·1422033733:22370204333333700233-3225-109237723 RECECEMBER 3035343020333333300: SECREEDECEEGREERaceta :גגגגגגגגגגגגגגגגגגגגינגגגג:i २०७४-ceet 32232323 (1.8/6/17 ॥ श्रीजिनाय नमः ॥ VIRY ॥ श्रीमहावलमलयसुंदरीचरित्रम् ॥ (कर्ता-आगमिक श्रीजयतिलकसरिः) RATIYA be 1228666652 BHARAT ४. PARAVAN N 39.13 3333333axEx-Sta Sa skj LIBRE TAY - छापी प्रसिद्ध करनार :- विठलजी हीरालाल हंसराज-(जामनगरवाळा) विक्रम सं. १९९३ किं. रु.२-०-० ER वीर सं. २४६३ सने १९३७ 22223333333333338 १९.2005 sece".8.ccc. CERIA Rece 02359-2-2020-2333333328 HIKA PAK le 3323131223241303 ·॥ श्रीजिनाय नमः ॥ चरित्र 3.三三三四個 - ॥ अथ श्रीमहाबलमलयसुंदरीचरित्रं प्रारभ्यते ॥ (कर्त्ता-आगमिक श्रीजयतिलकसूरिः) DDDDDD ME M चतुरंगो जयत्यर्हन दिशन् धर्म चतुर्विधं । चतुष्काप्टासु प्रस्तां जेतुं मोहचमूमिव ॥ १ ॥ जयंत्या- विद्यार्हतो रक्ताः करपादांगुलीनखाः । विंशतिस्थानकश्रीणां कौकुमास्तिलका इव ॥ २ ॥ दीपालिका पुरे यस्य फणामणिमिपात्सदा । पाश्चों निरगलं लक्ष्मीप्रवेशं च करोतु सः ॥३॥ सर्वार्थसिध्ध्यनीहोऽपि मम ज सर्वार्थसिद्धये । सिद्धार्थजनकोऽप्यस्तु जिनः सिद्धार्थनंदनः ॥ ४ ॥ येन बोधप्रदीपेन निरस्याभ्यंतरं तमः । ममात्मा निर्मलीचक्रे तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ ५॥ श्रीसूरिमंत्रराजस्य प्राक्पदेपु प्रतिष्ठिता। श्रीगोतमां- ह्रिभक्ताऽस्तु प्रसन्ना मे सरस्वती ॥६॥ प्राकृतेनात्र यैरर्था मदर्थमिव संचिताः । पितृकल्पाः कवींद्रास्ते जयंति जिनशासने ॥७॥ तर्जयंतो जयंत्यत्र दुर्जनाः पंडिता इव। येषां भयेन काव्यानि न कूटानि पठंत्यमी pi

·॥६॥ प्रकृत्या प्राकृतं प्राज्ञे-टुाख्येयं यथास्थितं । अतः संस्कृत्य पूर्वार्थान् श्रोतृणां कथयाम्यहं ॥ ॥
इत्थं कृतनमस्कारो भव्यानां वोधहेतवे । धर्मरत्नत्रयाख्यान-मयं शास्त्रं तनोम्यहं ॥ १०॥ धमों
मंगलमुत्कृष्टं धर्मः सर्वसमृद्धिदः । धर्मः शर्मकरो नित्यं धर्मः कर्ममलापहः॥ ११ ॥ संतानतारको धमों
जिधर्मः पूर्वजपावनः । अपकीर्तिहरो धर्मो धर्मः कीर्तिविवर्धनः ॥ १२ ॥ तक्रादिव नवनीतं कसलं कईमा-
दिव । इव मुक्तामणिवंशा-सारं धमों नृजन्मनः ॥ १३ ॥ वेदवाक्येषु सर्वेषु प्रणवः प्रथमो यथा । पुरु-
पार्थेषु सर्वेषु तथा धमों निगद्यते ॥ १४ ॥ दुर्गतिप्रपतत्प्राणि-धारणाद्धर्म उच्यते । ज्ञानदर्शनचारित्र-
जरतत्रयमयः स तु ॥ १५ ॥ जीवाजीवादितत्वाना-मवबोधो यतो भवेत् । तदत्र कथ्यते सम्यग् ज्ञानरत्न
विवेकिभिः ॥ १६ ॥ तृतीयं लोचनं ज्ञान-मदृष्टार्थप्रकाशनं । द्वितीयं च रवेर्विवं दृष्टेतरतमोऽपहं ॥ १७ ॥
ज्ञानं निष्कारणो बंधु-आन यानं भवांधी । ज्ञानं प्रस्खलतां दृष्टि-ऑन दीपस्तमोभरे ॥ १८ ॥ ज्ञाना-
दुध्धियते जंतुः पतितोऽपि महापदि । एकश्लोकार्थबोधेन यथा मलयसुंदरी ॥१२॥ तथाहि-द्वीपेषु मध्य-
मो जंबू-द्वीपोऽस्तीह महीतले । राकेंदुरिव यो वृत्तो लवणोदधिनावृतः ॥ २० ॥ लक्षयोजनमानस्य लक्षणं
तस्य वेत्ति कः । सप्तवर्षोऽपि षड्वर्प-धरो यः कथितो बुधैः ॥ २१ ॥ तस्यांतर्भरतं क्षेत्रं ख्यातमक्षीणसं.
以回台灣問問TT
।
॥ २॥

·पदा । पखंडमप्यखंडं यत् साध्यते चक्रवर्तिना ॥ २२ ॥ अस्तीह भरतक्षेत्रे नाना चंद्रावती पुरी । अन्यायो हन्यते यस्यां न्याय एव विज़ुभते ॥ २३ ॥ भू. रीश्वरगृहा भाति प्रभूतधनदाश्रिता । याप्टापदांकरलोका अपूर्वेवालकापुरी ॥ २४ ॥ भद्रशालावृता भारतa च्छोभायुक्तादयनंदना । मेरुवद्या सुवर्णश्रीः शोभते विबुधाश्रिता ॥ २५ ॥ यस्यां स्फटिकहाणि भित्ति- स्वच्छतयाभितः । गुप्तभावान् विवृण्वंति मित्राणीव परस्परं ॥ २६ ॥ नक्षत्रदर्शनाद्रात्रि-र्यस्यां पुर्यनुमीयते ध्वांते मणिगृहैर्ध्वस्ते दिनं चार्कविलोकनात् ।। २१॥ श्रीवीरधवलस्तत्र मित्रतुल्योऽभवन्ननृपः । सञ्च- काहाद्को नित्यं दीप्यमानकरः पुनः ॥ २८ ॥ यस्य चापे नमत्कोटी प्रणेमू रिपुमोलयः । त्यक्तजीयैः पु- नर्वाणे-निर्जीवा पिणोऽभवन् ॥ २९ ॥ कोकिलेव प्रियालापा नंदतीदुकलेव या । गंगेव स्वच्छहृदया क- मलेव जनप्रिया ॥ ३०॥ रतिरूपाधिकरूपा शीलालंकारधारिणी। प्रिया चंपकमालास्य । सा सर्वांतःपु. रीवरा ॥ ३१ ॥ द्वितीयापि प्रिया तस्य नाम्ना कनकवत्यभूत् । सौभाग्यभारादिवैपो-न्नतांगी कुचभारतः ॥ ३२ ॥ ताभ्यामिव रतिप्रीति-भ्यामभ्यासमुपेयुषः। कामस्येव ययो कालो। भूपालस्य सुखेः कियान् ॥३३॥ अथान्यदा नृपं दृष्ट्वा विच्छायं चिंतया मुखे । संभ्रांतयाशु पप्रच्छे देव्या चंपकमालया ॥ ३४ ॥ .. PSISTE IPETIDOE ·fol FIRE राजा जगाद सोद्वेगं चिंताहेतुं प्रिये शृणु । अत्रैवास्मत्पुरे द्वौ स्तो बांधवी श्रेष्टिपुंगवौ ॥ ३५ ॥ अन्यो- चरित्रं ऽन्यं स्नेहली लोभा-नंदिलोभाकराभियो। कुर्वाणी हटवाणिज्यं तो दिनानि व्यतीयतुः ॥३६॥ गुणवर्मा- भिधो लोभाकरस्यास्ति सुतो गुणी । लोभानंदी पुनयूंढ-भूरिभार्योऽप्यनंदनः ॥ ३७ ॥ अथान्यदा तयोहट्टा-सीनयोरागतः पुमान् । एको भद्राकृतिस्तत्र भ्रमन्नदृष्टपूर्वकः ॥ ३८॥ 'आकारादिगुणात्वा तस्य सश्रीकतां तदा । ताभ्यामासनदानादि-प्रतिपत्तिर्विनिर्ममे ॥ ३९ ॥ तत्रैव तिष्टता तेन विश्वस्ते. नेकदा तयोः । अभाणि तुंवमेतन्मे रक्षतं कतिवासरान् ॥ ४० ॥ ताभ्यामादाय हटांत- रुद्दध्ध्यामोचि तुवकं । गोलं गोलं निपेतुश्च ततोऽस्मादसबिंदवः ॥४१॥ अधःस्था आयसी तैस्तु दृष्टा हैमीकृता कुशी । लोभांधाभ्यामगोप्याभ्यां तत्तुंवं रससंयुतं ।। ४२ ॥ कतिचिदिनपर्यंते याचमाने तु तन्नरे । तौ द्वौ मायाविनी मृठ्या श्रेष्टिनावूचतुर्गिरा ॥ ४३ ॥ मृष- कैर्जग्धबंध ते पतित्वाभाजि तुंचकं । खंडान्येवात्र दृष्टान्या-वाभ्यां सत्पुरुषाणि ॥ १४ ॥ तुंबांतरस्य खंडानि दर्शितान्युपलक्ष्य सः। दक्षोऽज्ञासीदिमान्यन्य-तुबस्य शकलानि वै ॥ १५ ॥ ज्ञात्वा तुबे रसं लोमं गतावेतो मृपोत्तरैः । संगोप्य तुंबकं मां हिं विप्रतारयंतोऽधुना ॥ ४६॥ तत्कथयामि राज्ञश्चे-॥ ४ ॥ DIGENTSh DIET EINESE ARTIFIE ·। दसं गृह्णाति सोऽप्यमुं । वैदेशिकस्य मे हाहा द्विधाप्येयोऽद्य वै गतः ॥ १७ ॥ ध्यावेति श्रेष्टिना तेन तावूचाते उभावपि । भो ममार्पयतं तुंवं माकायाँ कपटोत्तरं ॥४८॥ युवयोर्युज्यते नेदृक् कर्तुं न्यायव. तोर्यतः । अन्यथा भवितानों महान् लोभवशात्मनोः ॥ १९ ॥ ध्रुवाणावुत्तरंतो तु तदेव कुपितो नरः । स्तंभयित्वा तथा सोऽगा-यथालं चलितुं न तो ॥ ५० ॥ तथा चलयतो नांगं विस्फुटत्संधिबंधनं । - जल्पंताविति तो दीनो पात पात म्रियावहे ॥ ५१ ॥ ग्रामांतरादितश्चागा-लोभाकरसुतोऽखिलां । वाता कुटुंबादज्ञासी-तथावस्थी विलकिती ॥ ५२ ॥ मंत्रवादादिके तेन सविशेपेऽथ कारिते । विशेषावृधे पीडा निराशास्तेऽभवंस्ततः ॥ ५३ ॥ उत्तिष्टते यतो वह्निस्तत एवोपशाम्यति । अतस्तमेव पुरुप-मान- यामि कुतोऽप्यहं ॥ ५४ ॥ ध्यात्वेति गुणावर्मा तं नरं दृष्टुमथाचलत् । सहायमेकमादाय तत्पुरुपोपलक्षकं ॥ ५५ ॥ मंदीभृतं सहायं त-मपि मुक्त्वा क्वचित्पुरे । एक एव स वभ्राम पितुर्दुःखेन दुःखितः ॥५६॥ अथैकं नगरं दृष्ट्वा धनाढ्यापणमंदिरं । निर्मानुषं रम्यतमं विस्मितः प्रविवेश सः ॥ ५७ ॥ ददशैकं ! नरं तत्र प्रदेशे सुंदरं क्वचित् । पप्रच्छे च स तेनैवं कुतस्त्वं वोरकुंजर ॥ ५८ ॥ अभाणि श्रेष्टिपुत्रेण पांधः खिन्न इहाविशं । कोऽसि त्वं किमिहैकाकी शंन्या ऋद्वापि का पुरी ॥ ५९॥ नरेणाभाणि भो भद्र

·चारित्रं
l
शृणु त्वं पृष्टमात्मनः । श्रियेदं स्वःपुरस्पर्द्धि नगरं कुशवर्द्धनं ॥६०॥ अत्रासी पतिः शूरः सूरनामा गुणा-
ग्रणीः । जयविजयचंद्राख्यो तस्यावां तनयावुभौ ॥११॥जयचंदो मम भ्राता ज्येष्टो राज्य उपाविशत् । पितर्यु-
परतेऽहं स्व-हंकारान्निरगां पुरात् ।।६शा सर्वत्राहं भ्रमन् पुर्यां चंद्रावत्यां गतोऽन्यदा । तदुद्याने मया दृष्टा
विद्यासिद्धो नरो वरः ॥ ६३ ॥ किंवतोलाररोगेण स तथा व्यथितो भृशं । यथा न चलितुं नैव वक्तुं
शको मनागपि ॥३४॥ ततः करुणया सैप प्रत्यकारि मया तथा । यथाल्पैर्वाप्सरैजसे सुखेन पटुविग्रहः
।। ६५ ।। तत्पृप्टेन मयाख्याते नामस्थानादिके निजे । विद्ये तेन विती द्वे प्रसन्नमनसा मम ।। ६६ ॥
स्तंभकर्ती वश्यक: पाठसिद्धे उभे अपि । रसतुंवं तथा चैकं दत्वाहं तेन जल्पितः ॥ ६७ ॥ दुःखे-
नेप मयायाहि खसिद्धो दुर्लभो रसः । अस्यांशस्पर्शमात्रेण लोहं भवति कांचनं :: ६८ ॥ रक्षितव्यः प्रय-
लेन ततोऽयं सर्वदा त्वया । ययो श्रोपर्वते सिदो दत्या शिक्षा ममेति सः ॥ ६९ ॥ परिझामन् प्रविष्टोऽहं
चंद्रावत्यां पुनः पुरि । लोभाकरालोभनंदि-अष्टिनोरापणे गतः ॥ ७० ॥ दक्षाभ्यां प्रतिपत्त्या ताभ्या-
मावर्जितस्तथा । विश्वस्तेन यथा तत्र । तवं न्यासितं मया ॥ ७१ ॥ स्थित्वा क्षिप्रः पुरीलक्ष्म्या त.
त्राहं कतिवासरान् । मातुरुत्कंठितः स्वीय-पुरंप्रत्युत्सुकोऽभवं ॥ ७२ ॥ कथंचिद्विज्ञातरसी मया मार्गि-
..
DBDBDBE
॥६॥

·FI ततुंवको । श्रेप्टिनो तो स्फुरल्लोभी ददतुः कूटमुत्तरान् ॥ ७३ ॥ मृपोत्तराविति कृत्वा प्रतीकारं तयोरहं । आगतोऽल पुरं शून्यं सर्वमैक्षिष्ट पैतृकं ॥ ७४ ॥ श्रेष्टिसूचितयामास स एवैप पुमान्ननु । पितरी येन मे दुखा-वस्थी तो विहितो तदा ।। ७५॥ तावन्नाविष्करोमि स्वं यावत्सम्यगवैमि न । गुणवति ध्या- वोचे आयुष्मन्नग्रतो वद ॥ ७६ ॥ ऊचे विजयचंद्रोऽथ यावदुःखाकुलो भ्रमन् । सविस्मयश्च नापि स्वं पश्यन्मानुपमात्रकं ॥ ७७ । गतो राजकुलरम्य-मारुढो राजमंदिरे । भ्रातृजायां विजयाख्या-मपश्यं तावदेकिकां ॥ ७८ ॥ युग्मं ॥ वृत्तांतं सा मया पृष्टा पतदश्रुविलोचना । मधुरालापं पीठादिदानपूर्व- मभापत ॥ ७९ ॥ पुरस्य बहिरुखाने । मासं मासमुपोषितः । एको रक्तांवरो भिक्षु-रत्रासीजनरागभाक् ॥ ८० ॥ भवद् मात्रा नरेंद्रेण कारितः पारणं स तु । नृपाज्ञया सयाक्षेपि जपतोऽस्य समीरणः ॥ ८१ ॥ तस्य पा- न खंडिनश्चित्तं सुरूपायां मयि स्थितं । ततो गोधाप्रयोगेण निशि सौधं स एयिवान् ॥ ८२॥ कामार्थ प्रा- र्थयमानो वाक्यमौ सामदंडः ॥ बोध्यमानोऽपि पापः स कथंचिद्विरराम न ॥ ८३ ॥ इतश्च राजा सं- प्राप्तो द्वारदेशे निशम्य तत् । क्रुद्धस्तं बंधयामास सापराधं तपस्विनं ॥ ८४ ॥ हस्यमानो जनैः प्रात- Lila ME CODEMORREजानवजन - ·चरित्रं नियमानश्च भूभुजा । भ्रामयित्वा पुरीमध्ये चौरमारं स मारितः ॥ ८५॥ उत्पन्नो राक्षप्तो दुष्टः परिणा- मरशेन सः । स्मृत्वापमानतां स्वीयां गुरुवैरमुवाह च ॥ ८६ ॥ अनागत्य ततस्तेन निवेद्य स्वं च घेरिणं । हतस्ते बांधवो राजा भक्तिं कुर्वन्नपि क्षणात् ॥ ८७ ॥ जीवग्राहं ततो नष्टा हन्यमाना भयात्प्रजाः । ऋध्याप्यलंकृतं शून्यं तेनेदं नगरं तव ॥ ८८ ॥ अहं तु तेन नश्यंती धृत्वेत्यूचेऽनुरागिणा । यदि या- स्यसि भद्रे त्वं स्वामानेष्याम्यहं पुनः ॥ ८९ ॥ अतस्त्वया न गंतव्यं कर्तव्यं न भयं तथा । स्थिताया अत्र सर्वापि तव चिंता पुनर्मम ।। ९०॥ इति स्थिते दिवा कापि राक्षसो याति सोऽनिशं । निश्यायाति पुनोति ममेवं वासरा इह ॥ ९१ ॥ अथोचे सा मया तस्य । मर्म किंचित्प्रकाशय । जित्दैनं येन वैरं स्वं राज्यं च बालयाम्यहं ॥२२॥ सोवाचास्य शयानस्य पादयुग्मं धृतेन चेत् । मृक्ष्यते स्यान्महानिद्रावशोऽचेतनवत्तदा ॥ ९३ ॥ परं पुंसः करेणेव पादाभ्यांगेऽस्य तादृशी। निद्राऽयाति न नारीणां करस्पर्शन कर्हिचित् ॥ ९४ ॥ अन्यच्च चरणा- भ्यंगा--पूर्व चेदेत्ति मानुपं । पादाभ्यंगोऽपि नाजदत्ते सुखं हत्येव तं तदा ॥ ९५॥ इति भ्रातृप्रिया- ख्यात-दैत्यवृत्तांतमात्मनः । श्रुत्वा यावरसहायाय कस्मैचिचलितोऽस्म्यहं ।। ९६ ।। तावत्वमपि मेऽत्रैव बललSEE दा ·- - मिलितोऽसि नरोत्तम । साहाय्यं कुरु येन स्यु-स्वाहशोऽन्योपकारिणः ।। ९७ ॥ परकार्योद्यताः संतः स्वकायें स्युः पराङ्मुखाः । धवलीकुरुते विश्वं कलंक नात्मनः शशी ।। ९८ ॥ तावन्मानं सुखं न स्या द्यावन्मानं सतोऽसुखं । अनुशोचयतस्तं तं यं यं पश्यति दुःखिनं ॥ ९९ :। निष्पेपः पिंजनं तर्क- कर्तनं कूर्चताडनं | कर्पासेनासुखं सोढं पश्यान्याच्छादनाय भोः ॥ १०० ॥ तरवस्तरणेस्तापं सूर्योऽम्रो. ग्लंघनक्लमं । नोः संक्षोभं च पाथोधेः । सोढा कर्मः क्षितेर्भरं ॥१॥ वारिदो वर्पणक्लेशं क्षितिर्विश्वासु. मलमं । उपकाराहतेऽमीपां न फलं किंचिदोक्ष्यते ॥ २ ॥ युग्मं ॥ नैव नद्यः पिबत्यंभो वृक्षाः खादंति नो फलं । मेघाः शस्यं च नाश्चंति क्लमोऽमीपां परार्थकृत् ॥३॥ तत्तवैव प्रभावेण भवितेदं पुरं पुनः ।। प्रजाशर्मप्रदं राज्य-लाभो मे ते यशोभरः ॥ ४ ॥ वणिग् दध्या- वतः पुंसो ममोपकृतिभारितात् । कार्य सेत्स्यति तत्कार्य कार्य दुष्करमप्यदः ॥ ५॥ ध्यात्वेति गुणवर्मा स प्रतिपेदेऽखिलं हि तत् । विजयः स्माह कर्तव्यं रक्षोंहिम्रक्षणं त्वया ॥६॥ स्तंभित्वाहं करिष्यामि वश्यं चांतर्मुहूर्ततः ॥ कृतसहस्रजापेना-मुं मंत्रेणाशु राक्षसं ॥७॥ मंत्रयित्वेति सामग्री मेलयित्वा- खिलामपि । ततस्तो द्वावपि छन्नी सोधे तत्रैव तस्थतुः॥ ८॥ अंधकारे घने जाते तत्रागात्सोऽपि राक्षसः MER ·चरित्र । अद्याहो मानुपो गंधो वदन्निति पुनः पुनः ॥ ९॥ भद्रे बहि किमु क्वापि किंचित्तिष्ठति मानुपं । सो- चेऽहं मानुषी हान्यः कुतो मानुपसंभवः ॥ १० ॥ प्रसुप्तस्य ततः पादौ गुणवर्मा वधूमिपात् । मईयामास निर्भीको दक्षोऽलक्ष्योऽस्य रक्षसः ॥ ११ ॥ जजाप स्तंभन मंत्रं विजयोऽपि यथाविधि । रक्षोऽपि मर्त्यगंधेनो-तस्थो तल्पात्पुनः पुनः ॥ १२ ॥ यथा यथा यथा स उत्तस्थो ममन्यिो भृशं तथा । शय्यायां सुखसंपर्का-निद्रालू राक्षसोऽलुठत् ॥१३॥ मंत्र- जापे ततः पूर्णे मुक्त पादविमईने । विचक्राम नरौ हतुं तावुत्थाय स राक्षसः ॥ १४ ॥ अथोचे युवयो- र्जातो दासोऽहं मंत्रयंत्रितः ॥ अत आदिशतं किं किं कर्त्तव्यमधुना मया ॥ १५ ॥ ततो जगाद विजय- | चंद्रः पूरय मे पुरे ॥ भांडागारान् धनस्नेह-रखकांचनकोटिभिः ॥ १६ ॥ प्राकारहटगेहानां शोभां कृत्वा विधेहि च ॥ चेलोत्क्षेपसुगंध्यंभा-सेकस्वस्तिकतोरणान् ॥ १०॥ तदादिष्टमिदं सर्व कुर्वाणे.दासराक्षसे । आगाद्विजयचंद्रेणा-हूतस्तत्र पुरीजनः ।। १८ ।। मूलामात्यैः प्रमोदेन राज्ये विजयचंद्रमाः । अभिषिक्तो जनकव-पालयामास स प्रजाः ॥ १९ ॥ नामयामास सामंता-ननतानपि लीलया। प्रतापार्कातपा- सत्तीनं जघानान्यायज तमः ॥ २१ ॥ LATESTLINEERIE fel ·MPERIMETER Kal - । MOSTELEMEETHEालालाबECTEETEE इत्थं राज्ये कृते स्वस्थे गुणवर्माणमाह सः। एतत्सर्व मया प्राप्तं त्वत्साहाय्येन सत्तम ॥ २२ ॥ यत्त- वैवाखिलं राज्य-मादत्स्वेदं यदृच्छया । कुरु प्रत्युपकारांगी-कारेण मुदितं च मां ॥ २३ ॥ अभाणि श्रेष्टिपुत्रेण । चंद्रवत्यां नरेश्वर । तो मे पितृपितृव्यो यो श्रेष्टिनी स्तंभिती त्वया ॥ २४ ॥ तत्तयोधमोक्ष त्वं कुवेक सह दुर्नयं । ततो राजा जगादेवं कालकूटात्सुधा हहा ॥ २५ ॥ तावुभावपि ताहक्षो । त्वं तु सर्वोपकारकृत् ॥ अहो विधेर्विचित्रेयं स्वप्टिटा मया स्फुटा ॥ २६ ॥ हे सत्पुरुप वाक्यं ते करिष्येहं किया विदं । आकर्णय तदायत्तं पुनरस्तीह कारणं ॥ २७ ॥ पुरस्यास्य समीपस्थ एकशृंगाभिधे गिरौ । देवता- धिष्टिता त्वेका सुगुप्ता कूपिका वरा ॥ २८ ॥ मीलदुन्मीलदस्त्यस्या मुखं नेत्रपुटे इव । अन्यच्च सलिसग्राही । भीतश्चेन्मृत एव सः ॥ २९ ॥ स्तं. भितस्येव पुत्रेणा-नीतेनास्या जलेन चेत् । आच्छोट्यते पिता बद्ध-स्त्रीन् वारान् वीरकुंजर ॥ ३०॥ बंध- मोक्षो भवेत्तर्हि नान्यथापि कथंचन | इत्याकर्ण्य वणिक् स्माह करिष्यामीदमप्यह ॥ ३१ ।। सामग्रिकां ततः कृत्वा । गती द्वावपि तत्र तो | कूपिकाया मुखे क्षिप्तो वणिकुपुत्रो विकासिनि ॥ ३२ ॥ निर्भयो | मंचिकारूढो राज्ञाकृष्य जलान्वितः। दक्षेण विकलद्वक्त्र-कूपिकाया बहिष्कृतः ॥ ३३ ॥ गृहीत्वा तजलं

·चरित्रं
मंक्षु तुरंगीभूतराक्षसं। आरुह्य तो समायोती नगर्यामिभ्यमंदिरे ॥ ३४ ॥ लोभाकरोऽभिषिक्तः ख-जनको
गुणवर्मणा । विस्तेन सलिलेनाशु तंतः सज्जीबभूव सः ॥ ३५ ॥ लोभनंदी द्वितीयस्तु तथैवास्थाव्यथा-
दितः पुत्रं विना यतो नेव बंधमोक्षः कथंचनं ।। ३६ ॥ गुणवर्मोपरोधेन तुष्टेन विजयेंदुना । गृहांतः स्था-
पितः सोऽयं द्वितीयो विरसं रंसन् ॥ ३७ ॥ मुंद्रादेशादिंदानाय नृपेणामंत्रितोऽपि सः। किंचनापि न ज-
ग्राह गुणवर्मात्र तस्थिवान् ॥ ३८॥ सत्कृत्यानेकधा राजा रसतुंव समर्प्य तत् । पुनः स्वदेशयानाय ।
विस्तृष्टो गुणवर्मणां ॥३९ ॥ अर्पयित्वा तु तस्यैव ततुंचं गुणवर्मणः । संसगै तस्य न त्यक्तुं शक्तोऽपि
क्षितिपो ययो ॥ ४०॥
अंद्यायं निजवृत्तांतो निश्येत्य गुणवर्मणा । कथितो देवि में सर्व उपायनपुरस्सरं ॥ ४१ ॥ न्यासा-
पहारसंभूतं दोपं पितृपितृव्ययोः । बहुधा क्षमित्तश्चाहं गुणिना गुणवर्मणा ॥ ४२ ॥ प्रिये सूरतगूंजेन
गतं. राज्यमुपार्जितं । बालितं च निजं वैरं तेन तद्विजयेंदुनी ।। ४३ ।। द्विःस्वीकृत्यापि मरणं सुतेन गुण.
वर्मणा। आपदभोधिपतितः पिता पश्य समुध्धृतः॥४४॥ ततो देवि कृतार्थास्ते येषां पुत्रा अहं पुनः
। अनपत्यो हतात्मेति चिंतायाः कारणं मम ॥ ४५ ॥ कोऽर्चिव्यति गुरूंन देवान् धर्मस्थानांनि कः पुनः।
MEEREST गिगाबालशिलाब LEADE
HELETE
॥ १२॥

·- उन्द्वरिष्यति मे पश्चा-कः कुलं धारयिष्यति ॥ १६ ॥ मत्तो धारालपोस्तु वंशोऽयं मूलकतनं । लप्स्यते तेन चित्ते में चिंतावहिचलत्यलं ॥ १७ ॥ ऊचे चंपकमालाथ भर्तुर्दुःखेन दुःखिता। देवेदं दुस्सहं दुःखं समानं ते ममापि हि ॥ १८ ॥ केयांचित्सदपत्यानि धन्यानामंकसैकते । क्रोडंति मुग्धवाक्यानि प्रस्खल- चरणानि च ॥४२॥ गेहं तदेव गेहं तु रणधीरकांहयः। द्वित्राः स्फुरच्छिखाः पुला यत्र क्रीडति लीलया ॥५०॥ तेनेव कृतकृत्यं स्वं नरजन्म विनिर्मितं । येनोत्तमरुचिः पुत्रः कुलदीपोऽत्र बोधितः ॥ ५१ ॥ पुत्रा- दिसंततिदेव पुण्यपुंजेन लभ्यते । पुण्योपचयहेतोस्त-यतितव्यमिहाधुना ॥ ५२ ॥ सामथ्र्येन न चार्थेन यत्कार्य नेव सिध्यति । स्वामिन् विवेकिनां तत्र न युक्ता परिदेवना ॥ ५३ ॥ ततः प्रसीद नाथ त्वं चिंतादुःख हृदस्त्यज । चिंतादुःखार्तिसंतप्तो विनश्यति यतो नरः ॥ ५ ॥ सत्यवादी यदि क्वापि कोऽपि देवः कथंचन | नरेंद्राराध्यते द्वाभ्या-मावाभ्यां पुत्रहेतवे ।। ५५॥ ततस्तुष्टः सुतं दत्ते पूरयत्यात्मवांछितं । देवं विना पुनः शक्तिः कार्येऽस्तीहशी कस्य वै ॥ ५६ ॥ हृष्टो राजा जगादाथ साध्वी चुद्धिः प्रिये तव । उपायः साधुराप्तस्त-देवं भवतु सुंदरि ।। ५७ ॥ सुमुहूर्ते दिने देवं विधिना सत्यवादिनं । आवामारा. धयिष्यावः सत्पुत्रोत्पत्तिहेतवे ॥ ५८ ॥ देवी स्माह पुनर्दीन-मुखी देव वचः शृणु। न जानेऽहं परं नेत्रं OEMPIOIDATE MOTIARRIEDEO ·चरित्रं य- ॥ दक्षिणं मे स्फुरत्यदः ॥ ५९ ॥ निमित्तेनामुना नूनं । कोऽपि भूतग्रहो मम । विद्युत्पातोऽथवा किंवा सर्व- स्वापहृतिः क्षणात् ॥ ६० ॥ रोगातकोऽथवा कोऽपि किंवापत्प्राणसंशया । भविष्यति ततः क्वापि । संप- यते न मे रतिः ॥ ६१ ॥ युग्मं ॥ राजा जगाद मा भैस्त्वं मा कापीरधृति हृदि । आशंकिष्टा विरूपं मां स्फुरत्यंगमिदं यदि ॥ ६२ ।। तथा च पालयत्यत्र मयि राज्यं कुतस्तव | भीशंकाप्युदिते सूयें तमोलेशोऽपि न प्रिये ॥ ६३ ॥ कथं. चियदि किंचित्ते भविष्यत्यशुभं प्रिये । त्वया सह ममाप्यग्नि-शरणं द्राक् पतंगवत् ॥ ६४ ॥ इति सं- स्थाप्य देवीं तां भयभ्रांतविलोचना । सिंहासनोपविष्टः सन् राजा कार्यरतोऽभवत् ॥ ६५ ॥ यथा यथा- स्फुरन्नेत्रं दक्षिणं सा तथा तथा । सौधे वने पुरे वाह्ये देवी नाप रतिं क्वचित् ॥ ६६ ॥ मध्याहे यावदा. गत्य पल्यंके क्षणमस्वपीत् । किंचित् किंचित्तदा निद्रा-सुखं सेवितुमाहता ॥६७॥ इतश्च तस्यां वेलायां ताडयंती शिरः करैः । चेटी वेगवती नाम्नी संप्राप्ता राजसन्निधौ ॥ ६८ ॥ सा जगादाश्रुधाराभिः क्षाल- यंती निजं मुखं । देव्याश्चंपकमालाया देव जानामि नापि किं ॥६९ ॥ इत्यर्द्धकथिते राजा श्रुत्वा देव्याः किमप्यदः । दृष्ट्वा चेटी च शोकाती जगाद चकितो हृदि ॥ ७० ॥ हा देवी दैववशत-स्तवाभत्किम- HEIGITTERLEIR EDITOEFLE ॥ १४ ·मंगलं । संजातं सफलं किं नु स्फुरितं दक्षिणेक्षणं ॥ ७ ॥ हले वेगवति बूहि विलंब सहते न हृत् । देव्याश्चंपकमालाया बभूव किमु सांप्रतं ।। ७२ . रुदती वेगवत्याह धौर वीरशिरोमणे । द्वो कर्णी हृदयं चापि कुर्यास्त्वं विज्ञ कर्कशं ॥ ७३ ॥ दारयंती सतां हूंदि स्निग्धानि मधुराणि च । अतुच्छागच्छति स्वेच्छा वज्राशनिरियं प्रभो ।। ७४ ॥ ईक्षणे दक्षिणे स्वामिन् प्रस्फुरत्यधिकाधिकं । सोधे वने पुरे वाह्ये लेभे देवी न शं क्वचित् ।। ७५ ॥ मध्यंदिने समाग- त्य शय्यायां सुप्तया तया । अपरिच्छदया देव्या पत्रार्थ प्रेपिता त्वहं ॥७६ ॥ पत्राण्यादाय तत्पार्थे प्राप्ता यावदहं पुनः । तावत्काप्टमिवाचेष्टा देवी सा ददृशे मया ॥ ७७॥ न जानेऽहं परं किंचि-देव्याः जे प्राणाः कथं गताः । किं रोगेण विपेणाथ किं दुःखेनात्मयत्यया ॥ ७८॥ इदं दंभोलिपाताभं हालाहलसमं वचः । शृण्वन्नतुच्छमछौंऽगाद्भपीठं भूमिवल्लभः ॥ ७९ ॥ वी- जितः शीतलैर्वातैः संसिक्तश्चंदनद्रवैः । गतमूर्छः समुत्तस्थो भूपतिर्विलपन्निति ॥ ८० ॥ रे रे निष्कृप देवाह प्रथमं किं न मारितः । देव्यमंगलवृत्तांतं नाश्रोष्यं येन कंचन ।। ८१.॥ अरे देव त्वयात्मा मे- नई छिन्नो विहितः कथं । पश्चार्द्धमपि तद्विद्धि पल्लीपुच्छमिव स्फुरत् ॥ २ ॥ हा दैवावगमे देवि दक्षे 回回三三三三三三三三回 ORREDEEPRIDENTRIENTRE ..

·प- वानाबERRAILETTISINESIDEOS दक्षिणचक्षुपः । स्फुरणेन त्वयाख्यायि मृत्युनों रक्षिता मया ॥ ८३ ॥ अज्ञानोऽहं महापापो बुद्धिलेशोऽपि नास्ति मे । एवमेव स्थितो यस्माद-ज्ञात्वापि विपदं तव ॥ ८४ ॥ स्वं निंदनिति सिंचंश्च भूपीठं नेत्रवा. रिभिः । राजा परिजनं सर्व दुःखयामास तं सदा ॥ ८५ ॥ पपात पुनरुत्तस्थौ क्षणं तस्थी क्षणं ययौ। शुन्यमालोकयामास विललाप नृपः क्षणं ॥ ८६ ॥ संभृय सचिवाः सर्वे दुःखभारेण भंगुराः । नृपं विज्ञ- पयामासु- शं गद्गदया गिरा ॥ ८७ ॥ शीघ्रं चलत हे स्वामिन् गत्वा तत्र विलोक्यते । देव्याश्चंपकमालायाः कावस्था कीरशी पुनः १८८१ न ज्ञायते कदाप्येषा नाभिसंस्थितजीविता । हालाहलादिभावेन गतश्वासापि जायते ॥ ८९ ॥ इत्युक्तो मंत्रिभी राजा प्रस्खलच्चरणांबुजः । परिवारपरीतोऽगा-देव्यावासनिकेतनं ॥ २० ददर्शासी प्रियां तत्र निश्चेष्टा काटवन्नृपः । अब्रुवाणामकुर्वाणां सर्वथा वपुपः क्रियां ! ९१ ॥ पपात सहसाऽतुच्छ-~-मुर्छा. छादितचेतनः। भूपो भूमीतले भ्रांत-नयनः स्नेहवत्सलः ॥ १२ ॥ उन्मीलिताक्षियुगलः सिक्तः शी- तलवारिणा । उत्तस्थौ तदवस्थां तां देवीं दृष्ट्वा मुमूर्छ च ॥ ९३. ॥ मुर्छातः पुनरुत्तस्थौ मुमुर्छ पुनरेव हि । उत्तस्थी च पुनस्ताव-द्राजावस्थामिमां श्रितः ॥९४ ॥ सचिवास्तावदैक्षंत देव्यास्तत्सकलं वपुः । किंतु १६ ·कापि न तेऽपश्यन् दंष्ट्राघातव्रणादिकं ॥ ९५ ॥ अन्योऽन्यं मंत्रयामासुः सर्वे संभृय ते रहः । अक्षतांगी महादेवी किंतु प्राणा गता ननु ॥ ९६ ॥ तत्किं हृदयदुःखेन किं वा देवेन वैरिणा । देव्याः प्राणा हृता अंग-मन्यथा कथमक्षतं ॥ ९७ ।। मरि- प्यति नृपो नूनं देवीस्नेहेन मोहितः । राज्यभ्रंशस्ततो भावी नास्ति राज्यधरो यतः ॥ ९८ ॥ ऊचे सुत्रु- द्धिनामात्याः क्रियते काललंघनं । येन कालविलंवेन कोऽप्युपायः स्फुरेत्पुनः ॥ ९९ ॥ अन्यो मंत्री ज- गादाथ कालक्षेपः कथं पुनः । सुबुद्धिः स्माह राज्ञोऽस्य कथ्यते वियविक्रिया ॥ २०० ॥ जीवत्यद्यापि दे- वोयं नाभिपद्मस्थितासु का । क्रियते विषनाशोऽस्या मणिमंत्रोपधादिभिः ॥ १ ॥ मंत्रयित्वेति ते सर्वे स्तुयंतो मतिवैभवं । सर्वमावेदयामासु-भूपालस्यैत्य तत्तथा ॥ २ ॥ ततोऽमृ- तच्छटासिक्त इव सर्वांगमुच्छ्वसन् । इति माह प्रजापालो विकस्वरविलोचनः ॥ ३ ॥ भो भो धावत सर्वेऽपि शीघमानयतोपधं । विपहंतून मणींश्चापि निमंत्रयत मांत्रिकान् ॥ ४ ॥राजादेशेन मिलिता सा- मग्री सकला ततः। सुबुद्धिशिक्षितमैक्षु प्रारेभे मांत्रिकैः क्रिया ॥ ५॥ स्थापयित्वा रहो देवीं मंत्रिणो मांत्रिकैस्तथा । चिकित्सां कारयामासुर्यथा राक्षेति चिंतितं ॥ ६ ॥ उत्थास्यत्यधुना देवी दृष्टिमुन्मीलयि-

·| नरिनं
लग-
RESERIESELEEEEEEED
ष्यति । इदानीं वक्ष्यति श्वासो बलिष्यत्यधुना पुनः ॥ ७॥ इति ध्यायति भूपाले दिनाद्वै तन्निशापि.
सा। कथं कथंचित्कप्टेन धीसखैरनिवाहिता ॥ ८॥ प्रभाते सचिवाः सर्वे निरुपाया जगुर्मिथः । निपेत्स्य-
तेऽधुना भूमा-नस्माभिर्मरणात्कथं ॥ ९ ॥ देवीस्नेहनिवद्धोऽयं मरिष्यति नरेश्वरः । स्नेहस्याऽकृत्रिमस्या-
स्ति न काप्यन्या गतिर्यतः॥ १०॥ राज्यं राष्ट्रं च कोशश्च चतुरंगा चमूरपि । वयं लोकाश्च निर्माथा
भविष्यामः कथं हहा.॥ ११ ॥
इति चिंताधिनिर्मग्ना-स्तस्थुः सर्वेऽपि मंत्रिणः । कांदिशीकाः समं शाखा-भ्रष्टाः शाखामृगा इव
॥ १२ ॥ दृष्ट्वा राजापि निश्चेष्टां पूर्ववन्निजवल्लभा । रुद्वकंठोऽतिदुःखेन विललाप सगद्गदं ॥ १३ ॥ एते
सर्वेऽपि संजाता उपाया निष्फलास्त्वयि । केनोपायेन हा देवि नीरोगा त्वं भविष्यसि ॥ १४ ॥ अप्ये.
तैरुपचारैस्त्वं कालेनैतावतापि चेत् । न पे तद्गता नूनं मुक्त्वा मामिह वल्लभं ॥ १५॥ दिवसेन समा
यस्य त्वांविना घटिकापि मे । दिवसो मासवत्सोऽहं भविष्यामि प्रिये कथं ॥ १६ ॥ धिग्मे राज्यमिदं सर्व
धिक् शक्तिं धिक् च कौशलं । यदेषा रक्षिता नैव तदापद्विदतापि हि ॥ १७ ॥ त्यत्क्वा मां क्व गता देवि
ममैतत्कथयैकशः । येन तत्रेत्य ते वीक्ष्य मुखं तृप्तो भवाम्यहं ॥ १८ ॥ जल्पन्निति पुनर्मूर्छा-मतुच्छां
॥ १८ ॥

·चरित्रं
ELETESTLESSED
प्राप दुखितः । शीतोपचारैरुत्तस्था-बुवाचैवं च मंत्रिणः ॥ १९ ॥ अहो मंत्रीश्वरा यूयं शृणुतेकं वचो मम
। युष्माभिर्जीविता नैव देवी तावत्कथंचन ॥ २० ॥ तन्नूनमिह मर्तव्यं समं देव्या मयाधुना | प्राणा
ममोडयिष्यते यदस्या विरहे स्वयं ॥ २१ ॥ चितां कारयताहाय काप्टैगोलानदीतटे । देवीवियोगदग्धोऽहं
यद्भवाम्यत्र निर्वृतः ॥ २२ ॥ आहुःस्म मंत्रिणो नेत्र-जलक्लिन्नमहीतलाः । हाहाहा देव सहसा वयं
याता रसातलं ॥ २३ ॥
अस्तं गते यथा सूर्ये भवंति कमलाकराः । पित्रोश्च मरणे चाला मत्स्या वा सलिलं विना ॥ २४ ॥
विना युष्मांस्तथा देव वयं पुण्यविवर्जिताः । दीना रुलंतो भूपीठे भविष्यामः कथं कथं ॥ २५ ॥ तत्प्र.
सीद विमुंचामुं मोहमाधेहि धीरतां । परिणामममुं त्यत्क्या स्वामिन् राज्यं चिरं कुरु ॥ २६ ॥ मारम गृह्णन्
द्विपो राज्यं रुलन्मास्म प्रजाप्यसो । माभूद्धरा निराधारा निर्नाथाभूम मा वयं ॥ २७ ॥ त्यक्ष्यंति यदि
धीरत्वं खामिन् युष्मादृशा अपि । निराधारमिदं कुत्र स्थास्यत्यत्र समादिश ॥ २८ ॥ यदेवी विगतप्राणा
जाता तत्रापि कारणं । कर्मणां हि परीणामः संसारासारता तथा ॥२९॥ यतः-राजानः खेचरेंद्राश्च केश.
वाश्चक्रवर्तिनः । देवेंद्रा वीतरागाश्च मुच्यते नैव कर्मणः ॥ ३० ॥ तन्नाथ कर्ममाहात्म्यं जानतां भवता-
PEREITEETALEELI-
नियमित
॥१९॥

·चरित्रं
लय-
,
मिह । युज्यते नेदृशं कत्तु सर्वथा सुविधकिनां ॥ ३१ ॥ जगादाथ प्रजानाथः · शोकसंपूर्णमानसः । अहो
मंत्रीश्वगः सर्व-मवगच्छाम्यहं पुनः ॥ ३२ ॥
देव्याः स्नेहेन मुढात्मा युक्तायुक्तं न वेदम्यहं । अन्यच्चांगीकृतो मृत्यु-स्तया सार्द्ध मया तदा ॥३३॥
अकुर्वन् सुकरं चापि स्वजिह्वाजल्पितं वचः । असत्यवादिनां मध्ये रेखांपूर्वा स्पृशाम्यहं ॥३४॥ दिनानीयंति
नो जातं ममाजन्म वचोऽन्यथा । म्रियेऽहं नो यदीदानी तन्मे यात्यमृपावतं ॥ ३५ ॥ तावज्जीचंति संतो.
ऽन्न यावत्कुर्वति भापितं । मृता एवान्यथा सत्य-मथैतेषां हि जीवितं ॥ ३६ ॥ कुरुताहो ततः शीघ्र देव्या
मेऽपि च तां चितां । मध्ये चितानलं येन ददे दुःखजलांजलिं ॥ ३७ ॥ ध्रुवन्निति नृपो वार्य-माणोऽमा.
त्यैरनेकधा । देवीस्नेहेन मरणा-न्न व्यरंसीत्कथंचन ॥ ३८ ॥ ततोऽमात्याः स्थिता याव-न्मौनमाश्रित्य
सर्वथा । अन्ये लोका नरेंद्रेण तावत्तत्र प्रणोदिताः ॥ ३९ कृत्वा देव्याः शरीरस्य स्नानपूजादिकं ततः
। तदुदक्षेपि तैलोंके शिचिकास्थं सुमार्चितं ॥ ४० ॥ साई चचाल भूपालः परिवारसमन्वितः । सवाल-
वृद्धलोकेषु क्रंदत्सु करुणस्वरं ॥ ४१॥ दिने तस्मिन् पुरे तत्र जलमन्नं च केनचित् । न गृहीतं परं भूमिः
सिक्ताश्रुसलिलै शं ॥ ४२ ॥ नाहसत्कोऽपि नाकापी-दालापं केनचित् सह । एकमेवान्वमुच्छोकदुःखं
HERRESTEनाममा
॥ २० ॥

·चरित्रं
="TITE口包码
कृष्णमुखो जनः ॥ ४३ ॥ वजाहत इव क्ष्वेडा-घूर्णायमानवत्तदा । हृतसर्वस्ववच्छून्यहृदयोऽजनि पूर्जनः
॥४४ ॥ शकुंतर्मुमुचे चूणि-स्त्यक्ता चारिश्चतुष्पदैः । शोकेन विवशैस्तत्र तल्लोकानां तु का कथा ॥४५॥
हा वरस देववातेन मंसु त्वं कुलदीपकः । विध्यापितोऽसि दु.खांध-कारे तेनापतन्मही ॥ ४६ ॥ वंश-
च्छेदो बभूवाद्य कोऽस्मचिंतां करिष्यति । इत्येवं कुलवृद्धासु विलपंतोष्वनारतं ॥ ४७ ॥ धौरेयान् राज्य-
भारस्य धिगस्मान् बुद्धिशालिनः । तदोच्चैरिति कंदत्सु महामात्यनरेषु च ॥ १८ ॥ हा देव वृक्ष्यसे क्व त्वं
पुनः काममनोहर । इत्येवं पुरनारीपु रुदंतीपु पुनः पुनः ॥ ४९ ।। पितृवत्पालिता देव रुलिष्यति प्रजा इमाः
। इति स्मरत्सु लोकेषु राजमार्गानुयायिषु ॥ ५० ॥ वय॑ते तरवो देव सेचं सेचं यथांबुभिः । तथा युष्म-
त्प्रसार्दीधै-यमाजन्मवर्द्धिताः ॥ ५१ ॥ नियमाणान् विना त्वां कोऽधुनास्मानुद्धरिष्यति । इत्येवं याचके
लोके पुरो राज्ञः प्रजल्पति ॥ ५२ ॥ धीरता शूरता चापि दक्षता च गभीरता । दानं सत्यं च कारुण्यं
दाक्षिण्यमुपकारिता ॥ ५३ ॥ निराधारा गुणाः सवें संजाता एवमादयः । सहास्माभिनरेंद्रेति ब्रुवाणे पंडि.
ते जने ।। ५४ ॥ हा देवेदं न युक्तं ते सर्वस्मिन्निति वादिनि । ददद्दानं नराधीशः प्राप गोलानदीतटं
॥ ५५ ॥ दशभिः कुलकं ।
जोगिन CONDOMODI JIO
।
॥२१॥

·-
चरित्रं
२२ ॥
चितां कर्तुं समारेभे मुक्त्वा तत्र शब नरैः । अबतेरे नृपेणापि स्नानं कर्तुं नदीजले ॥ ५६ ॥ ज-
नशोकाश्रुक्वोष्णेषु गोलानद्या जलोमिए । स्नानं कुर्वन्नृपो याव-त्तस्थौ सोत्साहमानसः ।। ५७ ॥ अ.
Hनुश्रोतस्ततस्तावच्छष्क स्थूलतम तदा । पुण्यै राज्ञो जनानां च काष्टमेकं समाययौ ॥ ५८ ॥ तद् दृष्ट्वा
मंत्रिणोऽवोच-नाभस्तारकान् प्रति । चितायोग्यानि काष्टानि संति स्तोकतराणि भोः ।। ५९ ॥
आकर्पत ततो वेगा-दिदं काष्टं समापतत् । इत्यादिष्टाः प्रविष्टास्ते गंभीरे निम्नगाजले ॥ ६ ॥
तदाकृष्य नदीमध्या-तीरमानीय तारकैः । मुक्तं राजा समालोकि सन्नद्धं बहुबंधनैः ।। ६१ ॥ राजादे-
शेन बंधेषु छुर्या छिन्नेपु सेवकैः । ततः शुपिरं वेगा-दूध विघटितं द्विधा ।। ६२ ॥ मध्ये तस्य वि.
लिप्तांगी गोशीपचंदनवैः । कस्तुरोधनसारादि-गंधद्रव्यैश्च चर्चिता ॥ ६३ ॥ कंठावलंबिसन्मुक्ता-
हारा निदालुलोचना । देवी चंपकमाला सा ददृशे देवयोगतः ॥ ६४ ॥ युग्मं ॥ दृष्ट्वा नेत्रसुधाभां तां
राज्ञा लोकेन चोदितं । अहो चित्रमहो चित्र-महो पुण्यमहाभरः ॥ ६५ ॥ यजीवंती महादेवी लब्धा.
स्माभिविना मृति । रत्नावली च कुर्वद्भिः क्रीडां कचबरोत्करे॥६६॥ आनीता शिविकामध्ये क्षिप्त्वा किंतु
प्रियात्र सा । तत्कि नैषा न चाप्येपा किं चान्यच्छलकारणं ॥ ६७॥ प्रविष्टासो च काप्टे किं जीवंती
RETELLITERS
HERE to aapMa
॥ २२॥

·OMमालामाल विभ्यती सती । ईक्षध्वं शिविकामध्ये ततोऽहायेत्युवाच राट् ॥ ६८ ॥ चरित्र गत्वा राजनरा यावदपश्यन् शिविकां ततः । संघर्पयत् करो तावद्वंचितोऽस्मीति च ध्रुवन् ॥ ६९ ॥ देतैर्दतान् भृशं पिंप-दुद्ययौ तच्छवं दिवि । पश्यतां विस्मयेनाचेलोंकानां विकसदृशां ॥ ७० ॥ युग्मं ॥ ततस्ते कंपमानांगा भयेनागत्य भूपतेः । स्खलगिरा गदंतिस्म सर्वमुत्सुकचेतसः ॥ ७१ ॥ नरेश्वरो जगा- दाथ विस्मयानंदपूरितः । वेत्ति व्यतिकरस्यास्य परमार्थ न कश्चन ॥ ७२ ॥ अस्तु तावत्परं सर्वं देव्येवे. हानुयुज्यते । इत्युदित्वा नृपेणोचे स्वं वृत्तांतं वद प्रिये ॥ ७३ ॥ अपनिद्रा ततो देवी दृशं चिक्षेप भूपती | सस्नेह मिलितेवेयं हर्पिशतादथ ॥ ७४ ॥ गलहापाऽमिलदेवीदृष्टी राज्ञो दृशा सह । तयोस्तदा स। कोऽप्यासीद्धपों यं वित्त एव तो ॥ ७५ ॥ देवी पप्रच्छ हे देव यूयं नद्यास्तटे किमु । गलज्जलानि वस्त्राणि युष्माभिः प्रावृतानि किं ॥ ७६ ॥ किमत्र मिलितो लोकः खामिन् कि रचिता चिता। शवस्य शिविकेया कि मृतः किं कोऽपि मे वद ।। ७७ ॥ राजा जगाद निःशेपमिदं वक्ष्यामि देवि ते । किंतु त्वं निजवृत्तांत्तं पूर्वमाख्याहि नः स्फुटं ॥ ७० ॥ व गता व स्थिता काटे प्रविष्टा घुणवत्कथं । हारलाभः कथं नद्याः कथं वाहे प्रवाहिता ॥ २३ ॥ ।

·। मलप- चरित्र २४॥ SERHITENTREFREE . ॥ ७९ ॥ देवी जगाद यद्येवं यात यूपमिहाखिलाः । निकटस्थवटस्यास्य मुले छायातिशीतले ॥ ८० ॥ राजाथ हृष्टहृदयो गत्वा सो जनोऽपि च | छायायां वटवृक्षस्य स्वे स्वे स्थान उपाविशत् ॥ ८१ ततो देवी निजं वृत्तं प्रारेभे गदितुं तदा । समाकर्णयतकामा यूयमित्युक्तिपूर्वकं ॥ ८२ ॥ देव त्वमपि जानासि | स्फुरितं दक्षिणाक्षि मे । तेनाशुभनिमित्तेन नाभूल्कुत्रापि मे रतिः ॥ ८३ ॥ भ्रामं भ्राम वनायेषु निर्वि पणा सोधमागता । ततो वेगवती दासी पन्नाथ प्रेषिता मया ॥ ८४॥ निद्रया पूर्णमानाक्षी यावत्पल्यंक माश्रिता । निद्राणा केनचित्तावदुत्क्षिप्ताहं दुरात्मना ॥ ८५ ॥ नत्वा तेन विमुक्ताहं शून्ये पर्वतमुर्द्धनि । स्वयं पलायितः क्यापि स दुष्टो निष्ठुरः पुनः ॥ ८६ ॥ कांदिशीका ततो भीतिकंपमानतनूरहं । दिशः सर्वाः प्रपश्यंती शिलातल्पात्समुत्थिता ॥ ८७ ॥ पुरः कमपि नापश्यं न पृटे नापि पार्श्वयोः । शुथाव केवलं शब्दान् सिंहव्याघ्रादिदेहिनां ॥८॥ क्व गच्छामि.क्व तिष्टामि चिंतयंतीति चेतसि । कृत्वाथ साहसं वेगात्प्रस्थितैकां दिशंप्रति ॥ ८९ ॥ कुत्र सा नगरी रम्या व स मे प्राणवल्लभः । अपजद्वेऽहमेतेन किमकारणवैरिणा ।। ९० ॥ उबंधयाम्यहं स्वं किं झंपामद्रेर्ददामि किं । स्वयं चेद्भिद्यते हृच ततो दुःखाच्छुटाम्यहं ॥ २१॥ इति ध्यायंत्यहं यावत्प्रस्ख- PRELESED DESIDE ॥ २४॥ -

·चरितं
य-
p
!
लंती पदे पदे । गता स्तोकभुवं तावदद्राक्षं जिनमंदिरं ॥ ९२ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ गत्वा तत्र मयाथैवं
संस्तुतो वृपभः प्रभुः। अंधकारे यथा दीपो मरी पद्माकरो यथा ॥ ९३ ॥ अवृक्षाद्री यथा कल्पवृक्षः
। पोतो यथावुधी । तथा पुण्यर्मयातोऽसि छिंधि दुःखानि मे प्रभो ॥ ९४ ॥ युग्मं ॥ एवं विज्ञपयंत्या मे
च पावें नारी कुतश्चन । एका दिव्या समागत्य वक्तुमेनं प्रचक्रमे ॥ ९५॥ विलोक्य जिनभक्तिं ते दुःख-
भारं च सुंदरि । प्रकटास्म्यादिनाथस्य शासनस्याधिदेवता ।। ९६ ॥
एतस्यादिजिनेंद्रस्य भवनिस्तारकस्य वे। बसंती भवने रक्षां कुत्रे चक्रेश्वरीत्यहं ॥ ९७ ॥ मलयाद्री
में ममैतस्मिन् भवनं तेन वर्त्तते । मलयेति द्वितीयं मे नाम लोके प्रसिद्विभाक् ॥९८॥ तद्धोग भव मा भैस्त्वं
- धीरयंत्यै मयेत्यथ । साधर्मिकीति पाणिभ्यां दत्तं बंदनमादरात ॥१९॥ ततो देव मया पृष्टा सा देवी केन
हेतुना । समानीता च केनाहं किं मिलिष्यामि बंधुभिः ॥३०॥ ऊचे चक्रेश्वरी देवी शुभे बंधुः प्रियस्य ते।
वीरपालाभिधो वीरधवलस्याऽभवत्पुरा ॥ १ ॥ विविधान् स वधोपायांश्चितयन् राज्यकाम्यया । भूपस्य
घातकीभूय प्रविष्टो मंदिरेऽन्यदा ॥ २ ॥ सोऽमुंचन्नृपतेर्घातं वंचयित्वा नृपोऽपि तं । घातंतमेकघातेन
पातयामास भूतले ॥३॥ अंतेऽसो शुभभावेन मृत्वोत्पन्नोऽत्र कानने । प्रचंडो मे परीवारे भूयोऽपश्यद्-
जिE
॥२५॥

·चरित्र
गतं भवं ॥ ४ ॥ स्मृत्वा तदात्मनो वैरं नरनाथस्य पृष्टतः । छलं गवेषयन्नेष परिवभ्राम सर्वतः ॥ ५॥
न शशाक पुनः किंचित्क राज्ञः सुकर्मणः। ततोऽसौ चिंतयामास पापिष्टो दुष्टचेतसि ॥ ६॥ दे.
व्यां चंपकमालायां प्रेमबंधो नरेशितुः। स कोऽपि दृश्यते वीरधवलस्यापरे न यः ॥ ७ ॥ भरणेन ततो
देव्या म्रियतेऽवश्यमप्ययं । एपापि न मया हंतुं शक्यते पुण्यपेशला ॥ ८॥ छन्नो भूत्वा छलं पश्यन्नप-
हा मनास्ततः । वभ्राम पृष्टतो लग्नो दुष्टो भृतः स सुंदरि ॥९॥ अथैका भुवने सुप्ता निद्राणा तेन
सुंदरि । अपहृत्यात्र मुक्ता त्वं शैले मलयनामनि ॥ १०॥ ततस्त्वमागतेदानीं भवने मिलितान मे।
तुभ्यं ददामि किं हि सफलो मेऽस्तु संगमः ॥ ११॥ ततोऽभाणि मया देवी यदि तुष्टालि देवि मे।
ततोऽपत्यविहीनायाः प्रसीदापत्यदा भव ॥ १२ ॥ ततश्चोत्सुकचित्तेन नृपेणाभाणि वल्लभा । देव्या किं क-
थितं देवि परोपकृतिलीनया ॥ १६ ॥ ऊचे चंपकमालाथ देव देव्येति भाषितं । पुत्रः पुत्री च युग्मं ते
भविष्यत्याशु सुंदरि ।। १४ ॥ इयतो दिवसान् यस्माद्भुतेनानेन वैरिणा। युवयोः संतते रोधो-विदधेनु-
चरेण मे ॥ १५ ॥ वारयिष्याम्यहं तं तु सांप्रतं भवतोईयोः । अपकुर्वतमात्मीयं किंकरं वशवर्तिनं ॥१६॥
अथोत्पन्नमहासौख्यः प्रशशंसेति तां नृपः । उत्पन्ना ते मतिः साधुस्त्वया साधु च मार्गितं ॥ १७ ॥
नाता जEE
ननगम
॥ २६ ॥

·चरित्रं EIBDELEEDDELALDE साध्वेष चोद्धृतो वंशः साधु चिंता हृता हृदः । त्वां विना मम दुःखानां संहर्ता कः परः प्रिये ॥ १८॥ यदेवि यच्च मंत्रोऽयं प्रागासीत्तव ममापि च । पुत्रस्य विषये तत्ते दुःखिताया अपि स्मृतं ॥१९॥ तयाथो मलयादेव्या किं किं चोपकृतं तव । इत्युक्ते नरनाथेन प्रोचे चंपकमालया ॥ २० ॥ लक्ष्मीपुंजाभिधं हारं गृहाणामुं विवेकिनि | जल्पंत्येति तया क्षिप्तो हारो मे कंठकंदले ॥ २१ ॥ तयाभाणि च हारोऽयं दुर्लभः सुंदरि त्वया । सप्रभावः सदा शस्यो धार्यः कंठावलंवितः ॥ २२ ॥ अपत्यानि प्रभावंति भविष्यति मनो- रथाः । युवयोः पूरयिष्यंते हारस्यास्यानुभावतः ॥ २३ ॥ दत्तः सुवृत्तमुक्तानां हारोऽयं देव मे वरः । मल- याभिधया देव्या सतीर्थ्यत्वानुरक्तया ॥ २४ ॥ ततो मया पुनः पृष्टा सा देवी नरनायक । क गतो देवि भूतः स येनाहं मंदिराद्धृता ॥ २५ ॥ देव्युवाच ततो मुक्त्वा शुभे स्वामिह पर्वते । चंद्रावत्यां पुनः पुयाँ ययो वेगेन सोऽमरः ॥ २६ ॥ त्वत्स्थाने च विकृत्याथ त्वदंगसदृशं शवं । तस्थो तत्रैव भूतः स प्रच्छन्नः पापचेष्टितः ॥ २७ ॥ ततोऽकस्मादजीवां स्वां विलोक्य वासुवत्प्रियां । यदूदुःखमन्वभूद्राजा तज्जानाति स एव हि ॥ २८ ॥ युष्मद्दुःखे श्रुते प्राणसंशयेऽपृच्छि सा मया। किं जीविष्यति भूपालो मिलिष्यति कदा मम ॥ २९ ॥ तयावादि शुभे सप्ताहांते नृपस्तव । अपि दुस्सहदुःखार्तः पुनर्जीवन् मिलिष्यति ॥३०॥ जन ·चारित्रं लिय- २८॥ | पृच्छाम्यहं पुनर्यावरि मे राजा मिलिष्यति । एका विद्याधरी तावत्सचेटी नभसााययौ ॥ ३१ ॥ इतश्च मम पश्यंत्या एव देवी तिरोदधे । एकाकिन्याः समीपे मे प्राप विद्याधरी तु सा ॥ ३२ ॥ विस्मिता खे. चरी माह ममालोक्य तदैकिकां । दिव्यरूपा शुभे कासि शून्ये त्वमिह पर्वते ॥३३॥ ततः स्वकीयो वृत्तां- तो मया तस्या निवेदितः । तया च भणितं हा हा विजूंभितमहो विधेः ॥ ३४ ।। यदेपा भूपतेः कांता सुरूपा कुलसंभवा । हा हा निर्मानुपे शैले पतिता कलिता गुणैः ॥ ३५ ॥ शुभे त्वां नगरी चंद्रावती भृयो नयाम्यहं । साधयिष्यामि विद्यां किंत्विदानीमिह पर्वते ॥ ३६ ॥ साध- यामि न चेद्विद्यामधुना तन्न सिध्यति । तदुःखे पतितायाः कमुपकारं करोमि ते ॥ ३७ ॥ एष एवोप- कारस्ते ममास्तु कमलेक्षणे । यदन क्षणमात्रेण प्रियो मम समेष्यति ॥ ३८॥ स्त्रीलोलः स पुनश्चेत्वा- मोपामिहेक्षिता । करिष्यति ततो भार्यां शोलं ते खंडयिष्यति ॥ ३९ ॥ भविष्यति सपत्नीजं दुःखं मे- ऽपि सुदुस्सहं । तदेहि त्वं द्रुतं येन भवेत्सर्व सुसूत्रितं ॥ ४० ॥ जल्पंतोति वहस्तेन गृहीत्वा मां नभ- श्वरी । आसन्नायास्तरंगिण्या वहत्यास्तीरमन्वगात् ॥ ११ ॥ मयाध्यायि किमेपा मां हनिष्यत्यथवा किमु । उद्वध्यतीह वृक्षाग्रे किं वा क्षेप्स्यति कंदरे ॥ ४२ ॥ किंवा नदीप्रवाहेऽत्र वाहयिष्यति वेनि न । कि- Jalaji

·GmaRITELETTE
वाथ चिंतया भूरिदुःखे दुःखमदुःखकृत् ॥ ४३ ॥ तत्राभृत्पतितं शुष्कं स्थूलं काष्टं खभावतः । विद्याशक्त्या
चरित्रं
ततश्चोई तद् द्वेधा विहितं तया ॥४४॥
ते मध्ये शुपिरे कृत्वा दले द्वे पुरुषप्रमे | गोशीपचंदनेनाहं सर्वांगमन्वलिप्सि च ।। ४५ ।। कर्पूरा-
गुरुकस्तुरीप्रमुखेगधवस्तुभिः । समलंकृत्य खेचर्या तयाभाणीति मांप्रति ॥ ४६॥ एहि त्वं हे शुभे शीलं
येन रक्षामि तेऽधुना । जल्पंत्येति तदा क्षिसा फालीमध्येऽहमेतया ॥ ४७ ॥ काप्टफाली द्वितीया च दत्ता
मंशु ममोपरि । न जानेऽतःपरं किंचिद्गर्भावास इव स्थिता ॥४८॥ अधुनात्र मया दृष्टा यूयं प्राक्पुण्य-
योगतः । युष्माकं कथितः स्वामिन् वृत्तांतोऽयं निजोऽखिलः ॥ ४९ ॥ तृपेणाभाणि देवि त्वं पतिता हा
महापदि । प्राणत्यागः समारब्धो मयापि विरहे तव ॥ ५० ॥ ज्वलच्चिताप्रवेशं मे दृष्ट्वा लोकोऽपि दुःखितः
। तेनैप मिलितः सबों गोलानद्यास्तटेधुना ॥ ५१ ॥ मंत्री सुबुद्धिरूचेऽथ सपत्नीशंकया तया । देवी चंप-
कमालैपा निक्षिप्ता काष्टसंपुटे ॥ ५२ ॥ काप्टसंपुटमेतञ्च वध्वालं रज्जुवंधनैः । नगोत्तरन्नदीवाहे खेच-
त्रि प्रवाहितं ॥ ५३ ॥ जीवघातेन नैवास्याः सा विद्या किल सिध्यति । तेनैव न हता देवी खेचर्येवं
प्रवाहिता ॥५४॥ अस्माकं पुण्यवत्काष्टं तरदुरात्तदागतं। दृष्टमादायि चास्माभिलब्धादेव्यप्यतर्किता॥५५॥ ॥ २९ ॥

·।
मानव
चरित्रं
ता
यदयपूर्वयामांते युष्माकं मिलिता प्रिया । सत्यं देवीवचो जातं सप्तयामांतसंगमात् ॥ ५६ ॥ नृपो
जगाद न ज्ञाता माया भूतस्य केनचित् । अहो राज्यक्षयं कर्तुं प्रवृत्तस्यातिमानिनः ॥ ५७ ॥ कुलस्य कु.
शलं तत्वात्पुत्रं देवी यदर्थिता । उपाद्रवन्नयं भूतो वारितस्तद्वरं ततः ॥ ५८ ॥ आधारस्तीवदुःखानामप.
हारोऽपि ते प्रिये । उग्रोपधनयेनैप वभूव शुभहेतवे ।। ५९ ॥ काप्टफाल्यो नृपेणाथाऽमोच्येता ते उभे
अपि । भहारिकागृहे गोलानदीतीरविभूपणे ॥६० ॥ अवांतरे नरेंद्रस्य कालज्ञापनहेतवे | गंभीरोद्दामश.
ब्देन पेठे वृत्तं सुवंदिना ॥ ६१ ॥ हेलोत्तीर्णविपद्भरार्णवजलः प्राप्तोल्लसद्भाः प्रियः। स्वैरं विश्नमया धरा.
धरशिरश्चक्रे प्रतापं निजं ॥ तन्यानः सुपथो विकासिकमलामोदर्जगत्प्रीणयन् । सर्वस्योपरि वर्तते रविरयं
देवाधुना त्वं यथा ॥ ६२ ॥ ततः सुबुद्धिना राजा विज्ञप्तो देव सांप्रतं । संप्राप्तवांछिता यूयं पुरे गच्छत
जेमितुं ॥ १३ ॥ क्षुधापीडितगात्रापि देवीशक्ता न जल्पितुं । विस्मारयतु तद्दुःखं पूर्व लानाशनादिभिः
॥ ६ ॥ प्रतिदेवी क्षिपन् राजा दृष्टिं स्नेहेन निर्भरां । गजारूढः प्रियायुक्तश्चचाल भवनंप्रति ॥ ६५ ॥
वायमानेपु वायेपु पूरितांघरकुक्षिपु । पठत्सु बंदिवृंदेपु जय जीचेति मंगलं ॥ ६६ ॥ कृतासु हशोभासु
तत्कालं नागरेजनेः । निराकृत्य शुचं हर्षे सर्वतः परिसर्पति ॥ ६७ ।। लोकानामाशिषः शृण्वन् गृहन्मंग-
回回回回回回回
॥ ३०॥

·चरित्र
लकानि च । देव्या साई महीपालो निजं सोधं समासदत् ॥ ६८॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥
सामंतामात्यमुख्योऽपि लोकः सर्वोऽपि हर्पवान् । विसृष्टो भूपति नत्वा ययो स्वं स्वं निकेतनं ॥६९॥
कृत्वा सानं नृपेणाथ देवपूजां च भोजनं । सकलेऽपि पुरे तस्मिन् वर्धापनमकारि च ॥ ७० ॥ तस्मिन्नेव
दिने देवी दिव्याहारसमन्विता । गर्भ बभार सौभाग्यभाग्यसंभारशालिनी ॥ ७॥प्रवर्द्धमानगर्भस्याभि-
ज्ञानानि यथा यथा । नृपोऽपश्यत्प्रमोदेन ममो नांगे तथा तथा ॥ ७२ ॥ स देव्याः पूरयामास कल्पनांव
कल्पवृक्षवत् । कारयामास चांगस्य रक्षां दक्षो विशेपतः ॥ ७३ ॥
अथो दिनेषु पूर्णेषु राज्ञी पुण्यमुहूर्त्तके । सुपुवे युगलं पुत्रपुत्र्यो रूपगुणाधिकं ॥ ७४ ॥ नृपं वर्धा-
पयामास दासी वेगवती तदा । नृपोऽप्यनाशयत्तस्या दासीत्वं दानकर्मभिः ॥ ७५ ॥ अपत्यागमहर्षेणोल्ल.
सद्रोमा नरेश्वरः । आदिदेश दशाहानि स्पर्द्धावर्धापनं पुरे ॥७६॥ सुधाधौतानि सौधानि पौराणां चित्रितानि
च। उत्तंभितानि सीवर्णमुशलानि हलानि च ॥७७॥जनाः प्रज्ज्वालयामासुः श्रेण्यां कांचनदीपकान् । द्वारेपु
स्थापयामासुः सौवर्णान् कलशांस्तथा ॥७॥ स्थापिता लोकरक्षार्थ द्वारे कृप्टासयो भटाः । उच्छ्रिता मंदि-
| रेपूच्चैवैजयंत्यः समंततः ॥ ७९ ।। प्रमाय॑ च पथो दासाः सिपिचुः कुंकुमद्रवैः । सहकारदलैरेते वबंधु.
EIFIEDOMEOनविन
॥ ३१ ॥

·ELESSLEE ३२॥ स्तोरणानि च ।। ८० ॥ राजमार्गेपु सवेंपु निकेषु चत्वरेषु च । रत्नकांचनदानादि दापयामास भूपतिः चरित्रं ॥८१॥ अमुचद् देपिणो बद्धान् काराः सर्वा अशोधयत् । अमारिं घोपयामास देशेऽसो दशवासरान् ||८२॥ पूजयामास विधानि जिनानां जिनमंदिरे । लोकं चकार चादंडयमकरं च नरेश्वरः ॥ ८३ । नेदु- दुंदुभयो दिव्या ननृतुरियोपितः । अक्षतानां च पात्राणि विशंतिस्म नृपोकसि ॥ ८४ ॥ पुप्पतांबूलव- स्राणि महाभिरणानि च । राजदत्तानि हर्पण गृह्यतेस्म च बंदिभिः ।। ८५ ॥ युग्मजन्मोत्सवे तत्र प्रमो. देन पुरीजनः । न गेहे न च देहेऽपि ममो कापि भवन्महान् ॥ ८६ ॥ सन्मान्याथ विशेपेण भोजनाच्छा. दनादिभिः । गोत्रवृद्धानुवाचै राजा द्वादशवासरे ।। ८७ ॥ तुष्टया मलयादेव्याऽपत्ये दत्ते उभे इमे। अस्मभ्यमनपत्येभ्यो देवानामपि दुर्लभे ॥ ८८ ॥ देवीनाना भवत्वस्य नाम युग्मस्य संप्रति । कुमारो मल: | याकेतुः पुत्री मलयसुंदरो ॥ ८९ ॥ दत्वा नान्नी तयोरेवं राजा राज्ञी च निवृतो । स्मरतो मलयां देवीं त- स्थतुस्ती दिवानिशं ॥ ९० ॥ धात्रीभिः पंचभिनित्यं लाल्यमाने उभे अपि । फले इवैकव॒तस्या-पत्ये ते वृद्धिमापतुः ॥ ११ ॥ यथा यथाहसच्छून्य-मजल्पच्चाऽस्फुटाक्षरं । विसंस्थुलपदन्यासं चक्रेऽपत्यद्वयं च तत् ।। ९२॥ तथा ॥ ३२ ।। MEETITIONaid lola cutti ABELETTEERENER MOREOIDDLE

·चरित्रं
HIEाज
तथा तयोः पित्रो-ममी हषों न मानसे । उदये रजनीजाने-रिधेर्नीरपूरवत् ॥ २३ ॥ लोकानां हस्ततो
हस्ते संचरतो शिशु क्रमात । समारूढौ वयो रम्यं सुखेनोत्तरमुत्तरं ॥ ९४ ॥ पितृभ्यां योग्यतां ज्ञात्वा
समये तत्समर्पितं । शस्त्रशास्त्रादिदक्षस्य पंडितस्य शिशुद्वयं ॥ ९५ ॥ कुमारेण कुमार्या च यथायोग्यं क-
लाः किल | गृहीताः स्तोककालेन पूर्वाधीताः स्मृता इव ॥ ९६ ॥ अश्वेन कहिचित्क्रीडा कदाचित्कुंजरेण
च । कदाचिदसिना चके कुमारो धनुपापि च ॥ ९७ ॥ यथा यथा स चिक्रीड स्वैरमेवं तथा तथा। दुर्ज-
नानां धसत्कारः प्रमोदश्च सतां हृदि ॥ ९८ धात्री वेगवतीमुख्य-परिवारसमन्विता । उद्यानादिपु चि-
क्रीड कुमार्यपि यदृच्छया ॥ ९९ ॥ कारुण्यपुण्यहृदया मृदुमुग्धवाणी प्राणप्रिया सकलवंधुजनस्य दक्षा ।
वाल्योज्झिता मलयसुंदरिनामधेया सद्धर्मकर्मरसिका ववृधे कुमारी ॥ ४०० ॥
॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरतोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे
मलयसुंदरीजन्मवर्णनो नाम प्रथमः प्रस्तावः संपूर्णः ॥
॥ अथ द्वितीयः प्रस्तावः प्रारभ्यते ॥
अथापूर्वेव सा वाला यौवनेन विनिर्ममे । समुल्लासयतांगेपु लावण्यं लोचनप्रियं ॥१॥खलवस्कु-
2011DEE1000
॥३३॥

·• चरित्रं
मलय-
।३४॥
FEESE SHAREHEIRELESED
टिलाः केशा माध्यं तुच्छं कुमैत्र्यवत् । सन्मनोरथवन्नाऽमात तस्याः स्तनयुगं हृदि ॥ २॥ नासिका सरला
तस्याः साधूनां चित्तवृतिवत् । केशपाशः प्रलंवश्च मैत्र्यभावः सतामिव ॥ ३ ॥ सुस्निग्धं लोचनद्वंद्वं जन-
न्या इव मानसं । कटाक्षवीक्षणं वक्त्रं तस्याः सापत्न्यकृत्यवत् ॥ ४ ॥ विलासिन्या इवाचारः सरागोऽध.
रपल्लवः । कंठो लेखाभिरामोऽभूतस्याः स्वर्ग इवान्वहं ॥ ५ ॥ सुकुमारं वपुस्तस्याः शालिग्रामसुव-
णवत् । मनोहरवरच्छायं चाभवद्वटवृक्षवत् ॥ ६॥ सविलासा गतिस्तस्याः प्रशस्या वनभूरिय । विशाल
जघनं चासीद्भपानामिव पत्तनं ॥ ७ ॥ अंगे मालिकवत्सर्वे-ऽवयवाः सुमनोहराः । तस्या मलयसुंदर्या
बभूवुर्योवनागमे ॥ ८॥
इतश्चात्रैव भरते पृथ्वीस्थाने पुरेऽभवत् । विक्रमाक्रांतभूपालः सूरपालो महीपतिः ॥ ९ ॥ तस्यासी-
न्मेदिनीभर्तु-रतिरूपानुकारिणी । पद्मावतीति दयिता सर्वांतःपुरसुंदरी ॥ १० ॥ राज्ञस्तस्य कुमारोऽभू
-न्माररूपो वपुःश्रिया । महावलोऽभिधानेन वीर्येणापि महाबलः ॥ ११ ॥ अन्यदोदारचित्तस्य कुमार-
स्यास्य संगतः । विद्यासिद्धः पुमानेकः स तेनावर्जितो भृशं ॥ १२ ॥ सम्यग्रुपपरावर्त-कारकास्तेन भा.
पिताः । पुनः स्वरूपकर्त्तारो योगा राजांगजन्मनः ॥ १३ । गृहीत्वाथ कुमारेण प्रयुक्तास्ते यथाविधि ।
जानबाजालन
॥ ३४॥

·चरित्रं ज्ञातसत्येन सत्कृत्य विद्यासिद्धो व्यसर्जि च ॥ १४ ॥ सूरपालनृपेणाथ प्रेपितैत्रिपूरुपैः । सार्द्ध वीरधव- लस्य पाश्चें कार्येण केनचित् ॥ १५ ॥ आपृच्छय पितरौ देशदर्शनाय कथंचन । कुमारोऽपि जगामैप पुरी चद्रावती वरां ॥ युग्मं ॥ प्राभृतानि पुरो मुक्त्वा । नत्वा च नृपमादरात् । उपविष्टा यथास्थानं सर्वे तेऽमात्यपुंगवाः ॥ १७ ॥ पृष्टाश्चंद्रावतीशेन कुशलं सुरभृपतेः । प्रभो राज्ये शरीरे च ते सर्वेऽप्यकथन् शिवं ॥ १८ ॥ पप्रच्छे वीरधवलो राजा दृष्ट्वा महावलं । क एप लक्षणोपेतः कुमारो मारविग्रहः ॥ १९ ॥ | तेपामेकेन दक्षेण नरेणाभाणि हे प्रभो । स्नेहेन सममायातो ममैप लघुघांधवः ॥ २० ॥ इत्यालापे कृते पूर्व राज्ञश्चंद्रावतीपतेः । तेरात्मस्वामिनः सर्वः । कार्यभारो निवेदितः ॥ २१ ॥ ते सन्मान्य ततो राज्ञा विसृष्टाः सूरपुरुषाः । निजावासमनुप्राप्ताः कुर्वाणास्तत्प्रशंसनं ॥ २२ ॥ महावलकु. मारोऽथ वभ्रामाल्पपरिच्छदः । लोकलोचनलोलेणवायुरः पूर्दिदृक्षया ॥ २३ ॥ इतस्ततो भ्रमन् सैप स्व- सोधांतिकमागतः । तया मलयसुंदर्याऽदानंग इवांगवान् ॥ २४ ॥ तत्कालमाहता पंचवाणवाणैः समं- ततः ॥ कुमारो चिंतयामास हर्षोल्लसितमानसा ॥ २५ ॥ अहो मृदुतलो पादावशोकपल्लवारुणौ । अहो कांतिभरोऽप्यस्य नखदर्पणसंभवः ॥ २६ ॥ अहो करिकराकारं जंघायुग्मं मनोहरं । रंभास्तंभोपमावूरू MOR DID PEE । PREETERESTERIES DIDI GEEDEEME ·चरित्र जाना अहो पुंसोऽस्य सुंदरौ ॥ २७ ॥ अहो कटीतटाभोगो नाभेश्वाहो गभीरता । मुष्टिग्राह्यमहो मध्यं त्रिवली- परिशोभितं ॥ २८ ॥ वक्षःस्थले विशालेऽस्य धन्या कापि शयिष्यति । अंतिदी! भुजादंडो कस्याः कंठे लगिष्यतः ॥ २९ ॥ तेजोभरेण दुष्प्रेक्षा भांति पाणिनखा अमी । कृता दीपा दशाऽन्याय-तमो हंतुं दिशामिव ॥ ३०॥ रेखास्तिस्राऽस्य शोभते कंठे कंबुसमाकृतो । मनसः स्वच्छतां दृष्टुं संप्रातेव त्रिमा- गंगा ॥ ३१ ॥ प्रवालंदलसच्छायः स्वच्छों भात्यधरोऽप्ययं । मन्ये मां हृदयाद् दृष्ट-मनुरागो बहिः स्थितः ॥ ३२ ॥ कटरे सरला नासा कपोलो कामदर्पणी । नेत्रे कीतविश्रांते श्रवणो स्कंधसंगती ॥ ३३ ॥ श्यामः केशकलापोऽस्य राजते शिरसि स्थितः । नवशाड्वलंतारुण्य-वृक्षस्येव दलोच्चयः ॥ ३४ ॥ कुमारमिति पश्यंती तं सर्वांगमनोहरं । चित्रन्यस्तेव सा याव-त्तस्थी मलयसुंदरी ॥ ३५ ॥ महा- वलोऽपि तां ताव-त्पश्यन् वातायनस्थितां । दध्यावित्यवतीर्णा किं स्वर्गात्कापीयमप्सरा ॥ ३६॥ गाढा- नुरक्तया दृष्ट्या पश्यंती मां पुनः पुनः । हरत्येषा मनो मे किं परिणीताथवा कनी ॥ ३७ ॥ दध्यो सापि कुमारीति क एप कस्य नंदनः । कुमारो मेऽहरञ्चित्तं पश्यन् स्नेहलया दशा ॥ ३८ ॥ उत्सुका सा ततो भुर्जे लिखित्वा श्लोकयुग्मकं । प्रच्छन्नं निजचित्तेन साई चिक्षेप तंप्रति ॥ ३९ ॥ कुमारेणापि तल्लावा DIDEEEËBEZPIO

·वा.
चरित्रं
रोमांचं दधता तनो । कुमार्या सह हर्षेण वाचितं निजचेतसि ॥ ४०॥ कोऽसि त्वं तव किं नाम
स्तव्योऽसि सुंदर । कथय त्वयकाजहे मनो मे क्षिपता दृशं ॥४१॥ अहं तु वीरधवल-भूपतेस्तनया कनी
। त्वदेकहृदया वत्तें नाम्ना मलयसुंदरी ॥ ४२ ॥
ईक्षांचके कुमारोऽथ कन्यां मलयसुंदरीं । निर्निमेपाक्ष एकाग्र-मानसो योगिराजवत् ॥ ४३ ॥ तयो-
स्तथा मिथो लग्ना देहे दृष्टिस्तथाचिरात् । जतुयुक्तेव जंवाल-कलितेवोत्पपात न ।। ४४ ॥ लोचनान्येव
जानंति संबंधं पूर्वजन्मनः । यतो हर्षे प्रिये दृष्टे वहति वाऽप्रिये रुपं ॥४५॥ दृष्टिभ्यां दर्शिताध्वाना-वा-
स्मानो व्यत्यये स्थितो । तयोः सिद्धः परपुर-प्रवेशो ध्यानतां विना ॥ ४६ ॥ दृष्टी मेलयता तेना-नु-
रागसूत्रधारिणा । तथा तो मेलितो सम्यग् यथा संधिर्न लक्ष्यते ॥ ४७ ॥ कुमारोऽचिंतयत्ताव-देतया
ज्ञापितो निजः । विदग्धयानुरागो मे सपरिच्छदयापि हि ॥ ४९ ॥
इति ध्यायन कुमारः स यावत्तस्यो सुनिश्चलः । तत्रागत्य पुमानेक-स्तावत्तंप्रत्यभाषत ॥ ५० ॥
कुमारालं विहारेण नगर्यामेहि मंदिरं । प्रयाणमधुना येन भविष्यति पुरंप्रति ।। ५१ ॥ अहो मनोहरा
एते प्रासादा गोपुरान्विताः । अहो वातायना रम्याश्चित्तमात्रैव मे स्थितं ॥ ५१ ॥ ध्रुवन्निति कुमारोऽथ
DDI DID DEADERED TOR DEE
॥ ३७॥

·1-
ol
चरित्रं
回三国ECTED
पश्चाग्रीवं पुनः पुनः । पश्यन्नावासमानीतस्तेन पुंसा कथंचन ॥ ५२ ॥ युग्मं ॥ दध्यो कुमार औत्सुक्या-
दही मम समर्थता । आत्मानमपि यत्तस्याः प्रकाशयितुमक्षमः ॥ ५३॥ तया पृष्टो न शक्तोऽहं अपि दातुं
तधोत्तरं । अहो कलासु नेपुण्यमहो विदग्धता मम ॥ ५४ ॥ अत्रागतोऽपि नाहं चेन्मिलिष्यामि तया सह
। आवयोस्तत्कथं मेलः पश्चात्तापः सदा मम ॥ ५५ ॥ तत्संजाताधुना रात्रिस्तिमिरेण विजृमितं । ततो
यावजनोऽप्येष प्रयाणप्रगुणो भवेत् ॥ ५६ ।। प्रच्छन्नस्तावदेकाकी तत्र गच्छामि संप्रति । तस्या विरह-
खिन्नाया मिलित्वा तं ब्रवीम्यहं । ५७ ॥ युग्मं ॥ध्यात्वेति प्रगुणीभृय निःसृत्यालक्षितो निशि । कुमारी
भवनाधस्तात्कुमारः प्राप सत्वरं ॥ ५८ ॥ प्राकारं तं समुलंध्य विद्युत्क्षेपानुकारिणा । किरणेनाविशद्वेगा-
प्रथमा सोधभूमिकां ॥ ५९ ॥
वसंत्या तत्र कनकवत्या राजन्यभार्यया । अपरिच्छदयादर्शि कुमारः प्राविशन्निशि ॥ ६० ॥ धैर्येण
कलितोऽपूर्यों दिव्यरूपः क एप ना । कथं चात्र प्रविष्टोऽयं द्वारपालेषु सत्स्वपि ॥ ६१ ॥ तन्ननं खेचरः
कोऽपि नरः सत्वाधिकोऽथवा । प्रयोजनेन केनापि हृष्टचित्तः समेत्ययं ॥३२॥ ध्यायंतीति कुमारस्य दिव्य-
रूपेण मोहिता। नरेंद्रवल्लभा वक्तुं प्रारेभे तं प्रतीति सा ।। ६३ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ भो भो नरोत्तमाग.
बसाय
॥ ३८ ॥

·चरितं Im च्छ त्वमास्थात्रासने वरे । मां मानय च निःशंकं मम पूरय वांछितं ॥ ६४ ॥ कुमारश्चिंतयामास किमेपा राजवल्लभा । राजस्वसाथ किं नूनं राज्ञी वेयं विचार्यते ॥ ३५ ॥ यद्यात्मा मुच्यते स्वैरं प्रविष्टैः स्थान ईदृशि । नारीभिर्मुह्यते ब्रह्मवतं स्वस्य च खंड्यते ॥ ६६ ॥ तदा समोहित कार्य साध्यते नोत्तमैनरैः । इति निश्चित्य हृदये कुमारस्तामभापत ॥ ६७ ॥ योग्यं मलयसुंदर्या लात्वाहं किंचिदागतः । तद् ब्रूहि सत्वरं राज्ञः सा कन्या कुत्र तिष्टति ॥ ६८ ॥ पश्चाद्भणियसि त्वं यत्करिष्येऽहं तदेव हि । इत्युक्ते दर्शितो मार्ग ऊर्ध्वभूमेस्तया ततः ॥ ६९ ॥ ऊर्ध्वभूमि समारूढे कुमारे सा नृपप्रिया । अनुगम्य स्थिता द्वारे प्रच्छन्ना शृण्वती वचः ॥७॥ ययो यावत्कुमारः स कुमारीवासवेश्मनि । तावद्ददर्श तां वाला विन्यस्तास्यां करांबुजे ॥ ७१ ॥ तत्रैवास- H नआसीनां पश्यंती तां दिशं मुहुः । एकाग्रमानसां किंचिट्यायंती श्यामलाननां ॥ ७२ ॥ युग्मं ॥ कुमा- रेण ततः प्रोक्त-मितः पश्य मृगेक्षणे । सोऽहं पुरोऽत्र तिष्टामि निःस्मृत्य हृदयात्तव ॥ ७३ ॥ निशम्य बलितत्रीवं सुधासममिदं वचः। तं दृष्ट्वा सा ह्रिया जज्ञे हसंती द्रागधोमुखी ॥ ७४ ॥ कुमारेणोदितं चित्त-सर्वस्वं मे त्वयार्पितं । श्लोकयुग्मेन यत्पृष्टं मत्स्वरूपं च तत् श्रुणु ॥ ७५ ।। पृथ्वीस्थानपुरे रम्ये M

·.
-
AMBER
चरित्रं
सूरपालनरेशितुः । देवीपद्मावतीजातः पुतो नाम्ना महाबलः ॥ ७६ ॥ देशस्य दर्शनायात्र परिवारसम-
|न्वितः । सर्वामलकलावास आगतोऽहं वरानने ॥७७ ॥ युग्मं ॥ इमामाश्चर्यसंपूर्णी नगरीमवलोकयन् ।
तव प्रासादमुलेऽत्र प्रदेशे यावदागमं ॥७८॥ तावत्तव ममाप्येष संजातो दृष्टिमेलकः । दर्शयन् कमपि
स्नेहं मिथो जन्मांतरोद्भवं ॥ ७९ ॥ अतःपरं च यजातं तदत्र प्रकटं तव । प्रविश्य संकटेऽप्यत्र मिलि-
तोऽस्मि तवाधुना ॥ ८ ॥ तदहं यामि येनाशु प्रयाणं संभविष्यति । परिवारजनः सबों मुक्तः सजीभ-
वन्मया ॥ ८१ ॥ सोचे सुभग गंतव्यं न त्वया स्थेयमत्र तु । तवाऽदर्शनतो येना-हं प्राणान् धर्तुम-
क्षमा ॥ ८२ ॥ यदि यास्यसि त्यक्वा मा-मवज्ञायातिनिष्ठुरः । त्वया सुभग दातव्य-स्तम्मे प्राणजला-
जलिः ॥ ८३ ॥ तत्प्रसोदात्र तिष्ट त्वं संपूरय ममेप्सितं । यावत्पश्याम्यहं त्वां मे तावत्सुभग निर्वृतिः
॥ ८४ ॥ अन्यच्चाहमिहातिथ्यं किं करोमि कुमार ते । एकं तावन्मया तुभ्य-माजन्मात्मा समर्पितः॥
॥ ८५॥ लक्ष्मीपुंजमिमं हारं गृहाण त्वं द्वितीयकं । जल्पंतीति निचिक्षेप हारं कंठेऽस्य सा निजं ॥८६॥
उवाच च मया हार-मिपादेप गले तव । प्रक्षिप्ता वरमाला. तद् गंधवोंद्वामातनु ॥ ८७॥ त्वया सा-
ईमहं पदा-दागमिष्यामि सुंदर । वियोगजनितं दुःखं माभुत्कर्हिचिदावयोः ॥ ८८ ॥ कुमारेण ततः
॥ ४० ॥

·चरित्र
प्रोचे युक्तमुक्तं त्वयाखिलं । स्वकीयचित्तसंकल्पः साधु साधु निवेदितः ॥ ८९ ॥ परंतु जनप्रत्यक्षं पितृभ्या-
मिह दीयते । यावत्कन्या कुलीनानां तावद्वोढुं न सांप्रतं ॥ ९० ॥ मास्म ताम्यः शुभे त्वं त-न्मा भूश्चो.
त्सुकमानसा । तिष्ट निर्वृतचित्तात्र सुखेन कतिवासरान् ॥ ९१ ॥ बुद्धिं तथा तथा धास्ये यतिष्येऽहं तथा
तथा । यथा दत्तां पितृभ्यां त्वां परिणेष्याम्यहं ननु ॥ ९२ ॥ विशालाक्षि प्रतिज्ञेषा मया चक्रे पुरस्तव ।
सुप्रसन्नाधुना भूत्वा त्वं मां विसृज सुंदरि ॥ ९३ ॥ तया कनकवत्या तु प्रच्छन्नं द्वारभुस्थया । तयोर्य-
तिकरः सम्य-गेप दृष्टः श्रुतोऽपि च ॥ ९४ ॥ क्रुद्धा साऽचिंतयन्ननं कोऽप्येष विप्रतार्य मां । कृतसंके-
तको वीरः कुमारीपार्श्वमभ्यगात् ॥ ९५ ॥
द्वारं पिधाय सहसा तया दत्तं च तालकं । ददतो तालकं दृष्टा सा ताभ्यां च दुराशया ॥ ९६ ॥
कुमार्योक्तमियं मातुः सपती जननो मम । नाम्ना कनकवत्यत्र सोधाधोभुवि वासिनी ॥ ९७ ।। एतया छ-
नया द्वारे स्थितया व्यतिकरः श्रुतः। वीक्षितश्चावयोः सों दत्तं तेनेति तालकं ॥ ९८ ॥ तदेपा कुपिता
किंचि-दन) चालयिष्यति । न ज्ञाता हा मयाप्येपा सपत्नी मातुरागता ॥ ९९ ॥ कुमारः स्माह कामार्थ
-मागच्छन् प्रार्थितोऽनया । किंतु कूटोत्तरं कृत्वा-ऽहमायातोऽत्र सुंदरि ॥ १०॥ मम पृष्टे विलग्नेयं नूनं
回回回回回回回回回回回回回回回回回
॥४१॥

·॥
हेरितुमागता । अन्मद्वयतिकरं दृष्ट्वा जाता कोपपरा ध्रुवं ॥१॥ जल्पंतावित्यभूतां तो यावत्तावन्यवेदयत् ।
गरया कनकवत्येत-सविशेष क्षमापतेः ॥ २ ॥ राजा समाययो तत्र ततो रोपारुणेक्षणः । हत हतेति
जल्पन्निः सुभटेवेष्टितो भृशं ॥ ३ ॥ कांदिशीका जगादाथ राजकन्या विमूढधीः । भविष्यसि कथं त्वं हा
कुमार प्रवराकृते ॥ ४ ॥ धिक् पापां विषकन्यां मां या जाता क्षयकारिणी। पुण्यप्राग्भारलभ्यस्य पुरत्नस्य
तवाधुना ॥ ५॥ मा भेस्त्वमपि मा ध्यासी-रनिष्ठं किंचनापि मे । इति जल्पन वधम्मिला-रकुमारो गु-
टिकामधात् ॥ ६॥ गुटिकायाः प्रभावेण प्रक्षिप्ताया मुखांतरे । रूपं चंपकमालाया दृष्टाया राजलन्निधो
॥ ७ ॥ कृत्वा कुमार आसीनः कुमार्याः सन्निधो क्षणात् । तथाभूतं तमालोक्य कुमारी च विसिस्मये
॥८॥ युग्मं ॥
भक्त्वा तालकमुद्घाट्य द्वारं यावत्समीक्षितं । दृष्टा मातृयुता ताव-द्राज्ञा मलयसुंदरी ॥९॥ राज्ञा
कनकवत्यास्या-ऽभिमुखं वीक्ष्य भापितं । प्रिये पश्य स्वयं ताव-स्वया किं कथितं मम ॥ १०॥ यावदै-
क्षत मध्ये सा कुमारी मातृसंयुतां । तावद्विलोक्य वेगेन विलक्षवदनाऽभवत् ।। ११ ॥ स्मयमानः कुमारो:
ऽथ जगादागच्छ हे स्वप्तः । राजा किं कुपितः कस्मै कि मह्यमपि तद्वद ॥ १२ ॥ जल्पंतीमिति चंपक-
॥ ४२ ॥

·HISHEDHIREALE मालामालोक्य ते जनाः। आक्रोशंतिस्म सर्वेऽपि तामेव नृपवल्लमां ॥ १३॥ ततः कनकवत्याख्य-द्वारो चरित्रं दत्तोऽनया प्रभो । इहागताय कस्मैचि-द्वीरायाऽतः स ईक्ष्यतां ॥ १४ ॥ श्रुत्वा कनकवत्यास्त-द्वाक्यं भूपतिसूनुना । स तथोल्लालितो हारो यथा दृष्टोऽखिलेर्जनेः ।। १५ ।। ततो व्यावृत्य ते सर्वे स्वं स्वं स्थानं ययुः क्षणात् । दध्यौ कनकवत्येवं सविपादा स्वचेतसि ॥१६॥ क्व गतः स कथं जातः कुमारो यो मयेक्षितः । किं मे हताशमनसः संजातः कोऽपि विभ्रमः ॥ १७ ॥ हाहाऽहं निंदिता सर्वे-विख्याता कूटभापिणी । तदेतस्याः कुमार्या मे लघुताभवदीदृशी ॥ १८ ॥ वैरिणी. वाथ सेयं वै नूनं मलयसुंदरी । गच्छंति भाषमाणापि ममोद्वेगं करोत्यलं ॥ १९ ॥ कदा कथं महानथें पतिष्यत्ति मरिष्यति । कदा चैपेति कनक-वत्यस्थाचिंतयंत्यलं ॥ २० ॥ मुखादाकृष्य गुटिकां कृत्वा रूपं निजं ततः । कुमारः माह तन्वंगि गुटिकावैभवं ह्यदः ॥ २१ ॥ तिष्टतोऽत्र पुनः किंचिद्विरूपं मे भविष्यति । द्रुतं तद्याम्यहं त्वं तु तिष्टेः स्वस्थात्र सुंदरि ॥ २२ ॥ आवयोरनुकूलोऽस्ति विधिः संप्रति वेम्यहं । संयोगो दुर्लभो यस्मा-देपोऽभूदवितर्कितः ॥ २३ ॥ करिष्यति स एवेदं कार्या चिंता त्वया न | हि | श्लोकोऽयं सर्वदा ध्येय-श्चित्तस्वास्थ्यविधायकः ॥२४॥ विधत्ते यद्विधिस्तत्स्या-न्न स्याद् हृदयचिं. Lal] ||४३॥ D

·चरित्रं
तितं । एवमेवोत्सुकं चित्त-मुपायांश्चितयेहहून् ॥ २५ ॥
टकोत्कीर्ण इव श्लोको लग्नस्तस्या अयं हृदि । स्वं शिरो धुन्वती तस्थौ तत एपा मृगेक्षणा ॥२६॥
शिवास्ते संतु पंथानः कुमारेत्युक्तिपूर्वकं । पश्यंत्यां दीर्घया दृष्ट्या कुमार्यामनिमेयया ॥ २७ ॥ ततो नि:-
मृत्य केनापि न ज्ञातः स महाबलः । यथायातस्तथा यातः स्वजनानां च संगतः ॥ २८ ॥ युग्मं ॥
चितयन् परिणेतुं तां स उपायाननेकशः । पृथ्वीस्थानपुरं प्राप-दविलंबप्रयाणकैः ।। २९ ।। प्रणम्य च.
रणो हार-~-मर्पयामास तं पितुः । मृपोत्तरं च चक्रे स कुमारः सारविक्रमः ॥ ३० ॥ चंद्रावतीशपुत्रेण
संतुष्टेनेप सोहदात् । लक्ष्मीपुजाभिधानो मे हारः सारः समर्पितः ॥ ३१ ॥ राजा जगाद हे वत्सा-
| तुच्छा कापि कला तव । मैत्री यदीदृशी जज्ञे तेन स्तोकदिनैरपि ॥ ३२ ॥ प्रशंसन्निति तं पुत्रं तं हार
दिव्यमादरात् । पद्मावत्यै कुमारस्य जनन्यै व्यतरन्नृपः ॥ ३३ ॥ प्रशंसंती निजं पुत्रं देव्यपि हृष्टमा.
नसा । निजकंटे निचिक्षेप तं हारं कांतिभासुरं ॥ ३४ ।। कुमारोऽथ निजे चित्ते दध्यावेवं दिवानिशं ।
पितृदत्ता कथं कन्यां परिणेष्यामि तामहं ॥ ३५ ॥ सुदुर्वहा पुरस्तस्याः कृता संधा मया तदा । निर्वाह्या
कथमेपा तु रहस्य कस्य कथ्यते ॥ ३६ ॥
॥४४॥

·मिलान
चरित्रं
FEL
A
इति चिंतापरे तत्र समागादतपूरुषः । तंद्रावतीनरेंद्रेण प्रेपितः प्रीतिशालिना ॥ ३७ ॥ प्रणम्य
भूपति दूतः प्रतीहारनिवेदितः । कार्य निवेदयामास क्षेमवार्तापुरस्सरं ॥६८॥ अस्माकं खामिनो वीर-ध-
वलस्यास्ति भूपतेः । कुमारी मारभार्याभा नाम्ना मलयसुंदरी ॥ ३९ ॥ प्रारब्धे देव भूपेन तन्निमित्तं स्वयं-
घरे । सर्वत्र प्रहिता दूता आह्वातुं नृपनंदनान् ॥ ४० ॥ युष्मत्पाबें त्वहं देव प्रेषितोऽस्मन्महीभुजा । म.
हावलं कुमारं तमाह्वातुं रूपदर्पकं ॥ ४१ ॥ अथास्ति ज्येष्टमासस्य कृष्णपैकादशी तिथिः । आगामिन्यां।
चतुर्दश्यां भवितैप स्वयंवरः ॥ ४२ ॥ प्रेपितस्य ममाभुवन् वासरा बहवः परं । मंदीभृतोतरालेऽहं विलंव-
स्तेन हेतुना ॥ १३ ॥ अतः प्रसीद देवाशु कुमारं प्रेपयाधुना । विलंवः सहते नैव यतो लग्नं समोपगं ।
॥ ४४ ॥ हृष्टचित्तस्ततो राजा सर्व स्वीकृत्य तद्वचः । वस्त्रादिभिश्च सत्कृत्य दूतं प्रेषितवान् पुनः ॥ ४५ ॥
कुमारोऽपि सभासीनः सर्वमाकर्ण्य तद्वचः । प्रभोदपूर्णहृदय-चिंतयामासिवानिति ॥ १६ ॥ मया स्वकी-
यचिते च याख्यातं जातमेव तत् । इतः क्षुधासमुल्लास इतः स्थालेऽपतत्सिता ॥४७॥ सामर्थेनापि
चार्थेन यत्कार्य संशये स्थितं । तदहो दैवयोगेन मुष्टिमध्ये समागतं ॥४८॥ चिंताभारः कियानेप मूला-
ज्झटिति निष्टितः। प्रणप्टो दुःखसंचारः पूर्ण तोपेण मानसं ॥ ४९ ॥
--
।
Oolol
॥ ४५ ॥

·चरित्रं
जावयानTELETEIFE
सिद्धं विंशोपकान कार्यं यावदेकोनविंशतिं । कटरे पुण्यमाहात्म्य-मनुकूलो ध्रुवं विधिः ॥ ५० ॥
तातादेशेन गत्वाहं परिणेष्यामि तत्र तां । कृतार्थश्च भविष्यामि कुमारानवमन्य तान् ॥ ५१ ।। इति ह-
पोकुले तस्मिन् कुमारे प्रक्षिपन दृशं । राजा जंगाद हे वत्स गच्छ त्वं द्राक् स्वयंवरं ।। ५२ ।। निश्यथैव
प्रयाहि त्वं रयोदामबलान्वितः । मान्योऽस्माकं यतो बीर-धवलोऽसी महान्नृपः ॥ ५३ ॥ संयोज्याथ
करो शोष कुमारो नामयनिज । उवाचेति प्रमाणं मे तातादेशः प्रमोदकृत् ॥ ५४॥ सज्जीभवति सैन्येऽथ
गमनाय नृपाज्ञया । राज्ञोचे वत्स तं हारं गृहाणं सह सुंदरं ।। ५५॥ कुमारेण ततोऽभाणि न जाने तात
कारणं । अलक्षः कोऽपि निद्राण-मुपद्रवति मां निशि ॥ ५६ ।। कदाचिद्धरते वस्त्रं शस्त्रं चाभरणं तथा ।
कदाचिद्रोद्रशब्देन सोऽट्टहासं च मुंचति ॥ ५७ ॥ लक्ष्मीपुंजो मया हारो गृहीतो मातृकंठतः। सुप्तस्याद्य
हुतस्तेन रजन्यां मम पार्श्वतः ।। ५८ ।। ज्ञात्वा तं तु गतं हारं देवो दुःखं तथाकरोत् । यथाहं मातृदुःखेन
भृशं चिंताकुलोऽभव ॥ ५९ ॥
प्रतिज्ञाथ कृतास्तीति देव देव्याः पुरो मया ॥ पंचाहांतर्न चेद्धारं ददेऽग्निं साधये तदा ।। ६०॥
देव्यापि भणितं देव तं हारं न लभे यदि । मर्तव्यं तन्मया नूनं संदेहो नात्र विद्यते ॥ ६१ ॥ अदृश्यः
बERSEENED
।
॥ ४६॥

·चरित्रं कोऽपि भूतोऽयं घटते वाथ राक्षसः । जन्मांतरस्य वैरी मे प्रचंडः परमेश्वरः । ६२ ।। एक दो तीन वा यामान यावदद्य ततो निशि । स्थास्यामि प्रहरे तस्य ताताहमसिना युतः॥ ६३ ॥ यद्यद्यैष्यति दुष्टः स तं विजित्य तदा ततः । सर्वं लात्वा च तं हारं पुनर्मातुः समर्प्य च ॥ ६४ ॥ पश्चात्पश्चिमयामिन्यां करि- प्यामि प्रयाणकं । इत्युक्त्वा विरते पुत्रे पित्रोक्तमेवमस्तु भोः ॥ ६५ ॥ युग्मं ॥ अथो निशि निजावासे स्वयं कृत्वा स दीपकं । द्वारं दत्वा गृहीत्वासि दीपच्छायांतरे स्थितः॥ ६६ ॥ निशीथसमये याव-प्रसुते ऽखिलनागरे । वातायनाध्वना तत्र तावदेकः करोऽविशत् ॥ ६७ ॥ भ्रमंतं तं करं दृष्ट्वा कुमारोऽचिंतयद् हृदि । अहो चित्रं विना देहं यदेको दृश्यते करः ॥ ६८ ॥ तदेवेदं किमप्यत्र विधत्ते यदुपद्रवं । चिराद् दृष्टं कलं सर्व-मधुना तु भविष्यति ॥ ६९ ॥ कंकणप्रमुखैर्यश्च भूपितो भूरिभूषणैः । नूनं संभाव्यते नार्या-स्तदयं सरलः करः ॥ ७० ॥ तन्नूनं रमणों कापि भविष्यत्यत्र संस्थिता । देवमायावशान्नति परं मे दृष्टिगोचरं ।। ७१ । असिघातेन चेदेनं देिऽहं देवताकरं । यास्यत्येपा ततो घात-हतापि न चटि- प्यति ॥ ७२ ।। ध्यात्वेति सहसोत्प्लुत्य तमारुह्य करं क्षणात् । उभाभ्यां निजपाणिभ्यां दृढं जग्राह रा. ( जसुः ॥ ७३ ॥ ततो निःसृत्य भवना-देगायोम्न्युद्ययो करः । तत्र स्थितः कुमारोऽपि सर्ववीरशिरोमणिः FRES ॥४७॥ न ·चरित्र F- निSEEIRITESHEETHEIREEEEEEबालाना ॥७४ ॥ कुमारे निर्भये तत्र व्योममार्गेण गच्छति । चकंपे स करः कामं वातोद्भूत इव ध्वजः ॥७५॥ करेणाच्छोटितोऽप्येष गाढं चके करग्रहं । निर्विष्णः स ततो हस्तः समुत्प्लुत्य निपत्य च.॥ ७६ ॥ इतश्च प्रकटीभृतां पुरो दृष्ट्वा सुरांगनां । कुमारश्चिंतयामास सैवैपा कापि देवता ॥ ७७॥ तदेषा मां रुपा कापि गहरे क्षेप्स्यति ध्रुवं । इति मत्वा कुमारो द्वाग् वज्रमुष्ट्या जघान तां ॥७८ ॥ आरटंती ततो दीन-वदना करुणस्वरं । मुहुर्मुहुर्वदंतीति मुंच मुंच कृपां कुरु ॥ ७९ ॥ मुक्ता करात्कुमारेण कारु- ण्यादाशु सा सुरी । तथा नष्टा यथा तस्या यांत्या मागोंऽपि नेक्षितः॥ ८०॥ युग्मं ।। निराधारः कुमा- रोऽथ पपात सहसांवरात् । फलभारातिनम्रस्य चुतवृक्षस्य मूर्द्धनि ॥ ८१ ।। अनुभूय क्षणं मूछौं मीलि. ताक्षो नृपात्मजः । वनवातेन शीतेन पुनः प्राप स चेतनां ॥ ८२ ॥ सहकारलताधार—पातादल्पव्यथा- न्वितः । कुमारश्चिंतयामास प्रदेशेऽहं व हाऽपतं ।। ८३ ॥ शून्ये वसति वा शेले वृक्षाग्रे भूतलेऽथवा । पस्पशेति धिया रात्रि-तमःस्तोमे करेण सः ॥ ८४ ॥ शिखरं चूतवृक्षस्य ज्ञात्वा पकफलान्वितं । शाखा भारक्षमा नेपा हृदीति तेन चिंतितं ।। ८५॥ क्षणेनोत्तीर्य शिखरा-न्मूलस्कंधमुपागतः । कुमारश्चिंत- यामास निशामध्ये निशातधीः ॥ ८६ ॥ बावनगजनजाEिE EDIT ॥४८॥ .

·चरिनं
गाव
DEDEO
अहो कथमवस्थां का संप्राप्तोऽपहृतस्तया । काहं संप्रति तं हारं कथं वक्ष्यामि लोचनैः ॥ ८७ ॥
प्रतिज्ञा पूरयिष्यामि कथमंबापुरः कृतां । असंप्राप्ते पुनर्हारे हा माता जीविता कथं ॥ ८८ ॥ देवीमृतेः
कथं तातः प्राणान् धत्तुं सहिष्यते । तन्मे संप्रति वंशस्य संहारः समुपस्थितः ॥ ८९ ॥ इति ध्यायंस्तरु-
स्कंधे तस्थो यावन्नृपात्मजः । तावच्छुश्राव मूलेऽस्य गाढं भृघर्पणारवं ॥ ९० ॥ सावधानदृशाऽपश्य-
| स्कुमारो मूलसन्मुख | आगच्छंतमजगर-मर्द्धग्रस्तांगिनं गुरुं ॥ ९१ ॥ कुमारश्चिंतयामास स्कंधेनास्फा-
|लनेच्छया । क्रूरः कवलितप्राणी जीवः कोऽपि समेत्ययं ॥ ९२ ॥ दीयते चेदजगर-ग्रस्तस्यैतस्य देहिनः
। जीवितं तन्ममाप्यत्रा-गमनं सफलं भवेत् ॥ ९३ ॥ उत्ततार तरुस्कंधा-दवलंब्याथ साहसं । करुणा-
पूर्णहृदयः प्रच्छन्नो निभृतक्रमः ॥ ९४ ॥ यावत्सोऽजगरो वेष्टं समं मुलेन दास्यति । कुमारस्तत्पुरस्ताव
-स्थानमास्थाय संस्थितः ॥ ९५ ।। दक्षत्वेन ततस्तस्य गृहीत्वौष्टयुगं समं । कराभ्यां पाटितं तेन
तन्मुखं जीर्णवस्त्रवत् ॥ ९६ ॥ तन्मुखात्पतिता चैका युवती मंदवेतना । जल्पंतीति कुमारः स शरणं मे
महाबलः ॥ ९७ ॥ दृष्ट्वा तामात्मनो नाम गृह्यमाणं तया स्त्रिया । श्रुत्वा च विस्मितश्चित्ते कुमारोऽति-
शयेन सः ॥ ९८ ॥ मुक्त्वाथाजगरस्याऽस्य हस्ताभ्यामुभये दले । पश्यन्नासन्न एतस्याः सोऽपश्यन्मुख-
॥ १९ ॥

·चरितं a पंकजं ॥ ९९ ॥ ततो मलयसुंदर्याः सदृक्षां वीक्ष्य तां वशां । चमत्कृतः स चिक्षेप वातं वस्त्रेण शीतलं ६०० ॥ मूर्छापरवशा बाला सा तं श्लोकमचीकथत् । कुमारेण ततोऽज्ञायि सैपा मलयसुंदरी ॥१॥ आदरेण ततस्तस्या देहसंवाहनापरे । कुमारे स्वस्थताभाजो दृष्टिरुन्मिलिताऽचिरात् ॥ २॥ कुमारः माह मुंचाशु निद्रामुद्रां मृगेक्षणे । गृहाण स्फुट चैतन्यं ममातिव्याकुलं मनः ॥ ३ ॥ उन्मील्य नयने सम्यगु. स्थिता सा नृपात्मजा । वपुःसंवाहनासक्तं वीक्षांचके नृपात्मजं ॥ ४ ॥ वपुः संवृत्य पश्यंती बाला तं स्नि- ग्धया दशा । उवाच जीविताहं तु कथं मे तेऽपि संगमः ॥ ५॥ कुमारः माह तन्वंगि प्रत्यासन्नापगाजले। प्रक्षालय वपुस्ताव-जंबालाविलमात्मनः ॥६॥ पश्चादावां गदिष्यावो वृत्तांतं तं निजं निजं । इत्युत्थाप्य कुमारी सा नीता तेन नदीतदं ॥७॥ वपुः प्रक्षाल्य पीत्वा च जलं व्यावृत्य तावुभौ । उपविष्टो पुनः स्वस्थो तस्यैवाम्रतरोस्तले ॥ ८॥ ततो मलयसुंदर्या पृष्टः संतुष्टचेतसा । कुमारेणाखिलोऽभाणि स्व- तांतोऽतिचिलकृत ॥ ९॥ चमत्कारकरं श्रुत्वा वृत्तांतं तस्य विस्मिता । कुमारी कंपयामास स्वं मुर्बानं पुनः पुनः ॥ १० ॥ क्षिपंती स्नेहलां इंष्टिं कुमारे सा जगो पुनः । अनुभूतमहो कष्टं त्वया सुंदर कीदृशं ॥ ११ ॥ कुमारः माह तन्वंगि स्वार्ती ब्रूहि मूलतः। उदरेऽजगरस्यास्य कथं त्वं पतिता किल ॥१२॥ OMREME ·चरित्रं UQEEDED. RRESTEEL तादृशं सौधमारुढा रक्ष्यमाणा महाभटेः । अनेन त्वमिहानीता मिलित्वा पाप्मना कथं ॥ १३ ॥ सा ज. गाद प्रवेशं न जानाम्यजगरोदरे । अन्यत्सर्वं शृणु त्वं मे भूत्वा वज्रसमोऽधुना ॥ १४ ॥ इतश्चाकर्ण- यामास कुमारो मर्त्यसंचरं । चित्ते च चिंतयामास रजन्यां कश्चरेदिह ॥ १५ ॥ चौरश्चेद् यतकारो वा भवेजारोऽथ घातकृत् । तन्नारीसन्निधो कत्तै शक्यतेऽस्य न किंचन ॥ १६ ॥ भविष्यत्यथवा कोऽपि कुमा- र्याः पूर्वसंस्तुतः। स इमां वीक्ष्य मत्पाव करिष्यत्यसमंजसं ॥ १७ ॥ ध्यात्वेति गुटिका केशपादादाकृष्य लोलया । संघृण्यानरसेनास्याश्चित्रं भालेऽकरोदसौ ॥ १८ ॥ तत्प्रभावेण पुंरूपां दृष्ट्वा तामवदच्च सः । मन्निष्टयुतेन न स्पृष्टं यावच्चित्रमिदं तव ॥ १९ ॥ तावत्स्वाभाविक रूपं भविष्यति न ते क्वचित् । चके रूपपरावर्त आगच्छदुष्टशंकया ॥ २० ॥ यतो न ज्ञायते सम्यग् रजन्यास्तिमिरे सति | चौरो वान्यतरः कोऽप्यागच्छत्युन्मार्ग एव हि ॥ २१ ॥ इहागच्छत्वसावेक एवावां द्वौ जनो पुनः । पश्यत्वाशु विलक्षो वा यातु स्थानं यथेप्सितं ॥ २२ ।। यावन्न ज्ञायते सम्यक् पर्यंतोऽस्य कथंचन । स्थातव्यं तावदावाभ्यां मौनेनात्रैव सुंदरि ॥ २३ ॥ मा का. पीस्त्वं भयस्यापि लेशं लोलेक्षणे हृदि । वारयिष्यामि गच्छंतमपि वातं तवोपरि ॥ २४ ॥ एवं संस्थाप्य 2472 ·चरित्र तां वाला कुमारी यावदेक्षत । तावदेकामपश्यत्स्त्रीमागच्छंती द्रुतं दुतं ॥ २५ ॥ ततोऽभाणि कुमारेण खरेण मृदुना शुभे । कासि त्वमसहाया कि कंपः किं तव वर्मणि ॥ २६ ॥ किं चास्ति भूप्रदेशेऽत्र नगरं किं नृपश्च कः । आवां वैदेशिको विद्वो न किंचिदुपिताविह ॥ २७ ॥ आश्वासिताथ मधुरालापेना- नेन सा क्शा । तयोः कुमारयोर्जातविश्वासैवमभाषत: २८ ॥ हे क्षत्रियकुमारौ यत्पृष्टं तच्छृणुतं युवां । सेषां गोलानदी नाम्ना तटे यस्याः स्थिती युवां ।। २९ ॥ इतश्चंद्रावतीनाम समीपेऽस्ति महापुरी । श्री- वीरधवलो राजा राज्यं तस्य करोति च ॥ ३० ॥ कुमारश्चिंतयामास चित्रं चित्रमहो महत् । निपतन् निपतन् स्थाने क्वाहं निपतितोऽधुना ॥ ३१ ॥ तातेन प्रेपितो यत्र तदेव मम वांछितं । मया तन्मक्षु संप्राप्तमहो पुण्यस्य वैभवं ॥ ३२ ॥ कुमार्या मिलितश्चाहं गतथापि यमानने । मयंपा जीविता चाहो अनुकूलो विधिर्मम ॥ ३३ ॥ कुमारः माह किं भद्रे वभ्वास्य महीभुजः । वभापे साथ तस्यासीत्कन्या मलयसुंदरी ॥ ३४ ॥ प्रारब्धी मंडपस्तस्या राज्ञा धर्यः स्वयंवरः । सर्वत्र प्रहिता दूता आह्वातुं राजनंद- नान् ॥ ३५ ॥अतो दिनात्तृतीयेऽहि चतुर्दश्यां स्वयंवरः । राज्ञा हृप्टेन सर्वापि सामग्री प्रगुणीकृता ॥३६॥ इतश्चास्त्यत्र तन्मातुः सपत्नी कनकावती । तस्या मलयसुंदर्या द्वितीया जननीति सा ॥ ३७॥ LEVELE नितिनजिजामानिGिE MAP PERHITEL ॥ ५२ ।। -thandnikl-- ·चरित्र SERDZ236ES130332 तस्याः कनकवल्यास्तु सोमाख्याहं महल्लिका । स्थानं सर्वरहस्यानां सर्वकार्यविधायिका ॥३८॥ सदा कन- कवत्येपा वहंती द्वेपमुत्कटं । तस्याश्छिद्राणि पश्यंती कुमार्यास्तस्थुपी रुपा ॥ ३९ ॥ ऊचेऽथ नरनेपथ्यधा- रिया राजकन्यया । प्रद्वेपस्य निमित्तं किं गण्यते तत्र सुंदरि ॥ ४० ॥ कुमारोऽवक् सपत्नीनां तज्जातानां च सर्वदा । वैरं स्यादथ सा स्माह भविष्यति किमप्यदः ॥ ४१ ॥ एतावंति दिनान्यस्याः पश्यंत्याश्छिद्र. संतति । तया निर्गमितानीह दुष्टया क्लिष्टचित्तया ॥ ४२ ॥ अतिक्रांतनिशायां तु तस्थुष्यां मयि सन्निधी 1 तस्याः कंठेऽपतद्वारो लक्ष्मीपुंजाभिधः कुतः ॥ ४३ ॥ तद्वचोऽमृतवत् श्रुत्वा कुमार इव जीवितः । पुन- जगाद हारः स पतितः स्थानकात्कुतः ॥ ४४ ॥ सा माहाकाशताऽकस्मात्पतितः किंतु वीक्षितः । अस्माभिः कोऽपि नाकाशे न च दिक्षु विदिक्ष्वपि ॥ ४५ ॥ कुमारोऽचिंतयत्तस्या व्यतर्याः पार्श्वतोऽपतत् । अथ स्नेहेन केनापि तस्याः कंठे विमोचि वै ॥४६॥ इयत्कालमभूयस्य न शुद्धिः क्वापि केनचित् । एवंविधे महाकप्टे यदर्थं पतितोऽस्म्यहं ॥४७॥ यस्य स्व- माधिगम्यस्य लाभाशापि न चाभवत् । प्रवृत्तिस्तस्य हारस्य लब्धाहो पुण्यतोऽधुना ॥४८॥ तन्नूनं पूर- यिष्यामि प्रतिज्ञां तां कृतां निजां । जीविष्यति कुलं सर्वमंवा हृष्टा भविष्यति ॥ ४९ ॥ लब्ध्वा कनक- REFia ।। ५३ ॥

·चरित्रं वत्या EEHE TEEEEETE तं किं किं सुंदरि निर्मितं । कुत्र गतश्च हारः स लक्ष्मीपुंजो मनोरमः ॥ ५० ॥ सोमा स्माह तया देव्या दृष्टयाऽभाणि मांप्रति । अहो अपूर्वमाचर्य हले त्वं पश्य पश्य भोः ॥ ५१ ॥ पतितो यदिहस्थाने निःसंचारे शरीरिणां । कुतोऽप्यागत्य कंठे मे कुमार्या हार एप सः ॥ ५२ ॥ पश्य सर्वत्र कोऽप्यत्र वत्से तिष्ठति कुत्रचित् । इत्युक्ते कोऽपि पश्यंत्या मया दृष्टस्तयापि न ॥ ५३ ।। क्षणं ध्यात्वा महाकूटं किमप्यू- चेऽहमेतया । कथनीयो न कस्यापि हारलाभस्त्वयैप तु ॥ ५४ ॥ हारं संगोप्य भूपस्य पार्थे सागान्मया सह । याचित्वैकांतमेवं च पृथ्वीपालं व्यजिज्ञपत् ॥ ५५ ॥ पृथ्वीस्थानपुरे खामिन् सूरपालोऽस्ति भूपतिः ।। महावलकुमारश्च तस्य रूपकलानिधिः ॥ ५६ ॥ अत्र प्रच्छन्नमायाति तस्यैकं मानुपं सदा । पार्श्व मल- यसुंदर्या वल्लभाया अतीव नः ॥ ५७ ॥ लक्ष्मीपुंजो महाहारः स्वामिस्तेन जनेन सह । कुमार्या प्रेषितः सोऽय कुमारस्यास्य हेतवे ॥ ५८ ॥ संदिष्टं च तथा तस्मै कुमाराय स्वया पुरे । एतव्यं वलयुक्तेन स्व. यंवरमिपाद द्रुतं ॥ ५९ ॥ अन्येऽपि वहवो भूपा मिलिष्यति तवात्र ते । मत्संकेतादिदं राज्यं गृह्णीया उद- हेच मां ॥ ६॥ कुमारी सरला देव तेनैवं विप्रतारिता । राज्यलुब्धेन धूर्तेन गर्वितेन निजीजसा ॥६१॥ तत्किमपि मृगाक्षीणां चित्ते तुच्छधियामिह । स्वामिन्मधुरवाणीनां प्रस्फुरत्यसमंजसं ॥ ६२ ॥ यत्प्रभावेण | METHEREED ।। ५४ ॥

·चरितं LISHEREER HOME भर्तारं भ्रातरं पितरं तथा । पातयंति महाऽनर्थजाले ता हतबुदयः ॥ ६३ ॥ अनथोंऽयं मया देव भवि- प्यन् कथितस्तव । हृदये रोचते यच्च कर्त्तव्यं तत्वयाधुना ॥ २४ ॥ यदि न प्रत्ययोस्त्यत्र विषये तव मा. नसे । याचस्व तं महाहारं सुतां मलयसुंदरीं ॥६५॥ इत्यनेकमृपावाक्यैवैरिण्या पूर्वजन्मनः । तथा प्रकोपयांचक्रे तया राजातिदुष्टया ॥६६॥ यथा रोपां- धलो जातो विसृज्यावां नरेश्वरः । देवी चंपकमालां तामेकांते समजूबत् ॥ ६७ ॥ सर्वं निवेदितं तस्याः सापि रोपारुणा जगो । न चेदास्यति तं हारं पुत्री सत्यं तदाखिलं ॥ ६८. नृपेणाकारिता तत्र तं हारं याचिता सती । प्राक संभ्रांता ततो भीता कुमारी मौनमाथिता ॥ ६९ ॥ पश्चात्संकल्प्य सा चित्ते ददा- वेचं भृपोत्तरं । मत्पार्धात्तात केनापि स हारोऽपहृतो ननु ॥ ७० ॥ कुपितेन ततो राज्ञा जगदे सा पुरो ब्रज । हा पापेऽपसरावासे मा मुखं दर्शयात्मनः ॥ ७१ ।। जननीसहितं तातं दृष्ट्वा सा कुपितं भृशं । ततो व्यावृत्य वेगेन संप्राप्ता निजमंदिरं ॥ ७२ ॥ अप्रियं स्निग्धपित्रोः किं कृतमज्ञातया मया। न स्मरामि हहा किंचिद्भविष्यामि कथं कथं ॥ ७३ ॥ हारे हृतेऽपि कथिते परस्मिन्नपि नेदृशः । पित्रोर्भवति मे कोपोऽपरं नामि किंचन ।। ७४ ॥ IPE DEIREMES ·चरित्रं 1. EL इत्यादि चिंतयंती सा स्मरत्यागोऽपि. मूलतः । कुमारी दुःखिता तस्थौ वित्थायाननपंकजा ॥ ७५ ॥ नृपेणोचे स्फुटं देवि कुमार्या दुष्टचित्तया । लक्ष्मीपुंजाभिधो हारः कुमाराय समर्पितः ॥ ७६ ॥ ततः कन- #कवत्या यत्कथितं तन्मृपा न हि । मारयिष्यति मामेपा तैर्दुर्मिलिता धनैः ॥ ७७ ॥ एपा दुष्टावयोरि- टाऽतीन स्वप्राणतोऽपि हि । संजाता वैरिणी कापि किं तु पुत्रीमिपादियं ॥ ७८ ॥ जीवयत्यनुरक्ता स्त्री विरक्ता मारयत्यपि । मित्रं करोत्यमित्रं द्रागमित्रं मित्रमीयॆया ॥ ७९ ॥ ततो यावदियं दुष्टैन संगच्छेत वैरिभिः । तावत्सुखेन हन्येत विनष्टांगुलिवप्रिये ॥ ८०॥ गमयित्वा त्रियामां तामतिकृच्छ्रेण भूभुजा । एवं प्रभातवेलायामादिष्टो दंडपाशिकः ।। ८१ ॥ रे रे मम सुताप्येपा पापा मलयसुंदरी । हंतव्याशु त्वया लावा पृष्टव्यं न पुनः पुनः ॥ ८२॥ ज्ञात्वा व्यतिकरं चेमं समागत्याशु बुद्धिमान् । सुबुद्धिसचियो रोपाहुण्प्रेक्ष्यं भूपमब्रवीत् ।। ८६ ॥ देवेदं किं त्वयारब्धं दारुणं ह्यसमंजसं । इदानी किं भवेत्पुत्री न सा मलयसुंदरी ॥ ८४ ॥ क स स्नेहो गतः किं वापरावं कन्ययानया । कार्य सर्वमपि स्वामिन् कर्तुमालोच्य युज्यते ॥ ८५ ॥ विचारवर्जितं कार्य क्रियमाणं न सुंदरं । पश्चात्तापो भवेत्पश्चात्त कोऽपि म्रियते यतः ॥ ८६ ॥ राजा कनकवत्युक्तं सर्व-

·चरिनं
HERO
माख्याय तत्ततः । तथा संबोधितो मंत्री यथा तुष्णीं भयादभृत् ॥ ८७ ॥ राजादेशेन गत्वाथ तलारक्षो
जनान्वितः। कन्यासीधस्थितां कन्यामनवीन्मंदवागिति ॥ ८८॥ आदिदेश वधं राजा कुमारि कुपितस्तव
। आदेशं देहि मे हंतुं हतकर्मा करोमि किं ॥ ८९ ॥ सुदीनवदनाऽश्रांतपतहाप्पा जलार्दिता । किंकर्तव्य-
तया मुढा जगादेवं नृपांगजा ॥९०॥ अहो किमपि भूपस्य ज्ञायते कोपकारणं । स स्माहाहं न जानामि
परमार्थ नृपात्मजे ॥ ९१ ॥ दध्यो सा मानसे हा हा कोपो निष्कारणो मयि । तात जाने ततो भावी प.
श्चात्तापो महांस्तव ॥ ९२ ॥ अयं केन विसंवादः कृतस्तेऽकारणारिणा । तवाऽविचारकारित्वमियत्कालम:
नि भन्न हि ॥ ९३ ॥ निःसीमस्ते गतः कुत्रापत्यस्नेहः स तादृशः । अदर्शनेन मे येनानिष्टशंको क्षणादभूः
E९४ ॥ अंब चंपकमोलेऽहं ताहक्स्नेहेन लालिता । युक्तायुक्तं तथा सर्वं ज्ञापिता हितया त्वया ॥ ९५ ॥
कथं त्वमपि संजाता पाषाणकठिनाधुना । कथमेको न सोढोऽयमपराधः कृतो यदि ॥ ९६ ॥ असमस्ने-
हयुक्तोऽपि बांधवो मलयाह्वयः । न कथं कथयत्येत्य वृत्तांतममुमादितः ॥ ९७ ॥
अहो ममोपरि स्नेहः सर्वेषां मूलतोऽत्रुटत् । सर्वे वक्षःकठोरास्तु जाता दोपेण केनचित् ॥ २८ ॥
नूनं पुण्यानि मे मुलादपि छिन्नानि संप्रति । स्नेहलोऽपि यतो जातो जनोऽयं वैरिसन्निभः ॥ ९९ ॥ ततो
.
नविparatoनिवाD
॥ ५७ ॥

·中国冶 चरित्रं - m इत्यादि चिंतयंती सा स्मरत्यागोऽपि मूलतः । कुमारी दुःखिता तस्थौ विस्थायाननपंकजा ॥७५॥ नृपेणोचे स्फुटं देवि कुमार्या दुष्टचित्तया । लक्ष्मीपुंजाभिधो हारः कुमाराय समर्पितः ॥ ७६ ॥ ततः कन- कवत्या यत्कथितं तन्मृपा न हि । मारयिष्यति मामेपा तैर्दुष्टैर्मिलिता धनैः ॥ ७७ ॥ एपा दुष्टावयोरि- टाऽतीव स्वप्राणतोऽपि हि । संजाता वैरिणी कापि किं तु पुत्रीमिपादियं ॥ ७८ ॥ जीवयत्यनुरक्ता स्त्री विरक्ता मारयत्यपि । मित्रं करोत्यमिन्नं द्रागमित्रं मित्रमीयॆया ॥ ७९ ॥ ततो यावदियं दुष्टैन संगच्छेत वैरिभिः । तावत्सुखेन हन्येत विनष्टांगुलिवत्प्रिये ॥८॥गमयित्वा त्रियामां तामतिकृच्छ्रेण भूभुजा । एवं प्रभातवेलायामादिष्टो दंडपाशिकः ।। ८१ ॥ रे रे मम सुताप्येषा पापा मलयसुंदरी । हंतव्याशु त्वया लावा पृष्टव्यं न पुनः पुनः ॥ ८२ ॥ ज्ञात्वा व्यतिकरं चेमं समागत्याशु बुद्धिमान् । सुबुद्धिसचियो रोपाटुष्प्रेक्ष्यं भूपमब्रवीत् ॥ ८६ ॥ देवेदं किं त्वयारब्धं दारुणं बसमंजसं । इदानी किं भवेत्पुत्री न सा मलयसुंदरी ॥ ८४ ॥ क स स्नेहो गतः किं वापरावं कन्ययानया । कार्य सर्वमपि स्वामिन् कर्तुमालोच्य युज्यते ।। ८५ ॥ विचारवर्जितं कार्य क्रियमाणं न सुंदरं । पश्चात्तापो भवेत्पश्चात्त कोऽपि म्रियते यतः ॥ ८६ ॥ राजा कनकायुक्तं सर्व- DDDDDDDDDDDD ·चरित्रं माझ्याय तत्ततः । तथा संबोधितो मंत्री यथा तुष्णी भयादमृत् ॥ ८७ ॥ राजादेशेन गत्वाथ तलारक्षो जनान्वितः । कन्यासीधस्थितां कन्यामनवीन्मंदवागिति ॥ ८८ ।। आदिदेश वधं राजा कुमारि कुपितस्तव ।। आदेशं देहि मे हंतुं हतकर्मा करोमि किं ॥ ८९ ॥ सुदीनवदनाऽश्रांतपतहाप्पा जलार्दिता । किंकर्तव्य- तया मुढा जगादेवं नृपांगजा ॥९०॥ अहो किमपि भूपस्य ज्ञायते कोपकारणं । स स्माहाहं न जानामि परमार्थ नृपात्मजे ॥ २१ ॥ दध्यो सा मानसे हा हा कोपो निष्कारणो मयि । तात जाने ततो भावी प. श्रात्तापो महास्तव ॥ ९२ ॥ अयं केन विसंवादः कृतस्तेऽकारणारिणा । तवाऽविचारकारित्वमियत्कालम: बन्न हि ॥ ९३ ॥ निःसीमस्ते गतः कुत्रापत्यस्नेहः स तादृशः । अदर्शनेन मे येनानिष्टशंको क्षणादभूः | ॥ ९४ ॥ अब चंपकमोलेऽहं ताहनेहेन लालिता । युक्तायुक्तं तथा सर्वं ज्ञापिता हितया त्वया ॥ ९५॥ कथं त्वमपि संजाता पापाणकठिनाधुना । कथमेको न सोढोऽयमपराधः कृतो यदि ॥ ९६ ॥ असमस्ने- हयुक्तोऽपि वांधवो मलयाह्वयः । न कथं कथयत्येत्य वृत्तांतममुमादितः ॥ ९७ ।। अहो ममोपरि स्नेहः सर्वेषां मूलतोऽत्रुटत् । सर्वे वक्षःकठोरास्तु जाता दोपेण केनचित् ॥ ९८ ॥ नूनं पुण्यानि मे मुलादपि छिन्नानि संप्रति । स्नेहलोऽपि यतो जातो जनोऽयं वैरिसन्निभः ॥ ९९ ॥ ततो ॥ ५७।।

·देवि स्फुटाहाय विवरं भूमि देहि मे । गत्वा रसातलं येन निर्वृताशु भवाम्यहं ॥ ७०० ॥ खियमानेति चरित्रं सा दध्यो तातं विज्ञपयाम्यहं । एकशो भवतात्पश्चाद्भाव्यं यत्कर्मणा मम ॥ १॥ आकार्याथ द्रुतं वेगवती कार्य निवेद्य च ॥ तया प्रस्थापिता राज्ञः पान्थें विज्ञापनाकृते ॥ २ ॥ गत्वा वेगवती वेगात्प्रजापालं व्य- जिज्ञपत् । स्वामिन् विज्ञपयत्येवं त्वां सा मलयसुंदरी ॥३॥ अपराधोऽत्र युष्माकं पादपंकेरुहां कृतः । पुत्रीमिपेण वैरिण्या मया यः कोऽपि पापया ॥ ४ ॥ तं ब्रूहि म्रियमाणाया मम स्यायेन निर्वृतिः । प्रसद्य नाथ मे देहि यथेच्छ मरणं तथा ॥ ५॥ अन्यच्चाह यदि स्वामि संगच्छेऽहं तदेकशः । पित्रोः पादान्नम- स्यामि दुर्लभानधुना स्वयं ।। ६ ॥ नो चेदंत्यनमस्कारो वाच्यस्तातस्य मे स्वया । अंबायाः कनकवतीसं- युक्तायाश्च सांप्रतं ॥ ७॥ राजा जगाद कृत्वाऽपि कार्याण्यनुचितानि वै । पृच्छत्येषापराधं तु कुमारो मम पार्श्वतः॥ ८॥ अहो गुढो ह्यभिप्रायो योषितां कपटान्यहो । अहो मधुरवाक्यानि परप्रत्यायनान्यहो ॥९॥ एतस्याः किं प्रणा- | मेन सुधाभाया वचोभरेः । हृदये विपतुल्यायाः कुमार्याः कूटताजुपः ॥ १०॥ ततोऽस्माकं मुखं नैव दर्श- नीयमिहानया । यथेष्टं चास्तु मरणं तलारक्षे समीपगे ॥ ११ ॥ वतो वेगवती स्माह प्रसरच्छोकसंकुला॥ ५८ ।।

·O
चरित्रं
dिeoajpur
1-12
दक्षिणस्यां दिशि स्वामिन् गोलानद्या शुभे तटे ॥ १२ ॥ पातालमुलनामास्ति सुगंभीरोधकूपकः
दत्वा झंपां कुमारी सा तत्र स्वं साधयिष्यति ॥ १३ ॥ युग्मं ॥ इत्युक्त्वा सा वेगवती रुदती वाष्पपूर्ण.
दृक् । कथयामास वेगेन गत्वा राजसुतापुरः ॥१४॥राजांगजापि कठिनं मनः कृत्वा स्वकर्मणः । ददती ।
दोपमालंव्य साहसं धीरिमान्विता ॥ १५ ॥ ध्यायंती हृदये पंचपरमेष्टिनमस्क्रियां । प्रचचालांधकूपं तं
कृत्वा मनसि साहसं ॥ १६ ॥ युग्मं ।
गच्छंती पादचारेण वेष्टिता राजपूरुपैः । साऽपतत्पुनरुत्तस्यो प्रास्खलच्च पदे पदे ॥ १७ ॥ हा कुमारि
किमम्माकं हृदयं न स्फुठेदिह । उड्डीयंते न किं प्राणा दुःखदग्धाः स्थिताः किमु ॥१८॥ हा हा ते मधु-
रालापाः क्व सन्मानमपि क तत् । क्व मियो मंत्रितं तच्च जल्पतीति सखीजने ॥ १९ ॥ स्वामिन्येषा त-
वावस्था किमस्माकं बभूव न । जीवंतः किं करिष्यामो निर्नाथाश्चाधुना वयं ॥ २० ॥ त्वां विना दुःखिता
वाढं स्थास्यामः स्थानकांतरे । जल्पंतोति मुहुः कर्मकरलोके च गच्छति ॥ २१ ॥ हा हा महानराधीश
त्वयाऽस्थाने कृता रुपः । अपराधेऽपि किं हंत खमपत्यं निहन्यते ॥ २२ ॥ यथेष चिंतितोऽनर्थस्त्वया नाथ
विचक्षण । कथं तदेष आरब्धः स्वयंवरणमंडपः ॥ २३ ॥ कन्योद्वाहोत्सुकानां तु प्राप्तानामिह भूभुजां ।
Didicin EGLODI
॥ ५९॥

·चरित्रं । सर्वेषां सांप्रतं तेषां हा दास्यसि किमुत्तरं ॥ २४ ॥ हा हा चंपकमाले त्वं माताऽस्यास्तत्कथं चलात । राजा न वारितो दुष्टाध्यवसायादपि त्वया ॥ २५॥ हा हा सुमानुपीरत्नशून्यं सर्वमभूजगत् । एतावतां गुणानां. च क आवासो भविष्यति ॥ २६ ॥ विलपत्येवमत्यर्थं विज्ञपय्य नृपं वहु । विलक्षीभूय मिलिते समंतान- गरीजने ॥ २७ ॥ राजांगजा विदारितचरणा कंटकादिभिः। क्षरद्रक्तांधकूपस्य तस्य कंठं समासदत ॥ २८ ॥ एकादशभिः कुलकं ॥ महाबलकुमारः स सूरपालस्य नंदनः । सांप्रतं शरणं मेऽस्तु जल्पंतोति पुनः पुनः ॥ २९ ॥ हाहा. रवेषु लोकानामुत्थितेषु समंततः । अंधकूपे ददी वाला झंपां शंपाभ्रमप्रदा ॥ ३०॥ युग्मं ।। ततो वाष्प- जले सिंचन भुवं निदश्च भूपनि । उपालंभं ददो दुष्टदेवस्य निखिलो जनः ॥ ३१ ॥ जगाम दुःखी व्या. नृत्य स्वं स्वं स्थानं निशागमे । गत्वा भूमीपतेः सर्वं कथितं राजपूयैः ॥ ३२ ॥ युग्मं ।। सकुटुंवोऽथ भू- पालो मुदितोऽचिंतयत्तदा । निहता सुष्टु सा दुष्टा जातं क्षेमं कुलस्य मे ॥३३॥ स्वयंवराहूतभूमीभृतां सांप्र; तमित्यहं । ज्ञापयामि मृता रोगवशान्मलय सुंदरी ॥३॥ आगंतव्यं न युष्माभिरत्र कार्येऽधुना ततः। किंतु पृ. च्छामि कनकवतीमप्युपकारिणी ॥ ३५ ॥ ततो यावद्ययो राजा सुबुद्धिसचिवान्वितः । तस्या वासगृह नजमिनformal जन 11 ६०॥

·ग- चरित्रं ॥ SOTEHSITORai तावद् द्वारं दत्तं ददर्श सः ॥ ३६ ॥ कुंचिकाविवरेणाथ यावदेवक्षत भूपतिः । दीपोद्योतेन कनकवतीं तावयलोकत ॥ ३७ ॥ तां कृतो. टशृंगारां प्रमोदेन करस्थितेः । जल्पंतीमिति हारस्य लक्ष्मीपुंजस्य सन्मुखं ॥ ३८॥ युग्मं । हहो हार- वर त्वं मे हस्ते पुण्यचिरागतः । सर्व तव प्रसादेन वांछितं साधितं मया ॥ ३९ ॥ त्वामत्र गोपयित्वा तु कोपयित्वा नराधिपं । मयाद्य घातिता कन्या सा जन्मांतरवैरिणी ॥ ४०॥ ततचिंतामणिकल्प हार त्वं मम दुर्लभः । अतः प्रभृति राजेव प्रसन्नो भव सर्वदा ।। ४१ ॥ तत् श्रुत्वा हारमालोक्य दुःखातों भूपतिर्जगो । हा हा पापे त्वया कूटं विधाय छलितोऽस्म्यहं ॥ ४२ ॥ पुत्रीपार्धात्स्वयं हारं गृहीत्वा कथितं मम । महावलकुमाराय हारः प्रादायि कन्यया ।। ४३ ॥ सकुटुंबस्त्वया दक्षः पापेऽहं विप्रतारितः। निर्दो- पा धातिता पुत्री जीवितं मम संहृतं ॥ ४४ ॥ हाहा दुष्टेऽपराद्धं किं मम पुत्र्याऽनया तव | इयत्कालं न दूनं यत् कीटिकामात्रमप्यहो ॥४५॥ द्वाभ्यामपि कराभ्यां द्वौ कपाटो ताडयन् दृढं । पूत्कुर्वन्नुच्चकैरे हा वंचितोऽस्मीति च ब्रुवन् ॥ ४६ ॥ प्राप मूर्छामतुच्छां स भूपालो दुःखविह्वलः । सर्वोऽपि मिलितो लोकः सहसा सर्वतोऽपि च ॥ ४७ ॥ युग्मं ॥ ।। ६१ ।।

·चरित्रं
.
सुसंभ्रांतो जनो यावत् हा हा किं किमिति बुवन् । शीतलैजलवातायेरुपचारपरोऽभवत् ॥ ४८ ॥
तावद्याक्षमार्गेण तया मरणभीतया । देव्या कनकवल्या द्राक् दत्ता झंपा मयापि च ॥ ४९ ॥ अहं
मत्स्वामिनी चापि कापि शुन्यगृहे स्थिते । अन्योऽन्यं लोकसंलापान् श्रुतवत्याविति क्षणं ॥ ५० ॥ राजा
कथमपि प्राप्य चेतन्यं पूञ्चकार सः । ततश्पकमालापि तत्रायाता भयाकुला ॥ ५१ ॥ सा पप्रच्छ कि:
मेतझो अस्माकं प्राणपातनं । मुंचन्नश्शूण्यथो मंत्री सुबुद्धिः स्फुटमभ्यधात् .॥ ५२ ॥ कूटं कनकवत्यास्त- नि
यथा दृष्टं श्रुतं यथा । तथा मंत्रिमुखात् श्रुत्वा स शोकभरादिता ॥ ५३ ।। देवी चंपकमालाथ कंठमा-
लव्य भूपतेः । महावेदनयाकांता पूञ्चकार गुरुस्वरं ॥ ५४ ॥ युग्मं ॥ ततः कथंचित्संबोध्य भणितो तो
च मंत्रिणा विलोकयतमयापि कूपे तत्र कुमारिकां ॥ ५५ ॥ लभ्यते यदि जीवंती क्षिप्तापि प्राणसंशये
कुमारी सा ततोऽस्माकं पुण्यलेशोऽपि वियते ॥ ५६ ॥ तत्कालं स ततो गत्वा नृपस्तत्रांधकूपके । मध्ये
निक्षिप्य पुरुषान् वीक्षयामास तां सुतां ।। ५७ ॥ पश्यद्भिरपि तैस्तत्रांधकूपेऽतिभयानके । ददृशे कापि
नो तस्याः कुमार्याश्चिह्नमप्यहो ॥ ५८ ।। हताशोऽथ स्फुरत्कोपो विलक्षवदनो नृपः । प्रासादं पुनरागत्य
मत्स्वामिन्या गृहं ययौ ।। ५९ ॥ उद्घाट्याथ गृहद्वारमदृष्ट्वांतश्च तां नृपः । जाज्वल्यमानकोपाग्निर्यक्तुमेवं
बान
॥ ६२ ॥

·14 चरित्रं M pol प्रचक्रमे || ६० ॥ नष्टा सा वैरिणी कुत्र रे रे पश्यत पश्यत । तस्याः पदं निरीक्षध्वं गता वातायनेन किं ॥ ६१ ॥ अथ सर्वस्वमेतस्या छंटितं राजपुरुषैः । राजादेशेन चाग्राहि परिवारजनोऽखिलः ।। ६२ ॥ निर्दोपायास्तनूजाया निग्रहेणानुमुर्छितः । पश्चात्तापेन भूपालः साढे चंपकमालया ॥६३ ॥ जीविष्यति लियामायाः पश्चाद्यामयुगं यदि । प्रातश्चिताप्रवेशेन मरिष्यति तदा ध्रुवं ॥ ६४ ॥ पंचदशभिरर्थकुलकं ॥ आवां दृष्टुं विलोक्याथ भ्रमतो राजपूरुषान् । ऊचे कनकवत्याहमेवमातंकयुक्तया ॥ ६५ ।। न सुंद- बारमिदं तावदेकनावामुभे अपि । यत्स्यिते यदि केनापि ज्ञाते वद्धे तदा ध्रुवं ।। ६६ ॥ इत्युक्त्वा सारमा- दाय लक्ष्मीपुंजादिकं निजं | वेश्यायाः स्वस्निग्धसख्याः सा मगधाया गृहं गता ॥६७ ॥ अहमेकाकिनी तत्र स्थाने तु स्थातुमक्षमा । कांदिशिका विनिःसृत्य वेगेनात्र समागता ॥ ६८ ॥ यन्मे पृष्ठं कुमारौ भो युवाभ्यां भयकारणं । तन्मया कथितं सर्वमपि दुःखीवपूर्णया ॥ ६९ ॥ कुमारोऽथावदद्दुष्टयोपितां चरि- तान्यहो । विनाशितं सुदुष्प्रापं कन्यारत्नं कथं तया ॥ ७० ॥ जीवितव्यस्य संदेहे स्थापितोऽपि नरेश्वरः कृताः प्रजाश्च निर्माथा इदं राज्यं च कंपितं ॥ ७१ ॥ आत्मनः सर्वनाशश्च देशत्यागश्च निर्मितः । अ. कीर्तिद्धिता लोके तुच्छा धीयोंपितामहो ॥ ७२ ॥ सोमा स्त्री सावदत्तावद्विभातैषा विभावरी । तदेश्यति॥६३ ॥ womaa MERODEO MFTEEEEEETरता

·चरित्रं
मागास
ANIMATHAमाला
कुनोऽप्यत्र कोऽपि भूपालपुरुषः ॥ ७३ ॥ गच्छाम्यहं पुरः कापि जल्पंतीति चचाल सा । कुमारी तो च
पश्यंती प्रसन्नस्निग्धया दृशा ॥ ७४ ॥ कुमारोऽथ कुमारी तां प्रत्युवाचावयोस्तया । तदिने क्रुद्धयायैव वैर-
मेवं विशोधितं ॥ ७५॥ अस्याः कनकवत्यास्तु दास्या एवेति मूलतः । ज्ञातः सर्वोऽपि वृत्तांतस्तावको
राजनंदने ॥ ७६ ॥ अहो स्वल्पेन कालेन भुक्तं दुःखं त्वया महत् । ईदृग्दुःखैन यद्भिन्नमहो ते हृदयं दृढं
॥ ७७ ॥ अंधकूपस्य मध्ये त्वं निपातगतचेतना । नूनमेतेन गलिताऽजगरेण दुरात्मना ॥ ७८ ॥ कूपो-
ऽपि सोऽत्र कुत्रापि प्रत्यासन्नो भविष्यति । तस्मात्केनापि मार्गेणाऽजगरोऽयं विनिःसृतः ॥ ७९ ॥ :
आम्रस्कंधेन संश्लेषं दातुमेषोऽत्र चागतः । कराभ्यां च मया धृत्वा निर्विलंवं विदारितः ॥ ८॥
अस्य मध्यात्कुमारो त्वं पतिता मिलिता च मे । पुण्यैरतर्कितो जात आवयोरेष संगमः ॥ ८१ ॥ दृष्ट्वा
साजगरं भिन्नदेहं कंपसमन्विता । भणिता भूपपुत्रेण कार्या शंका न हि त्वया ॥ ८२॥ आवां यत्संगता-
देवमोहग्दुःखादितावपि । तन्नूनमनुकूलोऽयं आवयोभगवान् विधिः ॥ ८३ ।। ततस्तौ द्वावपि श्लोकं तं
पठंती पुनः पुनः । गत्वा गोलानदीतीरे चक्रतुर्मुखधावनं ॥ ८४ ॥ तस्यैवाम्रतरोः पक्वफलान्यास्वाय
सावुभौ । नदीतीरे स्थितं भट्टारिकायाभवनं गतो ॥ ८५ ॥ अद्राष्टां तत्र तो काष्टफालीयुग्मं यदंतरा।
जवान मनि नियमन
॥ ६४॥

·॥ देवी चंपकमाला सा तदा लब्धा महीभुजा ॥ ८६ ॥ तदंतः शुपिरं दृष्ट्वा शिरः कंपयता भृशं । महावलेन चरित्र किमपि विचिंत्य हृदि भाषितं ।। ८७ ॥ इदानीं त्रीणि कार्याणि कर्त्तव्यानि मया शुभे । तावदेकं कुटुंवं ते वातव्यं मरणोद्यतं ॥ ८८ ॥ द्वितीयं तु त्वमुद्वाह्या पितृदत्ता मया ननु । तृतीयं हारदानेन देयं मात्रे तु जीवितं ॥ ८९ ॥ लक्ष्मीपुंजे गते हारे पद्मावत्याः पुरो यका । स्वयं कृता प्रतिज्ञा सा पूरणीया मया खलु ॥ ९॥ तद्गच्छ त्वं पुरस्यांतर्मगधागणिकागृहे । अनेनेव नृरूपेण गंतव्यं दिवसात्यये ॥ २१ ॥ सा कनकवती तत्र दृष्टव्या हारसंयुता । वर्तितव्यं तथा तत्र हारश्चटति मे यथा ॥ ९२ । गत्वाहं तु नृपं पामि प्रविशंतं चितानले । केनापि धीप्रयोगेण देवीयुक्तं सुदुःखितं ॥ ९३ ॥ देहि मह्यं कुमारि त्वं व मुद्रारत्नमिदं निजं । मुद्राचौर इति ज्ञात्वाऽन्यथा त्वं रुत्स्यसे भटैः ॥ ९४ ॥ नामांकितं तदादाय मुद्रा. रत्नं कचेपु सः । क्षिप्त्वा चाह त्वया भद्रे भ्रमणीयमलक्ष्यया ॥ ९५॥ अद्य रात्रिः सममापि वेश्यावासे प्रयास्यति । पश्यत्याः कनकवतीं हारं तं च कुमारि ते ॥ १६ ॥ गमयित्वा दिन पश्चात्सायं पुनरिहैव हि । आगंतव्यं त्वया येनावयोर्भवति संगमः ॥ ९७ ॥ यतो विधाय कार्याणि चिंतितानि यथा यथा । कल्ये सायं समेष्येऽहमपि भट्टारिकायहे ॥ २८ ॥ कुमारकथितं चित्ते धृत्वा सा प्रस्थिता ततः। चंद्राव- ६५ ॥

·4- नरिनं । नीपुरीमध्यं प्राप पुंरुपधारिणी ॥९९॥ विचिंत्यागामिकार्याणि यथाकार्याणि चेतसि । पश्चान्महाबलोऽप्येष प्रतस्थे नगरीप्रति ॥ ८२० ॥ अनान्ये बहवो भूपा मिलिप्यति ससेवकाः । एकस्य पांधतुल्यस्य प्रवेशोऽपि कथं मम ॥१॥ तत- स्तथा मया कार्य यथा भुपेषु सत्स्वपि । दत्ते कन्यामिमां मह्यं पिताऽसाविति चिंतयन् ॥ २॥ कृतनेमि- त्तिकाऽकल्पो यावत्कतिपदान्यगात् । वृक्षमुले गजं वद्धं तावदेक्षत भूपभूः ॥ ३ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ नि- गाल्यमानमालोक्य पुरीपं तस्य दंतिनः । तेन पृष्टाः कुमारेण ते जना इत्यचीकथन् ॥४॥ अत्रागतेन भूपस्य पुत्रेण जस्तने दिने । वेष्टितेशुलता कंठादुत्तार्य स्वर्णशृंखलां ॥ ५॥ क्रोडयोल्लालिता हस्तिसमीपे सेयष्टिका । निपतंती करमाहं सुखे क्षिप्ताशु दंतिना ॥६॥राज़ोऽये कथितं मेंठनिष्कासयितुमक्षः । राजादिया वयं तेन गालयामः पुरीषकं ॥७|| कदाप्येकमुभे त्रीणि चत्वार्यपि कदाचन । लभ्यते तस्य खंडानि हस्तिविट् तेन गाल्यते ॥ ८॥ महावलेन तन्मुद्रारत्नमादाय केशतः । प्रच्छन्नं चिक्षिपे तलक- रिणो पासप्लके ।। ९॥ तं घासपूलकं यावजग्रसे स मतंगजः । तावत्तत्र कुमारोऽपि स्थित्वाऽचालीत्त- तोऽप्रतः ॥ १०॥ गच्छताथ कुमारेण दृष्ठो गोलानदीतटे। मिलितः प्रचुरो लोकः कुर्वन् कोलाहलं ॥ ६६ ।। ..

·चरित्रं
IMGESEPSIMILAIEESISE
भृशं ॥ ११ ॥ स दध्यो नूनमेतत्तद्यदथै चलितोऽस्म्यहं । उद्गच्छंती चितावढेधूमलेखा यदीक्ष्यते ॥ १२ ॥
ऊर्ध्वहस्तोऽथ वेगेन स नैमित्तिकवेषभाक् । दधावेऽभिचिताधूमं वदन्नेवं मुहुर्मुहुः ॥ १३ ॥ मुधा मा
साहसं कापीभूपतेऽपत्यवत्सल | नूनं जीवति ते पुत्रीरत्नं मलयसुंदरी ॥ १४ ॥
तस्येदं वचनं श्रुत्वा कर्णयोरमृतोपमं । मुंचन्नभूणि लोकोऽथ दधावे तं नरंप्रति ॥ १५॥ लोको
जगाद शीघं भो आगच्छागच्छ सन्नर । उत्तार्यतां त्रिसंध्यं सजिह्वाया लवणं तव ॥ १६ ॥ जीवंती विद्यते
| क्वापि किं सा भूपालनंदना । दृक्ष्यते किं कदास्माकं नेत्ररेभिर्वदाशु भोः ॥१७॥ ऊचे नैमित्तिकः सोऽपि
जलमानीय भो जनाः। विध्यापयत वेगेन चिताग्निं प्रथमोत्थितं ॥ १८ ॥ विध्यापिते चितावही राजा
देवीसमन्वितः । वाह्याभ्यंतरतापेन संतप्तोऽपि बहिष्कृतः ॥ १९ ॥ नेमित्तिको वभापे च राजन् मा भू-
स्त्वमाकुलः । सा जीवंत्यस्ति कुत्रापि पुत्री मलयसुंदरी ॥ २०॥ निमित्तस्य चलेनाहं जानामि नरनायक।
तस्येत्युक्तिसुधासेकान्निर्वृतो भूपतिर्जगो ॥ २१ ॥ युग्मं ॥ अहो नैमित्तिकेतावान् पुण्यभारोऽस्ति मे न
हि । जीवंती वसुतां येन क्वापि दृक्ष्याम्यहं पुनः ।। २२ ॥ तादृक्षे यदि कूपे सा कृतांतोदरसन्निभे। पति-
तापि मृता नैव न कोऽपि म्रियते ततः ॥ २३ ॥ किंच पश्चान्मया पश्चात्तापसंतप्तचेतसा । अवटे तत्र नो
॥६७॥

·THEENE 1 लभा पहुभापि बिलोकिता ॥ २४ ॥ कुमारी तन्मृता नूनं जग्धा जीवेन केनचित् । अतो ममं सुखेनामों मरणं किन यरुश्य ॥ २५ ॥ नेमित्तिकस्ततः माह शृणु राजन् वचो मम । अयेयं वर्तते कृष्णा द्वादशी. मलिपिकलमा ॥ २६ ॥ अतो दिनानृतीयेऽह्रि गते च प्रहरद्वये । मिलितेपु समग्रेषु लोकेषु क्षितिपेषु च ॥ २७ ॥ आहूतेषु कुमारेषु मंडपेऽत्र स्वयंवरे । यथास्थानोपविष्टेषु पाणिग्रहणवांछया ॥ २८ ॥ कुतोऽपि सहसा ताकमार्या दर्शनं तत्र । वस्त्रालंकारयुक्ताया भविष्यत्यविचिंतितं ॥ २९ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ य. छ सविधातव्यः स्वयंवरणमंडपः । आगच्छंतो नृपा नेव चारणीयाः प्रभो त्वया ॥ ३० ॥ अवार्थे यदि से नेतः संदिग्ध क्षितिवासव । ज्ञानदृष्टयोपलब्धास्तच्छृण्वेतान् प्रत्ययानिह ॥ ३१ ॥ नामांकितं कुमार्या- न्मुद्राररनं कुतोऽपि ते । आगच्छति करे कल्ये सत्यं तन्मम भाषितं ॥ ३२ ॥ तथा चतुर्दशीघरे प्रत्यू नगराहिः । पूर्वप्रतोलिकापावे परीक्षार्थ महोभुजां ॥ ३३ ॥ पहस्तप्रमितं स्तंभ नानावर्णकचित्रितं । कुतोऽपानीय मोक्ष्यति तब गोत्राधिदेवताः ॥ ३४ ॥ युग्मं ॥ स च देव त्वया स्थाप्यः स्वयंवरणमंडपे । साराभि यन कोई तेऽस्ति वेश्मनि ॥३५॥ पूर्वजानां च तचापं कृत्वा नाराचसंयुतं । पूजयित्वा महाभरया स्थाप्यं स्तंभस्य सनिधी ॥ ३६॥ तस्को समारे ·चरित्रं ब स ज्ञेयः कन्यायास्ते वरो ननु ॥ ३७ ॥ स्तंभस्यास्ति पुनस्तस्य विशिष्टः पूजनक्रमः । निमित्तेन मया ज्ञातमिदं सर्वमपि प्रभो ॥ ३८॥ इमानि यदि चिहानि न मिलंति सुतापि न । ततस्तिष्टंति काष्टानि स्वायत्तान्यग्निना समं ॥ ३९ ॥ तस्यैवं वचनं श्रुत्वा जनः सर्वः प्रमोदभार । निमित्तज्ञनरस्येति चक्रे संस्तवनं तदा ॥ ४० ॥ पुण्यैरस्माकमत्र स्वं समायातोऽसि सन्नर । जगतः सकलस्थाप्युपकारोऽद्य त्वया कृतः ॥ ४१ ॥ फणींद्रकूर्मराजाभ्यां वाङ्मात्रेण धृता मही । नूनं सत्पुरुषैर्युष्मादृक्षैः सत्पुरुषोधृता ॥४२॥ अहो सद्ज्ञानलक्ष्मीस्ते परोपकृतिबंधुरा । तत्त्वं नंद चिरं जीव निस्सीमगुणसेवधे ॥४३॥ तस्योपरि जनः सों हपोत्कर्पवशात्तदा । वस्त्राण्युत्तारयामास सर्वाण्याभरणानि च ॥ ४४ ॥ उत्क्षिप्ताभरणो लोकः संयो- (ज्य करकुद्मलो । जगादेति गृहाणेदं प्रसीदास्मासु सन्मते ॥ ४५ ॥ दीयते यदि सर्वस्वं हर्पदानेऽत्र तेs. धुना । तथाप्यस्योपकारस्य पुरः स्वल्पं महामते ॥ ४६॥ तेनोक्तं ननु युष्माकं मया ग्राह्यं न किंचन । यदि रहे ततः कीदृगुपकारो भवेन्मम ॥४७॥ अथाह नृपतिस्तस्य स्तंभस्य पुरुषोत्तम । यः कोऽपि पूजनविधिः स कर्त्तव्यस्त्वयैव हि ॥ १८ ॥ वबंधे शकुनग्रंथिस्तथेति भणता पुनः । पप्रच्छेऽसो पुनर्ज्ञानी राक्षेति मुदितात्मना ॥४९॥ यथैतावत्वया In EEEEEEL O

·चरित्रं
ENGREE
"
Hal
ज्ञानिन् सर्वमेतन्निवेदितं । पुरो अहि तथा को मे परिणेष्यति कन्यकां ॥ ५० ॥ तेनोचे पृथिवीस्थाने
सूरपालस्य नंदनः । महावलकुमारस्ते परिणेष्यति नंदनां ॥ ५१ ॥ अनुरूपतया लोके प्रशंसामुखरे सति
। एकेन वंदिना पेठे तत्र कालनिवेदिना ॥ ५२॥ संत्यक्तपूर्वकाष्टोऽयं दुरालोकः स्वतेजसा । सूरःप्रवर्तते
देव लोकानां त्वमियोपरि ॥ ५३॥ विज्ञप्तो मंत्रिणा राजा प्रसीद परमेश्वर । गम्यते नगरीमध्ये मध्या-
समयोऽभवत् ॥ ५४ ॥ ज्ञानिनाथ समं राजा चचाल स्वगृहंप्रति । प्रसरत्यतुले तुर्यरवे लोकप्रमोदिनिल
॥ ५५ ॥ पोराणां नयनानंदं कुर्वन् शृण्वस्तथाशिषः । ददानो दानमर्थिभ्यो भूपालः प्राप मंदिरं ।। ५६ ॥
प्रथमं ज्ञानिना तेन कारयित्वा ततः स्वयं । स्नानाशनादिकां चके भूपतिः सकलां क्रियां ।। ५७ ॥ ते.
नेव सह राज्ञाथ कुर्वता संकथादिकं । दिनाई गमितं किंचिच्छयानेन निशापि च ॥ ५८ ॥.समादिष्टा-
स्ततः कुंभेर्विष्टागालनकर्मणि । प्रातरागत्य सर्वेऽपि भूपमेवं व्यजिज्ञपन् ॥ ५९ ॥
न.जानीमो वयं किंचिदस्माभिः कुंभिनो मलं । गालयद्भिरिदं लब्धं मुद्रारत्नं प्रभोऽधुना ॥ ६० ॥
तरित्युक्त्वार्पिते हस्ते मुद्रारत्ने नरेश्वरः । सुतानामांकितं दृष्ट्वा तच्छिरोऽकंपयन्मुहुः ॥ ६१ ॥ पश्यत्यभिः ।
मख गज्ञि ज्ञानिना जगदे वचः । ज्ञानदृष्टं कदाप्येतन्नान्यथा भवति प्रभो ॥ ६२ ॥ राजा जगाद दुःखा.
MEDIC DIRECORDEDITIHEDIO
॥ ७० ॥

·चरित्रं
कुमारीपार्श्वतः कथं । मत्तेभस्यास्य जठरे गतमेतन्नरोत्तम ॥ ६३ ।। ज्ञानी जगाद नो सत्यं ज्ञायते देय
किंचन । प्रभावः कुलदेवीनां किंतु संभाव्यतेऽप्ययं ॥ ६४ ॥ प्रत्यये मिलिते तस्मिन् राजा हर्पवशंवदः ।
विशेषात्कारयामास कन्यावीवाहसज्जतां ॥६५॥ विशालः कारितो राज्ञा स्वयंवरणमंडपः। आवासा भूभु-
जां योग्याः सर्वेऽपि प्रगुणीकृताः ॥ ६६ ॥ जनोऽयोचदहो चित्रं वीक्षध्वं कन्यकां बिना । देवेनात्र समारेभे
यद्विवाहमहोत्सवः ॥ ६७ ॥ न भविष्यति चेत्कन्यालाभस्तत्किं गदिष्यति । आयातानामयं राज्ञां लाघवं
भवितास्य तु ॥ ६८ ॥ ते सर्वे मिलिता भूपा विलक्षीभृतचेतसः । क्रुद्धा उत्थापयिष्यंति किमप्यत्रासम-
जसं ॥६९ ॥ इदं युक्तमयुक्तं वाऽधुना न ज्ञायते किल । कायें निष्पद्यमाने तु ज्ञास्यते भविता यथा ॥७॥
| अथ सायं समाजग्मु राजानः सपरिच्छदाः । आवासितानि वासेपु दर्शितेपु पृथक् पृथक् ।। ७१ ।। नैमि-
तिको नृपं प्रोचे मंत्रो मेऽस्त्यद्धसाधितः । न चेदं साधयाम्यद्य ततोऽसो नैव सिध्यति ॥ ७२ ॥ तन्माम-
यतनीमेकां तमिलां विस्तृज प्रभो । नियमेनागमिष्यामि निशांते पुनरप्यहं ॥ ७३ ॥ सोऽनुज्ञातस्ततो
राज्ञा मंत्रसाधनहेतवे । यत्किंचिद्रविणं युज्येत्तद्गृहाणेति जल्पता ॥ ७४ ॥ कियद्व्यमुपादाय नत्वा
तं स विनिर्ययो । राजापि गमयामास तां निशां चिंतया भृशं ॥ ७५ ॥ प्रातरुद्घाट्यमानेषु गोपुरेषु स-
ETHESEREE
॥ ७१ ॥

·चरित्रं १२॥ मंततः। स पुनः प्राणमद्भुपं समागत्य निमित्त वित् ॥ ७६ ।। पृष्ठस्तुष्टेन भूपेन सन्मान्य स पुमानिति । सुखेन मंत्रसंसिद्धिः संजाता तव सत्तम ॥ ७७ ।। स माहाभृत्कियन्माला सिद्धि मंत्रस्य मे नृप । दुःसाध्यस्य कियन्मात्रा भविष्यत्यधुना पुनः ॥७८॥ किंतु स्मरंस्तवादेशं तदैवाहमिहागमं । स्तंभार्चनविधिं कृत्वा पुनर्यास्यामि वेगतः ॥७९॥ अहो परोपका- येप मंत्रं मुक्वार्द्धसाधितं । उक्तायामेव वेलायां मरकायेंण समागतः ॥ ८॥ ईशा एवं जायंते नराः स्वीकृतकारिणः । इति ध्यायन्नृपस्तस्यो यावत्स्वस्थमतिस्तदा ॥ ८१ ॥ स्तंभस्य शुद्धये तावत्प्रेषितो योऽ- | भवत्पुमान् । समागत्य स भृपालं दत्तकर्ण व्यजिज्ञपत् ॥ ८२ ॥ युष्मदादेशतो गत्वा देव गोपुरतो बहिः । यावदीक्षांवभूवाहं तत्समीपमितस्ततः ॥ ८३ ॥ प्रतोलीवामत स्तावदृष्टः प्राकारकोणके । विचित्रचित्र- संयुक्तः स्तंभ एको मया महान् ॥ ८४ ॥ श्रुत्वेति ज्ञानिनं शंखन् सहैवादाय तं नरं । ययौ तत्र मही. पालः स स्तंभो यत्र विद्यते ॥ ८५ ॥ चित्रीयमाणचित्तोऽथ विस्फारितविलोचनः । यावद पोऽपि लोको- ऽपि स्तंभं तं पूजयिष्यति ॥ ८६ ॥ तावन्नैमित्तिकेनोचे स्तंभेऽस्मिन् केनचिन्न हि । लागनीयः करो येन कुप्यति कुलदेवताः ॥ ८७ ॥ आनाय्य ज्ञानिना सर्व ततः पुष्पादिकं स्वयं । पूजाविधिः समारेभेस्तंभ- UITMENDEDIATEL LETE ELINARIES ॥ ७२ ।

·न चरित्र । स्यानेकभंगिभिः ॥ ८८ ॥ उपविश्य पुरस्तस्य कृत्वा पद्मासनं च सः । ध्यानस्थ इव वक्त्रेण चक्रे श्रीकर- H भाषणं ॥ ८९ ॥ कारिते प्रेक्षणे तत्र मिलिते च पुरीजने । साईयामे गतेऽथाह्र आदिष्टास्तेन ये नराः ॥ ९० ॥ शुचीभृता दृढस्कंधाः पुष्पमालालिमालिताः। उत्पाट्य ते महास्तंभं प्रचेलुनगरीप्रति ॥ ९१ ॥ ॥ युग्मं ॥ नरेंद्रे सह लोकेन पादचारेण गच्छति । नाटके क्रियमाणे च बंदिवंदे पठत्यपि ॥ ९२ ॥ नागरैः क्रियमाणेषु मंगलेपु पदे पदे । महेन महता निन्ये स तेः स्तंभः स्वयंवर ॥ ९३ ॥ युग्मं ॥ आनाय्य ज्ञानिना तेन पहस्तप्रमिता शिला । निक्षेपिता भुवो मध्ये वो हस्ती सत्र मंडपे ॥९॥ ऊर्वीकृतो महास्तंभः स तेन ज्ञानिना स्वयं । तस्याः पाश्वेन संयोज्य स्वप्रयोगेण यंत्रितः ॥९५।। त- चापं वजासाराख्यं पश्चिमेन शिलामिमां । तत्र संस्थापितं दुरे नाराचेन समन्वितं ॥ ९६ ॥ सिंहासनानि राज्ञां तां दक्षिणेनोत्तरेण च । संस्थापितानि तेनेह परिवारासनानि च ॥ ९७ ॥ गंधर्वेश्च समारेभे गां- धर्व मधुरस्वरैः । नर्तितं नर्तकोभिश्च तालमानलयानुगं ॥ ९८ ॥ कारयित्वा ततः पूजा स्तंभकोदंडयो- स्तयोः । नृपेण आह्वयामास ज्ञानी सर्वान् महीभुजः ॥ ९९ ॥ आगच्छत्सु महीपेषु पूर्णपार्थेषु सेवकैः । तत्रोपवेश्यमानेषु ज्ञानी वेगेन निर्ययो ॥ ९०० ।। कृत्वा स्वाभाविक रूपं गत्वा गांधर्वसंसदि । नैमित्तिक- 三三三三三三 च न G ल ॥ ७३ ।।

·चरित्रं
पुमानेप आसीनः सर्वमेक्षत ॥१॥ क गतः सोऽभवच्चात्रेत्यादि जल्पन ससंभ्रमः | नृपस्तं वीक्षयामा-
सजनेः कापि स नेक्षितः ॥२॥
जगादाथ नृपः सर्व विधाय निजभापितं । अर्द्धप्रसाधितं मंत्रं साधितुं स गतो ननु॥३॥ नैमि-
तिकवचः सर्व मिलितं नेकमेव तु । महाचलकुमारो यत्कन्यायाः कथितो वरः ॥४॥ केनापि कारणे-
नात्र स न प्राप्तो महोत्सवे । इदं मम सुतारत्नं स कथं परिणेष्यति ॥५॥ शृण्वन्निति कुमारः स हसं-
ध पिहिताननः । चित्ते जगाद सर्व हि निदाने ज्ञास्यते पुनः ॥ ६ ॥ अथ सर्वेषु भूपेषु निविष्टेषु यथा:
क्रमं । श्रुतांधकूपनिक्षेपमुख्यकन्याकथोक्तिषु ॥७॥ यूयं यामिह कन्यां भोः परिणेतुं समागताः । हता
सा तरिकमासीना अन्योऽन्यमितिवादिषु ॥ ८॥ राजादेशेन बंबूचे यूयं सर्वेऽपि भूभुजः । बाह्वोर्बलेन
दुष्प्रेक्ष्या आकर्णयत मदचः ॥ ९॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ वज्रसाराभिधं चापमिदमारोप्य लीलया। एके-
नेव प्रहारेण नाराचस्य दृढोयसा ॥ १० ॥ द्विहस्तमानमेतस्य स्तंभस्यायं निरावृति । आहत्याशु द्विधा
योऽत्र करिष्यति महावलः॥ ११ ॥ परिणेष्यति कन्यां स आविर्भूतां कुतोऽप्यतः । इत्युक्तं कुलदेवीभि-
रस्माकमिह पर्वणि ॥ १२ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥
PIPROMODDEDIDEHIFIERCIFIED
HEREBEDEr
॥७४ ॥

·चरित्र
Difalबाना
想回回EEEEE自动回
अथोत्थाय महोत्साहो बंदिवाक्येन वेगतः । दुर्द्धधनुरालोक्य लाटः पाटवमुजही ॥ १३ ॥ बांदिना
प्रेरितश्चोडो भूपीठे चरणं दधौ । कोदंडोदंडतां वीक्ष्य कालिमान मुखे पुनः ॥ १४ ॥ आददानो धनुर्गोंडो
भारेण निपतन भुवि । जहसे राजलोकेन दत्ततालं परस्परं ॥ १५ ॥ चापमादाय कर्णाटो वाणं तुणे च
मुक्तवान् । तस्थी शरीरसंकोचं दधानोऽयं पुनश्चिरं ॥ १६ ॥ स्थानान्न चलिताः केऽपि केऽपि लक्ष्याच्च्यु.
ता नृपाः । केऽपि जघ्नुः शरैः स्तंभं संरंभेण समन्विताः ॥ १७॥ अभिन्ने तत्र ते स्तंभे लजया भूभुजो
भृशं । आत्मानं बहु निंदतो वीर्याहंकारमत्यजन् ॥ १८॥ राजापि वीरधवलश्चिंतयामास चेतसि । प्रकटा
a नाऽभवत्कन्या जने हास्यं भविष्यति ॥ १९ ॥ चिंताचक्रसमारूढो यावदेवं स भूपतिः । तस्थौ वीणाक-
रस्तावदुपस्तंभं महावलः ॥ २० ॥ स्तंभयित्वा जनं सर्व वीणावाद्येन तत्र सः । ग्रहीत्वा धनुराचख्यो
सत्वं पश्यत मे समे ॥ २१ ॥ मा ग्रहीस्त्वं धनुर्मुच मुंच गांधर्विक द्रुतं । एभिर्भिन्नो न यः स्तंभः स
त्वया भेत्स्यते कथं ॥ २२ ॥
इति लोकनिषेधोक्तीः शपवनारोप्य तद्धनुः । चक्रे टंकारवं लोकश्रुतीर्वधिरयन्नयं ॥ २३ ॥ मुक्त्वा
तत्स्थानकं ज्ञातस्थानमध्यस्थकीलिकां। छिदस्तीक्ष्णेन वाणेन स्तंभं तं हतवानसी ॥ २४ ॥ ऊपर्व विध-
aailam न
॥ ७५ ॥

·चरित्रं
टिते तम्मिन् सुदृढे स्तंभसंपुटे ।'पुण्यमुघटितं वीरधवलस्यास्य भूपतेः ॥ २५ ॥ कर्पूरमिश्रश्रीखंडकस्तूरी- 6
कृतलेपना । दिव्यालंकारवसना तांबूलपूरितानना ॥ २६ ॥ वामेन पाणिना चारुचीटकं दक्षिणेन च ।
वरमालां च तं हारं श्रीपुंजं विभ्रती हृदि ॥ २७ ॥ तन्मध्ये ददृशे राज्ञा कन्या मलयसुंदरी । आनंदपू-
मनसा समकालं जनेन च ॥ २८ ॥ निभिर्विशेषकं ॥ अथाप्रच्छि कुमारी सा नृपेण मुदितात्मना । व-
से कथय काटे त्वं प्रविष्टान कथं कदा ॥ २९ ॥ ततो जगाद सा वाला पश्यंती पितरं हशा । जीविता
यत्प्रसादेन कुलदेव्यो विदंति ताः ॥ ३० ॥ कुमार्यामिति जल्पंत्यामवतार्यावतारगं । वस्त्रायैर्वस्तुभिभूरि-
से लोको राजादिकोऽवदत् ॥ ३१ ॥ कुमारि त्वमिहात्माकं मिलिता स्मरतामिति । दृश्यामो नयनेरेभिः किं
कदापि कुमारिकां ॥ ३२ ॥ उचे चंपकमालाथ जाताहं वैरिणीव ते । स्वया वत्स कथं सोढं दुःखं तत्ता-
दृशं पुनः॥३३॥
राजा जगाद वत्से त्वं निपतंत्यंधकृपके । धृताऽरमत्कुलदेवीभिः स्थापिता चारमसन्निधौ ॥ ३४ ॥
मामृदस्याः कुमार्यास्तु योऽपि सोऽपि वरः किल । इति राजकुमाराणां सत्वस्य कषहेतवे ॥३५॥ मध्ये.
स्तंभं कुमारि स्वां क्षिप्ता शृंगारबंधुरां । वरमालाकरां चारुचंदनादिभिरर्चितां ॥ ३६ ॥ अपहृतेन कन-
MEMOIDDEHIDDDDETERACTIVE
॥ ७६ ॥

·चरि
कवतीपार्थाहलादपि । लक्ष्मीपुजाख्यहारेण कंठक्षिसेन भूपितां ॥ ३७ ॥ एताभिरेव ह्यस्माकमेप स्तंभः
समर्पितः । अधुना कुलदेवीभिः पाणिग्रहणपर्वणि ॥ ३८॥ चतुर्भिः कलापकं ॥ राजाख्यद् ज्ञानिनो ज्ञातं
सर्वमस्तीति संप्रति । स्वप्नेऽप्यागत्य किमपि नोक्तं ताभिरिति ध्रुवं ॥ ३९ ॥ अहो समीहितं सर्वं सिद्धं
संप्रति मामकं । सा च दूरे गता चिंता भाग्यमुद्घटितं पुनः ॥ ४० ॥ खाट्करोति महामात्यास्तदेकं हृ.
दये मम । यत्तेन ज्ञानिना दिष्टो वरः पुत्र्या महावलः ॥४१॥ ययथा कथितं तेन तत्सर्व मिलितं तथा
। एतदेवान्यथा जातं यत्कुमार्या वरो न सः ॥ ४२ ॥ यदेपोऽत्र महांस्तंभो वैणिकेन महोजसा । अनेन
दारितो नूनं कुमार्या वर एप तत् ॥ ४३ ॥ शृण्वन्निति नरेंद्रस्य वाक्यान्येप महावलः । कृतकृत्योऽहस-
चित्ते वस्त्रेण पिहिताननः ॥१४॥
इतश्चोचे कुमापा क स वरः कलानिधिः । मपितुः सह दुःखेन स्तंभो येन विदारितः ॥ ४५ ॥
जल्पंतीति मृदु स्तंभफालीमध्यादिनिर्ययो । वेगवत्योपमात्राशु दत्तहस्तोपसृत्य सा ॥ ४६॥ लोकानां चि-
तसंतोपं ददती गमनेन च । भंजती भूभुजां मृलात्तां मनोरथमालिकां ॥ १७ ॥धृतगांधर्विकाकारमार-
विभ्रमधारिणः । महावलकुमारस्य कंठे मालामलोठयत् ॥ ४८ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ अथो मिथो नरेंद्रास्ते
IDR
॥७७ ॥

·EEG
चरि
ग.
तपेण चमत्कृताः । वदंतिम्म परीक्षाहो कुभार्या इह कीदृशी ॥ ५० ॥ यदेणूत्तमवंशेषु राजपुत्रेषु सत्वपि
। अज्ञातकुलवंशादिर्गत्वा गांधर्विको वृतः ॥ ५१ ॥ ततो वयं सहिष्यामो नवं नैतत्पराभवं । हत्वा गांध.
निकं त्वेनं राहोण्यामः पतिं वरां ॥ ५२ ।। इति संभृय ते सर्वे यावतं तुमुद्यताः । तावच्छ्वसुरसेन्येन
वेशितो येणिका क्षणात् ॥ ५३ ॥ वज्रसारं तदेवाशु चापमादाय लीलया । आविश्चके कुमारः स बाण-
G वर्षेण विक्रमं ॥ ५४ ॥ महावले महाबाहो तस्मिन्निन्नति भूभुजः । लगुडे पतिते काका इव नेशुर्दिशो
दिशि ॥ ५५ ॥ अनांतरे कुमारः स रोमांचकवचं वहन् । एकेन भट्टपुत्रेण दृष्टः पूर्वमबुध्यत ॥ ५६ ।।
पेठे तेनेत्ययं सूनुः सुरपालनरेशितुः । महावलो महावीर्यश्चिरं जयतु भूतले ॥५॥वितितं तेन
भूपेन स्वयंवरविधायिना । अहो किं श्रूयते कर्गसुधासारोपमं वचः ॥ ५८ ॥ ऊचे च हि रे सम्यक् कु-
मारः कोऽयमीदृशः । सोऽत्रोचदेव संदेहो न कोऽप्यत्र मनागपि ॥ ५९ ॥ प्रसादेरहमेतस्य वृद्धिमेतावती
गतः । अपि दृष्टं न किं घेशि कुमारं तं महावलं ।। ६० ॥ उवाच भूपतिवृष्टिरनभ्राभूदहो इयं । अकस्मा.
देव तजातमगम्यं मनसापि यत् ॥ ६१ ॥ अहो अवितथं जातं कथितं तस्य चाधुना । प्रचलेन्मेरुचुलापि
न पुनर्जानिनो वचः ॥ ६२ ॥ तत्किं तारापधात्किं या दिक्चक्राकिं रसातलात् । कुमारोऽयं समायातः
॥७८॥

·ESE
चरित्रं
।
सम्यग्न ज्ञायतेऽपि किं ॥ ३ ॥ अस्तु तावदियं चिंता सांप्रतं ज्ञास्यते यतः । पश्चादपि कुमारस्य
मुखेनेवाखिलं ह्यदः ॥ ६४ ॥
करोम्यहं विनश्यति कार्याण्यन्यानि सांप्रतं । ध्यात्वेति ते नृपास्तेन बोधयित्वाऽपसारिता ।। ६५॥
कुमारं जेमयामास कुमारी खजनानपि । भोजनं प्रेषयामास राजान्येषां च भूभुजां ॥ ६६ ॥ विलोकिते.
ऽपि सर्वत्र न लब्धे ज्ञानिपूरुपे । दध्यो भूपो गतो नूनं निरीहः सोऽन्यकार्यकृत् ।। ६७ ॥ बुभुजे भूपतिः
पश्चात्सा चंपकमालया । सामग्री कारयामास लग्ने चासन्नसंस्थिते ॥ ६८ ॥ पूजयामास भूपालो विधि-
संवत्कुलदेवताः । बंधुवृद्धगुरुश्चापि वस्त्रतांबूलभोजनैः ॥ ६९ ॥ प्रावत महे तत्र सज्जनानां परस्परं । वि-
लेपनानि कि भूत अनुरागा वहिःस्थिताः ॥ ७० ॥ सिक्ता दानांना राज्ञा यशोवल्ली तदा तथा । प्रस-
त्या यथा तस्यास्तुच्छोऽभूद्विश्वमंडपः ॥ ७१ ॥ विनिनन् श्रुतिमर्माणि तदा तूर्यरवो महान् । चतुरक्षा-
चकारोच्च वान पंचेंद्रियानपि ॥ ७२ ॥ स्थिरास्थिराणि लोकानां मनःशीर्षाणि कुर्वती। मधुरा विस्तृता
गीतिगंधर्वाणामिहोत्सवे ॥ ७३ ॥ नृत्यनारीत्रुटद्धारमौक्तिकैमंडपाजिरं । कुंकुमद्रवसंसिक्तं । वभो हपी.
कुरैरिव ।। ७४ । सारशृंगारधारिण्यः कोकिलामधुरस्वराः । जगूरंगेण कामिन्यः सधवा धवलानपि ७५॥
जाता
॥ ७९ ॥

·चरित्रं . | वधूवरतनुन्यस्तं वभो चांदनलेपनं । तरंगितं नु लावण्यं नूनं यौवनवायुना ॥ ७६ ॥ वधूवरं सदोदारं भुपितं भूरिभूपणेः । कल्पवल्लीकल्पवृक्षश्रियं तदवहत्तदा ॥ ७७ ॥ आरक्तसूत्र- बढेकमदनाख्यफलोपधेः । ताभ्यां भोक्तुं सरागः किं स्नेहयंथिः करे कृतः ॥ ७८ ॥ वेदध्वनी प्रवृत्तेऽथ भट्टानां च जयारवे । मंगले क्रियमाणे च वेदी ताभ्यामलंकृता ॥७९॥ वेद्यंगानि व्यराजंत चत्वारि परि- तस्तयोः । सेवायसरमिच्छंतः पुरुषार्थाः स्थिता इव ॥ ८॥ ज्वलनः प्रज्ज्वलंस्तत्र वभो नूनं तयोईयोः । नृत्यन्निवानुरागोऽयं बहिर्भूत्वा प्रमोदतः ।। ८१ ॥ कारिते विधिना तत्र विधिशेपे पुरोधसा । निष्प्रत्यह प्रवक्ते तत्पाणिग्रहणोत्सवः ॥ ८२ ।। ऊज्ज्वलनेपथ्यधरो वरोऽभावल्लभान्वितः । सुखलक्ष्म्यान्वितो मृत Hइव पुण्यमहोत्करः ॥ ८३ ॥ आशासितावुभावेवं पितृभ्यां तो तु दंपती । संयोगो युवयोरस्तु ज्योत्स्नाचं- द्वमसोरिव ॥ ८४॥ प्रभृतं नरनाथेन कुमाराय प्रकल्पितं । निजलक्ष्यनुमानेन गजवाजिरथादिकं ॥ ८५॥ ततस्ता. भ्यां प्रहष्टाभ्यां आश्रिते वासवेश्मनि । तदेव भूपतिर्गत्वा पप्रच्छेति महाबलं ॥ ८६ ॥ कुमार त्वं पुरा. खीयादेकाकी कथमागतः । अतर्कितोऽत्र पुण्येनः कार्यस्यैव क्षणे बदः ॥ ८७॥ पूर्वप्रपंचितं स्वीयकूटस्य ETEHREETHEFTETTET EITROLOGETHEREINDI AIEEEER ·EMAIL सदृशं वचः । कुमारः श्लिष्टमाचख्यो दृष्टया संज्ञापयन् प्रियां ।। ८८ ॥ उत्पाट्याहं महाराज देव्यानीतो. चरित्रं ऽत्र रंहसा | राजाह घटते सर्व तस्कृतं कुलदैवतैः ॥ ८९ ॥ कुमारः माह मे नूनं पितरी विरहाउसहो । अस्थातामतिदुःखेन पश्यंती मामितस्ततः ॥ ९० ॥ यदि द्वादशयामांतर्लप्स्येते नेव मामिमौ । मरिष्य- तस्तदा नूनमतिस्नेहलमानसो ॥ ९१ ॥ ततः प्रसादमाधाय देव मां विस्मृजाधुना । मह्यं मम पितृभ्यां च देहि त्वं ननु जीवितं ॥ ९२ ॥ प्रतिपदिवसे सूर्येऽनुद्गतेऽहं गतो यदि । पृथ्वीस्थानपुरे तन्मे पितृभ्या. मस्ति संगमः ॥ ९३ ॥ इति श्रुत्वा नृपेणोचे न कुमाराऽधृतिस्त्वया । कर्तव्या कापि यचिंता सर्वेपांव वर्तते मम ॥ ९४ ॥ द्वापष्टियोजनानीतः पृथ्वीस्थानपुरं हि तत् । रजन्याः प्रथमं यामं तिष्ट त्वं तावदत्र । भोः ॥ २५ ॥ यावद्यानाय्य करभिं प्रगुणां कारयाम्यहं । स्वस्थानेषु नृपान् क्रुद्धान सत्कृत्य प्रेषयामि च । ॥ ९६ ॥ युग्मं ॥ इत्युदित्वा गते भूपे प्रोक्तकार्यचिकीर्पया। कुमारः माह हे कांते जातं तावदभीप्सितं । ।। ९७ ।। परिणेप्याम्यहं साक्षात्वां दत्ता जनकादिभिः । प्रतिज्ञेति कृता याभून्मया साप्यद्य पूरिता ।। ॥ ९८ ॥ मिलिताभ्यां तदा कित्वावाभ्यां भट्टारिकारहे । कार्योत्सुकतया स्तोका स्वस्ववार्ता प्रकाशिता ।। ९९ ॥ इदानी सा पुनर्वार्ता स्फुटा वाच्या परस्परं । यावदायाति भूपालः प्रयाणप्रेरणाय मे ॥१०००॥ IPEEEEEE

·T-
॥
PERHICIRCLETTER
FI
इतस्तत्रागता वेगवती धात्री तमत्रवीत् । किमिदं देवताकृत्यं किं वान्यत्कथय स्फुटं ॥१॥ ऊचे
चरितं
मलयसुंदर्या गुह्यस्थानमियं मम । अनो निःशंकमाख्याहि वेगवत्या ममापि च ॥ २ ॥ कथयित्वा ततः
सर्व मुद्राप्रक्षेपणादिकं । द्वितीयदिवसे सायं यावत्तत्र कृतं पुरा ॥ ३ ॥ कुमारः कथयामास श्रूयतामग्रतः
प्रिये । कार्यसिद्धिकृते यद्यन्मयात्र विहितं निशि ॥४॥ युग्मं ॥ कृत्वा सायं पुरो राज्ञो मंत्रसाधनकेतवं
। किंचिद्रविणमादाय निर्गतोऽहं नृपांतिकात् ॥ ५॥ गृहीत्वा तेन वित्तेन तक्षोपकरणादिकं । कर्पूरवर्ण-
कायं च गतो भट्टारिकागृहं ॥ ६॥ ये अंतःशुपिरे दृष्टे तदोव्यों काप्टफालिके । रमणीयतमे कामं तक्षि-
त्वा ते मया कृते ॥ ७॥ तयोर्मध्ये मया नष्टाः कीलिकाश्च विनिर्मिताः । ऊर्ध्वभागे तथा चैका गूढा
यंत्रप्रयोगतः॥ ८॥ इतथ तस्कराः केऽपि आदाय मंजूषामिह । समागताश्च वेगेन भयाकुलशरीरिणः
।। ९ ।। दृष्ट्वा मां च विशेषेण भीता नष्टाः कुतोऽपि ते । मंजपामुपभित्तिकं क्षिप्त्वा द्रविणसंयुतां ॥१०॥
आगत्याहमथैकेन लोलुपेनेति याचितः । तालं भक्तुमहं नालं तत्वमुद्घाट्य देहि मे ॥ ११ ॥ मया तथा
कृते तेन मंजूपासंस्थितं वरं । वध्वा पोलके वस्तु होनसत्वेन जल्पितं ॥ १२॥ यदि यास्याम्यहं
चोरा-स्तेऽन्ये वा राजपूरुषाः । आगत्यानुपदं शीघ्रं मां हनियंति निश्चितं ॥ १३ ॥ कथं करोमि सबीर ॥ ८२ ॥

·चरिम BEHERE EDIT सुधियं मे समादिश । कारुण्येन मया तस्य रक्षोपायोऽथ चिंतितः ॥ १४ ॥ पद्मशिला मयोद्घाटय तन भहारिकारहे । निक्षिप्तः शिखरे चोरः स लोप्त्रेण समन्वितः ॥ १५ ॥ तथैव तां शिलां मुक्त्वा स्थितं देवीग्रहांगणे । वटवृक्ष समारुह्य यावत्मावहितः स्थितः ॥१६॥ सर्व #तावन्मया दृष्टं तवागमनमिच्छता। मध्ये वटकोटरं स्वं वस्त्रालंकरणादिकं ॥ १७ ॥ तया देवतया मत्तो हृत्वैतानीह कोटरे । मुक्तानीति मया ज्ञात्वा गृहीतान्यखिलान्यपि ॥ १८ ॥ इतस्त्वामागतां वीक्ष्य तत्रो. सन्मार्गेण मंदिरे । उत्तीर्याहं वटस्कंधान्मिलितोऽस्मि स्वया सह ॥ १९ ॥ इत्याख्यातं मया कांते तवाग्रे चरितं निजं । स्वमप्याख्याहि मे मुलादात्मीयं विहितं तदा । २० ॥ सा जगाद ततः स्वामिन् शिक्षा न ते दधती हृदि । पुंरूपेण ततः स्थानागताहं पुरमंतरा ॥ २१ ॥ पृच्छत्या मागधावासं भ्रमंत्या तत्र वेश्म- सु । एकस्मिन्मागधा दृष्टा मया देवकुले तु सा ॥ २२ : परमेकेन धून क्षिप्ता सा संकटे दृढे । लभते चलितुं नापि का कथा भोजनादिके ॥ २३ ॥ मया पृष्टाथ साचख्यो सगद्गदमिदं वचः । अहो सत्पुरुषा Hकिं ब्रवीमि प्रतिभोज्झिता ॥ २४ ॥ उपविष्टास्म्यहं यावदात्मीयमंदिराजिरे । तावदेष समागत्य धूर्तः पार्श्वे ममासितः ॥ २५ ॥ हा स चोक्तो मया नैप ज्ञातो धूर्तशिरोमणिः । संवाहय ममांग भोस्तुभ्यं ८३ ।। NEETIREDIRE

·चरि
HIEREERISHTETTESer
दास्यामि किंचन ॥ २६ ॥ अनेन मर्दितं मेंग चतुःसंवाहनाक्रमात् । तुष्टयाऽयं मयाऽभाणि भोजनं कुरु
सुंदर ॥ २७ ॥ एप साहाऽशनेनालमुक्तं किंचन देहि मे । वस्त्रद्रम्मशतायं च मानितं क्रमतो मया ।।
॥ २८ ॥ न गृह्णाति किमप्येप धूर्तः किंचन याचते । अतोऽयाहं धृतानेन दत्तेऽपि चलितुं न हि ॥ २९ ॥
ततो नाथ मया ध्यातं पतिताया महापदि । अस्याः सेत्स्यति मे कार्यमुपकारे कृतेऽधुना ॥३०॥ मा.
गधाया मया किंचित्कथयित्वा ततः श्रुती । पश्चात्ती गदितो गत्वा भोजनं कुरुतं युवां ॥ ३१ ॥ आगं-
तव्यं युवाभ्यां हि तृतीये प्रहरे पुनः। भजनीयोमयाऽवश्यं विवादो युवयोरयं ॥ ३२ ॥ महावलो जगा.
दाशु विवादो विषमस्तयोः । कथं भग्नस्त्वया मंक्षु सोवाच श्रूयतां पुरः ॥ ३३ ॥ मार्गश्रमादहं खिन्ना
सुप्ता तत्रेव वेश्मनि । तो द्वायपि समायाती तृतीये प्रहरे पुनः ॥ ३४ ॥ उत्थापिताहमात्मीयदास्या मा-
गधया ततः । छन्नो देवकुलस्यांतः पिहितो मोचितो घटः ॥ ३५॥
तावुभौ वादिनावुक्तौ विधाय साक्षिणो मया । भनज्मि युवयोर्वाद दत्वा किंचन सांप्रतं ॥३६॥
प्रतिपन्ने ततस्तेन कथं दास्यति किंचन । इत्येवं विस्मिते लोके मागधा संज्ञिता मया ॥ ३७॥ ततो
मागधयावादि प्रतिवादी सुरौकसः । मध्येऽस्ति किंचन घटः स्वयं गत्वा गृहाण तत् ॥ ३८॥ मध्ये
回回回回回回回回回回回回回回回回]尊
॥८४॥

·1- चरित्र गत्वाथ यावत्स उद्घाट्य च पिधानकं । चिक्षेपाशु घटे हस्तं तावल्लग्नोऽहिरुच्छ्वसन ॥ ३९॥ तेनाशु कर्पता हस्तं जगदेऽस्तीह किंचनं । ततो मागधयाभाणि हसंत्या हर्पयुक्तया ॥ ४० ॥ मयासीन्मानितं यत्ते तदिदं त्वं गृहाण भोः । मम तेऽपि न संबंधस्तव मुक्तास्म्यहं ग्रहातु ॥४१॥ हसंतोऽथ जनाः प्रोचुः ।। सवें तत्रेयहो मतिः । अनेन योग्यमेतस्य दत्तं सुष्वतिकिंचन ॥ ४२ ॥ सर्पदष्टो महाधूतः स नीतस्तोत- लामठं । अहं तु खगृहं नीता तया मागधयाग्रहात् ॥ ४३ ॥ प्रविशंत्या मया गेहं भणितं न विशाम्यहं ।। येनात्र वसति द्वेष्यं राज्ञः किंचन मानुपं ।। ४४ ॥ संभ्रांता मागधा दध्यो नूनं सामान्य एप न । नरः कोऽपि चरज्ञानी प्रच्छन्नो भ्रमति क्षितो ॥ ४५ ॥ ततो मत्पादयोलमा दीना सती व्यजिज्ञपत् । प्रसद्य नि सत्पुमन वार्ता कर्तव्या न बहिस्त्वया ।। ४६ ॥ राशी कनकवत्येषा कूटं कृत्वा नृपात्मजां । मारयामास # भूपेन वैरिणीव निरागसं ॥४७॥ कूटेऽथ प्रकटीभृते वीक्ष्यमाणा नृपेण सा । पूर्वस्नेहेन मे गेहे रजन्या. मेत्य तस्थुपी ॥ ४८ ॥ कृत्वा प्रसादमेतां तज्ज्वलंती गड्डरीमिव । त्वं सत्पुरुप मे गेहान्निष्काशय कथंचन ॥४९॥ मयोचे नाथ ययेनां गृहान्निष्काशयामि ते । ततो मे स्यान्महद्वेरं सांप्रत सार्द्धमेतया ॥ ५॥ अन्यच्चाहमिमां कर्पन् प्राप्तश्चेद्भपपूरुपैः । पतिष्यावस्तदानर्थजाले ह्यावामुभावपि ॥ ५१ ॥ परं Pandirmala Mi DualDIFLODITOR Im ।। ८५ ॥

·CER
नति
IFI
तवोपरोधेन करिष्ये सर्वमप्यदः । मेलये रहसि त्वं तु रजन्यामथ तां मम ॥ ५२ ॥ तुष्टा सा जेमया.
मास मां तदा गुरुभक्तितः। एकति निशि जातायां मेलिता सा तया मम ॥ ५३ ॥ पश्यंती मां च ज-
स्पती नर्मवाक्यान्यनेकशः । कामार्थ प्रार्थयामास सा विद्धा कामसायकः ॥ ५४ ॥ मयाप्युक्तं वयस्यो मे
वालभो रूपमन्मथः । भार्यार्थी विद्यते किंतु कायेंणाथ गतः क्वचित् ॥ ५५ ॥ आगामिन्यां रजन्यां तु
संकेतोऽस्ति कृतो मम । गोलातरंगिणीतीरे तेन भट्टारिकागृहे ।। ५६ ॥ आगच्छेस्त्वं ततस्तत्र सोऽप्या-
यास्यति निश्चितं । तर्हि सुष्टुतरं याहि युवयोर्मिलति द्वयोः ।। ५७ ॥ अन्यथा मनाली नूनं मिलिते स्त-
स्तथापि मे । तया प्रोक्तं युवा कल्मादिहायाती च कीरशी ।। ५८ ॥ मयोक्तं क्षत्रियावावां चलितो विष-
यांतरे । सत्यं कनकवत्यापि सर्वमंगोकृतं ततः ॥ ५९ ॥ तस्यामात्मकृतं सर्व कथयंत्यां पुरो मम । वि.
भातायां विभावयाँ पुनः पृष्टं मया ततः ॥ ६० ॥ सुंदर्याख्याहि किं चित्ते पार्श्वेऽस्त्याभरणादिकं । अथा-
नीय तया सवे दर्शितं प्रीतया मम ॥ ६१॥ एतावन्मात्रसेवेतत्पुनः पृष्टे योदितं । लक्ष्मीपुंजाभिधो
हारो निक्षिप्तोऽस्ति मया कुतः ॥ ३२ ॥ दिवाहं नैव शक्नोमि तत्र गंतु कथंचन । रजन्यामपि यास्यामि
नृपात्कृच्छेण विभ्यती ॥ ६ ॥
IMGaalia EITHOLDIERLE
॥८६॥

·चरिम HEREETLE FILE IEEERI-ETHERAM ज्ञात्वा स्थानं महाहारं तमाकृष्टुं यदि क्षमा । तदाशगच्छ गृहीत्वा त्वं पश्चाद्याव उभावपि ॥६५॥ अन्यथागत्य संध्यायां कथनीयं त्वया मम । इत्यालोच्य मिथो मालादुत्तीर्णाहं ततः प्रिय ॥ ६६ ॥ पृष्टे मागधयाशंसि मयाप्येवं तदग्रतः। तव प्रार्थनया भद्रे तथास्ति विहितं मया ॥ ६७ ॥ वारयंत्यामपि यथा त्वय्येपा निशि यास्यति । ततो भोजनसामग्री हृष्टा मे मगधा न्यधात् ॥ ६८॥ मया प्रच्छन्नया तत्र गत्वा प्रेक्षि समंततः । गर्त्तापूरोऽस्य स्तंभस्य प्रापि हारः परं न सः ॥ ६९ ॥ ततः कनवत्येतन्निशि गला मयोदिता । गृहीत्वा तं महाहारं तत्रागच्छेस्त्वमित्यपि ॥ ७० ॥ आपृच्छय मागधावेश्यां ततः स्था. नात्कथंचन । संकेतस्थानमायांती भ्रष्टाई मूलमार्गतः ११७१ ॥ भ्रामं भ्राममुन्मार्गेण तदा तत्राहमागता । मिलिता पुण्ययोगेन तव हारकथार्थिनः ॥ ७२ ॥ स्वयं सा कनकवती गृहीत्वा हारमेष्यति । अत्र त्वां पतिमिच्छंती मयेति कथितं वचः ॥ ७३ ॥ नार्येश्या समं वक्तुमपि नो युज्यते मम । इत्युक्त्वांव च मे शिक्षा दत्वा स्वामी तिरोऽभवत् ।। ७४ इतश्चागता कनकवतीत्यालापिता मया । आगच्छ निभृता तिष्ट क्षणमायांति तस्कराः ॥ ७५ ॥ तब पाऽस्ति यत्किंचित्तत्सर्व मे समर्पय । येन वक्षाम्यहं भीत्या । तदानी च तयार्पितं ॥ ७६ ॥ लक्ष्मी 回回回回回回回 ।। ८७

·.
चरित्रं
पुंज महाहारं वरमेकं च कंचुकं । तन्मध्यान्मयादाय शेषमेकत्र मेलितं ॥ ७७ ॥ मध्ये तस्करमंजपं स
क्षितो अंथिको मया। सा चाक्ता तस्करा एते यावद्गच्छंति सुंदरि ॥ ७८ ॥ तावत्त्वं विश मंजूषामध्ये
साध्यसकातरा । प्रविष्टायां ततस्तस्यां मया दत्तं च तालकं ॥ ७९ ॥ आकार्य स्वामिनं मातर्मंजूषां ता.
समुत्पाटय च ॥ क्षिप्वा मध्येसरिद्वरमावाभ्यां वालितं तदा ॥ ८० ॥ स्वनिष्ट्युतेन भाले मे स्वामिना
मदितं ततः । जातं मलयसुंदर्या रूपं स्वाभाविकं च मे ।। ८१ ॥
एतस्यानुज्ञया मातर्यपुर्लिप्त्वा विलेपनेः । परिधाय दुकूले ते कोटराप्ते च कुंडले ॥ ८२ ॥ मनो.
हार तथा हारं लक्ष्मीपुंजं च हृयहं । विभ्राणा वरमालां च करे काप्टदले स्थिता ।। ८२ ॥ युग्मं ॥ भव-
त्या स्वस्थया स्थैयमित्यमित्थं भविष्यति । एवमेवं च कर्तव्यं सर्व सुंदरी तत्र तु ॥ ८४॥ वादयिष्याम्यहं
तत्र वीणां किंतु स्वयंवरे । यदा शृणोपि वीणायाः स्वरं तं त्वं विचक्षणे ॥८५॥ तदेमाः कीलिका नष्टाः
कर्पणीयास्त्वया किल । इत्युक्त्वा स्वामिनायोजि द्वितीयं दारुणो दलं ॥८६॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ दत्ता-
थकीलिका नाथ नाहं जानाम्यतः परं । ततः प्रसीद जल्प त्वं किं किं देव कृतं त्वया ॥ ८७॥ महा.
बलो षमाणाथ मया स्तंभोऽनुचिलितः । तथाशु वर्णकैश्चित्रेन किंचिद्ज्ञायते यथा ।। ८८ ॥ शेष तव
amal ETCHERोग
गिना
॥८८॥

·1- चरित्र । कायं तु क्षिप्तं गोलानदीजले । इतश्च ते समायाता महाचौराः सलोप्त्रकाः ॥ ८९ ॥ पश्यंतस्तं समं- जुषं चोरं यांत इतस्ततः । आभापिता मया चोरा-स्तत्संकेतेन ते तदा ॥ ९० ॥ विश्वस्तैस्तैरहं पृष्टः समंजूपं मलिम्लुचं । तांबूलदानपूर्व ते पुनश्चीरा मयोचिरे ॥ ९१ ॥ नीत्वा स्तंभ यदीमं प्राक् प्रतोली- द्वारसन्निधौ । यूयं मुंचथ युष्मांस्तं तस्करं तरहं ब्रुवे ॥ ९२ । तथेत्युक्त्वा ततो लोप्नं तैः क्षिप्त्वा च नदीतटे । संभूयोत्पाटितः स्तंभः पुनरागत्य तस्करैः ।। ९३ ॥ मया तत्पृष्टलग्नेन पूर्वगोपुरसन्निधौ । स्था- नके वांछिते स्तंभो मोचितोऽतिप्रयततः ॥ ९ ॥ तत्र क्षिप्तो वराकः स मया मा मृत तस्करैः । ध्या- त्वेति हदि चोराणां तेषां दत्तं मृपोत्तरं ॥९५॥ अहो तेनातिल्लुब्धेन मंजूपायाः कथंचन । उद्घाट्य ता- लकं सर्व गृहीतं भवतां धनं ॥ ९६ ॥ प्रवाहे तारितां नद्या मंजूपामधिरुह्य तां। ततः स तस्करो मध्ये नदीवेगेन निर्ययो । ९७ ॥ मया दृष्टमिदं सर्व छन्नेनाभ्यर्णवर्तिना । ततस्तैर्भणितं चौरैः सत्यं ज्ञातं स्फुटं त्वया ।। ९८ ॥ या- वनिशास्ति तावत् स यास्यत्येवं प्रगे पुनः । त्यक्त्वा पेटी गृहीत्वा च तत्सर्व क गमिष्यति ॥ ९९ ।। यत्र वा नत्र वा यातु मिलिष्यति कदापि नः । इत्युक्त्वा दस्यवस्तेऽपि निर्ययुर्मम पार्श्वतः ॥ ११००॥युग्मं॥ DDDHD DOWDDIOppoje 供应

·-
चरित्रं
॥
॥ २४ ॥ तरिकं करोमि यामि व जल्पन्निति नरेश्वरः । यात्रत्तस्थो विमुढात्मा मनश्चिंताभरांबुधो ॥२५॥
तावद्वेगवती माह देवाधीश्वर निश्चितं । महाबलः स एवेष सेषा मलयसुंदरी ॥ २६ ॥ किंतु रातो बहि-
यातो पातयित्वा छले बलात् । हतो केनापि देवेमाविति संभाव्यते ध्रुवं ॥ २७ ॥
ततो देशांतरारण्यनदीपर्वतभूमिपु | विलोकयत सर्वत्र संप्रेष्य निपुणानरान् ॥ २८ ॥ पृथ्वीस्था-
नपुरे पूर्व शुद्धिं कारयताचिरात् । तत्रोपायेन केनापि तो भवेतां गतो यदि ॥ २९ ॥ इमं व्यतिकरं सर्व
सूरपालमहीपतेः । ज्ञापयताशु यत्सोऽपि समदुःखो विलोक्यते ॥३०॥ साधुः साधुस्तवैषा धीः साधूपा-
यस्त्वयोदितः । इति प्रशंसता तेन सर्व तरकथितं कृतं ॥ ३१ ॥ दत्वाथ शिक्षा मलयादिकेतुनामा कु-
मारः प्रहितो नृपेण । श्रीसूरपालस्य नरेश्वरस्य वृत्तांतमाख्यातुममुं समयं ॥ ३२ ॥
॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरलोपाख्याने मलयसुंदरीचरिने
तपाणिग्रहणप्रकाशनो नाम द्वितीयः प्रस्तावः समाप्तः ॥
DEET TO LETTINEERI
Hal
REETEE
॥ ९२॥

·॥ अथ तृतीयः प्रस्तावः प्रारभ्यते ।। चरिनं । अथ कांता कुमारेण गतेनोचे पुरावहिः । श्मशाने निशि नो युक्तं स्त्रीणां संचरणं प्रिये ।। १ ।। तत्ते करोमि पुंरूपमित्युक्त्वाम्ररसेन सः । धृष्ट्वा तां गुटिकां चक्रे तस्या भाले विशेषकं ॥ २॥ नृरूपा साऽभवत्तेन ततस्तौ पुरुषावुभो । गत्वा देवीगृहं तस्मात्तं चौरं चक्रतुर्वहिः ॥ ३ ॥ ऊचतुश्चेति रे कल्ये चौरास्त्वां वीक्ष्य ते गताः । त्वं तु क्षेमेण गच्छाद्य यत्र ते मनतो रुचिः॥४॥ प्राणलाभः स्वलाभश्च प्रसादाधुवयोर्मम । इति जल्पन्नमंश्चापि शिरसा तस्करोऽगमत् ॥ ५॥ तो द्वावपि समुत्तीर्य पुरीगमनहे. तवे । देवीभवनद्वारेण वटस्थाधो गतो यदा ॥६॥ तदाभ्यां शिखरेऽश्रावि भूतालापाः परस्परं । अथो प्रोक्तं कुलारेण तिष्ट तिष्ट प्रिये क्षणं ॥ ७ ॥ दत्तकर्णा सकतें त्वं शृणुभूता वदति किं । उपरिष्टाहटाय. स्य स्थिता एते परस्परं ॥ ८ ॥ माऽमी हार्पः पुनहरिं ध्यात्वेति नृपसूनुना । गृहीत्वा तं प्रियाकंठाक्षिप्तः कटिपटांतरे ॥ ९॥ छन्नो द्वावपि भूत्वा तौ प्रविष्टो बटकोटरे । अवहितचित्तौ सर्व श्रोतुं लग्नो महामती ॥१०॥ उवाचैको महामृतो यूयं शृणुत मे वचः । पृथ्वीस्थानपुरेशस्य नंदनोऽभून्महाबलः ॥ ११॥ जनन्या. HSSERTN119 中国园

·चरित्रं
॥ २४ ॥ सत्किं करोमि यामि क्व जल्पन्निति नरेश्वरः । यावत्तस्थो विमुढात्मा ममचिंताभरांबुधौ ॥२५॥
तावद्वेगवती माह देवाधीश्वर निश्चितं । महाबलः स एवैष सैपा मलयसुंदरी ॥ २६ ।। किंतु रातो बहि-
याँतो पातयित्वा छले बलात् । हतो केनापि देवेमाविति संभाव्यते ध्रुवं ॥ २७ ॥
ततो देशांतरारण्यनदीपर्वतभृमिषु । विलोकयत सर्वत्र संप्रेष्य निपुणान्नरान् ॥ २८ ॥ पृथ्वीस्था-
नपुरे पूर्व शुद्धिं कारयताचिरात् । तत्रोपायेन केनापि तो भवेतां गतो यदि ॥ २९ ॥ इमं व्यतिकरं सर्व
सूरपालमहीपतेः । ज्ञापयताशु यरसोऽपि समदुःखो विलोक्यते ॥ ३० ॥ साधुः साधुस्तवैषा धीः साधूपा-
यस्त्वयोदितः । इति प्रशंसता तेन सर्व तत्कथितं कृतं ॥ ३१ ॥ दत्वाथ शिक्षा मलयादिकेतुनामा कु.
मारः प्रहितो नृपेण । श्रीसूरपालस्य नरेश्वरस्य वृत्तांतमाख्यातुममुं समयं ॥ ३२॥
॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरलोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे
तत्पाणिग्रहणप्रकाशनो नाम द्वितीयः प्रस्तावः समाप्तः ॥
जबDिER जिजEL
नावाचा READ
॥ ९२॥

·॥ अथ तृतीयः प्रस्तावः प्रारभ्यते ॥
शनि
अथ कांता कुमारेण गतेनोचे पुराइहिः । श्मशाने निशि नो युक्तं स्त्रीणां संचरणं प्रिये ॥ १॥
तत् करोमि पुंरूपमित्युक्त्वाम्ररखेन सः | पृष्ट्वा तां गुटिकां चक्रे तस्या भाले विशेपकं ।। २ ।। नृरूपा
साऽभवतेन ततस्तौ पुरुषावुभौ । गत्वा देवीगृहं तस्मात्तं चौरं चक्रतुर्वहिः ॥ ३ ॥ अचतुश्चेति रे कल्ये
चौरास्त्वां वीक्ष्य ते गताः । त्वं तु क्षेमेण गच्छाद्य यत्र ते मनलो रुचिः ॥ ४ ॥ प्राणलाभः स्वलाभश्च
प्रसादायुवयोर्मम । इति जल्पन्नमंश्चापि शिरसा तस्करोऽगमत् ॥ ५ ॥ तो द्वावपि समुत्तीर्य पुरीगमनहे-
तवे । देवीभवनद्वारेण वटस्याधो गतो यदा ॥ ६॥ तदाभ्यां शिखरेऽश्रावि मृतालापाः परस्परं । अथो
प्रोक्तं कुमारेण तिष्ट तिष्ट प्रिये क्षणं ॥ ७ ॥ दत्तकर्णा सकणे त्वं शृणुभूता वदंति किं । उपरिष्टाहटाग्र.
स्य स्थिता एते परस्परं ॥ ८ ॥ माऽमी हार्पः पुनस्रं ध्यात्वेति नृपसूनुना । गृहीत्वा तं प्रियाकंठालिप्तः
कटिपटांतरे ।। ९॥ छन्नो द्वावपि भूत्वा तो प्रविष्टो बटकोटरे । अवहितचित्तो सर्व श्रोतुं लग्नो महामती
॥१०॥ उवाचैको महाभूतो यूयं शृणुत मे वचः । पृथ्वीस्थानपुरेशस्य नंदनोऽभन्महावलः ॥ ११ ॥ जनन्या.
RSHEE
19LONELE
1) ॥ ९३ ॥

·चरिन ॥ स्तस्य केनापि हारोऽदृश्यात्मना हृतः। ततस्तेन कुमारेण पुरो मातुरितीरितं ॥ १२ ॥ चेत्पंचरात्रमध्ये न हारं हस्तेऽर्पयामि ते । तदाहं प्रविशामना मातालाकुले खल्लु ॥ १३ ॥ मात्रापि भणितं वत्स तं हारं न लभे यदि । दिनपंचकमध्येऽहं निश्चयेन म्रिये तदा ॥ १४ ॥ नास्ति तस्य कुमारस्य शुद्धिारा- नुयायिनी । दिवसः पंचमः सूर्योदये किल भविष्यति ॥ १५॥ तस्यामलभमानायां कुमारं हारमप्यमुं। मृत्यवे तिष्टमानायां समायानोऽस्म्यहं ततः॥ १६ ॥ किं विषेण जलेनाथ शस्त्रघातेन वामिना । पातेनो- वंधनेनापि न जाने सा मरिष्यति ॥ १७ ॥ बहुलोकयुतस्तां तु नृपोऽप्यनुमरिष्यति । शृण्वन्निति कुमा- रोऽपि कोटरस्यो व्यचिंतयत् ॥ १८ ॥ नूनमेते सुराः केऽपि प्रजल्पति परस्परं । ततः सत्यमिदं वाक्यं नैते वितथवादिनः ॥ १२ ॥ अहो विगतसत्योऽहं वर्त्त जीवन्निव हि । मम तत्र कुलं सर्व दुःखार्स क्षीयते पुनः ॥ २० ॥ पुनर्जगाद भूतो- ऽथ गम्यते तत्र सांप्रतं । कौतुकं वीक्ष्यते कामं रक्तायं स्वाद्यते तथा ॥ २१ ॥ मुक्तः सर्वैश्च हुंकार उत्प. पात वटस्ततः । वटकोटरसंस्थो तो कुमारो द्वौ च जग्मतुः ॥ २२ ॥ गच्छन् वेगेन स प्राप पृथ्वोस्थान- पुरं वटः । क्षणेनालंबशैलस्य मेखलायां च तस्थिवान् ॥२३॥ नगरासन्नवर्तिन्या गोलानधास्तदे स्थितं। नवजवाब

·चरित्रं
DIRTELSEWHITERSITERE
वागाववाचन
धनंजयस्य यक्षस्य भवनं ते सुरा ययुः ।। २४ ।। महावलोऽपि तद् दृष्ट्वा प्रदेशमुपलक्ष्य च । जगादा.
द्यापि पुण्यानि जाग्रति ह्यावयोः प्रिये ॥ २५ ॥ वटो यदेप संप्राप्तः पृथ्वीस्थानपुरं मम । तत्यजावोऽधुना
शीघ्रमावां न्यप्राधकोटरं ॥ २६ ॥ देवादेशेन कुत्रापि पुनर्यास्यति चेहटः । पतिष्यावस्ततः कापि गत्वावां
विपमे ननु ॥ २७ ॥
मंत्रयित्वेति सहसा निरीय वटकोटरात् । यावत्तो तस्थतुः स्वस्थावासन्ने कदलीवने ॥ २८ ॥ उत्प.
तंतं वटं तावदृष्ट्वा ताविति ध्यतुः । एष वृक्षो निजस्थानं पुनः संप्रति गच्छति ॥ २९ ॥ इतश्च
च वनिनादं श्रुत्वा दीनं महाबलः । पुरूपां स्थापयामास तत्र तां दयितामिति ॥ ३० ॥ अधुनेवागतोऽ.
नाहं कर्तव्या नाधृतिः प्रिये । इत्युक्त्वानुस्वरं यातः कुमारः कृपया ततः ॥ ३१ ॥ महावलकुमारस्य प--
श्यंती मार्गमेकिका । शून्ये रंभावने तत्र तस्थो मलयसुंदरी ॥ ३२ ॥ अतिक्रांता निशा तस्याः स ना.
यातीति चिंतया । प्रभाते सति सा दध्यो यामि तावत्पुरांतरे ॥ ३३ ॥ भविष्यति गतस्तल पित्रोरु-
कंठिती हि सः । ध्यात्वेति चलिता यावत्साऽविशद्गोपुरं पुरः ॥ ३४ ॥ तलाध्यक्षेण तावत्स दिव्यवेपो ।
विलोकितः । उक्तश्चाहो युवन कोऽसि त्वमपूर्वोऽत्र मे पुरे ॥ ३५ ॥ अब्रुवाणे किमप्यस्मिन् दिशो मौनेन
PLE
॥ ९५ ॥

·नरिन
Iावा
पश्यति । सम्यगालोकितं दंडपाशिकेनेतरैरपि ॥ ३६॥ तानि कुंडलवस्त्राणि देहे तस्योपलक्ष्य तैः । ऊचे
कुमारसत्कानि नूनमेतान्यदः किमु ।। ३७ ॥ तलारक्षेण तेनाशु राजांतिकमनायि लः । तस्य तं वेप.
मालोक्य विस्मितास्ते नृपादयः ॥ ३८ ॥ ऊचुश्च कः पुमानेपोऽदृष्टपूवोंऽतिरूपवान् । महाबलस्य सर्वोऽयं
वेप एतस्य निश्चितं ॥ ३९ ॥
अथावादीत्तलारक्षो गोपुरं प्रविशन्नयं । दृष्टः पृष्टश्च बहुधा न किंचिदत्त उत्तरं ॥ ४० ॥ पृष्टो रा.
ज्ञापि सेषोऽथ कोऽसि त्वं कस्य वा कुतः । सोऽचिंतयन्निजे चित्ते सत्यं वक्ष्यामि चेदहं ॥ ४१॥ प्रत्येष्यं-
|ति तथाप्यते न मे वचसि संप्रति । येनावयोरसंभाव्यो वृत्तांतः सकलोऽप्ययं ॥ ४२ ॥ कुमारेण विना
तग्मावृत्तांतः कोऽपि न स्वकः । प्रकाश्योऽयं मया नूनं यच्च भाव्यं तदस्तु मे ॥ ४३ ॥ अथोचे तेन
राजेंद्र तरय मिलमहं प्रियं महावलेन तेनैप वेपो दत्तोऽखिलोऽपि मे ॥ ४२ ॥ सूरपालोऽवदत्कुत्र सोऽधु
नास्ति महाबलः । सोऽवोचदत्र कुत्रापि स्वेच्छाचारेण तिष्ठति ॥ ४५ ॥ नृपोऽवोचरकुमारश्चेत्ववापि पुण्यैः
भवेदिह । तस्किमागत्य नास्माकमहायोक्त्वा मिलेदहो ॥ ४६॥ किं तु नास्ति कुमारोऽत्र पतितः कापि
संकटे । बहुधा बीक्षितोऽप्यत्र नापि कुत्रापि येन सः ॥ १७ ॥ यदि त्वं स्नेहलं मित्रं कुमारस्य सुतस्य
neralISERIES HILDIERIEनालाल
M
॥ ९६॥

·चरित्रं
Ema
-
मे । तत्किं कोऽपि जनोऽस्माकं मध्ये त्वां नोपलक्षयेत् ॥ १८ ॥
इत्यायुक्तोऽपि यावत्स ददे किंचन नोत्तरं । ततो राज्ञा पुनः प्रोचे हुं ज्ञातं घटते ह्यदः ॥ ४९ ॥
अष्टं यद्गतं पूर्व कुमारवसनादिकं । तत्सर्वं तेन चौरेण प्रचंडेन हृतं खल्ल ॥ ५० ॥ यः कल्ये निगृही-
तोऽत्र पोरसर्वखमोपकः। लोभसारोऽभिधानेनालंवा कंदरास्थितः ॥ ५१ ॥ युग्मं ।। तस्यैप वांधवः को.
Tagsपि संबंधी वापरो नरः । सांप्रतं तद्वियोगेन निर्बुद्धिश्चलिताशयः ॥ ५२ ॥ संभ्रमी वंभ्रमीत्यत्र तं पश्य.
निजवांधवं । विभ्रद्वेपं कुमारस्थ बहुमोनोऽल्पभापकः ॥ ५३ ॥ युग्मं ॥ संभाव्यते हतोऽमीभिः कुमारो-
alsपि महाबलः । अत एषोऽपि मे वेरी नीत्वा तत्र निहन्यतां ॥ ५४ ॥ इति श्रुत्वापि सा दध्यो चित्ते म-
लयसुंदरी । अहो पुनः समायातं ममैतदसमंजसं ॥ ५५ ॥ प्राणांतिका महापन्मे पुनरेपा समाययो ।
अलक्षितानि केनापि विधेर्विलसितान्यहो ॥ ५६ ।।
चिंतयंत्यां तमेवैकं श्लोकं मोनेन चेतसि । तस्यामूचे महामात्यैः सम्यग्न ज्ञायतेऽपि किं ॥ ५७ ॥
न साधुः कोऽपि चेदेप न चौरश्चेष्टयानया । पुरुपस्योचितं दातुं दिव्यमेतस्य देव तत् ॥ ५८ ॥ यद्यशु.
दस्तदा चौरः साधुः शुद्धश्च यद्ययं । इत्थं कृते तु युग्माकं नापवादो जने भवेत् ॥ ५९ तत्वीकृत्य नृपे-
PRILM DIRECTOR ON नावाजE
॥ ९७॥

·चरिनं .प. PLETER णोचे दिव्यं देयं तु कीदृशं । तेः प्रोचे घटसर्पस्य दिव्यं गाढं नरेश्वर ॥ ६०॥ राजादिष्टास्ततो जग्मुः सर्पमानेतुमुत्कटं । मेखलायामलंबादेस्तस्यां गारुडिका दुतं ॥ ६१ ॥ लात्वा कुंडलवस्त्राणि स नरो नरव- जिणा | नृपं विज्ञपयामास रुद्धकंठा शुचा भैरेः ।।६३॥ देवी विज्ञपयत्येवं देव न ज्ञायते कचित् । महा- बलकुमारः स तावत्सर्वगुणाकरः ॥ ६४ ॥ तदेवाद्य दिनं तेन यदुक्तं पंचमं तदा । मृतो नूनं कुमारस्त. दागतोऽभूदिहान्यथा ॥ ६५ ॥ लक्ष्मीपुंजस्य हारस्य शुद्धिस्तस्यापि नाभवत् । मृते तस्मिन् कुमारे मे । हारप्राप्तिस्तु दुर्लभा ।। ६६ ॥ अलब्धे दुर्लभे हारे कुमारे च महावले । न क्षमा जीवितं धत्तु दुःखभारेण भारिता ॥ ६७ ॥ भृ. गुपातं करिष्येऽहं गत्वाऽलंबगिरी ततः । क्षेतव्योऽतस्त्वया सर्वोऽधुना दुनियो मम ॥ ६८ ॥ नृपोऽवो. चदयो देवी वाच्या मम गिरा त्वया । समानं मे तवाप्येतद् दुःखं देवि सुदुस्सहं ॥ ६९ ॥ मया प्रस्था- पिताः संति कुमारं वीक्षितुं नराः । दर्श दर्श समायांतु तावत्सर्वेऽपि ते विह ।। ७०॥ प्रवृति तस्य चे- कांचिल्लभते ते कथंचन । लभ्यश्च दिवसो देवि कुमारेणाद्य पंचमः ॥ ७१ ॥ कुमारस्याय शुद्धिर्न यदि कापि भविष्यति । शरणं मेऽपि ते मार्गः प्रभाते त्वं त्वरस्व मा ॥७२॥ तस्य कुंडलवस्त्राणि लब्धान्य-

·चरिथ
मनमा
JI
येव देवि है । अपूर्वपुरुपाद्यस्मात्कुमारस्य मया खल्लु ॥ ७३ ॥ अर्पयैतान्यये देव्यै कथनीयं तथा स्त्रया ।
यथैतानि कुमारोऽपि हारोऽप्यत्र तथैष्यति ॥ ७४ ॥ अनेन कारयिष्यामः पुंसा दिव्यं तु सांप्रतं । इत्यु.
क्तेऽनेन सा दासी देव्यै गत्वाखिलं जगी ॥ ७५ ॥ तेषु कुंडलवस्त्रेपु तया दत्तेपु विस्मिता । देव्यववी.
किमेतद्रभो लब्धान्येतान्यहो कुतः ॥ ७६ ॥ तेषां कुंडलवस्त्राणां लाभवृत्तांतमाह सा । ततो जगाद सा
देवी हर्पशोकाकुला समं ॥ ७७ ॥ अभीष्टो मत्कुमारस्य किं कोऽप्येप पुमानिह । शुद्धिं कामपि गदितुं
कुतोऽप्यय समागमत् ॥ ७८ : किंवा केनापि रिपुणा छलघातेन तं सुतं । हत्वा कुंडलवासांसि गृही-
तान्यत्र कुत्रचित् ॥ ७९ ॥
ततो गत्वेक्ष्यते सेप दिव्येन स्यात्कथं कथं । इति यक्षगृहं देवी ययो सा सपरिच्छदा ॥ ८ ॥
पूर्वमेवागतस्तत्र राजा यक्षस्य मंदिरं । धनंजयस्य लोकोऽपि कोतुकेनामिलत्ततः ॥ ८१ ॥ तेऽपि गारुडि-
कास्तत्राायाता भूपं व्यजिज्ञपन् । देवाऽलंवाद्रिछिद्राणि दशै दर्शमनेकधा ॥ ८२ ॥ कजलाभो महाकायः
फूत्कारैरतिदारुणः । एप सो घटे क्षिप्त आनिन्येऽस्माभिरत्र हि ॥ ८३ ॥ साहि धनंजयस्याये मोचयि-
त्याथ तं घटं । रालोचे तं नरं शीघमत्रानयत रे भटाः ॥८॥ खड्गव्यग्रकरैर्वादं वेष्टितः सुभटैः पुमान् ।
問問都
TED ODDE
॥ ९९ ॥

·शुचीभृतः स आनीतस्तत्र रूपश्रियाधिकः ॥ ८५ ॥ दृष्ट्वा तं चिंतयामास देवी लोकोऽप्यहो कथं । कि- चरित्रं लेदृश्यतयाकृत्या भवत्येप मलिम्लुचः ॥ ८६ ॥ उत्तिष्टते जलावह्निरिंदोरंगारवर्पणं । 'अमृताद्यदि दाहो. ऽपि कार्यमस्मादिदं ततः ॥ ८७.॥ इदं दिव्यं नरस्यास्य न दातुं देव युज्यते । राज्ञोचे कोऽपि दोपो न दिव्ये दत्तेऽत्र भो जनाः ॥ ८८ ॥ शुद्धानामिह दिव्येन वर्णिका चटति ध्रुवं । सुवर्णस्येव जात्यस्य नि- गतस्याग्निमध्यतः ॥ ८९ ॥ पुंरूपा वनिता साथ स्मरती हृदये तदा । परमेष्ठिमहामंत्रं श्लोकार्थकृतनि-न चया ॥ ९० ॥ घटमुद्घाट्य जग्राह महासर्प स्थिराशया। करेण सर्वलोकस्य चमत्कारं विधायिनी ।९१। सोऽपि रज्जुसदृशो भूत्वा तस्थो तदाननं । संपश्यन् स्नेहभावेन वीक्षितो विस्मितेर्जनैः ॥ १२॥ ततो निःशेपलोकेन शुद्धः शुद्ध इति द्रुतं । जल्पता युगपत्ताला पाणिभ्यां पातितात्मनः ॥ ९३ ॥ तेना- हिना करातेन मुखादाकृष्य लीलया । तस्याः कंठे महाहारः स्वमुखेनैव चिक्षिपे ।। ९४ ॥ राजा लोकश्च सबोंऽपि विस्मितो हारदर्शनात् । उपलक्ष्य च तं हारं मिथो वक्त्राणि दृष्टवान् ॥ ९५ || अहो किमेतदा. चय देवीहारः स एव हि । लक्ष्मीपुंजोऽयमित्यूचे सर्वः कोऽप्यतिविस्मितः ॥ ९६ ॥ लिलिहे पन्नगेनास्य मासो भालं खजिया । सहसा सोऽभवदिव्यरूपा स्त्री तरुणी ततः ॥ ९७ ॥ विस्तार्योपरि तस्याः खा१० ॥ SENTERTIFIEDIOPORLD DEDEO ·चरित्र m - फणां सर्पण तस्थुपा । पुंसश्छलधरस्येक क्षणं लोलाविडंचिना ॥ ९८ ॥ अपूर्वमिदमाश्चर्यं पश्यन्नेर्जने स्तदा । वक्तुं शशाक नो किंचिदेवमेव स्थितः परः ॥ ९९ ॥ नृनाथोऽपि महाभीत्या कंपमानोऽत्रवीदिदं । ०१ मुखेंणेदं हहा कार्यमयुक्तं विहितं मया ॥ १०० ।। वारयन्नपि लोकोऽयं देवी चापि न मानिता। उत्थापितो मयाऽनर्थः स्फुटमेप स्वयं ततः ॥ १॥ वन सामान्यो भुजंगोऽयं सर्परूपेण किंवसी । देवो वा दानवो वापि किंवा शेषः स्वयं ह्ययं ।। २ ।। विचि- शक्तिको किंवा कावप्येतो नरावुभौ । प्रच्छन्नो केन कार्येण क्रीडतोंतःपुरं किल ॥ ३ ॥ ज्ञायते परमाथों नाधुना तरिकं करोम्यहं । आराधयामि भवत्येमी भक्तिग्राह्या हि देवताः ॥ ४॥ उच्चिक्षेपागुरुं भुपः पु- प्पायेस्तमपूजयत् । जजल्प च प्रसद्याहिराज मुंचाशु सुंदरि ॥५॥ भगवन्नहिराज त्वं मया दूनोऽस्य. नेकधा । तत्प्रसद्य त्वया सर्वः सोढव्यो दुर्नयो मम ॥ ६॥ तया मुक्तोऽथ सर्पः स रमण्याशु करांबुजात् व राजा च ढोकयामास पुरस्तस्य पयो द्रुतं ॥ ७॥ पायं पायं च तदुग्धं यावत्सोहित्यमाप सः। राज्ञा तावत्समादिप्यास्त एवेत्यहिचंडिकाः ॥८॥ अहो एप महासर्प आनीतः स्थानकाद्यतः । गृहोत्या तत्र युष्माभिोक्तव्योतिप्रयत्नतः ॥ ९ ॥ यदि स्तोकापि पीडास्य नागराजस्य निर्मिता । ततो युष्मानहं ·पर- चरित्रं सर्वान् हनिष्यामि स्वयं ननु ॥ १० ॥ तथेत्युक्त्वाऽहिमादाय मुक्त्वा तत्र सुखेन ते । पुनरागत्य भूपाया- शंसन राजनैः सह ॥ ११ ॥ अथोचे सा नृपेण त्वं पुंरूपाभूः शुभेऽधुना । अस्माकं पश्यतामेव संजाता युवती स्फुटं ॥ १२ ॥ परमार्थः क ईदृक्षः कासि त्वं वररूपभाक् । सत्यमाख्याहि नः सर्वं येन स्याञ्चित्त- निर्वृतिः ॥ १३॥ दध्यो साग्रेऽपि संजातं रूपं स्वाभाविकं मम । निष्ट्यूतेन कुमारस्य भालदेशनिवेशनात् ॥ १४ ॥ अधुना त्वहिजिह्वाया लेहनेन बभूव तत् । हारोऽप्यर्पित एतेन स किं सोऽभवत्ततः ॥ १५ ॥ न वेतद्घटते सम्यक् परमार्थं च न वेदम्यहं । घटते यावदेवात्र तावदेव वदामि च ॥ १६ ॥ इदं जगाद सा वाला लजानम्रमुखी ततः। एतावदेव जानामि नान्यत्किचिन्नरेश्वर ॥१॥ अहं चंद्रावतीस्वामिश्रीवीरधवलात्मजा । अतीवेष्टा पितुदेव नाम्ना मलयसुंदरी ॥ १८ ॥ वभापे भूपति हो युक्तियुक्तमिदं वचः । यतोऽन्यत्पूर्व व्याख्यायि नररूपस्थयतया ॥ १९ ॥ चंद्रावतो पुरी कास्ते श्रीवोरध. क्लस्य सा । क्व चेदं पृथिवीस्थानमेपा क्वैकाकिनी पुनः ॥२०॥ भविष्यति कुतोऽप्यस्य वृत्तांतस्य प्रका- शनं । एपापि यदि सत्यास्ति नायव वरवर्णिनी ॥ २१ ॥ आगमिष्यति शीघ्रं तत्कोप्यस्याः पृष्टतो ननु । सस्करयतां तदा तस्मै दास्यामो दिव्यकामिनी ।। २२ ॥ देवि त्वं सह हारेण लक्ष्मीपुंजेन सांप्रतं । सुखे. fal १०२ ·ग. चरि नेतां धर स्वीयपा चाललोचनां ॥ २३ ॥ हारोऽपि चटितो देवि मध्ये पंचाह एप ते । सुखी दुःख्य- थवा क्यापि सुतोऽभूत्सत्यसंगरः ॥ २४ ॥ मोक्तव्योऽध्यवसायस्तन्मरणस्य त्वयाधुना । हाराऽप्राप्ती कुमर- मंगीकृतममुद्यतः ॥२५॥ देव्युवाच महाराज किमनेन करोम्यहं । हारेण जीवितं धत्तुं न शक्नोमि विनात्मजं ॥ २६ ॥ हा मया मुढया ताहक् पुत्ररत्नं महापदि । अस्य हारस्य कार्येण पातितं दुर्लभं पुनः ॥ २७ ॥ रत्नं पाषाण. कार्यण सुधा पानीयहेतवे । कल्पवृक्षश्च निवार्थ देव निर्गमितो मया ॥ २८ ॥ जीवित्वा किं करिष्यामि तन्निर्भाग्यशिरोमणिः । देव प्रेपय मां येन भृगुपातं तनोम्यहं ॥ २९ ॥ राजा जगाद देवि त्वं स्थापिता- सि पुरा मया । आप्रभातं न वक्तव्यमत्रार्थे किमपि त्वया ॥ ३० ॥ तावद्धारोऽपि लब्धोऽयमतर्कित इहा- धुना । समेष्यति कुमारोऽपि पुण्यैरेवं कुतोऽपि नः ॥३१॥ संधीति प्रियां राजा ययो निजनिकेतनं । स्वं स्वं स्थानं समस्तोऽपि जनो विस्मितमानसः ।। ३२ ॥ देव्या समं गतावासं सा स्त्री मलयसुंदरी । कारिता भोजनादीनि कृत्यान्यगमयदिनं ॥ ३३ ॥ देव्या सह महीपोऽपि कुमारविरहार्दितः । दिनशेष निशां चापि तां कृच्छ्रेणात्यवाहयत् ॥ ३४ ॥ प्रेपित्ताः शुद्धिकार्येण प्रातरागत्य ते नराः । सर्वेऽप्यूचुः कु. गाजवणERIERMER O १०३ ॥

·नरिन मारस्य शुद्धिर्माता प्रभो क्वचित् ॥ ३५ ॥ निराशी तो ततो राजा-राज्ञी च द्वावपि द्रुतं । जग्मतुर्गिरि- पादांतं यावन्मरणहेतवे ।। ३६ ॥ तावत्तत्र सामागत्य केऽपि वास्तव्यपूरुषाः । श्वासपूर्णमुखा भूमीपाल- मेवं व्यजिज्ञपन् ॥ ३७॥ धनंजयस्य यक्षस्य पाश्र्थे गोलानदीतटे। यत्रोद्दद्धोऽस्ति चोरः स लोभतारो वद्रुमे ॥ ३८ ॥ त- बेवातिहढस्थूलशाखायुग्मस्य मध्यतः । निक्षिप्ताह्रियुगश्चोर्ध्वपादश्चाधोमुखस्तथा ॥ ३९ ॥ बहुदुःखभ- राकांतो वल्गुल्याः कलयन् कलां । चौरास्तोकांतरेऽदार्श कुमारोऽस्माभिराहतैः ॥ ४० ॥ त्रिभिर्विशेषक मा परमार्थ वयं नान्यं जानीमः किमपि प्रभो । चथादृष्टं तथा देवपादानामिह भापितं ॥ ४१ ॥ इत्याक: र्य नृपो देवीयुक्तः सिक्त इवामृतैः । अन्वमृद्विस्मयानंदरसी द्वौ युगपत्तदा ॥ ४२ ॥ त्यक्त्वा सर्व ततो वेगाभृगुपातक्रियोयमं । महावलकुमारस्य दर्शनोत्कंठितो भृशं ॥ ४३ ॥ तयाऽभिनवया नार्या पद्माव- त्या च भार्यया । उत्तालं मिलिताशेपलोकेन च समन्वितः॥४४॥ चिचे तं वटमाधाय प्रस्थितो.भूप- तिर्दुतं । अपश्यञ्च यथाख्यातं कुमारं तं तथास्थितं ॥ ४५ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ।। मुंचन्नश्रूणि लोकेन जाई राजा जगाविति । हा वत्स स्वच्छचित्तेपा दुःखावस्या कथं तव ॥ ४६॥ तिष्टत्येकत्र चोरोऽयं लंबमानो याdhaamirmirl fatta .

·নন্সি - Add नाव वटहुमे । वत्स त्वमीदृशं दुःखमन्यतोऽनुभवन्पुनः ॥ १७॥ धिर धिग् राज्यमिदं सर्व घिग्मे दोर्दैडविक्रम । यदेषा ते समायासीन्महती विपदीडशी ॥४८॥ जल्पन्निति महीपाल आह्वाय्याहाय वर्द्धकिं । छेदयित्वा च शाखे ते सुखेनाकर्पयत्सुतं ॥ ४९ ॥ पीडाभरसमाक्रांतमक्षमं वक्तुमप्यमुं । महावलं सुतं वीक्ष्य वि. हलं चूर्णितेक्षणं ॥ ५० ॥ शीतलं कारयामास वातं भृपः खसेवकैः । अंग संवाहयामास कदलीदल- कोमलं ॥ ५१ ॥ युग्मं । समुन्मीलितनेत्रोऽथ विस्फुरञ्चारुचेतनः । पद्मावत्या जनन्येति सादरं भाषितः सुतः ॥ ५२ ॥ हा वत्स दुर्लभालोक मया त्वं हीनसत्वया । हारालोकनकार्येण समादिष्टस्तदाज्ञया ॥ ५३ ॥ क्व गतस्त्वं स्थितः कुत्रानुभूतं किं किमु त्वया । कुमारैषा कथं जाता दुःस्थावस्था तवापि च ॥ ५४ ॥ राजोचे कथ- यात्माकं चित्तं वत्स समुत्सुकं । नालं कालविलंवाय गर्जिते शिखिनाट्यवत् ॥ ५५ ॥ क्षिपन् सर्वत्र ने- लाणि विशेपेण नरस्त्रियां । कुमारः माह वृत्तांतमनुभूतं ततो निजं ॥ ५६ ॥ मध्ये सौधं यथायातः क- रस्तेन हृतो यथा । इत्यादि पुनरेवान रंभोद्यानागमावधि ।। ५७ ॥ तथैव सर्वमाख्याय कुमारः पुनरब- वीत् । मुक्त्वा युष्मद्वधूं तत्रागां ताताहमनुस्वरं ॥ ५८॥ युग्मं ॥ इतश्च कृतनीरंगीसावधानां प्रियांप्रति । SANELEAREE Hidiao | १०५ ।

·चरित्रं क्षिपन्नेत्रे जगादेप कुमारः शृणुताग्रतः ॥ ५९ ॥ गच्छताथ भया दृष्टो मंत्रं कमपि साधयन् । एकाक्येव महायोगी सजितोपस्करो वने ॥ ६ ॥ मदर्शनेन मुक्वाशु सर्व व्यापारमात्मनः । अहमभ्यर्थितस्तेन कृताभ्युस्थानकर्मणा ॥ ६१ ॥ अहो कुमार वीरेन्द्र परोपकृतिकर्मठ । त्वमद्यात्राऽसहायस्य संप्राप्तः सुकृतेर्मम ॥ १२ ॥ अयं येन महामंत्रः ली प्रारब्धोऽस्ति प्रसाधितुं । सिद्धे मंत्रेऽत्र कनकपुरुपः सेत्स्यति ध्रुवं ॥ ६३ ।। सामग्रीयं मया सर्वा मेलि. तास्ति कुमार थे। एक एव परं नास्ति नर उत्तरसाधकः ॥ १४ ॥ क्षणमेकं ततस्तिष्ट त्वं भवोत्तरसाधकः । साहाय्येनेप मंत्रस्ते मम शीनं हि सेत्स्यति ॥६५॥ अंगीकृत्य वचस्तस्य देवाहं दयया स्थितः। खड्गमादाय वेगेन भूत्वा चोत्तरसाधकः ॥ ६६ ॥ योगिनोक्तमथो वीर नार्येपा यत्र रोदिति । वटे तत्राक्षतांगोऽस्ति शाखावद्धो मलिम्लुचः ॥ ६७ ॥ गृहीत्वा तं कुमारावानय चौरं सलक्षणं । तेनेत्युक्तेऽसिना सार्द्ध यावत्तत्राहमीयिवान् ।। ६८ ॥ तावन्न्य- ग्रोधशाखायां बद्धदस्योरधोमुवि । उपविष्टा मया दृष्टा रुदत्येका वरा वशा ॥ ६९ ॥ आभाषिता च कासि त्वं करुणं किं व रोदिपि । एकाकिनी श्मशानेन किं रात्रौ भीषणे भृशं ॥ ७० ॥ सहसा मुखमुद्घाट्य का ·चरित्र PRODESTREE TREETERIEEEEEE पश्यंती संमुख मम । दृष्टया निश्चलया साथ वक्तुमेवं प्रचक्रमे ।। ७१ ॥ हंहो सत्पुरुषाहं कि मंदभाग्या वदामि ते । उद्दन्छो पटशाखायां यः पुमानत्र विद्यते ॥ ७२ ॥ स एप लोभसाराख्य ऋद्धो मुषितनागरः । अज्ञातस्थानकोलंवगिरिवासी मलिच्लुचः ॥ ७३ ॥ तृतीयेऽद्यतनस्याही यामे राजनरैः क्वचित् । लब्ध एप नृपेणाथ सायमेवं च घातितः ॥ ७४ ॥ एतस्याहं प्रियाभीष्टा दुःखिता तेन रोदिमि । प्रत्यू. पेऽद्यैव संजात आवयोरिह संगमः ॥७५॥ परं स्नेहः स कोऽप्यद्यानेन प्रौढः प्रकाशितः । खाटकुर्वन्नपि यश्चित्ते गदितुं शक्यते न हि ॥ ७६ ॥ तथा कथं विधेहि त्वमेकाश्लेपं ददाम्यहं । मुखं चास्य विलिंपालि चंदनेन यथा सुधीः ।। ७७॥ तयेत्युक्ते मया देव कथितं कृपया तदा । भद्रे स्कंधं ममारुह्य यथेष्टं त्वं समाचर ॥ ७८ ॥ समु. रप्लुत्य मम स्कंधमारूढा सहसाथ सा । शवस्योत्कंठिता कंठं यावदालिंगति प्रभो ॥ ७९ ॥ तावत्तेन शवेनास्या दंतरात्ताशु नाशिका । रसंती विरसं भूरि लग्ना सा कंपितुं ततः ॥ ८॥ गाढातायानसस्त- स्याः कर्पत्यास्त्रुटितस्तदा । अग्रभागः शवस्यास्य मुखमध्ये स्थितः किल ॥ ८१ ॥ ममेदं पश्यतो हास्य स्फुटित्यास्यं समागतं । प्रजल्पितं ततस्तेन शवेन हसता मनाक् ॥ ८२ ॥ ममेदं चरितं दृष्ट्वा हससि ।।। १०७॥

·चरित्र MAHABIRE ऽभून्नरः साक्षादिव्यरूपा नितंविनी । इत्यादि देव निखिलं प्रत्यक्ष भवतामपि ॥ २१ ।। बहुधाराध्य भी- तेनालंबशेलस्य गह्वरे । तत्रैव मोचितः सर्पः स त्वयेति कथावधि ॥ २२ ॥ युग्मं ॥ नृपोऽथ कथयामास कथं सोऽभिनवः पुमान् । अस्माकं पश्यतामेव वत्साभूदिव्यकामिनी ।। २३ ।। कुमारः माह देवेह मध्य- रात्रे तदा मया । संप्राप्तेन श्रुतो दीनः खरो नार्याः कुतोऽपि हि ॥ २४ ।। गच्छतानुस्वरं तत्र मया मुक्ता वधूस्तव । पुरुपा कदलीगेहे मस्त्राभरणान्विता ॥२५॥ ततो नवनरस्यास्याऽत्रायातस्य कथंचन । युष्मा- भिर्घटसर्पस्य दिव्यं दत्तं सुदुष्करं ॥ २६ ॥ युष्माकं मुरिपुण्येन दिव्ये तत्र नरेश्वर । अहमेव सर्परूपो विधिना ढोकितः किल ॥ २७ ॥ मया करगृहीतेन स सम्यगुपलक्षितः । ततो भालतलं तस्य निष्टयूतेन च मर्दितं ॥ २८ ॥ जज्ञे युष्मासु पश्यत्सु कामिनी स नरस्ततः । इत्येष परमार्थस्तु वृत्तांतस्यास्य भूपते ॥ २९ ॥ नरेंद्रप्रमुखाः सर्वे सानंदा दृष्टिमक्षिपन् । नीरंग्याच्छादितांग्या द्राग् वध्वास्तस्या उपर्यथ ॥ ३० ॥ कुमारानुजया साथ ननाम श्वसुरादिकान् । तेऽपि प्रमुदितास्तस्यै ददुः सर्वे वराशिषः ॥ ३१ ॥ मुंचन्नधूणि धुन्वंश्च शिरोऽयो- चन्नृपस्ततः । अहो मया समाचेरे स्ववध्वां शानवोचितं ॥ ३२ ॥ जनो जगाद हे देव कार्यः खेदोऽत्र Marai dildadaag ROORIGILITATIOTE 湖州料制 ·. चरित्र न स्लपा | अपराध्यति येनेकमज्ञानं नापरं पुनः ॥ ३३ ॥ पद्मावत्या महादेव्या स्वोत्संगे सा वधूघृता । भणिता व त्वया वत्से कथं नारमा प्रकाशितः ॥ ३४ ॥ अथवाऽकारि हे वत्से युक्तं मोनं स्वया यतः । मन्येतापटमानं कः कथ्यमानमपि त्वया ॥ ३५॥ अहो अस्तवास्माभिः कीदृशं विहितं सुते । अभवि- प्यनिष्टं चेकिनिननो गतिश्च का ॥ ३७ ॥ अम्मा कानिचिननं पुण्यान्यद्यापि जाग्रति । संजातं ते शुभोदर्फ यतः कष्टमपीदृशं ॥ ३८॥ ततोऽम्माकमयं मंतुः क्षेतव्यस्तनये त्वया । परमार्थविदो येन भवंति हि कुलोद्भवाः ॥३९॥ धन्या वत्से वयं सर्वमम्माकं सफलं तथा । आत्माप्युड्डूयमानोऽयं सुखमनः स्थितोऽध वै ॥४०॥ यत्वया गुणशालि- न्या विपिनोरया तया । बच्चा सह समायातः कुमारः सत्यसंगरः ॥ ४१ ॥ अथो मलयसुंदर्यै देवी प. पावती ददो । खहस्तेनेव दिव्यानि वस्त्राण्याभरणानि च ॥ ४॥ सत्कुर्वती प्रशंसंती बहुधेति वधू नि । यावतस्यो महादेवी तावद्भपोऽवदरसुतं ॥ ४३ ॥ त्वया वत्स विमुक्तेनाऽलंबशेलस्य कंदरे | अ. हिपभरेणानुभूतं किं किं महाबल || ४४ ॥ कुमारः माह तत्रेव स्थितेन गमितं मया । दिमशेयं सुखेनैव पवनाहारकारिणा सम्पापा EMBERai MEHED ·चरित्र HIFIER Inा योगिना तेन तत्रायातेन गह्वरे । मम भालं पुनः स्वामिन्नर्कक्षीरेण घर्पितं ॥ ४६ ॥ सजशेऽहं पुनदेव नै- सर्गिकवपुः पुमान् । तेनोक्तश्च कुमारैप महामंत्रश्च साध्यते ॥४७॥ पावे ज्वलनकुंडस्य द्वावप्यावां गतो ततः । योगिनोक्तं महावीर पुनरानय तं शवं ॥ ४८ ॥ अत्रागत्य तथैवाथ गृहीत्वा तच्छवं पुनः । सम- पितं मया तस्मै योगिने मंत्रसिद्धये ॥ ४२ ॥ स्नपयित्वा च तत्तेन स्थापितं मंडलांतरा। प्रज्ज्वलितो. उनलचाहं कृतश्चोत्तरसाधकः ॥ ५० ॥ यथा यथा जजापैप योगी मंत्रं तथा तथा । उत्तस्थौ मृतकं तत्र निपपात पुनः पुनः ॥ ५१ ॥ अर्द्धरात्री ययो तस्य जापमेवं वितन्वतः। ततो डमरुकध्वानाः श्रूयतेस्म वि- हायसि ॥ ५२ ॥ कुशुद्धं मृतकं ह्येतत् पुरुषो रे न सेत्स्यति । जल्पतीत्यवतीर्णाभ्रादेवता कुपिता तदा ॥ ॥ ५३ ॥ तया देवतया योगी केशमाहं स साधकः । उल्लाल्य चिक्षिपे मध्ये ज्वलज्ज्वलनकुंडके ॥५४ ॥ तद दृष्ट्वाह दृढांगोऽपि क्षुब्धः किंचन मानसे । अतस्तया निवौ मे हस्तौ पन्नगपाशकैः ॥ ५५ ॥ कुमारं सुंदराकारं क एनं मारयिष्यति । जल्पंतीति ययो व्योनि । सा मां धृत्वाशु पादयोः ॥ ५६ ॥ शाखायुग्मस्य मध्येऽत्र क्षिप्त्वांह्रियुगलं मम । गता सा देवता शीघं लंबमानः स्थितस्त्वहं ॥ ५७॥ अत्रेदं मृतकं चापि तथैवागत्य तस्थिवत् । ईक्षांवभूवुस्तत्सर्वे चालयित्वाथ कंधरां ॥ ५८ ॥ ऊचुश्चाक्षत- D ।। ११३ ॥

·चरित्रं
सांगं कुशुद्धं मृतकं कथं । ततोऽवदन्नृपः शीर्षे धुन्वन् किचिद्विचिंतयन् ॥ ५९ ॥ अहो यत् बोटिक
देतेः बीनासामं किलामुना। भविष्यत्यास्यमध्ये तत् कुशुद्धं तेन नन्विदं ।। ६०॥ शिरः सर्वेऽपि धुन्वंतो
जल्पंतिम्म नृपंप्रति । एवमेव नरेंद्रेदं नान्यथा ते वरा मतिः ॥ ६१ ॥ राजापि वीक्षयामास तन्मुखं
निजपूरुषेः। नासाने बीक्षिते तत्र सपा प्रत्ययोऽभवत् ॥ ६२ ॥ सखेदो राजसूराख्यन्नैतद् ज्ञातं
मयापि हा । महविनाशितं कार्य योगिनः कथितं न यत् ॥ ६३ ॥ राजोचे वत्स मा खेदं कास्त्विं
हृदये वद । नागबंधः कथं नष्टः स दृढो भुजयोस्तव ।। ६४ ॥ कुमारः स्माह देवाऽहिपुच्छं लग्नं तु
लवितुं । इतस्ततश्चलदैवयोगादागान्मुखे मम ॥ ६५ ॥
रोपेणाध मया तच्च दशनेश्वर्वितं मुहुः । पीडितः पन्नगः सोऽथ बंधादुच्चलितः क्षणात् ॥६६॥ पति-
तश्च महीपीठे न लमः कापि मे तनो । विपापहारिमंत्राणामोषधेश्च प्रभावतः ॥ ६७ ॥ मया निर्गमितं
रात्रियामयुग्मं कथंचन । पुनः संप्रति युष्माभिरापदेषा हता मम ॥ ६८ ॥ यदेतेन शबेनोक्तं संमुख मे
भयंकरं । अयेव देव संजातं सत्यं तद्वचनं पुनः ॥ ६९ ॥ मया तदेष सर्वोऽपि वृत्तांतः कथितोऽधुना।
ममानुभूतः कायेन धृत्वा मनसि धीरतां ॥ ७० ॥ शक्यते यन्न गदितुं न श्रद्धातुं घ केनचित् । कथ्य-
FRIENDHEEHDENDIDDREADLINE
॥११४॥

·चरित्रं Norncleroवना मानं च बहुधा चित्ते माति न कस्यचित् ॥ ७१॥ एवंविधस्य कार्यस्य यासि पारं त्वमेव हि । धुर्य एव वहेद्धारं विषमे न तु वर्णकः ॥ ७३ ॥ अहो ते साहसं बुद्धिनिर्भयत्वं सुधीरता । महापरोपकारित्वं कारु- ण्यं दक्षतापि च ॥७॥ अहो सुकृतसंभारः कुमार प्राक्तनस्तव । येनाप्तैवंविधा भार्याऽस्माकं च मिलि- तोऽचिरात् ॥ ७५॥ सर्वेष्वेवं प्रशंसत्सु कुमारं तमनेकधा। नृपोऽवोचत्कुमार स्वं तत्स्थानं दर्शयास्मकान् | ॥७६॥ युवाभ्यां यत्र मंत्रः स प्रारेभे सोधितुं निशि। कथं बभूव योगी स गत्वा तत्र विलोक्यते ॥७७॥ अनुयातस्ततः सर्वेस्तदोत्थाय स भूपः । गत्वा तदर्शयामास मंत्रसाधनमंडलं॥७८॥ यावत्सर्वेऽपि ते तत्र लग्नाः सर्वत्र वीक्षितुं । तावन्मध्येऽग्निकुंडस्याऽपश्यन्कांचनपूरुपं ॥७९ ।। कर्षयित्त्वाथ तं राजा कोशे चिक्षेप पूरूपा पुनर्भवति छिन्नानि तस्यांगानि विना शिरः ||८०॥ सकुटुंवोऽथ भूपालः संप्राप्तो निजमंदिरं। दशाहानि पुरे तत्र वर्धापनमकारयत् ॥ ८१॥ अथो मलयकेतुः स प्रस्थितोऽनुवधूवरं । शुद्धिं सर्वत्र कुर्वाणस्तस्य तत्र समागमत् ॥ ८२॥ मिलि. त्वा भूपतेरुक्तं तेनागमनकारणं । राज्ञापि मेलितः सोऽथ स्वसुः स्वसृपतेरपि ॥ ८३ ॥ ताभ्यामपि प्रहृष्टाभ्यां पित्रोः पृष्टोंगमंगलं। सर्व जगाद तदुःखमाविष्कुर्वन्नयं ततः॥ ८४॥ पृष्टो तेनापि तो मुलावृत्तांतं तं PETTE ·चरित निज निज। कथयामासतुः सर्वमनुभूतं यथा यथा ॥८५॥ कुमारो मलयात्केतुः शिरो धुन्वन् जगाविति । अनुभृतमहो दुःखं युवाभ्यां कथमीदृशं ॥८६॥ इत्थं परस्परप्रीतिवारिसवशंवदाः । ते सर्वेऽपि क्षुधां तृष्णां निद्रा चान्वभवन्न हि ॥ ८७ ॥ राज्ञा मलयकेतुः स कुमारः सत्कृतो भृशं | स्नानभोजनवस्त्रायैः स्वसुः स्नेहेन तस्थिवान् ॥ ८८ ॥ कतिचिदिनपर्यते तेनोक्तं भूपतिप्रति । मां प्रेषय नराधोशाधुना यामि निज पुरं ॥८९॥ जामातृसुतयोयन चिंतयंतायमंगलं । दुःखेन गमयंती च कालं मे पितरी स्थिती ॥ ९० ॥ गत्वादेशेन युष्माकमहं वापयामि तो। विदधामि तथा प्रत्युज्जीवितानंदिमानसो ॥ ९१ ॥ अन्यथा दुःखनिर्मग्नो नूनमेतो मरिष्यतः। प्राणेभ्योऽपि तयोर्यस्मादेपाभीष्टा सुताधिकं ॥ ९२॥ श्रुत्वेति भूपतिः स्माह प्रहितुमसहोऽपि तं । यद्येवं वत्स तद्गच्छ वदामो नैव किंचन ।। ९३ ॥ अग्रेऽप्यस्त्यावयोः प्रीति- वल्ली संबंधवारिणा। सिक्तानेनाधुना वाच्यं पितुरित्यात्मनस्त्वया ॥ ९४ ॥ महावलं स्वसारं चापप्रच्छे मल- यस्ततः । गमनायाऽसुखं पित्रोराविष्कुर्वस्तयोः पुरः ॥ ९५॥ महाबलो जगादेति वाच्यं स्वसुरयोर्मम । कुमार सारसौजन्य नमस्कारपुरस्सरं ॥९॥ अनाख्याय स्ववृत्तांतं कन्यामादाय गच्छता। महाबलेन चौरेण यदुःखं युवयोः कृतं ।। ९७ ॥ युवाभ्यां मम निःशेषमागः शंतव्यमेव तत् । उत्पाव्याहं समानीतस्ततः 图三: निOHOOLGHODELETHER ·नरिवं : परवशो यतः ॥९८॥ ऊचे मलयसुंदर्या भ्रातरागमनादिकं । त्वयांबा तातपादानां विज्ञप्यं सर्वमप्यदः॥१९॥ चिंता कापि न कर्त्तव्या सुखेन च स्थितासम्यहं । इति च भ्रातराख्येयं गंतव्यं पथि सुष्टु च ॥३०॥ कुमारो मलयः सोऽपि सर्वमभ्युपगत्य तत्। विमुंचन्मोचयंश्चापि बाप्पांबु प्रस्थितः पथि ॥१॥ पुरी चंद्रावतीं प्राप्य निर्विलंवप्रयाणकैः । सुताजामातृलाभोक्त्या स पित्रोरकरोन्मुदं ॥२॥ तयोर्वृत्तांतमाकर्ण्य कुमारास नरेश्वरः । नित्यमानंदितस्तस्थी महादेव्या समं ततः ॥३॥ महाबलस्य तत्राथ भुंजानस्य महा- सुख । साई मलयसुंदर्या ययो कालः कियानपि ॥४॥ अथान्यदा तयोगेंहगवाक्षांकोपविष्टयोः । दंप- त्योश्छिन्ननासा सा नारी द्वारमुपागता ॥ ५॥ महाबलेन तां दृष्ट्वा जगदे वल्लभांप्रति । सेवा यस्याः स्वरं श्रुत्वाऽनुयातोऽहं प्रिये तदा ॥ ६ ॥ ततो मलयसुंदर्या स्थिरदृष्ट्या निरीक्ष्य तां । उपलक्ष्यांगचिहेश्व प्रोचे विस्मितचेतसा ॥ ७ ॥ नूनं कनकरत्येषा सेवावाभ्यां तदा प्रियः। मंजूषांतः स्थिता नद्याः प्रवाहे या प्रवाहिता ॥८॥ गुह्यं वक्ष्यति किंचिन्न लज्जयैपोपलक्ष्य मां । अपट्यन्तः शृणोम्यत्र तदहं युष्मदा- ज्ञया ॥ ९॥ पियादेशेन तस्थुष्यां तस्यां कांडपटांतरे। प्रविष्टा तत्र ला नारी प्रतीहारनिवेदिता ॥१०॥ पृष्टा साथ कुमारेण प्रतिपत्तिपुरस्सरं । सम्यक् सर्व ममाख्याहि शुभे त्वं चरितं निजं ॥ ११ ॥ बEREHERE ·। चरित्रं सा जगाद कुमार चंद्रावत्याः पुरः प्रभोः । भार्या वीरधवलस्य नाम्ना कनकवत्यहं ॥ १२ ॥ चुकोप भूपतिर्मह्यमेवमेवान्यदा ततः। त्यक्त्वा सर्वमहं कोपान्निर्गता राजवेश्मतः ॥ १३॥ मिलितो मे पुमानेको दक्षो वैदेशिको युवा । तेन संकेतिता गोलानद्या देवीराहे वहं ॥१४॥ तस्याहं भिलिता तत्र गत्वा रात्री कथंचन । धूर्तेनोक्तं ततस्तेन चोराः संत्यत्र मा वद ॥१५॥ गृहीत्वा तेन मत्पात्सर्व वस्त्रादि भाषितं। भद्रे प्रविश मंजूषां यावद्गच्छंति तस्कराः ॥ १६॥ प्रविष्टा तत्र भीताहं तेनापि मम कंचुकं। हारं चादाय शेपं तु मंजुषायां प्रचिक्षिपे ॥ १७ ॥ मंजूपाया मुखं तेन पापेन पिहितं द्रुतं । संकेतितो द्वितीयोऽथ कोऽपि तत्र समागतः ॥१८॥ ताभ्यामुत्पाट्य मंजपा द्वाभ्यां गोलानदीरये । मुक्ता तरीतुमारब्धा तरीवत्त- रितुं ततः ॥ १९ ॥ कुमारेण ततोऽभाणि त्वं ताभ्यां किमु सुंदरि। अज्ञाताभ्यां नदीवाहे पेटांतःस्था प्रवाहिता ॥ २० ॥ अभिज्ञास्ति तयोः काचित् किंचिजानासि कारणं । सा प्रोवाच ममाज्ञातो तो निष्का- रणवैरिणी ॥२१॥ अनिमित्तमहो चक्रे ताभ्यां तदसमंजस । इति जल्पन् शिरःकंध कुमारः कृतवान्मुहुः ॥२२॥ जगादाथ पुरो ब्रूहि मंजूपा कुत्र सा गता । सा माह रजनीप्रांते कुमारात्र समागता ॥ २३ ॥ ध. नंजयस्य यक्षस्यासन्नगोलानदीतटे | प्राप्ताकृष्य बहिश्शक्रे लोभसारेण दस्युना ।। २४ ॥ भक्त्वा तालक- ११८॥

·चरि DTHEREALINCHEREEEEEEEEE मुद्घाट्य द्वारं यावद्विलोकितं । तावद् दृष्टा गृहीता च तेनाहं वस्त्रसंयुता ॥ २५॥ नीत्वाऽलंधगिरी तेन विषमे कापि कंदरे । एकत्र दर्शयांचने गुप्तं मे निजमंदिरं ॥ २६ ॥ पुरलक्ष्मीः समस्तापि नीत्वा क्षिप्ता- स्ति तत्र या । दर्शिता सापि मे तेन बहुमानपुरस्सरं ॥ २७ ॥ नामादि कथितं सर्व मिथः स्नेहेन तेन तु । तथा व्यवहृतं चित्तं यथा मे तत्र संस्थितं ॥ २८ ॥ स्थित्वा यामयुगं सोऽत्रागतः कार्येण केनचित् । प्रापि क्वापि नरेंद्रेण हताशः पश्यतोहरः ॥ २९ ॥ राज्ञा गोलातटेऽलंदशैलमुलेऽथ तस्करः । सायमुद्- बंधांचके तत्र न्यग्रोधपादपे ॥ ३०॥ मया दृष्टोऽद्रिशृंगाग्रस्थितया स ततो निशि । गताहं तत्र शोकेन रुदती मिलिता च ते ॥ ३१ ।। अतः परं च यज्जातं तत्र तत्प्रकटं तव । इत्येप मम निःशेषो वृत्तांतो राजनंदन ॥ ३२ ॥ गृहाण द्रविणं तत्त्वं स्थानं तदर्शयाम्यहं । अथाचख्यो तया साई गत्वा राज्ञेऽखिलं स तत् ।। ३३ ॥ पुरुस्कृत्याथ तां भूपो गत्वा तत्र च सत्वरं । यस्य यद्वस्तु तत्राभुत्तस्मै सर्व तदार्पयत् ॥ ॥३४॥प्रभूतं शेपमादाय द्रविणं स पुरं ययो । पुष्टकोशोऽभवत्तेन द्रव्येण पुरुपेण च ॥ ३५॥ राजदत्तो- चितद्रव्या नारी सा छिन्ननासिका । कुमारेण समं यावत्कुमारावासमाययो ॥ ३६ ॥ तत्र तावदपश्यत् सा वालां मलयसुंदरीं । लक्ष्मीपुंजेन हारेण भूषितां हृद्यतर्कितां ॥ ३७ ॥ चम. (al || ११९ ॥

·ब चरित्र BICICI BICI DE ODID स्कृताथ सा दभ्यो दुष्टैपा जीविता कथं । कथं च निःसृता कूपास्परिणीतामुना कथं ॥ ३८ ॥ पृष्टुकामापि नापृच्छत् किंचित्तत्रेति सा वशा । यदेषोक्त्वा चरित्रं में सर्व प्रकटयिष्यति ॥ ३९ ॥ लक्ष्मीपुंजोऽपि हा. रोऽयमानीयास्ये समर्पितः । पापा मम वैरिभ्यां ताभ्यां काभ्यामपि द्रुतं ॥ १०॥ न ज्ञायतेऽथवैताभ्या- मेवेप मम पार्थतः । हारः केनाप्युपायेन तदाग्राहि नदीनटे ॥ ४१ ॥ तन्नूनं वैरिणावेतो मम दुष्टावु- भावपि । ध्यायंतीमिती तामेवमुचे मलयसुंदरी ॥ ४२ ॥ अनभ्रेयं कुतो वृष्टिस्त्वमंबैंकाकिनी कथं । दुःस्थावस्था कथं युष्मन्नासाया इयमीक्ष्यते ॥ ४३ ॥ इतश्चोक्तं कुमारेण पृष्टव्यं न प्रिये त्वया । ज्ञातमस्ति मया सर्व कथयिष्याम्यहं तव ॥४४॥ अलं काल- विलंबेन त्वं याहीत्यनुगम्य तां । कुमारः कनकवती गृहं शून्यमदीदृशत् ॥ ४५ ॥ चित्ते दुष्टा मुखे मिष्टा स्थिता सा तत्र नित्यशः । पावे मलयसुंदर्या आजगामापनासिका ॥ ४६ ॥ तथाजल्पत्तथा तस्थौ तथा वाश्चिकार सा । यथा प्रत्येति धूती तां विश्वस्ता भुपभूप्रिया ॥ १७ ॥ एवं मलयसुंदर्याः पश्यंतो छिद्र. संतति । कालं निर्गमयामास सा निष्कारणवैरिणी ॥ १८ ॥ अथो मलयसुंदर्या भुंजानाया निरंतरं। सुख पयिक ताऽभवद्गर्भस्य संभवः ॥ ४९ ॥ ततस्तस्याः सुखेनैव काले गच्छति लीलया। पूर्यमाणासु m १२० ॥

·चरित माला IEEEEEEL ថា सर्वासु वांछासु नृपसूनुना ॥५०॥ मनोरथेषु सर्वेषु वर्द्धमानेषु नित्यशः। तस्या लावण्यपूर्णाया वेलामासः समागमत् ॥५१॥ युग्मं । अत्रांतरे नरेंद्रेण कुमारः स महाबलः । आदिष्टो वत्स गच्छ त्वमुद्भटैः सुभ- टैर्वृतः ॥५२॥ उपद्रवंतमात्मीयदेशं दुर्गस्थितं सदा । पल्लीशं क्रूरनामानं निगृहाणोगविग्रहं ॥५३॥ प्रमाणं तात युष्माकमादेश इति संसदि । जल्पित्वागत्य चाचख्यो कुमारस्तत्प्रियाप्रति ॥ ५४ ॥ उत्सुका सह यानाय बोधयित्वा कथंचन । सा प्रिया स्थापिता तत्र कुमारेण महौजसा ॥ ५५ ॥ उक्तं च सांप्रतं कांते न युक्तः स्थानचालकः । तवासन्नप्रसूतेस्तत्वं तिष्टाव सुस्थिता ॥५६॥ तां गदि- स्वेति बहुधा तया ज्ञातास्ति या पुरा । तां भालचित्रगुटिकामर्पयित्वेति सोऽब्रवीत् ॥५७॥ तातादेशमहं कृत्वा दिनैः स्तोकतरैस्तव । पुनः शीनं समागत्य मिलिप्येऽहं सुलोचने ॥ ५८ ॥ अथ साभूणि मुंचंती निःश्वसंत्यतिमंदवाक् । अनुमेने तमेतव्यं पुनराश्विति वादिनी ॥ ५९ ॥ रुद्धकंठः कुमारोऽपि पश्चाग्रीवं पुनः पुनः । पश्यंस्तां जनकादेशाद्गलिताश्रुर्विनिर्ययो ॥ ६१ ॥ तत्कालमिलिताशेपसारसैन्यसमन्वितः । मकरं साधयितुं भिल्लाधीशं राजसुतो ययो ॥२॥ सा कनकवती पश्चात्पश्यंती छलमन्वहं । दध्यावेकाकिनी जाताऽधुनपा सुकृतैर्मम ॥ ६३ ॥ किंचित्संकल्प्य कूट सा सुंदर्या गृहमागता । समुद्विनामपश्यत्तां न्यस्ता-1 11 DIDI १२१॥

·जाज चरित ELEDISCIEEEE स्यां पाणिपंकजे ॥ ३४ ॥ तथा वाश्चिकापा कथाश्चाकथयत्तथा । सुखेनामगयद् घस्रं यथा मलयसु. दरी ॥६५॥ तयाऽभाण्यथ हे अंब त्वं तिष्टात्रैव निश्यपि। सुखेनैव निशा येन याति मे वचनैस्तव ॥६६॥ शर्करा पतिता दुग्धे च्युत्वा हस्ततलादहो । चिंतयंतीति हृष्टा सा वचस्तस्या अमन्यत ॥ ६७ ॥ यथा दिनं तथा तस्या गता रात्रिरपि प्रगे । तया कनकवत्योक्तमेवं कपटपूर्णया ॥ ६८ ॥ उपद्रो. तुममुत्र खां भ्रमंतो राक्षसी निशि । दृष्टैका प्रतिजन्ने च जाग्रत्या तनये मया ॥ ६९ ॥ ततो यदि त्वमा ख्यासि भूत्वा तादृशी ततः । तथा तां विदधाम्यत्र पुन याति सा यथा ॥७०॥न श्रुतं किं त्वया संति | रक्षसामपि भेषजाः । ततो मलयसुंदर्या मुग्धया मानितं तथा ॥ ७९ ॥ तस्मिंश्च समये तत्र नगरे मायु- पद्रवं । ज्ञात्वा दुष्टा गता छिन्ननासा सा राजसन्निधो ॥७२॥ याचिकांनमाभापि तया भूपश्छलज्ञया । तवाख्यामि हितं स्वामिन् यदि त्वं मे प्रसीदसि ॥७३॥ दत्वाभयं ततो राज्ञा सादरं भणिता वद ।सावो. चन्नृप युष्माकं वधूरेषा हि राक्षसी ॥ ७४ 0 प्रत्ययश्चेन्न मे वाक्ये युष्माभिर्दूरसंस्थितैः । दृष्टव्येयं ततः पापा निजावासस्थिता निशि ॥७५॥ देवैषा निशि राक्षस्या रूपेण स्वगृहांगणे । परिभ्रमति वल्गंती पश्यंती सर्वतो दिशः ॥७६ ॥ मंद मंदं च फेत्कारान् मुंचत्येषा भयंकरान् । तेनोच्छलति लोकानां मारि- 超料进樹狀顯 नापEMA १२२ ।।

·- 7 चरित्र HEEEEEEEEEEEEEEEEE रेषा पुरे तव ॥ ७७ ॥ ध्रियमाणा तदा रात्री किंतुपद्रोष्यति त्वकं । प्रभाते देव तेनैषा निग्राह्या सुभटै- स्त्वया ॥ ७८ ॥ पुरायासीन्नृपो मारिहेतुं ज्ञातुं समुत्सुकः । अचिंतितमिदं श्रुत्वा तदा चित्ते चम- स्कृतः ॥ ७९ ॥ अहो अभद्रमेतत्किं ममैतद्विमलं कुलं । सर्वतो विस्फुरलोके सकलंकं करिष्यति ॥८॥ रजन्यां ज्ञास्यते नूनं समये तद्यथास्थितं । कथितस्य विसंवादो यद्यस्या न भविष्यति ॥ ८१॥ ध्यात्वेति भूपतिः स्माह चिंताचांतमुखच्छविः। कथनीयं न कस्यापि गोप्यमेतत्वया शुभे ॥८२॥ सोवाचाहं किम- ज्ञाना ज्ञाता युष्माभिरीशी । भवेयं यदि नैकांते न बयां तत्तवैव हि ॥ ८३ ॥ ततः सत्कृत्य सा राज्ञा विसृष्टागान्निजं गृहं । वेपादिकं च राक्षस्यास्ततः सर्वमसज्जयत् ॥ ८४ ॥ रजन्यां सा समागत्याऽजल्पन्मलयसुंदरीं । स्थातव्यं तावदत्रैव स्वया पुत्रि गृहांतरे ॥ ८५॥ यावद् द्वारस्थिता दुष्टां हत्वा तां राक्षसीमहं । आगच्छामि समीपं तेऽन्यथानिटं भविष्यति ॥ ८६ ॥ शिक्षा दत्वेति सा गत्वा पहिर्वस्त्रविवर्जिता । चकार राक्षसीरूपं वर्णकैश्चित्रितांगका ॥ ८७ ॥ दधारोल्मुकमा- स्येन कपालक्षुरिकाकरा । राज्ञो यथायथाख्यातं चकार च तथा तथा ॥ ८८ ॥ अन्नांतरे समीपस्थाऽन्यवे- इमोपरिवर्त्तिना । दृष्टा छन्नेन पापिष्टा तथारूपा नृपेण सा ॥ ८९ ॥ सत्यं तकिल संजातं यत्तया कथितं 回回回位回回回回回回回回回回 १२३ ॥

·चरित्रं मम । तदको मे कुले मान्मृत मास्म जनोऽप्ययं ॥ ९०॥ करिष्यति ममैषा किं दुष्टा सुस्थितचेतसः । निर्जनायो त्रियामायां घातनीयाधुनैव हि ॥ ९१ ॥ इति प्रजल्पता तेन तीव्रकोपेन भूभुजा । अषट्करं समादिष्टा निजविश्वासपुरुषाः ॥ ९२ ॥ अहो दुष्टामिमां गत्वा यूर्य धत्त दृढग्रहाः । रथं चारोप्य वेगेन निर्वासयत पत्तनात् ॥ २३ ॥ रोद्राख्यामटवीं नीत्वा रात्रिमध्ये तथा हत । प्रच्छन्नं न यथा वार्तामपि जानाति कश्चन ॥ ९४ ॥ आगच्छतोऽथ दृष्ट्वा तान् खड्गहस्तान्महाभटान् । प्रविवेशाशु भीता सा मध्ये | राजसुतागृहं ॥ ९५ ॥ कंपमाना भयेनोचे हे वत्से केऽप्यमी नराः । आगच्छंति द्रुतं हंतु मां राज्ञा प्रेषि- ताः किल ॥९६॥ राजादेशं विना येन स्थिताहं तव सन्निधौ । मृगाक्षि कुपितस्तेन मारयिष्यति मां नृपः ॥ ९७ ॥ तत्त्वं क्वापि क्षिपेतां मां यत्र पश्यंति नागताः । ततस्ताहशरूपा सा विवस्त्रा छिन्ननासिका ।। ॥९८ ॥ मंजूषायां तया क्षिप्ता मंच दत्तं च तालकं । अथ ते कोपदुष्प्रेक्षाः प्राविशन् राजपुरुषाः ॥१९॥ युग्मं ॥ दृष्ट्वा मलयसुंदर्या रूपं स्वाभाविकं ततः । दध्युस्ते राक्षसीरूपं त्यक्तं भीत्यानया खलु ॥ ४०० ॥ आः पापेऽद्यापि लोकांस्त्वं कियत्कालं हनिष्यसि । इति वादिभिरात्ता तेर्ट मलयसुंदरी ॥१॥ बहिष्कृष्ट्वा समारोप्य रथं प्रणितं च तां । चलिता वायुवेगेन. सुभटा अटवीप्रति ॥ २ ॥ नानानामा निगम ॥ १२४ ।।

·चरित्र HEALTH ततः साचिंतयच्चित्तेधिक्षिपंतो नरास्त्वमी। निहंतुमथवा त्यक्तुं नयंत्ति कापि मामतः॥३॥ अप. राधं परं कैचिन्न जानाम्यहमात्मनः । अर्थ पूर्जितं कर्म ममाशुभमुपस्थितं ॥ ४ ॥ ततो रे जीव यद्- दुःखं तवागच्छति सांप्रत । तत्सर्व सह देहेनामुना भृत्वातिकर्कशा ॥ ५॥ चिंतयंतीति सा चित्ते विपार्क निजकर्मणः । महाबलकुमारणाख्यातं श्लोकमथास्मरत् ॥ ६॥ सा तैर्नीत्वाटवी छन्ना मुक्ता मलयसुंदरी। दुःख न लभते कोऽत्र पूर्वकमोदयेन यत् ॥ ७ ॥ आगताः कृतकर्तव्या इत्याख्याते प्रग्रेऽथ तैः । सविशेषांक च पूरक्षा राजाशिथिलयत्ततः ॥ ८॥ दापयामास सर्वत्र तालकानि वधूगृहे । निर्नासां प्रेक्षयामास तो नारी किंतु नाप सः॥ ९ ॥ अथ निर्जित्य तं भिल्ल कतिभिर्दिवसः पुनः । महावलः समायातो दयितो- रकंठितो भृशं ॥ १० ॥ नमस्कृत्य पितुः पादो गदित्वोदंतमात्मनः । यावन्मलयसुंदर्याः प्रस्थितः स गृह- प्रति ॥ ११ ॥ तावद् धृत्वा करे तस्मै सूरपालेन भूभुजा । सर्व मलयसुदर्याः कथितं तद्विजूंभितं ॥१२॥ कुमारो निःश्वसन दीर्घ धपन्नात्मकरी ततः। सगद्गदं ससीत्कारं कक्तुमेवं प्रचक्रमे ॥ १३ ॥ हा हा भ्रांतोऽसि जातस्त्वं किं विचारबहिर्मुखः । तात घातुविपर्यासोऽधुना तव वभूव किं ॥ १४ ॥ स्वया दीर्घधिया देव यावन्मम समागर्म । विलंवितं न कि कार्यमिदं दोषेण गुर्वपि ॥१५॥ निर्नासा सा १२५॥

·चरित्र
HIFIERIES
वशा भूरिकूटानां मंदिरं प्रभो । जानाम्यहं पुराप्यस्या माहात्म्यं मूलतोऽपि च ॥ १६ ॥ इदानीमावयोः
कास्ति सा निष्कारणवैरिणी । आनीय तां दर्शयध्वं येन पृच्छाम्यहं स्वयं ॥ १७ ॥ नृपः स्माह कुमाराधि
क्षेपवाक्यरधोमुखः । नो सा विलोक्यमानापि लब्धा नष्टा तदैव सा ॥ १८ ॥ निराशोऽथ कुमारोऽवक्
छलं लब्ध्वा हहा प्रिये । प्रणष्टा कापि सा कूटं । वितत्यैतत्तवोपरि ॥ १९ ॥ नूनं तात त्वया तस्या वच-
नेन मुधा निजे । कुले लांछनमानीतं वंशच्छेदश्च निर्मितः ॥ २० ॥ इत्युक्त्वा वहुधा कांतावियोगविधुर-
स्ततः । चिंताभरसमाक्रांतः कुमारोऽगानिजं गृहं ॥ २१ ॥ पृष्टलग्नो नरेंद्रोऽपि तत्रागात्पुत्रवत्सलः । स्वयं
दत्तानि सर्वत्र तालकान्युदघाटयत् ॥ २२ ॥ऊचे च राक्षसीरूपा चेप्टमानेह सा मया । बहुधा ते प्रिया
दृष्टा स्वयं मलयसुंदरी ॥ २३ ॥ दोपस्ततो न मे कश्चित् कुर्वतो दंडमीदृशं । येनेष्टापि निजा वत्स विनष्टा
छियते भुजा ॥ २४ ॥ तन्मा ताम्य कुमार त्वं स्वच्छं कृत्वा निजं मनः। पश्यासीद्गेहसारं स्वं किं किम-
स्ति च सांप्रतं ॥ २५ ॥ असंभाव्यमहो यन्मे वल्लभा सापि राक्षसी । उपद्रवति लोकांश्च सर्वान्मयसुंदरी
॥ २६ ॥ ज्ञास्यते किंतु सर्व जीविष्यति कथंचन । इति ध्यायन् कुमारः स लग्नः सर्वमपीक्षितुं
॥ २७ ॥ युग्मं ॥
॥ १२६ ॥

·चरितं EEEEEEEE यावदुद्घाटयामास मंजूपां तां कुमारकः। अपश्यंस्तत्र सर्वेऽपि तावत्तां छिन्ननासिकां ॥ २८ ।। विवस्त्रां राक्षसीरूपां क्षुधाशुष्कां विलोक्य तां । विस्मयेन क्षणं तस्थुस्ते सर्वेऽपि नृपादयः ॥ २९ ॥ कुमा- रोऽथ नृपं प्रोचे दृष्टा या राक्षसी त्वया। एपेव सा महाराज कृतवेपा कथंचन ॥३०॥ कर्पयित्वा ततस्तां स्त्री ताडयामास निष्ठुरं । कुमारः स तथा सर्वं यथा सा स्वकृतं जगी ॥३१॥ कुपितेन ततो राज्ञा पापा निर्भय सा भृशं । देशत्यागेन निर्दिष्टा निद्यमाना पुरीजनैः ॥३२॥ कुमारो मौनमालंव्य शोकेन विवशो भृशं । त्यक्त्वा चतुर्विधाहारं मर्नुकामः स्वयं स्थितः ॥ ३३ ॥ ततो राजा च देवी च परिवारजनोऽपि च । संजातो दुःखतोऽयोऽनुकुमारं मरणोत्सुकः ॥३४॥ राज्योच्छेदभयाजाता व्याकुलाः सचिवा अपि । चिंता- चके समरूढः पुरलोकोऽपि विह्वलः ॥ ३५॥ इतश्च तत्र संप्राप्तः प्रतीहारनिवेदितः। एकोऽष्टांगनिमित्तज्ञो गणकः पुस्तकान्वितः ॥ ३६ ॥ ततः किंचित्समाश्वस्तैमैत्रिभिः कृतभक्तिभिः । परोपकारी प्रपच्छे नैमित्ति- कशिरोमणिः । ३७ ॥ इत्थमित्थं च हस्तान्नो वधूमलयसुंदरी । निष्कलंका समुत्तीर्णा कुमारस्यास्य वल्लभा ॥ ३८ ॥ दुःखेन तेन राजासो सकुटुंचोऽशनं विना । मरणकमना आस्ते भयभीतो जनोऽपि च ॥ ३९ ॥ ततो ब्रूहि निमित्तज्ञः सास्माकं सुकृतैरिह । जीवंती विद्यते कापि किंवा नास्त्येव सर्वथा ॥ ४० ॥ चिंत- MDDREDEOनाब SALA १२७ ॥ DE

·चरित्र
IDOE
यित्वा ततोऽवादीदादेशीति विचक्षणः। जीवत्यस्ति कुमारस्य वर्षात सौ मिलिष्यति ॥४१॥ जीवंती विद्यते
सेति श्रुत्वा वाक्यं सुधोपमं । उज्जीवित इवाजल्पत् कुमारः स्फारितेक्षणः ॥ ४२ ॥ अहो नैमित्तिक बहि
विलंबखापि मा क्षणं । क सी तिष्टति जीवंती सुंदरी मम वल्लभा ॥ ४३ ॥ ज्ञानी स्माहं कुमारेपा स्थिता
न ज्ञायते क्वचित् । शून्ये वसति वा स्थाने सुखिती दुःखिताथवा ॥४४॥ ततो यः सुभटैस्त्यक्ताटव्यां
सा सुंदरी तदा । नृपेणाहय ते पृष्टा वितीर्याभयमंजसा ॥ ४५ ॥
हहो ब्रूत नराः सम्यक् तदारण्ये ममीज्ञया । नीत्वा मैलयसुदर्या वत्सायोः किमु किं कृतं ॥ ४६॥
उचुस्ते देवे सा यावन्नीत्वा तत्र व्यमुच्यत । भवदीनमुखी भीत्या कंपमानारुंद शं ॥ ४७ ॥ दध्येऽस्मा.
भिस्ततश्चिनैरेभिरेषा ने राक्षसी । भ्रांतः केनापि दुष्टेन नूनं व्यामोहितो नृपः ॥ ४८ ॥ स्त्रीहत्या भ्रूण
हत्या च महापापमिदं ततः । न तव्यात्र मुक्तेयं स्वयं शून्ये मरिष्यति ॥४९॥ ध्यात्वेति रुदती मुवी
जीवतीमेव तत्र तां । अत्रागत्य तवास्माभि त्या मिथ्या प्रजल्पितं ॥ ५० ॥ नृपोऽवोचदहो योऽभूदया.
मीषा म सापि मे । बुद्धिरेषाममृद्या च हताशस्य म सापि मे ॥ ५१ ॥ इत्यात्मानं नृपो निंदन प्रशंसश्च
भृशं नरान् । प्रसादः प्रीणयामास तांस्तं च गणकोत्तम ॥ ५२ ॥ कुमारः माह भी शानिन् मिलित
मनायाबायाबाबED
॥ १२८॥

·BETEPHERE - यत्वयोदितं । जीवंती सा यतोऽमीभिर्मुक्ता वाला हता न हि ॥ ५३ ॥ ततो विलोक्यते तात तत्रान्य. 18| चरित्रं त्रापि साधुना । चंद्रावत्यां नगयां च प्रेष्यते कोऽपि पूरुपः ।। ६४ ॥ श्रीवीरधवलस्यापि वृत्तांतोऽयं निवे- यते । अस्माकं तत्र सा पुण्यैर्गता स्याचेत्कथंचन ॥ ५५ ॥ अथायाता न तत्सोऽपि गवेपयति भूपतिः। कुमारोक्तं ततः सर्व राज्ञा तत्समनुष्टितं ॥५६॥ प्रतिबोध्य कुमारः स भोजितो भूभुजा ततः। स्वयं भुक्तं स्थितं चापि चिंतामग्नेन चेतसा ॥ ५७ ॥ कालेन कियता तेऽथ संप्राप्ताः प्रेपिता नराः। वालायाः क्वापि तस्यास्तु शुद्धिलब्धा न केनचित् ॥ ५८ ॥ कुमारोऽथ निराशः सन् दुःखमनो व्यचिंतयत् । अपुण्यानि ममाहो यद्वियोगः प्रियया सह ॥ ५९ ॥ हा हा शुन्ये महारण्ये कराभ्यां हृदयं स्वयं । आहत्य हृद- यस्फोटं भविष्यसि मृता प्रिये ॥ ६० ॥ अथवेतस्ततो यांती केनाप्याता भविष्यति। अथवा करजोवैस्त्वं भक्षिताशु भविष्यसि ॥६१॥ त्वं मेऽपि दयिना भूत्वा पतितासीगापदि । यूथभ्रष्टा कुरंगीव भ्रमस्येका- कीनी वने ॥६२॥ उत्सुकापि प्रिये स्वच्छे सहागमनहेतवे । मया देवहतेन त्वं पश्चान्मुक्ता कथं तदा ॥३॥ अनुभूय सुखं ताहगीदानी दुःखसागरे । निमग्ना दयिते गाढं भविष्यसि कथं कथं १६४॥ इत्यादि बहुधा चिने स्मारं स्मारं नरेंद्रसूः । हृदीव शल्यितो भल्ल्या रतिं नाप कथंचन ॥६५॥ ततो नैमित्तिका. ल। १२९ ॥ मागिन ·चरित । FE समाजमा साना ख्यातं स्मरन् खड्गयुतो निशि । कुमारो निरगाच्छन्नः प्रियां सर्वत्र वीक्षितुं ॥६६॥ प्रभाते पितरो पुत्र- मपश्यंती च कुत्रचित् । ऊचतुर्न क्षमः स्थातुं वत्सोऽगाद्वीक्षितुं प्रियां ॥ ६७ ॥ आपदं लप्स्यते कापि नानादुःखं सहिष्यते । पाथवत्पादचारी स भूशायी च भविष्यति ॥ ६८ ॥ लब्ध्वा तां सुवधू सुतं पुनरि. हायांतं कदा लोचनै-द्रक्ष्याः पितराविति प्रतिदिनं चिंतातुरो तस्यतुः॥ एकाको नृपनंदनस्तु वनितां पश्यन्प्रणश्यत्तृषा-क्षुन्निद्रासुखसंगमः क्षितितलं वभ्राम हृल्लेखवान् ॥ ६९ ॥ ॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरत्नोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे श्वसुरकुलसमागमप्रकाशनो नाम तृतीयः प्रस्तावः ॥ श्रीरस्तु । BHINEERIETREATIजिजान ! ॥ अथ चतुर्थः प्रस्तावः प्रारभ्यते ॥ इतश्च प्रोज्झिता रात्री वाला मलयसुंदरी । अरण्ये क्रूरसत्वानां शब्दान् श्रुत्वा व्यचिंतयत् ॥१॥ शून्येऽरपये तमस्विन्यामुज्झित्वा मां गताः खलु । निर्दया रथमादाय हा हा ते राजपुरुषाः ॥२॥ अपराधमनाख्याय कृतो दंडो यदीदृशः राज्ञा मे तन्महादुःखमेकमेव दुनोति मां ॥ ३ ॥ अहो चित्रमिदं ·नरि ग- केनाप्येष यद्विप्रतारितः । श्वसुरः सूरपालो मे बुद्धिमानपि सर्वथा ॥ ४॥ हा सुरपालभूपाल निर्विचारः किमीदृशः । पश्चात्तापेन पश्चात्वं भविष्यसि कथं पुनः १. ५॥ सुखहेतोविमुक्तायास्तदा प्रियतम खया । गच्छता मम जातेयमवस्था सांप्रतं पुनः ॥ ६॥ हा वल्लभातिदुर्लभ ज्ञात्योदतमिमं मम । विरहानलसं- तप्तो भविष्यसि कथं कथं ॥ ७॥ हा मातस्तात हा भ्रातमिलिप्यामि कथं हि वः। एतावत्यपपुण्याया मम पुण्यानि संति न ॥ ८॥ अभविष्यन्न चेजन्म मृत्यु जन्मतोऽपि मे । अभविष्यं तदा नाहमीह- ग्दुःखस्य भाजनं ॥ ९ ॥ बहुना शोचितेनापि परित्राणं कदापि न । कारणं विधिरेवेति सा तं श्लोक ततोऽस्मरत् ॥ १०॥ इत्यादि वहुधा तस्या विलपत्या महाव्यथाः । दुखार्तायाः समुत्पेदे जठरे गर्भपूरिते ॥ ११ ॥ वेद- नाविधुरा साथ सुपुवे नंदनं वरं । पूर्वेव तरणेवि तेजःपुंजविराजितं ॥ १२ ॥ आनंदितांकमारोप्य पश्यंती तं निज सुतं । स्वयमेव वितन्याना सूतिकर्मेत्युवाच च ॥ १३ ॥ हा वत्स स्वच्छ कुहं तवार- पयेऽत्र कीदृशीं । मनोरथशताप्तस्य वर्धापनपरंपरां ॥ १४ ॥ खिग्रमानेति बहुधा सहमाना च यातनां । कंप्यमाना भयेनोचैर्गमयामास तां निशां ॥ १५॥ प्रभाते ला समीपस्यां नदीं गत्वाभवच्छ्रुचिः । स्मृत्वा ·नाता देवान् गुरून् चापि फलान्यादबुभुक्षिता ।। १६ ॥ निकुंजे क्वापि सा यावत्पालयंती स्तनंधयं । युगपच्छो- नारिन कहर्षाभ्यां तस्थो संकीर्णमानसा ॥ १७ ॥ तत्र तावद्वहन मागें परिवारेण भूयसा । बलसाराभिधस्तस्थी सार्थवाहो नदीतटे ॥ १८ ॥ इतस्ततो जनाश्चेलु|सैघोंदकहेतवे । निर्ययो सार्थवाहोऽपि सार्थतः काय- चिंतया ॥ १९ ॥ यत्र पुत्रद्वितीयाभृत् कुंजे मलयसुंदरी । यावत्तन्निकषा सोऽगादरोदीत्तावदर्भकः ॥ २० ॥ श्रुस्वा डिंभस्वरं सार्थवाहो विस्मितमानसः । निकुंजं प्रविशन् बालामपश्यत्पुत्रसंयुतां ॥ २१ ॥ अपूर्वा । कापि रूपश्रीावण्यमप्तमं तथा । एतस्याश्चितयन्नेव सोऽपृच्छत्सार्थनायकः ॥ २२ ॥ कासि त्वं किमरण्ये- न सुंदर्यकाकिनी किमु । आकारोऽपि तवाख्याति प्रसूति प्रवरे कुले ॥ २३ ।। अपहारेण रोपेणाथवाभी टवियोगतः । वने वभूव वासस्ते पुत्रस्य प्रसवोऽन च ॥ २४ ॥ वलसाराभिधानोऽहं व्यवहारी महर्द्धिकः । सागरतिलके दंगे वसाम्यन्यत्र यामि च ॥ २५ ॥ भव्यं जातं मया साई यत्तेऽभुदेष संगमः। ममा- स्त्यत्र पटावातस्तत्रागत्य सुखं भज |॥ २६ ॥ तयाथ चिंतितं चित्ते शोलं मे खंडयिष्यति । धनाढ्योऽयं युवा दृप्तस्तददामि मृषोत्तरं ॥ २७ ॥ ध्यात्वेत्युक्तं तया श्रीमन्नहं मातंगबालिका । पितृभ्यां कलहे रोषा- निर्गत्यात्र समागता ॥ २८ ॥ तत्तं याहि निजावासमागमिष्याम्यहं न तु । निजपित्रोमिलिष्यामि गत्वा ॥ १३२ ।।

·. । चरित्र विपनामा R lu ull दुःखेन तस्थुषोः ॥ २९ ॥ आकारचेष्टितैरेभिर्नपा मातंगवालिका । कारणेन तु केनापि करोति कपटो. त्तरं ॥३०॥ ध्यात्वेति वलसारः स जगदे चपलेक्षणे | चांडालत्वमिदं नैव प्रकाश्यं वापि ते मया ॥३१॥ तदागच्छ ममावासे तिष्ट त्वं निजवांछया । करिष्यामि तदेवाहं यत्त्वं वक्ष्यसि भामिनी ॥ ३२ ॥ इति जल्पन्नसो लुब्धस्तकादाशु तं सुतं । गृहीत्वा चलितो गेहान्निधानमिव तस्करः ॥ ३३ ॥ खंड- यिष्यति मे शीलं पापोऽयमिति चिंतया । जाता कार्यविमुढा सा पतिता संकटे भृशं ॥३४॥ पुत्रस्नेहव. शेनेपा लग्ना तस्याथ पृष्टतः । जीवे गच्छति किं पश्चाचेतना कापि तिष्ठति ॥३६॥ प्रहृष्टः सार्थवाहस्तां भाषमाणो मृदूक्तिभिः । पुत्रं संगोप्य वस्त्रेण प्राविशन्निजमंदिरं ।। ३६ ॥ गुप्तस्थाने निवेश्याथ खिद्यमानां नृपात्मजां । किंचिदाश्वासयामास पुत्ररत्नसमर्पणात् ॥ ३७॥ यत्किंचन वदत्येपा कर्तव्यं तत्वया शुभे। शिक्षयित्वेति दास्येका नियुक्ता तेन तांप्रति ॥ ३८ ॥ वरभोजनवस्त्रालंकाराद्यं सर्वदा ददो । वभापे न वचः किंचित्तस्याः सोऽप्रीतिकारकं ॥ ३२ ॥ किंचित्स्वस्था ततस्तेन पृष्टा सा तव नाम किं । तया मंदं बभापेऽहं नाम्ना मलयसुंदरी ॥४०॥ वलसारस्ततो दध्यो स्वं सम्यग् मा वदत्वियं । नाम्नैव ज्ञायते कापि विशिष्टकुलसंभवा ॥४१॥ a [DDINGE १३३ ॥

·जाताना II बाबा ततः स्थानादयं प्राप निर्विलंवप्रयाणकैः । सागरतिलकं नाम वेलाकूले निजं पुरं ॥ ४२ ॥ गुप्तगेहे ततः कापि मुक्ता सा ससुता तथा । न जानाति यथा कोऽपि तामेकां दासिकां विना ॥४३॥ अथ तेना- न्यदाभाणि सैवं मलयसुंदरी। प्रतिपद्यस्व मामय वल्लभत्वेन सुंदरि ॥ १४ ॥ ममास्याः सर्वलक्ष्म्यास्त्वं खामिनी भव मानिनि । आजन्माहं तवाज्ञायाः कारकः सपरिच्छदः ॥ ४५ ॥ ममाऽपुत्रस्य पुत्रोऽयं भव- तात्तव पुत्रकः। प्रत्यहं प्रार्थयामास मदनांधः स भामिनी ॥ ४६॥ ऊचे मलयसुंदर्या महापापमिदं तव । न युज्यते कुलीनस्य विरुद्धं जन्मनोईयोः ॥ १७ ॥ अपि नश्यतु सर्वस्वं भवत्वंगं च खंडशः। कलंकया- मि शीलं स्वं न तथापीदुनिर्मलं ॥ ४८ ॥ वहुप्रकारमित्यादि वारितः स तथा तया । यथा विधाय तुष्णीकां पाढं रोषारुणोऽभवत् ॥ १९ ॥ तस्यास्तं पुत्रमादाय दत्वा तालं च वेश्मनि । स्वप्रियाप्रियसुंदर्या अर्पयामास स क्रुधा ॥ ५० ॥ ऊचे चेप प्रिये बालं तेजस्वी रूपवानन्मया। अशोकवनिकामध्ये लेभे लक्षणसंयुतः ॥ ५१॥ भविष्यत्युज्झितो नार्या स्वैरिण्यात्र कदाचन । ततोऽयं भवतात्पुत्र आवयोरनपत्ययोः ॥ ५२ ॥ तस्यात्मनामलेशेन बल इत्यभिधां व्यधात् । धात्री च स्थापयामास स्तन्यपानाय सार्थपः ॥ ५३ ॥ शिक्षा JOID DEE HIT FILE LEHREEBA ॥ १३४।।

·३५॥
गाजावान
बाजाTERLERLEHEL लाया
दत्वाथ भार्याया आपृच्छय स्वजनानपि । गेहाच्छन्नं गृहीवा तां बलान्मलयसुंदरीं ।। ५४ ॥ पूर्व सजी-
कृतं पोतं सार्थवाहोऽधिरूढवान् । उत्क्षिप्ता नांगराः सर्वे शीघ्र कर्मकरैस्ततः ॥ ५५ ॥ ॥युग्म।। आज्ञया
सार्थवाहस्य ततः पोतः स पूरितः । तटं बर्बरकूलाख्यं प्रत्यचालीजलाध्वना ॥ ५६ ॥ यानपाने पयोराशी
पूर्णवेगेन गच्छति। दुःखिता चिंतयामास चित्ते मलयसुंदरी ॥५७॥ विक्रेप्यते विदेशे मां किंवा क्षेप्स्यति
सागरे । मारयिष्यति किं वैप सार्थवाही दुराशयः ॥ ५८ ॥ यद्भाव्यं तन्ममावास्तु स परं पुत्रकः कथं ।
भविष्यतीति दुःखेनाभवज्जीवन्मृतेव सा ॥ ५९॥
तयाऽभूणि विमुंचंत्या स पृष्टो रुद्धकंठया । हहो सत्पुरुपाख्याहि मत्पुत्रो विहितः कथं ॥ ६० ॥
स माह हृष्टचेता मे मन्यसे यदि वांछितं । मेलयित्वा सुतं तत्ते पूरयामि समीहितं ॥ ६९ ॥ तं व्याघ्र-
दुस्तटीन्यायं वीक्ष्य सात्मन्युपस्थितं । मुनिवन्मोनमादाय शोलरक्षाकृते स्थिता ॥६॥ अनुकूलेन वातेन
प्राप पर्वरकूलकं । कतिभिर्दिवसैर्यानपानं क्षेमेण तस्य तत् ॥६३॥ सर्व भांडे समुत्तार्य शुल्कदानपुरस्सरं।
बलसारस्तनो लग्नो विधातुं क्रयविक्रयं ॥६॥ विक्रीता भूरिद्रव्येण तेन सापि महासती । कृमिरागवस्त्र-
कारिकारूणां निर्दये कुले ॥ ६५॥ तत्रापि दिव्यरूपा सा प्रार्थिता कामहेतवे । कामांधैर्युवभिः सामदा-
॥ १३५॥

·HEALFERE HSSISLEEEEEEमान नदंडैरनेकधा ॥ ६६ ॥ तस्यास्तु चलितं चेतो न कदापि मनागपि । एवरूपा महासत्यो भवंति भुवने यतः ॥६७॥ ततस्तैर्युवभिः क्रुद्वैस्तक्षं तक्षं वपुर्बुवं । तथा रुधिरमादायि यथा मूर्छामवाप सा ॥ ६८॥ कारं कारमंतराले कतिचिदिवसान् पुनः । ततक्षुस्ते महापापा रक्तार्थं तां सतीमिति ॥ ६९ ॥ साचिंतय. दहो पूर्व तद् दुष्कर्म मयार्जितं । उपर्युपरि दुःखाली येनैवं ढोकते मयि ॥ ७० ॥ उत्पन्ना कुत्र कुत्राहं परिणीता गता क च । यद्यदद्यापि मे भावि लोढव्यं तत्तदेव हि ॥ ७१ ॥ अन्यदा साथ सर्वांगं तैस्तक्षि- त्वात्तलोहिता | मुर्छिता पतिता भुमो लिसा रक्तेन सर्वतः ॥७२॥ इतश्च सहसाकाशादुत्तीर्यामिषवांछया। भारंडपक्षिणा चंचुपुटेनोत्पाटिता सका ।। ७३ ॥ ‘स यांवद्गगने गच्छन् प्रापोपरि पयोनिधेः । पुरस्तादपरः पक्षी तावद्भारंड आययोः॥ ७४ ॥ मां- सखंडस्य लोभेन युयुधे सह तेन सः। ततश्चंचुपुटाहाला गलिता चेतनान्विता || ७५ ॥ परमेष्टिनम- स्कार जल्पती पतिताथ सा । नोरोपरि तरद्धस्तिमत्स्यपृष्टे विधेर्वशात् ॥ ७६ ॥ भारंडस्य मुखात्तावत्प- तिता हंत वारिणि । महामत्स्यस्य पृष्टे तु स्थिता दैवनियोगतः ॥ ७७॥ यदा तु जलधेीरे मत्स्य एष निर्मक्ष्यति । निराधारा मरिष्यामि तदाहमपि निश्चितं ॥ ७८ ॥ इति निश्चित्य बिते सा चकासराधना 回回回回回回

·..
चरित
स्वयं । परमेष्टिनमस्कारं पपाठोच्चेः पुनः पुनः॥ ७९ ॥ निभिर्विशेषकं ॥ परमेष्टिनमस्कार
शृण्वन्
वक्रि-
तकंधरः । पृष्टोपरि स्थितां तां स वीक्षांचक्रे पुनः पुनः ॥ ८० ॥ क्षणमेकं झपः स्थित्वा तरन् पश्चाजलो.
परि । स्थिरचित्तस्तथैवैकां दिशं गंतुं प्रचक्रमे ।। ८१ ॥ अहो नयति मामित्थं सुखेनाथ क्व नेष्यति । प्रकृ-
हितकृत्कोऽपि मत्स्योऽयमिति विस्मित्ता ॥ ८२ ॥ जलकेलिनिमित्तं किं गजारूढाधिनंदनः । एषा क.
रूपलता किं वा चलादेपरि स्थिता ।। ८३ ॥ इत्येवं विविधां शंकां जनयंती खचारिणां । जलक्षालित-
सर्वांगी ययो सा मत्स्यसंस्थिता ।। ८४॥ त्रिभिर्विशेषकं । सुखं सुखमयं गच्छन् मत्स्यः प्राप सुपोत.
वत् । सागरतिलकाख्यास्य वेलाकूलस्य सन्निधौ ॥ ८५॥ इतश्चाधिपतिस्तस्य वेलाकूलस्य निर्ययो । कंद-
पाख्यस्तदा राजपाटिकायां जनेर्वृतः ॥ ८६ ॥ यावद्गजाधिरूढः स समागादंबुधेस्तटं। अपश्यत्तावदायांतं
तं मीनं नगरंप्रति ॥ ८७ ॥ तमारूढजनं मीनं दृष्ट्वा सर्वेऽपि विस्मिताः । अपूर्वमिदमाश्चर्यं दृश्यतेऽयेति
वादिनः ॥ ८८ ॥ गजारूढ इहायाति हरिवद्गरुडस्थितः । क एप जलमार्गेणेत्यवदस्ते परस्परं ॥ ८९॥
राज्ञाभाण्यस्य मत्स्यस्य मानुपस्यापि केनचित् । स्वैरमागच्छतो नैव कार्य किमपि भो भटाः ॥ ९० ॥
ततः कौतुहलाकृष्टाः सर्वे मौनेन संस्थिताः। अपश्यन्मत्स्यमायांतं व्यापारितविलोचनाः ॥ ९१ ॥
MBERRIEDEI
EZETZES IELZEEESE
॥ १३७॥

·HERE चरित्र स्वयं राजा जगादाथ प्रेम्णा मां मन्यसे यदि । तदा भव्यं यतः प्रेम वरं लोके द्विपाक्षिकं ॥१७॥ अन्यथा कामयिप्येऽहं सुंदरि त्वां वलादपि । यतो मम मनो लग्नं तव रूपेऽतिचारुणि ||१८॥ ततोऽसी चिंतयामास प्रागेव स्मरचेतसा । अनेनाहं समानीता तदद्य प्रकटीकृतं ॥ १९ ॥ धिर धिग् मे रूपचारु- स्वं पातालं यातु योवनं । अमुना येन सर्वत्र मया प्राप्ता कदर्थना ॥ २० ॥ जलधी किं निमग्नाहं मत्स्ये. नोत्तारिता च किं । पतिताहमिहागत्य दुःखे श्वनोपमे यतः ॥ २१ ॥ कामांधो यदि मे शीलं खंडयिष्य. त्ययं वलात् । मर्तव्यं तत्तदा नूनं मयोपायेन केनचित् ।।२२।। वरं मृत्युन शीलस्य भंगो येनाऽक्षतव्रतः । देव- सत्यं लभते याति नरकं तु क्षतत्रतः ।। २३ ॥ अथोचे सा महाराज नयनिष्टा नृपाः प्रजाः । पितृवत्पालयं- त्यत्र सर्वकालं हितार्थिनः ॥ २४ ॥ त्यक्त्वा न्यायं त्वमप्येवं यद्यकार्य करिष्यसि । ततो नष्टाः प्रजाः सर्वाः शरणाद्भयमुत्थितं ॥ २५ ॥ सतीनां शीलविध्वंसः कृतो लोकेऽत्र निश्रितं । अकीर्ति कुरुते काम तीव्र- दुःखान्यमुत्र तु ॥ २६ ॥ किं च शीलं सतीनां हि खंड्यमानं सुदुष्करं । केसरिणः सटा यवद् दृग्विषाहे. मंणियथा ॥ २७ ॥ यत्र प्रकुपिताः सत्यस्तं कुर्युः क्षारपुंजकं । बुध्यस्व स्वं ततो राजन् स्वकुलं मा कलं. कप ॥ २८ ॥ विशालस्तव वंशोऽयं कुलं च विमलं नृप । गुणाधारस्वमेकोऽसि कुकार्य गुज्यते क२५ बनवाना fola DIDIARI ·चरित्रं भानाला स तया बोधितोऽप्येवं महासत्या नरेश्वरः । दुष्टाभिप्रायतस्तस्मात कामांधो न ह्यपासरत् ॥ ३०॥ खंड- यिष्याम्यहं शीलमस्या नार्या चलादपि । क्षारपुंज करोत्वेषा मां चित्ते चिंतयन्निति ॥ ३१॥ ततो निगे- त्य कंदों राजकार्याणि निर्ममे । ध्रुवं शल्यायमानायां तस्यामेव स्त्रियां हृदि ॥ ३२ ॥ युग्मं ॥ धर्मध्यान- परा सापि नित्यं मलयसुंदरी । बद्धकक्षा मृतो तस्यो पिच्छायमुखपंकजा ॥ ३३ ॥ स्वयं वभाण राजा स भाणयामास चापरेः । भोगार्थ तां सती सा तु विभेदे नेत्र किंचन ॥ ३४॥ यद्यवस्तु समायातमपूर्व त- बत्तदर्पितं । चित्तावर्जनकार्येण तस्यैतेन महोभुजा ॥ ३५॥ अथान्यदा शुकस्यास्याद्गच्छता पुष्कराध्वना । एकमात्रफलं पक्वं त्रस्तं भारेण सुंदरं ॥ ३६ ।। उत्संगे राज्ञ आकाशे समासीनस्य पश्यतः। पतितं पाणिनादाय तेने चिंतितं पुनः ।। ३७ ॥ कुतोऽन संभवभूतफलानां मासि फाल्गुने । हुं ज्ञातं छिन्नटकोऽस्ति नगरंनिकपा गिरिः ॥ ३८ ॥ तस्यातिविपमो. तुंगशृंगसंस्थात्सदाफलात् । रसालारफलमादाय समुड्डीनः शुकः किल ॥ ३९ ॥ भारेणाघ्रमिदं कोरमुखा- तरसस्तं भविष्यति । स्वयं स्वादाम्यदस्तक्किं ददे कस्मै प्रियाय वा ॥ ४० ॥ ध्यात्वेत्यूचे स भोस्तस्यै समर्थेदं कलं फलं । तामानीयावरोधेऽद्य मुंचताहं. भजे बलात् ॥ ४१ ॥ इत्युक्त्वा प्रेपितास्तेन गत्वा तत्र १४१॥

·चरित्र । जनास्तु ते । तदानमर्पयामासुः सापि जाह विस्मिता ॥४२॥ प्राप्तं फलमकालेऽपीदं पुण्यश्चिंतयंत्यदः। तेरानीयावरोधे सा क्षिप्ता मलय सुंदरी ॥ ४३ ॥ ततस्तैः पुनरागस्य राज्ञे सर्व न्यवेद्यत। कृच्छ्रेणापालय- द्वाजाप्यागच्छंती विभावरी ॥ ४४ ॥ अथ सा चिंतयामास सतो मलयसुंदरी। कंदर्पोऽयं सकंदपों दर्पान्मां व्ययिष्यति ॥४५॥ केशेभ्यो गुटिकां कृष्ट्वा तां घृष्ट्वानरसेन च । ततश्चकार सा भालतलके तिलक निजे ॥ १६ ॥ ततः सा पुरुषो भूत्वा दिव्यरूप उपाविशत् । विस्फुरद्वरलावण्यो विश्वस्तो मत्तवारणे ॥ १७ ॥ हवात्यद्भुतरूपं तमाकम्मिकमिवागतं । विस्फारिताक्षिपत्रास्ता व्यस्मयंत नृपप्रियाः ॥४॥ किं कोऽप्येष पुमान् दिव्यः पातालादिह निर्गतः । अवतीणों दिवः किंवा किंवा विद्याधरात्मजः ॥ ४२ ॥ इति चिंता. कृतां तासामभवन् स्वातविक्रयाः । राकाचंद्रोदये वाढेरिव वेलाजलोर्मयः ॥५०॥ तासां कटाक्षविक्षेपास्त. रंगे पतिताः समं । प्रप्सरन्मंजरीगंधे रसाले भ्रमरा इव ॥ ५१ ॥ नरं तं तादृशं दृष्ट्वाऽवरोधं च विसंस्थुलं। गत्वा प्राहरिकाः सर्वे विम्मिता भूपतेर्जगुः ॥ ५३ ॥ आगतोऽथ नृपोऽपश्यन्नरं तं विस्मयावहं । धीरं सौम्य मुम्बासीनं प्रत्यक्षमिव मन्मथं ॥ ५४ ॥ कोऽयं कथं प्रविष्टोऽत्र बहुघेति विकल्पयन् । यावत्ता तत्र सोप- इयत्तावनेक्षिष्ट सुंदरीं ॥ ५५ ॥ अत्रानीयाय मुक्का या क सा मलयपुंदरी । उत्पाव्य मुर्दि ॥

·। प्राहरिका इति ॥५६॥ इदानीमेव सा देव समासीनात्र खल्वभूत् । निर्गता न बहिः कापि येन द्वारस्थिता वयं ॥ ५७॥ तरित्युक्ते नृपोत्रोचचिंतयित्वा क्षण हृदि। सेव स्त्री पुरुषो जातः कथंचन किलाधुना ॥५८॥ ततः पृष्टः स ना कीहक त्वमात्मानं निवेदय । स स्माह यादशोऽहं किं न मां पश्यथ ताहशं ॥ ५९ ॥ विद्याधरादिसिद्धादिलक्षणेभ्यो विलक्षणं । सामान्यनरचिह्नालंकृतं धीरस्थिरांतरं ॥६०॥ वेपं मलयसुंदर्या दधतं तं तथैव च । पश्यन्नुवाच भुनाथो हुं ज्ञातमिति विस्मितः॥६१ ॥ युग्मं ॥ मदांछितमनिच्छंती भोस्त्वं मलयसुंदरी । प्रतिपन्नासि पुंरूपं प्रकारेणात्र केनचित् ।। ६२ ।। रे नीरवा बहिरावासे तदेनं धत्त रक्षकाः । स्थितोऽत्रांतःपुरेऽनथै सकलेऽपि करिष्यति ॥ ६३ ॥ इत्युक्ते तेन नीत्वा स पुमान् मलयसुंदरः। धृतस्तेस्तत्र दृष्टोऽस्थाद्धर्मध्यानोयतः सदा ।। ६४ ॥ सकंदर्पः स कंदर्पः क्षमापोऽप्यागत्य तं सदा । पप्र- च्छोपचरन् भूरि परैश्चैवमपृच्छयत् ॥६५।। नृरूपं किं त्वया चके प्रयोगेणेह केन च । खाभाविकं कथं रूपं भविष्यति पुनस्तत्र ॥६६॥ किंतु नोवाच किंचित्त जितकासी ततो नृपः । रोपेणाताडयन्नित्यं नानाताड. नकर्मभिः ॥ ६७ ॥ ताड्यमानो भृशं सोऽथ पुमान्मलयसुंदरः । तध्यायद्यद्यतः स्थानात्कथंचिनिःसराम्यहं ।। ६८ ॥ ततो मुच्ये महादुःखादतो नरकसोदरात् । कदाचिदन्यदा रात्री प्रसुप्तो यामिकस्ततः ॥ ६९ ॥ छा En ·मरिम - 斯科城村期無料 ततो निःसृत्य सोऽज्ञात आगतो नगराइहिः । मझुकामः कचिदेश्यकुडयामेकत्र तस्थिवान् ॥७॥ नाति- दुरेऽस्ति तस्यास्त्वंधकूपोऽल्पबलाभिधः । स परिभ्रमता तेन पुंसा दृष्ट इतस्ततः ॥७१ ॥ स्थित्वा तत्र वटे दध्यो राजा मां लप्स्यते यदि । मारयिष्यति रोषांधो मारेण विविधेन तत् ।। ७२ ॥ युक्तं ततोऽधुना मर्नु पतित्रा मेऽत्र कूपके । स्मृत्वाभीष्टं ततो देवं चकाराराधनां च सा ॥ ७३ ॥ अरे दैव त्वया वैरिन् वियोग्येरथं स्वबंधुतः । निर्भाग्याहं कृता तादृग् दुःखानां भाजनं भृशं ॥ ७९ ॥ महाबलेन निस्सीमताह- के स्नेहेन तेन मे । समं प्रियतमैनात्र वियोगो विदधे त्वया ॥७५ ॥ तमेव मेलयेस्तन्मे प्रसयापि भवा. तरे । यतो यद्विदधासि स्वमवश्यं भवतीह तत् ॥ ७६ ॥ इत्युपालंभमाना सा देवं पुरूपधारिणी। कूपे अंपाप्रदानाय सजनां कर्तुमुद्यता ॥ ७७ ॥ चतुर्भिः कलापकं ॥ इतश्च स्वप्रिया पश्यन् स सर्वत्र महाबलः । भ्रामं भ्रामं समागत्य तस्यैवाहो निशागमे ॥७८ ॥ वितस्पामेव प्रसुप्तोऽभोश्यकुरयां श्रमातुरः । प्रियावियोगसंतप्तः प्रमीला प्राप नो पुनः ॥ ७९ ॥ युग्मं ॥ कत्र मयेदानों एव्या सेनि चिंतयन् । उकं मलयसुंदर्याः सर्वे शुभाव तसदा ।। ८०॥ महो पत- प्रियाया इव भाषितं । भयते पनिताबाक्यं प्र है ·मृथा विलंबस्त्र क्षणं शुभे । इति जल्पन दधावप यावत् शीघ्रं महाबलः॥ ८ ॥ तनात मणसा सावत शरणं मे महावलः । दत्तांधकूपके झंपा कुमारेणापि पृष्टतः ॥ ८३ ॥ ततः सोऽस्फुटचैतन्यो नरो मुर्छाभ- रादितः । मंद मंदं जगादेति शरणं मे महावलः ॥ ८४ ॥ विस्मितोऽथ कुमारः स तस्यांगं समवाहयत्। मुभिंगे ततः सोऽपि चेतन्यं प्राप पूरुषः ॥ ८५॥ पुमान्मां किं स्मरत्येष किं वा मन्नामकं परं । कमपी- मिति ध्यात्वा ततः प्रोचे महावलः ॥ ६ ॥ हे साहसिक कोऽसि त्वं किमित्थं पतितस्त्विह । उपलक्ष्य स्वरेणाथ सम्यक् तेनेति भापितं ॥ ८७ ॥ कोऽसि त्वं कथमायातः कूपे किं पतितोऽनु मां । पृष्टव्यो- ऽसीति पश्चादोः प्रागेकं कुरु मे वचः ॥ ८८ ॥ स्वनिष्ठयूतेन मे भालतलं धर्प यथा तव । पुण्यप्राप्यस्य वृत्ततिं स्वकीयं कथयाम्यहं ॥ ८९ ॥ स्वनिष्टयूतेन तेनापि तस्य भालेऽथ धर्पिते । पुमान् सोऽथ प्रिया तस्य जज्ञे मलयसुंदरी ॥ ९० ॥ इतश्च कूपमित्तेस्तु सणास्यं कृतं पहिः । उद्योतितोंधकूपः स तच्छिरो- मणिना तदा ।। ९१ ॥ दुष्प्रापात्मप्रियालोकोत्कंठितोऽथ महावलः । अकस्मातां पुरोऽपश्यत् प्रियां मलय- सुंदरौं ॥ ९२ ॥ अनभ्राहो महावृष्टिर्यदेपा श्यसे प्रिये । भ्रामं भ्राममियत्कालं नैव लब्धा कुतोऽपि या ॥ ९३ ॥ अहो विधेर्नियोगो यदित्यमत्रांधकूपके । वभ्वाचिंतितोऽकस्मात्तवापि मम संगमः ॥ ९४ ॥ ज- MOHAMERIES A । १४५॥

·। चरित्रं REEनामानावामानाकामनामाHITTEEL मन ल्पन्नित्यादि मुंश्वाभ्रूण्यश्रांतं महाबलः । उवाचामूलमाख्याहि प्रिये वृत्तांतमात्मनः ॥ ९५॥ सापि सर्व | स्ववृत्तांत मुंचंत्यश्रुपरंपरां । दुःखसंपूर्णहृदया कंपमानतनुर्जगौ ॥ ९६ ।। कुमारः स्माह वाष्पौघनिर्मितांधां- धुजीवनः । स्त्रमप्येवंविधे हा हा पतिता व्यसनार्णवे ॥ ९७ ॥ वपुर्यष्ट्यानया भोगयोग्यया सुकुमारया न | 1 दुःखानि तानि सोढानि त्वया तन्वि कथं कथं ॥ ९८ ॥ शून्यारण्ये तदानेन पार्धात्ते व्यवहारिणा । जगृहे बालकः सोऽस्ति कुत्रेदानी मम प्रिये ॥ ९९ ॥ सा माहात्रैव नगरे क्वापि मुक्तोऽस्ति तेन सः । ज्ञास्यते तु कथं पुत्रो मिलिप्यत्यावयोः कथं ॥ १० ॥ कुमारोऽबूत चेत्कृपा-दस्मादावां कथंचन । निर्यास्थावस्तदा चिंता कर्त्तव्यपाखिला खल्लु ॥१॥ विरहे मे त्वया नाथ वासरा गमिताः कथं । इति पृष्टस्तया सर्व स वृत्तांतं निजं जगौ ॥ २ ॥ अन्योऽन्यालापपी. यूषपानसंप्रीणितश्रुती । चिरेण संगतो यावत्तत्र तौ तस्थतुः सुखं ॥३॥ विभाता रजनी तावदागाच्चानुपदं नृपः । दृष्ट्वा द्वावपि कूपे तो जगादेवं च विस्मितः ॥ ४ ॥ युक्ता प्रियेण केनापि नूनं मलयसुंदरी । एषा नैसर्गिकांगश्रीः स्नेहालापं वितन्वती ॥५॥ अनुरूपमहो रूपं सोभाग्यं यौवनं तथा । संयोगोऽप्येतयो- युक्तः पंडितो भगवान् विधिः ॥६॥ देवदेव्योरिव स्वर्गे कामरत्योरिवोच्चकैः । इदं हि मिथुनं लोके सफल गाव PILEPOETEST - । १४६॥

·चरि
वागवान
जन्म चतयोः ॥ ७ ॥ अभयं त्वामहो कूपायुवां निर्यातमप्युभो । इत्यूचे स पुनलुब्धः कंदपों दर्पकांधलः
॥८॥ रज्जुवढे उभे कूपे क्षेपयामास मंचिके । एते भोश्चटतं येनाकर्पयामीति चाह सः । ९॥ अथो
मलयसुंदर्या प्रोचे कंदर्प एप सः । ममानुपदमायातो राजा रागेण वल्लभ ॥ १० ॥
कामांधेनात्र येनाहं भूरिघत्रान् कदर्थिता। मयि लुब्धस्ततो नूनमयं त्वां मारयिष्यति ॥११॥ कुमारः
स्माह चेत्कांते कूपादस्मात्कथंचन । निर्गतस्तत्करिष्येऽहं योग्यमेतस्य यद् ध्रुवं ॥ १२ ॥ मा भैपीस्त्वं द्रुतं
भद्रे चटैका मंचिका द्वयोः । इति ध्रुवन कुमारः स आरुरो हैकमंचिकां ॥१३॥ ततस्ते मंचिके ऊचं लग्नः
कर्पयितुं नृपः । आत्मोच्छेदाय पातालादिव सर्पकरंडिके ॥ १४ ॥ कूपोपकंठमायाता यावन्मलयसुंदरी ।
तावन्मृदुगिरा राज्ञा सुखेनोत्तारिता वहिः ॥ १५ ॥ महावलकुमारस्तुपकंठं यावदाययो । मुर्त काममिवा-
लोक्य तावत्तं स व्यचिंतयत् ॥ १६ ॥ निस्सीमरूपलावण्यो ययैपोऽधिगतः प्रियः । सा किं विहीनरूपं
मां मन्यते ताडिताप्यलं ॥ १७ ॥ ततो जीवत्ययं यावत्संमुखं वीक्षते मम । तावन्नेवेयमथवा मणिवांछा
तृणे कथं ॥ १८ ॥ छुर्या छिन्ना ततस्तेन रज्जुः प्रापत्ततः पुनः । कुमारः कूपतलकमनुगम्य प्रियामिमां
॥ १९ ।। झंपां दातुं पुनः कूपे समुत्तालाथ सुंदरी । धृत्वा कृच्छ्ण भूपेन निन्ये सा निजमंदिरं ॥ २० ॥
गाणgital
॥ १४७॥

·चरित मान incildileGRIE कः किं नामा वथं चैप मिलितस्ते कुतस्विह । इति पृष्टापि सा नाख्यत्केवलं रुदती स्थिता ॥ २१ ॥ आहारं नापि जग्राह सा मुमुर्छ च दुःखतः । यदि दृक्ष्यामि से मोक्ष्ये तदाहमिनि चावदत् ॥ २२ ॥ कृ. जवाथ यामिकायत्तां मुक्त्वा तां चैकमंदिरे । स्वयं जगाम राजा स कंदों राज्यचिंतया ॥ २३ ॥ भविष्यति कथं कूपे निर्यास्यति कथं ततः। प्रियो मे चिंतयंतीति वासरं सात्यवाहयत् ॥ २४ ॥ रति नाप्नुवती क्वापि लुठती निशि भूतले । दष्टातिदुष्टसर्पण निर्गतेन कुतोऽपि सा ॥ २५ ॥ मम पाद- तले लग्न एष दुष्टो भुजंगमः । जल्पंतीति चकारैषा गुरुदेवनमस्क्रियां ॥ २६॥ आगतैर्यामिकैस्तत्र निजम्ने स भुजंगमः । तेभ्यो विज्ञाय तत्रागाड्याकुलः सोऽपि भुपतिः ॥२७॥ कृता विषप्रतीकारा विशेषो नाभ- वत्पुनः । प्रत्युत क्ष्वेडकल्लोला बभूवुरधिकाधिकाः ॥२८॥ इंद्रियाणां ततश्चेष्टा सर्वेषां नाशमागमत् । एक एवास्फुरच्छ्यासस्तस्या वपुषि केवलं ॥ २९ ॥ अनिच्छंतोव तां दृष्टुं मन्येऽहं रजनी गता। सजितांगो- मिवोद्धत्तुं व्युष्टेन स्फुरितं ततः ॥ ३०॥ निःशेषनिष्टितोपायस्ततो राजातिदुःखितः । पटहं वादयामासे- युद्घोषणपुरस्सरं ॥ ३१॥ सजीकरोति यो बालामिमां गरलमुर्छितां । रणरंगं गजं कन्यां देशं चाप्नोति सोऽधुना ॥ ३२ ॥ न निषिद्धः स केनापि पटहः कापि पत्तने । निराशः स ततो जातः कंदों नरनायकः artamara.TOL - H TOP - ।। १४८ ॥

·चाग्नि -- ॥ ३३ ॥ अथकेन कुतोऽप्येय नरेणाभिनत्रेन सः । पटही विकृतः लोऽपि विधृतो नृपपुनपः ॥ ३४ ॥ अ- नेन पटहो देव धृतस्तरिति वादिभिः । नीत्वा भूमीपतेः पावे स पुमान दर्शितस्ततः ।।३५ ।। इष्टो म- लचसुंदर्याः स एवायमहो पुमान् । अंधकूपात्ततः पापः कथंकारं विनियो ॥ ३२॥ केन देवहतेनेप परोक्षे मे बहिष्कृतः । को निर्गतुं यतस्तन्मात्स्वयं शक्नोति पतः ॥ ३७ ॥ ध्यायन्निति नृपो मंच विधायाकार- संवरं । ऊचे साधो विधेहि त्वं सजा मलयसुंदरों ॥ ३८ ॥ येन तं रणरंगेभं कन्यां देशं च ते दहे। सोऽप्यूचे नृप मादास्त्रमपरं मम किंचन ॥ ३९ ॥ देहि देशांतरायातामेत्यां मलयसुंदरी । क्षणमात्रेण येनाहं विदधामि निरामयां ॥20॥ संकटे पतितो राजा ततः स्माह ददेऽप्यदः । आदेशान् यदि मे कांश्चित्करोग्यनु नरोत्तम ॥४१॥ यदक्षत्येप तदहं कृत्वा सत्वाधिकः क्षणात् । गृहीत्वा च निजां भाया गमिष्यामीति चिनयन् ॥ १२ ॥ प्रतिश्रुत्व नरेंद्रोक्तं ततोऽसो नृपसंयुतः । पाश्वं मलयसुंदर्या विषमूर्छा. युजो यया ।। ४३ ॥ युग्मं ! तदवस्यां ततो दृष्ट्वा दुर्लभां बहभामिमां । झरोधाश्रुप्रवाहं स कुमारः प्रसभं निज ॥ 2 ॥ ऊचे चाहो नरेंद्रास्या वालायाः सर्वथा नताः । सर्वाश्चेष्टास्ततो नैव श्वासस्पंदोऽपि लभ्यते ॥ १५ ॥ तथापि कारथाहाय भूपतेत्र महीतलं । निन्द्वजनसंचार सितं चामलबारिणा ॥ १६ ॥ राजा- F1 १४९ ॥ LI ·चरित्रं MOSTED देशेन सर्व तन्नियुक्तर्विदधे नरेः । नृपो लोकोऽपि तत्स्थानाइहिझटिति तस्थिवान् ॥ १७ ॥ एकाकिना कुमारेण प्रारेभे विषयालनं । आलिख्य मंडलं चके मंत्रस्याप्यर्चनाविधिः ॥४८॥ कृत्वा ध्यान महामंत्र स्मृत्वा च कटिपट्टकात् । कृष्ट्वा मणिः कुमारेण क्षालितोऽमलवारिणा ॥२९॥ तद्वारि नेत्रयोस्तस्या यावत्तेन प्रचिक्षिपे । सा तावल्लोचने किंचिदुन्मीलितवती शनैः ॥ ५० ॥ ततः क्षिप्तं मुखे नीरं श्वासोऽपि स्फुरितस्ततः । युग्ममुद्घटितं चाक्षणोस्तयोः पुण्यमिव वयोः ॥ ५॥ सिक्ता तेनाथ सौगं मध्ये तद्वारि पायिता । समुत्तस्थी कुमारस्यानंदपूरेण सा समं ॥५२॥ कुतस्त्वं प्रिय तस्माच्चांधकूपान्निःसृतः कथं। कयं चक्रे त्वया सजदेहाहं चेत्युवाच सा ।। ५३ ॥ कुमार ऊचे भद्रेऽहं रज्जुच्छेदेन पातितः। यावत्कूपे स्थित- स्तावत्सर्पस्तत्रेव सोऽभवत् ।। ५४ ॥ कूपभित्तीस्ततः सर्वाः समंतात्पश्यता मया ! दृष्टा द्वारे शिला तत्र स सपो यत्र संस्थितः ॥५५॥ गत्वा छन्न ततो द्वारशिला सा मुष्टिना हता। द्वारमुजघटे तत्र सर्पश्चागात् परा- मुखः ॥५६॥ यावद् द्वारेण तेनाहं प्राविसं साहसान्वितः। तावदग्रे फणी सोऽपि दीपिकाधरवद्ययो॥५॥ नूनमेषा सुरंगात्राऽकारि चौरेण केनचित् । ततः पुरः क्वचिद् द्वारमस्या गुप्तं भविष्यति ॥ ५८ ॥ पुमानिव ज्वलद्दीपकरो यद्यात्यहिः पुरः । तन्ममायापि जागर्ति कोऽपि पुण्यलवो ननु ॥५९॥ चिंतयन्नि- जETE ।। १५० ॥

·चरित SEEEEEEEEES त्यहं यात्रत्कियतो भूमिकां गतः । तावत्सर्पः स नष्टो द्राक् ध्वांतं चोल्हसितं भृशं ॥६०॥ ध्वांतेऽप्यहं तथै- वानुवजन्नास्फालितोऽश्मनि । ततः पादप्रहारेणाहतालं सा शिला मया ॥ ६१ ॥ द्वारमुघटितं तस्मान्नि- गतेन मया वहिः। गर्भवासादिव प्राप्तं पुनर्जन्मेति चिंतितं ॥ ६२ ॥ किंचिद्विश्वासमायातः पश्यन्नहिपदं भुवि । गंतुं लग्नः प्रिये सावधानचित्तोऽहमग्रतः ॥ ६३ . कियद्गतेन दृष्टोऽहिः शिलाकुंडलितो मया । वशीकृतस्य मंत्रेण तस्यात्तश्च शिरोमणिः ॥ ६४ ॥ गिरिनद्यां सुरंगात्र यदेपा पितृकानने। चौरस्थानं तदे- तद्धि स परं तस्करो मृतः ॥६६॥ जाननप्यात्मनोऽनथै नृपाते विरहं पुनः । अत्यर्थमक्षमः सोद्धं प्रस्थि- तोऽहं पुरंप्रति ॥ ६७ ॥ आगां चात्र पुरे यावत्तावत् श्रुत्वा च डिंडिमं । मामिवाकारयंतं त्वां सजीकत्तु विपाकुलां ॥ ६८ ॥ पृष्ट्वा ज्ञात्वा च वृत्तांतं लोकाते डिंडिमो धृतः। मणिनानेन सर्पस्य मया त्वं सजिता प्रिये ॥ ६९ ॥ मयै- पोऽपि नृपो वाक्यसंकटे पातितोऽस्ति यत् । कर्तव्या न त्वया काचिदनिवृत्तिस्ततः प्रिये ॥ ७० ॥ निःसं. देहमयं त्वां मे वितरिष्यति वल्लभे। सुधासिक्तेव संजज्ञे ततोऽसो निर्वृता भृशं ॥ ७१ ॥ अथाहूनः कुमा- रेण राजाायातो विलोक्य तां । उपविष्टां प्रजल्पंती प्रमोदविवशोऽभवत् ॥७२।। उवाच च शिरो धुन्वन् ।। -- HIEEEE ।। १५१ ॥ ।

·चरित्रं य १५२ 11 कटरे शक्तिरस्य यत् । सुखेन सामन्माकमस्याः प्रादायि जीवितं ॥७३॥ तव किं नाम भो ब्रूहि पृष्टे । राज्ञेति राजसूः । तस्मै सिद्ध इति स्वीयनामधेयमचोकथत् ॥ ७४ ॥ कल्येऽपीयं न भुक्तास्ति किंचिद्दाला ततोऽधुना । जेमयोचितमेतां त्वमित्युवाच महीपतिः ॥ ७५ ॥ शर्कराक्षोदसंयुक्तमानाय्य कथितं पयः । कुमारेण स्वहस्तेन यथेटं पायिताथ सा ॥ ७६ ॥ कुमा- रेण नृपः प्रोचे गृहीत्वैनां व्रजाम्यहं । मां प्रेपय निजं चोक्तं कुरु त्वं सत्यवागसि ॥७७ ॥ रविवन्मेघवन्नी- राशिवच्च नरेश्वरः । नातिकामति मर्यादामन्यथैपा हता प्रजा ॥ ७८ ॥ अप्युक्तं पुरलोकेनार्पयेमा. नमस्य बालिकां । तवास्तु भापितं सत्यं मिलतां दुःखिताविमो ॥ ७९ ॥ इत्यादिवोधितो गूढकोपवह्निः शमीव सः । क्षणं तणि क्षणं चक्रे वार्ता अन्याश्च भूपतिः ॥ ८० ॥ अपृच्छञ्चेष हे सिद्ध तवैषा भव. तीह किं । स स्माह गृहिणी देवाद्वियुक्ता मिलिताधुना ॥ ८१ ॥ अथोचे भूपतिः साधो कुर्वेद मे प्रयोजनं । तथाहि मे शिरो नैव तुदत्तिष्ठति कर्हिचित् ॥ ८२ ॥ ततस्त्वं लक्षणैर्यादृक् तादृक्कोऽपि नरो यदि । लभ्यते दहाते चापि निक्षिप्यांतश्चितं ततः ।। ८३ ॥ रक्षा तस्याश्चिताया हि हरेत्पीडां शिरःस्थि- Hता। त्वया संपादितं तन्मे भवत्वेव महोपधं ॥ ८४ ॥ नूनं मलयसुंदयाँ लुब्धोऽयं मां जिघांसति । लिगलि बनिन RMERICISED ।। १५२ ॥

·चरिनं छावणE EEEEEE 05 प्रागेव याचितोऽनेन क्षुद्रादेशानहं ततः ॥ ८५॥ ततोऽयमकृते कायें भार्या मे नार्पयिष्यति । कार्य पुन- बिना मृत्युं कर्तुं शक्यं न केनचित् ॥ ८६ ॥ इति ध्यात्वा चिरं तेन समालंव्य च साहस । ऊचे नरेंद्र चिंतेयं कर्तव्या कापि न त्वया ॥८७॥ मया संपाद्यमेततेऽप्यतिदुर्लभमोपधं । समय॑ मे परं भार्यां राज्यं कुर्याश्चिरं पटुः ।। ८८ ॥ मिथ्या विहस्य सोऽवोचच्चिचे दुष्टो नृपस्ततः । महोपकारिणे सिद्ध दातव्या ते प्रिया मया ॥ ८९ ॥ तयोः प्राहरिकान्मुक्त्वा जायापत्योः पृथक् पृथक् । हृष्टचित्तः स पापिष्टः क्षमापोऽगा- निजमंदिरं ॥ ९०॥ प्रास्थापयत्कुमारोऽथ श्मशाने काष्टसंचयान् । लोकोऽप्यूचे मुधा हा हा नररत्नं वि. नक्ष्यति ।। ९९ ॥ विहितांतिमभंगारो येष्टितो राजपूपैः । दिनस्य पश्चिमे यामे श्मशानं प्राप भूपः ॥ ॥ ९२ ॥ ज्ञात्वा व्यतिकरं लोकादूचे मलयसुंदरी । धिर धिर मे जन्म धिक् चेदं सौंदर्य वपुपोऽखिलं ॥ ॥ ९३ ॥ येनैतस्य कुमारस्य पुरतस्य महौजसः । सर्वत्राप्यहमेवान जातानर्थस्य हेतवे ॥ ९४ ॥ पुरा नाथ त्वमुत्तीर्णः सदैवापन्महार्णवात् । एतस्यामापदीदानी पुनः स्थास्यसि हा कथं ॥ ९५ ॥ धृत्वा राज. भटैः क्षिप्तश्चिताकाप्टेषु वल्लभ ! प्रचालितेऽनले विष्वक् निर्यास्यसि कथं ततः ॥ २६ ११ जीवन्नेव चिता- ) वढेमध्ये प्रज्वलितः प्रिय । सांगदाहपीडा त्वं सहिष्यसि कथं कथं ॥ ९७ ॥ एतस्त्वं किमिह स्वामिन । १५३॥

·ममाथ मिलितः कथं । वयात्रेत्याहिना दटा पापाहं जीविता च किं ॥ ९८ ॥ बहुप्रकारमित्यादि खिद्यमा- नरिग नाक्षियारिभिः । दयिताय प्रयच्छंती जलांजलिमनारतं ॥१९॥ यदि दृक्ष्यामि भर्तारं करिष्ये भोजनं ततः। इति निश्चित्य सा तस्थौ सर्वचेष्टाविवर्जिता ॥ ३०० ॥ युग्मं । कुमारेणापि धीरेण संवीक्ष्येतस्ततो भुवं । गुर्वी विरचयांचके स्थाने चाप्सिते चितां ॥ १ ॥ दृष्ट्वा तस्य कुमारस्य साहसं नागरो जनः । संभ्यागत्य चात्यंतं दूनो भूपं व्यजिज्ञपत् ॥ २॥ न्यायोऽयं किय- देषोऽत्र देव रक्षामिपात्वया । हन्यते पशुबलिद्धः परोपकृतिकर्मठः ।। ३ ॥ ततो वरमिमां वालामस्मे मा दास्म कर्हिचित् । एनं तथापि जीवंतं मुंच नो वचसा प्रभो ॥ ४ ॥ ततोऽभाणि नृपेणेपा न गृह्णात्यपि नाम मे । वीक्षते संमुखं नैव जीवत्यस्मिनरे तथा ॥ ५॥ ममेमां तु विना वालामात्मा तिष्टति नो सुखं । पतितः संकटेऽमुणिन् भवामि तदहं कथं ॥ ३ ॥ ततो जीवाभिधानेन मंत्रिणाभाणि निर्दयं । अहो किंचिन्न कक्तव्यं वराको म्रियतामयं ॥७॥ नरे. श्वरोऽपि मंत्री च महापापावुभाविमो । महिलामात्रकायेंण नररत्नं हतो यतः ॥ ८॥ कुरुतोऽनर्थमेतो यद्- दुर्मती क्षारदभतः । क्षार एवानयोमूनि निश्चितं तद्भविष्यति ॥९॥ इत्यन्योऽन्यं ध्रुवाणः स लोकः स्वस्था- १५४ । DEEDE IM ·सावन चरित्रं वा नमीयिवान् । कुमारोऽपीप्टदेवानां चकार स्मरणं क्षणं ॥ १०॥ हाहारवेण लोकानां साबै सुभटवेष्टितः। कुमारः काष्टनिचितां प्रतस्थेऽथ चितांप्रति ॥ ११ 1. लोकानां हृदये शोकः कुमारश्च चितांतरा। प्रविष्टो निर्गतश्चाशु तेपामश्रुभरस्तदा ।। १२ । प्रज्ज्यालितो नृपायुक्तः समंताज्ज्वलनो नरः । साधे समस्तलो- कानामंगेप्वसुखवह्निना ॥ १३ ॥ प्रशशंस जनस्तस्य धीरत्वं ज्वलितेऽनले। सीत्कारमात्रमप्युच्चैरशृण्वन् । भूपजन्मनः ॥ १४ ॥ अथ निलितप्रागे ज्वलने राजपुरुषाः । स्वामिने कथयामासुर्यथाविहितमात्मनः ॥ १५ ॥ तस्यां रात्रौ नृपं मुक्त्वा जीवामात्यं च सर्वथा । निशेपे नगरे तत्र निद्रा कस्यापि नाययो ॥१६॥ प्रभातसमये जाते स सिद्धः क्षारपुट्टलं । कृत्या शी समायासीत्संस्थानेन पुरे पुनः ॥ १७ ॥ दृष्ट्वा तंज विस्मितो लोको जगादानंदितो भृशं । हहो सत्पुरुपेदं कि शी त्वं चागतः कुतः ॥ १८ ॥ तस्याश्चितेगु- हीत्वाह भस्म भूपस्य हेतवे । आयातोऽस्मीति कथयन् स ययौ राजमंदिरं ॥ १९ ॥ रक्षामर्पयामास भूभृते कथयन्निति । प्रक्षिप त्वं निजे शी रक्षा रोगः प्रयातु ते ॥२०॥ राजोचे किमहो सिद्ध न दग्ध न स्वं चिताग्निना । कुमारोऽचिंतयच्छद्म कर्तव्यं छझिनो ननु ।। २१ ।। ऊचे चाहं नराधीश दग्धः सत्वेन मे ! पुनः । समायाताः सुरास्तत्र सिक्ता तेः सुधया चिता ॥ २२ ॥ जीवितोऽहं पुनस्तेन गृहीत्वा भस्मपुटलं । .. 回回回回回回回回回E ·गलग- ।।१५। -- ॥ तव योग्यमिहायातः कुरु त्वं निजजल्पितं ॥२३|| राजा दध्यो जनानां हि वंचयित्वा दृशो बहिः । स्थिते जरिन धूर्तेऽत्र चित्याया ज्यालितो ज्वलनो भटैः ॥ २४ ॥ ज्ञात्वाथ दयितं तत्रायातं मलयसुंदरी। आरक्षकयुता प्राप्ता हृष्टा चोत्कंठिता भृशं ॥२५॥ एकांतं कारयित्वा च सर्व पप्रच्छ तंप्रति । प्रविष्टोऽपि कथं नाथ न दग्धस्त्वं चिताग्निना ॥ २६ ॥ मंद मंदं वभापे स प्रियेऽहं निर्ययो यदा। सुरंगया हुतं तम्मादंधकूपाभयंक- रात् ॥ २७ ॥ सुरंगाया मुखे तस्या गुर्वी विरचिता चिता। प्रविष्टे मयि तन्मध्यं यदा प्रज्वालितोऽनल: ॥ २८ ॥ सुरंगायास्तदा द्वारमुद्घाटधेतः प्रविश्य च । पुनर्विधाय तदद्वारं तयवाहं स्थितोतरा ॥ २९ ॥ ज्वलन् ज्वलन् चितावही निर्वाणे द्वारमादरात् । उद्घाट्याहं च निर्गत्य क्षेमेणात्र समागमं ॥३०॥ इदं गुह्यं त्वया कांते प्रकाश्यं नैव कस्यचित् । येनैव भूपतिर्दुष्टो मम छिद्राणि पश्यति ॥ ३१ ॥ अत्रांतरे समागत्य नृपेणाभाणि सिद्ध भोः । अयेमा भोजयात्मीयां भायी मलयसुंदरी ॥३२॥ कथयित्वा ततस्तेन दयिता भोजिता निजा । पश्चादुक्तं मया राजेस्तव कार्यमसाध्यत ॥ ३३ ॥ तन्मां प्रहिणु गच्छामि भार्यामादाय संप्रति । सिध्यतात्प्रतिपन्नं ते माऽनेशत्सूतृतं व्रतं ॥ ३४ ॥ नृपेण प्रेपिता दृष्टिर्जीवामात्यस्य संमुखं । क्षणं विमृश्य मंत्री स ततो लग्नः प्रजल्पितुं ॥३५॥ अहो सिद्ध स्वया तावत्कृतमेकं प्रयोजनं। १५६ 52ekelej C! 121 121101 21 ADDIO ciiba2C1EID - ·चरिन द्वितीयं चापि भूपस्य कुरु सत्वमहोदधे ॥ ३६॥ पुरस्यास्यैव नेदिष्टे छिन्नटकाभिधे गिरी। चूतवृक्षः समस्त्यस्य प्रस्थमारोह्यमुच्चकः ॥३७॥ उपरिष्टात्तस्य चुतस्य देया झंपा ततस्त्वया। फलान्यादाय दातव्या पुन.पा भुवंप्रति ॥ ३९ ॥ पश्चादव समागत्य फलान्येतानि भूभुजे। अर्पणीयानि येनास्य पित्तपोडोपशा- म्यति ॥४०॥ ततो दध्यो कुमारोऽयं क्षुद्रादेशोऽतिदुष्करः । मर्तव्यं हि मया तत्र बुद्धिः कापि न विद्यते । ॥४१॥ कार्येऽस्मिन्नकृतेऽनाप्तभार्योऽहं मृत एव तत् । द्वाभ्यामपि प्रकाराभ्यामथ मृत्युः स्थितं मम ॥४२|| कुतोऽपि चेद्विधिवशारक्षुद्रादेशं करोम्यमुं । तज्जीवितं कलत्रं च द्वयमप्यस्ति मेऽधुना ॥ ४३ ॥ ध्यात्वेत्यु- वाच हे मंत्रिन् राजकार्य करोम्यदः । इति ध्रुवन् कुमारो द्रागुत्तस्थावासनाद् द्रुतं ॥४४॥ पतत्सु दुःख- पूरेण दयिता नयनाश्रुषु । कुमारश्छिन्नटंकाख्यं प्रतस्थे तं गिरिप्रति ॥ ४६॥ यथायथाद्रिमारोहत्कुमारः स तथा तथा । लोकानां हृदये शोको हर्पश्चामात्यभूभुजोः ॥४५॥ पर्वतामं स आरुढ उदयादिमिवार्यमा। ततो नृपनरैस्तस्य दूरे चुतः ल दर्शितः ॥४७॥ न्यायस्थितेन यत्किंचिन्मयास्ति शुभमर्जितं । ततस्तस्य प्रभावेण सफलं मेऽस्तु साहसं ॥ ४८ ॥ इति जल्पन रसालं तं लक्ष्यीकृत्य स साहसी । झपासंपातमातेने लोकहाहारवे सति ॥ १९ ॥ पतन वेगेन श्रृंगास क्षणेनागाददृश्यतां । कुमाराऽहितकर्तृणां मूलतः Irela FRE ।। १५७ ॥

·चरिन माए. 国“国 पुण्यराशिवत् ॥ ५० ॥ अहो अन्याय आः पाप मिलितानि पृथक् पृथक् । मृत्वा क्वचिद्भविष्यति गतान्यमिलितानि ही॥ ॥ ५१ ।। इति बुवंतस्ते सर्वे शंकमानास्त्वमंगलं । नरेंद्रस्य पुरस्यापि व्यावृत्त्य स्वगृहान् ययुः ॥ ५२ ।। राजपुंभिः समाख्याते निःशेपे नृपमंत्रिणी । कृतार्थ मन्यमानी स्वं गमायामासतुर्निशां ॥ ५३ ॥ संजाते- ऽथ प्रभाते स सिद्धो मध्ये पुरं वहन् । शिरस्याम्रफलापूर्ण करंडं पुनराययो । ५४ ॥ महात्मा जीवितो नि, नुनमेप देवानुभावतः । कृतभूपालकर्तव्यः क्षेमेणात्र समागतः ॥ ५५ ॥ ब्रुवाणैरिति हृष्टास्यैर्विस्मितैर्मि- लितः पथि । अनेकधा पृच्छयमानः स्थाने स्थाने पुरीजनैः ॥ ५६ ॥ पृष्टव्यो नाधुना किंचिद्युष्माभिस्ता. निति ब्रुवन् । जनैः परिवतो राज्ञः समीपे स ययो पुमान् ॥ ५७ ॥ त्रिभिर्विशेषकं || कृष्णास्येनातिभी. तेन विस्मितेन च भूभुजा । यावन्नाभापितः किंचित्स पुमांस्तत्र संसदि ॥ ५८ ॥ मंत्रिणा तावदाख्यायि कार्य सुदुष्करं । हे सिद्ध त्वं किमायासीः कुशलेनात्र सत्वरं ॥ ५९ ॥ एवमित्यालपन्नेष शीर्वादु. तार्य मुक्तवान् । सहकारकरंडं तं तयोरासीनयोः पुरः ॥ ६० ॥ ऊचे चैतानि चूतस्य फलान्यादध्वमत्त च । यूयं कुटुंबसंयुक्ताः पित्तं शाम्यंतु सर्वथा ॥ ६१ ॥ भीताः सर्वेऽपि मौनेन यावत्तस्थु पादयः । ताव.

·चरि CITE ९ दुद्घाटयांचके सिद्धेनाम्रकरंडकः ॥ ६२ ॥ द्वित्रीण्यादाय चूतानि भुपमापृच्छ्यचागमत् । पावे मलयसु. दर्या दुःखिताया नृपात्मजः ॥६३ ॥ ततोऽसौ दृष्टहृदया मयूरीव धनागमे । प्रतिपत्ति विधायोच्चैः पप्र. च्छोदंतमेतकं ॥ ६४ ॥ स माह वल्लभे पूर्व यो योगी वह्निकुंडके । दग्धः परिचितो मे स मृत्वात्र व्यंत- रोऽभवत् ॥६५॥ स चूते निवसत्यन्न भागधेयेन नो प्रिये । प्रजल्पन्निपतंश्चापि तेनाहमुपलक्षितः ॥ ६६ ॥ स्वकराभ्यां ततस्तेन धृतोऽहं चपलं पतन् । उक्तश्चीपकृतेः कर्ता मा भैस्त्वं नृपनंदन ॥६७ ॥ आत्मीयः कथितस्तेन वृत्तांतः स्त्रो मयापि च । इति संलपतो रातिय॑तोयायावयोर्द्वयोः ।। ६८ ॥ व्यंतरेण ततस्ते. नाभाणि त्वं भो भवातिथिः । कुमारेप्टातिथे किं किं तवातिथ्यं करोम्यहं ॥ ६९ ॥ मयोचे कार्यसंसिध्ध्या कंदर्पस्य नरेशितुः । नियूंढागूर्यथाहं स्यां विधेहि त्वं तथा सुर । ७० ॥ ततोऽभाणि सुरेणैप नृपति- स्त्वां जिघांसति | शिक्षयाम्यहमेनं तद्यदि ते संमतं भवेत् ।। ७१ ॥ मयोक्तमियताप्येप विरुद्धव्यसना- यदि । न निवस्यति तत्सर्वमपि तस्य विधास्यते ॥ ७२ ॥ यदा कदापि दुःसाध्यं किंचित्ते स्यात्प्रयोजनं । तदाहं स्मृतमात्रोऽपि करिष्यामि सहायतां ॥७३॥ इत्युक्त्वा तेन चानीय 'कुतोऽप्येकः करंडकः । गृहीतेश्रूततस्तस्मात्कलेराम्रफलैर्भूतः ॥ ७४ ॥ गृहीत्वाथ Gaala TELE १५९ ।। ब ·न चरित्र महा- ॥ १६० नालासा करंडं तं मां चागानगराइहिः । स देवोऽवददेवं च प्रति मां सत्र संस्थितः ॥७५ ॥ कुमारनं करंडं त्वं नीत्वार्पय महीपतेः । समष्यामि त्वया सार्द्धमहमंतर्हितः पुनः ॥ ७६ ॥ तत्र प्राप्तस्य यद्यन्मे भविष्यत्यु- चितं पुनः । तत्तत्सर्व करिष्यामि तस्य प्रच्छन्नसंस्थितिः ॥७७ ॥ मयानीय करंडः स ततो राज्ञे सम- र्पितः । अनुज्ञाप्य च भूपालमहं पश्चादिहागमं ॥ ७८ ॥ ततस्तस्य करंडस्य मध्यादुच्छलितः किल । नृपं खादाम्यमात्य वा पुनः पुनरिति स्वरः॥ ७९ सिद्धोऽयं निश्चितं कोऽपि गूढात्मा सिद्ध एवं यत् । दुष्क- राण्यपि कार्याणि करोतीशि लीलया ॥ ८० ॥ तदन फलदभेन नूनभेषा विभीषिका । काप्यानीयामुना मुक्ताऽत्रास्माकं क्षयकारिणी ॥ ८१ ॥ जल्पंतमिति तं भूपं चकितं सचिवो हसन् । विभीपिकामुखे धूलि- स्तदोच्चेः कथयन्निति ॥ ८२ ॥ अहंयुर्यिमाणोऽपि यावत्तस्यांतिकं ययो । तावच्छभाव तं शब्दं स मृत्यो- दुंदुभेरिव ॥ ८३ ॥ युग्मं ॥ सतो यावत्स्वहस्तेन तेनाथ फलवांछया । द्वारमुद्घाटितं तस्यं स्वस्याऽपुण्यनिधेरिव ।। ८४ ॥ ताव: स्कृतांतघाटीव वासयंती जनं द्रुतं । वज्ञानलमहाज्वाला तन्मध्यादुत्थिता पुरः॥,८५ ॥ दग्धः पतंगवद्- दुष्टस्तया वजानिकीलया । सहसा सचिवः सेप जीवो निर्जीवतामगात् ॥ ८६ ॥ लमः काटेषु सोधस्य JPEEHD:0 31 ofisi Ellatiofictihotic@CEED 他花120区 ·चरित . 似樹门协同 दग्धुं प्रारब्धपावकः । ततो भीतेन सिद्धः स नृपेणाकारितो द्रुतं ॥८७॥ मद्गृह्मण सुरेणात्र कृतं किंचि. द्भविष्यति। चिंतयन्निति सिद्धः स समागाद्वाजसन्निधो ॥८॥ उदित्वा सर्वमेतस्मे राजावादि प्रसय भोः । सिद्धास्मासु कृपां कृत्वाऽदः शांति नय विड्बरं ॥८९॥ भविष्यति कथं शांतिरिति चिंतयतामुना । सिद्धेनाक्षेपि तत्रांबु शांतोऽग्निः सर्वथा ततः ॥ ९० ॥ पिहितोऽथ करंडः स क्षेमेणास्थात्तथैव च । तस्या- सन्ने परं कोऽपि भीत्या नास्थाकथंचन || ९१ ।। अथोद्घाव्य करंडं तं स सिद्धः साविकाग्रणीः। ततः क्षेमेण जग्राह सहकारफलोत्करं ॥ ९२ ॥ स्वहस्तेनार्पयामास राज्ञे विस्मितचेतसे । अन्येभ्योऽपि परं राजा व नाग्रहीतानि भीतितः ॥ २३ ॥ धीरयित्वाथ सिद्धेन ग्राहितस्तानि भूपतिः । महामात्यपदे तस्याऽतिष्टि- न पज्ज्येष्टनंदनं ॥ ९४ ॥ नृपः पप्रच्छ हे सिद्धोच्छलितं किमिदं भयं । येनैवं गमितो भार्ग महामात्यो ममैप हा ॥९५॥ सिद्धः माह नराधीश तवाऽन्यायतरोरयं । अंकूरोऽतःपरं पुष्पं फलं चानुभविष्यसि ॥१६॥ यतो ये पालयंत्यत्र नृपा न्यायं महीतले । नाप्नुवंत्यापदां लेशमपि ते स्फीतसंपदः ।। ९७ ॥ ततो पि. सृज मामय स्वभार्यासंयुतं नृप । पालयासादितं राज्यं निष्प्रत्यूहमिदं कुरु ॥ ९८ ॥ सामंताद्यास्ततः प्रोचुः कुरु स्वामिन्निदं वचः । अनयेनैप यत्साधुर्युक्तः कोपयितुं न हि ॥ ९९ ॥ ततो मलयसुंदर्यामनु- ERIEEEEEEE १६२ ।।

·DET नरिम गसंग. E । १६२॥ रागवशंवदः । नृपो दध्यावसो सिद्धः शक्तिमान्मंत्रतंत्रवित् ॥ ४०० ॥ एष वाह्यानि कार्याणि साधयामास लीलया । कारयामि ततः स्वांगे किंचित्कार्य सुदुष्करं ।। १ ।। करिष्येऽहं तथा नांगं यथायं कारयिष्यति । पश्चादकृतकार्यस्ता कथं याचिष्यते प्रियां ॥ २ ॥ एवं कृतेऽत्र मे किंचिनिंदापि न भविष्यति । ध्यात्वेत्युवाच हे सिद्ध अर्पयिष्यामि ते प्रियां ॥ ३ ॥ किंतु त्वं बहु सामर्थ्यस्तवासाध्यं न किंचन । तृतीयं कुरु कार्य तत् पूर्वं यन्मेऽस्ति मानितं ॥ ४ ॥ पश्याम्यहं स्व. नेत्राभ्यां सर्वांगं न तु पृष्टकं । तत्वं कुरु तया वीक्षे यथा तदपि मध्यवत् ॥ ५॥ क्षुद्रादेशानहो एप वितरन्नेव तिष्ठति । ध्यायन्निति कुमारः स साक्षेपमिदमब्रवीत् ॥ ६॥ नेक्षते कोऽपि पृष्टं स्वमसग्राह- स्तदेप किं । स्वपृष्टदृष्टी ते कीहक् कार्यसिद्धिनराधिप ॥ ७ ॥ ततः सिद्धो नरेंद्रस्य ग्रीवानाडी तथा ब- लात् । आचकर्षातिरोपेण देतैर्दैतानिपीडयन् ॥ ८॥ यथा भ्रांत्वा मुखं जातं घटस्थानेऽस्य तरक्षणात् । मुखस्थाने पुनयंत्र न्यस्तेवाथ कृकाटिका ॥ ९॥ विलोकय निजं पृष्टं सिध्यत्विष्टं नरेंद्र ते । इति जल्पति सिद्धे स चुकोप सचिवो नवः ॥ १०॥ अन्यायकूटवसते हंहो धूर्त्तशिरोमणे । हतो मजनकस्तावजीवो मंत्रोश्वरस्त्वया ॥ ११ ॥ अस्माकं पश्यतां राज्ञो दुःखावस्थाप्यसो कृता । भविष्यतीह किं किं न ततस्त्व- वातानFIELDE || १६२ ·ETEE M ल तोऽसमंजसं ॥ १२ ॥ इतभाकर्ण्य वृत्तांतं तं सर्वमपि भूपतेः । भीतास्तत्राययुर्भूपभार्याः सर्वा अपि द्रुतं । चरिनं -१३ ॥ दृष्ट्वा ताः स्वामिनं दुःस्थमपूर्वाकारधारिणं । प्रक्षिपंत्यो मुखे पंचाप्यंगुली रोदनान्विताः ॥१४ ।। अतिदीनस्वरेणैवं सिद्धस्याभिमुखं जगुः । कोपं मुंच प्रसीदाशु सुसाधोऽस्मासु संप्रति ॥ १५॥ यादृशोऽभू- नृपो मुर्त्या तादृशं कुर्वमुं पुनः । अस्मभ्यं पतिभिक्षा त्वं देहि कारुण्यमंदिर ॥ १६ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ।। प्रत्यक्ष सर्वलोकानामेप दुःखं हि संगतः। परिणामं निजं दुष्टं त्यक्षतीति विचिंतयन् ॥१७॥ सिद्धो जगाद । यद्येप स्वपादाभ्यां पुराहहिः । संस्थितं जिनमानम्य पुनरागच्छतीह च ॥ १८ ॥ युग्मं ॥ सजितांगस्त- देप स्यात् पतिवों नान्यथा पुनः । ततोऽशक्तोऽपि भूपः स तत्र गंतुं प्रचक्रमे ॥ १९ ॥ कौतुहलेन पुलोंके चटितेऽग्रहादिषु । स्थाने स्थाने तथा पुंजीभृते भूपश्चचाल सः ॥ २० ॥ ऋजुपद्भ्यामचालीच अपश्यन्मार्गकं पुरः । पदे पदे स्खलन् राजा दुःखेन महता ययौ ॥ २१ ॥ विपरोतांगपादेन पश्यन्मार्ग चचाल सः । ययो तथापि दुःखेन प्रेरणाभां विडंवयन् ॥ २२ ॥ द्वाभ्यामपि प्रकाराभ्यां जनयन्निति कौतुकं । केषां दुःखं च केपांचित् स गत्वा पुनरागमत् ॥ २३ ॥ प्रत्यक्षं सर्वलो- कानां पापोऽयमिति न्यकृतः । निर्वस्य॑त्यधुना नूनं दुष्टादध्यवसायतः ॥ २४ ॥ ध्यायन्नित्यपरां नाडौं RERNET ·ग- । कंधरायाश्चकर्प सः । नरेंद्रस्य ततो वक्त्रं वलित्वा स्थानमागतं ॥ २५ ॥ अवरोधस्ततः सिद्धं प्रशशंस चरितं प्रमोदभाक् । ऊचे च प्रार्थयस्वाहो यत्ते किंचन रोचते ॥ २६ ॥ स माहेकामिमामेव भार्यां मलयसुंदरी ४।। मह्यं दापयतास्तीह यदि शक्तिलवोऽपि यः ॥ २७ ॥ ततस्ताभिर्भृशं प्रोचे प्रत्युचे न पुनर्नृपः । दध्यो देया कथं स्थाप्या यांती मलयसुंदरी ॥ २८ ॥ अत्रांतरे समुत्तस्थी मंदुरायां हुताशनः । दारुणः पूरयन् ज्यालासहस्त्रेगगनांगणं ॥ २९ ॥ ततः प्रोचे नरेंद्रेण वरो मम तुरंगमः । दह्यते सिद्ध ते कर्प कुरु तुर्य प्रयोजनं ॥ ३० ॥ प्रियामादाय गच्छेस्त्वं पश्चादद्यैव वांछया । ततोऽबूत जनोऽद्यापि कुग्राहं न नृपोऽस्य. ति ॥ ३१ ॥ एतावतापि यदुष्टाध्यवसायं जहाति न । पापोऽयं तदमुष्यात्र योग्यं कर्तुं करोमि तत् ॥ ॥ ३२ ॥ ध्यायन्निति कुमारोऽथ प्रवेष्टुं तं हविर्भुजं । उत्पन्नद्विगुणोत्साहो बभूव प्रगुणः क्षणात् ।। ३३ ॥ हाहाकारपरे लोके बहुधा वारयत्यपि । मनप्ता भूपतिं भूरि निंदत्याक्रोशति क्रुधा ॥ ३४ ॥ कुमारः स्मृ. तदेवः स चिंतितात्ममनोरथः । पतंगवत्पपातानी लोकानामश्रुभिः समं ॥ ३५॥ युग्मं ॥ संतुष्टे नृपती लोके स्फुरच्छोकभरे तथा । क्षणमात्रेण लिद्धः स निर्ययो ज्वलमात्ततः ॥ ३६ ॥ वासवाश्वोपमाश्चाधि- रूढोऽत्यंतवपुर्महः । संवीनदिव्यवसनः सर्वालंकारभासुरः ॥ ३७॥ जनयन् विस्मयं सिद्धो वक्तुमेवं प्रच- १६४ ।। FRIEEERNETEE ·সৰিৰ BCHOZIEJECIDC990 क्रमे । ददद्धविपादी च व्यत्ययाल्लोकभूपयोः ॥ ३८॥ युग्मं ॥ अहो एषा ज्वलदह्निपवित्रा सर्वकामदा। भृमियत्पतितोऽत्राहमश्वोऽप्येवं वभूव च ॥३९॥ आवयोन कदापीह रुग् जरा च मृतिस्तथा। भविष्यत्यन्यदप्यत्र प्रविष्टेरिष्टमाप्यते ॥ ४०॥ ततस्तत्र प्रवेशाय | राजान्येऽपि समुद्यताः । सिद्धेनोक्तं ततो भो भोः क्षणमेकं विलंव्यतां ॥४१॥ पूजयाम्यनलं यावद्विधि- वत्तीर्थमप्यथ । आनाय्याज्यादि चिक्षेप कूटमंत्रपुरस्सरं ॥ ४२ ॥ अहं पूर्व प्रवेश्यामीत्युक्त्वा ध्यात्वा च वांछितं । प्राविशत्सहसा राजा सचिवोऽपि ततो द्रुतं ॥४३॥ कुमारो वारयामास सर्वान् प्रविशतः परान् । विलंव्यतां क्षणं राजमंत्रिनिर्गम ईक्ष्यतां ॥४४॥न निर्गतो चिरेणापि यावत्तो तावदूचिवान् । जनः सिद्ध यथा त्वं किं नायातो नृपमंत्रिणौ ॥४५॥ सोऽवोचज्ज्वलनात् किं भोः कदाचित्कोऽपि निर्गतः । अहं तु कृतसान्निध्यः संतुष्टेन सुपर्वणा ॥ १६ ॥ जनो जगाद हुँ ज्ञातं वैरं स्वं वालितं त्वया । फलितोऽन्याय- क्षोऽयं सपुत्रामात्यभूपयोः ।। ४७ ॥ सामंतायैस्ततस्तत्र मंत्रयित्वा महानरः । अराज्याहपरे राज्ये सिद्ध एव कृतो नृपः ।। ४८॥ ततोऽसो पालयन् राज्यं न्यायेन जनसंमतः । सिद्धराज इति ख्यातोऽरिवगै दमयन्नमृत् ॥४९॥ OR OTHOD DIDIDIO

·नरिम
M
आगंतव्यं त्वया कार्य स्मृतेन विषमे पुनः । इत्याभाष्य स सिद्धेन विसृष्टस्त्रिदशोऽगमत् ॥ ५० ॥ देशां.
तरादथायातो बलसारः स सार्थपः । तत्रोपायनमादाय नृपस्य मिलितो मुदा ॥ ५१ ॥ तेनोपलक्षिता
तत्रासीना मलयसुंदरी । तयापि सार्थवाहः स ततो भीतो गृहं गतः ॥ ५२ ॥ अहो द्वीपांतरात्तस्मादिहषा
कथमागता। भार्याभावेन राज्ञोऽस्य कथं संघटिता तथा ॥ ५३, मयास्या यत्कृतं तच्चेद्राक्षेऽसौ कथयि-
प्यति । शरणं मरणं तन्मे स दध्याविति दुःखितः ॥ ५४॥ ऊचे मलयसुंदर्या बलसारो नृपैष सः । अहं
कदार्थता येन गृहीतोऽस्ति सुतश्च मे ॥ ५५ ॥ मुद्रितानि क्रयाणानि सकुटुंबो धृतोऽथ सः। राज्ञा तस्या-
पराधोऽपि प्रोक्तस्तेनेति चिंतितं ॥ ५६ ॥ मोक्षो नेवास्ति मे किंतुपाय एकोऽत्र विद्यते । स सिद्धिं याति
चेत्पुण्येनं क्षेमं तदेव मे ॥ ५७ ॥ राज्ञोऽस्य सवलो वैरी सूरः परिचितो मम । चंद्रावत्याः पुरः स्वामी
श्रीवीरधवलोऽपि सः॥ ५८ ॥
निर्जित्येनं नृपं मां स मोचयिष्यति सांप्रत । तस्याहं मानयाम्यष्टो द्रम्मलक्षाणि मानुषैः ।। ५९ ॥
अटो द्वीपांतराये चानीताः सति गजा वराः । कथापयामि तस्याहं तानप्युत्तमलक्षणान् ॥ ६० ॥ दक्षः
सोमाभिधस्तेन प्रेपितो निजपूरुषः । शिक्षयित्वा ततः सर्व श्रोवीरधवलांतिके ॥ ६१ ॥ गच्छता पथे तेन
॥ १६६॥

·चरित्र 233321: BOD रोदाटव्यामुभावपि । प्राप्ती तो वीरधवलसूरपालाभिधौ नृपो ॥ २ ॥ द्वयोरपि तयोर्येन राज्ञोलॉकमुखा- न्मृषा । शुद्धिर्मलयसुंदर्या जाता युगपदीदृशी ॥ ६३ ॥ रौद्राटव्यां यतो दुर्गतिलकाख्यमहागिरो । भीम- पल्लीपतेः पाश्वेऽस्ति सा मलयसुंदरी ॥ ६४ ॥ स्वस्वराज्यात्ततस्तत्रायाती द्वावपि भूपती । ताभ्यां पल्लीपतिः सोऽथ लीलया दुर्जयो जितः॥६५॥ वीक्षिता तत्र सर्वत्र ताभ्यां मलयसुंदरी। किंतु तस्याः पदमपि । दुर्लभाया अलाभि न ॥ ६६ ॥ नरेंद्रो तो ततो यावद्यास्यतः खपुरंप्रति । तावत्सोमेन विज्ञप्तः श्रीवीरध- चलो नृपः ॥ ६७ ॥ तथा तथोदितं सर्व बलसारस्य वाचिकं । राज्ञा वीरधवलेन द्रुतमंगीकृतं यथा ॥६॥ तेनाई यच्छता ख्यातं सूरपालाय भूभुजे । सर्व बहु मतं तेनाप्युल्लसल्लोभवानिा ॥ ६९ ॥ सदावयोरिदं वैरिंगेहं कमपि तन्नवं । हत्वामुं नृपमेतस्य सर्वस्वं गृह्यतेऽधुना ॥७०॥ मंत्रयित्वेति तो सिद्धराजस्योपरि भूपती । असंख्यवलसंयुक्तौ प्रचेलतुरुभावपि ॥७१॥ प्राप्ती सागरतिलकपुरादारानरेश्वरी। कंपयंती भुवं सेन्यभारः कातरचित्तवत् ॥७२॥ दत्वा शिक्षा ततो दूतस्ताभ्यां प्राक् प्रहितो हितः। सागरतिलकाख्यस्य नगरस्य नरेशिंतुः ॥ ७३ ॥ दूतस्तत्र गतो द्वारपालेनांतः प्रवेशितः । कृत्वा प्रणाममेवं तं सिद्धराज व्य- जिज्ञपत् ॥७॥ पृथ्वीस्थानाधिपः शूरः सूरपालो नरेश्वरः। चंद्रावतीपुरोस्वामी श्रीवीरधवलोऽपि च ॥७॥ 回回回回回回回回回回正 १६७।। १ ·चरित्रं रफए- नावान REPSESSIBILE तो बावपीह देव त्वामभियोर्बु निरर्गलं । आयातो प्लावयतो मामिव पूर्वपरांबुधी ॥७६॥ वलसारस्त्वया योऽस्ति गृहीतः सार्थनायकः । तेन साई महास्नेहोऽनयोहि नृपयोरपि ॥७७॥ सर्वेषां बांधवा दानाऽव- दान्या व्यवहारिणः । वर्षतो वारिदाः कं न प्रीणति मधुरखराः ॥ ७८॥ मित्रवबंधुक्त्पुत्रवदमुं व्यसन- स्थितं । उपेक्षेते कथं सार्थवाहमस्मत्प्रभु प्रभो ॥७९॥ बलसारोऽयमावाभ्यां कृतस्नेहो भृशं सह । कुलिनो व्यवहारी च तन्मोक्तुं देव युज्यते ॥ ८० ॥ कथापयत इत्येतावस्माकं खामिनी तव । मुच्यतामेष सत्कृत्य त्वया राज्यं च भुज्यतां ॥ ८१॥ क्ष- म्यतामपराधोऽपि तस्यैकोऽर्थवतो भृशं । छिद्यते फलितो वृक्षः किं पत्रैर्दूषितांगणः ॥ ८२ ॥ कक्षीकृतो. ऽस्मदीशाभ्यां दुर्निग्राह्योऽस्त्ययं धनी । गर्जत्सिंहं वनं दृष्टुमपि किं कुंजरः क्षमः ॥ ८३ ॥ शूरोऽप्यल्पब- लोऽसि त्वं तो चासरव्यवलो नृपो । अपारे पारावारेऽस्मिन् मा भूस्त्वं सक्थुमुष्टिवत् ॥ ८४ ॥ मोचयिष्य. त एवेनं त्वां पुनः शिक्षयिष्यतः । नृपो द्वावपि सिंहे हि सजितांहो गजेन किं ॥ ८५ ।। मास्मभुरात- तायी वं लंकेश इव मा मुहुः । दीर्घ चिंतय कार्य चार्जितं राज्यं चिरं कुरु ॥ ८६ ॥ इति दूतमुखात्सर्व श्रुत्वा सिद्धनरेश्वरः । जनक श्वसुरो तत्र ज्ञात्वायातौ च गूढहृत् ॥ ८७ ॥ हर्षेण प्रोल्लसद्रोमा रसेनेव RE-बाना १६८ ॥

·चरित्रं SETTENSEEISI रणोभुवा । कृत्रिमाटोपसंयुक्तो दूतंप्रति जगाविति ॥ ८८ ॥ युग्मं ।। यदि दूत प्रभू ते तो बहुसैन्या- भावपि । तत्किं न द्विभुजी नेकदेहो कि थान सेनिकैः ।।८९॥ रविरेकोऽपि ताराणां माहात्म्यं ग्रसते न किं । गजेंद्राणां न किं दयं हरत्येकोऽपि केसरी ॥९०॥ अभीष्टोऽपि सुतो दुष्टः शिक्ष्यते न्यायिभिन किं । किं चेष्टो भवतामेष यद्यस्माकं ततः किमु ।। ९१ ॥ वलिभिः कलितो मूर्ध्नि पलितो न्यायवादिनो । त्वदीशो मोच- यंती तं लज्जेते नापराधिनं ॥ १२॥ स्वीकृतान्यायिपक्षी तो कीडशो युधि में पुरः। प्रदत्तोलूकसंचार- निशातिमिरवद्रवः ॥ १३ ॥ विक्रामति हरी कीहक् स्फुरणं हरिणीशिशोः । विद्युत्पाते परित्राणं किं वृक्षण गृहेण वा ॥ ९४ ॥ शिक्षणीयोऽत्र रंकोऽथ राजाप्यन्यायतत्परः । राजधर्मोऽन्यथा कीगस्माकं न्यायकारिणां ॥९५ ॥ त्वत्स्वामिनोत्तदन्यायवतोर्नस्तसिलीनयोः। कर्तव्यास्ति रणे शिक्षा सा कोक्षेयकसाक्षिका ॥९६|| रणाजिरे तयोः सर्वानचिंतितमनोरथान् । पूरयिष्यामि हे दूत राज्ञोः सपरिवारयोः ॥ १७ ॥ तथाहि सज- यस्तो प्राप्तश्चाहमिति ब्रुवन् । शीघं संग्रामिकी ढको ताडयामाल सिद्धराट् ॥ १८॥ कथयित्वा रहस्य तद्राज्ञी मलयसुंदरी । आज्ञादानेन तत्रैवावासे संस्थापितामुना ॥९९|| चतुरंगचमूयुक्तो रणरंगेभसंस्थितः । सिद्धराजः प्रमोदेन पूरितो निःसूतः पुरात् ।। ५०० ।। रणतुर्यरवोऽथाभूत्सेन्ययोरुभयोरपि । सर्वान् वधि- 回回回回回回回回回回回回回回 门对以了 १६९ ॥ म ·४० पग- १७०॥ ElagHLEELCITE ELECIPEELLITIEEEE रयन लोकान् ब्रह्मांड स्फोटयन्निव ॥१॥ चरित्रं विवशे ते रसेनाजुर्युयुधाते उभे वले । वर्ण्यमाने महाभटैः सुभटानां पराक्रमे ॥ २॥ शस्त्रतेजो- जला क्रीडद्राजहंसाऽसिवीचिका । पुंडरीकयुताराजदाजिभूः सिंधुवत्तदा ॥ ३ ॥ वचनस्य वचोघातं घात. स्यातिसुदुस्सहं । सिंहनादं तथा सिंहनादस्यापि भटा ददुः ॥ ४ ॥ गोत्रं जाति जादंडविक्रमोद्भुतकर्म च । प्रोद्घटते मिथस्तत्र जयश्रीलंपटैर्भटेः ॥ ५॥ वीरोत्तमांगचिकुरा रणरंगोत्थिता वभुः । मनःप्रज्व- लितक्रोधानलोत्थधूमपुंजवत् ॥ ६ ॥ संग्रामरसरोमांचर्भिन्नादंशानवायुधैः । मध्यभेदो यतो बाह्यभेदात्स्या. दप्रतिक्रियः ॥ ७ ॥ कृपाणे विवितेऽप्यंगे कंपे वोरव्रतांककृत् । इत्याकृष्य कृपाणांस्ते माधुन्वन् सुभटो- त्तमाः ॥ ८॥ खाँगनोत्सुकैरेभिरहं तिमिरवान् कृतः । ररक्षार्कः करव्याजाम्रियमाणान् भटानिति ॥ ॥९॥ रथिनो रथिभिः साई सादिनः सादिभिः सह । गजारोहा गजारोहैः समं तत्र दुढौकिरे ॥१०॥ शरैरंतरिते सूर्य रणे रात्रिकलान्विते । अन्योऽन्यशस्त्रसंघट्टानयो भांतिस्म दीपवत् ॥ ११ ॥ प्रसरहाणसू. कारे रणदल्लीभयंकरे। घूधूयमानसिल्लोघे खड्गखाट्कारदारुणे ॥ १२ ॥ मुर्छच्छुरीछणत्कारे दंडभाट्का- रभीपणे । त्रटनटितिकुर्वाणतनुत्राणगणे रणे ॥ १३ ॥ कंपिताः कातराः कामं शूराश्चोच्छ्वसिता भृशं । ॥ १७० । IPEDIET ·10 उडुपितांगरोमाणः कृतपक्षा इवाजये ॥ १४ ॥ त्रिभिर्विशेपकं ॥ चरिनं खड्गाखड्गि क्वचित्तत्र दंडाडि शराशरि । कुंताकुंति तथा क्वापि प्रावर्तत गदागदि ॥१५॥ केशा- केशि तथा कापि दंतादंति तलातलि । मुष्टामुष्टि तथा कापि मुद्गरामुद्गरि कचित् ॥ १६ ॥ ॥ युग्मं ।। वर्तमाने रणेऽत्रे क्षयकालकलाभूति । सिद्धराजवलं भग्नं स्तोकत्वादलितं ततः ॥१७॥ रणरंगगजारूढः स्थिरीकुर्वन्निजं वलं । हकया त्रासयन्नन्यान् भटान् संग्रामलंपटान् ॥ १८ ॥ सिद्धराजस्ततो वेगात्स्वयं योद्धु प्रचक्रमे । सूरपालस्तथा विश्वालंकारगजसंस्थितः ॥ १९ ॥ ॥ युग्मं ।। संग्रामतिलकं नाम गजमा- रुह्य तत्क्षणात् । श्रीवीरधवलोऽप्युञ्चैः प्रहर्तुमुपचक्रमे ॥ २०॥ सिद्धराजस्मृतोऽथाशु संप्राप्तो व्यंतरामरः। आत्मानं ज्ञापयित्वा च साहाय्यं कर्तुमुद्यतः ॥२१॥ आयांति परशस्त्राणि गृहीत्वाईपथेऽपि सः। अर्पया- मास सर्वाणि सिद्धराजाय सत्वरं ।। २२ ।। शरासारं तदा मुंचन सिद्धराजो घनाघनः । सर्वानुड्डाययामास राजहंसान् रणांगणे ॥२३॥ चिच्छेद कोतुकैनैप क्षुरप्रैः सायकैस्तयोः। चामराणि पताकाच छत्रचिह्नानि लीलया ॥२४॥ करात्तानि च शस्त्राणि मुहुर्मुहुरपातयत् । सिद्धराजस्तयो रक्षन् शरीरमुभयोरपि ॥ २५ ॥ निस्तेजस्को कृतो तेन कविशुक्रावि- ॥ १७१ ॥ | हानाम:

·. चरित्र a1 DIJOUET १७२।। | दुना । तावुभावपि राजानो चिंताब्धो पतितो ततः ॥ २६ ॥ सिद्धराजेन तो वीक्ष्य वीक्ष्यमाणा वधोभुवं। लजिताविव दुःखेन तदा कृष्णास्यपंकजो ॥ २७ ॥ इत्थमित्थं च कर्तव्यं त्वयेत्युक्त्वामरस्य च । शरोऽ- नकारि करे लेखोऽपि पूर्व लिखितः स्वयं ॥ २८ ॥ युग्मं ॥ ततस्तेन शरो मुक्तो मुखे लेखं दधद् द्रुतं । नरेंद्रानामयन्मोहं जनानां जनयन् ययो॥ २९ ॥ इत्थमायांतमालोक्य तं भूपालावुभावपि । चित्ते चम- स्कृतो पृथ्वीस्थानचंद्रावतीपती ॥ ३० ॥ अवतीर्य नभोमार्गात्स शरोऽवततार च । प्रदक्षिणात्रयं सूरपा. H लाख्यं परितो नृपं ॥३१॥ पुनः पुनः प्रणम्योच्चैर्नृपपादो विमुच्य च । लेखं तत्र स पत्र्यागासिद्धराजकर Hपुनः ॥ ३२ ॥ चरितं तस्य वाणस्य दृष्ट्वा सर्वेऽपि विस्मिताः । इत्यूचुर्ज्ञायते नैव परमार्थोऽस्य कश्चन ॥३३॥ सूरपालो गृहीत्वाशु लेखं तं निजपाणिना । छोटयित्वाऽवाक्षरश्रेणिं वीक्षांचके पुनः पुनः ॥ ३४ ॥ परितो मिलिताः सर्वे लेखाथै श्रोतुमुत्सुकाः। तृष्णीका सेनिकाश्चक्रुः स्वयं राजा त्ववाचयत् ॥३५॥ स्वस्ति श्रीमति राजेंद्र सूरपालाजिभूतले । पूज्यान श्रीसूरपालस्य तातस्यांहिसरोरुहान् ॥ ३६ ॥ श्रीवीर- धवलस्यापि श्वसुरस्य विशेषतः । महाबलः प्रणम्यास्मात्सेन्याविज्ञपयत्यदः ॥ ३७ ॥ युग्मं ॥ युष्मत्प्र- सादतोऽत्रैव प्राप्तराज्यपरिग्रहः । दर्शितात्मीयदोदंडवीर्यः पूज्यमनो मुदे ॥ ३८ ॥ अकुंठोत्कंठया तातपा.

·नरिन
दानां सुचिरादह । सुकृतेन मिलनस्मि विपादो वां तनः कथं ॥ ३९ ॥ युग्मं ।। इति विज्ञातलेखार्था-
स्ते सर्वे राजसैनिकाः । प्रमोदमेदुरस्वांता बभूवुस्तरक्षणादपि ॥ १०॥ अहो विधेः प्रसन्नत्वमहो पुण्यानि
नोऽधुना । यस्प्रियासहितो वत्सो मिलिष्यति महाबलः ॥ ४१ ॥ निर्गता नरकादद्य वयमद्येव जीविताः ।
अस्माकमय चैतन्यमय चोन्मीलिता दृशः ॥ ४२ ॥ जल्पन्निति समं वीरधवलेन महीभुजा । सूरपालो
महाराजोऽभिययो तं महावलं ॥ ४३ ॥ सिद्धराजोऽपि संवीक्ष्याअगच्छतो तो गुरू ततः। जगामाभिमुख
मंच निःसोमविनयान्वितः ॥ १४ ॥ त्रयोऽपि मिलितास्तेऽथ चैरिभावे गतेऽखिले। अंतरस्थे हते बंधे
प्रवाहाः पयसामिव ॥ ४५ ॥ मिथः प्रकाशितः स्नेही वाप्याविलविलोचनैः। तैः स कोऽपि न यो वक्तुं
शक्यते निपुणेरपि ।। ४६ ॥ ततस्तो सिद्धराजेन निजद्रगं प्रवेशिती । नृपो स्वस्वपरीवारयुतो नीतो नृपा.
लयं ॥ ४७ ॥ रुदती दुःखसंस्मृत्या राजी मलयसुंदरी। बहुधालापिता तत्र श्वसुरप्रमुखंजनैः ॥ १८ ॥
कारिताः सिद्धराजेन भोजनादिक्रियास्ततः। ते सर्वे निर्वृता जाता जनकश्वसुरादयः ॥४९॥ पृष्टे पित्रा
दिभिः सों वृत्तांतः कथितस्ततः । स्वः स्वो मलयसुंदर्या कुमारेणापि मुलतः॥ ५० ॥ ईक्षेऽहो महादुःखे
पतिता पुत्रिका मम । जाता राजकुलेऽप्येषा रुलिता रोरवत्पुनः ॥ ५१ ॥ हा वत्से स्वच्छहृदये कोमले
THESTRATE
(॥ १७३॥

·१७४॥ TEMPIRI didiidi कुसुमादपि। सोढानि तीबदुःखानि त्वयामूनि कथं कथं ॥ ५२ ॥ बहुप्रकारमित्यादि शोचयंतः पुनः पुनः। चरित्रं अंगं मलयसुंदर्याः पित्रायाः पाणिनाऽस्पृशन् ॥५३॥ सूरपालो जगादाथ वत्सेऽस्मिन् व्यसनार्णवे । प्रक्षिता हि मयैव त्वमविचारेण पापिना ॥ ५४ ॥ तत्क्षतव्यं त्वया सर्व सुप्रसन्ना भवाधुना । जितकोपा त्वमेवासि ज्ञाततत्वा त्वमेव हि ॥ ५५ ॥ तवापूर्वा कृपा वत्स साहसं च मतिस्तथा । जनानुरागः शोयं च धैर्य च सुकृतान्यपि ॥ ५६ ।। इत्यादि बहुधा पुत्रं प्रशंसंतो महावलं । पप्रच्छुः पितृमुख्यास्ते वत्स वत्सासुतः क्व सः ॥ ५७ ॥ गृहीत्वा तेन पापेन वणिजा म कथं कृतः । पुत्रः स्माह स एवात्र जनैरानाय्य पृच्छयते ॥ ५८ ॥ आनाय्य बलसा- रोऽथ दृढं निगडितः पदोः । भणितो दुर्मतेऽस्मभ्यमपराद्धं बहु त्वया ॥५२॥ ततो यद्भवतो युक्त विधातुं तद्विधास्यते । परं तावददास्माकं कथं पुत्रः कृतस्त्वया ॥ ६० ॥ ततो भीतेन तेनोचे सकुटुंबाय मे यदि। जीवितं यच्छत स्वामिस्तदा पुत्रं समर्पये ॥ ६१ ॥ हृष्टचित्तस्ततः सर्वैर्वचने तस्य मानिते । गुप्तस्थानात्कु- तोऽप्याशु तेनानीतः स बालकः ॥ ६२ ॥ स तं बालमालोक्यानंदिताः सहसाऽभवन् । प्रावृषेण्यं मयू- गेघा घनाघनमिवोन्नतं ॥ ३ ॥ राज्ञोचे बलसारः स कुमारस्यास्ति नाम किं । उक्तं तेन महाराज बल १७४ ॥ DE DEEGSTERS निजETEPORTEL ·चरित्र HERI IDRESTED वा इत्याभधा व्यधा ।। ६४ ॥ इतश्चांके धृतो राज्ञा सरपालेन सोऽगृहीत् । दीनारकशतग्रंथि पितामहकरस्थितां ।। ६५ ॥ पितामहेन तन्नाम तस्य चालयता तदा । समक्षं सर्वलोकानां चके शतवलाभिधा ॥६॥ तस्य सर्वखमादाय जीवन्मुक्तः स सार्थपः । सकुटुंबः कृतं भूपैरेतैरात्मीयभापितं ॥ ६७ ॥ सूरपालो जगादाथ किंचित्समधिकं किल । वर्ष वियोगभाजोऽद्य वत्सायास्तदिनादभूत् ।। ६८ ॥ वर्षांते सह कांतेन नूनं मल- यसुंदरी । मिलिण्यतीति तद्ज्ञानिवचनं मिलितं पुनः ॥६९ ॥ सिद्धराजेन तत्सर्वं राज्यं निजभुजार्जितं। सूरपालनरेंद्राय जनकाय समर्पितं ।। ७०॥ मिथः स्नेहेन तो यावत्सकुटुंबावुभावपि । राजानो राजका- र्याणि कुर्वाणो तत्र तस्थतुः ॥ ७९ ॥ तावत्तत्र समायातो विहरन् भुवि केवली । भवांतरकृतप्राणिपुण्यपा- पेकदर्पणः ॥ ७२ ॥ शिष्यः श्रीपार्श्वनाथस्य नाम्ना चंद्रयशा गुरुः । बहुसाधुपरीवारो वोधको निर्वृते जिने ॥ ७३ ।। युग्मं ॥ सकुटुंबावुभी भुपी तो विज्ञाततदागमो। जग्मतुर्वदितुं सरि सर्वपोरजनान्वितो ॥ ७४ ॥ केवली कथयामास धर्म भवनिवारकं । ततः प्रस्तावमासाद्य पृष्टं सरेण भूभुजा ॥ ७५॥ भगवन् सागरस्यांतःप- तितापि झपोपरि । सुखेनोत्तारिता तेन कथं मलयसुंदरी ।। ७६ ॥ गुरुरूचे विपद्यास्या धात्री वेगवती TATREDIO ·चरित्रं नाबाना । नि नृप। कुध्यानादंबुधेमध्ये करिरूपो झपोऽभवत् ॥७७|| भारंडास्यात्ततः सस्ता तदा मलयसुंदरी । पठंत्यु- चैनमस्कारं तस्यैवोपरि सापतत् ॥ ७८ ॥ नमस्कारं निशम्येहापोहं तस्य वितन्वतः । मत्स्यस्याजनि पूर्व- स्या जातेानं विधेर्वशात् ॥ ७९ ॥ वालयित्वा ततो ग्रीवां यावत्पृष्टमभीक्षितं । तेनोपलक्षिता तावत् सुता मलयसुंदरी ॥ ८० ॥ सुताया हंत जाताऽस्या दुःस्थावस्था किमोशी । किं करोम्यसमर्थोऽहं सर्वोपकृति- कर्मसु ॥१॥ तद्वसंती भुवं नीत्वा मुंचाम्येतामतो बहिः। पुनर्यदि मिलत्येषा कथंचिबंधुभिः सह ॥८२॥ चिंतयित्वेति मत्स्येन तेनानीय सुखं सुखं । विमुक्तेषा तटेंभोधेर्यन्नास्त्यस्य गतिः पुरः ॥८३॥ बालयित्वा ततो ग्रीवां पश्यन्नेतां पुनः पुनः । खियमानो भृशं मत्स्यः सागरांतः स यातवान् ।। ८४ ॥ अथ निष्पा- पमाहारं गृह्णन् ध्यातनमस्कृतिः । पूरयित्वा च मत्स्यायुः सुगति स गमिष्यति ।। ८५॥ श्रुत्वेति वेगवत्यास्ते सर्वे तत्र भवांतरं । इत्यूचुर्विदधे स्नेहो जननीसदृशस्तया ॥८६॥ पुनः पप्रच्छ भृपालो भगवन् पूर्वजन्मनि । किं किं मलयसुंदर्या तद्भा च विनिर्ममे ॥ ८७॥ यदुःखानीदृशान्याभ्यां M द्वाभ्यामाप्तानि यौवने । गुरुरूचे महीनाथ सावधानैनिशम्यतां ॥ ८८ ॥ तवैव नगरे पृथ्वीस्थाने गृहपतिः पुरा । प्रियमित्राभिधो जज्ञे समृद्धः पुत्रवर्जितः ।। ८९ ॥ तस्य तिस्रः प्रिया रुद्रा भद्रा च प्रियसुंदरो। BE ·चरितं I a । ॥ रुद्रा भद्रा तु सौदर्ये अभृतां स्नेहले मिथः ॥९॥ तयोईयोरपि स्नेहलेशोऽपि दयितस्य न । एकस्यामेव सुंदयाँ प्रेमास्यासीदकृत्रिमं ॥९१॥ ततस्ताभ्यां महाराटी न निवृत्ता कदाचन । योरपि तयोस्तन सुंदरी- H प्रियमित्रयोः ।। ९२ ॥ प्रियमित्रस्य मित्रं तु नान्नामुन्मदनः प्रियं । स पुनः सुंदरीलुब्धो नर्म चक्रे तया सह ॥ ९३ ॥ अथान्यदा सुरूपां तां रहःस्थां प्रियसुंदरी | कामार्थ याचमानः स प्रियमित्रेण वीक्षितः ॥९॥ ततः कुद्धेन सर्व तहांधवानां निवेद्य तत् । निर्भय॑ वहुधा तेन नगरान्निर्वासितः ॥ ९५ ॥ तत्रासीनास्ततः प्रोचुः स्थविराः सर्वमप्यदः । साक्षान्नस्तदही किंचिद् ज्ञानस्याऽविपयं न हि ॥१६॥ । प्रिंयमित्रीयमित्येतत्प्रसिद्धमभिधानतः । गृहीतमपरैरस्मत्पुरेऽद्याप्यस्ति मंदिरं ॥ ९७ ।। नृपः प्रोचे कथं जातः पुरान्निष्कासितोऽथ सः। गुरुरूचे चचालैका मदनः ककुभंप्रति ॥९८॥ मुढो गच्छन्नटव्यां स निरा- । हारो दिनद्वयं । तृतीये दिवसे प्राप मदनो गोकुलं पुनः ॥ ९९ ॥ क्षुधा नामुना केऽपि चारयंतो मही. वजं । गोपाला वीक्षिता दुग्धं प्रार्थयांचक्रिरे तथा ॥ ६०० ॥ दुग्ध्वापि तेः कृपावद्भिर्महिषी पयसा भृतः। समर्पितो घटस्तस्मै पांथाय स्पृहयालवे ॥१॥ इतो गत्वा समीपस्थं सरो दुग्धं पिवाम्यहं । इति जल्प- ननुज्ञातो गोपेाववृतेऽथ सः॥२॥ वे दिने क्षुधितोऽतिष्टमहमेतदतः पयः । कस्मैचिद्यदि दत्वा प्राग् । । १७७ ॥

·--
।
܀
FREETENEL
भुज्यते सफलं ततः ॥३॥ तस्येति ध्यायतश्चित्ते गच्छतः पुण्ययोगतः। मिलितः संयमी मासोपवासी
चरित्र
पारणाय यान् ॥ ४ ॥ अहो महांति पुण्यानि यत्प्राप्तोऽयेष संयमी। प्रतिलाभ्य तदेनं स्वं करोमि सफ.
लं जनुः ॥ ५॥ध्यात्वेति पुरतो भूत्वा महाभक्त्या जगाद सः । गृहाणेदं पयः साधो प्रसीद ख ममोपरि
॥६॥ द्रव्यं क्षेत्रं च कालं च भावं ज्ञात्वा च साधुना । यथेच्छमाददे दुग्धं मदनेनार्जितं शुभं ॥ ७ ॥
मदनोऽपि तमानम्य मुनि प्राप्तो जलाशयं । कृतार्थ मन्यमानः स्वं दत्तशेष पयः पपो॥ ८॥ उपविश्य
ततो यावत्सरसो दुस्तटे जलं । पातुं लग्नो द्रुतं तावद्गतोऽतः स्खलितक्रमः॥ ९॥ अगाधसलिले मनो
मृखात्र मदनः पुरे । सुतो विजयभूपस्य जज्ञे दानप्रभावतः ॥ १० ॥ दत्तं कंदर्प इत्यस्य नामधेयं क्रमेण
सः । पितर्युपरते पृथ्वीनाथोऽत्र नगरेऽभवत् ॥ ११ ॥ प्रियमित्रोऽथ सुंदर्या सहितो व्यलसत्पुरे । ताभ्यां
व रुद्राभद्राभ्यां चके बैरमनेकधा ॥ १२ ॥ अन्यदा प्रियमित्रोऽथ यक्षप्रति धनंजयं । चचाल सपरीवारः
सुंदर्या प्रियया समं ॥ १३ ॥ प्राप्तो यावबजन मार्ग न्यग्रोधालंकृतां भुवं । अभ्यायांतं मुनिं तावद-
शैकं स सप्रियः ॥ १४ ॥ अशुभं शकुन मुंड: संमुखोऽयं यदागतः । भविष्यत्यफला यात्रा किंचिश्चान्य.
दमंगलं ॥ १५ ॥ जल्पंतीति प्रिया तस्य सुंदरी वाहनं निजं । परिवारं च संस्थाप्योपसर्गानकरोन्मुनेः ॥ १७ ॥

·चरित्रं ॥१६॥ उपसगों ममैपोऽत्र सांप्रतं समुपस्थितः। विचिंत्येति झटित्येष कायोत्सर्गे स्थितो मुनिः॥१७॥ कृत्वा. हंकारमस्माभिः सममेप स्थितो मुनिः । भणंती निष्ठुरं सेति प्राकुप्यत्प्रियसुंदरी ॥१८॥ अमुष्मादिष्टि- कापाकाज्ज्वलतोऽनिमिहानय । येनैप डंभ्यतेऽस्माकमपैत्यशकुनं पुनः ॥ १९ ॥ पाखंडिनोऽस्य निःशेषा स्फेट्यतेऽहंकृतियथा । इत्यादिष्टो निजो भृत्यः सुंदरोऽभिधया तया ॥ २०॥ युग्मं ॥ तेनोचे पादयोर्न स्तः पादुके मम संप्रति । ततः कंटकमध्येन को यास्यति निरर्थकं ॥ २१ ॥ मुंचतैनमभिप्राय यूयं प्रच. लतापतः । श्रुत्वेति जल्पितुं लग्नः प्रियमित्रः क्रुधा ज्वलन् ॥ २२ ॥ अहो एतस्य वधीत सुंदरस्य क्रमौ वटे | भूमो न लगतो येन भज्यंते नैव कंटकाः ॥२३ ।। सुंद- र्यपि समुत्तीर्य शकटात्कुपिता भृशं । वियोग आवयोर्माभूदनेनाशकुनेन ते ॥ २४ ॥ विप्रयोगस्तवैवास्तु सदा स्वैवैधुभिः सह । पाखंडि राक्षस त्वं रे सर्वजीवभयंकरः ॥२५॥ नानेत्याक्रोशवाक्यानि जल्पंती सातिनिष्ठुरं । लेष्टुभिस्ताडयामास त्रिः स्वं शव तं मुनिं ॥ २६ ॥ मुनिहस्ताद्गृहीत्वा च रजोहरणम- क्षिपत् । निजे याने बभापे घाऽशकुन प्रत्यहन्यत ॥ २७ ॥ ततश्चलत निर्भीकाः पूजयामो धनंजय । इत्युक्ते सपरीवारो तो गतो यक्षमंदिरं ॥ २८ ॥ पूजयित्वा च तं यक्ष यदोपावीक्षतां तकौ । दास्यैकया ॥ १७९ ।।

·DE - तदावादि जिनधर्मानुरक्तया ॥ २९ ॥ युवाभ्यामर्जितं भूरि पापमय महामंती । ताक् क्षमाधरः साधुर्य- चारित देष उपसर्गितः ॥ ३० ॥ ईदृशैः साधुभिः सार्द्धमपि हास्यं करोति यः । अत्रामुत्र च दुःखानि-लभते विविधानि सः॥ ३१॥ तथा तथा तदा दास्या दंपती तो प्रबोधितौ । यथा दुर्गतिदुःखानां भीत्या लग्नी प्रकंपितुं ॥३२॥ म पश्चात्तापं ततोऽत्यर्थं कुर्वाणो दोनमानसो । निंदतो मुहुरात्मानं जिनधर्मामिलापको ॥ ३३ ॥ प्रशंसंतो भृशं दासी बलिखा यक्षमंदिरात् । तो तस्यैव मुनेः पाश्चमायातां दंपती पुनः ॥ ३४॥ युग्मं ॥ तदाह H पारयिष्यामि लप्स्ये धर्मध्वजं यदा । इति निश्चित्य तव तथैवास्थान्मुनिस्तु सः ॥ ३५॥ वंदित्वाथ H मुनि धर्मध्वज हस्ते समय॑ च । तो व्यजिसपतामेवं सदंतावुभयावपि ।। ३६ ॥ अज्ञानपरतंत्राभ्यानावा- भ्यां भवतः प्रभो । जगत्पूज्यस्य मा कापि गुर्वी चके विराधना ॥ ३७॥ अनंतभवचकेऽस्मिन्नवां या भामयिष्यति । श्वनादिदुःखसंपूर्ण मृत्स्नापिंडं कुलालवत् ॥ ३८ ॥ तसंसद्यावयोः सर्व त्वया साधो क्ष- मावता । कालण्यायतचित्तन क्षेतव्यमविनीतयोः ॥३९॥ उपायांतरमाख्याहि तं कंचन मुनेऽधुना । आव येन विनिर्मुको भवावः पातकादतः ॥ ४० ॥ पारयित्वाथ साधुः स कायोत्सर्गमभाषत । कुप्येम चेद्वयं ॥ १८० ।। DILEBRITAILEDERATE THES ना

·BE
चरि
EMADRRIOR
तन्न जीवेत्कोऽपीह भृतले ॥ ४१ ॥ युवाभ्यां तु विवेकिभ्यां भाव्यं त्याज्या च मूढता । जिनधर्मो गृही-
तव्यः सर्वपापक्षयंकरः ॥ ४२ ॥ मुनिपार्थे ततस्ताभ्यां श्रद्धालुभ्यामुपाददे। श्राद्धधर्मो व्रते रम्यः सम्यक्-
सम्यक्त्वसंयुतः॥ ४३ ॥ अनगारं तमामंत्र्य भक्तपानादिभिस्ततः । दंपती तो निजं गेहं गतौ संवेगरं-
गितो ॥ ४४ ॥ महात्मा सोऽपि भिक्षार्थ नगराभ्यंतरे ययौ । तयोः पुण्यवशाद्गेहं संप्रापञ्च परिभ्रमन्
॥ ४५ ॥ कृतार्थ मन्यमानाभ्यां स्वं ताभ्यां परया मुदा । विशुद्धर्भक्तपानायैः स साधुः प्रतिलाभितः ।।
। ४६ ॥ पालयतो ततः सम्यक् श्राद्वधर्ममुभावपि । अकृत्रिमा मिथः प्रीतिं दधतो तो स्थिती सुखं ॥
१४७॥ अथान्यदाऽलगढुद्राभद्राभ्यां कलहो महान् । तयोर्दयोर्निमित्तेन केनापि स्नेहयुक्तयोः ॥४८॥ धिगा.
वयोरिदं जन्म जीवितं च निरर्थकं । यदेवं कलहो नैव निवर्तते कदाचन ॥ ४९ ॥ तदावाभ्यां यथाशक्ति
धमों दानादिकः कृतः । त्यज्यते जीवितं चैतदिदानी कलहेन किं ॥५०॥ एकांते मंत्रयित्वैवमेकचित्ते उभे
अपि । अनाख्याय च कस्यापि कूपे ते पेततु तं ।। ५१ ॥ त्रिभिर्विशेपकं ॥ मृत्वा रुद्राथ संजज्ञे । पुत्री
जयपुरेशितुः । चंद्रपालस्य कनकवती नाना महीभुजः ॥ ५२ ॥ परिणीतामुना राज्ञा श्रीवीरधवलेन सा।
भद्रापि व्यंतरी जाता परिणामवशेन सा ॥ ५३ ॥ भ्रमंती सान्यदा पृथ्वीस्थानदंगे समागता । प्रियादि-
॥ १८१ ॥

·चरित्र २ BLICAR मित्रसुंदयोर्दर्शने वरमस्मरत् ॥ ५४ ।। ततो रोपेण सा रात्रावुभयोरपि सुप्तयोः । पातयित्वा महाभित्तिं तयोरुपरि जग्मुषी ॥ ५५ ॥ मृती तो दंपतो शुद्धभावेनाथ तयोर्द्वयोः । प्रियमित्रो बभूवायं तव पुत्रो महाबलः ।। ५६ ॥ प्रियसुंदर्यथो जज्ञे सेवा मलयसुंदरी । वधूस्तव महाराज श्रीवीरधवलात्मजा ॥ ५७ ॥ ततो मयसुंदर्या त्वत्पुत्रेण च यत्पुरा। तीन ताभ्यां समं रुद्राभद्राभ्यां वैरमर्जितं ॥ ५८ ॥ स्मरंती तन्महावैरं ज्ञात्वा सावधिना सुरी। महाबल- कुमारेंद्र पुनहंतुं प्रचक्रमे ॥ ५९ ॥ किंतु पुण्यप्रभावेण कुमारस्य न किंचन । कर्तुं शशाक देहस्य जलस्य ज्वलनी यथा ॥ ६० ॥ ततो रोपेण सा रात्री प्रसुतस्यास्य निर्भरं। वासवेश्म समागत्य चकारोपद्रवं सदा ॥ ६१ ॥ तया हृत्वा कुमारस्य वस्त्रालंकरणान्यपि । तत्र मुक्तानि यत्राप कुमारो वटकोटरे ॥२॥ कन्या मलयसुंदर्या योऽर्पितः पूर्वसंगमे । लक्ष्मीपुंजः कुमाराय हारो निजहृदा समं ॥६३ ।। सोऽपि हारः कुमा- रस्य शयितस्य तथा निशि । अपजढे स्ववैरेण व्यंतर्या वासवेश्मतः ॥ ३४ ॥ पाश्चात्यजन्मनः स्खला दधत्या स्नेहमेतया । कंठे कनकवत्याः स ततो नीत्वा निवेशितः ॥६५॥ अत्रांतरेऽवदद्वीरधवलो विस्मि- ताशयः । भगवन् किमिदं सम्यग् वदास्माकमसंभवि ॥६॥ येनेष मिलितो नैव कदाप्यस्या महाबलः । १८२ ॥

·चरित्र वयंवराभिधं मुक्त्वा तदेकं वरमंडपं ॥ ६७ ॥ ततःकुमारसुंदर्योदंपत्योः स्मयमानयोः । सर्वमप्यवदत्सूरि- निहष्टत्रिविष्टपः ॥ ६८॥ कुमारो मिलितः पूर्व यथा तत्रागतश्च सः। लक्ष्मीपुंजो यथा हारः कुमार्यास्मै समर्पितः ।। ६९ ॥ तया कनकवत्याथ यथा प्राग्भववैरतः। कूटाख्यानैः पिता पुत्र्या उपरिष्टात्प्रकोपितः ॥ ७० ॥ इत्याय- शेष कनकवत्याः प्रोक्तं कथानकं । ततः सर्वेऽवदन्नेधं धिग् धिग् च नीचयोषितां ॥ ७१ ॥ कुमारोऽपि निजावासात्तयैवायं हृतस्तदा । तेनाहता तथाऽनेशपुनः सा नागमद्यथा ।। ७२ ॥ मृत्वा कर्मकरः सोऽथ सुंदरो वटपादपे । भृतो बभूव तत्रैव पृथ्वीस्थानपुराबहिः ॥ ७३ ॥ ततो यदा भ्रमंस्तत्र संप्राप्तोऽसो म- हावलः । ज्ञानेनावगतस्तेन तदा भूतसुपर्वणा ॥७४ ॥ बनीतास्य घटे पादो भुमो न लगतो यथा । इति तत्प्रियमित्रस्य स्मृतं तेन वचस्तदा ॥ ७५ ॥ तदेतस्याप्यहं कांचित्पीडां कुर्वे नथाविधा । ध्यायन्निति शवस्यास्ये स्थित्वा भृतो जजल्प सः॥ ॥ ७६ ॥ हंहो मूढ किमेवं मामत्रोद्वद्धं हसस्यलं । उद्वध्यसे वमप्यत्र निश्येष्यंत्यां वटद्रुमे ॥ ७७ ॥ अधोमुखश्चोर्ध्वपादो बहुदुःखं सहिष्यसे । इति तत्कर्मवशतस्तत्रोद्बद्धो महाबलः ॥ ७८ ॥ अन्यदा नाव SER Lo||१८३ ॥

·है नरिनं - व रुद्रया पत्युर्मुद्रारत्नं वरं हृतं । लोभाभिभूतया चौर्यचित्तया पूर्वजन्मनि ॥ ७९ ॥ दृष्टा सुंदरदासेन स्थि- तेन क्वापि गृह्णती । सा मुद्रां प्रियमित्रेऽथ तां पश्यति जगाद सः॥ ८० ॥ रुद्रापार्थेऽस्ति सा मुद्रा यूय- मेवं किमाकुलाः । ततो रुद्रावदद्रोपात्सुंदरस्यास्य सन्मुखं ।। ८१ ॥ रे कूट छिन्न गंधज्ञ मटैरिन्नास्थ किं मृपा । अंगुलीयं मया क्वात्तं ततो मौनेन स स्थितः ॥ ८२ ॥ प्रियमित्रेण नस्पार्धात सामदंडभिदादिभिः । मुद्रारत्नं तदादायि रुद्राया लाघवं कृतं ॥ ८३ ।। वदंत्या दुर्वचः कर्म रुद्रया यत्तदार्जितं । छिन्ना कनक- वत्यास्तु नासिका तेन कर्मणा ॥ ८४ ॥ भूनोभृतेन तेनैव सुंदरेण विधेर्वशात् । ज्ञात्वा ज्ञानाद्भवं पूर्व नि स्थित्वा च स्तेनविग्रहे ॥ ८५ ॥ युग्मं ॥ रागोऽमृत्प्रियसुंदयाँ प्राग्भवे मदनस्य यत् । लुब्धो मलयसुंदयाँ कंदर्पस्तेन हेतुना ॥ ८६ ॥ पूर्व मलयसुंदयाँ कुमारणामुनापि यत् । सुसाधुभ्यो ददे दानं जिनधोऽपि पालितः ॥ ८७ ॥ तेनाभ्यां सर्वसामग्री लब्धोत्तमकुलादिका । तथा मलयसुंदर्या यदाक्रुष्टो यतीति सः ॥ ८८ ॥ विप्रयोगस्तवैवास्तु सदा साबै स्वबंधुभिः । त्वं राक्षस इवात्यंत भयकारीति भाषितः ॥ ८९ ।। वारान् लेष्टुप्रहारैस्त्रीन् यद्रोपेण हतो मुनिः । महाबलोऽपि मौनेन यत्तस्थावनुमोदयन् ॥ ९० ॥ द्वाभ्या- माभ्यां ततः पूर्व दृढं पातकमर्जितं । पश्चात्तापं वितन्वद्भ्यां पश्चाक्षिप्तं पुनर्बहु ॥ २१ ॥ किंच नोद्ग- नि HIEFERIाचनमाRETED DIPLODEI DHEE १८४ ॥

·चरित माननि रितं यच्च प्राप्तस्तस्यानुभावतः। वियोगो निजलोकेभ्यो द्वाभ्यामाभ्यां निमच्चकः ॥ ९२ ॥ पाचत्किनकवत्याश्च परिण्याः पूर्वजन्मनः । राक्षसीत्वकलंकोऽस्या निदोषाया अजायत ॥९३॥ आ. भ्यां सेहे महादुःखं स्वस्वकर्मानुमानतः । यतोऽनुभूतमेवात्र बलवत्कर्म निर्जरेत् ॥ ९४ ॥ पुरा मलयसं- दर्या यद्रजोहरणं हतं । मुनिहस्ताद मृत्तेन वियोगः सह सूनुना ॥ ९५ ॥ उपसर्गान् पुरा कृत्वामूभ्यामा- राधितो मुनिः । उत्पन्न केवलज्ञानो महाराजाहमेव सः ॥ ९६ ॥ अस्या मलयसुंदर्याः कुमारस्य च संप्रति । द्वितीयं जन्म राजेंद्र भवस्त्वेकः स एव मे ॥ ९७॥ राजोचे भगवंस्ते हे सुरी कनकवत्यपि । एतयोर्व- सयोः किंचिदतोऽप्यपकरिष्यतः ।। ९८ ॥ सूरिरुचे यदा राजन कुमारणाहता सुरी । गतोपशांतरा सा तदेव निजमास्पद ॥ ९९ ॥ भ्रमंतो कनकवती सात्रेव नगरे पुनः । उपद्रोष्यत्यमुं राजन्नेकशस्तव नंदनं ॥ ७० ॥ ततः कनकरत्येपा व्यंतरी साप्युभे इमे । संसारमर्जितेनस्के अनंतं पर्यटिण्यतः॥१॥राजन् मलयसुंदर्या महाबलनृपस्य च । यस्त्वयाथ भवः पृष्टः स मया कथितोऽखिलः ॥२॥ एवं मलयसुंदर्या महावलनृपस्य च । निशम्य चरितं सर्वे वभूवुर्भवनिःस्पृहाः ॥३॥ दंपतीभ्यां तदा ताभ्यामाकण्र्य चरितं निजं । बेराग्येण गृहीतानि ब्रतानि गृहमेधिनां ॥४॥ मुनीनां भक्तिरावाभ्यां सदा कार्या विशेषतः । इति १८५॥

·EIR चार 11 11 चाभिग्रहोऽग्राहि पाश्वं केवलिनो गुरोः ॥ ५॥ अन्ये केऽपि तदा भव्या वभूवुः संयमोद्यताः । श्राद्ध- मांधताः केपि शेषा भद्रकचेतसः ॥ ६॥ निजापत्यचरित्रं तो श्रुत्वा द्वावपि भूपती । जातो संसारभी. तांतःकरणी चरणोधतो ॥ ७ ॥ ऊचतुश्च प्रभो कृत्वा स्वस्वराज्यस्य चिंतनं । दीक्षामावां गृहोण्यावः स. वरं भवदंतिके ॥ ८॥ मा का प्रतिबंध भो इत्युक्ते गुरुणाथ तो ! नत्वाऽगातां पुरं स्वं स्वं राज्यचिंता न च चक्रतुः ॥ ९ ॥ महावलकुमाराय सुरपालेन भृभुजा । पृथ्वीस्थानपुरैश्वर्यं दत्तं तत्रैव तस्थुपा ॥ १० ॥ महावलसुतस्तम्मिन् राजा शतवलाभिधः । वालोऽपि स्थापितो दंगे सागरतिलकाभिधे ॥ ११ ॥ श्रीवीर- धवलेनापि राज्ञा तत्रैव तस्थुपा । सुतो मलयकेतुश्च निजराज्ये नृपः कृतः ॥ १२ ॥ ततो द्वावपि राजानो स्वस्वभार्यासमन्वितौ । तस्य केवलिनः पाश्वे तो गृह्णीतःस्म संयमं ॥ १३ ॥ कतिविदिवसांस्तत्र स्थित्वा- न्यत्र महीतले । विजहार गुरुस्ताभ्यां राजर्पिभ्यां समन्वितः ॥ १४ ॥ तप्त्वा सर्वेऽपि ते तीनं तपो गत्वा सुरालयं । महाविदेहक्षेत्रे च सिद्धिं यास्यत्यकर्मकाः ॥ १५ ॥ अथो मलयकेतुराट् समापृच्छय महाबलं । स्वसारं सुंदरीं चापि जगाम निजपत्तनं ॥ १६ ॥ पुरे सागरतिलके मुक्त्वा सेनापनि निजं । साई शत. बलेनागास्वं पुरं च महाबलः ॥ १७ ॥ राज्यं च पालयामास जितदुर्जयशात्रवः । सकुटुंबः सिषेवे च rTREERS DIReligiici Fl

·चरित्र
%D
RELELETTER
जिनधर्ममहर्निशं ॥ १८॥ तस्य व्यंतरदेवस्य साहाय्याद्विषयान् बहून् । वशीचकार चक्रे च जिनधर्म-
समुन्नति ॥ १९ ॥ प्रासादान् कारयामास जिनानां च पुरे पुरे । स्मरन् पूर्वभवं चके साधुभक्तिं च स.
वंदा ॥ २० ॥ द्वितीयोऽथ तयोः पुत्र. सहस्त्रबलसंजितः । कालक्रमेण संजज्ञे निजवंशधुरंधरः ॥ २१ ॥
कृत्वा बहूनि वर्षाणि राज्यं वयसि पश्चिमे । स राज्ये स्थापयामास सहस्रवलमंगजं ॥ २२ ॥ ततः साग
रतिलके वेलाकूले रमाकुले । राज्यं पालयति ज्येप्टे पुत्रे शतवलाभिधे ॥ २३ ।। पृथ्वीस्थाने क्रमायातं
राज्य शासति सुंदरं । गुणज्येप्टे कनिटे च सहस्रवलनामनि ॥ २४ ॥ पादमूले गुरोर्भार्यायुक्तो राजा म-
| हाबलः । महोत्सवेन जग्राह विधिना संयमश्रियं ॥ २५ ॥ त्रिभिर्विशेपकं ॥ द्वावपि द्विविधां शिक्षा शील-
यंतो विजहतुः। साढे गुरुजनैनित्यं तप्यमानौ तपश्च तो ॥ २६ ॥ गत्वा गत्वा च तो धर्मे प्रेरयामासतुः
मुतौ । वारयामासतुर्नित्यं व्यसनासेवनात्पुनः ॥२७॥ मन्यमानो कृतार्थं स्वं गुरुशिक्षाभिरन्वहं । तावुभी
बांधयो जातो दृढस्नेहो परस्परं ॥ २८ ॥ तथा च तावजायेतां जिनधर्मकतत्परो। येऽन्येषां मार्गदेष्टारो
मार्गाद्भशंति ते हि किं ॥ २९ ॥ महावलोऽथ राजपिः खड्धारावतं चरन् । ज्ञातागमः क्रमेणामृद्गोता.
कशिरोमणिः ॥ ३० ॥ एकाक्रित्वविहारेणानुज्ञातो गुरुभिस्ततः। विजहार महात्मासौ सर्वत्रास्वलितव्रतः
बाजावाजल
॥ १८७॥

·DEHREE म ॥३१॥ मेम्वन्निश्चलः सर्वसहः सर्वसहेव यः । सौम्यः सोम इवात्यंतं सदाचारी समीरवत् ॥३२॥ आका- चरित्र शवनिरालयः शंखवच्च निरंजनः | संवेगरसनिर्मनो भग्नाभ्यंतरशात्रवः ॥३३॥ पुरे सागरतिलके स तत्र विहरन् ययो । वाचंयमो क्रमाद्यत्र पुत्रः शतवलोऽस्य राट् ॥३४॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ उपलक्ष्याथ तं साधु गत्वा चोयानपालकः । व्यजिज्ञपत्सभासीनं नृपं शतवलं मुदा ॥ ३५ ॥ महाबलमुनिदेव पुरोद्याने पिता तव । एकाक्रित्वविहारेण भ्रमन्नत्रागतोऽधुना ॥ ३६ ॥ राजा शतबलेनाय हर्षरोमांचशालिना । प्रोनिदानं ददे तस्मे वनपालाय वांछितं ॥३७॥ संव्यायाः समयो जातः सांप्रतं तदिवामुखे । अभिगम्यं प्रणंस्यामः सर्वा जनकं निजं ।। ३८ ॥ धन्योऽयं सकलो लोकः पवित्रितमिदं पुरं । पुण्यैरस्माकमाकृष्टो यत्तातोऽय समागमत् ॥३९॥ इति जल्पन्नृपो मुक्त्वा सामों पादुकादिकां। स्थितस्तत्रैव पितरं ववंदे भूरिभक्तितः ॥ १० ॥ दृष्टुमुत्कंठितस्तातपादपद्मयुगं नृपः । कृच्छ्रेण गमयामास निशां तां सपरिच्छदः॥ ४१ ॥ इतः सा कनकवती पर्यटती पुरे पुरे । तत्रैव नगरे तस्मिन् समये दुःखितागता ॥ ४२ ॥ तथा केनापि कार्येण गतया तत्र कानने । कायोत्सर्गस्थितो दृष्टः स संध्यासमये मुनिः ॥ ४३ ॥ उपलक्ष्याथ तं सम्पक चिंत- यामास सा भयात् । महाबलः स एवेष सूरपालसुतो व्रती ॥४॥ कुत्सितानि समस्तानि मुलाजानात्ययं ॥ १८८ ॥ :

·चरित्र मम । आविग्कर्तात्र चत्तानि तदुभविष्याम्यहं कथं ॥४५॥ तस्करोमि तथा किंचिन्न यथा वेत्ति कश्मन । अन्यथात्र न मे वासः कथंचिन्न च जीवितं ॥ १६॥ एवं सा कनकवती सूत्रयित्वा गता ततः । प्रती. क्षमाणा समयं तस्यो दुष्टा निजे गृहे ॥ ४७ ॥ स्फुरितेऽथ निशाध्वांते मार्गेषु विजनेषु च । केनाप्यल- क्षिता पापा चलिता सा निजाश्रयात् ॥४८॥ गृहीत्वाग्निं ययो तत्र सा यत्रास्ति स संयमी । कायोत्स- गैस्थितो मूर्त इव धर्मः स्थिराशयः ॥ १९ ॥ गोपुराणि प्रदत्तानि मुनिकप्टमवेक्षितुं । मिलितानीव नेत्रा- णि नगरेणाऽसहिष्णुना ॥ ५० ॥ प्रशांतलोकसंचारं भूमिभागं विलोक्य तं । शून्यारण्यवत्कनकवती हृष्टा भृशं हृदि ॥ ५१ ॥ तत्र चानीय केनापि काष्टान्यंगारहेतवे । पूर्वमेव प्रभूतानि मुक्तान्यासन स्वभावतः ॥ ५२ ॥ तया तेः पापया काप्टेवेष्टयंत्या तदा मुनि । छादितः स तथा क्वापि यथा न ददृशे मनाक् ॥ H॥ ५३ ॥ चातुर्गतिकसंसारदुःखेर्नानाविधैः किल । तयारमा वेष्टितः काप्टेर्वेष्टयंत्या तदा मुनिं ।। ५४ ॥ जन्मांतरस्य वैरिण्या ततो निर्दयया तया। चतसृष्वपि काटासु ज्वलनो ज्वलितो भृशं ॥ ५५ ॥ मुनि. नापि तदा ज्ञात्वोपसर्ग मरणांतिकं । विहिताराधना चित्ते तथैव स्थितिमीयुषा ॥ ५६ ॥ ततः प्रज्ज्वलितो बहिर्मुनिं दग्धुं समंततः। प्रारेभे मुलतस्तस्याः सुकृतस्येव संचयं ॥ ५७ ॥ Ella 11 do ·FIMER ETHEIRD चरित्रं महावलमुनिः सम्यगुपसर्ग सुदुस्सहं । सहमानः खमात्मानं लग्नो वोधयितुं ततः ॥ ५८ ॥ रे जीव भवता प्राप्तप्राय तीरं भवांबुधेः । शुभभावमहापोतचटितेन चिरादिह ॥ ५९ ॥ ततः सद्भावनापोतमेतं सचित्तवायुना। तथा प्रेरय रे जीव यथाशु लभते तटं ॥ ६०॥ दुःखानि यानि सोढानि भवता नरका दिषु । तानि चिंतयतो दुःखं तवेदं जीव कीदृशं ॥६१॥ मा चिंतपाऽशुभं किंचित्वमस्या उपरि स्त्रियाः। येनेपा ते सखा कर्मवनोन्मुलनकर्मणि ॥ ६२ ॥ वाह्यांग ज्वलयन् धर्मदेहमाभ्यंतरं न च । ज्वलनोऽप्य- हितं किंचित्करोत्येष न तेऽधुना ॥ ६३ ॥ इत्थं तदा भृशं तस्य प्रवृत्ता शुभभावना । उत्पन्नं केवल- ज्ञानं घातिकर्मक्षयायथा ॥ १३ ॥ शुक्लन्यानानले मध्ये बहिश्च ज्वलितेऽनले । भावोपग्राहिक- माणि भस्मीकृत्य क्षणादपि ॥ ६५ ॥ अंतकृत्केवली भूत्वा स साधुः प्राप निर्वृति । जन्ममृत्युजरादीनां ददो चाशु जलांजलि ॥ ६६ ॥ युग्मं ।। ज्वलने ज्वलितप्राये कांदिशीका गता क्वचित् । पापिष्टा कनक- वती सा भ्रष्टा शुभकर्मतः॥ ६७ ॥ संजातेऽथ प्रभाते स यावच्छतवलो नृपः । तत्रागात्सपरीवारः स्व. पितुर्दर्शनोत्सुकः ॥ ६८ ॥ भश्मराशिस्थितं तावद् दृष्ट्वा दग्धं मुनेर्वपुः । परिवारयुतो राजा वक्तुं लग्नो प्रसत्कृतः ॥ ६९ ॥ निर्भयेन भवभ्रांतेर्निनिमित्तारिणा निशि । नूनमेष महासाधुराः केनाप्युपंसर्गितः॥ BEHOLDESI DOनावावा!

·॥ ७० ॥ निष्पुण्येन मया तात भवतां पादपंकजं । लब्ध्वापि दुर्लभं नैव नतमागत्य हा हुतं ॥ ७१ ॥ ॥युष्माकं पतिता दृष्टिः प्रसन्ना न ममोपरि । मया कर्णपुटाभ्यां च न पीतं वचनामृतं ॥ ७२ ॥ मनो. रथा विलीना मे रोरस्येवाधुना हृदि । अथैवाहं निराधारोऽभृवं चाऽनायकः पितः ॥ ७३ ॥ दृष्टुं शक्या न युष्माकं जातावस्था यदीदृशी । नूनं न संति पुण्यानि यन्नामुत्संगमोऽपि मे ।। ७४ ॥ विलपन्निति भूपालः शोकवाष्पाकुलेक्षणः ! भ्रूविक्षेपेण सहसेत्यादिदेश निआन् भटान् ॥ ७५ ॥ पदानुसारतः पापं तं पश्यत द्रुतं भटाः । लप्स्यध्चे निश्चितं यूयं पापं तस्य फलिष्यति ॥ ७६ ॥ ततो विलोक- यद्भिस्तैस्तदा पादानुसारतः । लब्धा सा कनकवती दुराचारस्थिता कचित् ॥ ७७ ॥ केशमाहं समानीय ततो राज्ञः समर्पिता। तेन ताडयिता पृष्टा छिन्ननासाथ सा वशा ॥ ७८ ॥ हन्यमानाथ सा सर्व सम्य- गूचे नृपाग्रतः । तेन नानाविधैारैः सा पापा मारिता ततः ॥७९॥ तया प्राप्तमशेयं च निजकोचित फलं । नरकोव्यां समुत्पन्ना सा षष्ट्या कप्टभाजनं ॥ ८० ॥ नातशोकं नरेंद्रोऽपि कुर्वाणो मंत्रिभि शं । संबोधितोऽपि नात्याक्षीत् क्षणमात्रमपि क्वचित् ॥ ८१ ॥ ज्ञात्वा तातस्य तादृक्षं दुस्सहं मरणं ततः। सहस्रबलभूपोऽपि न्यमजच्छोकसागरे ॥ ८॥ योरपि तयो राज्ञोः पितृशोकभरो भृशं । रामलक्ष्मणव. DDIDIOनन १९१ ॥ J ·जरिन Aणबलदेववदस्फुरत् ॥ ८३ ॥ इतश्चामलचारित्रा साध्वी मलयसुंदरी । एकादशांगतत्वज्ञा प्रतिवोधपं. रायणा ।। ८४॥ तप्यमाना तपस्तीनं कर्ममर्मछिदोयता । क्रमोत्पन्नावधिज्ञाना गुरुभिः श्रीमहत्तरा ॥५॥ सरसंदेहतमांसीह जघानाप्रभेव सा । वित्रस्तकुनयोलूका भव्यांभोजप्रबोधिका ॥ ८६ ॥ महावलमुनेत्विा निर्वाणं तनयं निजं । प्रबोधयितुमायाता पुरे तत्र महत्तरा ॥ ८७ ।। वसतावु. नितायां सा स्थिता साध्वीसमन्विता । राज्ञा शतवलेनैत्य महाभक्त्या च वंदिता ॥ ८८ ॥ आलापितो महाराजः प्रसन्नाननया तया । गिरा मधुरया श्रोतृश्रवणामृतकुल्यया ॥ ८९ ॥ पिता तव नराधीश महा- सतशिरोमणिः । उपसर्गास्त्रियास्तस्याः प्रपेदे शिवसंपदं ॥ ९० ॥ सर्वपुत्रकलत्रादि त्यज्यते यस्य हेतवे । सम्यते च महादुःखं तपोलोचक्रियादिकं ॥ २१ ॥ दुर्लभं यदि तत्प्राप्तं स्थानं शाश्वतमुत्तमं । त्यक्तो भवश्व पित्रा से शोकोऽयापि ततः कथं ॥ ९२ ।। महानिधानमाप्नोति यद्यभीष्टो जनो निजः । विज़ुभते महाशोको वद किंवा महोत्सवः ॥ ९३ ॥ सुदुस्सहाग्निपीडापि न बित्या च पितुस्त्वया । प्रहारान्न सहते कि जयश्रीलंपटा भटाः ॥ ९४॥ साधयंतोऽथवा विद्यां नरा दुःखं सहति वै । सिचिरस्यद्भुता येन विना कष्ट न जायते ॥ ९५ ॥ तातपादा नता मैव कर्तव्येति च नातिः- LEHEREET ·चरित्रं नापि च ॥ ९६ ॥ तद्विमुंच पितुः शोकं परिभावय संमृति । परित्राणं न शोकेन किंचिद्भवति देहिनां ॥ ॥ ९७ ॥ भवं दुःखालयं विद्धि संगमं स्वप्नसन्निभं । लक्ष्मी विद्युष्टतालोला जीवितं बुबुदोपमं ॥९॥ यदि युष्मादृशोऽप्येवं गुरुशिक्षाविचक्षणाः । शोकं कुर्वति तन्द्रय विवेकोऽपि च यास्यति ॥ २९ ॥ एवं धर्मोपदेशः स नरेंद्रो बोधितस्तया । संविग्नो गतशोकश्च लग्नो धर्म विशेषतः ॥ १॥ नित्यं महत्तरापादान् A बंदतेम नरेश्वरः । उपदेशान् शृणोतिस्म शासनोदयकारिणः ॥२॥ चैत्यं च कारयामास सिद्रिस्थाने मुनीशितुः । प्रतिमां च पितुस्तत्र विविधानुत्सवानपि ॥ ३ ॥ जनानां तत्र सर्वेषां उपकारं विधाय सा ।। आपृच्छ्य नृपतिं तस्माद्विजहार महत्तरा ॥ ४ ॥ पृथ्वीस्थानपुरं सापत् प्रतियोधयितुं क्रमात् । पितृशोका- W) कुलं भूपं सहस्रवलसंज्ञितं ॥ ५॥ धर्मोपदेशदानेन सहस्रबलभूपतिः । संवोध्य सपरीवारस्तया धमें स्थि- रीकृतः ॥ ६॥ कतिचिदिनपर्यंते नंतुमुत्को महत्तरां । राजा शतवलोऽप्यागाभ्रातृस्नेहेन तत्र सः ॥७॥ - महत्तरां ववंदाते शृणुतःस्म च देशनां । तो द्वावप्यासिपेवाते धर्ममेकायमानसो ॥ ८॥ आनर्चतुस्त्रि- कालं तो जिनं सम्यक्त्वशालिनो । पात्रेभ्यो ददतुर्दानं तपः शक्क्या च चक्रतुः ॥ ९॥ विधिना संघपूजां तो दानशालाश्च चक्रतुः । वारयामासतुलोंकमधर्मान्मारितोऽपि च ॥ १० ॥ प्रतिग्राम प्रतिद्वंग जिनेंद्रभ- १९३ ॥

·वनस्तथा । भूपयामासतुर्भूमि सकलामचलापतो ॥ ११ ॥ जिनचेत्येषु सर्वेषु स्नात्रपूजोत्सवादिभिः । अष्टाहिकाः सदा तीर्थरथयात्राश्च चक्रतुः ॥ १२ ॥ दृढ- स्नेहो सदा जैनधर्मभारधुरंधरौ । वांधवो तस्यतुस्तो वो कुर्वाणो शासनोन्नति ॥ १३ ॥ सिपेत्रे सर्वलोको- sपि जिनधर्म नृपानुगः । नास्फुरन्नपरे धर्मास्तारा इव खगोदये ॥ १४ ॥ कांश्चित्कांश्चिजनान् धर्मविशे. पंथ कचित् कचित् । स्थापयित्वा गतान्यत्रापच्छ्य पुत्रौ महातरा ॥ ९५ ॥ प्रभूतान्यथ वर्षाणि पालयि. वा यतिवतं । तुच्छयित्वा च कर्माणि तपोयोगसमाधिभिः ॥ १६ ॥ कृत्वा चाराधनां प्रांते श्रीमन्मलय. सुंदरी । जगाम द्वादशे कल्पे साऽच्युताख्ये महत्तरा ॥ १७ ॥ युग्मं ।। ततश्च्युता विदेहे सा समुत्पद्यो. नमे कुले । क्रमेण चरण लात्वा गमिप्यति शिवालयं ॥ १८ ॥ ततो मलयसुंदर्या एकश्लोकार्थचिंतनात । बभूव गोप्पदस्थाननिभो व्यसनसागरः ॥ १९ ॥ तथान्येषामपि ज्ञानमाधारः संकटे भवेत् । ज्ञानाभ्या. सः सदेवातः कर्त्तव्यः सुविवेकिभिः ॥ २० ॥ यथा मलयसुंदर्या पालितं शीलमुज्ज्वलं । संकटेऽपि तथा- भन्याभिः पालनीयं प्रयततः ॥ २१ ॥ उपसर्गेऽपि तादृक्षे महावलमुनींदुना । यथा चक्रे क्षमाचर्या कर्त- व्याप्यपरेस्तथा ॥ २२ ॥ यथा ताभ्यां व्रतं तीवं दंपतीभ्यां विनिर्मितं । अन्यैरपि तथा कार्य सिद्धिसो. PERMERCIENTIDIALEGISLAMIानव 11 १९४ ॥

·चरिन 位可同日 ख्याभिलापुकैः ॥ २३ आशातना यथा चाभ्यां विदधे पश्चिमे भवे । दुःखहेतुर्मुनींद्रस्य कर्तव्या न तथैव सा ।। २४॥ श्रीमत्पार्श्वजिनेंद्रनिर्वृतिदिनाद्याते समानां शते। संजज्ञे नृपपनंदना मलयतः सुंदर्यसो नामतः ॥ एतस्याश्चरितं यथा गणभृता प्रोक्तं पुरा केशिना । श्रीमच्छंखनरेश्वरस्य पुरतोऽप्यूचे मयेदं तथा ॥ २५ ॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरविते ज्ञानरत्नोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे शीलावदातपूर्वभववर्णनो नाम चतुर्थः प्रस्तावः समाप्तः ॥ श्रीरस्तु । ॥ इति श्रीमलयसुंदरोचरित्रं समाप्तम् ॥ {CHER HOLIGEET DELE DE DOCTOETD आ ग्रंथ श्रीनामनगरनिवासी लालन विठलजी हीरालाले स्वपरना श्रेयमाटे,पोताना श्री सूर्योदय छापखानामां छापी प्रसिद्ध कर्यो छे ।। श्रीरस्तु ।। (U १९५ ॥

·TI: S.N ..... 13824-JERBER33808853 GEHLegeegHEB232 ॥ इति श्रीमहावलमलयसुंदरीचरित्रं समाप्तम् ॥ LIBRARY RESTER PerHMAN- ·DIBDOBIDDITIO U वनस्तथा । भूपयामासतुर्भूमि सकलामचलापती ॥ ११ ॥ जिनचैत्येषु सर्वेषु स्नात्रपूजोत्सवादिभिः । अष्टाहिकाः सदा तीर्थरथयात्राश्च चक्रतुः ॥ १२ ॥ दृढ- स्नेहो सदा जैनधर्मभारधुरंधरी । वांधवो तस्यतुस्तौ द्वौ कुर्वाणो शासनोन्नति ॥ १३ ॥ सिपेवे सर्वलोको- ऽपि जिनधर्म नृपानुगः । नास्फुरन्नपरे धर्मास्तारा इव खगोदये ॥ १४ ॥ कांश्चित्कांश्चिजनान् धर्मविशे- पेऽथ कचित् कचित् । स्थापयित्वा गतान्यत्रापच्छ्य पुत्रौ महात्तरा ॥ ९५ ॥ प्रभूतान्यथ वर्षाणि पालयि. वा यतिव्रतं । तुच्छयित्वा च कर्माणि तपोयोगसमाधिभिः ॥ १६ ॥ कृत्वा चाराधनां प्रांते श्रीमन्मलय. सुंदरी । जगाम द्वादशे कल्पे साऽच्युताख्ये महत्तरा ॥ १७ ॥ युग्मं ॥ ततश्च्युता विदेहे सा समुत्पद्यो. नमे कुले । क्रमेण चरणं लात्वा गमिष्यति शिवालयं ॥ १८ ॥ ततो मलयसुंदर्या एकश्लोकार्थचिंतनात् । बभूव गोप्पदस्थाननिभो व्यसनसागरः ॥ १९ ॥ तथान्येषामपि ज्ञानमाधारः संकटे भवेत् । ज्ञानाभ्या. सः सदैवातः कर्त्तव्यः सुविवेकिभिः ॥ २० ॥ यथा मलयसुंदर्या पालितं शीलमुज्ज्वलं । संकटेऽपि तथा- न्याभिः पालनीयं प्रयत्नतः ॥ २१ ॥ उपसर्गेऽपि तादृक्षे महावलमुनींदुना । यथा चक्रे क्षमाचर्या कर्त- व्याप्यपरेस्तथा ॥ २२ ॥ यथा ताभ्यां व्रतं तीव्र दंपतीभ्यां विनिर्मितं । अन्यैरपि तथा कार्य सिद्धिसो. १९४ ।।

·चरिन वन-चावल ख्यामिलापुकैः ॥ २३ आशातना यथा चाभ्यां विदधे पश्चिमे भवे । दुःखहेतुर्मुनींद्रस्य कर्तव्या न तथैव सा ।। २४ ॥ श्रीमत्पार्श्वजिनेंद्रनिर्वृतिदिनाद्याते समानां शते । संजज्ञे नृपपनंदना मलयतः सुंदर्यसौ नामतः ॥ एतस्याश्चरितं यथा गणभृता प्रोक्तं पुरा केशिना । श्रीमच्छंखनरेश्वरस्य पुरतोऽप्यूचे मयेदं तथा ॥ २५ ॥ इत्यागमिकनीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरत्नोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे शीलावदातपूर्वभववर्णनो नाम चतुर्थः प्रस्तावः समाप्तः ॥ श्रीरस्तु ॥ ॥ इति श्रीमलयसुंदरीचरित्रं समाप्तम् ॥ कर्यो छे ॥ श्रीरस्तु ।। आ ग्रंथ श्रीजामनगरनिवासी लालन विठलजी हीरालाले स्वपरना श्रेयमादे पोताना श्री सूर्योदय छापखानामां छापी प्रसिद्ध ॥ १९५ ।।

·aisasa
TIDY
ATIYA
X3930&30429784324146&1838
.N
BHA
॥ इति श्रीमहावलमलयसुंदरीचरित्रं समाप्तम् ॥
LIBRARY
BBC:13-31830€-13257430€*****TEMPEDIA