८॥ सम्मत्तं पुण इत्थं सुत्तणुसारेण जा पवित्ती उ । सुत्तगहणमि तम्हा पवत्तियव्वं इहं पढमं ॥१९॥ देवी दोहल
एगत्थंभप्पासाय अभय वणगमणं । रुक्खुवलद्धपहिवासण वंतरतोसे सुपासाओ॥ २० ॥ उउ समवाए अंवग अकाल दोहलग पाण-
पत्तीए । पिज्जाहरणं रण्णा दिट्ठो कोवोऽभयाणती ॥ २१॥ चोरनिरूवण इंदमह लोग नियरंमि अप्पणा ठिअओ । चोरस्स कए
नविय वडकुमारि परिकहिंसु ॥२२॥ काइ कुमारी पइदेवयत्थमारामकुसुमगह मोक्खो । नवपरिणीयम्भुवगमपइकहण विसज्जणा
गमणं ॥२३॥ तेणगरक्खसदसण कहण मुयणमेव मालगारेणं । अक्खय पञ्चागय दुक्करंमि पुच्छाइ नियभावो ॥२४॥ ईसालुगाइणाणं
चोरग्गह पुच्छ विज कहणाओ । दंडो तदाणाऽऽसण भूमी पाणस्सऽपरिणामो॥ २५ ॥रणो कोवो एयं वितहं अभय अविणउत्ति
पाणस्स । आसण भूमी राया परिणामो एवमण्णत्थ ॥२६॥ विहिणा गुरुविणएणं एवं चिय सुत्तपरिणती होइ । इहरा उ सुत्तगहणं
विवज्जयफलं मुणेयव्यं ॥ २७ ॥ समणीयपि जरुदये दोसफलं चेव हंत सिद्धमिणं । एवं चिय सुत्तपिहु मिच्छत्तजरोदए णेयं ॥२८॥
गुरुणावि सुत्तदाणं विहिणा जोग्गाण चेव कायव्यं । सुत्ताणुसारओ खलु सिद्धायरिया इहाहरणं ॥ २९ ॥ चंपा धण सुंदरि
तामलित्ति वसुणंद सङ्घसंबंधो । सुंदरिणंदे पीती समए परतीरमागमणे ॥ ३० ॥ जाणवियत्ती फलगं तीरे उदगत्थि सीह वाणरए ।
सिरिउररण्णो सुंदरि गह रागे निच्छ कह धरणा ॥३१॥ चित्तविणोए वाणरणवमी जाइसरण संवरणं । देवपरिच्छा निय रूव कहणं
रण्णो उ संबोही ॥ ३२ ॥ सावत्थी सिद्धगुरु विउव्य दिक्खा परिच्छ सामइए । आलावगा णिमित्ते अदाण कोवेतरा देवे ॥३३॥
॥१४६॥
दशशास्त्राया
उपदेश पदो
बुद्धिदृष्टा-
न्तानांचा
औत्पत्ति-
वया
दृष्टान्ताः
॥१४७॥
लोगपसंसा सव्वष्णुसासणं एरिसं सुदिट्ठति । बोहीबीयाराहण एवं सव्वत्थ विण्णेयं ॥३४॥ आसन्नसिद्धियाणं लिंग सुत्ताणुसारओ
चेव । उचियत्तणे पवित्ती सम्वत्थ जिणमि बहुमाणा ॥ ३५ ॥ आयपरपरिचाओ आणाकोवेण इहरहा णियमा । एवं विचिंतियव्वं
सम्मं अइणिउणबुद्धीए ॥ ३६ ॥ बुद्धिजुया खलु एवं तत्तं बुझंति ण उण सव्वेवि । ता तीइ भेयणाए वोच्छ तब्बुड्डिहेउत्ति ॥३७॥
उप्पत्तिय वेणइया कम्मय तह पारिणामिया चेव । बुद्धी चउव्यिहा खलु निद्दिट्ठा समयकेऊहिं ॥ ३८ ॥ पुच्वं अदिहमस्सुयमवेइय
तक्खणविसुद्धगहियत्था । अव्याहयफलजोगा बुद्धी उप्पत्तिया नाम ॥३९॥ भरहसिल-पणिय-रुक्खे-खुड्डग-पड-सरड-काय-उच्चारे ।
गय-घयण-गोल-खंभे, खुडग-मग्गि- त्थि-पइ-पुत्ते ॥ ४० ॥ भरहसिल-मिंढ-कुक्कुड-तिल-चालुग-हत्थि-अगड-वणसंडे । पायस-
अइया पत्ते खाडहिला पंच पियरो य ॥ ४१ ।। महुसित्थ-मुड़ियं-के-णाणए भिक्खु-चेडग-निहाणे । सिक्खा य अत्थसत्थे इच्छा य
महं सयसहस्से ॥ ४२ ॥ भरनित्थरणसमत्था तिवग्गसुत्तत्थगहियपेयाला । उभओलोगफलवई विणयसमुत्था हवइ बुद्धी ॥४३॥
णिमित्ते अत्थसत्थे य लेहे गणिए य कूव आसे य। गद्दभ लक्षण गठी अगए गणिया य रहिए य ॥४४॥ सीआ साड़ी दीहं च तणं
अवसव्वयं च कुंचस्स । तिव्योदए यगोणे घोडगपडणं च रुक्खाओ ॥४५॥ उवओगदिठसारा कम्मपसंगपरिघोलणविसाला ।
साहुक्कारफलवई कम्मसमुत्था हवइ बुद्धी ।। ४६ ॥ हेराण्णए करिसए कोलिय डोवे य मुत्ति-घूय-पवए । तुण्णाय-वड्डई पूइए य
घड चित्तकारे य ॥ ४७॥ अणुमाणहेउदिटुंतसाहिया वयविवागपरिणामा । हियनिस्सेयसफलवई बुद्धी परिणामिया नाम ॥४८॥
अभए सेठिकुमारे देवी उदिओदओ हवइ राया । साहू य णदिसणे धणदत्ते सावग-अमचे ॥ ४९ ॥ खमए अमच्चपुत्ते चाणके
चेव थूलभद्दे य । नासिकसुंदरी णंद वइर परिणामिया बुद्धी ॥५०॥ चलणाहण आमंडे मणी य सप्पे य खग्ग-धूभिंदे । परिणामिय-
॥१४७॥
बुद्धिदृष्टा- न्तानांसूचा औत्पत्ति- वया दृष्टान्ताः दशशास्त्रीय युद्धीए एमाई होंतुदाहरणा ॥५१॥ उज्जेणि सिलागामे छोयर रोहऽण्णमाउवसणमि। पितिकोवेतर गोहे-छायाकहणेणमन्भुदओ॥५२॥ उपदेश पदे । पितिसममुज्जेणीगम णिग्गम पम्हुट्ठ णदि णियत्तणया। सइदिट्ठ नयरिलिहणं रायणिसेहो णियघरंमि ॥ ५३॥ पुच्छा साहु निमित्तं मंति परिच्छा सिलाइ मंडवए । आदण्णेसु पितिभुंज गमण खणणेग थंभो उ ॥५४॥ कहणे चालण संबद्ध भासगो तसि अण्णहा णेयं । माणुसमेत्तस्सुचियं तयपुच्छण पुच्छ रोहेणं ॥ ५५ ॥ तत्तो मेढग पेसणमणूणाहियमहद्धमासेणं । जवसविगसण्णि- ॥१४८॥ हाणा संपाडणमो उ एयस्स ॥ ५६ ।। जुझावेयव्वो कुक्कुडोत्ति पडिकुक्कुडं विणा आणा । आदरिसगपडिविरप्पओगसंपाडणा णवरं ॥ ५७ ॥ तिल्लसममाणगहणं तिलाण तत्तो य एस आदेसो । आदरिसगमाणेणं गहणा संपाडणमिमस्स ॥ ५८ ॥ वालुगवर- हाणती अदिट्ठपुज्योत्ति देह पडिछंदं । कि एस होइ कत्थइ भणह इमं जाणई देवो ॥ ५९ ॥ अप्पाउहत्थिअप्पण पउत्तिअणिवेयणं च मरणस्स । आहारादिनिरोहा पउत्तिकहणेण पडिभेदो ॥ ६० ॥ आणेह सगं अगडं उदगं मितिमीइ आणाए । आरण्णगो- त्ति पेसह कूवियमाकरणमित्तीए ॥६१ ॥ गामावरवणसंड पुच्वं कुणहत्ति सीयय इमं तु । ततोऽवरेण ठवणं तेण निवेसेण गामस्स ॥ ६२ ॥ अग्गि सूरं च विणा चाउलखीरेहिं पायसं कुणह। आदेसे संपाडणमुक्कुरुडुम्हाइ एयस्स ॥ ६३॥ एमाइ रोहगाओ इमंति नाऊण आणवे राया। आगच्छउ सो सिग्धं परिवज्जंतो इमे थाणे ॥६४॥ पक्खदुगं दिणराई छाउण्हे छत्तणहु पहुम्मग्गे । जाण चलणे य तह ण्हाणमइगलगो अण्णहाऽऽगच्छे ॥ ६५ ॥ अमवस्सासंधीए संझाए चकमज्झभूमीए । एडकगाइ हांगोहलिं च काऊण संपत्तो ॥ ६६ ॥ पुढवी दरिसण विउलंजलीइ घेत्तुं नरिंदवंदणया । आसणदाणावसरे चडुपाढो मणहरसरणं ॥ ६७ ॥ गंधचमुरवसद्दो मा सुव्बउ तुह नरिंद! भवणम्मि । चकम्मतविलासिणिखलंतपयणेउररवेणं ॥ ६८॥ सकारंति य सोवण विउद्ध ॥१४८॥ Pr
औत्पत्ति-
वया
दृष्टान्ताः
दशशास्त्रीय
उपदेश पदे
॥१४॥
निवकंवि पुच्छ जग्गामि । किं चिंतास? अइयालिडिवट्टयं, सा कुतो?, जलणा ॥६९॥ एवं पुणोऽवि पुच्छा आसोत्थपत्तपुच्छाण किं
दीहं? । किं तत्तमित्थी, दोण्णिवि पाय तुल्लाणि उ हति ॥७०॥ एवं पुणोऽवि पुच्छा खाडहिलाकिण्हसुक्करहाणं । का बहुगा का
तुल्ला? पुच्छसरीराणमन्ने उ ।। ७१ ॥ चरिमाइ कइ पिया ते?, के?, पण, के?, रायधणयचंडाला। सोहगविच्छुग जणणी पुच्छा
एवंति कहणा य ।। ७२ ॥ राया रइबीएणं धणओ उउण्हाय पुज्ज फासेणं । चंडालरयग दंसण विच्चुग मरहस्स भक्षणया ॥७३॥
कारण पुच्छा रज्जं णाएणं दाणरोसदंडेहिं । कविच्छिवणाय तहा रायादीणं सुतोऽसित्ती ॥ ७४ ॥ साहु परिग्गह संधण कोवो
अण्णोणसझपेसणया । धम्मोवायण साहण बुग्गह णिव कियगकोवो उ ॥ ७५ ॥ धम्मो मे हारविओ काऊणऽनत्तणो गओ दिनो ।
कह होइ मज्झ एसो जह तुहतणओ उ तस्सेव ॥ ७६ ॥ जीवणदाणे पेसण तदण्णबुग्गहगहाण तेसिं तु । अप्पुत्तग्गह गोग्गह
निमित्ततित्थं तओ धाडी ॥ ७७ ॥ वीसासाणण पुच्छा सिहं हियएणमप्पमत्तो उ। तह धम्मिगो सपुण्णो अभओ परचित्तनाणी
य ।। ७८ ॥ तुट्ठो राया सव्वेसिमुवरि मंतीण ठाविओ एसो । परिपालियं च विहिणा तं बुद्धिगुणेण एएणं ॥ ७९ ॥ पणिए पभूत
लोमसि भक्खण जय दारणिप्फिडगमोए । चक्खण खद्धा विक्कय भुयंग दारे अणिप्फेडो ॥८०॥ रुक्खे फलपडिबंधो वाणरएहिं तु
लेडु फलखेवो । अण्णे अभक्खणिज्जा इमे फला पंथवहणाओ ॥८१॥ खुड्डग मंति परिच्छा सेणिय गम सुमिण सेट्ठि णंदऽभए ।
मुद्दा कूव तडग्गह छाणुद जणणीपवेसणया ॥२॥ पडजुण्णादंगोहलि वच्चय ववहार सीसओलिहणा। अण्णे जाया कत्तण तदत्त
संदसणा णाणं ॥८॥ सरडऽहिगरणे सन्ना वोसिर दरिवाहि दंसणे विगमो ।अण्णे तच्चण्णिगचेल्लगाणि पुच्छाइ पुरिसादी ॥४॥
कागे संखे चिय विण्णायड सहि ऊण पवसादी । अण्णे परिणि परिच्छा णिहि फुट्टे रायऽणुण्णाओ ॥ ८५ ॥ उच्चार बुड्ढ तरुणी
॥१४९॥
दशशास्त्रीय
उपदेश पदे
औत्पत्ति-
वथा
दृष्टान्ताः
॥१५०॥
तदण्णलग्गत्ति नायमाहारे । पत्तेय पुच्छ सक्कुलि सण्णावोसिरण णाणं तु॥८६॥ गयतुलणा मंतिपरिक्खणत्थ नावाइ उदगरेहाओ ।
पाहाणभरण तुलणा एवं संखापरिणाणं ॥८७॥ धयणेऽणामय देवी रायाह ण एव गंध पारिच्छा। णाते हसणा पुच्छण कह रोसे
बाहुवाहठिती ॥ ८८ ॥ गोलग जउमय णके पवेसणं दूरगमण दुक्खमि । तत्तसलागा खोहो सीलगगाढत्ति कट्टणया ॥८९॥ खंभे
तलागमज्झे तब्बंधण तीरसंठिएणेव । खोटग दीहा रज्जू भमाडणे बंधणपसिद्धी ॥ ९० ॥ खुडग पारिव्बाई जो जं कुणइत्ति काइगा
पउमं । अण्णे उ कागविहापुच्छाए विण्डमग्गणया ॥ ९१ ॥ मग्गंमि मूलकंडरिअज् ववाए कुडंगि पसवत्थं । जायण पेसण रमणे
आगगहासे पडग्गहणं ॥ ९२ ॥ इत्थी वंतरि सचित्थि तुल्ल तीयादि कहण ववहारे । हत्थाविसए ठावण गह दीहागरिसणे गाणं
॥ ९३ ॥ पतिदुग तुल्लाण परिच्छ पेसणा वरपियस्स आईओ । इहराऽसंभव भुज्जो समगगिलाणे असंघयणी ॥ ९४ ॥ पुत्ते सव-
त्तिमाया डिंभग पइमरण मज्झ पसऽत्थो । किरियाऽभावे भागा दो पुत्तो वेइ णो माया ॥१५॥ महुसित्थ करुभामिय रय जाली
दिट्ट किणण पतिकहणा । गमण अदंसण तहठाण पासणा दुहसीलत्ति ॥ ९६॥ मुदिय पुरोह णासावलाव गह मंति रणपरिपुच्छा।
सिट्टे जूए मुद्दागहलाभ परिच्छियप्पिणणा ॥९७॥ अंके वंचिय पल्लट्टयमि तह सीवणा विसंवयणं । अण्णे भुयंग छोहिय अंकिय
गोचेडिगामुयणं ॥ ९८ ॥ णाणे वंचिय पल्लट्ट णास कालेण नवर विण्णाणं । अने नरिंददेवयउट्ठाणं टेकओ झत्ति ॥ ९९ ॥
भिक्खुमिवि एवं चिय भुयंग तब्येस णास जायणया । अण्णे वाउडवसही खरिची वरडाह उडाहो ॥ १०० ॥ चेडग निहाणलाभे
भइदिणऽगार गहणऽपुण्णति । इयरेण लेप्पवाणर णिमंतणा चेडऽपुण्णत्ति ॥१०१॥ सिक्खा य दारपाढे बहुलाहवरत्त मार संवाए ।
गोमयपिंड णदीए ठितिचि तत्तो अवकमणं ॥ १०२ ॥अत्थे बाल दुमाया ववहारे देवि पुत्तकालोति । अण्णे उ धाउवाइय जोगो
॥१५०॥
"OH
--
दशशास्त्रीय
उपदेश पदे
-
पैनयिक्या-
दि
दृष्टान्ताः
॥१५॥
595
-
सिद्धीइ निवणाणं ॥ १०३ ॥ सत्थोलग्ग परिच्छा अदाण गम थेव दाण गहणंति । अण्णे उ पक्खवाया चउसत्थ विसेसविण्णाणं
॥ १०४ ॥ इच्छाइ महं रंडा पहरिण तम्मित्त साहु ववहारे । मंतिपरिच्छा दोभाग तयणु अप्पस्स गाहणया ॥१०५॥ सयसाहस्सी
धुत्तो अपुब्बखोरम्मि लोगडंभणया । तुज्झ पिया मज्झेवं तदण्णधुत्तेण छलणत्ति ॥ १०६ ॥ वेणझ्याइ निमित्त सिट्ठिसुया हत्थि-
पय विसेरात्ति । गुम्विणि दाहिण पुत्ते थेरी तज्जायणाणादी ॥१०७॥ एत्थेव अत्थसत्थे कप्पग गंडाइछेदभेदणया। जक्ख-
पउत्ती किच्चप्पओय अहवा सरावमि ।। १०८ ॥ लेहे लिवीविहाणं वडाखेड्डणमक्खरालिहण । पिडिमि लिहियवायणमक्खरविंदाइ
सुयणाणं ॥ १०९ ॥ गणिए य अंकनासो अण्णे उ सुवण्णजायणं दंडे । आयव्ययचिंता तह अण्णे उ हियायरिय संखा ॥११०॥
कूवे सिराइणाणं तुल्ले तत्थवि सिरित्थमाहणणं । अण्णे णिहाणसंपन्दुवायमो विति एवं तु ॥ १११ ॥ आसे रक्खिय धूया चम्मो-
वल रुक्ख धीर जायणया । अण्णे कुमारगहणे लक्खणजुयगहणमाहंसु ।। ११२ ॥ गद्दभ तरुणो राया तप्पिय वुड्डाणदंसणं कडगे।
पिइभत्त णयण वसणे तिसाइ खर मुयण सिरसलिलं ॥ ११३ ॥ लक्खण राये देवी हरणे सोगंमि आलिहे चलणा । उवरि ण दिट्ट
जोगो अच्छित्ता सासणे चेव ॥ ११४ ॥ गंठी मुरुंडगूढं सुत्तं समदंड मयणवट्टो य । पालित्त भयण गालण लट्ठीतर लाबुसिव्वण-
या ॥ ११५ ॥ अगए विसकर जवमेत वेज्ज सयवेह हथिवीमंसा। मंति पडिवक्ख अगए दिट्टे पच्छा पउत्ती उ॥ ११६
गणिया राहिए एकं सुकोस सड्डित्ति थूलभद्दगुणे । रहिएण अंबटुंबी सिद्धत्थगणट्ट दुक्करया ॥ ११७ ॥ सीता साडी कर्ज दीहं तण
गच्छ कुंच पड़वाणी । लेहायरियपणामण अवहमि तहा सुसिस्साणं ॥ ११८ ॥ णियोदे पोसिय जार खुरकए रत्ति तिसिय दग
मरणे । उज्झण णाविय पुच्छा जाए तयगोणसुवलद्वो ॥ १११ ॥ गोणे णेत्तुद्धरणं घोडग जीहाइ पडणमो उवरिं । मंदमईववहारे
॥१५१॥
15
दशशासीय
उपदेश पदे
वैनायक्या-
दि
धान्ताः
॥१५२॥
रिउत्ति मंतिस्स अणुकंपा ॥ १२० ॥ कम्मयबुद्धोएविहु हेरणियमातिया तदन्भासा । पगरिसमुति तीसे तत्तो गमि बहुसिदी
॥१२१॥ हेरण्णिओ हिरणं अब्भासाओ णिसिपि जाणेइ । एमेव करिसगोविह बीयक्खेवाति परिशुद्धं ॥ १२२ ॥ एमेव कोलिगोऽ-
विष्णु पुंजमाणाइ अनिगलं मुणइ । डोए परिवेसंतो तुलं अन्भासओ देइ ॥ १२३ ॥ मोत्तिगउक्खेवेणं अब्भासा कोलवालपोतणया ।
घडसगडारूढस्सवि एनोच्चिय कूवगे धारा ॥१२४॥ पवए तरंडचागा सम्म तरणं नहम्मि वा एयं । तुण्णाए पुण तुण्णणमणायसंधि
दुयं चेव ॥ १२५ ॥ वलइ रहाइदारुगपमाणणाणमहवेह दक्खतं । एमेवणूइयम्मिवि मासाइदले मुणेयनं ॥ १२६ ॥ घडकारपुढ-
विमाणं तह सुक्कुत्तारणं च सयराहं । चित्तकरे एवं निय वण्णातो विद्धलिहणं च ॥१२७॥ परिणामिया य अभए लोहग्गा सिपs-
णलागिरिवरेणु । पज्जोयाजिय वज्जण जायणया मोइशो अप्पा ॥१२८॥ सेट्ठी पवास भज्जा धिज्जाइयसंग कुक्कुडग साहू ! सीस
दारग चेडी हर राया समण माजोणी ॥१२९॥ कुमरे पुंडरि भाइत्थिराग पइमरणणारा पयज्जा । गुटग लक्षण दिक्खा भंगे गम
गीय चउबोही ॥ १३० ॥ देवी य पुप्फचूला जुवलग रागम्मि नरय सुर सुमिणे । पुच्छा अण्णिय बोही केवल भत्तम्मि सिज्झणया
॥ १३१ ॥ उदिओदय सिरिकता परिवाइय अण्णराय उवरोहे । जणमणुकंपा देवे साहरणं णियगनयरीए ॥ १३२ ॥ साहू य णंदि-
सेणे ओहाणाभिमुह रायगिह वीरे । तस्संतेउरपासण संवेगा निच्चलं चरणं ॥ १३३ ॥ धणयत्ते गुंसुमित्थी चिलाइरागम्मि धाडि
गहणं तु । णयणे लग्गण मारण वसणे तब्भक्खणा चरणं ॥ १३४ ॥ सावय वयंसिरागे संका णेवत्थ चिण्ह संवेगे । परिसुद्धे तका-
हणं वियडणमईसणपरिण्णा ॥ १३५ ॥ तह यामच्चे राया देवी वसणम्मि सग्गपडियरणा। धुत्ते दाणं पेसण चलणे मुहरम्मि य
विभासा ॥ १३६ ॥ खमए मंडकि थंभे विराहियाहि णिसि रायसुय भरणे । सीसे रूवगरेहा पुच्छे सुय दिक्ख नउखमगा ॥१३॥
॥१५२॥
दशशास्त्रीया
उपदेश पदे
बुद्धिकार-
णानि बटु
परीक्षा च
॥१५३॥
तहया अमच्चपुत्ते कुमारणेमित्तिऽसिव अलीगाति । खुड्डेतरे परिच्छा गिलाणदाणे मणा पउणो ॥१३८॥ चाणके वणगमणं मोरिय
चंद तह थेरि रोहणया । उव्यारत्थग्गहणं धणसंवरणं च विन्नेयं ॥ १३९ ॥ एमेव थूलभद्दे उक्कडरागो सुकोस पच्छाओ । वक्खेवतो
ण भोगा चरणपि य उभयलोगहियं ।। १४० ॥ णासेकसुंदरी गंद भाइरिसि भाण भक्ख निग्गमणं । मंदर वाणरि विज्जा अच्छर
धम्ममि पडिवत्ती ॥ १४१ ॥ वरंमि संघमाणण वासे उवओग सेसपुरियाए । कुसुमपुरम्मि विउव्वण रक्खियसामिंमि पेसणयं
॥१४२ ॥ परिणामिया य महिला णिद्धस धिज्जाइ लोगजाणम्मि । उज्जेणि देवदत्ता जोगुवयारेऽत्थपडिपत्ती ॥ १४३ ॥ चलणा-
हणेत्ति तरुणेतरेसु पुच्छा हु तरुण तच्छेदो । इयरे ऊसरिऊणं आलोच्चिय विति पूजंति ॥१४४॥ आमंडेत्ति परिच्छा काले कित्ति-
मगआमलेणंति । परिणयजोगालोयण लक्खणविरहेण तण्णाणं ॥ १४५ ।। मणिपन्नगवच्छाओ कूवे जलवन्नडिंभथेरकहा। उत्तारण
पयईए णाणं गहणं च णीतीए ॥ १४६ ॥ सप्पत्ति चंडकोसिग वीरालोग विसदंस आसरणं । दाढाविस ओभोगे वोही आराहणा
सम्मं ॥ १४७ ॥ खग्गे सावगपुत्ते पमाय मय खग्ग साहुपासणया । उग्गहभेयालोयण संवोही कालकरणं च ॥१४८॥ थूभिंदे ए-
कं चिय कूला पडिणीय सुड्ड गुरुसावे । तावस मागहि मोदग गिलाण रागम्मि वेसाली ॥१४९॥ आईसदा सुमती अंधलनिवमंति-
मग्गणा सवर्ण । आहवणं वेरस्से कन्नामाणादि वणियसुते ॥१५०॥ मंडलसिद्धी रन्नो समुद्ददेवस्स केणती सिटुं । सुमती णाम दिय-
वरो पन्नोऽतिसएण अंधो य ॥१५१|| तस्साणयणं चारुयपक्खम्मि चडावणं परिक्खत्थं । पक्कापंथे वोरी नरिंदचलणम्मि पडिसहो
॥ १५२ ॥ न सुहा एसा विनासियम्मि तह चेव कह तए णायं । पंथन्नागहणाओ किमेत्थ जाणंति निवतोसो ॥१५३॥ धूलिक्कि-
रियामाणं गुलपलघयकरिससंनिरूवणया । देवपसादो बहुमन्नणत्ति थिरपण्णणाणत्थं ॥१५४॥ टाराधिवास पेसण सव्वुत्तम तप्परि-
-RSASK २९
॥१५३॥
दशशासीय
उपदेश पदे
बुद्धिकार-
णानि बटु
परीक्षा च
॥१५४॥
क्ख खररोमो । णो उत्तिमोत्ति णाणे पसायमाणादिबुड्डित्ति ॥१५५ ॥ कन्नारयणे चेवं वयणादारम सोणिछिवणंति । धीरत्तण-
ओ वेसा सुयणाणपसायबुड्डित्ति ॥ १५६ ॥ कणसेइयं पलं तह घयस्स चत्तारि चेव य गुलस्स । वणियसुयपरिन्नाणा ण ताव कोवो
जणणिपुच्छा ॥ १५७ ॥ वेसमणे अहिलासो उउण्हायाए उ सेट्टिपासणया । संभोगोच्चिय अन्नेण ताव एत्तो उ संसिट्टो ॥१५८॥
पन्नवणमप्पगासण ण एत्थ दोसोत्ति कम्मभावाओ । कुसलोति तेण ठवितो मंती सम्बेसिमुवरि तु ॥ १५९ ॥ दूरनिहितंपि निहिं
तणवाल्लिसमोत्थयाए भूमीए । णयणेहिं अपेच्छंता कुसला बुद्धीऍ पेच्छंति ॥ १६० ॥ कयमेत्थ पसंगणं एमादि गुणंतगाण पाएणं ।
भव्वाण णिउणबुद्धी जायति सव्वत्थ फलसारा ॥ १६१ ॥ भत्तीऍ बुद्धिमंताण तहय बहुमाणओ य एएसि । अपओसपसंसाओ
एयाणवि कारणं जाण ॥ १६२ ॥ कल्लाणमित्तजोगो एयाणमिमस्स कम्मपरिणामो । अणहो तहभव्यत्तं तस्सवि तह
पुरिसकारजुयं ॥ १६३ ॥ कालो सहाव नियई पुव्वकयं पुरिसकारणेगंता । मिच्छत्तं ते चेव उ समासओ होंति सम्मत्तं ॥ १६४ ॥
सवम्मि चेव कज्जे एस कलावो बुहेहि निद्दिट्टो । जणगत्तेण तओ खलु परिभावयव्वओ सम्मं ॥ १६५ ॥ एत्तोच्चिय जाणिज्जति
विसओ खलु दिव्वपुरिसगाराणं । एयं च उवरि वोच्छं समासतो तंतनीतीए ॥ १६६ ॥ बुद्धिजुओ आलोयइ धम्मठाणं उवाहिपरि-
सुद्धं । जोगत्तमप्पणो च्चिय अणुबंध चेव जत्तेण ॥ १६७ ॥ बुज्झति य जहाविसयं सम्मं सव्वंति एत्थुदाहरणं । वेदज्झयणपरिच्छा
बडुगदुगं छागधातम्मि ॥ १६८ ॥ वेयरहस्सपरिच्छा जोगच्छागत्ति तत्थ हंतव्यो । जत्थ ण पासति कोई गुरुआणा एत्थ जतितव्वं
॥ १६९ ॥ एगेणमप्पसारियदेसे वावादितो गयत्तेणं । अन्नण उ पडिसेहो गुरुवयणत्थोत्ति नेव हतो ॥१७० ॥ आढवति सम्ममेसो
तहा जहा लाघवं न पावेति । पावेति य गुरुगत्तं रोहिणिवणिएण दिद्रुतो ॥१७१।। रायगिहे धणसेट्ठी धणवालाई सुता उ चत्तारि ।
॥१५४॥
दशशास्त्रीय रोहिणी- दृष्टान्तः आज्ञा- सारताच ।।१५५॥ उज्झिय भोगवती रक्खिया य तह रोहिणी बहुगा ॥ १७२ ॥ वयपरिणाम चिंता गिह समप्पेमि तासि पारिच्छा । भोयण सयण- णिमंतण भुत्ते तब्बंधु पच्चक्खं ॥१७३।। पत्तेयं अप्पिणणं पालिज्जह मग्गिया य देज्जाह । इय भणिउमायरेणं पंचण्डं सालिकण- याणं ॥ १७४ ॥ पढमाए उज्यिा ते वीयाए छोल्लियत्ति ततियाए । बद्धकरंडीरक्खण चरिमाए रोहिया विहिणा ॥१७५॥ कालेणं बहुएणं भौयणपुव्वं तहेव जायणया । पढमाऽसरण विलक्खा तह वितिया ततिय अप्पिणणं ॥ १७६ ॥ चरिगाए कोचिगाओ खेत्ताओ तुम्ह वयणपालणया । सा एवं चिय इहरा सत्तिविणासा ण सम्मति ॥ १७७ ॥ तब्बंधूणभिहाणं तुम्भे कल्लाणसाहगा मेति । किं जुत्तमेत्थ मज्झं ते आहु तुमं मुणेसित्ति ॥ १७८॥ तत्तो य कज्जवुज्झणकोट्टणभंडारगिहसमप्पणया । जाहासंखमिमीएं नियकज्ज साहुवाओ य ॥ १७९ ॥ अणुबंधं च निरूवइ पगिट्ठफलसाहर्ग इमो चेव । एत्यपि वणियपुच्छियजोइसियदुगं उदाहरण ॥ १८० ॥ करकट्ट लाभपुच्छा जोतिसियदुगम्मि दुण्ह वणियाणं । विहिपडिसेहा लाहो वत्तो कोवो उ इयरस्स ॥१८१ ॥ मा रूस पत्थि एत्थं आगमणं सत्थधायनासोत्ति | तु निवेयणमम्हे सव्यत्थऽणुबंध सारत्ति ॥ १८२ ॥ धम्मट्ठाणमहिंसा सारो एसोत्ति उज्जमति एत्तो। सयपरिच्चाएणं एगो इह लोगनीतीए ॥ १८३ ॥ अन्नो उ का अहिंसा ? आगमओ, सो गुरू उ विहिणा उ। एयम्मि कुणीत जत्तं लोउत्तरणीतितो मतिमं ॥ १८४ ॥ आणाए चरणं आहाकम्मादिणायतो सिद्धं । ता एयम्मि पयत्तो विन्नेओ मोक्खहेउत्ति ॥ १८५ ॥ आणाचाहाए जओ सुद्धपि य कम्ममादि निद्दिष्टुं । तदबाहाए उ फुड तंपि य सुद्धति एसाणा ॥ १८६ ॥ तन्निवेक्खो नियमा परिणामोऽविहु असुद्धओ चेवं । तित्थगरेऽबहमाणाऽसग्गहरूबो मुणेयधो ॥१८७॥ गल- मच्छभवविमोयगविसन्नभोईण जारिसो एसो । मोहा सुहोऽवि असुहो तप्फलओ एवमेसोऽवि ॥१८८ ॥ जो मंदरागदोसो परि- ARRORRER ॥१५५॥ RA
रोहिणी-
दृष्टान्तः
आज्ञा-
सारताच
RSS
दशशास्त्रीय णामो सुद्धओ तओ होति । मोहम्मि य पवलम्मि य ण मंदया हदि एएसि ॥ १८९ ॥ संमोहसत्थयाए जहाऽहिओ हंत
उपदेश पदे दुक्खपीरणामो। आणाबज्झसमाओ एयारिसओऽवि विनेओ ॥ १९० ॥ एत्तो चिय' अवणीया किरियामेत्तेग जे किलेसा उ ।
मंडुकचुनकप्पा अनेहिवि वन्निया णवरं ॥ १९१ ॥ सम्मकिरियाए जे पुण ते अपुणभावजोगओ चेव । णेयऽग्गिदड्डतच्चुन्नतुल्लमो
॥१५६॥ सुवयणविणिओगा ॥ १९२ ॥ मासतुसादीयाण उ मग्गणुसारित्तओ सुहो चेव । परिणामो विनओ महोहसण्णाणजोगाओ॥१९३॥
रुद्दो खलु संसारो सुद्धो धम्मो तु ओसहमिमस्स । गुरुकुलसंवासे सो निच्छयओ णायमत्तेणं ॥ १९४ ॥ जे कुणति एवमेवं तस्साणं
सबहा अलंघतो । एगागिभोयणम्मिवि तदखंडणमो इह णायं ॥ १९५ जह ।। चेव चंदउत्तस्स विब्भमो सव्वहा ण चाणके । सव्वत्थ
तहेवऽस्सवि एत्तो अहिगो सुहगुरुम्मि ॥१९६॥ अन्नत्थवि विनओ नाभोगो चेव नवरमेयस्स । न विवज्जउत्ति नियमा मिच्छत्ता-
ईणऽभावातो ॥ १९७ ॥ एसो य एत्थ गरुओ णाणज्झवसायसंसया एवं । जम्हा असप्पवित्ती एत्तो सम्वत्थऽणत्थफला ॥ १९८॥
मग्गणुसारी सद्धो पन्नवणिज्जो कियावरो चेत्र । गुणरागी सकारंभसंगओ जो तमाहु मुणिं ॥ १९९ ॥ एयं च अत्थि लक्खणमिमस्स
निस्सेसमेव धनस्स । तह गुरुआणासंपाडणं च गमगं इह लिंगं ॥ २०० ॥ सत्तीए जतितव्यं उचियपवित्तीए अनहा दोसो । मह-
गिरिअज्जसुहत्थी दिद्रुतो कालमासज्ज ॥२०१॥ पाडलिपुत्ति महागिरि अज्जसुहत्थी य सेविसुभूती । वइदिस उज्जेणीए जिय-
पडिमा एलगच्छं च ॥ २०२ ॥ दो शूलभद्दसीसा जहोइया आइमो य इयरत्ति । ठविउं गच्छेऽतीओ कप्पोत्ति तमासिओ किरियं
॥ २०३ ॥ एसणसुद्धातिजुओ वसुभूतिगिहम्मि कारणगएण । दिठो गोयरवत्ती इयरेणब्भुडिओ विहिणा ॥ २०४ ।।
सेष्ठिस्स विम्हओ खलु तग्गुणकहणाएँ तह य बहुमाणो। ठितिसवणुज्झियधम्मं पायमणाभोगसद्धाए ॥ २०५ ॥ उवओगपरित्राणं
k
॥१५६॥
दशशास्त्रीय उपदेश पदे मूकवृत्चंच ॥१५७॥ कहणाऽवक्कमण वहादसं तत्तो । संभासिऊण गमणं काला एलगच्छति ॥ २०६॥ मिच्छत्त सड्डिहासो पच्चक्खाणम्मि तह सयग्ग महागिरि- हणं । वारण पवयणदेवयसज्झिलगोगाहिमाभोगे ॥ २०७॥ तलघाय अच्छिपाडण सड्डी उस्सग्ग देव उड्डाहो । एलच्छि बोहि नगरं तओ य त एलगच्छति ॥ २०८॥ तत्थ य दसन्नकूडो गयग्गपयगो दसन्नरायम्मि । वीरे इड्डा बोहण एरावयपयसुजोगणं ।। २०९॥ दंता पुक्खरिणीओ पउमा पत्ता य अठ पत्तेयं । एककरम्मपेच्छण नरेंदसंवेग पयज्जा ॥ २१० ॥ एयम्मि पुन्नखेत्ते तेणं कालो को सुविहिएणं । तत्तो समाहिलाभो अन्ने उ पुणोऽवि तल्लामा ॥२११॥ जस्स जहिं गुणलाभो खेत्त कम्मोदयाइहेऊओ । तस्स तयं किल तिन्थं तहासहावत्तओ कई ॥ २१२ ॥ आराहिऊण तहियं सो कालगतो तहिं महासत्तो । वेमाणिएमु मतिमं उववन्नो इड्डिजुत्तेसु ॥ २१३ ॥ इयरो उज्जेणीए जियवंदण वसहिजायणा साहू । भद्दागेहमी जाणसालत्थाणं णलिणिगुम्मे ॥ २१४ ॥ सवणमवंती- सुकुमाल विम्हय सरणं विराग गुरुकहणा । पयामि उस्सुगोऽहं करेमि तह अणसणं सिग्धं ॥ २१५ ॥ जणणी पुच्छमणिच्छे मा हु सयंगहियलिंगमो दाणं । कंथारिंगिणि सिवपेल्ल जाम जाणूरुपोट्ट मओ ॥२१६॥ अहियासिऊण तग्गयचित्तो उववन्नगो तहिं सो उ। गंधोदगादि गुरुसाहणं च महाएँ बहुयाणं ॥ २१७ ॥ गोसम्मि तहिं गमणं मयकिरिया देसणा गुरूणं च । पचयणं णावना तीएर पुत्तोत्ति आयतणं ॥ २१८ ॥ एमादुचियकमेणं अणेगसत्ताण चरणमाहीण । काऊण तओऽवि गतो. विहिणा कालेण सुरलोयं ॥ २१०॥ दुपहवि जह जोगत्तं तहा पवित्ती अणेगहा एसा । भणिया णिउणमतीए वियारियव्वा य कुसलेणं ॥ २२०॥ कप्पेऽतीते ॥१५७॥ तकिरियजोगया फासिया महागिरिणा । तह गच्छपालणणं सुहत्थिणा चेव जतितव्यं ॥ २२१ ॥ एवं उचियपवित्ती आणा आराहणा मुपरिसुद्धा । थेवात्रि होति बीयं पडिपुनाए ततीए उ ॥२२२॥ संथारपरावत्तं अभिग्गहं चेव चित्तरूवं तु । एत्तो उ कुसलवुद्धी विहार-
महागिरि-
वृत्तं
मूकवृत्तंच
दशशासीय पडिमाइसु करेंति ॥२२३॥ अकए चीजक्खेवे जहा सुवासेऽवि न भवती सस्सं। तह धम्मवीयविरहे ण सुस्समाएवि तस्सस्सं ॥२२४॥
उपदेश पदे आणापरतंतेहिं ता बीजाधाणमेत्थ कायव्वं । धम्मम्मि जहासत्ती परमसुहं इच्छमाणेहिं ॥ २२५ ॥ सुगइ य तेणणायं एत्थं बोही'
पत्तिविग्धकरं । तं चेव उ कुसलेहिं भावयन्नं पयत्तेणं ॥ २२६ ॥ कोसनि सोद्विसुय गाढपीती पाएण तुल्लफलसिद्धी । वीरोसरणे
॥१५८॥
सवणं बोहिअभावेशु य विसेसो ॥ २२७ ॥ हरिसो मज्झत्थतं परोप्परं चित्तजाणणा भेओ । पुच्छा अबोहि नेहे बहुजोगोऽबीजगो
कह णु ? ॥ २२८ ॥ दंगियपुत्ता गोहरण पच्छखेड' णगसेलगुहसाहू । धम्मपसंसपओसा बीयाबीया दुवेण्हपि ॥ २२९ ॥ एवं कम्मो-
वसमा सद्धम्मगयं उवाहिपरिसुद्धं । थेवं पणिहाणादिवि बीजं तस्सेव अणहंति ॥ २३० ॥ एवं च एत्थ णेयं जहाकहिंचि जायम्मि
एयम्मि । इहलोगादणवेक्खं लोगुत्तरभावरुइसारं ॥ २३१ ॥ पायमणक्खेयमिणं अणुहवगम्मं तु सुद्धभावाणं । भवरवयकरंति गरुयं
बुहेहि सयमेव विनेयं ॥ २३२ ॥ ज दवलिंगकिरियाऽणंता तीया भवम्मि सगलावि । सोसि पाएणं ण य तत्थऽवि जायमेयंति
॥ २३३ ।। ता एयम्मि पयत्तो ओहेणं वीयरायवयणम्मि । बहुमाणो कायमो धीरेहि कयं पसंगेण ॥ २३४ ॥ यावच्चं न पडति
अणुबंधेल्लंति सहरिसं एको । एत्तो एत्थ पयति धणियं णियसत्तिनिरवेक्खं ॥ २३५॥ अन्नो उ किं इमं भन्नतित्ति वयण,ओ
कह व कायव्यं । सत्तीएँ तह पयट्टति जह' साहति बहुगमेयं तु ॥ २३६ ॥ पुरिसं तस्मुवयारं अवयारं वऽप्पणो य णाऊगं । कुज्जा
यावडियं आणं काउं निरासंसो ॥ २३७ ॥ आणाबहुमाणाओ सुद्धाओ इह फलं विसिट्ठति । ण तु किरियामेत्ताओ पुवायरिया
तहा चाहु ॥ २३८ ॥ भावाणाबहुमाणाओ सत्तिओ सुकिरियापवित्तोवि । नियमेणं चिय इहरा ण तको सुद्धोत्ति इछा सा ॥२३॥
एईए उ विसिई सुवन्नघडतुल्लमिह फलं नवरं । अणुबंधजुयं संपुनहेउओ सम्ममवसेयं ॥ २४० ॥ किरियामेत्तं तु इहं जायति
SSCREER
॥१५८॥
दशशास्त्रीय
उपदेश पदे
द्रव्याज्ञाया
स्वरूप
भावाज्ञा
कटकज्वर
मोहसमा
विघ्ना
॥१५९॥
लद्धादवेक्खयाएऽवि । गुरुलाधवादिसन्नाणवज्जियं पायमियरेसि ॥ २४१ ॥ एत्तो उ निरणुबंध मिम्मयवडसरिसमो फलं णेयं
कुलडादियदाणाइसु जहा तहा हंत एयंपि ।। २४२ ॥ तम्हा भावो सुद्धो सयपयत्तेण हंदि परलोए । कायव्यो बुद्धिमया आणोवग-
जोगतो णिच्चं ।। २४३ ।। जो आणं बहु भन्नति सो तित्थयरं गुरुं च धम्मं च। साहेति य हियमत्थं एत्थं भीमेण दिद्वन्तो ॥२४४॥
तगराए रतिसारो राया पुत्तो य तस्स भीमोत्ति । साहुसगास णीओ धम्मं सोऊण पडिबुद्धो ॥ २४५ ॥ परमुवयारी ताओ इमस्स
सति अप्पियं ण कायव्यं । घेत्तूणऽभिग्गहे तो सावगधम्मं सुहं चरति ॥२४६॥ वणिकन्न राय रागे वरणं णो पुत्त रज्ज न करेमि ।
तुह पुत्त न परिणेमी कालेणं बंभयारित्ति ॥ २४७॥ दिन्नापुत्तो राया भीमो गिहवंम सक्कथुति आणा । देवाऽऽयल्लग गणिया वाव-
जति निक्किचाऽधम्मो ॥ २४८ ॥ आणाभावणजोगा रागाभावो इमस्स धीरस्स । वयमंसपाववावत्तिरक्खणे सुकरुणाधम्मो ॥२४९॥
आयारामो जाओ आणं सरिऊण वीयरागाणं । इय धम्मो सेसाणवि विसए एयं करेंताणं ॥ २५० ॥ अन्ने गयपिंडो दम्भहत्थ-
गाणातो दम्भदाणेणं । भीमं पियामहं खलु पाएणेवं चिय कहेंति ॥ २५१।। एवं च पारतंतं आणाए णो अभिन्नगंठीणं । परिसोतोऽ-
भिमुहाणवि पायमणाभोगमावाओ ।। २५२ ॥ गठिगसत्ताऽपुणबंधगाइयाणपि दब्बतो आणा । नवरमिह दव्यसद्दो भइयव्यो सम-
यणीतीए ॥ २५३ ।। एगो अप्पाहन्ने केवलए चेव बट्टती एत्थ। अंगारमहगो जह' दयायरिओ सयाऽभयो ॥ २५४ ॥ अन्नो
पुण जोगते चित्ते गयभेदओ मुणेयचो । माणिओववाउत्ति दवदेवो जहा साहू ॥२५५ ॥ तत्थाभन्बादीणं गठिगसत्ताण-
मप्पहाणत्ति । इयरेसि डोग्गताए भावाणाकारणत्तेण ॥ २५६ ॥ लिंगाण तीऍ भावो न तदत्थालोयणं ण गुणरागो। णो विम्हओ
ण भवभयमिय पच्चासो य दोहंपि ॥ २५७ ।। अंगारमदगो च्चिय आहरणं तत्थ पढमपक्खम्मि । गोविंदवायगो पुण बीए खलु
॥१५९॥
दशशास्त्रीय
उपदेश पदे
द्रव्याज्ञाया
स्वरूपं
भावाज्ञायाँ
कंटकज्वर
मोहसमा
विघ्नाः
॥१६॥
होति णायव्यो ॥ २५८ ॥ भावाणा पुण एसा सम्मदिहिस्स होति नियमेण । पसमादिहेउभावा णिवाणपसाहणी चेव ॥ २५९ ॥
एयाए आलोचइ हियाहियाइमतिनिउणनीतीए । किच्चे य संपयति पायं कज्जं च साहेति ॥ २६० ॥ पडिबंधोऽविय एत्थं
सोहणपंथम्मि संपयदृस्स । कंटगजरमोहसमो विन्नेओ धीरपुरिसेहिं ॥ २६१॥ जह पावणिज्जगुणणाणतो इमो अवगमम्मि एतेसिं ।
तत्थेव संपयति तह एसो सिद्धिकज्जम्मि ॥ २६२॥ मेहकुमारो१ एत्थं डहणसुरो२ चेव अरिहदत्तो ३ य आहरणा जहसंखं विनेया
समयनीतीए ॥ २६३ ॥ रायगिह सेणित धारणी य गय सुमिण दोहलो मेहे । अभये देवाराहण संपत्ती पुत्तजम्मो य ॥ २६४ ॥
मेहकुमारो नाम सावग संवेगओ य पधज्जा । संकुड वसही सेज्जा राओ पादादिघट्टणया ॥२६५॥ कम्मोदय संकेसो गिहि गोर-
व ताव जामि तहिं चिंता । गोसे वीराभासण सच्चति न जुत्तमेयं ते ॥२६६॥ जमिओ उ तइयजम्मे तमासि हत्थी सुमेरुपहनामा।
बुड्डो वणदवदड्डो सरतित्थे अप्पसलिलम्मि ॥ २६७ ॥ गयभिन्नो वियणाए सत्तदिण मओ पुणो गजो जाओ । मेरुप्पम जूहबई वण-
दव जातीसर विभासा ॥ २६८ ॥ वासे थंडिलकरणं कालेण वणदवे तहिं ठाणं । अन्नाणवि जीवाणं संवढे पायकंडूयणं ॥ २६९॥
तद्देसे ससठाणे अणुकंपाए य पायसंवरणं । तह भवपरित्तकरणं मणुयाउय ततियदिणपडणं ॥२७०॥ एत्थं जम्मो धम्मो तम्मि मयक-
लेवरे सिगालाई । तह सहणाओ य गुणो एसोत्ति गओ य संवेगं ।। २७१ ॥ मिच्छादुक्कडसुद्धं चरणं काउं तहेव पयज्ज । विज-
ओववाउ जम्मंतरम्मि तह सिज्झणा चेव ॥ २७२ ॥ कंटगखलणातुल्लो इमस्स एसोत्ति थेवपडिबंधो । तत्तो य आभवपि हु गमणं
चिय सिद्धिमग्गेणं ॥ २७३ ॥ १॥ पाडलिपुत्त हुयासण जलणसिहा चेव जलण डहणा य। सोहम्म पलियपणगं आमलकप्पाय णट्टत्थे
॥ २७४ ॥ संघाडगसज्झिलगा कुटुंबगं धम्मघोसगुरुपासे । पाइयं कुणति तवं पधज्ज चेव जहसति ॥ २७५ ॥ जलणडहणाण
॥१६०॥
दशशास्त्रीय उपदेश पदे मोहपति वन्धे । अर्हद्दत्तः ॥१६॥ गवरं रिजुभावो तत्थ पढमगो सम्म । विदिओ पुण मायावी किरियाजुत्तो उ तह चेव ।। २७६ ।। किरियाए अइसंधति इतरं मायाएँ तग्गयाए उ । एवं पायं कालो सलेहणमो उ सोहम्मे ॥ २७७ ।। अभिंतरपरिसाए पणपलियाऊ महिड्डिया जाया । आमलकप्पोस- रणे पट्टविहि विवजओ तेसि ॥२७८॥ एवं विउव्यइस्सं एवं चिय तत्थ होति एक्कस्स । इयरस्स उ विवरीय जाणगपुच्छा गणहरस्स २७ ।। भगवंत कहण मायादोसो किरियागतो उ एसोत्ति । अणुगामिओ य पायं एवं चिय कवि भवगहणे ॥ २८० ॥ विव- रीयविगलकिरियानिबंधणं जं इमस्स कम्मति । एवंविहकिरियाओ उ हंदि एतं तदुप्पन्नं ॥ २८१ ॥ ता कइयवि भवगहणे सबलं एयस्स धम्मणुहाणं । थेवोऽविऽसदभासो दुक्खेणमवेति कालेण ॥ २८२ ॥ जरखलणाए सरिसं पडिबंधमिमस्स आहु समयण्णू । तत्तो भावाराहणसंजोगा अविगलं गमणं ॥ २८३ ॥ २॥ एलउरं जियसत्तू पुत्तो अवराजिओ य जुवराया। विदिओ य समरकेऊ कुमार- भुत्तीऍ उजेणी ॥ २८४ ॥ पञ्चतविग्गहजए आगच्छंतस्स नवरि जुवरन्नो । राहायरियसमीवे धम्मभिवत्तीऍ णिक्खमणं ॥२८५॥ तगराविहार उज्जेणीओ तत्थऽजराहसाहूणं । आगमणं पडिबत्ती विहारपुच्छा उचियकाले ॥ २८६ ॥ रायपुरोहियपुत्ता अभद्दगा तक्कओ उ उवसग्गो। सेसो उ निरुवसग्गो तत्थ विहारो सति जइणं ॥२८७॥ अवराजियस्स चिंता पमत्तया भाउणो महादोसो । तह चेव कुमाराणं अणुकंपा अस्थि मे सत्ती ॥ २८८॥ गुरुपुच्छ गमण संपति पवेसो वंदणादि उचियठिई । सति कालुग्गाहणमच्छणं खु अहमत्तलद्धी उ ॥२८९॥ ठवणकुलादिनिर्दसण पडिणीयगिहम्मि धम्मलाभोत्ति । अंतेउरियासन्नणमवहेरि कुमारगागमणं ॥२९०॥ पढम दुवारपट्टण बंदण णच्चाहि तत्थ सो आह । कह ? गीयवाइएणं भणति अम्हे इमं कुणिमो ॥ २९१॥ आरंभविसमतालं अको- चकोत्रेण एव णच्चामि । कड्डण जयणनिउर्दू, चित्तालिहियब्व साहुगमो ॥२९२॥ पीडतराय न अडण पइरिके चिंत सोहणनिमित्त । ॥१६॥ - मोहप्रति बन्धे अर्हद्दत्तः जर दशशास्त्रीय होहिति चरणति धितीजोगो सज्झायकरणं तु ॥२९३ ॥ राय कुमारावेयण गुरुमूलागमण खमसु अवराहं । आह गुरू नवि जाणे उपदेश पदे 6 साहूहि थंभिया कुमरा ॥ २९४ ॥ पुच्छा ण केणइ ततो रायाऽऽह न एयमनहा भंते ! । आगंतुगम्मि संका साहण रायागमण जाणं ॥ २९५॥ विलितो रायणुसासण मिच्छादुकाड कुमार विनवणं । जोएह ते. गुणेहि इच्छामी पुच्छह ततेत्ति ॥२९६॥ न चएति तत्थ ॥१६२॥ गमणं मुहजोयण कहण पुच्छ संवेगो । तह वीजब्भासाओ संजोयण चरिय निक्खमणं ॥ २९७ ॥ रायकुमारे चिन्ता, उचगारी सुट्ठ अम्ह भगवंति । इयरस्सवि एसच्चिय, मणागमविहिम्मि उ पओसो ॥ २९८॥ अपडिकमणं कालो देवुववाओ उदारमो भोगा । चवण निमित्ते पुच्छा बोही ते दुल्लहा भयवं ॥ २९९॥ किन्तु निमित्तं थेवं न महाविसयं कता णु लाभत्ति । एत्थाणंतरजम्मे, कत्तो ? नियमातिजीवाओ ॥ ३००॥ कहिं सो! कोसंबीए किनामो ? मूयगो उ वितिएणं । पढमेणऽसोगदत्तो किमेयमिति पुनभवकहणा ॥ ३०१॥ एत्थ उ तावससेट्टी, आरंभजुओ मओ गिहे कोलो। सरणं सूवारीए, णिहओ मज्जारिमन्नुहतो ॥ ३०२॥ तत्थोरग सूयारी भय सरणं लोगघातितो जातो । नियपुत्तसुओ सरणं मूयव्यय कुमर चउणाणी ॥ ३०३॥ खेत्ताभोगे णाणं, समओ एयस्स बोहिलामम्मि । आलोचिऊण साहू संघाडगपेसणं पाढो ॥३०४॥ तावस! किमिणा मूथब्बएण गडिवज्ज जाणिउं धम्मं । मरिऊण सूयरोरग जातो पुत्तस्स पुत्तोत्ति ॥ ३०५ ॥ विम्हय वंदण पुच्छा गुरु जाणति कत्थ सो महाभागो ? । उज्जाणे तग्गमणं वंदण कणा य संवोही ॥ ३०६॥ तहवासणातो णामं णावगयं तं ततो उ मूओत्ति । एवं वितियं णाम एयं एयस्स विनेयं ॥ ३०७ ॥ एत्तोऽवि कत्थ बोही ? रम्मे वेयड्डसिद्धकूडम्मि । कह पुण ? जाईसरणा, तं कत्तो ? कुंडलजुयाओ ॥३०८॥ कोसंबागम मुगग साहण संगार गमण वेयड्ढे । कूडे कुंडलठावण सति फल चिंतारयणदाण ॥ ३०९॥ गमणं चवणुप्पाओ, अंबेसु अकालडोहलो किसया । S4 ॥१६२॥ AN
दशशास्त्रीय
उपदेश पढ़े
मोहस्ख-
लना ज्ञान
गमें मंत्री
कर्माद्यम
॥१६३॥
साम्यं
संका सव्वा उ जिणे चिंतारयणाओ तस्सिद्धी ॥ ३१० ॥ निष्फत्ति पसब नवकार पीहगो अरहदत्तनामति । चेतिय साहू णयणं,
अभत्ति रडणम्मि चउकन्ना ॥ ३११ । साहणमप्पत्तियणं मूयग पन्चज्ज देवलोगोत्ति । ओहिपउंजण जाणण गाढं मिच्छति संकेसो
॥ ३१२ ॥ वाहिविहाणं वेज्जा पच्चक्खाणंति वेयणा अग्गी । देवस्स सबर घोसण दिट्ठो रुद्दो पयत्तेणं ।। ३१३ ॥ मझपि एस
वाही ता एवमडामि जावणाहेउं । एसोवि हु जति एवं ता फेडेमित्ति पडिवत्ती ॥ ३१४ ॥ चच्चरमादिहाणं वाहीनिग्गमणध्वेयणा
पउणो । असमय साहु विउधणमुवायमो दव्यपव्यज्जा ॥३१५॥ तच्चाग गिहागमणेवमादि पडिवत्ति तह पुणो वाही । विहाण सयण
वेज्जस्स पासणा सेव पण्णवणा ॥ ३१६ ॥ एवं पुणोऽवि नवरं मए समं अडतु एव पडिबने । गोणत्तगहण निग्गम सदावि मत्तु-
लमो किरिया ॥ ३१७ ॥ गामपलित्तविउच्चणमुम्मगे जक्खपूय पडणं च । कुंडगचाई सूयर कूवे गो जुजमदुरुच्चा ॥ ३१८ ॥ तण-
विझवणादीसुं जपतो किं च चोदितो णिउणं । णो माणुसो मणागं संवेगे साहियं सच ।। ३१९ ॥ वेयड्डनयण कूडे कुंडलजुयलम्मि
भाव संघोही । पयज्जा गुरुभत्ती अभिग्गहाराहण सुरेसुं ॥ ३२० ॥ मोहक्खलणसमाणो एसो एयस्स एत्थ पडिबंधो । णेओ तओ
उ गमणं सम्म चिय मुत्तिमग्गेण ॥ ३२१ ॥ एवं णाऊण इमं परिसुद्धं धम्मीयमाहिगिच्च । बुद्धिमया काययो जत्तो सति अप्पम-
तेणं ॥ ३२२ ॥ परिसुद्धाणाजोगा पाएणं आयचित्तजुत्ताणं । अइरोदपि हु कम्मं ण फलइ तहभावओ चेव ॥ ३२३ ॥ बाहिम्मि
दीसइ इमं लिंगेहिं अणागयं जयंताणं । परिहारेतरभावा तुल्लनिमित्ताणवि विसेसो ॥ ३२४ ॥ एगम्मि भोयणे मुंजिऊण जाए
मणागमज्जिण्णे । सइ परिहारारोग्गं अउऽण्णहा वाहिभावो उ ॥ ३२५ ॥ ववहारओ णिमित्तं तुल्लं एसोऽवि एत्थ तत्तंगं । एत्तो
पवित्तिओ खलु णिच्छयनय भावजोगाओ ॥ ३२६ ॥ एवमिहाहिगयम्मिवि परिसुद्धाणा उ कम्मुबक्कमणं । जुज्जइ तब्भावम्मि य
»
॥१६॥
मोहस्ख-
लना ज्ञान
गर्भ मंत्री
कर्मोद्यम
साम्य
दशशास्त्रीय भावारोग्गं तहाभिमयं ॥ ३२७ ॥ एयमिह होइ विरियं एसो खलु एत्थ पुरिसगारोति । एवं तं दुण्णेयं एसो च्चिय णाणविसओ-
उपदेश पदे वि ॥ ३२८ ।। आहरणं पुण एत्थं सनणयविसारओ महामंती। मारिणिवारणखाओ णामेणं नाणगब्भोत्ति ॥ ३२९ ॥ साली
जियसत्तू राया सचिनो उ णाणगब्भो से । मित्तागम पुच्छा अत्थकत्थाणि किं कस्स' ॥ ३३० ॥ मंतिस्स मारिपडणं कइया
पक्खारउत्ति तुसिणीया। सब्वेवि मंतिणिग्गम काले णमित्तिगाहवणं ॥ ३३१ ॥ पइरिके पुच्छा कह सुयदोसा पच्चओ कुसुमि-
॥११४॥
णोति । पूजा वारण संवाय पुत्तमालोचण गिरोहो ॥ ३३२ ॥ मंजूसाए पक्खस्स भोयणं पाणगं च ताला य । अत्थं साहर रण्णो
भणणमाणिच्छे तयाणयणं ॥ ३३३ ॥ देव इह सबसारं किमणेणं पक्खमेग रक्खावे । दारण्णतालसीसगादा अट्ठ पाहरिया
॥ ३३४ ॥ तेरसमम्मि य दियहे रण्णो धूयाए वेणिछेओत्ति । मंतिसुया किल फुद्रं भवणे रण्णो महाकोवो ॥ ३३५ ॥ घाएह तयं
अहवा सव्वेच्चिय डहह मत्तगा एए । किंकरगम गेण्हण भंडणा य पेच्छामु देवत्ति ॥ ३३६ ॥ दिट्ठम्मि एत्थ जोग्गं तत्तं जाणाहि
मुद्दसंवाओ । उग्घाडणे णिरूनण छुरिया वेणी य मंतिसुओ ॥ ३३७ ॥ सज्झस किमिदं देवो जाणइ तह विम्हओ उ सम्बेसि ।
तप्पुच्छ पूयणा सधणासणो वेणिछेयाउ ॥ ३३८ ॥ एत्तो उ किल पयट्टो एत्थाहं जाव एवमेवात्ति । एवमचितं कम्मं विरियपि य
बुद्धिमंतस्स ।। ३३९ ॥ अणिययसहावमेयं सेविक्रमकम्मुणो सरूवं तु। परिसुद्धाणाजोगो एत्थ खलु होइ सफलोत्ति ॥ ३४० ॥ एत्तो
उ दोवि तुल्ला विण्णेया दिव्यपुरिसकारत्ति । इहरा उ णिप्फलतं पावइ णियमेण एकस्स ॥ ३४१ ॥ दारुयमाईणमिणं पडिमाइसु
जोग्गयासमाणतं । पच्चक्खादिपसिद्ध विहावियन्वं बुहजणेणं ॥ ३४२ ॥ न हि जोगे नियमेणं जायइ पडिमाइ ण य अजोगत्तं ।
तल्लक्खणविरहाओ पडिमातुल्लो पुरिसगारो ॥ ३४३ ॥ जइ दारु चिय पडिमं अक्खिवइ तओ य हंत णियमेणं । पावइ सव्वत्थ इमा
॥१६४॥
स
कर्मोद्यमौ
दृष्टिशुद्धौ
चित्रकरः
विषय प्रति
भासादि
दशशास्त्रीया अहवा जोग्गंऽपजोगंति ।। ३४४ ॥ नय एव लोगणीई जम्हा जोगाम्म जोगववहारो । पडिमाणुप्पत्तीयवि अविगाणेणं ठिओ एत्थ
उपदेश पदे ॥ ३४५ ॥ एवं जइ कम्मं चिय चित्तं अक्खिवइ पुरिसगारं तु । णो दाणाइसु पुण्णाइभेयमोऽज्झप्पभेएण ॥३४६॥ तारिसयं चिय
अह तं सुहाणुबंधि अज्झप्पकारित्ति । पुरिसस्स एरिसत्ते तदुवकमणाम्म को दोसो ? ॥ ३४७ ॥ एत्थ परंपरयाए कम्मपिहु तारि-
संति वत्तव्यं । एवं पुरिसं चिय एरिसत्तमाणिवारियप्पसरं ॥ ३४८॥ उभयतहाभावो पुण एत्थं णायण्णसम्मओ णवरं । ववहारोवि
॥१६५॥
हु दोहवि इय पाहण्णाइनिष्फण्णो ॥ ३४९ ॥ जमुदग्गं थेवेणं कम्मं परिणमइ इह पयासेण । तं दइवं विवरीयं तु पुरिसगारो मुणे-
यन्बो ॥ ३५० ॥ अहवऽप्पकम्महेऊ ववसाओ होइ पुरिसगारोत्ति बहुकम्माणिमित्तो पुण अज्झवसाओ उ दइवोत्ति ॥ ३५१ ॥
णायमिह पुण्णसारो विक्कमसारो य दोणि वणियसुया । णिहिपरतीरधणागम तह सुहिणो पढमपक्खम्मि ॥३५२॥ दाणुवभागणि-
हिलाभओ ददं आविगला उ एकस्स । परतीरकिलेसागमलाभाओ एव बीयस्स ॥ ३५३ ॥ रायसवणम्मि पुच्छा णिवेयणं अवितह
दुविण्हपि । दइवेयरसंजुत्ता पवायविण्णासणा रण्णो ॥ ३५४ ॥ एगणिमंतणमविगलसाहणजोगोऽकिलेसओ चेव । भोगोविय एयस्स
उ एवं चिय दड़बजोगेण ॥ ॥ ३५५ ॥ अण्णस्स वच्चओ खलु भोगम्मिवि पुरिसगारभावाओ। रायसुयहारतुट्टण रुयणे तप्पोयणा-
जोओ ॥ ३५६ ॥ पक्खंतरणायं पुण लोउत्तरियं इमं मुणेयव्यं । पढमंतचकवट्टी सगणियलच्छेदणे पयर्ड ॥ ३५७ ॥ कयमेत्थ पसं-
गेणं सुद्धाणाजोगतो सदा मतिमं । वद्देज धम्मठाणे तस्सियरपसाहगत्तेणं ॥ ३५८ ॥ तस्सेसो उ सहावो जमियरमणुबंधई उ निय-
मेण । दीवोव्य कज्जल सुणिहिउत्ति कज्जंतरसमत्थं ॥ ३५९ ।। एत्तो उ दिट्ठिसुद्धी गंभीरा जोगसंगहेसुति । भणिया लोइयदिटुंतओ
तहा पुन्चसूरीहिं ॥३६०॥ साएयम्मि महबलो विमल पहा चेव चित्त परिकम्मे । णिप्फति छ?मासे भूमीकम्मस्स करणं च ॥३६१॥
॥१६५॥
दशशासीय
उपदेश पदे
कर्मोद्यमो
दृष्टिशुद्धौ
चित्रकरः
विषय प्रति
भासादि
॥१६६॥
दूयापुच्छण रण्णो कि मज्झं णत्थि देव' चित्तसभा। आदेसो निम्मवणा पहाणचित्तगरबहुमाणो ॥ ३६२ ॥ अण्णोऽण्णभित्ति-
जवणिग किरिया छम्मासओ उ एगेण । णिम्मवणं अनेणं भूमीकम्मं सुपरिसुद्धं ॥ ३६३ ॥ रायापुच्छणमेगो णिम्मवियं बीय भूमि-
करणम्मि । आहूसुग णिवदंसण चित्ते तोसो उचियपूजा !) ३६४ ॥ जवणीविक्खेवेणं तस्संकम रम्म रायपासणया। किं वेयारासि ण
हु देव ! संकमो जवणिगा णो उ ॥ ३६५ ॥रण्णो विम्हय तोसो पुच्छा एवं तु चित्तविहि सम्म। भावण वण्णगसुद्धी थिरबुड्डी
विवज्जओ इहरा ॥ ३६६ ॥ साहुत्ति महापूजा अच्छउ तुल्लाए चव किरियाए । धम्मट्ठाणविसुद्धी एमेव हवेइ इट्ठफला ॥ ३६७ ॥
अज्झप्पमूलबद्धं इत्तोऽणुट्ठाणमो सयं चिंति । तुच्छमतुल्लमएणं अण्णेऽवज्झप्पसत्थण्णू ॥ ३६८ ॥ सुद्धाणाजोगाओ अज्झप्पं सति
इओ समालोचो । हंदि अणुढाणगओ ततो य तं नियमतो होति ॥ ३६९ ॥ एसो उ तहाभब्यत्तयाएँ संजोगतो निओगेण । जायति
भिन्ने गठिम्मि अन्नहा णो जतो भणियं ॥ ३७० ॥ वेहपरिणामरहिते ण गुणाहाणमिह होति रयणम्मि । जह तह सुत्ताहाणं न
भावतोऽभिन्नगंठिम्मि ॥ ३७१ ॥ जह तश्मि ते ण जोगा बज्झा संतोऽवि तत्तओ णेए । तह दव्वसुत्तजोगा पायं जीवाण विण्णेया
॥ ३७२ ॥ विसयपडिहासमित्तं बालस्सेवऽक्खरयणविसयंति । वयणा इमेसु णाणं सवत्थऽण्णाणमो णेयं ॥ ३७३ ॥ भिन्ने तु इतो
णाणं जहक्खरयणेसु तग्गयं चेव । पडिबंधम्मिवि सद्धादिभावतो सम्मरूवं तु ॥ ३७४ ॥ जमिणं असप्पवित्तीऍ दव्यओ संगयपि
नियमेण । होति फलंगं असुहाणुबंधवोच्छेयभावाओ ॥ ३७५ ॥ एसो य एत्थ पावो मूलं भवपायवस्स विन्नेओ । एयम्मि य वोच्छिन्ने
वोच्छिन्नो चेव एसोति ॥ ३७६ ॥ एत्तो च्चिय एयम्मी जत्तोऽतिसएण सेसगाणंपि । एत्थ दुवे सज्झिलगा वाणप्पत्था उदाहरणं
॥ ३७७ ॥ अंगिरसगालना चाणपत्थ लहुगस्स जेह वणगमणं । निग्गम कुसादिहेउं तस्सियर पडिच्छणं चेव ॥ ३७८ ॥ कालाति-
॥१६६॥
॥१६॥
दशशास्त्राय उपदेश पदे अशुभानु बन्धः सुल्लक संकाशादि दृष्टान्ताः ॥१६७॥ कम भुक्खा दाडिमगह आगमो उ इतरस्स । वंदण पासण पुच्छा एत्तो पच्छित्ति णो वदे ॥ ३७९ ॥ देह इमं गच्छ निवं मग्गाहि सदूर पादलेवोत्ति । गमणं निवमग्गण धम्मसत्थि च्छेओ उ हत्थाणं ॥ ३८० ॥ तत्तो आगमचिण्णव्वतोसि बंदण णतीए ण्हाणं तु । हत्थुल्लुझण साहण पाणायामे तहा भावो ॥ ३८१ ॥ पुच्छा किं णो पढमं असुद्धितो तं वतित्ति गुरुदोसो । किरियापत्थाहरणा ण अन्नहाज्वेति अणुबंधो ॥ ३८२ ॥ रुद्दो य इमो एत्थं चइयव्यो धम्ममग्गजुत्तेहिं । एयम्मि अपरिचत्ते धम्मोवि हु सबलजो होति ॥ ३८३ ।। लोउत्तरंपि एन्थं निदरिसणं पत्तदंसणाईचि । असुहाणुवंधतो खलु अणंतसंसारिया बहवे ॥ ३८४ ॥ चउदसपुबंधराणं अपमत्ताणंपि अंतरं समए । भणियमणतो कालो सो पुण उववज्जए एवं ॥३८५॥ गंठीओं आरओविहु असई बंधो ण अण्णहा होइ। ता एसोऽवि हु एवं णेओ असुहाणुबंधोत्ति ॥ ३८६ ॥ नगु सुद्धाणाजोगो आसि च्चिय पत्तदंसणाईणं । तेसिममुहाणुवंधो णाव- गओ कह णु एत्तो उ ? ॥३८७ । एयापगमणिमित्त कह व एसो उ हंत केसिंचि । एयं मिहो विरुद्ध पडिहासइ जुज्जए कह णु ? ॥ ३८८ ॥ भण्णइ जहोसहं खलु जत्तेण सया विहाणओ जुत्तं । तह वोच्छिदइ वाहिं ण अण्णहा एवमेसोऽवि ॥ ३८९ ॥ एत्तो उ अप्पमाओ भणिओ सव्वत्थ भयवया एवं । इहरा ण सम्मजोगो तस्साहय सोवि लूहो (लद्धो)त्ति॥३९०॥ अवयारवियारम्मी अणु- भूए जं पुणो तदभासो । होइ अहिलसियहेऊ सदोसहं जह तहेसोऽवि ॥ ३९१ ॥ पडिबंधविचारम्मि य निदंसिओ चेव एस अत्थोत्ति । ओसहणाएण पुणो एसो च्चिय होइ विण्णेओ ॥ ३९२ ॥ एत्तो उइओ वीरा कहिंचि खलिएवि अवगमे तस्स । तह एयजोगउ च्चिय हंदि सकज्जे पयट्टिसु ॥३९३॥ साहुपदोसी खुद्दो १ चेतियदव्योवओगि संकासो २ । सीयलविहारिदेवो ३ एमाई पत्थुदाहरणा ।। ३९४ ॥ रुद्दो सिक्खवणाए साहुपओसी विसम्मि सादेवं । आलुगहत्थे साहण देवय कहणाएँ निच्छूढो ॥ ३९५ ॥ ॥१६७॥ BREG
अशुभानु
बन्धः
संकाशादि
दृष्टान्ताः
दशशासीय / उनिक्खमणं वाही मरणं नरगेसु सत्तसुववातो । कुच्छियतिरिएहितो तहा तहा दुक्खपउरेहि ॥ ३९६॥ एगिदिएसु पायं कायठिती
उपदेश पदे तह ततो उ उबट्टे । सवस्स चेव पेसो ठाणेसु इमेसु उववन्नो ॥ ३९७ ॥ बब्बरपुलिंदचंडालचम्मगररयगदासभियगेसु । चुन्नउरे
सेट्ठिसुओ एत्तो तकम्मनिट्ठवणं ॥३९८॥ तित्थयर जोग पुच्छा कहणे संबोहि किमिह पच्छित्तं । तबद्माणो पंचसयवंदणाभिगहो
विणए ॥ ३९९ ॥ कहवि असंपत्तीए अभुंज छम्मास काल बंभसुरो । तित्थयर भत्ति चवणं चंपाए चंदराय सुओ ॥ ४०० ॥बाल-
॥१६८॥
स्स साहुदंसण पीती सरणमधिती य तचिरहे । पिय साह नाम बड्डण पवज्जाभिग्गहग्गहणं ॥ ४०१ । परिवालण आराहण सुकाइ
जहकमेण उववाओ । सव्वत्थागम पव्वज्जसेवणा सिद्धिगमणति ॥४०२॥१॥ संकासुगधिलावइ सकावयारम्मि चेतिए कहवि । चेति-
यदव्वुवओगो पमायओ मरण संसारो ॥ ४०३ ॥ तोहाछुहाभिभूओ संखेज्जे हिंडिऊण भवगहणे । घायण वाहण चुन्नण वियाणओ
पाविउँ बहुसो ॥ ४०४ ॥ दारिदकुलुप्पत्ति दरिद्दभानं च पाविउँ बहुसो । बहुजणधिकारं तह मणुएसुवि गरहणिज्जं तु ॥४०५॥
तगराए इब्भसुओ जाओ तकम्मसेमयाए उ । दारिदमसंपत्ती पुणो पुणो चित्तनिव्वेओ ॥ ४०६॥ केवलिजोगे पुच्छा कहणे बोही
तहेच संवेगो । किं एत्थमुचियमिहि चेडयदव्यस्स बुड्डित्ति ॥ ४०७ ॥ गासच्छादणमेत्तं मोत्तुं जं किंचि मज्झ तं सव्यं । चेतियदव्यं
णेयं अभिग्गहो जावजीचंति ॥ ४०८ ॥ सुहभावपवित्तीओ संपत्तीभिग्गहम्मि निच्चलया। चेतीहरकारावण तत्थ सया भोगपरि-
सुद्धी ।। ४०९ ।। निट्ठीवणाइकणं असकहा अणुचियासणादी य । आयतणम्मि अभोगो एत्थं देवा उयाहरणं ॥ ४१० ॥ देवहर-
यम्मि देवा विसयविसविमोहियावि न कयाइ । अच्छरसाहिपि समं हासखेडाइवि कति ॥ ४११ ॥ इय सो महाणुभावो सव्वत्थाव
अविहिभावचागेण । चरिउं विसुद्धधम्म अक्खलियाराहगो जाओ ।। ४१२ ।। एनोच्चिय भणियमिणं पुब्वायरिएहिं एत्थ वत्थुम्मि ।
॥१६८॥
चैत्यद्रव्य रक्षावृद्धि भक्षणफलं, धर्मकाला- कालो अज्ञानेसद- सत्त्वादि दगशास्त्राय। अन्नयवतिरेगगयं परिसुद्धं सुद्धभावेहिं ।। ४१३ ॥ चेइयदव्वं साहारणं च जो दुहति मोहियमतीओ। धम्मं च सो न याणति अहवा उपदेश पदे 3 बद्धाउओ पुचि ॥ ४१४ ।। चेडयदबविणासे तद्दबविणासणे दुविहभेए। साहू उबेक्खमाणो अणंतसंसारिओ भणिओ ॥ ४१५ ॥ जोग्गं अतीयभावं मूलुत्तरभावओ अहव कळं । जाणाहि दुविहमेयं सपक्खपरपक्खमाई च ।। ४१६॥ जिणपवयणबुड्डिकरं पभावगं ॥१६९॥ णाणदंसणगुणाणं । रक्खंतो जिणदव्वं परित्तसंसारिओ होइ । ४१७॥ जिणपवयणबुड्डिकरं पभावग णाणदसणगुणाणं । वड्डेतो जिण- दव्यं तित्थगरत्तं लहइ जीवो ॥ ४१८॥ चेयकुलगणसंघे उवयारं कुणइ जो अणासंसी । पत्तेयबुद्ध गणहर तित्थयरो वा तओ होई ॥ ४१९ ॥ परिणामविसेसेणं एत्तो अन्नयरभावमहिगम्म । सुरमणुयासुरमहिओ सिज्झति जीवो धुयकिलेसो ॥४२०॥ २॥ देवो नाम- णगारो कम्मगुरू सीयलो विहारेणं । निद्धंधसोत्ति मारि भमिओ संसारकंतारे ॥ ४२१ ॥ सीयलविहारओ खलु भगवंतासायणा णिओगेणं । ततो भवो अणतो किलेसबहुलो जओ भणियं ॥ ४२२ ॥ तित्थयर पत्रयण सुयं आयरियं गणहरं महिड्डीयं । आसायतो बहुमो अणंतसंसारिओ होति ॥ ४२३ ॥ सो तम्मि तब्धिवागा हीणो दुहिओ य पेसणयकारी । विहलकिरियाइभावो पायं होत्तूण मंदमती ॥ ४२४ ॥ सविऊण तयं कम्मं जाओ कोसंवि माहणसुओत्ति । विज्जामत्तो गुरुओ चिंता ओसरण निक्खमणं ॥ ४२५ ॥ लोयावन्ना पुच्छा निमित्त कहणम्मि परमसंवेगो । सम्वत्थुज्जयजोगो सकथुती देवहत्थिरिया ॥४२६॥ मूइंगलियारक्स णगयचित्तो इत्थिणा समुक्खित्तो । मिच्छादुक्कडसंवेगवुड्डिओ यतिदुगक्खवणं ॥ ४२७ ॥ वैमाणिय सुह माणुस सुद्धाचारपरिपा- लणाणिरओ । सत्तहजम्ममज्झे चक्की होऊण संसिद्धो ॥ ४२८ ॥ अनेवि महासत्ता अतियारजुयावि तप्फलं भोत्तुं । संसुद्ध- मग्गनिरया कालेणमर्णतगा सिद्धा ॥४२९।। एवं ओमहणायं भावेअब्वं निउगवुद्धीए। असमपसमयपओगा विहि सइ परिवालणाओ द ॥१६९॥ २
दंशशास्त्रीय
उपदेश पदे
चैत्यद्रव्य
रक्षावृद्धि
भक्षणफलं,
धमेकाला-
कालो
अज्ञानेसद-
सत्त्वादि
॥१७०॥
य॥ ४३०॥ होति अकालपयोगो निरत्थगो तहऽवगारपरओ य । हंदि हु सदोसहस्सवि नियमा लोगेऽवि सिद्धमिणं ॥ ४३१ ॥
घणमिच्छत्तो कालो एत्थ अकालो उ होति नायव्यो । कालो य अपुणबंधगपभिती धीरेहिं निद्दिवो ॥ ४३२ ॥ निच्छयओ पु-
ण एसो विनेओ गंठिभेयकालो उ। एयम्मी विहिसतिवालणाहि आरोग्गमेयाओ ॥ ४३३ ॥ इहरावि हंदि एयम्मि एस आरोग्ग-
साहगो चेव । पोग्गलपरियदृद्धं जमूणमेयम्मि संसारो ॥ ४३8 ॥ एयम्मि एयजोगे ण विवज्जयमेति पायसो जीवो। समुवत्थिय-
कल्लाणो ण हु तबिवरीयगो होति ।। ४३४ ॥ न परलोओ न जिणा ण धम्ममो गंडपील सीलं तु । नत्थट्टमिया य तहा एमादि
न मन्नई एसो ॥ ४३६ ॥ दोसावेक्खा चे सम्म कालो सदोसहगओऽवि । कुसलेहिं मुणेययो सइ वेज्जगसत्थनीईए ॥ ४३७ ॥
कह णु अकालपओगे एत्तो गेवेज्जगाइसुहसुद्धी ? । णणु साहिगओसहजोगसोक्खतुल्ला मुणेयव्या ॥ ४३८॥ कुणइ जह सण्णि-
वाए सदोसहं जोगसोक्खमेत्तं तु । तह एयं विण्णेयं अणोरपारम्मि संसारे ॥ ४३९ ॥ ण य तत्तओ तयंपि हु सोक्खं मिच्छत्त-
मोहियमइस्स । जह रोहवाहिगहियस्स ओसहाओऽवि तब्भावे ॥ ४० ॥ जह चेवोयणयणो सम्मं रूवं ण पासई पुरिसो । तह
चेव मिच्छदिट्ठी विउलं सोक्ख न पावेइ ॥ ४४१ ॥ असदभिणिवेसवं सो णिओगओ ता ण तत्तओ भोगो। सव्वत्थ तदुवघाया
विसधारियभोगतुल्लोत्ति ॥ ४४२ ॥ कत्थइ ण णाणमेयस्स भावओ तम्मि असइ भोगोवि । अंधलयभोगतल्लो पुवायरिया तहा
चाहु ।। ४४३ ।। सदसदविसेसणाओ भवहेउजाहिच्छिओवलंभाओ । णाणफलाभावाओ मिच्छदिहिस्स अन्नाणं ॥ ४४४ ॥ एगंत.
णिच्चवाए आणिच्चवाए सदसदविसेसो । पिंडो घडोत्ति पुरिसादन्नो देवोत्ति णातातो ॥ ४४५ ॥ भवहेउ णाणमेयस्स पायसोऽ-
सप्पवित्तिभारणं । तह तदणुबंधओ च्चिय तत्तेतगणिंदणादीतो ॥ ४४६ ॥ उम्मत्तस्स व णेतो तस्सुवलंभो जहिच्छरूवोत्ति ।
॥१७०॥
अनुबन्धे
जीर्णश्रेष्टी
अभिग्रहे
यमुनावक्र:
आज्ञा
प्राबल्यं
दशशाखीय है मिच्छोदयओ तो च्चिय भणियमिणं भावगहरूवं ॥ ४४७ ॥ णाणस्स फलं विरती पाबे पुन्नम्मि तह पवित्तीओ । जोगत्तादि
अणुगया भावेण ण सा अओऽण्णाणं ॥ ४४८ ॥ एवमतिाणउणबुद्धीऍ भाविउं अप्पणो हियहाए । सम्मं पयट्टियव्यं आणाजोगेण
उपदेश पदे
सव्वत्थ ।। ४४९ ।। णाऊण अत्तदोस पीरियजोगं च खेत्त कालो य । तप्पच्चणीयभूए गिण्हेज्जाऽभिग्गहविसेसे ॥४५० ॥ पालिज
Mय परिसुद्धे आणाए चेव सति पयत्तेणं । बज्झासपत्तीयवि एत्थ तहा निज्जरा विउला ।। ४५१ ॥ तस्संपायणभावो अव्वोच्छिन्नो
॥१७॥
जओ हवाते एवं । तत्तो य निज्जरा इह किरियायवि हंदि विन्नेया ।। ४५२ ।। आहरणं सेट्ठिदुर्ग जिणिंदपारणगदाणऽदाणेसु । विहि-
भत्तिभावऽभावा मोक्खंगं तत्थ विहिभत्ती ॥ ४५३ ॥ वेसालि बासठाणं समरे जिण पडिम सेट्टिपासणया। अतिभत्ति पारणदिणे
मणोरहो अन्नहिं पविसे ॥४५४|| जा तत्थ दाणधारा लोए कयपुन्नगोत्ति य पसंसा । कवालआगम पुच्छण को पुन्ना? जुन्नसहित्ति
॥४५५।। एत्थ हु मगोरहो चिय अभिग्गहो होति नबर विन्नेओ । जदि पविसति तो भिक्वं देमि अहं अस्स चिंतणओ ॥४५६॥
पञ्चग्गकयपि तहा पावं खयमेऽभिग्गहा सम्म। अणुबंधो य सुहो खलु जायइ जउगो इंह नायं ।। ४५७ ॥ मुहराए जउणराया जउ-
णावंके य डंडमणगारो । वहणं च कालकरणं सकागमणं च पन्चज्जा ॥ ४५८ ।। जउणावके जउणाएँ कोप्परे तत्थ परमगुणजुत्तो ।
आयावेति महप्पा दंडो नामेण साहुत्ति ।। ४५९ ॥ कालेण रायणिग्गम पासणया अकुसलोदया कोवो । खग्गेण सीसछिन्दण अण्णे
उ फलेण ताडणया ।।४६०॥ सेसाण लेदुखेवे रासी अहियासणाएँ णाणत्ति । अंतगडकेवलित्तं इंदागम पूयणा चेव ॥ ४६१ ॥ दहण
रायलज्जा संवेगा अप्पवहपरीणामो। इंदनिवारण सम्म कुण पायच्छित्तमो एत्थ ।। ४६२ ॥ साहुसमीवं गमणं सवणं तह चैव
पायछित्ताणं । किं एत्थ पायच्छित्तं ? सुद्धं चरणंति पचज्जा ॥ ४६३ ॥ पच्छायावाइसया अभिग्गहो सुमरियम्मि नो मुंजे। दर-
SH
॥१७॥
दशशास्त्रीय
उपदेश पदे
अनुबन्धे
जीणश्रेष्टी
अभिग्रहे
यमुनावक्र:
आज्ञा
प्राबल्यं
॥१७२॥
भुत्ते चेवं चिय दिवसम्मि न तेण किल भुत्तं ॥४६४॥ आराहण काल गओ सुरेसु वेमाणिएसु उववण्णो । एवं अभिग्गहो इह कल्ला-
णणिबन्धणं णेओ ॥ ४६५ ॥ जइ एवं रिसिघाएऽवि हंत आराहणा इमस्सेसा । कह खुडुयाइयाणं दोसलवाऽणंतसंसारो ॥ ४६६ ।।
भण्णइ अप्पडियारो दोसलवो तेसि ण पुण इयरस्स । कयपडियारो य इमो ण फलइ विसमेत्थमाहरणं ।। ४६७ ।। मारइ विसलेसोऽ-
वि हु अकयपडियारमो ण उ बहंपि । कयपडियारं तं चिय सिद्धमिणं हंत लोएऽवि ॥ ४६८ ॥ मंतागयरयणाणं सम्म पओगो
विसम्मि पडियारो । आणेसणिज्जऽभिग्गहरूवा एते उ दोसविसे ॥ ४६९ ॥ एए पउंजिऊणं सम्म निज्जरइ अइबहूयंपि । दोसविस-
मप्पमत्तो साहू इयरोव्व बुद्धिजुओ ॥ ४७० ॥ कम्मं जोगनिमित्तं बज्झइ बंधहिती कसायवसा। सुहजोयम्मी अकसायभावओऽवेइ
तं खिप्पं ॥ ४७१ ॥ गरुओ य इहं भावो णो सहगारिगरुयभावेण । तित्थगराणा णियमा एत्थं सहगारिणी जेण ॥ ४७२ ॥
दोसो उ कम्मजो च्चिय ता तुच्छो सो इमं तु अहिगिच्च । लेसोऽवि अग्गिणो डहइ हंदि पयरंपि हु तणाणं ॥४७३॥ अणुकूलपव-
णजोगा णतु तन्विरहम्मि सिद्धमेयं तु । भावो उ इहं अग्गी आणा पवणो जहा भणिओ ॥ ४७४ ॥ सा पुण महाणुभावा तहविय
पवणाइरूवमो भणिया । विवरीए साऽसमओदिया य तह बंधवुद्धिकरा ॥ ४७५ ॥ आलोचियरमेयं सम्मं सुद्धाएँ जोगिबुद्धीए ।
इयरीए उ ण गम्मइ रूवं व सदंधसण्णाए ॥ ४७६ ।। जच्चंधो इह णेओ अभिण्णगंठी तहंधलयतुल्लो । मिच्छविट्ठी सज्जक्खओ
य सइ सम्मदिट्ठीओ ॥ ४७७ ॥ एसो मुणेइ आणं विसयं च जहाहयं णिओगेणं । एईए करणम्मि उ पडिबंधगभावओ भयणा
॥ ४७८ ॥ कयमेत्थ पसंगेण समासओ जेण एस आरंभो । दिसिमित्तदंसणफलो पगयं चिय संपयं वोच्छं ॥ ४७९ ॥ अण्णंपि
इहाहरणं वणियसुया सझिला उ बोहीए । पव्वज्ज सीयल मणोरहो य सुद्धाएँ फलभेओ ॥ ४८० ॥ तगराए वसुसुया सेणसिद्ध
॥१७२॥
विराधना
त्यागः
जिनधर्मा-
दयों
दृष्टान्ता: ७
दशशास्त्रीय धम्मगुरु बोहि एगस्स। णिक्खमणमकिरियमणोरहो उ अण्णस्स सुद्धम्मि ॥४८१॥ कालेण मिलणमसणीघाओ उववाय वंतरविमाणे ।
उपदेश पदे । केवलिआगम पुच्छा कहणं भावम्मि बहुमायो । ४८२ ॥ एत्थवि मणोरहो च्चिय अभिग्गहो सुद्धणिक्खमणगम्मि । बहुमाणओवि
अविराहणाएँ एत्थं फलमुदारं ॥ ४८३ ।। अविराहणाएँ सुद्धे धम्मट्ठाणम्मि बहुजणेण तओ। जत्तो खलु काययो ण अण्णहा संकिलि-
हम्मि ॥ ४८४ ॥ तवसुत्तविणयपूया ण संकिलिट्ठस्स होंति ताणंति । खमगागमि १ विणयरओ २ कुंतलदेवी ३ उदाहरणा ॥४८५।।
॥१७३॥
कुसुमपुरे अग्गिसिहो खमओ लिंगद्धओ य अरुणोत्ति । वासट्ठाणविहारे अहरुत्तरकोडगे वासो ॥ ४८६ ॥ पढमस्स संकिलेसो पावो
एसोत्ति पायसो णिच्चं । विइयस्स उ संवेगो साहुवरि वसामऽधण्णोऽहं ।। ४८७ ॥ भववुड्डित्तपरित्तीकरणं वासंत गमणमोसण्णे ।
वासे णिज्जरपुच्छा कहणं पुब्बोइयत्थस्स ॥ ४८८ ॥ आगमिय किरियणाणं खुड्डग बहुमाण तप्पदूसणया। अणुबंधकालसप्पे
उज्जाणे साहुठाणम्मि ॥४८९॥ सज्झायभूमि खुटुग गमणे अणिमित्त गुरुणिवारणया। पेहण सप्पे पडिणीय णाणमोहेण महगुरुणो
॥ ४९० ।। केवलिआगम पुच्छा विसेसकहणाएँ साहुसंवेगो । तव्ययणओ य खामण सरणं आराहणा चेव ।। ४९१ ॥ १॥ विणयरओ
उ उदाई राया आणाओ चिंत सामंते । एगस्स कहणमहं ण कोइ जो तं विणासेइ ॥ ४९२ ॥ उच्छिण्णकुमारोलग्गणाएँ अहयं तु
देहि आएमं । पडिसुणणागम अपवेस साहू य अयति णिक्खमणं ॥ ४९३ ॥ किरियाविणए बारस परिसा वीसंम पोसहे गुरुणा।
पविसण सुत्ते कंकं गुरुणावि भवो सुदीहोत्ति ।।४९४।। २। सम्मे कुंतलदेवी तदण्णदेवीण मच्छरसमेया । पूयं कुणइ जिणाणं अइसयमो
बच्चई कालो ॥ ४९५ ॥ गेलण्ण मरणऽवत्था पडरयणाऽवणयणं अवज्झाणं । मरणं साणुप्पत्ती केवलि तज्जम्मपुच्छणया ॥४९६ ॥
कणा देवी संवेगवासणा नेह पूजकरणं च। सरणं वोही खामण पसमो आराहणा चेव ॥४९७॥३। एयमिह दुक्खरूबो दुग्वफलो चेव
॥१७३॥
%E
दशशासीय
उपदेश पदे
NA
विराधना
त्यागः
जिनधमो-
दयो
दृष्टान्ता: ७
॥१७४॥
संकिलेसोति । आणासम्मपओगेण वज्जियव्यो सयाऽवेस ॥ ४९८ ॥ सफलो एसुपएसो गुणठाणारंभगाण भव्वाणं । परिवडमाणाण
तहा पायं न उ तट्ठियाणपि ॥ ४९९ ॥ सहकारिकारणं खलु एसो दंडोव्व चाभमणस्स । तम्मि तह संपयवे निरत्थगो सो जह
तहेसो ॥ ५०० ॥ जइ एवं किं भणिया निच्चं सुत्तत्शपोरिसीए उ । तहाणंतरविसया तत्तोतिं न तेण दोसोऽयं ॥ ५०१ ॥ अप्पुव्व-
णाणगहणे निच्चन्भासेण केवलुप्पत्ती । भणिया सुयम्मि तम्हा एवं चिय एयमवसेयं ॥ ५०२॥ गुणठाणगपरिणामे संते उवएस-
मंतरेणावि । नो तवाघायपरो नियमेणं होति जीवोत्ति ॥ ५०३ ।। एत्थवि आहरणाई णेयाइंडणुग्नएवि अहिगिच्च । इत्थसाहगाई
इमाई समयम्मि सिद्धाई ॥५०४॥ जिणधम्मो १ सच्चोवि २ य गोहीसड्ढो ३ सुदंसणो मइमं ४ । तह चेव धम्मणंदो ५ आरोग्गदिओ ६
य कयपुण्णो ७ ॥५०५ । भरुयच्छे जिणधम्मो सावगपुत्तो अणुनयधरोति । अवहरिओ परकूले विकीओ सूयहत्शम्मि ॥५०६॥ लावे-
सूसासाणा मोयण रुठेण ताडिओ धणियं । एवं पुणोनि नवरं कहणा एएसु पाडिसेहो ॥ ५०७ ॥ दासो मे आणत्ति कुण सच्चीमणं
करेमि उचियंति । मज्झं तु एत्थ दोसो अतत्तमिणमग्गिनाएण ॥ ५०८ ॥ पिट्टण बोले रायाऽऽयन्नण परिओस विम्हयाहवणं । भाव
परिक्खण मायाकोवो वापत्ति हत्थाणा ।। ५०९ ।। लोलण पुच्छा निच्चल भावा पडिसह मोयणा सम्म । सफार विउलभोगा खग्ग•
धर निरूवणा चेव ॥ ५१० ॥ एवं वयपरिणामो धीरोदारगरुओ मुणेयव्यो । सण्णाणसदहाणाहि तस्स जं भावओ भावो ॥ ५११ ॥
जाणइ उप्पण्णरुई जइ ता दोसा नियत्तई सम्मं । इहरा अपवित्तीयवि अणियत्तो चेव भावेण ॥ ५१२ ।। जाणतो वयभंगे दोसं तह
चेव सदहंतो य । एवं गुणं अभंगे कह धीरो अण्णहा कुणइ ॥ ५९३ ॥ तुच्छं कज्जं भंगे गरुयमभंगम्मि णियमओ चेव । परमगु-
रुणो य वयणं इमंति मइमं ण लंघेइ ॥५१४॥ साहाविओ य वयपरिणामो जीवस्स अण्णहा इयरो । एवं एस सरूवेण तत्तओ चिंति-
॥१७४॥
दशगास्त्रीय उपदेश पदे सत्य गोष्टिक सुदर्शन ॥ १७५॥ धर्मनन्दि रोगहरण दृष्टान्ताः यब्योति ॥ ५१५॥ १। वडवद्दे सच्चो खलु वणियसुओ सावगोत्ति विक्खाओ । भाइसमं पारसकुलं गंतुं आगच्छमाणाणं ॥ ५१६॥ अण्णेहि समं पासण तिमिगिलस्सा जलोवरिठियरस । ते मच्छोऽतिमहल्लो भणंति भाया उ दीवोत्ति ॥ ५१७ ॥ सव्वस्सेणं जूयं पडिसेह बलाउ तस्स करणंति । णिज्जामगग्गिजालण वुड्ड तह कूलउप्पत्ती ।।५१८॥ मग्गण विप्पडिबत्ती राउलववहार सक्खिभास- णया । मिलियत्ति निवपरिच्छा पूजा सेठिमि जाणणया ॥ ५१९ ॥ पूजा महंत सहिम्मि जोग्गया इच्छ आवकहियत्ति । वीमंसाए मुयणं वाणियगेणंपि रित्थस्स ॥५२०।।२। दक्षिणमहुरा गोट्टी एगो सड्डोत्ति वच्चए कालो। तत्थन्नया उ पइरिक थरिगेहम्मि मुसणा य ॥ ५२१ ।। णो सड्ढे थेरिपावडण लंछणा मोरपिच्छरसएण | सावगभागागहणं गोट्ठी परिवज्जणा भावो ॥५२२॥ थेरीऍ रायकहणं गोट्टाहवणमणागमो उ सङ्घस्स । एत्तिय विसेमकहणे आहवणमचिंधगो नवरं ।। ५२३ ॥ पुच्छण चिंता गोही कइया अज्जेव किमिति एमेव । चोरिय पसिणे खुद्धा सव्वे ण उ सावगो नवर ।। ५२४ ॥ रन्नो भावरिना विसेसपुच्छाए भूयसाहणया । निग्गह पूजा उ तहा दोण्हवि गुणदोसभावणं ॥ ५२५ ।। ३। कोसवीए सड्ढो सुदंसणो नाम सेट्टिपुत्तोत्ति । देवी संववहारे दंसणओ तीएँ अणुरागो ।। ५२६ ॥ चेडी पेसण पीती तुमम्मि जइ सच्चयं ततो धम्मं । कुणसु विसुद्ध एवं एसा ज होइ सफलति ।।५२७|| रायनिवेयण दोसो एसो सपराण निरयहेउत्ति । एमाइ धम्मदेसण पडिमाए आगमुक्सग्गो ॥ ५२८ ॥ तत्तो पओस रनो माइट्ठाण कहणाएँ गेण्हणया। पडिकूलकयत्थणपत्थणाहिं खुहिओ न सोधीरो ।। ५२९ ॥ देवीऍ सप्पभक्खण जीवावण देसणाए संवोही । चतीहरकारावण विरमणमो चेव पावाओ ।।५३०।। ४। णासेके गंददुर्ग एगो सड्ढोऽवरो उ मिच्छत्तो । रायतलागणिहाणग सोवण्णकु- साण पासणया ॥ ५३१ ॥ तह किट्टलोहमयगा अजत्त कम्मकर गहण विक्किणणं । सड्डपरिणाणगह इच्छापरिमाणभंगभया - ॥ १७५॥ ख
--
दशशातीय
उपदेश पदे
॥ १७६॥
सत्य
गोष्ट्रिक
सुदर्शन
धर्मनन्दि
रोगहरण
दृष्टान्ताः
॥ ५३२ ॥ इयर गह पइदिणमिहं आणिज्जेह कज्ज गहणमहिगेणं । बहु गमण निमंतणाओ तह पुत्तनिरूवणा गमणं ॥ ५३३ ॥
आगम अहिगादाणं वावड मग्गण य रोस खिवणम्मि । मलगम सुवण्णदसण खरदंडिय पुच्छ सेसेसु ॥ ५३४ ॥ माहणमदिट्ठपुन्या
अण्णेणेगेण दिगहणं च । पुच्छा सावगपूया दंडो इयरस्स अइरोहो ॥ ५३५ ॥ ५। उज्जेणीए रोगो णामं धिज्जाइओ महासङ्घो ।
रोगऽहियाराण देविंदपसंसा असदहण देवा ।। ५३६ ॥ काऊण वेज्जरूवं भणति तं पण्णवेमो अम्हेत्ति । रयणीए परिभोगो महुमाईणं
चउण्हं तु ॥ ५३७ ॥ तस्साणिच्छण कहणा रनो सयणस्स चेव तेसि तु । लग्गण सत्थकहाहि ताणं इयरस्स सवेगो ॥ ५३८ ॥
देहत्थपीडा णाया पडिबोहणमो तु णवरमेतेसिं । आया तु देहतुल्लो देहो पुण अत्थतुल्लोत्ति ॥ ५३९ ॥ देवुवओगे तोसो नियरूवं
रोगहरणनामंति । आरोगो से जायं वयपरिणामोति दडगो ॥ ५४० ॥ ३। सइ एयम्मि विचारति अप्पबहुतं जहट्ठियं चेव । सम्म
पयट्टति तहा जह पावनि निज्जरं विउलं ॥ ५४१ ॥ पुचि दुच्चिन्नाणं कम्माणं अक्खएण णो मोक्खो । पडियारपवित्तीवि हु सेया
इह वयणसारत्ति ॥५४२ ॥ अझज्झाणाभावे सम्म अहियासियवतो वाही। तभावम्मिवि विहिणा पडियारपवत्तणं णेयं ॥५४३॥
सव्वत्थ माइठाणं न पयकृति भावतो तु धम्मम्मि । जाणतो अप्पाणं न जाउ धारो इदं वुहइ ॥ ५४४ ॥ कोडिच्चागा कागिणिगहणं
पावाण ण उण धनाणं । धन्नो य चरणजुत्तोत्ति धम्मसारो सया होति ॥ ५४५॥ गुणठाणगपरिणामे संते तह बुद्धिमपि पाएणं ।
जायइ जीवो तप्फलमवेक्खमन्ने उ नियमत्ति ॥५४६॥ चरणा दुग्गतिदुक्खं न जाउ जं तेण मग्गगामी सो । अधोव्य सायरहिओ
निरुवद्दवमग्गगामिति ॥ ५४७ ॥ सुव्वति य गुणठाणगजुत्ता] एयवइयरम्मितहा । दाणातिसु गंभीरा आहरणा हंत समगम्मि
॥ ५४८ ॥ सिरिउरसिरिमइसोमाऽणुव्वयपरिपालणाएँ ण य णिउणं । कुसलाणुबंधजुत्ता णिचिट्ठा पुनसरीहिं ॥ ५४९ ।। सिरिउरणगरे
॥ १७६॥
दगगास्त्रीय
उपदेश पदे
श्रीमतिसो-
मादृष्टान्तः
(झुंटणगगो
मयदृष्टान्त
श्च)
॥ १७७॥
स
गंदणधया णामण सिरिमई सड्डी । सोमा य तीएँ सहिया पुरोहियसुयत्ति संजाया ॥ ५५० ॥ कालेण पीइवुड्डी धम्मविचारम्मि तीएँ
मंत्रोही । वयगहणेच्छ परिच्छा झुंटणवणिएण दिट्ठता ॥ ५५१ ॥ अंगतिया धणसेट्ठी सामिउरे संखसेट्टि दढपीई । तीए बुड्डिणि-
मित्तं अजायबच्चाण तह दाणं ॥ ५५२ ॥ धण पुत्त संख धूया विवाहभोगा कहिंचि दारिदं । पत्तीभणण गच्छसु ससुरगिहं मग्ग
झुंटणगं ।। ५५३ ।। माणागिई तओ खलु कंवलरयणं च तस्स रोमेहिं । जायइ छम्मासाओ कत्तामि अहं महामोल्लं ।। ५५४ । सो
पुण उस्मंघट्टो ण मेल्लियन्वो सयावि मरइत्ति । हसिहिइ मोक्खो लोगो ण कज्जओ सो गणेयव्यो। ५५५ ॥ पडिवण्णीमणं तेणं
गओ य लद्धो य सो तओ णवरं । अप्पाहिओ य बहुसो तेहिंवि तह लोगहमणम्मि || ५५६ ॥ आगच्छंतो य तओ हसिज्जमाणे
कहिंचि संपत्तो । णियपुरवाहिं मुक्को आरामे तह पविट्ठी उ ॥ ५५७ ॥ भणिओ तीएँ कहिं सो मुक्को बाहिम्मि हंतऽभव्योऽसि ।
मयगो सो थेवफलं ण य लाभो तह उ एयस्स ॥ ५५८ ॥ झुंटणतुल्लो धम्मो सुद्धो एयम्मि जोड्यचमिणं । सव्वं णियबुद्धीए असुह-
मुहफलत्तमाईहिं ॥ ५५९ ॥ णेरिसयाणं एसो दायब्यो तेसिमच उ हियट्ठा । गाढगिलाणाईणं हाइजुओ व आहारो ॥ ५६० ॥
सोमाऽऽह गरिसच्चिय सब्बे पाणी हवांत णियमेणं । बुद्धिजुयावि हु अण्णे गोब्बरवणिएण दि₹तो ॥ ५६१ ॥ बीसउरीए पयडो
दत्तो णाइत्तगो अह कहंचि । कालेणं दारिदं अप्पाहिय सरणमन्भिज्जे ॥ ५६२ ॥ तंवगकरंडिपट्टगगोयमदीवम्मि कज्ज युज्झ-
गया । रयणतणचारिगोदंमणं तओ गोब्बरे रयणा ॥ ५६३ ॥ णाऊणमिणं पच्छा नगरीए एवमाह सव्वत्थ । बुद्धस्थि णस्थि विहवो
गहोवि रण्णा मुयं एयं ।। ५६४ ॥ सदाविऊण भणिओ गेण्हह विहवत्ति लक्खगणं तु । तद्दीवण्णू णिज्जामग वहण भरणं कयव-
रम्म ॥ ५६५ ॥ एवं च हसइ लोगो गमणं तह कज्जबुज्झणं चव । गावीदेसण गोमयभरणं वहणाण अच्चत्थं ।। ५६६ ॥ आगमण
***
॥१७७ ॥
दशशास्त्रीय उपदेश पदे श्रीमतिसो- मादृष्टान्तः (झुंटणगगो मयदृष्टान्त श्व) ॥१७८॥ रायदंसणमाणीयं किंति ? गोब्बरो देव! । उस्सुकं तुह भंडं पसाय हसणं पवेसणया ॥ ५६७ ॥ अग्गीजालण रयणा विकण परिभोग लोगपूजत्तं । तह णिच्छयओ पत्तं एएणं भव्यसत्तेणं ॥ ५६८ ॥ पट्टगसरिसी आणा एमाइ इहपि जोइयव्वं तु । णीसेस णियबुद्धीएँ जाणएणं जहाविसयं ।। ५६९ ॥ एरिसयाणं धम्मो दायव्वो परहिउज्जएणेह । अप्पंभरित्तमिहरा तमणुचियं ईसराणं व ॥ ५७० ॥ णीया वइणि समीवं पडिस्सयं साहिऊण वुत्तंतं । तत्थवि पवित्तिणीए जहाविहिं चेव दित्ति ॥ ५७१ ॥ दाणाइभेयभिण्णो कहिओ धम्मो चउविहो तीए । कम्मोवसमेण तहा सोमाए परिणओ चेव ॥ ५७२ ॥ विहिणाणुव्वयगहणं पालणमप्पत्तियं गुरुजणस्स । छड्डेह इमं धम्मं गुरुमूले तेसिं तहिं णयणं ॥ ५७३ ॥ कुसलाए चिंतियमिणं संमुहवयणं गुरूण नहु जुत्तं । तत्थवि पवित्तिणीदसणे- णमेयाणवि य बोही ॥ ५७४ ॥ गच्छंतेहि य दिटुं वणियगिहे वइससं महाघोरं । हिंसाअणिवित्तीए वियंभियं कुलविणासकरं ॥ ५७५ ॥ दुस्सीलगारि भियगे लग्गा सुयघायणति संगारो। पेसणसुएण तग्घायणं तओ केवलागमणं ।। ५७६ ॥ तीएवि तस्स वहणं सिलाए वहुयाए तीए असिएणं । धूयाए णिव्बेओ हा किं एयंति बोलो य । ५७७ ॥ लोगमिलणम्मि वयणं तएवि किण्णेस घाइया? साऽऽह । हिंसाएँ नियत्ताहं एयऽणिवित्ती अहो पावा ॥ ५७८ ॥ तीए भणिया य गुरू मएवि एगं वयं इमं गहियं । ता किं मोत्तव्वमिणं ? ते आहु ण, अच्छउ इमंति ॥५७९॥ एवं विणट्ठवहणो मंदो भियगेण सुट्टु पडियरिओ। धूयादाया वणिओजीवग- भिण्णेहिं विण्णेओ ॥ ५८० ॥ महिलाइवसविलोट्टो रण्णो सिहोत्ति पक्खि सक्खिज्जे । गंतूणं ते आणिय विम्हिय विरलति पुच्छाए ॥ ५८१ ॥ कत्थ छगणम्मि किमिदंसणेण कह एरिसेहि कम्मेहिं । धाडिय धिकारहओ दिवो बिइएविय णिसेहो ॥ ५८२ ॥ एवं चिय तिलतेणो ण्हाउल्लो कहवि हट्टसंवट्टो। गोपिल्लियतिलपडिओ तेहि समं तह गओ गेहं ॥ ५८३ ॥ जणणीए पक्खोडिय लोइय ॥ १७८॥ 15 S
उपदेश
पदंपु
मोहसमे
विघ्न
समित्यादि
छुच
॥१७९॥
दृष्टान्ताः
पडिदिण्ण खद्धमोरंडो । तत्तो तम्मिऽवलग्गो तहा पुणो हरियतिलणियरो ।। ५८४ ।। एवं चिय सेसम्मिवि गहिओ जणणीएँ खद्ध
थणसंडा । पलिछिण्णगोत्ति दिट्ठो णिवारणा णवर तइएवि ॥ ५८५ ॥ एवं घोडगघडिया दुस्सीला मोहओ महापावा । विणि-
वाइयभत्तारा परिदृविती तयं घोरा ॥ ५८६ ॥ देवयजोइयपिडिया गलंतवसरुहिर भरियथणवट्टा । अंधा पलायमाणी णियत्त-
माणी य सज्जक्खा ॥ ५८७ ॥ डिभगवंदपरिगया खिसिज्जंती जणेण रोवंती। दिट्ठा धिज्जाइगिणि य एवं च चउत्थपडिसेहो
॥ ५८८ ।। एवमसंतोसाओ विवण्णवहणो कहिंचि उत्तिण्णो । मच्छाहाराजोगा अच्चंत वाहिपरिभूओ ॥ ५८९ ॥ आयष्णियणिहि
सुयवलिदाणाओ तप्फलो पउत्तविही । अफलो तदण्ण गहिओ विण्णाओ णयरराईहिं ॥५९०॥तत्तो उच्छुभंतो बहुजणधिकारिओ
वसणहीणो । दिट्ठा कोइ दरिदो पडिसेहो पंचमम्मि तहा ॥ ५९१ ॥ पत्ताई तओ एवं संविग्गाई पडिस्सयसमीवं. तत्थवि य वइ-
ससमिणं दि8 एएहिं सहसत्ति ॥५९२।। राईए झुंजतो मंडगवाइंगणेहिं कोइ णरो | विच्छु छोढूण मुहे अदिवगं विद्धओ तेण ॥५९३॥
वितर जाओ विसाओ उस्मृणमुहो महावसणपत्तो । तेगिच्छगपरियरिओ पउत्तचित्तोसहविहाणो ॥ ५९४ ॥ उव्वेलंतो पहुसो सग-
ग्गयं विरसमारसंतो य । हा दुइमिणं पावं जाओ छम्मि पडिसेहो ।। ५९५ ॥ एसो य मए गहिओ पायं धम्मो तओ यते आहु ।
पालेजसि जत्तेणं पेच्छामो तहय तं वइणिं ॥५९६॥ गमणं चिइवंदण गणिणिं साहणं तीऍ उचियपडिवत्ती । दसण तोसो धम्मकह
पुच्छणा कहणमेवं च ॥५९७॥ को धम्मो ? जीवदया, किं सोक्खमरोग्गया उ जीवस्स । को हो ? सम्भावो, किं पंडिच्चं परिच्छे-
ओ ॥५९८।। किं विसमं? कज्जगती, कि लहूं? जंजणो गुणग्गाही। किं सुहगेझं? सुयणो, किं दुग्गेज्झं खलो लोओ॥५०९॥ एमादि-
पुच्छवागरण ता तहा भद्दयाणि जायाणि । जह तीए धम्मविग्धं पायं सुविणेऽवि ण करेंति ।। ६०० ।। ३ । गुणठाणगपरिणामे संते
॥ १७९॥
उपदेश पदे मोहसमे विघ्ने समित्यादि पु,च दृष्टान्ताः ॥ १८०॥ जीवाण रायलकुल्लाणा । इय मग्गगामिभावा परिणाम सुहावहा होति ॥६०१॥ गुणठाणगपरिणामे महव्वए तु अहिगिच्च णायाई । समिईगुत्तिगयाइं एयाई हवंतिणेताई ॥ ६०२ ॥ इरियासामियाइयाओ समितीओ पंच होंति नायव्वा । पवियारेगसराओ गुत्तीओऽतो परं वोच्छं ॥ ६०३ ॥ मणगुत्तिमाइयाओ गुत्तीओ तिन्नि समयकेऊहिं । पवियारेतररूवा निद्दिट्ठाओ जओ भणियं ॥६०४॥ समिओ नियमा गुत्तो गुत्तो समियत्तणम्मि भइयव्यो । कुसलवइमुदीरंतो जं वइगुत्तोऽवि समिओऽवि ॥६०५॥ पुचि सरूव पच्छा वाघायविवज्जयाओ एयाओ । कज्जे उवउत्तस्साणंतरजोगे य सुद्धाउ ॥६०६॥ एयासिं आहरणा निद्दिट्ठा एत्थ पुबसूरीहिं । वरदत्तसाहुमादी समासतो ते पवक्खामि ॥ ६०७ ॥ वरदत्तसाहु इरियासमितो सकस्स कहवि उवओगो । देवसभाएं पसंसा मिच्छ- दिहिस्सऽसद्दहणं ॥ ६०८ ॥ आगम वियारपंथे मच्छियमंडुकिया ण पुरउत्ति । पच्छा य गयविउव्वण वालो सिग्यो अवेहित्ति ॥६०९॥ अक्खोभिरियालोयण गमणमसंभंतगं तहच्चेव । गयगहणुक्खिवणं पाडणं च कायस्स सयराहं ॥ ६१० ॥ ण उ भाव- स्सीसिपि हु मिच्छादुक्कड जियाण पीडत्तिः। अविउठाणं एवं आभोगे देवतोसो उ ॥ ६११ ॥ संहरण रूवदंसण वरदाणमणिच्छ चत्तसंगोत्ति। गमणालोयण विम्हय जोगंतरसंपवित्ती य॥६१२॥१॥संगय साहु कारणिय रोहगे भिक्खणिग्गमण पुच्छा। कत्तो तुभे? जगराओ, कोऽभिप्पाओ! णवी जाणे ॥६१३॥ तत्थ वसंताणं कह? अव्यावारा उ किमिह जंपति? । एत्थवि अव्यावारो, कि साहण- माणमेत्थंपि ॥ ६१४ ॥ सुव्वइ दीसइ किंची सव्वं साहिज्जए न सावज्जं । किं वसहेत्थ ? गिलाणो, किमिहाडह ?, अपडिबंधाओ ॥६१५॥ चारग तुम्भे ? समणा, को जाणइ ? अप्पसक्खिओ धम्मो । ण हु एत्थं छुट्टिज्जइ, जंजाणह तं करेज्जाहि ॥६१६॥ कह सत्ति? माणुसुत्तिमयसासणा, को णु .एस ? सव्वण्णू । एमाइ अणुचियं सइ भासासमिओ ण भासेइ ।। ६१७ ॥२। वसुदेवपुबजम्मे ॥ १८०॥ hd
उपदेश
समित्यादि
पदेषु
घु दृष्टान्ताः
॥१८१॥
आहरणं एसणाए समिईए । मगहा गंदिग्गामे गोयमधिज्जाइ चकयरो ।। ६१८ ।। तस्स य धारिणि भज्जा गम्भत्ताए कुओ उ
आहूओ | धिज्जाइ मओ छम्मास गन्भ धिज्जाइणी जाए ॥ ६१९ ॥ माउलके संवड्डण कम्मकरण वियारणा य लोएणं । णत्थि
तुह एत्थ किंची तो बेई माउलो तमिह ॥६२०॥ मा सुण लोगस्स तुमं धूयाओ तिणि तासिं जेट्टयरं । दाहामि करे कम्मं पकओ
पत्तो य वीवाहो ॥ ६२१ ॥ सा णिच्छए विसण्णो माउलओ वेइ बीय दाहामि । सावि य तहेव णिच्छइ तइयत्ती णेच्छई सावि
॥ ६२२ ॥ णिविण्ण णंदिवद्धणआयरियाणं सगासि णिक्खंतो । जाओ छट्टक्खमओ गेण्हइ यमभिग्गहमिमं तु ।। ६२३ ॥ वाल-
गिलाणाईणं वेयावच्चं मए उ कायव्यं । तं कुणइ तिव्वसड्ढो खायजसो सक्कगुणकित्ती ।। ६२४ ॥ अस्सद्दहणा देवस्स आगमो कुणइ
दो समणरूवे । एगु गिलाणो अडवीएँ चिट्ठई अइगओ विइओ ॥ ६२५ ॥ वेइ गिलाणो पडिओ वेयावच्चं तु सद्दहे जो उ । सो
उद्वेज्जउ खिप्पं सुयं च तं गंदिसणेण||६२६॥ छट्ठोषवासपारणमाणीयं कवल घेत्तुकामेणं । तं सुयमेत्तं रहसुटिओय भण केण कज्जंति
॥३२७||पाणगदव्यंति तहिं ज णत्थी बेइ तेण कजति । णिग्गय हिंडते कुणयणेसणं णवि य पेल्लेइ।।६२८||इय एकवार वीयं च हिंडिओ लद्ध
तइयवारम्मि | अणुकंपा तूरंतो गओ य सो तस्सगासं तु ॥ ६२९ ॥ खरफरुसणिडरोह अक्कोसइ से गिलाणओ रुट्ठो। हे मंदभग्ग!
फुकिय ! तूससि तं णाममेत्तेण ॥ ६३० ॥ साहुवगारित्ति अहं णामड्ढो तह समुद्दिसिउमाओ। एयाएँ अवत्थाए तं अच्छसि भत्त-
लोहिल्लो ॥६३१॥ अमयमिव मण्णमाणो तं फरुसगिरं तु सो ससंभंतो। चरणगओ खामेई धुवइ य तं समललितंति ।। ६३२ ।।
उद्वेह वयामोती तह काहामी जहा हु अचिरेणं । होहिह णिरुया तुम्मे बेई ण तरामि गतुं जे ॥६३३।। आरुह मे पिट्ठीए आरूढो
॥ १८१॥
उपदेश
पदेषु
समित्यादि
पु दृष्टान्ता
॥१८२॥
तो तहिं पहारं च । परमासुइदुग्गंधं मुबई पट्टीए केसयरं ॥ १३४ ॥बेइ गिरं धिय मुंडिय! वेगविहाओ कउत्ति दुक्खविओ। इइ
बहुविहमकोसइ पए पए सोऽवि भगवं तु ॥ ६३५ ॥ण गणइ तं फरुसगिरं ण य तं गरहइ दुरहिगंधं तु । चंदणमिव मण्णंतो
मिच्छा मे,दुकडं भणइ ॥३३६॥ चिन्तेइ किं करेमी ? कह णु समाही भवेज्ज साहुस्स' । इय बहुविहप्पगारं णवि तिण्णो जाव खोभेउं
॥ ६३७ ॥ ताहे' अभित्थुणित्ता गओ तओ आगओ य इयरो उ । आलोइए गुरूहि धण्णोत्ति तहा समणुसिहो ॥ ६३८ ॥ जह
तेणमेसणा णो भिण्णा इय एसणाएँ जइयव्वं । सव्वेण सया अद्दीणभावओ सुत्तजोएणं ॥६३९॥३॥धिज्जाइ सोमिलज्जो आदाणाइ-
समिईएँ उवउत्तो । गुरुगमणत्थं उग्गाहणा उ गमणे णियत्तणया ॥ ६४० ॥ तह मुयण सम्म चोयण किमेत्थ सप्पोत्ति एव पडि-
भणिओ । संविग्गो हाऽजुत्तं भणियंति गरीएऽणुग्गहिओ ॥६४शा तह सप्पदंसणेणं सुट्टयर तिव्वसद्धसंपण्णो । दंडगगहणिक्खेवे
अभिग्गही सवगच्छम्मि ॥६४२॥ अण्णोण्णागमणिच्चं अब्भुट्ठाणाइजोगपरितुद्यो । जत्तेणं हेळुवरिं पमज्जणाए समुज्जुत्तो॥६४३॥
जावज्जीवं एवं गेलण्णम्मिवि अपरिवडियभावो । आराहगो इमीए तिगरणसुद्धण भावेण ॥ ६४४ ॥४। धम्मरुई णामेणं खुड्डो चरि-
मसमिईएँ संपण्णो । कहवि ण पहिय थंडिल ण काइयं वोसिरे राई ॥६४५॥ जाया य देहपीडा अणुकंपा देवयाए उप्पण्णा । तीएँ
अकाल पहायं तहा कयं जह समुज्जोओ ॥६४६॥ वोसिरणा अंधारं हंत किमेयंति देवउवओगो । जाणण मिच्छाउकड अहो पमत्तो-
ऽम्हि संवेगो ॥ ६४७ ॥ अण्णोऽविय धम्मरुई खमगो पारणग कडुयतुंबम्मि । गुरुवारण नायालोयणाएँ भणिओ परिवसु
॥३४८॥ आवागथंडिलपिपीलियाण मरणमुवलब्भ तद्देसा । करुणाए सिद्ध वियडण भोत्तूण मओ महासत्तो॥३४१॥५मणगुत्तीए
कोई साहू झाणम्मि णिच्चलमईयो । सकपसंसा असरहाण देवागमो तत्थ ॥ ६५० ॥ दिट्ठो उस्सग्गठिओ विउब्वियं जणणि-
॥ १८२॥
उपदग
पदेषु
गुप्ति
दृष्टान्ताः
भावस्या
परावृत्तिः
गुरुकुल
बासः
11१८३॥
१
जणगरूच तु । करुणं च संपलचो अणेगहा तत्थ सो तेसि ॥६५१।। पच्छा भज्जारूवं अण्णपसत्तं समतसिंगारं । भूओ य अहिल-
मंत ऊमुगमञ्चंतणेहजु।।६५२॥ नहरि ण मणगुत्तीएं चलणं णियरूव देव वंदणया। थुणणं लोगपसंसा एवपि ण चित्तभेओ उ॥६५३॥
वयगुत्तीए माह सण्णायगठाण गच्छए दटुं । चोरग्गह मेणावइ विमोइउं भणइ मा साह ॥ ६५४ ॥ चलिया य जण्णयत्ता सण्णाय-
गमिलणमंनग चव । मायपियभायमाई सोवि णियत्तो सम तेहिं ॥ ६५५ ।। तेणेहिं गहिय मुसिया मुक्का ते बिंति सो इमो साहू।
अम्हेहिं गहियमुको तो बेई अम्मगा तस्म ॥६५६ ॥ तुब्भेहिं गहियमुक्को? आमं, आणेह बेइ तो छुरियं । जा छिंदमि थणं णणु किं
ने मेणावई भणइ ॥६५७॥ दुज्जम्मायमेसो दिट्ठा तुझे तहावि नवि सिटुं । कह पुत्तोत्ति अह ममं किह णवि सिट्ठति धम्मकहा
॥६५८। आउट्टो उत्रमंतो मुक्को मज्झपि तसि माइत्ति । सव्यं समप्पियं से वइगुत्ती एव कायव्या ॥६५९॥ काइयगुत्ताहरणं अद्धा-
साणपवण्णगो महासाह । आवासियम्मि सन्थे ण लहइ तहिं थंडिलं किंचि ॥६६०। लद्धं चऽगेण कहवी एगो पाओ जहिं पइट्ठाइ ।
(ना) तहिं ठिएगपाओ सव्वं राई तहिं थद्धो ॥६०१।। ण य अत्थंडिलभोगो तेण कओ तत्थ धीरपुरिसणं । सक्कपसंसा देवागमो य तह
भसणमखोहो ॥ ६६२ ॥ सीहग्गह मपाडणमचलणमंगाण दुक्कडं सम्मं । सुरवंदणा पसंसण अईब लोगेणमुक्करिसो ॥ ६६३ ।।
एवंविहो उ मावो गुणठाणे हंदि चरणरूवम्मि । होति विसिट्ठखउवममजोगओ भव्यसत्ताणं ॥ ६६४ ॥ देहाऽसामत्थम्मिवि
आमयमुद्री ण ओघओ अन्ना । चरणम्मि सुपुरिसो ण हि तुच्छोवि अकज्जमायरति ॥ ६६५ ॥ दव्यादिया न पायं सोहणभाव-
म्म होति विग्धकग । बज्झकिरियाओ य तहा हवंति लोगऽवि सिद्धमिणं ॥ ६६६ ॥ दझ्याकण्णुप्पलताडणं व सुहडस्स णिव्वुई
M
॥ १८३॥
उपदेश पदेपु ॥ १८४॥ गुप्ति दृष्टान्ताः भावस्या परावृत्तिः गुरुकुल वासः कुणइ । पहुआणाए संपत्थियस्स कंडंपि लग्गंतं ॥ ६६७ ॥ जह चेव सदेसम्मी तह परदेसेवि हंदि धीराणं । सत्तं न चलइ समुव- त्थियम्मि कज्जम्मि पुरिसाणं ॥ ६६८ ॥ कालोऽवि य दुब्भिक्खाइलक्खणो ण खलु दाणसूराणं । भेदइ आसयरयणं अवि अहिंग- यरं विसोहेइ ॥ ६६९ ॥ एवं चिय भव्वस्सवि चरित्तिणो णहि महाणुभावस्स । सुहसामायारिगओ भावो परियत्तइ कयाइ ॥ ६७० ॥ भोयणरसण्णुणोऽणुवहयस्स णोऽसाउभोइणोवि तहा । साउम्मि पक्खवाओ किरियावि ण जायइ कयाइ ॥६७१॥ एवं सज्झायाइसु तेसिमजोगोवि कहवि चरणवओ। णो पक्खवायकिरिया उ अण्णहा संपयाट्टिति ॥ ६७२ ॥ तम्हा उ दुस्समा- एवि चरित्तिणोऽसग्गहाइपरिहीणा । पण्णवणिज्जा सद्धा खताइजुया य विण्णेया ॥६७३॥ णाणम्मि दंसणम्मि य सइ चरणं जं तओ ण एयम्मि । णियमा असग्गहाई हवंति भववद्धणा घोरा ॥६७४॥ सज्झायाइसु जत्तो चरणविसुद्धत्थमेव एयाणं । सत्तीएँ संपयट्टइ ण उ लोइयवत्युविसओ उ॥६७५॥ तत्तो उ पइदिण चिय सण्णाणविवद्धणाएँ एएसि । कल्लाणपरंपरओ गुरुलाघवभावणाणाओ॥६७६॥ एयमिह अयाणंता असग्गहा तुच्छत्रज्झजोगम्मि | णिरया पहाणजोगं चयंति गुरुकम्मदोसेणं ॥ ६७७ ॥ सुद्धंछाइसु जत्तो गुरुकु- लचागाइणेह विष्णेओ । सबरससरक्खपिच्छत्थघायपायाछिवण तुल्लो॥६७८॥णहि एयम्मिवि न गुणो अस्थि विहाणेण कीरमाणम्मि। तं पुण गुरुतरगुणभावसंगयं होइ सव्वत्थ ॥ ६७९ ॥ तित्थगराणा मूलं णियमा धम्मस्स तीए वाघाए। किं धम्मो ? किमधम्मो ? णे मूढा वियारंति ॥६८०॥आयारपढमसुत्ते सुर्यमि इच्चाइलक्खणे भणिओ। गुरुकुलवासो सक्खा अइणिउणं मूलगुणभूओ।। ६८१॥ णाणस्स होइ भागी थिरतरतो दंतणे चरित्ते य । धण्णा आवकहाए गुरुकुलवास ण मुंचति ॥६८२॥ ता तस्स परिचाया सुंदूंछाई ॥ १८४॥ ड
उपदेश
पर्दपु
उपवासस्य
नैमित्ति-
॥१८॥
सयमेव बुद्धिमया । आलोएयवमिण कीरत के गुणं कुणई? ॥ ६८३ ॥ उबवासोवि हु एकासणस्स चाया ण सुंदरो पार्य । णि-
चमिणं उबवासो नमित्तिगमो जओ भणिओ ॥६८४॥ अहो निच्चं तवोकम्मादिसुत्तओ हंदि एवमेयंति । पडिवज्जयवं खलु पन्चा-
दिसु तबिहाणाओ ॥६८५॥ आउत्ताईएसुवि आउकाइयाइजोगसुज्झवणं । पत्याखूसा एयस्स वज्जणं चेव चिंतमियं ॥६८६।।
इच्चाइसु गुरुलाघवणाण जायम्मि तत्तओ चेव । भवणिब्वेया जीवो सज्झायाई समायरई ।। ६८७॥ गंभीरभावणाणा सद्धाइसओ
तओ य सकिरिया । एसा जिणहिं भणिआ संजमाकरिया चरणरूवा ।। ६८८ ॥ सम्म अण्णायगुणे सुदररयणम्मि होइ जा सद्धा ।
तत्तोऽणतगुणा खलु विण्णायगुणम्मि बोद्धब्बा ॥ ६८९ ॥ तीएवि तम्मि जत्तो जायइ परिपालणाइविसओत्ति । अञ्चंतभावसारो
अइसयओ भावणीयमिणं ।।६९०।। एवं सज्झायाइसु णिचं तह पक्खवायकिरियाहिं । सइ सुहभावा जायइ विसिट्ठकम्मक्खओ णियमा
॥६९१।। तह जह ण पुणो बंधड़ पायाणायारकारणं तमिह । तत्तो विसुज्झमाणो सुज्झइ जीवो धुयकिलेसो ॥ ६९२ ।। इत्तो अक-
रणनियमो अन्नहिवि वण्णिओ ससस्थम्मि । सुहभावविसेसाओ न चेवमेसो न जुत्तोत्ति ॥ ६९३ ।। जं अत्थओ अभिण्णं अण्णत्था
महओऽवि तह चेव । तम्मि पओसो मोहो विसेसओ जिणमयठियाणं ॥ ६९४ ॥ सबप्पवायमूलं दुवालसंगं जओ समक्खायं ।
ग्यणागरतुल्लं खलु तो सच्वं सुंदरं तम्मि ॥ ६९५ ॥ पावे अकरणनियमो पायं परतन्निवित्तिकरणाओ। नेओ य गांठभए भुज्जो
तदकरणरूवो उ ॥ ६९६ ।। णिवसंति सेट्टिपमुहाण णायमेत्थं सुया उ चत्तारि । रइबुद्धिरिद्धिगुणसुंदरीउ परिसुद्धभावाओ ॥६९७।।
माकेए रायमुया मड्डी गतिसुंदरित्ति स्वबई। नंदणगसामिणोढा सुयाएँ रागो उ कुरुवतिणो ।। ६९८ ।। जायण दाणा विग्गह
गहगगनिवेयणम्मि मंविग्गा । तन्निव्बत्तणचिंतण चाउम्मासम्मि वयकहणा ॥ ६९९ ॥ पडिवालणं तु रण्णो तीए तह देसणा अस-
अकरण
नियमः
रतिसुन्द-
यादि
दृष्टान्ताः
॥ १८५ ॥
उपदेश
पदेषु
॥१८६॥
कारो। पुण्णमि य णियबंधे फलवमणं तहवि न विरागो ॥ ७०० ॥ कि एत्थ रागजणणं अच्छीण? पयावितो न मोल्लंति । संवेगा
तद्दाणं विम्हियरन्नो विरागो य ॥७०१॥ गंभीरदेसणाओ उभयहियमिणंति पावरक्खा य । रन्नो बोही तो सो करेमि किं १ चयसु
परदारं ॥ ७०२ ॥ वयणं तोसा अकरणणियमो एतीऍ एत्थ वत्थुम्मि । रन्नो सोगा उस्सग्ग देवया अच्छि णिव थेज्जं ॥ ७०३ ॥
एत्थेव मंतिधूया एरिसिया बुद्धिसुन्दरी नाम। पासायतले दिट्ठा रन्ना अज्झोववन्नो य॥७०४॥चेडीपेस अणिच्छे मंतिग्गह मंतभेयकव-
डेण । पत्तियण मोक्ख तव्बंदि धरण कहणमि संवेगो॥ ७०५ ॥ तन्निव्यत्तणचिंता देसण निब्बंध तकहा चेव । नियविद्धरूव-
मयणासुचिभरियसमप्पणे साऽहं ॥ ७०६ ॥ निवतोस एरिसच्चिय छड्डिहिसि न जातु भंगखिवणा उ । साहु कयं निवहिरिया
पावयरा हंत संवेगो ॥ ७०७ ॥ देसण निव संवोही तुट्ठो परदारचागहरिसाओ । अकरणणियमो एयमि मोयणा तहय सकारो
॥ ७०८ ॥ एत्थेव सेट्टिधूया एरिसया रिद्धिसुंदरी नवरं । परिणीया सड्ढेणं धम्मेणं तामलित्तीए ॥ ७०९ ॥ परतीर वहण भंगे
अण्णागमदिट्ठराग धम्मस्स । खेवो भंगे जीवण मिलणा कहणमि संवेगो ॥ ७१० ॥ अन्नत्थ गमण ठाणं इयरस्सवि मच्छभत्तओ
वाही । देवा तत्थागमणं दंसण पतिकहणमाणयणं ॥७११॥ आसासण वेज्जाणय पुच्छणा किरिय सम्म पडियरणं । इयरस्स हिरिय
देसण संवेगातो ततो बोही ॥ ७१२ ॥ पन्नवण किं करेमी ? परदारच्चायमेव परमधिती । एत्तो अकरणणियमो एयंसि वणागमा-
गमणं ॥ ७१३ ॥ एत्थेव एरिसिच्चिय गुणसुंदरिसन्निया पुरोहसुया । तप्पुरबड्डु रागोढा सावत्थि पुरोहियसुएण ॥ ७१४ ॥ बडु
सबरासय तग्गम निवेयणा धाडिगहियकहणाओ । संवेग बोहणिच्छा निबंधे वय कहक्खेवो ॥७१५॥ भाववियाणण कित्तिमरोग-
करण देसणा य अप्पगया । बडुनिव्वेय परायण अभयदाणेण परिओसो ॥ ७१६॥ अहिदंसे जीवावण कहणा संवेग कि करेमित्ति।
उपवासस्य
नैमित्ति-
कता
अकरण
नियमः
रतिसुन्द-
यादि
दृष्टान्ताः
॥ १८६॥
उपदंश पदेपु. ॥१८७॥ चय परदारं चत्नं हंत कयन्थोऽसि पणिहाणा ॥७१७ ॥ एत्थं अकरणणियमों जाओ संसारबीयडहणोत्ति । उवरिपि तप्पभावा गुण तप्पालण धम्मबुद्धीए ॥७१८॥ एएण पगारेणं परपुरिसासवणम्मि काऊण । अकरणणियम एया णियमेण गया य सुरलोयं ॥७१९॥ स्थानक तत्तो नुयाउ चंपापुरीऍ जायाओ सेट्टियाओ । रूबनतीउ तारासिरिविणयदेविनामाओ॥ ७२० ॥ परिणीया जम्मंतर जिणपार परिणामः पढाण चेच नुयएणं । विणयंधरनामेणं रूववया इन्भपुत्तेणं ॥ ७२१ ॥ गयसीसे वेयाली दाणरओ दिनभोयणो नियमा । श्रीनेमि- विंदुजाणे जिणदंमणाओ मद्धा य दाणं च ॥ ७२२ ।। घुटुं च अहो दाणं दिव्याणि य आहयाणि तूराणि । देवा य सन्निवतिया चरित्रं. मुहाग चत्र बुट्टा य ॥ ७२३ ॥ सद्धातिसया दंसण विणिओगो तीएँ सावगत्तं च। सुरलोग गमण भोगा चवणं जाओ य सेट्टि- मुओं ॥ ७२४ ॥ तेणोडा जणवाओ स्ववती धम्मबुद्धि निवगगो। णिवकवडपीतिकारण गाहाएँ लिहावणं चेव ॥ ७२५ ॥ पमियच्छि! रतिबियक्सणि! अजमभन्चस्स तुह विओयम्मि । सा गई चउजामा जामसहस्मं च बोलीणा ॥७२६।। भुज्जग्गह तत्तो देवी डिबासपुडयम्मि किल दिट्ठा । कइयवकोवो पउरम्मि पेसणा लिविपरिक्खणया ॥ ७२७ ॥ बहुसो विमरिसियालोयणा य मिलियत्ति तह निवेयणया । इय दोसगारि एसो णायं तुब्भहिं एयति ।। ७२८॥ गिहमुद्दा पत्तिग्गह कुरूवसंका जिणागमे पुच्छा। कहणं मवेगंमी चरणं सव्वेसि पवज्जा ॥७२९।। देसविरहगुणठाणे अकरणीणयमस्स एव सम्भावो। सबविरगुणठाणे विसिद्भुतरओ इमो होड़ ।। ७३० ॥ मो पहाणतरओ, आसयभेओ अओ य एसोत्ति । एत्तो च्चिय सेढीए णेओ सव्वत्थवी एसो ॥ ७३१ ॥ एत्तो उ बीयगगो ण किंचिवि करेइ गरहणिज्जं तु । ता तत्तग्गइखवणाइकप्पमो एम विण्णेओ ॥ ७३२ ॥ तह भावसंजयाणं सुबइ इह ॥१८७॥ सुहपरंपरा मिट्टी । मावि हु जुज्जड़ एवं ण अण्णहा चिंतणीयमिणं ॥७३३॥ सइ गरहणिज्जवावारवीयभूयम्मि हंदि कम्मम्मि । KARE
उपदेश
पदेषु
गुण
स्थानक
परिणाम:
श्रीनमि-
चरित्रं.
॥१८८॥
खविए पुणो य तस्साकरणम्मी सुहपरंपरओ ॥ ७३४ ॥ आहरणा पुण एत्थं बहवे उसमाइया पसिद्धात्ति । कालावओगओ पुण
एत्तो एक्कं पवक्खामि ॥ ७३५ ॥ एयम्मिवि कालम्मी सिद्धिफलं भावसंजयाणं तु । तारिसयंपि हु णियमा बज्झाणुट्ठाणमो णेयं
॥ ७३६ ॥.संखो कलावई तह आहरणं एत्थ मिहुणयं णेयं । चरमद्धायऽवितहचरणजोगओ सति सुहं सिद्धं ॥ ७३७ ॥ संखो
नामेण निवो कलावती तस्स भारिया इट्ठा । तीए भातिणियंगयपेसणमच्चंगमिति रन्नो ॥ ७३८ ॥ गुधिणि विसज्जगाणं हत्थे
देवंगमाइयाणं च । पढमं च देविदंसण साहण तह तस्स एएत्ति ॥ ७३० ॥ तन्नेहा सयगहणं एए अहमेव तस्स अप्पिस्सं । परिहण-
तोसा सहिसंनिहाण तह भासणं चित्तं ॥ ७४० ॥ एएहि दिटेहि सोच्चिय दिह्रोत्ति परिहिएहिं तु । सो च्चिय ओसत्तो सहि !
एमादि अतीव नेहजुयं ॥७४१॥ वीसत्थभासियाणं सवणत्थं आगएण रन्ना उ । सयमेव सुयं एयं कोवो अवियारणा चेव ॥७४२॥
एत्थ य इमं निमित्तं अन्नमिणं मग्गियंपि नो दिन्नं । अन्नेण नियपिया णेहओत्ति गयसेट्टिपुत्तेण ॥ ७४३ ॥ पट्ठवणमागयाणं चंडा-
लीणं च दाणमाणाए । रन्नम्मि बाहुछेयं कुणहत्ति इमीएं पावाए ॥ ७४४ ॥ करणं वाहाणयणं तह दुक्खा पसवणं णईतीरे । डिंभ-
पलोट्टण णइपइ मुहधरणं कहवि किच्छेण ॥ ७४५ ॥ देवयकंदण सच्चाहिठाण तह बाहुभावओ चरणं । तावसकुमारदसण गुरुक-
हण तवोवणाणयणं ॥ ७४६ ॥ रणो अंगयदरिसण णामे संका य सेट्टि पुच्छणया । चिट्ठति दसणे णाण सोग मरणत्थणिग्गमणं
॥ ७४७ ॥ बहि चैईहर अभि अमियतेय सुनिमित्तजोगओ धरणं । कहणा ण इमोवाओ एयम्मी पत्थुए णायं ॥ ७४८॥ गंगातीरे
सोत्तिय चंडालाइ रत्थाइ जरचीरे । धण्णेवि छित्तगुट्ठयपरंपराए महादोसो.॥ ७४९ ॥ तस्स परिवज्जणत्थं णिज्जामगपुच्छ उच्छु-
दीवम्मि । कहिए णेयावणमच्छणा य तह उच्छुवित्तीए ॥ ७५० ॥ कालेण भिण्णवाहण वाणियगमणमुच्छुरससण्णा । पिंडागारा
॥१८८॥
में उपदेश पटषु नेमिचरित्रे यतनायाः स्वरूपं महिमा च ॥१८॥ -- बहुमो जायाऽणगेमु ठाणेसु ॥ ७५१ ॥ इक्खाहारा सोत्तिय मुहदुक्खणयम्मि सन्नपासणय' । इक्खुफलत्ति य भक्खण गवेसणा चव जत्तेण ॥७५२।। एवं नियसन्नायपि भक्षण कालेण दंसणं तस्स । पुच्छण साहण पीती ततो य आहार बोल्लंति ॥७५३।। भक्खामि णिच्चमुच्छु किं ण लभसि तप्फले ? ण होतित्ति । दंसेमि अहं भद्दत्ति दंसणे हंत सण्णेसा ।। ७५४ ॥ कस्स? ममं चिय, किं णो अच्छा हा) कालेण कढिणभावाओ । सच्चं ण अण्णहेयं विण्णासणओ तहाणाणं ॥७५५।। पच्छायावो बोहणमेसा लोगडिई ण तत्त- मिणं । आणाऽऽयारो सेयं तत्तो सुद्धी उ जीवस्म ।। ७५६ ॥ णियदेसागम कहणं पायच्छित्तकरणं च जत्तेणं । सवर्ण च तत्तनाणं आमवणमुचियजोगस्म ॥ ७५७ ।। ता जह सो असुइभया मोहाओ असुइभक्खणं पत्तो । तह दुक्खभया तंपि हु मा दुक्खोहं समा- दियम् ॥७५८ ॥ सत्थभणिएण विहिणा कुणसु तुम एत्थ दुक्खपडियारं । अप्पवहो पुण सावग!, पडिसिद्धो सबसत्थेसु ॥७५९॥ अपपरोभयभेया निविहो खलु वण्णिओ बहो समए । तेणाकालम्मी इओऽपि दोसोत्ति एसाणा ॥ ७६० ॥ दोसाओ य णराणं विणयं मब्वमेव वसणंति । जे पावफलं दुक्खं ता अलमेएण पावेण ॥७६१।। अण्णं च निमित्ताओ मुणेमि णेगंतियं तुहं वसणं। अवि अन्भुदयफलमिणं ता चिट्ठह जाव अजंति ॥ ७६२ ॥ एवंति अन्भुवगयं ठिओ य णयराओ बाहिरे राया। धम्मकहसवण तोसो मुवणं तत्थैव विहिपुव्वं ॥ ७६३ ॥ सुमिणो य चरमजामे कप्पलया फलवई तहा छिण्णा । लग्गा विसिट्ठफलया रूवेण हिगा य जायत्ति ॥ ७६४ ॥ मंगलपाहाउयसबोहणं सहरिसो तओ राया। विहिपुव्यं गुरुमूल गओ तहा साहियमिणं तु ॥ ७६५ ।। गुरुणो जहत्थ वीणण गणो तोसो गवेसणुवलद्धी । सव्यस्स जहावत्तस्म हरिसलज्जाउ तो रण्णो ॥ ७६६ ॥ मिलणं गुरुवहुमाणो धम्मकहा बोहि मावगत्तं च । संभवय जावजी उभयाणुगयं दुवेण्हपि ।।७३७।। अहियं च धम्मचरणं चेईहरकारणं तहा विहिणा। ॥१८९॥ PM उपदेश पदेपु. नेमिचरित्रे यतनायाः स्वरूप महिमा च ॥१९॥ पुत्तविपद्धण ठावण णिक्खमणं दाण विहिपुव्वं ॥ ७६८ ॥ चरमद्धादोसाओ संघयणाइविरहेऽवि भावणं । संपुण्णधम्मपालणम- णुदियह चेव जयणाए ॥७६९॥ जयणा उ धम्मजणणी जयणा धम्मस्स पालणी चेव । तव्बुड्डिकरी जयणा एगंतसुहावहा जयणा ॥ ७७० ॥ जयणाए वट्टमाणो जीवो सम्मत्तणाणचरणाणं । सद्धाबोहासेवणभावेणाराहओ भणिओ॥ ७७१ ॥ जीए बहुयतरासप्पवित्तिविणिवित्तिलक्षणं वत्थु । सिज्झति चिट्ठाएँ जओ सा जयणा णाणाइविसयम्मि ॥ ७७२ ॥ जं साणुबंधमेव एवं खलु होति निरणुबंधंति । एवमइंदियमेवं नासवण्णू वियाणाति ॥७७३॥ तव्ययणा गीओऽवि हु धूमेणऽग्गिव सुहुमचिंधेहिं । मणमाइएहिं जाणति सति उपउत्तो महापन्नो ।। ७७४ ॥ जह जोइसिओ कालं सम्मं वाहिविगमं च वेज्जोत्ति । जाणति सत्थाओ तहा एसो जयणाइविसयं तु ॥ ७७५ ॥ तिविनिमित्ता उवओगसुद्धिओऽणेसणिज्जविनाणं । जह जायति परिसुद्धं तहेव एत्थंपि विनेयं ॥ ७७६ ॥ सुत्ते तह पडिबंधा चरणवओ न खलु दुल्लहं एयं । नवि छलणायवि दोसो एवं परिणाममुद्धीए ॥ ७७७ ॥ जयणाविवज्जया पुण विवज्जओ नियमओ उ तिण्हंपि । तित्थगराणाऽसद्धाणओ तहा पयडमेयं तु ॥ ७७८ ॥ जं दव्यखेत्त- कालाइसंगयं भगवया अणुठाणं । भणिय भावविसुद्धं निप्फज्जइ जह फलं तह उ॥ ७७९ ॥ नवि किंचिवि अणुणातं पडिसिद्धं वावि जिणवरिंदेहिं । तित्थगराणं आणा कज्जे सच्चेण होयव्वं ॥ ७८० ॥ मणुयत्तं जिणवयणं च दुल्लहं भावपरिणतीए उ । जह एसा निष्फज्जति तह जइयव्वं पयत्तेणं ॥ ७८१॥ उस्सग्गववायाणं जहट्ठियसरूवजाणणे जत्तो । कायव्यो बुद्धिमया मुत्तणुसारेण णयणिउणं ॥ ७८२ ॥ दोसा जेण निरुभति जेण खिज्जति पुव्यकम्माई । सो खलु मोक्खोवाओ रोगावत्थासु समणंव ॥ ७८३ ॥ उन्नयमक्ख इयरस्स पसिद्धी उन्नयस्स इयराओ । इय अन्नोऽनपसिद्धा उस्सग्गववायमो तुल्ला ॥ ७८४ ॥ दब्यादिएहिं जुत्तम्सु- ॥१९॥ Sid
उपदेश
पदेषु
आज्ञायोगः
काले
गजादि
दृष्टान्ताः
॥१५॥
स्मग्गो जदुचियं अणुहाण । रहियस्स तमववाओ उचियं चियरस्स न उ तस्स ॥ ७८५ ॥ जह खलु सुद्धो भावो आणाजोगेण
माणुवंधात्ति । जायइ तह जइयव्यं सन्चावत्थासु दुगमेयं ॥ ७८६ ॥ जं आणाए बहुगं जह तं सिज्झइ तहेत्थ कायव्वं । ण उ जं
तीब्यवरीयं लोगमयंऽपेम परमत्थो।।७८७॥ कयमेत्थ पसंगणं सभावओ पालिऊण तह धम्मं । पायं संपुण्णं चियण दव्यओ कालदोसाओ
।। ७८८ ॥ काऊण कालधम्म परिसुद्धाचारपक्खवाएणं । उपवण्णो सुरलोए तओ चुओ पोयणपुरम्मि ॥ ७८९ ।। रायसुओ उव-
संतो पायं पावविणिवित्तवाचारो । कालोचियधम्मरओ राया होऊण पव्यइओ ॥ ७९० ॥णइपूरकूलपाडण मूढं कलुसोदयं णिए-
ऊण । ओयट्टणम्मि तीए तहत्थयं चैव पडिबुद्धो ॥ ७९१ ॥ जह एसा बढती कूले पाडेइ कलुसए अप्पं । इय पुरिसोवि हु पायं
तदष्णपीडाएं दडुब्यो ॥ ७९२ ॥ जह चवोव्यती मुज्झइ एसा तहेव पुरिसोऽवि । आरंभपरिच्चागा कुसलपवित्तीएँ विष्णेओ
।। ७९३ ॥ एवं पञ्चऊणं सामण्णं पालिऊण परिसुद्धं । सिद्धो सुदेवमाणुसगईहिं थेवेण कालेणं ॥ ७९४ ॥ बंभसुर महुरराया
सुकमुरी ओमुहीए राओत्ति । आणयदेव सिवणिवो आरण महिला य देवणिवो ॥ ७९५ ॥ गेवेज्ज तियस गज्जणसामी गेवेज्ज
पुंड मुर राया । गेवेज्ज बंग सुर राय विजयदेवंगराया य ॥ ७९६ ॥ सव्वद्यामर उज्झाणारेंद पव्यज्ज सिझणा चेव । एयस्स
पायसो तह पावाकरणम्मि नियमोत्ति ।। ७९७ ॥ एवं भावाराहणभावा आराहगो इमो पढमं । ता एयम्मि पयत्तो आणाजोगेण
काययो ।। ।। ७९८ ॥ इय एयम्मिवि काले चरणं एयारिसाण विण्णेयं । दुक्खंतकरं णियमा धन्नाणं भवविरत्ताणं ॥ ७९९ ॥
जे संसारविरत्ता रत्ता आणाएँ तीएँ जहसनिं । चट्ठति णिज्जरत्थं ण अण्णहा तेसिं चरणं तु ॥ ८०० ॥ मारेति दुस्समाएवि विसा-
इभा जह तहेव साहणं । णिक्कारणपडिसेवा सब्वत्थ विणासई चरणं ॥ ८०१ ॥ कारणपडिसेवा पुण भावेण असेवणत्ति दट्टया।
SOMEON
॥१९१॥
उपदेश पदेपु. आज्ञायोगः काले - ॥१९२॥ गजादि दृष्टान्ताः आणाएँ तीऍ भावो सो सुद्धो मोक्खहेउत्ति ॥ ८०२ ॥ अकिरियाए विसुद्धो भावो पावक्खयत्थमो भणिओ । अण्णेहिवि ओहेणं तेणगणाएण लोगम्मि ॥ ८०३ ॥ तेणदुगे भोगम्मी तुल्ले संवेगओ अतेणत्तं । एगस्स गहियसुद्धी मूलहिभेयम्मि सादेव्वं ॥८०४॥ तह चित्तकुम्मदोसा मुढे भोगसमयम्मि अणुतावो । एत्तो कम्मविसुद्धी गहणे दिबम्मि सुज्झणया ॥८०५॥ इयरस्स गहण कहणा आमं सूलाएँ तस्स भेओ उ । अभुवगमणा गुहभेयवुझणगुत्तरणमो सम्मं ॥ ८०६ ॥ विम्हय देवयकहणा कयमिणमेएण भावओ खवियं । संवेगा वयगहणं चोररिसी सुप्पसिद्धोत्ति ॥८०७॥ एवं विसिट्टकालाभावम्मिवि मग्गगामिणो जह उ । पावेंति इच्छिय- पुरं तह सिद्धिं संपयं जीवा ।। ८०८ ॥ मउईएवि किरियाए कालेणारोगयं जह उविति । तह चेव उणिव्याणं जीवा सिद्धंतकिरिया- ए ॥ ८०९ ॥ दुप्पसहंतं चरणं भणियं जं भगवया इहं खत्ते । आणाजुत्ताणमिणं ण होंति अहुणत्ति वामोहो ॥ ८१० ॥ आणाब- ज्झाणं पुण जिणसमयम्मिवि न जातु एयंति । तम्हा इमीऍ एत्थं जत्तेण पयट्टियव्यंति ॥ ८११ ॥ गंतेणं चिय लोयणायसारण एत्थ होयब्वं । बहुमुंडादिवयणओ आणाजुत्तो इह पमाणं ॥ ८१२ ॥ आयरणाविहु आणाऽविरुद्धगा चेव होति नायं तु । इहरा तित्थगरासायणत्ति तल्लक्खणं चेयं ॥ ८१३ ॥ असढेण समाइन्नं जं कत्थति केणती असावज्ज । न निवारियमन्नेहि य बहुमणुमय- मेयमायरियं ॥ ८१४ ॥ किं च उदाहरणाई बहुजणमहिगिच्च पुबसूरीहिं । एत्थं निंदसियाई एयाई इमम्मि कालम्मि॥ ८१५ ॥ केणइ रना दिवा सुमिणा किल अट्ट दुसमसुसमंते । भीई चरमोसरणे तेसिं फलं भगवया सिढे ॥ ८१६ ॥ गय वाणर तरुधंखे सिंह तह पउम बीय कलसे य । पाएण दुस्समाए सुविणाणिगुप्फला धम्मे ॥ ८१७ ॥ चलपासाएसु गया चिटुंति पतएसुविण णिति । णितावि तहा केई जह तप्पडणा विणस्संति।।८१८॥विरलतरा तह केई जह तप्पडणाविणो विणस्संति । एसो सुमिणो दिठो ॥१९२॥ ल उपदेश पद प. द्रव्यतो हीनानु- वृत्तिः ॥१९३॥ २२ फलमत्थं सावगा णेया ॥ ८१९ ।। बहुवाणरमज्झगया तव्वसहा असुइणो विलिपति । अप्पाणं अण्णेवि य तहाविहे लोगहसणं च ॥ ८२० ॥ विरलाणमलिंपणया तदण्णखिंसा ण एयमसुइत्ति | सुविणोऽयं एयस्स उ विवागमो णवरि आयरिया ।। ८२१ ॥ खीर- तरुमुहछाया तेसिमहो सीहपोयगा बहुगा| चिठंति संतरूवा लोगपसंसा तहाहिगमो।।८२२।।ते मंथडा उ पायं सुणगा तरु बब्बुलत्ति पडिहासो । एसो सुमिणो दिट्ठो फलमेत्थं धम्मगच्छत्ति ॥ ८२३ ॥ धखा वावीय तडे विरला ते उण तिसाएँ अभिभूया । पुरओ मायासरदसणेण नह संपयइंति ॥ ८२४ ॥ केणइ कहण णिसेहेऽसदहणा पायसो गम विणासं । सुमिणोऽयं एयस्स उ विवागमो मूढधम्मरया ॥ ८२५ ॥ सीहो वणमज्झम्मी अणेगसावयगणाउले विसमे । पंचत्तगओ चिठइण य तं कोई विणासेइ ॥ ८२६ ॥ तत्तो कीडगभक्खणपायं उप्पाय दयुमण्णेऽवि । सुमिणोत्ति इमस्सऽत्था पवयणनिद्धंधसाईया ॥ ८२७ ॥ पउमागरा अपउमा गद्दभगजुया य चत्तडियरूवा । उक्कुरुडियाए पउमा तत्थवि विरला तहारूवा ॥ ८२८ ॥ तेवि य जणपरिभूया सकज्जणिप्फायगा ण पाएणं । मुमिणसरूवं वीणणमिमस्स धम्मम्मि पच्चन्ता ।।८२९॥ बीएसु करिसगो कोइ दुन्धियड्ढोत्ति जनओ किणइ । बीजेत्ति अबीजेऽवि य पइरइ य तहा अखित्तेसु ॥८३०॥अवणेइ य तमझे विरलं बीयं समागयंपीहं । सुमिणेत्ति इमस्सऽत्थो विष्णेओ दाण- पत्ताई ।। ८३१|| कलसा य दुहा एगे पासाओवरि सुहा अलंकरिया । अण्णे पुण भूमीए बोडा ओगालिसयकलिया ॥ ८३२ कालेण दलणपायं समभंगुप्पाय दडुमप्पाणं । सुमिणसरूवं राया अबंभ साह य एसत्थो ॥ ८३३ ॥ कूवाबाहाजीवण तरुफलवह गाविवच्छि धावणया । लोहिविवज्जयकलमल सप्पगरुड पूजऽपूजाओ ॥ ८३४ ॥ हत्थंगुलिदुगवट्टण गयगद्दभसगडबालसिलधरणं । एमाई ॥१९३॥ -
उपदेश
पदेषु
द्रव्यतो
हीनानु-
वृत्तिः
॥१९४॥
आहरणा लोयम्मिवि कालदोसेणं ॥ ८३५ ॥ रण्णो दियाइगहणं पुत्तविउव्वेग कनिविकिणणं । इड्डीपरजणचाओ णिद्दय दाणं ण
इयरेसिं ।। ८३६ ॥ जुयघर कलहकुलेयरमेर अणुसुद्ध धम्मपुढविठिई । वालुगवकारंभो एमाई आइसणं ॥ ८३७ ॥ कलिअवयारे
किल णिज्जिएसु चउसुपि पंडवेसु तहा । भाइवहाइकहाए जाभिगजोगम्मि कलिणा उ ॥ ८३८ ॥ एवं पाएण जणा कालणुभावा
इहपि सव्वेऽवि । णो सुंदरत्ति तम्हा आणासुद्धेसु पडिबंधो ॥ ८३९ ॥ इयरेसुविय पओसो णो कायव्वो भवट्टिई एसा । णवरं
विवज्जणिज्जा विहिणा सइ मग्गणिरएण ॥ ८४० ॥ अग्गीयादाइण्णे खेत्ते अण्णत्थ ठिइअभावम्मि । भावाणुवघायणुवत्तणाएँ तेसिं
तु वसियव्यं ॥ ८४१ ॥ इहरा सपरुवघाओ उच्छोभाईहिं अत्तणो लहुया । तेसिपि पावबंधो दुगंपि एयं अणिटुंति ॥ ८४२ ॥ ता
दबओ य तेसिं अरत्तदुद्वेण कज्जमासज्ज । अणुवत्तणत्थमसिं काय किंपि ण उ भावा ॥ ८४३ ॥ एत्थं पुण आहरणं विण्णेयं
णायसगयं एय । अगहिलगहिलो राया बुद्धाएँ अणट्ठरज्जोत्ति ॥ ८४४ ॥ पुहविपुरम्मि उ पुण्णो राया बुद्धी य तस्स मंतित्ति ।
कालण्णुणाण मासुवरि बुट्टि दग गह सुवासं तो ॥ ८४५ ॥ रायणिवेयण पडहग दगसंगह जत्तओ अहाथामं । बुट्टि अपाणं खीणे
पाणम्मी गहकमा पाय ॥८४६॥ सामंताईयाणवि ढुकं वासं दवं च रण्णोऽस्थि । तेसिं मंतण णिवगह बंधामो मंतिणाणंति॥८४७॥
सिडे णत्थि उवाओ तं दग कित्तिमगहो य मिलणंति । तोसो रज्जम्मि ठिती सुवास सव्वं तओ भद्द ॥८४८॥ एएणाहरणेणं आया
राया सुबुद्धिसचिवेण । दुसमाए कुग्गहोदगपाणगहा रक्खिययोति ॥८४९॥ बहुकुग्गहम्मिवि जणे तदभोगऽणुवत्तणाएँ तह चेव ।
भावेण धम्मरज्जे जा सुहकालो सुवासंति ॥ ८५० ॥ आणाजोगेण य रक्खणा इहं ण पुण अण्णहा णियमा । ता एयम्मि पयत्तो
कायव्यो सुपरिसुद्धम्मि ॥८५१॥ तित्थे सुत्तत्थाणं गहणं विहिणा उ एत्थ वत्थमियं । उभयण्णू चेव गुरू विही उ विणयादिओ
॥१९४॥
८२० उपदेश पदा m ॥१९॥ *-- चित्तौ ॥८५२।। उभयष्णूविय किरियापरो दढं पवयणाणुरागीय । ससमयपण्णवओ परिणओ य पण्णो य अच्चत्थं ॥८५३।। जो हेउवा पदवाा- यपक्खम्मि हंउओ आगमे य आगमिओ। सो ससमयपन्नवओ सिद्धंतविराहगो अण्णो ॥ ८५४॥ एत्तो सुत्तविसुद्धी अत्थ- दियः विमुद्री य होड़ णियमेणं । सुद्धाओ य इमाओ गाणाईया पयर्द्दति ॥ ८५५ ॥ सुत्ता अत्थे जत्तो अहिगयरो णवरि होइ कायव्यो। एनो उभयविमुद्वित्ति म्यगं केवलं सुत्त ।। ८५६ ॥ अत्थो वक्खाणंति य एगहा एत्थ पुण विही एसो । मडलिमाई भणिओ परि- सुद्धा पुन्चरीहिं ॥८५॥ मंडलि णिसज्ज अक्खा किड़कम्मुस्सग्ग बंदणं जे? । उवओगो संवेगो पसिणुत्तर संगयत्थति।।८५८॥ मीमविसमे गाउं सुतत्थाइ विहिणा व काऊणं । वक्खाणिज्ज चउद्धा सुत्तपयत्थाइभएणं ॥ ८५९ ॥ पयवक्कमहावकत्थमेदंपज्जं च एत्थ चत्तारि । सुयभावावगमम्मी हंदि पगारा विणिहिट्ठा ॥ ८६० ॥ संपुण्णेहिं जायइ सुयभावावगमो इहरहा उ । होइ विवज्जा- मोवि दु अणिट्ठफलओ य मो णियमा ॥ ८६१ ।। एएसिं च मरूवं अण्णेहिवि वण्णियं इहं णवरं । सत्तुरगहणद्धाणभट्टतण्णाण- णागणं ।। ८६२ ॥ दट्टण पुरिसमेत्तं दूरे णो तस्स पंथ पुच्छत्थं । जुज्जइ सहसा गमणं कयाइ सत्तू तओ होज्जा ।। ८६३ ।। वेस- विवज्जामम्मिवि एवं बोलाइएहिं तं गाउं । तत्तो जुज्जइ गमणं इटफलत्थं णिमित्तेणं ॥ ८६४ ॥ एवं तु पयत्थाई जोएज्जा एत्थ । नंतणीहए । अइदंपज्ज एवं अहिगारी पुच्छियब्बोत्ति ॥ ८६५ ॥ हिंसिज्ज ण भूयाई इत्थ पयत्थो पसिद्धगो चेव । मणमाइएहिं पीडं मवेमि चेव ण करिज्जा ॥ ८६६ ॥ आरंभ पमत्ताणं इत्तो चेइहरलोचकरणाई । तकरणमेव अणुवंधओ तहा एस वच्चत्थो ॥ ८६७ ॥ अविहिकरणम्मि आणाविराहणा दुट्ठमेव एएमि । ता विहिणा जइयव्यंति महावकत्थरूवं तु ॥ ८६८ ॥ एवं एसा ॥१९५॥ अणुबंधभावओ तत्तओ कया होइ । अडदंपज्जं एवं आणा धम्मम्मि सारोत्ति ॥८६९ ॥ एवं चड्ज गंथं इत्थ पयत्थो पसिद्धगो
उपदेश
पदेपु.
नारिसंजी-
वनी बह
॥१९८॥
जनाना
लंबनं
तैलपात्रधर
गोणतं विहाणा गोमीलणमनपासणऽण्णाए । कहणं मणुओ तीए कह पुण मूलाएँ सा कत्थ ॥९०५॥ णग्गोहतले सवर्ण णियत्तणा
चित सवचरणंति । पता मणुओं एवं इह एमा धम्ममूलति ॥ २०६॥ ता आहेणं इहयं उचियत्तणमविरोहयो जत्तो । कायन्यो
जह भवगोणविगमओ जीवमणुगतं ॥ ९०७ ॥ तोसा साराणवण्णो पूजा भत्तीए बीजपक्खेवो । एवं णाणी बाहुल्लओ हियं चेच
कुणइति ॥ ९०८ ॥ एयारिसओ लोओ खेयण्णो हंदि धम्ममग्गम्मि । बुद्धिमया कायव्यो पमाणमिइ ण उण सेसोऽवि ॥ ९०९ ॥
बएजणपवित्तिमेचं इच्छंतेहिं इहलोइओ व । भम्मो ण उशियच्चो जेण तहिं बहुजणपविती ।। ९१० ।। ता आणाणुगयं जं तं
'नेव बुहेण सेविगच्वं तु । किमिह बहुणा जणेणं ? हंदि ण सेयस्थिणो बाहुया ॥ ९११॥ रयणत्थिणोऽतिथोवा तदायारोऽवि जह' उ
लोयम्मि । इय शुद्धधम्मरयणत्थिदायगा दढयरं णेया ।। ९१२ ॥ बहुगुणविहवेण जओ एए लभंति ता कहमिमेसु । एयदरिहाणं
तह सुविणेऽवि पयई चिंता ॥ ९१३ ॥ धण्णाइसु विगइच्छा पत्थहिरण्णाइगरा तह नेव । तच्चिताप विमुका दुहावि रयणाण
जोगचि ॥ ९१४ ॥ जे पुण थेवत्तणओ एणसुं व अविगएच्छतिं । ते एयाण अजोग्गा अइणिउणं चितियव्वमिणं ॥ ९१५ ॥
अक्खुदाई धण्णाझ्या उ वत्थाइया उ विष्णेया । मज्झत्थाई इइ एगावीसगुणजोगओ विहवो ॥९१६ ॥ पायगुणविहीणा एएसि
मज्झिमा मुणेयव्वा । एते परेण हीणा दरिदपाया मुणेयूगा ॥९१७।। जह ठितिणिबंधणेसुं धम्म कम्पिति मूढगा लोया । तह एएवि
वरागा पायं एवंति दवा।।९१८॥ एएणं चिय कोई राया केणावि सरिणा सम्म। णाएणमेयदिट्ठी थिरीकओ सुदधम्मम्मि।।९१०॥
नवरं पवेसिऊणं सागेंधणवण्णमाइठाणाई । बहुगाई दंसिऊणं रयणावणदंसणेणं तु ॥१२०॥ ण य दुगारं तु अहिगारिणो इहं अहिगाँ
अणुहाणं । भवदुक्खभया गाणी मोक्खत्थी किंच ण करेइ ॥ ९२१॥ भवदक्खं जमणंतं मोक्खसुहं चेव भाविए तत्ते'। गरुयंपि
॥१९॥
राधावेधः
-
+
,
उपदेग
पदा
.
॥१०.५॥
अपमायं मेवइ ण उ अण्णहा णियमा ॥१२२॥ इह तेल्लपत्तिधारगणायं तंतंतरेसुवि पसिद्धं । अइगंभीरत्थं खलु भावेयव्यं पयत्तण
॥ ९२३ ।। मद्धो पाणो गया पायं तेणोवसामिओ लोगो। णियनगरे णवरं कोति सेट्टिपुत्तो ण कम्मगुरू ॥ ९२४ ॥ सो लोग-
गहा मण्णइ हिमपि तहाविहं ण दुईति । हिंसाणं सुहभावा दुहावि अत्थं तु दुद्देयं ॥ १२५ ॥ अपमायसारयाए णिचिसयं तह
जिणोचएमंपि । तक्खगफणग्यणगयं सिरत्तिममणोवएसंच ॥ ९२६ ।। तस्सुवसमणणिमित्तं जक्खोच्छत्तो समाणदिद्विति । णिउणो
कओ समप्पिय माणिकं सोगओ तत्तो ॥ ९२७ ॥ अवरो रायासण्णो अहंति पडिबोहगो असमदिट्ठी । कालेणं वीसंभो तओ य
मायापओगोत्ति ॥९२८॥ णटुं गयाऽऽहरणं पडहग सिहंति पर धर लाभे । माहण पच्छित्तं बहु भयमेवमदोस तहवित्ति ॥९२९॥
जक्सभन्थण विण्णवण ममत्थे तं णिवं सुदंडेणं । तच्चोयण परिणामो विष्णत्ती तइलपत्तिवहो ॥ ९३० ॥ संगच्छण जहसत्ती
मगधमक्खेव छणणिरूवणया । तल्लिच्छ जत्त नयणं चोयणमेवंति पडिवत्ती ॥९३१॥ एवमणंताणं इह भीया मरणाइयाण दुक्खाणं ।
मेवंति अप्पमायं साह मोक्खत्थमुज्जुत्ता ॥ ९३२ ।। अपरिणए पुण एयम्मि संसयाइहिं ण कुणइ अभव्यो । जह एयं गुरुकम्मो
तहेब इयगेऽवि पयजं ॥९३३ ॥ एवं जिणोवएमो उचियाविक्खाए चित्तरूवोत्ति । अपमायसारयाएवि तो सविसयमो मुणे-
यचो ।। ९३४ ॥ गंभीरमिणं वाला तभत्ता मोत्ति तह कयत्थंता । तह चेव तु मण्णंता अवमण्णंता ण याणंति ॥९३५॥ सिद्धीए
माहगा तह साह अण्णत्यओऽवि णिहिट्ठा । राहावेहाहरणा ते चेवं अत्थओ णेया ॥ ९३६ ॥ इंदपुर इंददत्ते बावीस सुया सुरिंद-
दत्ते य । महुगए जियमत्त संयंवरो णिचुईए उ ॥ ९३७ ॥ अग्गियए पचयए बहुली तह सागरे य बोद्धव्ये । एतेगदिवसजाया सह
तत्थ मुग्दिदत्तेणं ॥ ९३८ ॥ इंदउग्मामिणो पुत्तवंति महुगहिवेण ता धया । पवियत्ति सयंवरराहावेहेण वरमाला ॥ ९३९ ॥
॥१९९॥
राधावधः
उपदेश
पदेषु
॥२०॥
बावीसेहि ण विद्धा तेवीसइमेण मग्गियाइ जया । अब्भासाओ विद्धा तेहिं परिपंथिगेहिपि ॥ ९४० ॥ सो तजएण सइ उक्खयासि-
पुरिसदुगभीइओ गुरुणा । तह गाहिओत्ति भेत्तुं जहचके तओ विद्धा ॥ ९४१ ॥ रायसुओ इह साहू अग्गियगाई कसायपुरिसाऊ।
रागद्दोसा खोभे मरणं असई भवायत्ते ॥ ९४२॥ रायसुया उ परीसह सेसा उवसग्गमाइया एत्थ । गाहण सिक्खा कम्मट्ठभेयओ
सिद्धिलाभो उ ॥ ९४३ ॥ णो अण्णहावि सिदी पाविज्जइ जे तओ इमीए उ । एसो चेव उवाओ आरभा वड्डमाणो उ ॥९४४॥
मग्गण्णुणो तहिं गमणविग्ध कालेण ठाणसंपत्ती । एवं चिय सिद्धीए तदुवाओ साहुधम्मोति ॥ ९४५ ॥ एवंविहं तु तत्तं णवरं
कालोऽवि एत्थ विष्णेओ । ईसि पडिबंधगो च्चिय माहणवाणिरायणाएण।।९४६||सत्थत्थि माहणपुरे वणि जायण सुद्धभूमिगहपाए।
णिहि वणि कहणं अग्गह रण्णा सिट्टे य पण्णवणा ॥ ९४७ ॥ सुत्तुट्ठियांचंतणमण्णया य सम्बेसि मिच्छ गह विग्छ । मिहु किमियंति
वितके केवलि कलि चाग भागगहो ॥ ९४८ ॥ एवमिह दुस्समेऽयं कलुसइ भावं जईणवि कहिंचि । तहवि पुण कज्जजाणा हवंति
एएच्चिय जहए ॥ ९४९ ॥ अण्णे भणंति तिविहं सययविसयभावजोगओ णवरं । धम्मम्मि अणुढाणं जहुत्तरपहाणरूवं तु ॥९५०॥
एवं च ण जुत्तिखमं णिच्छयणयजोगओ जओ विसए । भावेण य परिहाणं धम्माणुट्ठाणमो किह णु १ ॥९५१॥ क्वहारओ उ
जुज्जइ तहा तहा अपुणबंधगाईसुं । एत्थ उ आहरणाई जाहासंखणमेयाई ॥९५२॥ सययन्भासाहरण आसेविय जाइसरणहेउत्ति।
आजम्मं कुरुचंदो मरिउं णरगाओ उव्यहो ॥ ९५३ ॥ मायापिइपीडवत्ती गिलाणभेसज्जदाणमाईहिं । तह चिइणिम्मलकरणं
जाईसरणस्स हेउत्ति ॥ ९५४ ॥ णिवपरिवारुवलंभा सरणं भीओ कहं पुणो एत्थ ' । ठिइमूगत्तासेवण णाओ विज्जेहिं णिदोसो
॥ ९५५ ॥ मंतिणिवेयण जाणण धण्णो सरणाओ कोइ उन्विग्गो । भवठिइंदसणकहणं गुणकरमेयस्म तहिं जुत्तो॥ ९५६ ॥भूसिय-
.
-
?
॥२०॥
उपदंग पदषु सतत विषय भावयोगा: ॥२०१॥ अंपाणगओ इड्डीए णीणि विभागणू । भोगम्मी जायछणे मयरूवण दरिदग भणींसु ॥ ९५७ ॥ लाभग चेयग भोगी जाए उ छणा मुवाहितल्लोति । मग्णे दुक्खमवेक्खा किमिह दरिदावि परलोए ॥ ९५८ ॥ रायणिवेयण दसण तोसो पियवयण पुच्छ पसि- णत्थे । णमणमणुण्णा संवेग माहणं भावसारमिणं ॥ ९५९ ॥ धम्मकरणेण भोगी लाभाइहरा उ तुच्छभोगोत्ति । रज्जफलोत्ति मुवाहीतच्छणमरिसो उ एएसु ॥ ९६० ॥ मालालुगप्पभोगाइणायओ दुक्खकारणमविक्खा । धम्मी दरिद्दगो इह अओऽण्णऽह- गणाऽवि पग्लोए ॥९६१।। मायापिइहिं भणिओ इह धम्मण्णू तुम तहा वम्हं । ठिइयत्तेहिं इह दुक्खं कुणसित्ति सो आह ॥९६२॥ गंतव्यं मगईए गुरुयणमंत्रुट्टिडकारयं गच्छे । आमासमाइदीवग जोगम्मि ण अण्णहा जुत्तं ॥ ९६३ ॥ बोल्लेमि य ज उचियं इहरा उ ण जुत्तमेव वोत्तुं जे । जं इह एस कुहाडी जीहां धम्मेयरतरूणं ॥ ९६४ ॥ एवंति तेसिं बोहो धम्मपरिच्छाए पायसो णवर । माइ- पिइपूयधायाणमित्य किं जुत्तमच्चत्था॥९६५।।पूजत्ति आहु पायं अण्णेऽणगंतवायओ तत्तं। ववहारणिच्छएहिं दुविहा एए जओ णेया ॥१६॥यवहारआ पसिद्धा तिट्ठामाणो य णिच्छएणेए। आइमगाणं पूया इयरेसिं वहोत्ति ता जुत्त।।९६७॥वज्झेयराचट्ठाणं अण्णे का माहणत्ति आहेसो । अण्णपगबाहेणं उभयं भेयाओ एयम्म ॥ ९६८ ॥ अभितराण बझं वभिचरइ णिओगओ ण बज्झे । अभि- तरंति अण्णे पगचिय उभयम्वेमा ॥ ९६० ॥ एवं च मग्गलंभो पव्वज्जाऽऽराहणा य सुपसत्था । दुग्गइदुवारठयणी सुगइसिवपसा- हिया चेव ॥५७०।। विसयभासाहरणं मुयी इह मुहपरंपरं पनो । तित्थगरचूयमंजरिपूजाबीजेण सकलत्तो ॥ १.१ ॥ कुसला. मयहेऊओ विमिट्ठमुहहेउओ य णियमेण । मुद्धं पुण्णफलं चिय जीवं पावा णियत्तेइ ।। ९७२ ॥ सुगणिहि कुंडल सोधम्म ललिय डमाण देवसेणो य । भिंद पियंकर चक्कि सिझणा होइ विष्णेया ।। ९७३ ॥ सुविगा पुरंदरजसा उम्मायंती य चंदकंता य । ॥२०१॥ *
उपदेश
पदेपु.
विपय
भावयोगा:
॥२०२॥
मइसागरो य मंती पिओत्ति पुच्छा य संवेगो ।। ९७४ । सुगमरण रायपत्ती कुंडल सुविण तह जम्मनाल णिही। णिहिकुंडल नाम
कला जोवण इत्थीसु णो राओ ॥ ९७५ ॥ इय सुविगाएवि अण्णत्थ रायधूयाइ णवर पुरिसम्मि । गुरुजणचिंता मंती णाणे उट्ठीय
णामाई ॥ ९७६ ।। इयरस्सवि सुविणम्मी तीए रागो मिहोत्ति चित्तम्मि । दंसण णाणे वरणं लाभो गमणस्स हरणंति ॥ ९७७ ॥
मंतट्ठिहरिय' घायस्थ मंडले तीए पासणं मोक्खो। गमण विवाहो भोगा पिइवह चिइ तित्थगर दिक्खा ॥ ९७८ ॥ सोहम्म भोग
चवणं णिवसुय ललियंग कलगहयउत्ति । इयरी गरिंदधूया सयंवरागमण बहुगाणं ।। ९७९ ॥ चउकलपुच्छा जोइसविमाण धणुगा-
रुडेसु य विसेसो । घणु ललियंगे रागो मयणुठाणाओ हरणं च ॥९८०॥ जाणण विज्जेसविमाणघडण जेऊणमागमेहि जिया । पिइ-
चिंता सासण जलणकरण जम्मंतरविभासा ।। ९८१ ।। ललियंगभुवगमजलण भंस ऊढत्ति तोस पण्णवणा। भोगा सरदब्भुवलंभ
चिंत तित्थयरदिक्खा य ।। ९८२ ॥ ईसाण जम्मभोगा चवणं रायसुय देवसेण कल वयवं । एसा उम्मायंती राओ सवणाइणा तत्थ
।। ९८३ ।। विज्जाहरखिंसा माणुसोत्ति अणियत्तणे असमणो य । पडिछंदयचंडाली राय णिवणाए वीवाहो ॥९८४॥ भोगो विज्जा-
हरसाहणेहिं णो एकसिं मिलाणाई। सहिहासा संवेगो अरहागमणं च निक्खमणं।।९८५॥भिंद भोगचवणं रायसुय पियंकरोत्ति चकित्तं ।
एयस्सा मंतित्तं अइसयपीईएँ चिंतत्ति ॥ १८६ ॥ अरिहागमम्मि पुच्छा सिट्टे संवेग चरण पमज्जा । चित्ताभिग्गहपालण सेढी गाणं
च सिद्धी य ॥९८७॥ भावभासाहरण णेयं अच्चंततिव्वभावोत्ति । णिव्वेया संविग्गो कामं णरसुंदरो राया ॥९८८ ॥ णगरी उ
तामलित्ती राया परसुंदरो ससा तस्स । बंधुमई परिणीया अवंतिरण्णा विसालाए ।। १८९ ।। अइराग पाणवसणे मंडलणास सचिवs-
पणठावणया । मत्तपरिट्ठावणमुत्तरिज्ज लेहो अणागमणं ॥ ९९० ॥ मयविगम लेह कोवे देवीविण्णवण तामलित्तगमो । उज्जाणराय-
॥२०२॥
सतत
विपय
भावयोगा:
पटग
पढ़ा
॥२०॥
ठावण देविपर्वमे णिवागमणं ॥ ९९१ ॥ भुक्खा कच्छग ककडि तेणधदार लउडेण मम्मम्मि। मोहो रायागमऽवट्ट चक कोट्टाए
अवणयणं ॥ ९९२ ॥ राया दंसण मग्गण देवी आहवण णिउण मग्गणया। दिढे देवी सोगो अग्गी रण्णो उ णिवेओ ॥९९३ ॥
धी भवडिई अणमण इमीएं भी आगमम्मि पणिहाणं । मरणं भुववाओ ओसरणे मामिपासणया ।। ९९४ ॥ सणसंपत्ती भवपरि-
नया मुहपरंपज्जिणणं । गइदुगविगमा मोक्खो सत्तमजम्मम्मि एयस्स ॥ ९९५ ॥ एवं विसयगय चिय सव्येसि तेसि इंतऽणुट्ठाणं ।
गिन्छयओ भावविसमओ उ फलयमो दिवो ॥ ९९६ ।। सम्माणुहाणं चिय ता सव्वामिणति तत्तओ णेयं । ण य अपुणबंधगाई
मात्तु एयं उहं होइ ॥९९७॥ एयं तु तहाभब्य तयाएं संजोगओ णिओगेणं । तह मामग्गीमज्झं लेमेण जिंदसियं चव ॥९९८॥ दइव-
पुरिमाहिगारे अन्धावत्तीए गरुयणयणिउणं । परिभावयव्यं खलु बुद्धिमया णवरि जत्तेण ।। ९०९ ॥ तहमवत्तं चित्तं अकम्म
आयतत्तमिह णेयं । फलभैया तह कालाइयाणमक्खेवगसहाय ॥ १००० । इहराऽसमंजसत्तं तस्म तहसमावयाएँ तह चित्ते । काला-
इजोगओ गणु तस्म विधागो कह होड ? ॥ १००१॥ एमो उ तंतसिद्धा एवं घडएत्ति णियमओ एवं । पडियज्जेयव्यं खलु सुहुमेणं
नकोगेणं ।।१००२।। एव चिय विनंओ मफलो नारण पुरिमगारोऽवि । तेण तहऽक्खेवाओ स अन्नहाऽकारणो ण भवे ॥१००३।।
उपएमसफलयावि य एवं इहरा न जुज्जति ततोऽनि । तह तेण अणकिण्वत्तो महाववादो चला एति ॥१००४॥ को कुवलयाण गंध
कंग्ड महत्तण च उच्छणं । बरहत्थीण य लीलं विणयं च कुलप्पमूयाणं ? ॥ १००५ ॥ एत्थ य जो जह सिद्धा ससरिउं तस्स
मंतियं चित्तं । किं तस्मभावमह णो भब्यत्तं वाज्यमुद्देमा ॥ १००६ ॥ जड़ तस्सहावमेयं सिद्धं सत्यं जहोइयं चेव । अह णो ण तहा
मिट्टी पातड़ तस्मा जहण्णस्स ॥१००७॥ एमा ण लंघणीया मा होज्जा सम्मपञ्चयविणासो । अविय णिहालेयच्या तहण्णदोसप्पसं-
॥२०३॥
उपदेश
पदेषु
दैव पुरुष
कारा
॥२०४॥
गाओ ॥ १००८॥ जइ सम्वहा अजोग्गेवि चित्तया हंदि वणियसरूवा। पावइ य तस्सहावत्तविसेसा णणु अभबस्स ॥ १००९ ॥
अह कहवि तबिसेसो इच्छिज्जा णियमओ तदक्खेवा । इच्छियसिद्धी सब्वे चित्तयाए अणेगंतो ॥ १०१० ॥ अणिययसहावयावि
हु ण तस्सहावत्तमंतरेणत्ति । ता एवमणेगंतो सम्मति कयं पसंगणं ॥ १०११ ॥ एवंपि ठिए तत्ते एयं अहिगिच्च एत्थ धीराणं ।
जुत्तं विसुद्धजोगाराहणमिह सबजत्तेणं ॥ १०१२ ॥ थेवोवि हु अतियारो पायं जं होति बडुअणिट्ठफलो । एत्थं पुण आहरणं
विनेयं सूरतेयनिवो ॥ १०१३ ॥ नरसुंदरवुत्तंतं सोउं पउमावतीएँ णयरीए । देवीसहितो राया निक्खंतो सूरतेओत्ति ॥ १०१४ ॥
पन्वज्जकरण कालेण गयउरे साहु साहुणीकप्पो । विण्हुसुयदत्त लंखिग रागो तत्थेव परिणयणं ॥ १०१५ ॥ जह कह साहुसमी.
वेवि दुकर नत्थि हंत रागस्स । इय आह सूरतेओ देवी किं नीयबोल्लाए ? १०१६ ॥ इय सुहुमरागदोसा बंधो नालोइयम्मि कालो
य। सुर भोग चवण वणिलंखगेहजम्मो कलग्गहण॥१०१७॥अन्नत्थराग कालेगदसणंचखुराग परिणयणं । गरिहा हिंडण जतिदसणाओ
सरणेण बोही य ॥१०१८॥ इय थोवोऽवड्यारो एसो एयाण परिणओ एवं । सुद्धे पुण जोग्गम्भी दुग्गयनारी उदाहरणं ॥१०१९॥
सुन्वति दुग्गयनारी जगगुरुणो सिंदुवारकुसुमेहिं । पूजापणिहाणेणं उववन्ना तियसलोगम्भि ॥ १०२०॥ कायंदीओसरणे भत्ती
पूजत्थि दुग्गयत्ति ततो । तह सिंदुवारगहणं गमणंतर मरण देवत्तं ।। १०२१॥ जणदगसिंचण संका मोहो भगवंत पुच्छ कहणा य ।
आगमणे एसो सा विम्हय गंभीर धम्मकहा ॥१०२२॥ एगपि उदगबिंदु जह पक्खित्तं महासमुद्दम्मि।जायति अक्खयमेवं पूजावि हु
वीयरगेसु ॥१०२३॥ उत्तमगुणबहुमाणो पयमुत्तमसत्तमज्झयाम्म । उत्तपधम्मपसिद्धी पूजाए वीयरागाणं ॥१०२४॥ एएणं बीजेगं
दुक्खाई अपाविऊण भवगहणे । अच्चतुदारभोगो सिद्धो सो अट्ठमे जम्मे॥१०२५॥ कगगउरे कणगधाराया होऊग सरय छणगमणे।
॥ २०४॥
उपदेश
देव पुरुष
कारा
पदेषु
॥२०५॥
दट्टण बहमममिणं जाओ पत्तेयबुद्धोत्ति।।१०२६॥ मंडुक्सप्पकुररजगराण कूरं परंपरग्गसणं । परिभाविऊण एवं लोग हीणाइभेयति १०२७
मंडको इव लोगो हीणो इयरेण पन्नगेणं व । एत्थ गसिजत्ति सोवि हु कुररसमाणेण अन्मेण ॥१०२८॥ सोवियन एत्थ सवसो जम्हा
अजगरकयनवसगोत्ति । एवंविहेऽवि लोए विसयपसंगो महामोहो ॥१०२९॥ इय चिंतिऊण य भयं सम्म संजायचरणपरिणामो।
रजं चइऊण तहा जाओ समणो समियपावो ॥ १०३० ॥ सिद्धो य केवलसिरिं परमं संपाविऊग उज्झाए । सकावयारणामे परम-
सिवे चेय उज्जाणे ॥ १०३१ ॥ अण्णेऽवि एत्थ धम्मे रयणसिहादी विसुद्धजोगरया । कल्लाणभाइणो इह सिद्धा गे महासत्ता
॥ १०३२ ॥ एवं णाऊण इमं विसुद्धजोगेसु धम्ममहिगिच्च । जइयव्यं बुद्धिमया सासयसेक्सिस्थिणा सम्म ॥ १०३३ ॥ कल्लाण-
मित्नजोगादिओ य एयरस साहोवाओ । भणिओ समयण्णूहिं ता एत्थ पयट्टियव्यंति ॥ १०३४ ॥ सेवेयन्ना सिद्धतजाणगा
भनिनिभरमणेहि । मोयव्वं णियमेणं तेसिं वयणं च आयहिय।।१०३५||दाणं च जहासत्ति देयं परपीडमोन कायच्वा । कायन्वोऽसंकप्पो
भावेययं भवसरूवं ॥ १०३६ ॥ मन्ना माणेयवा परिहवियव्या न केइ जियलोए । लोगोऽणुवत्तियव्यो न निंदियव्या य केइत्ति
॥ १०३७ ॥ गुणरागो कायन्यो णो कायया कुसीलससग्गी । वज्जेयव्या कोहादयो य सययं पमादो य ।। १०३८ ॥ लेसुवए-
सेणेने उवएमपया इहं समक्खाया । समयादुद्धारऊणं मंदमतिविवोहणट्टाए ।।१०३९।। जाइणिमयहरियाए रहता एते उ धम्मपुत्तेणं ।
हरिभदायगिएणं भवविरहं इच्छमाणणं ॥ १०४०
॥ इति श्रीहरिभद्रमूरिपुरंदरप्रणीतान्युपदेशपदानि समाप्तानि ।।
॥२०५॥
उपदेश
मालाया
उपदेशमाला
तपः,विनय
सूरिः
पुरुपत्व
॥२०६॥
वेपः मदः
नमिऊण जिणवरिंदे, इंदनरिंदच्चिए तिलोअगुरू । उबएसमालमिणमो, चुच्छामि गुरुवएसेणं ॥१॥ जगचूडामणिभूओ, उसभो
वीरो तिलोअसिरितिलओ । एगो लोगाइच्चो, एगो चक्खू निहुअणस्स ॥ २ ॥ संवच्छरमुसभजिणो, छम्मासा बद्धमाणीजणचंदो।
इअ विहरिआ निरसणा, जइज्ज एओवमाणेणं ॥ ३ ॥ जइ ता तिलोअनाहो, विसहइ बहु आइ असरिसजणस्स । इअ जीअंतकराइ,
एस खमा सव्वसाहूणं ॥ ४ ॥ न चइज्जइ चालेउ, महइमहावद्धमाणीजणचंदो । उवमग्गसहस्सेहिवि, मेरू जह वायगुंजाहिं ॥५॥
भदो विणीअविणओ, पढमगणहरो समत्तसुअनाणी । जाणतोऽवि तमत्थं, रिम्हिअहिअओ सुणइ सच ॥ ६ ॥ जं आणवेइ राया,
पगईओ तं सिरेण इच्छंति । इअ गुरुजणमुहमणिअं, कयंजलिउडेहि सोअव्यं ॥ ७ ॥ जह सुरगणाण इंदो, गहगणतारागणाण जह
चदो । जह य पयाण नरिंदो, गणस्सवि गुरू तहाणदो ।। ८ ।। वालुत्ति महीपालो, न पया परिभवइ एम गुरु उवमा । जं वा पुर-
ओ काउं, विहरति मुणी तहा सोचि ॥ ९ ॥ पडिरूबो तेयस्सी, जुगप्पहाणागमो महुरबको । गंभीरो धीमंतो, उवएसपरो अ आय-
रिओ ॥ १० ॥ अपरिस्सावी सोमो, संगहसीलो अभिग्गहमई य । अविकत्थगो अचरलो, पसंतहियओ गुरू होइ ॥ ११ ॥ कइ-
यावि जिणवरिंदा, पत्ता अयरामरं पहं दाउं । आयरिएहिं पवयणं, धारिज्जइ संपयं सयल ॥ १२ ॥ अणुगम्मए भगवई, रायसुअ-
ज्जासहस्सविंदेहिं । तहवि न करेइ माणं, परियच्छइ तं तहा नूणं ॥१३|| दिणदिक्खिअस्स दमगरस, अभिमुहा अज्जचंदणा अज्जा।
॥२०६॥
तप:विनयः
. मूरिः
पुरुपत्वं
वेपः मदः
उपदेश नेछड़ आसणगहणं. मा विणो मब्बअजाणं ॥ १४ ॥ वरिसमयदिक्खिआए, अज्जाए अज्जदिक्खिओ साहू । अभिगमणवंदण-
मालायां नममणण विणण्ण मो पुज्जा ।। १५ ।। धम्मो पुरिसप्पभवो, पुरिसवरदेसिओ पुरिसजिट्ठो । लोएवि पहू पुरिसो, किं पुण लोगुत्तमे
धम्म ? ॥ १६ ॥ मंवारणम्म रण्णा. तइया वाणारसीए नयगेए । कन्नासहस्ममहिरं, आसी किर रूवनीणं ।। १७ ।। तहविय सा
॥२७॥
गयमिगे. उल्लुटुंती न ताइया ताहिं । उयहिएण इक्केण, ताइया अंगवीग्ण ॥ १८॥ महिलाम सुबहुआणवि, मज्झाओ इह सम-
नघग्मागे । गयपुरिहिं निज्जइ, जणेवि पुरियो जहिं नत्थि ॥ १९॥ किं परजणबहुजःणावणाहिं वरमप्पसक्खियं सुकयं । इह
भरहनावट्टी, पमन्नचंदो य दिद्रुता ॥ २० ॥ वैमावि अप्पमाणो, असंजमपहेसु वट्टमाणस्स । किं परिअत्तिअवेस, विसं न मारेइ
बज्जतं ? ?|| धम्म रकम्पइ वमो. संकइ बेमेण दिक्खिओ म्हि अहं । उम्मग्गेण पडतं, रक्खइ राया जणवउव्य ।। २२ ॥ अप्पा
जाणः अप्पा, जहडिओ अप्पमक्खिओ धम्मो । अग्पा कोइ तं तह, जह अप्पसुहावहं होइ ॥ २३ ॥ ज ज समयं जीवो, आविसइ
जण जेण भावेण । मो तम्मि नम्मि समये, महामुहं बंधए कम्मं ॥ २४ ॥ धम्मो मएण हुंनो, तो नवि सीउण्हवायविज्झडिओ ।
मंवच्छग्म (अ) णमिओ, बाहुबली तह किलिस्सनो |२५|| निगमइविगप्पिचितिएण सच्छंदबुद्धिरइएणं । कत्तो पारत्तहिअं
कीग्द गुरुअणुवरोणं ? ॥ २६ ॥ श्रद्धा निरोवयारी, अविणीओ गपिओ निरुवणाम । माहुजणस्स गरहिओ, जणेऽवि वयणिज्जयं
लहड़ ॥ २७ ॥ थावणवि सम्पग्मिा. सणंकुमामव्य केइ बुझंति । देहे खणपरिहाणी, जं किर देवेहिं से कहिया ।। २८ ॥ जड़ ता
लवमचममुरविमाणवामीति पग्विडंति सुरा । चिंतिज्जंन सेम, संसारे सामयं कयरं? ॥ २९ ॥ कह तं भण्णइ सुक्ख ? सुचिरेणाव
जम्म दुग्यमल्लिभइ । ज च मरणावमाणे, गवमंमाराणुवंधि च ॥ ३० ॥ उबएममहम्मे हिवि, बोहिज्जतो न बुझइ कोई । जह
॥ २०७॥
उपदेश
मालायां
॥२०८॥
वेपः मदः
भदत्तराया, उदायिनिवमारओ चेव ॥ ३१॥ गयकण्णचंचलाए, अपरिचत्ताएँ रायच्छीए । जीवा सकम्मकलिमलभारयभरा तो तपःविनयः
पडंति अहे ॥ ३२ ॥ वुत्तूणवि जीवाणं, सुदुकराइंति पावचरिआई । भयवं जा सा सा सा, पच्चाएसो हु इणमो ते ॥ ३३ ॥ पडि- ॐ सूरिः
वज्जिऊण दोसे, निअए सम्मं च पायवडिआए । तो किर मिगावईए, उप्पन्नं केवलं नाणं ॥३४॥ किं सका वुत्तं जे सरागधम्मम्मि
पुरुषत्वं
कोइ अकसाओ? । जो पुण धरिज्ज धणिअं, दुबयणुज्जालिए स मुणी॥३५॥कडुअकसायतरूणं, पुफ्फ च फलं च दोवि विरसाई।
पुप्फेण झाइ कुविओ, फलेण पावं समायरइ ॥३६॥ सतेऽवि कोवि उज्झइ, कोऽवि असंतेऽवि अहिलसइ भोए । चयइ परपच्च-
एणऽवि, पभवो दळूण जह जंई ॥ ३७ ॥ दीसंति परमघोरावि पवरधम्मप्पभावपडिबुद्धा । जह सो चिलाइपुत्तो, पडिबुद्धो सुसुमा-
णाए ॥ ३८ ॥ पुप्फियफलिए तह पिउघरम्मि तण्हाछुहासमणुबद्धा । ढंढेण तहा विसढा, विसढा जह सफलया जाया ॥ ३९ ॥
आहारेसु सुहेसु अ, रम्मावसहेसु काणणेसुं च । साहूण नाहिगारो, अहिगारो धम्मकज्जेसु ॥ ४० ॥ साहू कांतारमहाभएसु अनि
जणवएवि मुइअम्मि । अवि ते सरीरपीडं, सहति न लहं (यं) ति य विरुद्धं ॥ ४१ ॥ जंतेहि पीलियावि हु, खंदगसीसा न चव
परिकुविया । विइयपरमत्थसारा, खमंति जे पंडिआ हुंति ॥ ४२ ॥ जिणवयणसुइसकण्णा, अवगयसंसारघोरपेयाला । बालाण खमंति
जई, जइत्ति किं इत्थ अच्छेरं ?॥४३॥न कुलं इत्थ पहाणं, हरिएसवलस्स किं कुलं आसी । आकंपिया तवेणं, सुरावि जं पज्जुवासंति
॥४४॥ देवो नेरइउत्ति य, कोड पयंगुत्ति माणुसो वेसो । रूवस्सी अ विस्वो, सुहभागी दुक्खभागी अ॥४५॥ राउत्ति य दमगुत्ति
य, एस सपागुत्ति एस वेयविऊ । सामी दासो पुज्जो, खलत्ति अधणो धणवइत्ति ॥ ४६ ।। नवि इत्थ कोऽवि नियमो, सकम्मवि-
णिविट्ठसरिसकयचिहो । अन्नुन्नरूवसो, नडुब्य परियत्तए जीवो ।। ४७ ॥ कोडीसएहिं धणसंचयस्स गुणसुभरियाएँ कन्नाए । ॥२०८॥
.
बोधाभवः
अथःक्षमा
विपयाः
उपदेश
मालायां
42
॥२०॥
नवि लुद्धा वयग्मिी, अलोभया एम साहणं ॥४८॥ अंनेउरपुरवलवाहणीह वरसिरिघहिं मुणिवसहा | कामेहि बहुविहेहि य,
छदिनावि नेच्छति ॥ ४९ ॥ छेा भेओ बसणं, आयामकिलेसभयविवागो अमरण धम्मभंसो, अग्ई अत्याउ सब्बाई ॥५०॥
दाममयमलजालं, पुब्बगिसविवज्जियं जई बंत । अत्थ वहसि अणत्थं, कीम अणत्थं तवं चरसि ॥५१॥वबंधणमारणसेहणाओ काओ
परिग्गहें नस्थि? । तं जड़ परिग्गहुच्चिय, जइधम्मो तो नणु पवंचो ॥५२॥ किं आसि नंदिसेणस्स कुलं ? जं हरिकुलस्स विउलस्स।
आमी पियामहो मच्चरिएण वसुदेवनामुत्ति।।५३॥ विज्जाहरीहिं महरिसं, नरिंददुहियाहि अहमहंतीहिं । जं पत्थिज्जइ तइया, वसुदेवा
नं तवम्म फलं ॥ १४ ॥ सपरकमगउलवाइएण सीसे पलोविए निअए । गयसुकुमालेण खमा, तहा कया जह सिवं पत्तो ॥ ५५ ॥
गयफुलमुवि जाया, भीया जग्मग्णगम्भवमहीणं । साह सहति सव्यं, नीयाणवि पेसपेसाणं ॥५६॥ पणमंति य पुचयरं, कुलया
न नर्मनि अफुलया पुरिमा | पणओ इह पुन्धि जइजणस्म जह चक्कवट्टिमुणी ॥५७।। जह चकवट्टिमा सामाइअसाहुणा निरुवयारं ।
भणिओ न चव कुपिओ. पणओ बहुअत्तणगुणणं ॥ ५८ ॥ ते धन्ना मे माह, तेमि नमो जे अकज्जपडिविग्या । धीरा वयमसिहारं,
चर्गन जह थूलिभमुणी ॥ ५५ ॥ विसयामिपंजगमव, लोए अमिपंजरम्मि तिक्सम्मि । सिंहा व पजरगया, वसंति तवपंजरे साहू
॥ ६ ॥ जो कुणड अपमाणं, गुम्बयणं न य लण्ड उवएसं । मो पच्छा नह सोअइ, उवकोमघर जह तवस्मी ॥६॥ जिचय-
पव्ययभरममुन्चहणवत्रमिअम्म अच्चंत । जुबडजणमंवइगरे, जइत्तणं उभया भटुं ॥ ६२ ॥ जड़ ठाणी जड़ मोणी, जइ मुंडी
वाली तबम्मी वा । पन्थन्ना अ अभं, भाव न गेयए ममं ॥ ६३ ॥ तो पढियं तो गुणियं, तो मुणियं तो अचेइओ अप्पा ।
आवध्यिपलियामंनिवि जड न कुणड अकज्जं ॥ १४ ॥ पागडियमन्चमल्लो, गुरुपामलम्मि लहड माहुपयं । अविमुद्धम्म ।
॥२०॥
उपदेश
मालायां
वोधःभवः
अर्थः क्षमा,
विषयाः
॥२१॥
बड्डइ, गुणसेढी तत्तिया ठाइ ॥ ६५ ॥ जइ दुक्करदुक्करकारउत्ति भणिओ जहडिओ साहू । तो कीस अज्जसंभूअविजयसीसेहि
नवि खमिअं? ॥ ६६ ॥ जइ ताव सचओ सुंदरुत्ति कम्माण उवसमेण जई। धम्मं वियाणमाणो, इयरो किं मच्छरं वहइ? ॥६७॥
अइसुट्टिओत्ति गुणसमुइओत्ति जो न सहइ जइपसंसं । सो परिहाइ परभवे, जहा महापीढपीढरिसी ॥ ६८ ॥ परपरिवायं गिण्हइ,
अट्ठमयविरल्लणे सया रमइ । डज्झइ य परसिरीए, सकसाओ दुक्खिओ निच्चं ॥ ६९ ॥ विग्गहविवायरुइणो, कुलगणसंघण बाहिर-
कयस्स । नत्थि किर देवलोएवि देवसमिईसु अवगासो ॥ ७० ॥ जइ ता जणसंववहारवज्जियमकज्जमायरइ अन्नो । जो तं पुणो
विकत्थइ, परस्स वसणेण सो दुहिओ ॥ ७१ ॥ सुछवि उज्जव (म) माणं, पंचेव करिति रित्तयं समणं । अप्पथुई परनिंदा,
जिब्भोवत्था कसाया य ॥ ७२ ॥ परपरिवायमईओ, दूसइ वयणेहिं जेहिं जेहिं परं । ते ते पावइ दोसे, परपरिवाई इअ अपिच्छो
॥ ७३ ॥ थद्धा छिप्पेिही, अवण्णवाई सयंमई चवला । वंका कोहणसीला, सीसा उत्येअगा गुरुणो ॥ ७४ ॥ जस्स गुरुम्मि न
भत्ती, न य बहुमाणो न गउरवं न भयं । नवि लज्जा नवि नेहो, गुरुकुलवासेण किं तस्स ? ॥ ७५ ॥ रूसइ चोइज्जतो, वहई
हियएण अणुसयं भणिओ । न य कम्हि करणिज्जे, गुरुस्स आलो न सो सीसो ॥ ७६ ॥ उघिल्लणसूअणपरिभवेहिं अइभणिय-
दुट्ठभणिएहिं । सत्ताहिया सुविहिया, न चेव भिंदंति मुहरागं ॥ ७७ ॥ माणंसिणोवि अवमाणवेचणा ते परस्स न करंति । सुहदु-
क्खुग्गिरणत्थं, साहू उअहिव्य गंभीरा ॥७८॥ मउआ निहुअसहावा, हासदवविवज्जिया विगहमुक्का । असमंजसमइबहुअं, न
भणति अपुच्छिआ साहू ॥ ७९ ॥ महुरं निउणं थोवं, कज्जावडिअं अगब्धियमतुच्छं । पुब्बि मइसकलियं, भणंति जं धम्मसंजुत्तं
॥ ८० ॥ सहि वाससहस्सा, तिसत्तखुत्तोदयेण धोएण। अणुचिण्णं तामलिणा, अन्नाणतवृत्ति अप्पफलो॥८१॥ छज्जीवकायवहग',
॥ २१०॥
मत्सर
अज्ञानं
শালায়
दीक्षा,गुरुः
उपदेंग
हिमकमन्थाई उबइमनि पुगो । मुत्रहुंपि नवकिलेसी, बालतबस्सीण अपफला।।८२।। परियच्छति असन्यं, जहटियं अवितहं असंदि«।
नो जिणायणविहिन्न महंति बहुअम्म पहुआई ॥ ८३ ॥ जो जम बट्टइ हियए सो नं ठायेइ मुंदरसहावं । बग्घी छावं जणणी,
महं नामं च मन्नेटा८४|| मणिकणगग्यणधणपूग्यिम्मि भवणम्मि मालिमहोऽवि । अन्नो किर मज्झवि मामिओत्ति जाओ विगयकामा
॥ २१ ॥
||८|| न कर्गत जे नवमंजमं च तुल्लपाणिपायाणं । पुरिमा समपुरिमाणं, अवस्स पेसत्तणमुर्विति ॥८६॥ सुंदरसुकुमालसुहाइएण
निविहाहं नवविममहिं । नह सोमविओ अप्पा जह नवि नाओं सभवणेऽवि ॥८७|| दुक्करमुद्धोसकर, अवंतिमुकुमालमहरिसीचरियं ।
अपावि नाम नह तज्जइति अच्छेरयं परं ।। ८८ ॥ उच्छढसरीरघग, अन्नो जीवो सरीरमन्नति । धम्मस्स कारणे सुविहिया
मगेपि छान ।। ८९ ॥ एगदिवमंपि जीयो, पयज्जमुवागओ अनन्नमणो । जइपि न पावइ मुक्खं, अवस्स वेमाणिओ होड़
॥ १० ॥ गीगावंढेण मिम्मि वढिए निग्गयाणि अच्छीणि । मेयज्जम्म भगवओ, न य मो मणमावि परिकुविओ ॥ ९१ ॥ जो
नंदणेण बाएं. आलिंपट वामिणा वि तच्छेइ । मंथुणह जो अ निंदइ, महगिमिणो तत्थ ममभावा ।। ५२ ॥ सिंहगिरिसुसीसाणं,
भदं गुरुवयण महताणं । वयगे किर दाही बायणत्ति न विकोविरं वयणं ॥१३॥ मिण गोणमंगुलीहि, गणेहि वा दंतचकलाई मे ।
इमंनि भाणिऊणं. (भाणियव्य) कज्जंतु त एव जाणंति ॥५४॥ कारणविऊ कयाई, सेयं कायं वयंति आयरिया । तं तहसद्दहिअव्यं
भविषव् कारणण नहिं ।।९५।। जो गिण्हइ गुम्बयणं, भगणतं भावओ विमुद्धमणो। ओमहमिव पिज्जतं, तं तस्स मुहावहं होइ ।।९६॥
अण्वनगा विणीआ. बहुक्खमा निञ्चभत्तिमंता य । गुरुकुलवासी अमुडे, धन्ना मीमा इह सुर्माला।।९७॥जयतस्म इह जमो, कित्ती
हाय मयम्म परभवे धम्मो । सुगुणम्म य, निगुणम्म य अजमाऽकिनी अहम्मो य॥९८॥ बुड्ढायामेवि ठियं, अहव गिलाणं गुरुं परिभ-
॥ २११॥
उपदेश
मालाया
मत्सरः
अज्ञानं
दीक्षा,गुरुः
॥२१२॥
वंति । दत्तुव्व धम्मवीमंसएण दुस्सिक्खियं तंपि ॥ ९९ ॥ आयरिअभत्तिरागो, कस्स सुनक्खत्तमहरिसीसरिसो। अवि जीविअं वव-
सिकं, न चेव गुरुपरिभवो सहिओ॥ १०० ॥ पुणेहिं चोइआ पुरक्खडेहिं सिरिभायणं भविअसत्ता । गुरुमागमेसिभद्दा, देवयमिव
पज्जुवासंति ॥१०१॥ बहुसुक्खसयसहस्साण दायगा मोअगा दुहसयाणं । आयरिआ फुडमेअ, केसिपएसीअ (व) ते हेऊ॥१०२।।
नरयगइगमणपडिहत्थए कए तह पएसिणा रण्णा । अमरविमाणं पत्तं, तं आयरिअप्पभावणं ॥ १०३ ॥ धम्ममइएहिं अइसुंदरेहि
कारणगुणावणीएहि । पल्हायंतो य मणं, सीसं चोएइ आयरिओ ॥ १०४ ॥ जी काऊण पणं, तुरमिणिदत्तस्स कालिअज्जेणं ।
अविअ सरीरं चत्तं, न य भणिअमहम्मसंजुत्तं ॥ १०५ ॥ फुडपागडमकहतो, जहट्ठिअं बोहिलाभमुवहणइ । जह भगवओ विसालो,
जरमरणमहोअही आसि ॥ १०६ ॥ कारुण्णरुण्णसिंगारभावभयजीविअंतकरणाह । साह अविअ मरंति, न य निअनिअमं विरा-
हति ॥ १०७ ॥ अप्पहियमायरंतो अणुमोअंतो अ सुग्गई लहइ । रहकारदाणअणुमोअगो मिगी जह य बलदेवो ॥१०८ ॥ जंतं
कयं पुरा पूरणेण अइदुक्करं चिरं कालं । जइ तं दयावरो इह. करिंतु तो सफलयं हुंतं ॥ १०९ ॥ कारणनीयावासी. सुट्टयरं उज्ज-
मेण जइयव्वं । जह ते संगमथेरा, सपाडिहेरा तया आसी ॥ ११० ॥ एगंतनियावासी, घरसरणाईसु जइ ममत्तपि । कह न पडि-
हंति कलिकलुसरोसदोसाण आवाए ॥१११॥ अवि कत्तिऊण जीवे, कत्तो घरसरणगुत्तिसंठप्पं । अवि कत्तिआ य तं तह, पडिआ
अस्संजयाण पहे ॥ ११२ ॥ थोवोऽवि गिहिपसंगो, जइणो सुद्धस्स पंकमावहई । जह सो वारत्तरिसी, हसिओ पज्जोअनरवइणा
॥ ११३ ॥ सम्भावो वीसंभो, नेहो रइवइयरो अ जुवइजणे । सयणघरसंपसारो, तवसीलवयाई फेडिज्जा ॥११४ ॥ जोइसनिमित्त-
॥२१२॥
साधुत्वं
रागद्वपा
उपदेश
मालायां
||२१३॥
अश्वग्कोउआगमभृड़कम्मेहिं । करणाणुमोअणाहि अ, माहुस्स तवक्खओ होइ ॥ ११५ ॥ जह जह कीरइ सगो, तह तह पसरो
खणे वणे होइ । थोबोधि होइ बहुओ, न य लहइ धिई निरंभंतो ॥११६॥ जो चयइ उत्तरगुणे, मूलगुणेऽवि अचिरेण सो चयइ ।
जह जह कुणइ पमाय, पिल्लिज्जड़ नह कमाएहि ॥११॥ जो निच्छएण गिण्हइ, देहच्चाएवि न य धिई मुअइ । सो साहेइ सकज्ज,
जह चदयडिंमओ राया ॥ ११८ ॥ सीउण्हखुप्पिवासं, दुस्सिज्जपरीमहं किलेसं च । जो सहइ तस्स धम्मो, जो धिइमं सो त
चन्ह ॥ ११९ ॥ धम्ममिणं जाणता. गिहिणोवि दढव्वया किमुअ साह ? । कमलामेलाहरणे, सागरचंदेण इत्थुवमा ॥ १२० ॥
देवेहि कामदेवो. गिहीवि नवि चालिओ ( चाइओ) तवगुणेहि । मत्तगयंदभुयंगमरक्खसघोरट्टहामेहि ॥ १२१ ॥ भोग अभुंज-
माणावि केइ मोहा पडति अहरगई । कुविओ आहारत्थो, जत्ताइ जणम्स दमगुष ॥ १२२ ॥ भवसयसहस्सदुलह, जाइजरामर-
णमागमत्तारे । जिणवयणम्मि गुणायर ! खणमवि मा काहिसि पमायं ॥ १२३ ॥ जं न लहइ सम्मत्तं, लद्धणवि जं न एइ संवेगं ।
विसयमुहेमु य रज्जड, मो दोमो रागदोसाणं ॥ १२४ ॥ तो बहुगुणनामाणं, सम्मत्तचरित्तगुणविणासाणं । न हु क्समागंतव्वं,
रागदोमाण पावाणं ॥ १२५ ॥ नवि तं कुणइ अमित्तो, सुडेवि सुबिराहिओ ममन्थोवि । जं दोऽवि अणिग्गहिया, करंति रागो अ
दोमो अ ॥ १६॥ इहलाए आयामं अजसं च कगंति गुणविणासं च । पसवंति अ परलोए, सारीरमणोगए दुक्खे ॥ १२७ ॥
चिट्ठी अहो अकज्ज, जं जाणतोऽवि रागदोमेहिं । फलमउलं कडुअरसं, तं चेत्र निसेवए जीवो ॥ १२८ ॥ को दुक्खं पाविज्जा?
कम्म न मुक्वहिं विम्हओ हुज्जा?। को व न लभिज्ज मुक्खं ? गगद्दोमा जइ न हुन्जा ॥१२९||माणी गुरुपडिणीओ, अणस्थ मरिओ
॥२१३॥
उपदेश मालायां साधुत्व रागद्वेषौ ॥ २१४ ॥ अमग्गचारी य । मोहं किलेसजालं, सो खाइ जहेव गोसालो ॥ १३० ॥ कलहणकोहणसीलो, भंडणसीलो विवाय पीलो य । जोको निच्चुज्जलिओ, निरत्थयं संयमं चरइ ॥ १३१ ॥ जह वणदवो वणं दवदवस्स जलिओ खणेण निद्दहइ । एवं कसायपरिणओ, जीवो तवसंजमं दहह ॥ १३२ ॥ परिणामवसेण पुणो, अहिओ ऊणयरओ व हुज्ज खओ । तहवि ववहारमित्तेण, भण्णइ. इमं जहा शूलं ॥ १३३ ॥ फरुसवयणेण दिगतवं, अहिक्खितो अ हणइ 'मासतव । परिमतवं सवमाणो, हणइ हणंतो अ सामण्णं ॥ १३४ ॥ अह जीविअं निकिंतइ, हंतूण य संजमं मलं चिणइ । जीवो पमायबहुलो, परिभमइ अ जेग संसारे ॥ १३५ ॥ अको- सणतज्जणताडणा य अवमाणहीलणाओ अ । मुणिणो मुणियपरपमा ( हा ), दढप्पहारिय विसहंति :! १३६ ।। अहमाहओत्ति न य पडिहगंति सत्ताऽवि न य पडिसति । मारिज्जंताऽवि जई, सहति साहस्समल्लुव्व ॥ १३७ ॥ दुज्जणमुहकोदंडा, वयणसरा पुनकम्मनिम्माया । साहूण ते न लग्गा, खंतीफलयं वहताणं ॥ १३८ ।। पत्थरेणाहओ कीवो, पत्थरं डक्कुमिच्छइ । मिगारिओ सरं पप्प, सरुप्पत्तिं विमग्गइ ॥ १३९ ॥ तह पुचि किं न कयं, न बाहए, जेण मे समत्थोऽवि ? । इण्हि किं कस्स व कुप्पिमुत्ति धीरा अणुप्पिच्छा ॥१४० ॥ अणुराएण जइम्सवि, सियायपत्त पिया धरावेइ । तहवि य खंदकुमारो, न बंधुपासेहिं पडिबद्धो ॥ १४१॥ गुरु गुरुतरो अ अडगुरु, पियमाइअवच्चपियजणसिणेहो । चिंतिज्जमाणगुविलो, चत्तो अइधम्मतिसिएहिं ॥ १४२॥ अमुणियपरमत्थाणं, बंधुजणसिणेहवइयरो होइ । अवगयसंसारसहावनिच्छयाणं समं हिययं ॥१४३॥ माया पिया य भाया, भज्जा पुत्ता सुही य नियगा य । इह चेव बहुविहाइ, करंति भयवेमणस्साई ॥ १४४ ॥ माया नियगमइविगप्पियम्मि अत्थे अपूरमाणम्मि। पुत्तस्स कुणइ वसणं, चुलणी जह बंभदत्तस्स ॥ १४५ ॥ सव्वंगोवंगविगत्तणाओ जगडणविहेडणाओ अ । कासी य रज्जतिमिओ ॥२१४
क्षमा, कुटुंब
उपदेश
पुनाण पिया कणयकंऊ ॥ १४६ ॥ विसयमुहगगवसओ, घोरो भायाऽवि भायरं हणइ । आहाविओ वहत्थं, जह बाहुबलिस्सं भर-
मालायां पहबई ॥ १४७ ।। भग्नावि इदियविगारदोसनडिया कंग्ड़ पड़पा । जह सो पएसिराया मूरियकंताई तह बहिओ॥ १४८ ॥
मामयमुक्यतरस्मी, नियअंगममुभवेण पियपुत्तो । जह सो सेणियराया, कोणियरण्णा खयं नीओ ॥ १४९
॥२१॥
लुद्रा मकजनुरित्रा, मुहिणोऽपि विमंवयंति कयकज्जा । जह चंदगुत्तगुरुणा, पव्ययओ घाइओ राया ।। १५० ॥ निययाऽपि निय-
यकज्जे, विमंवयंतम्मि ९ति खरफरुमा । जह रामसुभमकओ, बंभक्खत्तस्स आसि खओ ॥ १५१ ॥ कुलघरनिययसुहेसु अ, सयणे
अ जणे अनिच्च मुणिवसहा । विहरति अणिस्साए, जह अज्जमहागिरी भयवं ॥ १५२ ॥ रूवेण जुन्धणेण य कनाहि सुहेहि वर-
मिर्गग य । न य लुभति मुविहिया, निदरिमण जंबुनामुत्ति ।। १५३ ॥ उत्तमकुलप्पसूया, रायकुलबडिंसगाऽवि मुणिवसहा । बहु-
जणजडसंघटुं, मेहमान व्य विमर्हति ॥ १५४ ॥ अवरुप्परसंवाहं, मुक्खं तुच्छ सरीरपीडा य । सारण वारण चोयण, गुरुजणआय-
नया य गणे ॥१५५|| इस्म कओ धम्मो ?, सच्छंदगईमईपयारस्स । किं वा करें। इको ?, परिहरउ कहं अकज्जं वा ? ॥१५६॥
कनो सुनन्थागम. पडिपुच्छण चोयणा व इकस्स । विणओ वेगावच्चं, आराहणया य मग्णते ? ॥ १५७ ॥ पिल्लिज्जेसणमिको,
पहनपमयाजणाउ निन्च भयं । काउमणोऽत्रि अकज्ज, न तग्इ काऊण बहुमज्झे ॥ १५८ ॥ उच्चारपासवणवंतपित्तयुच्छाइमोहिओ
हो । मदवभागविहन्थो, निक्खिवड़ व कुणइ उहाहं ॥ १५९ ॥ एगदिवसेण बहुआ, सुहा य असुहा य जीवपरिणामा । इक्को
अमुहपरिणशो. नइज्ज आलंवणं लद्धं ॥ १६० ॥ सबजिणप्पडिकुछ, अणवत्था थेरकापभेओ अ । इको असुआउत्तोऽवि हणइ
॥२१५॥
उपदेश
मालायां
क्षमा, कुटुंवं
गच्छवासः
॥ २१६॥
तवसंजमं अइरा ॥ १६१ ॥ वसं जुण्णकुमारिं, पउत्थवइअंच बालविहवं च । पासंडरोहमसई, नवतरुणिं थेरभज्जं च ॥ १२ ॥
सविडंकुब्भडरूवा, दिट्ठा मोहेइ जा मणं इत्थी । आयहियं चिंतता, दूरयरेणं परिहरंत ॥ १६३ ॥ सम्मविट्ठीवि कयागमोवि
अइविसयरागसुहवसओ । भवसंकडम्मि पविसइ, इत्थं तुह सच्चई नायं ॥१६४॥ सुतवस्सियाण पूया, पणामसकारविणयकज्जपरो।
बर्द्धपि कम्ममसुह, सिढिलेइ दसारनेया व ॥ १६५ ॥ अभिगमणवंदणनमंसणेण पडिपुच्छणेण साहूणं । चिरसंचियंऽपि कम्म,
खणेण विरलत्तणमुवेइ ॥ १६६ ॥ केइ सुसीला सुहमाइ सज्जणा गुरुजणस्सऽवि सुसीसा । विउलं जणंति सद्धं, जह सीसो चंडरु-
दस्स ॥ १६७ ॥ अंगारजीववहगो, कोई कुगुरू सुसीसपरिवारो । सुमिणे जईहि दिट्ठो, कोलो गयकलहपरिकिण्णो ॥ १६८ ॥ सो
उग्गभवसमुद्दे, सयंवरमुवागएहि गएहिं । करहोवक्खरभरिओ, दिट्ठो पोगणसीसेहिं ॥ १६९ ॥ संसारवंचणा नवि, गणंति संसार-
सूअरा जावा । सुमिणगएणऽवि केई, बुज्झति पुप्फचूला वा ॥१७०॥ जो अविकलं तवं संजमं च साहू करिज्ज पच्छाऽवि । आन-
यसुयव्व सो नियगमट्टमचिरेण साहेइ ॥१७१॥ सुहिओ न चयइ भोए, चयइ जहा दुक्खिओत्ति अलियमिणं ।चिक्कणकम्मोलित्तो न
इमो न इमो परिच्चयई ॥ १७२ ॥ जह चयइ चकवट्टी, पवित्थरं तत्तियं मुहुत्तेणं । न चयइ तहा अहन्नो, दुब्बुद्धी खप्परं दमओ
॥ १७३ ॥ देहो पिवीलियाहिं, चिलाइपुत्तस्स चालणी व कओ। तणुओवि मणपओसो, न चालिओ तेण ताणुवरि ॥ १७४ ॥
पाणच्चएऽपि पावं, पिवीलियाएऽवि जे न इच्छंति । ते कह जई अपावा, पावाइँ करंति अन्नस्स ? ॥ १७५ ॥ जिणपहअपंडियाणं,
पाणहराणंऽपि पहरमाणाणं । न करंति य पावाई, पावस्स फलं वियाणंता ॥ १७६ ॥ वहमारणअब्भक्खाणदाणपरधविलोवणा-
ईणं । सव्वजहन्नो उदओ, दसगुणिओ इक्कसि कयाणं ॥ १७७ ॥ तिव्ययरे उ पओसे, सयगुणिओ सयसहस्सकोडियो । कोडा-
॥२१६॥
उपदंग मालायां विपाका, आत्ममः, प्रमादो, भवः, ॥२१॥ कोडिगुणो बा, दुज विवागो बहुतरो वा ॥ १७८ ॥ केइत्थ करतालवणं इमं तिहुयणस्स अच्छेरं । जह नियमा खवियंगी, मरुदेवी भगवई मिद्धा ॥ १७९ ॥ किंपि कहिंपि कयाई, एगे लद्धीहि केहिऽवि निभेहिं । पत्तेअबुद्धलाभा, हवंति अच्छेरयम्भूया ॥ १८०॥ निहिमपत्तमहन्नो, पत्थिनो जह जणो निरुत्तप्पो । इह नासइ तह पत्तेअबुद्धलद्धि(च्छि)पडिच्छंतो ॥ १८१ ॥ सोऊण गई सुकुमा- लियाए नह ममगभसगभइणीए । ताव न वीसासयब्वं, सेयट्ठी धम्मिओ जाव ॥ १८२ ॥ खरकरहतुरयवसहा, मत्तगईदाऽवि नाम दम्मति । इको नवरि न दम्मइ, निरंकुसो अपणो अप्पा ॥ १८३ ॥ वरं मे अप्पा दंतो, संजमेण तवेण य ।माऽहं परेहिं दम्मंतो, बंधहिं बहेहि अ ॥ १८४ ॥ अप्पा चव दमेयव्यो, अप्पा हु खलु दुद्दमो । अप्पा दंतो सुही होइ, अस्सि लोए परत्थ य ॥१८५॥ निच्चं दोममहगओ, जीवो अविरहियममुहपरिणामो । नव दिन्ने पमरे, तो देइ पमायमयरेसु ॥ १८६ ॥ अच्चिय बंदिय पूइअ, माग्यि पणमिओ महग्यविओ । तं नह करेंड जीवो, पाडेइ जहप्पणो ठाणं ॥ १८७ ॥ सीलव्ययाइं जो बहुफलाइ हंतूण सुक्खम- हिलमड़ । धिइदुबलो तबम्मी. कोडीग कागिणिं किणई ॥ १८८ ॥ जीवो जहामणमियं, हियइच्छियपत्थिरहिं सुक्खेहिं । तोसे- ऊण न नीग्द, जावजीवेण सन्यण ॥१८९॥ सुमिर्णतगणुभूय, सुक्खं समच्छूियं जहा नत्थि । एवमिमपि अईयं, सुक्खं सुमिणो- बम होई ॥ १० ॥ पुगनिद्रमणे जक्सो, महुरामंगू नहेब सुयनिहसो । बोहेइ सुविहियजणं, विमूरइ बहुं च हियएण ॥ १९१॥ निग्गंतूण घराना, न की धम्मो मए जिणखाओ । इड्डिरससायगुरुयत्तगेण न य चेइओ अप्पा ॥ १९२ ॥ ओसन्नविहारेणं, हा जह झीणम्मि आउप मये । किं काहामि अहन्नो ? संपइ सोयामि अप्पाणं ॥१९३॥ हा जीव ! पाव भमिहिसि, जाईजोणीस- याई बाबाई । भवसयमहस्मदुलहपि जिगमयं एग्मिं लधु ॥ ११४ ॥ पावो पमायरमओ, जीवो मंमारकज्जमुज्जुत्तो । दुक्खेहि ॥२१७॥ REG
उपदेश
मालायां
विपाका,
आत्मद्मः,
प्रमादा,
भव,
॥२१८॥
न निविण्णो सुक्खेहि न चेव परितुद्वो ॥ १९५॥ परितप्पिएण तणुओ, साहारो जइ घणं न उज्जमइ । सेणियराया तं तह, परि-
तप्पंतो गओ नरयं ॥ १९६ ॥ जीवेण जाणि विसज्जियाणि जाईसएसु देहाणि । थोवेहिं तओ सयलंपि तिहुयणं हुज्ज पडि-
हत्थं ॥ १९७ ॥ नहदंतमंसकेसट्ठिएसु जीवेण विप्पमुकेमु । तेसुवि हविज्ज कइलासमेरुगिीरसन्निभा कूडा ॥ १९८ ॥ हिमवंत-
मलयमंदरदीवोदहिधरणिसरिसरासीओ । अहिअयरो आहारो, छुहिएणाहारिओ होज्जा ॥ १९९ ॥ जंणेण जलं पीयं, धम्माय-
वजगडिएण तंपि इहं । सम्बेसुवि अगडतलायन इसमुद्देसु नवि हुज्जा ॥ २०० ॥ पीयं थणयच्छीरं, सागरसलिलाओ होज्ज बहू
अयरं । संसारम्मि अणंते, माऊणं अन्नमन्नाणं ॥ २०१॥ पत्ता य कामभोगा, कालमणंत इहं सउवभोगा । अप्पुव्यपि व मन
तहवि य जीवो मणे सुक्खं । २०२ ॥ जाणइ अ जहा भोगिड्डिसंपया सव्यमेव धम्मफलं । तहवि दढमूढहियओ, पावे कम्मे जणो
रमई ॥ २०३ ॥ जाणिज्जइ चिंतिज्जइ, जम्मजरामरणसंभवं दुक्खं । न य विसएसु विरज्जई, अहो सुबद्धो कवडगंठी ॥ २०४ ॥
जाणइ य जह मरिज्जइ, अमरंतंपि हु जरा विणासेई । न य उन्निग्गो लोओ, अहो रहस्सं सुनिम्मायं ॥ २०५ ॥ दुपयं चउप्पयं
बहुपयं च अपयं समिद्धमहणं वा । अणवकएऽवि कयंतो, हरइ हयासो अपरितंतो ॥ २०६ ॥ न य नज्जइ सो दियहो, मरियव्वं
चावसेण सण । आसापासपरतो, न करेइ य जं हियं बोझो(बोहो)।२०७॥ संझरागजलबुब्बुओवमे, जीविए अ जलबिंदुचंचले।
जुन्बणे य नइवेगसंनिभे, पाव जीव ! किमयं न बुज्झसि ? ॥२०८ ।। जं जं नज्जइ असुई, लज्जिज्जइ कुच्छणिज्जमेयंति । तं तं
मगइ अंग, नवरमणंगुत्थ पडिकूलो ॥२०९॥ समगहाणं पभवो, महागहो सयदोसपायट्टी । कामग्गहो दुरप्पा, जेणभिभूयं
जगं सव्वं ॥ २१० ॥ जो सेवइ किं लहइ, थामं हारेइ दुब्बलो होइ । पावेइ वेमणसं, दुक्खाणि अ अत्तदोसणं ॥ २११ ॥जह
॥२१८॥
अनित्यता,
कामः,
कुशीलसंगः
আন্তু
उपदंग कन्छुलो कन्छु, कंडयमाणो दुहं मुणइ मुक्खं । मोहाउरा मणुस्सा, तह कामदुहं सुहं विति ॥ २१२ ॥ विसयविसं हालहलं, विस-
मालागांयरिमं उमडं पियंताणं । विमयविमाइन्नपिव, विमयविसविमुइया होई ॥ २१३ ॥ एवं तु पंचहिं आसवेहिं रयमायणित्तु अणुसमयं ।
उगइहपेग्नं, अणुपग्यिदृति संसारे ।। २१४ ॥ सञ्चगईपक्खंदे, काहंति अणंतए अकयपुण्णा । जे य न सुणंति धर्म, सोऊण य
॥२१॥
जे पमायति ॥ २१५ ।। अणुमिट्ठा य बहुविहं, मिच्छट्ठिी य जे नरा अहमा । बद्धनिकाइयकम्मा, सुणंति धम्मं न य करंति
॥ २१६ ॥ पंचव उझिऊणं, पंचेव य रक्सिऊण भावणं । कम्मरयविप्पमुक्का, सिद्धिगइमणुत्तरं पत्ता ॥ २१७ ॥ नाणे दंसणचरणे,
नवगंजमगमिडगुनिपच्छित्ते । दमउस्सग्गववाए, दवाइअभिग्गहे चेन ।। २१८ ॥ सदहणायरणाए, निच्चं उज्जुत्त एसणाइ ठिओ।
नम्ग भवाहितरणं, पयजाए य (म) म्मं तु ॥२१९॥ जे घरसरणपसत्ता, छक्कायरिऊ सकिंचणा अजया । नवरं मुत्तूण घरं, घर-
मंकमणं करं नहिं ॥ २२० ॥ उम्मुत्तमायरंतो, बंधड़ कम्मं सुचिकणं जीवो । समारं च पगड्डइ, मायामोसं च कुव्यड़ य ॥ २२१ ॥
जइ गिण्डद गयलोबो, अहव न गिण्हइ सरीरबुच्छेओ । पासत्थमंगमोऽविय, वयलोवो तो वरममंगो ॥ २२२ ॥ आलायो संवासो,
चामभी मंथवा पमंगो अ। हीणायारहिं समं, सब्यजिणिंदेहिं पडिकुट्ठा ॥ २२३ ॥ अन्नुन्नजंपिएहिं हसिउदसियहिं खिप्पमाणो
अापामन्थमज्झयारे, बलावि जइ बाउलीहोड ॥ २२४ ॥ लोएऽवि कुसंसग्गीपियं जणं दुन्नियच्छमइवसणं । निंदुइ निरुज्जम
पियामीलजणमय माहुजणी ॥ २२५ ॥ निच्चं संकिय भीओ गम्मो मयस्स खलियचारित्तो । साहुजणस्स अवमओ, मओऽवि
पुण दुग्गडं जाइ ।। २२६ ।। गिरिमुअपुष्फमुआणं, सुविहिय ! आहरणकारणविहन्नू । वज्जेज्ज सीलविगले उज्जुयसीले हविज्ज
है ।। २२७ ।। ओमननरणकग्णं, जइणो बंदनि कारणं पप्प । जे मुविइयपरमत्था, ने वंदने निवारंति ॥ २२८ ॥ सुविहिय वंदा-
॥२१९॥
उपदेश
मालायां
संक्लिष्टः
क्रिया,
विनयः
॥२२२॥
ठाणं उच्चुच्चयर, मज्झं हीणं च हीणतरगं वा । जेण जहिं गंतव्य, चिट्ठाऽवि से तारिसी होई ॥ २६२ ॥ जस्स गुरुम्मि परिभवो,
साहूसु अणायरो खमा तुच्छा । धम्म य अणहिलासो, अहिलासो दुग्गईए उ ॥ २६३ ॥ सारीरमाणसाणं, दुक्खसहस्साण वसण-
परिभीया । नाणंकुसेण मुणिणो, रागगइंदं निरंभति ॥ २६४ ॥ सुग्गइमग्गपईवं, नाणं दितस्स हुज्ज किमदेयं । जह तं पुलिंद-
एणं, दिन सिवगस्स नियगच्छि ॥ २६५ ॥ सिंहासणे निसणं सोवागं सेणिओ नरवरिंदो । विजं मग्गइ पयओ, इअ साहुजणस्स
सुअविणओ ॥२६६ ॥ विज्जाए कासवसंतिआए दगसूअरो सिरि पत्तो । पडिओ मुसं वयंतो, सुअनिण्हवणा इय अपत्था
॥ २६७ ॥ सयलम्मिऽवि जियलोए, तेण इह घोसिओ अमाधाओ । इकंऽपि जो दुहत्तं, सत्तं बोहेइ जिणवयणे ॥ २६८ ॥ सम्मत्त
दायगाणं, दुप्पडियारं भवेसु बहुएसु । सव्वगुणमेलियाहिऽवि, उवयारसहस्सकोडीहिं ।। २६९ ।। सम्मत्तम्मि उ लद्धे, ठइयाई नर-
यतिरियदाराई । दिव्याणि माणुसाणि य मोक्खसुहाई सहीणाई ॥ २७० ॥ कुसमयसुईण महणं, सम्मत्तं जस्स सुट्टियं हियए। तस्स
जगुज्जोयकर, नाणं चरणं च भवमहणं ॥२७१॥ सुपरिच्छियसम्मत्तो, नाणेणालोइयऽत्थसब्भावो । निव्वणचरणाउत्तो, इच्छियमत्थं
पसाहइ ॥ २७२ ॥ जह मूलताणए पंडुरम्मि दुव्यण्णरागवण्णेहि । बीभच्छा पडसोहा, इय सम्मत्तं पमाएहिं ॥ २७३ ॥ नरएसु
सुरवरेसु य, जो बंधइ सागरोवमं इकं । पलिओवमाण बंधइ, कोडिसहस्साणि दिवसेण ॥ २७४ ॥ पलिओवमसंखिज्ज, भाग जो
बंधई सुरगणेसु । दिवसे दिवसे बंधइ, स वासकोडी असंखिज्जा ॥ २७५ ॥ एस कमो नरएसुऽवि, बुहेण नाऊण नाम एयंमि ।
धम्मम्मि कह पमाओ, निमेसमितंपि कायव्यो ! ॥ २७६ ॥ दिव्वालंकारविभूसणाई रयणुज्जलाणि य घराई । रूवं भोगसमुदओ,
सुरलोगसमो कओ इहयं?॥२७७॥देवाण देवलोए जे सुक्खं तं नरो सुभणिओऽपि ।न भणइ वाससएणऽवि जस्सऽवि जीहासयं हुज्जा॥२७८॥
॥२२२॥
उपदंग माला सम्यक्त्वं. चतुर्गति- दुःखें, स्थाम, समितयः ॥२२३॥ नगणमु जाई अडकपडाई दुक्खाई पग्मतिक्साई। को वणही ताई?, जीवंतावासकोडीऽवि ॥२७९॥ कक्खडदाहं सामलिअसिवण- यणिपहरणमाहिं । जा जायणाउ पावंति. नाग्या तं अहम्मफलं ॥ २८० ॥ तिरिया कसंकुसारानिवायवहबंधमारणसयाई । नवि इहयं पाता. परन्थ जड़ नियमिया हुंता || २८१ ॥ आजीव संकिलेसो, मुक्खं तुच्छं उवदवा बहुया । नीयजणसिट्ठणावि य, अणिहवामी अ माणुम्मे ॥ २८२ ।। चारगनिरोहवहबंधरोगधणहरणमरणवमणाई । मणमंतावो अजसो, विग्गोवणया य माणुम्मे ।। २८३ ।। चिंतामनायेहि य, दरिहरूआहिं दुप्पउत्ताहि । लघृणऽधि माणुस्सं, मरंति केई सुनिविण्णा ॥ २८४ ।। देवाऽपि देवलोग, दिन्याभरणाणुरंजियमगंग । जं परिवडंति तत्तो, नं दुक्खं दारुणं तेसि ॥ २८५ ॥ तं सुरविमाणविभव, चिंतिय चवणं च देवलोगाओ। अइबलियं चिय जे नवि. फुट्टइ मयसकर हिययं ।। २८६ ॥ ईमाविमायमयकोहमायालोभेहिं एवमाइहिं । दवाऽपि ममिभूया. नेमि कनी मुह नाम ? ॥२८७|| धम्मपि नाम नाऊग, कीस पुरिसा महंति पुरिसाणं? | सामित्ते साहीणे, को नाम करिज्न दामनं ? ॥ २८८ ॥ मंमाग्चारए चारए य आवीलियस्म बंधेहिं । उधिग्गो जस्स मणो, सो किर आसन्नसिद्धि- पही ।। २८० ।। आमन्नकालभवसिद्धियम्म जीवस्स लक्खणं इणमो । विमयमुहेसु न रज्जड़, सव्वत्थामेसु उज्जमइ ॥ २९० ॥ दुम्ज व न व देहवलं, घिइमहमनेण जइ न उज्जममि । अच्छिहिमि चिरं कालं, वलं च कालं च सोअंतो ॥ २९१ ॥ लर्जिल्लियं च बाहि, अग्निाऽणागयं च पन्धितो । अन्नं दाई बाहिं, लम्भिास कयरण मुल्लण ? ॥ २९२ ।। संघयणकालवलदूसमारुयालंबणाई विचूणं । मन्वं चिय नियमधुरं, निमज्जमाओ पमुच्चति ॥ २९३ ।। कालस्स य परिहाणी, संजमजोगाई नत्थि खिताई । जयणाइ यद्विवच्चं, ना जयणा भंजए अंग ॥ २९४ ॥ सभिईकसायगारवइंदियमयचंभचेरगुतीम् । सज्झायविणयतवसत्तिओ अ जयणा ॥२२३॥ .
उपदेश
मालाया
॥ २२४॥
सम्यक्त्वं,
चतुर्गति-
दुःखं,
स्थाम,
समितयः
सुविहियाणं ॥ २९५ ॥ जुगमित्तंतरदिट्ठी, पयं पयं चक्खुणा विसोहितो । अव्वक्खित्ताउत्तो, इरियासमिओ मुणी होई ॥ २९६ ॥
कज्जे भासइ भासं, अणवज्जमकारणे न भासइ य । विगहविसुत्तियपरिवज्जिओ अ जइ भासणासमिओ ॥ २९७ ॥ बायालमेस-
णाओ, भोयणदोसे य पंच सोहेइ । सो एसणाइसमिओ, आजीवी अन्नहा होइ ॥ २९८ ॥ पुचि चक्खु परिक्खिय, पमज्जिउं जो
ठवेइ गिण्हइ वा । आयाणभंडनिक्खेवणाइ समिओ मुणी होइ ॥ २९९ ॥ उच्चारपासवणखेलजल्लसिंघाणए य पाणविही । सुवि-
वेइए पएसे, निसिरंतो होइ तस्समिओ ॥ ३०० ॥ कोहो माणो माया, लोभो हासो रई य अरई य । सोगो भयं दुगुंछा, पच्चक्ख-
कली इमे सव्वे ॥३०१॥ कोहो कलहो खारो, अवरुप्परमच्छरो अणुसओ अ । चंडत्तणमणुवसमो, तामसभावो अ संतावो ॥३०२॥
निच्छोडण निभंछण निराणुवत्तित्तणं असंवासो । कयनासो अ असम्मं, बंधइ घणचिक्कणं कम्मं ॥ ३०३ ॥ युग्मम् ॥ माणो
मयऽहंकारो, परपरिवाओ अ अत्तउक्करिसो । परपरिभवोऽवि य तहा, परस्स निंदा असूआ य ॥ ३०४ ॥ हीला निरुवयारित्तण
निरवणामया अविणओ अ । परगुणपच्छायणया, जीवं पाडंति संसारे ॥ ३०५ ॥ युग्मम् ॥ माया कुडंग पच्छन्नपावया कूड कवड
वंचणया । सव्वत्थ असब्भावो, परनिक्खेवावहारो अ ॥३०६॥ छल छोम संवइयरो, गूढायारत्तणं मई कुडिला । वीसंभघायणपिय
भवकोडिसएसुवि नडंति ॥ ३०७ ॥ युग्मम् ।। लोभो अइसंचयसीलया य किलिट्ठत्तणं अइममत्तं । कप्पन्नमपरिभोगो, नट्ठविनडे
य आगल्लं ॥ ३०८ ॥ मुच्छा अइबहुधणलोभया य तब्भावभावणा य सया । बोलंति महाघोरे, जरमरणमहासमुदंमि ॥ ३०९ ॥
॥ युग्मम् ॥ एएसु जो न वट्टिज्जा ( वट्टे ), तेणं अप्पा जहडिओ नाओ । मणुआण माणणिज्जो, देवाणवि देवयं हुज्जा ॥३१०॥
जो भामुरं भुअंग, पर्यडदाढाविसं विघटेइ । तत्तो चिय तस्संतो रोसभुअंगोवमाणमिणं ॥ ३११ ॥ जो आगलेइ मतं, कयंतकालो-
॥ २२४॥
उपदेश
मालाया
।। २२५।।
कपायाः
हादि,
गौरवाणि,
इन्दियाणि,
मदाः
वमं वणगइंदं । मो नणं चिय हुज्जड़, माणगईदेण इत्युवमा ॥ ३१२ ॥ विसवल्लिमहागणं, जो पविसइ साणुवायफरिसविसं । सो
अचिरेण विणस्मड, माया बिमवल्लिगहणसमा ॥ ३१३ ॥ घोरे भयागरे सागरम्मि तिमिमगरगाहपउरम्मि । जो पविसइ सो पवि-
मह, लोभमहासागरे भीमे ॥ ३१४ ॥ गुणदोसबहविसेस, पयं पयं जाणिऊण नीसेसं । दोसेसु जणो न विरज्जइत्ति कम्माण
अहिगारो || ३१५ ॥ अट्टहासकलीकिलत्तणं हासखिदुजमगई । कंदापं उबहसणं, परस्स न करंति अणगारा ।। ३१६ ॥ साहणं
अपम्ड, ममगुरपलोअणा तये अगई । सुस्थिअवन्नो अइपहरिसो य नत्थी सुसाहणं ॥ ३१७ ।। उव्वेयओ अ अरणामओ अअर-
मंतिया य अग्ई य । कलिमलओ अ अणेगग्गया य कत्तो सुविहियाणं? ॥३१८॥ सोगं संतावं अधिई च मन्नु च चेमणस्मं च ।
कारुन मनभावं, न माहु धम्मम्मि इच्छंति।।३१९|| भयसंखोहविसाओ, मग्गविभेओ विभीसियाओ।परमग्गदंसणाणि य, दढधम्माणं
का ईनि ? ॥ ३२० ॥ कुच्छा चिलोणमलमंकडेमु उन्वेयओ अणिद्वेमु । चक्षुनियत्तणमसुभेसु नत्थि दव्वेसु दंताणं ॥३२१॥
एयंपि नाम नाउण, मुज्जियव्यंति नूण जीवस्म । फेडेऊण न तीरइ, अइबलिओ कम्मसंघाओ ॥३२२।। जह जह बहुस्सुओ सम्मओ
अ गीगगणमंपरिबुडा अ । अविणिच्छिओ अ समए, तह तह मिहंतपडिणीओ ॥ ३२३ ॥ पवराई वत्थपायासणावगरणाइ एस
विभवों में । अविय महाजणनेया, अहंति अह इडिगागओ ॥ ३२४ ।। अरसं विरसं लूहं जहोचवन्नं च निच्छए भुत्तुं । निद्वाणि
पंगलाणि य, मग्गड़ ग्मगाग्वे गिद्धा ॥ ३२५ ।। मुस्मूमई मगरं, सयणासणवाहणापंसगपगे । सायागाग्वगुरुआ दुक्खस्स न दइ
अपाणं ॥ ३२६ ।। तबकुलछाया मी, पंडिच्चमणा अणिट्ठपहो । बसणाणि रणमुहाणि य, इंदियवमगा अणुहति ॥ ३२७ ।।
महगु न जिजा, म्यं ददं पुणो न इक्खिज्जा । गंधे ग्मे अ फामे, अमुच्छिओ उज्जमिज्ज मुणी ॥३२८|| निहयाणि हयाणि य
॥ २२५॥
सासणे मूलं , विणीओ संजओ भवे । विणयाओ विप्पमुक्कस्स , कओ धम्मो कओ तवो ? ॥ ३४१ ॥ विणओ आवहइ सिरिं , लहइ उपदेश मालायां कषायाः हुषादि, गौरवाणि, न्दियाणि, मदाः ॥२२६॥ इंदिआणि घाएहणं पयत्तेणं । अहियत्थे नियाई, हियकज्जे पूयणिज्जाई ॥३२९ ॥ जाइकुलरूववलसुअतवलाभिस्सरिय टु- मयमत्तो । एयाई चिय बंधइ, असुहाइ बहुं च संसारे ॥ ३३० ॥ जाईए उत्तमाए, कुले पहाणम्मि रूवमिस्सरियं । बलविज्जाय तवेण य, लाभमएणं च जो खिसे ॥ ३३१ ॥ संसारमणवयग्गं, नीयट्ठाणाइं पावमाणो य । भमइ अणंतं कालं, तम्हा उ मए विव- ज्जिज्जा ॥ ३३२ ॥ युग्मम् ॥ सुटुंऽपि जई जयंतो, जाइमयाईसु मज्जई जो उ । सो मेअज्जरिसि जहा, हरिएसबलु व्य परिहाई ॥ ३३३ ॥ इत्थिपसुसंकिलिहँ, वसहिं इत्थीकहं च वज्जतो । इत्थिजणसंनिसिज्ज, निरूवणं अंगुवंगाणं ॥ ३३४ ॥ पुव्वरयाणुस्स- रणं, इत्थीजणविरहरूबविलयं च । अइबहुअं अइबहुसो, विवज्जयतो अ आहारं ॥ ३३५ ॥ वज्जतो अ विभूसं, जइब्ज इह बंभचेर- गुत्तीसु । साहू तिगुत्तिगुत्तो, निहुओ दंतो पसंतो अ॥३३६॥ त्रिभिर्विशेषकम् ॥ गुज्झारुवयणकक्खोरुअंतरे तह अणतेरे दर्छ । साहरइ तओ दिहि, न य बंधइ दिहिए दिदि ॥ ३३७ ॥ सज्झाएण पसत्थं, झाणं जाणइ य सव्वपरमत्थं । सज्झाए बटुंतो, खणे खणे जाइ वेरग्गं ॥ ३३८ ॥ उड्डमहतिरियलाए, जोइसवेमाणिया य सिद्धी य । सब्बो लोगालोगो, सज्झायविउस्स पच्चक्खों ॥ ३३९ ॥ जो निच्चकाल तवसंजमुज्जओ नवि करेइ सज्झायं । अलसं सुहसीलजणं, नवि तं ठावेइ साहुपए ॥ ३४० ॥ विणओ ॥२२६॥ विणीओ जसं च कित्तिं च । न कयाइ दुविणीओ, सकज्जसिद्धिं समाणेइ ॥ ३४२ ॥ जह जह खमइ सरीरं, धुवजोगा जह जहा न हायति । कम्मक्खओ अ विउलो, विवित्तया इंदियदमो अ ॥३४३ ॥ जइ ता असक्कणिज्ज, न तरसि काऊण तो इमं कीस । अ-पायत्तं न कुणसि, संजमजयणं जईजोगं ? ॥ ३४४ ॥ जायम्मि देहसंदेहयम्मि जयणाइ किंचि सेविज्जा । अह पुण सज्जो अ उपदेश मालायां निम्नमा अ तो मंजमो कनो? ॥ ३४५ ॥ मा कुणउ जइ तिगिच्छं, अहिया ऊग जइ तरइ सम्म । अहियासितस्स पुणो, जइ गुप्तयः, में जोगा न हायंनि ॥ ३४६ ॥ निच्चं पचयणसोहाकराण चरणुज्जुआण साहूणं । संविग्गविहारीणं, सव्वपयत्तेण कायव्यं ॥३४७॥ स्वाध्यायः, मीणम्मात्रि मुद्रयम्बगरम नाणाहियम्म कायव्यं । जणचित्तग्गहणत्थं, करिति लिंगावसेसेवि ॥ ३४८ ॥ दगपाणं पुप्फफलं, विनयः अणे मणिज्जं गिहत्यकिचाई । अजया पडिमेवंती, जसविंडवगा नवरं ॥ ३४९ ॥ ओसन्नया अबोही. पवयणउम्भावणा य यतना, चोहिफलं । ओमनोवि वर्गपिह पवयणउम्भावणापरमो ॥३५०॥ गुणहीणो गुणरयणायरे जो कुणइ तुल्लमप्पाणं । सुतवस्सिणो वैयावृत्य, अहीलड. मम्मन कोमलं तम्म || ३५१ ॥ ओसन्नस्स गिहिस्स क. जिणपवयणतिव्वभावियमइस्स । कोरइ ज अणवज्ज, दढसम्म- पार्श्वस्थत्वं नम्मध्वन्यासु ॥ ३५२ ॥ पामत्थोसन्नकुमीलनीयसंमत्तजणमहाच्छंदं । नाऊग ते मुबिहिया, सयपयत्तेण वज्जति ॥ ३५३ ॥ पागालममणाओ. न ग्क्वइ धाइसिज्जापेडं च । आहारेइ अभिव. विगईओ सन्निहि खाई ॥ ३५४ ॥ मूरप्पमाणभोजी, आहारह अभिनयमाहारं । न य मंडलीइ भुजड, न य भिक्वं हिंडई अलमो ॥ ३५५ ।। कीवो न कुणइ लोअं, लज्जई पडिमाइ जल्लमवणेइ । गांगाहणो अ हिंडइ, बंधइ कडिपट्टयमकज्जे ॥ ३५६ ॥ गाम देमं च कुलं, ममायए पीटफलगपडिनद्धो । घरसरणेसु पसज्जड़, निहरड य मकिनणो रिको ॥ ३५७ ॥ नहदंतकेमरोमे, जमेड़ उच्छोलधोअण। अजओ । बाहेइ य पलियंक, अइरेगपमाणमत्थुग्इ ॥ ३५८ ।। गांवड़ य मन्चगई, नीमट्ठमयणी न वा झरह । न पमज्जंतो पविसड. निसिहीयावस्मियं न करे ॥ ३५९ ॥ पाय पहे ॥२२७॥ न पमन्जड. जगमायाए न मोहए इरियं । पुढवोदगअगणिमारुअवणस्मइतसंसु निरविक्खा ॥ ३६० ॥ मन्वं थोवं उवहिं, न पेहए न य संग्ड मन्मायं । महकरो अंकगे. लहओ गण मेयननिल्लो ॥ ३६१ ॥ खिताइयं भुंजड़, कालाइयं तहे अविदिन्नं । गिण्हइ RR - उपदेश मालायां गुप्तयः, स्वाध्यायः विनयः यतना, वैयावृत्य, पार्श्वस्थत्वं, ॥२२८॥ अणुइयसरे, असणाई अव उवगरणं ॥ ३६२ ॥ ठवणकुले न ठवेई, पासत्थेहिं च संगयं कुणई। निच्चमवज्शाणरओ, न य पेहपम- ज्जणासीलो ॥३६३॥ रीयइ य दवदवाए, मूढो परिभवइ तय रायणिए । परपरिवायं गिण्हई, निठुरभासी विगहसीलो ॥३६४॥ विज्ज मंतं जोगं, तेगिच्छं कुणइ भूइकम्मं च । अक्खरनिमित्तजीवी, आरंभपरिग्गहे रमइ ॥ ३६५ ॥ कज्जेण विणा उग्गहमणु- जाणावेइ दिवसओ सुअइ । अज्जियलाभ झुंजइ, इथिनिसिज्जासु अभिरमइ ॥ ३६६ ॥ उच्चारे पासवणे, खेले सिंघाणए अणा- उत्तो । संथारग उवहीणं, पडिकमइ वा सपाउरणो ॥ ३६७ ॥ न करेइ पहे जयणं, तलियाणं तह करेइ परिभोगं । चरइ अणुबद्ध- वासे, सपक्खपरपक्खओमाणे ॥ ३६८ ॥ संजोअइ अइबहुअं, इंगाल सधूमगं अणट्ठाए । मुंजइ रूवबलट्ठा, न धरेइ अ पायपुंछणयं ॥ ३६९ ॥ अट्ठम छ? चउत्थं, संवच्छर चाउमास पक्खसु । न करेइ सायबहुलो, न य विहरइ मासकप्पेणं ॥३७०॥ नीयं गिण्हइ पिंडं, एगागी अच्छए गिहत्थकहो । पावसुआणि अहिज्जइ, अहिगारो लोगगहणम्मि ॥ ३७१॥ परिभवइ उग्गकारी, सुद्धं मग्गं निगूहए बालो । विहरइ सायागुरुओ, संजमविगलेसु खित्तेसु ॥ ३७२ ॥ उग्गाइ गाइ हसई, असंवुडो सइ करेइ कंदप्पं । गिहिक- ज्जचिंतगोऽविय, ओसन्ने देइ गिण्हइ वा ॥ ३७३ ॥ धम्मकहाओ अहिज्जइ, घराघरं भमइ परिकहतो अ । गणणाइ पमाणेण य, अइरितं वहइ उवगरणं ॥ ३७४ ॥ बारस बारस तिण्णि य, काइयउच्चारकालभूमीओ । अंतो बहिं च अहियासि अणहियासे न पडिलेहे ॥ ३७५ ॥ गीयत्थं संविग्गं, आयरिअं मुअइ वलइ गच्छस्स । गुरुणो ये अणापुच्छा, जं किंचिवि देइ गिण्हइ वा ॥३७६॥ गुरुपरिभोगं भुंजइ, सिज्जासंथारउवकरणजायं । किन्तिय तुमंति भासई, अविणीओ गलिओ लुद्धा ॥३७७॥ गुरुपच्चक्खाणगिला- णसेहवालाउलस्स गच्छस्स । न करेइ नेव पुच्छई, निद्धम्मो लिंगमुवजीवी ॥ ३७८ ॥ पहगमणवसहिआहारसुयणथंडिल्लविहिपरि- રિટી
उपदंग
मालायां
॥२२१॥
गुप्तयः,
स्वाध्यायः
विनयः
यतना,
वैयावृत्यं
पार्श्वस्थत्वं
वणं । नायरइ नेत्र जाणड, अज्जावट्टावणं चैव ॥ ३७९ ॥ सच्छंदगमणउठाणसोअणो अप्पणेण चरणण । समणगुणमुक्कजोगी,
बहुजीववयंकरो भमइ ॥३८०॥ वन्धिव वायपुण्णो, परिभमई जिणमयं अयाणतो । थद्धो निबिन्नाणो, नय पिच्छइ कांच अप्प-
र गर्म ॥ ३८१ ॥ मन्दगमणउट्ठाणमाअणो भुंजई गिहीणं च । पासत्थाइट्ठाणा, हवंति एमाइया एए ॥ ३८२ ॥ जो हुज्ज उ
असमल्यो, गेगण व पिल्लिओ रियदेहो । सव्वुमवि जहाभणियं, कयाइ न तरिज्ज काउं जे ॥ ३८३॥ सोऽविय निययपरक्कम-
यवमायधिइत्रलं अगृहंनो । मुत्तणं कूडचरियं, जई जयंतो अवम्स जई ॥ ३८४ ॥ युग्मम् ॥ अलसो सढोऽवलित्तो, आलंबणतप्परो
अपमाई । एवंठिओऽवि मन्नई, अप्पाणं सुट्टिओमि (म्हि ) त्ति ॥ ३८५ ॥ जोऽवि य पाडऊणं, मायामोसेहिं खाइ मुद्धजणं ।
निग्गाममज्झमामी, सो मोअइ कवडखवगु ब्व ॥ ३८६ ॥ एगागी पासत्थो, सच्छंदो ठाणवासि ओसन्नी । दुगमाइसंजोगा, जह
बदुआ नह गुरु हुंनि ।। ३८७ ।। गच्छगओ अणुओगी, गुरुसेवी अनियओ गुणाउत्तो । संजोएण पयाणं, संजमआराहगा भणिया
।। ३८८ ।। निम्ममा निरहंकाग, उवउत्ता नाणदंमणचरित्ते । एगखि (क्खे ) त्तेऽवि ठिया, खवंति पोराणयं कम्मं ॥ ३८९ ॥
जियकाहमाणमाया, जियलोहपर्गसहा य जे धीग । बुड्ढावासऽवि ठिया, खबति चिरसचियं कम्मं ।। ३९० ॥ पंचममिया तिगुत्ता,
उन्नुना मंजमे तवे चरण । वाममयंपि वमंता, मुणिणो आराहगा भणिया ॥ ३९१ ॥ तम्हा सव्याणुन्ना, सबनिसेहो य पवयणे
नन्थि । आयं वयं तुलिज्जा, लाहाकसि च वाणियओ ॥ ३०२ ॥ धम्मम्मि नत्थि माया, न य कवडं आणुवत्तिभाणियं वा
- फउपागमडिल्ट्र, धम्मवयणमुज्जुयं जाण ।। ३९३ ॥ नवि धम्मस्स भडका, उक्कोडा वंचणा व कवडं वा । निच्छम्मो किर धम्मों
१ मचमणुप्रामुरे लोग ॥ ३९४ ॥ भिक्म्य गीयमगीए, अभिमेए तय चव गयणिए । एवं तु पुग्मिवत्थु, दव्वाइ चउन्विहं सेसं
॥२२९॥
उपदेश मालायां साधुत्वं, वृद्धावास, धर्मः, गीतार्थः ॥२३॥ ॥ ३९५ ॥ चरणइयारो दुपिहो, मूलगुणे चेव उत्तरगुणे य । मूलगुणे छट्ठाणा, पढमो पुण ननविहो तत्थ ॥ ३९६ ॥ सेसुकोसो माझम जहनओ वा भवे चउद्धा उ । उत्तरगुणऽणेगविहो, दंसणनाणेसु अऽह ॥ ३९७ ॥ ज जयइ अगीयत्थो, जं च अगीयत्थ- निस्सिओ जयइ । वडावेइ य गच्छं, अणतसंसारिओ होइ ॥३९॥,कह उ ? जयंतो साहू, वडवावेई य जो उ गच्छं तु । संजमजुत्तो होउं, अणंतसंसारिओ होइ ? ॥ ३९९ ॥ दव्यं खितं कालं, भावं पुरिस पडिसेवणाओ य । नवि जाणइ अग्गीओ, उस्सग्गववाइयं चेव ॥ ४०० ॥ जहठियदव्य न याणइ, सच्चित्ताचित्तमीसियं चेव । कप्पाकप्पं च तहा, जुग्गं वा जस्स जं होई ॥ ४०१ ॥ जह- ठियखित्त न जाणइ, अद्धाणे जणवए अजं भणियं । कालंपि अ नवि जाणइ, सुभिक्खदुभिक्ख जं कप्पं ॥ ४०२ ॥ भावे हहगि- लाण, नवि याणइ गाढऽगाढकप्पं च । सहुअसहरिसरूवं, वत्थुमवत्थु च नवि जाणे ॥ ४०३ ॥ पडिसेवणा चउद्धा, आउट्टिपमा- यदप्पकप्पेसु । नवि जाणइ अग्गीओ, पच्छित्तं चेव जं तत्थ ॥ ४०४ ॥ जह नाम कोइ पुरिसो, नयणविहूणो अदेसकुमलो य । कंताराडविभीमे, मग्गपणहस्स सत्थस्स ॥ ४०५ ॥ इच्छइ य देसियत्तं, कि सो उ समत्थ देसियत्तस्स । दुग्गाँई अयाणतो, नयण- विहूणो कहं देसे ? ॥ ४०६ ॥ युग्मम् ॥ एवमगीयत्थोऽविहु, जिणवयणपईवचक्खुपरिहीणो । दम्बाइँ अयाणंता, उस्सग्गववाइयं चेर ॥४०७॥ कह सो जयउ अगीओ ? कह वा कुणऊ अगीयनिस्साए ? । कह वा करे उ गच्छं ? सबालवुड्डाउलं सो उ ॥४०८॥ मुत्ते य इमं भणियं, अप्पच्छित्ते य देइ पच्छित्तं । पच्छित्ते अइमत्तं, आसायण तस्स महई उ ॥४०९। आसायण मिच्छत्तं, आसा- यणवज्जणा उ सम्मत्तं । आसायणानिमित्तं, कुबइ दीहं च संसारं ॥ ४१० ॥ एए दोसा जम्हा. अगीय जयंतस्सऽगीयनिस्साए । वहावय गच्छस्स य, जो अ गणं देयगीयस्स ॥ ४११ । अबहुस्सुओ तवस्सी, विहरिउकामो अजाणिऊण पहं। अवराहपयसयाई, ॥२३॥ RESPER
उपदंग
मालायां
साधुत्वं,
वृद्धावासः
धर्मः.
गीतार्थः
I.२३॥
कामगांव जा न पाणेड ।। ११२ ।। देमिवगइयसाहिय, क्याइयोरे य जो न याणेइ । अविमुद्धस्म न बड्डइ, गुणसेढी तत्तिया ठाइ
॥ ११३ ॥ युग्मम् । अप्पागमा किलिम्मड, जड़घि करेह अइदुकरं तु त । मुंदरबुद्धीइ कयं, बहुयपि न मुंदरं होई ॥ ४१४ ।।
अपरिलियमयनिहसम्म केवलमभिन्नमुत्तवारिम्म । मब्युज्जमणऽपि कयं, अन्नाणतये बहुं पड़ई ॥ ४१५ ॥ जह दाइयम्मिऽवि
पर. नग मिमे पहम्म न्याणनो । पहिलो किलिम्मड़ चिय, तह लिंगायारमुअमिनो ॥ ४१६ ॥ कप्पाकप्प एमणमणेमणं चरण-
रुग्णगेहविहि । पायन्छिनविहिंऽपि य. दयाइगुणेमु अ ममग्गं ॥ ४१७ ॥ पचावणपिहिमुटावणं च अज्जाविहिं निरवमेसं ।
उम्मग्गवायविहि. अयाणमाणो कह जयउ ? ॥ ४१८ ।। मीमायग्यिक्रमेण य, जणेण गहियाइँ सिप्पमत्थाई । नज्जति बहुविहाई
न नगुमिनाणुमरियाई ॥ ४१९ ॥ जह उज्जमिउं जाणड, नाणी तब मंजमे उवायविऊ । तह चक्खुमित्तदरिसणसामायारी न
गाणीन ॥ ४२ ॥ मिप्पाणि य मन्याणि य. जाणतोऽपि नय जुजइ जो ऊ । तेमि फलं न भुंजइ, इअ अजयंतो जई नाणी
॥ १२१ ।। गाग्यनियाडिबद्रा. मंजमकरणुज्जमम्मि माअंता । निग्गंतूण गणाओ ( घराओ) हिंडंति पमायरण्णम्मि ।। ४२२ ॥
नाणानिधी वग्न होणाविह परयणं पभावंती । नय दुकरं करतो. मुठ्ठवि अप्पागमो पुरिमो ॥ ४२३ ॥ नाणाहियम्म नाणं,
पुजा नाणा परत्ना चरणं । जम्म पुण दाह इकपि, नत्थि तस पुज्जए काई ? ॥४२४॥ नाणं चरित्तहोणं, लिंगग्गहणं च दमण-
बिहीणं । मंजमहीणं न तवं. जो चग्इ निरन्थयं तम्म ।। ४२५ ।। जहा खगे चंदणभाग्वाही, भाग्म्म भागो न हु चंदणस्स । एवं
गु नाणी नग्गंण हीणा. नाणम्म भागी न हु सुग्गडए । ४२६ ॥ मंपागडपडिमेवी. कायम वएमु जो न उज्जमई । पवयणपाड-
गपरमो. गम्मनं कोमल नम्ग ।। १२७ ॥ चरणकग्णपरिहीणो. जड़वि नरं चन्ड मु अइगुरुवे । मो तिल्लं व किणंना, कमियबुहो
k
॥२३१॥
उपदेश मालायां साधुत्वं, वृद्धावास, धमे, गीतार्थः ॥२३२॥ मुणेयव्यो ॥ ४२८ ॥ छज्जीवनिकायमहव्ययाण परिपालणाइ जइधम्मो । जइ पुण ताइ न रक्खइ, भणाहि को नाम सो धम्मो ? ॥ ४२९ ॥ छज्जीवनिकायदयाविवज्जिओ नेव दिक्खिओ न गिही । जइधम्माओ चुको, चुकइ गिहिदाणधम्माओ ॥ ४३० ॥ सव्वाओगे जह कोई, अमच्चो नरवइस्स वित्तूणं । आणाहरणे पावइ, वहबंधण व्यहरणं च ॥४३१॥ तह छकायमहव्ययसव्वनिवि- तीउ गिहिऊण जई । एगमावि विराहतो, अमच्चरणो हणइ बोहिं ॥ ४३२ ॥ तो हयवोही य पच्छा, कयावराहाणुसरिसीमयम- मियं । पुणवि भवोअहिपडिओ, भमइ जरामरणदुग्गम्मि ॥ ४३३ ॥ जइयाऽणेणं चत्तं, अप्पणयं नाणदंसणचरितं । तइया तस्स परेसु, अणुकंपा नत्थि जीवेसु ॥ ४३४ ॥ छकायरिऊण अस्संजयाण लिंगावसेसमित्ताणं । बहुअस्संजमपवहो, खारो मइलेइ सुख- अरं ॥ ४३५ ॥ किं लिंगभिड्डरीधारणेण कज्जम्मि अहिए ठाणे । राया न होइ सयमेव, धारयं चामराडोवे ॥ ४३६ ॥ जो सुत्त- त्थविणिच्छियकयागमो मूलउत्तरगुणोहं । उन्बहइ सयाऽखलिओ, सो लिक्खइ साहुलिक्खम्मि ॥ ४३७ ॥ बहुदोससंकिलिट्ठो, नवरं मइलेइ चंचलसहावो । सुवि वायामितो, कार्य न करेइ किंचि गुणं ॥४३८॥ केसिंचि वरं मरणं, जीवियमन्नेसिमभयमनसि । ददुरदेविच्छाए, अहियं केसिंचि उभयपि ।४३९। केसिंचि य परलोगो, अन्नेसि इत्थ होइ इहलोगो । कस्सवि दुण्णिवि लोगा, दोऽपि हया कस्सई लोगा ॥ ४४० ॥ छज्जीवकायविरओ, कायकिलेसेहिं सुठु गुरुएहिं । नहु तस्स इमो लोगो, हवइऽस्सेगो परो लोगो ॥ ४४१ ॥ नरयनिरुद्धमईणं, दंडियमाईग जीवियं सेयं । बहुवायम्मिऽवि देहे, विसुज्झमाणस्स वर मरणं ॥४४२ ॥ तवनियमसुट्टि- याणं, कल्लाणं जीविअंपि मरणंपि । जीवंतऽज्जति गुणा, मयाऽवि पुण सुग्गई जंति ॥४४३॥ अहियं मरणं अहिअ च जीवियं पावक- म्मकारीणं । तमसम्मि पडति मया, वेरं वड्डेति जीवंता ।४४४। अवि इच्छंति अ मरणं, नय परपीडं करंति मणसाऽवि ।जे सुविइय- ॥२३२॥ G
संयमः
जीवनमरणे
हितं.
उपदम
মাস্তা
॥२३३॥
मुगडपड़ा. मायग्यिसुओं जहा मुलमो ॥ ४४५ ।। मृलग कुदंडगा दामगाणि उच्छूलवंटिआओं य । पिंडेइ अपरितंतो, चउप्पया
नधि य पमृऽधि ॥ ४४६ ॥ तह वन्यपायदंडगउवगग्णे जयणकज्जमुज्जुनो । जस्सऽट्टाए किलिस्सई, तं चिय मूढो नवि करे
॥ ४४७ ॥ अग्निा भगवंनो, अहिय व हियं व नवि इहं किंचि । वारंति कारवति य, वित्तण जणं बला हत्थे ॥ ४४८ ॥ उवएस
पुण ने दिति जेण चगिएण किनिनिलयाणं । देवाणऽवि हुँति पह, किमंग पुण मणुअमित्ताणं ? ॥ ४४९ ॥ वरमउडकिरीडधरो,
निगडओ नवलकुंडलाहरणा । मको हिओवएमा. एगवणवाहणो जाओ ॥ ४५० ॥ रयणुज्जलाइ जाई, बत्तीसविमाणसयसहस्साई ।
वजहंग वगई, हिओवपमेण लाई ॥ ४५१ ।। मुग्बइममं निभृई, जं पत्तो भरहचकवट्टीवि । माणुसलोगस्स पह, तं जाण
हिश्रावण ।। १.२ ॥ लवण ने मुइमुहं. जिणक्यणुवएमगमयविंदुममं । अप्पहियं कायव्वं, अहिएसु मणं न दायव्यं॥ ४५३ ॥
नियमाप्पणी करितो. कम्म न होइ गाओ गुमः गणो !। अहियं ममायरंतो, कम्म न विपच्चओ होइ ? ||४५४|| जो नियमसील-
नवगं नमहि जुनी कंग्ड अपहियं । मो देवयं व पुज्जो. मीम मिन्थओ य जगे ॥ ४५५ ॥ मन्चो गुणेहिं गण्णो, गुणाहिअस्स
जह लांगीरम्म । गंभनमउडविडवो. महम्मनयों मययमंड ॥ ४५६ ॥ चरिकवंचणाकूडकवडपरदारदारणमइस्म । तस्स च्चिय
मा अडिग. पुणोवि व जणो वहइ ।। १५७ ॥ जइ ता तणकंचणलुहरयणमग्मिोवमा जणो जाओ । तइया नणु चुच्छिन्नो, अहि-
लागी दगाहग्णम्मि ॥ ४५८ ॥ आजीवगगणनेया. रज्जमिरि पयहिऊग य जमाली । हियमप्पणो करितो, नय वयणिज्जे इह
पना ।। १५० ।। इंदियकमायगाखमाहि मययं किल्लिङपरिणामो । कम्मघणमहाजालं, अणुसमयं बंधड़ जीवो ॥ ४६० ॥ परप-
ग्विाधिमाला. अणेगकंदणविमयमांगहिं । मंमारन्या जीवा, अग्इविणाभं करते ॥ ४६१ ॥ आरंभपायनिग्या. लोइअरिसिणों
॥२३३॥
SEAS
उपदेश
मालायां
संयमः
जीवनमरणे
हितं.
॥२३४॥
तहा कुलिंगी अ । दुहओ चुक्का नवर, जीवति दरिद्दजियलोए ॥ ४६२ ॥ सव्यो न हिंसियव्यो, जह महिपालो तहा उदयपालो ।
नय अभयदाणवइणा, जणोवमाणेण होयध्वं ॥ ४६३ ॥ पाविज्जड इह वसणं, जणेण तं छगलओ असत्तुत्ति । न य कोइ सोणिय-
बलिं, करेइ वग्घेण देवाण ॥ ४६४ ॥ वच्चइ खणेण जीवो, पित्तानिलधाउसिंभखोभेहि । उज्जमह मा विसीअह, तरतमजोगो इमो
दुलहो ॥ ४६५ ॥ पंचिंदियत्तणं माणुसत्तणं आरिए जणे सुकुलं । साहुसमागम सुणणा, सद्दहणाऽरोग पञ्चज्जा ॥ ४६६ ॥आउ
संविल्लंतो, सिढिलंतो बंधणाई सच्याई । देहट्ठिअं मुयंतो, झायइ कलुणं बहुं जीवो ॥ ४६७ ॥ इक्कंऽपि नत्थि जं सुड्डु सुचरियं जह
इमं वलं मज्झ । को नाम दढकारो, मरणते मंदपुण्णस्स? ॥ ४६८ ॥ युग्मम् ॥ मूलविसअहिविसूईपाणीसत्थग्गिसंभमेहिं च ।
देहतरसंकमणं, करेइ जीवो मुहुत्तेण ॥ ४६९ ॥ कत्तो चिंता सुचरियतवस्स गुणसुडियस्स साहुस्स ? । सोगइगमपडिहत्थो, जो
अच्छइ नियमभरियभरो ॥ ४७० ॥ साहति अ फुडविअडं, मासाहससउणसरिसया जीवा । न य कम्मभारगरुयत्तणेण तं आय-
रंति तहा ॥ ४७१॥ वग्घमुहम्मि अहिंगओ, मंसं दंतंतराउ कड्ढेइ । मा साहसंति जंपड़, करेइ न य तं जहाभणियं ॥ ४७२ ॥
परिअट्टिऊण गंथन्थवित्थरं निहसिऊण परमत्थं । तं तह करेह जह तं, न होइ सव्वंपि नडपढियं ॥ ४७३ ॥ पढइ नडो वेरग्गं,
निम्विीजज्जा य बहुजणो जेण । पढिऊण तं तह सढो, जालेण जलं समोअरइ ॥ ४७४ ॥ कह कह करेमि कह मा करेमि कह कह
कयं बहुकयं मे।जो हिययसंपसारं, करेइ सो अइकरेइ हिय।।४७५||सिढिलो अणायरकओ, अवसवसकओ तहा कयावकओ। सययं पमत्तसी-
लस्स, संजमो केरिसो होज्जा ॥४७६॥चंदुव्व कालपक्खे, परिहाइ पए पए पमायपरो । तह उग्घरविघरनिरंगणो य णय इच्छियं
लहइ ॥ ४७७ ॥ भीओविम्ग निलुक्को, पागडपच्छन्नदोससयकारी । अप्पच्चयं जणंतो, जणस्स धी जीवियं जियइ ॥ ४७८ ॥ न
5*
॥२३४॥
अहिंसा
स्खलना
भवमोक्ष
मार्गाः
अर्चा
उपदम नहि दिवमा पक्पा, मामा परिमावि मंगणिज्जति । जे मृलउत्तरगुणा, अक्सलिया ते गणिज्जति ॥ ४७९ ॥ जो नवि दिणे
मालागा
दिण गंकों के अन्ज अज्जिया मि गुणा ? | अगुणेमु अ नह सलिओ, कह मो उ कग्जि अप्पहि? ॥ ४८० ॥ इय गणियं
इयतुलि उग बहा दगिम नियमियं च । जड़ तहवि न पडियुज्झइ, किं कीरइ ? नूण भवियव्यं ॥ ४८१॥ किमगंतु पुणो
२३. गंनमनदी मिदिलीकया होड । मो तं चित्र पडिबज्जड़, दुग्यं पच्छा उ उज्जमई ।। ४८२ ॥ जड़ मच उबलद्धं, जड़ अप्पा
हाभाविनी उपनमंणं । कायं पायं न मणं. उप्पणं जह न देहे ॥ ४८३ ॥ हत्थे पाए निखिये, कार्य चालिज्ज तंपि कजणं ।
एम्मा म मा अंगे. अंगोवंगाई गोपिज्जा ।। १८४ ।। विकहं विणायभानं अंतरभासं अवकभामं च । जं जस्म अणिट्ठमपुच्छिओ
य भाग न भामिना ।।४८५|| अणवडियं मणो जम्म, झायड़ वयाई अट्टमट्टाई । तं चिंति च न लहइ, मंचिणइ अ पावकम्माई
॥ १८ ॥ जजह मन्चुवलद. जह जह मुचिरं नावण जुन्छ । तह तह कम्ममग्गुरू, संजमनियाहिगे जाओ ॥ ४८७ ॥
पिनपी जा जा श्रीमहाउं पिज्जेइ बायहरणाई । नह नह मे अहिययर, वाएगाऊरिनं पुढें ॥ ४८८ ॥ दडजउमकज्जकर, भिन्न
मंगं नर पुण करणं । लोहं च तंत्रविद्धं, न एड परिकम्मणं किंचि ॥ ४८९ ॥ को दाही उपएम, चग्णालमयाण दुविअड्डाणं?।
दम्म देशलांगा, न कहिजड़ जाणमाणम्म ॥ ४९० ॥ दो चव जिणवहि, जाइजरामरणविष्पमुकहिं । लोगम्मि पहा भणिया,
गुम्ममण मुगानगी वानि ॥ १९१ ॥ भावच्चणमुग्गविहारया य दमवणं तु जिणपक्षा । भावच्चणाउ भट्ठो, हविज्ज दबच्च-
गानी ।। १०.२ ॥ जो पुण निरचणो विचा, मगेग्मुहकज्जमिततल्लिन्छो । तम्म नहि बोहिलाभो, न सुग्गड़े नेय परलोगो
॥ १.३ ॥ जगमणिमांगाणं. थंभमहम्ममि सुत्रगतलं । जो करिज्ज जिणहरं, नावि नवमंजमो अहिओ ।। ४९४ ॥ निबीए
॥२३५॥
उपदेश
मालायां
अहिंसा
स्खलन
भवमोक्ष
मार्गाः
अर्चा
॥२३६॥
दुभिक्खे, रण्णा दीवंतराओ अन्नाओ । आणेऊणं बीअं, इह दिन्नं कासवजणस्स ॥४९५॥ केहिवि सव्वं खइयं, पइन्नमन्नेहि सव्वमद्धं च ।
वुत्तं गयं च केई, खित्ते खुदृति संतत्था ॥ ४९६ ॥ राया जिणवरचंदो, निब्बीयं धम्मविरहिओ कालो । खित्ताई कम्मभूमी,
कासववग्गो य चत्वारि ॥ ४९७ ॥ अस्संजएहिं सव्वं, खइअं अद्धं च देसविरएहिं । साहूहिं धम्मबीअं, उत्तं नीअं च निष्फत्ति
॥ ४९८ ॥ जे ते सव्वं लहिउं, पच्छा खुट्टति दुबलधिईया । तवसंजमपरितंता, इह ते ओहरिअसालभरा ॥ ४९९ ॥ आणं सन्च-
जिणाणं, भंजइ दुविहं पहं अइकतो। आणं च अइकतो, भमइ जरामरणदुग्गम्मि ॥५००। जइ न तरसि धारेउं, मूलगुणभरं सउत्तरगुणं च।
मुत्तूण तो तिभूमी, सुसावगत्तं वरतराग।।५०१॥अरिहंतचेइआणं, सुसाहुपूयारओ दढायारो । सुस्सावगो वरतरं, न साहुवेसेण चुअ-
धम्मो ॥ ५०२ ॥ सव्वंति भाणिऊणं, विरई खलु जस्स मचिया नत्थि । सो सवविरइवाई, चुकइ देसं च सव्वं च ॥ ५०३ ॥
जो जहवायं न कुणइ, मिच्छद्दिट्ठी तओ हु को अन्नो ? । बड्डेइ अ मिच्छत्तं, परस्म संकं जणेमाणो ॥ ५०४ ॥ आणाए च्चिय
चरणं, तभंगे जाण किं न भग्गति ? | आणं च अइकतो, कस्साएसा कुणइ सेसं ? ।। ५०५ ॥ संसारो अ अणंतो, भट्टचरित्तस्स
लिंगजीविस्स । पंचमहत्वयतुंगो, पागारो भल्लिओ जेण ॥ ५०६ ॥ न करेमित्ति भणित्ता, तं चेव निसेवए पुणो पावं । पच्चक्ख-
मुसावाई, मायानियडीपसंगो य ॥ ५०७ ॥ लोएऽवि जो ससूगो, अलिअं सहसा न भामए किंचि । अह दिक्खिओऽवि अलियं,
भासइ तो किंच दिक्खाए ? ॥ ५०८ ॥ महवयअणुव्बयाई, छंडेउं जो तवं चरइ अन्नं । सो अन्नाणी मूढो, नावाबु (छ) डो मुणे-
यवो ॥ ५०९ ॥ सुबहुं पासत्थजणं, नाऊणं जो न होइ मज्झत्थो । नय साहेइ सकज्जं, कागं च करेइ अपाणं ॥ ५१० ॥ परि-
चिंतिऊण निउणं, जड़ नियमभरो न तीरए वोढुं । पचित्तरंजणेणं, न वेसमितेण साहारो ॥ ५११॥ निच्छयनयस्स चरणस्सुव-
?
॥२६॥
संविनः
ग्रन्थयोग्या
उपटगाए नाणदंगणवहोऽपि । ववहारम्ग उ चणे, हयम्मि भयगा उ सेसाणं ॥ ५१२ ।। सुज्झइ जई सुचरणो, सुज्झइ सुस्सावओऽवि
শান্ত
गुगलिनी । ओमनचरणकग्णी, मुज्जड़ मविग्गपक्सई ।। ५१३ ॥ संविग्गपक्खियाण, लक्षणमेयं समासओ भणियं । ओसन्न-
॥२३७॥ नगणकग्णावि जण कम्मं विमाहनि ॥ १४ ॥ मुद्धं सुसाहुधम्म, कहइ निंदइ य निययमायारं । सुतवस्सियाण पुरओ, होइ य
नयामगवणीनी ॥ ५१५ ॥ बंदह नय चंदावड़, किड़कर्म कुणइ कारवे नेय । अत्तट्ठा नवि दिक्खइ, देइ सुसाहूण बोहेउं ।।५१६॥
आंगनी अनहा. परम पाणं न हणड़ दिक्पती । तं छुहइ दुग्गड़ए, अहिययरं बुइ सयं च ॥५१७ ॥ जह सरणमुवगयाणं,
नीयाण निनिए मिग जो उ । एवं आयरिओऽपिह, उम्मुनं पन्नांतो या५१८||मावज्जजोगारिवज्जगाउ मन्चुत्तमोजईधम्मो । बीओ
गारगमम्मी. नडी गविग्गामायही ।।०१।। मेमा मिच्छट्ठिी, गिहिलिंगकुलिंगदबलिंगेहिं । जह तिण्णि य मुक्खपहा संमा-
पहा नहा निष्णि ॥ २० ॥ मंसारमागर्गमगं, परिभमतेहिं मन्यजीवेहि । गहियाणि य मुक्काणि य अणतसो दयलिंगाई
॥ ५२१ ॥ अञ्चरना जो पुण. न मुयइ बहुमोऽधि पनविज्जनो । मंविग्गपक्खियत्तं, करिज्ज लम्भिहिमि तेण पहें ॥ ५२२ ॥
नागहमागोमगलनमाउकज्जेम् । मयायग्ण जयणाइ कुणइ जं मानुकणिज्जं ॥ ५२३ ॥ आयग्तरसंमाणं, मुदुक्कर माण-
गरे लोए । गरिन्गपश्यियनं, ओमन्नणं फूड काउं ।। ५२४ ।। मारणचड़आ जे गच्छनिग्गया पविहर्गति पामन्था । जिणवयंण-
सहिगी ग. ने उ पमाणं न कायया ।। '५२५ ॥ हीणम्मावि मुद्धपस्वगम्म संविग्गपक्खवायम्म । जा जा हविज्ज जयणा,
मा गा में निजगदीइ ।। ५२६ ।। मुगाइयपरिमुढे. गढ़ लामे कुणइ वाणिओ चिहुँ । एमेर य गीयत्यो, भायं दद्धं समायग्इ
॥ २ ॥ प्रामा.जागिणो निगा, हवा याबाऽवि नम्ग जीवदया । मंदिग्गपक्वजयणा, तो दिट्ठा माहुबग्गम्म ।। '५२८ ॥ किं
॥२३७॥
उपदेश
मालायां
संविनः
ग्रन्थयोग्या
॥२३८॥
मूसगाण अत्थेण ? किं वा कागाण कणगमालाए ? । मोहमलखवलिआणं, किं कज्जुवएसमालाए ? ॥ ५२९ ॥चरणकरणालसाणं,
अविणयबहुलाण सययऽजोगमिणं । न मणी सयसाहस्सो, आवज्झइ कुच्छभासस्स ॥ ५३० ॥ नाऊण करयलगयाऽऽमलं व सभा-
चओ पहं सव्वं । धम्मम्मि नाम सीइज्जइत्ति कम्माइं गुरुआइ ॥ ५३१ ॥ धम्मत्थकाममुक्खेसु जस्स भावो जहिं जहिं रमइ ।
वेरग्गे य गतरसं, न इमं सव्वं सुहावे॥५३२॥संजमतवालसाणं, वेरग्गकहा न होइ कण्णसुहा । संविग्गपक्खियाणं, हुज्ज व केसिंचि
नाणीण॥५३३॥ सोऊण पगरणमिणं, धम्मे जाओ न उज्जमो जस्स । न य जणियं वेरग्गं, जाणिज्ज अणंतसंसारी॥५३४॥कम्माण
सुबहुआणुवसमेण उवगच्छई इमं सव्वं । कम्ममलचिक्कणाणं, वच्चइ पासेण भन्नंत॥५३५।। उवएसमालमेयं जो पढइ सुणइ कुणइ वा
हियए । सो जाणइ अप्पहिय नाऊण सुहं समायरई ॥५३६॥ धंतमणिदामससिगयणिहिपयपढमक्खराभिहाणेण । उवएसमालपगरण-
मिणमो रइअ हिअट्ठाए ॥५३७॥ जिणवयणकप्परुक्खो, अणेगसुत्तत्थसालविच्छिन्नो । तवनियमकुसुमगुच्छो, सुग्गइफलबंधणो जयइ
।।५३८॥ जुग्गा सुसाहुवेरग्गिआण परलोगपत्थिआणं च । संविग्गपक्खिआणं, दायव्वा बहुसुआणं च।।५३९।।इय धम्मदासगणिणा जिण-
क्यणुवएसकज्जमालाए । मालव्व विविहकुसुमा, कहिआ य सुसीसवग्गस्स॥५४०॥संतिकरी बुड्डिकरी, कल्लाणकरी सुमंगलकरी य ।
होइ कहगस्स परिसाए, तह य निव्वाणफलदाई ॥५४१ ॥ इत्थ समप्पइ इणमो, मालाउवएसपगरणं पगयं । गाहाणं सव्वाणं,
पंचसया चेव चालीसा ॥५४२॥ जाव य लवणसमुद्दो, जाव य नक्खत्तमंडिओ मेरू । ताव य रइया माला, जयम्मि थिरथावरा होउ
॥ ५४३ ॥ अक्खरमत्ताहीणं, जे चिय पढियं अयाणमाणेणं । तं खमह मज्झ सव्वं, जिणवयणविणिग्गया वाणी ॥ ५४४ ॥
॥ इति श्रीधर्मदासगणिविरचितमुपदेशमालाप्रकरणम् ।।
॥२३८॥
सीपमनाना ? गाद परपणानां अथ पूर्वभृत्सूरिसूत्रितः श्रीजीवसमासः अनुयोग- द्वाराणि 11२३७॥ दम चोरम य जिणवरे चोडमगुणजाणए नमंमिना । चोहम जीवसमासे समासोऽणुकमिस्सामि ॥ १ ॥ निक्लेवनिरुत्तीहिं कति अलि गाणुओगदाहिं । गइयाइमग्गणाहि य जीवममासाऽणुगंतव्या ॥२॥ नामंठवणा दचे भावे य चउन्चिहो उ निक्लेवो । कत्थइ है।ग पूण रविही नवागणं पण कायन्चो ।।शा किं कम्म केण कन्य व केवचिरं कहाविहो उ भावोत्ति। छहिं अणुओगदारहिं सव्ये भावा- गुगतना ॥ ४ ॥ मनपरपस्यणया दयपमाणं च खित्तफुमणा य । कालंतरं च भावो अप्पावहुयं च दाराई ॥ ५ ॥ गइ इंदिए ग काग जोग नेग कमाय नाणे य । मंजम दंसण लेसा भव मम्मे सन्नि आहार ॥ ६ ॥ आहारभव्वजोगाइएहिं एगुत्तरा बहू नगा । पना उ नउदमहं इहाणगमणं करिस्मामि ।। ७॥ मिच्छा १ ऽसायण २ मिस्सा ३ अविरयसम्मा ४ य देसविरया ५ ग । पिग्गा पमन ६ इबरे ७ अपुच ८ आणियाट्टि ९ मुहुमा १० य ॥ ८ ॥ उपसंत ११ सीणमाहा १२ सजोगिकवीलजिणो १३ अजोगी १४ । चादर जीवममामा कर्मण एएऽणुगंतव्या ।। ९ ।। दविता होनि अजोगी मममा अमवा निम्जागी य । इह सभवा अभवा उण सिद्धा जे सच्चभवमुका ॥ १० ॥ निरयगई तिरि गणवा दोगद ना दोइ मिदिगई । नेग्इया उण नेया सनविदा पुढविभेगण ।। २१॥ पम्मा वंसा सेला होइ तहा अंजणा य रिट्ठा ॥२३७||
जीमसमासे
१सत्पद-
प्ररूपणायां
नारकादि
भेदाः
॥२३॥
य | मघवत्ति माधवत्ति य पुढवीणं नामधेयाई ॥ १२ ॥ रयणप्पभा य सकरवालयपंकप्पभा य धूमपहा । होइ तम तम-
तमाविय पुढवीणं नामगोत्ताई ॥ १३ ॥ तिरियगईया पंचिंदिया य पज्जत्तया तिरिक्खीओ । तिरिया य अपज्जत्ता मनुया
पजत्त इयरे य ॥ १४ ॥ ते कम्मभोगभूमिय अंतरदीवा य खित्तपविभत्ता । सम्मुच्छिमा य गब्भय आरिमिलक्खुत्ति य सभेया
॥ १५ ॥ देवा य भवणवासी वंतरिया जोइसा य वेमाणी । कप्पोवगा य नेया गेविज्जाणुत्तरसुरा य ॥ १६ ॥ असुरा नागसुवन्ना
दीवोदहिथणियविज्जुदिसिनामा । वायग्गिकुमाराविय सेव भणिया भवणवासी ॥ १७ ॥ किंनरकिंपुरिसमहोरगा य गंधव्व
रक्खसा जक्खा । भूया य पिसायाविय अडविहा वाणमंतरिया ॥ १८ ॥ चंदा सरा य गहा नक्खत्ता तारगा य पंचविहा । जोइ-
सिया नरलोए गइरयओ संठिया सेसा ॥ १९ ॥ सोहम्मीसाणसणकुमारमाहिदबंभलंतयया । सुक्कसहस्साराणयपाणय तह आरण-
च्चुयया ॥ २० ।। हेटिममज्झिमउवरिमगेविज्जा तिण्णि तिणि तिण्णेव । सबढविजयविजयंतजयंत अपराजिया अवरे ॥२१॥
सुरनारएसु चउरो जीवसमासा उ पंच तिरिएसु । मणुयगईए चउदस मिच्छट्टिी अपज्जत्ता ॥ २२ ॥ एगिंदिया य बायरसुहुमा
पज्जत्तया अपज्जत्ता । बियतियचउरिदिय दुविहभेय पज्जत्त इयरे य ॥ २३ ॥ पंचिंदिया असण्णी सण्णी पज्जत्तया अपज्जत्ता।
पंचिदिएसु चोद्दस मिच्छद्दिट्टी भवे सेसा ॥ २४॥ आहारसरीरिंदियपज्जत्ती आणपाण भासमणे। चत्तारिपंच छप्पिय एगिदियवि-
गलसण्णीणं ॥ २५ ॥ पुढविद्गअगणिमारुय साहारणकाइया चउद्धा उ। पत्तेय तसा दुविहा चोदस तस सेसिया मिच्छा ॥ २६ ॥
पुढवी य सकरा वालुया य उवले सिला य लोणूसे। अयतंबतउयसीसय रुप्पसुवण्णे य वइरे य॥ २७ ॥ हरियाले हिंगुलए मणोसिला
सासगंजणपवाले । अन्भपडलऽभवालुय बायरकाए मणिविहाणा ॥ २८ ॥ गोमेज्जए य रुयए अंके फलिहे य लोहियक्खे य ।
॥२३८॥
पृथ्व्यादि
भेदाः
नाममाने नंदणह लिए जलते यूरकन य॥२०॥ गेरुय चंदण वध(प्पोगे भुयमोए तह ममारगल्ले य । वण्णाईहि य भेदासुहुमाणं नत्थि ते (मे)
गत्पद
भया ॥ ३० ॥ औसा य हिमं महिगा हरतणु मुद्दोदए घणोए य । वण्णाईहि य भेया सुहुमाणं नत्थि ते भेया ॥ ३१ ।। इंगाल
जाल अच्ची मुम्मर मुद्धागणी य अगणी य । वण्णाईहि य भेया सुहुमाण नात्थ ते भेया ॥ ३२ ॥ बाउन्भामे उकलिमंडलिगुंजा
मदा घणनण् या । यष्णाइहि य भेया मुहुमाणं नन्थि ते भेया ॥ ३३ ।। मूलग्गपोरवीया कंदा तह संधवीय वीयरुहा। समुच्छिमा
य भणिया पनेग अणंतकाया य ।। ३४ ॥ कंदा मूला छल्ली कहा पत्ता पवाल पुप्फ फला । गुच्छा गुम्मा बल्ली तणाणि तह
पञ्चया नेर ।। ३५ || मेवालपणगकिण्हग कवया कुहुणा य वायरो काओ । सबो य सुहुमकाओ सव्वत्थ जलत्थलागासे ॥ ३६॥
गृहमिगधिपत्वं ममभंगमहीरयं च छिन्नमहं । माहारणं मरीरं तबिवर्गयं च पत्तेयं ॥ ३७ ।। दुविहा तसा य वुत्ता वियला सय-
लिंदिगा मुगच्चा । चिनिनउगिदिय चियला मेमा मयलिंदिया नेया ॥ ३८॥ संखा गोम्मी भमराइया उ विगलिंदिया मुणेय-
वा । पंनिदिया ग जलथलसहयरसुग्नाग्यनरा य ।। ३९ ॥ वारस सत्त य तिनि य सत्त य कुलकोडि सयसहस्साई । नेया पुढ-
पिदगागणिनागं व परिसंया ।। १० ।। कुलकोडिमयमहम्मा मत्तट्ठ य नव य अठ्ठयांसं च । इंदियतेइंदियचउरिदियहरियका-
गाण || ११ ।। अत्रम बारग दम दम कुलकोडिमयसहस्साई । जलयरपक्खिचउप्पयउरभुयसप्पाण नव हुंति ॥ ४२ ॥ छब्बीसा
पणीमा मुग्नेरइयाण मयमहम्माई । वाग्म य मयमहम्मा कुलकोडीणं मणुस्साणं ॥ ४३ ॥ एगा कोडाकोडी सत्ताणउई भवे
जगमहम्मा । पनामं च महम्मा कुलफोर्डीओ मुणेयया ॥४४॥ एगिदियनरइया मंबुडजोणी य हुंति देवा य । विगलिंदियाण वियडा
गाजीपाडा य गभमि ॥ १५॥ अगिचा सलु जोणी नेरझ्याणं नहब देवाणं । मीमा य गम्भवसही तिविहा जोणी उ सेसाणं
॥२३९॥
जीवसमासे
१ सत्पद
प्ररूपणायां
.
कुलकोटी-
योनिसंह-
ननसंस्थान
योग ज्ञाजेषु
जीवगुणाः
॥२४०॥
॥४६॥ सीओसिणजोणीया सव्वे देवा य गम्भवक्ता । उसिणा य तेउकाए दुह नरए तिविह सेसाणं ॥४७॥ वज्जरिसह-
नारायं वज्ज नाराययं च नारायं । अखं चिय नारायं खीलिय छेवट्ठ संघयणं ॥४८॥ रिसहो य होइ पट्टो, वज्जं पुण कीलिया
वियाणाहि । उभओ मकडबंध नारायं तं वियाणाहि ॥ ४९ ॥ नरतिरियाणं छप्पिय हवइ हु विगलिंदियाण छेवटुं । सुरनेरइया
एगिदिया य सव्वे असंघयणी ॥ ५० ॥ समचउरंसा नग्गोह साइ खुज्जा य वामणा हुंडा । पंचिंदियतिरियनरा सुरा समा सेसया
हुंडा ॥५१॥ मस्सरए य थियुगे सूइ पडागा अणेगसंठाणा । पुढविद्गअगणिमारुयवणस्सईणं च संठाणा ॥ ५२ ॥ ओरालिय
वेउव्विय आहारय तेयए य कम्मयए । पंच मणुएसु चउरो वाऊ पंचिंदियतिरिक्खे ॥ ५३ ।। वेउब्धियतेए कम्मए य सुरनारया
य तिसरीरा । सेसेगिंदियवियला ओरालियतेयकम्मइगा ॥५४॥ सच्चे मीसे मोसे असच्चमोसे मणे य वाया य । ओरालियवेउव्विय
आहारयमिस्सकम्मइए ॥ ५५ ॥ सच्चे असच्चमोसे सण्णी उ सजोगिकेवली जाव । खण्णी जा छउमत्थो सेस संखाइ अंतवउ
॥ ५६ ॥ सुरनारया विउव्वी नर तिरि ओरालिया सवेउव्वी । आहारया पमत्ता सव्वेऽपज्जत्तया मीसा ॥ ५७॥ मिच्छा सासण
अविरय भवंतरे केवली समुहया य । कम्मयओ काओगो न सम्ममिच्छो कुणइ कालं ॥ ५८ ॥ नेरइया य नपुंसा तिरिक्खमणुया
तिवेयया हुँति । देवा य इस्थिपुरिसा गेविज्ाई पुरिसवेया ॥ ५९॥ अनियहन्त नपुंसा सन्नीपचिदिया य थीपुरिसा । कोहो
माणो माया नियट्टि लोभो सरागतो ॥ ६० ॥ आभिणिसुओहिमणकेवलं च नाणं तु होइ पंचविहं । उग्गह ईह अवाया धरणाऽऽ-
भिणियोहियं चउहा ॥ ६१ ॥ पंचहिवि इंदिएहि मणसा अत्थोग्गहो मुणेयव्यो । चक्खिदियमणरहियं वंजणमीहाइयं छद्धा ॥ ६२ ॥
अंगपविडियरसुय ओहि भवे पतिगुणं च विन्नेयं । सुरनारएसु य भवे भवं पति सेसमियरेखें ॥ ६३ ॥ अणुगामि अवट्ठिय हीयमा-
॥२४०॥
KES ?गाट गमिड नं मी मपडिया। उन्जुमई विउलमई मणनाणे केवलं एक ॥ ६४ ॥ मइमुय मिच्छा साणा विभंग समणे य मौसए चारित्रनि- ग्रन्थदर्श- नीगं । मम्मन्मउमाभिणिमोहि विश्यमण केवल मनामे ॥ ३५ ॥ अजया अविस्यसम्मा देमे विरया य हुंति सहाणे । सामाइय- लंगपग्दिारमुहमजहरवादगो विग्या ।। ६६ ।। मामाइयछेया जा नियट्टि परिहारमप्पमत्ता । मुहमा मुहुममरागे उबताई नलेश्या सम्यक्त्व मनापागा ॥ ६ ॥ ममणा पुलाय बउमा कुमील निग्गय तह मिणाया य। आइतियं सकसाई विराय छउमा य केवलिणो॥६८॥ भन्याहारेषु गगिदियाद उउमे नस्य अनरम य सन्च छउनन्थे । सम्म य ओहिदमी केवलदंमी सनामे य ॥ ६९ ॥ किण्हा नीला काऊ जीवगुणाः पिणनम्मंन गंगन पर । नेऊ पम्हा मण्णऽप्यमायमुम्मा मनोगता ॥ ७० ॥ पुढविदगहरिय भवणे वण जोइसिया असंसनर- अजीवात्र निम्पिा । नंगिदिपिपला नियलंगा भावलगाए ।। ७१ ।। काऊ काऊ तह काउनील नीला य नीलकिण्हा य । किण्हा य परमरिया लंगा गणापभाइणं ॥७२|| नेऊ नेऊ तह नेऊ पम्ह पम्हा य पम्हमुमा य । मुका य परमसुका सकादिविमाणवासीणं 11७३|| दंगाग नाग्याणं दबलमा हति एयाउ । भवपरित्तीए उण नरइयमुराण छल्लेसा ।।७४॥ मिच्छडिट्टि अभव्या भवमिद्धीया गगनटांगसु । निदा ना अमच्या नवि भन्या इंनि नायया ॥ ७५ ॥ मइमुयनाणाचरणं दंसणमाहं च तवघाईणि । तप्फडगाइ दी। गनदमागपाणि ॥ ७ ॥ गजेगु मञ्चचाइमु हामु दमावघाइयाणं च । भागेहि मुच्चमाणो समए समए अणंतेहिं में ||२४१॥ ॥ ७० ॥ नीलमुडग मेगावनं भगए गोवसमा । उदयविधाय उबममा खत्री य दंसणतिगाघाओ॥ ७८ ॥ उबसमवेयग पागा मरियमम्माः मम्मदिमु । उपसनमप्पमना नह मिदना जहाकममा ।। ७९ ॥ वैमाणिया य मणुया रयणाए असंखवा- गतिम्मिान निशिता मम्मलिट्ठी वेगगरमामगा मेमा ॥ ८ ॥ अस्मणि अमणपंचिंदियंत सग्णी उ समण छउमत्था । नोसणिणा- .
जीवसमासे २ प्रमाणे मानोन्मा- नादीनि परमाण्वा- दिश्रेण्यन्तं ॥२४२॥ SALE नो असण्णी केवलनाणी उ विण्णेआ ॥ ८१ ॥ विग्गहगइमावन्ना केवलिणो समुहया अजोगी य । सिद्धा य अणाहारा सेसा आहारगा जीवा ॥ ८२ ॥ नाणं पंचविहंपिय अण्णाणातगं च सव्व सागारं । चउदंसणमणगारं सव्वे तल्लक्खणा जीवा ॥ ८३ ॥ एवं जीवसमासा बहुभेया वन्निया समासेण । एवमिह भावरहिया अजीवदव्या उ विनेया ॥ ८४ ॥ ते उण धम्माधम्मा आगास अरूविणो तहा कालो। खंधा देस पएसा अणुत्तिविय पोग्गला रूवी ॥८५॥ गइठाणवगाहणलक्खणाणि कमसो य वत्तणगुणो य। रूवरसगंधफासाइ कारणं कम्मबंधस्स ॥ ८६ ॥ सत्यप्ररूपणाद्वारं १ दव्वे खेत्ते काले भावे य चउव्विहं पमाणं तु। दव्व पएसविभागं पएसमेगाइयमणंतं ।।८७॥ माणुम्माणपमाणं पडिमाणं गणि- यमेव य विभागं । पत्थ('एत्थ)कुडवाइ धन्ने चउभागविवड्डियं च रसे ॥८८॥ कंसाइयमुम्माणं अवमाणं चेव होइ दंडाई । पडिमाणं धरिमेसु य भणियं एक्काइयं गणिमं ॥ ८९ ॥ दंडधणूजुगनालिय अक्खो मुसलं च होइ चउहत्थं । दसनालियं च रज्जु वियाण अवमाणसण्णाए ॥ ९० ॥ खेत्तपमाणं दुविहं विभाग ओगाहणाए निप्फन्नं । एगपएसोगाढाइ होइ ओगाहणमणेग ॥ ९१ ॥ अंगुल विहत्थि रयणी कुच्छी धणु गाउयं च सेढी य । पयरं लोगमलोगो खेत्तपमाणस्स पविभागा॥ ९२ ॥ तिविहं च अंगुलं पुण उस्सेहंगुल पमाण आयं च । एक्ककं पुण तिविहं सूई पयरंगुल. घणं च ॥९३।। सत्येण सुतिखेणवि छेत्तुं भेत्तुं च ज किर न सका । ते परमाणुं सिद्धा वयंति आई पमाणाणं ।। ९४ ॥ परमाणू सो दुविहो सुहुमो तह वावहारिओ चेव । सुहुमो य अप्पएसो ववहारनएणणंतओ खंधो ॥९५॥ परमाणू य अणंता सहिया उस्सण्हसहिया एक्का । साऽणतगुणा संती ससहिया सोऽणु वय- हारी ॥९६॥ खंधोऽणंतपएसो अत्थेगइओ जयम्मि छिज्जेज्जा। भिज्जेज्ज वएवइओ (एगयरो) नो छिज्जे नो य भिज्जेज्जा ॥१७॥ KOR ॥२४२॥ - जीवसमासे ३ कालद्वारे समयादि पल्योपम सागरोपमे ॥२४३॥ परमाणू तसरेणू रहरेणू अग्गय च वालस्स । लिक्खा जूया य जवो अट्टगुणविवाड्डिया कमसो ॥ ९८॥ अद्वैव य जवमज्झाणि अंगुलं छच्च अंगुला पाओ । पाया य दो विहत्थी दो य विहत्थी भवे हत्थो ॥ ९९ ॥ चउहत्थं पुण धणुयं दुनि सहस्साई गाउयं तेसिं । चत्तारि गाउया पुण जोयणमेगं मुणेयव्यं ।। १०० ।। उस्सेहंगुलमेगं हवइ पमाणंगुलं दुपंचसयं । ओसप्पिणीए पढमस्स अंगुलं चकवट्टिस्स ॥१०१।। तेणंगुलेणं जं जोयणं तु एत्तो असंखगुणयारो (०एहिं)। सेढी पयरं लोगो लोगा गंतो अलोगो यः ॥ १०२ ॥ जे जम्मि जुगे पुरिसा अट्ठसयंगुलसमूसिया हुंति । तेसि सयमंगुलं जं तयं तु आयंगुलं होइ ॥ १०३ ॥ देहस्स ऊसएण उ गिहसयणाई य आयमाणणं । दीवुदहिभवणवासा खेत्तपमाणं पमाणेणं ॥ १०४ ॥ प्रमाणद्वारं २ कालेत्ति य एगविहो कालविभागो य होइ णेगविहो । समयावलियाईओ अणंतकालोत्ति णायव्यो ॥ १०५॥ कालो परम- निरुद्धा अविभागी तं तु जाण समओत्ति । तेऽसंखा आवलिया ता संखेज्जा य ऊसासो ॥ १०६॥ हहऽणगल्लुस्सासो एसो पाणुत्ति सनिओ एको । पाणू य सत्त थोवो थोवा सत्तेव लवमाहू ॥ १०७ ॥ अट्टत्तीस तु लवां अद्धलवो चेव नालिया होइ । दो नालिया मुहुत्तो तीस मुहुत्ता अहोरत्तो ॥ १०८ ॥ तिन्नि सहस्सा सत्त य सयाणि तेसत्तरी य उस्सासा । एकेक्कस्से वइया हुँति मुहुत्तस्स उस्सासा ॥ १०९ ॥ पन्नरस अहोरत्ता पक्खो पक्खा य दो भवे मासो । दो मासा उउसन्ना तिन्नि य रियवो अयणमेग ॥ ११० ॥ दो अयणाई वरिसं तं दसगुणवड्डियं भवे. कमसो । दस य सयं च सहस्सं दस य सहस्सा सयसहस्तं ॥ १११ ॥ वास- सयसहस्सं पुण चुलसीइगुणं हवेज्ज पुव्बंगं । पुष्वंगसयसहस्सं चुलसीइगुणं भवे पुब्वं ॥ ११२ ॥ पुवस्स उ परिमाणं सयरिं खलु हाति कोडिलक्खाओ । छप्पन्नं च सहस्सा बोद्धव्वा वासकोडीणं ॥ ११३ ।। पुव्यंगं पुब्बंपि य नउयंग चेव होइ नउयं च । नलि- ॥२४३॥ स
जीमसमासे
३ कालद्वार
पल्योपम
सागरोपमे
॥२४४॥
गंगं नलिणंपि य महनलिणंगं महानलिणं ॥ ११४ ॥ पउमं कमलं कुमुयं तुडियमडडमवव हूहुयं चेव । अउयंग अउय पउयं तह
सीसपहेलिया चेव ॥ ११५ ॥ एवं एसो कालो वासच्छेएण संखमुवयाइ । तेण परमसंखेज्जो कालो उवमाए नायव्वो ॥ ११६ ॥
पलिओवमं च तिविहं उद्धारऽद्धं च खेत्तपलियं च । एकेकं पुण दुविहं वायर सुहुमं च नायव्यं ॥ ११७ ॥ जं जोयणविच्छिण्णं तं
तिउणं परिरएण सविसेस । तं चेव य उविद्धं पल्लं पलिओवमं नाम ॥ ११८ ॥ एगाहियवेहियतेहियाण उक्कोस सत्तरत्ताणं ।
सम्मटुं संनिचियं भरियं वालग्गकोडीणं ॥ ११९ ॥ तत्तो समए समए एकेके अवहियम्मि जो कालो । संखेज्जा खलु समया वायर-
उद्धारपल्लंमि ॥ १२० ॥ एकेकमओ लोमं कटुमसंखेज्जखंडमादिस्सं । समछेयाणंतपएसियाण पल्लं भरेज्जाहि ॥ १२१॥ तत्तो
समए समए एकेके अवहियम्मि जो कालो । संखेज्जवासकोडी सुहुमे उद्धारपल्लम्मि ॥ १२२ ॥ एएसि पल्लाणं कोडाकोडी हवेज्ज
दसगुणिया । तं सागरोवमस्स उ एक्कस्स भवे परीमाणं ॥ १२३ ॥ जावइओ उद्धारो अड्डाइज्जाण सागराण भवे । तावइया खलु
लोए हवंति दीवा समुद्दा य ॥ १२४ !! वाससए वाससए एकेके बायरे अवहियम्मि । बायरअद्धापल्ले संखेज्जा वासकोडीओ
॥ १२५ ॥ वाससए वाससए एकेके अवहियम्मि सुहुमम्मि । सुहुमे अद्धापल्ले हवंति वासा असंखेज्जा ॥ १२६ ॥ एएसिं पल्लाणं
कोडाकोडी हवेज्ज दसगुणिया । तं सागरोवमस्स उ परिमाणं हवइ एकस्स ॥ १२७ ॥ दस सागरोवमाणं पुनाओ इंति को ड-
कोडीओ । ओसप्पिणीपमाणं तं चेवुस्सप्पिणीएवि ॥ १२८ ॥ उस्सप्पिणी अणंता पोग्गलपरियडओ मुणेयव्यो । तेऽणता तीयद्धा
अणागयद्धा अणंतगुणा ॥ १२९ ॥ सुहुमेण य अद्धासागरस्स माणेण सव्यजीवाणं । कम्मठिई कायठिई भावठिई यावि नायव्या
॥ १३० ॥ बायरसुहुमागासे खेत्तपएसाण समयमवहारे । बायर सुहुमं खेत्तं उस्सप्पिणीओ असंखेज्जा ॥ १३१ ॥ एएसिं पल्लाणं
॥२४४॥
ॐ M जीवसमासे ३ कालद्वारे नोगुण संख्याने संख्याता- संख्याता ॥२४५॥ नन्ताः कोडाकोडी हवेज्ज दसगुणिया । तं सागरोवमस्स उ एकस्स भवे परीमाणं ॥ १३२ ॥ एएण खेत्तसागरउवमाणेणं हवेज्ज नायव्वं । पुढविदगअगणिमारुयहरियतसाणं च परीमाणं ॥१३३॥ गुणनोगुणनिप्फनं गुणनिष्फन तु वनमाईयं । नोगुणनिष्फन्न पुण संखाणं नो य संखाण ॥१३४॥ संखाणं पुण दुविहं सुयसंखाणं च गणणसंखाणं। अक्खरपयमाईयं कालियमुक्कालियं च सुयं ॥ १३५ ॥ संखेज्जमसंखेज्ज अणतयं चेव गणणसंखाणं । संखेज पुण तिविहं जहण्णयं मज्झिमुक्कोस ।। १३६ ।। तिविहमसंखेज पुण परित्त- जुत्तं असंखयासंखं । एकेक पुण तिविहं जहएणयं मज्झिमुक्कोस ॥ १३७ ॥ तिविहमणतंपि तहा परित्त जुत्तं अणंतयाणंतं । एक्कक- पिय तिविहं जहण्णयं मज्झिमुक्कोसं ॥ १३८ ॥ जंबुद्दीवो सरिसवपुण्णो ससलागपडि[मह]सलागाहिं । जावइ पडिपूरे तावइ होइ संखेज ॥ १३९ ॥ नोसंखाणं नाणं दंसण चरणं नयप्पमाणं च । पंच चउ पंच पंच य जहाणुपुबीए नायव्वा ॥ १४० ॥ पच्चक्खं च परोक्खं नाणपमाण समासओ दुविहं । पच्चक्खमोहिमणकेवलं च पारोक्ख मइसुत्ते ॥ १४१॥ इंदियपच्चक्खीप य अणुमाणं उवमयं च मइनाणं । केबलिभासियअत्थाण आगमो होइ सुयनाणं ॥ १४२ ॥ चक्खुईसणाई दसण चरणं च सामइय- माई । नेगमसंगबवहारुज्जुसुए चेव सद्द नया ।। १४३ ।। मिच्छादव्यमणंता कालेणोसप्पिणी अणताओ । खेत्तेण मिज्जमाणा हवंति लोगा अणंताओ॥ १४४ ॥ एगाईया भज्जा सासायण तय सम्ममिच्छा य । उक्कोसेणं दुण्हवि. पल्लस्स असंखभागो उ ॥ १४५ ।। पल्लासंखियभागो अविरयसम्मा य देस- विरया य । कोडिसहस्सपुहुत्तं पमत्त इयरे उ संखेज्जा ॥ १४६ ॥ एगाइय भयणिज्जा पवेसणेणं तु जाव चउपना । उवसामगोव- संता अद्ध पइ जाव संखेज्जा ॥ १४७ ॥ खवगा उ खीणमोहा जिणा उ पविसन्ति जाव अट्ठसयं । अद्धाए सयपुहुत्तं कोडिषुहुत्तं २४५॥
जीमसमासे ३ कालद्वार जीन-गुण- समासान मानं ॥२४६॥ सजोगीणं ॥ १४८ ॥ पढमाए असंखेज्जा सेढीओ सेसियासु पुढवीसु । सेढीअसंखभागो हवंति मिच्छा उ नेरइया ॥ १४९ ॥ तिरिया हुँति अणता पयरं पंचिदिगा अवहरंति । देवावहारकाला असंखगुणहीण कालेणं ॥ १५० ॥ पढमंगुलमूलस्सासखतमो सइसेढिायामो । उत्तरविउब्धियाणं पज्जत्तयसनितिरियाणं ।। १५१ ॥ संखेज्जहीणकालेण होइ पज्जत्ततिरियअवहारो। संखेज्ज- गुणेण तओ कालेण तिरिक्तवहारो ॥१५२ ॥ संखेज्जा पज्जत्ता मणुयाऽपज्जत्तया सिया नस्थि । उकोसेणं जइ भवे सेढीए असंखभागो उ ॥१५३॥ उकोसेणं मणुया सेटिं च हरति रूवपक्खिचा। अंगुलपढमयतियवग्गालसंवग्गपलिभागा ॥१५४॥ सेढीओ असंखेज्जा भवणे वणजोइसाण पयरस्स । संखेज्जजोयणंगुलदोसयछप्पन्नपलिभागो ॥ १५५ ।। सफीसाणे सेढीअसंख उवार असं खभागो उ । आणयपाणयमाई पल्लस्स असंखभागो उ ॥१५६॥ सेढीसइपमाणं भवणे घम्मे तहेव सोहम्मे । अंगुलपढमं वियतियस- मणंतरवग्गमूलगुणं ॥१५७॥ बारस दस अट्टेव य मूलाई छत्ति दुन्नि नरगसुं । एकारस नव सत्त य पणग चउकं च देवेसु ॥१५८॥ बायरपुढवी आऊ पत्तेयवणस्सई य पज्जत्ता । ते पयरमवहरिज्जसु अंगुलासंखभागेणं ॥ १५९ ॥ पज्जत्तवायराणल असंखया हुति आवलियवग्गा । पज्जत्तवायुकाया भागो लोगस्स संखेज्जो ॥ १६० ॥ आवलिबग्गाऽसंखा घणस्स अंतो उ बायरा तेऊ । पज्जत्तबायराणिल हवन्ति पयरा असंखेज्जा ॥ १६१ ॥ सेसा तिणिवि रासी वीसुं लोया भवे असंखेज्जा । साहारणा उ चउसुवि वीसु लोया भवेऽणंता ॥ १६२ ॥ बायरवाउ समग्गा भणिया अणुसमयमुत्तरसरीरा । पल्लासंखियभागेणऽवहीरंतित्ति सव्वेवि ॥ १६३ ।। बेइंदियाइया पुण पयरं पज्जत्तया अपज्जत्ता । संखेज्जा संखेज्जेणगुलभागेणञ्चहरेज्जा ॥१६४॥ मणुय अपज्जत्ताऽऽ- हार मिस्सवेउब्धि छेय परिहारा । सुहुमसरागोवसमा सासण मिस्सा य भयणिज्जा ॥ १६५ ॥ एवं जे जे भावा जहिं जहिं हुंति २-45 ॥२४६॥ R जगमाने पंचमु गडेगु । ने ने अणुमग्जिना दव्यपमाण नण धीग ॥१६६।। तिन्नि खलु एकयाई अद्धासमया व पोग्गलाणंता । दुन्नि असंखे-नारकादी नामवगा- जगणमियागि मेमा भवेणंना ॥१६७|| प्रमाणद्वारं २ गनं ग आगागं नञ्चिवर्गयं च होई नाखेत्तं । जीवा य पोग्गलावि य धम्माधम्मत्थिया कालो ।। १६८॥ हना ॥२१॥ मन घणु निन्नि ग्यणी उचंब य अंगुलाई उच्चनं । पढमाए पुढवीए विउणा विउणं च मेसासु ॥ १६९ ॥ चारस य जायणाई निगाउ जायणं च बोब्बं । बेईदियाइयाणं हगिएमु महस्समभहियं ॥१७०|| जल-थल खह-सम्मुच्छिम तिरिय अपज्ज- नया हिन्धी । जलमंमुन्छिमपन्जत्तयाण अह जायणमहस्सं ॥ १७१ ॥ उरपरिसप्पा जायण सहस्सिया गम्भया उ उकोस । गंमुग्लिम पन्जनय नमि निय जायणपुहुनं ॥ १७२ ॥ भुयपरिमप्पा गाउयपुहुत्तिणो गम्भया व उकोमं । समुच्छिम पज्जत्तय तमि निव भणहत्तं च ॥ १७३ ।। जलथलगम्भपजत्ता बहथलममुच्छिमा य पज्जत्ता । खहगम्भया उ उभये उकोसेणं धणुपु. दनं ।। १७४ ।। जलगभयपन्जना उम्मं हुंनि जायणमहस्मं । थलगभयपज्जना छग्गाउकोमगुहा ।। १७५ ॥ अंगुलअसंख- मागी बागग्मुहमा य गंमया काया । मन्यमि च जहष्ण मणुयाण तिगाउ उकांग ॥ १७६ ॥ भवणवझ्याणमंतरजोइसवासी य गनयनीया | माइ मत्तग्यणी एका हाणि जावा ॥ १७७ ॥ मिच्छा य मञ्चलोए असंखभाग य मेमया इंति । केवलि गगनभागे भागनु च गन्धलोग वा ॥ १७८ । निगिएगिदियमुहमा मञ्चे नह वायग अपज्जत्ता । मब्बेवि सचलोए मेसा उ संगनमामि ||११|| पन्जनवायगणिल मट्ठाणे लोगऽसंयभागमुं । उपवायममुग्धारण मचलोगम्मि होज्ज गहु ।।१८०॥ खित्तं । ॥२४॥ माणममुग्यापणापापणं च जे जहिं भावा । मंपइ काले गनं तु फासणा होइ समझा ।।१८।। लोए धम्माधम्मा लोया.
जीवसमासे
४ स्पर्शना-
द्वार
तिर्यग्लो-
कादि
संस्थानं
समुद्घा.
ताश्व
||२४८॥
लौए य होइ आगासं । कालो माणुसलोए उ पोग्गला सबलोयम्मि ॥१८२॥ आगासं च अणंतं तस्स य बहुमज्झदेसभागम्मि ।
सुपइट्टियसंठाणो लोगो कहिओ जिणवरेहिं ॥ १८३ ॥ हेट्ठा मज्झे उवार वेत्तासणझल्लरीमुइंगनिभो । मज्झिमवित्थाराहियचोद्दसगु-
णमायओ लोओ ॥ १८४ ॥ मज्झे य मज्झलोयस्स जंबूदीवो य वट्टसंठाणो । जोयणसयसाहस्सो विच्छिण्णो मेरुनाभीओ॥१८५||
तं पुण लवणो दुगुणेण वित्थडो साओ परिक्खिवइ । तं पुण धायइसंडो तदुगुणो तं च कालोओ ॥१८६॥ तं पुण पुक्खर-
दीवो तम्मझे माणुसोत्तरो सेलो । एतावं नरलोओ बाहिं तिरिया य देवा य ॥ १८७ ।। एवं दीवसमुद्दा दुगुणदुगुणवित्थरा असं-
खेज्जा । एवं तु तिरियलोगो सयभुरमणोदही जाव ॥ १८८ ॥ तिरियं लोगायामं पमाण हेट्ठा उ सयपुढवाणं । आगासंतरियाओ
विच्छिन्नयराउ हेटेडा ॥ १८९ ॥ उड्ढे पएसवुड्डी निद्दिट्ठा जाव बंभलोगोत्ति । अझुट्ठा खलु रज्जू तेण परं होइ परिहाणी॥१९०॥
ईसाणम्मि दिवड्डा अड्डाइज्जा य रज्जु माहिंदे । पंचेव सहस्सारे छ अच्चुए सत्त लोगते ॥ १९१ ॥
चेयण कसाय मरणे वेउब्धिय तेयए य आहारे । केवलियसमुग्धाए सत्त य मणुएसु नायव्या ॥ १९२ ॥ पज्जत्तबायरानिल
नेरइएसु य हवंति चत्तारि । पंचसुरतिरियपंचिदिएसु सेसेसु तिगमेव ।। १९३ ॥ दंड कबाडे रुपए लोए चउरो य पडिनियत्ते
केवलिय अट्ठसमए भिन्नमुहुत्तं भवे सेसा ॥ १९४ ॥ मिच्छेहि सचलोओ सासणमिस्सेहिं अजयदेसेहिं । पुठा चउदसभागा वारस
अहट्ट छच्चेव ॥ १९५ ॥ सेसेहऽसंखभागो फुसिओ लोगो सजोगिकेवलिहिं । एगाईओ भागो बीयाइसु णरगपुढवीसु ॥१९६॥
ईसाणता मिच्छा सासण नव मिस्स अविरया अट्ट । अह सहस्सारंतिय छलच्चुयाऽसंखभागुपि ॥ १९७ ॥ नरतिरिएहि य लोगो
सत्तासाणेहि छजयगिहीहिं । मिस्सेहऽसंखभागो विगलिंदीहिं तु सबजगं ॥ १९८ ॥ वायरपज्जत्वावि य सयला वियला य समु-
SS
॥२४८॥
| खलोया पुढविमाई ॥ २१४ ॥ कम्मठिइबायराणं सुहुमा अस्संखया भवे लोगा । अंगुलअसंखभागो बायरएगिदियतरूणं ॥२२ जीवसमासे ५कालद्वार नारकादी- नां स्थितिः ॥२४९॥ Mer) हउववाए । सव्वं फोसंति जंग अह एवं फोसणाणुगमो ।। १९९ ॥ आइदुगं लोगफुर्ड गयणमणागाढमेव सव्वगयं । कालो नरलोग: फुडो पोग्गल पुण सव्वलोगफुडा ॥ २०० ॥ स्पर्शनाद्वारं ४ । कालो भवाउकायट्टिई य तह गुणविभागकालं च |वोच्छामि एकजीव नाणाजीवे पडुच्चा य॥२०.१।। एगं च तिपिण सत्त य दस सत्तरसेव हुँति बावीसा । तेत्तीस उयहिनामा पुढवीसु ठिई कमुकोसा ।। २०२॥ पदमादि जमुक्कोसं बीयादिसु सा जहण्णियाः होइ । धम्माए भवणवंतर वासंसहस्सा दस जहण्णा ॥ २०३ ॥ असुरेसु सारमहियं सड्ढे पल्लं दुवे य देसूणा । नागाईणुक्कोसा. पल्ला पुण वंतरसुराणं ॥२०४॥ पल्लट्ठभाग पल्लं च साहियं ज़ोइस जहष्णियरं । हेडिल्लुक्कोसठिई सकाईणं जहण्णां सा ॥२०५॥ दो साहि सत्तः साहिय दस चउदस सत्तरेव अट्ठारा । एकाहिया य एत्तो सकाइंसु सागरुवमाणा ॥२०६॥ बावीस सत्त तिनि य वास: सहस्सांणि दसय उक्कोसा । पुढविदगानिलपत्तेयंतरुसु तेऊ तिराय च ॥ २०७॥ बारसं अउणापन्नं छप्पिय वासाणि दिवसमासा य । बेइंदियाइयाणं. नरतिरियाणं तिपल्लं च ॥ २०८ ॥ जलथलखहसमुच्छिमपज्जत्तकोस पुचकोडीओ । वरिसाणं चुलसीई बिसः त्तरी चेव य सहस्सा ।। २०९ ॥ तेसिं तु गम्भयाणं उक्कोसं होइ पुचकोंडाओ। तिण्णि य पल्ला भणिया पल्लस्स असंखभागो उ ॥ २१० ॥ एएसिं च जहण्णं उभयं साहार सबसुहुमाण । अंतोमुहुत्तमाऊ सव्यापज्जत्तयाणं च ॥ २११ ॥ एकगजीवाउठिई एसा बहुजीविया उ सव्वद्धं । मणुयअंपज्जत्ताणं असंखभांगों उ पल्लस्स ॥ २१२ ॥ एक्कभंवं सुरनारयाओ तिरिया अणंतभवकालं । पंचिंदियतिरियनरा सत्तट्ठभवा भवग्गहणे ॥ २१३ ।। एगिदियहरियति य पोग्गलपरियट्टया असंखेज्जा । अड्डाइज्ज निओया असं- ॥२४९॥ i
जीमसमासे
५ कालद्वारे
मिथ्यात्वा-
दीनां
स्थितिः
॥२५॥
बायरपज्जताणं वियलसपज्जत इंदियाणं च । उकोसा कायठिई वाससहस्सा उ संखेज्जा ॥ २१६ ॥ तिणि य पल्ला भणिया
कोडिपुहुत्तं च होई पुनाणं । पंचिंदियतिरियनराणमेव उपोसकायठिई ॥२१७॥ पज्जत्तयसयलिंदियसहस्समन्भहियमुयहिनामाणं ।
दुगुणं च तसत्तिभवे सेसविभागो मुहुत्तो ॥२१८॥ मिच्छा अविरयसम्मा देसे विरया पमत्तु इयरे य । नाणाजीव पडुच्च उ सच्चे
कालं सजोगी य ॥२१९॥ पल्लासंखियभागो सासणमिस्सा य हुँति उकोसं । अविरहिया य जहण्णेण एकसमयं मुहुत्तो ॥२२०॥
सासायणेगजीविय एकगसमयाइ जाव छावलिया। सम्मामिच्छविट्ठी अवरुकोसं मुहुत्तंतो ॥ २२१ ॥ मिच्छत्तमणाईयं अपज्जव-
सियं सपज्जवसियं च । साइयसपज्जवसियं मुहुत परियट्टमघृणं ॥ २२२ ॥ तेत्तीस उयहिनामा साहीया हुँति अजयसम्माणं ।
देसजइसजोगीण य पुन्वाणं कोडिदेसूणा ॥ २२३ ॥ एएसि च जहण्णं खबगाण अजोगि खोणमोहाणं । नाणाजीवे एगं परापर-
ठिई मुहुत्तो ॥२२४॥ एगं पमत्त इयरे उभए उवसामगा य उपसंता । एग समयं जहन्न भिन्नमुहुत्तं च उक्कोसं ॥२२५॥ मिच्छा
भवडिईया सम्म देखणमेव उकोसं । अंतोमुहुत्तमवरा नरएसु समा य देवेसु ॥२२६॥ मिच्छाणं कायठिई उन्कोस भवहिई य सम्माणं ।
तिरियनरेगिदियमाइएसु एवं विभइयव्वा ॥२२७॥ सासायणमिस्साणं नाणाजीवे पयुच्च मणुएसु। अंतोमुहुत्तमुकोसकालमवरं जहुद्दिष्टं
॥ २२८ ॥ काओगणंतकालं वाससहस्सा उराल बावीस । समयतिग कम्मइओ सेसा जोगा मुहुत्तो॥ २२९ ॥ देवी पणपण्णाऊ
इत्थित्तं पल्लसयपुहत्तं तु । पुरिसत्तं सण्णित्तं च सयाहुसं च उयहीणं ॥ २३० ॥ अंतमुहु तं तु परा जोगुवओगा कसाय लेसा य ।
सुरनारएसु य पुणो भवहिई होइ लेसाणं ॥ २३१ ॥ छावहिउयहिनामा साहिया मइसुओहिनाणाणं । ऊणा य पुन्यकोडी मणसम-
इयछेयपरिहारे ॥ २३२ ॥ विभंगस्स भवट्ठिइ चक्खुस्सुदहीण वे सहस्साई । नाई अपज्जवसिओ सपज्जवसिओ त्तिय अचक्खू
SER SE
॥२५॥
जीवसमासे ६ अन्तर द्वारं गत्यादिषु मिथ्यात्वा- दिपु. चान्तरं ॥२५॥ ॥ २३३ ॥ भव्यो अणाइ संतों अणाइऽणतो भवें अभव्यो य । सिद्धो य साइंऽणतो असंखभागंगुलाहारो॥ २३४ ॥ काओगी नर- नाणी मिच्छं मिस्सा य चक्खु सण्णी य । आहारकसायीवि य जहण्णमंतोमुहुत्तो ॥ २३५ ॥ मणवइउरलविउविय आहारयकम्म जोग अणरित्थी । संजमविभागविभंग सासणे एगसमयं तु ॥ २३६ ॥ अड्डाइज्जा य सया वीसपुहुत्तं च होइ वासाणं । छेयपरि- हारगाणं जहण्णकालाणुसारो उ ।। २३७ ॥ कोडिसयसहस्साई पन्नास हुँति उयहिनामाणं । दो पुवकोडिऊणा नाणाजीवेहि उको- स्सं ॥ २३८ ॥ पल्लासंखियभागो वेउव्वियमिस्सगाण अणुसारो । भिन्नमुहुत्तं आहारमिस्ससेसाण सम्बद्धं ॥ २३९ ॥ एत्थ य जीवसमासे अणुमज्जिय सुहुमनिउणमइकुसले । सुदुमं कालविभागं विभएज्ज सुयम्मि उवउत्तोः ॥ २४० ॥ तिण्णि अणाइअणंता तीयद्धा खलु अणाइया संता । साइअणंता एसा समओ पुण वट्टमाणद्धा ॥ २४१ ॥ कालो परमाणुस्स य दुपएसाईणमेव खंधाणं । समओ जहण्णमियरो उस्सप्पिणिओ असंखेज्जा । २४२ ॥ कालद्वारं ५ - जस्स गमो जत्थ भवे जेण य भावण विरहिओ वसइ । जाव न उबेइ भावो सो चेव तमंतरं हवइ ॥ २४३ ॥ सव्वा गई नराणं सन्नितिरिक्खाण जा सहस्सारो । धम्माएँ भवणवंतर गच्छइ सयलिंदिय असण्णी ॥ २४४ ॥ तिरिएसु तेउवाऊ सेसति- रिक्खा य तिरियमणुएसु । तमतमया सयलपसू मणुयगई आणयाईया ॥ २४५ ॥ पंचेन्दियतिरियनरे सुरनेरइया य सेसया जंति । अह पुढविउदय हरिए ईसाणंता सुरा जति ।। २४६ ।। चयणुववाओ एगिदियाण अविरहियमेव अणुसमय । हरियाणंता लोगा सेसा काया असंखेज्जा ॥ २४७ ॥ आवलियअसंखेज्जइभागो संखेज्जरासि उववाओ । संखियसमये संखज्जयाण अद्वेव सिद्धाणं ॥ २४८ ॥ बत्तीसा अडयाला सट्ठी वावत्तरी य बोद्धव्या । चुलसीई छण्णउइ दुरहिय अठुत्तरसयं च ॥२४९॥ चउवीस ॥२५१॥ स जीमरामारो ६ अनार बार गत्यादिए मिथ्यात्वा- दिए দান ॥२५२॥ गहुला राज दिवरा ग्लो ग गारा दुग नउरो । छम्मासा रंगणाइरा ( 'छप्परमाइगु बाररा) नउनीरा गुहत रागिणगरे ॥ २० ॥ थाचरकालो तराकाइमाण पगिदिगाण रागकालो। सागरराष्ट्रगारिएअरे या कमसो पउंजेसा॥ २५१ ॥ हरिणगरहरा अंतर असंखया होति पोग्गलपरer । अढाइसपरशा पयवरुररा उगोरा ॥ २५२ ॥ बायरगुष्ट्रगनिया हरिमा अरांग्णया भने लोगा। उगहीण रामपुर तिरिगनपरी अराणी ग ॥ २५३ ॥ जापीराणि अंतोगदपरमपरं सारासारो । नन दिण माराा पाराा अण'नरोगोरा उपाहिदगे ॥ २५४ ॥ नवदिण घीरागुता बाररा दिण दरा गुगुलगा एति । अन्न वह मानीराा पणयाल अशीइ दिनसरायं । २५५ । रखिजगारानाराा रागा राहस्सा ग रागरागरा य । बरा २ तिगु २ पंचगु अणतरे पाछ रांगगा ॥ २५६ ॥ गिछस्रा उगहिनामा वे छावधी परंतु देशणा । राम्गनगणुगगररा ग गुग्गलपरियामवर्ण ।। २५७ ॥ सारााणनगगरामो महासंमेजभागगरं तु । अंतोगहरगिगरे खवगरा उ अंतरं नास्थि ॥ २५८ ।। पछाग्नियभागं गाराणमिस्सागगतगणपगु ! नारापुरतं नसागपगु सनगेग छम्मारा। ॥ २५९ ॥ आहारगिस्राजोगे धाराष्ट्र निउनिमिररोग । पाररा ति गुप्ता सन्गु जगाओ रागओ ॥ २६ ॥ तेवटी तुलसीई चाराराहस्साई छगपरिहारे । अनरं परमदशीण अहाररा कोडीकोडीगो ।। २६१ ॥ राम्गतरातगं गलु निरगानिरईय होइ जोइरागं । निरईए पनरराग विरदियकालो अहोरचा ॥२६२|| मनभावपरिणि कालविभाग कमेणऽणगमिना । भावेण रागाउनो एज्जातराणुगर्ग ।। २६३ ।। परमाणू बताण दुपणाईणगेन संभाणं । रामओ अणतकालाचि अंतर नस्थि सेरााण ।। २६४ ॥ अन्तरदार ६। उनराग सईओ मीराो उदओ परिणाम राशिनाओ य । छना जीवरागासो परिणागुदो अजीवाणं ॥ २६५ ॥ उदो ॥२५२॥ -5
भवर्णसु
वंतरेसु
य
संखेज्जगुणा
य
जोइसिया
॥
२७४
॥
पंचिंदिया
यी
२
जीवसमासे
७ भावद्वार
औदयिक
भेदादि
॥२५३॥
उपसमिओ खइओं मीसो य मोहजा भावा । उवसमरहिया घाइसु होति उ सेसाई ओदइए ॥ २६६ ॥ केवलिय नाणदंसण
खाइयसम्मं च चरणदाणाई । नव खइया लद्धीओ उवसमिए सम्म चरणं च ॥ २६७ ॥ नाणा चउ अण्णाणा तिन्नि उ
दंसण तिगं च गिहिधम्मो । वेयय चउ चारित्तं दाणाइग मिस्सगा भावा ॥ २६८ ॥ गइकायवेयलेसाकसाय अन्नाण अजय अस्स-
ण्णी । मिच्छाहारे उदया जियभब्धियरत्तियसहावो ॥ २६९ ॥ धम्माधम्मागासा कालोति य पारिणामिओ भावो । खंधा देस
पएसा अणू य परिणाम उदएण ॥ २७० ॥ भावदारं ।
थोवा नरा नरेहि य असंखगुणिया हवंति नैरइया । तत्तो सुरा सुरेहि य सिद्धाणंता तओ तिरिया ॥ २७१ ॥ थोवाउ मणु-
स्सीओ नरनरयतिरिक्खिओ असंखगुणा । सुरदेवी संखगुणा सिद्धा तिरिया अणतगुणा ॥ २७२ ।। थोवा य तमतमाए कमसो
घम्मतया असंखगुणा । थोवा तिरिक्खपज्जत्तऽसंख तिरिया अणंतगुणा ॥२७३|| थोवाणुत्तरवासी असंखगुणबड्डी जाव सोहम्मो।
आणिदिएगिदिया कमसो ॥ २७५ ॥ थोवा य तसा तत्तों तेउ. असंखा तओ विसेसहिया । कमसो भूदगवाऊ अकाय हरिया
अणंतगुणा ॥ २७६ ॥ उवसामगा य थोवा खवग जिणे अप्पमत्त इयरे य । कमसो संखेज्जगुणा देसविरय सासणेऽसंखा ॥२७७॥
मिस्साऽसंखेज्जगुणा अविरयसम्मा तओ असंखगुणा । सिद्धा यं अणतगुणा तत्तों मिच्छा अणतगुणा ॥ २७८ ॥ सुरनरए सासाणा
थोवा मीसा य संखगुणयारा । तत्तो अविरयसम्मा मिच्छा य भवे असंखगुणा ॥ २७९ ॥ तिरिएसु देसविरया थोवा सासायणा
असंखगुणा । मीसा य संख अजया असंख मिच्छा अणंतगुणा ।। २८० ॥ मणुया संखेज्जगुणा गुणीसु मिच्छा भवे असंखगुणा ।
॥२५३॥
नार्यायल्प
बहुत्वं
८अल्प
--
-------
--
v.WH
-
~-
ran
जीमसमासे एवं अप्पावहुयं दव्वपमाणेहि साहेज्जा ॥ २८१ ॥ धम्माधम्मागासा तिन्निवि दवट्ठया भये थोवा । तत्तो अणंतगुणिया पोग्गल-
दया तओ समया ॥२८२ ॥ धम्माधम्मपएसा तुल्ला परमाणवो अणंतगुणा । समया तओ अणंता तह खपएसा अणंतगुणा ॥२८३॥
बहुत्वं
धम्माधम्मपएसेहितो जीवा तओ अणंतगुणा.। पोग्गलसमया खपि य पएसओ तेणऽयंतगुणा ॥ २८४ ॥
बहुभंगदिडिवाए दिछत्थाणं जिणावठाणं । धारणपत्तो पुण जीवसमासत्थउवउत्तो ॥ २८५ ॥ एवं जीवाजी वित्थरभि-
॥२५४॥
हिए समासानिदिष्ठे । उवउत्तो जो गुणए तस्स मई जायए विउला ॥ २८६ ॥ इति जीवसमाससूत्रं ॥
'रिसहो ये' त्यादिगाथायाः (४९) परतः
नंगलियपद खीलिय पट्टरिए पट्टखीलियारहियं । एग दुबंधे य तहा छठं पुण कोडिए मिलियं ॥५०॥
'पुव्वस्स उ परिमाण' मित्यादिगाथायाः (११३ ) परतः
पुन्च १ तुडिया २ डडा ३ वव ४ हुहुय ५ तह उप्पले ६ य पउमे ७ य । नलिण ८ च्छनिउर ९ अउए १० नउए ११
मउए १२ य बोद्धये ॥ ११४ ॥ चूलिय १३ सीसपहेलिय' १४ चोदस ठाणा उ अंगसंजुत्ता । अट्ठावीस ठाणा चउणउयं होइ
अंकसयं ॥ ११५॥
'एवं जीवाजीवे' त्यादि ( २८६ ) गाथातः
जीवा १ पोग्गल २ समया३ दव४ पएसा५ य पज्जवा६ चेव । थोवा१ तार ता३ विसेस अहिया४ दुवेऽणंता ॥२८७॥
प्राचीन पुस्तके उपर्युक्ता गाथा अधिकाः पाठान्तररूपेण च, परमुपयुक्ताः
२- 9545
॥२५४॥
कर्मप्रकृतौ ॥ अथ श्रीमच्छिवशर्मसूरीश्वरप्रणीता कर्मप्रकृतिः ॥ बन्धन करणं ॥२५५|| बन्धनकरणम्-सिद्धं सिद्धत्थसुयं, वंदिय निद्धोयसव्वकम्ममलं । कम्मट्ठगस्स करणट्ठमुदयसताणि वोच्छामि ॥१॥ वंधण १ संकमणु २ व्वट्टणा य ३ अववट्टणा४ उदीरणया ५। उवसामणा ६ निहत्ती ७ निकायणा ८ चत्ति करणाइं ॥२॥ विरियंतरायदेसक्खए- ण सव्वक्खएण वा लद्धी । अभिसंधिजमियरं वा तत्तो विरियं सलेसस्स ॥ ३ ॥ परिणामालवणगणसाहणं तेण लद्धनामतिगं । कज्जऽब्भासऽन्नोन्नप्पवेसविसमीकयपएसं॥४॥अविभाग १ वग्ग २ फड्डग ३ अंतर ४ ठाणं ५ अणंतरोवणिहा६।जोगे परंपरा ७ वुड्डि ८ समय ९ जीवप्पबहुगं १० च ॥५॥ पण्णाछेयणछिन्ना, लोगासंखज्जगप्पएससमा। अविभागा एक्केक्के, होति पएसे जहन्नेणं ॥६॥ जेसि पएसाण समा, अविभागा सव्वतो य थोवतमा । ते वग्गणा जहन्ना, अविभागहिया परंपरओ ॥ ७ ॥ सेढिअसंखिअमित्ता, फड्डगमेत्तो अणंतरा नस्थि । जाव असंखा लोगा, तो बीयाई य पुब्बसमा ॥८॥ सेढिअसंखिअमेत्ताई, फड्डगाई जहन्नयं ठाणं । फड्डगपरिवुड्ढि अओ, अंगुलभागो असंखतमो ॥ ९ ॥ सेढिअसंखियभागं, गंतुं गंतु हवंति दुगुणांई । पल्लांसंखियभागो, नाणा- गुणहाणिठाणाणि ।। १० । बुड्डीहाणिचउक्कं तम्हा कालोऽत्थ अंतिमल्लीणं । अंतोमुहुत्तमावलि असंखभागो य सेसाणं ॥ ११ ॥ चउराई जावट्ठगमित्तो जावं दुर्गति समयाणं । पज्जत्तजहन्नाओ जावुकोसति उक्कोसो ॥ १२ ॥ एगसमयं जहन्नं ठाणाणप्पाणि . ॥२५५॥ 8
स
कर्मप्रकृती
बन्धन
करणं
॥२५६॥
अट्ट समयाणि । उभओ असंखगुणियाणि समयसो ऊण ठाणाणि ॥१३॥ सव्वत्थोवो जोगो साहारणसुहुमपढमसमयम्मि। बायर-
बियतियचउरमणसन्नपज्जत्तग जहन्नो ॥ १४ ॥ आइदुगुक्कोसो सिं पज्जत्तजहन्नगेयरे य कमा । उक्कोसजहनियरो असमत्तियरे
असंखगुणो ॥ १५ ।। अमणाणुत्तरगेविज्जभोगभूमिगय तइयतणुगेसुं । कमसो असंखगुणिओ सेसेसु य जोगु उकोसो ॥ १६ ॥
जोगेहिं तयणुरूवं परिणमई गिहिऊण पंच तणू । पाउग्गे वालंबइ भासाणुमणतणे खंधे ॥ १७ ॥ परमाणुसंखऽसंखाणंतपएसा
अभव्वऽणंतगुणा । सिद्धाणणंतभागो आहारगवग्गणा तितणू ॥ १८॥ अग्गहणंतरियाओ तेयग भामा मणे य कम्मे य । धुव अधुव
अच्चित्ता सुन्ना चउअंतरेसुप्पि ॥ १९ ॥ पत्तेगतणुसु बायरसहुमानगोए तहा महाखंधे । गुणनिप्फनसनामा असंखभागंगुलऽवगाहो
॥ २० ॥ एगमवि गहणदव्वं सव्वप्पणयाइ जीवदेसम्मि । सव्वप्पणया सव्वत्थ वापि सव्वे गहणखंधे ॥ २१ ॥ नेहप्पच्चयफड्ड-
गमेगं अविभागवग्गणा गंता । हस्सेण बहू बद्धा असंखलोगे दुगुणहीणा ॥ २२ ॥ नामप्पओगपच्चयगेसुवि नेया अणंतगुणणाए ।
धणिया देसगुणा सिं जहन्नजेट्टे सगे कटु ॥ २३ ॥ मूलुत्तरपगईणं अणुभागविससओ हवइ भेओ। अविसेसियरसपगईउ, पगई-
बंधो मुणेयव्वो ॥ २४ ॥ ज सव्वघाइपत्तं सगकम्मपएसणंतमो भागो । आवरणाण चउद्धा तिहा य अह पंचहा विग्घे ॥ २५ ॥
मोहे दुहा चउद्धा य पंचहा वावि बज्झमाणाणं । वेयणियाउयगोएसु बज्झमाणीण भागो सिं ॥ २६ ॥ पिंडपगइसु अझंतिगाण
वण्णरसगंधफासाणं । सव्वासिं संघाए तणुम्मि य तिगे चउक्के वा ॥ २७ ॥ सत्तेक्कारविगप्पा बंधणनामाण मूलपगईणं । उत्तर-
सगपगईण य अप्पबहुत्ता विसेसो सिं ॥ २८ ॥ गहणसमयाम्मि जीवो उप्पाएई गुणे सपच्चयो । सव्वजियाणंतगुणे कम्मपएसेसु
सव्वेसु ॥ २९ ॥ सव्वप्पगुणा-ते पढमवग्गणा सेसिया विसेसूणा । अविभागुत्तरियाओ सिद्धाणमणंतभागसमा ॥ ३० ॥ फड्डगम-
NRSARMS
॥२५६॥
कर्मप्रकृती
बन्धन
करण
॥२५७॥
णतगुणियं सव्वजिएहिंपि अंतरं एवं । सेसाणि वग्गणाणं समाणि ठाणं पढममेत्तो ॥ ३१ ॥ अंतरतुल्लं अंतरमणंतभागुत्तरं विइय-
मेवं । अंगुलअसंखभागो अणतभागुत्तरं कंडं ।। ३२ ॥ एगं असंखभागेणणतभागुत्तरं पुणो कंडं । एवं असंखभागुत्तराणि जा पुन्व-
तुल्लाणिः ॥ ३३ ॥ एग संखज्जुत्तरमेत्तो तीयाण तिच्छिया बीयं । ताणवि पढमसमाई संखेज्जगुणोत्तरं एकं ॥ ३४ ॥ एत्तो
तीयाणि अइच्छियाण विइयमवि ताणि पढमस्स । तुल्लाणसंखगुणियं एक्कं तीयाण एक्कस्सः ॥ ३५ ॥ विझ्यं ताणि समाई पढम-
स्साणतगुणियमेगं तो । तीयाणइच्छियाणं ताणवि पढमस्स तुल्लाई ॥ ३६ ॥ सव्वजियाणमसंखज्जलोग संखेज्जगस्स जेट्ठस्स ।
भागो तिसु गुणणा तिसु छट्ठाणमसंखिया लोगा ॥ ३७ ।। वुड्डी हाणी छक्कं तम्हा दोण्हंपिः अंतमल्लीण । अंतोमुहुत्तमावलि
असंखभागा उ सेसाण ॥ ३८ ॥ चउराई जावट्ठगमेत्तो जावं तिसमयाणं । ठाणाणं उक्कोसो जहण्णओ सव्वहिं समओ ॥३९॥
दुसु जवमझं थोवाणि अट्ठसमयाणि दोसु पासेसु । समऊणियाणि कमसो असंखगुणियाणि उप्पि च ॥ ४० ॥ सुहुमगणिपवेस:
णया अगणिकाया य तेसि कायठिई । कमसो असंखगुणियाणज्झवसाणाणि चऽणुभागे ॥ ४१.॥ कडजुम्मा अविभागा ठाणाणि य
कंडगाणि अणुभागे । पज्जवसाणमणतगुणाओ उप्पिं नणंतगुणं ॥ ४२ ॥ अप्पबहुमणंतरओ असंखगुणियाणणंतगुणमाइ । तश्वि-
वरीयमियरओ संखेज्जक्खेसु संखगुणं ॥ ४३ ॥ थावरजीवाणता एक्केक्के तसजिया असंखज्जा । लोगा सिमसंखज्जा अंतरमह
थावरे नत्थि ॥ ४४ ॥ आवलिअसंखभागो तसा निरंतर अहेगठाणम्मि । नाणा जीवा एवइकालं एगिदिया निच्चं ॥४५॥ थोवा
जहन्नठाणे जा जवमझं विसेसओ अहिया । एत्तो हीणा उक्कोसगंति जीवा अणंतरओ ॥ ४६॥ गंतूणमसंखेज्जे लोगे दुगुणाणि
जाव जवमझं । एत्तो य दुगुणहीणा एवं उकोसग जावः ॥ ४७॥ नाणंतराणि आवलियअसंखभागो तसेः इयरेसुं। एगंतरा असं-
॥२५७॥
कर्मप्रकृती
बन्धन
करण
॥२५८॥
R
खियगुणाइँ ठाणंतराइं.तु ॥४८॥ फासणकालो तीए थोयो उक्कोसगे जहन्ने उ । होइ असंखेज्जगुणो य [3] कंडगे तत्तिओ चेव
॥ ४९ ॥ जवमज्झकंडगोवरि हेट्ठा जवमज्झओ असंखगुणो । कमसो जवमझुवरि कंडगहेट्ठा य तावइओ ॥ ५० ॥ जवमझुवीर
विसेसो कंडगहेट्ठा य सव्वहिं चेव । जीवप्पाबहुमेवं अज्झवसाणेसु जाणेज्जा ॥५१॥ एक्केक्कम्मि कसायोदयम्मि लोगा असंखिया
होति । ठिइबंधट्ठाणेसुवि अज्झवसाणाण ठाणाणि ॥ ५२ ॥ थोवाणि कसाउदये अज्झवसाणाणि सबडहरम्मि । विइयाइ विसेस-
हियाणि जाव उक्कोसगं ठाणं ॥ ५३॥ गंतूणमसंखेज्जे लोगे दुगुणाणि जाव उक्कोसं । आवलिअसंखभागो नाणागुणवुड्डिठाणाणि
॥ ५४॥ सव्वासुभपगईणं सुभपगईणं विवज्जयं जाण । ठिइबंधहाणेसुवि आउगवज्जाण पगडीणं ।। ५५ ।। पल्लासंखियभागं
गंतुं दुगुणाणि आउगाणं तु । थोवाणि पढमवंधे विइयाइ असंखगुणियाणि ॥ ५६ ।। घाईणमसुभवण्णरसगंधफासे जहन्नठिइबंधे ।
जाणज्झवसाणाइं तदेगदेसो य अन्नाणी ॥ ५७ ॥ पल्लासंखिय भागो जावं विइयस्स होइ बिइयम्मि । आउक्कस्सा एवं उवधाए
वावि अणुकड्डि ॥ ५८ ॥ परपाउज्जोउस्सासायवधुवनामतणुउवंगाणं । पडिलोमं सायस्स उ उकोसे जाणि समऊणे ॥ ५९ ॥
ताणि य अन्नाणेवं ठिइबंधो जा जहन्नगमसाए । हेटुज्जोयसमेवं परत्तमाणीण उ सुभाणं ॥ ६० ॥ जाणि असायजहन्ने उदहिपु
हुत्तंति ताणि अन्नाणि । आवरणसमं उपि परित्तमाणीणमसुभाणं ॥ ६१ ॥ सेकाले सम्मत्तं पडिवज्जतस्स सत्तमखिइए । जो
ठिइबंधो हस्सो इत्तो आवरणतुल्लो य ॥६२॥ जा अभवियपाउग्गा उप्पिमसायसमयाउ आ (जा) जेट्ठा। एसा तिरियगतिदुगे नीया-
गोए य अणुकड्डी ॥ ६३ ॥ तसवायरपज्जत्तगपत्तेयगाण परघायतुल्ला उ । जावट्ठारसकोडाकाडा हेट्ठा य साएणं ॥ ६४ ॥ तणु-
तुल्ला तित्थयरे अणुकड्डी तिव्वमंदया एत्तो । सव्यपगईण नेया जहन्नयाई अणंतगुणा ॥६५॥ निव्वत्तणा उ एक्किक्कस्स हेट्ठोपरि
RRRRESS
॥२५८॥
कर्मप्रकृती बन्धन करणं कन्थन ॥२५९॥ तु जट्टियेरे । चरमठिईणुकोसो परित्तमाणीण उ विसेसो ॥ ६६ ॥ ताणन्नाणित्ति परं असंखभागाहिं कंडगेकाणं । उक्कोसियरा नेया जा तक्कंडकुवरि समत्ती ॥ ६७ ॥ ठिइबंधट्ठाणाई सुहुमअपज्जत्तगस्स थोवाई । वायरसुहुमेयरबितिचउरिदियअमणसन्नीणं ॥६८॥ संखेज्जगुणाणि कमा असमत्तियरे य बिंदियाइम्मि । नवरमसंखेज्जगुणा संकिलेसा य सव्वत्थ ॥ ६९ ॥ एमेव विसोहीओ विग्घा- वरणेसु कोडिकोडीओ । उदही तीसमसाते अद्धं थीमणुयदुगसाए ॥ ७० ॥ तिविहे मोहे सत्तरि चत्तालीसा य वीसई य. कमा । दस पुरिसे हासरई देवदुगे खगइचेट्ठाए ॥ ७१ ॥ थिरसुभपंचगउच्च चेवं संठाणसंघयणमूले । तबीयाइ विवुड्डी अट्ठारस सुहुमवि- गलतिगे ॥ ७२ ॥ तित्थगराहारदुगे अंतो वीसा सनिच्चनामाणं । तेत्तीसुदही सुरनारयाउ सेसाउ पल्लतिगं ।। ७३ ॥ आउचउ- क्कुक्कोसो पल्लासंखेज्जभागममणेसु । सेसाण पुव्वकोडी साउतिभागो अवाहा सिं ॥ ७४ ॥ वाससहस्समवाहा कोडाकोडिदस- गस्स सेसाणं । अणुवाओ अणुवट्टणगाउसु छम्मासिगुक्कोसो ।। ७५ ।। भिन्नमुहुत्तं आवरणविग्यदंसणचउक्कलोभंते । बारस साय मुं- हुत्ता अट्ठ य जसकित्तिउच्चेसु ॥ ७६ ॥ दो मासा अद्धद्धं संजलणे पुरिस अट्ट वासाणि । भिन्नमुहुत्तमबाहा सव्वासिं सबहिं हस्से ॥ ७७ ॥ खुड्डागभवो आउसु उववायाउसु समा दस सहस्सा । उक्कोसा संखेज्जा गुणहीण आहारतित्थयरे ॥ ७८ ॥ वग्गुक्कोस- ठिईणं मिच्छत्तुकोसगेण जं लद्धो । सेसाणं तु जहन्नो पल्लासंखेज्जगेणूणो ॥ ७९ ॥ एसेगिंदियडहरो सव्वासि ऊणसंजुओ जेट्ठो । पणवीसा पन्नासा सयं सहस्सं च गुणकारो ॥८० ॥ कमसो विगलअसन्नीण पल्लसंखेज्जभागहा इयरो । विरए देसजइदुगे सम्म- चउके य संखगुणो ॥ ८१ ॥ सन्नीपज्जत्तियरे अभितरओ य कोडिकोडीओ । ओघुक्कासो सन्निस्स होइ पज्जत्तगस्सेव ॥ ८२ ।। मोत्तूण सगमवाहं पढमाइ ठिईइ बहुतरं दव्यं । एत्तो विसेसहीणं जावुकोसति सव्यसि ॥ ८३ ॥ पल्लासंखियभागं गंतुं दुगुणूणमे- ॥२५९||
कर्मप्रकृती
बन्धन
करणं
॥२६॥
वसुकोसा । नाणंतराणि पल्लस्स मूलभागो असंखतमो ॥ ८४ ॥ मोत्तूण आउगाई समए समए अवाहहाणीए । पल्लासखियभागं
कंड' कुण अप्पबहुमेसि ॥ ८५ ॥ बंधाबाहाणुकस्स(इ)यर कंडकअवाहबंधाणं । ठाणाणि एकनाणंतराणि अत्थेण कंडं च ॥ ८६ ॥
ठिइबंधे ठितिबंधे अज्शवसाणाणसंखया लोगा । हस्सा विसेसवुली आऊणमसंखगुणवुड्डी ॥ ८७ ॥ पल्लासंखियभागं गंतुं दुगुणाणि
जाव उगोसा । नाणंतराणि अंगुलमूलच्छेगणमसंखतमो ॥ ८८॥ ठिइदीहयाइ कमसो असंखगुणियाणि पंतगुणणाए ! पढम जहण्णु-
कोसं वितिय जहन्नाइआ चरमा ॥ ८९ ॥ बंधता धुवपगडी परित्तमाणिग सुभाण तिविहरसं । चउतिगनिहाणगयं विचरीयतिगं
च असुभाणं ॥ ९०॥ सवाविसुद्धा बंधति मज्झिमा संफिलिट्टतरगा य । धुवपगडि जहनाठिई सव्वविसुद्धा उ बंधति ॥ ९१ ॥
तिहाणे अजहण्णं विठ्ठाणे जेट्टगं सुभाण कमा । सट्ठाणे उ जहन्नं अजहन्नुकोसमियरासि ॥ ९२ ॥ थोवा जहान्निगाए होंति विसे-
साहिओदहिसयाई । जीवा विसेसहीणा उदहिसयपुहत्तमो जाव ॥ ९३ ॥ एवं तिहाणकरा विट्ठाणकरा य आ सुभुकोसा । असु-
भाणं बिट्ठाणे तिचउठाणे य उफोसा ॥ ९४ ॥ पल्लासंखियमूलाणि गंतुं दुगुणा य गुणहीणा य । नाणंतराणि पल्लस्स मूलभागी
असंखतमो ।। ९५ ।। अणगारप्पाउगा बिट्टाणगया उ दुविहपगडीणं । सागारा सव्वत्थवि हिट्ठा थोवाणि जवमझा ॥ ९६ ॥
ठाणाण चउट्ठाणा संखेज्जगुणाणि उपरिमे एवं । तिष्ठाणे विठ्ठाणे सुभाणि एगंतमीसाणि ॥ ९७ ॥ उरि मिस्साणि जहन्नगो
सुभाणं तओ विसेसहिओ । होइऽसुभाण जहण्णो संखेज्जगुणाणि ठाणाणि ॥ ९८ ॥ विट्ठाणे जवमज्शा हेहा एगंत मीसगाणुवरि ।
एवं तिचउहाणे जवमझाओ य डायठिई ॥ ९९ ॥ अंतो कोडाकोडी सुभविठ्ठाण जवमझो उवरि । एगंतगा विसिट्टा सुभजिट्टा
डायठिइजेहा ॥ १०० ॥ संखेज्जगुणा जीया कमसो एएसु दुविहपगईणं । असुभाणं तिहाणे सव्वुवरि विसेसओ अहिया ॥१०१॥
॥२६॥
कर्मप्रकृतौ
संक्रमकरणं
॥२६॥
एवं बंधणकरणे परूविए सह हि बंधसयगणं । बंधविहाणागिमो सुहमाभिगंतु लहुं होई ॥ १०२ ।। इति बन्धनकरणम् ।।
अथ संक्रमकरणम् --सो संकमोत्ति वुच्चइ जं बंधणपरिणओ पओगणं । पगयंतरत्थदलियं परिणमयई तयणुभावे जं
॥१०३॥ दुसु. वेगे दिद्विदुर्ग बंधेण विणावि सुद्धदिहिस्स । परिणामइ जीसे तं पगईइ पडिग्गहो एसा ॥ १०४ ॥ मोहदुगाउगमूल-
पगडीण न परोप्परंमि संकमणं । संकमबंधुदउबट्टणालिगाईणकरणाई ॥१.०५।। अंतरकरणम्मि कए चरित्तमोहेऽणुपुव्विसंकमणं ।
अन्नत्थ सेसिगाणं च सव्वहिं सब्वहा बंधे॥१०६॥ तिसु आवलियासु समऊणियासु अपाडग्गहा उ संजलण दुसु । आवलियासुं पढमठिईए
सेसासुवि य वेदो ॥१०७॥ साइअणाईधुवअद्भुवा यं सव्वधुवसंतकम्माणं । साइअधुवा य सेसा मिच्छावेयणियनीएहि ॥ १०८ ॥
मिच्छत्तजढा य पडिग्गहम्मि सवधुवबंधपगईओ । नेया चउविगप्पा साई अधुवा य सेसाओ ॥१०९।। पगईठाणेचि तहा पडिग्गहो
संकमो य बोद्धव्यो । पढमंतिमपगईणं पंचसु पंचण्ह दोवि भवे ॥११०॥ नवगच्छक्कचउक्के नवगं छकं च चउसु विइयम्मि । अन्नयरस्सि
अन्नयरावि य वेयणीयगोएसु ॥१११॥ अट्टचउरहियवीसं सत्तरसं : सोलसं च पन्नरसं । वज्जिय संकमठाणाई होति तेवीसई मोहे
॥११२॥ सोलस बारसगट्ट व वीसग तेवीसगाइगे छच्च । वज्जिय मोहस्स पडिग्गहा उ अट्ठारस हवन्ति ॥११३॥ छव्वीससत्तवीसाण
संकमो होइ चउसु ठाणेसु । बावीसपन्नरसगे एकारसइगुणवीसाए ॥ ११४ ॥ सत्तरस एकवीसासु संकमो होइ पन्नवीसाए । नियमा
चउसु गइसु नियमा दिट्ठी कए तिविहे ॥ ११५ ।। बावीसपन्नरसगे सत्तगएक्कारसिगुणवीसासु । तेवीसाए नियमा पंचवि पंचिं.
दिएसु भवे ॥ ११६ ॥ चोद्दसगदसगसत्तगअट्ठारसगे य होइ बावीसाः। नियमा मणुयगईए नियमा दिट्ठी कए दुविहे ॥ ११७ ॥
तेरसगनवगसत्तगसत्तरसंगपणगएक्कवीसासु । एकावीसा संकमइ सुद्धसासाणमीसेसु ॥११८ ॥ एत्तो अविसेसा संकमंति उवसा-
॥२६॥
कर्मप्रकृती
संक्रमकरणं
॥२६२॥
मगे व खवगे वा । उवसामगेसु वीसा य सत्तगे छक्क पणगे य ॥ ११९ ॥ पंचसु एगुणवीसा अट्ठारस पंचगे चउक्के य । चउ-
दस छसु पगईसु तेरसगं छक्क पणगम्मि ॥ १२० ॥पंच चउक्के वारस एकारस पंचगे तिग चउक्के । दसगं चउक्कपणगे नवगं च
तिगम्मि बोद्धव्वं ॥ १२१ ॥ अट्ट दुगतिगचउके सत्तचउक्के तिगे य बोद्धव्या । छक्कं दुगम्मि नियमा पंच तिगे एकगदुगे य
॥ १२२ ॥ चत्तारि तिगचउके तिनि तिगे एकगे य बोद्धव्या । दो दुसु एकाए विय एका एकाए बोद्धव्वा ॥१२३ ॥ अणुपुन्वि-
अणणुपुचि झीणमझोणे य दिहिमोहम्मि । उवसामगे य खवगे य संकमे मग्गणोवाया ॥१२४॥ तिदुगेगसयं छप्पणचउतिगनउई
य इगुणनउईया । अट्ठचउदुगेकसीइय संकमा बारस य छटे ॥ १२५ ॥ तेवीसपंचवीसा छच्चीसा अट्ठवीसगुणतीसा। तीसेकतीस
एगं पडिग्गहा अट्ट नामस्स ॥ १२६ ॥ एकगदुगसय पणचउनउई तो तेरसूणिया वावि। परभत्रियवंधवोच्छेय उपरि सेढीइ एकस्स
॥१२७॥ तिगदुगसयं छपंचगनउई य जइस्स एकतीसाए। एगंतसेढिजोगे वज्जियतीसिगुणतीसासु ॥१२८॥ अट्ठावीसाए वि ते बासी-
इतिसयवज्जिया पंच । ते च्चिय बासीइजुया सेसेसु छन्नउइ य वज्जा ॥१२९॥ ठिइसंकमोत्ति वुच्चइ मूलत्तरपगइओ य जा हि ठिई ।
उव्यट्टिया व ओवट्टिया व पगई निया वणं ॥१३०॥ तीसासत्तरि चत्तालीसावीसुदहिकोडिकोडिण । जेट्ठा आलिगडुगहा सेसाण-
वि आलिगतिगूणा ॥ १३१ ॥ मिच्छत्तस्सुकोसो भिन्नमुहुत्तूणगो उ सम्मते । मिस्सेवंतोकोडाकोडी आहारतित्थयरे ॥ १३२ ॥
सन्यासि जट्टिइगो सावलिगो सो अहाउगाणं तु । बंधुक्कोसुक्कोसो साबाहठिई य जट्ठिइगो ॥ १३३ ॥ आवरणविग्घसणचउकलो-
मंतवेयगाऊणं । एगा ठिई जहन्ना जट्टिइ समयाहिगावलिगा ॥ १३४ ॥ निदादुगरस एका आवलिगदुगं असंखभागो य । जहिइ
हासच्छक्के संखिज्जाओ समाओ य ॥ १३५ ॥ सोणमुहुत्ता जट्ठिइ जहन्नबंधो उ पुरिससँजलणे । जट्टिइ सगऊणजुत्तो आवलिंग-
4-15
॥२६२॥
कर्मप्रकृतौ
संक्रमकरणं
॥२६३॥
दुगूणओ तत्तो ॥ १३६ ॥ जोगतियाण अंतोमुहुत्तिओ सेसियाण पल्लस । भागो असंखियतमो जटिइगो आलिगाइ सह ॥१३७॥
मूलठिई अजहन्नो सत्तण्ह तिहा चउब्बिहो मोहे । सेस विगप्पा तेसिं दुविगप्पा संकमे होति ॥ १३८ ॥ धुवसंतकम्मिगाणं तिहा
चउद्धा चरित्तमोहाणं । अजहन्नो सेसेसु य दुहेतरासिं च सव्वत्थ ॥ १३९ ॥ बन्धाओ उक्कोसो जासिं गंतूण आलिगं परओ ।
उक्कोससामिओ संकमण जासिं दुगं तासि ॥ १४० ॥ तस्संतकम्मिगो बंधिऊण उक्कोसगं मुहत्तंतो । सम्मत्तमीसगाणं आवलिया
सुद्धदिट्ठी उ ॥ १४१ ।। दसणचउक्कविग्यावरणं समयाहिगालिगा छउमो । निहाणावलिगदुगे आवलियअसंखतमसेसे ॥ १४२ ॥
समयाहिगालिगाए सेसाए वेअगस्स कयकरणो । सक्खवगचरमखंडगसंछुमणादिट्टिमोहाणं ॥ १४३ ॥ समउत्सरालिगाए लोभे
सेसाइ सुहुमरागस्स । पढमकसायाण विसंजोयणसंछोभणाए उ ॥ १४४ ॥ चरिमसजोगे जा अत्थि तासि सो चेव सेसगाणं तु ।
खवगकमेण अनियट्टिबायरो वेयगो वेए ॥ १४५ ॥ मूलुत्तरपगइगतो अणुभागे संकमो जहा बंधे । फड्डगनिद्देसो सिं सव्वेयरघा-
यघाईणं ॥१४६॥ सव्वसु देसघाइसु सम्मत्तं तदुवरिं तु वा मिस्स । दारुसमाणस्साणंतमोत्ति मिच्छत्तमुप्पिमओ॥१४७॥ तत्थट्ठपयं
उव्वट्टिया व ओवट्टिया व अविभागा। अणुभागसंकमो एस अन्नपगई निया वावि ॥ १४८ ॥ दुविहपमाणे जेट्ठो सम्मत्तदेसघाइ
दुट्ठाणा । नरतिरियाऊआयवमिस्सेऽविय सव्वघाइम्मि ॥ १४९ ॥ सेसासु चउट्ठाणे मंदो संमत्तपुरिससंजलणे । एगट्टाणे सेसासु
सव्वघाइम्मि दुट्ठाणे ॥ १५० ॥ अजहण्णो तिण्ह तिहा मोहस्स चउबिहो अहाउस्स । एवमणुक्कोसो सेसिगाण तिविहीं अणुक्कोसो
॥ १५१ ॥ सेसा मूलपगइसु दुविहा अह उत्तरासु अजहन्नो । सत्तरसण्ह चउद्धा तिविकप्पो सोलसण्हं तु ॥ १५२ ॥ तिविहो
छत्तीसाए णुकोसो ह नवगस्स य चउद्धा । एयासिं सेसा सेंसगाण सव्वे य दुविगप्पा. ॥१५३ ॥ उक्कोसगं पवंधिय आवलिय-
॥२६३॥
कर्मप्रकृतौ
संक्रमकरण
॥२६४॥
मइच्छिऊण उकोसं । जाव न घाएइ तगं संकमइ य आमुहुत्ततो ॥ १५४ ॥ असुभाणं अन्नयरो सुहुम अपज्जत्तगाइ मिच्छो य ।
वज्जिय असंखवासाउए य मणुओववाए य ॥ १५५ ॥ सव्वत्थायावुज्जोयमणुयगइ पंचगाण आऊणं । समयाहिगालिगा सेसयत्ति
सेसाण जोगंता ॥ १५६ ।। खवगस्संतरकरणे अकए घाईण सुहुमकम्मुवरि । केवलिणो णंतगुणं असन्निओ सेसअसुभाणं ॥ १५७ ॥
सम्मदिहि न हणई सुभाणुभागे असम्मद्दिट्टीवि । सम्मत्तमीसगाणं उक्कोसं वज्जिया खवणं ॥ १५८ ॥ अंतरकरणा उवरि जहन्नठि-
इसंकमो उ जस्स जहिं । घाईणं नियगचरमरसखंडे दिहिमोहदुगे ॥ १५९ ॥ आऊण जहन्नठिई बंधिय जावत्थि संकमो ताव
उव्वलणतित्थसंजोयणा य पढमालियं गंतुं ॥ १६० ॥ सेसाण सुहुम हयसंतकम्मिगो तस्स हेतुओ जाव । बंधइ तावं एगिदिओ
वणेगिदिओ वावि ॥१६१॥ दलियमन्नपगई निज्जइ सो संकमो पएसस्स । उव्वलणो विज्झाओ अहापवत्तो गुणो सव्वो ॥१६२॥
आहारतणू भिन्नमुहुत्ता अविरईगओ पउव्वलए । जा अविरतो ति उव्वलइ पल्लभागे असंखतमे ॥ १६३ ॥ अंतोमुहुत्तमद्धं पल्ला-
संखिज्जमित्तठिइखंडं । उकिरइ पुणोवि तहा ऊणूणमसंखगुणहं जा ॥१६४॥तंदलियं सहाणे समए समए असंखगुणियाए । सेढीए
परठाणे विसेसहाणीए संछुभइ ॥ १६५ ॥ जं दुचरमस्स चरिमे अन्नं संकमइ तेण सव्वंपि । अंगुलअसंखभागेण. हीरए एस
उव्वलणा ॥ १६६ ॥ चरममसंखिजगुणं अणुसमयमसंखगुणियसेढीए । देइ परत्थाणे एव संछुभतीणेवमवि कसिणो ॥ १६७ ॥
एवं मिच्छद्दिहिस्स वेयगं मीसगं ततो पच्छा । एगिदियस्स सुरदुगमओ सव्वेउव्वि निरयदुगं ।। १६८ ॥ सुहुमतसेगो उत्तममओ
य नरदुगमहानियट्टिम्मि । छत्तीसाए नियगे संजोयण दिद्विजुयले य ॥ १६९ ॥ जासि न बंधो गुणभवपच्चओ तासि होइ
विज्झाओ । अंगुलअसंखभागो ववहारो तेण सेसस्स ॥ १७० ॥ गुणसंकमो अवज्झतिगाण असुभाणपुवकरणाई । बंधे अहापबत्तो
॥२६४॥
कर्मप्रकृतो
संक्रमकरणं
॥२६५॥
परित्तिओ वा अबंधेवि ।। १७१ ॥ थोवोवहारकालो गुणसंकमणेणऽसंखगुणणाए । सेसस्स. अहापवत्ते विज्झाए उव्वलणनामे
॥ १७२ ॥ पल्लासंखियभागेणहापवत्तेण सेसगवहारो । उचलणणीव थिबुगो अणुइन्नाए उ जं उदए ॥ १७३ ॥ धुवसंकम-
अजहन्नोऽणुक्कोसो तासि वा विवज्जित्तु । आवरणनवगविग्धं ओरालियसत्तगं चेव १७४ ॥ साइयमाइ. चउद्धा सेसविगप्पा य
सेसगाणं च । सव्यक्गिप्पा नेया साई अधुवा पएसम्मि ॥ १७५ ॥ जो बायरतसकालेणूणं कम्मट्टिइं तु पुढवीए । वायरपज्जत्ताप-
ज्जत्तगदीहेयरद्धासु ॥ १७६ ॥ जोगकसाउकोसो बहुसो निच्चमवि आउबंधं व । जोगजहण्णेणुवरिल्ल ठिइनिसेगं बहुं किच्चा
॥ १७७ ॥ वायरतसेसु तकालमेवमंते. य सत्तमखिईए । सव्वलहुं पज्जत्ता जोगकसायाहिओ बहुसो ॥ १७८ ॥ जोगजवमज्झउवरिं
मुहुत्तमच्छित्तु जीवियवसाणे । तिचरिमदुचरिमसमए पूरित्तु कसायउकस्सं ।। १७९ ॥ जोगुक्कोसं चरिमदुचरिमे समए य चरिमस-
मयम्मि । संपुण्णगुणियकम्मो पगयं तेणेह सामित्ते ।। १८० ॥ तत्तो उन्वट्टित्ता आंवलिगासमयतब्भवत्थस्स । आवरणविग्धचोद्द-
सगोरालियसत्त उक्कोसो ॥ १८१ः॥ कम्मचउक्के असुभाण वज्झमाणीण सुहुमरागते । संछोभणमि नियगे चउवीसाए नियहिस्स
॥. १८२ ॥ तत्तो अणंतरागयसमयादुक्कस्स सायबंधद्धं । बंधिय असायबंधालिगंतसमयम्मि सायस्सः ॥ १८३ ॥ संछोभणाए दो-
ण्हं मोहाणं वेयगस्स खणसेसे । उप्पाइय सम्मत्तं मिच्छ तगए तमतमाए ॥ १८४ ॥ भिन्नमुहुत्ते सेसे तच्चरमावस्सगाणि किच्चे-
स्थ । संजोयणा विसंजोयगस्स संछोभणा पास ॥१८५॥ ईसाणागयपुरिसस्स इत्थियाए व अट्ठवासाए। मासपुहुत्तभहिए नपुंसगे
सवसंक्रमणे ॥ १८६ ।। इत्थीए भोगभूमिसु जीविय वासाणऽसंखियाणि तओ । हस्सठिई देवत्ता सव्यलहुं सबसंछोभे ॥१८७।।
परिसवरित्थिं पूरिय सम्मत्तमसंखवासिय लहिउं । गंता मिच्छत्तमओ जहन्नदेवट्टिई भोच्चा ॥ १८८ ।। आगंतु लई पुरिसं संछु-
॥२६५॥
संक्रमकरणं कर्मप्रकृती ॥२६६॥ भमाणस्स पुरिसवेयस्स । तस्सेव सगे कोहस्स माणमायाणमपि कसिणो ॥ १८९ ॥ चउरुवसमित्तु खिप्पं लोभजसाणं ससंकमस्संते। सुमधुनबंधिगनामाणावालिगं गंतु बंधता ॥ १९० ॥ निसमा य थिरसुभा सम्माधिहिस्स शुभधुवाओऽवि। सुभसंघयणजुयाओ बत्ती- ससयोदहिचियाओ ॥ १९१ ॥ पूरितु पुन्यकोडीपुहुरा संछोभगस्स निरयदुगं । देवगईनवगस्स य सगबंधतालिगं गंतुं ॥ १९२ ॥ राननिरं सम्म अणुपालिय पूरइत्तु मणुयदुर्ग । सत्तमखिनिग्गइए पढमे रामए नरगस्स ॥ १९३ ॥ थावरतज्जाआयात्रुज्जो- याओ नपुंसगसमाओ । आहारगतित्थयर थिरसममुक्कस्स सगकालं ॥ १९४ ॥ चउरुवसमित्तु मोहं मिच्छतगयस्स नीयबंधतो । उन्नागोउकोसो ततो लहुसिज्झो होइ ॥ १९५ ॥ पल्लासखियभागोण कम्मठिइमच्छिओ निगोएसु । सुहुमेसुऽभवियजोग्गं जह- गयं कटु निग्गम्म ॥१०६॥ जोग्गेसु संखवारे सम्म लभिय देसविरयं च । अक्खुत्तो विरई संजोयणहा य तइवारे ॥ १९७ ॥ चउरुवसमिज मोह लहूं खतो भवे खवियकम्मो । पाएण तहिं पगयं पहुच्च काईनि सविसेसं ॥ १९८ ॥ आवरणसत्तगम्मि उ सहोहिणा ते विणोहिजुयलाम्म । निहादगंतराइयहासचउक्के य बंधते ॥ १९९ ॥ सायस्सऽणुवसमिता असायबंधाण चरिमबंधते । खवणाए लोभस्सवि अपुवकरणालिगाते ॥ २०० ॥ अयरच्छावद्विगं गालिय थीवेयथीणगिद्धितिगे। सगखवणहापवत्तस्संत एमेव मिच्छते ॥ २०१॥ हस्सगुणसकमाए पूरथित्ता समीससम्म । चिरसम्मत्ता मिच्छत्तगयस्सुव्वलणथोगो सिं ॥ २०२ ॥ संजोयणाण चतुरुवसमित्तु संजोजइत्तु अप्पळ् । अयरनछावाहिदुगं पालिय सकहप्पवत्तते ॥ २०३ ॥ अट्ठकसायासाए य असुभधुव- बंभि अस्थिरतिगे य । सव्वलहुं खवणाए अहापवत्तस्स चरिमम्मि ॥ २०४ ॥ पुरिसे संजलणतिगे य घोलमाणेण चरमबद्धस्स । सगअंतिमे असाएण समा अरई य सोगो य ॥२०५॥ उचिक्कारसगं उन्नालियं बंधिऊण अप्पद्धं । जिठिई निरयाओ उव्वट्टित्ता ॥२६६॥ HERE उतना कर्मप्रकृती पवर्तन करणे ॥२६७॥ अवन्धित्तु ॥२०६॥ थावरगयस्स चिरउचलणे एयस्स एव उच्चस्स । मणुयदुगस्स य तेउसुवाउसु वा सुहुमबद्धाण ॥२०७ा हस्स कालं बन्धिय विरओ आहारसत्तगं गंतुं । अविरइमहुव्वलंतस्स तस्स जा थोव उबलणा ॥ २०८ ॥ तेवढिसयं उदहीण स चउ- पल्लाहियं अवन्धित्ता । अंते अहप्पवत्तकरणस्स उज्जोवतिरियदुगे ॥ २०९ ॥ इगविगीलंदियजोग्गा अट्ट पज्जत्तगेण सह तासि । तिरियगइसमं नवरं पंचासीउदहिसयं तु ॥ २१० ॥ छत्तीसाए सुभाणं सेढिमणारुहिय सेसगविहीहिं । कटु जहन्नं खवणं अपुब्ब- करणालिया अंते ॥ २११ ॥ सम्मदिहिअजोग्गाण सोलसण्हपि असुभपगईणं । थीवेएण सरिसगं नवरं पढमं तिपल्लेसु ॥ २१२ ॥ नरतिरियाण तिपल्लस्संते ओरालियस्स पाउग्गा | तित्थयरस्स य बन्धा जहन्नओ आलिगं गंतुं ॥ २१३ ॥ इति संक्रमकरणम् अथ उद्वर्त्तनापवर्तनाकरणम्-उबट्टणा ठिईए उदयावलियाए बाहिरठिईणं । होइ अबाह अइच्छावणाउ जावालिया हस्सा ॥ २१४ ॥ आवलियअसंखभागाइ जाच कम्मट्टिइत्ति निक्खेवो । समउत्तरालियाए सावाहाए भवे ऊणे ॥ २१५ ॥ निब्बाधाएणेवं बाधाए संतकम्महिगवन्धो । आवलिअसंखभागादि होइ अइच्छावणा नवरं ॥ २१६ ॥ उन्बटुंतो य ठिई उदया- वलिबाहिरा ठिइविसेसा । निक्खिवह तइअभागे समयहिए सेसमइवइ य ॥ २१७ ॥ वड्डइ तओ अतिच्छावणा उ जावालिगा हवइ पुन्ना । ता निक्लेवो समयाहिगालिग दुगूण कम्मठिई ॥ २१८ ॥ वाधाए समऊणं कंडगमुक्कस्सिया अइत्थवणा । डायठिई किंचूणा ठिइकंडुकस्सगपमाणं ॥ २१९ ॥ चरमं नोब्बट्टिज्जइ जावाणताणि फडगाणि ततो । उस्सक्किय ओकड्डइ एवं उबट्टणाईओ ॥ २२० ॥ थोच पएसगुणहाणि अंतरे दुसु जहन्ननिक्खेवो । कमसो अणंतगुणिओ दुसुवि अइत्थावणा तुल्ला ॥ २२१ ॥ वाघाए- णणुभागक्कंडगमेक्काए बग्गणाऊणं । उकोसो निक्खेवो ससंतबंधो य सविसेसो ॥ २२२ ॥ आबन्धा उक्कड्डइ सयहितोकड्डणा 95%% ॥२६७॥ ने
कर्मप्रकृती
५
उदीरणा-
करणं
॥२६८॥
ठिइरसाणं । किट्टीवज्जे उभयं किट्टिसु ओवट्टणा नवरं ॥ २२३ ॥ इति उद्वर्तनापवर्तनाकरणम् ॥
अथ उदीरणाकरणम्-जं करणेणोकड्डिय उदए दिज्जइ उदीरणा एसा । पगइठिइअणुभागप्पएसमूलुत्तरविभागा ॥२२४॥
मूलपगईसु पंचण्ह तिहा दोहं चउबिहा होइ । आउस्स साइ अधुवा दसुत्तरसउत्तरासिपि ॥ २२५ ॥ मिच्छत्तस्स चउद्धा तिहाय
आवरणविग्धचउदसगे । थिरसुभ सेयर उवघायवज्ज धुवबंधिनामे य ॥ २२६ ॥ घाईणं छउमत्था उदीरगा रागिणो य मोहस्स ।
तइयाऊण पमत्ता जोगंताउत्ति दोण्हं च ॥ २२७ ॥ विग्यावरणधुवाणं छउमत्था जोगिणो उ धुवगाणं । उवधायस्स तणुत्था
तणुकिट्टीणं तणुगरागा ॥२२८॥ तसबायरपज्जत्तग सेयर गइजाइदिहियाणं । आऊग य तन्नामा पत्तेगियरस्स उ तणुत्था ॥२२९॥
आहारग नरतिरिया सरीरदुगवेयए पमोत्तूणं । ओरालाए एवं तदुवंगाए तसजियाओ ॥ २३० ॥ वेउवियाए सुरनेरइया आहारगा
नरो तिरिओ । सन्नी बायरपवणो य लद्धिपज्जत्तगो होज्जा ॥ २३१ ॥ वेउभिउवंगाए तणुतुल्ला पवणवायरं हिच्चा । आहारगाए
विरओ विउव्वयंतो पमत्तो य ॥ २३२ ॥ छण्हं संठाणाणं संघयणाणं च सगलतिरियनरा । देहत्था पज्जत्ता उत्तमसंघयणिणो
सेढी ॥ २३३ ॥ चउरंसस्स तणुत्था उत्तरतणु सगलभोगभूमिगया । देवा इयरे हुंडा तसतिरियनरा य सेवट्टा ॥ २३४ ॥ संघय.
णाणि न उत्तरतणूसु तन्नामगा भवंतरगा । अणुपुयीणं परघ यस्स उ देहेण पज्जत्ता ॥ २३५ ॥ वायरपुढवी आयावस्स य वज्जित्तु
सुहुमसुदुमतसे । उज्जोयस्स य तिरिए उचरदेहो ग देवजई ॥ २३६ ॥ सगलो य इट्टखगई उत्तरतणुदेवभोगभूभिगया । इट्ट-
सराए तसोवि य इयरासि तसा सनेरइया ॥ २३७ ॥ उस्सासस्स सराण य पज्जत्ता आणपाणभासासु । सधन्नूणुस्सासो भासा-
वि य जा न रुज्झंति ॥२३८॥ देवो सुभगाएज्जाण गम्भयकंतिओ य कित्तीए । पज्जत्तो वज्जिना ससुहुमनेरइयसुहुमतसे ॥२३९॥
॥२६८॥
उदीरणा- करणं कर्मप्रकृती ॥२६९॥ गोउत्तमस्स देवा नरा य वइगो चउण्हमियरासिं । तव्वइरित्ता तित्थगरस्स उ सधन्नुयाए भवे ॥२४०॥ इदियपज्जत्तीए दुसमय- पज्जत्तगाए पाउग्गा | निदापयलाणं खीणरागखवगे परिच्चज्ज ॥ २४१ ॥ निहानिदाईणवि असंखवासा य मणुयतिरिया य । वेउव्वाहारतण वज्जित्ता अप्पमत्ते य ॥ २४२ ॥ वेयणियाण पमत्ता ते ते बंधतगा कसायाणं । हासाइछक्कस्स य अपुवकरणस्स चरमंते ॥ २४३ ॥ जावूणखणो पढमो सुहरइहासाणमेवमियरासिं । देवा नेरइयावि य भवडिई केइ नेरइया ॥ २४४ ॥ पंचण्डं च चउण्ई विडए एक्काइ जा दसण्हं तु । तिगहीणाई मोहे मिच्छे सत्ताइ जाब दस ॥ २४५॥ सासणमोसे नव अविरए य छाई परम्मि पंचाई । अहरिए य चउराइ सत्त छच्चोवरिल्लंमि ॥२४६॥ अनियट्टिम्मि दुगेगं लोभो तणुरागेगो(गएग) चउवीसा । एकगछक्केकारस दस सत्त चउक्क एकाओ ॥२४७॥ एग वियाला पण्णाइ मत्तपण्णत्ति गुणिसु नामस्स । नव सत्त तिनि अट्ठ य छ पंच य अप्पमत्ते दो ॥ २४८ ॥ एगं पंचसु एकम्मि अट्ठ ठाणकमेण भंगावि । एक्कग तीसेक्कारस इगवीस सवार तिसए य ॥ २४९ ॥ इगवीसा छच्च सया छहि अहिया नव सया य एगहिया । अउणुत्तराणि चूउदस सयाणि गुणनउइ पंचसया ॥ २५० ॥ पंच नव नवगछ- काणि गईसु ठाणाणि सेसकम्माणं । एगेगमेव नेयं साहित्तंगेगपगईउ ॥ २५१ ॥ संपत्तिए अ उदए पओगओ दिस्सए उईरण सा। सेचीका ठिइहिंतो जाहिंतो तत्तिगा एसा ॥ २५२ ॥ मूलठिई अजहन्ना मोहस्स चउन्धिहा तिहा सेसा । वेयणियाऊण दुहा सेस- विगप्पा उ सन्यासि ॥ २५३ ॥ मिच्छत्तस्स चउद्धा अजहन्ना धुवउदारणाण तिहा । सेस विगप्पा दुविहा सव्वविगप्पा य सेसाणं ॥ २५४ ॥ अद्धाच्छेओ सामित्तंपि य ठिइसकमे जहा नवरं । तव्वेइसु निरयगईए वावि तिसु हिडिमखिइसु ॥ २५५ ॥ देवगति- देवमणुयाणुपुब्बी आयाव विगलसुहुमातिगे । अंतोमुहुत्त भग्गा तावइगूणं तदुक्कस्सं ॥ २५६ ॥ तित्थयरस्स य पल्लासंखिज्जइमे ॥२६९॥ SRESSNESRESS कर्मप्रकृती उदीरणा- करणं ॥२७०॥ जहन्नगे इत्तो । थावरजहन्नसंतेण समं अहिंग व बन्धन्तो ॥ २५७ ॥ गन्तॄणावलिमित्तं कसायबारसगभयदुगुंछाणं । निद्दाइपंचगस्स य आयात्रुज्जोयनामस्स ॥२५८॥ एगिदियजोग्गाणं इयरा बंधित्तु आलिगं गन्तुं । एगिदियागए तट्टिईए जाईणमवि एवं ॥२५९॥ यणिया नोकसाया समत्तसंघयणपंचनीयाण । तिरियदुग अयस दूभगणाइज्जाणं च सनिगए ॥ २६० ॥ अमणागयस्स चिरठिइ अंत सुरनरयगइउवंगाणं । अणुपुब्बी तिसमइगे नराण एगिदियागयगे ॥ २६१ ॥ समयाहिगालियाए पढमठिईए उ सेसवैलाए । मिच्छत्ते वेएसु य संजलणासुवि य समत्ते ॥ २६२ ॥ पल्लासंखियभागूणुदही एगिदियागए मिस्से । बेसत्तभागवेउन्धियाए पवण- स्स तस्संते ॥ २६३ ॥ चउरुवसमेत्तु पेज पच्छा मिच्छं खवेत्तु तेत्तीसा । उक्कोससंजमद्धा अंते सुतणूउवंगाणं ॥ २६४ ॥ छउ- मत्थखीणरागे चउदस समयाहिगालिगठिईए । सेसाणुदीरणंते भिन्नमुहुत्तो ठिईकालो ॥ २६५ ॥ अणुभागुदीरणाए सन्ना य सुभा- सुभा विवागो य । अणुभागबंधभणिया नाणत्तं पच्चया चेमे ॥ २६६ ॥ मीसं दुट्ठाणे सयघाइ दुट्ठाण एगठाणे य । सम्मत्तमंतरायं च देसघाई अचक्खू य ॥ २६७ ॥ ठाणेसु चउसु अपुपं दुट्ठाणे कक्कडं च गुरुकं च । अणुपुब्बीओ तीसं नरतिरिएगंतजोग्गा य ॥ २६८ ॥ वेया एगट्ठाणे दहाणे वा अचक्खु चक्खू य । जस्सत्थि एगमवि अक्खरं तु तस्संगठाणाणि ॥ २६९ ॥ मणनाणं सेस- समं मीसगसम्मत्तमवि य पावेसु । छठाणवडियहीणा संतुकस्सा उदीरणया ॥२७० ॥ विरियंतरायकेवलदसणमोहणीयणाणवरणाणं । असमत्तपज्जएसु सव्वदव्येसु उ विवागो ॥ २७१ ॥ गुरुलघुगा पंतपएसिएसु चक्खुस्स रूविदव्वेसु । ओहिस्स गहणधारणजोग्गे सेसंतरायाणं ॥ २७२ ॥ वेउब्वियतेयगकम्मवन्नरसगंधनिद्धलुक्खाओ । सोउण्हथिरसुभेयरअगुरुलघुगो य नरतिरिए ॥ २७३ ॥ चउरंसमउयलहुगापरघाउज्जोयइट्ठखगइसरा । पत्तेगतणू उत्तरतणूस दोसुविय तणू तइया ॥२७४ ॥ देसविरयविरयाणं सुभगाएज्ज- R कर !!२७०॥
उदीरणा-
करणं
कर्मप्रकृता
॥२७॥
जसकित्तिउच्चाणं । पुव्वाणुपुब्बिगाए असंखभागो थियाईणं ॥२७५॥ तित्थयरं घाईणि य परिणाम(य)पच्चयाणि सेसाओ। भवपचझ्या
पुब्बुत्तावि य पुब्बुत्तसेसाणं ॥२७६॥ घाईणं अजहन्ना दोण्हमणुकोसियाओ तिविहाओ । वेयणिएणुकोसा अजहन्ना मोहणीए उ
॥२७७|| साइअणाई धुव अदुवा य तस्सेसिगाय दुविगप्पा। आउस्स साइ अधुवा सव्वविगप्पा उ विनया ॥२७८॥ मउलहुगाणुकोसा
चउन्विहा तिहमति य अजहन्ना। णाइगधुवा य अधुवा वीसाए होयणुकोसा ॥२७९॥ तेवीसाए अजहन्नाऽविय एयासिं सेसगविगप्पा।
सम्वविगप्पा सेसाण वावि अधुवा य साई य ॥२८०॥ दाणाइ अचक्खूणं जेट्ठा आइम्मि हीणलद्धिस्स । सुहुमस्स चक्खुणो पुण
तेइंदिय सबपज्जत्ते ।।२८१॥ निदाइपंचगस्स य मज्झिमपरिणामसंकिलिट्ठस्स । अपुमादि असायाणं निरए जेट्ठा ठिइसमत्ते ॥२८२॥
पंचिंदियतसवायरपज्जत्तगसाइसुस्सरगईणं । वेउब्बुस्सासाणं देवो जेटिइसमत्तो ॥ २८३ ॥ सम्मत्तमीसगाणं सेकाले गहिहिइत्ति
मिच्छत्तं । हासरईणं सहसारगस्स पज्जत्तदेवस्स ॥२८४॥ गइहुंड्डुवघायाणि खडगइनीयाण दुहचउकस्स । निरउकस्स समत्ते अस-
मत्ताए नरस्सते ॥ २८५ ॥ कक्खडगुरुसंघयणात्थीपुमसंठाणतिरियनामाणं । पंचिंदिओ तिरिक्खो अट्ठमवासहवासाओ ॥ २८६ ॥
मणुओरालियवज्जरिसहाण मणुओ तिपल्लपज्जत्तो । नियगठिई उकोसो पज्जत्तो आउगाणीप ॥ २८७ ॥ हस्सटिइ पज्जत्ता
तन्नामा विगलजाइसुहुमाणं । थावरनिगोयएगिदियाणमवि बायरो नवरिं ॥ २८८ ॥ आहारतणू पज्जत्तगो य चउरंसमउयलहु-
गाणं । पत्तेयखगइपरघायाहारतणूण य विसुद्धो ॥ २८९ ॥ उत्तरवेउबिजई उज्जोवस्सायवस्स खरपुढवी । नियगगईणं भणिया
तइए समएऽणुपुब्बीणं ॥ २९० ॥ जोगते सेसाणं सुभाणमियरासि चउसुवि गईसु । पज्जत्तुक्कडमिच्छस्सोहीणमणोहिलद्धिस्स
॥ २९१ ॥ मुयकेवलिणो महसुयचक्खुअचक्खुणुदीरणा मंदा । विपुलपरमोहिगाणं मणणाणोहीदुगस्सावि ॥ २९२॥ खब-
॥२७॥
LER उदीरणा- करणं कर्मप्रकृती ॥२७२॥ णाए विग्धकेवलसंजलणाण य सनोकसायाणं । सयसयउदीरणंते निदापयलाणमुवसंते ॥ २९३ ॥ निद्दानिद्दाईणं पमत्तविरए विसु- ज्झमाणम्मि । वेयगसम्मत्तस्स उ सगखवणोदीरणाचरमे ॥ २९४ ॥ सेकाले सम्मत्तं ससंजमं गिण्हओ य तेरसगं । सम्मत्तमेव मीसे आऊण जहन्नगठिईसु ॥ २९५ ॥ पोग्गलविवागियाणं भवाइसमये विसेसमवि चासिं । आइतणूणं दोण्हं सुहुमो वाऊ य अप्पाऊ ॥ २९६ ॥ बेइंदिय अप्पाउग निरय चिरठिई असनिणो वावि । अंगोवंगाणाहारगाए जइणोऽप्पकालम्मि ॥२९७॥ अमणो चउरं- सुसभाणप्पाऊ सगचिरट्टिई सेसे । संघयणाण य मणुओ हुंडुवघायाणमवि सुहुमो ॥ २९८ ॥ सेवट्टस्स विइंदिय बारसवासस्स मउ- यलहुगाणं । सन्नि विसुद्धाणाहारगस्स वीसा अइकिलिडे ॥ २९९ ॥ पत्तेगमुरालसमं इयरं हुंडेण तस्स परघाओ । अप्पाउस्स य आयावुज्जोयाणमवि तज्जोगो ॥ ३०० ॥ जा नाउज्जियकरणं तित्थगरस्स नवगस्स जोगते । कक्खडगुरूणमंते नियत्तमाणस्स केवलिणो ॥३०१॥ सेसाण पगइवेई मज्झिमपरिणमपरिणओ होज्जा । पच्चयसुभासुभावि य चिंतिय नेओ विवागे य ॥३०२॥ पंचण्हमणुकोसा तिहा पएसे चउबिहा दोण्हं । सेसविगप्पा दुविहा समविगप्पा य आउस्स ॥ ३०३ ॥ मिच्छत्तस्स चउद्धा सग- यालाए तिहा अणुक्कोसा । सेसविगप्पा दुविहा सबविगप्पा य सेसाणं ॥ ३०४ ॥ अणुभागुदीरणाए जहन्न- सामी पएसजेट्टाए । घाईणं अन्नयरो ओहीण विणोहिलंभेण ॥ ३०५ ॥ वेयणियाणं गहिहिइ सेकाले अप्पमायमिय विरओ । संघयणपणगतणुदुगउज्जोया अप्पमत्तस्स ॥ ३०६ ॥ देवनिरयाउगाणं जहनजेट्टिई गुरुअसाए । इयूराऊणवि अट्ठमवासे णेयोऽ- हवासाऊ ॥ ३०७ ॥ एगंत तिरियजोग्गा नियगविसिढेसु तह अपज्जत्ता । समुच्छिममणुयंते तिरियगई देसविरयस्स ॥ ३०८ ॥ अणुपुब्धिगइदुगाणं सम्मद्दिट्टी उ दूभगाईणं । नीयस्स य सेकाले गहिहिइ विरयति सो चेव ॥ ३०९ ॥ जोगतुदीरगाणं जोगते ॥२७२॥ :-*-14 कर्मप्रकृती उदीरणा- करण ॥२७॥ सरदुगाणुपाणूणं । नियगते केवलिणो सव्वविसुद्धीए सव्वासि ॥ ३१ ॥ तप्पगओदीरगतिसंकिलिट्ठभावो अ सव्वपगईणं । नेयो जहन्नसामी अणुभागुत्तो य तित्थयरे ॥ ३११ ॥ ओहीणं ओहिजुए अइसुहवेई य आउगाणं तु । पढमस्स जहन्नठिई सेसाणुकोसग- ठिईओ ॥ ३१२ ॥ इति उदीरणाकरणम् ।। अथ उपशमनाकरणम्-करणकयाऽकरणावि य दुविहा उवसामण स्थ विइयाए । अकरणअणुइनाए अणुओगधरे पणिव- यामि ॥ ३१३ ।। सव्वस्स य देसस्स य करणुवसमणा दुसन्नि एकिका । सव्यस्स गुणपसत्था देसस्सवि तासि विवरीया ॥ ३१४॥ सन्युवसमणा मोहस्सेव उ तस्सुवसमक्किया जोग्गो । पंचदिओ उ सन्नी पज्जत्तो लद्धितिगजुत्तो ॥ ३१५ ।। पुव्वंपि विसुज्झतो गठियमत्ताणहक्कमिय सोहिं । अन्नयरे सागारे जोगे य विसुद्धलेसासु ॥ ३१६ ॥ ठिइ सत्तकम्म अंतोकोडीकोडी करेत्तु सत्तण्हं । दुट्ठाणं चउठाणे असुभ सुभाणं च अणुभागं ॥ ३१७ ॥ बंधतो धुवपगडी भवपाउग्गा सुभा अणाऊ य । जोगवसा य पएसं उक्को- स मज्झिम जहण्णं ॥३१८॥ ठिबंधद्धापूरे नवबंधं पल्लसंखभागणं । असुभमुभाणणुभागं अणंतगुणहाणिवुड्डोहिं ॥ ३१९ ॥ करणं अहापवत्त अपुल्वकरणमनियट्टिकरणं च । अंतोमुद्दत्तियाई उवसंतद्धं च लहइ कमा ॥ ३२० ।। अणुसमयं पड्तो अज्झवसाणाण- पंतगुणणाए । परिणामडाणाणं दोसुवि लोगा असंखिज्जा ॥ ३२१ ॥ मंदविसोही पढमस्स संखभागाहि पढमसमयम्मि । उक्क- सं उप्पिमहो एक्फेकं दोण्ह जीवाणं ॥ ३२२ ।। आचरमाओ सेसुक्कोसं पुवप्पवत्तमिइनामं । विइयस्स बिझ्यसमए जहण्णमवि अणतरुक्कस्सा ।। ३२३ । निव्वयणमवि ततो से ठिइरसघायठिइबंधगदा उ । गुणसेढीचि य समगं पढमे समये पवत्तंति ।। ३२४ ।। उयहिपुहुत्तुक्कस्स इयरं पल्लस्सऽसंखतमभागो । ठिइकंडगमणुभागाणणंतभागा मुहुत्तंते ॥ ३२५ ॥ अणुभागकंडगाणं बहुहिं सह- ॥२७३॥ 66
कर्मप्रकृती
सर्वोप-
शमना
॥२७४॥
स्सेहिं पूरए एक्कं । ठिइकंड सहस्सेहिं तेसि बीयं समाणेहिं ॥ ३२६ ॥ गुणसेढी निक्खेवो समये समये असंखगुणणाए । अद्वादु-
गाइरित्तो सेसे सेसे य निक्खेवो ॥ ३२७ ॥ अनियट्टिम्मिवि एवं तुल्ले काले समा तओ नामं । संखिज्जइमे सेसे भिन्नमुहुत्तं अहो
मुच्चा ॥ ३२८ ॥ किंचूणमुहुत्तसमं ठिइबंधद्धाइ अंतरं किच्चा । आवलिदुगेकसेसे आगाल उदीरणा समिया ॥ ३२९ ॥ मिच्छत्तुदए
खीणे लहए सम्मत्तमोवसमियं सो । लंभेण जस्स लब्भइ आयहियमलद्धपुव्वं जं ॥ ३३० ॥ तं कालं बीयठिइ तिहाणुभागेण देस-
घाइ त्थ । सम्मत्तं सम्मिस्सं मिच्छत्तं सबधाईओ ॥ ३३१ ॥ पढमे समए थोवो सम्मने मीसए असंखगुणो । अणुसमयमवि य
कमसो भिन्नमुहुत्ता हि विज्झाओ ॥ ३३२ ॥ ठिइरसघाओ गुणसेढीविय तावपि आउवज्जाणं । पढमठिइए एगदुगावलिसेसम्मि
मिच्छत्ते ॥ ३३३ ॥ उवसंतद्धा अंते विहिणा ओकड्डियस्स दलियस्स । अज्झवसाणणुरुवस्सुदओ तिसु एक्कयरयस्स ॥ ३३४ ॥
सम्मत्तपढमलंभो सव्वोवसमा तहा विगिट्ठो य । छालिगसेसाइ परं आसाणं कोइ गच्छज्जा॥३३५॥ सम्मदिट्ठी जीवो उवइट्टे पवयणं
तु सद्दहइ । सद्दहइ असन्भावं अजाणमाणो गुरुनियोगा ॥३३६॥ मिच्छट्ठिी नियमा उवइट्ट पक्यणं न सहइ । सद्दहइ असम्भावं
उवइ8 वा अणुवइडं ॥३३७॥ सम्मामिच्छद्दिट्टी सागारे वा तहा अणागारे । अह वंजणोग्गहम्मि य सागारे होइ नायव्वो ॥३३८ ॥
वेयगसम्मद्दिट्टी चरित्तमोहुवसमाए चिट्ठतो । अजओ देसजई वा विरतो व विसोहिअद्धाए ॥३३९॥ अनाणाणभुवगमजयणाहजओ
अवज्जविरईए । एगव्बयाई चरिमो अणुमइमित्तोत्ति देसजई ॥ ३४० ॥ अणुमइविरओ य जई दोण्हवि करणाणि दोण्णि न उ
तइयं । पच्छा गुणसेढी सिं तावइया आलिगा उप्पि ॥ ३४१ ॥ परिणामपच्चया उ णाभोगगया गया अकरणा उ
गुणसेढी सिं निचं परिणामा हाणिवुड्डिजुया ॥ ३४२ ॥ चउगइया पज्जता तिन्निवि संयोयणा विजोयंति ।
॥२७४॥
कर्मप्रकृता
सर्वोप-
शमना
॥२७५॥
करणेहिं तीहिं सहिया नंतरकरणं उपसमो वा ॥ ३४३ ॥ दसणमोहेवि तहा कयकरणद्धाइ पच्छिमे होइ ।
जिणकालगो मणुस्सो पट्ठवगो अट्ठवासुप्पिं ॥ ३४४ ॥ अहवा दंसणमोहं पुव्वं उवसामइत्तु सामन्ने । पढमठिईमावालयं करेइ दोण्हं
अणुदियाणं ॥ ३४५ ॥ अद्धापरिवित्तोओ पमत्त इयरे सहस्ससो किचा । करणााण तिन्नि कुणए तइयविससे इमे सुणसु ॥३४६ ॥
अंतोकोडाकोडी संतं अनियट्टिणो य उदहीणं । बंधो अंतोकोडी पुन्यकमा हाणि अप्पबहू ॥ ३४७ ॥ ठिइकंडगमुक्कस्सपि तस्स
पल्लस्सऽसंखतमभागो । ठिइबंधबहुसहस्से सेक्केक्कं जं भणिस्सामो ॥३४८॥ पल्लादिवड्डविपल्लाणि जाव पल्लस्स संखगुणहाणी ।
मोहस्स जाच पल्लं संखज्जइभागहाऽमोहा ॥३४९॥ तो नवरमसंखगुणा एकपहारेण तीसगाणमहो । मोहे वीसग हेट्ठा य तीसगाणु-
प्पि तइयं च ।। ३५० ॥ तो तीसगाणमुप्पि च वीसगाई असंखगुणणाए । तइयं च वीसगाहि य विसेसमाहियं कमेणेति ॥ ३५१॥
अहुदीरणा असंखेज्जसमयबदाण देसघाइ स्थ । दाणंतराय मणपज्जवं च तो ओहिदुगलाभो ॥३५२॥ सुयभोगाचक्खूओ चक्खू य
ततो मई सपरिभोगा । विरियं च असेढिगया बंधति उ सव्वघाईणि ॥ ३५३ ।। संजमघाईणतरमेत्थ उ पढमहिई य अन्नयरे ।
संजलणावेयाणं वेइज्जंतीण कालसमा ।। ३५४ ॥ दुसमयकयंतरे आलिगाण छण्हं उदीरणाभिनवे । मोहे एक्कट्ठाणे बंधुदया
संखवासाणि ।। ३५५ ॥ संखगुणहाणिबंधो एत्तो सेसाण संखगुणहाणी । पढमसमए नपुंसं असंखगुणणाइ जावंतो ॥ ३५६ ।।
एवित्थी संसतमे गयम्मि घाईण संखवासाणि । संखगुणहाणि एत्तो देसावरणाणुदगराई ॥३५७॥ ता सत्तण्हं एवं संखतमे संखवा-
सितो दोण्हं । विइयो पुण ठिबंधो सव्वेसि संखवासाणि ॥ ३५८ ॥ छस्सुवसमिज्जमाणे सेक्का उदयट्टिई पुरिससेसा । समऊणा-
पलिगद्गे बद्धायि य तावदाए ॥ ३५९ ॥ तिविहमवेओ कोई कमेण सेसेवि तिविहतिविहेवि । पुरिससमा संजलणा पढमठिई
॥२७५॥
-
कर्मप्रकृती
सर्वोप-
शमना
॥२७६॥
आलिगा अहिगा ॥३६० ॥लोभस्स बे तिभागा ठिइय विभागोत्थ किटकरणद्धा । एगप्फागवग्गणअणंतभागो उ ता हेवा ॥३६१॥
अ[समयं सेढीए असंखगुणहाणि जा अपुवाओ । तबिवरीयं दलिय जहन्नगाई विसेसूणं ॥ ३६२ ॥ अणुभागो णतगुणो चाउ-
म्मासाइ संखभागणो । मोहे दिवसपुत्तं किट्टीकरणाइसमयम्मि ॥ ३६३ ॥ भिनमुहतो सखिज्जेसु य घाईण दिणपुहुत्तं तु ।
वाससहस्सपुहुत्तं अतोदिवसस्स अंते सि ॥ ३६४ ॥ वाससहस्सपुहुना विवस्स अंतो अघाइकम्माणं । लोभस्स अणुवसंत किट्टीओ
जं च पुच्युतं ।। ३६५ ।। सेसद्ध तणुरागो तावइया फिट्टियो य पढमठिई । वज्जिय असंखभागं हेहुवरिमुदीरई सेसा ॥ ३६६ ॥
गिण्हतो य मुयंतो असंखभागं तु चरमसमयम्मि । उपसामेइ य बिईयठिइंपि पुव्यं व सव्वद्धं ॥ ३६७ ॥ उवसंतद्धा भिन्नमुहुत्तो
तीसे य संखतमतुल्ला । गुणसेढी सव्वद्धं तुल्ला य पएसकालेहिं ॥ ३६८ ॥ उवसंता य अकरणा संकमणोवट्टणा य दिहितगे।
पच्छाणुपुब्बिगाए परिवडइ पमत्तपिरतोति ॥३६९॥ ओकविता बिइटिइहिं उदयादिसुं खिवइ दवं । सेढीइ विसेसणं आवलिउप्पि
असंखगुणं ॥ ३७० ॥ वेइज्जंतीणेवं इयरासि आलिगाइ बाहिरओ । न हि-संकमोणुपुब्धि छावलिगोदीरणाउप्पिं ॥ ३७१ ॥
वेइज्जमाणसंजलणद्धाए अहिगा उ मोहगुणसेढी । तुल्ला य जयारूढो अतो य सेसेहि से तुल्ला ॥ ३७२ ॥ खवगुवसामगप-
उिवयमाणदुगुणो तहिं तहिं बंधो । अणुभागो गंतगुणो असुभाण सुभाण विवरीओ ॥ ३७३ ॥ किच्चा पमत्ततदियरठाणे परियत्ति
बहुसहस्साणि । हिडिल्लाणंतरदुर्ग आसाणं वावि गच्छिज्जा ॥३७४॥ उवसमसम्मत्सद्धा अंतो आउक्खया धुवं देवो। तिसु आउगेसु
बढेसु जेण सेटिं न आरुहइ ॥३७५॥ उग्घाडियाणि करणाणि उदयटिइमाइगंइयरतुल्लं । एगभवे दुक्खुत्तो चरित्तमोहं उवसमेइ॥३७६॥
उदयं वज्जी इत्थी इत्थि समयइ अवेयगा सत्त । तह परिसवरो परिसवरि इत्थि समगं कमारुद्ध ॥ ३७७ ॥ इति सर्वोपशमना ॥
454
॥२७६॥
मगनियाट्टिी णुपि । जा उसमे चउद्धा मूलुत्तरणाइसंताआ ॥ ३८० ॥ चउरादिजुया वीसा एकवीसा . य मोहठाणाणि । संकम- अथ देशोपशमना-पगइठिई अणुभागप्पएसमूलुत्तराहि पविभत्ता । देसकरणोबसमणा तीए समियस्स अट्ठपयं ॥ ३७८ ॥ उब्यट्टणओवट्टणमंकमणाई च तिन्नि करणाई । पगईतयासमईओ पहू नियट्टिमि बटुंतो ॥ ३७९ ॥ दमणमोहाणताणुबंधिणं दिशापशम ना निर्धा निकाच कर्मप्रकृती ॥२७७॥ नियट्टिपाउग्गाई सजसाई नामस्स ॥ ३८१ ॥ ठिइसंकम व्य ठिइउवसमणा णवरिं जहनिया कज्जा । अन्भवसिद्धि जहन्ना उबल- गनियट्टिगे वियरा ॥ ३८२ ॥ अणुभागसंकमसमा अणुभागुवसामणा नियट्टिीम्म । संकमपएसतुल्ला पएसुवसामणा चेत्थ ॥ ३८३ ।। इति देशोपशमना ।। अथ नित्तिनिकाचनाकरणम्-देसोवसमणतुल्ला होइ निहत्ती निकाइया नवरं । संकमणंपि निहत्तीइ नत्थि सेमाण वियरम्स ।।३८४।। गुणसेढिपएसग्गं थोवं पत्तेगसो असंखगुणं । उवसमणाइसुतीसुवि संकमणेहप्पबत्ते य।।३८५॥ थोवा कसाय- उदया ठिइबंधोदीरणा य संक्रमणा । उवसमणाइसु अज्झवसाया कमसो असंखगुणा ॥३८६॥ इति निद्धत्तिनिकाचनाकरणम् ॥ अथ उदयः-उदओ उदीरणाए तुल्लो मोत्तण एकचत्तालं | आवरणविग्यसंजलणलोभवेए य दिद्विदुगं ॥ ३८७ ॥ आलि- गमहिगं एति आउगाणंपि अप्पमत्तावि । वेयणियाण य दुसमय तणुपज्जत्ता य निदाओ ॥ ३८८ ॥ मणुयगइजाइतसवायरं च पज्जत्तसुभगमाएज्ज । जसकित्ति मुञ्चगोयं चाजोगी केइ तित्थयरं ॥ ३८९ ॥ ठिइउदओचि ठिइक्खयपओगसा ठिइउदीरणा अहिगो । उदयठिईए हस्सो छत्तीसा एग उदयठिई ॥ ३० ॥ अणुभागुदओवि जहन्न नवरि आवरण विग्यवेयाणं । संजलणलो- मसम्मताण य गंतूणमावलिगं ।। ३९१ ॥ अजहन्नाणुकोसा चउ तिहा छण्ह चउबिहा मोहे । आउस्स साइ अधुवा सेसविगप्पा ॥२७७
दयकरणं
कर्मप्रकृती
॥२७८॥
य सव्वेसि ॥ ३९२ ॥ अजहन्नाणुकोसो सगयालाए चउत्तिहा चउहा । मिच्छत्ते सेसासिं दुविहा सव्वे य सेसाणं ॥३९३ ॥ सम्म-
तुप्पा सावय विरए संजोयणाविणासे य । दंसणमोहक्खवगे कसाय उवसामगुवसंते ॥ ३९४ ॥ खवगे य खीणमोहे जिणे य दुविहे
असंखगुणसेढी । उदओ तधिवरीओ कालो संखेज्जगुणसेढी ॥ ३९५ ॥ तिन्निवि पढमिल्लाओ मिच्छत्तगएवि होज्ज अन्नभवे ।
पगयं तु गुणियकम्मे गुणसेढीसीसगाणुदये ॥ ३९६ ॥ आवरणविग्धमोहाण जिणोदइयाण वावि नियगते। लहुखवणाए ओहीणs-
णोलिद्धिस्स उकस्सो ॥३९७॥ उवसंतपढमगुणसेढोए निदादुगस्स तस्सेव । पावइ सीसगमुदयंति जा य देवस्स सुरनवगे ॥३९८॥
मिच्छत्तमीसणंताणुवंधिअसमत्तथीणगिद्धोणं । तिरिउदएगंताण य बिइया तइया य गुणसेढी ॥ ३९९ ॥ अंतरकरणं होहित्ति जा य
देवस्स त मुहुत्तंतो । अट्ठण्ह कसायाणं छण्हपि य नोकसायाणं ॥४००॥ हस्सठिई बंधित्ता अद्धाजोगाइठिहानसेगाणं । उक्स्सपए
पढमोदयम्मि सुरनारगाऊणं ॥ ४०१ ॥ अद्धाजोगुकोसो बधित्ता भोगभूमिगेसु लहुं । सब्बप्पजीवियं वज्जइत्तु ओवट्टिया दोण्हं
॥ ४०२ ॥ दूभगणाएज्जाजस गइदुगअणुपुन्वितिगसनीयाणं । दसणमोहक्खवणे देसविरइ विरइ गुणसेढी ॥ ४०३ ॥ संघयण-
पंचगस्स य बिइयाई तिनि होति गुणसेढी । आहारगउज्जोयाणुत्तरतणु अप्पमत्तस्स ॥ ४०४॥ बेइंदिय थावरगो कम्मं काऊण
तस्समं खिप्पं । आयावस्स उ तव्येइ पढमसमयम्मि वटुंतो ॥ ४०५ ॥ पगयं तु खवियकम्मे जहन्नसामी जहन्नदेवठिइ । भिन्नमु-
हुत्ते सेसे मिच्छत्तगतो अतिकिलिट्ठो ॥ ४०६ ॥ कालगएगिदियगो पढमे समये व मइसुयावरणे । केवलदुगमणपज्जवचक्खुअ-
चक्खूण आवग्णा ॥ ४.७ ॥ ओहोण संजमाओ देवत्तगए गयस्स मिच्छत्तं । उक्कोसठिबंधे विकड्डणा आलिगं गंतुं ॥ ४०८ ॥
वेयणियंतरसोगारउच्च ओहि व्व निद्दपयला य । उकस्स ठिईबंधा पडिभग्गपवेइया नवरं ॥ ४०९ ॥ परिसवरतिरियथावरनीयंपि
॥२७८॥
कमग्रता
उदयकरणं
॥२७९॥
य मइसमं नवरि तिन्नि । निदानिद्दा इंदियपज्जत्ती पढमसमयम्मि ॥ ४१० ॥दसणमोहे तिविहे उदीरणुदए उ आलिगं गंतुं ।
सत्तरसहवि एवं उबसमइत्ता गए देवे ॥ ४११ ।। चउरुवसमित्तु पच्छा संजोइय दहिकालसम्मत्ता । मिच्छत्तगए आवलिगाए
संजोयणाणं तु ॥ ४१२ ।। इत्थीए संजमभत्रे सव्वनिरुद्धम्मि गंतु मिच्छत्तं । देवीए लहुमिच्छी जेट्टठिइ आलिगं गंतुं ॥ ४१३ ।।
अप्पद्धाजोगचियाणाऊणुकस्सगठिईणते । उवरि थोवनिसेगे चिरतिव्यासायवेईणं ।। ४१४ ॥ संजोयणा विजोजिय देवभव जहन्नगे
अनिरुद्धे । पंधिय उक्कस्सठिई गंतूणेगिदिया सन्नी ॥ ४१५ ॥ सबलहुं नरयगए निरयगई तम्मि सव्वपज्जत्ते । अणुपुब्बीओ य
गईतुल्ला नेया भवादिम्मि ॥ ४१६ ॥ देवगई ओहिसमा नवरि उज्जोयवेयगो ताहे । आहार जाय अइचिरसंजममणुपालिऊणते
॥ ४१७ ॥ सेसाणं चक्खुसमं तंमि व अनमि व भवे अचिरा । तज्जोगा बहुगीओ पवेययंतस्स ता ताओ ॥४१८॥ इति उदयः
अथ सत्ता-मूलुत्तरपगइगयं चउनिहं संतकम्ममवि नेयं । धुवमद्धवणाईयं अट्ठण्हं मूलपगईणं ॥ ४१९ ॥ दिहिदुगाउगछ-
ग्गति तणुचोदसगं च तित्थगरमुच्चं । दुविहं पढमकसाया होति चउद्धा तिहा सेसा ॥४२०॥ छउमत्थंता चउदस दुचरमसमयंमि
अत्थि दो निदा । बद्धाणि ताव आऊणि वेइयाई ति जा कसिणं ।। ४२१ ॥ तिसु मिच्छत्तं नियमा अट्ठसु ठाणेसु होइ भइयव्यं ।
आसाणे सम नियमा सम्मं दससु भज्ज ।।४२२॥ विड्यतईएसु मिस्सं नियमा ठाणनवगम्मि भयणिज्जं । संजोयणा उ नियमा
दुमु पंचसु होइ भइयव्वं ॥ ४२३ । खवगानियट्टिअद्धा संखिज्जा हॉति अट्ठवि कसाया। निरयतिरियतेरसगं निदानिद्दातिगेणु-
चरिं ।। ४२४ ॥ अपुमित्थाए समं वा हासच्छक्कं च पुरिससंजलणा । पत्तेगं तस्स कमा तणुरागंतोत्ति लोभो य ॥ ४२५ ॥
मणुयगइजाइतसवायरं च पज्जत्तसुभगआएज्जं । जसकित्ती तित्थयरं वेयणिउच्चं च मणुयाणं ॥ ४२६ ॥ भवचरिमस्समयम्मि उ
॥२७९॥
दयकरणं R कर्मप्रकृतो ॥२८॥ तम्मग्गिल्लसमयम्मि सेसाउ । आहारगतित्थयरा भज्जा दुसु नत्थि तित्थयरं ॥ ४२७ ॥ पढमचरिमाणमेगं छन्नवचत्तारि बीयगे तिन्नि । वेयणियाउयगोएसु दोन्नि एगोत्ति दो होंति ॥ ४२८ ॥ एगाइ जाव पंचगमेकारस बार तेरसिगवीसा । बिय तिय चउरो छस्सत्त अट्ठबीसा य मोहस्स ॥४२९।। तिन्नेग तिगं पणगं पणगं पणगं च पणगमह दोन्नि । दस तिनि दोन्नि मिच्छाइगेसु छ जावोवसंतोचि ॥४३०॥ संखीणदिट्ठिमोहे केई पणवीसईपि इच्छति । संजोयणाण पच्छा नासं तेसिं उवसमं च ॥४३१॥ तिदुग- सयं छप्पंचगतिगनउई नउइ इगुणनई य। चउतिगदुगाहिगासी नव अट्ठ य नामठाणाई॥४३२॥ एगे छ दोसु दुगं पंचसु चत्तारि अट्ठगं दोसु । कमसो तीसु चउर्फ छत्तु अजोगम्मि ठाणाणि ॥४३३॥ गूलठिई अजहन्नं तिहा चउद्धा य पढमगकसाया । तित्थयरु- व्वलणायुगवज्जाणि तिहा दुहाणुतं ॥४३४॥ जेठिई बंधसमं जेडं बंधोदया उ जासि सह । अणुदयबंधपराणं सगऊणा जट्टिई जेई ॥४३५॥ संकमओ दीहाणं सहालिगाए उ आगमो संतो । समऊणमणुदयाणं उभयासि जट्टिई तुल्ला॥४३६॥ संजलणतिगे सत्तसु य नोकसाएसु संकम जहन्नो । सेसाण ठिई एगा दुसमयकाला अणुयाणं ॥ ४३७ ॥ ठिइसंतृट्ठाणाई नियगुकस्सा हि थावरजहन्न । नेरंतरेण हेट्ठा खवणाइसु संतराइंपि ॥ ४३८ ॥ संकमसममणुभागे नवरि जहन्नं तु देमघाइणं । छनोकसायवज्जाण एगट्ठाणंमि देसहरं ॥ ४३९ ॥ मणनाणे दुट्ठाणं देसहरं सामिगो य सम्मत्ते । आवरणविग्यसोलसग किट्टिीएसु य सगते ॥ ४४० ॥ मइसुय- चक्खअचक्खूण सुयसंमत्तस्स जेट्ठलद्धिस्स । परमोहिस्सोहिदुगं मणनाणं विउलनाणस्स ॥ ४४१ ॥ बंधहयहउप्पत्तिगाणि कमसो असंखगुणियाणि । उदयोदीरणवज्जाणि होति अणुभागठाणाणि ॥ ४४२ ॥ सत्तण्हं अजहन्नं तिविहं सेसा दुहा पएसम्मि । मूल- पगईसु आउसु साई अधुवा य सव्वेवि ॥ ४४३ ॥ बायालाणुकस्मं चउवीससया जहन्न चउतिविहं । होइह छह चउद्धा अजहन्न- ॥२८०॥ E-4
कमग्रता
सत्ताकरण
॥२८॥
Rece
मभामियं दुविहं ।। ४४४ ॥ संपुनगुणियकम्मो पएसउक्स्ससंतसामी उ । तस्सेव उ उप्पिविणिग्गयस्स कासिंचि वन्नेहिं ॥ ४४५॥
मिच्छत्ते मीसम्मि य संपक्खित्तम्मि मीससुद्धाणं । बरिसवरस्म उ ईसाणगस्स चरमम्मि समयम्मि ।। ४४६ ॥ ईसाणे पूरित्ता
नपुंमग तो अमंखवासामु | पल्लासंखियभागेण पूरिए इत्थिवेयस्स ॥ ४४७ ।। पुरिसस्स पुरिससंकमपएसउक्कस्स सामिगस्सेव ।
इत्थी जं पुण समयं संपक्खित्वा हवइ ताहे ।। ४४८ ॥ तस्सेब उ संजलणा पुरिसाइकमेण सम्बसंछोभे । चउरुवसमित्तु खिप्पं
रागने सायउच्चजसा ।। ४४९ ॥ देवनिरयाउगाणं जोगुक्कस्सेहिं जेट्टगद्धाए । बद्धाणि ताव जावं पढमे समए उदिनाणि ॥ ४५० ॥
सेसाउगाणि नियगेमु चे आगम्म पुचकोडीए । सायबहुलस्स अचिरा बंधते जाव नोबट्टे ।। ४५१ ॥ पूरित्तु पुन्चकोडीपुहुत्त
नारगदुगम्म बंधेत । एवं पल्लतिगते वेउन्बिय सेसनवगम्मि ।। ४५२ ॥ तमतमगो सवलहुं सम्मत्तं लभिय सव्वचिरमद्धं । पूरित्ता
मणुयदुगं सवज्जरिसह सबंधते ॥ ४५३ ।। सम्मदिहि धुवाणं बत्तीसुदहीसयं चउक्खुत्तो । उवसामइत्तु मोहं खतगे नियगबंधते
॥ ४५४ ॥ धुववन्धीण सुभाणं सुभत्थिराणं च नवरि सिग्घयरं । तित्थगराहारगतणू तेत्तीसुदही विरचिया य॥ ४५५ ॥ तुल्ला
नपुंसवेएणेगिदिय थावरायवुज्जोवा । विगलसुहुमत्तियाविय नरतिरियचिरजिया हॉति ॥ ४५६ ॥ खवियंसयम्मि पगयं जहन्नगे
नियगसंतकम्मते । खणसंजोइयसंजोयणाण चिरसम्मकालंते ।। ४५७ ॥ उव्वलमाणीण उव्वलणा एगट्टिई दुसामइगा । दिट्टिदुगे
बत्तीस उदहिसए पालिए पच्छा ॥ ४५८ ॥ अंतिमलोभजसाणं मोहं अणुवसमइत्तु खीणाणं । नेयं अहापवत्तकरणस्स चरमम्मि
ममयम्मि ।। ४५९ ॥ वेउब्बिक्कारसगं खणबंध गते उ नरय जिट्टिइं। उन्याट्टित्तु अबंधिय एगेंदिगए चिरुचलणे ॥ ४६० ॥
मण्यद्गुच्चागोग सुहमखणबद्धगेसु सुहमतसे | वित्थयराहारतणू अप्पद्धा बंधिया सुचिरं ।। ४६१ ॥ चरमावलियपविट्ठा गुणसेढी
॥२८॥
सत्ताकरणं
कर्मप्रकृती
||२८२॥
जासिमत्थि न य उदओ । आवलिगासमयसमा तासि खलु फड़गाई तु॥४६२॥ संजलणातिगे चेव अहिगाणि य आलिगाए समएहि ।
दुसमयहीणेहिं गुणाणि जोगट्ठाणाणि कसिणाणि ॥ ४६३ ॥ वेएसु फड्डगदुर्ग अहिगा पुरिसस्स ये उ आवलिया । दुसमयहीणा
गुणिया जोगट्ठाणेहि कसिणेहि ॥ ४६४ ॥ सय्वजहमाढतं' खंधुत्तरओ निरंतर उप्पि । एग उन्चलमाणी लोभजसा नोकसायाणं
॥ ४६५ ॥ ठिइखंडगविच्छेया खीणकसायस्स सेसकालसमा । एगहिया घाईणं निहापयलाण हिच्चेकं ॥ ४६६ ॥ सेलेसिसंतिगाणं
उदयवईणं तु तेण कालेणं । तुल्ला गहियाई सेसाणं एगऊणाई ॥ ४६७ ॥ संभवतो ठाणाई कम्मपएसेहिं होंति नेयाई । करणेसु
य उदयम्मि य अणुमाणेणेवमेएणं ॥ ४६८ ॥ करणोदयसंताणं पगइट्ठाणेसु सेसयतिगे य । भूयफारऽप्पयरो अवडिओ तह अवत्तव्यो
॥ ४६९ ॥ एगादहिगे पढमो एगाई ऊणगम्मि बिइओ उ । तत्तियमेतो तइओ पढमे समये अवत्तव्यो ॥ ४७० ॥ करणोदयसंताणं
सामित्तोघेहिं सेसगं नेयं । गइयाइमग्गणासुं संभवओ सुट्ट आगमिय ॥ ४७१ ॥ बंधोदीरणसंकमसंतुदयाणं जहन्नगाईहिं । संवेहो
पगइ ठिई अणुभागपएसओ नेओ ॥ ४७२ ॥ करणोदयसंतविऊ तन्निजरकरणसंजमुओगा । कम्मट्ठगुदयनिद्वाजणियमणि8 सुहमु-
३ति ॥ ४७३ ॥ इय कम्मप्पगडीओ जहासुयं नीयमप्पमइणावि । सोहियणाभोगकयं कहंतु वरदिहिवायन्न ॥४७४॥ जस्स वर-
सासणावयवफरिसपविकसियविमलमइकिरणा । विमलंति कम्ममइले सो मे सरणं महावीरो ॥ ४७५ ॥
॥ इति श्रीमच्छिवशर्मसूरीश्वरप्रणीता कर्मप्रकृतिः ॥
॥२८२॥
श्रीचन्द्र- पिकते पंचमंग्रह ॥ अथ श्रीमच्चन्द्रषिमहत्तरसङ्कलितः पञ्चसङ्ग्रहः ॥ योगोपयो- गमागेणा ॥२८३॥ नमिऊण जिणं वीरं सम्म दुदृट्वकम्मनिट्ठवगं । वौच्छामि पंचसंगहमेयमहत्थं जहत्थं च ॥१॥ सयगाइ पंच गंथा जहारिहं जेण पत्थ सखित्ता । दाराणि पंच महवा तेण जहत्थाभिहाणमिणं ॥ २॥ एत्थ य जोगुवयोगाण मग्गणा बंधगा य वत्तन्या । तह पंधियच्च य बंश्रययो बंधविहिणो य ॥ ३ ॥ सच्चमसचं उभयं असच्चमोस मणो बई अह । वेउबाहारोरालमिस्ससुद्धाणि कम्मयगं ॥ ४ ॥ अन्नाणतिग नाणाणि पंच इव अट्टहा उ सागारो । अचखुदंसणाई चउढुवओगो अणागारो ॥५॥ विगलासन्नीपजत्तएसु लमंति कायवहयोगा। सन्वेयि सन्निपजत्तपमु सेसेसु काओगो ॥ ६ ॥ लद्धीए करणेहि य ओरालियमीसगो अपजत्ते । पजत्ते ओरालो येउश्विय गीसगो वाचि ॥ ७ ॥ (कम्मुरलदुगमपन्जे चेउब्बिदुगं च सनिलबिल्ले । पज्जेसु उरालोच्चिय पाए वेउब्धिय- दुर्गन ॥१॥) गहसुयअन्नाणअचमबुदंसणेकारसेमु ठाणेसु । पज्जतचउपणिदिसु, सचक्खुसन्नीम बारसवि ॥ ८ ॥ इगविग- लथायग्मुं, न मणो दोभेय केवलदुगम्मि । इगथावरे न वाया, विगलेमु असच्चमोसेव ।। ९॥ सच्चा असचमोसा, दो दोसुवि फेवलग मासाओ । अंतरगइकेवलिणमु, कम्मयभन्थ तं विवक्खाए ।।१०|| मणनाणविभंगेमु, मीसं उरलंपि नारयसुरेसु । केवल- ॥२८॥ K
योगोपयो-
गमार्गणा
श्रीचन्द्र-
पिकृते
पंञ्चसंग्रह
॥२८४॥
थावरावगले वेउन्विदुगं न संभवइ ॥ ११ ॥ आहारदुर्ग जायइ, चोद्दसपुव्विस्स इइ विसेसणओ। मणुगइपंचेन्दियाइएसु समईए
जोएज्जा ॥ १२ ॥ मणुयगईए बारस, मणकेवलवजिया नवन्नासु । इगिथावरेसु तिन्नि उ, चउ विवले बार तससगले ॥ १३ ॥
जोए वेए सन्नी, आहारगभन्यसुक्कलेसासु । बारस संजमसम्मे, नव दस लेसाकसाएसु ॥ १४ ॥ सम्मत्तकारणेहि, मिच्छनिमित्ता
न होति उवओगा । केवलदुगेण सेसा संतेव अचक्खुचक्खूसु ॥ १५ ॥ जोगाहारदुगूणा मिच्छे सासायणे अविरए य । अपुव्वाइसु
पचसु नव ओरालो मणवई य॥१६॥ वेउविणा जुया ते, मीसे साहारगेण अपमत्ते। देसे दुविउविजुया, आहारदुगेण य पमत्ते ॥१७॥
अज्जोगो अज्जोगी सत्त सजोगंमि होति जोगाउ। दो दो मणवइजोगा, उरालदुगं सकम्मइगं ॥१८॥ अचक्खुचखुदंसणमन्नाण-
तिगं च मिच्छसासाणे । विरयाविरए सम्मे, नाणतिगं देसणतिगं च ॥ १९ ॥ मिस्संमी वामिस्सं, मणनाणजुयं पमत्तपुव्वाणं ।
केवलियनाणदंसणउवओग अजोगिजोगीसु ॥२०॥ गइ इंदिए य काए, जोगे वेए कसाय नाणे य। संजमदंसणलेसा, भव सम्मे सन्निं
आहारे ॥२१॥ तिरियगईए चोइस, नारयसुरनरगईसु दो ठाणा । एगिदिएसु चउरो, विगलपणिंदीसु छच्चउरो॥२२॥ दस तसकाए
चउ चउ, थावरकाएसु जीवठाणाई। चत्तारि अट्ट दोन्नि य, कायवईमाणसेसु कमा ॥ २३ ॥ चउ चउ पुमित्थिवेए, सव्वाणि
नपुंससंपराएसु । किण्हाइतिगाहारगभव्वाभब्वे य मिच्छे य ॥ २४ ॥ तेऊ लेसाइसु दोन्नि संजमे एकमट्ठमणहारे । सण्णी सम्ममि
यः दोनि सेसयाई असंनिम्मि ॥ २५ ॥ दुसु नाणदंसणाई, सव्वे अन्नाणिणो य विनया । सन्निमि अयोगिअवेइ एवमाई मुणेयव्वं
॥ २६ ॥ दो मइसुयओहिदुगे, एकं मणनाणकेवलविभंगे । छ तिगं च चक्खुदंसण चउदस ठाणाणि सेसतिगे ॥२७॥ सुनारएसु
चत्तारि, पंच तिरिएसु चोस मणूसे । इगिविगलेसु जुयलं, सव्वाणि पणिदिसु हवंति ॥ २८ ॥ सव्वेसुवि मिच्छो वाउतेउसुहु-
॥२८४॥
जीवे
किमादीनि
द्वाराणि
शरीराणि
सख्याच
श्रीचन्द्र- मनिगं पमोत्तूण | सासायणो उ सम्मो, सन्निदुर्ग सेस सन्निमि ॥२९।। जाबायरो ता वेएसु तिसुवि तह तिसु य संपराएसु ।
पिंकने
लोममि बाब मुहमो, छल्लेसा जाव सम्मोति ॥ ३० ।। अप्पुन्वाइमु सुक्का, नत्थि अजोगिम्मि तिनि सेसाणं । मीसो एगो चउरो,
पंचमंग्रहे
अमंजया संजया सेसा ॥ ३१ ॥ अन्भचिएसु पढम, सवाणियरेसु दो असन्नीसु । सन्नीसुधार केलि नोसन्नीनोअसण्णीवि
॥ ३२॥ अपमत्तुवसन्त अजोगि जाव सब्वेवि अविरयाईया । वेयगउवसमखाइयदिट्ठी कमसो मुणेयच्या ॥ ३३ ।। आहारगेसु तेरस
॥२५॥
पंच अणाहारगेमुवि भवंति । भणिया जोगुवयोगाण मग्गणा बंधग भणिमो॥३४॥ इति योगोपयोगमार्गणाख्यं प्रथम द्वारम् ।।
अथ द्वितीयं बधकद्वारम्--चउदसविहा य जीवा, विवंधगा तेसिमंतिमो भेओ ।चौदसहा सव्येवि हु, किमाइसंताइपयनेया
॥३५॥ किं जीया ? उवसममाइएहिं भावेहिं संजुयं दव्यं । कस्म? सरूवस्स पह, केणन्ति? न केणइ कया उ॥३६।। कत्थ? सरीरे लोए व हुंति
केवचिर ? सन्चकालं तु। कइभावजुया जीवा ? दुगतिगचउपंचमीसेहिं ॥३७॥ सुरनेरड्या तिसु तिसु, वाउपणिदीतिरिक्ख चउ चउसु ।
मणुया पंचमु सेसा, तिमु तणुमु अविग्गहा सिद्धा ।। ३८ ॥ पुढगाई चउ चउहा साहारणवणंपि संतयं सययं । पत्तेय पजऽपजा,
दुविहा सेमा उ उववन्ना ॥ ३९ ॥ मिच्छा अविरयदेमा पमत्तअपमत्तया सजोगी य । सम्बद्धं इयरगुणा, नाणाजीवेसुवि न उ होति
॥ ४० ॥ इगदुगजोगाईगं, ठवियमहो एगणेग इइ जुयलं । इगि जोगाउ दुदुगुगा, गुणियविमिस्सा भवे भंगा ॥ ४१ ॥ अहवा
पपईया, दो भंगा इगिबहुत्तसन्ना जे । एए चिय पयबुड्ढाए, तिगुणा दुगसंजुया भंगा ॥ ४२ ॥ साहारणाण भेया, चउरो
अणंता असंखया सेसा | मिच्छाणता चउरो, पलियासंखंस सेस संखेजा ॥ ४३ ॥ पत्तेय पञ्जवणकाइआओ पयरं हरति लोगस्स ।
अंगुलअसभागग, भाइयं भूदगतणु य ॥ ४४ ।।आवलिनग्गो अ उगावलीए गुणिओ हु बायरा तेऊ । बाऊ य लोगसंख, सेसतिग-
म
॥२८५॥
ज्योतिष्का-
दिसंख्या
श्रीचन्द्र-
पिंकते
पश्शसंग्रहे
॥२८६॥
मसखिया लोगा ॥ ४५ ॥ पात्तापत्ता, वितिनउअस्समिणो अवहरति । अंगुलसंखासंखप्पएसभइयं पुढो पगरं ॥ ४६॥ सनी
उसु गईसु, पढमाए असंखसेढिनेरइया। सेढिअसंखेअंसो, सेसासु जहोरारं ता य ॥ ४७ ॥ संखेाजोयणाणं, सइपासेहिं भाइओ
पयरो । वंतरसुरेहिं हीरइ, एवं एफगाभेएणं ॥४८॥ छप्पनदोसयंगुलसइपएसेहिं भाइओ पयरो । जोइसिएहि हीरइ, सट्ठाणे स्थीय
संखगुणा ॥ ४९ ॥ अस्सखसेढिखपएसतुल्लया पढमवुइगकप्पेस । सेढिअसंखंससमा, उपरि तु जहोचरं तह य ॥ ५० ॥ सेढिएगोगा-
पएसरइयसईणमंगुलप्पमियं । घम्माए भवणसोहम्मयाण माणं इम होइ॥५१॥ छप्पनदोसयंगुल भूओभूओ विगज्ज्ञ मूलतिगं। गुणिया
जदुत्तरत्था, रासीओ कमेण सईओ ॥५२॥ अहवंगुलप्पएसा, समूलगुणिया उ नेरइयसई । पढमदुइयापगाई समूलगुणियाई इगराणं
॥ ५३ ॥ अंगुलमूलासंखियभागप्पमियाउ होति सेढीओ । उत्तरविउवियाणं, तिरियाण य सनिपज्जाणं ॥ ५४ ॥ उगोसपए
मणुया, सेढीरूवाहिया अवहरंति । तइयमूलाहपहि, अंगुलमूलप्पएसेहिं ॥ ५५ ॥ सासागणाइ नउरो, होति असंखा अणतया
मिच्छा । कोडिसहस्सपुर, पमत इयरे उ थोवयरा ॥ ५६ ॥ एगाइ चउप्पण्णा, समगं उवसामगा य उवसंता । अद्धं पडुन
सेढीए, होंति सब्वेवि संखज्जा ॥ ५७ ॥ खवगा खीणा जोगी, एगाई जाव होंति अहसयं । अद्धाए सयपुटुत्तं, कोडिपुहुत्तं सजो-
गीओ ॥ ५८ ॥ अप्पज्जता दोन्निवि, सुगुमा एगिदिया जए सगे । सेसा य असंखज्जा, बायरपवणा असंखसु ॥ ५९ ॥
सासायणाइ सव्वे, लोयस्स असंखयमि भागम्मि । मिच्छा उ सगलोए, होइ सजोगी समुग्धाए ॥ ६० ॥ वेयणकसायमारणवे-
उवियतेउहारकेवलिया। सग पण चऊ-तिनि कमा, मणुसुरनेरइयतिरियाणं ॥ ६१॥ पंजेदियतिरियाणं, देवाण व होति पंच सत्रीणं !
वेउब्जियवाऊणं, पढमा चउरो समुग्धाया ।। ६२ ।। चउदसविहावि जीवा, समुग्धाएणं फुसंति सजगं । रिउसढिए व केई, एवं
॥२८६॥
समुद्घा- तास्पर्शना पुद्गलपरा- वर्तभेदाः मिच्छा सजोगीया ।। ६३ ।। मीसा अजया अड अड, बारस सासायणा छ देसजई । सग सेसा उ फुसंति, रज्जू खीणा असंखंसं श्रीचन्द्र- पिंकते ॥ ६४ ॥ सहसारंतियदेवा, नारयनेहेण जति तइयभुवं । निजति अच्चुयं जा अच्चुयदेवेण इयरसुरा || ६५ ॥ छट्ठाए नेरइओ, पञ्चमंग्रह मासणभावेण एड तिरिमणुए । लोगंतनिकखुडेसु जंतञ्न्ने सासणगुणत्था ॥ ६६ ॥ उवसामगउवसंता, सबढे अप्पमत्तविरया य । गच्छति रिउगईए, पुंदसजया उ बारसमे ॥ ६७॥ सत्तहमपज्जाणं, अंतमुहुत्तं दुहावि सुहुमाणं । सेसाणंपि जहन्ना, भवहिई ॥२८७॥ होइ एमेव ।। ६८ ॥ बावीससहस्साई, वारस वासाई अउणपन्न दिणा | छम्मास पुचकोडी तेत्तीसयराइं उक्कोसा ॥ ६९॥ होइ अणाइअणतो, अणाइमंतो य साइसंतो य । देसूणपोग्गलद्धं, अंतमुहुत्तं चरिममिच्छो ॥ ७० ॥ पोग्गलपरियट्टो इह, दवाइ चउब्बिहो मुणेययो । एकेको पुण दुविहो, बायरसुहुमत्तभएणं ॥ ७१॥ संसारंमि अडतो, जाव य कालेण फुसिय सव्वाणू । इगु जीयु मुयह वायर, अन्नयरतणुडिओ मुहुमो ॥ ७२ ॥ लोगस्स पएसेसु अणंतरपरंपराविभत्तहि । खत्तमि बायरो सो सुहुमो उ अणंतरमयस्स ।। ७३ ॥ उस्सप्पिणिसमएसु अणंतरपरंपराविभत्तीहिं । कालाम्म वायरो सो सुहुमो उ अणंतरमयस्स ॥ ७४ ।। अणुभागट्टाणेमुं अणतरपरंपराविभत्तीहिं । भावंमि बायरो सो, सुहुमो सब्बसुऽणुकमसो ।। ७५ ।। आवलियाणं छकं, समयादारभ मामणो होइ । मीसुवसम अंतमुहू, खाइयदिट्ठी अणंतद्धा ।। ७६ ॥ वेयगअविरयसम्मो, तेत्तीसयराई साइरेगाई । अंतमुहुत्ताओ पुलकोडी देसो उ देसूणा ॥ ७७ ॥ समयाओ अंतमुहू, पमत्तअपमत्तयं भयंति मुणी । देसूणपुब्बकोडिं, अन्नोन्नं चिट्ठति भयंतो ॥ ७८ ॥ समयाओ अंतमुहू, अपुचकरणाउ जाव उवसंतो । खीणाजोगीणतो, देसस्सव जोगिणो कालो ॥ ७९ ॥ एगिदियाण- गता, दोण्णि सहस्सा तसाण कायठिई । अयराण इगपणिदिसु, नरतिरियाणं सगट्ठभवा ॥ ८० ॥ पुव्यक्कोडिपुहुत्तं, पल्लतियं ॥२८७|| COM श्रीचन्द्र- र्षिकृते पंञ्चसंग्रहे भवस्थिति- कायस्थिति प्रभृति ॥२८८॥ तिरिनराण कालेणं । नाणाइगपजमणूण पल्लसंखंस अंतमुहू ॥ ८१ ॥ पुरिसत्तं सन्नित्तं, सयप्पुहुत्तं तु होइ अयराणं । थी पलियसयपुहुत्तं, नपुंसगत्तं अणंतद्धा ॥ ८२ ॥ बायरपज्जेगिदियविगलाण य वाससहस्स संखेज्जा ।अपज्जत्तसुहुमसाहारणाण पत्तेगमंतमुहू ॥ ८३ ॥ पत्तेयवायरस्स उ, परमा हरियस्स होइ कायठिई । ओसप्पिणी असंखा, साहारत्तं रिउगइत्तं ॥ ८४ ॥ मोहठिइ बायराणं, सुहुमाण असंखया भवे लोगा । साहारणेसु दो सद्धपुग्गला निविसेसाणं ।। ८५ ॥ सासणमीसाओ हवंति सन्तया पलियसंखइगकाला । उवसामगउवसंता, समयाओ अंतरमुहुत्तं ॥ ८६ ॥ खवगा खीणा जोगी होति अणिच्चावि अंतरमु- हुत्तं । नाणाजीवे तं चिय, सत्तहिं समएहिं अभाहियं ॥ ८७ ॥ एगिदित्तं सययं तसत्तणं सम्मदेसचारित्तं । आवलियासंखसं, अडसमय चरित्तसिद्धी य ॥८८॥ उवसमसेढीउवसंतया य मणुयत्तणुत्तरसुरत्तं । पडिवज्जते समया संखेया खवगसेढी य ॥ ८९ ॥ बत्तीसा अडयाला, सही बावत्तरी य चुलसीई । छन्नउइ दुअढसयं, एगाए जहुत्तरे समए ॥ ९० ॥ गम्भयतिरिमणुसुरनारयाण विरहो मुहुत्तबारसग । मुच्छिमनराण चउवीस, विगलअमणाण अंतमुहू ॥ ९१ ॥ तसवायरसाहारणअसनिअपुमाण जो ठिईकालो । सो इयराणं विरहो, एवं हरियेयराणं च ॥ ९२ ॥ आईसाणं अमरस्स अंतरं हणियं मुहुत्तंतो । आसहसारे अच्चुयणुत्तर दिण मास वास नव ॥ ९३ ॥ थावरकालुकोसो, सबढे बीयओ न उववाओ। दो अयरा विजयाइसु नरएसुवि याणुमाणेणं ॥ ९४ ॥ पलियासंखो सासायणंतर सेसयाण अंतमुद्दू । मिच्छस्स चे छसट्ठी, इयराणं पोग्गलद्धंतो ॥ ९५ ॥ वासपुहुत्तं उवसामगाण विरहो छमास खवगाणं । नाणाजिएसु सासणमीसाणं पल्लसंखंसो ॥ ९६ ॥ सम्माई तिन्नि गुणा, कमसो सगचोद्दपन्नरदिणाणि । । छम्मास अजोगित्तं, न कोवि पडिवज्जए सययं ॥ ९७ ॥ सम्माइचउसु तिय चउ, उपसमगुवसंतयाण चउ पंच । चउ खीणअ- 5. 25 ॥२८॥ .
श्रीचन्द्र पशगंग्रह ॥२८९॥ २. पुत्राणं, तिन्नि उ भावाऽवसेसाणं ॥ ९८ ॥ थोत्रा गम्भयमणुया, तत्तो इत्थीउ तिघणगुणियाओ । वायरतेउकाया, तासिमसंखेज जीवानाम- पज्जता ॥ ९९ ॥ तत्तोऽणुत्तरदेवा, तत्तो संखेज जाऽऽणओ कप्पो । तत्तो असंखगुणिया, सत्तमछट्ठी सहस्सारो ॥१००॥ सुकमि ल्पबहुत्वं पंचमाग, लंतय चोत्थीए बंभतचाए । माहिदसणंकुमरे, दोचाए मुच्छिमा मणुया ॥ १०१ ॥ ईसाणे सव्वत्थवि, बत्तीसगुणाओ होति देवीओ । संखेजा सोहम्म, तओ असंखा भवणवासी ॥ १०२ ॥ रयणप्पभिया खहयरपणिदि संखेज तत्तिरिक्खीओ । मन्बत्य तओ थलयग्जलयग्वणजोइसा चेवं ॥ १०३ ॥ तत्तो नपुंसखहयरसंखेज्जा थलयग्जलयरनपुंसा । चउरिदि तओ पणवितिई- दियपज्जत किंचिहिया ॥ १०४ ॥ अस्संखा पण किंचिहिय, सेस कमसो अपज ओभयो । पंचेंदिय विसेसहिया, नउनियंबईदिया तत्तो ।। १०५ ॥ पज्जत्तवायरपत्नेयतरू असंखेज्ज इति निगोयाओ । पुढवी आऊ वाऊ, वायरअपजत्ततेउ तओ ।। १०६ ।। वादग्तरू निगोया, पुढचीजलवाउतेउ तो मुहुमा । तत्तो विसेसअहिया, पुढवीजलपवणकाया उ ॥ १०७ ॥ संखेज्जसु- हमपज्जन, नेउ किंचि (च) हियभूजलसमीग । तत्ता असंखगुणिया, सुहुमनिगोया अपज्जत्ता ॥ १०८॥ संखेज्जगुणा तत्तो पज्जत्ताणतया नओ भन्या । पडिवडियसम्मसिद्धा, वणवायरजीवपज्जत्ता ॥ १०९ ॥ किंचि (च) हिया सामन्ना, एए उ असंखवण अपज्जना । गए सामनेण, विसेमअहिया अपज्जत्ता ॥ ११० ॥ सुहुमा वणा असंखा, विसेसअहिया इमे उ सामना । सुहमवणा संखेज्जा, पज्जत्ता सत्य किंचि (च) हिया ॥ १११ ।। पज्जत्तापज्जत्ता, सुहुमा किंचि (च) हिय भव्वसिद्धीया। तत्तो वायरसु- हुमा, निगोयवणसह जिया तत्तो ॥ ११२ ॥ एगिंदिया तिरिक्खा, चउगइमिच्छा य अविरइजुया य । सकसाया छउमत्था, सजो- ॥२८९॥ गसंमारि सन्चेवि ।। ११३ ।। उबसंतखबगजोगी अपमत्तपमत्तदेससासाणा । मीसा विरया चउ चउ जहुत्तरं संखऽसंखगुणा॥११४॥ MAKANSAR
कर्मभेदाः
पिंकते
पासंग्रहे
बन्धबारे
॥२९॥
उकोसपए संता मिच्छा तिसु गईस होतऽसंखगुणा । तिरिएसऽणतगुणिया सनिसु मणुएसु संखगुणा ॥ ११५ ॥ एगिदियसुहामि-
गरा सनियर पणिदिया सबितिचऊ । पज्जत्तापज्जनाभएणं चोइसग्गामा ॥ ११६ ॥ मिच्छा सासण मिस्सा अविरय देसा पमत्त
अपमचा । अपुनवागरसुहमोवसंतसीणा सजोगियरा ॥११७॥ तेरसवि बंधगा ते अठविहं बंधियन्वगं कम्मं । मूलुत्तरभेयं ते (तस्स)
साहिमो ते निसामेह ॥ ११८ ॥ इति द्वितीयं बन्धकद्वारं समातम् ॥
अथ तृतीयं पन्द्रव्यद्वारं प्रारभ्यते-नाणस्स दंसणस्स य आवरणं वेयणीय माहणीयं । आउ र नाम गोयं तहंतराय च
पयडीओ ॥ ११९ ॥ पंच नव दोनि अष्ठावीसा चउरो तहेव बायाला । दोन्नि य पंच य भणिया, पयडीओ उत्तरा नेव ॥ १२०॥
मइसुयोहीमणकेवलाण आतरणयं भवे पढमें। तह दाणलाभभोगोपभोगविरियंतराययं चरिम।।१२१॥(गीतिः) नयणेवरोहिकेवल दंसण
आवरणयं भवे चउहा । निहापयलाहि छहा निपाइदुरुत्तथीणद्धी ॥ १२२॥ सोलस कसाय नव नोकसाय दंसणतिगं च मोहणीयं ।
सुरनरतिरिनिरयाऊ सायासायं च नीउच्च ॥ १२३ ॥ गइजाइसरीरंग, बंधणसंघायणं च संघयणं । संठाणवनरसगंधफासअणु-
पुन्विविहगगई ॥ १२४ ॥ अगुरुयलहु उवषायं, परपाउस्सास आयबुज्जोयं । निम्माण तित्थनाम च, चौदस अड पिंडपत्तेया
॥ १२५ ॥ तस बायर पज्जतं, पत्तेय थिरं सुभं च नायव्वं । सुस्सर सुभगाइज्ज, जसकित्ता सेयरा वीसं ॥ १२६ ॥ गइयाइयाण
भेया, नउ पण पण ति पण पंन छच्छकं । पण दुग पण चउ दुग. पिंडचरभेय पणसहो ॥ १२७ ॥ ससरीरंतरभूया, बंधणसंघा-
यणा उ बंधुदए । वण्णाइविगप्पावि हु, बंधे नो सम्ममीसाइं ॥ १२८ ॥ वेउव्वाहारोरालियाण सगतेयकम्मजुत्ताणं । नव बंध-
णाणि इयरदुजुत्ताणं तिणि तेसिं च ।। ॥ १२९ ॥ ओरलियाइयाणं, संघाया बंधणाणि य सजोगे । बंधशुभसंतउदया, आसज्ज
॥२९॥
घात्यघा-
तिदेशसर्व-
घातिन्यः
॥२९॥
अणेगहा नाम ॥ १३० ॥ नीलकसिणं दुगंध तित्तं कडुयं गुरुं खरं रुक्खं । सीयं च असुभनवर्ग, एगारसगं सुभं सेसं ॥ १३१ ॥
धुवबंधिधुवोदयमचघाइपरियत्तमाणअसुभाओ । पंच य सप्पडिबक्खा, पगई य विवागओ चउहा ।। १३२ ॥ नाणंतरायदंसण,
धुवधि कसायमिच्छभयकुच्छा । अगुरुलघुनिमिणतेयं उबघायं वण्णचउकम्मं ।। १३३ ।। निम्माणथिराथिरतेयकम्मवण्णाइअगुरु-
मुहममुहं । नाणनगयदसगं, दंसणचउमिच्छ निच्चुदया ॥१३४॥ केवलियनाणदंसणआवरणं वारसाइमकसाया । मिच्छत्तं निदाओ
इय वीम मच्चपाईओ ।। १३५ ।। सम्मत्तनाणदंसणचरित्तघाइत्तणा उ धाईओ। तस्सेस देसघाइत्तणा उ पुण देसघाईओ ॥ १३६ ।।
नाणावरणचउक्कं दमणतिगनोकसायविग्धपणं । संजलण देसघाई तइयविगप्पो इमो अन्नो ॥ १३७ ॥ नाणंतरायदंसणचउक्क पर-
पायनित्थउस्सामं । मिच्छभयकुच्छधुवबंधिणी उ नामस्म अपरियत्ता ॥ १३८ ॥ मणुयतिगं देवतिगं, तिरियाऊसास अद्भुतणुयंग।
विहगइवणाइमुभे, नसाइदस तिन्थनिम्माणं ।। १३५ ॥ चउरंसउसमआयवपरधायपणिंदिअगुरुमाउच्च । उज्जोयं च पसत्था, सेसा
वामीइ अपमन्था ॥ १४० || आयावं संठापा, संघयणमरीरअंगउज्जोयं । नामधुपोदयउवपरघायं पत्तेयसाहारं ।। १४१ ।। उदय-
भावा पोग्गलविवागिणी आउ भवविवागीणि । खेत्तविवागऽगुपुची जीवविवागा उ संसाओ ॥ १४२ ॥ मोहस्सेबोवममो खाओ-
यसमा चउगह घाईगं । खयपरिणामियउदया अट्टहवि होति कम्माण ॥ १४३ || सम्मत्ताइ उवसमे खाओवसमे गुणा चरित्ताई।
खइए केवलाई तव्यबएसो उ ओदहए ॥१४४ ॥ नाणंतरायदंमणवेयणियाणं तु भंगया दोनि । साइसपज्जबसाणोऽपि होइ सेसाण
परिणामो ॥ १४५ ॥ चउतिट्ठाणग्माई, सव्वविघाईणि होति फडाई । दुट्ठाणियाणि मीसाणि देसघाईणि सेसाणि ॥ १४६ ।। निह-
एमु मन्चचाईग्मेमु फड्डेमु देसघाईणं । जीवस्स गुणा जायंति ओहिमणचक्खुमाईया ॥ १४७ ॥ आवरणमसव्वग्धं, पुंसंजलणं-
॥२९॥
श्रीचन्द्र- पिंकृते पञ्चसंग्रहे अन्धद्वारे रसवन्धः ध्रुवा- ध्रुवादि ॥२९२॥ तरायपयडीओ। चउठाणपरिणयाओ, दुतिचउठाणाउ सेसाओ ॥ १४८ ॥ उप्पलभूर्मावालयजलरेहासारससंपराएसुं । चंउठाणाई असुभाण, सेसयाणं तु वच्चासो ॥ १४९ ॥ घोसाडइनिबुवमो, असुभाण सुभाण खीरखंडवमो। एगहाणो उ रसो, अणंतगुणिया कमेणियरे ॥ १५० ॥ उच्चं तित्थं सम्म, मांसं वेउन्विछकमाऊणि । मणुदुगआहारदुर्ग, अट्ठारस अधुवसत्ताओ ॥ १५१ ॥ पढम- कसायसमैया, एयाओ आउतित्थवज्जाओ । सत्तरसुव्वलणणओ, तिगेसु गइआणुपुमाऊ ॥ १५२ ॥ नियहेउसंभवेति हु, भय- णिज्जो जाण होइ पयडीणं । बंधो ता अधुवाओ, धुवा जभयणिज्जबंधाओ ॥ १५३ ॥ दव्यं खेनं कालो, भवो य भावो य हेयवो पंच । हेउसमासेणुदओ, जायइ सव्वाण पगईण ॥ १५४ ॥ अयोच्छिन्नो उदओ, जाणं पगडण ता धुवोदइया । वोच्छिन्नोऽवि हु संभवइ, जाण अधुवोदया ताओ ॥ १५५ ॥ असुभसुभत्तणघाइत्तणाई रसभेयओ मुणिज्जाहि । राविसयघायणभेएण वावि घाइ- तण नेयं ॥ १५६ ॥ जो घाएइ सविसयं, सयलं सो होइ सव्वघाइरसो। सो निच्छिद्दो निद्धो,तणुओ फलिइन्भहरविमलो ॥१५७॥ देसविघाइत्तणओ, इयरो कडकंवलंसुसंवासो। विविहबहुछिद्दभरिओ, अप्पसिणेहो अविमलो य ।। १५८ ॥ जाण न विसओ घाइत्तणमि ताणंपि सव्वघाइरसो । जायइ घाइसगासेण, चोरया वेह चोराणं ॥ १५९ ॥ घाइखओवसमेणं, सम्मचरित्ताई जाई जीवस्स । ताणं हणंति देस, संजलणा नोकसाया य ॥ १६० ॥ विणिवारिय जा गच्छइ, बंधं उदयं च अन्नपगईए । साहु यत्तमाणी, अणिवारती अपरियत्ता ॥ १६१ ॥ दुविहा विवागओ पुण, हेउविवागाउ रसविवागाउ । एकेकावि य चउहा, जओ चसद्दो विगप्पेणं ॥ १६२ ॥ जा जे समेच्च हेउं, विवागउदय उवैति पगईओ । ता तब्वियागसना सेसभिहाणाई सुगमाई ॥ १६३ ॥ अरइरईणं उदओ, किन्न भवे पोग्गलाणि संपप्प । अप्पुढेहिवि किन्नो एवं कोहाइयाणंपि ॥ १६४ आउन्न 11२९२॥
वन्द्धव्यद्वार
।
श्रीचन्द्र भवविवागा, गई न आउस्स परभये जम्हा । नो सबहावि उदओ, गईण पुण संकमेणत्थि ॥ १६५ ॥ अणुपुवीणं उदओ, किं
पिंकन मंक्रमणेण नन्थि मंतति' । जह सत्तेहउआ ताण न तह अन्नाण सविवागो ॥ १६६ ।। संपप्प जीयकाले, उदय काओ न जति
पंचगंग्रहे पगड़ी । एवामिणमाहहउं, आसज्ज विसेसयं नत्थि ॥ १६७ ॥ केवलदुगस्स सुहुमो हासाइसु कह न कुणइ अप्पुवो। सुभगाईणं
बन्धद्वारमिच्छो, किलिओ एगठाणिरसं? ॥ १६८ ॥ जलरेहसमकसाएीव, एगहाणी न केवलदुगस्स । जं अणुयंपि हु भणियं आवरणं
॥२९॥
मञ्चधाई से ।। १६९ ।। सेसासुभाणवि न जं, खवगियराणं न तारिसा सुद्धी । न सुभाणपि हु जम्हा, ताणं बंधो विसुज्झते
॥ १७० ।। उकोमठिई अज्झवसाणेहिं एगठाणिओ होही । सुभियाण तन्न जं ठिइअसंखगुणियाउ अणुभागा ॥ १७१ ।। दुविहमिह
मंतकम्म, धुवाधुवं मुइयं चसद्देण । धुवसन्तं चिय पढमा, जओ न नियमा विसंजोगो ॥ १७२ ॥ (अणुदयउदओभयवंधणी
उ उभबंधउदयवोन्छेया । संतरउभयनिरंतरबंधा उदसंकमुकोसा ॥ १ ॥ अणुदयसंकमजेट्टा, उदएणुदए य बंधउकोसा ।
उद्घाणुदयबईओ, नितितिचउदुहाउ सबाओ ॥ २ ॥) देवनिरयाउवेउबिछक्कआहारजुयलतित्थाणं । बंधो अणुदयकाले,
धुवोदयाणं तु उदम्मि ।। १७३ ॥ गयचरिमलोभधुवबंधिमोहहासरइमणुयपुवाणं । सुहुमतिगआयवाणं, सपुरेसवेयाण बधुदया
।। १७४ | वोच्छिज्जति समं चिय, कमसो सेसाण उक्कमेणं तु । अट्ठण्हमजससुरतिगवेउव्याहारजुयलाणं ॥ १७५ ॥ धुवबंधिणी
उ तित्यगरनाम आउय चउक वाचना । एया निरंतराउ, सगवीसुभ सतरा सेसा ॥ १७६ ॥ चउरंसउसमपरघाउसासपुंसगलसाय-
मुभखगई । बेउचिउरलमुरनरतिरिगोयदुसुमरतसतिचऊ ।। १७७ ।। समयाओ अंतमुहू, उकोसो जाण संतरा ताओ । बन्धेहियमि
उभया, निरंतरा तम्मि उ जने ॥ १७८ ॥ उदए व अणुदए वा, बन्धाओ अन्नसंकमाओ वा। ठिइ संतं जाण भवे, उक्कोसं
॥२९३॥
बन्धहेतु-
द्वारं
श्रीचन्द्र-
पिकृते
पञ्चसंग्रह
बन्पद्वारे
HAR
॥२९४॥
ता तयक्खाओ ॥ १७९ ॥ मणुगइ सायं सम्म, थिरहासाइछ वेयसुभखगई । रिसहचउरंसगाई, पणुच्च उदसंकमुक्कोसा ॥ १८ ॥
मणुयाणुपुन्विमीसगशाहारगदेवजुगलागलाण । सुहुमाइतिगं तित्थं, अणुदयसंकमण उक्कोसा ॥ १८१॥ नारयतिरिउरलदुर्ग,
छेवढेगिदिथावरायावं । निहा अणुदयजेडा, उदउक्कोसा पराणाऊ ॥ १८२ ॥ चरिमसमयंमि दलियं जासिं अन्नत्थ संकमे
ताओ ! अणुदयवङ् इयरीओ, उदयवई होति पगईओ ॥१८३॥ नाणंतरायआउगदसणचउवेयणीयमपुमित्थी। चरिमुदयउच्चवेयग,
उदयवई चरिमलोभो य ॥ १८४ ॥ इति बन्व्याभिधानं तृतीयं द्वारम् ॥
अथ बंधहेतुलक्षणं चतुर्थ द्वारम्-बंधस्स मिच्छअविरइकसायजोगा य हेयवो भणिया। ते पंचदुवालसपन्नासपन्नरस-
भेइल्ला ॥ १८५ ॥ आभिग्गहियमणाभिग्गहं च अभिनिवेसियं चेव । संसइयमणाभोगं, मिच्छत्तं पंचहा होइ ॥ १८६ ॥ छक्का-
यवहो मणइंदियाण अजमो असंजमो भणिओ । इइ बारसहा सुगमो, कसाय जोगा य पुव्वुत्ता ॥१८७॥ चउपच्चइओ मिच्छे, तिप-
चओ मीससासणाविरए । दुगपञ्चओ पमत्ता, उवसंता जोगपञ्चइओ ॥ १८८ ॥ पणपन्न पन तियछहिय चत्त गुणचत्त छक्चउस-
हिया । दुजुया य वीस सोलस, दस नव नव सत्त हेऊ य ॥ १८९ ॥ दस दस नव नव अड पंच, जइतिगे दु दुग सेसयाणेगो ।
अड सत्त सत्त सत्तग, छ हो दो दो इगि जुया वा ॥ १९० ॥ मिच्छत्तकायएगाइघायअन्नयरअक्खजुयलदओ। वेयस्स कसायाण
य, जोगस्सऽणभयदुगुंछा वा ॥ १९१ ॥ इचेसिमेगगहणे तस्संखा भंगया उ कायाणं । जुयलस्स जुयं चउरो, सया ठवेज्जा कसा-
याणं ॥ १९२ ॥ जा बायरो ता घाओ, विगप्प इइ जुगववन्धहेऊणं । अणबन्धिभयदुगुंछाण चारणा पुण विमज्झेसु ॥ १९३ ॥
अणउदयरहियमिच्छे, जोगा दस कुणइ जन्न सो कालं । अणणुदओ पुण तदुवलगसम्मदिहिस्स मिच्छुदए ॥१९४॥ सासायणम्मि
॥२९४॥
बन्धहेतु- द्वारं श्रीचन्द्र-स्वं, चय यहयाण नियगजोगाणं । जम्हा नपुंसउदए, वेउब्धियमीसगो नस्थि ॥१९५॥ चत्तारि अविरए चय, थीउदए विउव्बि- पिकत मीसकम्मइया । इत्थिनपुंमगउदए, ओरालियमीसगो नत्थि ॥ १९६ ॥ दो रूवाणि पमत्ते, चयाहि एगं तु अप्पमत्तम्मि । जं पञ्चमंग्रह हा इथिवेयउदए, आहारगीसगा नत्थि ॥ १९७ ॥ सव्वगुणठाणगेसुं, विसेसहेऊण एत्तिया संखा । छायाललक्ख वासीई, सहस्स वन्धद्वार मय मत्तमयरी य ॥ १९८ ॥ सोलसठारस हेऊ, जहन्न उक्कोसया असन्नीण । चोद्दसठारसऽपज्जस्स समिणो सन्निगुणगाहओ ॥ ११९ । मिच्छत्तं एग चिय, छकायवहो तिजोगसन्निम्मि । इंदियसंखा सुगमा, असन्निविगलेसु दो जोगा ॥ २०० ॥ एवं च ॥२०५॥ अपज्जाण, वायग्मुहुमाग पज्जयाण पुणो । तिण्णेक्ककायजोगा, सण्णिअपज्जे गुणा तिन्नि ॥ २०१॥ उरलेण तिन्नि छण्हं, मगरपज्जत्तयाण मिच्छाणं । सविउव्येण सन्निस्स, सम्ममिच्छस्स वा पंच ॥ २०२ ॥ सोलस मिच्छनिमित्ता, वज्झहि पणतीस अविरईए य । सेमा उ कसाएहिं, जोगहि य सायवेयणियं ॥ २०३ ॥ तित्थयराहाराणं, बंधे सम्मत्तसंजमा हेऊ । पयडी- पएमबंधा, जोगेहिं कसायओ इयरे ।। २०४ ॥ खुप्पिवासुण्हसीयाणि, सेज्जा रोगो वहो मलो । तणफासो चरीया य, दसैकार मजागिम् ।। २०५ ।। वेयणीयमवा एए, पन्नानाणा उ आइमे। अट्ठमंमि अलाभोत्था, छउमत्थेसु चोदसा ॥२०६॥ निसज्जा जाय- णाकोसो, अरई इत्थिनग्गया । सकागे दसणं मोहा, बावीसा चेव रागिसु ॥ २०७ ।। इति बंधहेतुलक्षणं चतुर्थ द्वारम् ।। अथ बंधविधिलक्षणं पंचमं द्वारम्- बद्धस्सुदओ उदए, उदीरणा तदवसेसयं संतं । तम्हा बंधविहाणे, भन्नते ईई भणि- यव्यं ॥२०८|| जा अपमनो सनट्ठबंधगा मुहुम छण्हमेगस्स । उवसंतखीणजोगी, सत्तहं नियट्टिमीसअनियट्टी (गीतिः)॥२०९॥ जा मुहमगंपराभी, उइन्न संताई ताव सचाई । सत्तछुवसंते खीण, सत्त सेसेमु चत्तारि ॥ २१० ॥ बंधंति सत्त अट्ठ व, उइन्नसत्तहगा . 13 ॥२९५॥ --
चन्धहेतु-
द्वारं
श्रीचन्द्र-
पिंकृते
पञ्चसंग्रहे
बन्धद्वार
॥२९६॥
उसनेऽवि । सत्तछेगबंधगभंगा पज्जत्तसंनिमि ॥ २११ ॥ जाव पमनो अडण्हुदीरगो वेयआउवज्जाणं । सुहुमो मोहेण य जा,
खीणो तप्परओ (उ) नामगोयाणं (गीतिः) ॥२१२॥ जावुदओ ताव उदीरणा वि वेयणीयआउवज्जाणं । अद्धावलियासेसे उदए उ
उदीरणा नत्थि ॥ २१३ ॥ सायासायाऊणं, जाव पमत्तो अजोगि सेसुदओ। जा जोगि उईरिज्जइ, सेसुदया सोदयं जाव ॥२१४।।
निदाउदयवईणं, समिच्छपुरिसाण एगचत्ताणं । एयाणं चिय' भज्जा, उदीरणा उदए ननासि ॥ २१५ ॥ होइ अणाइअणंतो,
अणाइसंतो य साइसंतो य । बंधो अभव्यभनोवसंतजीवेसु इइ तिविहो ॥ २१६ ॥ पयडीठिईपएसाणुभागभेया चउबिहेक्केफो ।
उकोसाणुकोसगजहनअजहन्नया तेसि ॥ २१७ ॥ तेऽवि हु साइअणाईधुवअद्भुवभेयओ पुणो चउहा । ते दुविहा पुण नेया, मूलुत्तर-
पयइभेएणं ॥ २१८ ॥ भूओगारप्पयरग, अगत्त अपट्टिओ य विनेया । मूलुतरपगईवंधणासिया ते इमे सुणसु ॥ २१९ ॥
इगछाइ मूलियाणं, बंधट्ठाणा हवंति चत्तारि । अब्बंधगो न बंधइ, इइ अन्नत्तो अओ नत्थि ॥ २२० ॥ भूओगारप्पयरगअव्वत्त-
अवडिया जहा बंधे । उदए उदीरणाए, संत जसंभवं नेया ॥ २२१ ॥ बंधट्ठाणा तिदस दसणावरणमोहनामाणं । सेसाणेग-
मवद्वियबंधो सव्वत्थ ठाणसमो ॥ २२२ ॥ भूओगारा दो नव, छ गप्पतरा दु अट्ठ सत्त कमा। मिच्छाओ सासणतं न एकती-
सेक्कगुरु जम्हा ॥ २२३ ॥ चउ छ विइए नामंमि एग गुणतीस तीस अनत्ता। इग सत्तरसयमोहे, एकेक्को तइयवज्जाणं
॥ २२४ ॥ इगसयरेगुत्तर जा, दुवीस छव्वीस तह तिपन्नाई । जा चोवत्तरि बावहिरहियबंधाओ गुणतीसं ॥ २२५ ॥ एक्कार बार
तिचउकवीस गुणतीसओ य चउर्तासा । चउआला गुणसट्टी, उदयट्ठाणाई छन्वीसं ॥२२६॥ भूयप्पयरा इगिचउवीसं जन्नेइ केवली
छउमं । अजओ य केनलितं, तित्थयरियरा व अनोन ॥ २२७ ॥ एक्कारबारसासी, इगि चउ पंचाहिया य चउणउई । एत्तो
॥२९६॥
R वन्धने स्थिति- बन्धः पथमग्रह यमद्वार ५२. श्रीचन्द्र- उदाहियमयं, पणवीमाओ य छायालं ॥ २२८ ॥ बत्तीस नत्थि सयं, एवं अडयाल संतठाणाणि । जोगिअघाइचउक्के, भण पिंकृत यविउं घाइमंताणि !! २२९ ।। साई अधुवो नियमा, जीवविसेसे अणाइ अधुव धुयो । नियमा धुवो अणाई, अधुवो अधुवो व साई वा ॥ २३० ॥ उक्कामा परिवडिए. साइ अणुक्कोमओ जहन्नाओ । अबन्धाओ वियरो, तदभावे दो वि अविसेसा ॥ २३१ ॥ नेणाई आहेणं, उस्कोमजहन्नगो पुणो साई । अधुवाण साइ सब्वे, धुवाणणाइऽवि संभविणो ॥ २३२ ॥ मूलुत्तरपगईणं, जहन्नओ ॥२०७॥ पगड़बन्ध उत्रमंते । तभट्ठा अजहन्नो, उक्कोसो सन्निमिच्छीम ॥ २३३ ॥ आउस्स साइअधुवो, बन्धो तइयस्स साइअवसेसो । ममाण माइणाइ, भन्नाभब्येमु अधुवधुवो ॥ २३४ ।। साई अधुवो सव्वाण, होइ धुववन्धियाण गाइधुवो। निययअवन्धचुयाणं माइ अणाई अपत्ताणं ।। २३५ ।। नरयतिगं देवतिगं, इगिविगलाणं विउन्धि नो बन्धे । मणुयतिगुच्चं च गईतसंपि तिरि तित्थ- आहारं ।। २३६ ।। उन्बाहारदुर्ग, नारयसुरसुहुमविगलजाइतिगं । बन्धहि न सुरा सायवथावरएगिदि नेरइया ॥ २३७ ॥ मोहे सयरी कोडाकोडीऔ बीम नामगोयाणं । तीसियराण चउण्हं, तेचीसयगई आउस्स ॥ २३८ ॥ मोतुमकसाइ तणुयी, ठिइ वेयाण- यम्म बाग्म मुहुना । अट्ट नामगोयाण, सेसयाणं मुहुत्तो ।। २३९ ॥ सुकिलसुरभीमहुराण दस उ तह सुभचउण्ह फासाणं । अट्ठाइज्जपयुद्धी, अपिलहालिहपुच्याण ॥ २४० ।। तीसं कोडाकोडी, असायआवरणअंतरायाणं । मिच्छ सयरी इत्थीमणुदुगसा- गाण पनरम् ॥ २४१ ॥ संघयणे संठाणे, पढमे दस उवरिमेसु दुगबुडी। सुहुमतिबामणविगले द्वारस चत्ता कसायाणं ॥ २४२ ।। पुंहामग्इउञ्चे, मुभसगनिथिराइछक्कदेवदुगे । दस सेसाणं वीसा, एवझ्यावाहवाससया ॥ २४३ ॥ सुरनारयाउयाणं, अयरा तेनोग तिन्नि पलियाई । इयराणं चउसुवि पुन्चकोडितसो अवाहा उ ॥ २४४ ॥ वोलीणेसुं दोसुं, भागेसु आउयस्स जो बन्धो " RECR ४
श्रीचन्द्र-
पिकृते
पञ्चसंग्रहे
बन्धद्वारे
बन्धहेतु-
स्थिति
बन्धः
IAS
॥२९८॥
भणिओ असंभवाओ, न घडइ सो गइचउकेवि ॥ २४५ ॥ पलियासंखेज्जसे, बंधति न साहिए नरतिरिच्छा। छम्मासे पुण
इयरा, तदाऽऽउतंसो बहुं होइ ॥ २४६ ॥ पुव्वा कोडी जेसिं, आऊ अहिकिच्च ते इमं भणिय । भणिपि नियअबाहं, आउं बंधीत
अमुयंता ॥ २४७ ॥ निरुवकमाण छमासा, इगिविगलाणं भवहिईतसो । पलियासंखेजसं, जुगधम्मीणं वयंतन्ने ॥ २४८ ॥ अंतो
कोडीकोडी, तित्थयराहार तीए संखाओ । तेतीसपलियसंख, निकाइयाणं तु उक्कोसा ॥ २४९ ॥ अंतोकोडाकोडी, ठिइएवि कह
न होइ ? तित्थयरे । संते कित्तयकालं, तिरिओ अह होइ उ विरोहो ॥ २५० ॥ जमिह निकाइयतित्थं, तिरियभवे तं निसहियं
संतं । इयरंमि नस्थि दोसो, उपट्टणुवट्टणासज्झे ।।२५१।। पुनकोडीइ परओ इगि विगलो वा न बन्धए आउं। अंतो कोडाकोडीए
आरओ अभवसन्नी उ ॥२५२॥ सुरनारयाउयाणं, दसवाससहस्स लघु सतित्थाणं । इयरे अंतमुहुत्तं, अंतमुहुत्तं अबाहाओ
॥ २५३ ॥ पुंवेय अट्ट वासा अट्ट मुहुत्ता जसुच्चगोयाणं । साए बारसहारगविग्यावरणाण किंचूणं ॥ २५४ ॥ दोमास एग अद्ध,
अंतमुहत्तं च कोह पुव्वाणं । ससाणुकोसाओ, मिच्छत्तठिईए जं लद्धं ॥ २५५ ॥ वेउविछकि तं सहसताडियं जं असन्निणो तसिं
पलियासंखंसूर्ण ठिइ अबाहूणियनिसेगो ॥२५६॥ मोत्तुमबाहासमए, बहुगं तयणंतरे रयइ दलियं । तत्तो विसेसहीणं, कमसो नेयं ठिई
जाव ॥२५७॥ आउस्स पढमसमया, परभविया जेण तस्स उ अबाहा । पल्लासंखियभागं, गंतु अद्धद्वयं दलियं ॥२५८॥ पलिओ-
वमस्स मूला, असंखभागम्मि जत्तिया समया। तावइया हाणीओ, ठिइबन्धुकोसए नियमा ॥ २५९ ॥ उकोसठिईवन्धा, पल्लासंखे-
ज्जभागमित्ताह । हसिएहिं समएहिं हसइ अबाहाए इगसमओ ॥ २६० ॥ जा एगिदिजहन्ना, पल्लासखंससंजुया सा उ । तेसिं
जेट्ठा सेसाण संखभागहिय जा सन्नी ॥ २६१ ॥ पणवीसा पन्नासा, सय दससयताडिया इगिदिठिई। विगलासन्नीण कमा,
॥२९८॥
X श्रीनन्द- पिंकन पंचगंग्रह न्धवार वन्धने स्थिति- बन्धः 1 ॥२९॥ जायइ जट्ठा व इयरा बा ।। २६२ ॥ ठिइठाणाई एगिदियाण थोवाई होति सवाणं । बंदीण असंखेज्जाणि, संखगुणियाणि जह उपि ॥ २६३ ।। मन्बजहन्नावि ठिई, अमखलोगप्पएसतुल्लेहि । अज्झवसाएहिं भवे, विसेसअहिएहिं उवरुवार, ।। २६४ ॥ अम्मंगलांगवपणमतुल्लया हीणज्जिमुक्कोसा । ठिइबंधझवसाया तीए विसेसा असंखेज्जा ॥ २६५ ॥ सत्तण्हं अजहन्नो, चउहा ठिबंधु मूलपगईणं । मेमा उ साइअधुवा, चत्तारिवि आउए एवं ॥ २६६ ॥ नाणंतरायदसणचउकसंजलणठिई अजहन्ना । चउहा माई अधुवा, मेमा इयराण मवाओ ॥ २६७ ॥ अट्ठारसह खबगो, बायरएगिदि सेसधुखियाणं । पज्जो कुणइ जहन्न साई अधुवो अत्री एमो ॥ २३८ । अट्ठाराणजहन्नी, उवसमसेढीए परिवडतस्स । साई सेसवियप्पा, सुगमा अधुवा धुवाणपि ॥ २६९ ॥ मब्याणवि पगईण, उकोमं मनिणो कुणीत ठिई । एगिदिया जहन्न असन्निखवगा य काणंपि ।। २७० ॥ सव्वाण ठिई असुभा, उकोमुमोममेकिलेमेण । इयरा उ बिमोहीए, मुरनरतिरिआउए मोत्तुं ॥२७१॥ अणुभागोऽणुकोसो, नामतइज्जाण घाइ अजहन्नो । गांयम्म दोषि एण, चउन्विहा सेमया दुविहा ॥ २७२ ।। सुमधुरियाणणुकोसो, चउहा अजहन्न असुमधुवियाणं । साई अधुवा मंमा, चत्नारिवि अधुवबंधीणं ॥ २७३ ।। अमुभधुवाण जहण्णं, बंधगचरमा कुणंति सुविसुद्धा । समयं परिवडमाणा, अजहण्णं माझ्या दोषि ।। २७४ ।। सयलमुभाणुकोस, एवमणुकोसगं च नायव्यं । बनाई मुभअसुभा, तेणं तेयाल धुवअसुभा ॥ २७५ ।। मयलामुभायवाणं, उज्जोयतिरिक्खमणुयआऊणं । सन्नी करेइ मिच्छो, समयं उक्कोस अणुभाग ।। २७६ ।। आहार अप्पमत्तो, कुणइ जहन्नं पमत्तयाभिमुहो । नरतिरिय चोद्दसण्हं, देवाजोगाण साऊग ॥ २७७ ॥ ओरालियातेरियदुगे, नीउज्जोयाण तमतमा छडं । मिच्छनरयाणभिमुहो सम्मदिट्टी उ तित्थस्स ॥ २७८ ।। सुभधुवतसाइचउरो, परघायपणिदिसास चउगइया । उकडमिच्छा ॥२९९॥ - बन्धने प्रकृतिबंध: श्रीचन्द्र- पिकृते पञ्चसंग्रह बन्धद्वारे ॥३०॥ ते चिय, थीअपुमाणं विसुज्झता ॥ २७९ ॥ थिरसुभजससायाणं सप्पडिवक्खाण मिच्छ सम्मो वा । मज्झिमपरिणामो कुणइ थावरे- गिदिए मिच्छो ।। २८० ।। सुसराइतिनि दुगुणा, संठिइसंघयणामणुयविहजुयले । उच्चे चउगइमिच्छा, अरईसोगाण उ पमत्तो ॥ २८१ ॥ सढिअसंखेज्जंसो, जोगट्ठाणा तओ असंखेज्जा । पयडीभेआ तत्तो, ठिइभेया हॉति तत्तोवि ॥ २८२ ॥ ठिइबंधज्झव- साया, तत्तो अणुभागबंधठाणाणि । तत्तो कम्मपएसाणतगुणा तो रसच्छया ॥ २८३ ॥ एगपएसोगाढे, सव्वपएसेहिं कम्मणो जोगे । जीवो पोग्गलव्वे, गिण्हइ साई अणाई वा ॥ २८४ ॥ कमसो वुड्डठिईणं, भागो दलियस्स होइ सविमेसो । तइयस्स सब- जेट्ठो, तस्स फुडत्तं जओ णप्पे ॥ २८५ ॥ जं समयं जावइयाई, बंधए ताण एरिसविहीए । पत्तेयं पत्तेयं, भागे निबत्तए जीवो ।। २८६ ॥ जह जह य अप्पपगईण बंधगो तह तहत्ति उकोसं । कुव्वइ पएसबंधं, जहन्नयं तस्स पच्चासा ॥ २८७ ॥ नाणंतराइ- याण, परभागा आउगस्स नियगाओ । परमो पएसबंधो सेसाणं उभयओ होइ ॥ २८८ ॥ उक्कोसमाइयाणं, 'आउम्मि न संभवो विसेसाणं । एवमिणं किंतु इमो, नेओ जोगट्ठिइविसेसा ॥ २८९ ॥ मोहाउयवज्जाणं, णुकोसो साइयाइओ होइ । साई अधुवा सेसा, आउगमोहाण सव्वेवि ॥ २९० ॥ छन्बन्धगस्स उकस्स, जोगिणो साइअधुवउकोसो। अणुकोस तच्चुयाओ अणाइअधुवा धुवा सुगमा ॥ २९१ ॥ होइ जहन्नोऽपज्जत्तगस्स सुहुमगनिगोयजीवस्स । तस्समउप्पन्नगसत्तबंधगस्सप्पविरियस्स ॥ २९२ ॥ एक्क समयं अजहन्नओ तओ साइअद्भुया दोवि । मोहेवि इमे एवं, आउम्मि य कारणं सुगमं ॥ २९३ ॥ मोहस्स अइकिलिट्टे उक्कोसो सत्तबंधए मिच्छे । एक समयंणुकोसओ तओ साइअधुवाओ ॥ २९४ ॥ नाणंतरायनिदाअणवज्जकसायभयदुगुंछाण । दसणचउ- पयलाणं, चउवि (वि) गप्पो अणुक्कोसे ।। २९५ ॥ सेसा साई अधुवा, सव्चे सव्वाण सेसपर्यईणं । जाण जहिं बधंतो उक्कोसो ॥३०॥ सन व श्रीचन्द्र- पिकत पश्चसंग्रह बन्धहार RREE निरूपणं ॥३०॥ ताण नन्थेव ।। २९६ ।। निययअबंधचुयाणं, णुकोसो माइ णाइ तमपत्ते । साई अधुवोऽधुवबंधियाण धुवबंधणा चेव ॥ २९७ ॥ अप्पनरपगढ़बन्धे, उकडजोगी उ सन्निपज्जत्तो । कुणइ पएसुकोसं, जहन्नयं तस्स बच्चासे ॥ २९८ ॥ सत्तविहबन्ध मिच्छे, परमो अमिच्छवीणगिद्धीणं । उकासमकिलिटे, जहन्नओ नामधुबियाणं ।। २९९ ।। समयादसंखकाल, तिरिदुगनीयाणि जाव बझंति । घेउन्चियदेवदुर्ग, पल्लनिग आउ अंतमुह ।। ३०० ॥ देसूणपुचकोडी, सायं तहऽसंखपोग्गला उरलं । परघाउस्सासतसचउपणिदिं पणमीय अयरसयं ॥ ३०१ ॥ चउग्सउच्चसुभखगइपुरिसमुस्सरतिगाण छावट्टी। विउणा मणुदुगउरलंगरिसहतित्थाण तेत्तीसा ॥ ३०२ ॥ मेमाणनमुहुतं, समया तित्याउगाण अंतमुहू । बन्धो जहन्नओवि हु, भंगतिगं निच्चवन्धीण ॥ ३०३ ॥ हाइ अणाइ अणंनो, अणाइमंतो धुवोदयाणुदओ । साइसपज्जवसाणो, अधुवाणं तह य मिच्छसि ॥ ३०४ ॥ पयडिठिईमाईया, भेया पुज्बुत्तया इंह नेया । उद्दीरणउदयाणं, जं नाणत्तं तयं वोच्छं ॥ ३०५ ।। चरमोदयमुच्चाणं, अजोगिकालं उदीरणाबिरहे । देसूणपुवकोडी, मणुयाउगवेयणीयाण ॥ ३०६ ॥ तड्यच्चिय पज्जत्ती, जा ता निदाण होइ पंचण्हं । उदओ आवलिअते, तेवीसाए उ सेसाणं ॥ ३०७ ।। मोहे चउहा तिविहो व सेससत्तण्ह मूलपगईणं । मिच्छत्तुदओ चउहा, अधुवधुवाणं दुविहतिविहो ॥ ३०८ ॥ उदओ ठिइक्याण, मंपनीए मभावतो पढमो । सति तम्मि भवे वीओ, पओगओदीरणा उदओ ॥ ३०९ ॥ उद्दीरणजेोग्गाण, अब्भ- हियठिड़ा उदयजाग्गाओ ! हस्मुदओ एगठिइणं, निद्णाए गियालाए ।। ३१० ॥ अणुभागुदओवि उदीरणाए तुल्लो जहन्नयं नवरं । आवलिगंने मम्मत्तवेयसीणंतलोभाणं ॥ ३११ ॥ अजहन्नोऽणुकोसो, चउह तिहा छण्ह चउविहो मोहे । आउस्स साइ अधुवा, मेगविअप्पा य मञ्चमि ।। ३१२ ।। अजनाणुकोसो, धुवोदयाणं चओ तिहा चउहा । मिच्छत्ते सेसासिं, दुविहा सव्वे य सेसाणं ॥३०॥ RSSRC
उदय-
निरूपणं
श्रीचन्द्र-
पिंकृते
पञ्चसंग्रहे
बन्धद्वार
॥३०२॥
॥ ३१३ ॥ संमत्तदेससंपुन्नविरहउप्पत्तिअणविसंजोग। दसणखवणे मोहस्स, समणे उवसंत खवगे य ॥३१४ ॥खीणाइतिगे अस्संख-
गुणियगुणसेढिदलिय जहकमसो । सम्मत्ताईणेकारसह कालो उ संखसे ॥ ३१५ ॥ झचि गुणाओ पडिए, मिच्छत्तगयंमि आइमा
तिन्नि । लभंति न सेसाओ, जं झीणासु असुभमरणं ॥ ३१६ ॥ उकोसपएसुदयं, गुणसेढीसीसगे गुणियकम्मो । सव्वासु कुणइ
ओहेण, खवियकम्मो पुण जहन्नं ॥ ३१७ ॥ सम्मतवेयसंजलणयाण खीणंतदुजिणअंताण । लहु खवणाए अंत, अवहिस्स अणो-
हिणुकोसो ॥ ३१८ ॥ पढमगुणसेढिसीसे, निद्दापयलाण कुणइ उपसंतो । देवत्तं झत्ति गओ, वेउब्वियसुरदुगस्सेव ॥ ३१९ ॥
तिरिएगंतुदयाणं, मिच्छत्तणमीसथीणगिद्धीणं । अपजतस्स य जोगे, दुतिगुणसेढीण सीसाणं ॥ ३२० ॥ से कालेऽतरकरणं, होही
अमरो य अंतमुहुपरओ । उकोसपएसुदओ हासाइसु मज्झिमट्ठण्हं ॥ ३२१ ॥ हस्सठिई बंधित्ता अद्धाजोगाइठिइनिसेगाणं । उक्को-
सपए पढमोदयम्मि सुरनारगाऊण ॥ ३२२ ॥ अद्धाजोगुकोसे, बंधित्ता भोगभूमिगसु लहुं । सव्वप्पजीवियं वज्जइत्त ओवट्टिया
दोण्हं ॥ ३२३ ॥ नारयतिरिदुगदुभगाइनीयमणुयाणुपुश्विगाणं तु । दंसणमोहक्खवगो, तइयगसेढीउ पडिभग्गो ॥ ६२४ ॥ संघ-
यणपंचगस्स उ, बिझ्यादितिगुणसेढिसीसम्मिं । आहारुज्जोयाण, अपमत्तो आइगुणसीसे ।। ३२५ ॥ गुणसेढीए भग्गो, पत्तो बेइं-
दिपुढविकायत्तं । आयावस्स उ तव्वेइ, पढमसमयंमि वÉतो ॥ ३२६ ॥ देवो जहन्नयाऊ, दीहुव्वट्टित्तु मिच्छ अन्तम्मि । चउना-
णदंसणतिगे, एगिदिगए जहन्नुदयं ॥ ३२७ ॥ कुव्वइ ओहिदुगस्स उ देवत्तं संजमाउ संपत्तो । मिच्छुक्कोसुक्कट्टिय, आवलिगंते
पएसुदयं ॥ ३२८ ॥ वेयणियउच्चसोयंतरायअरईण होइ ओहिसमो । निदादुगस्स उदए, उकोसठिईउ पडियस्स ॥ ३२९ ॥ मइ-
सरिसं वरिसधरं, तिरियगई थावरं च नीयं च । इंदियपज्जत्तीए, पढमे समयंमि गिद्धितिगे ॥ ३३० ॥ अपुभित्थिसोगपढमिल्लअ-
&
॥३०२॥
.
उदय-
निरूपणं
श्रीनन्द-
पिंकन
पंचगंग्रह
॥३.३॥
गइरहियाण माहपगईणं । अंतरकरणाउ गए, सुरसु उदयावलीअंते ॥ ३३१ ॥ उपसंतो कालगओ, सबढे जाइ भगवई सिद्धं ।
नन्थ न एयाणुदओ, अमुभुदए होड़ मिच्छस्स ॥ ३३२ ॥ उपसामइत्तु चउहा, अन्तमुहू बंधिऊण बहुकाल । पालिय सम्म पढ-
माण, आवलीअनमिच्छगए ॥ ३३३ ।। इत्थीए संजमभवे, सब्बनिरुद्धीम गंतु मिच्छत्तं । देवो लहु जिट्ठठिई, उव्वट्टिय आवली-
अंत ॥ ३३४ ॥ अपद्धाजोगममज्जियाण आऊण जिट्ठठिइअंते । उवीरं थोबनिसेगे, चिर तिव्वासायवेईणं ॥ ३३५ ॥ संजोयणा
विजाजिय, जहन्नदेवत्तमंतिममुहुन । बंधिय उकोस्सठिई, गंतूणेगिदियासन्नी ।। ३३६ ॥ सव्वलहुं नरयगए नरयगई तम्मि सब-
पज्जन । अणुगुन्यि मगइतुल्ला, ता पुण नेया भवाइम्मि ॥ ३३७ ।। देवगई ओहिसमा, नवरं उज्जायवेयगो जाहे । चिरसंजमिणो
अंने, आहार तम्म उदयीम्म ॥ ३३८ । सेसाणं चखुसम, तंमि व अन्नंमि वा भवे अ चिरा । तज्जोगा बहुयाओ, ता ताओ
वेवमाणस्म ॥ ३३९ । पढमकमाया चउहा तिहा धुवं साइ अद्भुध संतं । दुचरिमखीणभवन्ता निदादुगचोद्दसाऊणि ॥ ३४० ॥
निगु मिन्छन नियमा, अट्ठम ठाणेसु होइ भइयव्यं । मासायणमि नियमा, सम्म भज्ज दससु संत ॥ ३४१ ॥ सासणमीसे मीसं
गन्तं नियमेण नवम भइयव्यं । सासायणंत नियमा, पंचमु भज्जा अओ पढमा ॥ ३४२ ॥ मझिल्लकसाया, ता जा अणिय-
द्वियवगनवया । भागा तो संखया, ठिइखंडा जाब गिद्धितिगं॥ ३४३ ॥ थावरतिरिगइदोदो, आयावेगिदिविगलसाहार । नरय-
गुन्जायाणि य, दमाईमगततिरिजोग्गा ॥ ३४४ ॥ एवं नपुंमइत्थी सन्तं छक्कं च वार् पुरिसुदए । समऊणाओं दोन्नि उ,
बावलियाओ ना पुग्मिं ॥ ३४५ ।। इत्थीउदएँ नपुंमं, इत्थीवयं च सत्तगं च कमा । अपुमोदयंमि जुगवं, नपुंसइत्थी पुणो सत्त
॥ ३४६ ।। गंपन्जा टिइपंडा, पुणोवि कोहाइलोभमुहुमत्ते । आगज्ज खबगसेढी, सब्बा इयराइ जा संतो ॥ ३४७ ॥ सबाणवि
॥३०॥
सत्तोत्कृ-
यादि
श्रीचन्द्र-
र्षिकृते
पञ्चसंग्रहे
बन्धद्वारे
॥३०४॥
आहार, सासणमीसेयराण पुण तित्थं । उभये संति न मिच्छे, तित्थगरे अंतरमुहत्तं ॥ ३४८ ॥ अन्नयरवेयणीयं, उच्चं नामस्स
चरमउदयाओ । मणुयाउ अजोगता सेसा उ दुनरिमसमयंता ॥ ३४९ ॥ मूलठिई, अजहना तिहा चउद्धा उ पढमयाण भवे ।
धुवसंतीणपि तिहा, सेसविगप्पाऽधुवा दुविहा ।। ३५० ॥ बंधुदउफोसाणं उफोसठिई उ संतमुकोसं । तं पुण समयेणूणं अणुदय-
उकोसंबंधीणं ॥ ३५१ ॥ उदसंकमउगोसाण आगमो सालिगो भवे जेहो । सन्तं अणुदरासंकमउफोसाणं तु समऊणो ॥ ३५२ ॥
उदयवईणेगठिई अणुदयवइयाण दुसमया एगा। होइ जहन्नं सन्तं दसह पुण संकमो चरिमो ॥ ३५३ ॥ हासाइ पुरिसकोहाइ,
तिनि संजलण जेण बंधुदए । वोच्छिन्ने संकामइ तेण इहं संकमो चरिमो ॥ ३५४ ॥ जावेगिदिजहन्ना नियगुकोसा हि ताव ठिइ-
ठाणा । नेरंतरेण हेट्ठा खवणाइसु संतराइंपि ॥ ३५५ ॥ संकमतुल्लं अणुभागसंतयं नवरि देसघाईणं । हासाईरहियाणं जहन्नयं एग-
ठाणं तु ॥ ३५६ ॥ मणनाणे दुट्ठाणं देसघाई य सामिणो खवगा। अंतिमसमये सम्मत्तवेयखीणन्तलोभाणं ॥ ३५७ ॥ मइसुय-
चखुअचक्खू, सुयसम्मत्तस्स जेठ्ठलद्धिस्स । परमोहिस्सोहिदुगे, मणनाणे विपुलनाणिस्स ॥ ३५८ ॥ अणुभागट्ठाणाई तिहा
कमा ताणऽसंखगुणियाणि । बंधा उव्वद्दोवट्टणाउ अणुभागघायाओ ॥ ३५९ ॥ सत्तहं अजहन्नं, तिविहं सेसा दुहा पएसंमि ।
मूलपगईसु आउस्स, साइ अधुवा य सब्वेवि ॥ ३६० ।। सुभधुवबंधितसाई, पणिदिचउरंसरिसमसायाणं । संजलणुस्माससुभखगइ-
पुंपराधायणुकोसं ॥३६१॥ चउहा धुवसंतीणं, अणजससंजलणलोभवज्जाणं । तिविहमजहण्ण चउहा, इमाण छण्हं दुहाणुत्तं ॥३६२॥
संपुण्णगुणियकम्मो, पएसउफस्ससंतसामाओ । तस्सेव सत्तमीनिग्गयस्स काणं विसेसोवि ॥ ३६३ ॥ मिच्छमीसेहिं कमसो,
संपक्खिचेहिं मीससम्मेसु । वरिसधरस्स उ ईसाणगस्स चरिमम्मि समयम्मि ॥ ३६४ ॥ ईसाणे पूरिचा, नपुंसगं तो असंखवासीसु ।
॥३०४॥
उद्वलनादि
HEERESCRESS
पन्छामंपियभागेण, पूरिण, टन्धीवयम्म ॥ ३६५ ॥ जो सब्सकमेण इत्थी पुरिसम्मि छुहइ सो सामी । पुरिसस्स कम्मसंजलणयाण
श्रीनन्द
पिन मो चेव मंछोभ ।। ३६६ ॥ चउम्पमामिय मोहं, जमुच्चमायाण मुहुमखवगते । जं अमुभपगइदलियस्स संकमी होइ एयासु
पथसंग्रह
॥ ३३७ ।। अद्वाजोगुलामहि देवनिरयाउगाण परमाए । परमं पएस मतं, जा पढमो उदयसमओ सो ॥ ३६८ ॥ सैसाउगाणि
पयार
नियगेगु चा आगंतु पुन्यकोडीए । सायबहुलस्म अचिरा, बंधते जाव नोबट्टे ॥ ॥ ३६९ ॥ पूरित्तु पुचकोडीपुहुत्तनारयदुगस्स
बंधने । एवं पलियनिगो, मुग्दुगवेउब्धियद्गाणं ।। ३७० ॥ तमतमगो अखिन्पं, सम्मत्तं लभिय तंमि बहुगद्धं । मणुयदुगम्सु-
॥३०॥
होग, मयजरिमभम्म वर्धन ।। ३७१ ।। बेछावहिचियाणं, मोहम्मुत्रसामगस्म चउखुत्तो । सम्मधुवबारसण्हं, खबगमि सबंध-
पअनम्मि ।। ३७२ ।। गुभविग्मुभधुविगाणं, एवं चिय होइ मंतमुक्कांस । तिन्थयराहाराण, नियनियगुकोसबंधते ॥ ३७३ ।। तुल्ला
नगगणं, गगिदियथावगयबुजाया । मुहुमनिगं विगलानि य, तिरिमणुयचिरच्चिया नवीरं ।। ३७४ ॥ ओहेण खवियकम्मे,
पगमगंनं जहन्नयं होइ । नियमकमम्म विरमे, तस्मैव विममियं मुणमु ॥ ३७५ ॥ उचलमाणीणेगठिई उन्धलए जया दुसामइगा ।
थावदमज्जियाणं. चिरकाल पालिआ अंत ॥ ३७६ ॥ अतिमलभिजसाणं. असेढिगाहापयत्तअन्तंमि । मिच्छत्तगए आहारगस्स
मेगाणि निवगने ।। ३७७ ॥ चग्मावलि पविट्ठा. गुणमेढी जामि अत्थि न य उदओ। आवलिगासमयसमा तासिं खलु फड्ड-
गा: तु ।। ३७८ ॥ मजहन्नपगमे, पाएमबुड्डीएणतया भेया । ठिठाणे ठिइठाणे, विनया खबियकम्माओ ॥ ३७० ।। एगहिइयं
गगाग फाडगं दोग होइ दोट्रिइगं । निगमाइमुवि एवं, नेयं जावंति जासिं तु ॥ ३८० ॥ आवलिमेत्तुकोस, फड्डगमोहस्स सब्ब-
घाइणं । नग्गनामनिनिहाण, जाव नो आवली गलइ ॥ ३८१ ॥ खीणद्धासंखंसं, खीणनाणं तु फड्डगुकोसं । उदयवईणेगहियं,
ESCORE
॥३०५॥
वर्गणानि-
रूपणं
श्रीचन्द्र-
पिंकृते
पञ्चसंग्रहूँ
कर्मप्रकृती
॥३०६॥
निदाणं एगहीणं तं ॥ ३८२ ॥ अज्जोगिसंतिगाणं, उदयवईणं तु तस्स कालेणं । एगाहिगेण तुल्लं, इयराणं एगहीणं तं ॥ ३८३ ॥
ठिइखंडाणइखुड्डं, खीणसजोगीण होइ जं चरिमं । तं उदयवईणहियं, अन्नगए तूणमियराणं ॥ ३८४ ॥ जं समयं उदयवई,
खिज्जइ दुच्चरिमयन्तु ठिइठाणं । अणुदयवइए तम्मी, चरिमं चरिमंमि जं कमइ ।। ३८५ ॥ जावइयाउ ठिईओ जसंतलोभाणहा-
पवत्तंते । तं इगिफड्डु संते, जहन्नयं अकयसदिस्स ॥ ३८६ ॥ अणुदयतुलं उव्वलणिगाण जाणिज्ज दहिउव्वलणे ! हासाईण एर्ग,
संछोभे फड्डुगं चरमं ॥ ३८७ ॥ बन्धावलियाईयं, आवलिकालेण वीइठिइहितो । लयठाणं लयठाणं, नासेई संकमेण तु ॥३८८॥
संजलणतिगे दुसमय हीणा दो आवलीण उकोसं । फर्ल्ड बिईय ठिइए, पढमाए अणुदयावलिया ॥ ३८९ ॥ आवलियदुसमऊणा
मेत फडं तु पढमठिइविरमे । पेयाणवि थे फड्डा ठिईदुगं जेण तिण्हपि ॥ ३९० ॥ पढमठिईचरमुदये, विइयठिईए व चरमसं-
छोभे । दो फड्डा वेयाणं, दो इगि संतऽहवा एए ॥ ३९१ ॥ चरमसंछोभसमए, एगा ठिइ होइ थीनपुंसाणं । पढमठिईए तदंते,
पुरिसे दोआलिदुसमूणं ॥ ३९२ ॥ इति श्रीपंचमं बन्धविधिद्वारम् ॥
॥ अथ कर्मप्रकृतिसंग्रहः ।। बंधणकरणम्-णमिऊण सुयहराणं वोच्छं करणाणि बंधणाईणि । संकमकरणं बहुसो अइदि-
सियं उदयसते जं ॥ ३९३ ॥ आवरणदेससव्वक्खएण दुविहेह वीरियं होइ । अहिसंधिअणहिसंधी अकसाइ सलेस उभयपि ॥३९४॥
होइ कसाइवि पढम इयरमलेसीवि जं सलेसं तु । गहणपरिणामफंदणरूवं तं जोगओ तिविहं ॥ ३९५ ॥ जोगो विरियं थामो
उच्छाह परकमो तहा चेट्ठा। सत्ती सामत्थंति य जोगस्स हवंति पज्जाया ॥ ३९६ ॥ पन्नाए अविभागं जहन्नविरियस्स चीरियं
छिन्नं । एकेकस्स पएसस्स असंखलोगप्पएससमं ॥ ३९७ ॥ सव्वप्पीरिएहिं जीवपएसेहिं वग्गणा पढमा। वीयाइ वग्गणाओ
॥३०६॥
वर्गणाया-
फड्डगानां-
च निरूपणं
श्रीनन्द-
पित
पंनमंग्रह
समयानी
॥३७॥
चुनरिया अमंखाओ ॥ ३९८ ॥ ताओ फडुगमेगं अओ परं नत्थि रूववुड्डीए । जाव असंखा लोगा पुब्वविहाणेण तो फडा
।। ३९९ ॥ मेढीअसंखभागियफहिं जहणयं हवड ठाणं । अंगुलअसंखभागुत्तराहिं भूओ असंखाई ॥ ४०० ॥ सेढीअसंखिय-
भागं गतुं गन्तुं भवंति दगुणाइ । फडाई ठाणेमुं पलियासंखंसगुणयारा ॥४०१॥ बटुंति व हायति व चउहा जीवस्स जोगठाणाई।
आरलिजमयभागतमुहुत्तमसंखगुणहाणी ॥ ४०२ ॥ जोगट्ठाणठिईओ चउसमया अट्ठ दोण्णि जा तत्तो । अट्ठगुभयठिइ जाओ
जहा परममंसगुणियाणं ॥ ४०३ ॥ मुहुमेयराइयाणं जहण्णउकोमपज्जऽपज्जाणं । आसज्ज असंखगुणाणि होति इह जोगठाणाणि
॥ ४०४ ॥ जोगणुरुवं जीवा परिणामंतीह गिहिउं दलियं । भासाणापाणमणोचियं च अवलंबए दव्यं ॥ ४०५॥ एकपएसाइ-
अगंनजाओ होऊण डोंनि उग्लस्स । अज्जोगंतरिआओ बग्गणाओ अणंताओ॥ ४०६ ॥ ओराल १ विउव्या २ हार ३ तेय ४
भागा ५ णुपाण ६ मण ७ कम्मे ८ । अह दव्यवग्गणाणं कमो विवज्जासओ खित्ते ॥४०७॥ कम्मोपरि धुवेयर सुन्ना पत्तेय सुन्न-
वायरगा । मुन्ना मुहमे मुन्ना महसंधे सगुणनामाओ ॥ ४०८ ॥ सिद्धाणतंसेणं अहब अभब्वेहऽणतगुणिएहिं । जुत्ता जहन्नजोग्गा
उग्लाइणं भवे जेट्ठा ।। ४०९ ।। पंचरस पंचवण्णेहिं परिणया अट्ठफासदोगंधा। जावाहारगजोग्गा चउफासविसेसिया उपरिं ॥४१०॥
अपिभागाइनहेण जुत्तया ताच पोग्गला अस्थि । सन्चजियाणतगुणेण जाव नेहेण संजुत्ता ॥ ४११ ॥ जे एगनेहजुत्ता ते
बहवो नेहि बग्गणा पढमा ! जे दुगनेहाइजुआ असंखभागूण ते कमसो ॥ ४१२ ॥ इय एरिसहाणीए जति
अणंनाउ नग्गणा कमसो । संखमूणा तत्तो संखगुणूणा तओ कमसो ॥ ४१३ ॥ तत्तोऽसंखगुणूणा अणतगुणऊणिया-
वि नतोऽपि । गंतुमसंसा लोगा अद्वद्धा पोग्गला भूय ॥ ४१३ ॥ पढमहाणीए एवं बीयाएऽसंखवग्गणा गंतुं । अद्धं उपरित्थाओ
॥३०७॥
भावाणु-
निरूपणं
श्रीचन्द्र-
पिकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
.
॥३०८॥
S
हाणीओ होंति जा तीए ॥ ४१५॥ थोपाओ वग्गणाओ पढमहाणीए उवरिमासु कमा । होति अणंतगुणाओ अणंतभागो पएसाणं
॥ ४१५ ॥ पंचण्ह सरीराणं परमाणूणं मतीए अविभागो । कप्पिययाणेगंसो गुणाणु भावाणु वा होति ॥ ४१७॥ जे सव्वजहण्णा-
गुणा जोग्गा तणुबंधणस्स परमाणू । तेवि उ य संखारांखगुणपलिभागा अइफता ॥४१८॥ सबजियाणंतगुणेण जे उ नेहेण पोग्गला
जुत्ता । ते वग्गणा उ पढमा बंधणनामस्स' जोग्गाओ ॥ ४१९ ॥ अविभागुत्तरियाओ सिद्धाणमणंतभागतुल्लाओ। ताओ फड्डग-
मेगं अणंतविवराई इय भूय ॥ ४२० ॥ जइम इच्छसि फडडं तत्तियसंखाए वग्गणा पढमा । गुणिया तस्साइल्ला रूवुत्तरियाओ-
ऽणंताओ ॥ ४२१ ॥ अभवाणंतगुणाई फडाई अंतराउ रूवुणा दोऽणंतरवुड्डीओ परंपरा होंति सव्वाओ ॥ ४२२ ॥ पढमा उ
अर्णतेहिं सरीरठाणं तु होइ फडेहिं । तयणंतभागवुड्डी कंडगमेत्ता भवे ठाणा ॥४२३॥ एक असंखभागुत्तरेण पुण गंतभागबुड्ढीए ।
कंडगमेचा ठाणा असंखभागुत्तरं भूय ॥ ४२४ ॥ एवं असंखभागुत्तराणि ठाणाणि कंडमेत्ताणि । खेज्जभागबुड्ढे पुण अनं उट्टए
ठाणं ॥ ४२५ ॥ अमुयंतो तह पुव्युत्तराई एयंपि नेसु जा कंडं । इय एयविहाणेणं छबिहवुड्ढी उ ठाणेसु ॥ ४२६ ।। अस्संखलो-
गतुल्ला अणंतगुणरसजुया य इयठाणा । कंडंति एत्थ भन्नइ अंगुलभागो असंखेज्जो ॥ ४२७ ॥ होति पओगो जोगो तहाणविवड्ड-
णाए जो उ रसो। परिवड्ढई जीवो पओगफर्ड तयं वेति ।। ४२८ ॥ अविभागपग्गफगअंतरठाणाई एत्थ जह पुचि । ठाणाई
वग्गणाओ अणंतगुणणाए गच्छति ॥ ४२९ ॥ तिण्हपि फहगाणं, जह्मणउकोसगा कमा ठविउं । णेया णतगुणाओ वग्गणा
हफडाओ ।। ४३० ॥ अणुभागविसेसाओ मूलत्तरपगइभेयकरणं तु । तुल्लस्सावि दलस्सा पयईओ गोणनामाओ ॥ ४३१ ॥ ठिति-
बंधो दलस्स ठिई पएसबंधो पएसगहणं जं । ताण रसो अणुभागो तस्समुदाओ पगतिबंधो ॥ ४३२ ।। मूलत्तरपगईणं पुच्चि दल-
॥३०८॥
अनुभाग:
श्रीचन्द्र-
पिंकन
पामग्रह
कमप्राना
11३०॥
भागगंभयो बुना । ग्मभंगणं इनो मोहावरणाण निमुणेह ॥ ४३३ ॥ सन्चुकोसरसो जो मूलविभागस्सतिभी भागो । सम्बधाईण
दिज्जइ मा इयरो देसवाईणं ।।४३४|| उकोसरमस्सद्ध मिच्छे अद्धं तु इयरघाईणं । सञ्जलणनोकसाया सेसं अद्धद्धयं लेति ॥४३५॥
जीचम्मज्यवसाया मुभामुभाऽमंखलोगपरिमाणा । सबजियाणन्तगुणा एकेके हॉति भावाणू ॥४३॥ एकज्झवसायसमज्जियस्स
दलियम्म कि ग्मी नुल्लो? । न हु होति णन्तर्भया साहिज्जन्ते निसामेह ॥ ४३७ । सन्यप्परसे गेण्हइजे बहवे तेहिं वग्गणा पढमा।
अविभागुनरिहिं अन्नाओ बिसेमहीगेहिं ॥ ४३८ ।। दबेहि वग्गणाओ सिद्धाणमणन्तभागतुल्लाओ । एयं पढमं फ९ अओ परं
नन्धि बहिया ।। ४३० ॥ दारं ॥ सत्यजियाणंतगुणा पलिभागा लंघिउं पुणो अन्नो । एवं हवंति फडा सिद्धाणमणंतभागसमा
11 १४० ॥ एवं पढमं ठाणं एवमसंखज्जलोगठाणाणं । मममग्गणाणि फहाणि तेसि तुल्लाणि विवराणि ॥ ४४१॥ ठाणाणं
परिटी छट्ठाणकर्मण तं गयं पुचि । भागो गुणो य कीरति जहुत्तरं एत्थ ठाणाणं ॥ ४४२ ॥ छट्ठाणगअवसाणे अन्नं छट्ठाणयं
पुणो भन्नं । एवममंसा लोगा छठाणाणं मुगेयच्चा ।। ४४३ ॥ सव्वासि बुड्ढीणं कंडगमेत्ता अणंतरा बुड्ढी । एगंतरा उ बुड्डी वग्गो
कंडम्म कंडं च ।। ४४४ ॥ कंडं कंडस्म घणो वग्गो दुगुणो दुगंतराए उ । कंडस्स वग्गवग्गो घणवग्गा तिगुणिआ कंडं ॥४४५॥
अटकंड वग्गवग्गा यग्गा चनारि छग्यणा कंडं । चउअन्तरवुड्डीए हेढाणपख्वणया ॥ ४४६ ॥ परिणामपच्चएणं एसा णेहस्स
छञ्चिता गरी । हाणी व रुणनि जिया आवलिभागं असंखेज्जं ॥ ४४७ ॥ अन्तमुहुत्तं चरिमा दोवि उ समयं तु पुण जहण्णेणं ।
जयममनिहाणणं एन्य विगप्पा बहुठिईया ॥ ४४८ ॥ कलिदापरतेयकडजुम्मसन्निया होति रासिणो कमसो । एगाइसेसगा
चाहियमि काजुम्म इह सवे ।। १४९ ।। मुहुमगणिं पविसन्ता चिटुंना तेसि कायठितिकालो । कमसो असंखगुणिया तत्तो
२.
॥३०९॥
अनुभाग:
श्रीचन्द्र-
र्षिकृते
पश्वसंग्रहे
कर्मप्रकृतौ
॥३१॥
अणुभागठाणाई॥ ४५० ॥ सव्वत्थोवा ठाणा अणंतगुणणाए जे उ गच्छति । तत्तो असंखगुणिया अंतरवुड्डीए जह हेट्ठा ॥४५१॥
होंति परंपरवुड्डीए थोवगाणंतभागवुड्डा जे । अस्संखसंखगुणिआ एक दो दो असंखगुणा ।। ४५२ ॥ एगट्ठाणपमाणं अंतर ठाणा
निरन्तरा ठाणा । कालो वुड्डी जवमज्झ फासणा अप्पबहु दारा ॥ ४५३ ॥ एकेकमि असंखा तसेयराणतया सपाउग्गे । एगाइ
जाव आवलिअसंखभागो तसा ठाणे ॥ ४५४ ॥ तसजुत्तठाणविवरेसु सुण्णया होति एकमाईआ। जाव असंखा लोगा निरन्तरा
थावरा ठाणा ॥४५५॥ दो आइ जाव आवलि असंखभागो निरन्तरतसेहिं । नाणाजिएहिं ठाणं असुण्णयं आवलिअसंखं ॥४५६॥
जवमज्झम्मि य बहवो विसेसहीणाओ उभयओ कमसो । गंतुमसंखा लोगा अद्धद्धा उभयओ जीवा ॥ ४५७ ॥ आवाल असंखभागं
तसेसु हाणीण होइ परिमाणं । हाणिदुगन्तरठाणा थावरहाणी असंखगुणा ॥ ४५८ ॥ जवमझे ठाणाई असंखभागो उ सेसठा-
णाणं । हेट्ठमि होंति थोवा उवरिमि असंखगुणियाणि ॥ ४५९ ॥ दुगचउरद्वतिसमइग सेसा य असंखगुणणया कमसो । कालेईए
पुट्ठा जिएण ठाणा भमतेणं ॥ ४६० ॥ तत्तो विसेसअहियं जवमज्झा उवरिमाइं ठाणाई । तत्तो कंडगहेट्ठा तत्तोवि हु सवठाणाई
॥ ४६१ ॥ फासणकालप्पबहू जह तह जीवाण भणसु ठाणेसु । अणुभागबन्धठाणा अज्झवसाया व एगट्ठा ॥ ४६२ ॥ ठितिठाणे
ठिइठाणे कसायउदया असंखलोगसमा । एकेककसायुदए एवं अणुभागठाणाई ॥ ४६३ ॥ थोवाणुभागठाणा जहण्णठितिपेढम-
बंधहेउम्मि । तत्तो विसेसअहिया जाचरमाए चरमहेऊ ॥ ४६४ ॥ गंतुमसंखा लोगा पढमाहितो भवंति दुगुणाणि । आवलिअसंख-
भागो दुगुणठाणाण संवग्गो ॥ ४६५ ॥ असुभपगईणमेवं इयराणुकोसगम्मि ठिइबन्धे । सव्वुकोसगहेऊ उ होइ एवंचिय अससं
॥ ४६६ ।। थोवाणुभागठाणा जहण्णठितिबंध असुभपगईणं | समयबुड्ढीए किांचे हियाई सुहियाण विवरीयं ।। ४६७ ।। पलिया-
॥३१॥
अनुभागः श्रीनन्द फिने पंनुमंग्रह कमप्रता ॥३१॥ मंम्वियमेत्ता ठिनिठाणा गंतु गंतु दुगुणाई । आपलिअसंखमेत्ता गुणा गुणंतरमसंखगुणं ॥ ४६८ ॥ सवजहण्णठिईए सन्वाणवि आउगाण योगाणि । ठाणाणि उत्तरासुं असंखगुणणाए सेढीए ॥ ४६९ ॥ गंठदिसे सण्णी अभव्यजीवस्स जो ठिईबंधो। ठिइ- युट्टीए तम्म उ बन्धा अणुकडिओ तत्तो ॥ ४७० ॥ वग्गे वग्गे अणुकाड्ढ तिव्वमंदत्तणाई तुल्लाई । उवघाय घाइपयडी कुवण्णनवगं अगुभवग्गी ॥ ४७१ ॥ परयाय बन्धणतणू अंगसुवण्णाइतित्थनिम्माणं । अगुरुलहूसासतिगं संघाय छयाल सुभवग्गो ॥ ४७२ ॥ मायं थिगइ उच्चं मुरमणु दो दो पणिदि चउरंसं । रिसहपसत्याविहगइ सोलस परियत्त सुभवग्गो ॥४७३॥ अस्सायथावरदसं नर- यद्गं विहगई य अपमत्था। पंचिंदिरिसभचउरंसगेयरा असुभ घोलणिया ॥ ४७४ ।। मोत्तुमसंखं भाग जहन्नठिइठाणगाण सेसाणि । गन्छनि अग्मिाए तदेकदेशेण अण्णाणि ॥ ४७५ ।। एवं उवरि हुत्ता गंतूणं कंडमेत्ताठितिबंधा। पढमठितिहाणाणं अणुकड्डी जाइ परिगणिहूँ ।। ४७६ ।। तदुचरिम आझ्यासु कममो बीयाईयाण निहाइ । ठितिठाणाणणुकड्डी आउकस्सं ठिई जाव ॥ ४७७ ॥ उव- घायराइवं एगो परपायमाइमु विमसो । उकोसठिईहितो हेट्ठमुहं कीरइ असेसं ।। ४७८ ॥ सप्पडिवक्खाणं पुण असायसायाइयाण पगणं । ठावत्य ठिठाणा अन्ताकोडीइ नियनियगा ॥ ४७९ ।। जा पडिवक्सक्कंता ठिइओ ताणं कमो इमो होइ। ताणन्नाणि य ठाणा गुठिणं तु पुच्चकमो ॥ ४८० ॥ मोत्तण नीयमियराऽसुभाण जो जो जहन्नठितिबन्धो । नियपडिवक्खसुभाणं ठावेयन्यो जहाणयरी ॥ ४८१ ॥ पडिवक्सजहन्नयरो तिरिदुगनीयाण सत्तममहाए । सम्मत्ताईए तओ अणुकड्डी उभयवग्गेसु ॥ ४८२ ॥ अट्ठारग कोडीओ परचायकमेण नमचउकेचि । फंड निवत्तणकंडगं च पल्लस्सऽसंखंसो ॥ ४८३ ॥ जा निव्यत्तणकंडं जहण्णठिति- पढमठाणहितो। गन्छंति उरिहुत्ते अणंतगुणणाप सेढीए ॥ ४८४ ॥ तत्तो पढमठितीए उकोस ठाणगं अणंतगुणं । तत्तो ॥३११॥ 15 अनुभाग: श्रीचन्द्र- पिकृते पञ्चसंग्रह कर्मप्रकृती ॥३१२॥ कंडग उपरि आउकस्सं नए एवं ॥ ४८५ ॥ उकोसाणं कंडं अणन्तगुणणाए तभए पच्छा । उवधायमाइयाणं इयराणुकोसगाहितो ॥ ४८६ ॥ अस्सायजहण्णठिइठाणेहिं तुल्लयाई सव्वाणं । आपडिवक्खक्कतगठिईण ठाणाई हीणाई ॥ ४८७ ॥ तत्तो अणंतगुण- णाए जति कंडस्स संखिया भागा । तत्तो अणंतगुणिय जहण्णाठिति उपसं ठाणं ॥ ४८८ ॥ एवं उकस्साणं अणंतगुणणाए कंडगं वयइ । एकं जहण्णठाणं जाइ परक्कंतठाणाणं ॥ ४८९ ॥ उवरि उवघायसमं सायस्सवि नवीर उफसठिईओ। अंतसुवधायसम मज्झे नीयस्स सायसमं ॥ ४९० ॥ संजयवायरसुहुमग पज्जअपज्जाण हीणमुकोसो। एवं विगलाऽसन्निसु संजयउकोसगो बन्धो ॥ ४९१ ॥ देसदुगविरय चउरो सण्णीपंचेन्दियस्स चउरो य । संखेज्जगुणा कमसो संजयउकोसगाहिंतो ॥ ४९२ ॥ थोवा जहन्नबाहा उकोसाबाहठाण कंडाणि । उक्कोसिया अबाहा नाणपएसन्तरा तत्तो ॥ ४९३ ॥ एग पएसविवरं आबाहाकण्डगस्स ठाणाणि । हीणठिई ठिइठाणा उकोसठिई तओ अहिया ॥ ४९४ ॥ आउसु जहनवाहा जहन्नबन्धो अवाह ठाणाणि । उक्कोसबाह- णाणतराणि एगन्तरं तत्तो ॥ ४९५ ॥ ठितिबन्धट्ठाणाई उफोसठिई तओवि अब्भहिआ । सण्णिसु अप्पाबहुयं दसट्ठभेयं इम भणियः ॥ ४९६ ॥ ठिइठाणे ठिइठाणे अज्शवसाया असंखलोगसमा। कमसो विसेसअहिया सत्तण्हाउस्सऽसंखगुणा ॥ ४९७ ॥ पल्लासंखसमाओ गन्तूण ठिईइ होति ते दुगुणा । सत्तण्हऽज्झवसाया गुणगाग ते असंखेज्जा ॥ ४९८॥ ठितिदीयाए कमसो असंखगुणणाए होंति पगईणं । अज्झवसाया आउगनामट्ठगदुविहमाहाणं ॥ ४९९ ॥ सव्वजहूनस्स रसो अणंतगुणिओ य तस्स उकोसो। ठितिबन्धे ठिबन्धे अज्शवसाओ जहाकमसो ॥ ५०० ॥ धुवपगडी बन्धंता चउठाणाई सुभाण इयराण । दो ठाणगाइ ति- विहं सट्ठाणजहन्नगाईसु ॥ ५०१॥ चउदुट्ठाणाइ सुभासुभाण बन्धे जहन्नधुवठिईसु । थोवा विसेसअहिया पुहुत्तपरओ विसेसणा ॥३१२॥ RESSIRSSRANAS
प्रकृति-
संक्रमः
।
श्रीनन्द ॥ ५०२ ।। पल्लामंम्वियमला गन्तुं दुगुणा हवन्नि अदा य । नाणा गुणहाणीणं असंखगुणमेगगुणविवरं ॥ ५०३ ॥ चउठाणाई-
पिन नवमय हेउवा मुभाण ठिनियन्धा । संखेज्जगुणा ठिइठाणगाई अमुभाण मीसा य ॥ ५०४ ॥ इति बन्धनकरणम् ॥
पधसंग्रह अथ मंझमकरणम् -- बझंतियागु इयग ताओवि य संकमति अन्नोऽन्नं । जा संतयाए चिहि बंधाभावेवि दिट्ठीओ
कममाना ॥ ५०५ ॥ मंकमइ जामु दलियं ताओ उ पडिग्गहा ममक्खाया । जा संकमावलिय करणासझं भये दलियं ।। ५०६ ॥ निय-
निग दिहि न केइ दुइय नइज्जा न दंगणतिर्गपि । मीसम्मि न सम्मत्तं दसकमाया न अन्नोन्नं ॥ ५०७ ।। संकामति न आउं
||३१३॥
उपननं नहय मूलपगडा । पगइट्ठाणविभेया संक्रमणपडिग्गहा दुविहा ॥ ५०८ ॥ खयउवसमदिहीणं सेढीए न चरिमलोभसंक-
मणं । विरगम इयगइ जं कमा होह पंचण्हं ॥ ५० ॥ मिच्छे सरिए मीसस्स नत्थि उभए वि नत्थि सम्मस्स । उबलिएसुं
दोगु पडिगहया नन्धि मिन्छम्म ॥ ५१० ॥ दुसु तिमु आपलियासु ममयविहीणासु आइमठिईए । सेसासु पुंसंजलणयाणं न भवे
पदिग्गहरा ॥ ५११ । धुपसंतीण चउदेह मंकमा मिच्छगीयोयणीए । साईअधुवो बंधोव्य होइ तह अधुवसंतीण ॥ ५१२ ।।
गाभणजमदनिकमायमसदोदेमणाणजइपुब्बा । संकामगंत कमसो समुच्चाणं पढमदुइया ।। ५१३ ।। चउहा पडिग्गहत्तं धुवबंधीणं
विज्ञान मिन्छन । मिन्छाधुवबंधीणं साई अधुवा पडिग्गया ।। ५१४ ।। संतट्ठाणसमाई संक्रमठाणाई दोणि बीयस्स । बंधसमा
पटिगल्या अहटिया दो वि मोहस्म ॥ ५१५ ।। पण्णरस सोलसत्तर अडचउवीसा य संकम नत्थि । अट्ठदुवालस सोलस चीसा
ग पडिग्गा नन्धि ।। ५१६ ॥ मंक्रमणपडिग्गहया पढमतइज्जठमाण चउभेया । इगवीसो पडिगहगो पणवीसो संकमो मोहे
।। ५१७ ।। दंगणवरणे नवगो मंकमणपडिग्गही भवे एवं । साई अधुवा सेसा संकमणपडिग्गहट्ठाणा ॥ ५१८ ॥ नवछक्कचउकसुं
4
॥३१३॥
प्रकृति-
संक्रमः
श्रीचन्द्र-
पिकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृतौ
॥३१४॥
नवगं संकमइ उवसमगयाणं । खवगाण चउसु छक्कं दुइए मोहं अओ वोच्छं ॥ ५१९ ॥ लोभस्स असंकमणा उचलणा खवणतो
छ सत्तण्ह । उवसंताणवि दिट्ठीण संकमासंकमा नेया ॥ ५२० ॥ आमीसं पणवीसो इगवीसो मीसगाओ जा पुन्यो । मिच्छ-
खवगे दुवीसो मिच्छे य तिसत्तछब्बीसा ॥ ५२१ ॥ खवगस्स सबन्धच्चिय उवसमसेढीए सम्ममीसजुया। मिच्छखवगे ससम्मा
अट्ठारस इय पडिग्गहया ॥ ५२२ ।। दसगट्ठारसगाई चउचउरो संकमति पंचमि । सत्तड चउ' दसिगारस बारसठारा चउक्कम्मि
॥ ५२३ ॥ तिन्नि तिगाईसत्त नव य संकममिगारस तिगंमि । दोसु छगट्ठदुपंच य इगि एक्कं दोणि तिण्णि पणा ॥५२४॥ पण-
वीसो संसारिसु इगुवीसे सत्तरसे य संकमइ । तेरस चोद्दस छक्के वीसा छक्के य सत्ते य ॥ ५२५ ।। बावीसे गुणवीसे पन्नरसेक्कार-
सेसु छन्वीसा । संकमइ सत्तवीसा मिच्छे तह अविरयाईणं ॥ ५२६ ॥ बावीसेगुणवीसे पण्णरसेक्कारसे य सत्ते य । तेवीसा संक-
मिच्छा विरयाइयाण कमा ॥ ५२७ ॥ अट्ठारसचौदसदससत्तगेसु बावीस खीणमिच्छाणं । सत्तरस तेरनवसत्तगेसु इगवीस
संकमइ ॥ ५२८ ॥ दसगाइ चउक्कं एक्कवीसखवगस्स संकमहि पंचे। दस चत्तारि चउक्के तिसु तिनि दु दोसु एकेकं ॥ ५२९ ॥
अट्ठाराइ चउकं पंचे अट्ठार बार एकारा । चउसु इगारस नव अड तिगे दुगे अट्ठ छप्पंच ॥ ५३० ॥ पण तिण्णि दोण्णि एके
उवसमसेढीए खइयदिहिस्स । इयरस्स उ दो दोसुं सत्तसु वीसाइ चत्तारि ।। ५३१ ।। छसु वीस चोदतेरस तेरेकारस य दस य
पंचम्मि । दस अड सत्त चउक्के तिगम्मि सग पंच चउरो य ॥ ५३२ ॥ गुणवीस पनरेकारसाइ तिति सम्मदेसविरयाणं । सत्त
पणाइ छ पंच उ पडिग्गहा उभयसेढीसु ॥ ५३३ ॥ पढमचउकं तित्थयरवज्जियं अधुवसंततियजुत्त । तिगपणछव्वीसेसु संकमइ
पडिग्गहेसु तिसु ॥ ५३४ ॥ पढम संतचउकं इगतीसे अधुवतिगजुअंतं तु । गुणतीसतीसएसुं जसहीणा दो चउक्क जसे ॥ ५३५ ॥
॥३१४॥
स्थिति- संक्रमः पढमन आइल्लज्जियं दो अणिच्च आइल्ला | संकमहि अट्ठबीसे सामी जहसंभवं नेया ॥ ५३६ ॥ संकमइ नन्नपगई पगईओ श्रीनन्द- पिंकन पगडगंमे दलियं । ठितिअणुभागा चवं ठंति तहत्था तयणुरुवं ॥ ५३७ ॥ दलियरसाणं जुत्तं मुत्तत्ता अन्नभावसंकमणं । ठिति- पनमंग्रह कालम्म न एवं उउमंकमणंपिच अदुई ।। ५३८ । इति प्रकृतिसंक्रमः॥ कममानी उचट्टणं च ओवट्टणं च पगईनरम्मि या नयणं । बंधे व अवन्धे वा संकामो इइ ठिईए ॥ ५३९ ॥ जासिं बन्धनिमित्तो १ गोगो बन्ध मृलपगईणं । ना बन्धुकोमाओ मेमा पुण संकमुक्कोसा ॥ ५४० ॥ बन्धुकोसाण ठिई मोत्तुं दो आवलीए ॥३१॥ मंझमह । मेमा इयगणं पुग आवलियनिगं पमोत्तणं ॥ ५४१ ॥ तित्थयराहाराण संकमणे बन्धसन्तएसुपि । अन्तो कोडाफोडी नहानि ना मंकमुशोमा ।। ५४२ ॥ एवइयसंनया जं सम्मट्ठिीण सम्बकम्मेसु । आऊणि बन्धुकोसगाणि ज नन्न- गंरुमणं ।। '५४३ ।। गंतुं मम्मी मिच्छं तम्मुकोमं ठिई च काऊग । मिच्छियराणुकोसं करेति ठितिसंकमं सम्मो ॥ ५४४ ॥ अंतो- मुहुनहीणं आवलियहीण नेमु मट्ठाणे । उकोममंकमपह उकोमगवन्धगन्नासु ॥ ५४५ ।। बन्धुकोसाणं आचलिए आवलिदुर्गण संगण । हीणा गन्नावि ठिई मा जटिइसकमा भणिओं ॥ ५४६ ॥ साबाहा आउठिई आवलिंगूणा उ जहि इसठाणे । एक्का ठि जाना अणुदाइयाणं निहार्ममा ।। ५४७ ।। जो जो जाणं खबगो जहन्नठिइमंकमस्स सो सामी । सेसाणं तु सजोगी अंतमुहुत्तं जना तम्स ॥ ५४८ ॥ उदयाचलिए छोभा अन्नपगईए जो उ अंतिमओ। सो संकमो जहन्नो तस्स पमाण इमं होइ ॥ ५४९ ॥ गंजलणलो भनाणनरायदंगणचउफाऊणं । मम्मत्तस्स य समओ सगावलियातिभागम्मि ॥ ५५० ॥ खविऊण मिच्छमीसे मणी मम्ममि सीपय मेमम्मि । चउगईशोषि उ होउं जहन्नठिति संकमस्सामी ॥ ५५१ ॥ निदादुगस्स साहिय आवलियदुर्ग ॥३१५॥ **5625 रससंक्रमः श्रीचन्द्र- पिंकृते पञ्चसंग्रहे कर्मप्रकृतो. ॥३१६॥ तु साहिए तसे । हासाईणं संखेज्ज बच्छरा ते य कोहम्मि ॥ ५५२ ॥ पुंसंजलणाण ठिई जहाणिया आवलिदुगेणूणा । अंतो जोग- तीणं पलियासंखंस इयराणं ॥ ५५३ ॥ मूलठिईण अजहण्णा सत्तण्ह तिहा चउन्विहो मोहे । सेसविगप्पा साईअधुवा ठिीतसंकमे होति ॥ ५५४ ॥ तिविहो धुवसंतीणं चउन्विहो तह चरित्तमोहाणं । अजहनो सेसासुं दुविहा सेसावि दुविगप्पा ॥५५५ ॥ इति स्थितिसंक्रमः ठितिसंकमोव्व तिविहो रसंमि उव्वट्टणाई विन्नओ । रसकारणओ नेयं घाइत्तविसेसणऽभिहाणं ॥५५६ ॥ देसग्धाइरसेणं पग- ईओ होंति देसाईओ। इयरेणियरा एमेव ठाणसन्नावि नेयव्वा ॥ ५५७ ॥ सव्वघाई दुठाणो मीसायवमणुयतिरियआऊणं । इग- दुट्ठाणो सम्मम्मि तदियरोऽन्नासु जह हेट्ठा ॥ ५५८ ॥ दुट्ठाणो चिय जाणं ताणं उक्कोसओवि सो चेव । संकमइ वेयगेवि हु सेसासुकोसओ परमो ॥ ५५९ ॥ एगट्टाणजहन्नं संकमइ पुरिससम्मसंजलणे । इयरासुं दोठाणिय जहन्न रससंकमे फडं ॥ ५६॥ वंधिय उकोसरसं आवलियाओ परेण संकामे । जावंतमुहू मिच्छो असुभाण सव्वपयडीणं ॥ ५६१ ॥ आयात्रुज्जोवोरालपढमसंघ- यणमणुदुगाऊणं । मिच्छसम्मा य सामी सेसाणं जोगि सुभियाणं ॥ ५६२ ॥ खवगस्संतरकरणे अकए घाईण जो उ अणुभागो। तस्स अणंतो भागो सुहुमेगिदिय कए थोवो ॥ ५६३ ॥ सेसाणं असुभाणं केवलिणो जो उ होइ अणुभागो। तस्स अणंतो भागो असण्णिपचिदिए होइ ॥ ५६४ ॥ सम्मद्दिट्टी न हणइ सुभाणुभागं दुवेचि दिहोणं । सम्मत्तमीसगाणं उक्कोसं हणइ खवगोवि ॥ ५६५ ॥ घाईणं जे खवगा जहण्णरससंकमस्स ते सामी । आऊण जहण्णठिईवन्धाओ आपली सेसा ॥ ५६६ ॥ अणतित्थुव्वल- गाणं संभवणा आवलीइ परएणं । सेसाण इगि सुहुमो घाइयअणुभागकम्मंसो ॥ ५६७ ॥ साइयवज्जो अजहण्णसंकमो पढमदुइय- ॥३१६॥ A
प्रदेश-
संक्रमः
श्रीचन्द्र- नरिमाणं । मोहम्म चउबिगप्पो आउम्मऽणुकोमा चउहा ॥ ५६८ ॥ साइयवज्जो वेयणियनामगोयाण होइ अणुकोसो । सब्बेसु
किने. मग या माई अपुवा य अणुभाग ॥ ५६९ ॥ अजहन्नी चउभेओ पढमगमंजलणनांकसायाणं । साइयवज्जो सोच्चिय जाण खरगो
पगंग्रह पीयमोहो ॥ ५७० ।। मुभधुवचउचीमाए होड़ अणु कोम साइपरिवज्जो । उज्जोयरिसभओरालियाण चउहा दुहा सेसा ॥५७१ ॥
हमपाना उनि ग्ममंक्रमः
विमाउचलणदापवनगुणमयसंकमहि अण् । जन्नड़ अण्णपगई पएसमंकामणं एयं ॥ ५७२ ॥ जाण न बन्धो जायइ आसज्ज
॥३०॥
गुणं मां च पगण । विज्दानी नाणंगुलअगसभागेण अन्नत्य ॥ ५७३ ॥ पलियस्सऽसंखभाग अंतमुहुत्तेण ठिइइ उब्बलइ । एवं
पलिनायियभागणं कुणइ निल्लयं ।। ५७४ ।। पढमाओं बीयसंडं विससहीण ठिईए अवणेइ । एवं जाव दुचरिमं असंखगुणियं तु
अनिमयं ।। ५७५ ॥ गंडदलं मट्ठाणे ममए समए असंखगुणणाए । संढीए परठाणे विसेसहीणाए संछुभइ ॥ ५७६ ॥ दुचरिम-
गंडम्ग दल नग्मि जे देड मपठाणम्मि । तम्माणेणम्म दलं पलंगुलऽसंखभागेहिं ॥ ५७७ ॥ एवं उचलणासंक्रमेण णासेइ अवि-
लोहार | मम्मोणमिन्टमीम छत्तीम नियट्टि जा माया ॥ ५७८ ॥ सम्ममीसाई मिच्छो मुरदुगवेउबिछक्कमेगिदी। सुहुमत-
गुचमणदगं अंनमुदण अनिट्टी ।। '५७९ ॥ मंसारत्या जीवा सवन्धजोगाण तहलपमाणा । संकामंतऽणुरूवं अहापबत्तीए तो
नाम ।। १८० ॥ अमभाण पगमग बज्अंतीम असंखगुणणाए । सेडीए अपुब्बाई छुभन्ति गुणसंकमो एसो ॥ ५८१ ॥ चरमठिईए
ग्डगं पाममयमगंगियं पाएमग्गं । ता छुभइ अन्नपगई जावंत सब्यमंकामो ॥ ५८२ ॥ बाहिय अहापवत्तं सहेउणाहो गुणो व
पिया । उचलणमंफमम्मवि कमिणी चरमम्मि मंडीम्म ॥ ५८३ ॥ पिंडपगईण जा उदयसंगया तीए अणुदयगयाओ। मंका-
L.
॥३१७॥
श्रीचन्द्र- पिकते पञ्चसंग्रहे कर्मप्रकृतौ प्रदेश- संक्रमः ॥३१८॥ मिऊण वेयइ जं एसो थियुगसंकामो ॥५८४॥ गुणमाणेणं दलिअं हीरन्तं थोवरण निहाइ । कालोऽसंखगुणेणं अह विज्झाउव्वल- णगाणं ॥ ५८५ ॥ जं दुचरिमस्स चरिमे सपरहाणेसु देइ समयम्मि । ते भागे जहकमसो अहापवत्तुव्वलणमाणे ॥ ५८६ ॥ चउहा धुव छच्चीसगसयस्स अजहन्न संकमो होइ । अणुकोसोविहु वज्जिय ओरालावरणनवविग्धं ॥ ५८७ ॥ सेसं साई अधुवं जहन्न सामी य खवियकम्मंसो । ओरालाइसु मिच्छो उकोसस्सा गुणियकम्मो ॥ ५८८ ॥ बायरतसकालूणं कम्मठिई जो उ बार- पूढवीए । पज्जत्तापज्जतगदीहेयरआउगो वसिउं ॥ ५८९ ॥ जोगकसाउकोसो बहुसो आउं जहन्नजोगेण । बन्धिअ उवारिल्लासुं ठिइसु निसेगं बहुं किच्चा ॥ ५९० ॥ बायरतसकालमेवं वसित्तु अंत य सत्तमखिईए । लहु पज्जत्तो बहुसो जोगकसायाहिओ होइ ॥ ५९१ ॥ जोगजवमज्झ उवरि मुहुत्तमच्छित्तु जोविअवसाणे । तिचरिमदुचरिमसमए पूरित्तु कसायमुक्कोसं ॥ ५९२ ॥ जोगु- कोसं दुचरिमे चरिमसमए उ चरिमसमयम्मि । संपुन्नगुणियकम्मो पगयं तेणेह सामित्त ॥ ५९३ ॥ तत्तो तिरियागय आलिगो- वरि उरलएकवीसाए । सायं अणंतर बन्धिऊण आलीपरमसाए ॥ ५९४ ॥ कम्मचउके असुभाण बज्झमाणीण सुहमरागन्ते । संछोभणम्मि नियगे चउवीसाए नियहिस्स ॥ ५९५ ॥ संछोभणाए दोण्हं मोहाण वेयगस्स खणसेसे । उप्पाइय सम्मत्तं मिच्छ- त्तगए तमतमाए ॥ ५९६ ॥ भिन्नमुहुत्ते सेसे जोगकसाउकसाई काऊण । संजोअणाविसंजोयगस्स संछोभणा एसिं ॥ ५९७ ॥ ईसाणागयपुरिसस्स इत्थियाए व अहवासाए । मासपुहुत्त भाहिए नपुंसगे चरिमसंछोभो ॥ ५९८ ॥ पूरित्तु भोगभूमीस जीविय वासाणिऽसंखयाणि तओ। हस्सठिई देवागय लहुछोभे इत्थिवेयस्स ॥ ५९९ ॥ परिसवरित्थि पूरिय सम्मत्तमसंखवासियं लभिय । गन्तु मिच्छत्तमओ जहन्नदेवटिइं भोच्चा ॥ ६०० ॥ आगन्तुं लहु पुरिसं संछुभमाणस्स पुरिसवेअस्स । तस्सेव सगे कोहस्स माण- 055 ॥३१८॥ ।
भ
प्रदेश-
संक्रमः
पंननंग्रह
मनमाना
मायाणमपि कमिणो ।। ६०१॥ चउन्धममिनु खिप लोभजसाणं समंकमस्संते । चउसमगो उच्चस्सा खवगो नीया चरिमवन्धे
॥६०२।। पन्यागमकलतमउगुमरादिनिमामखगनिचरंस । सम्मधुवा रिसभजुया संकामइ विरचिया सम्मो ॥ ६०३ ॥
नग्यदगम्म पिठों पुत्रकोडीपुहुननिचियम्म । थावरउज्जायायवएगिदाणं नपुंससमं ॥ ६०४ ॥ तेत्तीसयरा पालिय अंतमुहुत्तूण-
गाई मम्मन । बन्मिनु मत्नगाभा निग्गमममा नगदगम्म ॥ ६०५॥ तित्थयराहाराणं सुरगइनवगस्स थिरमुभाण च । सुमधुर-
गन्धाण नहा मगन्धा भालिग गन्तुं ॥ ६१६ ।। मुहमेमु निगोएमुं कम्मठिति पलियऽसंखभागूणं । वसिउ मंदकसाओ जहान
नागी उ जो गर ।। ६०७॥ जोग्गेमु नो नमेमु सम्मनममंखवार संपप्प । देसविरई च सव्यं अणउचलणं च अडवारा ॥६०८ ॥
नउमामिन मोह ली, खाना भवे पवियकम्मो । पारण तेण पगयं पहुच्च काओवि सविमे ॥ ६०९ ॥ हासदुभयकुच्छाणं
गीणंनाणं न बन्धनग्मिम्मि । ममाए अहापयत्तण ओहिजुगले अणोहिस्स ॥ ६१० ॥ थीणतिगइथिमिच्छाणं पालिय वे छसहि
गम्मनं । गगमवणाए. जहनी महापवनम्म नरमम्मि ॥ ६१? ।। अग्इ सोगडकसाय असुमधुवन्धिअथिरतियगाणं । अस्सायस्स
गरिम अहापानम्ग लल परंगे ।। ६१२ ।। हम्मद्धं गुण पूरिय सम्म मीमं च धरिय उकोस । कालं मिच्छत्तगए चिरउव्वलगस्स
गरिमम्मि ।। ३१३ ।। गंजोगणाए नउमयममित्त मंजोयइत्तु अप्पद्धं । छावहिदुगं पालिय अहापयत्तस्स अंतमि ॥ ३१४ ॥ हस्सं
कानं पिय निरक्षी आहारमवि गन्तुं । निग्उचलणे थोवा नित्थं बन्धालिगा परओ ॥ १५॥ वेउधिकारसगं उच्चलियं
भिण अपदं । जेट्रिनिनारगाओ उचाट्टित्ता अवन्धित्तुं ॥ ६१६ ।। थावरगसमुचलणे मणुदुगउच्चाण मुहमबद्धाणं | एमव
गन नलगे नेऊऊगुग्गरम्य ॥ ६१७ ।। अणुवममित्ता मोह मायस्स असायअंतिमे बन्धे । पणतीमाग मुभाणं अगुब्धकरणालि-
.
॥३१९॥
उद्वर्तना- पवत्तने श्रीचन्द्र- पिंकृते पञ्चसंग्रहे कर्मप्रकृती ॥३२॥ गाअंते ॥ ६१८ ॥ तेवढं उदाहसयं गेविज्जाणुत्तरे अबन्धित्ता । तिरिदुग उज्जोयाई अहापवत्तस्स अन्तम्मि ॥ ६१९ ॥ इगिवि- गलायवथावरचउक्कमबन्धिऊण पणसीयं । अयरसयं छट्ठीए बावीसयरे जहा पुन्वं ॥ ६२० ॥ दुसराइतिन्निनीयासुभखगइसंघयणसं- ठिअपुमाणं । सम्मा जोगाणं सोलसण्ह सरिसत्थिवेएणं ॥ ६२१ ॥ समयाहिआवलीए आऊण जहन्नजोगबद्धाणं । उकोसाऊअंते नरतिरिया उरलसत्तस्स ॥ ६२२ ॥ पुंसजलणतिगाणं जहनजोगिस्स' खवगसेढीए । सगचरिमसमयबद्धं जं छुभइ सगतिमे समए ॥ ६२३ ॥ संक्रमकरणं समाप्तम् ॥ अथ उद्वर्त्तनाऽपवर्तनाकरणम् - उदयावलिबज्झाणं ठिईण उव्वगुणा उ ठितिविसया । सोकोसअबाहाओ जावावलि होइइत्थवणा ॥ ६२४ ॥ इच्छियठितिठाणाओ आवलियं लंधिऊण तद्दलियं । सब्बेसु विनिक्खिप्पइ ठितिठाणेसुं उवरिमेसु ॥ ६२५ ॥ आवलिअसंखभागासु जाव कम्मट्ठितित्ति निक्खेवो । समउत्तरावलीए साबाहाए भवे ऊणो ॥ ६२६ ॥ अब्याहोवरि- ठाणगदलं पड्डच्चेह परमनिक्खेवो । चरिमुव्वट्टणठाणं पड्डच्च इह जायइ जहण्णो ॥ ६२७॥ उकोसगठितिबन्धे बन्धावलिया अबाहमेत्तं च । निक्खेवं च जहन्नं मोत्तुं उबट्टए सेसं ॥ ६२८ ॥ निव्वाघाए एवं वाघाओ संतकम्महिगवन्धो। आवलिअसंख- भागा जावावलि तत्थऽइत्थवणा ।। ६२९ ॥ आवलिदोसंखंसा जति वड्डइ अहिणवो उ ठितिबन्धो । उव्वकृति तो चरिमा एवं जावलिय अइत्थवणा ॥ ६३० ॥ अइत्थावणालियाए पुण्णाए वड्डइत्ति निक्खेवो । ठितिउव्यदृणमेवं एत्तो ओव्वट्टणं वोच्छं ॥ ६३१ ॥ ओवतो उ ठिीत उदयावलिबाहिरा ठिईठाणा । निक्खिपति से तिभाग समयहिगे लंघिउ सेसं ॥ ६३२ ॥ उदयावलि उपरित्था एमेवोवट्टए ठितिहाणा | जावावलीतिभागो समयहिंगो सेसठितिण तु ॥ ६३३ ॥ इच्छोवणठिइठाणगाओ उल्लंघिऊण - 95RS ॥३२॥ RE
tent
प्रकृत्यु
दीरणा
ala
३
बीनन्द-आलियं । नालियं निश्विबई अह ठिनिठाणेमु मञ्चमु ॥ ३४ ॥ उदयावलिउबरित्थं ठाणं अहिकिच्च होइ अइहीणो । निक्खेत्रो
fI
मन्त्रीपरि ठिटाणवमा भवे परमो ॥ ६३५ ॥ ममयाहियऽइत्थवणा बन्धावलिया य मोत्तु निक्खेवो । कम्मठिई बन्धोदय आव-
पंग लिंग मातु भोरटे ॥ ६३६ ॥ नियापार एवं ठिनिधाओ एत्य होइ बाधाओ । वाघाए समऊणं कंडगमइथावणा होइ ॥ ६३७ ॥
हामना उगन टायटिः किंगणा कंडगं जहणं तु | पल्लामंस डायठिइउ जत्तो परमवन्धो ॥ ६३८ ॥ चरमं नोट्टिज्जड़ जाव अणंताणि
फगाणि ना । उम्गप्रिय उचह उदया ओवणा एवं ।। ६३९ ॥ अइत्यावणाइयाओं मन्नाओ दुमुवि पुववृत्ताओ। किंतु
प्रगतमिलाण फहगा ताग वनव्या ॥ ४० ॥ यावं पएमगुणहाणि अंतरे दुमुवि हीणानक्वेवो । तुल्लो अणंतगुणिओ दुसुवि
पदयारणा नां ॥ ६१? || ननो बाघायणुभागकंडगं एकवग्गणाहीणं । उकोसो निक्खेवो तुल्लो सविसेससंतं च ।। ६४२॥
आपन्न उचः मञ्चन्याचट्टणा ठितिरमाणं । किट्टीवज्जे उभयं किट्टिसु ओवट्टणा एका ॥ ६४३ ॥ इति उद्वर्तनाऽपवर्त्तने ।
अब उदीरणा- करणेणाकालय दिज्जड उदए उदीरणा एमा । पगइठिड्माइ चउहा मूलत्तरभेयओ दुविहा ॥ ३४४ ॥
मणिगगाहणीयाण होड चउड़ा उढीग्णाउम्ग । माई अधुवा मेमाण साइवज्जा भवे तिविहा ।। ६४५ ॥ अधुवोदयाण दुविहा
मिसम्म नउन्निदा निहन्नामु । मलुनरगगणं भणामि उदीरगा एत्तो ॥६४६।। घाइणं छउमत्था उदीरगा रागिणो उ मोहस्स ।
पंगामा पमना गनागिणा नामगोयाण ॥ ६४७॥ उपग्यायं साहारणं च यरं तणूए पज्जत्ता । छउमत्था चउदसणनाणावरणं-
गयाणं ।। ६१८ ॥ नमथारगर निगनिगाउगईजानिदिहिवेयाणं । तन्नामणुपुवीणपि किंतु ते अंतरगईए || ६४९ ॥
आहारी उनग्ननगग्निवेगा पमोत्तणं । उहीती उग्लं ते चर तया उबंग मे ॥ ६५० | आहारी सुरनारगसनी इयरे
॥३२॥
श्रीचन्द्र-
निकते
पथरांग्रहे
प्रकृत्यु
दीरणा
कर्मप्रकृती
4
॥३२२॥
1
निलो उ पज्जतो । लड़ीए नायरोदीरगो उ वेउन्धियतणुस्स ॥ ६५१ ॥ तदुवंगस्मावि तेन्निय पवणं मोतूण केइ नरतिरिगा ।
आहारराजगएरावि कुणइ पमत्तो विउपतो ॥ ६५२ ॥ तेत्तीसं नामधुवोदयाण उहीरगा राजोगीओ । लोगस्स य तणुकिडीण होति
तणुरागिणो जीवा ॥ ६५३ ॥ पंदिगपज्जता नरतिरि चउरंस उराभपुगाणं । चउरामेव देवा उत्तरतणुभोगभूमा य ॥ ६५४ ॥
आइमराधयणं चिय सेढीमारूढगा उदीरेंति । इयरे छेवगं तु विगला अपज्जता ॥ ६५५ ॥ वेउन्मियाहारगउदगे न नरा-
वि होति रोधगणी । पज्जत बायरोच्चिय आयावहीरगो भोमो ॥६५६ ॥ पुढवी आउवणस्राइ बायरपज्जत्तउत्तरतणू य । विग-
लपणिदियतिरिमा उज्जोबदीरगा भणिया ॥ ६५७ ॥ सगला सुगतिराराणं पज्जतारांखवारादेवा य । इयराणं णेरइया नरतिरि
गुराररा विगला य ॥ ६५८ ॥ उस्सारारस सरररा य पज्जता आणपाणभासारा । जान निरंभइ ते ताव होति उहीरगा जोगी
॥ ६५९ ॥ नेरइशा, राकुमतसा वज्जिय गुगुमा य तह अपज्जचा । जसकीतुदीरगाएज्जराभगनामाण राण्णिारा ॥ ६६० ॥ उच्न
निग जइ अमरा केई अणुणा व नीयमेवणे । चउगमा भगाई तित्थयरो केवली तित्थं ॥ ६६१ ॥ मोचूण खीणरागं इंदिय-
पज्जतगा उदीरेंति । निमा पयला सायातायाई जे पमचति ॥ ६६२ ॥ अपमत्ताई उत्तरतणू य असंखया उ वज्जित्ता । सेरानि-
बाण सामी राबंधगता कसायाण ॥ ६६३ ॥ मासरईशायाणं अन्तमुह तु आइम देना। इयराण नेरइया उद्धं परियतणविहीए
।। ६६४ ॥ हारााइछक्कस्रा उ जाव अपुन्यो उदीरगा राब्वे । उदउचुदीरणाए शोधणं होइ नायवो ॥ ६६५ ॥ पगईठाण-
विगप्पा जे सामी होति उदयमाराज्ज । तेचिय उदीरणाए नायगा घातिकम्माणं ।। ६६६ ॥ मोत्तुं अजोगिठाण रोसा नामस्स
उदयवनेया । गोयस्रा य रोरााण उदीरणा जा पमनोति ॥ ६६७ ॥ इति प्रकृत्युदीरणा ॥
R-75
॥३२२॥
स्थित्यु-
दीरणा
-
श्रीनन्द अथ स्थित्युदीरणा- पत्नौदयाग इयग सह वेयइ ठिइउदीरणा एसा | बेआवलियाहीणा जावुकोसत्ति पाउग्गा
पिन
|| ६६८ ॥ यणियाऊण दुहा चउचिहा मोहणीय अजहण्णा । पंचण्ह साइ बज्जा सेसा सवेमु विगप्पा ॥ ६६९ ॥ मिच्छ-
पक्षामंत्री
नम्म नउद्रा बोदयाणं निहा उ अजहण्णा । मेसविगप्पा दुविहा सन्यविगप्पा उ सेसाणं ॥ ६७० ॥ सामित्तद्वाछेया इह ठिई-
कममाना
गंक्रमण तुला । बादलण विममं जं जाणं ताण तं बाच्छं ॥६७१ ॥ अंतोमुहुत्तहीणा सम्म मिस्संमि दोहि मिच्छस्स ।
॥३२॥
आवलिदगण हीणा बन्दुगतोमाण परमठिड़ ।। ३७२ ।। मणुयाणुपुचिआहारदेवदुगमुहुमविगलतियगाणं | आयावस्स य परिवड-
गगनमहीणमुमोमा || ६७३ ॥ हयमेगा निन्थठिई पल्लामसेजमेत्तिया जाया। तीमे मजागिपढमे समए उद्दीरणुकोसा
॥ ६७४ । भयान्छायगुज्जोयसव्वघाईकमायनिवाण । अतिहीणमंतबन्धा जहण्णउद्दीग्गो अतसो ॥ ६७५ ॥ एगिदिय-
नांगाण पटियास्या बंधिऊण नयेई । बन्धालिचग्मममए नदागए मेसजाईणं ॥ ६७६ ॥ दुभगाइणीयतिग्दुिगअपढमसंघयण-
नाकमागाणं । मणुपुत्रपजनाए गनिम्मेवं गागयग ॥ ६७७ ।। अमणागयस्म चिरठिइअंने देवस्स नारयस्सा वा वेउव्वं-
। गगःण प्रणालीणं नइामगंगे ।। ६७८ ॥ यानिगं दिदिगं संजलणाणं च पढमगठिनीए । समयाहिगालियाए सेमाए उबसम-
निमु ।। ६७ ।। एगिंदागर बहीणमंत मणीमु मीम उदयंत । पवणो मठिइजहणग समसंत विउब्बियम्संते ॥ ६८० ॥
नउमाममिनु मा मिन् गविउ मुगेनमा होउ । उसोमनंजमंत जहणणगाहारगतुगाणं ॥ ६८१ ॥ खीणनाणं खीणे मिच्छत्तक-
मेण नाहगाईपि । गगाण मनोगन भिन्नमुट्ठिइगाणं ॥ ६८२ ।। इनि स्थित्युदीरणा ।।
।
॥३२३॥
रसोदीरणा श्रीचन्द्र- पिकृते पश्चासंग्रहे कर्मप्रकृती ॥३२४॥ अथ रसोदीरणा- अणुभागुदीरणाए घाईमण्णा य ठाणसण्णा य । सुभया विवागहेऊ जोत्थ विसेसो तयं वोच्छं ॥ ६८३ ॥ पुरिसित्थिविग्घअचक्खु चक्खुसम्माणइगिदुठाणे वा। मणपज्जनपुंसाण वच्चासो सेस बन्धसमा ॥६८४॥ देसावघाइ- याणं उदए देसो व होइ सव्वो वा । देसोवघायओ च्चिय अचक्खुसम्मत्तविग्घाणं ॥६८५॥ घायं ठाणं च पडुच्च सव्वघाईण होइ जह बन्धे । अग्घाईणं ठाणं पडुच्च भणिमो विसेसोत्थ ॥ ६८६ ॥ थावरचउआयवउरलसत्ततिरिविगलमणुयातियगाणं । नग्गो- हाइ चउण्हं इगिदिउसभाइछण्हपि ॥ ६८७ ॥तिरिमणुओगाणं मीसगुरुयखरनर्यदेवपुर्वाणं । दुट्ठाणिउ च्चिय रसो उदए उद्दीरणाए य ॥ ६८८ ॥ सम्मत्तमीसगाणं असुभरसो सेसयाण बन्धुत्तं । उकोसुदीरणा संतयंमि छट्ठाणवडिएवि ॥ ६८९ ॥ मोहणियनाणवरणं केवलियं दंसणं विरयविग्छ । संपुनजीवदव्ये न पज्जवसुं कुणइ पाकं ॥ ६९० ॥ गुरुलहुगाणंतपएसिएसु चक्खुस्स सेसविग्घाणं । जोग्गेसु गहणधरणे ओहीणं रूविदव्वेसु ॥६९१।। सेसाणं जह बन्धे होइ विवागो उ पच्चओ दुविहो । भवप- रिणामकओ वा निग्गुणसगुणाण परिणइओ ॥ ६९२ ॥ उत्तरतणुपरिणामे अहिय अहोंतावि हुँति सुसरजुया। भिउलहुपरघाउज्जोव खगइचउरंस पत्तेया ॥ ६९३ ॥ सुभगाइ उच्चगोयं गुणपरिणामा उ देसमाईणं । अइहीणफड्डगाओऽणतंसो नोकसायाणं ॥ ६९४ ॥ जा जम्मि भवे नियमा उदीरए ताओ भवनिमित्ताओ । परिणामपच्चयाओ सेमाओ सई स सम्बत्थ ॥ ६९५ ॥तित्थयरं घाईणि य आसज्ज गुणं पहाणभावेण । भवपच्चइआ सव्वा तहेव परिणामपच्चइय। ॥ ६९६ ॥ वेयणीएणुक्कोसा अजहण्णा मोहणीए चउभेया । सेसघाईण तिविहा नामागोयाण णुक्कोसा ॥ ६९७ ॥ सेसविगप्पा दुविहा सव्वे आउस्स होउमुवसंतो। सबट्टगओ साए उक्कोसुद्दोरणं कुणइ ॥ ६९८ ।। कक्खडगुरुमिच्छाणं अजहण्णा मिउलहूणऽणुक्कोसा । चउहा साइयवज्जा वीसाए धुवोदय- ॥३२४॥ R
अनुभागो-
दीरणा
गुमाणं ॥ १०... ।। अजाणा अनुम वादगाण निविहा भवे निवीसाए । माई अधुवा सेसा सचे अधुवोदयाणं तु ॥ ७०० ।।
पिने दागार अनावणं उक्कोमाइम्मि हीणलद्धिम् । मुहुमन्स चक्खुणी पुण निइंदिए सबपज्जत्ते ॥ ७०१ ।। निहाणं पंचण्हवि मज्झि-
पाया मपरिणाम मारुलिङम्म । पण नांफमावळमाये नगए जेडहिनि ममत्तो ।। ७०२ ॥ सम्मत्तीमगाणं संकाले गहिहितित्ति मिच्छत्तं ।
मममाना हामी पजनगम्म गहमाग्दवस्म ।। ७०३ ।। पंचिंदी तसवायर पज्जत्तगसायमुस्सरगईणं । उन्बुस्सासस्स य देवो जेट्ठाहीत
मालाग्दाग ।। ७०४ !! गइहंग्यायाणिखगतिदुभगाइ (नउ) नायगोयाणं । गरइओ जेडठिई मणुओ अंत अपज्जन्स ॥७०५।।
कापडगुम्नंगवणाची' नंठागनिरिंगण न । पंनिदिओ तिरिक्खो अहमवासेष्वासाऊ ॥ ७०६ ।। तिगपलियाउ समतो
मगमगनिगमउग्लगनाणं । ( मणुओ मणुगगइउमभउग्लाणं पाठांतरं ) पज्जत्ता उगइआ उकोसमगाउयाणं तु ॥ ७०७॥
पटिइपम्जना ननामा गिलजाइमुहमाणं । थावगनगांअयागिदिआणमिह वायरा नवरि ॥ ७०८ ॥ आहारतणु पज्जत्तगो य
नग्नमउरालयागं । पनेगपगड़परथाय नडयमुत्तीण य विमुद्धो ॥ ७०९ ॥ उत्तरयेउविजई उज्जोवस्सायवस्स खरपुढवी ।
निगगाणं भगिया नएण ममगणपुगीणं ।। ७१० ॥ जागने मेमाण सुभाणमियराण चउमुवि गईमु । पज्जत्तुकडमिच्छे मुलद्धि-
निगु गटोणं ।। ७११ ।। गुगकंवलिणा मइमुयनयुअचम्म्णुदीरणा मंदा । विपुलपरमोहिंगाणं मणनाणोहीदुगस्सावि।। ७१२॥
पागम्गि विधवलमजलणाणं मनोरुमागाणं। मगमगउणिते निदापयलाणमुवमते ॥ ७१३ ॥ निदानिदाईणं पमत्तविरए
पिगुमानामि । विगमम्मम्म उ गगसवर्णोदीरणा चरमे ।। ७१४ ॥ सम्मपडिबत्तिकाले पंचण्हवि संजमस्स चउचउसु ।
गम्मानिनदो मीमे भाऊग जाणठिनिगानि ।। ७१५ ॥ पोग्गलविवागियाणं भवाइममए विसेसमुरलस्स । मुहुमापज्जो बाऊ
.
॥३२५॥
प्रदेशोप-
शमना
श्रीचन्द्र-
र्पिकृते
पश्वसंग्रहे
कर्मप्रकृतौ
॥३२६॥
बादरपज्जत्त वेउव्वे ॥ ७१६ ॥ अप्पाऊ बेइंदी उरलंगे नारओ तदियरंगे । निल्लेवियवेउव्वा असण्णिणो आगओ कूरो ॥ ७१७ ॥
मिच्छोतरे किीलट्ठो वीसाए धुवोदयाण सुभियाणं । आहारजई आहारगस्स अविसुद्धपरिणामी ।। ७१८ ॥ अप्पाउरिसभचस-
गाण अमणो चिरहिइ चउण्हं । संठाणाण मणूओ संघयणाणं तु सुविसुद्धो ॥७१९॥ हुंडोवघायसाहरणाण सुहुमो सुदीहपज्जत्तो ।
परघाए लहुपज्जो आयात्रुज्जोय तज्जोगो ॥ ७२० ॥ छेवट्ठस्स विइंदी बारसवासाऊ मउयलहुआणं । सण्णिविसुद्धो णाहारगो य
पत्तेयमुरलसमं ॥ ७२१ ॥ कक्खडगुरूण मंथे विणियट्टे णाम असुहधुवियाणं । जोगतमि नवण्हं तित्थस्साउज्जियाइम्मि ॥७२२॥
सेसाणं वेयंतो मज्झिमपरिणामपरिणओ कुणइ । पच्चयसुभासुभावि य चिंतिय णेआ विवागीओ ॥७२३॥ इत्यनुभागोदीरणा ॥
अथ प्रदेशोदीरणा-पंचण्हमणुकोसा तिहा चउद्धा य वेयमोहाणं । सेसविगप्पा दुविहा सव्वविगप्पाओ आउस्स
॥ ७२४ ॥ तिविहा धुवोदयाणं मिच्छस्स चउन्विहा अणुकोसा । सेसविगप्पा दुविहा सव्वविगप्पा य सेसाणं ॥ ७२५ ॥ अणु-
भागुदीरणाए होंति जहणाए सामिणो जे उ । जेठ्ठपएसुद्दीरणसामी ते घाइकम्माणं ॥ ७२६ ॥ यणियाण पमत्तो अपमत्तत्तं जया
उ पडिवज्जे । संघयणपणगतणुदुगउज्जोयाणं तु अपमत्तो ।। ७२७ ॥ तिरियगईए देसो अणुपुब्विगईण खाइओ सम्मो । दुभगाई-
नीयाणं विरईअभुट्टिओ सम्मो ॥ ७२८ ॥ देवनिरयाउयाणं जहन्नजेडटिई गुरुअसाए । इयराऊणं इयरा अट्ठमवासेऽहवासाऊ
॥ ७२९ ॥ एगंतणं चिय जा तिरिक्खजोग्गाओ ताण ते चेव । नियनियनामविसिट्ठा अपज्जनामस्स मणु सुद्धो ॥ ७३० ॥जोग-
तुदीरगाणं जोगते दुसरसुसरसासाणं । नियगंतकेवलीणं सव्यविसुद्धस्स सेसाणं ॥ ७३१ ॥ तप्पाओगकिलिट्ठा सव्वाणं होंति
खवियकम्मंसा। ओहीणं तव्वेई मंदाइ सुही य आऊणं ॥ ७३२ ॥ इति उदीरणा ॥
॥३२६॥
सर्वोप-
शमना
कर्मप्रकृती
॥३२७॥
अथ उपशमनाकरणम्- देसुवसमणा सव्वाण होइ सम्बोवसामणा मोहे । अपसत्थपसत्था जा करणुवसमणाएं अहि-
गारो ॥ ७३३ ।। सव्वुवसमणा जोगो पज्जत्तपणिंदिसण्णिसुभलेसों । परियत्तमाणसुभपगइवन्धोऽतीव सुज्झतो ॥ ७३४ ।।
असुभसुभे अणुभागे अणंतगुणहाणिवुड्डिपरिणामो । अंतो कोडाकोडी ठिइओ आउं अबंधतो ॥ ७३५ ॥ बंधादुत्तरबंधं पलिओ-
वमसंखभागऊणूणं । सागारे उवओगे वट्टतो कुणइ करणाई ॥ ७३६ ॥ पढमं अहापवत्त वीयं तु नियट्टि तइयमणियट्टी । अंतो-
मुहुत्तियाई उवसमअद्धं च लहइ कमा ॥ ७३७ ॥ आइल्लेसुं दोसुं जहण्णउक्कोसिआ भवे सोही । जं. पइसमयं अज्झवसाया लोगा
असंखेज्जा ॥ ७३८ ॥ पइसमयमणतगुणा सोही उड्ढामुही तिरिच्छाओ । छट्ठाणा जीवाणं तइएवुड्ढामुही एका ॥ ७३९ ॥ गंतुं
संखिज्जसं अहापवत्तस्स हीण जा सोही । तीए पढमे समए अगंतगुणिआ उ उकोसा ॥ ७४० ॥ एवं एकंतरिया हेटुवारिं जाव
हीण पज्जत्त । तत्तो उकोसाओ उवरुवार होइ गंतगुणा ॥ ७४१ ॥ जा उक्कोसा पढमें तीसे गंता जहन्निया बीए । करणे तीए
जेट्ठा एवं जा सव्वकरणंपि ॥ ७४२ ॥ अपुबकरणसमग कुणइ अपुब्वे इभे उ चत्तारि । ठितिघायं रसघायं गुणसेढी बंधगद्धा य
॥७४३॥ उक्कोसेणं बहुसागराणि इयरेण पल्लऽसंखसं। ठितिअग्गाओ घायइ अंतमुहुत्तेण ठितिखंडं ॥७४४॥ असुभाणतमुहुत्तेण हणइ
रसखंडगं अगंतसं । करणे ठितिखंडाणं तम्मि उ रसकंडगसहस्सा ॥ ७४५ ॥ घाइयठिइओ दलिय घेत्तुं घेत्तुं असंखगुणणाए ।
साहिय दुकरणकाले उदयाओं रयइ गुणसेढिं ॥ ७४६ ॥ करणाइए अपुव्वो जो बन्धो सो न होइ जा अण्णो । बंधगअद्धा सा
तुल्लिगा उ ठिइकंडगद्धाए ॥ ७४७ ।। जा करणाईऍ ठिई करणते तीए होई संखसो। अनियट्टीकरणमओ मुत्तावलिसठियं कुणइ
॥ ७४८ ॥ एवमणियट्टिकरणे ठितिघायाईणि हुंति चउरोऽपि । संखेज्जंसे सेसे पढमठिई अंतरं च भवे ॥ ७४९ ॥ अंतमुहुत्तिय-
॥३२७॥
सर्वोप-
शमना
श्रीचन्द्र-
पिंकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
॥३२८॥
मैत्ताई दोवि निम्मवइ बन्धगद्धाए । गुणसेढीसंखभागं अंतरकरणेण उफिरइ ॥ ७५० ॥ अंतरकरणस्स विही घेत्तुं घेत्तुं ठिईउ
मज्झाओ । दलियं पढमठिईए विछुब्भइ तहा उवरिमाए ॥७५१॥ इगदुग आवलिसेसाए णत्थि पढमा उदीरणागालो । पढमठिईए
उदीरण बीयागो एइ आगालो ॥ ७५२ ॥ आवलिमे उदएण वेइउं ठाइ उवसमद्धाए । उपसमियं तत्थ भवे सम्मत्तं मोक्खबीयं
जं ॥ ७५३ ।। उवरिमठिइअणुभाग तिहा तओ कुणइ चरिममिच्छुदए । देसघाएण सम्म इयरेणं मिच्छमीसाई ॥ ७५४ ॥ सम्मे
थोवो मीसे असंखओ तस्स संखओ सम्मे। पइसमयं इइ खेयो अंतमुहुत्ताउ विज्झाओ ॥ ७५५ ॥ गुणसंकमेण एसो संकमो
होइ सम्ममीसेसु । अंतरकरणम्मि ठिओ कुणइ जओ सप्पसत्थगुणो ॥ ७५६ ॥ गुणसंकमेण समगं तिण्णिवि थक्कति आउव-
ज्जाणं । मिच्छत्तस्स उ इगिदुगआवलिसेसाए पढमाए ॥ ७५७ ॥ उवसंतद्धाअंते विहीए उकड्डियस्स दलियस्स । अज्झवसाण-
विसेसा एफस्सुदओ भवे तिण्हं ॥ ७५८ ॥ छावलिए सेसाए उवसमअद्धाए जाव इगिसमयं । असुहपरिणामतो कोइ जाइ इह सास-
णतंपि ॥७५९॥ सम्मत्तेणं समगंसव्वं देस च कोइ पडिवज्जे । उवसंतदसणी सो अंतरकरणडिओ जाव ॥७६०॥ सम्मत्तुप्पायणा ॥
वेयगसम्महिट्ठी सोहीअद्धाए अजयमाईआ । करणदुगेण उवसमं चरित्तमाहेस्स चेट्ठति ॥७६१॥ जाणण गहणणुपालणविरओ विरईई
अविरओऽसि । आइमकरणदुर्गणं पउिवज्जइ दोण्हमण्णयरं ॥ ७६२ ॥ उदयावलिए उप्पि गुणसेढिं कुणइ सह चरित्तेण । अंतो
असंखगुणणाए तात्तियं वड्डए कालं ॥ ७६३ ॥ परिणामपच्चएणं गमागमं कुणइ करणरहिओवि । आभोगनढचरणो करणे काऊण
पावेइ ॥७६४॥ परिणामपच्चएणं चउन्विहं हाइ वड्डई वावि। परिणामवठ्ठयाए गुणसेढिं तत्तियं रयइ ॥७६५॥ चरित्तुप्पत्ती॥ सम्मुप्पा-
यणविहिणा चउगइआ सम्मदिट्ठी पज्जता । संजोयणा विजोयंति न उण पढमठिति करेंति ॥ ७६६ ॥ उवरिमगे करणदुगे दलियं
॥३२८॥
श्रीचन्द्र-
र्षिकृते
पञ्चसंग्रह
कमप्रकृता
सर्वोप-
शमना
॥३२९॥
गुणसंकमेण तेसिं तु । नासेइ तओ पच्छा अंतमुहुत्ता सभावत्थो ॥ ७६७।। देसणखवगस्सऽरिहो जिणकालीओ पुमट्ठवासुवरि ।
अणणासकमा करणाई करिअ गुणसंकर्म तह य ॥ ७६८ ॥ अप्पुव्वकरणसमगं गुणउव्वलणं करेइ दोपहंपि । तकरणाई जंतं ठिति-
संत संखभागोऽते ॥ ७६९ ॥ एवं ठितिबंधोऽवि हु पविसइ अणियट्टिकरणसमयाम्म । अपुच्वं गुणसेढिं ठितिरसकंडाणि बन्धं च
॥ ७७०. ॥ देसुवसमणनिकायण निहत्तिरहियं च होइ दिद्वितिगं। कमसो असपिणचउरिदियाइ तुल्लं च ठिइसतं ॥ ७७१ ॥
ठितिखंडसहस्साई एक्केके अंतरंमि गच्छति । पलिओवमसंखसे दंसणसंते तओ जाएः ॥ ७७२ ॥ संखेज्जा संखेज्जा भागा खंडेइ
सहससो तेवि । तो मिच्छस्स असंखा संखेज्जा सम्ममीसाणं ।। ७७३ ॥ तत्तो बहुखंडते खंडइ उदयावलीरहिअमिच्छं। तत्तो
असंखभागा सम्मामीसाण खंडइ ॥ ७७४ ॥ बहुखंडते मीसं उदयावलि बाहिर खिवइ सम्मे । अडवाससंतकम्मो दसणमोहस्स
सो खवगो ॥ ७७५ ॥ अंतमुहुत्तियखंडं तत्तो उकिरइ उदयसमयाओ । निक्खिवइ असंखगुणं जा गुणसेढी परे हीणं ॥ ७७६ ॥
उक्किरइ असंखगुणूं जाव दुचरिमति अंतिमे खंडे । संखेज्जं सो खंडइ गुणसेढीए तहा देह ॥ ७७७ ॥ कयकरणो तकाले कालंपि
करेइ चउसुवि गईसु । वेइअसेसो सेढी अण्णयरं वा समारुहइ ॥ ७७८ ॥ तइयचउत्थे तमि व भवम्मि सिझंति दंसणे खीणे । जं
देवनिरयसंखाउ चरमदेहेसु ते हुँति ।। ७७९ ॥ अहवा दंसणमोहं पढम उवसामइत्तु सामण्णे । ठिच्चा अणुदइयाणं पढमठिती-
आवली नियमा ॥ ७८० ।। पढसुवसमुच्च सेसं अंतमुहुत्ताओ तस्स विज्झाओ । संकेसविसोहीओ पमत्त इयरत्तणं बहुसो ॥७८१॥
पुण
तिण्णि उ करणाई करेइ तइयम्मि एत्थ पुण भेओ। अंतो कोडाकोडी बंधं संतं च सत्तण्हं ॥ ७८२ ॥ ठितिखंडं उक्कस्स-
पि तस्स पल्लस्स संखतमभागं । ठितिखंड बहुसहस्से सेकेकं जं भणिस्सामो ॥७८३॥ करणस्स संखभागे सेसे (य.) असण्णिमाइयाण
PAN
॥३२९॥
सर्वोप-
श्रीचन्द्र-
पिंकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
॥३३०॥
समो । बन्धो कमेण पलं वीसगतीसाण उ दिवढे ॥ ७८४ ॥ मोहस्स दोणि पल्ला संतेवि हु एवमेव अप्पबहू । पलियमित्तम्मि
बन्धे अण्णो संखेज्जगुणहीणो ॥ ७८५ ॥ एवं तीसाण पुणो पल्लं मोहस्स होइ उ दिवढे । एवं मोहे पल्लं सेसाणं पल्लसंखंसो
।। ७८६ ॥ वीसगतीसगमोहाण संतयं जहकमेण संखगुणं । पल्लअसंखेज्जंसो नामागोयाण तो बन्धा ।। ७८७ ॥ एवं तीसाणंपि
हु एकपहारेण मोहणीयस्स । तीसगअसंखभागो ठितिबन्धो संतयं च भवे ॥ ७८८ ॥ वीसग असंखभागे मोहं पच्छाओ घाइ तइ-
यस्स । वीसाण तओ घाई असंखभागम्मि बज्झंति ॥७८९॥ अस्संखसमयबद्धाणुदीरणा होइ तम्मि कालम्मि । देसे घाइरसं तो
मणपज्जवअंतरायाणं ॥ ७९० ॥ लाभोहीणं पच्छा भोगअचक्खूसुयाण तो चक्खू । परिभोगमईणं तो विरियस्स असेढिगा घाई
॥ ७९१ ॥ संजमघाईण तओ अंतरमुदओ उ जाण दोण्हं तु । वेयकसायण्णयरे सोदयतुल्ला य पढमठिई ।। ७९२ ॥ थीअपुमोदय-
काला संखेज्जगुणो उ पुरिसवेयस्स । तस्सवि विसेसअहिओ कोहे तत्तोवि जहकमसो ॥ ७९३ ॥ अंतकरणेण समं ठितिखंडगवंध-
गद्धनिप्फत्ती । अंतरकरणाणंतरसमये जायंति सत्त इमे ॥ ७१४ ॥ एगट्टाणणुभागो बंधो उद्दीरणा य संखसमा । अणुपुव्वीसंकमणं
लोहस्स असंकमो मोहे ।। ७९५ ॥ बद्धं बद्धं छसु आवलीसु उवरेणुदीरणं एइ । पंडगवेउवसमणा असंखगुणणाए जावंतं ॥ ७९६ ॥
अंतरकरणपविठ्ठो संखासखंस मोह इयराणं । बंधादुत्तर बंधं एवं इत्थीए संखंसे ॥ ७९७ ।। उवसंते घाईणं संखेज्जसमा परेण
संखंसो । बन्धो सत्तण्हेवं संखेज्जतमंमि उवसंते ॥ ७९८ ॥ नामगोयाण संखा बन्धो वासा असंखिया तइए। तो सव्वाणवि
संखा तत्तो संखेज्जगुणहाणी ।। ७९९ ।। जं समए उवसंतं छकं उदयट्टिई तया सेसा । पुरिसे समऊणावलिदुगेण पद्धं अणुवसंत
॥ ८०० ॥ आगालेणं समगं पडिगहया फिडइ पुरिसवेयस्स । सोलसवासियवन्धो चरमो चरमेण उदयेण ॥ ८०१ ।। तावइ
॥३३०॥
सर्वोप-
शमना
श्रीचन्द्र-
र्षिकृते.
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
.॥३३१॥
कालेणं चिय पुरिसं उवसामए अवेदो सो । बन्धो बत्तीससमा संजलणियराण उ सहस्सं ॥ ८०२ ॥ अव्वेय पढमसमया कोहतिगं
आढवेइ उपसमिउ । तिसु पडिगहया एका उदओ य उदीरणा बन्धो ।। ८०३ ॥ फिट्टति आवलीए सेसाए सेसयं तु पुरिससमं ।
एवं सेसकसाया वेयइ थियुगेण आवलिया ॥ ८०४ ॥ चरिमुदयम्मि जहण्णो बन्धो दुगुणो उ होइ उवसमगे । तयणंतरपगईए
चउग्गुणोऽन्नेसु संखगुणोः ।। ८०५ ॥ लोहस्स उ पढमठिई बीयठिईओ उ कुणइ तिविभागं । दोसु दलनिक्लेवो तइओ पुण किट्टि-
वेयद्धा ॥ ८०६ ॥ संताणि वज्झमाणगसरूवओ फड्डगाणि जे कुणइ । सा अस्सकण्णकरणद्ध मज्झिमा किट्टिकरणद्धा ॥ ८०७ ॥
अप्पुव्वविसोहीए अणुभागोणूणविभयणं किंट्टी । पढमसमयम्मि रसफड्डवग्गणाणतभागसमा ८०८॥ सबजहण्णगफड्डग अणंत-
गुणहीणियाउ ता रसओ । पइसमयमसंखसो आइमसमयाउ जावंतो ॥८०९।। अणुसमयमसंखगुणं दलियमणतंसओ उ अणुभागो ।
सव्बेसु मंदरसमाइयाण दलिय विसेसूण ॥ ८१० । आइमसमयकयाण मंदाईणं रसो अणतगुणो। सब्बुक्कस्सरसावि हु उवरिमसमय-
स्सणंतसे ।। ८११ ॥ किट्टीकरणद्धाए तिसु आवलियासु समयहीणासु । न पडिग्गहया दोण्हवि सट्ठाणे उपसमिज्जति ॥ ८१२ ॥
लोभस्स अणुवसंतं किट्टी उदयावली य पुव्वुत्तं । बायरगुणेण समगं दोण्हवि लोभा समुवसंता ।। ८१३ ॥ सेसद्धं तणुरागे तावइआ
किडिओउ पढमठिई । बज्जिय असंखभाग हेळुवरिमुदीरए सेसा ॥ ८१४ ॥ गण्हंतो य मुयंतो असंखभाग तु चरिमसमयम्मि ।
उवसामिय बीयठिई उवसंतं लभइ गुणठाणं ॥ ८१५ ॥ अन्तोमुहुत्तमेत्तं तस्सवि संखेज्जभागतुल्लाओ। गुणसेढी सव्वद्धं तुल्ला य
पएसकालेहिं ॥ ८१६ ।। करणाय नोवसंतं संकमणोवट्टणं तु दिद्वितिगं । मोत्तण विलोमेणं परिवडई जा पमत्तोत्ति ॥ ८१७ ॥
उक्कड्डित्ता दलिय पढमठिति कुणइ बीयठितिहितो । उदयाइ विसेसूणं आवलिउप्पि असंखगुणं ।। ८१८ ॥ जावइया गुणसेढी
॥३३१॥
श्रीचन्द्र- पिकते पनसंग्रहे कर्मप्रकृती देशोप- शमना निधचनि- काचने ॥३३२॥ उदयवई तासु हीणगं परओ । उदयावलीमकाउं गुणसेढी कुणइ इयराणं ॥ ८१९ ॥ संकमउदीरणाणं णत्थि विसेसो उ एत्थ पुच्चुत्तो । जे जत्थ उ वोच्छिण्णं जायं वा होइ तं तत्थ ॥ ८२० ॥ वेइज्जमाणसंजलण कालओ आहिअमोहगुणसेढी । पडिवत्ति कसाउदए तुल्ला सेसेहिं कम्मेहि ॥ ८२१ ॥ खवगुवसामगपच्चागयाण दुगुणो तहिं तहिं बन्धो । अणुभागोऽणतंगुणो असुभाण सुभाण विवरीओ ॥८२२॥ परिवाडीए पडिउं पमत्तइयरत्तणेण बहु किच्चा । देसजइ संजमं वा सासणभावं च कोइ वये ॥८२३॥ उवसमसम्मत्तद्धा अंतो आउक्खया धुवं देवो । जेण तिसु आउएसु बढेसु न सेढिमारुहइ ॥ ८२४ ॥ सेढी पडिओ तम्हा छडा- वली सासणोवि देवेसु । एगभवे दुक्खुत्तो चरित्तमोहं उवसमेज्जा ॥ ८२५ ॥ दुचरिमसमये नियगोदयस्स इत्थी नपुंसगोऽनोनं । समइत्तु सत्त पच्छा किंतु नपुंसो कमारदे ॥ ८२६ ॥ इति सर्वोपशमना ॥ अथ देशोपशमना- मूलत्तरकम्माणं पगडीठितिमादि होइ चउभेया । देसकरणेहिं देसं समेइ जं देससमणा तो ॥८२७॥ उव्वट्टणओवट्टणसंकमकरणाई हुंति नन्नाई । देसोवसामिअस्सा जाऽपुन्चो सव्वकम्माणं ॥ ८२८ ॥ खवगो व सामगो वा पढम- कसायाण दंसणतिगस्स । देसोवसामगो सो अपुव्वकरणंतगो जाव ॥ ८२९ ॥ साइयमाइ चउद्धा देसुवसमणा अणाइसंतीणं । मूलत्तरपगईणं साईअधुवाओ धुवाओ ॥८३०॥ गोयाउयाण दोण्हं चउत्थ छट्ठाण होइ छ सतण्हं । साइयमाइ चउद्धा सेसाणं एगठा- णस्स ॥८३१॥ उवसामणा ठिईए उक्कोसा संकमेण तुलाओ । इयरावि किंतु अभवी उव्वलग अपुव्वकरणेसु ॥८३२॥ अणुभागपए- साणं सुभाण जा पुव्वमित्थ इयराणं । उकोसियरं अभविय एगिंदी देससमणाए ॥ ८३३ ॥ इति देशोपशमनाकरणम् ।। RESER ॥३३२॥ 15 अथ सप्ततिकासंग्रह श्रीचन्द्र- र्षिकृते पञ्चसंग्रहे. कमेप्रकृती सप्तति- कायां संवेधः ॥३३३॥ स अथ निद्भत्तिनिकाचनाकरणम् - देसुवसामणतुल्ला होइ निहत्ती निकायणा नारे । संकमणपि निहत्तीए नत्थि सवाणि इयरीए ॥ ८३४ ॥ गुणसेढिपएसग्गं थोवं उवसामियं असंखगुणं । एवं नियनिकाइय अहापवत्तेण संकेतं. ॥ ८३५ ॥ ठितिबंध उदीरण तिविहसंकमे होंतिऽसंखगुण कमसो । अज्झवसाया एवं. उवसामणमाइएसु को ।। ८३६ ॥ इत्यष्टौ करणानि । समाप्तः कर्मप्रकृतिसंग्रहः ॥ आउम्मि अट्ठ मोहेऽटु सत्त एकं व छाइ वा तइए । बझंतयंमि वज्झति सेसएसु छ सत्तट्ठ॥८३८।। मोहस्सुदये अट्ठवि सत्त य लभति सेसयाणुदए । संतोइण्णाणि अघाइयाण अड सत्त चउरो य ।।८३९।। बंधइ छ सत्त अटु य मोहुदए सेसयाण एकं च । पत्तेयं संतेहिं बंधइ एग छ सत्तट्ठ॥८४० ॥ सत्तट्ठछबंधेसुं उदओ अट्टण्ह होई पयडीणं । सत्तण्ह चउण्हं वा उदओ सायस्स बंधम्मि ॥८४१॥ दो संतवाणाई बंधे उदए य ठाणयं एकं । बेयणियाउयगोए एवं नाणंतराएसु ।। ८४२ ॥ नाणंतरायबंधो आसुहमं उदयसंतया खीण । आइमदुगचउसत्तमनारयतिरिमणुसुराऊणं ।। ८४३ ॥ नारयसुराउ उदओ चउ पंचम तिरि मणुस्स चोद्दसमं । आसम्मदेस- जोगी उवसंता संतयाऊणं ॥ ८४४ ॥ अब्बंधे इगिसंत दों दो. बद्धांउ बज्झमाणाणं । चउसुवि एकस्सुदओ पणनवनव पंच. इइ भेया ॥ ८४५ ॥ नव छच्चउहा बज्झइ दुगट्टदसमेसु दंसणावरणं । नवः वायरम्मि संत छकं चउरो यं खीणम्मि ॥ ८४६ ॥ नव भए भंगतियं बेच्छावही उ छविहस्स ठिई । चउसमयाओ अंतो अंतमुत्ताउ नवछक्के ॥ ८४७ ॥ दसणसीनदसणउदओ. समक तु होइ जा खीणो । जाव पमत्तो नवण्ह उदओ छसु चउसु जा.. खीणो ॥ ८४८ ॥ चउपण उदओ बंधेसु तिसुवि. अबंधगेवि ॥३३३॥ .
श्रीचन्द्र-
र्षिकृते
पञ्चसंग्रह
कर्मप्रकृती
सप्तति-
कायां
संवैधः
॥३३४॥
उवसंते । नव संतं अटेवं उइण्णसंताई चउ खीणे ॥ ८४९ ॥ खवगे सुहुमंमि चउबंधगम्मि अबंधगम्मि खीणम्मि । छस्संतं चउरु-
दओ पंचण्हवि केइ इच्छंति ॥ ८५० ॥ बन्धो आदुगदसगं उदओ पणचोदसं तु जा ठाणं । निच्चुच्चगोत्तकम्माण संतया होइ
सव्सु ॥८५१॥ बन्धइ उइण्णयं चिय' इयरं वा दोवि संत चउभंगो । नीएसु तिसु वि पढमो अबंधगे दोण्णि उच्चुदए ॥८५२॥
तेरसमछट्ठएसं सायासायाण बंधवुच्छेओ । संतउइण्णाइं पुण सायासायाइं सव्वेसु ॥ ८५३ ॥ बंधइ उइण्णयं चिय' इयरं वा दोवि
संत चउभंगा । संतमुइण्णमबंधे दो दोणि दुसंत इइ अट्ठ ॥ ८५४ ॥ दुगइगवीसासत्तर तेरस नवपंचचउरतिदुएगो । बंधी
इगिदुचउत्थय पणनवमेसु मोहस्स ॥ ८५५ ॥ हासरइअरइसोगाण बंधगा आनवं दुहा सव्वे । वेयविभज्जंता पुण दुगइगवीसा
छहा चउहा ॥ ८५६ ॥ मिच्छाबन्धिगवीसो सत्तरतरो नवो कसायाणं । अरईदुगं पमत्ते ठाइ चउकं नियट्टिमि ।। ८५७ ॥ देसूण
पुवकोडी नवतेरे सत्तरे य तेत्तीसा। बावीसे भंगतिगं ठिति सेसेसु मुहुर्ततो ॥ ८५९ ॥ इगिदुगचउएगुत्तर आदसगं उदयमाहु
मोहस्स । संजलणवेयहासरइ भयदुगुंछतिकसायदिट्ठोए ॥ ८५९ ॥ दुगआइ दसंतुदया कसायभेया चउनिहा ते उ । वारसहा वेय-
वसा अदुगा पुण जुगलओ दुगुणा ॥ ८६० ॥ अणसम्मभयदुगुंडाण णोदओ संभवेवि वा जम्हा । उदया चउवीसाविय एकेक-
गुणे अओ बहुहा ॥ ८६१ ॥ मिच्छे सगाइ चउरो सासणमोसे सगाइ तिण्णुदया। छप्पंचचउरपुव्वा चउ चउरो अविरयाईणं
॥ ८६२ ॥ दसगाइसु चउवीसा एकाछेकारदससगचउकं । एका य नवसयाइं सट्ठाई एवमुदयाणं ।। ८६३ ॥ बारस चउरो ति-
दुएकगाओ पंचाइ बन्धगे उदया । अब्बंन्धगेवि एको तेसीया नवसया एवं ॥ ८६४ ॥ चउबन्धगेऽवि बारस दुगोदया जाण तेहि
छुढेहिं । बन्धगभेएणेवं पंचूणसहस्समुदयाणं ॥ ८६५ ॥ बारस दुगोदएहिं भंगा चउरो य संपराएहिं । सेसा तेच्चिय भंगा नव-
॥३३४॥
सप्तप्ति-
कायां
संवेधः
श्रीचन्द्र-
पिंकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
॥३३५॥
सयछावत्तरा एवं ८६६ ॥ मिच्छाइ अप्पमत्तंतयाण अह हुंति उदयाणं । चउवीसाओ सासणमीसअपुव्वाण चउचउरो ॥ ८६७ ॥
चउवीसगुणा एए वायरसुहुमाण सत्तरस अन्ने । सव्वेसुवि मोहुदया पण्णट्ठा वारससयाओ ॥ ८६८ ॥ उदयविगप्पा जे जे उदीर-
णाएवि हुँति ते ते उ । अंतमुहुत्तिय उदया समयादारब्भ भंगा य ॥८६९॥ मिच्छत्तं अणमीसं चउरो चउरो कसाय वा सम्म। ठाइ
अपुव्वे छक्कं वेयकसाया परे तओ लोभो ॥८७०॥ (गीतिः) अट्ठगसत्तगछक्कग चउतिगदुगएकगाहिया वीसा । तेरस बारेकारस संते
पंचाइ जा एकं ॥ ८७१ ॥ अणमिच्छमीससम्माण अविरया अप्पमत्त जा खवगा । समकं अट्ठकसाए नपुंस इत्थी कमा छकं
॥ ८७२ ॥ पुंवेअं कोहाई नियट्टि नासेइ सुहुमतणुलोभं । तिन्नगति पण चउसु तिकारस चउवि सताणि ।। ८७३ ।। छब्बीसणाइ-
मिच्छे उव्वलणा एव सम्ममीसाणं । चउवीस अणविजोए भावो भूओवि मिच्छाओ ॥ ८७४॥ सम्ममीसाण मिच्छो सम्मो
पढमाण होइ उबलगो । बन्धावलिआ उम्पि उदओ संकेतदलिअस्स ।। ८७५ ॥ बावीसं बन्धंते मिच्छे सत्तोदयंमि अडवीसा ।
संत छ सत्त मीसा य होंति सेसेसु उदएसु ॥ ८७६ ॥ सत्तरसबन्धगे छोदयम्मि संत इगट्ठचउर्वासा । सगतिदुवीसा य सगट्टगोदए
णेयरिगवीसा ॥ ८७७ ।। देसाइसु चरिमुदए इगवीसा वज्जियाई संताई। सेसेसु होति पंचवि तिसुवि अपुव्वंमि संततिगं
॥ ८७८ ।। पंचाइ बन्धगेंसुं इगट्ठचउवीसऽवन्धगेकं च । तेरस बारेकारस य होंति पण बन्धि खवगस्स ॥ ८७९ ॥ एगाहिया य
बन्धा चउवन्धगमाइआण संतसा । बन्धोदयाण विरमे जं संतं छुभइ अण्णत्थ ॥ ८८० ॥ सत्तावीसे पल्लासंखसो पोग्गलद्ध
छब्बीसे । वे छावट्ठी अडचउवीसिगवीसे उ तित्तीसा ॥८८१॥ अंतमुहुत्ता उ ठिई तमेव दुहओऽवि सेससंताणं । होइ अणाइ अणंतं
अणाइसंतं च छब्बीसा ॥ ८८२ ॥ अप्पज्जत्तग जाई पज्जत्तगईहिं पेरिआ बहुसो । बन्धं उदयं च उवोंति सेसपगईओ नामस्स
॥३३५॥
श्रीचन्द्र-
र्पिकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
सप्तति-
कायां
संवेधः
॥३३६॥
॥ ८८३ ॥ उदयप्पत्ताणुदओ पएसओ अणुवसंतपगईणं । अणुभागोदय निच्चोदयाण सेसाण भइयव्यो ॥ ८८४ ॥ अथिरासु-
भचउरंसं पाइद्गं तसाइधुववन्धी । अजसपणिदिविउव्याहारगसुखगइसुरगइया ॥ ८८५ ।। बन्धइ तित्थनिमित्तामणुउरलदुरिस-
भदेवजोगाओ । नो सुहुमतिगेण जसं नो अजसथिरासुभाहारे ॥ ८८६ ॥ अप्पज्जत्तगवन्धं दूसरपरघायसासपज्जत्तं । तस अप-
सत्था खगई वेउव्वं नरयगइहेऊ ॥ ८८७ ॥ हुंडोरालं धुवबन्धिणीओ अथिराइ दूसरविहूणा । गइआणुपुबिजाई बायरपत्तेय-
अपजत्ते ॥ ८८८ ॥ बन्धइ सुहुमं साहारणं च थावर तसंगछेवटुं । पज्जत्ते उसथिरसुभजससासुज्जोवपरघायं ॥ ८८९ ॥
आयावं एगिदिय अपसत्थविहदूसरं च विगलेसु । पंचिदिएसु सुसराइखगइसंघयणसंठाणा ॥ ८९० ॥ तेवीसा पणवीसा छब्बीसा
अट्ठवीसिगुणतीसा । तीसेगतीस एगा बन्धट्ठाणाई नामेट ॥ ८९१ ॥ मणुअगईए सव्वे तिरियगईए छ आइमा बन्धा । नरएगु-
तीसतीसा पण छब्बीसा य देवेसु ॥ ८९२ ॥ अडवीस नरयजोग्गा अडवीसाई सुराण चत्तारि । तिगपणछव्वीसेगिदियाण तिरि-
मणुण बन्धतिगं ॥ ८९३ ॥ मिच्छीम सासणाइसु तिअट्ठवीसादिनामवन्धाओ। छत्तिणि दोति दोदो चउपण सेसेसु जसवन्धो
॥ ८९४ ॥ तग्गयणुपुग्विजाई थावरमाई य दूसरविहूणा । धुवबन्धि हुंडविग्गह तेवीसाऽपज्जथावरए ।। ८९५ ॥ पगईणं वच्चासो
होइ गईइंदियाई आसज्ज । सपराघाऊसासा पणवीसछवीस सायावा ॥ ८९६ ॥ तग्गइयाइ दुवीसा संघयणतसंगतिरियपणुवीसा ।
दूसरपरघाऊसास खगइगुणतीस तीसमुज्जोवा ॥८९७॥ (गीतिः) तिरि बन्धा मणुआणं तित्थयरं तीसमंति इइ भेओ । संघयणूणिगुण-
तीसा अडवीसा नारए एका ॥ ८९८ ॥ तित्थयराहारगदो तिसंजुओ बन्धु नारयसुराणं । अनियट्टीसुहुमाणं जसकित्तीए से इग-
बन्धो ॥ ८९९ ॥ साहारणाइ मिच्छो सुहुमायवथावरं सनरयदुगं । इगिविगलिंदियजाई हुंडगपज्जत्तछेवढं ॥ ९०० ॥ सासायणो
SEOSKE KOSMOSES
RESS
॥३३६॥
जुत्ता
पणछक्कसत्तवीसा
सा
।
संघयणअंगजुत्ता
चउवीस
छवीस
मणुतिरिए
॥
९
१७
॥
परघायखगइजुत्ता
अडवासासयब-
र्षिकृते
सप्तति-
कायां
संवेधः
श्रीचन्द्र पसत्था विहगगईदुसरदूभगुज्जोवं । अणएज्ज तिरियदुर्ग मज्झिमसंघयणसंठाणा ॥९०१॥ मीसो सम्मो ओरालमणुयदुवयाई. आइ-
संघयणं । बंधइ देसो विरओ अथिरासुभअजसपुब्वाणि ॥ ९०२ ॥ अपमत्तो सनियट्टी सुरदुगवेउबजुगलधुवबन्धी । परघाउसास-
पञ्चसंग्रहे खगई तसाइचउरंसपंचेंदी ॥ ९०३ ॥ विरए आहारुदओ बन्धो पुण जा नियट्टि अपमत्ता । तित्थस्स अविरयाओ जा सुहुमो ताव
कर्मप्रकृती
कित्तीए ॥ ९०४ ॥ उज्जोयआयवाणं उदओ पुविपि होइ पच्छावि । ऊसाससरहिंतो सुहुमतिगुज्जोय नायावं ॥ ९०५ ।। उज्जोवे
॥३३७॥ नायावं सुहुतिगेणं न बज्झए उभयं । उज्जोवजसाऽणुंदए जायइ साहारणस्सुदओ ॥ ९०६॥ दुभगाईणं उदए बायरपज्जो
विउव्यए पवणो । देवगईए उदओ दुभगअणाएज्जउदएवि ॥ ९०७ ॥ सुस्सरउदओ विगलाण होइ विरयाण देसविरयाणं। उज्जो-
बुदओ जायइ बेउव्वाहारगद्धाए ॥ ९०८ ॥ अडनववीसिगवीसा चउवीसेगहिय जाव इगतीसा । चउगइएसुं बारस उदयट्ठाणाई
नामस्स ॥ ९०९ ॥ मणुएसु य चउपीसा वीसडनववज्जियाओ तिरिएसु । इगपण सगट्ट नववीस नारए सुरे सतीसा ते ॥९१.०॥
इगिवीसाई मिच्छे सगट्ट वीसाए सासणे हीणा । चउवीसूणा सम्मे सपंचवीसाए जोगिम्मि ॥ ९११ ॥ पणवीसाई देसे छब्बीसणा
पमत्ति पुण पंच । गुणतीसाई मीसे तीसुगतीसा य अपमत्ते ॥ ९१२ ॥ अट्ठो नवो अजोगिस्स वीसओ केवलीसमुग्घाए । इग-
वीसो पुण उदओ भवंतरे सव्वजीवाणं ॥ ९१३ ॥ चउवीसाईचउरो उदया एगिदिएसु तिरिमणुए । अडवीसाइछवीसा एक्कक्कूणा
विउव्यते ॥ ९१४ ॥ गइआणुपुबिजाई थावरदुभगाइ तिणि धुवउदया । एगिदिय इगवीसा सेसाणवि पगइवच्चासो ।। ९१५ ॥
सा आणुपुब्बिहीणा अपज्ज एगिदितिरियमणुआणं । पत्तेउवधायसरीर हुंडसहिआ उ चउवीसा ॥ ९१६ ॥ परघाय सास आयव-
RE
..
॥३३७॥
श्रीचन्द्र-
पिंकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
सप्तति-
कायां
संवेधः
॥३३८॥
सासेणं । तीसा सरेण सुज्जोव तित्थ तिरिमणुअ इगतीसा ॥ ९१८ ॥ तिरिउदयछवासाइ संघयणविवाज्जिआओ ते चेव । उदया
नरतिरियाणं विउव्विगाहारगजईणं ॥ ९१९ ॥ देवाणं सव्वेवि हु त एव विगलोदया असंघयणा । संघयणुज्जोव विवज्जियाउ ते
नारएसु पुणो ॥ ९२० ॥ तसवायरपज्जत्तं सुभगाएज्ज पणिदिमणुयगई । जसकित्ती तित्थयरं अजोगिजिण अट्टगं नवगं .॥९२१॥
निच्चोदयपगइजुया चरिमुदया केवलीसमुग्घाए । संठाणेसुं सब्वेसु होंति दुसरावि केवलिणो ॥ ९२२ ॥ पत्तेउवघायउरालदुवय-
संठाणपढमसंघयणे । छुढे छसत्तवीसा पुव्वुत्ता सेसया उदया ॥ ९२३ ॥ तित्थयरे इगतीसा तीसा सामण्णकेवलीणं तु । खीणसरे
गुणतीसा खीणुस्सासंमि अडवीसा ॥ ९२४ ॥ साहारणाउ मिच्छे सुहुमअपज्जत्तआयवाणुदओ । सासायणम्मि थावरएगिदिय-
विगलजाईणं ॥ ९२५ ॥ सम्म विउव्विछक्कस्स दुभगअणाएज्जअजसपुब्बीणं । विरयाविरए उदओ तिरिगइउज्जोवपुवाणं
॥ ९२६ ॥ विरयापमत्तएK अंततिसंघयणपुव्वगाणुदओ। अप्पुब्धकरणमादिसु दुइयतइज्जाण खीणाओ॥ ९२७ ॥ नामधुवोदय-
सूसरखगईओरालदुवयपत्यं । उवघायतिसंठाणा उसभमजोगिम्मि पुव्वुत्ता ।। ९२८ ॥ पिंडे तित्थगरूणे आहारूणे तहोभयविहूणे ।
पढमचउकं तस्स उ तेरसगखए भवे बीयं ॥ ९२९ ॥ सुरदुगवेउव्वियगइदुगे य उव्वट्टिए चउत्थाओ । मणुयदुगे य नवट्ठयदुहा
भवे संतयं एक ॥ ९३० ॥ थावरतिरिगइ दोदो आयावेगिदिविगलसाहारं । नरयदुगुज्जोवाणि य दसाइमेगंततिरिजोग्गा ॥९३१॥
एगिदिसु पढमदुगं वाऊतेऊसु तइयगमणिच्च । अहवा पण तिरिएसं तस्संतीगदियाईसु ॥ ९३२॥ पढमं पढमगहीणं नरए
मिच्छम्मि अधुवतिगजुत्तं । देवे सा (आ) इचउकं तिरिएसु अतित्थमिच्छसंताणि ॥९३३।। (गीतिः) पढमचउक्कं सम्मा बीयं खीणाओ
बारसुहुमे य । सासणि मीसिवि तित्थं पढममजोगिम्मि अट्ठ नव ॥ ९३४ ॥ नवपंचोदयसंता तेवीसे पण्णवीसछव्वीसे। अट्ठ
॥३३८॥
श्रीचन्द्र- पिंकृते पञ्चसंग्रहे सप्तप्ति- कायां संवैधः कर्मप्रकृती ॥३३९॥ चउरहवीसे नवसत्तिगुतीसतोसे य ॥ ९३५ ॥ एक्केकं इगितीसे एके एक्कुदय अट्ठसंतसा । उवरयबंधे दसदस नामोदयसतठाणाणि ॥ ९३६ ॥ बन्धोदयसंतेसु पणपण पढ़मंतिमाण जा सुहमो । संतोइण्णाइं पुण उवसमखीणे परे नत्थि ।। ९३७ ।। मिच्छा सास- यणेसु नववन्धुवलक्खियाउ दो भंगा । मीसाओ य नियट्ठी जा छब्बंधेण दो दो उ ॥ ९३८ ॥ चउबंधे नवसंते दोणि अपुब्बाउ सुहमरागं जा । अब्बन्धे नवसंते उवसंते हुति दो भंगा ।। ९३९ ॥ चउवन्धे छस्संते वायरसुहुमाणमेगखवगाणं । छमु चउमु व संतसु दोण्णि अवन्धम्मि खीणस्स ॥ ९४० ॥ चत्तारि जा पमत्तो दोण्णि उ जा जोगि सायवन्धणं सेलेसि अवन्धे चउ इगिसंते चरमसमए दो ॥ ९४१ ॥ अट्टछलाहियवीसा. सोलसवीसं च वारस छ दोसु । दो चउसु तीसु. एक मिच्छाइसु आउए भंगा ॥ ९४२ ॥ नरतिरिउदए नारयवन्धविहूणा य सासणि छवीसा । बन्धसमऊण सोलस मीसे चउबन्धजुअ सम्मे ॥ ९४३ ।। देसविरयम्मि बारस तिरिमणुभंगा छ बन्धपरिहीणा | मणुभंग तिबन्धूणा दुसु सेसा उभयसेढीसु ॥ ९४४ ॥ पंचादिमा उ मिच्छे आदिमहीणाउ सासणे चउरो । उच्चबन्धेण दोन्नि उ मीसाओ देसविरयं जा ॥ ९४५ ॥ उच्चेणं बन्धुदए जा सुहुमो अवन्धि- छट्टओ भंगो । उवसंता जा जोगी दुचरिम चरमम्मि सत्तमओ ॥ ९४६ ॥ ओहम्मि मोहणीए बंधोदयसंतयाणि भणियाणि । अहुणाऽयोग्गडगुणउदय पयसमूह पवक्खामि ।। ९४७ ।। जा जम्मि चउन्धीसा गुणियाओ ताओ तेण उदएण । मिलिया चउवीस- गुणा इयरपएहिं च पयसंखा ॥ ९४८ ॥ सत्तसहस्सा सट्टीए वज्जिया अहव सया बावन्ना मिलिया चउवीस ताडिया एए । बायर उदयपएहि य सहियाउ गुणेसु पयसंखा ॥९५१ ॥ तेवीसूणा सत्तरस ॥३३९॥ | मोहणिए ॥ ९४९ ॥ अट्ठी बत्तीसा बत्तीसा सहिमेव बावण्णा । चोयाला चोर त तिवण्णाए । गुणतीसाए अहवा. बंधगभेएण श्रीचन्द्र- पिकृते पञ्चसंग्रहे कर्मप्रकृतौ सप्तति- कायां संवेधः ॥३४०॥ वज्जिया अहव सत्त अहियाई । पंचासीइ सयाई उदयपयाई तु मोहस्स ॥ ९५२ ॥ एवं जोगुवओगा लेसाईभेयओ बहू भैया । जा जस्स जम्मि उ गुणे संखा सा तम्मि गुणगारो ॥ ९५३ ॥ उदयाणुवओगेसु सगसयारसया तिउत्तरा हुँति । पण्णासपयसहस्सा तिण्णि सया चेव पण्णारा ॥ ९५४ ॥ तिगहीणा तेवण्णा सया उ उदयाण होति लेसाणं । अडतीस सहस्साई पयाण सगदोय- सगतीसा ॥ ९५५ ॥ चोदस उ सहस्साई सयं च गुणहत्तरं उदयमाणं । सत्तरसा सत्तसया पणनउइसहस्सपयसंखा ॥९५६ ॥ मीसदुगे कम्मइए अणउदयविवज्जियाउ मिच्छस्स । चउवीसा उण चउरो तिगुणाओ तो रिणं ताओ ॥९५७ ॥ उब्धियमी- सम्मि नपुंसवेओ न सासणे होइ। चउवीस चउकाओ अओ तिभागो रिणं तस्स ॥ ९५८ ॥ कम्मयविउविमीसे इत्थीवओ न होइ सम्मस्स । अपुमित्थिउरलमीसे तच्चउवीसाण रिणमेयं ॥९५९ ॥ आहारगमीसेसुं इत्थीवेओ न होइ उ पमत्ते । दोषिण तिभागा उ रिणं अपमत्तजइस्स उ तिभागो ॥ ९६० ॥ उदएसुं चउवीसा धुवगाउ पदेसु जोगमाईहिं । गुणिया मिलिया चउवीस ताडिया इयरसंजुत्ता ॥ ९६१ ॥ अपमत्तसासणेसु अड सोल पमत्त सम्मि बत्तीसा । मिच्छम्मि य छन्नउई ठावेज्जा सोहणनिमित्तं ॥ ९६२ ॥ जोगतिगेणं मिच्छे नियनियचउवीसगाहिं सेसाणं । गुणिऊणं फेडेज्जा सेसा उदयाण परिसंखा ॥ ९६३ ॥ चउवीसाएँ गुणेज्जा पयाणि अहिकिच मिच्छछण्णउई । सेसाणं धुवगेहिं एगीकिच्चा तओ सोहे ॥ ९६४ ॥ बन्धोदयसंताई गुणेसु कहियाई नामकम्मस्स । गइसु य अव्बगडमी वोच्छामी इंदिएसु पुणो ॥ ९६५ ॥ इगि विगले पण बंधा अडवीसूणाउ अट्ठ इयरम्मि । पंच छ एकारुदया पण पण बारस उ संताणि ॥ ९६६ ॥ नाणंतरायदंसण बन्धोदयसंतभंग जे मिच्छे। ते तेरस ठाणेसुं सन्निम्मि गुणासिया सव्वे ।। ९६७ ।। तेरससु वेयणीयस्स आइमा हुंति भंगया चउरो। निच्चुदए तिण्णि गोए सव्वे दोण्हंपि सण्णिस्स ॥३४०॥ RERS
TO
अट्ठसीइ
बाणउई
।
सण्णिस्स
होति
बारस
गुणठाणकमेण
नामस्स
।।.
९
७५
.॥
श्रीचन्द्र-
पिंकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृतौ
सप्तति-
कायां
संवेधः
Ast
॥३४१॥
॥ ९६८ ॥ तिरिउदए नव भंगा जे ते सव्वे असण्णिपज्जत्ते । नारयसुरचउ भंगा रहिया इगविगलदुविहाणं ॥ ९६९ ।। अस्सण्णि
अप्पज्जत्ते तिरिउदए पंच जह य तह मणुए। मणपज्जत्ते सव्वे इयरे पुण दस उ. पुव्वुत्ता ॥९७० ॥ बन्धोदयसंताई पुण्णाई
सन्निणो उ मोहस्स । बायरविगलासण्णिसु पज्जेसु दु आइमा बंधा ।। ९७१ ॥ अट्ठसु. बावीसोच्चिय बन्धो अट्ठाइ उदय तिन्नवः ।
सत्तगजुया उ पंचसु अडसत्तछचीससंतम्मि ॥ ९७२॥ सण्णिमि अट्ट असण्णिम्मि छाइमा तेऽट्टवीस परिहीणा । पज्जत्तविगल-
वायर सुहुमेसु तहा अपज्जाणं ॥ ९७३ ॥ इगवीसाई दो चउ पणउदयाऽपज्जसुहुमबाऽराणं । सण्णिस्स अ चउवीसा इगछडवीसाइ-
वझंति सत्त अट्ठ य नारयतिरिसुरगईसु कम्माई । उद्दीरणावि एवं संतोइण्णाई अट्ठ तिसु ॥ ९७६ ॥ गुणभिहिय मणुएसु सग-
लतसाणं च तिरिय पडिवक्खा । मणजोगी छउमा इव कायवइ जहा सजोगीणं ॥ ९७७ ॥ वेई नवगुणतुल्ला तिकसाइवि लोभे
दसगुणसमाणो । सेसाणिवि ठाणाई एएण कमेण नेयाणि ।। ९७८ ।। सत्तरसुत्तरमेगुत्तरं तु चोहत्तरी उ सगसयरी । सत्तट्ठी तिग-
सट्ठी गुणसट्ठी अट्ठवण्णा य ॥ ९७९ ॥ निद्दादुगे छवण्णा छब्बीसा तीस बंधविरमम्मि । हासरईभयकुच्छा विरमें बावीसऽपूचम्मि
॥ ९८० ॥ पुंवेयकोहमाइसु अवज्झमाणेसु पंच ठाणाणि । बारे सुहुमें सत्तरस पंगतीओं सायमियरसु ॥ ९८१ ॥ मिच्छो नरएसु
सयं छन्नवई सासणो सयरि मीसो । वावतारं तु सम्मो. चउराइसु बंधति अतित्था ॥ ९८२ ॥ मणुयदुगुच्चागोयं भवपचयओ न
होइ चरिमाए । गुणपच्चयं तु बज्झइ मणुआउ न सव्वहा तत्थ ॥ ९८३ ॥ सामण्णसुरा जोग्गा.. आजोइसिया न बंधहि सतित्था-
इगिथावरायवजुया सणकुमारा न बंधीत ९८४ ॥ तिरितिगउज्जोवजुआ आणयदेवा अणुत्तरसुरा उ । अणमिच्छणीयभग थीण-
॥३४१॥
श्रीचन्द्र-
पिकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
परिशिष्टं
अधिकाश्च
SR:45
॥३४२॥
तिगं अपुमथीवेयं ॥ ९८५ ॥ संघयणा संठाणा पणपण अपसत्थविहगइ न तेसि । पज्जत्ता बन्धंति उ देवाउमसंखपासाऊ ॥९८६॥
तित्थायवउज्जोवं नारयतिरिविगलतिगतिगेगिदी । आहारथावरचऊ आऊण असंखऽपज्जत्ता ॥ ९८७ ॥ पज्जत्तिगया दुभगति-
गणीयअपसत्थविहनपुंसाणं । संघयणउरलमणुदुगपणसंठाणाण अब्बंधी ॥९८८ ॥ किण्हाइतिगे अस्संजमे य वेउविजुगे न
आहारं । बन्धइ न उरलमीसे नरयतिग छट्टममराउं ॥९८९ ॥ कम्मगजोगे अणहारगे य सहिया दुगाउ णेयाओ । सगवण्णा
तेवठ्ठी बन्धइ आहार उभयेसु ॥ ९९० ॥ तेऊलेसाईया बंधति न नरयविगलसुनुमतिगं । सेगिदिथावरायव तिरियतिगुज्जोय नव
बार ॥ ९९१ ॥ सुयदेविपसायाओ पगरणमेयं समासओ भणियं । समयाओ चंदरिसिणा समईविभवाणुसारेणं ॥ ९९२ ॥
॥ इति पंचसंग्रहः समाप्तः ॥
अथ परिशिष्टम्- चत्तारि वीस सोलस भंगा एगिदियाण चत्ताला । एगट्ठ अह विगलिंदियाण इगवण्ण तिण्हंपि ॥१॥
गुणतीसे तसिवि य भंगाणवाहिया छयालसया । पाँचदियतिरिजोगे पणुवीसे बन्धभंगकं ॥ २ ॥ पणवीसयम्मि एको छायालसया
अडत्तरिगुणतसे । मणुजोगट्ठ उ सव्वे छायालसया य सत्तरसा ॥३॥ अट्ठ एक एकग भंगा अट्ठार देवजोगेसु । एको नारयजोगे
एको उ सकित्तिभंगाओ ॥ ४ ॥ तेरस सहस्सनवसय पणयालं भंगयाण बन्धम्मि । नामस्स उदयसंखा पणयालद्वत्तरिसयाओ ॥५॥
एगिदिय उदएसुं पंच य एकार सत्ततेरसयं । छकं कमसो भंगा बायाला हुं सव्वेचि ॥ ६॥ तिगतिगद्गचउछच्चउ विगलाण छ-
सहि होइ तिण्हंपि । अट्ट सोल सोलस अट्ट वेउव्वितिरियस्स ॥७॥ नव नव सीया दोसय पंचच्छावत्तरीय पण तिरिए। ते
R
॥३४२॥
श्रीचन्द्र-
पिकृते
पञ्चसंग्रहे
कर्मप्रकृती
परिशिष्ट
अधिकांश्च
॥३४३॥
दुगुणतिगुणदुगुणा गुणतीसाईसु उदएसु ॥ ८॥ नव-नव सीया दोसय छावत्तर पंचपंच उदयदुगे । एकारस्स य बावन्न नराण
उदएसु भंगसया ॥ ९॥ अड अड नव नव एके वेउविनराण होइ पणतीसा । एकेकदोदुगेके आहारजईण सत्तेव ॥ १०॥ अट्ठट्ट
अट्ट सोलस सोलट्ठ य देवओ य भंगाओ । नारयफेवलिउदएसु पंचवावट्ठिभंगाओ॥ ११ ॥
लिखित आदर्श अधिका एता गाथाः-गइ इन्दिए य काए जोए वेए कसाय नाणे य। संजम दंसण लेसा भवसम्मे सन्नि आहारे
॥ १॥ (८ गाथातः पश्चात्) संतपयपरूवणया दव्वपमाणं च खेत्त फुसणा य । कालो य अंतरं भाग भावे अप्पाबहुं चेव ॥१॥
(३८ गाथातः) छत्तिन्नि तिन्नि सुण्णं पंचेव य नव य तिन्नि चत्तारि । पंचव तिनि नव पंच सत्त तिन्नेव २ ॥१॥ चउ छ. दो चउ
एक्को पाण दो छक्केक्कगो य अद्वैव दो दो नव सत्तेव य अंकट्ठाणाई गुणतीसं ॥ २॥ (५५ गाथातः ) उदए च्चिय अविरुद्धो
खाओवसमो अणेगमेओत्ति । जइ भवइ तिण्ड एसो पएसउदयमि मोहस्सः ॥ १॥ (१४५ गाथातः) वग्गुक्कोसठिईण मिच्छत्तुको-
सगेण जं लद्धं । सेसाणं तु जहन्नो पल्लासंखिज्जागेणूणे ॥ १ ॥ ( २५५ गाथातः)
॥३४३॥
ASS
श्रीज्योति-
करंडके
पूर्वभृद्वालभ्यप्राचीनतराचार्यरचितं ज्योतिष्करण्डकम्
कालप्रमाण
प्राभृतं १
॥३४४॥
सुण ताव सूरपन्नत्तीवण्णणं वित्थरेण जं निउणं । थोगुच्चएण तत्तो वोच्छं उल्ोगमेत्तागं ॥ १ ॥ कालपमाणं १ माणं २
निप्फत्तिं अहिगमासगस्सवि ३ य । वोच्छामि ओमरत्तं ४ पवतिहिणो समात्तिं च ५ ॥ २ ॥ नक्खत्तपरीमाणं ६ परिमाण
वावि चंदसराणं ७ । नक्खत्तचंदसराण गई ८ नक्खत्तजोगं च ९ ॥३॥ मंडलविभाग १० मयणं ११ आउट्टी १२ मंडले मुहु-
तगई १३ । उउ १४ विसुर्व १५ वईवाए १६ ताव १७ ड्डि च दिवसाण १८ ॥ ४ ॥ अवमासपुण्णमासी १९ पणछपव्वं २०
च पोरिसिं २१ वावि । ववहारनयमएणं तं पुण सुण मे अणन्नमणो ॥५॥ लोगाणुभावजणियं जोइसचकं भणति अरिहंता ।
सव्वे कालविसेसा जस्स गइविसेसनिप्फन्ना ॥ ६॥ संखेवेण उ कालो अणागयातीतवट्टमाणो य । संखेजमसंखेजो अणंतकालो
उ निहिछो ॥ ७॥ कालो परमनिरुद्धो अविभज्जो तं तु जाण समयं तु । समया य असंखेज्जा हवइ हु उस्सासनिस्सासो ॥८॥
उस्सासो निस्सासो यदो ( दुवे )ऽवि पाणुत्ति भन्नए एको । पाणा य सत्त थोवा थोवावि य सत्त लवमाहु ॥ ९॥ अठत्तीसं तु
लवा अद्धलवो चव नालिया होइ तीसे पुण संठाणं छिडं उदकं च वोच्छामि ॥ १० ॥ इइ कालपमाणपाहुडं १॥
दालिमपुप्फागारा लोहमई नालिगा उ कायव्वा । तीसे तलंमि छिदं छिद्दपमाणं च मे सुणह ॥११॥ छन्नउयमूलवालेहिं
तिवस्सजायाए गयकुमारीए । उज्जुकयपिंडिएहि उ कायव्यं नाडियाछिदं ॥ १२ ॥ अहवा दुवस्सजायाए गयकुमारीऍ पुच्छ-
॥३४४॥
श्रीज्योति- करंडके मानं. २ प्राभूत ॥३४५॥ वालेहिं । विहिं विहिं गुणेहिं तेहि उ कायव्वं नाडियाछिदं ॥ १३ ॥ अहवा सुवणमासेहिं चउहि चतुरंगुला कया सई । नालि- यतलंमि तीए उ कायव्वं नालियाछिदं ॥ १४॥ एवं छिद्देपमाणं धरिमं मेज्जं च मे निसामेह । एत्तो उदगपमाणं वोच्छं उदगं च जं भाणियं ॥ १५॥ चत्तारि मधुरगत्तणफलाणि सो सेयसासवो एको । सोलस य सासवा पुण हवंति मासप्फलं एकं ॥ १६ ॥ दो चेव धनमासप्फलाणि गुंजाफलं हवइ एकं । गुंजाफलाणि दोन्नि उ रुप्पियमासो हवइ एको ॥ १७ ॥ सोलस रुप्पियमासा एको धरणो हवेज सखित्तो । अड्डाइज्जा धरणाय सुवण्णो सो य पुण करिसो ॥ १८॥ करिसा चत्तारि पलं पलाणि पुण अद्धतेरस उ पत्थो । भारो य तुला वसिं एस विही होइ धरिमस्स ॥ १९ ॥ पणतास लोहपलिया चट्टा बावत्तरंगुला दाहाः । पंचपलधरणगस्स य समायकरणे तुला होइ. ॥ २० ॥ सव्वग्गेण तुलाए लेहाओ पण्णवीसई होति । चत्तारि य लेहाओ जाओ नंदीपिणद्वाओ ॥ २१ ॥ समकरणि अद्धकरिसो तत्तो करिसुत्तरा य चत्तारि । तत्तो पलुत्तराओ जाव य दसगोत्ति लेहाओ ॥ २२ ॥ बारस पन्नरस वीसगे य एत्तो दसुत्तरा अट्ठ । एवं सव्वसमासो लेहाणं पन्नीसं तु ॥२३॥ पंचसु पन्नारसगे तीसग पन्नासगे, य लेहाओ । नंदीपिणद्धकाओ सेसाओ उज्जुलेहाओ ॥ २४ ॥ तिनि उ पलाणि कुलवो करिसऽद्ध चव होइ बोधव्यो । चत्तारि चेव कुलवा पत्थो पुण मागहो होइ ॥ २५ ॥ चउपत्थमाढगं पुण चत्तारि य आढगाणि दोणा उ । सोलस दोणा खारी खारीओ सिई वाहो ॥ २६ ॥ धरिमस्स य मेयस्स एस विहीं नालिगाए उदगस्स । उद्देसे उवइद उदगपमाणं अओ वोच्छं ॥ २७ ॥ उदगस्स नालियाए हवंति दो आढगा. उ.परिमाणं । उदगं च इच्छियव्वं जारिसगं तं च वोच्छामि ॥ २८ ॥ एयस्स उ. परिकम्मं कायव्यं. दूसपट्टपरिपूतं । मेहोदयं पसन्नं सारइयं वा गिरिनईणं ॥ २९ ॥ वे नालिया मुहत्तो सहि पुण नालिया अहोरत्तो । पन्नरस । ॥३४५॥ SEARS
श्रीज्योति-
करंडके
मान २
प्राभृतं
॥३४६॥
अहोरचा पक्खो तीरां दिणा मासो ॥ ३० ॥ संवच्छरो उ बारस मासो पक्खा य ते चउबसि । तिन्नेव सया सट्ठा हवंति राइंदि-
याणं तु ॥ ३१ ॥ इय पस कमो भणिओ नियमा संवच्छरस्स कम्मस्रा । कम्मोत्ति सावणोति य उउति य तस्स नामाणि
॥ ३२ ॥ आइचो उड़ चंदो रिक्खो अभिवडिओ य पंचेए । संवच्छरा जिणमए जुगस्स माणे विभीयंते ॥ ३३ ॥ छप्पि उऊ
परियङ्का एसा संवच्छरो उ आइनो । पुव्वं भणिो कम्मो एत्तो चंदं पवुच्छामि ॥ ३४ ॥ पुण्णिमपरियट्टा पुण बारस
संवच्छरा हवा चंदो । नक्खताचंदजोगो चारसगुणिओ उ नक्खत्तो ॥ ३५ ॥ तेरस य चंदमासा एसो अभिवासिओ उ
नायव्यो । मासाणं तु पमाणं वोच्छं सबसि वासाणं ॥ ३६ ॥ आइच्चो खलु मासो तीसं अद्रं च सावणो तीसा । चंदो एगुण-
तीसं बिसट्ठिभागा य बत्तीसा ॥ ३७ ॥ नक्खत्तो खलु मासो सत्तावीरां भवे अहोरचा । अंसा य एकासिं सत्चट्ठिकपण छेएणं
॥ ३८ ॥ अभिवधिओ उ मासो एकत्तीसं भवे अहोरता। भागसयमेगवीरां चउवीससपण छगणं ॥ ३९ ॥ तिमि अहोरत्तराया
छावहा भक्खरो हवा वासो । तिन्नि सया पुण सहा कम्मो संवच्छरो हवा ॥ ४० ॥ तिनि अहोरत्तसया चउपण्णा नियमसो
हवइ चंदो । भागा य बारसेव य बावढिकरण छपण ॥ ४१॥ (अ)। तिणि अहोरत्तसया सत्तावीसा य होन्ति नक्खते । एका-
वनं भागा सत्तढिकरण छेएण ॥ ४१ ॥ (ब) तिण्णिा अहोरतसया तेसीई चेव होइ अभिवले । चोयालीसं भागा बावट्टिकरण
छएण ।। ४२ ॥ दस चेव सहस्साई नव चेव सया हवंतराीया य । एयं मुहत्तगाणियं नेयव्वं सूरवासस्स ॥ ४३ ॥ दूस चेव सह-
स्साई अव सया हवंति संपुण्णा । एयं मुहत्तगणिय नायव्य कम्मवासस्स ॥ ४४ । चंदे मुहत्तगणितं सयाणि छच्चेव पण्णवी-
साणि । दस य सहस्सा पुण्णा बिसहिभागा य पन्नासं ॥४५॥ नव चेव सहस्साई सयाणि अद्वेव होति बत्तीसा । नक्खत्ते खलु वासे
॥३४६॥
श्रीज्योति-
करंडके
मानं २
प्राभृतं
॥३४७॥
छप्पण सगसट्ठिभागा य ॥ ४६ ॥ एकारस य सहस्सा पंचव सया हवंति एकारा । अभिवड्डिए मुहुत्ता वासे अट्ठारस य भागा
॥४७ ॥ एए पमाणवासा पंचवि उववण्णिया जहुद्दिट्ठा । एत्तो जुगवासाणि य वोच्छामि अहाणुपुवीए ॥४८॥..चंदो चंदो
अभिवड्डिओ य चंदमभिवड्डिओ चेव । पंचहिं सहियं जुगमिणं दिटुं तेलोकदंसीहिं ।। ४९ ॥ पढमविइया उ चंदा तइयं अभिवड्डिय
विजाणाहि । चंद चेव चउत्थं पंचममभिवड्डियं जाण ।। ५० ॥ चंदमभिवड्डियाणं वासाणं पुव्यवन्नियाणं च । तिविहपि तं पमाणं
जुगंमि सव्वं निरवसेसं ॥ ५१ ॥ आदी जुगस्स संवच्छरो उ मासस्स अद्धमासा उ । दिवसा भरहेरवए राई य विदेहवासेसु
।। ५२ ॥ दिवसाइ अहोरत्ता बहुलाईयाणि होति पच्याणि । अभिई नक्खत्ताई रुद्दो आई मुहुत्ताणं ॥ ५३॥ सावणबडुलपडिवए
बालवकरणे अभीइनक्खत्ते । सव्वत्थ पढमसमये जुगस्स आई वियाणाहि ॥ ५५ ॥ अट्ठारस सहिसया तिहीण नियमा जुगमि
नायव्वा । तत्थव अहोरत्ता तसिा अट्ठारस सया उः ॥ ५६ ॥ तत्थ पडिमिज्जमाणे पंचहि माणेहिं पुव्वगणिएहिं । मासेहिं विभ-
जित्ता जइ मासा होति ते वोच्छं. ॥ ५७ ॥ आइच्चेण उ सट्ठी मासा उउणो उ होति एगट्ठी। चंदेण य. बावट्ठी सत्तट्ठी होति
नक्खत्ते ।। ५८ ॥ सत्तावन्नं मासा सत्त य राइंदियाइं अभिवड्डे । एकारस य मुहुत्ता बिसद्विभागा य तेवीसं ॥ ५९ ॥ सव्वे
कालविसेसा आउपमाणा ठिई य कम्माण । सव्वे समाविभागा सूरपमाणेण नायव्वाः ॥ ६० ॥ जं किर सूरेण जुगं अणूणमहि-
गाणि पंच वासाणि । ता किर जुगेण सव्वं गणंति अद्धाविसेसं तु ॥ ६१ ॥ वाससयसहस्साई चुलसीइगुणाई होज्ज पुव्वंग ।
पुव्वंगसयसहस्सा चुलसीइगुणं हवइ पुव्वं ॥ ६२ ॥ पुवस्स उ परिमाणं सयरी खलु होति सयसहस्साई । छप्पणं च सहस्सा
वोद्धव्वा वासकोडीणं ।। ६३ ॥ पुब्वाण सयसहस्सं [.पुव्व ] चुलसीइगुणं भवे लयंगमिह [ हमेगं] । तेसिपि सयसहस्सं चुलसी-
॥३४७॥
श्रीज्योति-
करंडके
कालमानं
२ प्राभृतं
5
॥३४८॥
इगुणं लया होइ ॥ ६४ ॥ तत्तो महालयाणं चुलसीई चेन सयसहस्साणि । नलिणगं नाम भवे एत्तो वोच्छं समासेणं ॥ ६५ ॥
नलिण महानलिणंगं हनइ महानलिणमेव नायव्वं । पउभगं तह पउमं ततो य महापउमअंगं ॥ ६६ ॥ हवइ महापउमं चिय तत्तो
कमलंगमेव नायव्वं । कमलं च महाकमलंगमेव परतो महाकमलं ।। ६७ ॥ कुमुयंग तह कुमुयं तत्तो य तहा महाकुमुयअंगं । तत्तो
परतो य महाकुमुयं तुडियंग बोद्धनं ॥ ६८ ॥ तुडिय महाडियंगं महातुडियं अडडंगमडड परं । परतो य महाडडअंग तत्तो
य महाअडडमेव ॥६९॥ ऊहंगंपिय ऊई हवइ महल्लं च ऊहगंतत्तो । महऊ सीसपहेलियंग सीसपहलिया होइ नायव्या॥ ७० ॥ एत्थं
सयसहस्साणि चुलसीई चेव होइ गुणकारों । एकफमि उठाणे अह संखा होइ कालमि ॥ ७१ ॥ एसो पण्णवाणिज्जो कालो
संखेज्जओ मुणेयव्यो । चोच्छामि असंखज्जं कालं उवमाविसे सेणं ॥ ७२ ॥ सत्येण सुतिक्खणवि छित्तुं भित्तुं व जं किर न सका ।
तं परमाणु सिद्धा वयंति आई पमाणाणं ॥ ७३ ॥ परमाणू तसरेणू रहरेणू अग्गयं च वालस्स । लिक्खा जूया य जवो अद्वगुण-
विवड्डिया कमसो ॥७४॥ जवमज्झा अट्ट हवन्ति अंगुलं छच्च अंगुला पाओ। पाया य दो विहत्थी दोय विहत्थी हवइ हत्थो ॥७५।।
दंडं धणुं जुगं नालिया य अक्ख मुसल च चउहत्था । अद्वैव धणुसहस्सा जोयणमेगं च माणणं ।। ७६ ॥ एयं धणुप्पमाणं नायव्वं
जोयणस्स य पमाणं । कालस्स परीमाणं एत्तो उद्धं पवक्खामि ॥७७॥ जं जोयणविच्छिण्णं तं तिगुणं परिरएण सविसेसं । तं
जोयणमुव्विद्धं जाण पलिओवमं नाम ॥७८ ॥ एकाहियबेहियतेहियाण उद्योससत्तरत्ताणं । सम्म8 सनिचियं भरियं वालग्गकोडी]
॥ ७९ ॥ ओगाहणा उ तेसिं अंगुलभागो भवे असंखजा। एयं लोमपमाणं एत्तो वोच्छामि अवहारं ।। ८० ॥ वाससए वाससए
एकके अवाहियंमि जो कालो। सो कालो नायव्यो माणं एकस्स पल्लस्स॥ ८१॥ एएसि पल्लाणं कोडीकोडी हवेज्ज दसगुणिया । तं
॥३४८॥
श्रीज्याति
करंडक
अधिक-
मास: ३
तिथि
निष्पत्तिः४
॥३४२॥
मागरांचमम्स उ एकस्स भवे परीमाणं ।। ८२ ॥ दससागरोवमाणं पुण्णाओ होति के डीकोडीओ । ओसप्पिणीपमाणं तं चेवुस्स-
प्पिणीगवि ॥ ८३ ॥ छच्चेव य कालसमा भणिया ओसप्पिणिए भरहमि । तासिं नामविहत्ति परिमाणविहिं च वोच्छामि ।। ८४ ॥
मुमममुममा य मुसमा हबई तह सुसमदुस्समा चैत्र । दूसमसुसमा य तहा दूसम अइदुस्समा चेव ॥ ८५ ॥ सुसमसुसमाएँ कालो
चत्तारि हवंति कोडिकोडीओ। सुसमाए तिण्णि भवे सुसमदुसमाए दो होति ।। ८६ ॥ एका य कोडिकोडी वायालीसं भवे सह-
स्माई । वामेहिं जेहि ऊणा दुसमइदुसमाएँ सो कालो ॥ ८७ ।। ( अह दूसमाए कालो वाससहस्साई इक्कवीसाई । तावइओ चेव भवे
कालो अइदूसमाएवि ।। १।। एए चैव विभागा हवंति ओसप्पिणीए उ नायव्वा । पडिलोमा परिवाडी नपरि विभागेसु नायव्या
।। ८८ ॥ एमो उ असंखज्जो [ कालो ] एयस्स विहाणगा असंखेज्जा । एत्तो होइ अणंतो कालो कालंतरगुणेणं ॥ ८९ ॥ एए
कालविभागा पडिवज्जते जुगमि खलु सव्ये । पत्तेयं पत्तेयं जुगस्स अंते समप्पंति ॥९०॥ एए कालविभागा नायव्वा होति काल-
कुमलेणं । इति जोइसकरंडे कालमाणं नाम पाहुडं विर्दयं ।
एत्तो उ अहिगमायगनिष्फत्तिं मे निसामेह ॥ ९१ ॥ चंदस्स जो विसेसो आइञ्चस्स य हवेज्ज मासस्स । तीसइगुणिओ
मंतो हवइ हु अहिमासगो एको ॥ ९२॥ सट्ठीए अझ्याए हबइ हु अहिमासगो जुगद्धमि । बावीसे पव्वसए हबई सिइओ जुगं-
तमि ॥ ९३ ॥ मासविसेसुप्पण्णा निप्पत्ती अहिगमासगस्सेसा । इति अहिगमासगपाहुडं तइयं ।
कम्मो निरंमयाए मासो क्वहारको लोए ॥ ९४ ॥ (आइच्च कम्मचन्दानक्खत्तभिवड्डियाण मासाणं) सेसा उ संसयाए
यवहारे द्वारा वित्तु ॥ ९५ ॥ सूरस्स गमणमंडलविभागनिप्फाइया अहोरत्ता । चंदस्स हाणिवुड्डीकएण निप्फज्जए उ तिही
.
॥३४९॥
श्रीज्योति
करंडके
तिथि
निष्पत्तिः४
॥३५०॥
॥ ९६ ॥ चंदस्स नेव हाणी नवि वुड्डी वा अवडिओ चंदो । सुकिलभावस्स पुणो दीसइ वुड्डी य हाणी य ॥ ९७ ॥ किण्हं
राहुविमाणं हेहा चउरंगुलं च चंदस्स । तेणोपट्टइ चंदो परिवड्डइ वावि नायव्वो ॥ ९८ ॥ तं रययामुयसरिसप्पहस्स चंदस्स
राइसुभगस्स । लोए तिहित्ति निययं भण्णइ वुड्डीए हाणीए ॥ ९९ ॥ सोलस भागे काऊण उडवई हायतेऽत्थ पन्नरस । तत्तिय-
मेने भागे पुणोवि परिवड्डई जुण्हे ॥१०० ॥ कालेण जेण हायइ सोलसभागो उ सो तिही होइ । तह चेव य वुड्डीए होई तिहिणो
समुप्पत्ती ॥ १०१ ॥ जावइए परिहायइ भागे वड्डइ य आणुपुवीए । तावइया होति तिही तेसिं नामाणि वोच्छामि ॥ १०२ ॥
पडिवग बिइय तइया य चउत्थी पंचमी य छट्ठी या । सत्तमि अहमि नवमी दसमी एकारसी चेव ॥ १०३ ॥ बारसि तेरसि
चाउद्दसी य निट्ठवणिगा य पन्नरसी। किण्हंमि य जोण्हंमि य एसेव विही मुणेयन्वो ॥ १०४ ॥ अउणत्तीसं पुण्णा उ मुहुत्ता
सोमतो तिही होइ । भागा य उ बत्तीस जावाडीकएण छएणं ॥ १०५॥ तिहिरासिमेव बावट्ठी भइय सेसमेगसद्विगुणं । बावट्ठी-
विभत्तीए सेसे अंसा तिहिसमत्ती ॥ १०६ ॥ इइ तिहिनिप्फत्तिनाम पाहुडं चउत्थं ।
एसा तिहिनिफत्ती भणिया मे वित्थर पयहिऊणं । वोच्छामि ओमरति उलिंगन्तो समासेणं ॥ १०७ ॥ कालस्स नेव हाणी
नवि वुड्डी वा अवडिओ कालो । जाइ य बुड्ढोबुड्ढी मासांणं एकमेकाउ ॥ १०८ ॥ चंदउडूमासाणं असा जे दिस्सए विसेसम्मि ।
ते ओमरत्तभागा भवंति मासस्स नायव्वा ॥ १०९ ॥ बावट्ठीभागमेगं दिवसे संजाइ ओमरत्तस्स । बावट्ठीए दिवसेहि ओमरत्तं
तओ भवइ ॥ ११० ॥ एकमि अहोरत्ते दोवि तिही जत्थ निहणमेज्जासु । सोऽत्य तिही परिहायइ सुहुमेण हविज्ज सो चरिमो
॥ १११ ॥ तइयंमि ओमरत्तं कायनं सत्तमंमि पक्खमि । वासहिमगिम्हकाले चाउम्मासे विधीयन्ते ॥ ११२ ॥ पाटिवय ओमरते
॥३५॥
अयमरात्रा:
५ ज्योति-
कमानंद
श्रीज्योति-
फडके
॥३५॥
कझ्या विइया समप्पिहिइ तिही । विड्यावाए तइया तइयाए वा चउत्थीओ ॥ ११३ ॥ सेसासु चेव काहिइ तिहिसु ववहारग-
णियदिट्ठा । मुहुमेण परिल्लतिही संजायइ कम्मि पयामि ? ॥ ११४ ॥ रूवाहिंगा उ ओया विगुणा पव्वा हवंति कायया ।
एमंत्र हवइ जुम्मे एकत्तीसाजुया पन्या ॥ ११५ ॥ इइ ओमरत्तनिप्फत्ती नाम पाहुडं पंचमं ॥
चंदा मूग तारागणा य नक्खत्त गहगणा चेव । पंचविहा जोइसिया ठिया विचारी य ते दुविहा ॥ ११६ ॥ जंबूदीवो
लवणोदही य दीवो य धायईसंडे । कालोदही समुद्दो पुक्खरदीवस्स अर्द्धं च ।। ११७ ॥ एए अड्डाइज्जा दावा दो उदहि माणुसं
खत्तं । एत्थं समाविभागा देवारणं परं तत्तो ।। १२८ ॥ एवं माणुसखित्तं एत्थ विचारीणि जोइसगणाणि । परतो दीवसमुद्दे
अवट्टियं जोइस जाण ॥ ११९ ॥ दो चंदा इह दीवे चत्तारि य सागरे लवणतोए । धायइसंडे दीवे बारस चंदा य सूरा य
॥ १२० ॥धायइसंडप्पभिइ उद्दिट्ठा तिगुणिया भवे चंदा । आइल्लचंदसहिया तइ होति अणंतरे परतो ॥ १२१ ॥ आइच्चाणंपि भवे
एसेव विही अणूणगो सब्यो । दीवेसु समुद्देसु य धायइसंडेहिं जे परतो ॥ १२२ ॥ नक्खत्तट्ठावीसं अट्ठासीई महग्गहा भणिया ।
एगसमीपरिवारो एत्तो तारात्रि में सुणसु ।। १२३ ॥ छावढि च सहस्सा नव य सया पंचसत्तरा होति । एगससीपरिवारो तारा-
गणकोडिकोडीण ॥ १२४ ॥ जइ चंदा तइगुणिओ खेत्ते खेत्तम्मि एस परिवारो। चंदेसु समा सूरा नायव्या सव्यखेत्तेसु ॥ १२५ ॥
नेमि नक्वत्ताणं संठाणमहकमेण वोच्छामि । माणं च तारगाण य जह दिटुं सव्वदंसीहिं ॥ १२६ ॥ गोसीसावली १ काहार २
सउणि ३ पुष्फोरयार ४ वावी ५.६ य । नावा ७ आसक्खंधे ८ भग ९ छुरधारा १० य सगडुद्धी ११ ॥ १२७॥ मिगसीसा-
वली १२ महिरविंद १३ तुल १४ वद्धमाणग १५ पडागा १६ । पागारे १७ पलियंके १८-१९ हत्थे २० मुहपुप्फए २१ चेव
॥३५१॥
R- श्रीज्योति करंडके नक्षत्राणां परिमाणी- दि प्रा. ६ ॥३५२।। ॥ १२८ ॥ कीलग २२ दामणि २३ एगावली २४ य गयदंत २५ विच्छुयअली य २६ । गयविकमे २७ य तत्तो सीहनिसाई २८ य संठाणा ॥ १२९ ॥ तिग १ तिग २ पंचे ३ गसयं ४ दुग ॥ दुग ६ बत्तीस ७ तिगं ८ तह तिगं ९ च । छ १० पंचग ११ तिग १२ एकग १३ पंचग १४ तिग १५ छकग १६ चेव ॥ १३० ॥ सत्तग १७ दुग १८ दुग १९पंचग २० एके २१ कग २२ पंच २३ चउ २४ तिगं २५ चेव । एकारसग २६ चउक २७ चउधाकं चेव तारग्गं ॥१३१॥ एवं नक्खत्ताणं संठाणा तारगाण य पमाणं । भाणियं एत्तो वोच्छं नामाणि य देवयाओ य ॥ १३२ ॥ अभिई सवण धणिट्टा सयभिसया दो य होंति भवया । रेवई अस्सिाण भरणी य कत्तिया रोहिणी चेव ॥ १३३ ॥ मिगसिर अदा य पुणन्नस य पूसो य तहऽसिलेसा य। मघ पुनफग्गुणी उत्तरा य हत्थो य चिसा य ॥ १३४ ॥ साइ विसाहा अणुराह चेव जेहा तहेव मूलो य । पुवुत्तरा असाढा य जाण नक्खत्तना- माणि ॥ १३५ ॥ बम्हा विण्हू य वस वरुणो तहजो अणंतरो होई । अभिवुड्डि पूस गंधव्वमेव परतो जमो होइ ॥ १३६ ॥ अग्गि पयावइ सोमे रुद्दे अदिई विहस्सई चेव । नागे पिइ भग अज्जम सविया तहा य वाऊ य ॥ १३७ ॥ इंदग्गी मित्तोऽविय इंदे निरई य आउ विस्सा य । नामाणि य देवाणं एत्तो सीमंपि मे सुणसु ॥१३८ ॥ एगं च सयसहस्स अट्ठाणउई सया व पडिपुण्णा । एसो मंडलछेओ सीमाणं होइ नायव्यो ॥ १३९ ॥छच्चेव सया तीसा भागाणं आभिइसीमविक्खंभे। दिट्ठो सव्वडहरगो सोहि अणंतनाणीहि ॥ १४० ॥ सयभिसया भरणीए अहा अस्सेस साइजेठाए।पंचुत्तरं सहस्सं भागाणं सीमविक्खंभो ॥ १४१ ।। एयं.चेव य तिगुणं पुणव्वसरोहिणीविसाहाणं । तिण्हं च उत्तराणं अवसेसाणं भवे दुगुणं ॥ १४२ ॥ विक्खम्भसीम भणिया नक्खचाणं च अपरिसेसाणं । इइ नखत्तपरिमाणं छठें पाहुडं ॥ स ॥३५२॥ H
श्रीज्योति-
करंडक
नक्षत्र चन्द्र
योगः९प्रा.
॥३५३॥
एनी परं तु वोच्छं विक्खमं चंदमुराणं ॥१४३ ॥ एगडिभाग छेत्तूण जोयणं तस्स होति जे भागा । ते चंदा छप्पन्नं
अडयालीमं भवे मग ॥ १४४ ।। एवं चंदिममुराण पमाणं वणियं समासेणं । इइ चंदसूरपरिमाणं सत्तमं पाहुडं ॥
नक्वत्तचंदनगण गई व वोच्छं ममासेणं ॥ १४५ ।। चंदेहिं सिग्घयरा सूरा मूरेहिं होति नक्खत्ता | अणिययगइपत्थाणा
यति मेमा गहा मन्चे ।। १४६ ॥ अट्ठारम भागसए पणतीसे गच्छई मुहुत्तेणं । नक्खत्तं चंदो पुण सत्तरस सए उ अट्ठढे ॥१४७॥
अट्ठारस भागमए नीसे गच्छइ ग्बी मुहुत्तेण । नक्खत्तसीमछेदो सो चेव इहपि नायव्यो ॥ १४८ ॥ जोयणगणणारहिया एस
गह वणिया अहाथूरा । इइ नग्वत्तचंदसूरगडनामं अट्ठमं पाहुडं ।।
नक्वत्तचंदजोगे एत्तो वोच्छं समासेणं ।। १४९ ॥ अभिइस्स चंदजोगो सत्तडीखंडिओ अहोरत्तो । भागा ग एकवीसं ते पुण
अहिगा नव मुहुना ।। १५० ॥ मयभिसय भरणि अद्दा अस्सेमा साइ तह य जेट्ठा य । एते छन्नक्खत्ता पन्नरसमुहुत्तसंजोगा
॥ १५१ ॥ तिनव उत्तगआं पुणव्यम् रोहिणी विमाहा य । एते छ नक्खत्ता पणयालमुहत्तसंजोगा ॥ १५२ ॥ अवसेसा नक्खत्ता
पणरसरि होति तीमहमुहुत्ता । चंदमि एम जोगो नक्खत्ताणं समक्खातो ।। १५३ ॥ एएसिं रिक्खाणं आयाणविसग्गजाणणा-
करग । चंदामि य मरामि य वोच्छामि अहाणुबीए ॥ १५४ ॥ पव्यं पन्नरसगुणं तिहिसहियं ओमरत्तपरिहीणं । बासीइए विभत्ते
लद्रे अंमे बियाणाहि ॥ १५५ ॥ जे हवड़ भागलद्धं कायचं तं चउग्गुणं नियमा । अभिइस्स एकवीसा भागे सोहेहि लद्धंमि
।। १५६ ॥ मेमाणं रासीणं सनावीमं तु मंडला. सोज्झा । अभिइस्स सोहणासंभवे उ इणमो विही होइ ॥ १५७ ॥ सेसाओ
गमीओ रुवं घेत्तण सत्तसहिकका । पक्खिव लद्धेमु पुणो अभिजि सोहेउ पुचकमा ॥ १५८ ॥ पंच दम तेरसट्ठारसेव बाबीस
26
॥३५३॥
श्रीज्योति- करंडके मंडल विभागः १० प्रा. ॥३५४॥ सत्तवीसा य । सोझा दिवड्डखेत्तंत भदवाई असाढंता ॥ १५९ ॥ एयाणि सोहइत्ता जं सेसं तं हविज्ज नक्खत्तं । सोज्झा तीसगु- णाओ सत्तहिहिते मुहुत्ताओ ॥ १६० । अभिई छच्च मुहुत्ते चत्तारि य केवले अहोरत्ते । सूरेण समं वच्चइ एत्तो सेसाण वाच्छामि ॥ १६१ ॥ जं रिक्खं जावइए वच्चइ चंदण भाग सत्तट्ठी । तं पणभागे राइंदियस्स सूरेण तावइए ॥ १६२ ॥ सयभिसया भरणीए अद्दा अस्सेस साइ जेट्ठा य । वच्चंति मुहुत्ते एकर्वास छच्चेवऽहोरते ॥ १६३ ॥ तिन्नेव उत्तराई पुणव्वसू रोहिणी विसाहा य । वच्चंति मुहुत्ते तिण्णि चेव वीसं अहोरत्ते ॥ १६४ ॥ अवसेसा नक्खत्ता पन्नरसवि सूरसहगया जति । बारस चेव मुहुत्ते तेरस य समे अहोरत्ते ॥ १६५ ॥ पव्वं पन्नरसगुणं तिहिसाहियं ओमरत्तपरिहीणं । तीहिं छावटेहिं सहिए सेसमि सोहणगं ॥ १६६ ॥ चउसिं च मुहुत्ता अद्वैव य केवला अहोरत्ता । एए पुस्से सेसा एत्तो सेसाण वोच्छामि ॥ १६७ ॥ राइंदिया विसट्ठीय, मुहुत्ता बारसुत्तरा । सोलस सयं विसाहा, वीसदेवा य तेसीयं ॥१६८ ॥ दो चउपन्ना छच्चेव मुहुत्ता उत्तरा उ पोट्टवया। तिण्णेव एकासा छच्च मुहुत्ता उ रोहिणिया ॥ १६९ ॥ [जोगो] तिनेगट्ठा वारस य मुहत्ता सोहणं पुणव्वसुणो । जं सोहणं न गच्छइ तं नक्खत्तं तु सूरगयं ॥ १७० ॥ नक्खत्तचंदजोगे नियमा सत्तट्ठिए पडप्पन्ने । पण्णेण सएण भए लद्धं सूरस्स सो जोगो ॥ १७१ ॥ नक्खत्तसूरजोगो मुहुत्तरासीकओ उ पंचगुणो। सत्तट्ठीऍ विभत्तो लद्धो चंदस्स सो जोगो ॥ १७२ ॥ नक्खत्ताणं जोगा चंदाइच्चेसु करणसंजुत्ता । भणिया ॥ इइ नम्वत्तजोगनाम नवमं पाहुई। सुणाहि एत्तो पविभाग मंडलाणं तु ॥ १७३ ॥ इणमो उ समुद्दिट्ठो जंबुद्दीवो रहंगसंठाणो । विक्खंभ सयसहस्सं जोयणाणं भवे एकं ॥ १७४ ॥ भरहं तह हैमवयं हरिवासं तह विदेहवासं च । रम्मग हेरण्णवतं एरवयं सत्तमं वासं ॥ १७५ ॥ चुल्लमहाहि- NELCIA ॥३५॥४ RSERECOM
मंडल
विभागं १०
मवंतो निमदो तह नीलवंत रुप्पी य । सिहरी य नाम मेलो छव्वासहरा भवंतेए ॥ १७६ ॥ वासा वासहराविय हवंति पुवावरा-
श्रीज्योनि-19
फरंडके यता मब्बे । भरहं दक्षिणपासे उत्तरतो होइ एरव्यं ॥ १७७ ॥ भरहेरवयप्पभिई दुगुणादुगुणो उ होइ विक्खंभो । वासावासहराणं
जावह ( य ) वामं विदेहित्ति ॥ १७८ ॥ पंचव जोयणसया छब्बीसा होति भरहावक्खंभो । छच्चेव य होंति कला एगुणवीसेण
॥३५५।। 18/छएण ॥ १७९ ॥ ओगाहणं विक्संभमो उ उग्गाहसंगुणं कुजा । चउहिं गुणियस्स मूलं मंडलखेत्तस्म अवगाहो ॥ १८० ।।
उमुवग्गं छग्गुणियं जीवावग्गमि पक्खिवित्ताणं । जं तस्स बग्गमूलं तं धणुपटुं वियाणाहि ॥ १८१॥ धणुवग्गाओ नियमा जीवा-
वर्ग विसोहइनाणं । मेसस्स य छ-भागे जं मूलं तं उम् होइ ॥ १८२ ॥ छग्गुणमुसुस्स वग्गं धणुवग्गाओ विसोहइत्ताणं । सेसस्स
वग्गमूलं तं खलु जीवं वियाणाहि ॥ १८ ॥ महयो घणुपट्ठातो डहरागं सोहिही धणुह पढें । जं इत्थ हवइ सेस तस्सऽद्ध
निद्दिमे वाहं ॥ १८४ विक्खंभवग्गदहगुणकरणी वट्टस्स परिरओ होइ । विक्खभपायगुणिओ परिरओ तस्स गणियपयं ॥ १८५ ।।
जंबुदीचे परिरओ तिनि य सोलाणि सयसहस्साणि । वे य सया पडिपुण्णा सत्तावीमा समहिया य ॥ १८६॥ तिण्णि य कोसा
य तहा अट्ठावीसं च धणुमयं एकं । तेरस य अंगुलाई अझंगुलयं च सविसेसं ॥ १८७॥ (सत्तेव य कोडिसया नउया छप्पन सय-
महम्माई । चउणउई उ सहस्सा सयं दिवटुं च साहीयं । १। इयं गाथा क्वचिदधिका) जंबुद्दीवस्स भवे बहुमज्झे सव्वरयणधातु-
चिनो । मेरू नाम नगवगे सुकीलो देवराईणं ॥ १८८॥ नवनउइं च सहस्सा उबिद्धो अह सहस्समोगाढो । धरणियले वित्थिण्णो
जोयणाणं दममहरमा ।।२८९।। जत्थिच्छसि विक्खंभं मंदरसिहराउ ओवइत्ताणं । इक्कारसहियलद्धो सहस्ससहिओउ विक्खंभो॥१९०॥
मूलग्गविमममि उ उस्सयभइयंमि जं भवे लद्धं । सा हग्नदीनगाणं पएसबुट्ठी उ सा उभओ ॥ १९१ ॥ चंदा सूरा तारागणा य
॥३५॥
2- श्रीज्योति-- फरउके 12 ॥३५६॥ नक्खतगहगणा चैत्र । तं ते पदक्खिणगई परति मेरु गइरई य ॥ १९२ ॥ पन्नरस मंडलाई चंदस्स महेसिणो उपदिसंति । चुल मंडल सीई मंडलस्यं अणूणगं बिति सरस्स ॥ १९३ ॥ जायणसय असीयं अंतो आगाहिऊण दीमि । तस्सुवार तु सपरिहिं अभितर- विभाग१० गंडलं रविणो ॥१९४ ॥ तीसाई तिन्नि जोयंण सयाणि आंगाहिऊण लवणंमि । तस्सुवरि तु सपरिहिं बाहिरगं मंडलं रविणो ॥१९५।। तिनव सयसहस्सा पण्णरस य होति जोयणसहस्सा । अउणाननइ परिरओ अमितरमंडले रविणो ॥ १९६ ॥ तिमेव सयसहस्सा अट्ठारस होति जोयणसहस्सा । तिन्नि सया पन्नासा बाहिरण मंडले रविणो ॥ १०७ ॥ दस चेव मंडलाई अमितरबाहिरा रविस- सीणं । सामन्त्राणि उ नियमा पत्तयं पंच चंदस्स ॥ १९८ ॥ चंदंतरेसु अट्ठसु अभितरवाहिरेगु सरस्स । बारस बारस मग्गा छम तेरस तेरस भवति ॥ १०९ ।। चंदविकंप एक सूरविकंपेण भायए नियमा। जं हवइ भागलद्धं सूरविकंपा उ ते होति ॥ २०० ।। वे जोयणाणि सूरस्स मंडलाणं तु हवइ अंतरिया । चंदस्सवि पणती माहिया होइ नायव्या ॥ २०१ ॥ मूरविकंपो एको समंडला होद मंडलंतरिया । चंदविकंपो य तहा समंडला मंडलंतरिया ॥ २०२ ॥ पंचेच जोयणसया दमुत्तरा जत्थ मंडला होति । ज अक- मेइ तिरियं चंदो सूरो य अयणेणं ॥ २०३ ।। सगमंडलेह लद्धं सगकट्ठाओ हवंति सविकम्पा । जे सगविक्खंभजुया हवंति सगमंड- लंतरिया ॥ २०४ ॥ इच्छामण्डलरूवणगुणियं अन्तरं तु सरस्स । तस्सेसं सामण्णं सामण्णावसेसियं ससिणो ॥ २०५॥ छट्ठाइसु । विसेस रनिससिणो अंतरं तु नायव्वं । तं च ससि सुद्ध सूरंतराहियं अंतरं बाहि ॥ २०६ ॥ जत्थ न सुज्झइ सोमो तं ससिणो तत्थ होइ पत्तेयं । तस्सेसं सामन्नं सामनविसेसियं रविणो ।। २०७॥ अद्वेवेगारस चउ - छत्तीसा तिनि रे उगणवीस चत्तारि । ॥३५६॥ तेवीरोग, चउवीम छम इगतीस एकाच ।। २०८ ॥ चोचीस पंच तेरम दगं च बायाल पंचभागाणि । छायालदगे
श्रीश्याति
'करंडके
मंडल मानं
११ चन्द्र
नोवृत्तयः
१२
॥३५७॥
+गं पण उपण्ण चव दो भागा ॥ २०९ ॥ नव छच्छप्पणेग एक्कासिं च तिण्णि बोद्धव्या । चत्तालीसं तिग-
हिय नेतीमा चेव तेत्तीसा ॥ २१० ॥ चउयाला चउइगर्वासं ति छप्पण्ण एग नव छ । चउपण्ण दुगेग
उग छायालीमं च दो चेव" ॥ २११ ॥ वायाल पंच तेरस दुगं च ३ चोत्तीस पंचभागा य । इगतीसेगं चउबीस छक्क
तेवीम ए च ॥ २१२ ।। गुणवीसा चउ छत्तीम तिनि एकारसेव चउर’ ऽट । दो दो तेत्तीसय नत्यि चउण्हंपि
मनमा ।। २१३ ॥ नवनउई य सहस्मा छच्चव सया हबन्ति चत्ताला । सूराण ऊ अवाहा अभितरमंडलट्ठाणं ॥ २१४ ॥
एक च मयमहम्मं छच्चे सया य हति सट्ठीया । मुराण ऊ अवाहा वाहिरगे मंडले नेया ॥ २१५ ॥ पंचव जोयणाई पणतीसं
एगगट्ठिभागा य । एस अबाहायुड्डी एकेक मंडल रविणो ॥२१६।। चन्दस्स जोयणाणि य विसत्तरी एकवण्ण अंसा य । एगडिकते
हए नायच्या मत्तभागा य ॥ २१७ ॥ सत्तरस जोयणाणि य परिरयवुड्डी उ मण्डले नियमा। अहत्तीसं भागा एगडिकएणं छेएण
॥२२॥ स्वृणमंडलगुणं परिहीयुडि तु पक्खिवे नियमा । पढमपरिहपिमाणे सो परिही मंडले तम्मि ।। २१९ ॥ चंदस्सवि नायव्या
पग्ग्यिबुट्टी उ मंडले नियमा । दो चेव जोयणमया तीसा खलु होति साहीया ॥२२०।। इइ मंडलविभागनामं दसमं पाहुडं ।
छहिं मारीः दिणयरो नेमीयं चरइ मंडलसयं तु । अयणम्मि उत्तरे दाहिणे य एसो विही होइ ।। २२१ ॥ तेसीयं दिवससयं
अयण मुरम्म होड़ पडिपुन्नं । मुण तस्स कारगविहिं पुवायरिओवएसेणं ॥ २२२ ।। मुरस्स अयणकरणं पव्वं पनरससंगुण नियमा।
निदिमंपिनं मंतं बावट्ठीभागपरिहीणं ।। २२३ । नेसीयसयविभत्तमि तम्मि लद्धं तु रूवमाएज्जा । जइ लद्धं होइ समं नायव्यं
उत्तरं अयणं ॥२२४|| अह हवइ भागलद्धं विसमं जाणाहि दक्खिणं अयणं । जे अंसा ते दिवसा होति पयत्तस्स अयणस्स ॥२२५।।
॥३५७॥
श्रीज्योति-
करंडके
आवृत्तिः
१२
मंडलगतिः
१३
॥३५८॥
तेरस य मंडलाइं चउचत्ता सत्तसद्विभागा य । अयणेण चरइ सोमो नक्खत्ते अद्धमासेणं ॥ २२६ ॥ चंदायणस्स करणं पव्वं
पन्नरससंगुणं नियमा । तिहिसंखितं संतं बावट्ठीभागपरिहीणं ॥ २२७ ॥ नक्खत्तअद्धमासेण भइए लद्धं तु रूवमाएज्जा । जइ
लझं हवइ समं नायव्वं दक्खिणं अयणं ।। २२८ ॥ अह हवइ भागलद्धं विसमं जाणाहि उत्तरं अयणं । सेसाणं अंसाणं ससिस्स
इणमो भवे करणं ॥ २२९ ॥ सत्ताहिए विभत्ते जं लद्धं तइ हवंति दिवसा उ । अंसा य दिवसभागा पवत्तमाणस्स अयणस्स ॥२३०॥
इइ अयण पइपादगं एगारसं पाहुडं० ११ ॥
एत्तो आउट्टीओ वोच्छं जह यकमेण सूरस्स । चंदस्स य लुहुकरणं जहदिदं पुवसूरीहिं ( सव्वदरिसीहिं) ॥ २३१ ॥
सूरस्स य अयणसमा आउट्टीओ जुगम्मि दस होति । चंदस्स य आउट्टी सयं च चोत्तीसयं चेव ॥ २३२ ॥ पढमा बहुलपडिवए
विइया बहुलस्स तेरसीदिवसे । सुद्धस्स य दसमीए बहुलस्स य सत्तमीए उ ॥ २३३ ॥ सुद्धस्स चउत्थीए पवत्तए पंचमी उ
आउट्टी । एया आउडीओ सयाओ सावणे मासे ॥ २३४ ॥ पढमा होइ अभिइणा संठाणाहि य तहा विसासाहिं । रेवतिए उ
चउत्थी पुव्वाहिं फग्गुणीहि तहा ॥ २३५ ॥ बहुलस्स सत्तमीए पढमा सुद्धस्स तो चउत्थीए । बहुलस्स य पाडिवए बहुलस्स
य तेरसीदिवसे ॥ २३६ ॥ सुद्धस्स य दसमाए पवत्तए पंचमी उ आउट्टी । एया आउट्टीओ सव्वाओ माघमासमि ॥ २३७ ॥
हत्थेण होइ पढमा सयभिसयाहि य ततो य पुस्सेण । मूलेण कत्तियाहि य आउट्टीओ य हेमंते ॥ २३८ ॥ आउट्टिएहिं एगूणि-
याहि गुणियं सयं तु तेसीयं । जेण गुणं तं तिगुणं रूवहिगं पक्खिये तत्थ ॥ २३९ ॥ पन्नरसभाइयंमि उजं लद्धं तं ततिसु
[ होइ ] पव्वेसु । जे अंसा ते दिवसा आउट्टी तत्थ बोद्धव्या ॥ २४० ॥ पंच सया पडिपुन्ना तिसत्तरा नियमसो मुहुत्ताणं । छत्तीस
RSSCRESS
॥३५८॥
पडिवाययं
वारस
पाहुडं१२॥
श्रीज्योनि-
करंडक
॥३५९॥
विसट्टि (तीय ) भागा छच्चेव य चुनिया भागा ॥ २४१ ॥ आवट्टिएहिं एगूणियाहिं गुणितं हवेज्ज धुवरासी । एवं मुहुचग-
णियं एनो वोच्छामि सोहणगं ॥ २४२ ॥ अभिहस्स नव मुहुत्ता विसहिभागा य हुँति चउवीस । छावट्ठी य समग्गा भागा सत्त-
द्विछयकया ॥ २४३ ।। उगुणटुं पोडवया तिसु चैत्र नवोत्तरेसु रोहिाणिया । तिसु नवनउईसु भवे पुणवम् उत्तराफग्गू ॥ २४४॥
पंचेच अउणपन्नासयाई उगुणत्तराई छच्चे । सोज्माणि विसाहाणं मूले सत्तेव चोयाला ॥ २४५ ॥ अट्ठसय उगुणवीसा सोहणगं
उत्तगअमाढाणं । चउवासं खलु भागा छावट्ठी चुण्णियामाया ॥ २४६ ॥ एयाई सोहइत्ता सेसं तं हविज नक्खत्तं । चंदेण
पमाउत्तं आउट्टीए उ बोद्धव्यं ।। २४७ ॥ अभितराहि नितो आइच्चो पुस्सजोगमुवगम्म । सव्वा आउट्टीओ करेइ सो सापणे
मागे ॥ २४८ ॥ बाहिरओ पविसंतो आइच्चो अहिइजोगमुवगम्म । सया आउट्टीआ करेइ सो माघमासम्मि ॥ २४९ ॥ अट्ठारस
य मुहत्ते चत्तारि य केवले अहोरत्ते । पूमस्स विसयमइगतो बहिया अभिनिक्समइ मूरो ॥ २५० ॥ वीसं च अहोरत्ते जोइत्ता
उत्तगअमाढाओ । तिणि मुहुत्ते पविसइ ताहे अन्भतरे सूरो ।। २५१ ॥ चंदस्सवि नायव्वा आउट्टीओ जुगम्मि जा दिट्ठा । अभि-
दए पुस्मण य निययं नक्खत्तसेसेणं ॥ २५२ ॥ दस य मुहुत्ते सगले मुहुत्तभागे य वीसई चेव । पुस्सस्स विसयमभिगतो
वाहियाऽभिनिक्समइ चंदो ॥ २५३ ॥ एया आउट्टीओ भणिया मे वित्थरं पमोत्तूणं । इइ आउट्टि पडिवाययं बारसं पाहुडं ॥१२॥
नक्सनमरससिणी गईउ मुण मंडलेमुं तु ॥ २५४ ॥ एगूणसहिरूवा सत्तहि अहिगा उ तिण्णि अंससया । तिण्णवं सत्तट्ठा
छनो पुण नेमि बोयो । २५५ ॥ एएण उ भइयव्यो मंडलरासी हविज्ज जं लद्धं । सा होइ मुहुत्तगई रिक्साणं मंडले नियये
॥ २५६ ।। मंडलपरिरयरासी सट्ठीए भाइयमि जं लद्धं । सा सूरमुहुत्तगई तहि तहिं मंडले नियया ॥२५७॥ बावट्ठी पुण रूवा तेवीस
॥३५९॥
श्रीज्योति-
करंडके
ऋतु-
परिमाणं
१४
॥३६०॥
STE
अंसगा य बोद्धव्या।दो चैव एकवीसा छेओ पुण तास बोद्धव्वो ॥ २५८ ॥ एएण उ भइयव्यो मंडलरासी हविज्ज जं लद्धं । सा
सोममुद्दत्तगई तहिं तहि मंडले नियया॥२५९॥ नक्खत्तमरससिणो भणिया एसा उ मंडलंमि गई। इइनक्खत्तसुरशशिगतिः१३।
एत्तो उउपरिमाणं वोच्छामि अहाणुपुबीए ॥ २६० ॥ वे आइच्चा मासा एकही ते भवंतऽहोरत्ता । एयं उउपरिमाणं अव-
गयमाणा जिणा विति ॥ २६१ ॥ सूरउउस्साणयणे पव्वं पन्नरससंगुणं नियमा । तिहिसंखित्तं संतं बावट्ठीभागपरिहीणं ॥ २६२ ।।
दुगुणेगट्टीए जुयं बावीससएण भाइए नियमा । जं लद्धं तस्स पुणो छहि हिय सेसं उऊ होइ ॥ २६३ ॥ सेसाणं अंसाणं बेहि उ
भागेहिं तेसिं जं लद्धं । ते दिवसा नायव्वा होंति पवत्तस्स अयणस्स ॥ २६४ ॥ पाउस वासारत्तो सरओ हेमंत वसंत गिम्हा य ।
एए खलु छप्पि उऊ जिणवरदिहा मए सिट्ठा ॥ २६५ ॥ इच्छाउऊविगुणिओ रूवूणविगुणिओ उ पव्वाणि । तस्सद्धं होइ तिही जत्थ
समत्ता उऊ जिणवरदिहा मए सिट्ठा ।।२६५।। इच्छाउऊबिगुणिओरुवोणविगुणिओ उ पव्वाणि । तस्सद्ध होइ तिही जत्थ समत्ता उऊ
तीसं ॥ २६६ ॥ तइयमि उ कायव्वं अतिरत्तं सत्तमे उ पव्यमि । वासहिमगिम्हकाले चाउम्मासे विहीयते ॥ २६७ ॥ उउसहियं
अतिरत्तं जुगसहियं होइ ओमरत्तं तु । रविसहियं अइरत्तं ससिसहियं ओभरत्तं तु ॥ २६८ ॥ एकंतरिया मासा तिही य जासु ता
उऊ समप्पंति । आसाढाई मासा भदवयाई तिही सव्वा ॥ २६९ ॥ तिनि सया पंचहिगा अंसा छओ सयं च चोत्तीसं । एगाइ-
विउत्तरगुणो धुवरासी एस बोद्धव्यो ॥ २७० ॥ सत्तट्टि अद्भुखेत्ते दुगतिगगुणिया समे दिवढखित्ते । अट्ठासीई पुस्से सोज्झा
अभिइम्मि बायाला ॥ २७१ ॥ एयाणि सोहइत्ता ज सेसं तं तु होइ नक्खत्तं । रविसोमाणं नियमा तीसाए उऊसमत्तीसु ॥२७२॥
चत्तारि उउसयाई बिउत्तराई जुगंमि चंदस्स । तेसिपि य करणविहिं वोच्छामि अहाणुपुबीए ॥२७३॥ चन्दस्सुउपरिमाणं चत्तारि
SCrea
॥३६॥
श्रीयांनि-
व्यतिपात-
प्राभृतं १६
॥३२॥
य केवला अहोरना । मननीसं अंमा सत्चट्टिकरण छेरण ।। २७४ ॥ चंदउऊआणयणे पव्वं पन्नरससंगुणं नियमा । तिहिसंखित्तं
संत बावट्ठीभागपरिहाणं ॥२७५॥ चोत्तीससयाभिहयं पंचुत्तरतिमयसंजुयं विभए । छहि उदमुत्तरेहि य सएहि लद्धा उऊ होइ ॥२७६॥
रविधुवगी पुणे व गुणिय भइए सगेण छएण । जं लद्धं सो दिवमो सोमस्स उउसमत्तीए ॥ २७७॥ सो चैव धुवो रासी गुणरा-
गीवि व हवनि ने चैत्र । नखत्तसोहणाणि य परिजाणसु पुन्याणियाणि।।२७८॥ इइ उउपरिमाणं नाम चउदसं पाहुडं १४॥
आसोयकनियाणं ममं बहसाहचित्तमज्झे य । एत्थ सममहारत्तं तं विसुर्व अयणमझंसु ॥ २७९ ।। पन्नरसमुहुसदिणो दिव-
मेण गमा य जा हबई राई । मो होइ विमुवकालो दिणराईणं तु संधिम्मि ॥ २८० ॥ इच्छियविसुवा विगुणा रूचूणा छग्गुणा भवे-
(कर)यन्ना । पबद्ध होति निही नायव्या सव्यविमुवेम् ।।२८१॥ रुवृणविसुवगुणिए छलसीइसय पक्खिवाहि तेणउई। पन्नरसभाइ
लद्रा पञ्चा मेमा निही होइ ।। २८२ । इगतीसा ओयगुणा पंचहि भइयव्य तिगुण अंसा उ । तिहिओ भवन्ति सन्चेसु चेत्र विसु-
बेमु नायया ॥२८३।। पन्या य छडादिका दुवालसाहिय दसावसाणा उ। तिगमाइगावि य तिही छडुत्तरा सब्यविसुवेसुं ॥२८४॥
छाद्वाग्म तीमा नेयाला पंचवण्ण अट्ठी । तह य असीइ विणउड़ पंचहिय सगं च सत्तरसं ।। २८५ ॥ तझ्या नवमी य तिही
पनरगी छट्ठी चारमी चेव । जुगपुबद्ध एया ता चेन हयति पच्छद्धे ॥ २८६ ।। रोहिणि वासव साई अदीइ अभिवड्ड मित्त पिउ-
देवा । आमिणिवीमदेवा अज्जमणा इइ विसुवरिक्खा ॥ २८७ ॥ दक्षिणअयणे मूगे पंच विसुवाणि वासुदेवेणू । जोएइ उत्तरेणवि
आउन्चो भामदेवेण ।। २८८ ॥ अ॥ लग्गं च दक्षिणायण विमुवेसुबि अस्स उत्तरं अयणे । लग्गं साई विसुवेसु पंचसुवि
दक्मिणं अयणे ।। २८८ ।। ३ । दक्षिणमयणे विमुवसु नहयले भिजि रसायले पुस्से ! उत्तरअयणे अभिड रसायले नयले पुस्से
करे-
॥३६॥
M
श्रीज्योति-
करंडके
तापक्षेत्र-
मुहूचेवृध्य-
पवृद्धि-
प्राभूत
॥३६२॥
॥२८९।। मंडलमज्झत्थंमि य चक्खुविसयं गयंमि सूमि । जो खलु मत्ताकाला सो कालो होइ विसुवस्स ॥२९०॥ इइ विसुवं १५॥
अयणाणं संबंधे रविसोमाणं तु बेहि य जुगम्मि । जंहवइ भागलद्धं वइवाया तत्तिया होति ॥ २९१ ॥ बावत्तरीपमाणो
फलरासी इच्छिते उ जुगभए । इच्छियवश्वायपि य इच्छं काऊग आणेहि ॥ २९२ ॥ जं भवइ भागलद्धं तं इच्छं निहिसाहि
सम्वत्थ सेसेवि तस्स भए फलरासिस्साणए सिग्धं ॥ २९३ ॥ इइ वईचाय नाम सालसमं पाहुडं १३ ॥
असु सएसु सूरा चन्दा अभिपसु अहसु सएमु (वीसई तारा) तारा उधीर हिट्ठा समा य चंदस्स नायव्वा ॥ २९४ ॥ छच्चेव
उ दसभाग जंबुद्दावस्स दोघि दिवसयरा । तावंति दित्तलेसा अम्भितरमण्डले सन्ता ॥ २९५॥ चत्तारि य दस भाग जंबुद्दीवस्स
दोवि दिवसयरा । तावंति मंडले सव्वबाहिरे मंडले संता ॥ २९६ ॥ मेरुस्स मज्झयारे जाव य लवणस्स रुंदछन्भागो । तावायामो
एसो सगइद्धीसंठिओ नियमा ॥ २९७ ॥ छत्तीसे भागसए सढे काऊण जंघुदीवस्स । तिरियं ततो दो दो भागे वड्डइ व हायइ वा
॥ २९८ ॥ मंदरपरिरयरासी तिगुणे दसभाइयमि जं लद्रं । तं हवा तावखित्तं अभितरमंडलगयस्स ॥ २९९ ॥ मैदरपरिरयरासी
विगुणे दस भाइयंमि जं लद्धं । तं हवइ तावखित्तं बाहिरए मंउले रविणो ॥ ३.०० ॥ आइममंडलपरिही तिगुणे दसभाइयंमि जं
लद्धं । तं हवइ तावखेत बाहिरगे मंडले रविणो । ३०१ ॥ बाहिरपरिरयरासो विगुणे दसभाइयमि जं लद्धं । तं होइ तावखेत्तं
बाहिरए मंडले रविणो ॥ ३०२ ॥ सूररस मुहत्तगई दिवसस्सऽणि होइ अन्भत्था । तत्तियमित्ता ( दिट्ठी त्रिगुणं दिवसप्पमाणं तु)
॥ ३०३ ।। सा चेव मुहत्तगई गुणिया दिवसेण होइ पुण्णेण । सो आयवविक्खंभो तहिं तहि मण्डले रविणो ॥ ३०४ ॥
इह ताव ग्वित्तपमाणं १७ ॥
CAME
॥३६२॥
अमावस्या-
पूर्णिमे
श्रीज्योनि-
करंडके
11३६३॥
वाग्म धुवा मुहुत्ता दिवसे रत्तीवि होइ बारसिगा। उच्च उ चरा मुहुत्ता अति रत्तिं च दिवसं च ।। ३०५ ॥ रात्तिं अयंति
अयणमि दक्षिणा उत्तरे दिणमयति । एवं तु अहोरत्तो तीसमुहुत्तो हवइ सयो ॥ ३०६ ॥ तेसीएण सएणं छण्हं भागे चरमुह-
नाणं । जं लद्धं मा बुड्ढी छओ व दिणस्म पिनेओ ॥ ३०७ ॥ आइच्चेण स मासेण वड्डए हायए य तह चेव । एको चेव मुहुत्तो
पविर्मत निश्वमंत य ॥ ३०८ ॥ अभितरंमि उ गए आइच्चे हबइ वारस मुहुत्ता । रयणी अह दिवसो पुण अठारसओ मुणेयव्यो
॥ ३०९ ॥ बाहिरी निक्खंत आइच्चे हबद वारसमुहुत्तो । दिवसो अह रत्ती उण होइ उ अठारसमुहुत्ता ॥ ३१०॥ पव्वं पन्न-
रमगुणं निहिसंखिनं विसहिभागृणं । तेसीयसएण भए जं सेसं तं वियाणहि ॥ ३११ ॥ तं विगुणमेव सठ्ठीऍ भाइयं जं भवे तहिं
लदं । नं दक्षिणीम्म अयण दिवसा सोहे खिवे रतिं ॥ ३१२ ॥ तं चेव अयणे उत्तरंमि दिवसंमि होइ पक्खेवो । रत्तीओ बोसट्ट
जाणमु गदियपमाणं ॥ ३१३ ॥ इइ मुहुत्तबुड्ढोवुड्डी १८॥
नाउमिह अमावासं जड़ इच्छमि कम्मि होइ रिक्खंमि? | अवहारं ठावेज्जा तत्तियरूवेहिं संगुणए ॥ ३१४ ॥ छावट्ठी य
मुद्त्ता विमट्ठिभागा य पंच पडिपुण्णा । वावद्विभाग सत्तद्विगोत्थ एको भवइ भागो।। ३१५॥ एयमवहाररासिं इच्छामावाससंगुणं
ज्जा । नानाणं एत्तो सोहणगविहिं निमामेह ॥ ३१६ ॥ बावीसं च मुहुत्ता छायालीसं विसट्ठिभागा य । एयं पुणव्वसुस्स
य माहेगच्चं हवा पुग्णं ॥ ३१७ ।। बावत्तरं सयं फग्गुणीण वाणउय वे विमाहासुं । चत्तारि य वायाला सोज्झा अह उत्तरासाढा
॥ ३१८ ॥ एवं पुणवमुस्स य विसट्ठिभागसहियं तु सोहणगं । एत्तो अभीइआई बिइयं वोच्छामि सोहणगं ॥ ३१९ ॥अभिहस्स
नव मुहना बिमट्ठिभागा य होति चउर्धामं । छावट्ठी य समत्ता भागा सत्तहिछेयकया ॥ ३२० । इगुणटुं पोट्टवया तिसु चेव नवु-
8
CN
॥३६३॥
श्रीज्योति-
करंडके
अमावस्याः
पूर्णिमे
॥३६४॥
त्तरेसु रोहिणिया । तिसु नवनउइएतु भवे पुणबसूफग्गुणीओ य ।। ३२१॥ पञ्चेव उगुणवानं सयाई उगुणत्तराई छच्चेव ।
सोझाणि विसाहासुं मूले सत्तेव चोयाला ॥ ३२२ ॥ अठसय उगुणवीसा सोहणगं उत्तराणऽसाढाणं । चउवीसं खलु भागा छावठी
चुण्णियाओ य ॥ ३२३ ॥ एयाई सोहइत्ता जं सेस तं हवेज्ज नक्खत्तं । एत्थं करेइ उडुवइ मरेण समं अमावासं ॥ ३२४ ॥
इच्छापुण्णिमगुणिओ अवहारो सोत्थ होइ कायव्यो । तं चेव य सोहणगं अभिईआई तु कायव्यं ॥ ३२५ ॥ सुद्धमि य सोहणगे
जं सेसं तं हवेज नक्खत्तं । तत्थ य करेइ उडुवइ पडिपुण्णं पुण्णिमं विमलं ॥ ३२६ ॥ सत्तरस सए पुण्णे अट्ठढे चेव मंडले चरइ ।
चंदो जुगेण नियमा सूरो अट्ठारस उ तीसे ॥ ३२७ ॥ तेरस य मण्डलाइं तेरस सत्तट्ठी चेव भागा य । अयणेण चरइ सोमो नक्ख-
तेणऽद्धमासेणं ॥ ३२८ ॥ चोदस य मंडलाई विसठिभागा य सोलस हवेज्जा । मासद्धेणं उज्जुवइ एतियमित्तं चरइ खेत्तं ॥३२९॥
एगं च मंडलं मंडलस्स सत्चट्ठिभाग चत्तारि । नव चेव चुणियाओ इगतीसकएणं छेएण ॥ ३३० ॥ इच्छापव्वेहिं गुणे अयणं
रूवाहियं तु कायव्यं । सोमं च हवइ एत्तो अयणक्खेत्तं उडुवइस्स ॥ ३३१ ॥ जइ अयणा सुझंती तइ पबजुया उ रूवसंजुत्ता ।
नायव्यं तं अयणं नत्थि निरंसं हि रूवजुयं ॥ ३३२ ॥ कसिणमि होइ रूवं पक्खवा दो य होति भिन्नंमि । जावइअ तावइये पव्वे
ससिमंडला होति।। ३३३ ॥ ओयंमि उ गुणकारे अभितरमंडले हवइ आई। जुम्ममि य गुणकारे बाहिरगे. मंडले आई ॥ ३३४ ॥
चउवीससयं काऊण पमाणं सत्तसहिमेव फलं। इच्छापनेहि गुणं काऊणं पज्जया लद्धा ॥ ३३५ ॥ अट्ठारसहि सएहिं तीसेहिं सेस-
गंमि गणियंमि । तेरस बिउत्तरेहिं सएहिं अभिजिमि सुद्धमि ॥ ३३६ ॥ सत्तहि त्रिसट्टेणं सव्वग्गेणं ततो उजं सेसं । तं रिक्वं
नायव्वं जत्थ समत्तं हवइ पव्वं ॥ ३३७ ॥ सप्प १. धणिहा २ अज्जम ३ अभिड्डि ४ चित्त ५ आस ६ इंदग्गी ७ । राहिणि
॥३६४॥
श्री ऋषभदेवजी केशरीमलजी पेढी मुकाम रतलाम.
.
.
सुयनाणं महिड्डीयं
शास्त्रं सर्वत्रगं चक्षुः
जैनबन्धु प्रिंटिंग प्रेस, इन्दौर.
४०००]
[विक्रम सं० १९८५