Canegie Mellon Univeristy

Vikraman'ka Charitama~

Krxshhnd-aamacchaar^ya V · 2006/01/21

PDF Proofread

Front matter

No text on this page.

శ్రీరస్తు
శ్లో ! చరితమిదం శ్రీవ సతేశా ర్యౌ దార్యాది గుణగ భీరస్య |
ఉజ్జయినీ పురధామ్నో విక్రమవిశ్వంభరాజా నే:.
శ్రీమద్గీ ర్వాణవాణీ నైపుణీ మఖిలషమాణానాం
అవతరణతీర్థమిదం
మహారాజ శ్రీ పచ్చయప్ప పాఠశాలాయాం
ఆంధ్ర ప్రధానోపాధ్యా యే న
వి. కృష్ణమాచార్యేణ సంశోధితం
--
గట్టా. ఆది నా రాయణ
ఆదివిద్యావిలాస సమాఖ్యాయాం
శాలాయ
ము, దా,శాలా
యా
ర్థ
పసల - పా సారధి నాయ కేన
ము ద్రాక్ష రాంకితమాసీత్.
Nex సం || మార్చి నెల 28వ తేది.

No text on this page.

Appanna శ్రీరస్తు, శ్రీ విక్రమార్క మహారాజచరిత్ర ప్రారంభం. శ్లో | ఏందేహంవందనీయా నాంవంద్యాం వాచామధీశ్వరీమ్ | కా మిశా శేషకల్యాణకల నాకల్పవల్లి కామ్ || గజాన నాయ మహ లేపు త్యూహలమిర చ్ఛిదే | అపొరకరుణా పూరతరంగీతదృశే నమః !! శ్రీపు రాణపురుషంపురాంతకంపద్మసంభవముమాసుతంషయా!సం ప్రణమ్యచసురా? సర స్వతీం విక్రమార్క చరితం విరచ్య తే. అస్తికీలమాళవే సమస్త వస్తుసంపూర్ణా స్వగుణపరాభూతపురందర పురవిభూరుజ్జయినీ నామనగరీ - తత్ర సమస్తసామంత సీమంతినీ సీమంతసిం దూగారుణచణకమలముగలో భర్తృహరిర్నామరాజాసీత్ - సచసకలకి లాప్రవీణ స్సమస్తశాస్త్రాభిశ్చ. తస్యచ రాష్ట్ర స్స్వవిక్రమాపహృత వైరివి కమోవిక్ర మో నామానుజోభూత్ - తత్రచనగ రేసకల శాస్త్రాభి స్సమ స్తమంత్ర శాస్త్ర, ప్రవీణో బ్రాహ్మణః కశ్చిదజాయత- సకేవలందరి ద్ర:-స చైక దామం తాను నేనభువ నేశ్వరీమతోషయత్ - చైతు సంతుష్టా హ్మణమాహ- భో, బ్రాహ్మణఫల మేతశ్చక్షయ - అ నేనజరామరణవర్జితో పిష్యసి', బ్రాహ్మణ స్తత్ఫలంగృహీత్వా స్వభవనం ప్ర త్యాగత్య స్నాత్వా టే వార్చ నాంపిధాయయావశ్ఫలం భక్షయికుమ మాయతిష్ట గా ఎవుస్యమన స్వేవం బుద్ధిరభూల్-అహాం తావగ్గరిద్రః- జురాచురణవర్జితో భూత్వాక స్యోపకారం కరిష్యామి- బహు కాలజీ వినోపి మమభి ఐట నే నై ఐజీవనం కార్యం - పరోపకా రిణస్తుపురుష స్య స్వల్ప కాలజీవనవ-పి శ్రేయోభవలి.అన్యచ్చ- జ్ఞానశౌర్యా దిగుణోపలకి తఃకుణమాత్ర మపియో జీవతిత స్యైపజీవితం సఫలం-త ధాచో క్తమ్ • || యజ్జీవతిక్షణమపి ప్రధి తైర్మనుజ్యేవిజ్ఞాన శౌర్యవిభ వాదిగుతైస్స మేతః 1 త త్తస్యజీవితఫలం ప్రవదంతి సంతః కాకో పిజీవతి చిరాత్తు బలించభు త్రే || • || యస్మి జీవతిజీవం బహవస్సతుజీవతు | బకోపికింనకురు తేచం చ్వాస్వోదరపూరణమ్ || కించ * || కు ద్రా స్సంతి సహస్ర శస్స్వభర ఇవ్యాపార పూగ్గా దరా స్వార్లే యస్తు పరార్థ పనసపుమా నేక సృతావు గ్రణీః | దుష్పూరోదర పూరణా యపిబతి ప్రోతః పతింబాడబో జీమూతస్తుని దాఘసంభృతజగత్స పవిచ్ఛిక్తయే * II అసంపాదయతం చివర్థం జాతి S విక్రమార్క చరిత్రమ్. క్రియాగు : 1 యదృచ్ఛాశబ్దవత్పుం సస్సంజ్ఞాయై జన్మ కేవలమ్ || ౧ || ఏవ మాదివిచార్యైతళ్ళ లం రాజ్జీద ద్యాం-సజు రామరణవర్జితోభూత్వా చాతుర్వ ఛందర్మత స్సవి శేషం లబ్దితి: శ్చిశ్యతత్పలం గృహీత్వా రాజసమీప మాగత్య || * ! అహీనమాలికాంభి భ్రత్త ధాపీ తాంబరంవపుః ! హరోహరి శృభూపాలక రోతుతనమంగళం || ఇత్యాశిషం ప్రయుజ్యఫలందత్వాభణతి స్మ. భో రాజ దేవతా వర ప్రసాదలబ్ధమిదమ పూర్వంఫలంభ క్షయ - అ నేన త్వంజ రామరణవర్జితో భవిష్యసి- రాజాతు తత్ఫలంగృహీత్వా బ్రాహ్మణం 'సమ్మాన్య ప్రేమయి త్వా విచారయతి స్మ - అహెమ మైతశ్పలభకుణాడమ రత్వంభవిష్యతి- మమత్వనంగా సేనాయామ్మహతీ ప్రీతిర స్తి- సామాయిజీవతి. ప్రియేత చేత్తస్యావియోగదుఃఖం సోడున్న శక్నోమి- తస్మాది దంఫలం మమ ప్రాణ ప్రియాయాయనంగ సేనాయా దాస్యామీతి తామాహూయత స్యై F-తస్యా మంచురికి కశ్చిప్రియతమః-సాపునర్విచార్యత స్మెతత్ఫలండదౌ- తస్య కాదిద్దాసీ ప్రియతమా-సత స్వైప్రాదాత్ -తస్యాః కశ్చిద్దీపాలః ప్రి యః- సౌత సై, ప్రాదాత్-తస్యాపిక స్యాంచిదోమయ ధారిణ్యాం మహ త్రే మాభూత్ • సోపితస్యే ప్రొయచ్చత్ - తతస్సాగోమయ ధారిణీ గ్రామా ద్బహిర్గోమయంహృత్వాతద్భాజనంశిరసిసిధాయతదుపరి తత్ఫలం నిక్షిప్య రా జవీ ధ్యామాజగామ - తావ రాజాభర్తృహరీ రాజకుమా రై స్సహబహిగ్గ చ్ఛకొత స్యాశ్మీర స్థాపిత సమయాగ్ర స్థితంఫలం దృష్వాగృహమాగత్య బ్రా హణమాహూ యావడత్ - భో బ్రాహ్మణ త్వయా యత్ఫలం దత్తం తా దృశమన్యత్కి మస్తి. బ్రాహ్మణః- భోరాజకొతత్ఫలం హ్మణః- భో రాజకొతత్ఫలం దేవ తా వర ప్రసా దలబ్ధం తాదృశంఫలంభూలో కేనాస్తి-సత్య మేతత్ - రాజా నామసాజదీశ్వ రః తస్యపురతోనృతంన నాచ్యం- సదేవవన్నిరీక్ష్మణీయః- తధాచో fol4|| స ర్వ దేవమయోరాజూ ఋషిభిఃపరికీ ర్తితః | తస్మాత్తం దేవవశ్ప శ్యే న్నవ్య ళీకంవ దేశ్సుధీః || రాజా - తాదృశంఫలమి దానీ మేవ దృష్టం రాజవీధ్యాం - హ్మణః మయాదత్తంఫలంభ క్షితంవానవా- రాజా-నాహమభశయం కింతుమమ ఈ ప్రాణప్రియాయా అనంగ సేనాయాః ప్రాదా బాహ్మణః తరి తాంపృచ్ఛ- రాజా-తామాహూయ సశ పధమపృచ్చత్ - అనంగ సేనా- మయాతత్ఫలం మందురి కాయద శమితి పహణ- సత్వా కారితో బా స్యే దత్త మిత్యక ధయత్ - దాసీగోపాలాయేతి- గోపాలో గోమయధారిణ్యా ఇత్య వా 3 విక్రమార్క చరిత్రమ్ ఓత్ - తతో జాతసం ప్రత్యయోరాజా విషాదం పరమంగత్వా ససంభ్రచుం గోమయధారిణీమా కారయి త్వాతశ్ఫి లంగృహీత్వాక చిచ్ఛోకాన పారీత్ : * రూ పేమ మోహారిణియావ నేచవృథైవపుం సామభిమా సబుద్ధి 8 1 నత భ్రు వాంచేతసిచి జన్మాకర్తుంయ దే వేచ్ఛతత త్క రోతి | అ స్త్రీణా కంచరిత్రంచ కే నాపి జ్ఞాతుంనశక్య తే. తదు కం! • || అశ్వఘ్రుతంవాసవగ ఠనంచ స్త్రీణాంచచి త్తంపురుషస్య భాగ్యమ్ అవర్షణం చాప్యత వర్షణంచ దేవో ప్రజా నాతకుతో మనుష్యః || త దాచ • || సృష్టోతీపిపి నే వ్యాఘ్రం హాంగంగగ నేస్థితమ్ | సరిన్మధ్యగితంమానంన స్త్రీణాంచపలంమనః కించ * || హీన భా గ్య స్య రాజ్య శ్రీ పుష్ప తీర్గగన స్యవా! భ వేడేవసతు స్త్రీణామ్మనశ్శుద్ధిర్మనా గపి || అపి చ * !! సుఖదుఃఖజయపరాజయజీవితమరణానియేజానంతి! ము హ్యంత్ తేహినూనంత త్త్వవిదశ్చాపి చేష్టి తై స్త్రీణాం!!అన్యచ్చ * || స్మరో పమమపి ప్రావ్య వాంఛం తవురుషాంతరమ్ | నార్యసర్వాస్స్వభావేన మో చ్యం తేహ్య మలాశయాః!! తధాచ * || వినాయం త్రేణము త్రేణతం ణతంత్రే ణవినయేనచ !వంచయంతినరం నార్యః ప్రజాధనమపితుణాత్ II * కులజాతిప రిభ్రష్టం కృష్టందుష్ట చేష్టితమ్ ! అస్పృశ్యమధమం ప్రాయో మన్యే స్త్రీ ప్రియంవరమ్ || * గౌరవేషు ప్రతిష్టాసుగుణేష్పా రాద్య కోటిషు | వృ 3వహినిమజ్జంతిదోషపం కేస్వయం(స్త్రీయః || • ఏ తాహసంతిచరుదంతిచ విత్త హేతోర్వి శ్వాసయంతి చసరంనతువిశ్వ సంతి! తస్మాన్న రేణకులశీలవ తా సదైవ నార్యశ్న శానమధు ఇవవర్షనీయాః || అన్యచ్చ || * నవైరాగ్యాత్వ రం భాగ్యంనబోధాదపరం సుఖమ్ | సహ రేరపరస్త్రాతాన సంసారాత్పరోరి పుః|| ఇత్యేవం పరిత్వా పరంపరక్తో భర్తృహరిర్విక మార్కంగా జ్యేజిషి చ్య తత్ఫలంత స్మైద త్వాస్వయంవనంజగామ - తతః ప్రాపరాజ్యోవిక్రమస్స కి లామపివసుంధరాం న్యాయేనపర్య పాలయల్ . తతపక దాదిగంబరః క జసమీపమాగత్యll• || లీలయా మండలీకృత్య భుజం గాళ్ ధారయ దరః|| దద్యా దైవోవరాహశ్చతుభ్యమభ్యధి కాం శ్రియమ్ || ఇత్యాశిషము క్త్వారా జహస్తే ఫలందత్వాబ్రవీత్ - భారాజ అహంకృష్ణ చతుర్దశ్యాంవ హాశ్మ శానే అఘోరమం త్రేణహవనంక రిష్యామి తత్త్వయోత్తరసాధ కేనభవిత వ్యం- రాజాచత ధేవి ప్రతిజ్ఞాయ తేన సహపితృవనం ప్రావిశత్ - తత్ర దిగం బరోనృపఁహంతుమారభ్య తేన స్వయ మేవహతః - తేన ప్రసంగేన తస్య రా విక్రమార్క చరిత్రమ్ * భేతాళోవశంవదోబభూవ- అష్టమహాసిద్ధయళ్ళ ప్రాప్తాః - తత స్త్రీజు పన నేస్యకీర్తిర సర్గ భాగం గేవబభూవ - త త్రాంత రేసురనగ రేరంభోర్వశో న్నీర్తన నైపుణ్యాంవివాదస్సమజాయత. తయోరంతరమవగంతువుమ రేషు కోపినశశాక- ఏక దాసింహాసనాసీనం దేవంవాసవం నారదఃపహణ- దేవధరా త లేవిక్రమో నామ రాజా జాగర్తి ససక లక లాభిజ్ఞ : : వి శేషత స్సంగీతవిద్యా పిచడుణః- సఏవైతయోర్వి వాదనిర్ణయంకర్తుం ప్రభవేత్ - తెచ్చు త్వామ హే ద్రో విక్రమమా నేతుంమాతలిం ప్రేషయామాస - విక్ర మోపి మాతలి సమానీతంరధమారుహ్య స హైవ భేతాళేనసుధ గ్మాం ప్రవిశ్య వాస వేన సమ్మానిత స్సముచితమా ససమధ్యా స్త- తదానీంరఁభోర్వశ్యోర్మృత్తం ప్రొఎర్తత- రాజాతూర్వశీం ప్రశశంస- నృత్తశాస్త్ర రహస్యాన్యు పన్యస్య జయమూర్వశ్యై ప్రాదాచ్చ. పొకి శాసన స్తుపరం సంతుష్య మణిమ యమతి మనోహరం సింహాసన మేక మ స్మె ప్రా దాత్ - తస్మిక్ సింహాస నే ద్వాత్రింశ త్సాలభంజి కాస్సంతి- తొసాంశిరసి పదం నిధాయత త్రా ధ్యాసితవ్యం- తుమ హేంద్ర మాపృచ్ఛ్యత దాససంగృహీ త్వానిజపురమగీత్ - తదనంత గ మేక దాశు భీముహూ ర్తెవిక్రమార్కో బ్రాహ్మణాశీ ర్వాజపూర్వకం ఆ త్సింహాససమారుహ్య రాజ్యమకరోత్ - ఏవంమహాక్ కాలో గతః-తత ఏక దా ప్రస్థానం రేకి స్యాంచిత్క- స్య కాయాంశాలివాహనో నామ సమజాయత-త తాంత కేరూజ్జయనీంపరితో భూకంపధూము కేతుదిద్దాహాదీని దుర్నిమి శాని దృష్టాని-తతో విక్రమాదిత్యో దైవజ్ఞా నాహూయభూకంపాదిపలంపప్రచ్చ. గైవజ్ఞ :- భోదేవయదయంభూకంపస్సంధ్యాకా లేజాతః. అతో రాజోషం సూచయతి-త దాచ నారదీయె!! * !! అఇష్టదః కి తీశానాంభూక పస్సంధ్యయో గ్వయోః | 'రాజ్ఞాంవి నాశపిళునోధూమ కేతురు దాహృతః || ఏత దైవజ్ఞ ఏ చ నంశ్రుత్వా రాజాబ్రవీత్ - భోదైవజ్ఞాఃపు రాపర మేశ్వరస్సంతో షిత స్తపసా మాంప్రాహ భోరాజ ప్రసన్నో స్మి ఏ నామరత్వంయాచయ-తతోహష వో చంభోదేవ సార్ధద్విహాయ నాయాంకి న్యాయా ముత్పన్నాత్పుతాన్మమ మర ణమస్తు తచుత్వా దేవ స్త ధైత్యను జగ్రాహ- ఇతి రాజోవచనంశ్రుత్వాతఠి 'తాదృశఃపు తో భవిష్యతీతి దై ఎఱ్ఱం ప్యు క్తం-రాజాపిహారై వసృష్టి ర దిం త్యా తాదృశఃక సీణదేశేథసుశ్పనోభ వ్యతీతి వ్యాక లీకృతని తో భేతాళన విక్రమార్క చరిత్రమ్ హూయైతత్సర్వంత స్మె: వేద్యాబ్రవీత్ - భోయడపృధివీంపరి భ్రమ - ఏ వంవిధిక స్మిక్దే శేకు . సగ రేసఋత్పన, ఇతిః శ్చిత్యఝడి తి సమాగచ్ఛ - భే కాళోమహా ప్ర సాదః ఆర్గత్య నాగం వేలా వలయి తాంసగిరి కాన నాంవసుం ధరాంపర్యటణ ప్రతిష్ఠానగరం ప్రవిశ్య కు త్రాపికుంభ కారగృ హేకంచి న్మా ణవకం కాంచితూ న్య కాంచ క్రీడమా నౌదృష్ట్వాపృచ్ఛత్ -యువాం కౌ-కి న్యా" అయంమమపుత్రః - భేతాళః - కిస్తేపి తా - కన్యా - కంచన బ్రాహ్మణమ దర్శయత్ - తతో బ్రాహ్మణమపృచ్ఛఛ్ఛే తాళః - బ్రాహ్మణః - ఇయంమ మక న్యాఅస్యాఃపు యం- తచ్చుత్వావిస్మయంగతో భేతాళఃపునరా హ్మణమ వాదీత్ - భో రాహ్మణకధ మెతత్ - సో బ్రవీత్ - దేనా నాంచరి శ్రమ మోచరం - అస్యా రూపలావణ్యాతశ ప మోహిత శ్శేషో నా గేంద్రాన యాసలజ గామ - తస్మాదస్యాంజాతఃపు త్రోయంశాలీవాహసః- తెచ్చు త్వా భేతాళ సత్వర ముజ్జయినీ సగత్య విక్రమాదిత్యాయ సర్వ మ.పివృత్తాం తమకధయత్ - రాజాపిత స్మేపారితోషికంద త్వాఖడ్గమా గాయ ప్రతిష్టాన గరం ప్ర విశ్వయా వక్ఫథంశాలీవాహ నేచి కేప - తావత్తేన డేన స్వయమేవ తతః ప్రతిస్థానగ రామజ్జయి న్యాంనిపపాత- క్షుత వేద నాదహ్యమాసశరీరోనం తర మేవజీవితం విససర్జ - తతోమంత్రిషు రాజాయమపుత్ర :కధంక ర్తవ్యమి లివిచారయత్సుభట్టి: ప్రొహ- విచార్య తాంఆసాంకాపి గర్భిణీ రాజష హిషీ ణారీ స్యాదితి - తతో విచా్యుమాణే కాపి సప్తమా సగర్భిణీ సమభూత్ - ఆదా 'సర్వెమంత్రిణా మళి త్వా గర్భ స్యాభి షేకంకృత్వా స్వయం రాజ్యం పద్య పా లయః - తదింద్రదత్తంసింహాసనంయ దైవశూన్య మా సీత్ - తదామ ద్యే - భం కావ్యశరీరిణీవాగా సీత్ - భోమంత్రిణాస్మిక్ సింహాస నెసముప వేస్తుం విక్రమార్క సదృశో రాజాకోపి నా స్తి. తస్మాదిదంసు క్రీ. త్రేస్ &ప్య తాం-త చుత్వామంత్రిణికు త్రా పిపవి. త్రే శత్రేతత్సింహాసనం సి & ప్యత శ్రేత్రం యావ నాళ చణక సమృద్ధం. బ్రాహ్మణాయకి స్మైచిద్దదుః - ణోపియత్ర సింహాసనంనిక్షిప్తంతదుచ్చ స్థానమి తిపక్షిణాము మజ్ఞాపనార్ధంతదుపరి మంచంని ఓ ప్యోపవిశ్యపణస్సము జ్ఞాపయన్నవ ర్తత- అధక దాచిద్భోజ రాజస్స సేన్యో మృగయామటన్ రాజకుమా రైస్స మేత స్తవ్రేత్ర సమీ పేయావదా జగా మతావన్మంచోపరిస్థితో బ్రాహ్మణః ప్రాహ - భో రాజ పత క్షేత్రంఫలి మస్తి- స సై న్యేన సమాగత్యతత్ర భవతాయ ధేచ్చం భుజ్యతాం ఆ శ్వేభ్యశ్చ చారూడో విక్రమార్క చరిత్రమ్ ణ కాదయోదీయం తాం - అద్యమమ జీవితం సఫలమా సీత్ - యతోభవా?" మమాతిధిగ్జాతః ఈ దృశ స్వతధిక దాపిన సందృశ్య తే- తచుత్వా రాజాస సైన్యం చేత్ర మధ్యం ప్రవి వేశ- తతో బ్రాహ్మణః పక్యుత్థాపనాయమంచా దవరుహ్య క్షేత్రము ధ్యే ప్ర విష్టం రాజానందృష్ట్వా భీతోభణత్ - రాజ కి మేవ మధర్మః శ్రీయ తే బ్రాహ్మణ మే త్ర మిదంవి నాశ్య తే- యద్య న్యైరథర్మశ్రీ యెతత ద్రా జేని వేదనీయం - త్వమేవా న్యాయ్యంకర్తుం ప్రవృత్తం. ఇదానీం కూ వాని వారయివ్యత్ || ఉక్తంచ• || గజేకడంగరీయేతుజా రేరాజని వాపునః! పొపకృశ్సు చవిద్వత్సునియం తొజంతురత్రక 8 || అన్యచ్చ - భవాణశాస్త్రి భిజ్ఞ, బ్రాహ్మణ ద్రవ్యంకథంవి నాశయతి - బ్రహ్మస్వ మేవహివిషం- తధా హి !! * || నవిషంవిషమి త్యాహుమ్రహ్మస్వంపిషముచ్యతే | విషమే కాకిను హుతి బ్రహ్మ స్వంపుత్ర పౌత్రమ్!| ఇతి తే మోక్తంశ్రు త్వాయావ ద్రా ఓ తాద్భహిస్సపరివారోనిర్జగామ - తావశ్పక్షిణస్సము జ్ఞాప్యపునర్మం బ్రాహ్మణః ప్రాహ. భో రాజ కిమితిగచ్ఛసి - ఇదం జేత్రంసా ధుపరిణతందృశ్య తె-యావ నాళ శాశ్చణ కాంశ్చభక్షుయంతుతవపరివారాః- పశో, 'కర్వారుక ఫలానిచ సంతి - య చేష్టం భుజ్యం తాం - పునరాహ్మణవచన మాకర్ణ్య సపరి వారో రాజా యావ తైత్ర మధ్యం ప్రువి వేశ - తావన్మంచాదవ రుహ్యపున స్త ధైవాభణత్ - తతో రాజా స్వమనసివి చారయ స్మ- ఆ హె బ్రాహ్మణీయ దామంచమా రోహతిత దాస్య చేత సి దాతవ్యమితి బుద్ధిరుత ద్య తేయ దావతరతి తదాదీసబుద్ధిరుత్పద్య 3 - అహంమంచమా మారుహ్యప శ్యే యమితీయావన్మంచమారురోహ - లౌవద్భోజ రాజస్య చేత స్యే వమభూత్ - నను విశ్వసాం:పరిహర్తవ్యా • సర్వ స్యాపిలోక స్య దారిద్ర్యం: వారణీ యం- దుస్టా దండనీయాః-శిష్టా :పరిపాలనీయాః-ప్రజాధర్మేణరక్షణీయా:- అస్మిక్ సమయేయది కపిమమశరీరమపి ప్రా ప్రార్థయివ్యతితద పిదేయమితి - తతో రాజా పరమానండపరి పూర్ణఃపునరపిపి చారియస్మ - ఏ తక్షేత్ర స్యమాహాత్మ్యం స్వయ మేనంవిధాంబుద్ధిము త్పాడయతి - ఉ కంచ ! * !! జలే తైలంఖ లేగుహ్యం పాత్రే దానంమ నాగపి ! ప్రజాదానం స్వయం యాతివిస్తారంవస్తురక్షితమ్ || కధ మేత శ్రీత్ర కధ మేత క్షేత్ర మాహాత్మ్యంగా చార్య బ్రాహ్మణమాహూ యాఫణత్ - భోబ్రాహ్మణత వైత్యక్షేత్రేకియా? లాభోభవతి - బ్రాహ్మణః - భో రాజ భవా?"సక లాభిజ్ఞః - అవిదితంతవ కిమపి నాస్తి. యదర్ఘ మేతత్తదాలోచయతుభ వాణ. అన్యచ్చ రాజానామ క్షింబహు నా యతామితివి 2 'భ్యో విక్రమార్క చరిత్రమ్. పొద్విష్ణోరవ తారభూతః - తస్యకటా జయదుపరి నిపతంతితస్య దైన్యదు రికాదయోనభవంతి-రాజా నామసా (త్కల్పతరు:- సత్వం మమ దృష్టిగో చరీభూతః. అద్యమమ దారిదంసుదూరమప ససార-మొత్రం నామ కియత్ - తతో రాజూ బ్రాహ్మణమ నేక ధనధా న్యాది నాసంభావ్యమేత్రం గృహీత్వా మంచమధశ్చఖాన. తత్ర పురుషమా త్రేగ ర్దేశి లై కాసుమ నోహరాదృశ్యత- తచ్ఛిభాధః ప్రదేశే శాపిచంద్ర కాంతశిలాదృష్టా - తతో నా నావిధరత్న ఖచి తంద్వాత్రింశత్సాలభంజికామిళితమతిరమణీయంసింహాసనమదృశ్యత- త జ: పరమానం దామృతలహరీ పరిపూర్ణ హృదయ స్సింహాసనంనగరం నే తులయావదుచ్చాలయామాస తావదతి గరిష్ఠమాసనం హెచ్చ చాల-తతో రా జామం త్రిణమవదత్ -కుతస్సింహాసనంనోచ్చలతి- మంత్రీ - భారాజు దివ్య మేత దాసనం- బలి పూజాదికంవి నానోచ్చలతి- తవ సాధ్యంచసభవతి- తస్యవ చనం శ్రుత్వా రాజా బ్రాహ్మణా నా కారయి త్వా తత్సర్వమ పి. ధానం కారి తవాక్ - తత సత్సింహాసనంలఘు భూ త్వా స్వయ మేవోచ్చ చాల-తదాలోక్య రాజామంత్రీణము వాచ-యోనర్థంనివారయతి అగమ్యార్థంచసాధయతి సప వమంత్రీ-ఉ క్తంచ!! •!! స్థితస్య కార్యస్య సముద్భ వార్థమనర్థ కార్య ప్రతిఘా త నార్థమ్|ఆగామి సార్ధ స్వచ సంగ్రహార్థంయోమంతకృత్స్యాత్పరమస్స మంత్రీ ! తతోమంత్రి ప్రత్య బ్రవీత్ - మం త్రిణాస్వామిహిత మెవశా ర్యంక ర్తవ్యం-త థాచోక్తం || *|| మంత్రి కార్యాను నా యేషాం కార్యం స్యా మిహితానుగమ్|తఏ తేమంత్రిణి కాంనతుయేగతపల్ల వాః అన్యచ్చ-మం త్రిణావి నారాజ్యంధావ్యంవి నాదుర్గం కారుణ్యంవి నాసౌభాగ్యం జ్ఞానంవి నా వైరాగ్యందుర్జనానాంశ క్తి : పాషండా నాంమత: వైశ్యా నాంవిశ్వాసః దై 'త్యా నాం ప్రీతిః తస్కరాణాంయుక్తి: ఖలా నాం మైత్రీ పరాధీన స్య స్వా తంత్య్రం నిర్దనస్యాటోపః "సేవక స్యకోపః స్వామిన స్నేహః కృపణస్య గృహం జారిణ్యాః పతిభ క్తి: మూ "గాణాం సంగతిరి త్యేతత్సర్వం నిష్ఫలం న్యచరాజ్ఞామహ తామర్చనం కార్యం- ఆప్తానాంబుళోత వ్యా- దేవ బ్రా హ్మణఃపరిపాలనీయాః- న్యాయమా రెవర్తితవ్యం-అపి చ భో రాజ యేరా జగుణాః తేసర్వేత్వయి విద్యం తే-అత స్వంసకల రాజరాజో త్తమ:- మంత్రి ణా ప్యే వంగుణగరి ప్లేశభవితవ్యం స్వామి కార్యార్థముద్యమః- పొపొద్భయం ప్రజానాం హితం పరివారాణాంసంయోజనం రాజ్ఞ రాజ్ఞశ్చిత్తవృత్యనుసరణం సమయోచిత పరిజ్ఞానం అపాయకార్యా రాజని వారణం పవంవిధగుణయు 9 తాపసీంయత్సి హృదయవనకుటీరం విక్రమార్క చరిత్రమ్. క్తఃకుల క్రమాగతః - కామందక చాణక్యధౌమ్యశుక వాచస్పత్యాది నీతిశా స్త్రాభిప్టోమం త్రి పదయోగ్యభవతి - పు రాకిలనందభూ పొలోమంత్రి బాబ హు శ్రు తేన బ్రహ్మహత్యాయాని వారితః - గాజా కధ మేతత్ - సో బ్ర వీత్ - భో రాజ శూయ తాం. విశాలాయాంనందో నామరాజమహాశౌ గ్య సంపన్నోభూత్ - సనిజబ లేన ప్రత్యర్థినృపాలా స్వ పాదపద్మో పజీవినో విధాయైక చ్ఛత్రేణ రాజ్య మకరోత్ - తస్యచబహు శ్రుతో నామమం త్రీ బానుమతీ నామమహిషీ - జయపాలో నామతనయః- తస్యచ రాజ్ఞస్త స్యామ తిప్రేతిరాసీత్ - సింహాస నేపి స హైవతయాసము పవి శేత్ -ని మేషము పితయా వి నానతి ఫ్రేత్ -ఏక దాహం త్రీ స్వమనస్య వింతయత్ - అయం రాజానిర్లజోమ ధ్యా సభంసింహాస నే స్త్రీయముప వేశయతి- తదాస ర్వే పిజ నాసాంపశ్యంతి- అనుచితమయం నజా నాతి - తధాహి || * !! కిముకువలయ నేత్య్ర స్సంతినోదే వలో కే త్రిదివపతిరహల్యాం షేవే | దగ్గు కామస్మరా గ్నావు చితమను చితంవా వేత్తినో పండితో పి ||అపి చ యస్త్రీ ణాంక టాడై ర్యావన్ని బిచ్య తే- సతావ దేవ ప్రతిఫాం ధైర్యంచవహతి. తఛా చోfoll * || తావగ్ధత్తే ప్రతిష్ఠాంశమయతి చమనశ్చాపలం తావదార్యస్తావ త్సిద్ధాంతమాత్రం స్ఫురతిహృదిపరం సర్వలోకైక దీపమ్ | కాళిందీపూరదీవ్య త్కు వలయక లితోద్దామదామాభిరామ ర్యావన్నోహన్యమానంక లయతిహృ దయం కామినీనాంకటాపైః || మదన స్య మాహాత S యత్కలా విదోపి విముహ్యతి || ఉక్తంచ !! • || వికలయతిక • కుశలంహ సతిశుచి ) పండితం విదూషయతి - అర్దయశిధీర పురుషండ ణేనముక రధ్వజో భృశం దేవ !!! తధాచ • || శ్రుతం సత్యం తపశ్ళీ లం విజ్ఞానంవి త్తమున్న మ్ | ఇంధనీకురు తే మూఢః ప్రవిశ్యవని తానలమ్ • || వృత్తంవిత్తంతపస్స్వాంతం స్వకులస్యాపి లాంఛనమ్ |మరణం వా సమీపస్థం కామీలో కేన పశ్యతి || ఇతి సంచిత్యేక దావ 'సరంప్రాప్య రాజానమబ్రవీత్ - దేవ విజ్ఞాప పనిమ సి-రాజూ.కింతత్-మ మంత్రీ- య దేషా దేవీ భానుమతీ స సూపవిశతి తన్మహదనుచితం- అసూర్యంపశ్యా రాజదారాఇతిహి సంప్ర దాయః-ఆత్ర నా నాజు నాస్సమాగత్య తాంపశ్యంతి - రాజా- భానుమత్యనాలోకనంకుణమాత్ర మపిన స హే- తదుపాయం నిరూప య- మం త్రీ - ఆ లేఖ్యగతాం తాంపశ్యతు దేవః - తద్వచనంసము చితమ్మ త్వా రాజాచిత్రకారమాహూయ భానుమ తీరూపంచి ③ ని వేశయే త్యాది దేశ - 'సత్తుత స్వారూపంసా అదాలోక్య పద్మినీలక్ష్మణ యుక్తాం తాంవిలి లేఖ- రాజా సూప విక్రమార్క చరిత్రమ్. పి తాంపిలి తాం ప్రియాం దృష్ట్వా ప్రహృష్ట స్త స్మైపారితోషికందదౌ - నంతరం రాజగురుశ్శార దానంద శ్చిత్రప లేని వేశి తాంభానుమతీం దృష్ట్వాచి త్ర కారమ భాణీత్ - భానుమ త్యాస్సర్వమపిలావణ్యమత్రలిఖితంపరం త్వే కంవిస్మృతంత్వయా - చిత్ర కారః - భోస్వామి? తత్కింక ధయ - శారదా నందః - తస్యావామజఘనత లేతిలసదృశంల డ్మూ స్తి - తన్నలిఖితం - రోజూ శుగురోర్వచనం శ్రుత్వా తత్ప్రతీత్యర్థం సురత సమయే తస్యా వామజఘనం యావదపశ్యత్ శాప శిలసదృశోంకోదృష్టః - రాజస్వమన స్య చింతయత్ - కధమ ప్యా సహ్య దే శృతంలకు దృష్ట పోగశారదానందః - నూనమనయాస హసంయోగోపద్య తే - అన్య ధాక ధమ నేనజ్ఞూయేత - అపి చ - స్త్రీణాంవిష యేహ్యయం సందే హెూన కాగ్య:-యత : !!• I జల్పంతి సార్ధమ న్యేనపశ్యంత్య న్యం సవిభ్రమాః ! హృదయే చింతయంత్యన్యంస స్త్రీణా మేకతో రతిః!!•!! నా గ్ని సృష్యతి కాస్తా నాం నాపగా నాంమ హెూదధిః! సొనక స్సర్వభూతానాం నపుంసాం నామలోచనా! * || 6 హెన్సాక్షణో నాస్తినా స్త్రీ ప్రాణాయి తాజనః | ఇదం నారద నారీణాం పాతివ్రత్యం ప్రకల్ప తే ! * || యోమహా న్మన్య తేమూర కేయంమమ కామినీ! 'సత స్యావశ గోభూ త్వానృ త్యేశ్రీ డాశకుంతవత్ || * || తాసాం వాక్యానికృణ్యానిస్వల్పానిసుగురూణ్యపి 1 క రోతియఃకృతీ లో కేలఘుత్వంత స్య నిశ్చితమ్ || * !! అల క్తకోయ ధారక్ నిపీ డ్యపుకుష స్తథా | అబలాభిర్బలా ద్ర క్తఃపొదమూ లే. ప్రణీయ తే || 2 త్యేవంది చార్యముం త్రిణమాహూయపూర్వ వృత్తాం తమకధయత్ - మంత్రి ణా పిత స్మిF సమయేత చ్చిత్తానుకూలంభణితం- దేవక స్య చేత సీకీ దృశమితి కేనజాజ్ఞ య తే - సర్వధాసత్యోభ వేడయం వృత్తాంతః - రాజూ - భోమంత్రి కామమ యది ప్రియోసి - తర్యము 3 శారదానందంమారయ - సచివోషిత థేశి ప్రతి జ్ఞాయలో కానాం పురశ్శార దానందం దృఢంబబంధ - తస్మి సమయే శార దానండఃపఫాం - ఆ సూరాజూక స్యాపి ప్రి యోగా సభవతీతిలో కూ కీరవిత దైవ- త ధాహి ! * !! కోడౌన్హా వ్యనగర్వితో విషయణశిక స్యోపదో స్తంగతాః స్త్రీభిఃక స్యనఖండితం భువిమనఃకో నామరాజ్ఞాం ప్రియః | కఃకాల స్యసగో చరత్వ మగమతో-గ్రీజ నా గౌరవం కోవాదుర్జన వాగురాసుపతితః జే మేణ యాతఃపుమా త థాచ##!! ? కేశౌచం కాము కే సత్య వాక్యం | బేశౌర్యం మద్య పేతత్వ చింతా ! సర్పేడాంతి:(స్త్రీషుకా మోపశాంతీ రాజ్ఞామ్మితం విక్రమార్క చరిత్రమ్, తంవా || అన్యచ్చ-రాజాయ స్కై క్రుద్యతిసశుచిరప్య శుద్ధ - త ధాచోక్తం!! * || శుచిరశుచిఃపటు రటుశ్శూరోభీరుక్చి రాయురల్సాయుః కు లజఃకు లేనహీ మోభ వతి సరోనరప తేరతి కో ధాతా | ఇత్యేవంపఠః శారదా నందోవధ్య స్థానంమంత్రి ణానీ యమాన్మక మేకమపరత్ || #II వ నేరణేశత్రు జలాగ్నిమ ధ్యే మహార్ణ వేపర్వతమ స్తకేనా | సుప్తం ప్రమత్తంవిష మే స్థితం వారక్షుంతి పుణ్యానిపు రాకృతాని | తచుత్వాషంత్రీ స్వమన స్య చింత యత్ - అ సూపతత్సత్యం నామి ధ్యావా - కిమర్థం, బ్రాహ్మణవధః క్రియ తే- ముహదను చితమిడమితిమ త్వా శారదానందంగూఢం స్వభవనం త్వాభూ గృహేనికి ప్య రాజ సన్నిధిమాగత్య దేవాను స్లితోభవ దా దేశ ఇత్య వాదీత్ - రాజాపి సాధుకృతమితి ప్రశశంస - అనంతర మేక దా రాజకుమార ఆ ఫీటకా గ్రంవనం ప్రతినిర్జ గామ- తదాఅకాలమృష్ట్యా దీనిదుర్నిమిత్తాసిబభూవుః - తధా మీ!!•! అకాలవృష్టి, స్వధభూమిక ంపోని తఉల్కాపతనంత గైవ ఇత్యాద్య నిష్టానితతో బభూవుర్ని వారణార్థం సుహృదోవచశ్చ || తస్మిన్సషమేమంత్రిపు తోబుద్ధిసాగరో దుర్నిమిత్తా నినిరూప్యశతధా నివారయామాస - జయపా - అహమవశ్యం చ్ఛేయంపశ్యతుభ వాక్ దుర్నిమి శఫలం - బుద్ధిసాగ రః - నేదం పరీడా మర్హతి - ఉక్తంచ • II నవిషం భక్షయే లౌక్లోన క్రీ డేత్స న్న గైస్పహ | ననింద్యోయోగిబృందశ్చ బ్రహ్మ ద్వేషంనకారయేత్ || ఇతి తేనని వారితో పితద్వచనమ నాదృత్యర్గ తం రాజపుత్రం భోజయ పొలతవపి నాశశాల స్సమాగతః - అన్యధాత వైవంవిపరీ తాబుద్ధిర్నోత్ప ద్యేత - తధాచ * || ననిర్మితో వైన చదృష్టపూర్వోన శ్రూయ తే హేమమయఃకురంగః ! తధా పితృష్ణారఘునందన స్యవికాశ కా లేవిపరీతబుద్ధిః || అతఉపార్జితా నాంకర్మణా ముపభోగంవి నాకధంవి నాశస్స్యాత్ - ఉక్తంచ• || సద్భావోనాస్తి వైశ్యా నాంస్థిర తానా స్తి సంపదామ్ | వివేకో నా ప్రిమూఠాణాంవి నాశో నాస్తికర్మ ణామ్ || ఏవమాదిబహుధాని వేద్య బుద్ధి సాగరోవిర రామ - జయపాలస్తుపు రాన్ని ర్గత్యఖడ్గ వ్యాఘ్రశరభమృగకుల సంకులం మహదరణ్యం ప్రవిశ్య యావత్పశ్చాద్దదర్శ తావత్సర్వోపి సైన్యవర్గ : స్వనగరమా ధోలగ్నః - స్వయ మే కాకీ సంవృత్తఃతురగమాత్ర సహాయఃపురస్సరోవరము ద్రాక్షీత్ - తత్రా శ్వాదవ తీర్యవృత శాఖాయామశ్వంనిబధ్య జలమవగా మవ గాహ్య శాంతపిపాస స్త రుచ్ఛాయాయాంవిశ శ్రామ - తావదతిభయంకరః కశ్చి ద్వ్యార్డు స్సమా పతత్ - తందృష్ట్వా శ్వశ్ఛిన్న ఇంధో యధాగతమ భావయత్ - రాజు కనూ విక్రమార్క చరిత్రమ్. లోపిభయా ద్వేపమా నాంగశ్శాఖామాలంబ్య ద్రుమమారురోహ- తత్ర పూ ర్వారూఢ భల్లూకం దృష్ణ్వాద్విగుణితభయం రాజకుమారంభల్లూక స్సపొం త్వమ బ్రవీత్ - భో రాజకుమారమా ఖై షీః - అద్యమాంశరణంగత స్వంల తస్తవాహంకిమనిష్టంకి రిష్యామి - మయివిశ్వస్యవ్యా మ్రా దపిన భేతవ్యం- త తో రాజకుమార స్సభ యమిదవ: ఫాణీత్ - భోఋక్ష రాజ- అహం త్వాంశ రణ:గతఃవి శేషతో భీతశ్చ మహత్పుణ్యంశరణాగతరక్షణేన - ఉక్తంచ * || ఏ కతఃఈ తవస్సర్వే సమగ్ర వరదక్షిణాః! ఏకతో భయభీతస్య ప్రాణినః ప్రొ ఇరకుణమ్!!త తో భల్లూ కేనవిశ్వాసితో రాజపుత్ర :- ఆ శ్రాంత రేవ్యా పివృక్షు మూలమాజగామ - తతస్సూర్యో స్తమగాత్ - లౌవన్మృగయా పరి శ్రాంతో రాజకుమారోని ద్రా పరవశో భల్లూ కే నాంక మారోపితస్సుఖం సు జ్వస - తదాలోక్య వ్యా ఘ్ర స్సమవాదీత్ భల్లూ కాయంమను ప్యోనగరనివా సీ - అస్మా నేవహంతుమాగతః- అతశ్శత్రు భూత మేనమం కేక ధంస్య వేశయః త్వయో పకృతో ప్యప కార మేవక రిష్యతి - ఉ క్తంచ• || మాను షేషుకృతం నా స్తితిర్యగ్యో శిషుధర్మి తా! వ్యాఘ్ర వానర సర్పాణాంభాషితంసత్వ యాశ్రు తమ్ తన్మానము మథః పాతయ- అహ మేనంభ క్షయి త్వాసుఖేనగమిష్యామి- త్వ మపినిజాశ్రయంగచ్చ - తచుత్వాభల్లూక ః ప్రాహ - అయంకీ దృశో వాభవతు - పరంమాంశరణంగతః - అముంన పొతయేయం - శరణాగతమా రణేనమహ త్పాతకంభ వేత్ - తధాచ • 11 విశ్వాసఘాతుకాశ్పైన శరణా గతఘాతు కాః | ఏ సంతానర కే ఘోరే యావచ్చంద్ర దివాకరమ్ || త తాం తరేసుప్తాశౌతం రాజకుమారం భల్లూక : ప్రాహ - భో రాజకుమార అహంని గమిష్యామి - త్వమ ప్రమత్త స్తిష్ట - రాజకుమారః - తధాభవ తు- తితో భల్లూకో రాజపుత్ర సమీ పేని గ్రామగమత్ - తదావ్యా ఘో జకుమారత్వమస్మి విశ్వాసంమాకురు- యతోయంభల్లూకశ్చంచలచిత్తో దృ శ్య తే-తస్మాగస్య ప్రసాదో భయంకరః-తధాచ#!! క్షణెతుష్టాః కురుష్ణావితు పాశ్చకు శెక్ష్మణే అవ్యవస్థితచిత్తా నాం ప్రసాదోపిభయంకరః || కించ త్వాం ముత్తోరకుయి త్వాస్వయంహంతుమిచ్ఛతి - అత స్త్వమేవభల్లూకమధఃపాత య - అహ మేనంభకుయి ల్వౌగమిష్యామి - త్వమపి నిజనగరంగంతుమర్హ వంచయామాస- తచుత్వా రాజపు, త్రో యావ దేనమధః పాతయితుమా రే భే - తావగ్భల్లూకోవృదుత్పతన్న పిశాఖాంతరమాలలంబ - రాజపుత్రస్తు విఫల ప్రయత్న స్తందృష్ట్వాబి భాయ - తదాభల్లూక శిభోపాపిష్ట వర్గం బిభే ర విక్రమార్క చరిత్రమ్ షి- యత్పు రార్జితం కర్మతత్త్వయానుభ క్తవ్యం అత స్త్వం 'ససేమి రేతవ ద పిశాచోభూత్వా ప్రతివనంపరి భ్ర మేతిశ శాప - తతః ప్ర భాతమాసీత్ - వ్యాఘ్రు మునిర గాత్ - భల్లూకోపి రాజకుమారంశ స్త్వాయ ధేచ్ఛంజగామ - రాజకుమారోపి ససేమి రేతి ప్రలపణ పిశాచోభూత్వావ నేషుతత ఇతఃపరిబ భామ - తతో స్యతురంగ మోనగరమగవత్ - తత్ర రాజపుత్ర రహిత మ శ్వ దృష్ట్వాజ నారాజే కేవలము శ్వమాగతమాచఖ్య 8- 3తో రాజమంత్రిణ "స్సమాహళాయభణతస్య - భోమంత్రిణః - మృగయార్ధంకు మోరేగర్గ చ్ఛ తమహగ్గుర్నిమిత్తమా సీత్కల - తధాపిమ త్త సదుల్లంఘ్యవనంగతః - తస్య ఫలంసద్యపవసముపనతంత దారూణేశ్వశ్శూన్య స్సమాగతః. తత స్తన్మార్గణా యవనం ప్రతిగమిష్యామితి - తత పే ప్యంగీచ క్రు : - తతో రాజా మంత్రి భిః పరివా రేణచ సహకుమారో యేనమ్మారోణ గత స్తేనైవమా ర్దేణవనం ప్రావి శత్ - తతోవనమ ధ్యే పరిభ్రమంతం ససేమి రేతివడంతం పిశాచభూత.సు తందృష్ట్వా రాజా మహాశోక సాగరనిమగ్న స్తమాదాయ స్వ సగరమగిషత్ - ఆగత్యచతచున్మాదశమ నాయబహ్వూధీ న్కారయామాసం "కే నాపికుమా రస్స్వస్థానబభూవ - తస్మిన్సమయే రాజా మంత్రి ణఁ బహు శ్రుతవ ఫాణీత్ - అస్మిన్నమయేశారదానంద స్త్రీ స్టేద్యదిక్షణ క్షణమాత్రేణ వికి త్సాంకుర్యాత్ - స న యావృధామారితః పురు షేణయత్కార్యం క్రియ తేతద్వి చార్యైవకర్త వ్యం - అన్య థాపరమాపి దొంపదంభవతి - ఉక్తంచ • || సహసోపిదధీత శ్రీ యామవి వేక :పరమా పదాంపదమ్ | వృణు తేజావిమృశ్యకారిణం గుణలు। స్స్వయ మేవ సంపదః!!త ధాచ *!! ఆపరీకుంనక ర్తవ్యంక ర్తవ్యంఘపరీక్షితమ్ | పశ్చార్భవతి 'సం తాపో బ్రాహ్మణెన కులంయధా || ఇ రాజా శ్చింతయతః కోపి చికిత్సకో నాసీత్ - తదామం త్రీ - య స్యభవితవ్య తా యాదృశీబుద్ధింపి శాదృశీభవతి - ఉ కంచ • 11 సహాయస్తా దృశో జేయో యాదృశీ భవితవ్య గా | తాదృశీ సాధ్య ప్రబుద్ధిస్సామతిస్సాచ భావ నా || * R Kహిభవతి యన్న భావ్యంభవతిచ భావ్యంవి నాపియత్నేన | కరతలగతమ పినశ్యతియ స్యహి భ వితవ్య తానా స్తి || రాజా - తత్కర్మాయ శమభూత్ - కిను నేనగత చింత నే న - ఇదానీం మహాక్ ప్రయత్నఃకర్తవ్యః - మంత్రి - కధంక ర్తవ్యం- రాజా బ్రవీత్ - యఃఖోపికుమారస్య చికి త్సాంక రిష్యతి తస్యార్ధ రాజ్యం దాస్యామి - 'సర్వానభీష్టా ? ప్రదాస్యామి ఇత్యభితో నగరముధోషయ - ఇత్యుక్తవతి జి మం త్రీతగైన విధాయస్వభవనమాగత్య శాం దానంగాయ "సర్వం: వేద ( 3 !! సంగమం విక్రమూర్క చరిత్రమ్ యామాస తత్సర్వంశ్రు త్వాశారదానందః- బహుశ్రుతభూపాల 'యైవం ని వేదయ - మమగృహే కాపిక న్య కావర్తతే - ఏనంయది పాప శ్వేశమ ఫ్యు పాయంక రిష్యతీతి - తచు త్వామంత్రి రాజ్జీవ్య జిజ్ఞ పత్ - తతో రాజాసపు తస్సపరివారోమంత్రి మందిరమాగత్యోపవి వేశ - రాజపు త్రో పిస సేమి రే తివచన్ను పవిష్టః- తదాకర్ణ్యయవని కాంతర్వర్తీ శారదానందోభో రాజపుత్రే శ్యామంత్ర యత్ - ససేమి రేతి భూయోపివడంతం రాజతనయముద్ది శ్యైసం పద్యంపపాఠ!! * # సద్భావం ప్ర తిపన్నా నాంవంచ నేకింవిదగ్ధతా ! అంకిమా రుహ్యసుఫ్తానాంహన నేకిన్ను పౌరువమ్ || తత్పద్యం శ్రుత్వా రాజపుత్ర :చ తుగ్లాంపగ్గా నామా దినుంవర్ణంపరిత్యజ్య సేమి రేత్య పారీత్ - పునశ్చశారదా నందోద్వితీయంపద్యమ పఠత్ H * n సేతుందృష్టా సముద్ర స్యగంగా సాగర హ్మహత్యాప్రము చ్యే తమిత్ర మిత్ర ద్రో మౌనముచ్య తే || త త్పద్యం శ్రు త్వా రాజపు త్రోవర్ణ ద్వయం పరిత్యజ్యమి రేత్యు క్తవా తత స్తృతీయం పద్యమ పరత్ || * || మిత్ర ద్రో హీకృతఘ్నశ్చ యస్తువిశ్వాస ఘాతుక : | త్రయ స్తేనరకంయాంతియావచ్చంద్ర దివాకరమ్ || రాజు పు త్రో రేత్య బ్రవీత్ - శార దానందశ్చతుర్థం పద్యమ పఠత్ || • II రాజబోత ఇ వుత్ర స్యయదిక ల్యాణమిచ్ఛసి | దానం దేహి ద్విజాతిభ్యోవర్ణానాం బ్రా హ్మణోగురుః II ఏవము క్తివతి శారదానం దే సరాఒపుత్ర స్వస్థమ నాస్సావ ధానశ్చపి తుర్భల్లూక వృత్తాంతం సర్వమకి థయత్ - తచ్చుత్వారాజా శార గానందం ప్రతిజగాద!! * || గ్రా మేవససిక ల్యాణివిపినం నైవగచ్చసి ఋ శ వ్యాఘ్రు మనుష్యాణాంక ధంజా నాసి భాషితమ్ || ఇత్ రాథో క్తంశ్రు త్వా శార దానంద ప్రత్య వాదీత్ ! • || దేవద్విజ ప్రసాదేన వాణీజిహ్వాంచ మా శ్రీతా | తే నాహమనుజా నామి భానుమ త్యా యథాంకితమ్ || తచుత్వా రాజూష హాశ్చర్యభరితమనాయావద్యవని కామాచకర్ష తావ చ్ఛార దానంద ప్పొలు దదృశ్యత. తదా రాజాసపుత్ర సం ప్రణ నామ- తదామం శ్రీణారా ష్ఠపూర్వ వృత్తాంతాఃకధితాః - తతో రాజూబహు శ్రుతంమం త్రి ణం ప్రత్య - తవసం సర్లేణాహషకీ రేర్ని వృత్తోస్మి - అత సృత్పురు షేణ సం గూవి ధేయః - తధాహి || * I వారయతివర్తమా నామాపదమా గామినీం చ సత్సం గః | తృష్ణాంచహరతిపీతంగంగా యాదుర్గతించ సద్యోంభ ?|| అస్వచ్చ రాజా తు సతాంభ వాదృశాంసంగ్రహఃకర్తవ్యః - ఉక్తంచ * || సంగ్రహంనకు లీన స్య సీడ త్యేవ కరోతియః | సపనవధ్య తే రాజ్ఞాసవ్యగారూఢికా యధా!

18 విక్రమార్క చరిత్రమ్. ఇతి బహుధామంత్రిణం స్తుత్వావస్త్రాది నాసంభావ్య రాజా రాజ్యమ కరోత్ , ఇతినుంత్రీ భోజ రాజం ప్రతిక ధాంక ధయి త్వాపునర బ్రవీత్ - యో రాజా మంత్రి వాక్యం శృణోతిసదీర్ఘాయుస్సుఖీ చ భవతి. Par భోజే రాజ: సింహాసనమారోడుం సమీపముపయా తే ప్రతి మైకావిని వార్య ప్రొహగుశా విక్రమార్క దేవస్య! తతోభోజరాజోమంత్రిణం సంభావ్యతత్సింహాసనం స్వ నగరాభ్యంత గంనీ త్వాతత్ర సహస్ర మణిస్తం భైర్మంటపం కారయి త్వాతస్మిణ సుముహూ సింహా సనం ప్రతిష్యతతః పుణ్య తీర్రోడకై న్యౌషధియు కైర్మంత్ర పూ ర్వకంగ్విజైరభి షే చితః - పురంబ్లీభిర్నీ రాజితః - కవిభ్వి రాశీర్భరభి నందితో వందిభిః ప్రశంసితశ్చాతుర్వర్ణ్యందానమానా భ్యాంసమ్మాస్యదీ నాం ధబధిర కుబాదిభ్యో బహూసధ నాని దత్వా చత్ర చామరాంకితో యావల్సిం హాసన సాలభంజి కామ సకేపదపద్మేనిధాయారోడు మాజగామ తావత్సాల భంజి కొమనుష్య వాచారాజాసమబ్రవీత్ - భోమహీపాలతవవిక్రమార్క "స్యేవశౌర్యౌ దార్య సాహసాదయో యదివిద్యం తేత దాస్మిక్ సింహాసనే స ముప పేష్టుమర్హసి - రాజా బ్రవీత్ - సౌలభంజి కేమమా ప్యౌ దార్యాదిక మ న్యూనమ స్తి - మమాప్యర్థిన స్తృప్యంతి - తచుత్వాసాలభ ంజికాభణత్ - రాజన్నేత దేవతవానుచితం- య దాత్మనా త్మాసం ప్రశంసనీయస్స్వగుణా? పరదోషా? వాకీ ర్తయతి స కేవలం దుర్జనః - సజ్జన స్తుత ధానవ క్తి - ఉక్తం చ || • 11 స్వగుణానివపరదోషాన్వ కుంశక్నోతిదుర్జనోలో కే | పరదోషాన్న స్వగుణాన్వపుంశక్నోతి సజ్జన సృత్యమ్ || అన్య చ్చ ! * || ఆయుర్వితంగృహ చ్ఛిద్రంమంత్రమౌషధ సంగమౌ ! దానమ్మా నావమానౌచ నవగోప్యాని స ర్వదా ! ఇతిసాలభంజిక యోక్తం:శమ్యవిస్మితో భోజ రాజస్తామవడత్ - స త్యము క్తంత్వయాయస్స్వగుణాకీ గయతి సమూర్ఖః - మయా యదాత్మ నోగుణా కీర్తి తా తదనుచిత మేన - తిష్ఠ త్వేతత్ - యసే య స్యేతత్సింహాసనంత స్యౌదా ర్యాదికం కధయశ్రోతుం వాంఛత మే శ్రోత్రం - సాలభంజికాభణతి సృభో రాజ న్నేతత్సింహాసనం దేవస్య విక్రమార్క స్య - సతు సంతుష్టఃకోటి దొ నే ప్రయ చ్చేత్ - ఉక్తంచ || # 11 నిరీక్ష్మి తేసహస్రంతునియుతంతు పు || విక్రమార్క చరిత్రమ్. జల్పీ తే | హసి తేలకు మాప్నోతి తు షేర్టీకోటిశోన్న పే || కి మేవంప్ ధమాదా ర్యం త్వయి విద్య 3 - శ్రుత్వాభోజ రాజస్తూట్లే ప్రత్యావర్తత ఇతి శ్రీవిక్రమార్క చరిత్రే తన్సీంహాసన ప్రధమ సోపానస్థ పాలభంజికా ప్రోకోపాఖ్యానం ప్రథమమ్, ၁ဦးညိတ် చి రేణహు త్వాస్యను పొత్తకామం ద్వి జంగి రౌకుత్రచి గారచేతసమ్| కృతార్థయామా సహివిక్రమోయమితీహ పాంచాలిక యాభిధీయ తే భూయో ప్యేక దాభోజ రాజళ్ళుభముహూర్తా యావద్విక్రమార్క- సింహాసనమారోడుమాజగామ - 3 తావద్ద్వితీయసోపానస్థాసాలభంజికాభ ణత్ - భోభోజరాజవిక్రమార్క స్యౌ దార్యంయదిత్వయి: ద్యేతత దాస్మిక్ సింహాస నే సముపవిశ - రాజా- సాలభంజి కేతస్యౌదా ర్యాదికంక ధయ- సా లభంజి కాతుతద్వృత్తాంతంవ కుమా రేభే-విక్రమాదిత్యో రాజ్యం కుర్వ న్నేక దాచారానాహూయాబ్రవీత్ - సర్వతఃపృధివీంపరి భ్రమత - యత్రయ త్ర కౌతుక ప్రదంతీర్థం దేవాయత సమన్యానివాత ధా విధానివిలోక యథ - తన్మమని వేదయత - చారాస్తుయజ్ఞాపయతి దేవ ఇతినిజాం తాః - అధై కదా దేశాంతరంపరిభ్ర మ్యాగతః కశ్చిద్దూతో రాజానం ప్రణవ్యవ్యజిజ్ఞపర్ దేవ చిత్రకూట పర్వ తనికటతపోవనమ ధ్యేమ మోహరఃక శ్చిద్దేవాలయో స్తి - త త్రచపర్వ తేఅత్యుద గ్రాచ్ఛిఖరాద్విమలా కాపిజలధా రాపతతి తత్రస్నా నమాత్రేణ మహాపాత కాదీన్యపినశ్యంతి-కించ- యస్తుపాపీయా స్నానమా చరతిత స్యాంగాదతీవకలుషముదకంకిస్సరతి- తేనసపూతోభవతి-అన్యచ్చ-త త్రకశ్చిదాహ్మణోమహతి హోమకుండే ప్రతిదినంజు తి-నజా నే తస్యకతివత్స రాగ తాఇతి - ప్రతిదినంకుండా గ్బహిః ప్రేరితం భస్మపర్వతా కారమ స్తి - సకేనాపిన భాష తే - ఏచమతివిచిత్రం స్థాన మ ద్రాక్షీదయంజ నఃతదుపరి దేవః ప్రమాణమితివిర రామ - తచ్చుత్వారాజూ 'స్వయ మేళాకీ తేనసహతంగిరింగ త్వాపరమానందం ప్రొస్యల పవిత్ర మిదం స్థానమ శ్రీసా జ్జగదంబికావసతిపశ్యత ఏవ మేమనోవిమలంభవతి - కింపునశ్చరంని వసతాం - ఇత్యుక్త్వాతత్రనిఝ రేస్నో త్వా దేవ తాం ప్రణమ్య యత్ర బ్రా హ్మణో సూనంక రోతతత్ర గత్వాతమపృచ్చత్ - బ్రాహ్మణః - యదా విక్రమార్క చరిత్రమ్ 'సప్తఋషిమండలం రేవతీ ప్రదమచరణమధ్యాప - తదాహమయతిషం - ఇ దానంతదశ్వసనడు. త్రేతిష్ఠతి-జుహ్వుతో మేవర్ష శతమ భూణ్ త ధావి దేవతా ప్రసన్నా నాభూల్ - తచుత్వా రాజా స్వయం దేవ తాంస్కృత్వాజుహు వే - తదాపి దేవ తా ప్రపాదం నవిద ధే - అనంతరమిష్ట సాహసో రాజా స్వశీర్ష ముత్కృశ్యజు హెూమీతియావత్క-0 రేఖడ్గంని చి కేష- తావ డే లౌకిృపా ఇంగృహీత్వా బ్రవీత్ • భసాహసిక్ ప్రసన్నా సి. వరంవృణీష్వ- రాజా- అయం బ్రాహ్మణశ్చ రాదశినియతోజు తికుతోస్యము మేవ ప్రసాదంన చ క్రిధ - తదా దేవ తాభో రాజన్న యంచి రాదను తిష్ఠ త్యేవ పరమ స్య చేత స్వ స్థునబభూవచంచల హృదయస్య తపఃఫలాయనక ల్ప తే- ఉ కంచ || * అంగు శృ శ్రేణయజ్జ పంయజ్ఞప్తంపర్వ లంఘనైః | వ్యరచి తేనయజ్ఞ పంత్రి పధం నిష్ఫలంభ వేత్ | తఛాచ || • సనా షేవిద్య తే దేవోన పాషాణేన మృణ్మయే! భా వేసివిద్య తేదేవ స్తస్మా ద్భావోహికా - కారణం || కించ II * మంత్రేతీ ద్వి జేదై పేదైవజే భీష జేగురౌ! యాదృశీ భావ నాయ త్ర సిద్ధిర్భవతి తాదృశ్రీ రా యది ప్రసన్నాజా తొమము - తర్యస్య బ్రాహ్మణ స్యమనోరధం సం పూరయ - దేవీభోవి క్రమమహాత్రుమ ఇవస్వ దేహశ్రమమవిగణయ్య పర శ్రమంపరిహరసి || ఉక్తంచ || * ఛాయామన్య స్యకుర్వంతి స్వయంతిష్ఠం తిచాత పే ! ఫలంతిచపరా ధేషు నాత్మ హేతోర్మహా ద్రుమా ? || ఆధాచ ||• ప రోప కా రాయవహంతినిమ్న గాఃపరోపకా రాయదుహంత్ ధేనవః | పరోపకా రాయఫలంతి భూరుహః పరోకారాయ సతాంవిభూతయః || ఇతి రాజానం స్తుత్వా బ్రాహ్మణ స్యమనోరధమా పూర్యాంతరథాత్ - తలో రాజా స్వనగ రమగమత్ - ఇతిమాంక ధాంక ధయి త్వాసాసాలభంజికాభోజమ బ్రవీత్ - త్వ మేత దాసనమా రోడుమభిలషసి - విక్రమార్క గుణా సుత్వయిన దృశ్యం తే- తచ్చు తాళజాతూంబభూవ. ఇతిద్వితీయ సోపానస్థపాలభంజికా ప్రోక్ పాఖ్యానం సమా ప్రమాసీత్ . -- PoFజకు 3. దత్తానిచ త్వారిమహార్ణ వేన రత్నాన్యసౌవిక్రమ భూ మిపాలః | మహీసురాయ ప్రదదావితీమాంక సొంతృతీయా ప్రతిమాభిధత్తే. " పునరపిభో జేక దాచిత్సింహాసనమారోడుమాగ తేతృతీయా సౌలభంజి 2 విక్రమార చరిత్రమ్. కావదత్ - భో రాజు న్నే త్సింహాసనం తే నాధ్యాసితవ్యం - యస్మి - విక్రమ స్యౌ దార్యంవిద్య తే - భోజి - సాలభంజి కేతస్యౌ దార్యవృత్తాంతం బ్రూహి. సాలభంజి కారాజయది శ్రోతుంవాంఛనీతి కధయామి - విక్రమార్క 'సదృశోభూమండ లేకోపి నా స్త్రీ-తస్య చేశ స్యణుమాత్రమువికల్పో నాసీత్ - ఉక్తంచ • అయం నిజఃపర శ్చేతివికి ల్పోలఘు చేత సామ్ | పునస్తూ దారచిత్తా నాంవసు దైవకులు : బినీ || సాహ సేనదీ నరక్షణేన దై ర్యేణచ తత్సమోనాస్తి యతణం ద్రాదయోపి సహాయ మా కుర్వంత - ఉక్తంచ • ఉద్వోగస్సాహ 'సం ధైర్యం బుద్ధిశ్శ క్తి పరాక్ర ను షడే తేయ స్యతిష్ఠంతిత స్య దేవోపిశంక తే|| అన్యచ్చ - య స్వతిధీ నాంమనోరధం పూరయతి - త స్వేప్సితం దేవ స్సం పొద యతి - తథాచోక్తం • కృతో వినిశ్చయఃపుంసాం దేవఃపూరయతీప్పితం 1 వి hుచక్రంగరు త్మాశ్చ నా స్తితస్యయదాహ వే। తథాచ • ఉత్సాహసంపన్న మదీర్ఘ సూత్రం క్రియావిధిజ్ఞంవివయేష్వ సక్తమ్ | శూరంకృతజ్ఞందృఢనిశ్చ యంచలక్ష్మీ స్వయంవాంఛతి వాస హేతో: | ఏవం సకలగుణాధివాసో విక్ర మార్కస్సర్వ సంపత్పరిపూర్ణ స్నక లమపి ను హీమండలం పాలయ న్నేక దాస్వ మనస్య దింతయత్ - అనిత్యోయం సంసారః- క డాక స్యకింభవిష్య తీతినజాయ తే అతస్సము పొర్జితంద్రవ్యంన దానభో గాది నా వి నాసఫలంభ వతి- తస్యస దాన మేన ప్రధమంఫల , - యస్యతన్నభ వేత్తన్మాశ మేవ ప్రొఫ్ను యాత్ - ఉక్తంచ * దానంభోగోనాశ స్త్రీ సోగ తయోభవంతివి త్తస్య ! యోనదదాతినభు త్రేతస్య తృతీయా గతిర్భవ త్యేవ !! తధాచ • దాతన్యం భోక్తవ్యం సతిపిభ వేసం గ్ర హెనర్తవ్యః | పశ్యేహవ ధుకరాణాం సంచి తనుర్థంహరంతిలో కే న్యే || అన్య చ్చ • అనుభవతద త్తవి త్తంమాన్యం మానయ తసజ్జనంభ జత } అతి పరుషపవనలులి తాదీపశిఖివాతి చంచలాలక్ష్మీః | అపిచ * ఉపొర్జితా నాంవిత్తా నాం త్యాగ ఏనహిరశుణమ్| తటా కూదర సంస్థానాం పరీవాహ ఇ వాంభ సామ్ || ఇ త్యేవంవిచార్య సర్వస్వదణంక వ పియజ్ఞం రుముపాకమత - తతశ్శిల్పిభిరతిమ మోహరంయజ్ఞాయతనం కారయాహూ స- సర్వా అపియజ్ఞ సామగ్రీ స్పం పాదయామాస - దేవఋషి యశగఁడ ర్వసిద్ధాదీ నాహ్వా పయత్ - బ్రాహ్మణాశ్చ సమాజగ్ముస్స ర్వే రాజూనోబౌంధ బాశ్చ త శ్రాంత గే రాజసము ద్రాహ్వా నాయ కంచన బ్రాహ్మణం ప్రై పోపీ సముద్ర తీరంగ త్వాగంధపుష్పాక, తాగిభి స్సముద్ర మభ్య ఏ షయత్ 3 విక్రమార్క చరిత్రమ్ ర్యాలు వీత్ - భగవ ప్రత్నాక రవిక్రమార్కోయజ్ఞంక రివ్యతి- తేన ప్రే షితోహంత్వ దాహ్వా నార్థం సమాగతోసి - ఇతిజలము ధ్యే పు స్పాంజలింది. వ్య కుణంత స్థా - తత్ర నకోపి ప్రత్యువాచ - తతో బ్రాహ్మణ స్తటాన్ని వృత్యయ ధాగతంయావ దాజగాను - తావ ద్దేదీప్యమానశ రీరిక శ్చిస్మహీసుర స్సమాగ త్యతమవదత్ - త్వంకిలవిక్రమేణాస్మా నాహ్వయితుం | పేషితః - తేనయా సంభావ నాకృతానాసా ప్రొఫైవపత దేవ సుహృల్ల క్షణంయత్సమయే దా ననూ నాది - ఉ కంచ • దదాతి ప్రతిగృహ్లాతి గుహ్యమాఖ్యా తిప్పచ్ఛతి | భు త్రే భోజయ తేచైవషడ్విధంబంధులకుణమ్ || తధాచ * గిరౌమయూరాగ గ నేచ మేఘాల కొంత రేర్కస్సలి లేచపద్మమ్ | లకు ద్వయే గ్లో: కుము దానిభూ మాయయోస్తు మైత్రీనతయోరి దూరమ్ || మమ నాయమవ సర స్సమాగం తులయ ధార ముపకరిష్యామి - అమూల్యానిరత్నానిచత్వారి దాస్యామి ప్ర యచ్ఛత స్మై. తేషాంమాహాత్మ్యం శ్రుణు- ఏషా మేక రత్నం యద్ధ నాదివ స్తు స్మర్య తేవద్ద దాతి- ద్వితీయంయత్తుభత్యుభోజ్యాదిక మమృతకల్పం తదుత్పా దయతి - తృతీయంహస్త్యశ్వరథపదాతియు క్తం బలం ప్రజనయతి - చతుర్థం దిన్యంవస్త్రాభరణాదికం ప్రసూ తే-ఇత్యభిధాయరత్నానీద త్వాసము ద్రో తరధాత్ - తదనంతరం బ్రాహ్మణస్తానిర త్నానిగృహీత్వాదిరా దుజ్జయి. స గరమగమత్ - అ తాంత రేయజ్ఞం సమావ్య రాజావభృథస్నానంవిధాయ స ర్వాణలో కాపరిపూర్ణనోర ధానకరోత్ - బ్రాహ్మణోపి రాజాన యువ లోక్యమణీ నాంగుణానకథయత్ • రాజా. బ్రా బ్రాహ్మణయజ్ఞ దక్షిణకాలను తి లంఘ్య సమాగచ్ఛః - సర్వస్వమర్థి సౌత్కృత్య కేవలోస్మి అత స్త్వమేవైతే జుర త్నానాంయ దేశం తుభ్యంరోచ తేతద్గృహాణ- బ్రాహ్మణ; మహారా జఠహంగృహిణీంపు త్రుంస్నుపాంచ పృష్ట్వా సర్వేభ్యో య ద్రోవ తేతద్గృ • రాణా - తధాకురు- బ్రాహ్మణోపిస్వ భవనమాగత్యతద్వృత్తానం తేషామకధయత్ - తన్ని శవ్యపుత్రాభ్యభాషత - యత్నంచతురంగంబ లంద దాత తగ్గృహిష్యామః - సుఖేన రాజ్యమాయాతి - పితా - థైరా జ్యన్నా పేజేత • రామపువజనంబ లేర్నియమనం పొండో స్సు తానా నమ్ | వృష్టీ నాం ధనంనలస్య విపడంభీష్మస్యశస్త్రస్థి మ | విష్ణోర్వామనతాం తధార్జునదశాంసంచింత్యలం కేశ్వరం 1 దృష్ట్వా రాజ్య విడంబ నాదుపగతందుః ఖంనత ద్వాంఛయేత్ ! యస్మార్ధ నాదికంలభ్య తేతరృష్ణావ : లేనకు సర్వమ O నాన్న విక్రమార్క చరిత్రమ్, పిలభ్య తే - ఉక్తంచ * సతద స్త్రీ జగత్యష్మీకొనయడ సిధ్యం 1 :శ్చిత్యవతి మా"లో కేధన మేక ప్రసాధయేత్ ॥ భార్యా- యర్ర త్నంషడ్రసోపేతం చతుర్విధాన్నం ప్రసూ తేతద్గృహీతవ్యం . సర్వేషాం ప్రాణి సానున్న మేవ జీవ ధారణమ్ - ఉ కంచ * అన్నంవి ఖా తా నిహితంమర్యానాం జీవధా గణమ్ | తదనాడృత్యమతిమా ప్రార్థయేన్నతు కించన ! ఆడమ్న షా - య ద్రత్నంవస్త్రాభరణాదికం ప్రసూ తేతగ్గాహ్యం- తఛాచ * భూషణైర్భూ వయేదంగంయ ధావిభవసారతః 1 శుచిసౌభాగ్యసిద్ధ్యర్థమాయవ్య స్యాభివృ ధయే * సుహృదానందనం ముఖ్యముత్స వేషువిభూషణమ్ | రత్నాది దేవ తా తుష్టిర్భూషణ స్యవిధారణాత్ !! ఏవంపరస్పరంచతుర్థాంవివాడోలగ్నః - త రాష్ట్ర స్సమీపమాగశ్య వివాదంన్య వేదయత్ - రాజాపితచ్చు త్వాల హ్మణాయచ త్వార్యపిర త్నానిడదొ - ఇతిక ధాంక ధయిత్వా సాలభంజి భోజమబ్రవీత్ - ఔ ఊర్య మేవ సహ జోగుణశ్శరీరిణాం - త థాహీ * చంప కేషు సువర్ణత్వం కాలతిర్ముక్తాఫ లేషుచ | యధేరుదం డేమా ధుర్యమౌ దార్యం సహజంతథా|| త్వయ్యేవహొదార్యంవిద్య తే చేదస్మి సింహా 'సన ఉపపిశతచ్చుత్వా రాజా తూచ్ఎం బభూవ. -- ఇతితృతీయాఖ్యానం సమాప్తమ్. | esro ఆ * భూసు రేణకృతి సౌకృతజ్ఞ తాశోధనాయత నయోమహీప తే!! ఏక దాకుహనయాపహారితో గూఢమిత్య భిని వే దయత్య సౌ || భూయో ప్యేక డాసింహాసనమారోడుమాగచ్ఛత భోజే పాలభంజికా బ్రవీత్ యదిత్వ మౌదా రేణవిక్రమార్క-మనుస రే సర్జీ దంసింహాసనమా రోహ - రాజూ - బ్రూహి మేతస్యౌదార్యవృత్తాంతం - తతస్సాలభంజికాక థాంకథయితుమా రే భే. విక్రమాది త్యే రాజ్యం కుర్వతి సత్యుజ్జయి న్యాం బ్రా హ్మణః కోపి సకలవిద్యావిచక్షణస్సకలగుణాలంకృతశ్చపర మపుత్ర స్సమభ వత్ - తంచైక దాత శ్రేయసీజగాద - భో పొ ప్రాణ నాధపుత్రంవి నాగృహస్థ స్వగతిర్నా స్త్రీతిశ్రు స్మృతిపు రాణవిదస్సమా మనంతి - తఖాచ • అపుత్ర స్వగతిర్నా స్తిస్వర్గోనైవచ నైవచ | తస్మాత్పుత్ర ముఖందృష్ట్వాభ వేతృశ్చా ద్ధి లౌవసః • శర్వగీ దీపక శ్చంద్రః ప్రభా తేదీప కూరవిః | త్రైలోక్యదీపకో విక్రమార్క చరిత్రమ్. ధర్మస్సుపు శ్రఃకులదీపక్క* నాగో భాతిమ దేనఖంజలధ రైః పూర్ణేంచు నాశర్వ 8 ] శీ లేన ప్రమదాజ వేనతుర 7ూసిత్యోత్సవైర్మందిరమ్ | వాణీవ్యాకరణేనే హం సమిథున్నై డ్య స్సభాపండితై | స్వత్పుత్రేణకులంనృ పేణవసుధాలోక ఈ యం భాసు నా || తచు శ్వాభూసురః ప్రాహ-ప్రియే సత్యమవాదీః-పర ముడ్య మేనపి నాద్రవ్యంగురును శ్రూషాంవి నావిద్యా సంతతిశ్చపరమేశ్వర ప్ర సౌదంపి నానిలభ్య తే || ఉక్తంచ * నిరంతరం సుఖా పేహృదయేయదివర్త తే|కృత్వా భావ ఎదృఢంనిత్యంభవానీ వల్లభంభ జేత్ | డదాకర్ణ్య బ్రాహ్మ శ్రీజ గాడ - భోస్వామిక్ జా మిక్ జా నాసికిల సర్వంకుతఃపర మేశ్వర ప్ర సాదనంకి మ పి నానుతిష్ఠసి - బ్రాహ్మణః -- భోప్రి యేయు క్త మాహభవతీ * యుక్తియు 1 wసాదేయంవచనం చాల కాదపి | విచుషాత్తు సదా గ్రాహ్యం వృద్ధాడపిస దుర్వచః || ఇత్యు క్త్వాపర మేశ్వర ప్రసాద నాయ రు గ్రాను గ్రానువాకై రయ జత్ - అగైక దారాలే బ్రాహ్మణం స్వప్నే జటామకుట ధారీ వృషభవా హన శైలతనయా సమాఖీష్ట నానుతనుశ్చంద్రకలావతంసఃపర మేశ్వరశ్చ కుషోః పదమపతీ ర్యైవసవదత్ - వత్సప్రదోష వ్రతమాచర - తేసతవపు త్రో భవిష్యతీతి - బ్రాహ్మణస్తు ప్రబుధ్య ససంభ్రమము ₹య స్వప్నవృ త్తాంతం వృభ్యోని వేదయామాస . తే బ్రపక్- తాతయ ధాయంస్వ ప : - ఉ కంచ - స్వప్నాధ్యాయే * డేవోద్వజోగురు గ్వాపిపితరోలింగినా స్తధా ! యద్వదంతివచ స్స్వప్నేతత్త దైవవిద్ది శేత్ ! అస్మిణ వ్రు తేనుష్ఠి తే సర్వ ధాతవపుత్రోభవివ్యతి- ఇకి తేషాంవచనంమనసికిృత్వా బ్రాహ్మణ మార్గశీర్ష శుద్ధ త్రయోదశ్యాం మందవాస రేకల్పోక్తప్రకారేణ ప్రదోష వ్రు తమన్వ తిష్ఠత్ - అధానుష్ఠి తేచ వ్రు తేపక మేశ్వరః ప్రసన్నా భూ త్వాపు శ్రమ సై ప్రయచ్ఛత్ - తదనంతరం బ్రా బ్రాహ్మణ స్తస్య జూతకర్మవిధాయ గ్వాగ శ్వేవ సే దేవద ఇతి నాన చకృ త్వాః శిష్టాన్యన్న ప్రశ్నచౌలోపన య నాదీనికి ర్మాణియధా కాలపు కార్తీత్ - వేదా న్సాంగా సధ్యాపయామా -- తత ప్లోడ శేష గై గొ దో సూచికం విధాయసురూపాం బుద్ధిశీలలకుణసంపన్నాం కామపీక న్య కామ స్వవ్య తస్య వివాహం కృత్వాజీవనం పరికల్ప ్య 'స్వయంతీర్థ యా లొంకర్లు కొమఃపు త్రోయబుద్ధి మేవము పది దేశ - వత్స శ్రూయతా ముపదేశ్యం - ఇహపరత్ర చసుఖ శారీష యాకథ్య తె - దేవద శ:- ఆర్యభ మ్యోస్మి - య దేచ్ఛమపదిశతుభవార్డ్ - పితా - వత్సఅతిక పొందశాం ప్రా పోప్ స్వధర్మాచారంపరిత్యజ్య ప రై-స్సెహవివాదమా కార్టీః - సర్వభూతేష్కడ జం విక్రమార్క చరిత్రమ్ యాంకురు • పర మేశ్వ రేభ కింవి ధేహి - పరస్త్రీ యోమా ఏ లోకయ • బల వద్విరోధంమాసురు - మర్మజేష్వనునృత్తింది ధేహిం - ప్రస్తావ సదృశంవద స్వ విత్తానుసా రేణవ్యయంకురు - సజ్జ నా నాశ్రయ - దుర్జనా ? పరిహర - స్త్రీ భ్యో సహ్యం మావద!! ఏవమ న్యాశ్చనీతీరు పరిశ్య స్వయం వారాణసీంజగామ- నలో దేవద త్తః పితురుప దేశం పాలయంత ప్రైవ నగ రేసుఖము వాస - అధైక దా హెూమాయ సమిథ స్సమాహర్తుం హదరణ్యంసప్రవేశ్య యావత్సమి ధశ్చి చ్ఛేద తావద్విక మో రాజా మృగయార్ధంపిపి నమవ గాహ్య మహాంత మేకంసూకరమను ధావజాత త్రాగత్య దేవద త్తందృష్ట్వాపురమార్గం జానన్న పిప ప్రచ్ఛ - తేనపృష్టో దేవదత్తస్స్వయమ (గచ్చకా రాజానం నగరమనీన యత్ - తదనంతరం రాజా దేవదత్తం బహుధాసమ్మాన్యడు తాపి రాజకా ర్వేన్యయు - ఏవంమహా కాల స్సమతిచ కామ - అదైక దారాజామ ధ్యే సభనువాదీత్ - కధమహం దేవద శకృతా' డు పళారాచు తీరోభవిష్యామి. యదయం మాంచ హాతోరణ్యా న్నగరమ నైషీత్ - తదాకో పిజ గాద - హం తోయం మహపురుషః - యత్కృతముప కారంచి రాదపినవిస్మరతి - తథాచో క్తం * ప్రధమవయసిపీతంతో యమల్పంస్మరంతశ్శింసి; హిత భారానారి కే ళాన రాణామ్ 1 సలిలమమృతకల్పందద్యు రాజీవి తాంతం సహి కృతముపగా శంసాధవోవిస్మరంతి బ్రాహ్మణస్తురాళోవచనం శ్రు శ్వాస్వమనసివిచచా ర - అఘోరాజాకి మేవంవదతికి న్నామాహము పొకిరవం - కి మేతత్సత్యం మిధ్యావా - అస్య ప్రత్యయంప శ్యేయం - ఇతివి చార్య రాజపుత్ర షః పహృత్య 'స్వ మంది రే సంగోప్యత స్య కంఠభూషణ మేకం స్వ భృత్య హర్దత్వాపిప గ్యాంవి క్రేతుం ప్రేషయత్ - ఆస్మిన్న పసరేరాజమంది రేరాజకుమారః నాపిచో రేణాపహృతోమారిత ఇతిమహాన్కోలాహలస్సమభూత్ - రాజా పిపు త్ర మార్గణాయ సర్వ శ్రాధికా కారిణః ప్రాహిణోత్ - తదా తే సర్వతః పరి భ్రమంతో విపణిమ ధ్యే దైవాదాభరణహస్తం దేవద శభృత్యమపశ్యణ్ - త త స్తదాభరణం రాజకుమార స్యేతిజ్ఞాత్వాతంబధ్వా రాజ సమీపం: న్యుః - రా జాపితందృష్వో వాచ - రే రేభృత్య పాపిష్ఠకధ మేత దాభరణంతవహస్తే సమా గతం - భృత్యః - అహం దేవదత్తస్యభృత్యః- ఏతదాభరణం విపణీమ: ధ్యేవిశ్రీ యధనమానయతి ప్రేషితోస్మి-తతో రాజా దేవదత్తమాహూయైవంజ గాద- ఏతదాభరణంక సేదౌ - దేవద శః - నకోపి - అహ మేవధనలోలుప స్తవకు మారంహ త్వాతద్భూషణాని గృహీత్వా తేషామిద మేక మాభరణం ఏ క్రేతు తరము తీలో విక్రమార్క చరిత్రమ్. మదాం - ఇదాసంతనయ ద్రో చ తేతత్కురు - ముమకర్మవశా దేవంబుద్ధిరుత్ప న్నా - ఇతిభణి త్వావనతవదన సఫ్రా - తచుత్వా రాజాకిమపి ప్రతి కర్తుంన శశాక - తహసభ్యః కశ్చి దాహ - అసూఅయం సర్వ ధర్మశాస్త్ర వేత్తాక ధసదృ శేపొ పేక ర్మణిబుద్ధిమకరోత్ - అపరఃకశ్చిదువాచ - కించిత్రం స్వ కర్మణా ప్రేరిత స్యేవంబుద్ధిజాయత - ఉక్తంచ * కింకింకరోతి న ప్రాజ్ఞః పేర్యమాణ స్స్వకర్మభిః - శ్రీ గోవహిమనుష్యాణాంబుద్ధికక"గ్మా ను సారికి ! తత్రప రేకేచన రాజానమబ్రువ - దేవయదయంచాలఘాతీ - పునస్స్వర్ణ పేయీచ - తతఃఖాది రేణళూ లేనహంతవ్యః - తదామంత్రిణః ప్రాహుః - ఇ ముంతిలాంశఖండా కృత్వైతన్మాం సగృథేభ్యో బలిగ్జాతవ్యా - ఇతి తే పొంవచనం శ్రుత్వా రాజాజు గాద - భో సభ్యాః అయం మమా శ్రీ తఃపురమా ర్గ ప్రదర్శ నాదుపకారీచ - అతోస్మినుణదోష చింతాసకర్తవ్యా - ఉక్తంచ * చంద్రః కయీ ప్ర కృతీవ క్రతను?కళంకీ దోషాకర స్స్ఫర తీ మిత్ర విపత్తి శాలే ! మూర్ధ్నాత ధాపి సతతంద్రియ తేహ రేణ నైవా శ్రీ తేషు మహ తాం గుణదోష దిం తా!! అన్యచ్చ • ఉపకారిషుస్సాధు స్సౌధు ల్వే తన్య కోగుణః| అప కానీ షుయ స్సాధుస్స సాధు సృధ్భిరుచ్య తే | ఇతిభణిత్వా రాజా దేవదత్త వలోక్య సఖేకించిదపి భయం చేతసిమా కార్టీః - మమపుత్రోబలీయసాపురా కృ తేనక ర్మణాహాతఃకి న్నామత్వ యాకృతం - ప్రాకృతం కోపిలం మయితుం కు మేత - తధాహి * మా తాలక్ష్మీఃపి తావిష్ణు స్స్వయంచ విషమా యుధః ! తధాపిశంభు నాదగ్ధః ప్రాకృతం కేవలంఘ్య తే | అన్యచ్చ - మహత్యరణ్యే పతి తంమాంనగరమునీనయఃకిల- అతః ప్రత్యుపకార సహ సైరపిన తావకంఋణ మప నేతుం ప్రభ వామీతి సమాశ్వా స్వతంవస్త్రాభరణాది నాసంభావ్య విసన ఝ - దేవద శస్తుపరమానందభరిత స్తంకుమారం స్వ గృహా దానీయరాజేదదౌ . తత్సవిస్మయేన రాజ్ఞాఫాణి - దేవదత్తకి మేవంకృతం. దేవదత్తః - భో రాజం శ్రూయ తాం - త్వయాసభామ ధ్యే బహువారం దేవద త్తకృతాదుపకారా త్వయి ప్రత్యయో దృష్టః - క్షంతవ్యోయమపరాధః - రాజా - యఃకృతముప కారంవిస్మరతి సపవపురుషాధమః - దేవద శః - దేవకారణంవి నొపిసకల జగ తొముపక రోషి. అతస్త్వ మేవసుజనోలో కే - తధాచో క్తం * తేనుజనా స్తే ధన్యా స్తే కృతిన పేహీసుకృతినోలో 1 | యే కారణంవి నాపిచ పరహితకరణా యహంత జీవంతి || ఇతి రాజానం ముత్వా దేవదత్తో రాజ్ఞానుజ్ఞాతస్స్వగృహమ మవ 33 విక్రమార్క చరిత్రమ్. యాసీత్ . ఇతక ధాంకథ యిత్వా సౌలభంజికా భోజము బ్రవీత్ - రాజు త్వయ్యే వమౌ దాగ్యంనవిద్య తేతదిద మా స్థాతుంనా ర్హసితచు త్వా రాజా తూం నిర్ణగాము. ఇతి చ బర్డోపాఖ్యానం సమాప్తమ్, .. .. X. మణీననౄణ వణిజ కుతోషి శ్రీ త్వాద శైలేష్వపి పంచ నా వే | భృత్యాయదత్వా పత తేవశిష్టా దదొసరాజేతి ని ద్య తేద్య. " పునరపిభో జేసమాగత్య సింహాసనసోపా నేపొదంవిన్యస్యతి తావద న్యాసాలభంజి కానివార్యగిర మేవం వ్యాజహార- విక్రమాదన్యఃకోపి నేదమా రోడు మర్హతి - తత్తుల్య శ్చేదరతి - శ్రూయ తాంబ్రవీమిత స్యౌ గార్యం - వి క్రమార్కేమహీంపాలయత్ స త్యేక దాక శ్చిరత్న వణిక్సమాగత్యరత్నమ నర్హ మేకం రాజహస్తే సమర్పిత వాణ - రాజా దేదీప్యమానంతదా దాయపరీ ఈ కానా కార్యాభణత్ - కీదృశ మేత ద్రత్నంకీయన్మూల్య మర్హతినిశ్చిత్యకధ యత - పరీక్ష కాః - తద్రత్నం సాధునిరూప్య రాజన్నమూల్య మేతద్రత్నం - అస్యమూల్యంసిద్దెతుంన కేప్య త్ర ప్రభవంతి- తచుత్వా రాజాత స్మేభూరి గ్రవ్యందత్వా బ్రవీత్ - భోసార్ధ వాహ కి సదృశ సస్యద స్తి- వణిక్ - దేవ నా త్రసంతి - గ్రా మెతుదశ విద్యం తెయది జిఘృ EV' దేవస్యతరి ప్రెషయిష్వా మి - రాజా - తేషా మె కైకస్యచతుస్సహ సంసువర్ణా సమూల్యంనిర్ణయ లౌ వర్ధనందత్వా సహైవ లేనచతు రమేకం భృత్యం ప్రెష యి త్వాష్ట బిర్చిన సైర త్రాగచ్ఛే త్యాది దేశ-సోపియ దాజ్ఞాపయతి దేవః త్యాజ్ఞాం శిరసికృత్వాయి డి నిర్జగామ- రత్నానిగృహీత్వా పున రాగచ్ఛతిచతస్మిక్మ ధ్యే పథంతహతీ వృష్టి రాసీత్ - తయాచోభయకూలవరిపూర్ణాన ద్యే కా ప్రవహతిస్మ - తము త్తరం తీరంగంతుమశక్నువన్నా వికమాహూయావదత్ - నావికరత్నహారం మామిమాంసదీము త్తారయ - నావిక : అయేపధిక అడ్యైషనదీ వేలామతిక మ్యప్రవహతి - కథము త్తార్య తాం - అన్యచ్చ - మహానద్యుత్తరణం బుద్ధిమ తాంవర్జనీయం - ఉక్తంచ• మహానదీ ప్ర తరణం మహాపురుషనిగ్రహం| మ హాజనవిరోధంచదూరతఃపరివర్జయేత్ ||త ధాచ * చరిత్రే యోషి తాంపూ క్రమా - చరిత్రమ్ ర్ణ సరిత్తా రేనృపొదరే ! సర్పమై తేవణి గ్వా కె విశ్వాసం నైవ శారయేత్ !! భృత్య:-అయేకర్ణ ధారయయ కు క్తంత్వ యాతత్సత్య మేవ- మమతుష హతా ర్యమ స్తి - కర్ణ దారః - కధయకింశత్ - భృత్యః - యద్యహమద్యైవరత్నాని గృహీత్వా దేవ పాదమూలంనగచ్చేయం త దాజ్ఞాభంగా రాజామమనిద్ర హంకరిష్యతి- నావిక ః - తఠి తేషాంమమపంచరత్నానియది దాస్యసి త్వా దీమికముత్తారయిష్యామి - తతోభృత్య స్తస్యపంచర త్నానిద త్వానదీముఖీ ర్య 'రాజసమీపమాగత్య సవినయం ప్రణమ్యపంచరత్నాని దౌ - తదారాజా బ్రవీత్ కిమ రేపం చైవ సమానీ తాని - కు తావశిష్టానిపంచ - భృత్యః - దేవ శ్రూయతాంవిజ్ఞాప్య తే - అహంయ ధాదేశమితోనిర్గ త్య వణిజా సహరత్నని గరం ప్ర విశ్య తేనడత్తా నిదశరత్నాసిగృహీత్వాతతోనిర్గ త్యయావ దాగచ్చం - తావన్మార్టే కాపివృష్టిరతినుహతీ సమ భూత్ . తదా కాపి 1 టినీ కూలముల్లం ఘ్య ప్రతిభయం ప్రవహతిస్మ. అహంతుయ థాదిష్ట కాలం స్వామి చరశాప శ్ళే యమితి నదీముత్తరి శుం నావికాయపంచరత్నానిదత్తవానస్మి - పంచర త్నెనీ మానిసమానీ తాని - య ద్యాదిష్ట స్సమయోతిలం మ్యేత - తదాజ్ఞాభం సభ వేత్ * ఆజ్ఞభంగోన రేం ద్రాణాంవి ప్రాణాంమా సఖండనమ్ 'పృథళ్ళయ్యా చ నారీణామశ స్త్రవధ ఉచ్య తే || ఇత్యుక్త్వా దేవః ప్రమాణమి తివిర రామ | రాజాతు తద్వచనం శ్రు, త్వాపరం సంతుష్ట స్సమ్మాన్యావశిష్టాన్యపి రత్నాని తస్మై ప్రాదాత్ - ఇతిక ధాంకథయి త్వాసాల భంజికాభోజ రాజం ప్రతిభో దేవకి మెనమౌ దార్యంత్వయివిద్య తే - యదివి ద్యేతతర్యుపవిశ - తదాకర్ణ్య భోజస్తూట్లే మంతః పురమవిశత్ || ఇతిపంచమాఖ్యానం సమా ప్రమాసీత్ . ... ......... ఓ.. ఇతఃపరంవిక్రము భూమి పాల స్తపశ్చరంతంకిలవర్ణనంము దా! పు రెభిషి చ్యద్రదౌధ నాని భూరీతీ సైషా ప్రతిమాద్యశంసతి || భోజ రాజఃపునళ్ళు భౌముహూర్తె సింహాసనమారోడు మాజు గామ తాన దపరాసాలభంజి కాని వార్యపహణ - భో రాజయఃపునరాదా ర్యేణవిక్రమ మనుకరోతి- 'సపవసింహాసనమిదమధిరోడుమర్హతి - భోజ8- తస్యౌ దార్య వృ త్తాంతంకథయ- సాలభంజికా. నేవ శ్రూయతాం - విక్రమాదిత్యో మాజ్యం - విక్రమార్క చరిత్రమ్. కుర్వన్నెక దావసంతోత్స వేసకలాంతఃపుర వధూసమేతః శ్రీ డార్థం శృంగార వనమగమత్ - తత్రచ• మాకం దేషునవోదయేషుముది తామాధ్వీర నాస్వా దినోఝం కారైక పరాయణా విరహిణామ్మానచ్ఛిదోబంద రాః | హృష్యశృ; వతల్లజాంకురలవా స్వాదోన్మిషత్పంచమా భూపాలంగతివిభ్రమాకులతరం భూయోవి తెనుఃపి కాః|| * మం దేనచందనమహీధరమారు తేన వ్యానర్తితా నవల తాఃకుసుమావతంసాః!జహు, దృశాచహృదయంచని రేశ్వ, స్యఘ్రాణం చభృంగనిన దైర్మధురైశవశ్చ | నానావిధ తరువనోపశోభి తెత స్తి కొనృపు నె- సముద్దీపి తరతి కౌతుక స్తు రాజాక దాచి ద్వాపీషు కదాచిత్కు సుమా ర్జీర్ణేషుల లౌభవ సేషుక దాచి త్తకుత లేషుక దాచిచ్చన్రకాంత మణిమయేషుసౌదెషుస హైవాంతఃపురవని తాభిర్విహరణ మహాంతం కాలమ నై షీత్ తత్ర కశ్చిన్స్ట హ్మచారీకు పితరుమూ తపశ్చరణ రాజాసంత డ్రాగతందృష్ట్వా స్వమనస్య చింతయత్ - అ wతపఃకుర్వ రౌమయాఒన్మవృధైవనీతం. 'స్వ స్నేపికించి త్సుఖం నాసుభూతం - యావజ్జీవ లక షేన కాలం నీ త్వామృత స్తపఃఫలంభో కేతి కోయంవిచారః-విషయసుఖం సర్వ మెవచుఃఖాను సిద్ధం-తదవ్యయసుఖాదర్క- మేవతపస్సమాచ రెబితా మూణాం ప్రలపితం- ఉ కంచ • త్యాజ్యం సుఖం విషయ సంగమ జన్మపుంసాం దుఃఖోపసృష్టమిళ మూర్ఖ విచారణై షా | ఢీ హీ నిపొస్యచ సితో త్తమతండులాఢ్యా కః కాంతు తే శుషకణాన్మతిమాశ్ ధరి తామ్ II తన్మహత్కృష్టంకృత్వాపి సంసార సొరభూతం స్త్రీ సుఖ మేష భో క్రవ్యం- ఉ కంచ * అసారభూ తేసంపా చేసారస్సారంగలోచనా ! తడరం ధనమిచ్ఛంతి త్యాగేతుధ నేసకిన్!! తఛా* అసారభూ తేసంసా రేసొరభూ తానితంబినీ | ఇతి సంచిత్య వైశంభురక్షాం గే కామినీందదౌ !! ఇత్యాది చింతయి త్వావిక్రమశ్చాయం దైవాద త్ర సమాగతః త మేసంయాచయి త్వా సంసా రసుఖమనుభవిష్యామితి నిశ్చిత్య రాజు సమీపమాగత్య మహా రాజ దిరం జీవే త్యాశిషం ప్రాయు -- రాజాతుతమా స నే సముప వేశ్యాపృచ్ఛత్ -భో బ్ర హ్మణ కుత స్సమాగతో సి-బ్రహ్మచారీ. అహమ డ్రైవజగదంబి కాపంచర్యాం కుర్వణతిష్టామి- నిత్య మేవంపరిచరతో మెపంచాశద్వ వాణి వ్యతీయుః- అహం తుబ్రహ్మచారీ- అద్యనిశాయాయామమాత్రావశిష్టాయాం దేవ తొమారస్వ స్నేప్రాహ-వత్సత వాహం ప్రసన్నా స్మీ-త్వమిదాసంగ్రహస్థాశ్రమం స్వీకృ త్యపుత్రము త్పాద్యపశ్చాన్మోణే మనోని ధేహి . అన్యధాతవగతి రాస్తి -ఉ | 8 విక్రమార్క చరిత్రమ్. కంచ * ఋణాని శ్రీణ్య పాకృత్యష నోమో ని వేశి సంక్ | అనసొకృత్య మోకుంతు సేవమానఃపతత్యఢః || దాసరౌండోవి క్రమార్క మహా రాజస్తూ ర్ణమ త్రో గమిష్యతి సతుతవమ మోరధంపూరయివ్య శ్యే వమాది శ్యాంతర ధాత్ - తదహం ప్ర బుధ్య భవంతమాగతంచదృష్ట్వా సమాగతో స్కీ త్యేవవనృ తమ పౌదీత్ -తచుత్వా రాజా స్వమన సృచి 1యత్ - కి మేతత్సత్యం స్యాత్ - ఏవ మేతత్ - దేవ తా స్వ ప్నే నౌక ధయత్ - అసావేవలో భాదనృతంవదతి-ఆ సామెతత్- - తథాప్యయమార్తఇవదృశ్య తె-సర్వ ధాస్యవ నోరంపూరయి ష్యామి - ఉక్తంచ • దత్వార్థి నేనృపో దానం శూన్య లింగం ప్రపూజ్య చ! పది పాల్యా శితాన్ని త్యమశ్వ మేధఫలవల భేత్ || ఇతివి చార్యతత్ర నగర మేకం నిర్మాయ వ్రతం సంస్థాప్యశతంవిలాసి పంచశతంతు రంగా చత్వారింశ ప్రధాక్ చతుస్సహస్రంభటాంశ్చత సే బ్రాహ్మణాయిడచౌ. కించ రాజా చండి నగరమితీత స్యనగర స్య నామచ కార- తతఃపరిపూర్ణమనోరథో బ్రా హ్మణఃకృతో ద్వాహమంగళ స్తంరాజానమా శీర్భరభివవర్ష - రాజా పినిజనగ రంజగావు- ఇతిక ధాంసాలభంజి కాళోజాయక ధయామాస- భోజస్తు తాదృ శమౌదార్యమాత్మన్యపశ్యణ్ తూప్లీంజు గామ ఇతిష ఫాఖ్యానం సమాప్తమా . .......... ...... 2 మధ్యే సముద్రంక్వచిది శృంగీశుగ్గాలయే ప్రేతక బంధ యుగ్మమ్) చక్రే సజీవం ప్రభుసాహ సేనరా జేతి గేయం ప్ర తిమా బ్రవీతి పునరపిభోజికి దాచిచ్ఛుభమూ ర్తె సముచిత సన్నాహ స్సింహాసనమా రోడుముపచక్ర మేత దాన్యాసాల భంజి కావడత్ - భోగజ - తధావిధం సొహసమౌదార్యం ధైర్యంచయస్యా Mసప వేదంసింహాసనమధిరోడుమర్హతి- గాజా - సాలభంజి కేకీడృశంతత్ - సాలభంజికా - భో రాజు శృణు - విక మాది త్యే రాజ్యం కుర్వతిలో కేదుర్జనకంటూనా స్తి - సర్వేజనాస్సదాచార సంపన్నాః - బ్రాహ్మణా వేదశాస్త్రాభ్యా సస్వధర్మచ ర్యాపరాః షట్కర్మని రతాశ్చబభూవుః- సర్వస్యాపివర్ణ స్య పార్భయం యం- ప్రాణిషుడయా - ప రమేశ్వరేభ క్తిః - దే హేనిర్మమ తా - నిత్యానిత్యవస్తువిచారః - పర త్రవిష విక్రమార్క-చరిత్రమ్. యేబుద్ధిః - వాచిసదు 5 : - పరిపాల నే దాఢ్యం - హృదయే చౌ దార్యమ భూత్ - ఏవంసర్వోపిలోక ఃపవిత్ర భూతాంతఃకరణో రాజ్ఞః ప్రసాదాత్సు ఫేనావ ర్తత - తస్యాంచోడయి న్యాం- ధనదో నామకశ్చిదూరుజు స్సమభూత్ తస్య సంపదాం మర్యాదా నాస్తి- యానివస్తూ భువ నేనుచుర్ల భాని తానిత త్ర సులభాని - ఏవంసకి ల సంపత్సమాశ్రితస్య తస్యేక దా చేత సిసర్వవస్తువ్వని త్యబుద్ధిరుదభూత్ - హంతనిస్సారోయం సంసారః - సర్వమపివ స్తుజాత మ నిత్యం - ఉక్తంచ * గగననగరకల్పస్సంగ మోవల్ల భా నాంజలడపటల తుల్యం యౌవనం వాధనంవా | స్వజనసుతశరీరాదీనివిద్యుచ్చలానికుణిక మితి సమ స్తం విద్ధి సంసారవృత్తమ్!! తధాచ*శరణమశరణం వాబంధమూలంన రాణాంతుణ పరిచిత దారాద్వారమాపగ్గణానామ్! ఓ పరిమృతశపు వ్రాశ్శాశ్రవం సర్వ మే తత్త్యజత భజతధర్మంనిర్మలంధర్మ కామాః!! అతస్సం సొరిణాందర్మపవశరణం- ఉక్తంచ * ధర్మోరకు తిరక్షితోనతుహతో హంతీహస ప్రాణినో హంతవ్యో నతుయస్సపవశరణం సంసారిణాం సర్వదా | ధర్మః ప్రాపయతీహతత్పదమపి ధ్యాయంతియంయోగినో మోధర్మాత్సుహృద స్త్రీ వైఎచసుఖీ మోపండితోధా ర్మి కాత్ ! తధాచ • ధర్మశ్శర్మభుజంగపుంగవ పురీసారంవిధాతుం క్షమో ధర్మః ప్రాపితమ ర్త్యలోక విపుల ప్రీతి స్తదాశంసి నామ్ | ధర్మస్స్వర్నగరీని రంతరసుధాస్వాదోడయ స్యాస్పదం దర్మఃకింనక రోతిము క్తి వనితా 'సంభోగ భాగ్యాంతరమ్ | అపిచ - ధర్మ సంగ్రహార్థ ముపార్జితం ద్రవ్యంసత్పాతే దాతవ్యం - తస్మిక్ సమర్పితంతద్బహుగుణంభ వేత్ - తధాహి * పాత్ర ఏ శే షేవ్య సంసొగుణ్యం భజతివి త్తమతిదాతుః జలమివసముద్రశుక్తాము కాఫల తాంపయోడబృండస్య!•న్యగ్రోధస్యయ ఛా బీజలస్తోకంసు మే త్రభూమిగమ్ | బహువి స్తీర్ణ తాంయాతి తద్వద్ధానంసు పాత్రగమ్ || ఇతిబహుధా పచార్య యానాహూయతత్సకాశాగ్దానకాండో కాని విష్ ధానిగా నాని శ్రు త్వా సర్వ మేవనిజదనం సత్పాత్రే భ్యోద త్వా పవి. ంతఃకరణః పునరపి విచారయతిస్మల సమయై తదనుష్ఠితం దానవ్ర తాదికంతదాస ఫలంభ పేత్ - యదాద్వారపంగత్వా శ్రీకృష్ణంర్ర డ్యామి-ఇవి బార్య ద్వార వతీం ప్రతినిర్గ త్య సముద్రతీరంగత్వాకంచ కంచన నావిక మాహూయసముచితమాతరం సెర్డీయధికుక యోగి నా వై దేశి కొన్నావమారోప్య స్వయంచారుహ్య తైస్స హధర్మ మేదురాప్తిస్తాఃకథాఃకధయః సయావదచ్ఛత్ - లౌవత్సముద్రమ ధ్యే కశ్చిత్సమ ఉద్ద పర్వత దృష్టత శ్రమ హరేకం దేవాలయ మదృశ్యత జనగరమాజగాము విక్రమార్క చరిత్రమ్ ధనద స్తు దేవాలయంగ త్వాభువ నేశ్వరీంగంధ పుష్పాతు తొదిభిరుపచారైరభ్య ర్బ్యనమస్కృత్యత స్యావామ భా గేఛిన్నమస్తకం స్త్రీ పురుష యుగళం దృ స్ట్వాపురస్థితభిత్తిభా గేలిఖి తాన్యక్షు రాణిపపార - యఃకోపి పరోపకారీపరమై శ్వర్య సంపన్నో ద్వా5 90శల్లకులో పేత సస్వకంఠరుధి రేణ భువ నేశ్వరీమ రయివ్యతిత దేదం స్త్రీ పురుష యుగళం సజీవంభవిష్యతీతి - ఏఎంపరిత్వాస వి స్మయోధనదఃపునరప నావమారుహ్య ద్వారవతీంగ త్వా శ్రీకృష్ణం దృష్ట్వాపు ణమ్యాస్తాషీత్ * ఏకోపకృష్ణ స్య సకృమణా మోద శాశ్వ మేధావబ్బ ధేన తుల్యః | దశాశ్వ మేధీపున రేంజమ్మ కృష్ణ ప్రణా మోసపునర్భవాయ || ఇ త్యే వంస్తుత్వా శ్రీకృష్ణ షోడశో పచా రైస్సంపూజ్యయశ్యపూర్వంవస్తు సమానీ శంతత్సర్వం సమర్ప్యన శ్రదినత్రయముషి, త్వాతతో నిర్గ త్యక తిపయేరి నైర్ని అగత్యచసర్వానపి బా సపి బాంధవాక్ కిృష్ణ ప్రసా దేస సంభావ్య * రిపాణిర్నప శ్యేత్తు రాజాసం రైవతంగురుమ్ | నైమి స్త్రీకి రవి శేషేణ సు హృదంఫల కాముక : | తధాచ * ఇస్లాం భార్యాం ప్రియమ్మిత్రంపురంచా పికి నీయ సమ్ | రిక్త పాణిగ్నప శ్ఛేత్తుతధా నైమి కి 0 ప్రభుమ్ || ఇ విచింత్య ప్రభా లేకి ముప్య పూర్వం గృహీత్వావిక్రమార్కండ్రష్టుంజగామ - గత్వా చ సప్ నయం కృష్ణ ప్రసాదంద శ్వాత దాది ప్లే చాస నే సమాససాద - తతో రా జాయాత్రా క్షేమంపృత్వాకింకిమ పూర్వం దృష్టమి తిపణిజన పృఛ్ఛత్ - సో పి సముద్ర మద్యదృష్టంభువ నేశ్వరీ దేవాలయ వృత్తాంతమ వాదీత్ - తచ్చు, త్వా సముపజాతకుతూహలో రాజా తేన సార్థం ప్రాపతగపూర్వం స్థానం - తత్ర చదేవతావామభా గేపతితంక బంధయుగళమపశ్యత్ - అపారీచ్చ తాస్య త రాణి- తదనంతరం రాజా భువ నేశ్వరీం స్తుత్వా ఖడ్గంకోశాగాకృవ్య యా పత్కంఠేచకార- తావత్కబంధ యుగళుసశిరస్సజీవంచ 'సమభూత్ - దేవ తాపి రాజౌహస్తృతంఖడ్గ మాకిృష్యా బ్రవీత్ - భో రాజు ప్రసన్నా స్మి. వ రంవృణీష్వ - రాజా బ్రవీత్ భో డేవి. ప్రసన్నాసియదితర్యస్య మిధున స్య రాజ్యం దేహి- తతో దేవీత ధేశిత స్య మిథునస్య రాజ్యమదాత్ - రాజూ పిధన దే స సహనిజపురమా జగామ-ఇతిక ధాంక థయి త్వాసాలభంజికారాజానవ బ్ర వీత్ - ఏవంవిధంసాహాసాదికంత్వయినదృశ్య తే - తచుత్వారా జాతతో ఏ శరాము. ... .. ........ . ..... .... ఇతిస పహ బ్యానం సమాప్తమాసీత్ .

- విక్రమార్క చరిత్రమ్ ', 'కాశ్మీర దేశేవిపులు తటాక్ ఎణిక్కృతంపూరయికుంజు లేన| బలిం ప్రదాతుం నిజకంఠర కే రియేష రాజేతి నిగద్య తేద్య. భూయోపిభోజగా జేయ ధాపూర్వ మాగచ్ఛతి పాంచాలి కాన్యా : షీ ద్యజుగాద- భోజ రాజంపునరనన్య సాధారణమా సనంయభ వాక్ విక్రమ ఏశ్రు తేని సాహసోది నాభూప్య తే-తదా త్వామనుజా నామి- రాజా- కించిద ఎనతము 2 - సౌలభంజికేక ధయత స్యౌ దార్యాదివృత్తాంతం యదిజా నాసి సౌ బ్రవీత్ - భో రాజ "జ శృణు విక్రమో రాజా భూమండలే ప్రనృత్ బహువి ధాళిక రౌ ర్చౌరము ఖేన్సరు శేషంజానిక్ వసుమతీంపర్య పాలయత్ -ఉ కంచ • గావోగం ధేనపశ్యంతి వేదే నైప ద్విజాతయః | చాగైవశ్యంతి రాజాసశ్చ యుర్భ్యామిత రేజ నాః !! కించ - యోరాజా భవతి తేనస ర్వాహిలోక స్థితిగా తవ్యా. అపిచ-అర్థి నఃప్రశాజనీయాః ప్రజాూ స్పష్య క్పాలనీయాః ముమ్రాశ్చడంపెనీ యాః న్యాయేనద మో సార్జనక ర్తవ్యం- అషుపక్షపాతో ఏ ధేయః -ఏ తా న్యే వరా పంచయజ్ఞక రాణి- తధాహి * దుష్ట స్యదండస్సు?,సస్యపూజాన్యా యేనకోశ స్వచనం ప్రవృద్ధిః | సుపకు పాతోర్థిషు రాజ్యం పం చై వయజ్ఞా కధితానృపా పాణామ్ || అన్యచ్చ * కిం దేవ కార్యేణ సరాస్యకృత్వారో దంవిషయ స్థితా నామ్ ! త దేవ కార్యం జపయజ్ఞ హెూమాయేన ద్విజానాంన పతంతి గా షే9 || ఏఎంవిక్ర మే రాజ్యం కుర్వతి సత్యేక దాచారాభూమండలం పరిభ్రవ్యరాకాశ మాగత్య రాష్ట్రపృష్టావ్యజిజ్ఞ పక్- దేవ కాశ్మీర దేశము హార్ర వ్యసంపన్నః శ్చిద్వణిగ స్తి - సచధర్మఃర తేన చేత సొసంచ కోశపిస్తా రంతటాక మేకమఃఖనత్ - తన్మ ధ్యేకించిచ్చి ల మదృశ్యత - తత్రచ దేవో నాగా యణశ్శయానస్సమదృశ్యత-తస్య చాయతనం కారయామాస-పరముదకంస లే భే- భూయోపిజలోగ్గమఃవి. పంపరుణముద్దిశ్య బ్రాహ్మణేఠపమ కారయత్ - తదపిము ధాబభూవ - తతపక దొఖిన్న మాన సేవణిజితటాకి తీరే సముపవిశ్య అ సూకేనాప్యు పొయేనోదక ంనలభ్య తేవృధాశ్ర మోజాత ఇతిచింతయత అధిగగనమమానుషీ కాపి సరస్వతీ సమాజం "యత - శ్రావణిక్పుత్ర కిమర్థంనిశ్వ 'ససి. మహా రాజలకుణయు కస్యపురుష స్యకంఠర కేనయ దాతటాకం సీచ్య తే తదావిమలోదక మావిగ్భవిష్యతి నాస్య థెతి - తదాకర్ణ్యతటాకతీ రేమహదన్న 'సత్రమకల్పయత్ - తత్రచభోక్తుం స్వదేశ వాసినోవి దేశ వాసినశ్చ జనాస్స ముయుః- తదానీంతత్ర స్థితాఃవణి గా దేశ కారిణో భృత్యాఃవి దేశ వాసి నాంపు విక్రమార్క చరిత్రమ్ రతపవమవదకొయః కోపి స్వకంఠరుధి రేణతటాకంసించిత స్యశత భార సువ గందీయత ఇతి- తద్వచస్స ర్వే ప్యశృణ్వ - పితత్సాహసం నాంగీచకార - పవంవిధం మహచ్ఛితందృష్టమితి. ఏవంచారాణాంవచనం శ్రు త్వావిక్రమా ర్కస్స్వయంతత్ర గత్వాబిలశయనం దేవం ప్రణమ్యాతిమనోహరమతవిశా లంతటాకందృష్ట్వావిస్మి తోమన స్వెవమక రోత్ - యదిమమక ందర కేనతటా కంసించామి - తదిదంజలై స్సంపూర్ణంభ వేత్ - అనేనచ సకలలో కానాముప కారోభ వేత్ - ఇడంమమశరీరంవర్ష శతవ-సిస్థిత్వా సర్వధావి నాశ మేవయా "స్యతి - అతశ్శరీరమనుత్వంన కార్యం- పరోప కారాయశరీరమపి దాతవ్యం-ఉ పించ• శతమపిశరదాం వై జీవితందారయి త్వాశయనమధిశయానస్సర్వదా నాశ మేతి | సులభ విషది దే హేసూరిలో కైకనిం ద్యెనవిదధతిమమత్వంముక్తి కాంతోత్సు కాస్తే || కించ * సర్వదై వరుజా క్రాంతం సర్వడై వాసు చేరం హామ్| సర్వ దావిపదం ప్రాప్తంమర్త్యానాం దేహపంజరమ్ || * తై రేవఫలమా సంత్యం గృహీతంపుణ్య కర్మణామ్ | తేషాంతుజన్మనస్స్వాయైశ్శరీరంపరారి తమ్ || ఎవంవి చార్య పురస్థిత ప్రాసాదగర్భగతజలశయన స్య విష్ణోః పూజాంవి ఛాయనమ స్కృత్య బజాణ - భోదేవజల శాయి? - ద్వాత్రింశల్లకుణ సంప న్న స్యపురుష స్యకంఠర క్తం వాంఛసి - తర్జి మమాస్యకంరరక్తస్యశృ పోభూ త్వాత తటాక మెనంజలై పరిపూరయ ఇతి సం ప్రార్థ్యయావత్కం రేఖడ్గమక రోత్ - తావ దెషభగవాక్ ఖడ్గందృత్వాజ గాడ- వీరతవాహం ప్రసన్నోస్మి- అలము నేనసాహ సెన - విరమ - వరంవృణీష్వ - రాజావదత్ - దేవయదిమ మప్రస న్నాజా తోసితఠీ మంతటాకంజులై :పరిపూరయ- దేవః రాజ త్వమ స్మాత్థానాన్నిర్గ త్యయావత్పశ్చాత్ప స్యసి తావజ్జలైః పరిపూర్ణ స్తటాకోభవి వ్యతి- రాజాతచుత్వాస సంభ్రమంతటాక తీరమారురోహ తాపత్సరోపిజ లై:పరిపూర్ణ మదృశ్యత. రాజావిక్రమార్కోపి తేనవణి జాస్తూయమాని నా సమర్పితంశత భారసువర్ణం క స్మె చిద్వి వాహార్థి నేదరి డ్రా నేదరి దాయ బ్రాహ్మణ యదత్వా స్వ నగరమగమత్ - ఇతిక ధాంకథయి త్వాసాలభంజి కారాజానమ బ్రవీత్ - భో రాజ- త్వయ్యేవనూ దార్యపరోపకారసాహస ప్ర భృతయో గుణావిద్యం తే చేత్తర్ష్యస్మిక్ సింహాస నేసముపవిశ - తదాకర్ణ్య రాజా తూ స్లీంబభూవ. ఇత్యష్టనూఖ్యానం సమాప్తమా సీత్ . .... ..............

విక్రమార్క చరిత్రమ్ F నివార్య కాంచీనగ రెలతాంగీంనిశాచరోపద్రవతఃక దాచిత్ | చరిత్రమాఖ్యాతవ తెరదీయం దదౌ సతా మిశ్యధు నాభిధత్తే. భూయోపిభోజమహీపాలే సకౌతుకి సంభ్రమమాగచ్చ33. అన్యానా లభంజికాసహా పమిదమ భాషత - దేవ - సింహా సినిమా రోడుం సంభ్రమసి. దుర్లభం తెవిక్రమార్క-గతంసాహసౌదా ర్యాదిక 0-తద్విరమము ధాసముడ్య మాత్ - రాజా - అయిక ధయగుణాననస్య చుర వా పాఏ క్రమార్కస్య-సా లభంజికా - విక్రమా ర్కే రాజ్యంకుర్వ తీసతి - భట్టిర్మం త్రీ - ఉపమంత్రీ గో విందః-చంద్రస్సే నాపతిః తస్యపుత్రిక మలాకి రోనామ-సపితుః ప్రసాదాద నుదినమాకంఠం భుంజానోవ స్త్రభూషణ తాంబూలాది నాశరీరంసంస్కృత్య విషయసుఖమనుభవణ సుచిరమతిష్ఠత్ - ఏక దాదుర్వృత్తంసుతమాహూయ రేకమలాకర బ్రాహ్మణజన్మ ప్రాప్యాపిత్వంకధ మేవంతిష్ఠసి స్వేచ్ఛావృత్యా య మాత్మానా నాయోగిషు జన్మ ప్రాప్నోతిక దాచిత్సుకృతవ శా న్మనుష్య యోనిం ప్రవిశతి- త తాపి బ్రాహ్మణకు లేజన్మముహ లౌపుణ్యెనలభ్య తే-త ల్లభ్వాపిత్విందుర్వృతాజా తో - సర్వ దాబహి రే సంచరసి భోజనశా లేని రంభవనమాగచ్ఛసి- అనుచిత మేవంక రోషి - అన్యచ్చ - తవాయం విద్యాభ్యా సకాలః- అస్మిక్ - లేవిద్యాలయది నాభ్యససితదుత్తరత్ర తవమహాసం తాపోభవిష్యతి. ఉక్తంచ * యే బాల ఖా వేసపఠంతివి ద్యాం కామాతు రాయా వననష్టచిత్తా: 1 తేవృద్ధభా వేపరిభూయమా నాడహంతి గాత్రంశిశిరేయధా బ్రామ్ || తధాచ • యేషాం నవి ద్యానితపోన దాసంన చాపి శీలంనగుణానధర్మః! తేమర్త్యలో కేభువి భారభూ పౌష్మనుష్యరూపాః పశవశ్చరం!! అత్ర హిపు రుషస్యనవి ద్యాయాః పరంభూషణంధనం వా స్తి-తధాచ • విద్వానామసర స్యరూపమధికం ప్రచ్చన్నగు పంధనం విద్యాభోగక రీయశస్సుఖరీవిద్యా స రూణాంగురుః ! విద్యా బంధుజ మోవి దేశగమ నేవి ద్యాపరా దేవ తొవిద్యారా జసుపూజీ తానసిధనం విద్యావిహీనఃపశుః || తధాచ * కింకు లేనవిశా లేనవి ద్యాహీన స్య దేహినః | అకులీ మోపి వి ద్యావాణ దే వేరపిహిపూజ్య తే || ఆ న్యచ్చ - వత్సయాపదహంజీ వామి తావత్త్వయా విద్యాభ్యసయా అన్య దా తుముఫా పైవసా- అభ్యస్తాతు సాతవ సకలమపి బంధుకృత్య నికి రిష్యతి-ఉక్తం చ * మా తేవరక్షతిపి తేవహి తేనియు శ్రేకాం తేవ చాభి రమయత్యపసీయ ఖేదమ్ | కీర్తించదిక్సువిత మోళి తనోతివి త్తంవిద్యాకరోతినిఖలం ఖలుబంధు కృత్యమ్ !! ఏన పితృవచనం శ్రు త్వాషశ్నా 'షపరిభూతః కమలాకరో య విక్రమార్క చరిత్రమ్. దాహం సర్వజ్ఞా భవిష్యామిత దాపితృ ముఖంద్ర జ్యామితి ప్రతిజ్ఞాయ స్వ యం కాశ్మీర దేశంగ త్వాతత్ర చంద్రమౌళిభట్ట నామానము పొధ్యాయ ముప 'సృత్య సవినయం ప్రణన్యు భోస్వామిళ్ మూన్రోహం భవత్సకాశాద్వి ద్యా I్య సంకర్తు మాగతోస్మి- పరం ప్రసీద- యధాహమమితక్షోభ వేయం తథా విధాతుమర్హతి స్వామీతిపునఃపునః ప్రాణం సీన్ - ఉపాధ్యాయ స్వైనమంగీ చకార కమలాకరశ్చగురుం శుశ్రూషమాణఃపపాఠ - ఉక్తంచ * గురుగు శ్రూషయావి ద్యాపుష్క- లేనధ నేన వా | అధనా విద్యయావి ద్యాచతుర్థంనోప లభ్య తే! ఏవము ప్రమాదంశు శ్రూషమాణస్య కాలోమహానత్ చ క్రామ- ఆ నంతర మేక దాతూపాధ్యాయ సస్యో పరికృపాశరంగి శాంతరంగ సిద్ధ సౌర స్వతమంత్ర ముపది దేశ, తేనచోపడే శేనసర్వజ్ఞా భూ ములాకరఃకృతా స్థమా త్మానంచు త్వా సప్రదక్షిణ ప్రణామము వాధ్యాయ స్యానుజ్ఞాం గృహీ త్వాపితృదర్శన లాలసస్స్వనగరం ప్ర త్యాగచ్ఛక్ మారవశాలె0చీ నగ రచుగముత్ - తత్ర చానస్య సాధారణగూప సంప స్నానం మోహినీ నామ కాచి ద్వనితా స్త - యస్తంప శ్యేత్స కామజ్వరపీడితః పరము న్మా దావస్థాం ప్రాప్ను యాత్ - యఃపునరనయావిహృశ్యతస్మి న్నెవత ల్పైని ద్రోమనుభ వే 3 స్యరుధిరంవింధ్యాచలని వాసీకి శ్చి ద్రామ సోనిరప శేషః పీ త్వాతంమారయేత్ కమలాకరో ప్యేతత్కౌ శుకంత శ్రదృష్ట్వా నిజనగరమాజగామ - ఆగితంచకు మారంజనకఃపరంననంద- ప రేచ్యరెషక ములాకరఃపి, తా సహరాజా సంగ్ర స్టుగ త్వా * పొండుపంకజు సంలీ నాషధుపాళిర్మనోహరాః | యోబిభర్తి విధేరాత్మా సతనోతును కుంగళమ్ || ఇతివిక్రమాయాశిషమవడత్ ఆస్థాయ చ సముచితమా ససమాశ్మణఃకలా వైదగ్ధ్యమదర్శయత్ - రాజాతుతంవస్త్రా చరణాది నా సంభావ్యప ప్రచ్ఛభోకవ లాకర కుత్రికు కుత్రకు త్రవ్యచరఃకింకి మద్భు తమ గా, క్షీ-కమలాకరః - అహంతు బహూద్ డే కొవ్యచరం- పునరాగ చ్చక్" కొంచీనగ లేద్భుత మేకమపశ్యం- రాజా - తత్కింకధయ - కమలాకరః తవిద్భుతమాచచ డె - రాజా- కమలాకరత్యగచ్చతత్రం చ్ఛేవ- తతస్తే న సహరాజా కాంచీనగరమాగత్యనర మోహిన్యానిరశయంరూపం దృష్ట్వావి స్మయం ప్రాప్యత స్యాగృహం ప్రవి వేశ - సాషితౌరాజూగైశోపచా రేణము ఉతహృగయా సవినయ మేవంవ్యజిజ్ఞషత్ - దేవధ న్యాస్మీపవిత్ర మభూదిదం భవనం - యతో భవచ్చరణకమలధూళీ భూపి తమ జాయత - అద్యభోజనపరి గ్ర హేణజనమిన ంకృతార్థయతు డేవః - "రాజా- ఇ గానీ మేవాహ భుక్త్వా 33 విక్రమార్క చరిత్రమ్. సమాగతోస్మి శ్రుతిసుఖేన భాషితమధు నైవతుష్టోస్మి - తత సయాదత్తాంవీటి కాంజ గ్రాహ • ఇష్టంగా తై ప్రహరోతీయాయనర మోహినీతు సుష్వాప- ద్వితీయోప్రహ రేరాతు సస్సమాగత్యనర మోహినీం మంచె సుప్తా మె కాకినీందృ హ్వే నిర్జగామ - రాజాతు రాక్షసం కే శేగృహీత్వాకృపాణేనకంఠమచ్ఛినల్ - తత్కోలాహలం శ్రు త్వా నర మోహినీ ప్రబుద్యహతం రాశు సం విలోక్య సంతుస్టా రాజానమస్తే షీత్ - దేవ భవత్ప్రసా దాదహంనిర్భయాజా త్స్మా " అద్య ప్రభృతిమమ రాక్షసో పద్రవోనివృత్తః - యుష్మత్కృతాదుపకారా త్క ధమహము తీరాభ వెయం - తర్హి త్వామనుస్మరామి - యదా జ్ఞాపయ తి దేవ సదాచరితుమియమాయత్తాస్మి- రాజా - యదిమయో కంకరిష్యసి- త -కముంకమలాకరంభజస్వ - తతస్సాసర మోహినీ కమలాకరమభజత్ విక్ర మోఫ్యుజ్జయినీ మగమత్ - ఇమాంక ధాంక ధయి త్వాసాలభంజిగా 'రా జానంభోజష వదత్ - భో రాజ త్వయ్యే వమౌదార్యం ధైర్యం పరోపశారశ్చ విద్య తే చేత్తర్ష్యస్మిF సింహా సనఊపవిశ తచుత్వా రాజా తూట్లే మతిష్ఠత్ , ఇతినవమాఖ్యానం సమాప్తమా సీత్ ర -- G au . గాం కదాపి కే నాపి మునీశ్వ రేణమ్మ తెర భావాయఫలం ప్రద కమ్ | కుష్ఠాభిభూ తొయడచౌద్విజాయసవిక్ర మోభూపఐతిహవ , పునరపి రాజాభోజోయావత్సింహాసనమారురుష త్తావద న్యాపొంచి లికా ప్రాహ - బొరాజ విక్రమసౌదా ర్యాది గుణాయస్య పద్యం తెసో స్మిక్ సింహాసనమారోడుమలం - భోజః - సౌలభంజి కేకథయతస్యౌ దార్యా ది.వృత్తాంతం - సౌబ్రవీత్ - భోరాజ శ్రూయ తాంవిక్రమార్కే సింహా సనమిదమా స్థాయవిశ్వంభి రాంపాలయతి యోగీకశ్చిదు జ్ఞయిసం ప్రత్యాగ చ్ఛత్ - నచ వేద వేదాంగాది సకల శాస్త్ర విచక్షణః- కింబడు నా- తత్సదృశో న్యా నాస్తి-సాడాత్సర్వజ్ఞఏఏ-ఏక దావిర్ర మో రాజాతస్య ప్రసిద్ధించిన న్యూ తమాహ్వయితుం పురోహితం, క్రమం ప్రేషతూ మాస-సచతడంతికంగ త్వానమస్కృత్యాబ్రవీత్ - భోస్వామి రాజవిక్ర మోభవంతమాహ్వ యతి- తత్రాగచ్ఛతుభ వార్-యెగీ- రాజదర్శ నే నాస్మాకంకిము స్త్రీ ప్రయోజ నం-పశ్య * భు జీవ హివయంభిణామాశావాసోఎసీవ ! శయీవ హిమ విక్రమార్క చరిత్రమ్. ఊపృప్లే కుర్వీ మహికిమీశ్వరే? ||అన్యచ్చ *నిస్పృ సూ నాధి కారీస్యోన్నకా మీమండన ప్రియః| నవిధద్ధః ప్రియం బ్రూయాత్స్ఫటవక్తానవంచక AII పురో హిత స్తదాకు రాజు సమీపమాగత్యస్య వెదయత్ - తతో రా! రాజా స్వయ మె వతత్సందర్శ నార్థమాగత్య ప్రణమ్యతదాజ్ఞయోపవిష్టపేన సహ నా నావిధా ధ్యాత్మక ధాః కుర్వన్నెక దాతమపృచ్చత్ - భోస్వామి కొత ఎకతివర్షాణిజాతా ని - యోగీ - కి మేవంపృచ్ఛసి - నీతివి దా పురు షేణ స్వస్యాయుర్నకి ధనీయమి తికిన్నా ఆ షీః - అన్య చ్ఛ - యస్తు యోగీశ్వర స్స కాలంవంచయి త్వాసుచి రం ప్రజీవతి- ఆ పొ మేతత్ - యదిత్వం సాధయితుం ప్రభఎసీతర్షి మంత్రమె కముపదిశామి - 'రాజూ - కిం తేనల భ్యేత - యోగీ- తేనమం, త్రేణజు రామరణ వర్జితోభవిష్యసి - రాజా - తరు తర్యుపదిశతుస్వామి" - ధమపి సాధయామి - తతో యోగీశ్వర స్తమామంలో అముం మంత్రం బ్రహ్మచర్యేణ వర్ష మే కంజప్త్వాదూర్వాంకు రెహోమంవి ధేహి - తతఃపూణాహుతి సమయె హె మకుండాత్కశ్చిత్పురుషఃఫలహస్తోనిర్గ త్యఫలం దాస్య తి - తదుపయుజ్య జరా మరణవర్జితో వజ్ర కాయోభవిష్యసి - ఇతిరాజ్జీమంత్ర ముపదిశ్యము నిర్య డె చ్ఛంజ గామ- రాజాప్యుజ్జయినీం సమయాహాయన మేకం బ్రహ్మచర్యేణమం తంజప్త్వాదూర్వాదళేరు త్వా పూర్ణాహుతిమ కరోత్ - తావక్షోమకుం డాతశ్చిత్పురుషోనిర్గ త్య దివ్య మేకంఫలం రాజేదదౌ. రాజాపితత్ఫ లంగృహీ త్వాకృతకృత్యఃపురం ప్రవిశ్య రాజమాసమాగచ్ఛకొకు వ్యాధి నావిశీర్ణస ర్వావయవంకంచన బ్రాహ్మణను ణను, దాక్షీత్ - సచరాజానముప సృత్యకృప ణమవాదీత్ - దేవ • రాజా నామ బ్రాహ్మణానాంలోక స్య చమాతాపితృవ దవగంతవ్యః - ఉక్తంచ • రాజబంధురబంధూనాం తాజాచకు రచడు షామ్| రాజాపి తాచమా తాచ రాజాచార్తిహ రోగురు::త్వంతువిశ్వస్యార్తిం పరిహరసి. అనేన వ్యాధినా మమశరీరంనశ్యతి- శరీర నాశాదను స్థానం నశ్యతి- అతి స్సర్వ స్యాపిధర్మ కార్యస్యశరీర మేవ సాధనం. ఉక్తంచ • అయిక్రియా ర్థంసులభం సమిత్కు శంజలా న్యపి స్నానవిధిక మాణి తే ! అపి స్వశక్త్యాతుత పః ప్రవర్త తెశరీరమాడ్యంఖలుధర్మసాధనమ్ || రాజా - కిం తెమనోగతం - కి మహంకరవాణి - నిశ్శంకింకథయ - బ్రాహ్మణః - మ మైతచ్చరీరంయ ధాని రామయమనుస్థానయోగ్యంభ వేత్త ధాపధాతుమర్హతిభ వాళ్- రాజాతస్య హ్మణస్యవచనం శ్రు త్వాత స్మైతత్ఫ లందదౌ లందదౌ - తతో బా 'బ్రాహ్మణః పరమ తుష్యత్ - రాజాపి స్వభవనంజగామ. ఇతిక ధాంక ధయిత్వా సాలభంజికా 31 విక్రమార్క చరిత్రమ్. రాజనము బ్రవీత్ - భోరాజు త్వయ్యేవ మా దార్యంవిద్య తెచే తర్యస్మి సింహాస నే ఉపవిశ- తచుత్వా రాజా తూప్లీం బభూవ. . . ఇతిదశమాఖ్యానం సమాప్తమా సీక్ . .. ౧౧. శైవాల శైలనిలయంపిశితాశ నేంద్రం ప్రాన్పలాశ నగరీని లయానందతమ్! తస్మాద్వి మోచ్యధరణీ విబుధానరతు. గ్రా జేతివ క్తిమధురం ప్రతి మానృపాయ. పునరపి రాజా భోజస్సిలహా స నెశుభముహూ యావచుప వేస్టుమాజ గామ - తావద న్యా పొంచాలి కాపు రేవని వారయామాస - రాజా బ్రవీత్ - అయి సౌలభంజి కేయది జానీ షేక ధయత స్య ధైర్యాది వృత్తాంతం-సాబ్రవీత్ - మహీపాల శ్రూయ తాం. విక్ర మేరాజ్యంకుర్వతి సతి - భూమండ లేదుర్జనిః పీశున స్తస్కరః పాపక ర్మా వాన కాప్యాసీత్ - కించ - యస్య రాష్ట్ర స్సర్వదా రాజ్య చిం చామంత్ర విచార స్స్వతో బలవద బలవదరి విజయోపాయవిచారశ్చ. 'స కే వలంచిం తాపర త్వాద్దివారాత్రంని దా మపినయాతి- ఉక్తంచ • అర్థాతు రాణాంనగురుర్న బంధుః కామాతురాణాంనభయంసలజ్జా! చింతాతురాణాం నసుఖంనని ద్రాకు ధాతు రాణాంనరు చిర్న కాలః || ఏవపునర్విక మో 'రా జానైవమభూత్ - సర్వాత్ప్రత్యర్థి భూ భుజస్స్వ పొదపగా, కాంతావి ధాయనిజాజ్ఞా పరతంత్రం రాజ్యమకరోత్ - ఉ కంచ * ఆజ్ఞామాత్ర ఫలం రాజ్యం బ్రహ్మచర్యఫలం తపః జ్ఞానమాత్రఫలావి ద్యాదత్తభుక్తఫలంధనమ్ ! ఏక దారాజా రాజ్య భారంమంత్రి షుని ధాయ స్వయంయోగి వేషేణ దేశాం తరం ప్రతినిర్జగామ - నిర్గ త్యచ యత్ర స్వచిత్తస్య సుఖవ భూశత్రకతిచి ది నాన్యతిష్ఠత్ - య వ్రాశ్చర్యంత త్రాపికంచి త్కాలమనయత్ - ఏవంపర్య టత స్తస్యైక దాకు తాపిమహారణ్యే సూర్యో సంజగామ - రాజూతుకించన పవిష్టః - తస్యోపరివృద్ధశ్చిరజీవీ నామ కశ్చిత్పజీ రాజ స₹- తస్యపు త్రాసౌ తాశ్చ ప్రాతర్దేశాంతరంగ త్వాస్వోదరమాపూ ర్యసాయం ప్రత్యేక మే కై కింఫలం గృహీత్వాత స్మేచిరజీవి నే ప్రతిదినందిశం తస్సుఖమూషుః - సాధు చేదముచ్యతే వృధ్రాచమా తాపితరౌసాధ్వీ భా ర్యాసుతశ్శిశుః | అస్య కార్యశతంకృత్వాభర్తవ్యామనుర బ్రవీత్ || అదైక వృక్షమూలమా | విక్రమార్క చరిత్రమ్. దారా తొచిరజీవీ సుఖోపవిష్ట స్సక్ పడీ ణోపృచ్ఛత్ - రాజూ పివృక్షమూల - శ్రీత్యతద్వచనం శ్రుణ్వ న్నా స్త-చిరజీవీ- భోపు త్రాఃపరితఃపర్యటంతో భవంతఃకి మద్భుతమపశ్యత - తత్ర పటుచంచుర్నామః శ్చి హ - అహం కిను ప్యాశ్చర్యం నా ద్రాక్షం- అపితుప రేచ్యుర్మమమహద్దుఃఖంభవివ్యతి - రజీవీ- వత్సకింతత్ - పటుచంచు:- ఇదానీం కేవలక ధ నేసకింతదుపశావ్యతి- చి రజీవీ - భోపు త్ర - యస్సుహృదే స్వదుఃఖం వేదయతి ససుఖీభవతి తధాహి • సుహృదినిరంతర చిత్రీగుణవతిభృత్యేసువ ర్తి కళ శ్రీ ! స్వామిని సౌహృదచి ని వేద్యదుఃఖం సుఖీభవ త్యేవ || | తదాకర్ణ్యపటుచంచురాత్మ దుఃఖమకథ యత్ - తార శ్రూయ తాం- అస్త్యుత్తర దేశే శైవాలకో నామపర్వతః- తత్స మిగా పేపలాశ నగర న్నామాగ్రహారో స్తి- తతచపర్వ లేకశ్చి ద్రాక్షసుప్ర తిదినం నగరమా మెగ తాన్జ నాన్బలాత్పర్వతం నీ శ్వాభక్షయస్వ సతిస్మ - ఏక దాతుజ నాళిభో రాక్షసయ ధేచ్చం సన్ముఖాగతం పురుషంచభక్షయ - వయం తుభ్య మే కైకంపురుషం ప్రతిదినమాన రాష్ట్రం దాస్యామ- ఇత్యభ్యయూచం త-సో ప్యేతదంగీచ కార- అనంతరం మహాజ నా ప్రతిదినం గృహక్ర మేకై కై కంపురుషంత సై పొయచ్ఛక్ ఏవంవ, హానిచ శ్రమకాలః - అద్యమమ పూర్వ జన్మనిమి త్తభూత స్య బ్రాహ్మణ స్య బలి వాసం స్సం ప్రాప-తగ్య హ్యే కి ఏవపుత్రః - యదితందద్యాత్తదా సంతతివి చ్ఛేదోభ వేత్ - యద్యాత్మాన మేవ ప్రయచ్ఛతిత దా భార్యాశతవృద్ధాపిదవాభవిష్యత వైధవ్యం పునర్మహ గుఃఖమి బలా నాం - ఆధాచరామాయణె • పతి హీనాతుయా నారీ కామంభ వతుపుత్రిణీ | ధనధాన్యైస్సుపూర్ణాపివిధ వే త్యచ్య తేబు గై ? || త దేశద్దుః ఖంమయిసం క్రామతీతి- తస్యవచ సంశ్రుత్వాత త్రా న్యేపతంగా నిజగదు :- 'సఖే సజ్జన స్యదుః ఖేనతవదుఃఖంయు క్త మేవ- ఉక్తంచ * సుఖసుఖీసుహృ దిసుహృద్దుఃఖనిదుఃఖినిదుఃఖీచ సజ్జనోభవతి | ఉదయతిముదితః కామం శశినిస ము ద్రోస్తమయతి చ క్షీణః || తధాచ • ఓ రేణాత్మగతో దళాయహి గుణా దత్తా: పురా తేఖలా క్షీరోత్తాపమ వేశ్యు తే ఈ పయసాహ్యాత్మాకృశా నౌహు తః ! గంతుంపావకముద్ద త నభవద్దృష్ట్వా స్వమి శ్రా పదంయు క్తం తేన జలే నశావ్యతిస తాంవృత్తిః పున స్వీదృశీ || ఇతిపక్షిణాంసల్లాపం శ్రు త్వా వి క్రమార్క సంపర్వతమయాసీత్ - తత్ర చవధ్యశిలాంనిరీష్యతత్సమీప స్థి శ సరోవ రేస్నాత్వా వధ్యశిలాయాముపవి వేశ - త త్రాం తాంత రేరాత సోపి చగత్యతత్ర ప్రహసితవదనం రాజానమా సీసందృష్ట్వా విస్మితఃప ప్రచ్ఛ భో 3. = విక్రమార్క చరిత్రమ్. మహాసత్త్వ ూభ వాణాకుతస్సమాజగామ - యఃపునరశ్ర శిలాయా ముప విశతి సమామదృ ప్వైవభయాన్షియేత - త్వంపునర్మహా ధైర్యసం పన్న స్త్రీ రాన మోదృశ్య సే - అన్యచ్చ - యస్యమరణ కాలస్సన్నిధత్తే సగ్లాంభజు తే- త్వంపునరధికాంశాంతిం ప్రాప్యహససి - రాజా - సఖితవకిమ నేనవి చా రేణ మయాపరార్థ మేవశరీరందీయ తే - యదాత్మనస్సమీ హితంతత్కురు- నిశాచ రస్తు రాష్ట్రస్సౌజన్యమాలోక్యమన స్యేవమచి చింతయత్-అ హెూసాధురయం- యదాన్మనస్సుఖభో గేచ్ఛాంపహాయపర దుఃఖమసహమానస్వశరీరం జిహాస త - ఉక్తంచ • త్యక్త్వాత్మసుఖభో గేచ్ఛాం సర్వ సత్వసు టైషిణ భవంతిప రదుః ఖేన సాధవోత్యంత దుఃఖ తా? || ఇత్యేవంవిచింత్య రాజానమబ్రవీత్ - భోమహాపురుషయతః - పరార్థంశరీరం ప్రయచ్చసి - తత సవైపజీవితం శ్లో ఘ్యం • పశవోపిహిజీవంతి కేవలాతో దరంభ రాశి| తస్యైవజీవితం శ్లాఘ్యం యఃపరార్థంతుజీవతి || అధవాభ వాదృశాంపరోపకారి ణా మేతచ్చితంసభ వతి - ఉక్తంచ * కిమత్ర చిత్రంయత్సంతః పరానుగ్రహతత్పరాః | సహి స్వదేహ శైత్యార్థంజాయం తెచద్దన ద్రుమాః | సఖేనూనమ నేనోపకారేణ త్వం సర్వాస్సంపదః ప్రాప్నుహి - తధాచాహుః • పరోపకార వ్యాపారప రోయఃపురుషోభువి | సంపద స్సమవాప్నోతిపరాదపిచయా-: పరాః || అన్య చ్చ • పరోపకారనిర తాయే స్వర్గ సుఖని స్పృహః | జగద్ధితొయజని తొస్సా ధవ స్వీదృశా భువి || ఏవమభిధాయ రాజానం పునర బ్రవీత్ - వయస్యతవా హంతుష్టోస్మి - వరం వృణీష్వ - రాజా - యది ప్ర సన్నా జాతో సితర్యుద్య ప్రభృత మనుష్యభక్షణంపరిత్యజ - అశ్రుత్వా ప్రామృత్యు భయాత్ప హి - ఆత్మానమివ తా? పశ్య - త ధాహుః ప్రాంచః * మరిష్యా మీతి యద్దుఃఖంపురుష స్యోపజాయ తే శక్య స్తే నానుమా నేనపరోపిపరిరక్షితమ్ ||ఆ స్వచ్చ *యధాచ తేజీపితమాత్మనః ప్రియంత థాప రేషామపిజీవితం ప్రియమ్! సంరక్యు తేజీవితమాత్మ నాయ ధాత ధాప రేషామపిరక్ష జీవితమ్ || ఇతి రా సిరూపితస్సోపరాక, స సదా ప్రభృతి ప్రాణిపధం పరిత త్యాజ- రాజావి క్ర మోపికృతార్థాభూసురాణ ప్రణవ్యస్ఆరభినందిత స్స్వనగ రమగవత్ . ఇతీ మాంక ధాంసాలభంజి కాక ధి తామాకర్ణ్యభోజస్ర పావనతవదనోని జంతః పురమయా సీత్ ఇత్యేకాదశోపాఖ్యానంసమా ప్రమా సీత్ . ఇ .. ......... ...... ----- 30 . ..... తో విక్రమార్క చరిత్రమ్. 19. కు త్రాపి వేణువిపి నేరజనీచ రేణ కే నాపి రాత్రిషు పరంవ్యధి తాంరుదంతీమ్ ) తన్వీందరక్షవినిహత్యత మేష రాజే త్యే నాం కధాంక ధయతి ప్రతిమాద్య రమ్యామ్, భూయో ప్యేక దాభో జేభూమిపా లేసింహాసనమా రోడుమాయాత్యప గాసాలభంజి కాజ గాద - ఏతళ్సింహాసనంవిక్రమార్క స్య - తస్యౌ దార్యం ప్రధమమా కర్ణ్యానంతరము పవిశ - బొజః - కథయత స్యౌ దార్యం సౌబ్ర వీత్-శూ,య శ్రూయ తాంరాజ్ - విక్రమా ర్కే రాజ్యంకుర్వతిత స్యనగ రేభ ద్ర సే నా నామవణిగా సీత్ - తస్య పురందరో నామపు తో భూల్ - తస్యభ ద్ర సేన స్యసంపదాంపరి చ్ఛేదో నాదృశ్యత - సతుపరం వ్యయశీలో నాసీత్ - తతశ్చిరాగ్భద్ర సే నేమృతే పురందరఃపితు స్సర్వస్వం ప్రాప్య కాలోచితం త్యాగంకర్తుము పాఠమత - అధైవంవిధ మేనంధనదో నామసుహృదభాషత- సఫీరందరవణికు. - త్వాపివ-హాడు తీయకుమారఇవవ్యయం కరో షి- ఏతద్వజిక్కుల సంభవస్య మోచితం- వణిక్సు త్రేతై కాకి నాఫి ద్రవ్యసం గ్రహఃకర్తవ్యః పరంవరాటి కాయాలపి ప్రయోనర్తవ్యః - ఉపార్జితంద్ర వ్యంక స్యాంచి దాపది పురుషస్యోపకుర్యాత్ - ఉక్తంచ • ఆపదర్థంధనంర .. ద్దారాణ యద్ధ నై రపి | ఆత్మానం సతతంర మేద్దారై రపిఢ నైరపి || ఇత్యేతద్ధ నదవచనం శ్రు త్వాపురందరః ప్రాహ - సఖేధనద సముపార్జితం సద్వి శంక స్యాంచి దాపచ్యుసయోగాయల వతీతి యోవదతి విచారశూన్యః - యదా త్వాపచస్స మాయా స్యంతి తదోపార్జితంధనమపినశ్యతి . అతోవివేకి నాపురు షేణగ తేశ్లోకోన కార్యః నాప్యా గామి నారస్యచింతా - పరంవర్తమాన మేవ విచారణీయం- తధాచో క్తం * గతేశోకోనక ర్తవ్యోభవిష్య నైవచిం తయేత్ | వర్తమా నేషుకార్యేషువ ర్తయంతివిచక్షణాః | తధాచ- యగ్భవి తవ్యంతదనాయా సేనభవిష్యతియడ్గంతవ్యం తదపిగమివ్యతి- ఉ కంచ * భవి తవ్యంభవ త్యేవ నారి కేళ ఫలాంబువత్ | గంత వ్యంగచ్ఛతి స దాగజభుక్త కపి శవత్ ! తథాచ • నహిభవతియన్న భావ్యంభవతహభావ్యంవి నాపియ త్నే న | కరతలగతమపినశ్యతియ స్యహిభవితవ్య తానా స్తి | ఏళత్పురందరవచ నే ననిరుత్తరీభూతో ధనదస్తూమా సీత్ - తతఃపురందరఃపితృద్రవ్యం 'సర్వం వ్యయమనయత్ - త దానిరర్థకంపురందరం బంధుమి త్రాదయోనమా నయం విస్మ- తేన సహ మోషే ముపి నా కుర్వశ-త దాపురందరస్స్వమనస్య చింతయత్ - 35 విక్రమార్క చరిత్రమ్. యావద్ద పేధనమాసి త్తావ దేవస ర్వేమి తాడయోమామ సేవంత ఇదానీం మయా సహ గోస్లీం నకుర్వంతి - నీతిరియం సత్యాయస్యా స్తిత స్యమి త్రా ణీతి - ఉ కంచ * యస్యాధాస్తస్యమి త్రాణియప్యార్థా స్తస్య బాంధవాః యస్యాష్ఠా స్సమాశ్ లో కేయస్యా ర్థాస్సచపండితః || తధాచ • పుంసి క్షీణ ధ నేన బాంధవజనః పూర్వంయ ధావర్తతేస్థిత్యా కేవలయా స్థితః పరిజన స్స్వ చ్ఛంద తాంగచ్ఛతి 1 లోలత్వంసుహృదశ్చయాంతి బహుశఃకింపాప గైర్భాష శై ర్భార్యాయా అపిభూత లేస్ఫటమ హెూ నైవాదరసాదృశః || తధాచ * యస్యా స్తివి త్తం సనరఃకులీన సృపండిత స్సళ్ళు త వాన్వి థిజ్ఞ సపవవక్తా సచ డర్శనీయస్స రే గుణాః కాంచనమాశ్రయంతి | అన్యచ్చ * అపనయతో పి హిధనినో బంధు సహస్రంభ వేశ్పడస్థస్య ! భ్రష్టదని స్యహి సతతుబంధురపి ముఖంనదర్శయ త్యేవ || తధాచ * వనానిడహతో ఏ హ్నేసుఖాభవతిమారు తః | సఏవదీప నాశాయకృ శేక స్యా ) సౌహృదమ్ || తధాచ * దారిదాయ నమస్తుభ్యంసిర్రోహంత్వత్ప్రసాదతః | సర్వంపశ్యామి దేవేశ నమాంపశ్యతిక శ్చన || అన్యచ్చ • మృతోదరి ద్రః పురుపోమృతోయాగ స్వదక్షిణః | మృ తమ శ్రీ త్రియే దానం మృతం మైధునమ ప్రజమ్ !! ఇ త్యేవంవి చార్య పురండ రోదేశాః పరి భ్రమక్ హిమాచల సమీపంనగర మేక మగనుత్ - తస్యనా తిరూ రే వేణు నామతిగహన మేకంవనమభూత్ - స్వయంతన్న గరాభ్యంతరం ప్రవిశ్యరా లౌక స్య చిదే హే బహి ర్వేదికాయాంసుష్వాప - అర్థ రాత్ర' స మయే వేణువనమ ధ్యేరుదం త్యాఃక స్యాశ్పిడబలాయా హాహాకారోభూత్ - కి మేత దితి పురంద రేద శక ర్ణేతిష్ఠతి - భీమహాజ నామాం పరి తా యధ్వం - సషకోపి రాకుసోమాంమారయతీతివర్ణావళిర శ్రూయత -తతః ప్రభాత సమ యే సవిస్మయంపురందర స్తన్నగర వాసి మోజ నానపృచ్ఛత్ - జనాః - అత్ర వేణువనమ ధ్యే ప్రతిదిన మేవం రా T రోదనద్వని: శ్రూయ తే - పరంతుకో పిభయాన్నగచ్ఛతి - నవిచారయతిచ - ఇతిజనైర్విదితవృత్తాంతఃపురందర స్త తోని మ్య స్వేచ్ఛయాకంచి త్కాలంపరిభ్రవ్య స్వనగరమాగత్య రా జూనమ గ్రా షీత్ - రాజా -వత్సపురందర దేశాణ పర్యట? బహూనిదివపా న్యనయః అతిమహ తాచా నేన సమయేనకింకె మద్భుతమ ద్రాక్షీ కింకిమ శ్రా షీః - ఇత్యపృచ్ఛత్ - పురందర స్తు వేణువనవృత్తాంతమకధయత్ - రాజూత త్కౌతుకం శ్రు త్వా తేనసహతన్నగరమవగాహ్య:శీ ధేమ ధ్యే వనమాక్రంద నద్వనిమాక ర్ణ్యకృపాణ పాణి స్స్వయ మేక పవతడరణ్యంవి వేశ-తత్ర చాలిక విక్రమార్క చరిత్రమ్. రుణంరుదంతీమనాధాంమానుషీంపీడయంతం రాక్షస మేక మపశ్యత్ - అబ్ర వీచ్చ - రేపాపిష్ట - స్త్రీయము నా ధాంకి మర్థం మారయసి రాక్షసః. తనకిమ నేనవిచా రేణ - యధాగతమవసర - అన్యధాశ్వమపివృదైవమరిష్యసి - అనం తరముభయోర్వి వాదోమహానభూత్ - తతో రాజా కృపాణము త్క్యప్య రాశు సంజఘాన - హ తేచతస్మిక్ ఛిన్నమూల ఇవమహీరు హే నిపతి తేము హృహేసావని తాససంభ్రమం సమాగత్య రాజ్ఞః : పొదయోర్నిపత్య బ భాణ- స్వామి? తవ ప్రసాదాన్మమ పావసానమా సీత్ - మహతో దుఃఖసాగరా చుద్ధృతాస్మి - రాజా - కాత్వం - కుతస్త్వా మేష పాపీయానపీడయత్కి య తాకా లేనై వంవిధానవ స్థానుభవ సి. వని తో- దేవ విజ్ఞాపయామి అస్మి న్నేవన గరేమహాధనసంపన్నఃకశ్చిదాహ్మణోభూత్ - తస్య భార్యాహంవ్యభిచా రిణీ చమతస్మి" ప్రీతి లేశోపి నా సీత్ - తస్య తుమయ్యతి మహానను రాగో వ రత- రూపలావణ్య సంపన్నాహం తేవ సంభోగార్థ మసకృదాహూ తాపి నై చ్ఛం - తధాయావజ్జీవం కామసంతప్తో మేపతి ఫ్రహావసాన సమయే మామశ పత్ - అయిదురాచా రేత్వ మేవనుమ మృ తేర్మూలమసి - య దేవం మనోర థంవితథమ కార్తీ:- అనుభవతదద్య ప్రభృతి తత్ఫలం- వేణువన ఖాసీకశ్చిద్రా కుసోతిభయంకరరూపో రా త్రో త్వామునిచ్ఛంతీమపి బలా దాకృష్య సుర తా ర్థం ప్రతిదినం పీడయిష్యతి- ఇతిశ స్వామయా సహదపతనమభియాచితో య దాపరోప శారీ మహా ధైర్య సంపన్నః కశ్చిన్మహాపురుష స్సమాగత్యతం రాత సంమారయివ్యతీ తదాతవశాపొవసానం భవిష్యతీత్యుక్త్వాతనుంత త్యాజ - తదా ప్రభృతిభవ దాగమనమభి కాంతుతీ దై వాదద్యభవ తాహంశాపా న్మా చితా- అద్యమమ ప్రాణాశ్శరీరాన్ని ర్గమిష్యంతి - మమనవఘట పరిపూర్ణం సువర్ణమస్తి - తద్వృధాయాస్యతి. త్వంతర్గృహాణేతిధన స్థానంరాథేని వేద్య ప్రాణానత్యజత్ - రాజాపితన్నవఘటపరి పూర్ణం సువర్ణం పురందరాయ జేదత్వా తేన స హెజ్జయినీ మవాప. ఇతిక ధాంక భయి త్వా సాలభంజి కారాజా సంభోజమ బ్రవీత్ - భో రాజ న్నేవంవిధమౌదార్యం దైర్యం వాకిం త్వమాత్మనిపశ్యసి- రాజా. తచుత్వాలూస్లీంబభూవ. ఇతీ ద్వాదశాఖ్యానం సమాప్తమాసీత్ .

........ విక్రమార్క చరిత్రమ్. 13. నద్యాః పూరాద్వి ప్రయుగ్మం కధంచి తీరంనీ త్వాతద్వితీర్ణం చపుణ్యమ్ | దత్వావిప్రం మోచయామాసకంచి ద్ర క్షోరూ పొదె ఇత్యద్యవక్తి. పునర ప్యేక దా సింహాసన సమారురు సమాగతంభోజ భూవతీమప రాప్రతిమాజ గాద - ప్రధమం విక్రమార్క దేవస్యౌ దార్యమాకర్ణయయ దిరోచ తేతదనంతరముపవిశ - రాజ శ్రూయతాం - ఏక దావి క్రమార్కో రాజ్యంమం త్రివ ధోనిధాయ స్వయంభూమి కాంతరతీరోహితః పృధివీపర్యట నాయనిశ్చ కామ-నిర్గ త్యచ ప్రతినగరంశ్రీని త్రీణిదివ సానిగమయ న్నెక దా నగర మేక మగమత్ తన్నగర సమీపస్థితనదీత టే దేవాలయేస ర్వే మహాజనాః కస్మాదపి పౌరాణికాత్పు రాణం శృణ్వంతీతిఃశ వ్యరాజున ద్యాంస్నాత్వా దే వాలయంగత్వా దేవం నమస్కృత్యమహాజనసమీ పే స్వయము విశ్యపు రా ఐశ్లోకా నే తానశృణాత్ * అనిత్యాఃశరీరాణివిభవో నైవశాశ్వతః। నిత్యం సన్నిహితో మృత్యుః క ర్తవ్యోధర్మసం గ్రహః Is * శ్రూయ తాంధర్మ సర్వ 'స్వంయదు కంశాస్త్ర కాటిభిః | పరోపకారః పుణ్యాయ పాపాయ పరపీడ నమ్!! * యోదుఃఖి తానిభూ కౌనిదృష్ట్వాభవతిదుఃఖిత ?| సువి తానిసుఖీచా పిసధర్మాత్ర్మేః శ్రూయతే!! * నాతోభూయ స్తతో ధర్మః శ్చిదస్యా స్తి దేహి నః ! పాణినాంభయభీతా నామభయంయః ప్రయచ్ఛతి || * వం మేక స్య సత్త్వస్య ప్రదానం జీవిత స్వతు | నచవి.ప్ర సహ సేభ్యో మోసహస్రుంది నేది నే || * అభయం సర్వభూతేభ్యోయోదదాతిదయాపరః | తస్య దేహవి ము క్తస్యకు యపవన విద్య తే || * "మామ ధేనుధ నాదీనాం దాతార స్సు లభిభువి ముర్లభఃపురుషోలో కే సర్వజీవదయాపరః!! * మహ తామపియజ్ఞ నాంకా లేనయ తేఫలమ్ | ఫల ప్యాభయ గాన స్యక్షయపవనవిద్య తే || * ద శ్రమిస్టంతప ప పంతీర్థయా తాశ్రు తంతధా | సర్వాణ్య భయ దాన స్య క లాం నార్హంతి షోడశీమ్ !! * చతుస్సాగరపర్య తాంయోదద్యా ద్వసుధామి మామ్ | యశ్చాభయంచభూ తేభ్యో తయోరభయదోధికః || * అడ్రు, వే ణశరీ రేణ ప్రతిక్షణవి నాశినా ! ధ్రువంయో నార్జయేద్ధర్మం సశోచ్యో మూఢ * యది ప్రాణ్యుపకారాయ దేహంయ న్నా పయుజ్యతే | తతఃకి పకారో స్య ప్రత్యహంక్రియ తేనృభిః || • ఏకతః కృతవస్సర్వే సమగ్ర చేతనః || విక్రమార్క చరిత్రమ్. వరదక్షిణః | ఏకతోభయభీతస్య ప్రాణినః ప్రాణకక్షణమ్ !! • షరోపకా రవ్యాపొరపరోయఃపురుషోభువి ! ససంపదం సమాప్నోతి పరాడపిచ యాప రా !! పవంపురాణశ్లోక కధనసమయేక శ్చి దెహ్మణః పత్న్యాసహనదీ ము 9లీస్టుర్నదీసుసగాహ్యూమహాపూ రేణనీయమా మోసహా కారంకుగ్వ న్నదీ శ టేపురాణ శ్రవణతత్పరా? వూహాజ నానుద్ది శ్యైవచు వాదీత్ - భోగ్రామ హార నాస్త్రాయధ్వ త్రాయర్వం వృద్ధస్సపత్నీకో, డ్రాహ్మణోహం నదీ ప్ర వా హేముహుర్ముహుర్నిమజ్ఞన్నే సజీవతంత్యడ్యూమి - యఃకోపిసత్వాధికో ధార్మికోసుమసభార్యస్య ప్రాణాశాక చాతు - ఇతి ప్రార్థయత స్తస్య దీనద్వ సం శ్రీ స్వామహాజనాస్స స్వపి దయన పశ్యతా న బాపిత స్యా భయందా తుంప్రబభూవ - ప్రవాహోత్తముడు లయి తుం చూపినన శాక- తతో: క్ర మార్కో రాజాము వైషేరితి తీరముష్టవ్య నదీ సూర్యం స్రవిశ్యషత్న్యా సహ తం బ్రాహ్మణం మహాపూకా దాకృన్యతటమాని నాయ- "రాజ తస్యకియా నానందస్స్యాది భవా నేపవ చానయతు - బ్రాహ్మణోపి స్వస్థస్సమ్ రాజు నమవదత్ - భోమహాపురుషమ మైళచ్ఛరీరంపు రాపితృ బ్యామజుష్ట - తతో స్యగాయకా ద్వితీయంజన్య - ఇదానీంభ వతన్య తీయం జన్మ ప్రాసం - అతః ప్రాణదా నాన్మ సూపరిణస్తవాహంకిఘుపకరిష్యామీతి యువిర మామిమష జీవితం మునైవస్యాత్ - అతోయ భౌశక్త్యుపక రోమి - ప్రతిగృ హాణ - గోదావచ్యుగకమ ధ్యే గ్వాదశ అని నామాత్ర పోగులత్రువ జపం - తత్పుణ్యంశుభ్యందీయ తే - అన్యశ్చయ తృచ్చ యమోడి నాసం పొంతం సుశృతమ స్తితత్సర్వంగృహాణ - ఇత్యుక్త్వారాభైత్సము కు పుణ్యం సమర్ప్యా శివంగ ల్వౌపల్న్యాసహ బ్రాహ్మణోని జస్థాసం ము - లస్మి న్నేవ సమయేభీషణ పి బ్రహ్మ రాసో కాజు సమీప హాము - పుణాస్సం భ్రాంతా స్తమవశ్య "బాపి శందూప్వొపు ప్పచత్ భోమహాపు రుషక స్వంకుతస్సమాగచ్ఛసి - రామ సః - అహస 19వనగ రే బ్రాహ్మణః కశ్చిద్దుష్ప్ర తి గ్రహ జీవీచుర్యాచ నాపరశ్చ " శభావిద్యా శ్వాసత్వాస్వం కొనసకృదదూషయం- తణ్పాతకవశాదస్మృత్పురస్థి తేశ్వర్డు బ్రహ్మరా భూత్వానియుతంవర్షాణి మి - అద్యభనతో రుభయో-గ్లో మాక స్ల్యసమాగతోస్మియతోనిర్విశేషంస ర్వేషాము పక రోషి. తన్మమా ఫ్యుప కర్తు మరసీ - రాజా - కింవాంఛని ఈ గౌతు సూ - ఇదానీం బ్రాహ్మణేన తుభ్యం యత్సు కృతందత్తం - శ్రవృహ్యం చేయలేం - కేనపు శ్యా నాహువు స్మార్టోషాచు విక్రమార్క చరిత్ర.. ఆల్డోభఓష్యామి - రాజాత దా మీ శంకంత స్మితత్పుణ్యండిడా - సోషి లే నపుణ్యేనతస్మాత్పాదకర్మణో వృత్తో దివ్యరూపధర సృణ రాజానం ప్రశంస్య దిషంజగాను - రాజాపిత త్ర త్యాక్ మహాపురుషా నాప్యచ్ఛ్య స్వసగరమగ మత్ , ఇతిక ఛాంపాలభంజికా కధయామాస భోజోపత దాక ర్ణ్యవిఫలమ నోరధోజుగామ... అతి త్రయోదశోపాఖ్యానం సమాప్తి మగమత్ , ..... He ఆగిచ్చకొని, ( ” కస్మాదపి మునివర్యాచ్చివలింగంకించి దేష సంగృహ్య | ప్మొయ సా, దాదితిసాల భంజి కాపడల్. భూయోపిక దొచన భోజే రాజని సింహాసన మారోడుమభిలషతిపరా పొంచాలికా వ్యాజహార - వామనఇవవృదు గ్రస్థితంఫలమిదమధిగంతుమభి లషసిఅకర్ణయవి క్రమార్క- స్యౌ దార్యం - ఏక దా విక్రమోరాజాపృధ్వీమ ధ్యేక స్మిక్ స్థా నెకి పరాశ్చర్యమ కావార్తాకి తీర్థంకో వా డేవతా వాసో స్త్రీతి పిలోకయితుంతపస్వి వేణుపరి రిభ్రమణనగరి మేక మగనత్ - తన్నగర సమీ, పేతపోవన మేళ మగృశ్యత - తెస్మీ న్నే నదీ ప్రవహస్య - తత్ర జగదంబికా ప్రాసాదోభూల్ - రాజపితత్ర నదీజు లేస్నో త్వా దేవ తాం సప్రద - తణం ప్రణమ్యతతో నిర్జగామ - త తాంత రేవధూతవాసొ నామకశ్చిద్యోగి త తాగత్యకృత ప్రణామం రాజా నమస్వయు 2 - కుత్వగతోభ వాణ్- త దారాజా అధ్వనీ మోహంకోపితీర్థయా @శీలః - యోగీ - సత్వం విక్ర మార్క - ఎకడా త్వామజ్జయి న్యామపశ్యం - అతోహం త్వాంజా నామి - కీ చుర్థ సూగతోసి - రాజా బ్రవీత్ - స్వామి వసుమతీంపరిభ్ర మేయమిశ్రమ హత్యుత్కంరా సమభూత్ - తేనచ సర్వమాశ్చర్యందిలోక్య తెభ నాడుశా నాంమహ తాం సందర్శని పీ భవిష్యతీతి - అవధూత నాసా అబ్రవీత్ - రా జతత్తాదృశం రాజ్యం సరిత్యజ్య కి థం చేశాంతరంపరి భ్రమసి - కుతోసిన థ్యె వికృతి శ్చేత్కింకరిష్యసి - రాజా - అహంసర్వమపీ రాజ్య భారము త్రిహ స్తే నిధాయ సమాగచ్చం - అవధూత వాహః - అయెల్వయానీతి శాస్త్ర ధిక్రియ తే - ఉక్తంచ • నియోగిహు స్తార్పిళరాజ్య నారా స్తిష్టంయే స్వై రవిహారధీరాః/బి డాలబృం దార్పిత దుగ్ధ భాండా స్వపంతి తేమూఢథియఃడి తీం T : అస్వచ్చ - రాగ్యం స్వవశంవదనుభూదితినో సేమ ణీయం - స్వాయ వీరో 88 విక్రమార్క చరిత్రమ్. తమపి పునస్సుదృఢంకర్తవ్యం - తధాచోక్తం • కృషిర్విద్యావణి గ్భా ర్యాధ నంనా మ్రాజ్య సంపడః కర్తవ్యం సుదృఢం సర్వంకృష్ణ సర్పముఖంయ ధాట త చుత్వా రాజపఫాణ - భగవకాసర్వ మేతత్పౌరుషమనర్థకం - కింతు - దై వ మేవ సర్వ స్యమూలం- సుదృ ఢీపి రా జ్యేస త్యామపి సాధనసమృధ్రా సుపన్నె పిపౌరు షేరైవ వైముఖ్యాన్నంఃపరిభూయ తె- తధాహి* నే తాయ స్య బృహ స్పతిః ప్రహరణంవ బ్రంసురా స్సైని శాః స్వగోనిగ్రహదుర్గమఃఖలుహ రేం రావణోవారణః | ఇ త్యాశ్చర్య బలాన్వి తోపివలభిగ్భగ్మఃప గై సంగ రే తద్యు కంసను దైవ మేవశరణంధిర్థి గ్వృధా పౌరుషం || తధాచ * నై వాకృతిఃఫల తినైవకులంనశీలంవిద్యాపి నైవనిచయత్నకృతాప్ సేవా | భాగ్యానిఫూర్వత పసాకిలసంచి తానికా లేఫలంతి పురుష స్యయ దైవవృE8 || అపిచ * యేనా ఖండలదంతిదంతముసలా న్యాకుంచితా న్యాహ వే ధారాయేనపి నాకీ పాణిపర శోశ్చాకుంరి తా చాహతా | జయాదాశరథేః ప్ర భాషవస తే 'స్సం కేశితా జానకీ | రైత్యస్సోపిహతో విధి ర్షి బలవా"లో కైరలంఘ్యఃఖలు! వృద్ధాశ్రయే చదైవ మేవని దొనమిత కింస్వా మినజానాతి * భగ్నాశ స్యకరండపిండిత త నోర్మా నేంద్రియస్యకుధాకృత్వాఖుల్వి వరం స్వయంసిపతితో న క్తంము ఖే భోగినః | తృప్త స్తత్పశి తేనసత్వరమసౌ తేనైవ యాతఃపధా స్వస్తిష్టత దై వ మేవహిపరంవృధ్రాక్షయే కారణం : అన్యచ్చ * అరటి తంతిష్ఠతి దైవరక్షి తంసురక్షితం దైవహతం వినశ్యతి | జీ వేత్త ధాంథోపివ సేవిసర్జితఃకృత ప్రయ '్న పిగృ హేనజీవతి || అపిచ - భగవకా శ్రూయ తొంరాజ శేఖరో నామరా జాకశ్చి దాసీత్ - సచైక దామన స్యేవమక రోత్ - యో మేతరుతలని వాసినో రాజ్య మదిశత్ - సపవ రాజ్యంనిర్వహతు - ఇతిని సృష్టభా రేరాజని దేవ స్వ యం వైరిణా నిర్జిత్య రాజ్యమకంటక మకరోదితీమాం కధాంకి ధయతి వసుంధ రాధీ నా ధేశపస్వీ ప్రహృష్టస్త సైకాశ్మీం లింగ మేళం దత్వాబ భాణ - భోరా జర్ -ఏత త్కాశ్మీరలింగంచింతామణిరివచింతి తానివస్తూనిదదాతి-తస్మా దేవత త్సాధుపూజయ- రాజా బాఢమితితం ప్రణమ్యత దాదాయాగచ్ఛన్నగరమా Āకంచన బ్రాహ్మణమపశ్యత్ - సచరాజానముద్దిశ్య * పాతువో గిరిజూ మా తాయస్య ద్వాదశలోచనః తథైవ గిరిజామాతా ద్వాదశాద్ధార్ధలోచనః | ఇత్యాశిషము క్త్వాబ్రవీత్ - రాజకొమనసు చిరాభ్యర్చితం శివలింగం కే నాప్య పహృతం - అచతురైద్దివ సైరహముపవ సామి - అనారాధ్య లింగం సభకు యేయం- యదిదంలింగం దాస్యసిత ర్హికృత్ఛాభవిష్యామి - రాజాతుతచ్చు తో విక్రమార్క చరిత్రమ్ త్వాత స్మైతల్లింగంద త్వా నిజాంతః పురంజగామ - ఇతమాంక్ ధాంభోజళ్ళు 9 త్వానాహమ"మీతివిర రామ. ఇకచతుర్దశోపాఖ్యానం సమాప్తమ్ .... ...... ౧x. నగర్యాంకి ప్యాంచిద్వి బుధవని తాయాస్తుభవ నేకటా మోసమ్మ గ్నోజ్వ లనపరితవ్య త్తలు సే! ఉదంతంయ స్తస్యాస్సమ ఎదదము ష్మె ప్రియతమాం డదా వేనా మేష క్షితిపతి రితి స్వాదువదతి. అదైక దాయ థాపూర్వంసింహాసనమారోడుమాగచ్ఛత ధారాధి నా దె పొలభంజికా న్యావిహస్య రాజూ సమర్ధణీత్ - కేథమివభూయోపి సమా జగ్మి ధ - అద్యాపి సమాకిర్ణయత స్యవి క్రమస్య మహొదార్యం - విక్ర మేరాజ్యం కుర్వ తిసతిత స్య పురోహితో వసుమి శ్రీ నామ - సోత్యంతరూప వాణ సకి లక లాభిజ్ఞ:- రాజోత్యంత ప్రియతమః - పరోపకారీ సర్వ లోకి ప్రియోమహాధ నసంపన్నశ్చ - తస్య చైవంవిధస్య చేత స్యేవం బుద్ధిరుదభూత్ - ఉపార్టి తా నాంపాపానాంగంగాస్నానాదృతేకయో నా స్తి - ఉక్తంచ • తీర్థాభి షే కొన్నాన్యత్తువిద్య తేఫావసంపరమ్ | తపసా బ్రహ్మచర్యేణయ జైస్యా గేన వాపునః || * గతింనలభ తేజంతు ర్గంగాంసు సేవితుం వ్రజేత్ | స్నాతా యాంశుబిభినోదైర్గాం గేయెర్నియ తాత్మ నామ్ || * పుష్టిగ్భ వేత్త దాపుంసాం నానాక్రతుశ తైరపి | అపహృత్యతమ స్త్రీవ్రం యధాయాత్యుదయంరవిః || * తధాపహృత్య పాపాని భారీగంగాజలాప్లుతః | అగ్నిం ప్రాప్య యధాస ద్యస్తుల రాశిరి నశ్యతి || * తధాగంగాజు లేనైవ సర్వ పాపంవినశ్యతి చాం దాయణ సహ సేణయఃకు ర్యా త్కా యశోషణమ్ || * పి బేద్య శ్చాపి గం గాంభ స్సమౌసత్యము భావపి | యస్తుసూర్యాంశుసంతప్తో గాం గేయం 'సలి లంపి బేత్ || • విధియు క్తంచపీ త్వాపి సర్వపాపాత ముచ్య తే! భూ తానా మపి సర్వేషాందుఃఖోపహత చేత సామ్ || * గతిమ న్వేషమాణానాం నాస్తి గంగా సమాగతిః | మహద్భిరశు భైఘ్రస్తాః భూతాంశ్చ ప్రస భేణసా || * ఉద్ధృత్యనర కాల్హారాధంగా రక్షతి సేవ నాత్ | స ప్రపూర్వా సప్తప రాణ పితక్ తేభ్యశ్చయేప రే || • పరం తారయ తేగంగా దృష్ట్వాపీ తావ గాహితా | దర్శనాత్స్పర్శ నాధ్యై నా త్తధాగం నేతి కీర్తి నాత్ || * ఫు నాతిపు రుషంపుణ్యాశతశోధసహస్రశం| లేజాత్యం భేషుజూన్యంధానృగేషుచవృ ఆగ విక్రమార్క చరిత్రమ్. గాస్సృతాః ! 'సమర్ధాయేనపశ్యంతి గంగాం పాపప్రణాశినీమ్ ఇత్యేవం విచార్య వారణ సీంజగామ - తత్ర గంగాయాంయధావిధి స్నాత్వావి శ్వేశ్వ రంమాధవంచ ప్రణమ్యాభ్యర్యపంచ రోశయా బ్రాంవిధాయపునః ప్ర యాగే మాఘస్నానం గయా శ్రాద్ధంచ విధాయస్వనగరాభి ముఖమాగ చ్ఛక్" మా ధోనగర మేక మగమత్ - తత్ర నగ రేశా పదణ్ణ సురాంగ నాకాచి జ్యమకి రోత్-తస్యాఃపతిర్నా సీత్ - తత్రలక్ష్మీ నారాయణ స్యమహా ప్రా సాదోదృశ్యత - తస్య చగోపురా గ్రేచి రాత్త పే మహతిలోహ కటా తైలం సంతవ్య తేమ్మ - తత్రనియు క్తాఃపురుషాః వై దేశి కాళా జనా నేవంబ్రు వంతోవర్తంత • యస్సత్త్వాధికఃకోపిపురుషోస్మి కటా మోనిష తేత్ - త స్యే యంమన్మధ సంజీవినీ నామాపురాః కం మాలి కామర్పయిష్యతీతి - వసుమి లో పితంవృత్తాంతం శ్రు త్వాతత్సర్వం దృష్ట్వా స్వ నగర మాజగామ త్యచ సర్వైర్బంధు భిస్సహమిళిత్వా ప్రభా తే రాజమందిరం గత్వా రాజూ సందృష్ట్వా రాజేగం గూదకంది. రవి శ్వేశ్వర ప్రసాదంచదత్వో పవి వేశ - రాజా శ్రావసుమిత్ర దిష్ట్యా భవంతంచి రాదవశ్యం - కింపు భేననిర్వర్తితా పుణ్యతీర్థ యా త్రా- వసుమిత్ర : భోప్వామి? తవ ప్రసాదా తీర్థయా త్రాంవిధా య జే మేణసమాగతోస్మి - రాజా - తత్ర దేశాంత రేకింకిమ పూర్వమపశ్య: వసుమిత్ర స్సు రాంగ నాతప్త తేలవృత్తాంతమక ధయత్ - తచుత్వారాజు సి తేనసహతజ్ఞానం గత్వా తత్ర సద్యాంకృతాభి షే కా లక్ష్మీ నారాయణం నమస్కృత్యత స్త తైలమ ధ్యేపపాత - తత్ర త్యాజ నామసంతం కోలాహల మకుర్వం - రాష్ట్ర స్తుశరీరంమాం సపిండాకారమభూత్ - తచు త్వామన్మ థసంజీవినిపీయూషమానీయమాంసపిండిమభిషి మేచ - తతో రాజా దివ్యరూ పధరః కుమారస్సంవృత్తఃత తోమన్మధ సంజీవినీ కుసుమమాలాం మహీపతేః కం లేని వేళయికుమాజుగామ - తదా రాజాజాభ వ్రేమదీయాసి - మామకం శుదమనువర్తస్వ - మన్మధసంజీవినీ - ఆదిశ త్వార్యపుత్రః 'రాజా-తర ముంమమపురోహితం వృణీష్వ - మన్మధ సంజీవినీ - మహాప్రసాద ఇపురో హితకం రేకుసుమమాలామక్షిపత్ - రాజాపితయోర్వివాహం కృత్వాతం వసుమిత్రంత ③వరా జ్యేభిషి చ్యనిజనగరమగవత్ . ఇమాంక ఛాం కధయి త్వాసాలభంజికా రాజా వీత్ - కిమాకర్ణితమౌదార్యం దేవ స్య విక్ర మా ర్కస్య - తదుపరియధారంవి ఛాహితచుత్వా రాజాతూష్ఠింభూత. 5 తిపంచదశోపాఖ్యా సంసనూ స్తమ్, కారయామాస-త విక్రమార్క చరిత్రమ్. 02, విక్రమదరాధి నా థెవి య ప్రవయ సెదరి గ్రాయ! కన్యా సమాస భారం కాంచనమః దిశను దెతి వ్యషా. భూయోపిక దాచన ససం భ్రమ మాగచ్ఛంతం భోజమపరా పొంచాలి కాజగాద - రాజన్ను పసంహరసం భ్ర మంతిష్ఠ - సర్వమ ప్యాకర్ణయవిక్ర మార్కస్యవదాన్య భావం - రాజావిక్రమ స్వైకదా దిగ్విజయార్థం కృత స న్నా సూర్గశ్యపూర్వదక్షిణపశ్చిమోత్త రాదిశో విదిశశ్చ పరిభ్రమ్యస ర్వాసపినృపలీక్ జపాదపద్మ సమా క్రాం త్వాథాయతై స్స షర్పి తాగధగ జాశ్వావీరుప దా స్వీకృత్య నిజనగరీ ముజ్జయిసం ప్రతి సమాగత్య యావతవి వే శ - తావత్ప్రదానోదైవజ్ఞః ప్రాహ - దేవచత్వారోవాసరానార్హంతి పుర ప్ర వేశం - తెచ్చుత్వా రాజానగరాగృహిరుద్యా నేని పొసంపరికల్ప యెతి సచివమాది దేశ - సుమం తో నామ సచిఎస్స సంభ్రమం సముచితం: వాసం శ్రాంత ంత రేఋతుర్వ సంతోపీ శనైరుద్యానంసి షెవె తదామంత్రి రాజానము బ్రవీత్ - దేవదిష్ట్యాసమయఃకుసుమాకరోపిసమాజ గామ - పశ్య * వకుళాముకుళాన్వహంతి సద్యస్సకలాశా భ్రమరీని నాదగీ తాః | కమలాయతలోచ నావ సౌం తేవిచరంతి ప్రమదాః ప్రసూనలోలాః || * మాకందనవ్యమకరందమహానురా గాదించింది రా బిడయంతి స మంద్ర నాదా!! మందానిలాశ్చ వనితావదనారవిందామోదాపహారనిపుణా భువి వాంశ్యజ స్రమ్ H * లతాం పుష్పవతీం స్పృష్ట్వాఙ్నాతో విమలవారిషు పునఃస్స్పర్శనశంకీవమగ్గంచలతిమారుతః !! ఇ త్యేవంబు - వాణం మంత్రిణం రాజూ వసంత పూజాసంవిధానసంపాద నేన్య యు జు - తతస్సమంత్రీసు మనోహరంమంటప మెకం కారయి త్వా వేదశా ఈపురాణజ్ఞ ణా? శౌర్యతిక నిపుణాన్న రకీరిలా సినీశ్చ సమాహ్వయత్ - తత్ర మ ధ్యే నవరత్నఖచి తెసింహాస నేలక్ష్మీ నారాయణ ప్రతిమాద్వయం ప్రతి ప్య • తస్య పూజార్థంకుంకుమకస్తూరీకర్పూర చందనాగురు ప్ర భృతీ సుగం ద్రవ్యాణిమల్లి కాశతపత్ర మరువక చంపక కే తకీకరవీర ప్ర భృతీనికుసుమాని చసమానీయ సర్వమ పిసజ్జీకృతమితి రాజైని వేవయామా స.. రాజాపిస్వయ మే వదేవంసంపూజ్య బ్రాహ్మణా యధార్ధ మభ్యర్బ్య సర్వానపిలో కాయ థాచితం సంభావ్య వాది. తా దివినోగేన కాలంనయక్ సుచిరం సుఖము వాస-త శ్రాంత రేకశ్చిగ్వృథీ కాహ్మణో హస్తకాంచ నకన్య కాంగ, హీత్వారా అపిచ విక్రమార్క చరిత్రమ్ జసమీపమాగత్య • కల్యాణ దాయిభవతోస్తుపి నాళ పాశాః పాణిగ్ర హేభు జగకంకణభీషి తాయాః సం భ్రాంతిదృష్టి సహ సైవ నమశ్శివాయేత్యుక్త్వార్ధ ముఖమంబికాయా?!! ఇత్యాశిషం ప్రయుజ్య రాజ్ఞా నిర్దిష్టాంబ్రసీమా స్థాయరాజాన మేపమ వాదీత్ - రాజక్ విజ్ఞాపనము. స్త్రీ - రాజా - నిశ్శంక లని వేదయతుభ నాక్ - బ్రాహ్మణః- అహంసదీవర్థమాన నామనగరనివాసి.పు మా ఘోపు తాస్సమజాయంత - కన్య కాపునః కాపీ నాజని • తతస్సభార్యో హంజగదంబి కాయాఃపురతఏవంసంకల్పమ కారిషం- అంబయదిమమకన్యకా భవిష్యతి తాం త్వన్నామాంకి తొంతత్తులి తేనసువర్ణేన సహక స్మైచిచ్చతు ర్వే శవిదేవ రాయ దాస్యామితి-తతఃక తిపయై రేవ వివ సైర్జగదంబికాప్రసాదాదే షాక న్యాజా తా-ఇ దానీమస్యాః పాణిగ్రహణ సమయస్సమతి గ్రామతి అతన యాతులితంసువర్ణం దాతుంవిక్రమాదన్యః మోపి నా స్త్రీతి శ్రుత్వాతవాంతి కమహమాగమం - రాజా. సాధుసమను స్థితంత్వయా యావతో ధనస్యతృ వ్యసి. లౌవద్గృహానేశ్యుక్త్వా భాంచారిక మాహూయాది దేశ-పత స్మై బ్రా హ్మణాయైతత్క-న్య కామితసువర్ణం దేహి - భూయోప్యష్టకోటిసువర్ణందీయ తామితి - కోశాధ్యక్షోపి మహా ప్రసాదం:వి ప్రాయశావత్కాచనందదౌ- హ్మణోప్య తి సంయుష్ట స్సకొక న్యకయా సహజ గామ - తతో రాజా పిశుభ ముహూర్తా పురంవి వేశ. ఇతిక ఛాంపాంచాలి కెరా దీరి తాంశమ్య భోజో నిర్జగామ. ఇశిషోడశోపాఖ్యానం సమాప్తమ్. . ..... .... ఆ........... 12. కే నాపి రాష్ట్రావసులాభ హేతోర్ట్ స్పే నేక ల్పితమాత్మ నాశమ్ | శవ్యత త్సాహసమంత రేణత స్యెప్సితంచక ఇతీహవక్తి. పునరపి గాజానంభోజమాగతమన్యాసాలభంజికాభణత్ - రాజ?. అ తసింహాసనే సముప వేష్టుం స ఏవకు మా యస్య విక్రమ స్యౌ దార్యాద యోగుణా స్సంతి - రాజా - సౌలభంజి కేక థయత స్యౌ దార్యాదివృత్తాంతం . సాల భంజికాభణత్ - శృణు రాజు - తస్యౌదార్య మేవ త్రిభున నే కీర్తిం వితస్తార - సర్వేజనా స్తమేవ రాజానంతుష్టువుః - అన్యచ్చ - అర్థి నాంస్వ వచనం దాతృణాంప్రీత్యైభవతి - నతు శౌర్యాగయోగుణాః - ఉ కంచ రహరి, తా విక్రమార్క చరిత్రమ్. * యధ్యంత పక్షి పశవఃపఠంతి శుక శారి కాః దదాతి కెరాపి దాసం యస్సశూరస్స చపండిత !!! తధాచ * దాతణా మేవసు ప్రీతి స్స్వస్తివాచాయధార్థిన:! 'సం ప్రహన్షనహిత ధారణదుందుభి: స్వనైః || శౌర్యజ్ఞానానుష్టా నాదయో గుణాస్సర్వేషామపి భవిష్యంతి- సత్వౌదార్యం * ఏవం త్యాగగుణశ్లాఘ్యస్స ర్వేషుగుణ రాశిషు | త్యాగాజ్జగతి పూజ్యం తేపశుపాషాణ పొదపాః || అస్య చ్చ * 'త్యా మోగుణోగుణశ తాదథికోమతో మేవి ద్యావిభూషయతీతం య దికిం బ్రవీమి | శౌర్యంహి నామయదిత త్ర నమోస్తుత స్మే తచ్చత్ర యంయది భ వేదతి చిత్ర మేతత్ || తచ్చతుష్టయంత స్మిస్వక్రమారేవర్తిత - ఏకదా పరమండ లేక స్యచి రాష్ట్ర పు గతః కేనచిత్త్సుతి పొర కేను. శ్రీ స్య గుణావళి శ్రు జాపరమసూయయావందినమువాచ - రేవంది. శుత స్తుతి పార కావిక్రమార్క మేవ స్తువంతి - కిమన్యో రాజా తాగృశో నా స్త్రి - వందీ - దేవ ధైర్యే త్యా గేపరోపకారేసాహ సేదయాయాంచ లేన 'సమృ 'రాజూత్రి భువ నేపి నా స్తి - పరోప కొరకర కరణే స్వ దే హేపీతస్య ఏ హాత్మనో మమత్వం నాస్తి - తదాకర్ణ్యస రాజా అహమః.పి పరోప కారంక రిష్యామితిమ నసికృత్వాకంచనయోగినమాహూయోవాచ - భూయోగి? పరో పకా రార్థం మమ ప్రీ తిర నుదిన మేధ తే - యదికశ్చిదుపాయస్యాత్తం ని వేదయ - యోగీ. భోకింవా నాస్తి - రాజూ - అస్తి చేదుపదిశ సాధయామి - యోగీ-కృ ష్ణ చతుర్దశ్యాంచతుర్షష్టి యోగినీ చక్రం పూజయ - తత్పురతో మంత్రం ప్వాదశాంశ హెమంవి దౌహి . హెూమావసా నేపూగ్లాహుతి నిమిత్తం స్వశరీర మేవోపకల్పయ- తతో యోగినీచక్రం ప్రసన్నంభవిష్యతి. యత్వ " ప్రాధ్య తేతదాస్యతి - పునర ప్రతిమం శరీరంతప భవిష్యతితి - తము త్వా రాజా సర్వమపిత థై వాను స్థాయ పూర్ణాహుతి మి త్తం 'స్వయ మేవా గ్నాపపాత - తతో యోగినీచ క్ర దేవతా ప్రసన్నాభూ త్వా రాథేనవంశరీ రండత్వాభణతిస్మ - రాజ - తుష్టాస్మివరం వృణీష్వ - రాజా - అంబప్రస న్నాయదిత ర్జీ మమగృహం సప్తఘటసువర్ణ పరిపూర్ణ విధేహి - దేవ తా.త్వ మేవం ప్రతి దినంశ రీరమగ్నౌ సూష్యసి చేదహంత ధాకి రిష్యామి - రాజాపి త ధోత్యూరీకృత్య నిత్యవ గ్నౌశరీరంసువర్ణార్థంజుహ్వన్నా స్త - ఏక దావిత్ర మోపి తాం హర్తాం శ్రు త్వాతఛానం సమాగత్యహూగ్లాహుతి, సమయేస్య 2 is విక్రమార్క చరిత్రమ్. య మేవాగ్నెపపాత- తతో యోగినీ స్వయమచింతయత్ - కివ ద్యతనంమాం సమతీవ స్వాదుతరందృశ్య తే - అస్యహృదయం సారభూతమి నా స్త్రీకి పునశ్శ రీరందత్వాజగాద - భీమహా సత్త్వ మోభ వాణ - తవశరీర త్యా గేనకింపు యోజనం - తదూహిదాస్యామితి - రాజా- యది ప్రసన్నాసితస్యయం రాజా ప్రతిదినంమంణాన్మహాకష్టమనుభవతి - తన్ని వారయశుభవతీ - అస్య గృహే సప్తమహాఘటా! ప్రతిదినంసుఎ ల్దేన పూరణీయాః - యోగినీ - తధా కరిష్యా మీత్యంగీకృత్యత స్వగృహే ప్రతిది సంస ప్రమహాఘటాక్ సువర్ణే-పూ గయామాస - రాజూనం మరణాన్ని వారయామాస - విక్రమోపిస్వనగరం శ్రీ త్యాగతః. ఇమాంక థాంక ధయి త్వాసాలభంజికా రాజా సమబ్రవీత్ - రాజకొత్వ యీ దృశః పరోపకారఃకి మస్తి-తచ్చుత్వా రాజా తూప్లీం బభూవ. ఇశిస స్తదశోపాఖ్యానం సమా ఫ్రమ్. USA గూ ఉడయశిఖరిగంగా స్తంభమా ర్దేణగ త్వా ప్రతిదినమతిమా త్ర స్వర్ణ దాంకర్ణభూషా ! ఖరకరణ సకాశా లౌవ్య తాం ప్రాహ్మణాయ హ్యదిశ దశదరి డ్రాయేగి సై పాద్యవ క్తి. పునరపి రాజసి సింహాసనమా రోడు మాగచ్ఛతిపరా పాంచాలికా ప్రా హ - భో రాజ విక్రమస్యౌ దొర్యాది గుణాయస్య సంతి తేనే వేతత్సింహాస నమ ధ్యాసితవ్యం - రాజా - కధయత స్యౌ దార్యాది వృత్తాంతం- సౌబ్ర.పీత్ - రాజ శ్రూయతాం - విక్రమార్కో - రాజూనీతిమణుమాత్రమపి మోల్లం ఘయేత్ - మణిపు రేగేనా విందశర్మా సొమ బ్రాహ్మణః - 'స్వపు తాయనీతి రుపది దేశ - అహమద్య శ్రోషం - తత్తుభ్యంని వేదయాలు - శ్రూయతాం మనీషీ పురు సోదుర్జనై స్సహ సంసర్గ ంనగుర్వీత - యతోమహానర్ధాః ప్రవర్తె ర. ఉక్తంచ • దుర్వృత్త సంగతిరనర్థపరంపరాయా హేతుస్స తామధిగ తంవచనీయమత్ర | లంకేశ్వరోహరతి దాశర ధేశికళ త్రుం ప్రాప్నోతి బంధమ ధదక్షిణసింధు రాజః || తస్మాత్సజ్జన సంగంవిదధీత - లో కే సత్సంగాత్పరోనా స్తి-ఉక్తంచ * కందలయ ఆ నండత్యని లేందుచంద నానిభృశమ్ మండయతి మందహాసంసంధ త్తే సంపదోపి సత్సంగః || అన్యచ్చ - కే నాషి వై రంనకుర్వీత - పరేషాం సంతాపంనకుర్వీత - అపరాధంవి నాభృత్యాన్నదండ యేత్ , మహాదోషంవి నాభాగ్యంనత్య జేత్ - యతోమయ నవకింభ వేత్ మత్యానందం విక్రమార్క చరిత్రమ్ * ప్రజాసంపాద నేడం వీర సూం ప్రియ వాదినీమ్ | యోగ్మప్రదోష స్త్య జతిసోక్షయంనరకంవు జేత్ || లక్ష్మీ తిసమ న్యేత- యతోత్యంతచంచలా సా. ఉ కంచ * అనుభవతద త్తవి త్తంమాన్యంమానయత సజ్జనంభజత! అతి పరువపవనలులి తా దీపశి ఖేవాతి చంచలాలక్ష్మీః || స్త్రీభ్యో సహ్యంన ని వేద యేత్ - భవిష్యచ్చింతాంనకు ర్యాత్ - వైరిణామపిహిత మేవ చింతయేత్ -దా నాధ్యయ నాదిభిర్వి నాదివ సంముధానాపన యేత్ - పితరౌ సేవత - చోరైస్స హన సల్ల పేత్ - సర్వ దాని పురాణిని భా మేత - అల్పమి త్తం బహువ్యయం నకల్పయేత్ - ఉక్తంచ * సస్వల్ప స్యకృ తేభూరి నాశయే న్మతిమాన్నరః పత దేవహిపాండిత్యంయత్స్వల్పాద్ఫూరిరక్షుణమ్! ఆ ర్యేభ్యోదద్యాత్ - ద గ్మస్థా నేమృషానభా మేత - మనసావాచాకర్మణాపరోపకారం కుర్వీత - యె పరోప కారిణ పేసుజనాః - ఏతత్సామాన్యతః పురుషాణాంనీతి శాస్త్ర, ముపది స్టం - సతువిక్రమో రాజా స్వభావత ఏవ సకలనీతి శాస్త్రజ్ఞః - ఏఎంకా లేగ చ్ఛతి- ఏక దాక శ్చిర్వైదేశి కూ రాజానందృస్ట్వోపవి వేశ - రాజా- భోఃకు త్ర త్యోభవార్. పురుషః- భోగాజ అహం వై దేశిక: మమకోపిని వాసో • స్తి. సర్వదాపరి దాపరిభ్రమన్నేవ కాలంనయాని- 'రాజా - పృధివీ పర్యటనా త్వ కింకిమపూర్వం దృష్టంకధయ - పురుషః - ఉదయపర్వ తేమహా నాదిత్య స్య ప్రాసాదో స్తి-తత్ర గంగా నామకాపినదీ ప్రవహతి-తర్గంగా ప్రవాహాత్మ - శ్చిత్సువర్ణ స్తంభనిర్గ చ్ఛతి - తస్యోపరినవరత్న ఖచితం సింహాసన మేకము ... 'సచసువర్ణ స్తంభః ప్రాగుదయతేవి భావసౌ పృధివ్యాస త్యగగనమధ్య మ ధ్యారూథే స్వయమపి సన్నిధ త్తే అస్తముపగచ్ఛల చతస్మిక్ కు మేణావతీర్య స్వయం గంగా ప్రవా హే నిమజ్జతి - ప్రతిదిన మేవంతత్ర భవతి - ఏతన్మహ దాశ్చర్యం మయాదృష్టం- రాజా విక్ర మోపితచుత్వా తేన సహత త్థానం గతో రా త్రోసుఖంసుష్వాప - ప్రభా తాయాంచశర్వ ర్యాం గంగా ప్రవా హాద్వర సింహాసనయుక్తో హేమ స్తంభో మందంమందంవినిర్జగామ - తస్మిక్ స్తం భేరాజా స్వయముపవి వేళ - స్తంభోపియావత్సూర్యమండల సమీపం జ గామ - "తావదగ్నికణ సముద్గారిభి స్ఫూర్యకిరణే రదహ్యతి రాజ్ఞశ్శరీరం - త తో రాజా మాంసపిండీ భూతేనైవశరీ రేణ సూర్యమండలం, ప్రాప్యాస్తా షీత్ • నమస్సవి ③ జగదేక చతు షేజగత్ప్రసూతి స్థితి నాశ హేత వే త్ర, యీమయాయ త్రిగుణాత్మ ధారిణే విరించి నా రాయణశంకరాత్మ నే || ఇతిబ హుధాస్తుత్వాపరమాత్మా ననర్యమణం నమశ్చ కాం - తతస్సూర్యస్త మమ్ళు విక్రమార్క చరిత్రమ్ తెనాసించత్ - తతో రాష్ట్రశ్శరీరంభూయోప్యవర్ధ తి - రాజపదత్ - ధన్యో హనుస్మి - సూర్యః - భోగజకొత్వంమహాసత్వాధి సి - ఏతన్మమమండ అంచుషా సమ నై రుపాగమః - -తదహం ప్రసన్నో సి. వరం హం ప్రసన్నో సి - వరం వృణీవ్వ-గా క్తం. ఖో దేవకిమతఃపరష ధికోవరో స్తి- మహామునీ నామప్య గమ్యంతవసం దర్శ సంయదహమభజం తవ ప్రసాదాన్మమసర్వమవ్యర్థజాతం నిరపాయంగా ద్య తే - తద్వచ నేనాతి సంతుషోభగవాక్ విభావసుస్స్వకీయేరత్నకుండ లేడ శ్వాభణతో - రాజ పతత్కుండలద్వయం ప్రతిదినమే కైకం సువర్ణ భారం ప్రయచ్చతి - ఇత్యుక్త్వా ప్రేమయామాస - తతో రాజాకుండలద్వ యం గృ హీత్వా పునర్నమ స్కృశ్యత స్మాత్స్వర్ణ స్తంభాదప తీర్యయావదుజ్జయినీమా" జగామ - తావత్క-శ్చిదాహ్మణోమా {సమాగశ్య * వేదాం తేషు య మాహు 'రేః పురుషః వ్యాప్య స్థితంరోదసీ యస్మిన్నీశ్వర ఇత్యనన్య విషయశ్న జ్ఞాయ ధాద్ధాక్షరః | అంతర్యశ్చముముకుళిర్నియమితి ప్రాణాదిభిర్మృగ్య లే సస్థాణుస్థిరభక్తి యోగసులభో ? శ్రేయసాయాస్తునః || ఇత్యాశిషం కృత్వాభణత్ - భో రాజ" - అహంకుటుంబీ బ్రాహ్మణ పరందరి ద్ర స్సర్వ శ్రీలిటనంకరోమి - తధాప్యుదరంన పూర్య తే - శచ్చు త్వా రాజాత సై కుండలద్వయంద ల్వౌవదత్ -ఏతత్ప్రతిదిన మేకై కంసుఎడ్ల భారందాస్యతి. ఇతి వచనం శ్రుత్వా బ్రాహ్మణస్సంతుష్టో రాజూ సంబహుశ స్తుత్వా జూ లయంజగామ - రాజా ఫ్యుజ్జయినీం ప్ర త్యాగచ్చత్ ఇమాంక ధాంకథయం త్యాం సాలఖింజి కాయాం రాజా కారూస్లీ మాసీత్ . . ఇత్యష్టాదశోపాఖ్యానంపమా ప్తమా సీత్ ...... ఆ (F, రాజావ రాహమ విరుహ్య జలం ప్ర విశ్య దృష్ట్వా బలిం సమధిగ వ్యచతత్సపర్యామ్ దత్తంరసాయనమవాప్య, స0చవి. పా యాదాదితి ప్రతిమయాహ్యభిధీయ తేద్య వునరపి రాజానంభోజం సింహాసనసమారురు కు సమకులిత హృదయ మపరానివార్యజన్ దే - మహీపాల శ్రూయ తాం - వి శ్రీ మేరత్నాకర మేజ లామిమాంశా సతి సర్వేపిలో కాః పరమానందపరి పూర్ణహృదయా స్సమ బ్రాహ్మణాష్టట్కర్మనిరతాః - స్త్రీయఃప' వ్రతాః - శతాయు భూవణ.

X3 విక్రమార్క చరిత్రమ్. మశివురుషా : - వృతాస్సదాఫలకుసుమ భరితాశ్చాసః - పర్జన్యః కాలేవర్షం స్మ - మహీ సర్వదోర్వ దాదృశ్యత - లో కానాంభూ శేషుదయా పాపభీతి: ఆ ఆధిసత్కారఃగురు సేవాసత్పాత్రే దానంచ ప్రావర్తంత- తతఏక దావిత్ర మార్క స్సింహాసనము ధ్యాసామా స త త సభాయాముపవిష్టాస్సుమనసశ్శా రాణివిచారయామాసుః • వంది మోవిపి ధాపదాని పేరుః - వల్లాః పున స్వ భుజబలమదర్శియ్య. నవయసో రాజకుమారానఖాంకుర సముల్లసితశ్మ్మశ్రీ నోన్యోన్యం హసంతశ్శరణాగతపరిపాలన ప్రతిజ్ఞ ప్రావీణ్య ముధిరంత: కేచ నాముష్మికి ప్రీతిమావిష్కుర్వంతః కేచ సధర్మసం గ్రహ ప్రాభవము ద్భావయంతో రాజానమ సేవంత - తదాకి కశ్చినృగవ ధాజీవ స్సమాగత్య రా జానం ప్రణమ్య సప్రళయం వ్యజిజ్ఞపత్ - అరణ్యమ ధ్యే కి శ్చిదం జనాచల సంకాశో మహా వరాహళిక తిషయెర్జి వ పైః పరి భ్రమతి - వనైకవస తేరస్యా పిజన స్యా శ్రుతపూర్వోయ మీగృశో జంతుః - కింపునర దృష్టచరఇతి - అదేష దేవస్య దృష్టి పడమవతరితుమర్హతి తి - తమ పరి దేవః ప్రమాణమితి విరరామ- త చుత్వారాజాత ధైవ రాజకుమా రై స్సహవనంవి వేశ - ప్రవిశ్వచనదీత టే కు త్రాపినికుంజంత రేశయానం సూకరవ పశ్యత్ - తతస్సవరా సమృ గియూ నాం కోలాహలం శ్రుత్వాఘుర్ఘు రారవముఖరం ప్రగామ - తత స్స ర్వేపిరాజకుమా రాఅహమహమిక యా 'స్వహస్తకౌశలాని దర్శయంత స్స ర్వాయుధానిచి క్షిపుః - సచ తాన్య గణయణ్ పశ్యతా మేమశూరమాని సాంకే మపిపర్వ శకందరంవి వేశ - రాజాపిత పృష్ఠతోను ధావళ్ బహిరశ్వం : బధ్య 'స్వయషః పిబిలం ప్రవి వేశ - నహత్యంధకారేసుదూరం గత్వా మహాంతం ప్రకాశమపశ్యత్ - తతఃకించిది నాళిక్రమ్యనగర మేకంసువర్ణ ప్రాకారమ భ్రంకష స్రా సాదోపశోభితం దేవ తాయత నైరుపవ నైరలంకృతం సమస్త వస్తుసంపూర్ణ విపణిరమణీయం దనిక లోక సమాకులం నా నావిలా సిసీజనసం సేవ్యమానవ తిమనోహరమపశ్యత్ - అధక ధనపి ప్రవిశ్వవిపణిమ ధ్యేగచ్ఛ స్నతిమ మోహరంహరశిఖరి స సదరం రాజభవనమపశ్యత్ - తత్ర విరో చనసుతో బలీ రాజ్యంకుర్వన్నా స్త - రాజాపి సభాం ప్రవిశ్య సింహాసనోపవి ప్లేసబలి నాఝడిశ సమాలింగితో తిరమణీయే భ ద్రా సనేసముప వేశితః - ఆ సంతరంబలీ రాజానము పాక్షీత్ - సఖేకు త్ర తేనివాసః కానితవ నామాట రాణి - కథమీవదురవగాహమివుం దేశం ప్రవిష్టోసి- రాజా - విక్రమ నామా నందమాహు: ఉజ్జయినీ మేనివాసఃభవత్సందర్శనార్థంకము పివరాహమనున 28 విక్రమార్క చరిత్రమ్. రః కథమపి సమాగతోస్మి - బలిః - ధన్యోస్మి - అద్యైవ సఫలా స్సంవృత్తా మేమనోరధాః - విక్రమః - భో రాజు త్వలపవిత్ర భూతాంతఃకరణ: - త వైవజీవితంశ్లాఘ్యం - యతస్సాణు ద్వైకుంఠభవనో నారాయణ స్తవమార్గ ణతామాలలంబే - బలిః - యదిభవా న్మేమిత్రం - త్పర్షి మదీయం కిష పివస్తు పరిగృహాణ - విక్రమః - భవడను గ్రహాదహమపి పూర్ణ రామోస్మి - బలిః - సఖేమైవం- ఏత దేవహిబంధులకుణం • దదాతి ప్రతిగృహ్లా తిగుహ్యమా ఖ్యా తిపృచ్ఛతి | భుక్ర్కే భోజయ తేచైవషడ్విధంబంధులతుణమ్ || తధాచ• పొ పాన్ని వారయతి యోజయ తేసి తానిగుహ్యం: గూహతిగుణాక్ ప్రకటీక రో తి ! ఆపధ్ధ తంచనజసతి దదాతి కాలే సన్మిత్రలకుణమితి ప్రవడంత సంతః || కించ * మోపకారంపి నా ప్రీతిఃక స్యాపి భువిజాయ తే | ఉపయంతీచ దా నేనయతో దేవా అభీష్టదా? || తధాచ * తావతీ శిర్భ వేలో కే యావ సంప్రదీయ తే ! వత్సః కీరక్ష యందృష్ట్వా స్వ యంత్య జరిమాతరమ్ || అన్యచ్చ * పు త్రాదపి ప్రియతమంనియ మేన దానంమ న్యేపశోరపివి వేకి వివర్జితస్య | దత్తేజ లేతునిఖిలంఖలుయేనదుగ్ధం నిత్యందదాతిమహిషీ వినిఎర్త్య వత్సమ్ || పవంభణి త్వా విక్రమాయ రాజేర సంరసాయనంచడF - శతో రాజనిత స్మారనుజ్ఞాం ప్రాప్యబిలాన్నిర్ల తోశ్వమారుహ్య నిజపురం ప్రక్యాగత్య రా హస్రసమాగచ్ఛతి మహాదుర్గ తిపీడిత స్సపుత్రః కశ్చిదాహ్మణస్సమాగ త్యస్తుత్వాఫాణీత్ భోస్వామిక్ పరమహందరిద్రః అద్య సఆుటుంబస్య మమ కిమపి భోజనపర్యా పంధనం దేహి - మహ త్యాబుభుక్షుయా సమాకులాస్మః - తదా రాజాభో బ్రాహ్మణఇదానీం మమహస్తే కిమఫిధనం నా స్తి- పరంతురసో రసాయనం చేతివ ముద్వయమ స్తి - అ నేనర సేన సంప ర్కే సతి స ప్రధాతవస్సు వర్ణానిభవంతి - ఇదంర సాయనంయ స్తుయేవ తే సజ రామరణవర్జితో భవిష్యతి- ఉభయో రేకంగృహాణ - తదా బ్రాహ్మణఃయేనపుమా ? జరామరణ వర్జి తో భవిష్యతితదీయ తాం - తదాత స్యపుత్రః ప్రాహ - కిం క్రియ తేడా తేన - ర సాయ నేనజరా మరణవర్జి తేనాపి పునర్దారిదగ్జీ మేవానుభవితవ్యం - యేన సంపర్కే-సతిధాతుసువర్ణంభవతి - సపవరసో గ్రాహ్యః - ఇత్యుభయో ర్వి వాదోరాజసమక్ష, మేవసమభూత్ - తతో రాజా ఉభయోర్వి వాదందృష్ట్వార సంరసాయనంచ తాభ్యాందదౌ. తౌరాజనంస్తుతె సంస్తుత్వానిజాలయంజగ్మతు: రా విక్రమార్క చరిత్రమ్. జాపినిజని వాసమాజగామ. ఇమాంక ధాంకి థయి త్వా సాలభంజికాభోజరా జమబ్రవీత్ - భోరాజు కి మద్యమన్య సేవచ్చు త్వా రాజా తూప్లీం బభూవ. ఇ త్యేకోనవింశాఖ్యానం సమా ప్రమాసీత్ . 20 సదండకంధే ఘుటి కాంము నేను గృహీత రాజ్యాయ విపత్తు పైః 1 ది దేశ రాజన్యకుమార కాయ రా జేతి సైషాప్రతిమా .. .... ... ..... బ పునరపి రాజాసింహాసనమారురోహ - తావదన్యాసాలభంజి కాక్షి వ్య జగాద - భో రాజ? విక్రమస్యౌ దార్యా దిగుణాయ స్య సంతి సోస్మి సింహాస నేఉపవిశతు- రాజాకథయత సౌదా ర్యాది వృత్తాంతం- సావదత్ - రాజ శ్రూయతాం - విక్రమో రాజాషణ్మాసాశ్ రాజ్యంకృత్వాషణా పొణదే శాంతరం పరి భ్రమన్నా స్త - ఏవ మేక దానానా దేశాః పరిభ్రవ్యపద్మా లయం నామనగరమగమత్ - తన్నగ రాద్భహిస్థ్సితో ద్యానవ నేమనోహరంవి మలోదకంచ సరోవరండృష్ట్వాత త్రో దక్ంపీ డ్వాకు తా పితరుత లెసుఖము పవి వేశ - త తా న్యే కేచన వై దేశి కాస్సమాగత్యజుల పానంవిధాయోపవిశ్య పరస్పరంగోస్లీమకుర్వంత - అ పూలస్మాభిర్బహవో దేశా దృష్టాః . హూతీర్థాని సేవితాని - అతిదుర్గ మాః పర్వ తాస్సమారూఢాః - పర మేక త్రా మహాపురుషదర్శనం నాభూత్ - తత్రే కః- కథంమహాపురుష సందర్శ నంభవిష్యతి - యత్ర మహాపుషోన రైతతదతీపదుర్గమ మేవభ వేత్ - బహవో మ ధ్యే విఘ్నాస్స మాపతంతి దేహస్యాపి నా శోభవతి- య యత్రచశరీర మెవన శ్యేత్ సోయముద్యమఃక తమాయఫలాయ - ప్రథమమా ల్మేవరక్షణీయోబు ద్ధిమతావుగు షేణ ఉక్తంచ • ఆపత్కా లేధనంర చేద్దారా రద్దవైరపి! ఆ త్మానం సర్వ దార కేదారైరపి ధ నైరపి || తస్మాత్సర్వతఏ వాత్మానం గోప యేత్ - అన్యచ్చ - సర్వధర్మాణాంశరీర మేవ ప్రధమం సాధనం తధాహి * అపి క్రియార్థం సులభం సమిత్కు శంజలాన్యపిస్నానవిధిక న తే | అపిస్వ శక్త్యాతుతపి ప్రవర్తతేశరీరమాద్యంఖలుధర్మ సాధనం !! తధాచ • పున ”యా పునర్వి త్తం పునః క్షేత్రం పునస్సు తాః | పునశ్ళు భా శుభం కర్మ శరీరం నపునః పునః | తస్మాన్మ షీ సాహసం నకుర్వీత - తధా చోక్తం | సి. విక్రమార్క చరిత్రమ్ * ఆఫలాని దురంతౌని సమవ్యయ ఫలానిచ | అశ క్యాచ కార్యాణి నా రిఫౌత విచక్షణః || కించ * పర్వతం విషమం ఘోరం బహున్యాఘ్ర స మాకులమ్ | నారోహతినం: ప్రా, ప్రసంశయోహి కదాచన || కించ - య త్కార్యంపురు షేణ క్రియ తేతద్వి చా ర్యైవక ర్తవ్యంయత్ర చ ఫలం నా స్వల్పంచయత్ర ఫలంభవతి - తస్మిక్ కా -ర్వేశరీర స్యైవ నాశోభ భవిష్యతీతి తన్ని కుర్యాత్ - రాజాపి తస్య వచనం శ్రు త్వా సన్నిధాయావదత్ - వై దేశి కా: మేవము చ్య తే - యావత్పురు షేణ పౌరుషం పాహసంచన క్రియేశ ఆ వత్సర్వ మపెచుర్లభం - ఉక్తంచ • వస్తూ నిచుర్ల భాన్యపిలభ్యం తెవాంఛి తాస్ సాహ ని కైః | సంజీవిన్యమృతా ద్యాహనుమద్గరుడాదిభిర్ఘృతాహిళిలు ! తథాచ * విశతిక దాచిద్గగనంఖాతా ల్పోతాళతో పిజల మేల్ ! గైవమ చింత్యం బలవగ్బ లవానిహగణ్యపన పౌరుష వాః | అక్లేశ తస్సుజానినలభ్యం తే- తధాచ • దు రధిగమఃవరభో మోయావత్పురు షేణ పౌరుషంసకృతమ్ | హరతితులామ రూడో భాస్వానుద్య = హిజలదపటలాని || తత స్త ద్రా జవచనం శ్రు త్వా వై దేశి అపృచ్ఛ భోమహాసత్త్వతఠికిం కార్యంక ధయ- రాజా-మహాపురు షదర్శన మేవక ద్రవ్యం - అస్మాన్న గరాద్ద్వాదశ యోజనపర్యంతం యదిగమ్య తేత శ్రమహారణ్యమ ధ్యేవిషమ కశ్చిత్పర్వతో స్తి-తదుపరి త్రి కాలనాధోనా మయోగీ విద్య తే- 'సతు సేవితో వాంఛితార్ధండా స్వతి- అహంతత్ర గమిష్యా మి- వై దేశి కాః-తర్షి నయమ వ్యాగమిష్యావ : రాజా సుఖమాగమ్య తాం-త త సై రాజ్ఞాసహనిర్గ త్యమహదరణ్యవతివిషమందృష్ట్వా రాజా సమూచు-భో మహాసత్వకీయర్దూ రేపర్వ తో స్తిరాజా-ఇతో ప్రేయో జు నాని విద్య ం తే-వై దేశీ కాఃతరి కొవయం నాగమిష్యామఃమహద్దూరమ స్తి మార్గోప్య తివివమణవ దృశ్య తె. రాజా. వై దేశి కాఃవ్యవసాయి నాంకి న్నావ దూలం ఉక్తంచ• నాత్యుచ్చం శిఖరం మేరోర్నాతినీచంరసాతలమ్ | వ్యవసాయ ప్రసక్తానాం నాతి పారోమ సూదధిః || కించ * మోతి భారస్పష ధానాంక :పరఃప్రియవాది నామ్! కోవి దేశ స్సమర్థా నాంకి దూరంవ్యవ సాయి నామ్ || పునరపిక తి చిద్యోజనానిక థమస్య తీత్య పురతోనుహాక రాళవదనంవిషాగ్ని ముద్వమంత మతిభ యంకరంస ర్పమ్మార్గ మావృశ్యస్థితమ గ్రాముః - తెతుతిందష్ట్వా భయాత్పలాయాంబ రాజా పునరపి గంతుం ప్రావస్తత - తశస్పసర్ప స్సమాగత్య గాజానంపరి వేష్ట్యాదుశత్ - తతపైన వేష్టి.ఆవిష వేగానూ గ్భన్న క్యతి ముద్ద మంతం పర్వతమారుహ్యయోగినంత్రి లనాథం దృష్ట్వానవ శకార- యో * భూవుః 22 యోగీరా విక్రమార్క చరిత్రమ్. గి సందర్శనమా త్రేణ సర్ప స్తంము క్త్వాప ససార • రాజాపి ర్వి షోబభూవ - యోగీ - భోమహాసత్వమహతమాచభూయిష్ట మేతదమానుషం స్థానమతి క ఫ్ఘనకి గుర్ధ చూగతోసి - రాజా - భో స్వామి? అహంభవత్సందర్శ నార్థ మేవ 'సమాగతోస్మి - యోగీ - తర్షి మహాకష్టమనుభూతంత్వయా - రాజా - కిమ పికష్టం నాస్మి-భవత్సందర్శనమాత్రేణ సకలమపికల్మషం నామ శేషమభూత్ - కష్టంతుకియల్ - అద్యాహంధన్యోస్మి - యతో మహ తాంసందర్శనమతిదుర్గ భమభజం - కించ - యావవిదంశరీరందృఢం యావదింద్రియాణి స్వస్థాని - పురు షేణపుణ్యేన తావదాత్మ హితమను ప్లేయం-తధాచో క్తం*యా ఎత్స్వస్థ మిదంశరీరమరుజంయావజ్జరాదూరతో యావ చ్చేంద్రియశ కీరప్రతిహ యావ్య వక్షయో నాయుష?ఆశ్మ శ్రేయసి తోవ దేవ విదుషా కార్యః ప్రయత్నో మహా సందీ పైభవ నేతుకూపఖనన ప్రత్యుద్యమః దృశః || తతః ప్ర సన్నో రాజేఘుటి నీటి కాంయోగదండంకంధౌంచ దత్వా బ్రవీత్ - భో రాజన్న నయా ఘుటికయా భూ యావత్యో రేఖాలిఖ్యం తే- తావంతియోజ నా న్యే కస్మిక్ క్షణేగంతుంశక్యం తే - అను నాయోగదండేన దక్షిణహస్త వివృతేన స్పృశ్య తేయదిమృతం సైన్యం సజీవంభూత్వోపదిష్ట తే - వామహ సైదృత్వా వైరి సైన్యందృశ్య తేయదిత దా సర్వమపితన్న శ్యేత్ - ఇయంకంధా పునరీష్సీ తంవస్తుద దాతి- రాజాతతస్తానిగృహిత్వాయోగినంనమ స్మృత్యానుజ్ఞాంల ఖ్వా ప్రత్యాజగామ - తావ న్మార్గీకశ్చి ద్రాజకుమారోభ్యగ్ని వర్తమాసః కాష్ఠ సంచయేనతంవర్ధయః పతనోన్ముఖుణ వాదృశ్యత- రాజూతమపృచ్ఛత్ - భోసౌమ్యకి మేతతియ తె - కుమారః - అహంక స్యచి రాష్ట్ర కుమారః - మమరాజ్యందాయా దైరపహృతం - దరి ద్రోహం - జీవితం ధారయితుమస హమా నాగ్నిం ప్ర వేష్టుం కాష్టానిసంచి మోమి- తచ్చు త్వా రాజాత స్యాల యంద త్వాఘుటి కాంయోగదణ్ణంకంధాంచద త్వా తెషాంగుణానక ధయత్ - తదనంతరం సంతుష్ట చిత్తో రాజకుమారో రాజానం ప్రణవ్యస్వ దేశమగమత్ - రాజూవిక్ర మోఫ్యుజ్జయినీ నగరమగమత్ - ఇమాంక ధాంకథయి త్వా సాల భంజికా రాజానమవదత్ - భో రాజF త్వయ్యేవహొదార్యం ధైర్యం పరోపకా రశ్చయది విద్యం W్యస్మిక్ సింహాస నే ఉపవిశ - తచ్చు తచుత్వా రాజూతూ ప్లీ తెతర ్య మపససార. . ఇతివింశాఖ్యానం సమాప్తమాసీత్ - విక్రమార్క చరిత్రమ్. అత్రా నర్గళ నామ్నాక ధితం తపోదకం సరః ప్రాప్య ! అమరీదత్తాస్సిద్ధ్వీ ప్రాయాల్ట దదాతి బ్రూ తె. భూయో ప్యేక దా సింహా సనసమారోహణసముచిత వేష స్సమాగత్య పాంచాలిక యాని వారిత,మాహ - ఆధయత స్యౌ దార్యవృత్తాంతం- సౌ బ్ర వీత్ - శ్రూయ తాంరాజ - విక్ర మేరాజ్యంకుర్వతి బుద్ధి సింధు ర్నామత స్యమంత్రి సమభవత్ - తస్యపు లో నర్గళః - సఘృతోదనంభుక్త్వాకుమార వృత్యాసంచదార-కిమపి విద్యాభ్యాసం నాకరోత్ - ఏక దాపి తాతమ వాదీత్ - భౌ అనర్గళత్వంమ మోద రాజ్ఞతోసి - పరందుర్వి ధేయః - విద్యా భ్యా సంసక రోషి. - మూర్ఖస్తిష్టసి - శృణు * అపుత్ర స్వగృహంశూన్యం దేశశ్శూన్యో హ్య బాంధవః | మూర్ఖస్యహృదయం శూన్యం సర్వాశూన్యాదరిద్ర తా || మ మాపి కావ్యర్థ స్వత్తో నా స్తి - తధాచోక్తం * మోఘఃపు శ్రేణజా తేనయో నవిద్యాన్న ధార్మిక 8 1 తయాగవాకిం క్రియ తే యాసదోదీ నగర్భిణీ || తధా చ * వరంగర్భ స్రావోవరమృతుషు నై వాభిగమనం వరంజాత ప్రేతో వర మపిచక న్యేవజనితా | వరంవంధ్యా భార్యావరమగృహనా సేనివసనం నచే ద్వి ద్వాణ కశ్చిద్ద విణముడయుక్తో పితనయః || ఏతద్వచనం శ్రు త్వాసపశ్చా త్తాపసంతప్తోనర్గళో వైరాగ్యం ప్రాప్య దేశాంతరంజు గామ - తస్మి దేశాం తరేక సంచికు పాధ్యాయస్య సకాశాత్సకల శాస్త్రాణిమహతాశా లేనపరిత్వా నిజనగరం ప్రత్యాగచ్ఛకా" మా గౌము ధ్యే రణ్యంకమపి దేవాలయమపశ్యత్ - దేవాలయ సమీ పేపద్మషండమండితం చక్రవాక మిధు నాలంకృత మవిమ లోదకం సరోవరమా సీత్ - తత్సరోవ రైక దే శేతిసంత ప్తముదక మదృశ్యత - పతత్సర్వంపశ్యజాత తో పవి వేశ - తత స్సూర్యో స్తమగమత్ - తదనంతరమ గ్ధరాత్ర సమయే సంతపోదక మధ్యాదపొదివ్య స్త్రీ యోనిర్జగ్ముః - తా దేవాల యంగత్వా దేవస్యావాహనాది షోడశోపచారాణ కృత్వానృత్తగీతాదిభిర్దే వమతోషయః - తతో దేవః ప్రసన్నోభూత్వా తాభ్యః ప్రసౌదమ దాత్ . పతత్సర్వమప్యనర్గళః పశ్యశ్ ప్రభాత సమయే నిర్గమన వేళాయాం తాభి ర్వ్యలోకి - తాసా మే కాజు గాద - భోసౌమ్య పహ్యస్మన్నగరం గమిష్యామః- సోపి బాఢమితితయా సహగచ్చకా తపోడమధ్యం ప్రవిష్టాసు తాసు భయాదప సృతస్స్వనగర మాగత్యపితృ ప్రముఖాశ్ సర్వాణ బంధూన పశ్యత్ - ప రే ద్యూ రాజదర్శనార్థంగత్వా రాజానం ప్రణ న్యాపవి వేశ- రాజూ సకుతూహ F నా స్తి - మమాపి రాజ్యము విక్రమార్క చరిత్రమ్, అమపృచ్ఛత్ - భో అనర్గ రైతావదం అది నాకు తగతోసి - అసర్గ ర:- విద్యా భ్యాసార్థం దేశాంతరంగతోస్మి. రాజా- తద్దేశాంత రేకింకిమపూర్వం దృష్టం. అనర్ల ఫేన రాజేతపోదక వృత్తాంతోభ్యధాయి - తచ్చుత్వారాజా తేన సహ తత్థానంగతవాళ్ - తతస్సూర్యో స్తంజగామ - త త్రార్థరాత్ర సమయే తా దివ్యస్త్రీయ స్తస్మాత్సరోవరతప్రోడక మధ్యాన్ని ర్గత్య దేవ సమీపం గత్వా పూజాంవిధాయ నృత్తగీతాది నా దేవముపస్థాయ ప్రభా తేన్యవర్తంత - తా వత్తా సొంమ ధ్యే కాచిదంగ నా రాజానం దృష్ట్వా సమ వదత్ - భో సౌమ్యప హిమమనగరంగచ్ఛామః - తచుత్వారాజాతా అను ససార - తాస్సర్వా సపోదకమ ధ్యే ప్రవిష్టాస్సత్యః పాతాళేనిజనగరంజగ్ముః - రాజాపితపోదక మధ్యే నిమగ్నస్సకా స హైవతాభిర్జగామ - తతస్తా స్తందృష్ట్వాతవ సేవాంకరి ప్యామళిత్యూచుః - రాజా - కింమద న్యా రాజా నాస్తి - మమాపి స్త్రి - అహ మేతత్కు తూహలంధ్రష్టుం సమాగతోస్మి - కన్యాి - భీమహా సత్త్వవయం ప్రసన్నాఃస్మః- వరం వృణీష్వ- రాజా- భవత్య 8 కాః- కన్యాః- వయం మహాసిద్ధయః - రాణాతర్షి మహ్యామ హైసిద్ధి శత - తతో రాజేఆ పౌరత్నానిదదుః - తాన్యష్ట సిద్ధియు కానిర త్నానిగృహీత్వా తపోదకాన్ని త్య స్వ నగర మాజగామ - తావన్మార్టేకశ్చిదాహ్మణ స్సమాగత్య * ఉత్ప న్నో నాభికమ లేహా రేర్యశ్చతురాననః | సపాతుసతతం యుష్మాక్ వేదానా మహిపారగః || ఇత్యాశేషంకృత్వా ప్రాహ * శూరస్సురూపస్సుభగస్సుదృ క్చశాస్తాచ శాస్త్రార్థ విదాం వరిష్ఠః 1 అర్థంవి నా నైవకలాకలాపం ప్రాప్నోతి మర్త్యోతమనుష్యలో కే || కించ • తానేంద్రియాణ్య వికలాని తదేవ నామ పాబుద్ధిర ప్రతిహ తావచనంత దేవ ! అల్గోష్మణా విరహితఃపురుషః క్షణేనసో ప్యన్య పవభవతీతివిచిత్ర మేతత్ || ఇత్యుక్త్వారాజన్నహం మహాదారిద్య , పీడితో బహుపుత్రపౌ త్రాదికుటుంబస్సంసారం ఎత్య జ్యగంగా ప్రవేశంక రీష్యా ఖాతిర్గతోస్మి -అతస్తత్రభవ తామమ దారిద్య నివారణం కర్తవ్యం" రాజా తద్వచనం శ్రు త్వాత ప్య తాన్య హేరత్నానిదదౌ- సవి ప్రో రాజానంస్తు త్వా తొనిర ల్నౌనిగృహీత్వాస్వ పురంజగామ - రాజా ఫ్యుజ్జయినీ మగమత్ ఇమాంక ధాంక థయి త్వాసాలభంజికా రాజానమ బ్రవీత్ - భోరాజకొత్వ || విక్రమార్క చరిత్రమ్. యీదృశమౌ దార్యం ధైర్యంచవిద్య తే చేత్తస్యస్మిక్ సింహాస నే ఉపపిశ - త చుత్వా రాజా తూట్లే మగమత్ , ఇత్యేకవింశాఖ్యానం సమా ప్రమాసీల్ . . అత్రహినీలమహీంద్రే కామాక్షీమంది రేబిలాత్సహసా ! ఉద్ధృత్యతుర సకుంభంద్విజాతయేద శవానితి బూ, తే. భూయోపిధారానగరీధూర్వ ఏవిశ్వంభ రాధి నా ధేసమాగ తే పొం కాలి కాన్యా బ్రవీత్ - భోదాజ శ్రూయ లౌం - విక్రమాదిత్యో రాజ్యంకు ర్వ న్నేక దాపృధ్వీ పర్యటనార్థంగర్గత్య నా నా దేవాలయ తీర్థ పర్వ తాడకం దృ స్ట్వాక దాచిన్మహారత్నమయ ప్రాకారపరివృతమ భ్రంలిహ స్రా సౌదోవ భితమ నేకహరిహ రాలయపవి త్రి తం నగర మేకవ పశ్యత్ - తత్ర నగరోపాం తగ నారాయణాలయంగత్వాత త్రసరోవ రేస్మి త్వా దేవంనమస్క ్యత్యతు స్టావ • మయాజ్ఞాతంజగ న్నాధమౌన మేవ భవశలే ! మోజూ నాతిపరంబ్ర హ్మహరింవాచామగోచరమ్ !! * నాన్యంవదామినశృణోమినచింతయామి నాన్యంస్మ రామినభజూమినచాశ్రయామి! ముక్త్వాత్వదీయచరణాంబుజమా ద రేణ శ్రీ శ్రీనివాసపురుషో త్తమ దేహిదాస్యమ్!! * కరచరణకృతం వాక గ్మవాక్కాయజంవాశ్రవణనయనజంవామానసంవాపరాధమ్ | విహితమ విహితం వాసర్వ మేతణీ మేధాజయజయకరుణా ణాభై శ్రీప తెశ్రీ ముకుంద || ఏ వమాదిబహధాస్తు త్వారంగమంట పేవిశ శ్రామ - తత్ర కశ్చిదా మాగత్య రాజసమీ పే సముపవి వేశ - తదా త్వెరాజావదత్ వడత్ - భో, బాహ కాకుతస్త్యోభవార్ - బ్రాహ్మణః - అహంకశ్చిత్తీర్ధయా తైంకరోమి - భ వాక్ కుతస్సమాగతః - రాజా - అహంభ వాదృశఃకశ్చి. పరా యణః - బ్రాహ్మణః - సవ్య గ్రా జాన మవలో క్యా పృచ్ఛత్ . నతి తేజస్వీ దృశ్య తెత్వయి రాజలకు ణానిసర్వాణిదృశ్యం తే- త్వం రాజసిరిహా సనమర్ధ సికుతఃపృధివీంపర్యటసి - అధవాలలాటలిఖితం మోలంఘయతి - ఉ కంచ * శ్రీలో కేశశ్శార్జీశ బర శరలక్యుత్వ మగమద్విధా తాలో కానామల భతశిరఃకృంతనవిధిమ్ | ప్రయా`తొరా సూర్దిసక రశశాం కౌక బళ తాం ప్రభుర్నగ్నశ్శంభుశ్శిర సిలిఖితంలంఘయతికః!! కించ * హరిణాపిహ రేణా పి యా తాపలా కోభవా భో విక్రమార్క చరిత్రమ్. బ్రహ్మణా పిసురైరపి | లలాటలిఖలా రేఖాపరిమార్టం నశక్య తే|| తద్వచనం శ్రుత్వా రాజాప్యంగీ చకార - ఉక్తంచ • యుక్తియు క్తముపా దేయం వచనం బాల కాదపి | విదుషామపితత్త్యాజ్యమయు కలపద్మజన్మనా || రాజూ - బ్రాహ్మణకి మధ్ధమతి శ్రాంతణ విదృశ్య సే- బ్రాహ్మణః- శ్రమకారణం కథయామి - కష్టమతీవ ప్రొపోసి.. రాజావదత్ - కి ధ్య తాంతస్య కష్టస్యగా రణం - బ్రాహ్మణః - భో రాజ శ్రూయతాం - ఇతో నాతిదూ రెనీలో నా మపర్వతో స్తి - తత్రకించిత్పా తాళ బిలమ స్తి - తన్మ ధ్యే కామాక్షీ నామ దే ఏ తావసతి- మ ధ్యే చత స్యకశ్చిద్ర సకుంభోదృశ్య తె- తేనచర సేన ధాతవస్సు వర్ణ తాంయాంతి- ద్వాదశవర్షాణి కామాక్షీమంత్ర జపమకరవం - మయాబి లద్వారంనోయీట్య తే తే నాతి దుఃఖితోస్మి - రాజా బ్రవీత్ - తత్థా - తళ్సెనంమ మదర్శయమయాకోప్యు పాయః క్రియ య తే- తత స్తేన రాజేత జ్ఞ్యానందర్శితు-త త స్తస్యా మెవరా తౌరాష్ట్ర స్వప్నే దేవ తాసమాగత్యజ గాద - రాజ - త్వంకి మర్థమాగతోసి - అత్ర ద్వాత్రింశల్లకణయు క్తస్య పురుష స్యకఁరర 5 సేచనంవి నాబిల ద్వారంనోధాట్య తే - ఏత ద్దేవ తావచనం శ్రు త్వా రాజా ప్రబుధ్య బిలద్వార సమీపంగ త్వానిఒక ంఠం ఛత్తు ముపచక్ర మె - తావద్దేవ భరాజ సాహస ప్రియత వాహం ప్రసన్నాస్మి - వరంవృణీష్వ - రా జా- దేవి యది ప్రసన్నాసి-తర్య సే బ్రాహ్మణాయర సకుంభ ప్రయచ్చ- దేవ తాపి బాఢమితిబిల ద్వారము ఎట్య బ్రాహ్మణాయర సకుంభందదౌ-సోపి రాజానంస్తు త్వానిజ స్థానంజు గామ- రాజా పినిజనగరమగమత్ .ఇమాంక ఛాం కధయి త్వాసాలభంజికా రాజానమ బ్రవీత్ - భోరాజణ్- త్వయ్యే వమౌదా ర్యం సాహసం పరోపకారశ్చ విధ్వ.. తచుత్వా రాజా తూప్లీంగతః. .. .. ...... ఇతి ద్వావింశాఖ్యానం సమాప్తమాసీత్, హ్యస్మి సింహాస నేసముపవిశ- 93. ఏషహివిక్రమభూపోదుస్వప్నాలోకనోపశమనాయ! నిజకోశం త్రీణిది నాన్యకరోజ్జన సొంతి బ్రూ తే. పునరపి రాజాయావత్సింహాసనమారోడు మాజగామ తావద న్యాసాల భంజికాభణత్ - భోరాజద్. తవహిసింహాసన 'సమారుడు డాగరీయసీద్మ ఓ విక్రమార్క చరిత్రమ్. శ్య తే- ఇదంపునరాసనంవిక్రమాదిత్య సదృశ మెవడు మెత - శృణుత స్వరా జోగుణాః - ఏక దావిక్రమోమహీం పరి భ్రమణ నిజనగరమాగచ్చత్ --- 'దానగరవాసిన స్సర్వే పరమానందమవాపు - రాజపిస్వశుద్ధాంతం ప్రవిశ్య మధ్యాహ్న సమయే సుగంధ తైలా క్తస్స్నాత్వానంతరం వస్త్రాభరణాదిభిర లంకృత స్సక్ దేవమర్చయి త్వా* త్వమేవమా తౌచపి తాత్వ మేవత్వ మేవలం ధుశ్చ సఖాత్వ మేవ | త్వమేవ విద్యాద్రవిణం త్వ మేనత్వమేవ సర్వం మమ దే వదేవ!! *నమోనమః కారణ కారణాయ నారాయణాయామితవిక్రమాయ|శ్రీ శార్ణ చక్రాసిగ దాధరాయన మోనమ స్తే పురుషోత్తమాయ || ఇతి దేవంస్తు త్వా నమస్కృత్యక పిలా నాభూతిలాది నానావిధనిత్య దానాని నిర్వర్త్య దీనాం ధబధిర కుబ్జపంగ్వాదిభ్యో భూరిదత్వా బొజనగృహం ప్రవిశ్య బాలసువాసినీ వృద్ధాదీ బొజయి త్వాస్వయమ న్యైర్బంధుభిస్సాకమభ్యవజహార- సాధు చే దం * బాలాస్సు వాసినీర్వృధాగర్భిణ్యాతురకన్య కాః | సంభోజ్యాధి వృ ధాంశ్చదంపత్యో శ్యేవ బొజనమ్ || అన్యచ్చ * ఏక పవనభుంజీయా ద్యదీ చ్ఛే ద్వృద్ధిమాత్మనః | ద్వితేస్తుబంధుభిస్సాకంభోజనం కారయేన్నర 811 *అభీష్ట ఫల సంసిద్ధి రిష్ట కామ్యార్థ సంపదః 1 ద్వి శ్రీస్తు బంధుభిస్సాకంభోజ నేన ప్రజా య తే!! తతఃకంచి త్కాలంక తిపయానిప దాని పరిక్ర మ్యోపవి వేళ - ఉక్తంచ *భుక్తో పవిశతోమందంభుక్త్వా సంవిశతస్సుఖమ్ | ఆయుష్యం క్రమమాణ స్య మృత్యుద్ధావతి ధావతః!! * అత్యంబు పొనాదతి సంగమాచ్చది వాచసు పేర్నిశి జాగరాచ్చ | నిరోధ నాన్మూత్ర పురీష యోశ్చషడ్భిః ప్రభవంతిరోగాః|| అధ రాజని సమానవ యోపి ద్యైః ప్రియమి ③రోడ్లీం కుర్వతి 4 మెణభగవాక్ మరీచిమాలీచరమగిరిశిఖరమవత తార - అథరాజా సముత్థాయ సాయంత నంకర్మకలాపం నిర్వర్త్యభుక్త్వాశయనగృహం ప్రవిశ్యతత్ర శశికరఃకర ప్ర భాబాసురపటపరి స్త్రీఠే సురభికుసుమవి సరవికీళ్లే విచిత్ర తరోల్లోచ సముల్లా సి తేపర్యం కేసుఖం సుష్వాప- ప్రభాత సమయెస్వ ప్నే స్వయమా శ్మానంమహి షమారుహ్యదక్షిణాందిశంగచ్ఛంతందృష్ట్వా సహసా ప్రబుథో విష్ణుంస్మరణ 'సముత్థాయం సంధ్యాదికర్మసమనుస్థాయసింహాస నేసము పవిష్టో బ్రాహ్మణా నాంపురతఃస్వప్నవృత్తాంతమక ధయత్ - తచ్చుత్వా సర్వజ్ఞ భట్ట నామా ప్రాహ- బొరాజ స్వప్నాస్తుద్వివిధాః - కేచనశుభాశుభఫలం ప్రయ చ్ఛంతి, కేచ నాశుభా అశుభంఫలం ప్రయచ్చంతి- తత్ర శుభాః * ఆరోహ 13 విక్రమార్క చరిత్రమ్. ణం నా వృషపుంజరాణాం ప్రాసాద శైలాగ్ర వనస్పతీ నామ్ : షాను లేపోరు దితంని తానంశుభాన్యగమ్యాగమనంత ధైవ || అశుభాశ్చ * ఆరోహణంకంట క వృక్ష వాహ వైర్యుష్ట్ర కాణామధదర్శ నాని ! కార్వాసతీ ఆంగళత్రిశా బామృగాదిమా నామశుభానిలో కే!! * ఖరోష్ట్ర మహిష వ్యా హ్రస్వ ప్నే యస్త్వధిరోహతి 1 షాణ్మా సొభ్యంత రేత స్యమృత్యుగ్భవతినిశ్చయః || అన్న చ్చ * స్వప్న స్తు ప్రధ మేయా మే సంవత్సరవి పొక బాక్ | ద్వితీయే చాష్టభి ర్మా సైరొబిర్మా సైస్తృతీయ కే !! * అరుణోదయ వేళాయాందశా హెసఫ లంభ వేత్ 1 నా విసర్జన వేళాయాం సద్య స్స్వప్నఫలంభ వేత్ || కింబహు నా- భరాజన్నయందుస్స్వప్నః - తవారిష్ట శారి- రాజా భో బ్రాహ్మణ అస్య దుస్స్వప్న స్య ప్రాయశ్చిత్తంకింకరవాణి-సర్వజ్ఞ భట్టః - స్నాత్వావస్త్రా లంకరణస్స న్నాజ్యా వేకుణంకృత్వా తద్వస్త్రాదికం బ్రాహ్మణాయ దేహి పు నర్నవవస్త్రాదిక ఆధృత్వా దేవ స్యాభి షేకం శారయి త్వా నవర త్నైస్సంపూజ్య బ్రాహ్మణేభ్యోగ వాదిదశ దానాని దేహి- దీనాంధబధిరపంగ్వాదిభ్యో భూరి ప్రయచ్చ - అనే నాను నేన బ్రాహ్మణాశీ ర్వా డెనచ దుస్స్వప్నజా తారి స్టఫలంయా స్వతి - రాజా ప్యేతత్సర్వజ్ఞ భట్టవచనం శ్రు త్వాయధో కమను స్థాయభూరి దానార్థందిన త్రయంభండారంము కవా? - యధాభిలషితం సర్వేజ స్రు :- ఇతిక ధాంక థయి త్వాసాలభంజికా రాజనమ బ్రపీత్ - భో రాజకొత్వ య్యేవహొదార్యంకింవిద్య తే. తచుత్వా రాజారూప్లీ ఇతిత్రయోవింశతితమాఖ్యానం సమాప్తమా సీత్ . .జగామ. SEE 98. పురందరపురీవణి కనుజదాయ భాగక్రమంనిశమ్యధురితత్కృ తాసహవిగృహ్యయు జితః! ఉపాస్య పధివాసుకింత్వమృత కుంభమాదాయతం దదౌ ద్విజను మెము దాత్యభిదధాతిపొం చాలి . . పునరపి భోజభూపాలమాగతమాడి ప్యా న్యా సాలభంజి కాబ్రవీత్ - భరాజన్న స్మిక్ సింహాస నే సమారోడుంవిక్రమార్క సదృశపవశమః - రా జాభోసాలభంజి కేకధయతస్య గుణాః - సౌబ్రవీత్ - రాజన్నాకర్ణ్యతాం- విక్రమాదిత్య స్య రాజ్యపురందరపురీ నామకాచననగరీ సమభూత్ - తత్ర మహాధనిక శికశ్చిడ్వణి గాసీత్ - తస్యచత్వారఃపు త్రాస్సమభూషణ-తతో వి విక్రమార్క చరిత్రమ్. మహతిశా లేగ చ్ఛత్య తివృద్ధస్స వైశ్యోమరణ సమయేచతురఃపు త్రా నాహూ యానాడీత్ - భోపు త్రాఃమయిప రె తెభవ తాంమైత్రీ సుత రాంభవతి వాన నా - పశ్చాద్వి వాదోభవిష్యతి - తదహంజీవ న్నే వభవ తొంచతుగ్లాం జ్యేషా నుక్ర మేణవి భాగంకరవాణీతితధాకృత్వోవాచ - అస్యమంచస్య చతుణ్ణం పొదా నామధశ్చ త్వారోభాగానికి ప్లాః - తాణ జ్యేష్ఠక మేణగృస్టాధ్వ పు తా బాఢమిత్యం గీచ క్రు:- తత స్తస్మిక్ పరలోకగ తేచత్వారో ఫొలేరో మాస మేక శ్రుతస్థుః - తత స్తేషాం స్త్రీణాంకలహశ్శ నై రుదియాయ - తదనం తరంజాయానువాచ - కి మర్థంకోలాహాలః క్రియ తెతాత పాదైశ్చతుగ్లాం భాగః ప్రాగేవకృతః. తన్మం చాదస్థ్సితంద్ర వ్యంగృహీత్వావిభ క్తాపవసుఖన ఏమః- త ధేతి స రె ఫ్యూరీకృత్యమంచమధశ్చఖను - "తావచ్చతుర్లాంపా దానాంత లెచ త్వారి తామ్ర సంపుటాన్యదృశ్యంత - తేషా మేక త్ర సంపు టే మృత్ - ఏక త్రాంగారః - అన్య బ్రా స్టీని- పరత్రపటాలం చాసీత్ - ఏతచ్చ తుష్టయం దృష్ట్వా తేచత్వారః పరస్పరంవిస్మి తాః ప్రోచు . అ అస్మ త్పి తా సమ్య గేవకృతోవి భాగః - కిమత్రని దానమితి నజ్ఞాయ తే - ఇతివిచా ర్య రాజసభాం ప్రవిశ్యని వేదయామాసుః - తచుత్వా సభ్యానిర్ణేశుంన శే కుః - పునస్తే ప్రతినగర మెత్య ప్రాజెఖ్యోన్య వేదయణ - పర మెకోపినిర్ణేతా సనిశ్చ కామ - అనంతరముజ్జయినీం సమాన తారాజు సభామాగత్యవృత్తాం తమకి ధయః - తతో రాజ్ఞాచవి భాగక్ర మో నజ్ఞాయ తేమ్మ - తదనంతర మే కదా ప్రతిస్థానగరమాగతా స్తత్ర త్యేభ్యోజు నేభ్యో జగదుః - తై రపిసిర్ణ యో నకృతః - తస్మిక్ సమయేకుంభ కారగృహేస్థిత శాలీ వాహ ముం వృత్తాంత మాకర్ణ్యత తాగత్య బ్రాహ్మణాక్" మహాజ నా నే వంభణతిస్మ - భాసౌ హ్యః కిమత్ర దుర్బోధను స్తి. కే నాయంవిభాగర్ర మోనజ్ఞాయ తేభవద్భిః- తెవదః - కుమార అస్మాభిర్నావబుద్ధ్య తే- యదిజా నాసికి ధయ- కధమయం విభాగక్రమఇతి - తదాశాలీ వాహనః - ఏ తెచత్వారఏక స్యైవపు త్రాః- వన్నే వై తేషాంపి తా జ్యేష్ఠక నిస్థానుక్రమేణవి భాగంకృతవాక్ - యతొ జ్యేష్ఠ స్యమృత్తికాదత్తా . తేనయాసము పార్జితాభూమిస్సర్వాత స్మైదత్తే జ్ఞాయ తాం - ద్వితీయ స్యపలాలో దత్తః - తేనసర్వమపి ధాన్యందకం - తృతీయ స్యాంగారోద త్తః - తేనసర్వ మపిసువర్ణంద త్తం - చతుర్థ స్యాస్టీనిదత్తాని- తే నసర్వాణి యోధ నానిదత్తాని - ఇతి శాలీ హహ నేన తేషాంవి భాగ క్రమనిర్ణ యఃకృతః - "తేపి సంతుష్టాస్స్వనగరంజగ్ముః - రాజావిక్ర మోపీచం విభా విక్రమార్క చరిత్రమ్. గనిర్ణయ వార్తాంశ్రు త్వాతివిస్మయంగతః - ప్రతినగరమహాజ నార్ పు తిపత్రి కాం ప్రేమాయామాస- తథా హీ- స్వస్తి శ్రీయజనయాజనాధ్యయనా ధ్యాపన దాన ప్రతి గ్రహషట్కర్మనిరతాః యమన్ యమాదిగుణ గరిష్టాక్ ప్రతిష్ఠానగర వాసినోమహాజనా కుశల ప్రశ్న ప్రశంసాపూర్వకంరాజా విక్రమోవదతి- భవన్నగ రేచతు గ్లాం వణిక్సు త్రాణాంవిభాగ నిర్ణ యోయే నకృతస్సోస్మదంతికం ప్రేషయితవ్య ఇతి-పవంమహాజ నా రాజా ఎ షి తాంప త్రి కాంవాచయి త్వాశాలీవాహనం తమాహూయా వాదిషుః- శాలీవాహ నరాజాధి రాజశీ వీర ప్ర తాపశాలీ ప్రత్యర్థి పృధ్వీ పతి సమస్కృత చరణస హస్రపత్ర శ్రీవిక్రమాదిత్యమహారాజ ఉజ్జయినీ నగరవతం సస్సకలార్థిలో కకల్పవృశస్త్వాంసమాహ్వయతి - త్వంత తగచ్ఛ. శాలివాహనః - విక్ర మో నామరాజాకియా? - తే నాహం సమాహూతోనగచ్ఛామి - యదితస్య యోజనమస్తే స్వయ మేవాగచ్చతు - మమతదంతి కేకిమపి ఫలం నాస్తి - తస్య వచనం శ్రు త్వా మహాజ నాస్సనాయా తీతి పునః పుత్రి కాంలిఖి త్వాక మపిదూతం ప్రైషయణ - తతో రాజాప త్రీ కాంగృహీత్వా ఆ ధాన లేన దే దీప్యమా నవిగ్ర హెష్టాదశాజోహిణీబ లేన నిర్గత్య ప్రస్థానగరమాగత్య శాలీవా హనాయదూతం ప్రెషయత్ - తతోదూతస్సమాగత్యశాలివాహన, దృష్ట్వావాదీత్ - భోశాలివాహన సకల రాజాధి గా జోవిక్రమాదిత్యస్త్వాం 'సమాహ్వయ యతి- తస్య సందర్శనార్థమాగచ్చ. శాలీ: వాహనః- రెనాహమేకా కీరాజాసం ద్ర బ్యామి-చతురంగబలస మేతస్సF సమ రాంగణేవి క్రమంప శ్యే యం - ఏవంగా ఫ్రేం వేవయ - తస్యవచనం శ్రుత్వాదూ తొరాథేని వేదయా మాస- తచుత్వావిక్రమోయు యుధాయ సంగరరంగ మాజగామ- శాలీవా హ మోపికుంభ కారగృహేమృణ్మయంహ స్త్యశ్వరధ పాదాతంమం త్రేణస ముజ్జీవయి త్వా తేనబ లేన నగరాన్ని ర్గత్య సమరాంగణ మవజగా హే - దాల్వె * దిక్చ క్రంచలితంభయాజ్ఞలని ధిగ్జాతో భృశం వ్యాకుల!! పాతాళే చకితో భుజంగమపకి ఇపృధ్వీధరాఃకంపితా ! కాంతాసా బ్రాంతాసాపృధివీమహావిషధ గాః శ్వేళంవమంత్యుత్క టమ్! ఏషంవృత్తమ భూజ్జగజ్జనప తే 'స్సర్వంచమూ నిర్గ మే || తధాచ || * పవనగతి సమా నైరశ్వయారైరనం తైర్మగధరగణుయూ ధైరాజ తే సైన్యలక్ష్మీః | ధ్వజరు చిరప తా కై రావృశంఖం సమస్త పటుపటహ నినాదై 8 ఫూర్య తేస్మత్రిలోకీ !! * అశ్వాంఘ్యుత రేణు భిర్బహుత రై ర్వాత Q విక్రమార్క చరిత్రమ్ పంత్వ శేషంనభశ్చ రావృతమంత రాళనఃఖలం వ్యాపాపిశాలాధరా !ని హో పైరథజై సతః ప్రతిహతా వాక్చాపిన గ్రూయ తే వీరాణాలనిన దేశి ప్ర భూతభయ దైర్యుక్తా ప్రసన్నాచమూః||అనంతరముభయో స్పైన్య యోస్సం కులం యుద్ధం సమభూత్ - తతో విక్రమార్కెణశాలివాహన సైన్యం సర్వము పినిపాతితం- శాలీవాహ మాష్య తివిహ్వలస్సకా ఆపత్కా లెమాంసం రెతి పతృ దత్తంవరంస్కృత్వా శేషం నాగేంద్రం పతరం సస్మార - శేషోపి సర్వాణ రాస్ ప్రెషయామా స- తైరాశీవి పెద్దృష్టమాత్ర మేవవి క్రుషఃస్య సైన్యం నిఖిలం నిపపాత. తదనంతరంవి క్రమో రాజా స్వయ మేళాకీనివృత్య స్వ సైన్య సముజ్జీవ నార్థంతీర్ణోద కెవర్ష మెకంవాసుకిం ప్రతి వ్రతమస్వ తిష్ఠత్ - తతో వాసుకి ప్రసనో త్వొబభా షే-ఛారాజ Fవరం వృణీవ్వ - రాజా-భాస గ్పరాజయది ప్ర సన్నో సితర్షి భుజంగవిష వేగేన మూర్ఛిశం మమ సైన్యాల సం జీవయ- త థెశి నాసుకిరమృతఘట మెకమదాత్ - తమమృత ఘటంగృహ త్వా గాజువి క్రమ స్సత్వరమాజగామ - తావదా - తావ చాహ్మణః కశ్చిత్సమాగ త్యావ దత్ • హ రేన్లీ లా వరాహస్య దు గండ న్సిపొతువః | హేమాద్రిశిక ల యత్ర ధాత్రీ చ్చత్ర శ్రీయండ గౌ|| ఇత్యాశిషము కవా?- గాజా- భో హ్మణకుత స్సమాగతోసి- బ్రాహ్మణః-ఆహం ప్రతిష్ఠానగరాదాగచ్ఛం- రాజా- యత్త్వయాయాచ్య తేతదహం దాస్యామి - బ్రాహ్మణః- భవాన ద్ధి జనవిం తామణి - యతశ్చింతతంవస్తు జాతుం ప్రభవ సి- అతోష మైతస్మిత్ వస్తువ హలీ ప్రీతిర స్తి| ఇద్దీయ తాష యను మృతకుంభ :- రాజా - త్వం కే తోసి, జాహ్మణః- అహంశాలీ వాహ నేన ప్రేషితో సీ-తతో రాజు విచారయామా" - మాయా పూర్వమ స్తే గాస్యామీత్యు క్తం- ఇదానీంనదీయ తేచేదపకీర్తిరధర్మోపి స్యాత్ - అత స్సర్వ ధాదాతవ్య మేవ- బ్రాహ్మణః-రా జకొకింవిచార్య తే - భవాక్ సజ్జనః - "సజ్జన స్తుద్విర్శ భాష తె- తధాచోక్తం * ఉదయశియతి భానుఃపశ్చి మేదిగ్విభాగే ప్రచలతియది మేరుశ్శీత తాంయా తివహ్నిః | విక సతియది పద్మంపర్వత గే, శిలాయాంభవతి తదనృతం వై భా షితం సజ్జనా నామ్ || తథాచ • అధ్యాపినో మృతిహరః కిల కాలకూటం కూ గ్మోబిభ ర్తిధరణీశఖలు పృష్ఠ భా గే! అంభోనిధిర్వహతిచుస్సహ బాడబాగ్నిషం గీకృతం సుకృతినఃపరి పాలయంతి|| రాజూ - సత్యమాహభ వాకౌగృహ్య తామ మృతఘటోయమిలిత స్మెగౌ- నొపిరాజానం స్తుత్వానిజ స్థానంగతః. రాజా విక్రమార్క చరిత్రమ్, ఫ్యుజ్జయినీ మగాత్ . ఇమాంక్ ఛాం కధయి త్వా సౌలభంజి కాతష నోచత్ - భో రాజయదశమసూ త్మానం మన్య సేతర్యుదశ - తచ్చు త్వా రాజా తూప్లీం బధూవ ఇకచతుర్వింశతతమాఖ్యానం సమాప్తమా సీత . ... * 9N, 'ద్వాదశ వార్షికము సకావ ఏ గ్రహంభావ సంసమాకర్ణ్య ఆశాపూర్మి నిజ లోబలింద స్తవానికి బ్రూ తె. • పునరపి రాజా యావత్సింహాసన ఉప వేస్టుము పాక్రమత- తొవడన్యా పొలభంజి కాబ్రల్ - గ్రూయశాంరాజు" విక్రమాదిత్య రాజ్యం కుర్వ తి సత్యేక దాకి శ్చ్యితిషికి స్సమాగత్యజ గాద • సూర్యశౌర్యష ధేందు రింద్ర పదవీంసన్మంగళం మంగళ స్సమ్బద్ధించ బుధోగురుశ్చగురు తొం శుక్ర శుభంశంశనిః | రాహుగ్బాహుబలంక రోతు సతతం కేతుఃకులస్యోన్నతిం ని త్యం భూతిక రాభవంతు భవతస్స ర్వేనుకూలా గ్రహాః|| ఇ త్యాశిషముక్త్వాపం చాం గాన్యకధయత్ - రాజాపం చాగంశ్రు త్వాజ్యొతిషికమపృచ్చత్ - భో దైవజ్ఞ కీ దృశ మేతత్సంవత్సరఫలం- దైవజ్ఞ, జ్ఞ :- ఆస్మిక్ సంవత్స రేరాజారవి?-మం శ్రీమంగళం - ధా న్యాధిపతిశ ::- అన్యచ్చ- శనేశ్వరోభౌమశ్చరోహిణీశక టంభి త్వాయాంస్యత:- తస్మాశ్సర్వధార నావృష్టి గ్భవిష్యతి - ఉక్తంచ - వ రాహమిహి రేణ • అర్క-సు తేనహిభ గ్నే భౌమళ్ళుకశ్చరోహిణీశక టే ద్వాదశ చాబ్దాన్నహిసహివర్ష ఆవర్షాణి వారిదోనియతం!! * రోహిణీశకటను ర్క సూను నాభిద్య తేరుధిర వాహినీ సరిత్ | కిం బ్రవీమినహివారిసాగ రేసర్వ ఆలోకి ఉపయాతీ సంక్షయమ్!! మతాంత రే* యదాభిన లీమందోయఁరోహి క్యాశ్శకటంత దా! వర్షాణి ద్వాదశాత్యంతంవారివా హెనవర్ష తి || ఏతద్దె వజ్ఞ వచనం శ్రుత్వా జాబ్రవీత్ - ఏతదవ గ్రహణ వారణేకవ ప్యు పాయం స్ వేదయ- దైవజ్ఞః సవ గ్రహ హెూమాద్యను స్థానంక ర్తవ్యంతతో వృష్టిర్భవి వ్యతి-తతో విక్రమార్కశోత్రియాణ బ్రాహ్మణా నాహూయ తేభ్యఃపూ ర్వవృత్తాంతముక్త్వా తైక్రమం కారయితుము ప కాంతవాళ్- తత స్సర్వా సూమసామ శ్రీ 'సంపాది తా - బ్రాహ్మశ్రా 85 ల్పోక్త ప్రకా రేణ నవగ్రి హహవనమపి కృతం హెూమసాద్గుణ్యార్ధ పూగ్లాహుతిరపిర్వర్తి తా , రా విక్రమార్క చరిత్రమ్ జాది వ్యవస్త్రాది నా బ్రాహ్మణానతోషయత్ - తతో భూరి దానేన దీనాంధ బధిరముఖ కుర్రాదయోపి సంతుష్టాః - తధాపివృష్టి ర్మా భూత్ - తదనంత ప్యాసర్వోపి లోక :పరం క్లేశ మగమత్ - రాజాపి తేషాందుఃఖైన స్వయం చుఃఖతస్స న్నెక దాయజ్ఞ శాలాయా ముపవిష్టోవ్య చింతయత్ - తా వదశ రీరిణీవాగాత్ - భో రాజ తవపరోప కౌరోయది పురి స్థిత దేవాలయ వాసి న్యొ ఆశాపూర శ్యా దేవ తాయాః పురోద్వా శ్రీంశల్ల క్షుణయు క్త స్య పురుప స్యక ఁరం కే సబలిం దేహి - తతో వృష్టిర్భవిష్యతి అవ గ్ర సూపినశ్య ఇతి శ్రుత్వార రాజా దేవాలయంగత్వా దేవ తాంసమస్కృత్య కం రేఖ ఢంస్య ధాత్ - తావద్దేవ తా- 'రాజ తవ ధైర్యేణ ప్రసన్నా స్మి- వరఁవృణీ వ్వ- రాజాభణతో - దేవి అనావృష్టించి వారయ - దేవ తొ-తధాక రిష్యామీ తి సద్యశ్చ కార-తతో రాజా నిజభవనమగమత్ ఇమాంక థాంకి థయిత్వా లభంజి కారాజాసమ బ్రవీత్ - భో రాజ - ఏవంవిధం సొహసంత్వయివిద్య తే చేదస్మిక్ సింహాసన ఉపవిశ- తచ్చుత్వా రాజా తూప్లీం బభూవ • ఇతిపంచవింశతతమా బ్యానం సమా ఫ్రమ్ - -. పరోపకారిత్వ పరీ క్షుణాయ స్వారార్ణి యు కాంబహు పంకము ఉద్ధృత్య రాజాసురుచి జూయడ దావితి వ్యాహర తీహ సెహ. 1్నమ్| . పునరపి రాజాయావత్సింహాస నెసముప పుమయతిష్ట తావద న్యాసాల భంజి కావదత్ - భో రాజన్నత సింహాస నెస్థిత్వా రాజ్యంకిర్తుంది క్రమ పవ ప్రభవలి - "రాజా - సాలభంజి కేకడయత స్య మహిమానం - హెబ్రవీత్ - భో రాజ నిశమ్యతాం - విక్రమాదిత్య సదృశో రాజాన్యస్సత్వౌగా ర్యాదిన ఆస్తి - అన్యచ్చ - యదు వంతదన్యధాసనక రోత - యచ్చితే తిష్ట అత దే ఏవదం - య ద్వాచావదతిత దేవక రోత - అత స్సజ్జనోవిక్రమార్కః - ఉక్తం చ * యధావి శంత ధావాక్చియ ధానాక్చ తధా క్రియా | చిత్తే వాచిత్రి యాయాంచ సాధూ నా మేక్ రూపతా || ఆధాచ * ఉపకర్తుం ప్రియం వ కుంకర్తుం స్నేహామకృత్రిమమ్ | 'సజ్జనానాం స్వ భావోయం యంయ ఛందోశ్శిశి రోగుణః || అగైక దాసురనగర్యాంసింహాసనమలంచ కారభగవాన్సహ • విక్రమార్క చరిత్రమ్. తః - తదాచతమష్టాదశ సహ స్రాణిమహర్షయస్త్రయ స్త్రింశత్కోట యో దేవా అష్టాలోక పొలా: ఏమోన పంచాశన్మరుడణా: ద్వాదశాది త్యా? చం దొంగార కాదయో గ్రహాః నారద ప్రభృతయో దేవర్షయః మేనకోర్వశీతలో మాసు కేశీఘృతాచీ మంజు ఘోషా ప్రియదర్శినీ ప్రభృ తయోది వ్యాంగ నా స్సర్వే గందర్వాదయోగణాశ్చా ఎంత - అ తాం రెనారదోభూమండ లేవి శ్రమ సదృశః పరోవ కొరీ మహాసత్వ సంపన్నో రాజా కూపినా స్త్రీ - తద్వచనమాకి ర్ణ్యసర్వాప సభాపరి విస్మయంజగామ- "కామ ధేనుః - కోత్ర సం దేహః - నకిమప్యత విస్మయనీయం * దా నేతపసి కార్వే చవిజ్ఞా నేవినయేనయే | విస్మయోహినకర్తవ్యో బహురత్నావసుంధ రా || తధాచ * వాజివాసరలోహా నాం కాష్ఠ వాషాణవాససామ్ ! నారీవు రుషతోయా నామంత రామహదంతరమ్ || తదనంత రమింద్రస్సురభిమవా దీత్ - త్వంమర్త్యలోకంగ త్వొవిక్రమస్య పరోపకారగుణాన్ని శ్చిత్యమమ ని వేదయ - అధ సాసురభ్వి క్రమార్క వ్యహృదయపరీ బార్ధం రాజా గమన మా గ్రేచుర్బలా సతీకు త్రాపి ఘోరపం కేమమజ్జ - రాజాపి తాందృష్ట్వాస హసాస్వరూపా భిమానిన పహాయచురవ గా హేపం కె ప్ర విశ్వస్వయ మేవ తాంపం కాదాకృష్య ప్రకాళ్యశ నైనా సముష్టింద త్వా కండూయ నాదిభి రుపచచార - తదా కామ ధేనుర్ని జరూపంధృత్వా ప్రసన్నాభూత్వావదత్ - భో రాజ వరంవృణీష్వ - రాజా - యదిమమసు ప్రసన్నాసి - తరి నిజరూ పేణమమగృ హెసర్వ దాసివ సతుభవతీ - త ధేళ్ళు క్వాసాసురభీ రాజోహ స్త గ తాభూత్ - తదాకశ్చి దాహ్మణ స్సమాగత్య * సానందంనందిహస్తాహ తా సాన్నా సార్రరంధ్రంవిశతిఫణిప తౌభోగి సంకోచభాజి! గండోడ్డీ నాళిమాలా ముఖరితకకుభస్తాండ వేశూలపా నేర్వై నాయక్య శిరంవోవదనవిధుతయః పాంతుఫీట్కా-రవత్య! !! ఇత్యాశిషం ప్రయుజ్యా వాదీత్ * రాజన్స ర్వానహంయా చే సమాంకి శ్చనియాచ తే | హెూ దైవవిపాళయమీశ్వరాణామపీశ్వరః || యస్తు దారిద ముద్రిత సస్యగృహే సర్వంశూన్యంవర్తతే || తదాహి * గ్రామం మేపధి కాయ దే హిసుభ గేహాహాగిరినిష్ఫలా స్తస్మొద్బూ హిసఖె నీనూతనమిదంకోపోపధి ర్నా స్త్రీవై | యావజ్జీవమిదణనజాతిరపరావృత్తం ప్రభావాదిదంకోజా తోమ మసర్వవిత్తహరణే దారిదనామాసుతః || రాథో క్తం - భో బ్రాహ్మణ- కిం యాళ్య తేత్వయా - బ్రాహ్మణః - భవానా శ్రీ తకల్పనృతుః - యావజ్జీవం తమురజం వాహూత కౌమార బరి హత్రా 20 విక్రమార్క చరిత్రమ్. మచు దారిదమఃఖంనస్యాత్ - రాజూ. ఇయం కామ ధేను స్త వేప్సితం దాస్య తి - ఇమాంగృహాణేతిత స్మై కావ, ధేనుందదౌ - బ్రాహ్మణః - స్వర్గ ధేనుంగతి హీత్వా నిజభవనమయా సీత్ - రాజా పి. జనగ రమగమత్ , ఇమాంక ధాంక ధయి త్వాసాలభంజి కారాజానమవదత్ - కితధాదాతుం ప్రభపసి-తచ్చు త్వారాజారూస్లీ గుగచ్ఛత్ . . " ఇషడ్వింశతితమాఖ్యానంసమాప్తమా సీత్ , ... -- -2, ఆత్మకంరరుధి రేణ భైరవంతోషయణ్ వసుషయం ఘటత్ర యమ్ | దేవదత్తకిత వాయదత్త వానిత్య సౌభణత్ సౌలభంజికా. పునర ప్యేక దా భో జేష హీపతౌ సింహా సనమా రోడుం 'సమాగచ్ఛతి తావద న్యాసాలభంజి కాని రాచ కార-వ్యాజహారచ. 'రాజ శ్రూయ తాం- ఏ క్రమార్కో రాజా పృధ్వీంశా సన్నేక దాధరాపర్యట నార్థం : జనగరాన్ని ర్గ త్యనగర మేక మగమత్ - తత్ర శ్య రాజానఃపరంధార్మి కాళ్ళు తిస్మృతివి హితౌనుష్ఠానతత్పరాః - చాతుర్వర్ణ్యం సాధుపర్య పా లయ? - సర్వేజనా స్పదాచారవంతఃఅది ప్రియాదయాని ఏ రాశ్చాసః రాజావి విక్రమ సత్ర పంచది నా స్థాస్యామిలీకంచిడి మ మోహుండేవాలయంగత్వా దేవం న మస్కృత్య రంగమంటపమ ధ్యా స్త- అ త్రాంత రేకి శ్చ ద్రా జకుమారణ వా తిమనోహర రూపోదుకూలవస్త్రధారీ నా నాలంకి రణాలంకృతః కర్పూరకుం కుమాగుకు మృగ నాభి షుగంధమిళితచ ంద నాను లిప్తతనుర్గ ణి కాభిస్సాకిం త త్రాగత్య నానావిధాశ్రీ డా, ధావిధాయకం చి త్కాలమపనీయపునరపి తా భిస్సార్థంనిర్జీ గా గామ - రాజాపతందృత్వా క్వా కూయమితివి చారయన్నా స్త - పరే చ్యు స్స ఏకాకీదీ నవదనోవస్త్రాధిరహితః కౌపీనమాత్ర శేష "స్సమాగత్యరం గమండ పేప పాత - రాజా తుదృష్ట్వాభణత స - బ్రాఃపూ ర్వేద్యుర్వసౌభ రణాది నాలంకృతశ కీరో రాజకుమార ఇవ వేశ్యాభిస్సహ సమాగతో సి-అద్య పున రేనందృశ్య సే - కి మేతత్ - 'సపురుషః - భీమహాపురుష కి మేవముచ్య తే - అహంపూర్యేచ్యు స్తదైవ స్థితః - ఇ దానీం దైవయోగా దేవం తిష్టామి తధాహి * యేపర్థి తాఃక రిక సోలమ దేనభృంగాః ప్రోత్ఫుల్ల పంకజంజస్సుర ధీకృతాంగా: తేసాంప్రతం ప్రతిదినంగనుయంతి జాలం సింబేషు చార్క కు 20 యే గో విక్రమార్క చరిత్రమ్. సుమేషుచ డైవయోగాత్ • వికసితసహకారపుష్ప వాటి పరిషత కేళిపరా యణాహిభృంగ:! విలసతిమదతుందిలః పురాయస్సవిధి బలాద ధునైతిచా వృTTAll * యేవర్థి తాః కనక పంకజ రేణు మ డ్బెమందాకినీ విమల తుంగిత రంగమ ధ్యే | తేసాంప్రతం ప్రతిదినంఇలు రాజహంసొశైవాలజాలజటి లంజలమా శ్రయం తే || * వాతాందోళి పంక జచ్యుతరజఃపింగాంగ రాగో జ్వలోయశ్శృణ్వక్ కి లకూజితంమాధులిహాం సంజూ తహహోత్సవః ! కాంతా చంచుపుటావలంబితబి స గ్రాసరీ హేప్యతమ స్సోయం సం ప్రతీహం స కోమరుగతః కిష్టంతృణుయాచ తే || కర్మణానియమి తేజన్మ కోవా కష్టంన ప్రొప్నోతి - తధాచోక్తం * బ్రహ్మాయేనకులాలవన్నియమితో బ్రహ్మాం డబాండోద రేవిష్ణు ర్వేనదశావతారవహ నేక్షి, పోన హాసంకి = 1 రు నక పొలపొణిపుట కేళి Aబనం సేవ తేసూర్య బ్రావ్యత నిత్య మేవగిగి నే తస్మైనమఃకర్మణే || రాజా. మోభవార్డ్ - పురుషః- అహంకితవః, రాజా- శ్పంద్యూస క్రీడాంజా నాసికిం - పురుషః - చరోదరవిషయే అహ మేవవిచతు 'నాన్యః - అస్వచ్చ - వారి క్రీడాంనగాటముష్టించజానామి - పరందైవ మేవ బలవత్ - ఉ కంచ * గజభుజంగవిహంగవ బంధనంశశిదివాకరయో గ్రహపీడనమ్ | మతిమ తాంచ సహిక్యుడరిత్ర తాం : విర బలవాని ఆ మేమ?? || రాజా - ఖో దేవదత్త - స్వమతీవ ప్రాజౌసి- ఆధమేపంపా పే ద్యూతకర్మణోచ్ఛాంకి రోషి - దేవదత్తః - Vజ్ఞోపపురుషః కర్మణా ప్రేర్య మాణః కిం నకు ర్యాత్ • కింనకు ర్యాన్నరః ప్రాజ్ఞః ప్రేర్యమాణస్స్వకర్మభిః! ప్రొగేవహిమనుష్యాణా బుద్ధి శిక ర్మాను సారిణీ || రాజా • ద్యూతంపునర్మ సర్వేషాంవ్యసనా నామాశ్రయభూతోద్యూతవిధి : - త ధో క్తం • భవనమిదమకీ ర్రేశ్చోర వేశ్యా విసద్మవ్యసన ధిరుద గ్రాస న్ని ధిః పాపబీజమ్ | విషమనరకమా రేష్వగ్రయాయీవమర్త్యిక ఇహవిశదబుద్ధి క్యూత కార్యంకరోతి!! తన్మహా పాపొసిస పవ్యసనానిబుద్ధిమ తా త్యాజ్యాని - ఉక్తంచ • ద్యూతమాం ససురా వేశ్యా ఖెటచౌర్యపరాంగనాః 1 మహాపా పొనిత పైవవ్యసనానిత్య జేచ్చధః || అన్యచ్చ - యస్వీక వ్యస నేనయు క్తస్స తునియ మేననశ్యతి - కింపునస్సప్తవ్యస నాభి భూతః - ఉ కంచ • ద్యూతో ధర్మసుతః పలాదిహబ మద్యాగ్య దోర్నంద నా శృద్రో జూరతయావృ గాంతక తయా స బ్రహ్మదత్తో నృపః | | చోరత్వాచ్చయయా రన్యవని తాసం హాపాపమూలం - 2. విక్రమార్క చరిత్రమ్, గార్దశాస్యోమహా నే కై క వ్యసనార్గి తాయతణ మేసర్వైర్న మోనశ్యతి || త తస్త్వమ ప్యే తానిస స్తవ్యస నానిపరిత్యజ - దేవడ శః - భో స్వామిక్ - మ మైత దేవజీవనంక ధంపరిత్య జేయం - యదికృపాం విధాయ కమపిధనోపార్జ నోపాయంక ధయిష్యసిత దాహం చురోచరంత్యజామి - అస్మిన్నవస రేవి దేశ వాసినోద్వౌ బ్రాహ్మణా వాగత్య దేవాలయైక దేశేశసముపవి హై పరస్పరమ మంత్ర య తాం - తత్రైకః - మయాపిశాచలిపి భాషామంత్ర కల్పోన లోకితః - తత్రేవంవర్ణావళిర్దృశ్య తే - అస్య దేవాలయ స్వేశానది గ్భా గేపం చధనుః ప్రమాణెశ్వ ఛేదనర త్నాదిపూరితంఘటత్రయమ స్తి - తత్సమీ పే భైరవ ప్రతిమా స్తి - త్వం భైరవం స్వకంఠర కేన సేచయి త్వా తగ్గృహాణేతి - తదారాజా తద్వచనం శ్రు త్వాతత్తగ త్వా స్వకంతర క్తేన భైరవంసి షేచ - తావత్ప్రసన్నో భైరవోజుగాద - భో రాజ ప్రసన్నోసి - వరంవృణీష్వ - రాజా - యదిమమ ప్ర సన్నో సిత్య స్మైద్యూత కారాయనవరత్నపూరితం ఘటత్రయం దేహి - తతో భైర వేణత ద్ధనంకిత వాయద త్తం - ద్యూత కారోపి రాజనం స్తుత్వానిజ స్థానం గతః - రాజావి విక్ర మోపినిజనగరమగవత్ . ఇతి కధాంక ధయామాససాలభంజికా- తచ్చు ) త్వా రాజా తూప్లీం భూతోగతః. ఇతి సప్తవింశాఖ్యానం సమాప్తమా సీత్, SV అత్ర హిభేతాళపు రేకంచనచండ్యా నివార్యబలి భావాత్ | త శ్రాపను మోదనృణాం తత్ప్రధమం బలివిధానమితివ క్తి. పునరపి రాజాక దాచనసింహాసనమధిరోడు కామః 'పాంచాలికామస్త కేపాదంని ఛాతుముపచక్రమే - తావదష్టావింశతితమా ప్రతిమా జుగాడ - యద్యపిభ వాక్ మహీం పాలయతి - తదసివిక్రమార్క ఇవభ గ్రాసన మిద మధిరోడుం నారతి - విక్రమాదిత్యో రాజా పృధివీ పర్యటనా గ్ధ మేక దాస్వనగరాన్ని రతోనగర మేక మగవత్ - తన్నగర సమీ పేనిర్మలో దకాకాపితరంగిణీ ప్రవహతి - తత్తీ రేనా నావిధ కుసుమ ఫలభరితవిటపికుల సంకులంవన మేకము మపశ్యత్ - 1 మధ్యే చత స్య సముత్తుంగ గెనా పురవరణ రమణీ యం దేవ తాయత నమ దాక్షీత్ - దృష్ట్వాచ తత్ర నదీజలమవగాహ్యతమా లయమలంకుర్వాణం దేవం ప్రణమ్యత, తో పవి వేశ-త శ్రాంత రేవై దేశికా శూయతా 23 ణ తా విక్రమార్క చరిత్రమ్ త్వార స్సమాగత్య రాజసమీ పే సము పవిశిశుః - తతో రాజా తాన ప్రొ క్షీత్ - యూయంకుత స్సమాగచ్ఛధ - తత్ర కశ్చిదువాచ - పూర్వ దేశాదా గచ్చామి - రాజా - తతుకి మద్భతమ పశ్యత - తే ప్రోచు:- స్వామి మహ దవూర్వంలోచన నా చగనుకరవాము - యత్ప్రణాళాహస్తే గృహీత్వావ యమాగచ్ఛామ- రాజా - తత్కింకి ధయత- పురుషాః - తత్ర దేశేభేతాళపు రీ నామవర్తతే - తత్ర శోణిత ప్రియా నామ దేవ తా స్తి - తత్ర త్యామహాజ నా రాజాచ ప్రతి సంవత్సరం స్వము నోరధ పూరణార్థం తస్యైపురుషోపహా రం ప్రయచ్చంతి - సస్మిది నేకో పి వై దేశిక స్సమాయాతీయది - తమేవ దేవ తాయా?పురఃపశుమివ సమర్పయంత- నయమపితస్మి న్నేవది నేమార్గవశాత్త న్నగరం ప్రాప్తాః తత్ర శ్యాఅస్మానుపహరుమయషత- తాం! తాం ప్రవృత్తింక ర్ణాకర్ణికయానిశవ్య వయం త్రైణసారాయణాఃకధమ పీపలాయన మేవశరణంమన్వానాస్సమాగి తాస్మః- ఏతన్మహదాశ్చర్యమస్మాదృష్టంత చుత్వారాజావి క్రమ స్తత్ర గత్వా దేవతా యతనమ ఆభయంకరం విలో క్య దేవ తాంనమస్కృత్యాసౌషీత్ * బ్రాహ్మీవా వీరు హిందు సౌమ్యవద నామా హేశ్వరీలీలయా కౌమారీరిపువర్గ నాశనకరీచ క్రాయుధా వైష్ణవీ వా రాహీఘన ఘోరఘుర్ఘు గరవా ప్యైంద్రీచవజ్రాయుధా చాముండాయణ నా థరుద్ర సహి తారక్షంతుమాంమాతరః || ఇత స్తుత్వాత త్రరంగమంటపమధి శి శ్యే- తస్మికా సమయేకశ్చిద్దీని వదనో వై దేశికో మహాజనే ర్వాద్యపురస్సరము నీయత - రాజాపితందృష్ట్వా స్వ మనసివిచారయత్ స్మ. ఆయ మేప దేవ తాబలి నిమి త్తంమహాజ సై స్సమానీత -తతో దీనవదనోదరీదృశ్య తే - అస్మిణ సన యే మమశరీరంద త్వాముం మోచయిష్యామి. ఇడం శరీరంశతంవర్షాణిస్థి శ్వాపిస ర్వధానాశ మేవయాస్యతి - అతస్స్వ దేహవ్యయే నాపిధర్మంకీ ర్తించ సమాగ్జ యిష్యామి - ఉ కంచ • చలాలక్ష్మీశ్చలాః ప్రాణాశ్చలో దే హెూపియా వనమ్ చలంచలశ్ఛసంసారఃకీ ర్తిర్మశ్చనిశ్చలః || త ధార -అర్థాఃపారదచంచ లాగిరినదీ వేగెనా పనులయావనం మానువ్యంజలవీచి బిందుచపలం ఫేనోపమం జీవితమ్ | ధర్మంయోనక రోతి నిశ్చల మతిస్స్వర్గారోనాటనంపశ్చాత్తాపయు తోజు రాపరిణతశ్ళో కాగ్ని నాదహ్య తే || ఏవంవి చార్య రాజా తాన్మహాజనాను వాచ. అయందీనవదన్క. శుత్రకి మర్థంనీయ తే - జనాః - అముం దేవ శాబలి నిమిత్తంనయామః- రాజా. కిం కారణం. జనాః, దేవతా నేనపుగుపోషహారే విక్రమార్క చరిత్రమ్. ఇతుష్టా సత్యస్మన్మనోరధంపూరయివ్యని- రాజా. భోమహాజానా అయమత్యం తమల్పతను :- పరంభీతశ్చ - అస్యశరీలోపహా రేణ దేవ తాయాః కానామతు పిర్భనిష్యతి. తస్మాదము ముంచంతుభవంతః- ఆహ మేవత దర్థం మమ శరీరం దాస్యామి-అహంపుష్టాంగోస్మి - మమమాంసోపహా రేణ దేవ తాసంతుష్టాభవి ష్యతి. అతోమాంనయ ప్రతిభణి త్వారా జాతువి మోచయ త్వాస్వయ మేవ దే వలాయాస్సమక్షంగ శ్వాస్వఖడ్గంకం రేచకారి - 17 వ ద్గీ తామండలార సూకృష్యజ గాద- భౌమహాసత్త్వతహౌదా రేడై ర్యేణచ సంతుష్టాసి.. వ రంవృణీష్వ- రాజా - దేవియది మమ ప్రసన్నా సితహ్యద్య ప్రభృతిపురుష మాంసోపహారంపరిత్యజ- దేవ తా ప్యంగీచ కార వదళ్ - మహీపాలత్వంనిజసుఖ నిరభిలాషస్సకొసంస్థ మేవపరం ఇదంపహసి మహాద్రుమఇవత ధాహి * స్వసుఖనిరభిలాషోభిశ్య సేలోక సౌతో: ప్రతి దినమథవా తే సృష్టి రేవంపి ధైవ!అనుభవతిహిమూర్ధ్నా పొడప స్త్రీ వ్రముష్ణం శమయతిపరి తాపం ఛాయయాస్వాశ్రీ తానామ్ || తతో రాజాపి తదనుజ్ఞం గృహీత్వానిజనగరమగవత్. ఇమాంక ధాంక ధయి త్వాసాలభంజికారాజా నమ బ్రవీత్ - ధారానగరధురంధరత్వయ్యే సమౌదార్యంవిద్య తే- తచుత్వా రాజా తూప్లీం బభూవ. ఇశ్యపా వింశాఖ్యానం సమాప్తమ్, చకార-శశ, మహాజనా రాజానమ .... ... . 27 ద్రాయ తె. 97. పషసవీ క్రమభూపఃక స్మై చిడ్వంచి నేడరి రత్నా స్య హైకోశా గదావితీయం నృపం బ్రూ భూయోపిసమాగతం భోజ రాజనుపరా వ్యాజహార - నెదమనిస్థాతు మర్హతిభవాణ- శ్రూయ తాంరాజ - ఏక గావిక్రమారో - రాజూ రాజన్య కుమా రైస్సం సేవ్యమానస్సఖియా ముపవి వేళ - తదాకశ్చనస్తుతి పాఠక స్స మాగత్య ప్రణమ్య • యావద్వీ చీతరంగాణ వహతిసురనదీజాహ్నవీపుణ్య తో యం యావన్నా కాశమార్లేతపతిదినకరో భాస్కరో లోక పాలః | యావ ద్వ శ్రేంద్ర నీల స్ఫటిక నుణి మయంవిద్య తే మేరుశృం గం తావతు త్రేస్సయే త్రైస్స్వజనపరివృతో భుంక్వు రాజ్యంనృపాల !! ఇత్యుక్త్వా సౌషీత్ * య భాతోయంసమాకాంతుణ మయూరో గ్రీష్మపీడితః | నిరీక్ష తేదీజీమూతంత విక్రమార్క చరిత్రమ్. రోహంతవదర్శనమ్ || అహంతుహిమ వన్నికటాద్భవతః కీర్తిం సమాకర్ణ్య దూరాదాగతోస్మి * కర్పూరాదస కైరి వాదపిడళతుందాదపి స్వర్మదీక్ గ్లో లాదపి కైతకాదపిచల త్కొం తాదృగం తాదపి | మారోన్ముక్తకళంకశలక ఆశి రశ్మీ తాంశుఖండాదపి శ్వేతా సుకీర్తిధ్ధ ఎళితాస ప్రార్ణ వా మెది ! • దే వ దేవ తరుచ్చాయామా శ్రీ తోస్మిమహీప తె| కిన్నాముఖలు దైన్య మ్మెధ న్యా నాన్యో స్తిమద్భుః!! * దేవ సర్వస్వ దాతారంభ పంతంపశ్యతో మమ! గాహ తేహృదయం చూపంతం పదాన్య శిరోవ జిమ్ !! రాజా - క సైస్మరణవీధీమాగ తః- వంది- దేవ అస్త్యుత్తం స్యాందిశిహిమవత్పర్వతో తొందిగా గెజంబీరన గ రేధ నేశ్వరో నాము "మరాజా స్తి సితావ దర్థి సొందారిద్య మఃఖంనివాణ్యతా? ధనపతీక్ కరోతి - ఏ, దా తేసధ నేశ్వ రేణ మాఘశుద్ధ సప్తమ్యాలవ సింతపూ జావిహీతా- తత్ర దానార్థన పొడశ కూటి సువర్ణ పరికల్పిత వాక్. ఏవమా "దార్యగుణగరిష్ఠస్పరాజా జాగర్తి - అస్మిణ దేశే దేవ ఏకి ఏవ తా దృశోదృష్టః-త స్యవచనం శ్రుత్వా రాజా భాండారికి మాహూయావాదీత్ - అముంవం ది సంభండారంనీ త్వామహాగాణిరత్నాని దర్శయ- తతోయంయావంటి వాం ఛతి - తొవంతిర త్నానిగృహ్లాట - తధాకోశాధ్యక్షు స్తంభండా రఁనీ త్వాది వ్యాన్య నేకరత్నాన్యదర్శయత్ - స్తుతిపార గాపి స్వేప్సి తానిర త్నానియ డె స్టంగృహీత్వాపరిపూర్ణమ మోరథోరాజసమీపమాగత్యభణతిస్మ. భోదేవత వప్రసాదాదహంక నపతిణ్ణతోస్మి- నవాపినిధయోమమహస్తే ప్రాప్తావ మహా రాజహీరణ్యగర్భాదయోపిభవత్తులా న్నొధిరోహంతి- తధాహి * వే ధా వేదమయోపిష్ణు, విందోపిగ దాధరః| శంభుశ్మూలీవిషాదీచ దేవః కేనోప మీయ తామ్|| ఇతిస్తుత్వాబ్రహ్మా ముద్భ వేత్యాశిషమభిధాయని జనివా సమ యాసీత్ . ఇతిక థాంక్ ధయి త్వాసాలభంజికా రాజానమబ్రవీత్ - భోరా జగికిమాకర్ణితమా దార్యం విక్రమార్క-స్య-రాజా తూప్లీం బభూవ. ఇ త్యేకోన త్రింశాఖ్యానం సమాప్తమాసీత్ కు 30. ఇంద్రజాలవిదుష" ప్రవీణ తాంభూమిజానిరవలోక్యవిస్మితః పాండ్య భూపతి సమర్పితంధనంద శవానితితువ క్తిసాంప్రతమ్. అథభూయోపిభ గ్రా ససమధిరోడు మభిలషమాణమన్యాసాల భంజి కాభణత్ - మహీపాలవి క్రమస్యౌ దార్యంత్వయికింవిద్య తే - రాజా - భో 34 విక్రమార్క చరిత్రమ్. సాలభంజి కె దృశంతత్ - హెబ్రవీత్ - రాజ శ్రూయ తొం- ఏక దావిత్ర మస్సకలసామంత రాజకుమా రేరుప సేవ్యమానస్సింహాసనమధ్యాప - తత్ర చకశ్చిదైంద్ర జాలీ స్సమాగత్య రాజానంనమస్కృత్యజుగాద - దేవసక లక 2. స్వతవసమీపమాగత్య బహవఐ పఐంద్ర జాలి కానిజలాఘవ మదర్శయణ కల- బ మ తొవదిన మెకంలాఘవంతత్ర భవాప్రసన్నెనచేత పొవిలోకయ మీ - రాజా - నేదానీమవ సరోస్మాకం- స్నాన సమయస్సంప్రాప్త-శ్వఃపు 'నా తేదీ బ్యూమః - అధప రేచ్యుః ప్ర భా తెరాజా విక్రమ స్తత్కాలోచితం 'సర్వమనుస్థానజాతంవిధాయ ప్రియ బాంధ వైస్సహ శరీరవృత్తింనిర్వర్యవ స్త్రాభరణగంధమాల్యాద్యైరలంకృతస్సకలసామ ంతమ హీ'కాంత హితపు రోహిత సేవితస్సుధ గ్మాభిధానం సభాభవనమవ గాహ్య తదిదమమర పరిబృఢ ప్రసాద సమాసౌదీతమాసనమా స్థాయత మైంద్ర జాలిక మాహ్వా పయత్ - ఐంద్రజాలి మోమహాకాయో మహాశ్మశ్రుభిర్దేదీప్య మానవదనో దక్షిణ హస్తేఖడ్గంధృత్వా అతిమనోహరరూపలావణ్య ప్రేక్షణీయాం కామపిక మ లలోచ నాంపరిగృహ్య రాజూ స్థానమండపం ప్రవిశ్య రాజానం ప్రణమ్యత శ్లో- తదా సర్వే పసామాజికా స్సవిస్మయను ద్రాక్షః - అప్రాకుశ్చ నా వారుతి స్త్యఇతి- ఐుద్రజాలికః- అహంమ హేంద్ర సేవక ిక దాచి త్స్వా మీ నాశపోభూమండ లేతిమి - ఇయంమమ పేయసీ- అద్యస్వరోదేవా నాం పూర్వ దేవానాంచమహద్యుద్ధం ప్రవర్తతే- అహంత త్రగచ్ఛామి- అయం తు రాజూవిక్రమాదిత్యః పర నారీ స హెదరణత్య ఛేషంఅతోహమస్య 'సవి “ప్రియామిమాం నిక్షిప్య యుద్ధార్థంగమిష్యామి - తచుత్వా రాజావి క్రమాదిత్యః పరమా దర్భతభరితహృదయఃక ధమప్యురరీచ కార - సోషివిక్ర మహస్తే ప్రణయినీం సమర్ప్యతం ప్రణవ్యఝటితి గగనముత్ప పాత - తావ దాణా శేరే రేమారయఘాతయేతి ఘోరతరావాగ్భూత్ . అథ సర్వేపి స భ్యాయుగపదున్న మితవదవాస్స కౌతుకమపశ్యకా - తదనంతరం ముహూ మా శ్రీ రాజ సమక్షందృఢమి నిపీడితకృపాణాపధిరిధా రారూషితో బా హు రేకోదివఃపపాత. తతో రాజావిలోక్య సభ్యాన వాదీన్మహాసయం వీర స్సం మే ప్రతిభ టైర్శ్యపాత్యత - తస్యేక స్సఖడ్లో బాహురత్రపతితః - ఏ వంవద త్యేవరాజనిక బంధోన్యపతత్ - సమనంతర మేవ శిరోపతదదృశ్యత తం దృష్ట్వాసావని తాసకరుణంజుగాడ - భోదేపమమ భర్తారణాంగణే యుద్ధం వి 'థాయశ త్రు భిన్నహతః - త స్వేదం శరీరం సఖడ్గా బాహుశ్శిరశ్చ. మమ ప్రొ box 22 - -- కలలు విక్రమార్క చరిత్రమ్ ణప్రియంయావదమర్యోనవృణ్వ తేతావదహం గమిష్యామి - మమాగ్ని స్టీ యతాం - ఏనంతస్యావచనం శ్రు త్వా రాజాబ్రవీత్ - అయిపు త్రి కి మర్థమ గ్నిం ప్ర వేక్యుసిత్వా మహంతనయా మివ పరి పొలయామి రత్మ శరీ రం - వనితా దేవకీ మభిధీయతే యద యదర్థ మే తచ్ఛరీరం సమే స్వామి దశామిమా మనుభవతి దేవత దేతచ్ఛరీరం కస్యకృ తేర మి - దేవో ప్యే వం మా వాదీత్ - యతః ప్రమదా పతివర్త గా ఇతి స్వసిధేయంపంధాః తధాహీ * శశి నాసహయాతి కౌము.దీసహ మే ఫేసతటిష్ప్రతీయ తే 1 పు మదాఃపతివక్త గాఇతి ప్రతిపన్నం హిపి చేత నైరపి || తధాచస్మృతి: * వృ తేభ ఘరియా నారీ సమారో హేథు తానమ్ | సొరుండతో సమా ప్రోక్తా స్వర్గ లో కేమహీత లే!! తధా * యావ చ్చా గ్నౌమృ తేపత్యౌ భార్యాత్మానం ప్రదా హయేత్ ! లౌవన్ముంచత్ నా దేహం! స్త్రీ గరిష్ఠాకథంచన||*మాతృకంపితృక ం నే వయత్రచైవప్రదీయ తే | కుల శ్రయంపు నా త్యేషా భర్తారం యానుగ చ్ఛతి || తధాచ. * తి స్ర శిరోట్యోర్థ కళాటీచయానికోమాణిమానవే | తా పత్కాలంవ సేత్స్వర్గీభర్తారంయానుగచ్ఛతి | తి || * వ్యాళ యధా వ్యాళంచి రాచుర్ధర తేజలాత్ |తధా స్త్రీ పతిముద్ధృత్య సహ తేనైవ మోద తే! * దుర్వృత్తంవాసువృత్తం వాసర్వ పాపరతంతధా | భర్తారం తారయ త్యే షా భార్యాద ర్మేషునిష్టి తా || రాజ పతిహీ నాయాజీవి తే ప్రయోజనం సకి మపి దృశ్యతే - ఉక్తంచ • దీ నాయాః పతి హీనాయాః కిం నా ర్యాజీవి తేఫ లమ్ | శ్మశానవటవ త్తస్యాశ్శరీరంనిష్ప్రయోజనమ్ || కించ • అతి బంధుత యా నారీబహుపుత్ర శైర్యుతా | భోజ్యాభవతి సా నారీపతి హీనాతపస్వి నీ || తధాచ • గండ్రాగ్మాల్యై స్తధాధూ పెర్వివిధైర్భూషతైరపి ! వాసొభి శ్శయనై శ్చైవవిధ నాకిం కరిష్యతి || • నాతంత్రీ వాద్య దేవీణా నాచ క్రో యాతి వైరధః/ నాపతిస్సుఖమాప్నోతి నారీ బంధుశ తై రపి!!* మితందజాతీహిపి తామితంమా తొమితంసుతే! అమిత స్యతు దాతారంభ ర్తారంకాన పేజయేత్ || *గరి లో వ్యసనీవృద్ధాప్యాధితో వకల స్తథా | పతితఃకృపణా వాపి స్త్రీణాం భర్తాపరాగతిః!! * నా స్తిభ క్తృసమోబంధుర్నా స్త్రీభర్తృసమస్సుహృత్ ! నా స్త్రీభర్తృసమోనాథో నా స్తిభర్తృసమః ప్రియః||* వైధవ్య సదృశం దుః ఖం(స్త్రీణామన్యన్న విద్య తే|థ న్యాసయోషి తామ న్యే ప్రియ తేభర్తుర గ్ర తః|| ఇ త్యేవము క్త్వా సాహు తొశనదా నాయరాజ్ఞ పాదయోః పాత రాజూ గా - విక్రమార్క చరిత్రమ్. పతస్యాఃపతిభ క్తిపవిత్రంవచనం శ్రవణసౌత్కృత్వాకరుణారపొద్దాంతః 5 రణశీ ఖండాదిభిశ్చి తాంవిరచయ్య ఆ తామనుజజ్జీ-సాపి రాజ్ఞ స్సకాశా దను జ్ఞాంప్రాప్యభర్తృశరీ రేణ సహపావకం ప్రవి వేశ - తతస్సూర్యోపి సంకుచి ఆకర సహ విశ్చరమగిరిశిఖర గహ్వరన రమవజుగా హే - అధరాజాపి సాయంత నంకర్మజాతం నిర్వర్త్యకు మేణ: శావ- నై షీత్ - ఆథ ప్రభాతాయాం త్రి యామాయాముదయ మహీధర శేఖరాయితతనౌతిగ్మ భానౌరాజా సింహా సనోపవిష్ట స్సకల సామంత సంహతి ప్రణతీ ర్యాపదంగీకుర్వన్నా సతావత్సవీ రోయధాపూర్వంఖడ్గహస్తో దేదీప్యమాన్ విగ్ర హెూ నభ స్తలాదవ తీర్య రాజ్ఞః కం రేసురతరుకుసుమ నిర్మి తాంపరిమళ లుబ్ధ మధుకి రసికురుంబ నిరంత రామన్లూ నాందివ్యమాలాం సమర్ప్యమ హేంద్ర సం దేశంత స్మై ని వేడ్య నా నావిధ ప్రథ నాసుబుధాఃక ధాః కధయితుముపచక్రమే- తతస్సర్వాపి సభా విస్మి తాబభూవ - తదావీరోవదత్ - అహమీతోనిర్గత్యస్వర్గంగతోస్మికిల - త త్ర దేవా నాం దై త్యా నాంచమహా" సం గ్రామః ప్రవృత్తః - తత్రచ మ యాబహవోదానవాని పాతి తాః - కేచన కాందిశీ కాఆ సr - ఏవం సం గా మే సకామ ఏవ సంవృత్తే దేవస్సహస్రలోచనస్వప్రసాదమ్మా మవలోక్యజ గాద - అయెవీర చిరాధృవేసి - ఏతావంతం కాలంకుర్ర స్థితోసి - తతో వాది షం - స్వామిన శ్ళా పొదే తావంతిది నాని భూలో కేస్థితోస్మి - అడ్య స్వామినో దైత్యైస్సహ యుద్ధం ప్రాప్తమాకర్ణ్య సహాయార్థ మాగితోస్మి - తదాపరం ప్రసన్న చిత్తో మహేంద్ర అయేవీర ఇదం ప్రధమమ్మధ్యమలోకం మాగచ్ఛ తాత్ - సం ప్రతిత వాహం ప్రసన్నో సి - గృహాణ సకి వలయమితి స్వకరా న్మణిక లకణమున్ముచ్యమమహస్తేస్వయి మేవాకలయాంచ కారఫునరహాంవ్య జిజ్ఞ పం- భోస్వామిక్ అహమ తొగచ్ఛ విక్రమా ర్కే భార్యాంనికి ప్యా గతోస్మి తాంగృహీ త్వాఝడి 5 పు పస్సమాగమిష్వామి దేవ పాదమూలమితి సమాగతోస్మి- తత్క్వమే ప్రేయసీ ప్రేష్య తాం- రాజా తద్వచనం శ్రు త్వా విస్మయంగ త్వాతూస్లీంబభూవ - ఐంద్ర జాలికః - రాజ కిమితి జోషమా "స్య తే - తదాసభ్యః కశ్చిదాహ . తన భార్యాగ్నిం ప్రవిష్టా- ఐంద్రజాలిక :- హంతకి మేతత్ - తతఃపరస్పరవదనానివిలోకయంతో రుత్తరీ భూతాస్తూ స్లీమాసశ్ - తదాఐంద్రజాలికః " భో రాజవతంస పర దారస దర స్సకలార్థి లోకకల్పతరురితి మహతీంకీ ర్తిమాసాద్యమమ ప్రాణ ప్రియామం తఃపు రేసంగోప్య కీమర్థం తూప్లీం స్థితోసి - కి మేతదపచరితం - ఇత్యు క్తవతీత విక్రమార్క చరిత్రమ్. స్మిణ. రాజాసంకుచితమనాశ్కుకొంశచరాణ సౌవిదల్లా నాహూయావాదీ త్ - సౌవిదల్లాస్సత్యం బ్రూత- కిమస్యదయి తాంతర్వర్త తె- సౌవిదల్లా:-స్వా మిన్న స్మజన వ్యా దెవ్యాసల పంతీస్కు మాస్తే- రాజా - తర్ష హ్య తానయం. తత స్తేమహా ప్రసాదఇతి సశ్వగమంతఃపురం ప్రవిశ్య తాహనిన్యుః - రాజా తాందృష్ట్పాసానూజి కై స్సహవ హాంతంప్ స్మయమవాప- ఆ ఆ త్రాంత రేస్వర స్థ్సిత్వాస్తాఫ్టేత్ - జయవ హారాజు సకలమహీపాలమకుట కోటిమణికిరణ పొటలిత పాదపీప జయసిళ దా మోదకి ధారాపూరప్లవ మాస భిలనూ ర్గణ విక్రమవసుంధ రాధుకంధర అహమైంద్ర జాలిక: మయైతదిందీగా లవిద్యాలాఘవందర్శితం- రాజా పరమాశ్చర్యతరంగి తాంతరంగోబభూమి- తస్మిణ సమయే భాస్ డారిక ఆగత్యోవాచ- భోస్వామిక్ పొండ్య రాజేసస్వా మి నేకరః ప్రేషితః- రాజా కిం ప్రే షితం- భాండారికః- దేవ • అష్టా హా టకి కోటయస్త్రీనవతిగ్ముక్తాపలా నాం తులా? పంచాశన్మదగంధలుబ్ధమధుగా దౌరంధ రాస్సింధు రా!! అశ్వానాం త్రిశతంచతుర్దశరధాఃపణ్యాం గనానాం శతం హ్యేతద్వి కగ భూమి పాలభవత స్తత్పాండ్య రా ప్రేషితమ్ ||తతో రా జాసర్వమైంద్ర జాలి కాయదీయ తామి త్యాది దేశ. తదా తేనతత్సర్వంత స్మై దత్తం - ఇమాంక ధాంక ధయి త్వాసాలభంజికాభోజ రాజమ బ్రవీత్ - భో రాజన్నీ దృశమౌదార్యంవిద్య తే చేదుపవిశ- తచుత్వాభోజరాజో బ్రీడిత స్తూప్లీం గృహాంగతః, ఇతి త్రింశాఖ్యానం సమాప్తమా సీత్, ... .. .......... 31. అ త్రాయంమతి కౌశలాద్విల సతో భేతాళతస్వామ్మృతిం దూ రెపోహ్యతతశ్చహంతుమనసందిగ్వాససంసంహరణ భేతాళం 'స్వవశం వదంచ కలయ న్న హెచ సిద్ధిః పరాః ప్రాప్యోద్దామయ శాశ్మశాసవసుధామి త్యెవహభాష తె. పునర ప్యేక దా రాజాసింహా 'సనమా రోడుమాజగాను - తాష' న్యా పొంచాలి కాజు గాద - భీమహీవల్లభ వి విక్రమార్క సదృశ మేవవ హెమ హెంద్రోణదత్తా దేశమిదమాసనం తదీయామంగళగుణా స్వయ్యపి నది కామముపవిశ . రాజాభోసాలభంజి కేకధయత స్యభవ్యగుణా? - ప్రతి విక్రమార్క చరిత్రమ్. మా - రాజశ్రూయతాం - విక్రమార్కే-రాజ్యంకుర్వ శ్యేక దాకశ్చిద్దిగం బర ఆగత్య * శ్రీ శోదదాతుభగ వాళ్ భక్తానాంవస్సమీ హితమ్ | యద్భక్తి శ్శుక కతా మెలిము క్రిక న్యాకరగ్ర హే || * ధ్యాన వ్యాజము పెత్య చింతయసి కామున్మీల్యచకుఃక్షణంపశ్యానంగశ రాశురంజనమముం రము, ప్రభోత్వంన చేత్ | మిధ్యా కారుణికో సినిర్ఘృణతర స్వల్తో స్తి కన్యః పుమానిత్యేవంస వధూజ నైరభిహితో దేవోజినః పాతువః || * యచ్చాపగా శ్రీ స్సదనం సుగా ణాంయన్మంచురాపద్మభువోముఖానికి యత్తూణీరంభోధర పానభూమి ర్దేవస్స భూయాద్భవ తాంశివాయ || * ఏకంధ్యాననిమాల నాన్ముకుళితంచకుర్ద్వితీ యంపునః పార్వ త్యావదనాంబు జేమదలసద్భృంగాయిశంయ స్య వై | అన్య రూరవికృష్ట చాపమద నేక్రోధానలోద్దీపితంశంభోర్మంగళదం సమాధి సమయే నేత్రత్రయం పాతువః | త్యాశిషము క్వారాళోహ సేఫల మేకమ దాత్ -అ థరాజనిర్దిష్టమాసనమధ్యా సీనోవా చమెవముదంచయామాస-రాజన్నహం మార శీర్ష చతుర్దశీ దివ సేశ్మశా నెహవనం కరిష్యామి - భవాన్జీ పరోపకారీ - మహా సత్త్వాధిక సద్భవతుమామక హవన సహకారీ- "రాజా మయాకింకర్త వ్యం - దిగంబరః - మహాశ్మశానస్యానతిదూ దేశ మీ పాదపమూ లెకశ్చి ద్భే తా శ్రావరీవర్తతే - సత్త్వయామా నేనసమా నేతవ్య ః - రాజా ఓమిత్యురరీచ కార-క్షపణక :- కృష్ణ చతుర్ధ శ్యాం హెమ ద్రవ్యాణి సంగృహ్యమహాశ్మశా నవాటమ గాహత - రాజా పికృపాణ పాణిర్మహాశ్మశానంవి వేశ - తత్ర చది గంబరో భేతాళ పరి గ్రహార్ధం శమిమహిరుహ మదర్శయత్ - తేన చమా Āణభూరుహంతం ప్రాప్య ఖైతాళం స్కంధే గృహీత్వాశ్మశా సమా “సమా గచ్ఛతిభూపా లేభేతాళోజు గాద-భరాజ - మార్గశమా పనయాయకా పిక ధాకధ్య తాం - రాజా మౌనభంగభయాత్తూĀంజ గామ - పున ర్ళే తాళః కధాంనకి ధయసి-మౌనభంగభయాన్న జల్ప సి-తర్యహంక థయామి - కధా వసా నేమమ ప్రశ్నోత్తరంజ్ఞాత్వాపిమౌనభంగభ యాన్నకథయిష్యసి చేత్త వశీర స్సహస్ర ధాపలిష్య తీశాభణి త్వాక ధాంకడయితుమా రేభే - భో రాజు శ్రూయ తాంద4 ణేనమవంతంవింధ్యవతీ నామనగరీ - తత్ర సువిచారోనా మరాజావసత్ - తస్యపుత్రో జయ త్సేనః - సపక దొఖేట నాయమహదరణ్య మవగాహ్యతత్ర కరిణ మేక ందృష్ట్వాతమను ధావ? సుదూరమతిపపాత-అథ కథంచిన్నగరమార్గముపలక్యు మందంమంద మె కాకీ సమాగచ్ఛకా మధ్యే కామ పితరంగిణీమ రాక్షీత్ - తృతీ రేకశ్చిన్ఫ్రాహ్మణోను తిష్ఠన్న తిష్ఠత్ - పపాతి విక్రమార్క చరిత్ర చరిత్రమ్ జపుత్ర స్తత్సషిగా పంగ త్వావదత్ - భో బ్రాహ్మణయావదహంజలంపి బామి అముమశ్వంగృహాణ- బ్రాహ్మణః- కింతవ ప్రే ప్యోహమశ్వం గృహీతుం- త తసేనకశయా తాడితో బ్రాహ్మణోరుదక్ రాజు సమీప మాగత్య సర్వంతృ త్తాంతం వేదయామాస- 'సరాజాపితచ్చుత్వారోషారుణలోచనఃపుత్రం స్వదేశాన్ని ర్వాసయితుమియెష. తస్మిన్నవ స రేసచివః ప్రాహ - దేవరా జ్య భారోద్వహన యోగ్యంకుమారంకిమితి దేశాన్ని ర్వాసయసి నైతమ చిత మ్మ న్యే తదా రాజాసఫీసముచిత మే వెదమ స్యమ న్యా- యదాహ్మణం 5 శ యాజమాన-బుద్ధిమ తాపురు షేణ బ్రాహ్మణ ద్వే షోన కార్యి- ఉక్తంచ* ని విషంభత యే తాజైన క్రీ డేత్పన్నగై స్పహ ! నంద్యాద్యోగిబృందాని బ్ర హ్మ ద్వేషంన కారయేత్ || భోమం అంత్వయాన శ్రు తానిపురాణాని-పు బ్రాహ్మణశాపాదీశ్వర స్యలింగంప తధాచ * అత్యున్నతపదం ప్రాప్తః పూజ్యం నై వాపమానయేత్ | నహుపశ్శక తాం ప్రొ పశ్చ్యు గస్త్యావమానతః!! అతొ బ్రాహ్మణాస్స ర్వేపి పూజనీయా ఎవ- ఉక్తంచ *ద్విజాశ్చ నానమంత వ్యా స్త్రీలో క్యేశ్వర పూజి తె • : 1 దేవవత్పూజనీయా స్తే దానమా నార్చ నాదిభిః!• యైఃకృత స్సర్వభజోగ్నిర పేయస్సమ హెడ ధిః! శయీచ సకృతశ్చంద్రః కోస'వి ప్రకోపనాత్ || యతి స్సోమం సదా శ్నంతిహవ్యాని శ్రీ దివాకి సః క వ్యా: నైవపితం కిం భూతమధిక ంశతః! 27 - చ! *యెఫూజి తొస్సు రాస్స ర్వే మనుష్యాశ్చైవ భారత తపో వ్రతధ నాయే చ కప్తా జగతి నార్పయేత్ ! • పూర్వం పీత స్సము “యైర్వింధ్యోయైర్విని పా తితః! యైశ్చాపి దేవ తాఃపుష్టాఃకింభూతమధికంతతః|| *యపనం దేవమన్వి చ్ఛే 'దారాధయితుమవ్యయమ్ | సర్వోపాయైః ప్రయత్నేన సంతోషయశు సద్వి జాణ" | తథాచ • ద్వారవ త్యాం భాగవతా కృష్లే నాప్యు క్తం * ఘ్నుం తంశ పంతంపరుషంవదంతం యో బ్రాహ్మణం నార్చయ తేత ధోమాం సవా పకృదహ్మదవాగ్నిమధ్యే వధ్యశ్ఛదండ్యశ్చనచాస్మదీయః || కించ * య శృహంపరయాభక్త్యాహ్యా రాధయితు మచ్ఛతి | తేసపూజ్యూద్విజా స్సవ్య విక్రమార్క చరిత్రమ్. గేవంతు' భవామ్యహమ్ || ఇత్యుక్త్వా పునరాహ అ నేనదురాత్మ నాయే నహస్తేన బ్రాహ్మణస్తాడితఃతన్య చ్ఛేద ఎవ ప్రతీకార ఇతికరచ్ఛేదం గిర్ణి నా య తావ దేవ బ్రాహ్మణ స్సమాగత్యతం 'రాజానమఫాణీత్ - భోరాజ సు తోబాలిశ స్తధాకృతవాణ్- అద్య ప్రభృతిదృశమను చితంనకు ర్యాత్ -అద్యో యమపరాధోమర్షణీయః - అహంపునర్మర్షయా మ్యేనం - ఇతిత స్యవచనం శ్రుత్వా రాజా స్వపు త్రం విససర్జ- బ్రాహ్మణోపియధాగతము గాత్ - ఇతి క ధాంకథయి త్వా భేతాళ: ప్రాహ-యట జా నాసి బ్రూ హి- అనయోః బా హ్మణభూపాలయోఃగుణాధిక శికః- రాజాభూసాలఎవగుణాధిక ః - తచ్చు త్వామౌనభం గెజాత ఇతి భేతాళమ్మదిగా తరుమాజుగాను . 'రాజాపిపున స్త్ర గ్రగత్వాతం స్కంధౌసమా రోప్యయావ గాజగామ తావత్పు నరపి కథాంకథ యతిస్మ. ఏవంవిధాఃక ధాఃపంచవింశతిఃక ధయామాస శతో భేతాళోవిక్ర మస్య బుద్ధి కౌశలంక ధాగ్రహ వైదగ్ధ ్యలకృపొర సౌదార్యాని మాంశ్చగుణా న్నిరీత్యుతస్మి ప్రసన్నోభూ త్వావిగ్ర మమవాదీత్ - బొరాజన్నయందిగం బర స్వాంసహంతుం ప్రయత తె-రాజా-కధమివ- భేతాళ : యదాత్వంమాం తత్రనయివ్య సి- త దాస ఏవం త్వాం వదివ్య శిభో రాజ త్వమతి శాంతో సి- ఇదానీమిదమగ్నికుండం ప్రదక్ష ణీకృత్య దండ ఎతణవ్యంజ స్థానంగచ్ఛ • ఇ త్యుక్తస్త్వం ప్రణామం కర్తుంన ఘోభవిష్యసిత డా దిగంబరఃఖ డైన భవంతం ప్రహృత్య తావ కేనమాం సేన సమం కృత్వా పూణాహుతిం విధాయ తత్ర హెూ మే బ్రహ్మాణంమాంకృత్వా సర్వ మే వేదంకర్మ బ్రహ్మార్పణంక రి వ్యి. ఏవం క్రియమాణే స్య దిగంబర స్యాణిమాద్యష్టసిద్ధ యోగ సవ్యంతి - వి క్రమః- సఖికిమహంకరవాణి- భేతాళ:- త్వమేవంకురు యదాసదిగంబర స్వాంనము స్కర్తుమా దెక్యుతిత దాఅహంసార్వభౌమః - సర్వే రాజా | మామేన ప్రణమంతిమయా ప్రణామశిక దాపినకృతః - తదహంనజా నే ప్రధ మం ప్రణామమనుష్టాయదర్శయ య అనంతరమహంకరిష్యా మీతి బ్రూ హితత స్సయదా ప్రణామంకర్తుంన ఋభవిష్య శిత దాత్వంత స్య శిరశ్ఛింధి- అహం తన బ్రహ్మ భూత్వాహననం పూరయిష్యామి- తవాప్టాను హాసిద్ధయోవశం 03 విక్రమార్క చరిత్రమ్. వదాభవిష్యంతి-ఇత్యుక్తో రాజాత ధైవకృత వాణతతో భేతాళ స్వయంనిర్వ ఘ్యహవనందిగంబర స్యశిరః పూర్ణాహుతింకృత్వా సర్వం బ్రహ్మార్పణం పి ధాయ- అణిమాద్యష్ట మహాసిద్ధి రాజసాత్కృత్వాజ గాదఛా విక్రమార్క మహీపాలత వాహం ప్రసన్నా స్మివరం వృణీవ్వ- రాజా - యదిమమ ప్రస న్నోజా తోసి తర్తీ మందిగంబరం సముగ్ధర- య దాహంతవస్మరిష్యామి - తదా త్వమాగంతుమర్హసి - సత ధేతి ప్రతిజ్ఞాయదిగంబరం సమ ద్ధృత్య నిజని వేశం ప్రవి వేశ - 'రాజావి ( మోపిత స్మైదిగంబరాయ తా అష్ట మహాసిద్ధీ త్వా స్వనగరంవి వేశ. ఇతికి థయం త్యాం సాలభంజి కాయాంభోజ రాజస్సత్యమా హభవతీ నాహంవిక్రమార్క స్యశతతమీంక లామగ్జామి ముగైవాయ ముగ్య మోమయాబహువారమకారి • ఇతివిరరామ. ఇత్యేక త్రింశాఖ్యానం సమాప్తమ్, లోగో 3.9. శ్రీధారాపురధూర్వ హే గుణగె భోజకుమావల్ల భే భూ యోపిస్పృహయా సమేత్యశన కైరారోడు ముత్కథితె ! సాటోపం ప్రతిమానివార్యచరమాసింహాస వేజాగ్రతీ ము ఖ్యాన్వి క్రమ రాజ శేఖర గుణా ' నాఖ్యాతి శరాణ శ్రీభోజరాజెజ్జా త్వాపిపున రాగ తెచరమాసాలభంజి రాజు గాడ-హం శక ధమియం తెదురాశా - నివృత్తకామోపిపున రాగతోసి - అద్యాపి సమాక ర్ణయ శ్రీ విక్రమార్క గుణా? - భోజః - అయిసాలభంజి కెక్షమస్వ - భూ యోపిక థయత స్య చారిత్రంగుణాంశ్చ " సౌలభంజికా - భో రాజ శ్రూ తస్య విక్రమార్క-స్య సదృశంక మపినప శ్యామి -యః కౌష్ఠ మయఖ డేనచతురకూ పొరపరిక్షి పక్షి తతలగ తాన్నరపతీశ్ విజిత్య నిస్సపత్నం రాజ్యం కృతవాణ • యఃప రేషాంశకి అని రాకృత్యాత్మశకంవర్తయామాస - సమస్త దుర్జనని రాకరణం సను సయాచకలో కానాందుర్గ తిహరణం అవగ్రహానిర సనం చై తత్సర్వమపివిక్రమో మహిమండ లెనిరఎ శేషం కృతవాకొ తత స్తత్స మఃపురుషోనా స్తి - ఏవంవిధసత్త్వసాహసౌదార్యధైర్యాదిగుణా స్వయివి ద్యం తేయది సింహాసనేస్మిన్ను పవిశ - తచుత్వా రాజాతూషీమవత , యతాం పి. క్రమార్క చరిత్రమ్ 5. విక్రమార చరితెసింహాసనసోపానస్థ సాలభంజి కాప్రో కోపాఖ్యా నేషు ద్వాత్రింశాఖ్యానం సమ ప్రమాసత్ . అ త్రాంత రేకాచసపుత్రీ కాచి తార్పితమివత్ర పాభ రాదవస్థితం పొజవ వాదీత్ - భైభోజ రాజభ వానపి విక్రమార్క ప్రతీకాశం త్యేవమ న్యె - యతోయువాం ద్వా వధీనర నారాయణాత్మ ధారిణె - ఇదానీంత్వతఃప 7:పవిత్ర చరిత్ర సృకలకి లా ప్రవీణఖ్మే ఆ దార్యాదిసుగుణ భూషణోరా జా నాస్తి - అతస్తవ ప్ర పొదాగస్మాకంద్వాత్రింశతః పుత్రి కాణాం పాపప రిహారోజాతః శాపొద్వి ముక్తాస్మః - తదాభోజః - కధంవశాఖ పోజాతఃత స్మూలంక భయ - పుత్రికా కథయత్ - భో రాజ శ్రూయతాం - వయం డ్వాంశత్సు గొంగ నాః పార్వ త్యావయస్యాః - తస్యాః పరమ ప్రేమాస్ప వీభూతైః ప్ర త్యేకమస్మాకం నామ ధేయసి శూయం తాం- సుకేశీ ప్రభా వలే సుప్రభా ఇంద్ర సేనా అనంగజయా ఇంచుమతీ కురంగ నయనా లా నణ్యవతీ కామకారీకా చంద్రికా విద్యాధరీ ప్ర బోధవతీ నిరుపమా హరి మధ్యా మదన సుండరీ విలాసరసికా మన్మధజీవినీ రతిలీలా మదనవతీ చి త్ర రేఖా సురతగహ్వరా ప్రియదర్శనా కామో న్మాదినీ చంద్ర రేఖా హంస ప్రబోధా కామశరోన్మాదినీ సుఖసాగరా మదన మోహినీ చంద్ర ముఖీ లావణ్య లహరీ మరాళ గమనా జగ మ్మోహినీచ- ఏతా ఎయ మేక దా 23. T, ఒరజత శిలాతలె సముపవిష్టాః కిమపికిమపి సల్ల పత్యంతస్సుఖమాస్మ " 14 దాపర మేశ్వర స్సానందోస్మాసురాగరమణీయాండృష్టింస్య వేశయత్ - త శ్రాంత రే - ఆంగృహ్పే డేవీ పొర్వ తీసకోపాస్మా నేవవశపత్ - స్యుః - భ సత్యద్దీనా? " శ్రీ కాభూత్వా వాసవ సింహాస నేతిష్ఠంత్విత - శతో స్మాభి: ప్రణిపత్యశా పావసానం యాచితా దేవీ కృపొరసాద్దాంతికి రణాస్మాన వ గత్ - కిలియు గేమ క్రమాదిత్య సత్సింహా సనమింద్రలో కాగ్భూమిం సేవ్య 64 తరాత్మన్ను స్పష్ట స్సకా రాజచూడామణిర్బహూనివర్షాణి రాజ్యం సరి * try an air - సులో గ తేక స్మణ సత్సవి శ్రీ డే, త్రేత దాసనం "సవి

విక్రమార్క చరిత్రమ్.
వాని వేశయివ్యంతీ - తతళిక తిపయెద్దివ సై సద్భోజ రాజహ స్తగతం భవిష్యతి-
తత స్తన్నగరంనీ త్వా ప్రతిష్టాప్యత దారోడుం యదాభోజభూపాల స్పమా
యాస్యతిభవతీ భి స్సహ సల్లాపంకరిష్యతిచ - తదావిక్రమార్క చరిత్ర
భోజరాజాయక ధయతయూయం శాపొద్వి మోత్యు ద్యౌ - ఇతినిజవృత్తాంత
ముక్త్వాపునరపి భోజమవద? - భో రాజకొవయం ప్రసన్నా స్మః - వరంవృ
ణీష్వ - తదాభోజః - మమకి న్నామా పేక్షణీయం సంపూర్ణ రామోస్మి - త
ధాపి పరోపకారార్థంకిమపి మయా ప్రాథ్యతే - యేమర్త్యా ఏతచ్చరిత్రం
శృణ్వంతిలిఖంతి వా తేషాం ప్రౌఢపు తాపకీ 9 ధైర్యో దా ర్యాదిగుణాః
ప్రవర్థంతాం - ఏతచ్చరిత్రమాకల్పమవిచ్చిన్నం మహిమండ లేవర్తతాం -
ఆతూణాంభూత ప్రేతపిశా చశాకినీ ఢాకినీ మారీయ క్షురాత సాదిభ్యో
భయంమ నాగపి మా భూత్ - వ్యాఘ్ర భల్లూక ప్రముఖశ రారునిక రాద పిఖీ
ర్మాజాయ తాం - ఇతి ప్రార్థి శాస్సాలభంపి కాయ ధాభిలషి తమ స్త్వితిరా
జేవకంద త్వా సర్వా అపి పరిగృహితసురసుందరీవిగ్రహా దివము తేతుః.
Time
తతోభోజరాజు సత్సింహాసనం విచి
విచిత్రహాటకా
కానర్ధ నవమణిఖచి
త ప్రాసాదశిఖ
» రే సం స్థాప్యతదుపరిపం
పర మేశ్వరం నిధాయ దేవం సిం
హా ససంచ ప్రదిన మర్చయ
యణ సుఖేన మహీం సుచిరం శశాస.
శ్రీముతోని క్రమార్క-స్యచరిత్రం మహిమో త్తరమ్ |
గ్వాత్రింశతమా ప్రో కంసమాప్తిమగమ త్త రామ్.
wX

చాటుశ్లోకములు. ...... ......... ...... .... నటవిటగాయక యోషాజ్యోతిషముఖకస్టరాణి యదినన్యుః ! వై యాకరణకిరాతాదపశబ్దమృగాఃక్వయా నీస స్త్రస్తాః || ........ * తన్వీ చారుపయోధరా సువదనాశ్యా మామనోహారిణీ | నీతాని ష్కరుణేన కేనదిద దేశాన్తరాదాగ తా | ఉత్సజ్లో చితయావి నాదయితయాకింజీవ నా పేక్షుయా | భిడో తేదయి తాసికిం నహిన హిప్రాణ ప్రియాకుణ్ణి కా | పశ్చాననస్యసుక వేర్ల జమాం సైర్నృపశ్రియా | పారణా లభ్య తే పి సర్వత్రైవోపవాసినః || ..... తిష్ఠతుగుణావమర్శ స్త్రీగా మాలోక నాదిభిస్సార్ధం ! దోషాను చిన్తనాస్త్రాస్మృతిరపి దూరీకి రోతి వైరాగ్యమ్ !! జూశిరహి తేవసం తేపల్ల వపరపుష్ట మధుపసం కాం తే | అవమా నాదివమందంపవమానశ్చలతి మదన దాక్షిణ్యాత్ || ల తాంపుష్పవతీం స్పృహ్వ స్నాతో విమలవారిషు ! వునస్స్పర్శన శంకీవమందంచలతిమారుతః!! - ... లావణ్యంక్వనుయోపి, తాంనభసి కే సంచారమా తస్వ తే! కాపా ముచ్చతరాభవంతినిన దా: క్వక్రీడతోరంపతీ | కేషు స్వం ప్రక టీచ జారభగవాం శ్రీరాఘవః పౌరుషం | యఃప్రశ్నోత్తరమధ్యవర్ణ ఘటితో దేవోము దేవోస్తుసః || నౌశ్చదుర్జనజిహ్వాచ ప్రతికూల ప్రసారిణీ | ప్ర తారణీయాలో కానాందారుణా కేననిర్మి తా || ... ... ....... అదాక్షిణ్యాదతీనో గ్రా:పవనా ఇవచుర్జనాః | గురూనపి ప్రతి మేఘుం ప్రయతం తేము మాభృతః!! ఆవరితో షాద్విదుషాంన సాధుమ న్యే ప్రయోగవిజ్ఞానమ్ ! బలవద పిశి4 తానామాత్మన్యప్రత్యయం చేతః II ..... * . .. ...... ... .......... .... * ....... .. . .....

Vikraman'ka Charitama~

Author
Krxshhnd-aamacchaar^ya V
Title
Vikraman'ka Charitama~
File name
Vikramanka Charitam
Text
OCR done
Citation
1865
Published
2006/01/21
Publisher
Adi Vidya Vilasa Press And Gatta Adinarayana
Language
Sanskrit
Pages
89
Library
Canegie Mellon Univeristy
Classification
Biography
Keywords
life histoty of king Vikrama of Ujjain
DLI number
495430
Barcode
1990020084768.00
Scanning centre
ASR, Melkote
Digital publisher
Digital Library Of India
Rights
Not Available
VMLT id
Iey2NUZajHq
Download PDF

Vikraman'ka Charitama~