·Bombay Sauskrit Scrics.
No. X
TUI DISALUMARAGIALITA.
Part 1.

·Bombay Sanskrit Serics.
No. X
THE DAŠAKOMÂRACHARITA:
Part 1

·BHARA
SN.
BHAVAN
॥ दशकुमारचरितं सटीकम्स
LIBR
PARY
THE DASAKUMARACHARITA
OF
DANDIN
EDITED
WITH CRITICAL AND LAPLANATORY NOTES
BI
GEORG BUHLER, P. D., & M. A.
manne
Part I.
(Regratered under let XIV of 1867)
Do txt:
TRI TED AT THE
INDU PPAKASE PRESS
1873
(Allg, uts 1 cserred)
Price 1, 1-8-0

·This book is inscribed
TO
PROFESSOR THEODOR BENFEY
ор
GOTTINGEN.

·CRITICAL PREFACE. (Temporary) MO THE 5hjoined edition of the Pij rapifliki las for its basin, * Je orkerl X, which is about 100 years old and comes from Nasik in thic Dokhan. A cirolul collution of Wilson's B. Ma,' called in the notes BT., aul of a fragment of his A, Ms, designated A"., ling been made. B*. lus Lyou written by a Jaratha acaibo and is probably 250 years old. It is preserved in the Library of the India Obice and humbered 107. A.. wlich consists of 6 leases, (fuls. 27, 30-31), is a dern transcript, naadlo probably for Professor Wilson's use, 1110 x leaves were found in a cory of Wilson's printed edition of the Dux'alumara, belonging to the India Office Library. Tho sources from which the text of tuo Das'a bir maracharith hay been taken,' are; A. MA 1. 8., 3 Ms. of the 19th century lent by Bhiu Sastrt of Satara 3u tho Dc liat). . 2. G., Als, about 230 years old, bought in Surat for the Gorernment of Berolay. 3. A., an incomplete Ms about 150 years old, lent log . Sist: of Antleshis ar near Brosch.

·रा-कध ॥अथ दशकुमारचरिते पूर्वपीठिका ॥ श्रीगणेशाय नम ॥ . 5 ब्रह्माण्डच्छत्रदण्ड शतधृतिमयनाम्भोरहो नालदण्डः क्षोणीनौकूपदण्ड 'क्षरदमरसरि पट्टिकाकेतुदण्ड । ज्योतिश्चक्राक्षदण्डस्त्रिभग्नावजयस्तम्भदण्डोडिदण्ड श्रेयस्त्रविक्रमरते पितरतु विवुधद्वेपिणां कालदण्डः ॥ अस्ति समस्तनगरोनिकपायमाणा, शश्वदगण्यपण्यविस्तारितम- गणादिवस्तुजातव्याख्यातरलाकरमाहात्म्या मगधदेशशेपरीभूता पुष्पपुरी नाम नगरी । तत्र वीरमटपटलोरिंगतुरगकुञ्जरमकरभी- पणसकलरिपुंगणकटकजलनिधिमथनमन्दरायमानसमुदण्डभुजदण्ड पुरदरपुराङ्गणवनपिहरणपरायणगीर्घाणतरुणगणिकागणजेगीयमान• 10 यातिमानया शरदिन्दुकुन्दधनसारनीहारहारमृणालमरोल सुरगजनीर- क्षीरागरिशाट्टहासकेलासकारणीकशिमूरचितदिगन्तराल पा कीाभित' सुरभित, सरौकशियरोररुचिररत्नरत्नाकरयेलामेष., लावलयितधरणीरमणीसौभाग्यभोगमाग्यपाननयरतथागदक्षिणाक्षि- 1 1 श्रीश दे -I7 नाच - on A-12 परिचिनदिग"-- '113 मेखलापित° N- -- ·॥ पूर्वपीठिका ॥ तशिष्टविशिष्टविद्यासभारभासुरभूसुरनिकरो विरचितारातिसंतापेन प्र- तापेन सतततुलितवियन्मध्यही राजहंसो नाम घनदर्षकन्दर्पसौन्दर्ष- सोदयहदानिरयारूयो भूपो यभूव । तस्य वसुमती, नाम वसुमतीय लीलावतीकुलशेषरमणी रमणो बभूव । रोपणेक्षणेनं निटिलेक्षणेन 5 भस्मोकृतचेतने मकरकेतने तदा भयेनानवद्या घनितेति मत्वा तस्या रो. 'लम्बायली केशजाल प्रेमाकरो रजनीकरोविनितारविन्दं वदन जयन • जायमानो मोनोजायायुतीक्षियुगल-सकलसैनिकाङ्गवीरो मलयसमारो निवास पाँधकहलनकरवाला प्रवलिश्चाधरबिवलयशड्डा बन्धुरा लावण्यधरा कन्धरा पर्णकुम्भौ चक्राकानकारी पयोधरी ज्यायमाने ..10 .मार्दवासमाने विसलते च बाहूपत्फुल्ललीलावतसकल्हारकोरको गङ्गावर्तसनामिनाभिर्दूरोकृतयोगिनोरथा जैत्ररथोतियन जघनज पस्तम्भभूते सौन्दर्यभूते विनितयतिजनारम्भे रम्भे चोरुयुगांतपत्रस: हसंपल पायमस्वभूतानि प्रसूनानि तानोतराण्यङ्गानि च समभूव- निचा विनितामरपुर पुष्पपुरे निवसता सानन्तभोगलालिता घसमती, 15 वसुमताव मगधरान यथासुखमन्वभायि । तस्य राज्ञः परमावधया धर्मपालपद्मोद्भवसितवर्मनामधेया. थोरधिषणावधीरितविषाचार्य- विचार्यकार्यसाहित्यां कुलामास्यास्त्रयोभवन । तेषां सितधर्मणः समः तिसत्यवाणी धर्मपालस्य सुमन्त्रसुमित्रकामपालाः पद्मोदयस्य सुश्रुतरत्नोद्भवाविति तनया समभूवन् । तेषु धर्मशीलः सत्यवर्मा स. 20 सारासारतां वुद्धा तीर्थयात्राभिलापी देशान्तरमगमत् । विटनटवार- नारोपरायणो दुनिीत कामपालो जनकामजन्मनोः शासनमातेक्रम्य भुव वधाम रनोगबोपि बाणिज्यनिपुणतया पारावारतरणमकरोत् । इतर मन्त्रिसूनवः पुरंदरपुरातिथिषु पितृषु यथापूर्वमन्वतिष्ठन् । ततः 2 समनी लीला 15 . f ·॥ पूर्वपीठिका ॥ कदाचिन्नानाविधमहदायधने पुण्यरचितागण्यजन्पराजन्यमौलिपालि. निहितनिशितसार्यको मगधनायको मालवेश्वर प्रत्यग्रसंग्रामघस्मरं समुत्कटमानसारं मानसीरें प्रति सहेल न्याकृतजलधिनिघाँपाहकारण भेरीभांकारेण हठिकाकर्णनाक्रान्तभयचण्डिमान दिग्दन्तावलयलयं विपूर्णयन्निजभरनमन्मेदिनीभरणायस्तभुजगराजमस्तकवलेन चतुर. । गवलेन सयुतः संप्रामामिलापेण रोपेण महताविष्टो निर्ययो । मा- . लवनायोप्यनेकानेकपयूथंसनाथो विग्रहः सविग्रह इव साग्रहोभिमः खीभूय भूयो निर्मगाम । तयोग्य स्थनुरगखुरक्षपणक्षेपणीसमुद्भुते 'करिघटाकटवन्मदधाराधौतमले नव्यवल्लभवरणागढदिव्यकन्यान-.' ननयनिकापटमण्डप इय थियत्तल याकुठे धुलोपटले दिविषदम्पनि :10 धिकृतान्यध्वनिपटेहध्यानवधिरिताशेषदिगन्तरालं शस्त्राशास्त्र - नाहरित परस्पराभिहतसैन्य जन्यमान । तव मगधराजः प्रक्षीण- सकलसैन्यमण्डलं मालवराज जीवनाहमागृह्य कपालतया. पुनर- पि स्वराज्ये प्रतिष्टापयामास । ततः स रत्नाकरमेलामनन्यशासना भासदनपत्यतया नारायण सकललोकैककारणं निरन्तरमर्चयामा-: 15 स । श्रथ कदाचित्तदनमदिपी देवी देवेंन कल्पवलोफलमानहीति प्रभातममये मुस्वप्नमयलोकितवतो . । सा तदा दयितमनोर. पप्पमत , गर्भमाधत्त । राजा सपन्यकृतापण्डलः सहन्नृप मण्डले समाहूय निनसंपन्मनोरथानुरूपं देव्याः सीमन्तोत्सा व्यधन । एकदा हितैः सहनमन्त्रिपुरोहितः ममायां सिंहासनासीनो 20 'गुणरहीनो लगाटतटन्यस्ताज्जालना द्वारपालेन व्यज्ञापि । देव देवमदर्शनलालममानस कोपि देवेन शेरच्यांनाही यानदारदेश- 3. 9. परिषगर x.-10 'माज Pr-. 15 कारणम् -सामन° 3-3.10 भार.- ·: ॥ पूर्वपीठिका ॥ मध्यास्त इति । ननुज्ञातेन तेन स संयसी नृपसमीपमनायि । भूप तिरायान्त त विलोक्य सम्यग्ज्ञाततदीसगढचारमायो निखिलमनु- परनिकर विसृज्य मन्लिजनसमेतः प्रणमितमेने मन्दहासमभाषन । अनु तापस देश सापदेश भ्रमन्भवांस्तत्रतत्र भवदभिज्ञात कथयत्वि- इति । तेनामापि भूभ्रमणवालना माञ्जलिना । देव शिरसि देवस्या- ज्ञामादायन निदोप थेप स्वीकृत्य माल्येन्द्रनगर प्रविश्य सत्र गढतर वर्तमानस्तस्य राज्ञः समस्त मुदन्तनात् विदित्वा प्रत्यागमम् । मानी मानसारः सैनिकायुप्मत्तान्तरांये संपराये भवतः पराजयम नभय लक्ष्यलक्ष्यहृदयो बीतदयो महाकालनिवासिन कालीविला. 719 सिनमनश्वर महेश्वर समाराव्य- तप.प्रभावसतुष्टादमादेव वीर रातिनी भयां गदां लन्यात्मानमप्रतिभट मन्यमानो महामिमानो भान्तमाभियोक्तुमुद्दाले । तंत पर देव एव प्रमाणमिति । तदालोच्य निश्चितकृयरमात्यै राना विज्ञपितोभूत् । देश निरुपायेन देवसहा- येन योद्धमातिरायाति तस्मादस्माकं युद्धं सायतमसांप्रत सहसा 15 दुर्गसश्रपः कार्य इति । तेबहुधा विज्ञापितोप्यखण गर्येण विराज- मानो राजा तद्वाक्यमकत्यमित्यनादृन्य प्रतियोडुमना बभूव | शि. तिकण्ठदत्तशक्तिसारो मानसारो योदुमनसामग्रीमय, सामग्रीसमे तोलेशं मगधदेश प्रविषेश । तदा तदाक' मन्त्रिणो अमहेन्द्र मगधेन्द्र कथंचिदनुनीय रियुभिरसाध्ये विन्याटवीमध्ययरोगन्मल 20 बलरक्षिताभिषेशपामासुः । पजाईनम्नु प्रशस्लपोतदेन्यसैन्यसमे तरतीब्रगत्या निर्गत्याधिकरप 'दिपं: रांध । परस्परबदरियोतियों शयोस्तदालोकनकुतूहलागतगगमनयेश्चर्यकारणे णे वर्तमाने 4 1. 11 bxford uit om 1-48 TLA-,,14. ***** 1 - -- ·. 10 ॥ पूर्वपीठिका ॥ जपाकाली मालयदेशरली विविधायुधस्थेयचर्याञ्चितसमरतुति तामरेश्वरस्य मगधेश्वरस्य तस्योपार पुरारातिदत्ता गदा प्राहि णोत् । निशितसरानकरशविरोनापि मा पशुपतिशासास्याबन्थ्य तया मूत निहत्य रथस्य राजानं मूर्छितमकार्षीत् । ततो धोतप्रग्रहा अक्षतविग्रहा याहा रथमादाय देवगत्यान्त पुरशरण्य महारण्य प्रावि शन् ।मालवनाथो जयलक्ष्मीसनाथो मगधराज्य प्राज्य समाप्रम्य पु पपुरमध्यतिष्ठत् । तत्र हतितातहतियान्ता अमात्या देवगत्या प्रत्यु अन्न रक्रान्तजीवितानिशान्तवातलज्यसनी कधी कचिदाश्वस्य रानान समन्ता दन्वीक्ष्यानवलोकितवन्तो दैन्यवन्तो दयामवापु । यसमती तु निखिलसैन्यक्षति राज्ञोदृश्यते चाकोद्विमा शोकसागरमना रम णानुगमने मर्ति व्यवत्त । कल्याणि भरमणमरणमनिश्चित किच देवज्ञकथितो मधितोद्धताराते सार्वभोमोभिरामो भावता सुकुमार कुमारस्त्वदरे यसति तम्माददा तव मरणमनुचितमिति भूपितमा पितेरमात्यपुरोहितेनुनीयमानया तया क्षण क्षणहीनया तूष्णीमस्था यि अधाराने निद्रानिलरीढनेत्रे परितने बिजने शोकपारावारम /15 पारमत्त मशक्यतो सेनानियशदेश निशब्दलेश शनेरतिक्रम्य यस्मिन्यस्य ससक्ततया तदानयनपलायनश्रान्ता गन्तुमक्षमा क्षमा । पतिरथ्या पथ्याकुला पूर्वमातठस्तस्य निकटयटतरो शाखाया भूतिरेखायामिव क्वचिदुत्तरीयान बन्धन मृतिसाधन विरच्य मर्तु कामा पाङ्गाधुरीविरसीकनकले कण्ठेर साथकण्टा यलपत् 1 लाव प्रयोपमितपसायक भूनायक मानेको भाविन्यापि जन्मान बल्लभो भवरियति । तदाकार्य नीहारकरविरणनिकरसपलब्धाववाघो माग घोगाधरुधिरविक्षरणनष्टचेष्टो दवावाक्यमेत्र निश्चिन्वानस्तन्वान * 20 56 आचास्य Mss-5 14 भनुनयमानया A- 1 ·. .. ॥ पूर्वपीठिया ॥ प्रियववनानि शनैस्तामाव्हयत् । मा ससममागत्यामन्दहृदयान •न्दसफुल्लवदनाराविन्दा तमुपोषिताभ्यामिवानिमिपिताम्यां लोचना. • भ्यां सप्राप्य विकस्वरेण स्वरेण पुरोहितामात्यजनमञ्चैराहय तेभ्य स्तमदर्शयत् । राना निटिलतटचुम्बितनिनचरणाम्बुनै प्रशसितदै 5 यमाहात्म्यरमा यैरभाणि । देव रथ्यचय सारथ्यपगमे रथ रमसाद रण्यमनयविति । तत्र निहतसैनिकमा सग्रामे मालवपतिनारााधे. तपुरारातिना प्रहितया गया दयाहोनेन ताडितो मूठीमागत्यात्र निशान्तपानेन बोधितोमवमिति महीपतिरकधयत् । ततो विर. चितमहन मन्त्रिानबहेन विचितदेवानुकूल्यन कालेन शिविरमा 10 नीयापनीताशेपूशल्या विकसित निनानुनारविन्दो राजा सहसा विरापितव्रणोकारिता विरोधिदैवधिकतपुरुषकारो दैन्य याताकारो माधाधिपतिरधिकाधिमात्यसमत्या मृदुभाषितया तया धमुमत्या मत्या च कठितया समबोधि । देव सकलस्य भूपालकुलस्य मध्ये तेजोवरिश गरिष्ठो भवाना बनमध्य नियसतीति । जलबहुदस- 15 माना विराजमाना सपत्तडिल्लनेव सहसैवोदति नश्यति च । तन्निखि. लं देवायत्तमेवावधार्य कार्यम् । किं च पुरा हरिश्चन्द्ररामचन्द्रमुख्या असंख्या महोन्द्रा ऐश्वर्योपमितमहेन्द्रा देवतन्त्र दु खयन्त्र सम्यग- नुभूय पश्चादनेककाल निजराज्यमकुर्वन् । तद्वदेव भवान्भविष्यति कंचने कॉल विचितदेवसमाधिनताधिस्तिष्ठतु तावदिति । तत 20 सकलसैन्यसमन्वितो राजहसस्तपोविभ्राजमान वामदेवनामान त. पोधने निजामिलापावाप्तिसाधन जगामात सेन कजाति पस्तस्मै कथितक यस्तदाश्रमे दूरोकृतश्रमे, कचन कालभुपिन्को निजराज्याभिलापी मितभाषी सोमकुलावतसो राजहसो मनिममा 62 लोचनाभ्याम् orms -6 3 सत्याप्य or'साय A-18 निज- . . प्रणम्य गर्यम ·5 । पूर्वपीटिका ॥ षत । भगवन् मानसार प्रवलेन देववलेन मा निर्जित्य मद्दोज्य राज्यमनुभवति । तदहमध्युग्र तपो विरच्य तमरातिमुन्मूयिष्यामि लोकशरण्येन भवत्कारुण्येनेति नियमपन्त भवन्त प्रामवामिति । तत स्त्रिकालजस्तपोधनो राजानमवोचत् । ससे शरीरकाश्यकारिणा तपसालम् । वसुमतीगर्भस्थः सकलरिपुकुलमर्दनो रामनन्दनो नून सभविष्यति । ऋचन काल तूष्णीमास्स्वेति । गगणचारिण्यापि वाण्या सत्यमेतदिति तदैवावाचि । नत सपूर्णगर्भदियसा यमुमती सुमुहर्ते सकर लक्षणलक्षित सुनमसूत । ब्रह्मवर्चसन तुलितधस परोस पुरस्कृत्य कृयविन्महीपति कुमार सुकुमार जातसस्कारेग वाला लकारेण च विराजमान राजवाहननामान यधत तस्मिन्नेव वाले 10 सुमतिसुमन्त्रसुमित्रसुश्रुताना मन्त्रिणा प्रमतिमित्रगुप्तमन्त्रगुणवि श्रुताख्या महदभिख्या सूनो नवोद्यदिन्दुरचचिरायुप समजाय न्त । राजवाहनो मन्त्रिपुत्ररात्ममित्र सह वार केलीरनुभवन्नवर्धत । अथ कदाचिदेकेन तापसेन रसन राजलक्षणाविराजित कचिन्न- यनानन्दवर सुकुमार कुमार राज्ञ समयावाचि । भूवल्लभ कुशम 13 मिदानपनाय वन गतेन मया काचिदशरण्या व्यक्तकार्पण्याच मु- वन्ती वनिता विलोकिता । निर्जन वने किनिमित्त रुदाते वयेति, पृष्टा सा कररहेरच प्रमृज्य सगद्गद मामगोचन् । मुने रावण्य जितपुप्पसायके मिथिलानायके कीर्ति यापृतमुधर्मणि निनसुहृदो मगधरानस्य सीमन्तिनीसोमन्तमहोत्सवाप पुत्रदारसमन्विते पुष्प मुपेत्य कचन कारमधिवसति समाराधितगिरोशो मालवाधीशो मगधराज योद्धमभ्यगात् । तत्र प्रख्यातयोरेतयोरसख्ये सख्ये वर्तन TITA Instead of spogro-IT Uss here as fell as . 20 - 13-2 सRI on- ·८.. ॥ पूर्वपोटिका ॥ उ 'माने सुहत्साहाय्यक कुर्माणो निजवलेसत्ति विधेये विदेहेश्वरी जयवता रिपुणामिगृह्य कारुण्येन पुण्यन विसृष्टो हतावशेषेण शु न्येन सैन्येन सह स्वपुरगमनमकरांत् । ततो वनमार्गेण दुर्गेण गच्छ नधिकवलेन शवरवलेन रभसादभिहन्यमानों मलबलाभिरक्षि 5 तावरोधः स महानिरोध पलायित । तदीयामकयोर्यमयोर्धात्रीमावेन परिकल्पिताह मटुहितापे तीब्रगति भूपतिमनुगन्तुमक्षमे असूध । तत्र विवृतनदन कोपि रूपी कोप इय व्यानो मामाघातुमागतवान् ।भीता हमदग्रपाणि स्खलन्ती पर्यपतम् । मदीयपाणिभ्रष्टो वालक कस्यापि कपिलाशवस्य क्रोडमभ्पलीयत । तच्छवाकर्षिणोमार्पणो व्याघ्रस्य प्रा 30 णान्याणो वाणासनयन्त्रमुक्तोपाहरत् । विलोलालको वाल्कोपि शव रैरादाय कुत्रचिदुपानीयत । कुमारमपरभुहन्ती महिता कुत्र गता न जाने । साह मोह गता केनापि कृपालुना वृष्णिपालन स्वकुटीरमा घेश्य विरोपितवणाभवम् । तत स्वस्थ भय भय क्ष्माभरन्तिकमुपात छासुरसहायतया दुहितुरनभिज्ञाततया च व्याकुलीभवामीत्यभिधा is नेकाकिन्यपि स्वामिन गमिष्यामीति सा दैव निरगात् । अहमपि । भवन्मित्रस्य विदहनाथस्य विपन्निमित्त विषादमनुभवस्तदन्वयाकर कुमारमन्विव्यस्तदेक चण्डिकामन्दिर सुन्दर प्रागाम् । तत्र सतत मेवविधविजयसिद्धय कुमार देवतोपहार करिष्यन्त किराता मही रहशाखावलम्बितमेनसिलतया वा सैकततले खनननिक्षिप्तचरण 20 लक्षीकृय शितशरनिकरण वानेकचरणे पलापमान कुकुरवाल कैदी ददशयित्वा सहनिष्याम इति भाषमाणा मया समभ्यभाष्यन्त । ननु किरातास्तमोघोरप्रचारे कान्तारे स्खलितपय स्थविरभूसरोह , मम पुत्रक क्वचिच्छायाया निक्षिप्य मार्गान्वेषणाय किंचिदन्तरमग 8 18 विजयom N-8 देशपिता N- ·5 ॥ पूर्वपीटिका ॥ स्थम् । स कुत्र गतः केन वा गृहीतः परीक्ष्यापि न वीक्ष्यते । तन्म- खालोकनेन विनानेकान्यहान्यतीतानि किं करोमि क यामि भव. दिन किमदशीति । द्विजोत्तम कश्चिदत्र तिष्ठति किमेप तव नन्द नः सत्यमेव तदेनं गृहाणत्युका देवानुकल्येन महाँ त व्यतरन् । तेभ्यो दत्ताशोरहं बालकमगीकृत्य शिशिरोदकादिनोपचारेणाश्यास्य निःश- क भवनमानीतवानस्मि । एनमायुप्मन्तं पितृरूपो भयानभिरक्ष- तादिनि । राजा सुहृदापन्निमित शोकं तन्नन्दनविलोकनमुखेनं किंचिदधरीकृन्य तमुपहारयमनानाय राजवाहनमिय पुपोप । जन- - पतिरेकस्मिन्दिवसे तीर्थनानाय पक्कणनिकटमार्गेण गच्छन्नवलया कयाचिदुपलालतमनुपमशरीरं कुमार कचिदवलोक्य कुतूहलाकुल- 10 स्तामपृच्छत् । भामिनि रचिरमूर्तिः. सराजगुणसपूर्तिरसावको भव- '. दन्वयसभवो न भवति । कस्य नयनानन्दो निमित्तेन केन भवंदधीनो जातः कम्यतां याथातथ्येन त्वयति । प्रणतया शवर्या सलीलमलापि । राजन् आत्मपल्लोसमीपे पदन्यां वर्तमानस्य मिथिलेश्वरस्य सर्वस्वमप- ; हरति शवरसैन्ये मद्दयितेनापहृत्य कुमार एप मह्यमर्पितो व्यंवर्धत। 15 तदषधार्य कार्यज्ञो राजा मुनिकथित द्वितीयं राजकुमारमेव निश्चित्य.! सामदानाभ्यां तामनुनीयापहारवर्मेत्याख्याय देव्य वर्धयेति सम- पितवान् । कदाचिद्वामदेवशिष्यः सोमशर्मनामा कंचिदेकं वालक राज्ञः पुगे निक्षिप्याभापत । देव रामतीर्थे स्नात्वा प्रत्यागच्छता यया कानना- 20 नी, वनिलया कामपि धार्यमाणमेगावाला यामालियर सादरमभाणि । स्थविरे का समेतस्मिन्नटयोमध्ये वालपमुद्हन्ती 'किमर्थमायासेन धमसीति । वृद्धयाप्यमापि । मुनियर कालयवन- नाग्नि द्वीपे कालगुप्तो नाम धनाढयो पेयपरः कश्चिदस्ति । तन्न- ·॥ पूर्वपीठिका ॥ न्दिनी नयनानन्दकारिणी मवृत्तां नामैतस्माद्वीपादागतो मगधनाथ- मन्त्रिसंभयो रत्नोद्वो नाम रमणीयगुणालयो धान्तभूयलयो मनो- हारी व्यवहार्यपयम्य सुयस्तुसंपदा श्वशुरेण समानितोभूत् । कालक- मेण नताश्री गर्भिणी जाता । ततः सोदविलोकनकुतूहलेन रत्नो 5 द्भवः कथंचिच्छशरमननीय चपललोचनया सह प्रवहणमारुह्य पुष्पपुरमभिप्रतस्थे । कल्लोलमालिकाभिहतः पोतः समुद्राम्भस्यम- ज्जत् । गभरालसां तां ललनां धात्रोभावेन कल्पिताहं कराभ्याम. द्वहन्ती फलकमेकमधिरा देवगत्या तीरभूमिमगमम् । सहजनव- तो रलोद्वरतत्र निमनो वा केनाप्युपायेन तोरमगमदा न जानामि । 10 फेशस्य पराकाष्ठामधिगता सुवृत्तास्मिनटवीमध्ये सुतमसूत । प्रसव घेदनया विचेतना सा प्रच्छायशीतले तरुतले निवसति । विजने पने स्थातुमशक्यतया जनपदगामिनं मार्गमन्येष्टमयुक्तया मया विषशायास्तस्याः समीपे बालक निक्षिप्य गन्तमनुचितमिति कुमा- रोप्यनायोति । एतस्मिन्नेष क्षणे बन्यो धारणः कश्चिदहश्यत । 15 विलोक्य भीता सा बालक निपात्य पादयत् । अहं समीपलतागुल्मे प्रविश्य परीक्षमाणोतिष्ठम् । निपतितं वालकं पल्लवकबालमित्रादद- 'ति गजपतो कण्ठीरवो भीमरयो महाप्रहेण न्यपतत् । भयाकुलेन दन्तायलेन भाटिति पियति पात्यमानो बालको न्यपतन् । चिरायुप्य. तपासनोन्नततरशापासमासोनेन वानरेण केनचित्पकफलमनीपया 20 परिगृह्य फलेतरतपा पिततस्कन्धमूल निक्षिप्तोमूत् । सोपि मर्कटः छदिदगात् । यालकेन सत्यसंपन्नतया सकलसंगसहेनामाथि । केस. रिणा करिणं निहन्य कुत्रचिदगामि । लतागृहानिर्गतोहमपि तेनम्युझं बालकं शनैरपनिरहादपनार्य पनान्तरे बनिनामनिया. 10.5. Tite3--10. नेरान Mss.--10. 13.९ परम् -- 10. 12. SAN- ·5 उ०.१. ॥ पूर्वपीटिका " विलोक्यैनमानीय गुरवे निवेद्य तन्निदेशेन भवन्निकटमानीतवान- स्मीति । सर्वेषां मुहदामेकदैवानुकरदेवाभावेन महदाश्चर्य विभ्राणो राजा रत्नोद्भवः कथमभवदिति चिन्तयस्तन्नन्दन युप्पोद्भवनामधेयं विधाय तदुदन्तं व्याख्याय मुश्चताय विषादसंतोपावनुभवस्तदनुगत- नय समर्पितवान् । अन्येाः कंचन वालकमुरसि दधती यसुमती वल्लभमभिगता तेन कुत्रस्योयमिति पृष्टा समभाषत । राजन् यतीतायां रात्री काचन दिव्यवनिता मत्पुरतः कुमारकमेकं संस्थाप्य निद्रामुद्रितां मां विबोध्य विनीतावति । देवि वन्मन्त्रिणो धर्मपालनन्दनस्य काम. पालस्य घल्लमा यक्षकान्ताह तारावली नाम नन्दिनी मणिभद्रस्य 10 यक्षेश्वरानुमत्या मदात्मजमेतं भवत्तनुजस्याम्भोनिधिवलपयेष्टितक्षो- णामण्डलेश्वरस्य भाविनो विशुद्धयशोनिधे राजधाहनस्य परिचर्या- करणायानीतवत्यस्मि । त्वमेनं मनोनसनिभं वर्धयति । विस्मयविक- सितनयनया मया सविनयं सत्कृता स्वक्षी यक्षी साप्यदृश्यतामयासी. दिति । कामपालस्य यक्षकन्यासंगमे विस्मयमानमानसो राजहंसो 15 रञ्जितमित्र सुमित्रमाहूय तदोपभ्रातृपुत्रमर्थपालं विधाय तस्मै सर्व वार्तादिक व्याख्यायादात् । ततः परस्मिन्दिवसे घामदेवान्तवासी तदाश्रमवासी समाराधि- तदेवकीर्ति कुमारमेकमवगमप नरपतिमवादीत् । देव तीर्थयात्रा- प्रसङ्गेन कावेरीतीरमागतोहं विलोलालकं चालकं निजोत्सङ्गसले 20 निधाय रदती स्थविरामेकां विलोक्यायोचम् । स्थविर का यम- यमर्भकः कस्य नयनानन्दकरः कान्तारं किमर्थमागता शोक- कारण किमिति । सा करयुगेन याप्पजलमुन्मूल्य निजशोकशङ्क 11.6.भनुगना N.--11. 20. वाम° on. N उन्मय fss- .

·॥ पूर्वपीठिका ॥ पाटनक्षममेव मामवलोक्य शोकहेतुमयोचत् । द्विजात्मज राज- हंसमन्त्रिपणः शितवर्मणः कनीयानात्मनः सत्यवर्मा तीर्थयात्राभिला- पेण देशमनमागच्छत् । स कस्मिंश्चिदग्रहारे काली नामकस्य भूसुरस्य नन्दिनी वियाह्य तस्या अनपत्यतया गोरी नाम तद्भाग. 5 नो काञ्चनकान्ति परिणीय तस्यामेकं तनयमलभत ! काली सासू. यमेकदा पाल्या मया सह वालमेनमेकेन मिपेणानीय तटिन्यामत. स्यामक्षिपत् । करणकेन बालमुत्यापरेण एवमाना नदीधेगागत. स्य कस्यचित्तरोः शाखामवलम्व्य तत्र शिशुं निधाय नदीवेगेनो- ह्यमाना केनचित्तालग्नेन कालभोगिनाहमदंशि । मदवलम्बीभूतो 1) भरुहोयमस्मिन्देशे तोरमगमत् । गरलस्योद्दीपनतया मयि मृताया- भरपये कश्चन शरण्यो नास्तीति मया शोच्या इति । ततो विषम- विपल्यालायलोढाययया सा धरणीतले न्यपतत् । दयाविष्टोहं मन्त्र- चलेन विपत्यवस्थामपनेतुमक्षमः समीपकज्जेवीपथविशेषमन्धिप्य प्रत्यागतो युक्तान्तजीवितां तां ध्यलोकपम् । तद्नु तस्याः पायक- 15 संस्कार घिरच्य शोकाकरचेना घालमेनमगतिमादाय सत्यधर्म- वृत्तान्तश्रयणयेलायां तनिवासानहारनामधेयस्याभुततया तदन्ये. पणमशक्यमित्यालोच्य भवदमात्यतनयस्य भवानेयाभिरक्षितेनि भयानमेनमनपमिति तन्निशम्य सत्ययमस्थितेः सम्यगनिथिततया पिलमानसो नरपतिः समतये मन्त्रिणे मोमदत्तं नाम तदनुज. 90 तनयमपितवान् । गोपि सौदरमागतमिय मन्यमानो विशेषण पुपोप। एवं मिलितेन कुमारमण्डलेन बालवेलीरनुभयनषिमानेर पाहनो राजशाहनोनुक्रमेण पौलोपनयनादिसम्झारनामलभन । ततः सकरसिजिानं निपिलदेशीयमापापाण्डिन्यं परमसहितवेद १ ·॥ पूर्वपीटिका ॥ समुदायकोविदत्व कायनाटकाख्यानकार यायिकेतिहासचित्रकथास- हितपुराणगणनैपुण्य धर्मशब्दयोतिस्तकमीमांसादिसमस्त शास्त्रचा. नुर्य कौटिल्यकामन्दकोयादिनीतिपटर कौशल वीणाद्यशेपवाददा- क्ष्य संगीतसाहित्यहारित्व मणिमन्त्रोपधादिमायाप्रपञ्चचञ्चत्व मा. तङ्गतुरङ्गादिवाहनारोहणपाटव विविधायुधप्रयोगचणत्व चौर्यदुरो- 5 दादिकपटकलाप्रौढत्व च तत्तदाचार्येभ्यः सम्यग्ल-या यौवनेन घि- लसन्त कृत्येवनलस कमारनिकर निरोक्ष्य महीवल्लभः सोह शत्रु जनदुर्लभ इति परमानन्दमविन्दत ॥ प्रदण्डिनः कृती दशकुमारचरिते कुमारोत्पत्ति म प्रथम उच्छास ॥ 10 - अधेकदा घामदेवः सकलकलाकुशलेन कुसुमसायकसंशयित- सौन्दर्येण कल्पितसोदर्येण साहसापहासतकुमारेण सुकुमारेण जय ध्वनातपवारणकलिशासितकरण कुमारनिकरण परिवेष्टित राजान. मानतशिरस समभिगम्य तेन तां कृता परिचयांमङ्गीकृन्य निनचर- पकमलयुगलगलन्मधुकरापमाणकाकपक्ष चिदलिप्यमाणविपक्ष कुमा- 15 रचय गाढमालिङ्गय मितसत्यराक्येन विहिताशीरभ्यमापत।भूवल्लभ भवदीयमनोरथफलमिव समृद्धलापण्य तारुण्य नुतमित्रो भयत्पुत्रोनु- भवति । सहचरसमेतस्य ननमतस्य दिग्विजयारम्भसमय एप । तदस्य सकलरशसहस्य राजवाहनस्य दिग्मिजयमयाण प्रियतामिति । कुमारा माराभिरामा रामामपौरपा स्थाभस्मीकृतारयो रयोपहसि- 20 13 13 निजनरगलना- ·। । पूर्वपीटिका ॥ उ.२. तसमोरणा रणाभियानेन यानेनाभ्युदयाशंसं राजानमकार्पः । तत्सा चियमितरेषां विधाय समुचिता बुद्धिमुपदिश्य शुभे मुहूर्ते सपरिवार कुमार विजयाय विससर्न । राजवाहनो मङ्गलसूचकं शुभशकुन विलोकयन्देशं कंचिदतिक्रम्यं विन्थ्याटवीमध्यमविशत् । तत्र 5 तिहतिकिणाझं कालायसकर्कशकायं यज्ञोपयोतेनानुमेयविप्रभाव व्यक्तकिरातप्रभायं लोधनपरपं कमपि पुरुषं ददर्श । तेन विहित- यूननो राजवाहनोभ्यभाषत । ननु मानव जनसङ्गरहिते मृगहिते घोरप्रचारे कान्तारे विन्ध्याटवोमध्ये भवानेकाको किमिति निवसति भवदंसोपनीतं यज्ञोपवीतं भसुरभाव द्योतयति हे तिहतिभिः किरा. 10 तरीतिरनुमोयते कथय किमेतदिति । तेनोमयोयं मानुपमापीरुयो नूनं न भवत्तोति मत्वा स पुरुपस्तदयस्यमसान्नामजनने विज्ञाय तस्मै निजवृत्तान्तमकथयत्। राजनन्दन केचिदस्यामटव्यां घेदादिविद्याभ्या- समपहाय मिनकुलाचार दूरीकृय सत्यशौचादिधर्मवातं परिहत्य किलिपमन्धिप्यन्तः पुलिन्दपुरोगमास्तदन्त्रमुग्भुजाना वहयो वा. 15 मणबुवा निवसन्ति । तेषु कस्यचिपुत्रो निन्दापात्रचारित्रो मातङ्गो नामाहं सह किरातवलेन जनपदं प्रविश्य ग्रामेषु धनिनः स्त्रीवाल- सहितानानीय बन्धने निधाय तेषां सकलधनमपहरसुदृत्य वीतदयो घ्यचरम् । कदाचिदेकस्मिन्कान्तारे मदीयसहचरगोन जिवांस्यमानं. भूसुरमेकमवलोक्य दयायत्तचित्तोयोचम् । ननु पापा न हन्तव्यो 20 ब्राह्मण इति । ते रोपारगनयना मां बहुधा निरमसंयन् । तेषां भाषणपारध्यमसहिष्णुरहमानसुररक्षणाय चिरं प्रयुथ नैमिहतो. गतनीवितोभयम् । ततः प्रेतपुरोमपेत्य तत्र देहधाराभिः पुस्पः परिषष्टितं समामध्ये पनपचितसिंहासनासीनं गमनं यिनोक्प तम्मे 11. 19. भवाम instead of शोनम ..-.

·॥ पूर्वपीटिका ॥ दण्डप्रणाममकरवम् । सोपि मामवेक्ष्य चित्रगुप्त नाम निनामात्यमा- हूय तमवोचत् । सचिव नेपोमुष्य मृत्युसमयः। निन्दितचरितोप्य महीसुरनिमित्तं गतजीवितोभूत् । इतः प्रभृति विगलितकल्मपस्यास्य पुण्यकर्मकरणे रूचिस्देष्यति । पापिटैरनुभूयमानमत्र यातनाविशेष विलोक्य पुनरपि पूर्वशरीरमनेन गम्यतामिति | चित्रगुप्तोपि तत्रतत्र संतप्तप्वापस्तम्भेषु वध्यमानानत्युप्णीकृते विततशरायतै-' ले क्षिप्यमाणांछगुडैनर्जरीकृतायययानिशितटकैः परितक्ष्यमाणा- नपि दर्शयिया पुण्ययुद्धिमुपदिश्य माममुञ्चत् । तदेव पूर्व- शरीरमहं प्राप्तो महाटयीमध्ये शीतलोपचारं रचपता महीसुरेण परीक्ष्यमाग: शिलायां शयिनः क्षणमतिटम् । तदनु विदितोदन्तो 10 मदीयबन्धुगणः सहसागत्य मन्दिरमानीय मामपक्रान्तवणमक- रोत् । द्विजन्मा कृतज्ञो मह्यमक्षरशिक्षा विधाय विविधागमतन्त्रमा- ख्याय कल्मपक्षयकारणं सदाचारमुपदिश्य ज्ञानेक्षणगम्यमानस्य शशिसण्डशेखरस्य पूजाविधानमभिधाय पूनां मत्कृतामङ्गीकृन्य निरगात् । तदारभ्याहं किरातकृतसंसर्ग वन्धुकुलय मुत्सृज्य सकल- 15 'लोकैकगुरमिन्दुकलायतस घेतसि स्मरनस्मिन्कानने दूरीकृतकलङ्को धमामि । देव भयते विज्ञापनीयं रहस्यं किंचिदस्यागम्यतामिति । स ययस्यगणादपनीय रहास पुनरेनमभाषत । रानन् अतीते निशाने गौरीपनिः स्थासंनिहितो निद्रामुद्रितलोचनं पियोभ्य प्रसन्नवदनकानिः प्रश्रयानतं मामयोचत् । माता दण्डका- 20 एण्यान्तरालगामिन्यास्तटिन्यास्तोरभूमी मिदमाध्पाराभ्यमानस्य फाटकालदस्य पश्चादादपनिकन्यापदपाङ्गचितिस्थाइमनः सायगे 15. 5. x. om. मारनेन....नर; eridently a ruers clerical caor.-13. Haryपा...- ·.२. ॥ पूर्वपीठिका ॥ विधेरामनमिय विलं विद्यते । तत्र निक्षिप्तं ताम्रशासन विधानुरिष शासनं समादाय विधिं तदुपरिष्ठं दिविनयमिव विधाय पाताललो. काधीश्वरेण भवता भवितव्यम् । भवत्साहापको राजकुमारोद यो वा समागामप्यतीति । तदादेशानुगुणमेव भवदागमनमभूत् । 5 साधनाभिलापिणो मम तोपिणो रचय साहाय्यमिति । तथेति रानवाहनः साकं मातङ्गेन नमितोत्तमाङ्गेन विहायाराने निद्वाप- रतन्वं मित्रगणं बनान्तरमवाप ! तदनु तदनुचरा: कल्ये साकल्येक राजकुमारमनयलोकयन्तो विपण्णहृदयास्तेपतेषु वनेषु सम्यगन्धि प्यानवेक्षमाणा एतदन्वेषणमनीपया देशान्तरं चरिष्णवोतिसहि- 10 प्णवो निश्चितपुनःसंगमसंकेतस्पानाः परस्परं वियुज्य ययुः । लोकैकयारेण कुमारण रक्ष्यमाणः संतुष्टान्तरको मातङ्गोपि बि. लं शशिशेखरकथिताभिज्ञानपरिज्ञातं निशङ्क प्रविश्य गृहीतताम्र- शासनो रसातलं पथा तेनैवोपेत्य तत्र कस्यचित्पत्तनस्य निकटे केलीकाननकासारस्य विगतसारसस्य समीपे नानाविधेने शासन- 15 विधानोपपादितन हविपा होम विरच्य प्रत्यहपरिहारिणि सविस्मयं विलोकयति राजयाहने समिदाज्यसमुज्ज्वलिते ज्वलने पुण्यगेहं देह मन्त्रपूर्वकमाहुनीकृत्य तडिरसमानकान्ति दिव्यां तनुमलभत । तद नु मणिमयमण्इनमण्डलमण्डिता सकललोकललनाकुलललामभूता कम्पका काचन विनीतानेकसपोजनानगम्यमाना कलहंसगत्या श. 20 नैरागत्यायनिसुरोत्तमाय मणिमेकमुदायलाकारमुपायनीकृन्य तेन का स्वमिति पृटा सोत्कण्ठा कलकण्ठरस्यनेन मन्दमन्दमुदजलिरमा; पत ! मसुरोत्तम यहमसुरोत्तमनन्दिनी कालिन्दो नाम । मम पि. 16. 1. For i X. substitutes in lari and omits the second शाधनम् -16. 6. मान सताम् :--10 13. पथा om. s.- ·उ° २ । पूर्वपीठिका ॥ तास्य रोकस्य शासिता महानुभावो निजपराक्रमासहिष्णना विष्णु ना दूरीकृतामरे समरे यमनगरातिथिरकारि । तद्वियोगशोकसाग रमग्ना मामवेक्ष्य कोपि कारुणिक सिद्धतापसोभापत । वाले क श्चिदिव्यदेहधारी मानवो नवो वल्लभस्तव भूत्वा सकलरसातल पालयिष्यतीति । तदादेश निशम्य घनोन्मुखी चातको वर्षागमनमि-5 व तवालोकनकाटिणी घिरमतिष्ठम् । मन्मनोरथफलायमान म वदागमनमवगम्य मद्राज्यावलम्बभूतामात्यानुमत्या मदनानकृतसा रथ्येन मनसा भवन्तमागच्छम् । लोकस्यास्य राज्यलक्ष्मीमगीकृत्य मा तत्सपत्नी करोतु भवानिति । मातगोपि राजवाहनानमत्या ता तरुणी परिणीय दियाङ्गनालाभेन हृटतरो रसातलरायमुररीक 10 त्य परमानन्दमाससाद । वञ्चयित्वा वयस्यगण समागतो राजवाहन हनस्तदवलोवनकौतूह- लेन भुव गमिष्णु कालिन्दीदच क्षुत्पिपासादिकेशनाशन मणि साहाय्यकरणसतुष्टान्मातङ्गाष्ठभ्या कचनाध्यानमनुवर्तमान त घि सृज्य विल्पथेन तेन निर्ययो । तत्र च मित्रगणमनवलोक्य भुव 15 वधाम । भ्रमश्च विशालोपशल्ये कमप्याक्रीडमासाद्य तत्र विश श्रमिपुरान्दोलिकारूद रमणीसहितमाप्तजनपरिवृतमुद्याने समागत मेक पुस्पमपश्यन् । सोपि परमानन्देन पल्लरितचता विकसितवद नारपिन्दो मम स्थामी सोमकुरावतसो विशुद्धयशोनिधी राजवा एवास्य पादमूल गतवानस्मि 20 सप्रति महानयनोसको जात इति ससभ्रममान्दोलिकाया अयतीर्थ सरभसपयिन्यासपिलासिहोत्कपचारत त्रिचतुरपदा हन एप महाभाग्यतयाकाण्ड 17 घनशामुखी N- ·] पूर्वपीठिका ॥ न्युद्गतस्य चरणकमल युगलं गलदुल्लसन्मलिकाबलयेन मौलिना पस्पर्श । प्रमोदाश्रुपूर्णो राजा पुलकिताङ्ग त गाढमालिङ्गय धये सौम्य सोमदत्त इति व्यानहार । ततः कस्यापि नागभूरुहस्य प्रच्छायशीतले तले संविटेन मनुजनाथेन सप्रणयमभाणि । सखे 5 कालमेतावन्त देशे कस्मिन्प्रकारेण केनास्थायि भवता संप्रति कुत्र गम्यते तरुणी 'केयमेप. परिजनः सपादितः कथ कथयेति । सोपि मित्रसदर्शनव्यतिकरापगतचिन्तास्वराविशयो मुकलित रकमलः सविनयमात्मीयप्रचारप्रकारमयोचत् ।। इति श्रीदण्डिनः कृतौ दशकुमारचरिते द्विजोफ्कृतिनाम द्वितीय 10 . उच्छासः ॥ . दय भयचरणकमलसेवाभिलापी भूतोहं धमकस्यां यनायनी विषासाकुलो लतापरिवृतशीतलनदसलिल पिथनुयलाकार रल तत्रैकमद्राक्षम् । तदादाय गत्वा च कचनाध्यानमतिक्रम्याम्बरम- णेरत्युष्णतया गन्तुमक्षमो बनेस्मिन्नेय किमाप देवायतनं प्रविष्टे 15 दीनाननं बहुतनपसमेत स्थविर महोप्तुरमेकमवलोक्य कुशलमुदि तदयोहमपृच्छम् । कार्पण्यविवर्णवदनो महदाशापूर्णमानसोबोध दप्रजन्मा । महाभाग सुतानेतान्मातृहीनाननेकैरपाय रक्षनिदानी मस्मिन्कुदेशे भैक्ष संपादा दददेतेभ्यो यसामि शिवालयोस्मन्निति । भूदेव एतत्कटकाधिपती राना कस्य देशस्थ किनामधेयः किमत्रा 20 गमनकारणमस्येति पृष्टोभाषत महीसुर. । सौम्य मत्तकालो नाम ·॥ पूर्वपीठिका ॥ लाटेश्वरो देशस्थास्य पालयितुरिकेतोस्तनयां वामलोधनां नाम तरुणीरत्नमसमानलावण्यं श्रावधावमवधूतदहितृप्रार्थनस्य तस्य पाटली नाम्ना नगरीमरीत्सीत् । वोरकेतुरपि मीतो महदुपायनमिय तनयां मनकालायादात् । तरुणीलाभहष्टचेता लाटपतिः परिणेया निजपुर एवेति निश्चित्य गच्छन्निजदेश प्रति संप्रति मृगयादरेणात्र 5 वने सैन्ययासमकारयत्। कन्यासारणे नियुक्तो मानपालो नाम वीरकेतुमन्त्री मानधनश्चतुरङ्गबलसमन्वितोन्यत्र रचितशिविरस्त- निजनाथावमानखिन्नमानसोन्तविभेदेति । विप्रोसी बहुतनयो विद्वान्निर्धनः स्थविरश्य दानयोग्य इति तस्मै करुणापूर्ण मना रत्नमदाम् । परमालादपिकसिताननोभिहितानेकाशीः कुत्रचि- 10 दमनन्मा जगाम।अध्वश्रमखिन्नेन मया तत्र निरवेशि,निद्रामुखम्। , तदनु पश्चानिगडितबाहुयुगलः स भूसुरः कशाघाताचलितगात्रो- नेकनैत्रिशिकैरनुयातोभ्येत्य मामसौ दस्युरित्यदर्शयन् । परित्यक्त- भूसुरा राजभटा रत्नावाप्तिप्रकार मदुक्तमनाकर्ण्य भयरहितं मां गाढ नियम्य रज्नुभिरानीय कारागारमेते तय ससाय इति निग. 15 डितान्कांश्चिनिर्दिष्टवन्तो मामपि निगडितचरणयुगलमकार्पः । कि- कर्तव्यतामूढेन निराशलेशानुभवेनावाचि मया । ननु पुरुपा वीर्यप.. रपा निमित्तेन केन निर्विशथ कारावासदःसं दुस्तरम् । यूयं घयस्या इति निर्दिष्टमेतैः किमिदमिति । तथायिधं मामवेक्ष्य भू- सुरान्मया श्रुत लाटपतिवृत्तान्तं व्याख्याय चौरवोराः पुनरवोचन। 20 - महाभाग वीरकेतुमन्त्रिणो मानपालस्य किंकरा वयं तदाज्ञया लाटे- 19. 3. नाया omx.-19. G. कन्यासारण Mss But a locative is required on account of नियुक.-19.12. निगजिनगाहु° Msg. 19. 17. भानिMes. --- ·२० ॥ पूर्वपीठिका ॥ उ°३ भरमारणाय रात्री सुरुदाद्वारेण तदगार प्रविश्य तत्र राजाभावेन विषण्णा बहुधनमपहृत्य महाटवी प्राविशाम अपराश्च पदान्धेषिणो राजानुचरा बहवो येत्य धृतधनचयानस्मान्परित परिवृत्य दृढतर बदा निकटमानीय समस्तवस्तुशोधनवेलायामेकस्यानपरत्नस्या- 5 भावेनास्मद्वधाय माणिक्यादानायाम्मानिकलगशृङ्गलयविति । श्रुत रत्नरत्नायरोकनस्थानोहमिद तवे माणिक्यामिति निश्चिन्य भूदेव दाननिमिचा दुरवस्थामात्मनो जन्म नामधेय युष्मदन्वेषणपर्यटन प्रकार चामाप्य समयोचित सलामैत्रीमकार्पम् । ततोपपत्रे तेषा मम च शृङ्खराबन्धन निर्भिव तैरनुगम्यमानो निद्रितस्य 10 द्वा स्थगणस्यायुधजार मादाय पुररक्षान्पुरतोभिमुखागतान्पटुपराक मलोलयाभिद्राय मानपालशिविर प्राविशम् । मानपाल निकिक रेभ्यो मम कुलाभिमानवृत्तान्त तत्कालोनविक्रम च निशम्य मामा चयत् । परार्मर्त्तकालन प्रेषिता केचन पुरुषा मानपालमुपेत्य मन्त्रिन मदीयराजमन्दिरे मुरुड्या बहुधनमपहृत्य चौरवोरा 15 भवदीयकटक प्राविशस्तानषय नोचेन्महाननर्थ सभविष्यतीति क्रूरतर वाक्यमब्रुवन् । तदाकी रोपारणितनेत्रो मन्त्री लाटपति क तेन मैत्री का पुनरस्य वराकरय सेवया कि रम्पमिति ता निरभर्सयत् ! ते च मानपालेनोक्त विप्रलाप मत्तकालाय तथेवा कथयन् । कपितोपि राष्पतिवीर्यगर्वणाल्पनिकसमेतो पोटुमभ्य गात् । पूर्वमेव कृतरणानेश्चयो मानो मानपाल सनद्धयोधो योद्ध कामो मत्ता नि शङ्क निरगात् । अहमपि सबहुमान मन्त्रिदत्तात वहुल्तुरगमोपेत चनुरसारथिं प्य च दृढतर कवच मदनुरूप चाप 20 204 रलस्प on N--20 18 Tom N-2020 युवाम N- ·॥ पोटिना ॥ - विविधयाणपूर्ण नगीनृपं ममुगिनान्यायपानि गृहोत्रा पुरम- बडो मदीपालबिवामन रिपुदरणोशुक्न मन्त्रिणमन्वगाम् । पर- म्परमत्मरेण नुमुलमंगरकरमुभयसन्यमतिकम्प समुल्लमनाग- न वाणवपं तदनं विमुञ्चनरानन्याहरम् । नतोनिरपतुरंगमं मद्रय तनिकटं नीना गोमल हुनोपेततदीपस्योहमराने गिरकर्तनमका- 5. पंम् । तरिमनिपतिने नदाशिष्टममिव पु पलापिनेए नानाविधहप- गनादिवानुजातमादाय परमानन्दमनता मन्त्री ममानेरविधां संभा- अनामकार्षीत् । मानपालप्रपितानदनुभपदनमसिलमदनगातमा- कण्य मनुष्टमना रानाभ्युदतो मदीयपराक्रम यिम्मयमानः समहो- रमपममान्यवान्धवानुमन्या शुभदिने निनतनयां मयमदात् । ततो 10 थोषगाथामिपितोहमदिनमाराधिनमहीपालचिनी यामलोन नया, नया सह नानाविधमोख्यमनुभयन्मयादिरहयदनासत्यकल्पदयः सिद्धादेशेन मुहज्जनायलोकनालंपदेश महापालनियासिनः परम- श्वरस्याराधनायादा पनीममेनः ममागतोम्म । भक्तवत्सलाय गौरीपतेः कारण्येन मयपादारपिन्दसंदर्शनानन्दसंदोही मया ल. य इति । तीनशम्याभिनन्दिनपराक्रमो रानवाहनस्तानरपरापदण्डे देव.. मुपालभ्य तस्मै क्रमेणामचरितं कथयामास । तस्मिन्नवमरें पुरतः पुप्पोद्यं पिलोक्य ससंभ्रम निजनिटिलतटस्पष्टपरणालिमुद- जदिम, गाढमालिन्यानन्दयाप्पसंकुलमफुल्लरोचन: साम्य मो- 20 मदतीय म पुप्पोद्रव इति तस्मै दर्शयामाम | नौ स चिर. विरहदुःपमुत्मृड्यान्योन्यालिङ्गनमुखमन्यभूताम् । ततस्तम्यैत्र मही. रहस्य च्छायायामुपविश्य राजा समभापत । यपम्प भूमुरकार्यकारे. 17 k 21, IG, लयदारीन्द°N.- ·- ॥ पूर्वपीठिका ॥ प्णुहं मित्रगणो विदितार्थः सर्वथान्तरायं करिष्यतीत निद्रितान्म- यतः परित्यज्य निरगाम् । तदन प्रबुद्धो वयस्यवर्गः किमिति निश्चित्य मदन्वेषणाय कुन गतवान् । भवानेकाकी कुत्र गतहति । सोषि ललाटतटचुम्वदजलिपुटः सविनयमलपत् ॥ इति श्रीदण्डिनः कृतौ दशकुमारचरिने सोमदत्तचारतं नाम तृतीय उच्चासः॥ 5 - + देव महीसरोपकारायैव देवो गतधानिति निश्चित्यापि देवेन गन्तव्यं देश ' निर्णनुमशक्नुयानो मित्रगणः परस्पर वियुज्य दिन देवमन्वेष्टुमाच्छत् । अहमाप देवस्यान्वेषणाय महीमटन्कदाचिदम्ब- 10 रमभ्यगतस्याम्बरमणे: किरणमप्तहिष्णुरेकस्य गिरितटमहीरुहस्य प्रच्छायशीतले तले क्षणमुपाविशम् । मम पुरोभागे दिनमध्यसंकु- चितसर्वावयवां कूर्माकृति मानुषच्छायां निरीक्ष्योन्मुखो गगनतला. महारयेण पतन्त पुरुप कंचिदन्तराल एव दयोपनतहृदयोहमवलम्ब्य शनैरवनितले निक्षिप्य दूरापातवीतसंज्ञ तं शिशिरोपचारेण विबोध्य 15 शोकातिरेकेणोदतवाप्पलोचनं ते भृगुपतनकारणमपृच्छम् । सोपि करहैरशुकणानपनयन्त्रभापत । सौम्य मगधाधिनायामात्यस्य पयोः अवस्थात्मसंभवो रत्नोद्भवो नामाहम् । वाणिजरूपेण कालयवनद्वीप मुपेत्य कामपि वणिकन्यकां परिणीय तया सह प्रत्यागच्छन्नम्बुधौ नौरस्थानतिदूर एव प्रवहणस्य भानतया सर्वेषु निमग्नेषु कथं 22 14 सर्वकाने मानुष ए.

·5 ॥ पूर्वपीठिका ॥ २३ कथमपि दैवानुकूल्येन तीरभूमिमभिगम्य निजाङ्गनावियोगदुःखार्णवे प्रषमानः कस्यापि सिद्धतापसस्यादेशादरेण पोडशहायनानि कथं- चिन्नीत्या दु खस्य पारमनवेक्षमाणो गिरिपतनमकार्पमिति । तस्मिन्नेवावसरे किमपि नारीकूजितमश्रावि । न राल समुचि- समिद यत्सिद्धादिष्टे पतितनयमिलने विरहमसहिष्णुर्वैश्वानर विश. सीति । तन्निशम्य मनोविदितजनकभाष तमवादिपम् । तात भवते विज्ञापनीयानि बहूनि सन्ति । भवतु पश्चादखिलमाख्यातव्यम् । अधुना नारीकूजितमनुपेक्षणीय मया । क्षणमात्रमत्र भवता स्थीय तामिति । तदनु सोहं त्वरया किंचिदन्तरमगमम् । तत्र पुरतो भयकरज्वालाकुलहुतभुगवगाहनसाहसिका मुकुलिताञ्जलि पुटां व- 10 नितां कांचिदवलोक्य ससभ्रममनलादपनीय कूजन्या वृद्धा सह मपितुरभ्यर्णमभिगमप्य स्थविरामवोचम् । वृद्धे भवत्यो कुत्रत्ये कान्तारे निमित्तेन केन दुरवस्थानुभूयते कथ्यतामिति । सा सगद्ग- दमषादीत् । पुत्र कालयवनद्वीपे कालगुप्तनाम्नो वणिज कस्यचिदेपा मुता सुवृत्ता नाम रत्नोद्भयेन नित कान्तनागच्छन्ती जलधी मने 15 प्रवहणे निजधान्या मया सह फलकमेकमवलम्व्य देवयोगेन कूलमुपेतासनप्रसघसमया कस्याचिन्यामात्मनममूत । मम तु मन्दभाग्यतया बाले धनमातङ्गेन गृहोते मद्वितीया परिभ्रमन्ती घोडशवर्षानन्तर भर्तपुत्रसगमो भविष्यतीति सिद्धयाक्यविश्वासादे- कस्मिन्पुण्याश्रमे तावन्त समय नीत्या शोकमपार सोढुमक्षमा स. 20 मुन्धालेते वैश्वानरे शरीरमाहुतीकर्तुमद्युक्तासीदिति । तदाकण्यं निजजननी ज्ञात्वा तामह दण्डवत्प्रणम्य तस्यै मदुदन्तमपिलमा. ख्याय धात्रीभाषणफुल्लषदन विस्मयविकसिताक्ष जनकमदायम् । पितरो तोसाभिज्ञानमन्योन्य ज्ञात्वा मुदितान्तरात्मानौ यिनीन मामा- ·२४ । पूर्वपीठिका नन्दाशुषणाभिषिच्य गाढमालिप्य शिरस्युपामाय कस्यांचिन्मही रहच्छायायामुपाविशताम् । कथ निवसति महीवल्लभो राजहंस इति ननकेन पृष्टोहं तस्य राज्यच्युति त्वदीपजननं संकलकुमार पानि तव दिग्विनयारम्भं भवतो मातङ्गानुयानमस्मांक युष्मदन्थे 5 पणकारणं सकलमभ्यधाम् । ततस्तो कस्यचिदाश्रमे सुनेरस्था यम् । ततो देवस्यान्वेषणपरायणोहमखिलकार्यानिमित्तं वित्त निश्चित भवदनुग्रहाल्म्धस्य साधकत्वस्य साहाय्यकरणदक्षं शिप्यगणं निष्पाद विन्ध्यवनमध्ये पुरातनपत्तनस्थानान्युपेत्य विविधनिधिसूचकानां में. "होरहाणामधो निक्षिप्तन्यपूर्णान्कलशान्सिद्धाञ्जनेन ज्ञात्वा रक्षिषु 10 परितः स्थितेषु खननसाधनरुत्पाटय दीनारानसस यानराशीकृत्य तत्कालागतमनतिदूरे निवेशितं वणिक्कटकं कंचिद येत्य । तत्र बलिनो बलीवदगोणीश्च क्रीत्वापद्रव्यमिपेण वसु तद्दोणीसंचित तैरुह्यमानं शनैः कटकमनयम् । तदधिकारिणा चन्द्रपालेन केनचिणिवपुत्रेण विरचितसौहृदोडममुनैव साकमुज्जयिनीमुपा- 15 विशम् । मपितरावपि तां पुरीमभिगमथ्य सकलगुणनिलयेन बन्धुपालनाम्ना चन्द्रपालजनकेन नीयमानो मालपनाथदर्शनं विधाय बदनुमत्या गूढवसातमकरवम् । ततः काननभूमिपु भक्तमन्ये हुमुद्युक्त मां परममित्रं वन्धुपालो निशम्याघदत् । सकलं धरणी, तलमपारमन्येष्ठमक्षमो 'भवान्मनोग्लानि विहाय ती तिहत 20 भवनायकालोकनकारणं शुभशकुनं निरीक्ष्य कथयिष्यामीति तषितामृतासास्तिहृदयोदमनुदिनं तदुपकण्ठवती कदाचिदिन्दु मुखी नवयौवनावलीढावयवां नयनचन्द्रिका बालचान्द्रको नाम 24. 3. राध्यायुस्यचिम N.-4. 6. निमित्तापित्यम् B. 24 10 पुरत. रियनेषु N.- ·5 उ०४. ॥ पूर्वपीठिका ॥ १२५ तरुणीरत्न बणिजन्दिरलक्ष्मी मूर्तीमियावलोक्य तदीयलावण्यावधू- तधीरभावो लतान्तवाणवाणलक्ष्यतामयासिषम् । चकितबालकुरङ्ग- लोचना सपि कुसुमसायकसायकायमानेन कटाक्षयीक्षणेन मामस- कनिरीक्ष्य मन्दमारुतान्दोलितलनेवाकम्पत मनसाभिमुखैश्च समा. कुञ्चितै रागलज्जान्तरालयतिभिः साङ्गवर्तिभिरीक्षणविशेषैनिजम नोवृत्तिमकथयत् । चतुरगूढचे शामिरस्या मनोनुराग सम्यग्ज्ञात्वा सुखसगमोपायमचिन्तयम् । अन्यदा बन्धुपालः शकुनैर्भवद्गति प्रेक्षि- । 'ध्यमाण. पुरोपानविहारयन मया सहोपेत्य कम्मिाश्चन्महीरुहे शकु. नवचनानि शृण्यन्नतिष्ठत् । अहमुत्कलिकाविनोदपरायणो बनान्ते' परिभ्रमन्सरोवरतीरे चिन्ताक्रान्तचित्ता दीनवदनां मन्मनोरथैकामें 10 बालचन्द्रिका व्यलोक्यम् । तस्या ससभ्रमप्रेमलनाकोनुकमनोरम लोलाविलोकनसुखमनुभवन्सुदत्या बदनारविन्दे विषण्णभाव मदनक दनसेदानभूत ज्ञात्वा तन्निमित ज्ञास्यल्लीलया तदुपकण्ठमुपेत्या. वोचम् । सुमुखि तव मुखारविन्दस्य दैन्यकारण कर्थयति । सा रहस्यसनातविधम्भतया विहाय लज्जाभये शनैरभापत । सौम्य 15 मानसारो मालवाधीशो वार्द्धकस्य प्रबलतया निजनन्दन दर्पसारमु- ज्जयिन्याम-पपिञ्चन् । स कुमार सप्तसागरपर्यन्त महीमण्ड- ल पालयिष्यन्निजपेतृप्वस्रीयाबुद्दण्डकर्माणो घण्डवमंदारुयर्माणी धरणीभरणे नियुज्य तपश्चरणाय राजराजगिरिमभ्यगात् । राज्य सर्वमसपत्न शासति चण्डयमणि दारुवर्मा मातुलामजन्मनो शास नमतिकम्य पारदार्यपरद्रव्यापहरणादिदुष्कर्म कुर्वाणो मन्मथसमा. नस्य भवतो लावण्यायत्तचित्ता मामेक्दा विशेक्य कन्यादूपणदोष दुरीकृत्य बलात्कारेण रन्नुमाझे तचिन्तया दैन्यमगच्छमिति । 22 N om नामयासिरम्-मामस-259 पनान्तरे N-25 " भनियम Mss 20 ·। पूर्वपीठिका ॥ तस्या मनोगत माय रागोद्रेक मन्मनोरथसिद्धयनराय च निशम्प वाष्पपूर्णरोचनामाश्यास्य दारुवर्मणो मारणोपायं च विधार्य धमा- मयोचम् । तराण भवदभिलाषिण दुष्टहृदयमेन निहन्तुं मृदुरुपाप काश्चन्मया चिन्यते ! यक्ष कश्चिदपिष्टाय बालपान्द्रका निवसति 5 सदाकारसपदाशासालेतहृदयो यःसबन्धयोग्य साहसिको रतिम. निमरतं यक्ष निर्जित्य तयैकसखोसमेतया मृगाक्ष्या सलापामृतसुखम नुभूप कुशली निर्गमिष्यति तेन चक्रवाक्सशयाकारपयोधरा विवाह- नीति सिद्धेनैकेनावादीति पुरजनस्य पुरतो भवदीये सन्यवाक्यजनैर- सकृत्कथनीयम् । तदनु दास्वर्मा पाक्यानीत्यविधानि श्रावप्रा 10 सप्णी यदि भिया स्थास्यति तार्ह वरम् । यदि था दोर्जन्येन त्वया सगममगीकरिष्यति तदा स भवदीयौरस्थ याव्यः । सौम्य दर्पसारद. सुधाधिपामात्यस्य भवतोस्मिन्निवाले साहसकरणमनुचितम् । पौर. जनसाक्षिक भय-मन्दिमानीतया तया तोयनाक्ष्या सह क्रीडनायु- समान्यदि भविष्यसि तदा परिणीय वरुणी मनोप्यानिर्विशेति । सो. 15 प्यन्दगीकारेप्यति । स्त्र सपोवेषधारिणा मया सह तस्य मन्दिर गच्छ । भहमेकान्तनिकेतने मुष्टिजानुपदाघातस्त रभसानिहत्त्व पुनरपि ययस्यामिषेण भवतोमनु नि शङ्क निगमिष्यामीति । तदेनमु- पायमङ्गीकप विगतसाध्यसलज्जा मयजनकजननीसहोदराणा पु. रत आवयों प्रेमातिशयमाख्याप सर्वथास्मत्परिणयकरणे ताननुनये । 20 तेपि घशसपछावण्याढयाय यूने मह्य वा दास्यस्येव । दारुवमणो मारणोपाय तेभ्य कथयित्वा तेषामुत्तरमाख्येय मामिति । सापि किंचिदुकुलसरसिजानना मामत्रवीत् । मुमग क्रूरकर्माण संस्था मर्माण भवानेव हनुमर्हति । तरिमन्हते सर्वथा युमन्मनोरथ फलि- व्यत्या क्रियताम् । भवदुक्त सर्वमहमपि तथा करिष्य इति ·. उ०.४. ॥ पूर्वपीठिका ॥ २० मामसद्विवृत्तवदना विलोकयन्ती मन्दमदमगारमगात् । अहमपि बन्धुपालमुपेत्य शकुनज्ञातस्मानिशदिवसानन्तरमेव भवत्सङ्गः संभ- विष्यतीत्यशृणवम् । तदनु मदनुगम्यमानो बन्धुपालो निनावासं प्रविश्य मामपि निलयाय विससर्ज । मन्मायोपायवागुरा पाशलमेन दारुवर्मणा रतिमन्दिर रतुं समाहूता बालचन्द्रिका तं गमिष्यती- .। ति दूतिका मानिकटमभिप्रेषितवती । अहमपि मागेनूपुरमेखलाक- ऋणकटकताटङ्गहारक्षौमकज्जलं धानतायोग्यं माननातं निपुण- तया तत्तस्थानेषु निक्षिप्य सम्यगङ्गीकृतमनोजवेषो वल्लभया सह तदागारदारोयानमगच्छम् . । दास्थकथितास्मदायमनेन सादरं विहिताभ्युद्गतिना तेन द्वारोपाननिवारिताशेषपरिवारेण मदन्विता 10 बालचन्द्रिका संकेतागारमनीयत । नगरन्याकुलां यक्षकथां परीक्ष- नागरिकननोपि कुतूहलेन दास्यर्मणः प्रतीहारभूमिमगमत् । विवे- कशून्यमतिरसी रागातिरेकेण रत्नखचितहेमपर्य। इसतूलगर्भश- पनमानीय तरुणी तस्यै मह्यं तमिनासम्यगनवलोकितपुभावाय मनोरमस्त्रीोपाय च धामीकरमणिमयमण्डनानि सूक्ष्माणि चित्र. 15 वस्त्राणि कस्तूरिकामिलितं हरिचन्दनं कर्पूरसहितं ताम्बूलं सुरभीणि कुसुमानीत्यादेिवस्तुजात समय मुहूर्तदयमात्र हासचनैः सल. पन्नतिष्ठत् । ततो रागान्धतया सुमुखीकचग्रहणे मतिं व्यवत्त । रोपारुणितोहमेनं पर्षदूतलानिगाहो निपात्य मुटिजानुपादाघातः प्राहरम् । नियुद्धरमसावकलमलकार - पूर्ववन्मेलायत्या भयक- 20 मिता नताङ्गीमुपलालयन्मनिराङ्गणमुपेतः साध्वसकम्पित इवो- बैरकूजम् ! हा बालचन्द्रिकाशिवितेन घोराकारण यक्षेण 27.17.कुममानि लाल B.-7.20. पूर्ववन्मालयिता - ·૨૮ । पूर्वपीठिका ॥. दारुवर्मा निहन्यते । सहसागच्छत पश्यतेति । तदाकर्ण्य मिलता जनाः समुदद्वाप्पा हाहानिनादेन दिशो बधिरपन्तो बालचन्द्रिका मधिटितं यक्ष बलधन शृण्वन्नाप दारुवर्मा मदान्धस्तामेवायाधत सदसौ स्वकीयेन कर्मणा निहतः किं तस्य मिलापेनेति प्रियो 5 लपन्तः प्राविशन् । कोलाहले तरिमञ्चटुललोचनया सह पुण्येन सहसा निर्गतो निजावासमगाम् । ततो गतेषु कतिपयदिनेषु पोर- जनसमक्षं सिदादेशप्रकारेण विवाह तामेन्दुमखी पूर्वसंकल्पिता मुरतविशेषान्यथेटमन्यमूवम् । बन्धुपालशकुननिर्दिष्टे दिवसेस्मिाचे त्य पुरादर्तमानो नेत्रोत्सवकारे , भवदवलोकनसुखमप्यनुभवा- 10 मोति। एव मित्रवृत्तान्तं निशम्य म्लानमानसो राजवाहनः स्वस्य च सोमदत्तस्य च वृत्तान्तमस्मै निवेद्य सोमदत्त महाकालेश्वराराधना. कलरं मधद्वल्लभां सपरिषापं निजकटकं प्रापप्यागोते नियुज्य पुष्पोद्वेन सेव्यमानो भूस्वर्गायमानमवन्तिकापुर विवेश । तत्राय 15 मम स्वामकुमार इति बन्धुपालादथे, बन्धुजनाय कथयित्वा तेन रामवाहनाय वहुविधां सपा कारयन्सकलकलाकुशलो महीमर. घर इति पार प्रकटयन्पुप्पोद्योमुप्य राज्ञोञ्जनभोजनादेकमनुन्दिन स्वमन्दिर कारयामास ॥ इते श्रीदण्डिन कृतौ दशकुमारचरिते पुष्पोद्भवपरित नाम 20 चतुर्थ उच्छसि ॥ 28 1. पदयनेमम् --28. चोवीरपन्त: X---287 पूगिनाम मरतानि ".--N. om.tho colophon of the Uchchhyars, we accord. ins to D.

·२९ 5 उ०.५. ॥ पूर्वपीठिका ॥ अथ मानकेतनसेनानायकेन मलयगिरिमहीरुहनिरन्तराषासिभु- नंगमभुक्तावशिष्टेनेश सूक्ष्मतरेण धूतहरिचन्दनपरिमलभरणेष मन्द- गतिना दक्षिणानिलेन वियोगिहृदयस्थं मन्मयानलमुज्ज्वलयन्सह- कारकिसलयमकरन्दास्त्रादनरक्तकण्ठानां मधुकरकलकण्ठानां काक- लोकलकलेन द्विवचक्रं षाचालयन्मानिनीमानसोत्कलिकामपनय. न्माकन्दसिन्दुवाररक्ताशोककिंशुकतिलकेषु कालकामुपपादयन्मदन. महोत्सवाय सिकमनांसि समुल्लासयन्यसनसमयः समाजगाम । तस्मिन्नतिरमणीपे कालेवन्तिसुन्दरी नाम मानसारनन्दिनी प्रियवय. स्यया बालमन्द्रिकया सह नगरोपानरम्यादाने विहारोत्कण्ठया पोरसुन्दरीसमवायसमन्विता कस्यचिच्च्तपोतकस्य रछायाशीतले 10 सैकतनले गन्धकसमहरिद्राक्षतचीनाम्बरादिनानाविधेन परिमलद्र- व्यनिकरण मनोभवमर्चयन्ता रेमे । तत्र रतिप्रतिकृतिमन्तिसुन्दरी ब्रटुकामः काम इव वसन्तसहायः पुष्पोद्भवसमन्धितो राजवाहन- स्तदुपयनं प्रविश्य शत्रतत्र मलयमारूतान्दोलितशाखानिरनारसमु. दिनांकसलयकुसुमफलसमुल्लासितेषु रसालतस्प कोकिलकुलकीरा- 15 लियधुकररणामालापाश्रावधावं विकसदिन्दीवरकल्हारकैरेवरानीव- रानिकलिलोरकलहससारसकारण्डवचक्रवाकचक्रवालकलरवाया- लत्रिमलशीतलसरिलललितानि सरांसि दर्शदर्शममन्दलीलया लल. नासमीपमबाप । वालचन्द्रिका निःशङ्कमित भागम्यतामिति हलसंज्ञया समाहूतो निनंतनोनिर्मितपुरहनो राजयाहनः कृशोदर्या 20 भवनिमुन्दयां श्रान्त समाजगाम या वसमतहम्पेन ममसक्तया रतः केलीशारमञ्जिकागन्सिया कंचन नारीविशेष विरच्यात्मनः क्रीडासारशारदारविन्दसौन्दर्येण पाइदयमुद्यानधनदीपिकामत्तम. 29.3.तीन- ·३० ॥ पूर्वपीठिका ॥ रालिकागमनरीत्या लीलालसगीतविलास तालावण्येन लीलामन्दिरदारकदलोलालित्येन मनोजमरुयुगंज बन जघनं किंचिदिकसितलोलावतंसकल्हारकोरककोटरानुवृत्त्या झावर्तसनामि नाभि सौधारोहणपरिपाट्या वलित्रय 5 शिनीलिमलीलया रोमावलि पूर्णसुवर्णकलशशोभया कुचर्चावं मण्डपसौकुमायेंण वाहू जयशङ्खाभिषया कण्ठं सहकारपल्लवराण प्रतिविधीकृतविम्व रदनच्छदं वाणायमानपुण लावण्येन शुनि स्मितमप्रतिकाकलकण्टिकाकलालापमाधुर्यण नजातं सकल सैनिकनायकमलयमारुतसौरभ्रेण निःश्वासपर्यन 10 ध्वनमानदण लोचनयुगलं चापयरिश्रिया भूलते प्रथमसहरः सुधाकरस्यापनीतकलङ्कया कात्या बदन ' लीलामयूरोहभङ्गन्या' केशपाशं च विधाय समस्तमकरन्दकस्तारकासमितेन मलयनरसेन प्रक्षाल्य कपरपरागेण संमृज्य निर्मितेष रराज । सा मतिम तीव * लक्ष्मीर्मालपेशकन्यका स्वेनेवाराव्यमानं संकल्पितवरमदानायावि., 15 भूतं मतिमन्तं मन्मयमिव तमालोक्य मदमारुतान्दोलितलतेय मदनावेशवती चकगे । तदनु क्रीडाविश्रम्मानिवृत्ता लज्जया कानिकान्याप भावान्तराणि व्यधत्त । ललनाजन सृजता विधा नूनमेपा घुणाक्षरन्यायेन निर्मिता नो घेदजभूरैवविनिर्माणानेपुणो यदि , स्यालाई तत्समानलावण्यामन्यां तरुणी कि न करोनीदि. 20 सरिस्मयानुरागं विलोकयतस्तस्य समक्ष स्थान लज्जिता सनी किंचित्कालीन नाजास्तगात्रा नयनाभिभुवः किंचिक्षकांशी रेचितभूलतेरपाङ्गीक्षितपत्मनः कुरङ्गस्यानाथमानलावण्य वा 50. 4. मी ".--30. 18. Bमनि.-30. ' 19, HEETE am N.--30.22. भानयमानकापम् भानीयमान 1 no accordings Wilson's Edition.--- .

·5: ३२ ॥ पूर्वपीटिका । समुचितो बाक्यावसर एप इति संभाषणनिपुणो रानवाहनः सली- लमलपत् । सखि 'पुरा शाम्यो नाम कश्चिन्महोशलभो मनोबल भया यज्ञयेत्या सह विहारवाञ्छया कमलाकरमवाप्य तत्र कोकनद कदम्बसमीप निद्राधीनमानसं राजहंसं शगृहीत्वा विसगुणेन तर चरणयुगलं निगडयित्वा कान्तामुखं सानुरागं विलोकयन्मन्दस्मित 'विकनिककगोलमण्डलस्तामभाषत । इन्दुमाख मया बद्धो मरा लः शान्तों मुनियदास्ते स्वेच्छयानेन गम्यतामिति । सोपि राग हंसः शाम्बमशपत् । महीपाल यदस्मिन्नम्वुजखण्डेनुष्टानपरायणतः या परमानन्देन तियन्तं नैष्ठिक मामकारणं. राज्यगर्येणायमानित 10 पानास तदेतत्पाप्मना रमणीविरहसतापमनुभवेति । विषण्णपदनो शाम्बो जीवितेश्वरीविरह मसहिष्णुभूमौ दण्डवत्प्रणम्य सविनयम भाषत । महाभाग यदज्ञानेमाकरवं, नरक्षमस्वेति । स तापस करुणाकृटचेतास्तमवदत् । राजन् इह नन्मनि भवतः शापफलाभा यो 'भवतु । मदचनस्यामोधतया भाविनि जनने शरीरान्तरं गताया 15 'अस्याः सरसिजाया रसेन रमणो भूत्वा मुहूर्तद्वय मञ्चरणयुगलबन्ध नकारितया मानद्वयं शृङ्खलानिगडितचरणो रमणीवियोंगविषाद मनुभूय पश्चादनेककाले - वल्लभया सह राज्यसुखं लभस्वेति । । तदनु जातिस्मरत्वमाप तयोरन्यग्रहीत् । तस्मान्मरालबन्धनं न कर '. ' णीयं त्वयेति'। सोपि तद्वचनाकर्णनाभिज्ञातस्त्रपुरातनंजनमवृत्तान्ता 10. नूनमयं मरमाणयलभ इति मनसि जानती रागपल्लवितमानसी समन्दहासमवोचत् । सौम्य पुरा शाम्बो यज्ञवतीसंदेशपरिपालना .. 82.3, भालोय B.--32. 16. निगलिन ' Ares; but against the sense.--12. 18, तोरनुग्रहान् स.-32 19. जनन' om. N; नान्दमरम N.-30. 21. समन्दहासपूर्वम् N.- ·. या पूर्वपीठिका ॥ प तथाविध सबन्धनमकार्षीत् । तथा हि लोके पण्डिता आप दाक्षिण्यनाकार्य कुर्वन्तीति कन्याकुमारावन्योन्यपुरातनजनननाम- धेयपरिचितेः T: परस्परज्ञानाय साभिज्ञमुला मनोनरागपूर्णमानसौ बभूवतुः । तस्मिन्नवसरे मालवेन्द्रमहिषी परिजनपरिवृता दुहित केलीविलोकनाय तं देशमयाप । बालचन्द्रिका तु तां दूरतो विलोक्य 6. ससचमं रहस्यनिर्भेदमिया हस्तसज्ञया पुष्पोद्भवसेव्यमान राजवाहनं वृक्षवाटिकान्तरितगात्रमकरोत् । सा मानसारमहिषी सखीसमेताया दुहितुर्नानाविधां विहारलोलामनुभवन्ती क्षण स्थित्वा दुहित्रा'समे- ता निजागारगमनायोयुक्ता बभूव । मातरमनुगच्छन्त्यषन्तिसुन्दरी राजहंसकुलतिलक बिहारवाञ्छया केलीवने मदन्तिकमागत भवन्त- 10 मकाण्ड एव विसृज्य मया समुचितमिति जनन्यनुगमनं क्रियते तद- नेन भवन्मनोनुरागोन्यथा माभूदिति मरालमिव कुमारमुद्दिश्य समु. 'चितालापकलापं वदन्ती पुनःपुनः परिवृत्तदीननयना बदन विलोकय. म्ती निजमन्दिरमगात् । तत्र हृदययल्लमकथाप्रसङ्गे बालचन्द्रिकाक- थिततदन्धयनामधेया मन्मथवाणपतनव्याकुलमानसा बिहवेदनया 15 घहुलपक्षशशिकलेव क्षामक्षामाहारादिसकलव्यापार परिहत्य रहस्य. मन्दिरे मलयतरसक्षालितपल्लवकुसुमकल्पिततल्पतलापत्तनुलता व- भूय । तत्र तथाविधावस्थामनुभवन्ती मन्मयानलसतप्तां सुकुमारी कु- मारी निरीक्ष्य खिन्नो वयस्यागण. काञ्चनंकलशसचितानि हरिचन्द- नोशीरधनसारमिलितानि तदभिषेककल्पितानि सलिलानि विसतन्तुम- 20 पानि पासांसि च नलिनीदलमयानि तालवृन्तानि च सतापहरणा- 38 3 परिचित B.--33. 8 दुहिता समना om B.-33 18 सुकुमारननु कुमारी N.-

·३४
॥ पूर्वपीठिका ॥
नि बहूनि संपाय तस्या' शरीरमशिशिरयत् । तदपि शीतलोपचरस
सलिलमिय ताततैले तदने दहनमेव समन्नादाविश्वकार ।
स्यतामा विषण्णां बालचन्द्रिकामीपटुम्मीलितेन
वाप्पकणाकुलेन विलोक्य विरहानलोनि
5 नतादया शनैः सगदगद व्यलापि । प्रियसखि कामः कुसुमार
पञ्चषाण इाते नूनमसत्यमुच्यते । -
हन्ये । सखि चन्द्रमस पाडवानलादतितापकार मन्ये
प्रविशति शुष्यति पारावार सति निर्गते तदेव वर्धते ।
दुष्कर्म किं वयंते मया यदनेन निनसहोदाः
10 गेहभूतमपि कमलं विहन्यते । विरहानलसतप्तहृदयस्पर्शन नना
प्णीकृत स्वल्पीभवति मलयानिल ।
झाग्निशिखापटलमिव सताप तनोस्तनोति । हरिचन्दनमाणे.
निनयटिसश्लेषवदुरगदनलिमोल्वणगरलसकलितमिव तापयति
रीरम् । तामादलमलमायासेन शीतलोपचारे ।
15 राजकुमार एवागदकारो मन्मथज्वरापहरणे । सोपि
मया । किं करोमीति । बालचन्द्रिका
गता कोमलाही तां
वेक्ष्यात्मन्यचिन्तयत् । कुमारः सत्वरमानेतन्यो मया नो
स्मरणायां गति नेष्यति मीनकेतनः । तत्रोद्याने
20 न्यावलोकनवेलायामममसायक, सम मुक्कसायकोभूत्
मारानयन मुकरम् । ततोवन्तिसुन्दरीरक्षणाय
यचतुर मखीगण नियुक्य रामकुमारमन्दिरमवाए।
.
.
349 भपादन निजसहो° N--34 14 जाण्याजवमन्मय --
17

·॥ पूर्वपीठिका ॥ गीरायमाणमानसोनङ्गतप्ताषयवसपर्कपरिम्यानपल्लवशयनमाधष्ठितो राजवाहन प्राणेश्वरीमद्दिश्य सह पुप्पोद्भवेन संलपन्नागतो.' प्रिय- षयस्यामालोक्य पादपमूलमन मन्वेषणीया लतेष बालचन्द्रिकागतेति सतुष्टमना निाटेलतटमण्डिनीभवदम्बुजकोरकाकृतिलसदललिपुटा- मितो निषीदेति निर्दिष्टप्समुचितासनासीनामवन्तिसुन्दरीप्रेषितं स-5 कपूर ताम्बूल विनयेन ददती तां कान्तावृत्तान्तमपृच्छत् । तया सविनयममाणि । देव क्रीडाभवने भवदालोकनकालमारभ्य मन्मथ मथ्यमाना पुप्पतल्पादिषु तापशमनमलभमाना वामनेनेवोन्नतत- रुफलमलभ्य त्वटुर स्थलालिङ्गनसौख्य स्मरान्धतया लिप्सु' सा स्वयमेव पत्रिकामालिख्य बल्लभायैनामर्पयेति मां नियुक्तवती। 10 राजकुमार पनिका तामादाय पपाठ । सुभग कुसुमसुकुमार जगदनवद्य विलोक्य ते रूपम् । मम मानसमभिलपति त्वचित्त कुरु तथा मृदुलम् । इति पठित्वा सादरमभाषत । सखि छायावन्मामनुवर्तमानस्य पुष्पोद्भवस्य वल्लुमा त्वमेव तस्या मृगीदृशो बहिश्वराः वर्तसे । त्वचातुर्यमस्यां क्रियालतायामालवालमभूत् । तदखिल क- रिष्यामि । नताशया मन्मन काठिन्यमाख्यातम् । यदा केलीवने गतमनाः कुरङ्गलोचना लोचनपथमभ्यवर्तत तदैवापहृतमदीयमानसा सा स्व मन्दिरमगात् । सा चेतसो माधुर्यकाठिन्ये स्वयमेव जाना. ति । दुष्करः कन्यान्त पुरप्रवेशः । तदनुरूपमुपायमुपपाद्य श्वः : 20 परश्नो वा नताङ्गी सगमिष्यामि । मदुदन्तमेवमाख्याय शिरीष- 35 1 भनानामग्यसा.-335 अभितो निनि N -35 17 मा केली [दिनविशेयर....नदर्शकृत् ] दने गनमना कु° N-35 18 °मन- नन ; B., भान्नदेव A* -35 19 मा चनस N, A- सा सचेनस । ..प्राणा इव 15 . - ".- ·उ.५ ३६ ॥ पूर्वपीठिका ॥ कसुमसुकुमाराया यथा शरीरबाधा न जायेत तथाविधमुपायमा. चरेति । बालचन्द्रिका तस्य प्रेमगर्मितं वचनमाकर्ण्य संतुधा न्यापुरमगच्छत् । रानवाहनोपि पत्र हृदयघल्लभावलोकनसुखमलभत तदुदान वि. 5 ,रहविनोदाय पुष्पोद्वसमन्वितो जगाम । तत्र चकोरलोचनावचित- पल्लवकुसुमनिकुरम्बं महोरुहसमूहं शरदिन्दमुख्या मन्मथसमाराधन स्थानं च नताशीपदपति चिह्नितं शीतल सैकततलं च सुदतीभुक्तमुक • च माधवीलतामण्डपान्तरपल्लवतल्पं च विलोकयन्ललनातिलकवि- लोकनवेलाजनितशेषाणि स्मारस्मारं मन्दमारुनकम्पितानि नवचूत- 10 पल्लवानि मदनामिशिखा इव चकितो. दर्शदर्श मनोजकर्णेनपाना- मिव कोकिलकारमधुकराणां कणितानि श्रापंश्राव मारविकारण अचिदप्यवस्थातुमसहिष्णुः परिवधाम ! तस्मिन्नवसरे धरणीसुर एक सूक्ष्मचित्रनिवसनः स्फुरन्मणिकुण्डलमण्डितो मण्डितमस्तक. मानवसमेतश्चतुरयेपमनोरमो यदृच्छया समागतः समन्ततो-पुष्टंस- 15 तेजोमण्डल राजवाहनमाशीर्वादपूर्वकं ददर्श । राजा सादर को भवान्कस्यां विद्यायां निपुण इति तं पप्रच्छ । स च विद्येश्वरनाम. धेयोहमैन्द्रजालिकविद्याकोविदो विविधदेशेषु रानमनोरञ्जनाय धमन्नुन्नपिनीमशागतोस्मीति शशंस | पुनरपि राजवाहनं सम्य- .. गालोक्यास्यां लीलाधनो पाण्डुरतानिमित्तं किमिति साभिप्राय 20 विहस्यापृच्छत् । पुप्पोद्भवश्च निजकार्यकरण तर्कयनेनमादरेण बमारे । ननु सतां सख्यस्याभाषण पूर्वतयाचिरं रुधिरभाषणो भवान- स्माक प्रियवयस्यो जातः । महदामकथ्यं किमस्ति । केलीवनेरिम- 86. 6. निकुरम N.BA; निरम Y*.-36. 9. नानूनन , मा. नन ; नानू° N.- 36. I0. स प om. N.- " ·। . 10 ॥ पूर्वपीठिका ॥ वसन्तमहोत्सवायागताया मालपेन्द्रमुतापा राजनन्दनस्यास्य चाक- स्मिकदर्शनेन्ये न्यानुरागातिरेकः समजायत । सततसभोगसिद्धधुपा- पाभावेनासावीदृशीमवस्थामनुभवतीति । विद्येश्वरो लज्जाभिराम राजकुमारमुखमभिवीक्ष्य विरचितमन्दहासो व्याजहार । देव भव. नुचरे मयि तिष्ठति तय कार्यमसाध्य किमस्ति । अहमिन्द्रनाल-5 विदाया मालवन्द्र मोहयन्पौरजनसमक्षमेव तत्तनयापरिणय रच- यित्वा कन्यान्त.पुरप्रवेश कारयिष्यामीति । वृत्तान्त एप राजकन्याये सखीमुखेन पूर्वमेय कथयितव्य इति । संतुष्टमना महीपतिरनिमित्त मित्र प्रकटीकृतकृत्रिमक्रियापाटव विप्रलम्भकृत्रिमप्रेमसहनसौहा- देवेदिनं त विद्येश्वर सबहुमान विससर्न । अथ राजवाहनो विवेश्वरस्य क्रियापाटवेन फलितमिव मनोरथ मन्यमानः पुप्पोद्भवेन सह स्वमन्दिरमुपेत्य सादर बालचन्द्रिकामु- खेन निजवल्लभायै महोसुरक्रियमाण सगमोपाय वेदयित्वा कोतुका- कृष्टहृदय कथमिमां क्षपां क्षपयामीत्यतिष्ठत् । परशुः प्रभाते विधे- भरो रसभावरीतिगतिचतुरस्तादृशेन महता निजपरिजनेन सह 15 राजभवनदारान्तिकमुपेत्य दीवारिकनिषदितनिजवृत्तान्त. सहसो- पगम्य सप्रणाममैन्द्रजालिक समागत इति द्वा स्यैर्विज्ञा- पितेन तदर्शनकुतूहलाधिटेन समुत्सुकावरोधसहितेन मालवेन्द्रण समायमानः सविनयमाशिप दत्त्वा तदनुज्ञात. परिजनताडद्यमानेषु वाद्येषु नदत्सु गायकीपु मद्- '20 कल कोकिलामञ्जलभ्यनिषु समधिकरागरञ्जितसामाजिकमनोय. त्तिषु पिच्छिमाधमणेषु स परिवार परिवृत मामयन्मक- 31 6 ऐन्द्रनाल के निजकार्य, BH 37 10 नम pm N-37 15 रसभागानिरीति AN - 37. 19 नो विद्येपर. सम्या Mss 3722 रिट ABB.- वक्ष्यान्तर 377 करिष्यामि A.B- ·-॥ पूर्वपीटिका ॥ लितनयन क्षणमतिष्ठत् । तदनु विषम विषमुल्यण धमन्त फणालकरणा रत्नराजिनीराजितराजमन्दिाभोगा भोगिनो भयं जनपन्तो निश्चेरु । गधाश्च बहवस्तुण्डे हिपतोनादाप दिकि. समाचरन् । ततोपजन्मा नरसिंहस्य हिरपयकशिपोदयेश्वरस्य 5 विदारणमभिनीय महदाश्चर्यान्वित राजानममापत । राजन् अषसान समये भवता शुभसूचक द्रष्टुमुचितम् । तत कल्याणपर परावालय भवदात्मजाकारायास्तरुण्या निखिरलक्षणोपेतस्य राजनन्दनस्य वि वाह कार्य इति । तदवलोकनकुनहरेन महीपालेनानुज्ञात ससकाल्प तासिद्धिसभाधनसफुल्लबदन सकलमोहननकमञ्जन लोचनाभि- 10 क्षिप्य परितो यलोकयत् । सर्वेषु तरेन्द्रनालिकमेव कमेनि साजुत प श्यत्सु रागपहावैतहृदयेन राजवाहनेन पूर्वतकेतसमागतामनेकभूषण भूषिताङ्गीमवन्तिसुन्दरी वेषाहिकमन्त्रन्बनेपुण्यना साक्षीकृत्य सयाजयामास । किषावसाने सतीन्द्रजालपुरुषा सबै गच्छन्तु भवन्त इति दिजन्मनोचैरव्यमाने सर्वे मायामानवा यथायधमन्त. 15 भाव गता | राजवाहनोपि पूर्वसंकल्पितेन गोपायचातुर्येणेन्द्रमा लिकपुरषवत्कन्यान्त पुर प्रविवेश | मालवेन्द्रोपि तदद्भुत मन्यमान स्तस्मै वाहवाय प्रचुरतर धन दत्वा विद्येश्वर स्वमिदानी साधयेति त विमृत्य स्वयमन्तमन्दिर जगाम । ततोषन्तिसुन्दरी प्रियसहचरी घरपरिवारा पल्लभोगेना मन्दरोमन्दिर ययौ । एष देवमानुषबलेन मनोरधसाफल्यमुपेतो रानवाहन सरसमभुरचेष्टाभि शनै शनेहरि गलोचनापा लजामपनयन्सुरतरागमुपनयनरहो विधम्ममुपननय 36 19 मटर मादरम् -38 21 मरनरागमानयन Om A-- 20 ·॥ पूर्वपीठिका ॥ न्सलाये तदनुलापपीयूषपानरोलश्चित्रवित्र चित्तहारिण चतुर्दशभुत्र नवृत्तान्त श्रावयामास ॥ इति श्रीदण्डिन, कृती दशकुमारचरितेवन्तिसुन्दरीपरिणयो नाम पञ्चम उच्छास ॥ ॥ पूर्वपीटिकेय सपूर्णा ॥ 39 1 लोग ", Aw-भान्निभुरीगरणया नाम पञ्चम उम ।। om- ·॥ दशकुमारचरितम् ।। श्रुत्वा तु भुवनवृत्तान्तमुत्तमाङ्गना विस्मयविकसिताक्षी सम्मि तमिदमभाषत । दयित त्वलसादादा मे चरितार्था श्रोत्रवृत्ति । भव मे मनसि तमोपहस्त्वया दसो ज्ञानप्रदीप । पक्वमिदानीं त्वत्पादप- 5 अपरिधर्याफलम् । अस्य च त्वत्प्रसादस्य किमुपकृत्य प्रत्युपकृतय. वती भवेयम् । अभवदीय हि नैव किंचिन्मत्सबदम् । अथवास्त्येवा- स्थापि जनस्य क्वचित्प्रभुत्वम् । अशक्य हि मदिच्छया पिना सर स्वतीमखग्रहणोच्छेपणीकृतो दशनच्छद एष चुम्बायतुमम्बुजासना स्तनतटोपभुक्तमुर स्थल चैतदालिङ्गापितुमिति । प्रियोरसि प्रावृडिव 10 नभस्युपास्तीर्णगुरुपयोधरमण्डला प्रोटकन्दलीमकुलमिय रूडरागरू- पित पारुलासयन्ती बहिवविलीविडम्बना कुसुमचन्द्रकशारण मधुकरकुलव्याकुलेन केशकालापेन स्फुरदणकेसरकराल कदम्बकुल- लमिष कान्तस्याधरमणिमधीरमाथुचुम्ब । नदारम्भस्फुरितया च रा गवृत्त्या भयोभय प्राधर्ततातिमात्रचित्रोपचारशीकरो रतिमबन्न । 15 सुरतखेदप्रसुप्तयोस्तु तयो स्वप्ने विसगुणनिगडितपादो जरठ क श्चिज्जालपाद प्रत्यदृश्यत । प्रयबुध्येता चोभौ। अथ तस्य राजकुमा रस्य कमलमदशशिकिरणरज्जुदामनिगृहीतमिव रजतशखलोपगू - 409 सन प्रियोसि V-40 11 भाळी om A Pad las वहीं मयूर । ... तस्य कहाण विच्चानि मियता निभर्सफ्ना .I and may therefore nare rend बहिरहाण विडमयना || 40 12 करणमुकुलामिन WC We accdge to GS भूककुसुम A-40 14 भूयोप्यातिन 40-40 16 सुरतखद° -om W-~-मुर AC-10 15 न om SGA, निगडितवरण a A 10 AL BLU S- .

·. 5 ॥ दशकुमारचरितम् ॥ धरणयुगलमासीत् । उपलभ्य च किमेतदित्यतिपरित्रासबिड़ला मुक्त कण्ठमाचन्द रामकन्या । येन तत्सकलमेव कन्याल पुरममि- प्ररीतामेव पिशाचोपहतामय वेपमानमनिरूप्यमाणतदात्वायतिवि- मागमगण्यमानरहस्यरक्षासमयमवनितलविप्रविध्यमानगात्रमारन्द- विदीर्यमाणकण्ठमश्रुखातोयगाण्ठतकपोलमाकुलाबभूव । तुमुले चा- स्मिन्समयेनियन्त्रितप्रवेशाः विकिमिति सहसापमृत्य विविशुरन्नव- शिका पुरुषा ददृशश्च तदवस्थ राजकुमारम् । तदनुभावनिरुद्धनिय हेच्छास्तु ते सद्य एव तमर्थ चण्डवर्मणे निवेदयाचा । सोपि कोपादागत्य निर्दहन्त्रिय दहनगर्भया दृशा निशाम्योत्पन्न- प्रत्यभिज्ञ कथ स एवैष मदनुजमरणनिमित्तभूताया पापापा वाल- 10 चन्द्रिकाया. पत्यरत्यभिनिविष्टवित्तदर्पस्य वैदेशिकवणियपुत्रस्य पुलोद्भवस्य मित्र रूपमत्तः कतराभिमानी नेकविधविप्रलम्भोपायपा. दवावर्जितमढपौरजना यारोपितवितथदेवतानुभाष कपटधर्मकञ्चको निगूढपापशीलश्चपलो ब्राह्मणब्रुव । कमिवैनमनुरक्ता मादृशेष्य पि पुरुषसिंहेषु सावमाना पापेयमन्तिसुन्दरी । पश्यतु पतिमद्यैव 15 शूलायतसितमियमनार्यशीलरा कुरपासनी । इति निर्भसंयन्भीपण. धुकुटिदूषितललाट काल इव काललोहदण्डकर्कशेन वाहुदण्डेना- पलमय हस्ताम्बुने रेखाम्बुजरथाङ्गलाञ्छने राजपुत्र सरभसमाव कर्ष । स तु स्वभावधीर' सर्वपौरुषातिभूमि' सहिष्णुतेकप्रतिक्रिया देवीमेन तामापदमवधार्य स्मर तस्या हसगामिनि हसक्याया: 20 . . 41 1 चom SAG41. येन च Pd 41 राजकन्शन्त w-416 कोलतG CW-समये om ar,Giv-41 8 मिर समाम G,C 41 13 जनमिय यारपित.G, AS- ·. - 5 । ४२ I दशकुमारचरितम् ॥ सहस्त्र वासु मासद्वयमिति प्राणपरित्यागरागिणी माणसमा समा- श्वास्यारियश्यतामयासीत् ।, भध विदितवात्तांधात्ती महादेवीमालपेन्द्रौ नामातरमाकारपक्ष- यातिनावात्मत्यागोपन्यासेनारिणा जिघांस्यमानं रक्षतु न शेकतुस्थ तमभुत्वादुनायितुमापदः । स किल चण्डशीलश्चण्डका सह- मिदमुदन्तजातं राजराजगिरी तपस्थते दर्पसाराय संदिश समेष पुप्पोद्भवकुटुम्बकं सर्वस्वहरणपूर्वकं सक्ष एव बन्धने क्षिया कृत्या च राजवाहनं राजकेसरिकिशोरकमिय जरानिबद्धं मूर्धनमा ललीन नुडामणिप्रभावविक्षिप्तक्षुत्पिपासादिखेदं च तमधूनदुहित. 10 प्रार्थनस्याङ्गराजस्थोदरणायाङ्गानभियास्यन्मनन्यविश्वासाभिनाय रुरोध च बलमरदचकम्पश्चम्याम् । पपेश्वरोपि सिंहवर्मा सिंह इयासह्यविक्रमः प्राकार भेदायत्या महता धलसमुदायेन निर्गत्य स्वपहितदूतवाताहूतानां साहाय्यदानायातिसत्वरमायतता धरापती- नामचिरकालभाविन्यपि संनिधावदत्तापेक्षः साक्षादिवावलेपो पु- 15. मानक्षमापरीत. प्रतिवलं प्रतिजग्राह । जगृहे व महति संपराये क्षीगसकलसैन्यमण्डल प्रचण्डमहरणशतभिन्नवर्मा तिहमा कार. गः करिणमयानुयातिमानुपप्राणवलेन चण्डकर्मणा । स च ताहित- र्यम्बालिकायामवलारत्नसमाख्यातायामतिमात्रामिलापः प्रागैरेन न व्ययूपनत् । अपि त्वनीनयदपनीताशेपशल्यमकाप्यसंधी बन्धन- 20 गृहम् । अजीगणच गणकसंधैरश्चैव क्षपावसाने विवाहनीया गन. दुहिताते । कृतकोतुकमङ्गले च तस्मिन्मेकापडापलायतिनिवृत्यै . 42. I. मासद्वपमरि A.--रिंगुर : C--428. निससरे W.42 16 प्रोण °GA.,C-49. 16. भिनम F.BC-42.17. अनिमानाम A',S-~42. 12. TATT or मान्य°03CIABASE, BS- ·॥ दशकुमारचरितम् । गंजडो नाम जहाकरिकः प्रभवतो दर्पसारस्य प्रतिसंदेशमावेदयत् । भीय मूढ किमस्ति कन्यान्तःपुरदूषकपि कश्चित्कृपावसरः । स्थविरः स राना जरावलुप्तमानावमानचित्तो दुश्चरितदुहितृपक्षपाती यदेव किनिमलपति स्वयापि किं तनुमत्या स्थातव्यम् । अविलोम्बनमेव वस्य कामोन्मत्तस्य चित्रवधवा प्रेषणेन श्रवणोत्सवोरमा विधे. यः । सा च दुटकन्या सहानुनेन कीर्तिसारेण निगडितचरणा चारके निरोद्धव्यक्ति । तदाकर्ण्य प्रातरेव रामभवनद्वारे स दुरात्मा कन्यागापुरदूषकः संनिधापयितव्यश्चण्डपोतकश्य मातङ्गपतिरुचिन- कल्पनोपपनस्तत्रैव समुपस्थापनीयः । कृतवियाहकृत्यश्चोत्यायाह- मेव तमनार्यशीलं तस्य हस्तिनः कृत्या कोडनं तदधिरूढ एवं 10 गत्वा शत्रुप्साहाय्यकार प्रत्यासीदतो राजन्यकस्य सकोशवाहनस्या. वग्रहणं करिष्यामीति पाचचरानवेक्षांचक्रे । निन्ये चासायहन्यन्यस्मिन्नुन्मिपत्येषोपोरागे 'राजपुत्रो राजा. क्षिमिरूपतस्थे च क्षरितगण्डचण्डपोतकः । क्षणे च तस्मि- मुमुधे तदवियुगलं. रजतगृहलया । सा चैनं, चन्द्रलेसाउवि: 15 कायदप्सरोरुपिणी भूवा प्रदक्षणीकृत्य प्राजिलियनिझपत् । देव दीयतामनुग्रहाई चित्तम् । अहमस्मि सोमश्मिसंभषा मुरतमञ्जरी नाम सुरसुन्दरी । तस्या मे नभसि नालेनलुब्धमुग्धकलहंसानुबद्धव- सायास्तनिवारणक्षोमविच्छिन्नविगालता हास्याटेपदृच्छया जात - 42. 2. बन्सारW.; we accig. ta Pad.-43. 4. भनुमन्य TA: &--13... भपमरगा पागोसAS-49. 8. पार° 1; wa writer Re46:0-43. 10. अत:...:-.. NirikCWG:433 Dbu. mentions it as v.1. कनिन्ः सापार C. S. Bha-43.12.भायर Bia.C.BABAnt,G.; we accdg. to red. S.---43. 14. गतस्यो W::AG42. 16. मसरो. भमरा G.- 42.18.नमसलिनमानGS- - ·४४ . . ॥ दशकुमारचरितम् । हैप्रयते सरति मन्दोदके मग्नोमिग्नस्य महर्षेमार्कण्डेयस्य मस्तके मणिकिरणदिगुणितपलितभपतत् । पातश्च कोपितेन कोपि तेन मयि शापः । पाऐ भजस्व लोहनातिमजावचैतन्या सतीति । स पुनः प्रसाधमान स्त्वत्पादपनद्वयस्य मासयमात्र. संदानतामेत्य 5 निस्तरणीयामिमामापदमपरिक्षीणशक्तित्वं 'चेन्द्रियाणाम कल्पयत् । अल्पेन च पाप्मना रजतशृङ्खलीभूतां मामधाकस्य राज्ञो वेगवतः पौत्रः पुत्रो मानसवेगस्य वीरशेखरो नाम विद्याधरः शंकरगिरी समध्यगमत् भात्मसात्कृता च तेनाहमासम्। अथासौ पितृपयुक्तरे वर्तमाने विद्यापरचक्रवातनि धरसराजवंशवर्धने नवाहनहते 10 विरसाशयस्तदपकारक्षमायमिति तपस्यता दर्पसारेण सह सम. सृज्यत । प्रतिश्रुत च तेनास्मै स्वस्थसुरवन्तिसुन्दाः प्रदानम् ।अन्य. दा तु वियति व्यवदायमानचन्द्रिक मनोरथप्रियतमामन्तिसुन्दरी दिक्षुरवशेन्द्रियस्तदिन्द्रमान्दाति कुमारीपुरभुपासरदारितास्ता- स्करिण्या विद्यया । म च तां तदा त्वदङ्कापाश्रया सुरतखेदपुरis गात्री त्रिभुवनसर्गयात्रासंहारसंश्रिताभिः कथामेरमृतस्यन्दनीमिः प्रत्यानीयमानरागपूरां न्यरूपयत् । स तु मुकापतोपि त्वदनुभावप्रति. यद्धनिग्रहानपव्यवसापः समालिन्यतरेतरमत्यन्तसुखासुनवार्य धयोर्दैवदत्तोत्साहः पाण्डुलोहशुसलात्मना मया : पादप भयोमुगल तव निगडयिधा सरोवरमसमपासरत् । अवमितश्च ममाद्य शाप- 20 स्तच भासदयं तव पारतन्द्रयम् । प्रसीदेदानी कि सब करवाणीति 14. 3. कोपि om.B.G.A.V. मरि om.s, G..AC.;-44, भज A.-41.6 पश्चन्द्रिराणा .;-41. 6. शह° 0. पशुख... नाम् cit-- भूनामादाय मा S. G.-41. 9. मनमाने Pat 1114 om.w3BC.G.दा. सुरख° om.w.;-44. 16. Tom, W.B8%3 कुरिता 8-41.2017 om. IV.BC.-- .

·॥ दशकुमारचरितम् ॥ प्रणिपतन्ती वार्तयानया मत्माणसमा समाश्वासयोत व्यादिश्य विससर्ज। 5 r 10 ताम्मन्नेव क्षणान्तरे हतोहतश्चण्डधर्मा सिंदवर्मदुहितुरम्बालि. कायाः पाणिस्पर्शरागप्रसारित वाहुदण्ड एव बलपवलम्म्य सरभ- समाकृष्य केनापि दुष्करकर्मणा तस्करणकैनैव नखरप्रहारेण रानमन्दिरोद्देश च शवशतमयमापादयन्नचकितगतिरसौ विहरती. ति वाचः समभवन् । श्रुत्वा चैतत्तमेव मतहास्तनमुदस्ताधोरणो राजपुत्रोधिरय रहसोत्तमेन राजभवनमभ्यवर्तत । स्तम्घरमरयाव- धूतपत्तिदत्तवर्मा च प्रविश्य वेश्माभ्यन्तरमदभ्राधान?षगम्भीरेण स्वरेणाभ्यधात् । कः स महापुरुषो येनैतन्मानुपमात्रदुष्कर मह. कर्मानुष्ठितम् । आगच्छतु स मया सहेम मत्तहस्तिनमारोहतु । अभयमेव तस्य मदुपकण्ठवासिनो देवदानवैरापे विगृह्वानस्यति । निशम्येवं स पुमानुपोढहषों निर्गत्य कृताञ्जालराकम्प संज्ञासंकु. चित कुञ्जरगारमसक्तमध्याक्षत् । आरोहन्तमेवैनं निवर्ण्य हों. फुल्लहाटेरये प्रियसखोयमपहारवमैवेति पश्चानिपोदतोस्य वाहुद. : 16 पदयुगलमुभयमुनमलप्रवेशितमप्रेवलम्म्य स्थमङ्गमालिङ्गयामास ।" सप च पृष्ठतो पलिताभ्यां भुजाभ्यां पर्यवेष्टयत् । तत्क्षणोपसहता- लिइनन्यतिकरश्चापहारवर्मा चापचक्रकणपकर्पणप्रासपशिमुसल. तोमराडिपहरणजातमुपयुञ्जानो बलालिप्तान्पतियलयोरान्बहुप्रका. - 45. I. माणममाना W.--45. 6. दुर कर्मकारणा; C., G.BABS- 45.5.न. om. Pot. but mentions it as v I.-45. 8. राजार om. GSA'.---45. 10 नेट S. G.-45. 12. इन्यवदत् W.; A. भगदीन् G.-- 1513 सक्षाकचिन GBC, W.--45. 15. Cr om. S. G A.-45. 18. प्राम° Dhu-45. 19, महरणजाळं W.--उपयुञ्जाना. प्रेरपन्त Pt. which possibly pointa to अपनानान- ·॥ दशकुमारचरितम् ॥ उ"... रयोधिनः परिक्षिपतः क्षितो विचिक्षेप । क्षणेन चादाक्षीत्तदसि सैन्यमन्येन समन्ततोमिमुखमभिधावता दलनिकायेन परिक्षिप्तम् । अनन्तरं च कश्चित्काणेकारगौरः कुरुपिन्दसवर्णकुन्तलः कमल- कोमलपाणिपादः कर्णांम्बदुग्धधवलस्निग्धनीललोचनः कटितट- 5 निषितरत्ननवरः पट्टनिवसनः कृशाकृशोदरोर स्थलः कृतहस्ततया रियुकुलमिषुवर्षेगाभिवर्षन्पादाङ्गठनिपुराश्टकर्णभूलेन प्रजविना गजेन ,सनिकृष्य पूर्वोपदेशप्रत्ययादयमेव स देषो रानवाहन बात कृताञ्जालः प्रणम्यापहारवर्मणि निषिष्टाररावट । त्वदादिष्टेन मा. गेंण सनिपातितमेतदङ्गराजसाहाय्यदानापोपस्थितं राजकम् । परि.. 10 बलं च पिहतविध्वस्त स्त्रीवालहायशस्त्र वर्तते । किमन्यत्कृन्यमिति । दृष्टस्तु व्यानहागपहारवा । देव दृष्टिदानेनानुगृह्यतामयमाज्ञाकरः। सोयमहमेषामुना रूपेण धीमत्राख्यया चान्तरितो मन्तव्यः । स. एयाय निर्गमध्य बन्धनादङ्गरातमपनिने कोशवाइनमेकीकृत्यास्म- Pोण, चामुना सह रानकेनकाने सुखोपविष्टमिह देवमुपतिपतु 15 • यदि न दोष इति । देवोपि यथा ते रोचत इति तमाभाय गत्वा च तनिर्दिटेन मार्गेण नाराहाहरतिमहतो रोहिणद्रुमस्य कस्यचित्क्षी- मावदावसकते गातरंगपवनपातशीतले तले द्विरदादयनतार। प्रथ. मसमवतीर्णेनापहारधर्मणा च स्वहस्तसत्वरसमीकृते मातङ्ग इच भा- 46. 3. अन्तरे 1 GB Rua. and-46. 6. पुररेणाभिषय G.;.:--40.9. राजन्य 0; W.---46 10. भासचारिक SB Bha; अखिल चारि G.- 46. 12. सौरमपरमेरा W., CBSE ORRE G.; सोयमेर Pad3B सोयमहमि-4613 एवाय W.,-4G. 14 राजन्यकेन .:0,5%3B G; we accdg. to Pad.--16. 15. on. and Trafter माग0% BE- 46 10. कस्यचिन्मने AB SBW..~16. 18. सरकानमार भागारी समरिकमय भाw.no.-

·॥दशकुमारचरितम् ॥
5
गीरथोपलिनमण्डले सुख निषसाद । तथा निषण्ण तमुपहात्वार्थ
पालप्रमतिमित्रगुप्तमन्त्रगुप्तविश्रुते मधिलेन च प्रहारवर्मणा काशीम
च कामपालेन चपेश्वरेण सिंहवर्मणा सहागत्य धनमित्र प्रणिप
पात । देवोप हपाविद्धमभ्युस्थित क्थ समस्त एव मित्रगण स.
मागत को नामायमभ्युदय इात कृतयथोचितोपचारानुत्पीडिततर
परिरभे । काशीपतिमेथिलाडराजाश्च सहनिवेदितापितृवदाश्यत् ।
तेश्च हपनिर्भरतर सरभसोपणूट परमभिननन्द । तत प्रवृत्तान भी
तिसकथासु प्रियययस्यगणानुयुक्त स्वस्य च सोमदत्तपुष्पोद्भवयो
श्चरितमनुवर्ण्य सुहृदामपि वृत्तान्त क्रमेण योनु कृतप्रस्तावस्ताश्च
तदुक्तापचयुत । तेषु प्रथम प्राह स्म किलापहारपमा ।
10
॥ इति श्रीदण्डिन कृतो दशकुमारचरित महा
काव्ये प्रथम उच्छ्वास ॥
473 सहोमय,0-474 समरन एप VC-475 समुरागन
AS-475 उपचारमु° A.-47 7 कागळित csy
Bhe निभूततर Ms y note हनिर्भररभो° G~-सहसोपगूढ -

·४८ .॥ दशकुमारचरितम् ॥ उ.२. देव लाये तदापतीणे, द्विजोपकारायासुरविधरं त्वदन्येषणप्रसृते च मित्रगणहमपि महीमटनोष गातटे बोहचाया. कोश्च. दस्ति तपम्प्रभावोत्पन्नदिव्यचक्षुमरीचिर्नाम महाशित कुनश्चित्त- लपतो जनसमानाटुपलभ्यामुतो तुभुत्सुस्त्वहति तमुद्देशमगमम् । 6 न्यशामय र तस्मिन्नाश्रमे कस्यविभूतपोतकरप च्छायाया कमन्यु- द्विप्रवणं तापसम् । अमुना चातिधिवपरितः क्षण विश्रान्तः कासी भगवान्मरोनिः तस्मादहमुपलिप्सुः प्रसङ्गप्रोषितस्य सुहदो गतिम् । आचर्यज्ञानविभो हि स महर्षि मह्यां विश्रुत इत्यवादिषम्। अधासावुष्णमायत च निःश्वस्पाश सत् । श्रासीतादृशो मुनिरस्मि- 10 माश्रमे । तमेकदा काममञ्जरी नामागपुरीधतसस्थानीया वारयुध तिरश्रुबिन्दुतारकितपयोधरा सानदम-युरोत्य कोणशिखण्डास्तोर्ण- भूमिरभ्यन्दिष्ट । तस्मिन्नेव च क्षणे मातृप्रमुखस्तदातवर्गः सानुक्रो- शमनुप्रधावितस्तत्रैवानिपातमपतत्।स किल कृपालुस्त जनभाया. गिरोत्थाप्यासिकारण तो गाणेकामपृच्छत्। सा तु समोडेव सविषादेष 15 सगौरवेष चाप्रयोत् । भगवन् ऐहिकस्य मुखस्य भाजन जनोयमा मुख्मिकाय वोवसीपायााभ्युपपत्तिवित्तयोभगवत्पादयोमलं शरण- मभिप्रपन इति । तस्यास्तु जनयुदञ्जलि' पलितशारशिखण्डबन्ध स्पृष्टभुक्तभूमिरभाषत । भगवन् अस्या मे दोषमेषा वो दासी विज्ञा- पयाते । दोषश्च मम स्वाधिकारानुशापनम् । एष हि गणिकामा- 7 481, प्रथिने Pgd-189 भाशशसे W~-48. 10 अङ्गार्यवनस' W, 0 , Bht we accdg to Pat, S Ahd and Bhu r1-48 II भ्यत्य WC-48 12 वदासीदगे W-18 18 भगिनपान W.C, मिरामारय .c-48 18 भरयो , Bat दोष रसा- ·5 ॥ दशकुमारचरितम् ॥ तुरधिकारो यद्दहितुर्जन्मन प्रभृत्येवाङ्गक्रिया' तेनोवलवर्णमेधासब. धनेन दोषाविधानुसाम्यकृता मिनेनाहारेण शरीरपोषणमा पञ्चमा- वर्षारिपतुरप्पनतिदर्शन जन्मदिने पुण्यदिने चोत्सवोत्तरो मनलपि- घिरध्यापनमनगाविद्याना साहाना नृत्यगीतवाद्यनाटयचित्रास्वा वगन्धपुष्पकलासु लिपिज्ञानवचनकौशलेषु च सम्यग्विनयन शब्द- हेतुसमयविद्यासु वार्तामात्राववोधनमाजीवज्ञाने क्रीडाकौशले सनो. चनिर्जीवासु च द्यूतकलास्वर भ्यन्तरीकरणमभ्यन्तरकलासु वैश्वासि- कजना प्रयत्नेन प्रयोगग्रहण यात्रोत्सवादिप्वादरप्रसाधितायाः स्फीत- परिबहाया प्रकाशन प्रसङ्गवत्या सगीतादिक्रियाया पूर्वसगृहीते- यियाम सिद्धिलम्भन दिङ्मुखेषु तत्तच्छिल्पवित्तकैर्यश प्रख्या- 10 पर्ने काान्तिकादिभि. कल्याणलक्षणोद्वोपण पीठमविटविटु- पर्भिक्षुक्यादिभिश्च नागरिकपुरुषसमवायेषु रूपशीलमाधुर्यप्र- साधना युवजनमनोरथलक्ष्यभूतायाः प्रभूततमेन शुल्कोनावस्थापन स्वतो रागान्धाय तद्गावदर्शनोन्मादिताय वा जातिरूपवयोर्थशक्ति. शौचत्यागदाक्षिण्यशिल्पमाधुर्योपपन्नाय स्वतन्त्राय प्रदानमधिक- 15 गुणायास्वतन्त्राय प्राज्ञतमायारूपेनापि बहुव्यपदेशेनार्पणमस्वतन्त्रेण या गान्धर्वतमागमेन तगुरुभ्य शुल्कापहरणमलामेर्थस्य कामस्त्री- कृत स्वामिन्यधिकरणे या साधनं रक्तस्य दुहित्रैकवारिणीव्रतानुष्ठा- पन नित्यनैमित्तिकप्रीतिदायकतया हृतशिष्टाना गम्यधनाना चित्र रुपारपहरणमददता लुब्धप्रायेण च विगृह्यासन प्रतिहस्तिप्रोत्सा- 20 , 4 hum C-भिमाहरण - witot, दिने दिने दिने twice Pad -49 11 उपयोपण W, पोषण 5-49 18 ममनाया W-49 13 उरस्थान S-49 17 गुरुम्म W-49 18 भारणे smom Dat R Pad,G- ·५. ॥ दशकुमारचरितम् ॥ उ°२ इनेन लुब्धस्य रामिणस्त्यागंशाक्तसधुक्षणमसारस्य वासलक्षणे -लोकोपकौयानहनिरोधनबोडोत्पादनैरन्याभियोगैरवांनैश्चापाड. नमर्थदेरनर्थप्रतियातिभिश्वानिन्द्यौरभ्यरनुबद्धानिस शयान्विचार्य भूयोभूय सये जनामेति । गणिकायाश्च गम्य प्रति सजलेव न सङ्ग , सत्यामरी प्रीतौ नं मातुर्भातृकाया या शासनातियुनिः । एवं स्थितेपया प्रजापतिविहित स्वधर्मर्मुल्लव छविदागन्तुके रूपमात्रधने विप्रयनि स्वेनेपन्ययेन एममाणया मासमात्रमत्यवाहे । गम्यजनश्च भयानयोग्य, अयाचक्षाणयानया प्रकोषित । सकट- म्बक चावसादितम् । एषां कुमतिर्न कल्याणीति निवारयन्त्यां माय 10 वनवासाय कोपास्थिता । सा चेदियमहायनिश्चया, सर्व एष जननिधानन्यगतिरनशनेन संस्थास्यत इत्यरोदोत् । अथ सा पारयुवतिस्तेन तापसेन भद्रे ननु दुखाकरोय परवा स । तस्य फलमपयर्ग स्वौ वो । प्रथमस्तु तयो प्रकृटज्ञानसाध्य प्रायो दु सपाद एव । द्वितीयस्तु सर्वस्यैव सुलभ कुलधर्मानुयायिनः । 35 तदाक्यारम्भादुपरम्य मानुमते वनस्पति सानुकम्पमभिहिता । सा तु प्रत्यवादोत् । पदि भगव पादमूलमशरण शरणमन्तु मम कृपमाया हिरण्यरेता देव एवेत्युमनायत्त । स तु मुनिग्नुविमृश्य गणिकामान रमवदत् ।.सप्रति गच्छ गृहान् । प्रतीक्षस्य कानिचिदिनानि यादि. यसकुमारी मुखोपभोगसमुचिता सत्यरण्यचासोदनिता भूयोयूब 20 श्वात्माभिवाध्यमाना प्रकृतावेव स्थास्यतोष तधनि तस्या प्रतियाते स्वतने मा गणिका नमृपिमरघुक्ति 50 मि.-OT भनान Cr-10 11 भर दान y-50 17 हरण्यरैना M F -रिपरेना * : 5-50_12 भरण्यका सैन G, वातदानेन C -50 21. भनिामे Tad. . " ·2016 . . . ॥ ददावुमारचरितम् ।। घाँतोद्गमनीयवासिनी नात्यात शरीरसरात वनतरपातकालवालपुर देवनानकमुमसमुच्चयापचयप्रय सर्नेकविवरूपोपहारकपि, का. मशासनार्थे व गन्धमाल्यधूपदीपनृत्यगीतवाद्यादिभि क्रियाभिरेको । म्ते च त्रिवर्गसबन्धिनाभि क्यामिरंध्यात्मवादैश्चानुकलरम्पीयसैव कानाधएज्जयत् । एकदा च रहसि र तमुपलक्ष्य मूद खलु लोको यासह धर्मे मार्थकामावपि गणयतीति किंचिदम्मयन । वय वासु वे नाशनार्थ कामातिशायी धर्मस्तथाभिप्रेत इति प्ररिता, मरीचिना हनीमन्य रमारमनाभिधानम् (इत विल जमादागयतस्त्रियर्गवरावर ज्ञानम् । अथवा तदीप प्रकारानरं दासजनानुग्रहस्य । भवनु शृयताम् । ननु 10 धर्मादृतेर्थकाममोरनु पत्तिरेय'? तदनपेक्ष ऐय धर्मो निवृत्तिमुरमुनि हेनुरा मन समाधानमानसाध्यश्च सोधकामधद्वाह्यसाधनेषु नाल्या पतते । तत्वदर्शनोपहितक्ष याक्थचिदप्यनुष्टीयमानाम्पा ना. कामाभ्या बाध्यते । वारितोपि चाललीयासमतिसमाहितस्तमपि दी पनिहत्य प्रेयमेप्यनल्पाय वल्लो । तथा दिपिनामहम्य निरोत 15 मायामभिलापो भवानीपतमुनिपानीसहमदूषण पमनाभस्य पोर शमामान पुगोहार प्रनापते पदाहितयपि प्रणयप्रति सचोप रहस्यानारता समारंप गानागमनमशुमारिनो वरपालइनम- निष्टम्य सौरक्लनसमागमः वृहम्पने स्तभ्यभार्याभिधरण परागर म्य दाशकन्यादपण पाशस्य भ्रातदारसगतिरत्रेमगीतमागम 10 51 2. गSTics Hasiceds to Rari sion:- ar" c18. E- IN G.C-1 10 ननु । --Nirom tinni 3 . 3

·५२
दशकुमार
प्रति अपराणा च तेषुतेष कार्येबासुरविलम्भनानि, ज्ञानवलाम
धर्मपोडामावहन्ति । धर्मपते व मनाले कमसीव न जातु रनो
ज्यते । तस्मन्ये नार्थकांनी धर्मय शततमीमति कला पशत इले।
ध्रुवेतपिरदोगरागवत्ति यधात् अप बिलासिनि साँधुर
पति धर्मस्तपदशिनी विषयोपभोगेनोपयत पनि
जन्मनः प्रभयकामयातानाशा ध्वयम् । यो प्रेमी किरूयौ कि
'रिवारों किलो वेति । सा स्ववादीत् । अर्थस्तवदर्जनवर्षनर
पासल्यवाणिज्यसंधिविग्रहादिपरिवारस्तीर्थप्रतिपादन
फलश्च । कामत,विषयातितक्तचेतसो स्त्रीपसपीमिरतिशतमा
'स्पेशविशेष: । परिवारस्तु तस्य यावाद रम्यमज्वल चवस्तु । कब
पुनः परमाहादने परस्परविमर्द जन्म मर्यमाणमधुरमदौरिताभिमान
मनुनम मुखमपरोक्ष स्वसद्यमेव । तस्यैक कनें विशिष्वरधानवातेन
कष्टानि तपांसि महान्ति दानानि दारुणाने युद्धानि भीमाने समु
द्रलइनादीनि मानवाः समाचरन्तोति।
निशम्यतेत्रियतिवेलान तत्पादेयान स्वाहिमान्धान, स्वनिध
ममनोहत्य तस्यामसी पामजन् । सा मुदूर, मूढात्मानं च त प्रवहणे
नीत्वा पुरमदार शोभया राजनीया अनमनेषीत् अमूञ्च औषको
व कामोत्सव इति । चरेदाः स्नातीनालप्तमाराचतम समालमा.
धकॉमिजबुतं निवृसंस्थवृत्तामिलाई समात्रा गर्ने तयाँ पिस
'दयमानं तमपिद्धिमता रानमाणोत्सासमान नीत्वा कविटुप
7. नि ... भाभत्य Arial,
6.-62, 10
Rom.d; , पर on: C. 12. bm.G.
समुद्रलचनानि om..-59. निमित्तवलान् 18 भारचितमुन्द्रमाचे.
G. TV: पाचरित° Par-51क्षणमा .. गापा
TV-230. दूयमानानि 0.
.

·- . , ॥ दर्शकुमारचरितम् ॥ मोई शें युवतिजनशतपरिवनस्य , राजः सनिधी मितेमुझेन तेन बद्रे भगवंता सह निदित्यादिष्टाः सविधमकृतपणामा सस्मितं 'यषीदत् । सत्र काविदुत्थाय बद्धाञ्जलिस्ताङ्गना देव, जितानयाहम् अस्यै सत्यमद्यप्रभृत्यभ्युपेतं मयेति प्रभ प्राणसीत्। विस्मयहर्षमूलश्च । कोलाहलो लोकस्योदनिहीत । हटेन च राजा महादरलंकारेमह: ताच परिवणानुगृय विसृष्टा वारमुख्याभिः पौरमुख्यैश्च गणश: 'मशस्यमाना म्वभवनमगत्ववतमृषिमभापत भगवन् अयमञ्जलिः । विरभनुगृहीतोष दासनन स्वार्थ इदानीमनुठेय इति । स तु रागाद- शानिहते पोद्राम्याब्रवीत् । प्रिये किमेतत् । कंत दिमौदासौम्यम् io क गतस्तवं मध्यसाधारणोनुराग इति । अथ सा. 'सस्मितमिदमया 'हीत् । भायन् ययाय राजकुले मत्तः परानयोभ्यतस्तस्याश्च ममंच कस्मिंश्चिसंघर्षे महार्षे मरीचिमाधर्मितधतीव लावस इति तयाह- भधिक्षिणादास्पपर्णबन्धेन चास्मिनचे प्रायलिपि । सिद्धार्थी चारिम वर्ष सादादिति । स तवां तथायभूतो दुर्मति कृतानुशयः शून्यज्यब- 15 यस्तथैवं कृतस्तपस्यों तमेव मां महाभाग मन्यस्व । स्वाक्तिनि. me रागमुद्धस्य तथैव बन्धक्या महद्वैराग्यमर्पितम्। चिरादेव सप : मात्मा स्वदधमाधनक्षम. कर्तुम् । अस्यामेव सावदमापन चम्पा. समिति अथः सन्मनश्युततमःस्पर्शीभपेत्रास्तं रावेरमा दृषि- रागः संध्यान्यनास्फुरत् । तत्कयादत्तवैराग्यांगोर कमल 13. 1. जन on. it:-सामना मनमुन :-58. 5 नाम: 10. भानाम:...-nka om w..c..-53:11. नाम 103... asb.g.stor.nd This. I. सरम G.;s -R3. I. ac. 18. मदनदन 5.-. क 1- ·. य - .॥ ददाकुमारचरितम् ॥ बनानि समकुचन । अनुमतमुनिशासनस्थहममनैक सहोपास्य स ध्यामनुरूपाभिः कथाभिरतमनुशंप्य नीतचिः प्रत्यन्मिन्प्रत्युदयवस्थ- दापकल्पे व पटुमकिसलयाधारिण्यरुणाचिपि त नमस्कप नगरा- योदचलम् । अर्श च मागांभ्यासवर्तिनः कस्यापि क्षपणकषिहर 5 बहिषिक्तेि रक्ताशोकर्षण्डे निषण्ण मस्पृष्ठसमाधिमाणिक मागण्यमनभिक पाणा करणवर्ण कमपि क्षपणकम् । उरसि दाल शियिरितमलनिचयान्मुखानिपततोबिन्दुनुलक्षयम् । अनाक्ष बा- तिकोपविष्ट । कत. क्व च' रुदितम् । ने चेद्रहस्थमिच्छामि श्रोतु शोकहेतुमिति साव्रत सौम्य श्रूयताम् । अहमस्यामेव चम्पाया 16 निधिपारितनान श्रेष्ठिनोयरसूनुर्धमुगलिता नाम । वरूण्याच मम विरूपक इति प्रसिद्धिरासीत् । अन्यश्चात्र सुन्दरंक इति यथार्थनामा कलागुणैः समृद्धो बसना नातिपुष्टोभवत् । तस्य च मम, च वपुर्व सुनी निमित्तोकृत्य वैरे, रोपंजीषिभि पोरधूर्तेस्वायत । ततस्त एव कदाचिदीक्योरमसमाने स्वयमत्पादितमन्योन्यौवमानमूलमधिले 15 पवचनव्यतिकरमुपशमप्य । न पुर्वसु वा पुस्त्वमूलम् । अपि तु य 'प्रकृष्टगणिकामार्थ्ययोयनो स एव पुमान् ! अतो युवतिललामभूती काममञ्जरी य वा कामयते स ह सुभगपताकामिनि धन- पयन् । तदभ्युपेत्यावर माहिणुव तस्यै दुतान् । अहमेव, किलाग प्या स्मरोन्मादहेतुरासम् । औसानयागावयोममियोपगम्य 'सा - 20 नीरोत्पलमयमिवापागंभङ्गे मम् मञ्चतो त जनमपत्रपया?मुख 1544 अपयश ° 17 Bud said-4 निपानेान-11-54 10 नु om y--54 13 त एFromes 15, वचनशन पनि पचन शयनकरशन 5-5 16 प्रकट • नो हि स यु° 0 - । W-5418 . नरभ्यु°om 0-64720 भानझम Y, C,SBia, we acodg to G and l'air ·॥ ददाकुमारचरितम् ॥ . स्यवत्त । सुभगमन्येन च मया स्वधनस्य स्वगृहस्य स्वगणस्य स्वदे इस्य स्वनीवितस्य च सैवेश्वरी कृता कृतश्चाहमनया मलमल्लकशे- पो हतसर्वस्वस्तया चापवाहित प्रपद्य लोकोपहासलक्ष्यताम् । अक्ष- * मश्च पिकतानि पौरवृद्धाना सौटुमिह जैनायंतने मुनिनैकेनोपदिष्ट; भोक्षमा सुकर एप वेशो पेशनिर्गतानाामत्युदीर्णवैराग्यस्तुदीप 5 कौपीनमजहाम् । अथ पुन प्रकीर्णमल पङ्क प्रवर केशलुञ्चनपथ प्रकृष्टतमक्षुत्पिपासादिदु ष स्थानासनश्यनभोजनेषु द्विपः इव । नवग्रहों बलवतीभिर्यन्त्रणाभिरदेजित प्रत्ययामृशम् । अहमस्मि द्विजाति । अस्वधा मभैष पापण्डपथावतार श्रुतिस्मृतियिहितेनैव वर्मना मम पूर्वजा प्रावर्तन्त । मम तु मन्दभाग्यस्य निन्द्ययेशम- 10 मन्ददु खायतन - हरिहरहिरण्यगर्भादिदेवतापवादअयणनैरनर्यात्ने त्यापि निरयफलमफल विप्रलम्भप्रायमीदृशमिदमधर्मवम धर्मव समाचरणीयमासादिति । प्रत्याकलितस्वदुर्नय पिण्डीखण्ड विवि तमेतदामाद्य पर्याप्तमश्च मुञ्चामीति । श्रुत्वा चैतदनुकम्पमानो अधम् भद्र क्षमस्व कचित्कालमत्रैव निवस । निमेन गुम्नेनासावे ) वेश्या यथा त्वा योनायव्यति तथा यतिष्ये । सन्त्युपाया लादृशा । vइत्याश्चास्य तमनस्थितोहम् । नगरमाविशन्नेव चौपलभ्य लोक बादाटुश्यसमृद्पूर्ण पुरमित्यांना नश्वरत्व च प्रदर्थ प्रकृतिस्थान " - 14 1 मभगन GCS TV wo accdig to Pad -5*3 हनमान सचा C च om W-34 हेवायतने W, उरिष्ट उनमो य° - 856 स° wap पापण्डि°s Cr om s--55 12 भपक ons-6518 अह om GS भाचिन ।। रायन CG-50 10 'अम्मा GAL. भसभिकमियाs ·॥ दशकुमारचरितम् ॥ उ°२ मनिधास्य-कर्णीसुतहिते पथि मतिमकरवम् । अनुप्रविश्य च तसभामक्षधून समगसि । नेपा च पञ्चविंशतिप्रकारासु सर्वासु हातानयामु कलामु कौशल्मक्षभूमिहरतादिषु चात्यन्तदुरपलक्ष्या. णि कटकर्माणि तन्मूलानि सावलेपान्यधिक्षेपवचनानि जोषितानि 5 रपेक्षाणि सरम्भावचेषितानि समिप्रत्ययव्यवहाराक्यायबलप्रताप पायानडाकृतार्थसाधनक्षमान्यरिपु साधनानि दुर्वलेषु भासतावि पक्षरचनाएणमच्चायचानि प्रलोभनानि ग्लहप्रभेदवर्णनानि दय सविभागौदार्यमन्तरान्तरालीलप्रायान्कर कलानित्येतानि चान्यानि चानुभवत्र तृप्तिमध्यगच्छम् बहस च किंचित्प्रमादत्तशारे कांचकि- 10 तये। प्रतिकितवस्तु निर्दहन्निव प्रोपताम्रया दृशा मामाभवीय शिक्ष- पास रे तपम हास यानेनास्तामयमशिक्षितो बराकस्त्वयैव तायर्याद चक्षणेन दविष्यामीति यूताध्यक्षानुमत्या व्यत्यपनत् । मया जितश्चा- सौ षोडशसहस्राणि दीनाराणाम् । तद्ध भिकाय सभ्येभ्यश्च दत्त्यो धं स्वीकृत्योदतिष्टम् । उदतिष्ठश्च तत्र गताना हर्षगर्भा प्रशसालापा है प्रापमानसभिकानुरोधाच तदगारे पुदायमभ्यवहापवेधिमकरवम् । यन्मूलश्च मे टुरोदरावतार स मे विमर्दको नाम विश्वास्यतर। द्वितीय हृदयमासोत्। तन्मुखेन च सारत कर्मत शौरतश्च सकलमेव नगरमव धार्य धीटकण्टकल्मपकारतमे तमसि नीरनिवसनार्थोस्क. , 56 1 अथ मनिराधG अनुमान 14 च om SE 2 खूनप्तमाजम° II - om Vsc re accds to G Pd - भोजनार्थमाश्रन क्षमान C G जिदार्थ°5-50 7 नैपुण्य W पाळाम° Tha , WAS, 5c 11 tomsG56 141 अनुनिष्टक्ष ---36 1 अगर om w. Corn do not explanat-56 16 4 om s शीळन om s-19 नीलासनाw ·५७ M ॥ दशकुमारचरितम् ॥ बद्धतीक्षणकोक्षेयक फणिमुखकाकलीसदशकपुरुषशीर्षक- ८ । गत्वा कस्यावधेश्वरस्थ गृहे सधि छित्त्वा निनगृहमिवानप्रवि- सारमहतीमादाय निरगाम् । नीलनीरदनिकरपीवरातमि. 6 रानवीथ्या झाटति शत-हदासपातमिव क्षणमालो. भयासौ नगरदेवतेव नगरमोषोषिता नि सवाध- नि सृता सानेकृष्टा काचिटुन्मिपडपणा युवतिगविरासीत् । वासु कयासीति 'सदयमुक्ता बासगद्गदमगादीत् । भार्य मिस्यामर्यवर्य कुबेरदत्तनामा प्रतिवसति । अस्म्यह तस्य कन्या । 10 जातमात्रा धमित्रनाम्नेत्रत्यायैव कस्मैचिदिभ्यकुमारायान्वजा. मे पिना 1 म पुनरस्मिन्नत्यदारतया पित्रोरन्ते वितैनिनैः दरिद्रात सत्ययोदारक इति प्रीतलो- नि वरयत्येव तस्मिन्मां तरणीभूतामधन करमेचिदितरस्मै यथार्थनाम्ने सार्थवाहाय 15 मे पिता । तदमङ्गलमद्य किल प्रभाते भावीति ज्ञात्वा प्रियतमदत्तसकेता पञ्चितस्वजना निर्गस्य बाल्या पस्तेन मन्मधामिसरा तदागारमभिसरामि ! तन्मा मुञ्च गृहागै. मायमर्पितवती । दयमानश्चाहमनवम् । एहि 57 2 बाणमानमूत्र Bh! -67 4 परभाम° Pad, परहाक्ष° C we to tihd , Ahd,s पजभा°-015 °निमिरमानिनिरितायो G निरडिलायो CW-67 8 विभूषणा S भाव भाम° W--भाडोत् C W,S भादन G-51 10 कुवरपरभ' W w-37 12 भमुस्मिन् wcs दरिद्रन्ययोs दादागुगर 13 इति च WC-57 18 मन्मधेकामसरा SG सारा Bum- S-19 ·४ . ५८ । दशकुमारचरितम् ॥ साध्वि स्वां नपेयं त्वात्प्रयावसथामेति त्रिचतुराणि भापतच दीपिकालोकरिलुप्यमानतिमिरभार यांष्कृगणपण रिकवलमनम्पम् । दृष्ट्वैव प्रवेपमानां कन्यकामवदम् । भद्रे भस्त्ययमामिाहतीयो मे बाहुः । अपितु 5 चिन्तितः। शह भावितविषवेगविकिपः । त्वयामी वाया। दयाममां पुरी प्रविष्टा दश्च ममैप नायको . हकोणे। यदि ः कश्चिन्मन्त्रवित्कृपालुः स प्राणानाहरेदनायाया इति । सापि बाला এ ক্যাঞ্জেী হুঃ কমায় গলা 10 पशयिपि चाहं भावितविषषिकिया। तेषु मां निर्वर्ण्य मुद्रातन्त्रमन्त्र यानादेभिश्वोपक्रम्याकृतार्थो गत कालदष्टस्तथा हि स्तम्घश्यावमङ्गं रुदा दृष्टिः शाम्त रोमा शुशालं वास भोनिसाकरिष्यामः । कोशिवतते पनि सहतरैः प्रायात् । 15 उत्धितश्चाहमदारकाय सां नीत्वायम् । महमस्मि कोपि रस्त्यतेनेव चेतसा सहायभूतेन कृपया स्वत्समीपमनेषम् । भूषणमिदमस्या खनालं तदप्तिवान् । उदारवस्तु सदादाय सलन्न व 581, म w; लश्यनम Y. C.; G.; विसं S.--68 omc.w.; S At m-584.भयम् om.w.-68.6. भयेय w. C. TS me wag to Pad and G--fico on. w.-586 समारोणे C,G,S. कोल एवं T--58:.स एy om.c-~18 10 नरेन्द्र मानी 8. C.-58. 12.°णाम. 58 18सायन B.G.-38, 18, the irst ou.S, thosette . om.G- ·उ'.. १ दशकुमारचरितम् । प मामभाषत । आर्य त्वयैवेयमस्या निशि प्रिया मेद वाक्पुनर्ममापहता । तथा हि न जाने वक्त वत्कमैनरहुत- न ते स्वशोलमद्भुतवत्प्रतिभाति । नैवमन्येनापि कृतपूमि- प्रतिनियतेष वस्तुशक्ति । न हि त्वय्यन्यदीया लोभादय । व. साधुतोन्मीलितंति तत्प्रायस्त्वपूर्वावदानेभ्यो न रोचते । दृष्ट- स्वरूपमिति त्वदाशयमननुमान्य न युक्तो | वयामुना मुकृतेन क्रोतोय दासजन इत्यसारमति- क्रीणासोति स ते प्रज्ञाधिक्षेप ।न प्रियादानस्य प्रतिदान- शरीरमिति तदलाभे निधनोन्मुखमिदमपि त्वयैव दत्तम् । प्राप्तरूपम् । भाप्रभृति भयोय दासनन इति मम । उत्थाप्य नमुरसोपनियाभाषिषि । भद्र काय ते । सोभ्यवत्त । न शक्नोमि नामत्र पित्रोरनभ्यनुज्ञयो- जीवितम् । अतोस्यामेव यामिन्या देशमिम जिहासामि । पास पथा त्वमाज्ञापयसीति । अथ मयोक्तम् । अस्त्येतत् । स्वदे देशान्तरमिति नेय गणना विदग्धस्य पुरषम्य । किंतु वालेय. 16 कहा प्रत्यवाययिठाश्च कानारपया । शैथिल्य किंचित्प्रजासत्त्वयोरननेहशेन देशत्यागेन सभाव्यते । तन्म सुखमिदेव बस्तव्यमेहि नयायेना स्वमेवावासमिति । अ. तेन सब एव ता तामपनीय तयशपसर्पभूतया नत्र 10 ५ 893 ननु ने माम°8-98 om G (-53 10 RT CG-91- तु } मारिवा 8-19 14 मष 8-39 15 रियाय 8--21 16 PER S नेर GATE 1-59 } सो रय ना।

·. ॥ दशकुमारचरितम् ॥ एम्वेव दिवसेषु काममजा स्पसा यदीयसी नाम पञ्चवीरगोष्ठे सगीतकमनुष्ठास्यतीति सान्द्रादरः गरजन ! सचाई सह सख्या धनामंत्रण पत्र सन्यतिरे नृत्याया च तस्या द्वितीय रङ्गपीठ ममाभन्मन । ৫ নৰনাথৰশ্ন হয় মাথানা मामतिमात्रमस्यययत् । अयासो नगरदेवतेर न NA त्। नृत्योत्थिता च सा मिद्धिलामशोभिनी कि पाकिमकस्मादेव वा न जानसकन्मा 10 प्रेक्षितेन सविभ्रममारेपिनभूलतमभिवक्ष्य सापदेश प एकसदशनचन्द्रिक स्मित्या लोकलोधनमानसानुयाता प्रातिश्च । सोह स्वगृहमेत्य दुर्निवारयोत्कण्ठया दूरीकसाहारा शिरश- लस्पर्शमपदिशन्विविक्ते तल्पे मुक्तैरवयवैर शायपि । भातनिष्णात- व मदनतन्त्रे माम-युपेत्य पनमित्रो सस्यकथयन् । सके सेब 15 धन्या गणिकादारिका यामेव भवन्मनोभिनिवेशते तस्याश्र सुलक्षिता भाववृचि । तामप्यधिरादयुग्मशर पारसपने ति । स्थानामिनियोशनोश वामपनसाध्य समागम । किंतु किल वारकन्यका गणिकास्वधर्मपतीपगामिना भद्रोदारणाशयेन মগিরে। সহকাছ ও থাকা ন यौवनामिति । सच मा प्रतिषिध्याकृतार्था तद्भागलो 622 मंगीन Bhi-62 3 प्रवृत्ताय च तस्या नराम -62 भनास W-27 पनाशश्यामनामे WC-991omw 10 सरिधमाचित W जनl "S-62 1 भागतिशम " A W-5 IB चिराग 3-62 19 समगिरन् N , R, Pay accdg to BLU CG- ·उ.२. । दशकुमारचरितम् ॥ . 5 व माधवसेना राजानम श्रुकण्ठयो व्यजिज्ञपताम् । देव युग्म रागमञ्जरी रूपानुरूपशीलशिल्पकौशला पूरयिष्यति मनोर- महत्याशा । सादा मूलच्छिना यदियमतिक्रम्य • • गुणेभ्य एव स्वं योवन विचिक्रीषते कुल- .: । सा चेदियं देवपादाज्ञयापि तावत्म नदा पेशलं मवेदिति । राजा व तदनुरोधात्तथानुशिष्टा सा यदासीत्तदास्याः स्वसा माता च रुदितनिबन्धन समगिरताम् । यादे कश्चिदुजगोस्मादिच्छया विननां बाला नाशयिष्यति स तस्करवध्य इति । तदेवं स्थिते धनाहते तत्स्वननोनुमन्यते न तु धनदायासावभ्युपगच्छतीति विषिन्स्यो- 10 A इति। भव भयोक्तम्। किमत्र चिन्त्यं गुणैस्तामाषर्य गढमर्थस्तत्स्वननं । ततश्च कांचित्काममञ्जर्याः प्रधानदूती धर्मर. नाम शाक्पभिक्षुकी चीवरपिण्डदानादिनीपसंगृह्य तन्मुखेन बन्धक्या पणबन्धमकरवम् । अजिनरत्नमदारकान्मषित्वा 15 तुभ्यं देयं यदि प्रतिदान रागमनरीति । सोहं संप्रतिपमापांच तथा तमर्थ संपाच मद्गुणोन्मादिताया रागमनाः करकिस- । यस्यां च निशि चर्मरत्नस्तेयवादस्तस्याः प्रारम्भे समाहूतेषु शृण्वस्थ नागरमुख्येषु मणिधि- नाम भूत्वा धनमित्रनुलड्य बदतनयत् । उनं 20 . ८ 63.भक्षुन om W. पनेवापनमें 8. C अनमेवानयानुष्टिन G. Na toP4-63. 5.वं सान सा W..-63.8. सांगरना C.s.-63 GS लोभ्य W.--63. 11. हाने om .-63. 16. सोषि पनिमना 8. सरसवर्ष प्रति G.

·. 44 ५६ दशकुमारचरितम् । व धनमित्रेण । मद्र कस्तवार्थो पस्परस्य स्मरामि स्वल्पमपि तारकार मकतामति । स भूपोषि वाजवीत् । स एष धनगयों नाम पपरस्य मापी पुनस्तापितरौ दरुण विलोभ्य स्वीधिकोपीस प्रगति 5 शएका मरकृत इति । ननु बहिरा भरणा-इति । सोह तस्कृने प्राणामपि এলাহি ৰ বাৱেমি। মর্মাণজৈালো लादकारदाहज्वर इति । तया अवाणक्ष पौरमुख्यैः पवाहितोभूत् । स च वाचा कृत्रिमाना धीमत्रेक 10 शमादावोपक्षिप्य पार्थिवाय निवेदिता । स पृथ्वान् । अङ्ग किमस्ति कश्चिनिमर्दको नामानमवत पाते। प मदात्मनास्ति देव पर मित्र कश्च तेनार्थ इति कथित अपि शक्रोषि तमाव्हातमिति । बाढमरिम शक्त पदे निर्मात्य स्वगृहे वेशवाटे द्यूतसमायामापणे च । कथ चोपलमेत स पराक । स खलु विमर्दको ज्ञानांच हो मंत्रियोगात्वदन्वेषणायोज्जयिनी तदहरेव अर्थपतिस्तु तमा तस्कृतमपराधमात्मतबद्ध मत्वा प्रत्याख्याय पुनर्धनभित्रेण विभाषिते पितेन सा निगडबन्धनमनीयत। 18 न्। - 642 मपाइन W-644सा विकीपीस GW-एष असर 8 सामई लिपिम Wa, we woodg to Aid मोस्तु , 64 10. एवं om. y c8G, we acodg O Pd-6512 *18 omG आ वो0-641 अपराध नाम मत्सनाव समावि CS.G-64 CWG $ * soig tone and Ah- ·A . .. . .२. ॥ दशकुमारचरितम् ॥ तेष्वेव दिवमेषु विभिना कल्पातन धर्मरलं दोग्धुकामा कामम- पूर्वदुग्ध क्षपणीभूतविरूपक रहस्युपसृत्य ततोपहतं सर्वमर्थ- तस्मै प्रत्यय सप्रश्रय च बट्सनुनीय प्रत्यगमत् । सोपे कथ- मनुशिष्टो हृष्टतमः स्वधर्ममेव प्र. । काममञ्जयपि कतिपयैरेवाहोमिरश्मन्तकशेषमजिनरत्नदो- 5 स्वमभ्युदयमकरोत् । अध मत्प्रयुक्तो धनमित्र पार्थिव मि. व्यज्ञापयत् । देव येय गणिका काममञ्जरी लोभोत्कर्षाल्लोभम- लोकोपक्रोशपात्रमासीत्साद्य मुसलोलूखलान्यपि निरपेक्ष । तन्मन्ये मञ्चमरत्नलाभहेतु तस्य खलु कल्पस्ताहगः । वारमुख्याभ्यश्च दुग्धे नान्यभ्य इनि हि तदता प्रतीतिः। 10 " . मे गङ्केति । सा सा एव राज्ञा सह जनन्या स. । व्यथितवर्णेनेव भयोपहरे कथितम् । नूनमार्ये सर्वस्वत्या- तदनुयोगायागराजेन समा- भूयोभूयश्च निर्बया त्वया नियतमाम सदागत्तित्वेनाह- । ततश्च मे भायो चित्रषधः । मृते च माये न जोषि. 10 ते भगिनी व च नि स्वीभूता । चर्मरत्न च धनमित्रमेव : । तदियमापत्समन्ततोनानुबन्धिनो । तन्किमत्र प्र. । तया तज्जनन्या चाणि विसृज्योक्तम् । अस्येवे- रहस्यम् । राज्ञश्च निबन्धादिस्त्रि- . . नल A N शयन, ... नाहन:- .. मप्रत्ययं बाह w. and Part 1-65 कतिारिख W.-65,9 लाभनुम W. G लाभोनु लाभ रेनु C-65. 12 मांग W.-65 14. W नागोन ना W.-63 17. अन्निनी महापानिना SG. नन्

·5
*
॥ दशकुमारचरितम् ॥
श्चतुर्निहत्यापि नियतमागतिरपदेव चोरितस्य त्वायै!
हे सर्वमस्मत्कटुम्बमवसादेत् । अर्थपतो च तदपयशो कम ।
पुरप्रसिद्ध च तस्य कोनाशस्यास्माभि. सगतम् । अभुनेक
दत्तमित्यपदिश्य वरमामा गोपायितामति मामभ्युत्गमत्यु
लमगमत्ताम् । राज्ञानुयुक्त च नैष न्यायो बेशकुलस्य
शनि अन्यायामितरव पुरुषा
वर्णनाशाच्छेदोपक्षेपभोषिताभ्या दग्धवन्धकीच्या स एव
तस्करत्वेनापत्तिरयायत । कुपितेन च पशा तस्य
पड: प्राञ्जलिना धनमित्रणे प्रत्यारेव्यत । आर्य मौर्यदन
10 बणिजामीदृशेष्वपराधज्धमुभिरवियोगो याद कपिसोसि
निर्वासनीय पाप एघ इति । तन्मूला च धनमित्व
भनीयत व भता । पटवरच्छदशेषोधातरथमतः
क्षनिएकास्यत । तस्यैव द्रव्याणा कनचिदवयन सवरामी
मञ्जरी धर्मरत्नमगतष्णिकापषिद्ध सर्वस्वा सानुकाम
15 दिन भूपेनानगृह्या । धनभित्रश्चाहाने गाणाने.
यस्त । तदेव सिद्धसकल्पो रागमञ्जरीगर हमरत्नपूर्णमकरणम्
अस्मिश्च पुरे लुब्धसमृद्धवगंम्नथा मुपितो यया
स्वरेव धनमतिप्राणितेः समुद्रीकृतस्यायवर्गस्य गृहेषु
अनन् । न हालमातिनिपुणोधि पुरषा नियांचाललिता
21. द्वित्रिचर FO:ws ucatrg to the GS मानिस
8#* scody to PT and Blia, Andrea PE W
ANCEx-80S मममेमन - भाk M
भान हGBPatrioti मायारामंग cs.es
+m F -46 13 AMES मानदिनेन .
N

·७ ॥ दशकुमारचरितम् ॥ 7 यताहमेकदा रागमञ्जर्या प्रणयशापशमनाय सानुनय प्रणयसमर्पितमखमधुगण्डषमास्थादमास्वाद मदेनास्पृ. शील हि मदोन्मादयोरमार्गेणाप्युचितकर्मस्व प्रवर्तनम् । .. नगरमिदमनयेक्येव शर्वया निधनीकृत्य त्वद्भवन 1. प्रव्यथित प्रियतमाप्रणामा अलिशपथशतानिवर्ती मत्त हव रभसाँच्छन्नशद्धल कयापि धाया गगालिकारख्यया- मातिपरिकरोसिद्वितीयो रहसा परगादचलम । अभिपत' नागरिकपुरुषानशङ्कमव विगृह्य तस्कर डान तैरभिहन्यमानोपि क्रीडभिव मदावसन्नहलपानिनेन निस्त्रिशेन द्वित्रा. हत्वावपूर्णमानताम्रदृष्टिरपतम् । अनन्तरमारिवान्विसृजन्ती 10 ममाभ्यासमगमन् । अबध्ये चाहमरिभि । आपदा नु सद्य एव बोधितस्तक्षणोपजातया प्रतिभया पचीच । अहो ममेय मोहमूला महत्यापदापतिता । प्रस्ततर च संख्य सह धनमित्रस्य मपरिग्रहत्व च रागमञ्जर्या । मदनसा च वो नियतं निग्राहयिष्यते। तादयमिह प्राोपनियानुधी 16 मनियोगतस्तो परित्राम्येते मा च कदान्दिनथादेतना झाने । कमप्युपायमा मनैव निणीय शुगालिकामगादिषम् । जरनेके या तामथलब्धा दग्धगणिका रागमञ्जरिकामनिन- . k F R . श 162 यापनास पुन पुन प्रण°CS G it wrong on of भारदमाखार-67 अनाँचनकर्मम चिन ! -67 4 5-67 नरस वायाs -67 8 वगाम S , " CC we to Bhu. and Pd yिom y-17 माननाम°gs- अधिननरबमयs.-7 17 नानानि W G नीति w-67, 18 स-

·॥ दशकुमारचरितम् ॥
रत्नमत्तेन शत्रुणा मे मित्रच्छनना धनामत्रेण मगमितवती
हतासि । तस्य पापस्य चमरत्नमोषाहाहतुश्च ते
मच नि शल्यमुत्सृजेय जीवितमिति । सा पुनरुवटितज्ञा
साश्रुगद्दमुदनलिस्तान्पुरुषान्समणाममासादितवती
5 पुरस्तादवाचत । भद्रका प्रतीक्षध कंचित्काल
सर्व मुषितमर्थनातमवाच्छेयमिति । तथेति तै. प्रतियो.
मोपमासाय सौम्य क्षमस्वास्य दासीजनस्यैकमपराधम्
सकाम स्वत्कलवाभिमशी वैरास्पद धनमित्र । स्मरस्तु'
ते परिचर्यामनुग्रहीतुमर्हसि दासी रागमञ्जरीम् ।
10 रूपानीवाजन । तहूहिक निहित तस्था भूषणामिति
ततो दयमान इवाइमब्रवम् । भक्त मृत्युहस्तपतिनः किं
बैरानुबन्धेनेति । तनिष कर्ण एनामाशिपमेकमेव विषय
व्यमिति । सा तु प्रतिपनार्येव जीष पिर प्रसोदन्तु ते देवा
प्यारान' पौरपतीनो मोचयतु तामेतेपि भद्रमुखास्तव ।
15 मिति क्षणादपासरत् । आनी चाइमारक्षिकनायकस्थ
रकम् ।
अयोत्तरेदुरागत्य हसतर समगमानी मुन्दरमन्य
दधिराभिहिताधिकार-तारुण्यमदादनतिपकः कान्तको नाम
रिक । किंचिदिव भन्सयित्वा समभ्ययत्त ।।
20 रन प्रतिपयन्छास न पैदा नागरिवेभ्यश्चोरतकानि
N
88 रिनशानाs-18.5 प्रनीम्पनाम CWC.
68 10 कमानीवोw.रूणाजीची 8 भस्म C%
BY-68 11 ममुर्ण
G-8818Rom CG S-686भाBud.08
मामात F,C-6820 नु नागरि। -

·. . 10 ॥ दशकुमारचरितम् ।। पारमधादशानां कारणानामले च मृत्युमुखमिति । मया स्मयमानेनामिहितम् । सौम्य यद्यपि दद्यामा जन्मनो मुषित म स्वर्थपतिदारापहारिणः शत्रो मित्रमुखम्य धनमित्रम्य । पूरयेयमदत्स्यैव तदयुतमपि यातनानामनुभवेय- मे माधीयमी मधेति । तेनैव क्रमेण वर्तमान साधनतर्जन-5 प्रतिदिन मनुयोगव्यतिकरेनगुणानपानलाभात्कतिपपरेवाहामि- प्रकृतिभ्योहमासम् । भथ कदाचिदच्युताम्बरपीतातपस्विपि क्षयिणि वासरे दृष्टवर्णा वपेणोपमृत्य दूरस्थानुचरा मामुपश्लिण्याब्रवीत् । दिष्टया धर्धसे ! फलिता तय सुनीति । यथा त्वयादिश्ये तथा आर्य तवैयमापन्नः सुदुधाच । अहमद्य घेशम- । त्वया पुनरविशङ्कामोव राना विज्ञाप- । देव देवप्रसादादेव पुरापि तदजिनरत्नमर्थपनिमुपितमासा. । अथ भता रागमञ्जः कश्चिदक्षतः कलासु कवि-ये- लोकवार्तासु धातिवचक्षण्यान्मया समसृत्यत । तत्सबन्धात 1 सद्भायां प्रतिदिनमन्वयते । तदसाव शङ्किर तिन च कुपितेन हा तच्चरनमाभरणसमुद्क- 1 स तु भूय. स्लेयाय धमनगृयत नागरिकपुरः भाष- रुदत्यै रागमञ्जरीपरिचारिकार्य पूर्वप्रणयानुवनिना कथितः । ममापि चर्मनमुपायोपक्रान्तो यदि 20 देवपाद प्रसादः कार्य इति । तथा निवेदितश्च नरपति. . . . Main न.--69 10 नाग°8 -Ga. 11. FARमना W.GP-63.12.गुनी शE F..- FRUs #. BCC-

·उ* २,
॥ दशकुमारचरितम् ॥
रत्नमत्तेन शत्रुणा मे मित्रच्छपना धनमित्रण समितपती
हतासि । तस्य पापस्य चर्मग्लमोषाहाहितुश्च ते
मा नि शल्यमुत्सृजेय जीधितमिति । सा पुनरुटितज्ञा
साश्रुगद्रदमुदालिस्तान्पुरुषान्सप्रणाममासादितवती
5 पुरस्तादयापत ! भद्रका प्रतीक्षय कैचित्काल
सर्व मुषितमर्थनातमवगच्छेयमिति । तथेति से प्रतिपने.
मौषमासाद्य सौम्य क्षमस्वास्य दासीजनस्यैकमपराषम् ।
सकाम त्वत्कलवाभिमी देरास्पद धनभित्र । स्मरस्तु
से परिचयामनग्रातिमर्हसि दासी रागमञ्जरीम् ।
10 कपनीषानन । तहहि क निहित सस्या भूषणमिति
ततो दयमान इवाहमब्रवम् । भवतु मृन्युहस्तपतिन' किं
वैरानुबन्धेनेति । तहुपनिष कर्ण एषनामाशायमेवमेव प्रतिबन्ध
पमिति । सानु प्रतिपबाव जीव चिर प्रसीदन्तु से देवता
प्पदराम पौरुपपीतो मोचयतु सामेतेषि भद्रमुखास्तष
15 मिति क्षणादपासरत् । भानीये चाइमारक्षिकनायकस्य
रकम् ।
अयोत्तरेगुरागत्य दृमतर सुभगमानी मुन्दरमन्य
दधिराभिष्टिताधिकारमतारुण्यमदादनतिपक्क कान्तको नाम
रिक किंचिदिव भरसयित्वा समभ्यपच । न
20 रन प्रतिप्रयच्छसि न चेदा नागरिभ्यश्चोरितकानि
4.
.
683 उतिज्ञाना 8-68.5 प्रतीभ्यताम CW-886
68 10 रूपानीपी W रूपाजीवी S भस्या CW-68 11
G-68 12 स on OG 8-68.16 भारखBd,
मामध्यपन W,C-68 20 म चनु नागरिदे8---
Leo
,

·h.
5
॥ दशकुमारचरितम् ॥
रमुभिर्मामधियोन्योप छन्दमेरेव स्व ते दापयितु प्रतियो
पम्ममिति ! श्रुत्वैव च त्वदनुभावप्रत्ययादनवित्रस्नुना
सपादितम् । अथाह त्वदभिज्ञानमत्यायिताया राममञ्जर्या
यथेप्सितानि बताने लभमाना राजदु.
मागालका त्वदादिष्टेन मार्गेणान्वरज्जयम् । तामेव
रागमञ्जयश्चिाम्बालिकाया सख्य परमधीवृधम् ।
नवानि प्राभूतान्युपहरती कथाचित्राश्चिवहारिणी.
तस्था पर प्रसादपात्रमासम् । एकदा च
स्थितमपि कर्णकुवलय सस्तमिति समादधती
10 रुक्षप्य भुमस्तेनोपकन्यापुर कारणन केनापि भवनाल
জানলাগা সনথেম্বলকানাথস্থানীয়
षम् । सोप धन्यमन्य किंचिदन्मुख स्मयमानों
ताया राजदातु
स्पयेत्तथा मप पि सझये किमपि
15 व मनसिनेन विद्ध म दिग्धफलेन पत्रिगातिमुग्ध
पासरत् । साय च राजकन्यकाङ्रीयकमुद्रिता
शुरुयुगलभूषणायगमा पेटिका कयाचिद्रालिका
N
.
T02 लेन न नैनना S-708 Www
भी Cs w-r0 11 कुहरप्रसप * ¢ waper
20 रलं Er. una, no acists to PoLTE
13 सानन Pat--01
6B 3 RA-2017 mitri W UN, Pal.
68. 10 पाजीनी annot make out The
G-~-68 12 सारिका G.
माम पवन ",

·. 5 ॥ दशकुमारचरिनम् ॥ नीन्या कानकम्यागारमगाम् । अगाव च रागमा मित्र मामुपलभ्य परमहप्यत् । अवस्थामण व मंदारणानि व्याधणयन्न्या मया स दुर्मनिरमदमाद्यत । न्यप्रियाप्रहितमिति ममैव मुरताम्बूलासिष्ठान मालनाशुक चान्यगुरणाहरम् । तदीयानि च च्छन्नमेवापोहानि । स एवैकान्त मयोपमन्त्रितोभूत् । तवाविसवादीनि तथा हिमत्प्रातिबेश्य कश्चि. इस्ले रायमिद पतिष्यति सादृशानि तस्य । तदनुपमेय च त्याभिय राजकन्यका कामयते । 1) गाना तथा समागतमुपलभ्य कुपितोपि दुहिनुमं प्रत्युत प्रापयिष्य यो योपराप्यम् । इत्य किमिति तात नारा यते । यदि कुमारीपुरप्रवेशा ननु बपनागारभित्ते मित्रयमन्तरालमारममावा हस्नवतेकागारिकण तावनी मुरमा कारपिया प्रवि 15 रक्षा रजतरोहि नस्या परिजनो । सोवधीत् । साधु भद्रे दर्शितम् । अस्ति कश्चि. सगरसुनानामिशन्यतम स चेल्ला क्षणनेत 1कनमामी किमाने नरभ्यत इति प्रयोक्ने चमरन मुषितमिति त्वामय स निरदिनत् । य. -0 M ४ . -- r- - ORW- छन्नमर माथिा" मालकान र we seeds fornt there Com --- OUR CN-11 10 या माग (G, Tamil H on C • * -~

·८
। दशकुमारचरितम् ॥
ोषमाह बयास्मिन्कणि साधिते चित्रैरुपायत्त्वामह
मोति शपथपूर्व तेनामिसबाय सिद्धेय भूयोपि निगडायला
चौर स सर्वथोपक्रान्तो न तु धाष्टर्यभामे
दयिष्यतीति राजे विज्ञाप्य चित्रमेन हानेण्यास तयार
5 सिध्यति रहस्थ च न स्त्रवतीति मयोक्ते सोतिहष्टः
त्वदुषालाभने नियुज्य बाहेरवस्थित । पाममत' पर
तामिति)
प्रीतेन च मयोक्तम् । मटुक्तमल्प त्वमय एषात्र
भानयनमिति । अथानीतेनामुना मन्मोधनाथ शपथ
10 'ध रहस्यानिमेंदाय । विनिगडीकृतश्च
निल्यान्धकाराद्भितिकोणादारभ्योरगास्पेन सुहामकरणम् ।
न्तय चैत्रम् । हन्नुमनसैयामुना मन्मोचमाय शपथ
हत्यापि नासत्यवाददोषेण स्पृश्य इति | निष्पततश्च में
प्रसार्यमाणपाणेस्तस्य पादेनोरसि निहत्य पतितस्य
11* शिरो न्यकृन्तम् । भकथय च शृगालिकाम् । भण भद्र
न्यापुरमनिवेशो महानय प्रयासो थैव भाभूत् । अमुत्र
येवा निवर्तव्य इति । तदुपदर्शितविभाग चावगाय
प्रज्वलन्स मणिप्रदीपेषु नैकक्रीडाखेदसुप्तस्य परिजनस्य मध्ये
12 नन सपाय WC-72 पटनम प्रकष्ट°C,
एनपिसि aw8--128. प्राप्तकर CWS. Bb we noedg
AI and Padars-1211 नित्याभकारावामिति
79. 12. Beens to be the reading of PAS 72 1.
(s sec aa-72 16 मा पो भून Gw,O--7217
C --3 सम्मानपुर WC मणिब गेषु W--73 18
GCs महारत | re cudg to ret
8
4

·॥ दशकुमारचरितम् ॥ वसन्तबन्धुः । असकोतपरामृणा पेयमतिबाला यसमा स्वरेष निहन्यान्मे मनोरथ ततोहमेवानीय । सदियमत्र प्रतिपत्तिरिति । - गदन्तलननिर्यासकल्कवर्णित फलकमादाय मणिसभाकाहार का समदृत्य तां तथा शयाना तस्याश्च मामाबद्धाञ्जलि घरमा 5 प्रमालिखमार्थी चैताम् । स्वामयमावद्धाञ्जलि दासजनस्तमिममर्थमर्थयते । स्वपिहि मया, सब सुरतव्यतिकराखौष मामैवम् ॥ हेमकरण्डकाच्च वासताम्बूलवीटिका कर्पूरस्कारैका . घोपपत्यारक्तकपाटलेन तद्रसेन सुशामिची चक्रवाकीमधुन निरठी- 10 वम् । अगुलीयकविनिमय च कृत्वा कथकयमाप निरगाम् । मुरू. जया च प्रत्येत्य बन्धनागार व बदस्य नागरिकवरस्थ सिंहघोष. मान्नस्तेष्वेष दिनेषु मित्रत्वेनोपचारतस्यैव मया हतस्तपस्वी कान्त- कस्तत्रया प्रतिभिव लब्धज्यो मोक्ष इत्युपदिश्य सह गालिकया निरक्रमिषम् । नृपातपथे च समापस्य रक्षकपुरुषैरगृथे । अचिन्तय च । भल- मस्मि जवेनापसुर्तुमनामृष्ट एवभिरेषा पुनवरीको गृह्येत । तदिदमा प्राप्तरूपमिति । तानेव चपलमभिपत्य स्वयष्टसमर्षितकार पराr खः स्थित्वा याहारम तस्करो मद्रा बधीत मां विकारो न पुनरस्या वर्षीपस्या इत्यवादिषम् । सा तु तातेकोमो. 20 तमभिप्राया तान्सप्रणाममभ्येत्य भद्रमुखा ममैष पुत्रो वापुरता 141 भारवेण WC3BS-42 भानीय इति -भागीये , G, Tau hutaklair --74 निसवानुका W 8-74 रात w भारद्वाजsam G WC-47 मदनन्यनिकर-712 प्रति भय रहस्य ८ भाविएस.-74 15 समागम्प W,C--7119 तौनीनwcs-74 20 भाभिF पोय CS- 15 A wor ·W.C-प्रत्स्य मूS we accig toG.P.-1611 प्रतिपचना C.S-16 14 रामकम्यW.C-5.19,भरवामिक .. 5 २. ॥ दशकुमारचरितम् ॥ बिर चिकित्सितः पूर्वेः प्रसम्मकम्पः प्रकृतिस्थ एष जागो जाना विपा मया बन्धनानिष्क्रमण्य स्नापितोनुलेपितकं परिधाप्य निष्प- गालियुगलमभ्यवहार्य परमाममोशोरेछ कामाचार कृतोमूत् । अय निशीथे भूय एव वायुनिनो निहत्य कान्तक नृपतिदक्षत्रारमेयमिति रहसा परेण रामपथमभ्यपतत् । निरूप्य चाह पुत्रमेव गतमस्यांबे. लायामनुधावामि । तत्प्रसीदत बद्धन मह्यमर्पयतेति याबदसों क्रन्दति 'तावदह स्थविरे केन देवो मातरिश्वा बद्धपूर्वः किमेते काका गौ- यस्य मे निग्रहीतारः शान्त पापमित्यधावम् । असावप्यामिल मेवोन्मत्ता यानुन्मत्त इत्युन्मत्त मुक्तवती कस्तमिदानी adies कदर्धिता रुदत्येष मामन्वधावत् । गत्वा च रागमन in 10 पिरहखेदविव्हलामिमां बहुविध समाचास्य त निशाना प्रत्यूषे चोदारकेण समगच्छे । भध भगवन्त मरीचि पेशकृच्छादुत्थाय पुनः प्रसिनम AM. वप्रत्यापनदिव्यचक्षुषमुपसंगम्य तेनारम्यवंभूतं मदर्शनमयामिनः । सिंहापश्च क न्तकापचार निर्भिद्य तत्पदे प्रसोग राहा प्रामापि- 15 तस्तेनैव चारकसरङ्गापर्धन कन्यापुरप्रवेश भयोर से सभपात्यत् । समगसि चार शृगालिकामखविसृतवासानुरकपा महिना संख्येव दिवसेषु चणउवर्मा सिंहधर्मावधूतदनुषार्थम अपिनामि. युज्य पुरमवारुणत् । अमर्षणश्चाङ्गरानो यापारिक पारग्रामिक , 45 10 निन्दिता कदाधना W,0,S-75 11 विविगत 1 w.c; Sarlalto Bua ; Ahd ; we needg to a Piles 12 प्रभार सादर . BecaS the original routing of Blid ·"दशकुमारचरितम् ॥ विधिमाचिकीर्षति तावतस्वयमेष साले निर्मित प्रत्यासवानपि सहायानप्रतीक्षमाणो निर्गत्याभ्यधिकबलेन विदिषा महति सारे भिन्नवर्मा सिंहवर्मा बसादगृह्यत । अम्बालिका व बलवदनिता मण्यवर्मणा परिणेतुमात्मभवनमनीयत्त । कौतुक च स किला ई बसाने विवाह इत्यवाभात् । मह च धनमित्रगृहे सद्विवाहाप पिका मालभतिसरस्तमेवावाचम । सखे राजमण्डल सुगढमेष सभ्य पौरवृद्वैस्तदुपापर्वयोपावृनश्च शिरप्तमेव शत्रु दक्ष्यसीति । तथेति तेनाभ्युपगते • प्य भवनमुत्सवाकलमुपसमाधीयमानपरिणयोपकरणमितस्तत प्रवेश 10 निर्गमप्रवृत्तलोकसमाधमलक्ष्यशस्त्रिक सह प्रविश्य मङ्गलबाटकर- म्बालिकापाणिपल्लवममो साक्षिण्यापर्वणेन विधिनामाणमादित्समा नस्यायामिन बाहुदण्डमाकृष्य च्छुरिकयोसि प्राहार्षम् । करतब कतिपयानन्यानपि यमविषयमगमयम् । इतविध्वस्त प तहमनु विचरन्पमानमधुरगात्री विशाललोचनामभिनिशाम्य तदालिनमः 10, खमनुबुभषस्तामादाय गर्भगृहविक्षम् । अस्मिन्नेव क्षणे तवाति नवाम्बुयाहस्तनितगम्भीरेण स्वरेणानुगृहीत इति । • श्रुत्वा च स्मित्वा च देवोषि राजवाहन कथमसि कारशेख कर्णीसुतमप्यतिकान्त इत्यभिधाय पुनरपेक्ष्योपहारवर्माणमाचक्ष्व तो दानीमय सर इत्यभाषत। इति श्रीदण्डिन कृती दशकुमारचरितेपहारपर्मचरित नाम द्वितीय उच्छ्रास ॥ 76 1 प्राकार Pad -76 3 मिन्नमर्मा wc -76 4 वायरमनु GC- "67 उगवनध कृतकृत्य -6 8 नया च नैन W CS-78.10 अंक सा IV C-76 16वनन०० S WO-6 18 गुनर्निराम , M ६ ·७७ . . - ॥ दशकुमारचरितम् ॥ सोपि सस्मित प्रणम्यारभताभिधातुम् । एषोप्यहमस्मि पर्यट- मेकदा गतो विदेहेषु मिथिलामप्रविश्यैव च कचिन्मठिकायां विश्र- वितुमेत्य कयापि वृद्धतापस्या दत्तपावः क्षणमलिन्दभूमाववास्थिाये। ततस्तस्यास्तु मदर्शनादेव किमप्याबद्धधारमश्रु प्रावर्तत । किमेतदम्ब कथय कारणमिति पृष्टा सकरुणमाचष्ट ! जैवातृक ननु श्रूयते पति- स्था मिथिलाया प्रहारवर्भा नामासीत् । तस्य खलु मगधराजो सनहस पर मित्रमासीत् । तयोश्च वल्लभे वलशम्बरयोरिय वसुम- तीप्रियषदे सख्यमप्रतिममधत्ताम् । अथ प्रथमग भिनन्दिता तां च प्रियसखी दिक्षु प्रियवदा वसुमती सह मा पुष्पपुरमगमत् । तस्मिन्नेव च समये मालन मगधराजस्य महज्जन्यमजनि । 10 तत्र लेशतोपि दुलक्षितां गतिमगमन्मगधरान । मैधिलस्त माल वेन्द्रप्रयत्नमाणितः स्वविषय प्रति निवृत्तो ज्येष्ठस्य सहारवर्मण. राष्टुमाकर्ण्य स्वस्नीयात्सुह्मपतेर्दण्डा- लुब्धकलुभसर्वस्वोभूत् । तत्सुतेन पकनीयसा इस्तवर्तिना सहकाकिनी वनचरशरवर्षभयर्पलायिता 15 पनर्मगहिषि । तत्र ध मे शार्दूलनखावलीढनिपतितापाः पाणिभष्टः स बालक कस्यापि कपिलाशयस्य क्रोडमभ्यलीयत । तच्छयाकर्षि, श्व व्याघस्यानिपुरिष्यसनयन्त्रमुक्तः क्षणालिक्षत् । मिल्लदारकै स बालकोपाहारि । सा त्यह मोहमुप्ता वेनापि वृष्णिपालेनोपनीय स्वकुटीरमावे कपयोपक्रान्तबणा, स्वस्थाभूय स्वमर्तुरन्ति 20 M . 77 | Fulst sentence on G Stêre om S-77 27 om 15,C;", G-4 परभार WCSG-17 8 अददता 17 भदधना G 8 see - भदबाना CS pr wo accdg to Pad-17 10 भारमन्नेव CW- 77 18 राज्य C-7726 न om y G-7 20 नं कुरीर C- ·सह 5 दशकुमारचरितम् ॥ : कमुपतिष्ठासुरसहायतया यावद्याकुलोभवामि , तावन्ममैव दुहिता यूना केना तमेवोदेशमागमत् । सा भृशं लोद । रुदितान्ने च सा सार्थयाते स्वहस्तगतस्य राजपुत्रस्य किरातमतवस्तमममम स्मनश्च केनापि वनचरेण व्रणावरोपणं स्वस्थायाच पुनस्तेनोपपन्द चिन्तिताया निवजातिसंसर्गवेलण्यात्प्रत्याख्यानपारुण्यं तदसमेत धामुना विविक्ते स्वशिरःकर्तनोदाममनेन पूना पस्या दृधेक तस्य दुरात्मनो इननमात्मनश्योपयमनमित्यकथयन् । स तु पृटो मिधिलेन्द्रस्य कोपि सेवकः कारणविलम्बी तन्मार्गानुसारी आता। सह तेन भर्तुगन्तकमुपसृत्य पुत्रवृत्तान्तेन श्रोत्रमस्य देव्याः प्रियव- 10 दायाश्चादहाव । सध राजा दिटदोषाज्ज्येष्ठपुत्रश्चिरं विगृह्य पुनरसहिष्णतया. तिमात्र प्रयुष्य बदः । देवी च बन्धनं गामिता दिया पुनरहमस्मि- अपि वार्द्धके हतजीवितमपारयन्ती हातुं प्रवज्या किलामहीपम् । दुहिता न मम हतनीवनाकृष्टा विकटवर्ममहादेवीं कल्पसुन्दरी 15 किलाशिस्त्रियत् । तो चेद्रानपुत्रो निरुपद्रवाषवर्धिष्येतामियता कालेन तमां पयोषरधामस्प्रक्ष्येताम् । तयोश्च सतोर्न दायादा नरे. दस्य प्रसह्यकारिणो भवेयुरिति प्रमन्युरभिरुदि. । 'श्रुत्वा च तां RS. 2. मा orm.G. S.-78. 3. भ°om. w.; we accdg. to s. G. C. Pad-18. 6. विविक्तांगीने W.; 0.; S.-नैन C.-78. 1. स च w.c. s.-- 58. 8. मिथिलेन्द्रस्यैव C. S. भू Y.--78.9. सभर्नुः G. IT.-78. 11.निटी- पये ए.-78. 12. रिमाल चिर 8. O.-18. 13. हन. om. an idos. or except G. & Pad. Bhu.-18.14. सजीविना. W.C. जीविका G. we acidg. tos.; "कुटा om. s. विकटवर्नमहिषी W. C. S.; we needg. to GPat. Bhit.-18. 15. निरुपद्रवार C.S.-78.r.W. pnts न before मवेयः प्रवृ. समयःW. C. S. Bhu. we accdg. to C. Pad. AL.G.;ai om. c.s.- ·॥ दशकुमारचरितम् ॥ तापसोगिरमहमाप प्रवृद्धवाल्यो निगूढमभ्यधाम् । पचवमम्ब समा. असिहि । नन्वस्ति कश्चिन्मनिस्त्वया तदवस्थया पुत्राभ्युपपादनार्थ याचितस्तन सलमी वर्षितश्च । वार्तेयमतिमहती किमनया सोह । शक्यश्च मयासो विकटवमा यथाकथचिदुपश्लिण्य व्यापाद- -पितम् । अनुजा पुनरतिबहवम्तरपि घटन्ते पौरजानपदा । मा त म कश्चिदिहत्य टक्कया जानाति । पितरावपि तावन्मा न सावदाते “किमुत्तरे । तदेनमथमुपायन साधयिष्यामीति । सा तु वृद्धा सरू. "दिन पारेण्यज्य महमह शिरस्यपाघ्राय प्रसुतस्तनी सगद्गदमगदत् । बस चिर जीव भद्र व प्रसन्नाथ भगवान्याधि । अधैव प्रहारब मण्या विदेहा जाता । यत प्ररम्बमानपानबाहुभवानपार चैत 10 छोकसागरमोत्तारयिता स्थित । अहो महद्भागधेय देव्याः प्रियवदाया इति हनिर्भरा स्नानभोजनादिना मामुपाचरत् । भशि श्रिय पास्मिन्मठेकदेशे निशि कर शय्याम् । अनिन्तय च विनोपधि मायमर्थो न साध्य स्त्रियश्चापधानामुद्यक्षेत्रम् । अतोन पुरवृत्ता मामाया अवगम्य नहारेण निजारमाचरयामाते। चिम्नवत्येव माय महार्णवोन्मप्रमार्तण्डतुरगमश्वामयावधृतेव मावर्तत त्रियामा समुद्रगर्भवासनडोरून इथ मन्दानापो दिवसकर 19-2 या omw-93 अनमहमाहि-भाना-106 **arc S 4171 Bud Ab" min gate?"17 G W-77 हस्पयादित GOWA-708 मा (S-1 भद्र भाष8-- :9 10 शोर C. नानक° A', ro ace is to G Pad-." उनारदिनु । CR-- RETREE-- 1 सधिमा WCAAM-RW CSA नग.८ *AirSANCws-I-RIार F- ·# दशकुमारचरितम् ।। T" ३. प्रादुरासीत् । अस्थायावसायिसदिनमुनियमावलिस्तां मे मातरमवादि यम् । अम्ब जालमस्य विकटय मणः कश्चिदन्त पुरवृत्तान्तमभिजाना- सौत्यनसितवचन एक मयि काचिदङ्गाना प्रत्याश्यत । नांवावेक्ष्य सा मे धात्री हर्षाश्रुण्ठिप्तकण्ठमाचट । पुत्रि पुष्करिके पक्ष 5 मतदारकम् । भयमसावकृपया मया वने परित्यक्त. पुनरप्येवमाग- त इति । सा तु हीनरनिपीडिता चिर मरुध बहु बिलय शान्ता पुनः स्वमात्रा राजान्न पुरवृत्तान्तारूपाने न्ययुज्यत । उक्त च तथा कुमार कामरूपेश्वरस्य कलिन्दधर्मनाम्न' कन्या कल्पमुन्दरी कलास रूपे चाप्सरसोप्यतिक्रान्ता पतिमभिभूय वर्तते । तदकवल्लभ स तु 10 बड्वरोधोपि चिकटवर्मेति । तामवोचम् । उपसनां मत्प्रयुक्तर्ग: न्धमाल्यैरुपजनय चासमानदोपनिन्दादिना स्वमतीरे देषम् । अनुरू- पभर्तृगामिनीनां वासवदत्तादीनां वर्णनेन प्राहयानुशयम् । अपरो. ঘন ঘন্না বিধিবান যুব সকাল সন্ধা शयन्ती भानमत्या वर्धयो । पुनरहमाम कोचम् । इत्यमेश 15 स्वयाप्यनन्यायापारया नृपाङ्गनासावुपस्थातव्या । प्रत्यह च यवनत्र वृत्त तदस्मि त्वयावबोध्य इति । मदुक्ता पुनारेयमुदस्वादुनो स्मकर्मणः प्रसाधनाय छायेवानपायिनी कल्पसुन्दरीमनुवर्तताम् । ते व तमधं तथैवान्नानिष्टताम् । केचिदिनेष गतेबाचष्ट मां मदम्बा । बरस माधयोष पिचुमन्दाषिगी यथासौ शोच्यमामान 80 4 पाएकञ्चिनरुण्ठ W SS.C-80 6 1 om. w.-- 80 10 अवरोधनो FG Blia, निरुप A अनि W.-80 13 नामुम SC War-80 15 अपि om 8-80 16 नान G नान्न जाने . बनजान C, wo acetlg to saral-90 पिनमई .C-- ·5 ॥ दशकुमारचरितम् ॥ ८१ मन्यते तथोपपाद्य स्थापिता किं भूयः कृत्यमिति । पुनरहमभि- लिख्यात्मनः प्रतिकृतिमस्मत्प्रतिकृतिरियममुष्यै नेया । नीतां धैनां निये सा नियतमेवं वक्ष्यति । नन्वस्ति कश्चिदीदृशाकारः पुमानिति । प्रति नाम् । यदि स्यात्ततः किमिति । यदुत्तरं सा दास्यति तदहमस्मि प्रतिवोधनीय इति । सा तथेति राज- कुलमुपसंक्रम्य प्रतिनिवृत्ता मामेकान्ते न्यवेदयत् । वत्स दर्शितोसी चित्रपटस्तस्यै मत्तकाशिन्यै चित्रीयमाणा चासो भुवनमिदं सनायीकृतं यद्देवेपि कुसुमधन्वनि नेदृशी धपुःश्रीः संनिधत्ते चि- चमेतचित्रतरं न च तममि य ईदृशमिहत्यो निर्मिमीते केनेद- मालिखितमित्यातयती व्याहृतघतो च । मया च स्मेरयोदीरितम् । 10 देवि सदृशमाज्ञापयसि मगयान्मकरकेतुरप्येष सुन्दर इति न शक्य. मेय संभावयितुम् । अथ च विस्तीर्णेयमर्णवनेमिः । काचदीदृशमपि रूपं देवशक्त्या सभवेत् । अय तु यद्येवंरूपो रूपानुरूपशिल्पशील. विद्याज्ञानकोशलो युवा महाकुलीनश्च कश्चित्संनिहितः स्यात्स किं लप्स्यत इति । तयोक्तम् । अम्ब किं ब्रवीमि शरीरं हृदयं जोषित- 15 मिति सर्वमिदमरूपमन च । ततो न किंचिल्लप्स्यते । न चेदयं विप्र- लम्मः स्यादमुष्य दर्शनानुभवेन यथेदं चक्षुश्चरिताधं भवेत्तथानुप्र. हः कार्य इति । भूयोपि मया दृढतरीकतमपन्यस्तम् । अस्ति कोपिरा- जमनुरवरुद्धश्चरन् । अमुष्य वसन्तोत्सवे सह सखोमिनगरोपयनविहा. 816 मामेकान्ने S.G-81. 8. येन देवे CS. W. At. om G-81. चिनतम W.G. S. sec m C., At.-~-81. 11. भगवानपि-केनुरेर W. एप न मुकर:S At it om C. शक्यमेवS W.-81. 15 एव कि ओषि W के बोरा कि प्रीपि AT.-~81. 16. विप्रकभनस्य Soमम्पस्नस्य भमुश्य । C; गन् नस्सा अमु य V. we Recdg to G.A.लम्पने At.,किं कि कस्यने G.- ·८२ । दशकुमारचरितम् ॥ रिणी रतिरिव विनहिणी यदृच्छया दर्शनपथं गतास गतश्चासौ का मशरैरेकलक्ष्यतां मामन्वयातट । मया च वामन्योन्यानुरूपैरन्पदुर्लभै. राकारादिभिर्गुणानिशयैश्च प्रेर्यमाणया तावतै रेय शेखरनगनुलेप. नादिभिश्च चिरमुपासितासि सादृश्य च स्वमनेन स्वयमेयाभिलिख्य 5 त्वत्समाधिमाढत्वदर्शनाय प्रेषितम् । एष चेदों निश्चितः स्थादम- प्यातिमानुषप्राणसवप्रज्ञाप्रकर्षस्य न किंचिद्दुष्करं नाम । तमदोष दर्शयेयं संकेतो देव इति । तया तु किचिदिव यात्वा पुनर भिहितम् । अन्य नैतदिदानों गोप्यतममतः कथयामि । मम तातस्य राज्ञा प्र. हारवर्मणा सह महतो प्रोतिरासोन्मातुश्च मे मानवत्याः प्रियवयस्या 10 देषी शियंपदासीत् । ताभ्यां पुनरजातापत्याभ्यामेव कृतः समयाभूत् । आवयोः पुत्रवत्याः पुत्राय दुहितृमत्या दुहिता देयेति । सातस्तु मां जातां नष्टापल्या प्रियंवदेति प्रार्थयमानाय विकटरमणे दैवाहत्तवान् । अयं च निठुः पितृदोही नात्युपपन्न संस्थानः कामोपचारेप्पलब्धये- चक्षण्यः क्लास काव्यनाटकादिपु मन्दाभिनिवेशः शौर्योन्मादी 15 दुर्विकत्यनोनृतवादी चास्यानवर्षों नातिरोचते ममेष भर्ता विशे. पतश्चेषु वासरेषु यदयमद्याने मदन्तरङ्गभूतां पुष्करिकामप्युपान्त. वर्तिनीमनाहत्य मध्यावद्धसापल्यमत्सरामनात्मज्ञामात्मनादकोपा . रमयन्तिकामपत्यनिर्विशेष मत्संवधितायाश्चम्पकलतायाः स्वयमा चिताभिः सुमनोभिरलमकार्षीन्मटुपमुक्तमुक्त चित्रकूटगर्भवेदि- - 89. 3. कामशेखर W.C.A.-624.एनेन सय A. न G.-825. 'गार्शमाय 5.0, AIRATRAI.C.w.we areal ter- 82.8. मंब ना२०C.S. गोय%V.-~89 9. पियाशया:प्रियंदापादेया w.ngainst all the Mss & Com.--82.12.प्रनाTS. C. P.Ar- 82 . मसरता Pal...-82 28. नामापल°W.CHATRA मा 2017 om .- ५ ·८२. ॥ दशकुमारचरितम् ॥ कागते रत्नतल्पे तया सह व्यहापीत् । अयोग्यश्च पुमानयज्ञातुं च प्रवृत्तस्तत्किमित्यपेक्ष्यते । परलोकभयं चैहिकेन दुःखेनान्तरितम् । अधिषह्य हि योषितामनङ्गशरनिपङ्गीभूतचेतसामनिष्टजनाचरसं. घासयन्त्रणादुःखम् । अतोमुना पुरुपेण मामघोद्यानमाधवीगृहे समागमय । तद्वा श्रवणमात्रेणैव हि ममातिमात्रं मनोनुरक्तम् । । अस्ति चायमर्थराशिः। अनेनामप्य पदे प्रतिधाप्य तमेवात्यन्तमुपचर्य जीधिण्यामीति । मयापि तदभ्युपेत्य प्रत्यागतम् । अतः परं भ. ख़ुदारका प्रमाणमिति । ततस्तस्या एव सकाशादन्तःपुरसनिवेशमन्तवशिक्युस्यस्थाना. नि प्रमदयनप्रदेशानपि विभागेनायगम्यास्तगिरिशिखरपातक्षुमित- 10 शोणित इय शोणीभवति भानुबिम्बे पश्चिमाम्बुधिपयःपातनिर्वापि- तपतंगाङ्गारधूमसंभार इय भरितनभास तमसि प्रविजृम्भिते परदार- परामर्शोन्मुखस्य ममाचार्यकमिव कर्तुमुपस्थिते गुरपारग्रहग्रहण- लाधिनि ग्रहासरे क्षपाकरे कल्पसुन्दरीवदनपुण्डरीकेणेय मद्दर्श- नातिरागप्रथमोपनतेन स्मयमानेन चन्द्रमण्डलेन संधुक्षमाणतेनसि 15 भुवनयिनिगीषोद्यते देवे पुष्पधन्वनि यथोचितं शयनीयमभने । व्यचीचर घ । सिद्धप्राय एव अयमर्थः किंतु परकलचलनाद्धर्मपीडा भवेत् । साप्यर्थकामयोईयोरपलम्भे शास्त्रकाररनुमतैयेति । गुरजन बन्धमोक्षोपायसंधिना मया चैप व्यतिक्रमः कृतस्तदपि पाप निर्हत्य 83. 6. समागमति W.-83.6 अनु खपदे W.से पटे S C.-नमेव V. भपि om. IV.-83.9. निवेश Pad.-83 11 भम्भाषिc%BSBA., TA. ncertgadi Pd-83.12 मास्तरमा नमरि Pा.. 8 GA', प्रजाम्भत (9-83. 13. कर्नु समुत्थिते 0. VS गुरुपारपरग्रहणगुण- श° 8 गुरुपरिग्रहणशा° C.-83. 16. त्रिभुवन 8 GC A wo acedg. to Pal &W.-83. 19. मोसोयाभिसबिना G.;;W.; Ahd. Bin. स. दिनाs- ·८४ . 5 ॥ दशकुमारचरितम् ॥ कियायापि धर्मकलया मां समग्रयेदिति। आप खेतदाकर्ण्य देवो पजवाहनः सुहृदो वा किंतु वक्ष्यन्तीति चिन्तापराधीन एव निदया परामृश्ये । अदृश्यत च स्व; हस्तिवकतो भगवानाह रम च । सौम्य उपहारवर्मन् मास्म ते दुविकल्पो मत् । त्वमसि मदंशः शंकरजटाभा. रलालनोनिता सुरमरिदसौ परवर्णिनी। साच मदिलोडनासहिष्णुर्मा मशपत् । एहि मय॑स्वमिति । अशप्यत मया च यधेह बहुभोग्या तथा पाण्यापि मानुष्यकमनेकसाधारणी भवेति । अभ्यर्थितश्चानयकपर्वा . नस्त्वामेवोपचर्य यावन्नी रमयेयमिति । तदयमर्यो भन्यो भवता नि. राशङ्कय इति । प्रतिबुध्य च प्रीतियुक्तस्तदहरपि प्रियासंकेतव्यतिका 10 रादिस्मरणेनाहमनैषम् । अन्येारनन्यथावृत्तिरनको मय्येव इषुवर्ष- मवपत् । अशुष्पच ज्योतिमतः प्रभामयं सर: प्रासरच तिोमरमयः कर्दमः। कार्दमिकनिषसनश्च दृढतरपरिकरः खड्गपाणिरुषहतप्रकृ: 84. 1. समाश्रयेन् ए.-~-84. 3. खमे भगमन्भर्गः C. A.---. 4. यह AC.; W.-84. 4. मजभार°C. IF.; A.चो कदाचिनजाननी जजकीय कन्नतिव्यमाहत । सा च सन्नीतनविहिता विलौरनामसहमाना तम°C. T. A...- 84. 5. अमरसरित S.; CB TV.WAT--54. 6. सोप्पामतेनुकशापादानाकुनाम- 5797 TF. C.A.-Instead of 613162-TAUTASC&A rend:274a soit शता सा सनिनभेज दिला C] मत्य मगरं भगदत् 0.J सामिनामनर रनमा- रणबारतस्यापिशायनो न शापागाकार्य कृयाकान्तमनसा मयोतम् । [ये . नास्य शापोन्यया भविनुमहनि । र घानुप्रार्थम हमान्मनो विना विभार विकटयर्गनपानेलेग [C] ভিত্মিনিমামীমান্তবগানা মর্যাদাবা, मरूपामत: काळन्दामनामः कन्या कलमन्दरी नाम भत्या उपायय मर्दशेन. करमणा प्रथममायासपनेहम संगर [ता C. नरिमन्नुहारतर्माण मन्मन देश सम लयमपगते पुनरूपहारपामक कनीयास मदशमपम न समिरमसमभागमनमा 1996. W. 1113 neither otir text or the p983150 giren in O Ar:-84. 10 मनन्सम्यादानः .C: दानिः M.~81. 18. भई नभाई मि.- - उरसंगमम्नुनु ° F.--संभूनमस्तुत °C.S. Ar:- ·उ. ३. ८५ 5 ॥ दशकुमारचरितम् ॥ सोपस्करः स्मरन्मातृवृत्तान्यभिज्ञानानि रानमन्दिरपरिखामुदम्भस- मुपातिष्टम् । अथोपखातं मातगृहद्वारे पुस्करिकया प्रथमसनिधापि. तां घेणुटिमादाय तथा शायितया च परिखां स्थापितया च प्राकारमत्यलवयम् । अधिरुह्य पक्केटकचितेन गोपुरोपरितलापिरो. हिणा सोपानपथेन भुवमवातरम् । अवतीर्णश्च बकुलवीधीमतिक्रम्य पम्पकावलोवर्मना मनायोपसृत्योत्तराहि करणं चक्रवाकमिथुन- रखमशणयम् । पुनरुदीचा पाटलियन स्पर्शलभ्यविशालसोधकुडयो. दरेण शरक्षेपामय गत्वा पुनः प्राचा पिण्डीमाण्डोरखण्डमण्डितोम- यपान सैकतयथेन किंचिदन्तरमतिक्रम्य पुनरवाची चूतवीथीम- गाहिषि । ततश्च गहनतरमदोषरचितरत्नवेदिकं माधवीलतामण्ड. 10 पमोपदिवृतसमुद्रकोन्मिषितभासा दीपवर्त्या न्यरूपयम् । प्रविश्य चैकपाचे फुल्लपुष्पनिरन्तरकुरण्टपोतपडि भित्तिपरिगतं गर्भगृहमय. निपतितारुणाशोकशाखामयमाभनषकुसुमकोरकपुलकलाञ्छितं प्र- त्यग्रमबालपटलपाटलं कपाटमहाटय प्राविक्षम् । तत्र चासोद्विस्तीर्ण कुसमशयनं सुरलोपकरणवस्तुगर्भाश्च कमालनीपलाशसंपुटा दन्त- 15 मपस्तालयन्तः सुरभिसलिलभरितश्च भृङ्गारकः । समुपविश्य मुहूर्त धियान्तः परिमलमतिशयवतमामाप्तिपम् । बीपं च मन्दमन्द पदशब्दम् । श्रुत्वैव संकेतगृहानिर्गत्य रक्ताशोकस्कन्धपार्थव्यवहि. $5, 3, TEAM W. against all Me$ ; TT Tom. W.; 2r om C. ऐसा RE-85.4 भारुडा--विरोण :C%3B भनमाय°W.-65.7 पारळा"C.A.T; मी मनसान; A'; °कल्पोदरेण C. A%; 'नुन्यौदरेण W.-58 पुनरपिंडो'A' किं. मिनर Pad.-83. 11. पत्नसमुदरसाको SA; माग्ने W.-83. 13. कोगनमाला'S W.-85. 25. मनोरकरण°W.- ·८६ 5 दशकुमारचरितम् ॥ ताङ्गः स्थितोस्मि | सा च सबूः सुशीमकामा शनैरुपेत्य तब माम- दृष्ट्वा वलवदल्यधिष्ट व्यसृनच मत्तराजहंसीव कण्ठरागवल्गुगद्रदा गिरम् । व्यक्तमस्मि विपलब्धा । नास्त्युपायः प्राणितुम् । आये य किमिदमकार्य कार्यवध्यवस्थापि तदसमयेन किमेवमुत्ताभ्यसि । भगवन् पञ्चबाण कस्तवापराधः कृतो मया यदेवं दहति न च भ. स्मोकरोपीते। अथाहमाविर्भूय विश्रृतदोपभाजनो भामिनि ननु बसपराद्ध भवत्या चित्तजन्मनो यदमुष्य जोषितभूतां रतिमाकृत्या कदाथ- तपती धनुष्टिं भूलताभ्यां भ्रमरमालामयी ज्यां नीलालक 10 द्युतिमिरस्त्राण्यपाङ्गवीक्षितवृष्टिमिमहारजनध्वनपटांशुक दशन- च्छदमयूखजालेः प्रथममुहूद मलयमारुतं परिमलपटीयसा निःश्वासपश्नेन परभृतरतमातमञ्जलेः प्रलापै. पुष्पमयी पता. का भुनयटिभ्यां दिग्विजयारम्भपूर्णकुम्भमिथनमुरोजपुगदेन क्रीला सरो नाभिमण्डलेन सनायरथमण्डलं श्रोणिमण्डलेन मयनरत्नतो. 15 रणस्तम्भयुगलमूरुयुगलेन लीलाकाकिसलयं चरणतलप्रभाभिः। अतः स्थान एव त्यो दुनोति मौनकेतः । मां पुनरनपराधमाधेकमायासय. तीत्येप तस्य दोषः । तत्प्रसीद सुन्दार जोयय मां जीवनौषधरिवा- पारनभुनंगदष्टमित्याश्लिष्टवान् । भरीरमं चानङ्गरागावेशयेशलां विशाल लोचनाम् । अवसिनाथां चारक्तचिकुरितेक्षणामीपस्बेदरे- 86. 1. अमुशामकामा Int.--सुम°s at:-जन om s. W.802.रंग. राग-86. 4. नासम -नासान्भन Pad-6010 : c.S W.Ar-भागष्टमि G. we accdg to Pad.-86. 12. गनिमझना W. against all Mes. & Com -SG_11. संपाय And.---80.16 मकरन 3%BCry. At:-- एक 06. A-ए भF.-पाना' on. P.-मन' om. c.s-भासिता अनुभानो era. T, - ·॥ दशकुमारचरितम् ॥ खोद्रेदजर्नरितकपोलमूलामनर्गलंकलकलपलापिनीमरणदशनकररु- हार्पणव्यतिकरामत्यर्थपरिश्शथाङ्गोमातामिव लक्षपित्वा मानसी 'भारी च धारणां शिथिलयनात्मानमा तथा समानार्थमापादयम् । क्षणायमुक्तसंगती रतायमानिक विविमनुभयन्तो चिरपरिचिता. विवातिरूढषिश्री क्षणमयतिष्टाय ।पुनरहमुगमायतं घ. निःश्व- स्थ किंचिद्दीनदाटः सचकितप्रसारिताभ्यां भुजाभ्यामनामनतिपीड परित्यज्य नातिविशदमचम्धिपम् । अचमुखी तु सा यदि प्रयासि नाथ प्रयातमेष मे जीवितं गणय । नप मामपि न चेद्दासजनो नि. प्रयोजन इत्यञ्जलिमयतसतामनपीत् । भवादिपं वताम् । अयि मुग्धे कः सचेतनः स्त्रियममिकामयमानां नाभिनन्दति । याद मद. 10 नुनहनिश्चलम्तयामिमधिराधराविचार मदुपदिष्टम् । आदर्शय राजे रहसि मत्सादृश्यगर्भ चित्रपटमाचक्ष्य च किमियमाकृतिः पुरपसी. न्दर्यस्य पारमारूढा न येत्ति । वाठमारूढति नूनमसी यक्ष्यति । ब्राहि भूयो यद्येयमाग्न कापि तापसी देशान्तरभ्रमणलब्धप्रागल्भ्या मम च मातृभूता । तयेदमालेख्यरूपं पुरस्कृत्याहमुक्ता। सोरित 15 ताशो मन्त्री येन त्यमुपोपिता पणि पियिक्तायां भूमौ पुरोहितहेत. मुक्ते मप्ताचिोय नक्कमेकाकिनी शतं चन्दनसमिधः शतमगरस. मिधः कपरमधीः पट्टयस्त्राणि च प्रमनानि हुन्या पविष्यस्येयमा- कृतिः । अथ चालायच्यामि घण्टाम् । घण्टापुटकणिताहतच भतां भवन्ये सां रहम्पयनातमाख्याय निमीलितातो यदि न्यामालिदि. 20 प्राकृतिमात्तु भनियमि यश पुकाय ! यदि E..नश नागळे मारे W.-:. G.निरंकार WBRTHI G.-:.12.womcW.S-57. 13 मार .www.xsi. S.C. SA.- ·८८ - A ॥ दशकुमारचरितम् ॥ भवत्यै भवप्रियाय चैवं रोचते न चास्मिन्विधी विसंवाद कार्य इति । वपुश्चेदिदं तवाभिमत सह सुहृन्मन्त्रिभिरनुजैः पौरजानपदेच संप्रधार्य तेपामप्यनुमते कर्मण्यस्मिन्नभिमुखेन स्थेयमिति [स] नियतमभ्युपेक्ष्यति पुनरभ्यामेव .... * 5 केन विधिना संज्ञपितपशुनामिहुत्य मुक्त हिरण्यरेतसि तदूमशमनेन संप्रविटेन मगास्मिन्नेव लतामण्डपे स्थातव्यम् । त्वं पुनः प्रगाढा. यां प्रदोपवेलायामालपिध्यसि कर्णे कृतनमस्मिता विकटवर्मा णम् । धूर्तासि त्वम कृतज्ञश्च मदनमहलब्धेनाप रूपेण लोकलोचना सवाय मानेन मत्सपत्नीरमिरमयिष्यसि । नाहमात्मविनाशाय घेतालोत्थापनमाचरेयमिति । श्रुत्वेदं वचः स यद्वक्ष्यति तन्म- ह्यमेकाकिन्युपागत्य निवेदयिष्यप्ति । ततः परमहमेय ज्ञास्या मि । मत्पदचिहाने पोपवने पुष्करिकया प्रमार्जयेति । मा तथेति शास्त्रोपदेशमिव मटुक्तमात्यातृप्तसुरतरागैव कथंकथमप्यगादन्तः पुरम् । अहमपि यथाप्रवेशं निर्गत्य स्वमवावासमयासिषम् । अथ मा मत्तकाशिनी तथा नमधमन्नतिष्ठत् अतिष्ठव तन्मतेस दुर्मतिः । अधमञ्च पोरजानपदेवियमद्धतायमाना वातां । राना किल विकटवर्मा देवीमन्त्रवलेन देवयोग्यं वपुरासादयिष्यति । नन· मेष विप्रलम्भो नातिकल्याणः । कैव कथा प्रमादस्प । स्वस्मिन्ने घान्तःपुरोपवनं स्वाममोहव्यैव संपादः किलापमर्थः । तथाहि 10 । 15 88. I. Com. V.; विसनादः शहर दाल 5.0.W.A.--88. 3.समन्य ने W.C. S. A':; re acedg. to rat. G. Ah'. Bhi ; ममतेन W. 4. स्मिन् om, C. ITF-8S. 4. नारीमाटि° W.C~~58. 5. भूमालेन सा। A',--88. 10. यदिशने C. W.-88. 13 अनुप्रमानरागी om. W.-6s. 18. एनलभानि.,c.- ·. ॥ दशकुमारचरितम् ॥ ८९ . .. । योष मावि नान्य- खरमास्त किंचिदद्भुतमचिन्त्यो हि मणिमन्त्रौषधीनां प्रभाव- "तेषु लोकप्रवादेषु प्राप्ने पर्वदियसे प्रगाढायो प्रौढतमसि पुरोद्यानादुदैरत धूनटिकण्ठधूधो धूमोगमः धेराहुतीनां च परिमलः पर दिशिदिशि प्रावात्सीत् । प्रशान्ते च सहसा धूमाद्रमे निशान्तोद्यानमागमञ्च गजगामिनो आलिङ्गाय .मां सस्मितमभ्यधत्त । धूर्त सिद्ध ते समीहितमवसितश्च पशुर- । भयुष्य चोपप्रलोभनाय त्वदादिष्टया दिशम मयोक्तम् । कितष साधयाम ते सौन्दर्यमेवं सुन्दरो हि त्वमप्सरसामाप स्पहनीयो 10 किमुत मानुषीणाम् । मधुकर इव निसर्गचपलो पत्र ति भवादृशो नृशस इति । तेन तु मे पादयोनिपत्याभि- । रम्भोरु सहस्व मत्कृतानि दुश्चरितानि । मनसापि न घि- परमितरनारीम् । त्वरस्त प्रस्तुने कर्मणीति । तदहमी. वैवाहिकेन नेपथ्येन स्वामभिसृतवती । प्रागपि रागापिसा. 15 गुरुणा दत्तैव तुभ्यमेषा जाया । पुनरपीमं जातवेदस स्वहृदपेन दत्तेति । प्रपदेन चरणपृष्ठे निष्पीडयोरिक्षमपाद- भुनलतान्येन बन्धगं . - 89. 1. भदनुमनः IT -प्यनुमतः स. A:-89 3. अमनतरंw. S. G.Ar. we aredste ral.~ोका' w.csAr-888. c. w. AF-89 8 अमान् -59 11. निसर्गचापलान् w.c. .-89 13. चारपाSA--89. 14 °नारी:0-अन 8. C.w. 17. पा.-NR° W.-59. 18 °पमान - .0% BPd- ·2016) NOTES 1. L. 1 - TERUG 'mast, 041703 'pole staff ' #110g 'death Tlie author apparently alludes to the name of riginal writer, Dandı by including in his initiatory benoin the word danda' a stick or staff' in a variety of applica- [Wilson) -Tho metre of the verso is Slagdlari It is quot the 2n Parichelbein of the Sarasvatikantlıblarana 1 + 6-***MT serving ng a test or standard (to all 1) (Wilson) -7NT-AIZAI the glory of whose mince was fested by the quantities of jewels and other articles offered tantly for sale in countless sliops! the Ir 8.-9575 Tatna'.mM-203 the enemy's array 19 Ola, the lexolo warriors aro ils unves, the horses and wante the sharks or alligators in it, and the kings arm the mning utick Hence the ling is compared ta Vaslinn ! 1 to 10 tenir the young dancing women are the 8 1211_mīt, Born to AA a Urandra compound, ** epitiya tatparaslla tben a karmadh'irnya and finally & Harrihi The whole qualifies fame' lich is repre and a brilliantly white L. L IBU' who had the happiness to enjoy as his the earth whose grille is the ocean, wluck coulaing jewels and bruhnat * Vorst Vera' LM-ARTHPT who maintained by bus rformance of sacrifices Brahwans who

·है
॥ दशकुमारचरिनम् ।
शतहाले च राष्ट्रमुख्यमाहूयाख्यातवान् । योसावनन्तसीरः
वर्मणः पक्ष इति निनाशयिषित. पोपि पितरि में
किमिति नाश्त त्वयापि तस्मिन्सरभो न कार्य पनि
माभिज्ञानिकमुपलभ्य स एवायमिति निश्चिन्याना"
5 महादेवी व प्रशसन्तो मन्त्रबलानि चोदोषयन्तो
निष्क्रमप्य स्वं राज्यं प्रत्यपादषन्। मह च वया मे
मम वेष्टित रहास पित्रोरवामध्य
मलमपजे । अमन्ये च यौवराज्यलक्ष्म्या सदनुज्ञातया ।
देवपादावर दुःखदुर्भगान्मोगामिशिन्यूयोस्य
10 मणो लेख्याञ्चण्डवर्मणश्चम्पाभियोगमागम्प शो,
चोभयमपि करणीयमेवेत्यलपुना रघुसमुत्थानेन
.
M
अभूवं च
श्रुत्वैतद्देवो रानवाहनः सस्मितमवादी
पधियुक्तमपि
13 पायतया राज्योपलब्धिमूलतया च पुलावधर्माप्त
हि बुद्धिमाद्भः प्रयुक्त नाभ्युपैति शोमामिति । पर्थपालमुले
निषदोघां दृष्टिमाचष्टां मवानात्मीयचरितमित्यादिवश
बदाञ्जलिरभिदधे ।।
इति श्रीदण्डिनः कृतौ दशकुमारचारले
20 तृतीय उपास. ॥
1
92. 3 तत्तय G.C-2.समास .
92. I0. अभिगम्म W.-~-28.1&fgeFAt.
la the next Volakayla

·2 AOTES 3 shtas, rue Mann XII 105) , Âpislamla I 7 20 8 ), vis 'excellent and resplendent through cursying a load of learnwg'i e bialmavarclasingh P? 3-742 tke swan of the sky is the sun-- al»cl occurs aliealy in the Rigreda e g 1 103 9 P ? - Construe #17 with Hot Ime 14 PAL, 11-TTY'tbe closions air of kann,' see p 30 1 2 and p 87 14 Tha 37797 17 18 1eally comp the wheels of the chariot and not to the chariot itself P 9 L 12 -- the two Ramdlies 'The ng maple Rambha any other Apstras (Wilson) Regarding the use of the d Suldhantal aumudi I p 414 I 13 (Calc ed) aud the Vedicínai 'tha tro tras' e Matia and Vartina pillar of victory The pillars of victory, which are found this Presulency < g 2 Kapalvanay and Sallapa and belong to tho times of the Chalul ya dynasty of Anhilmar tban, consist of two aricd columns united by * Torut also Forbes Ros Main I p 233 sega P9 L 15 -fra charged with grent offices, '974 framt h TRATTU (Vilson), better 'most obeliont' see I'et Dict. under 7 2 16 Teatro despiseci on account of their understaucling business which would have given Drttırpati' 1 ? L. 93 FUTUÍRITI ITI 'then fathers being deni un been recerved us guests w lhe city of Iodia' (Wilsou] At sent the usual euphemism for 'be diell 14, anung S'arrests P311-2%, with (battle) en is the first vri wlucl qualifies TSH is probably not tie 11 lugler bnt intended to be a puzzle It ought 2 10 F*TI-27 respons girip greatness in the ne < .

·NOTES 8 I 2-Tawlin was insatiable in now buttles' 3 I 4-TRAC The meaning seenis to be 'who mortaily afraid on account of the great noise of the army,' on gives a marginal note from one 19 Mss हठिकाणेन ( HT PERUT HE (stc) FERA HEGTART4711 1 3 4 5 1737 417 (with an amy) sluch was hurting the is of the sakel my already tired by crying eto' º4719 vel from the root 473 FAITH for which the Pet Dict gives xamples by the affis 9 Sid Il. II 320 (Pın III I 140 ) 3 17-IT RITUE IT'll e wir incunate 3 2 9 _TZUN The Apsas ises como to the battle is zu order to choose liusbands among the fallen warriors to lead them to Indra's lleiven Ilie cloud of clust vlucli Is over the battle field is therefore compared to mmptial wapa a squaie enclosure the sides of which are formed Ivy coloured curtains and watch 18 erected in front of the le's duellung • 3 L 10-TITEIT must be constraed with patraz aleumg the userse with the soll of tl e drums that surpres 111 other sounds in the air 3 1 11 –TESTIET KERENT compare Kielborn S G. $ 358 3 L 14 Rºthe occan' ? 3 1. 10-12 l y neans of or together with the lig y huslani) P 3 L. 18_8151733 'who suipiesel or thought lunigreater than Indra in consequence of his goo 1 fortune P 4: _FT: The Fal 11 s 01 Bhur's dress is not, as Fes in olden times, a furourite disguise Reguiling tho custom god spas ww dysleracter noe å malaki ansari 2 2 L 9 45722ana “his hent being a target of despair heart tillel with despair '-Regarılıug the teniple of Nn- Sos Panchatantra note to IV and V p 21 11 f ·0 NOTTO The boy, 7 . di entiree shior The 3sor? on the art of housebreaking * necrilicel to Kanisuta spo brlow pote to p ji 10 and p 701 (text) I'. 19 1. 12-ART ATTAFAT 'ulo put to shape lug their talour.' P.13 1. 11 ... 574THE 'Shoro locks became the that alıghtoel ou bus two lotus fect'. to the rule of the Blerinaestras, came to cutbrace. the fact of the Sage and then long black locha Colored tlie Intter r 13 1. 20-TANI 5-7 On hearmg the words of the the Prince, at once, shove their eagerness to depart and nahe x formal arter of the king urineccesars - alatky ing or preparing to much '~37Turan expectant of glory.' P 14 LJ-Obseise again the noci tunty of the ronding the name of the trole of abors guies, with whomi Mat mga associatel They aro called Kurtits 14 9,14 16 ånd 16 16, witlo 14 14 they are nuned Puentos P. 15 infortare tallenn' who were being choppe with slarp liateheta' P 15 1. 12. 87a Vedas aud Süstras 1. 17 1 2017 hegan to the south of the liu ' 15 1 21.-Iqraft' hich is being worshipped by Quins and Sidhyas P 16 6 1977 propeily on curct or graut written a correr plate P 16 £ 'perform the ceremonies ka on that consulering (that they will procura) victory fate P. 16 i 16 ---TEATTEITO 'lulst Najar Thana all mpelwents or interruptions' (of the sacı ulice by erit etc ) P 17 19 --ATA FÙI h'wale me the 11 > > ·OTT. 7 1 i. c. maliy ine,' the kingdon being considered the of the king 17. 1. 11._*7727144 (who accompanied me) for 80726 ce . 17. 1. IG-TITET 'An open spaco no11 a village or town.' halognl or public gauden' (Wilson). *. 17. 18.-17r. It is impossible to render exactly very commou simile of the Sunshrit poets, 13 luc's the 1 is compared to a tree and is said to throw out spronts or * under the affection of joy. It may be trauslatest by 'lis d being more or afficted by great jos I'.18 1. 10 - Tätigt? ' v Lona mind was filled with hopes (obtains) liberation.' 47274. T. 16. 1. 19...Something seems to havo been left out in our ««, 18 the Rulden introduction of Vntfalila's story breaks a cuntinuity of the tale. I. 29. I. nr Tuo comtry of IAI, thic Lnrile of tlio: ients, corresponds nearly to central Gujarit. 1. 19. 1. 6-79TR TV 'In accompany or conduct the brido.' J'. 19. - 8-117'secretly plotted treron' (nainst Vat. 3 I. 19. - 15's thiu.' Disju in the Veilis, as well as Da. or in aucient Persian, designates the aboriginal and Turanian :7®, innuereed or cambiar ly to Aryan. In later Banskrit literature, alss, it remins a 30 of the wild all Cibe it arquired to pursuing trick it lisk fere, fio kloubt, fren 160 laiuse dieroutinns of the 'uten of the forest.' P. 29 L3-1547 faring beard my ra tho tuost exceljnxel n1 1*1 looked for.' 1.21 Lt And I. 6.1*1725_reſes apprently to the leed rattalih, blizu lie 1128 1'u harnel. P. 21 ili mundo? 'hlaris ſite for the punishment une 11. 12. u tu! ** It (freo!!! t ·10 NOTEA 1 P. 30. 1. 7.—HITETTA, 'which imitated or iesemiloi tie Dimba-fruit. P. 30. L. 18..-TTHEMHA literally 'nccoriling to the an of the wood-borer's writing i e. accilentally. When the calleel glupy, makes his lioles in tho wood, tley occus lesemble letters. But, of course, that trappens we Compare S'is'npålarndha III. G8. P. 30. L. 2.- ATT' whose beauty captivatod ler, i the snare captures the deer.' P. 32. L. I-18 Tim'a professed student' i. e. such a who after completing the study of the Veda, stays with teacher aud becomes an ascetic, without liaving passed # the Gribasthas'rama. P. 33. L. 16.-18TH 'the dark ball of the month." I'. 31. L. 13.-1AF nezaria compare S'akunt. S'L 177 Bk. T. 31. L. 12..--Metre : Åryd.727 959 'As tender (ns lliy body is soft).' 1.35 l. 17-971 in 49. The reading of our toxt gives hardly a good senso. Perhaps it would be better to write 971 Safgaalgamat at FC Panets comparo below p. 36 l. 21. scan, P. 36. L&as heutikIf this reading is correct, the mcduing must be that Rajaráhaun, on secing the troes froma which Avantisuudar i had plucked flowers, the place where shem had worshipped, the gravel bearing the imprint of bier feet and her flower.couch, constantly called to fivd that thice things were residues' produced by her or' mementos of her,' and thered by increased his passion. 194 ia 'any thing which liar lindo Licen used by another person and then abandoned, marked with the sigas of baving been used.' P. 36. L 19.- 'the sceno of coquetry in the face of the Prince. F. 36, L. 31.98 kmalen compare Panchataulra II. SI. #1 IV. S'I. 107 * ·AGTFS. 11 P. 37. L. 19.--Write in the text कक्षान्नरम्, 'the interior apments.' P. 37. L. 22.–1zhm and causing his siniounding atlants to tamu onnd and round, whirling brushes made of ocks' feathers.' Professor Tirinath Tarkavichaspati's reil. पिच्चिका नमगेगु सारिरागः परिवृट भ्रामयन् gives also a good sense, may be finnslated and wule he together with his ntdants was violently whilling bushes of peacocks' feathers circles' But it is not supported by our fss. P. 38 L 5 --#74LIFTAR who was astonished nt this great -nt.' IP. 38. L. 17.-साधय 'go'. Compass Apastamba Dharma II. 3.7. and II.49. I. P. 29... 1.--चतुर्दशभुवननान्नम् compare belor notes on p. 40. I. .. and p. 41. 1. 15. P. 40 .. 1-श्रुति । भुनस्य जगता वृत्तान्त रिमण्यादिमि कृष्णस्येन्द्रस्य पिनामहस्य शकुन्नलाटुध्यन्नादीनां च गान्धविाह करणविषयाँ प्रवृनिम् । : प्रानान्त इत्यमरः ! भनेन गाभाविवाहेन परिणीना[ना] पुण्यतत्वज्ञाना- न सह गान्धर्वविवाही मम पुण्याल सादयेदिनि मनिरुत्सना । नेन च तरिम. "रागः । अन एवं विभुवनमर्गयानासंहारमशिनाभिः प्रन्यानीयमानराग. : [P. 44.1 15] वश्यति ।। Bht-Pad. explains भुवनानान्नम by 1 पाताल नानमित्यर्थ.1%3; but wrongly. The use of Purane tales for purposes, similar to those of Rajavähenn, seems to been very frequent. Compue e. g. below p. 51. 1 15. P.40 28.-सरस्वतीत्यादि । सरसत्या मुरग्रहणेनोळेरणीकृत गठटीकृतो य ५ भवदीय इत्यर्थः । दशनच्छद भोउः ।....:. अम्बुजासना लक्ष्मीस्तस्याः सनतो. ...स्थक वदीयमिन्यर्थ || Pat.~-Regarding the use of उच्छेपण see note to p 36 I S and translate 'which has been kissed or rlhed.'-Riyvihant is here compared to Vishnu, ds stated in Bhashant.-एन विशेषणद्वयेन विश्गुरूपवर्गनाहावे सार्वभौमत सचिनम् । यस्य वदने लमीर्यस्य न वक्षमि । यस्यास हृदये सविन नृमिहमः भन इयर्थ- तादातशेरणाका-तस्प ननिम्ननादन्यस्त्रीभोगराहित्य साचितम् ।। . . .

·13 NOTES: र 2. 40. 5. 11.- युमियर्थ. लगभग कशिका Pel. इ.समा. भयेर चन्द्रकारल: शारेग निपिग Pa".--Acconting toitus expl tion 4-5*: mcans 'an eye of a pcacocl's tail' But Ed says कुसुमचन्द्रकः कुममगुटम् || As tho hur is compared to a , taul, the Pa's explanation is preferable.--मधुकरेत्यादि, tue । are attracted by the fragruco of the flowers. 1.40 1 2 Wiitoin tic text, स्फुरतरुणकिरणकैमरकरालम् . रगा ये किरणात एव केसराग किज काने.... ने. कराजमुन्ननम् । Paa P. 40... 18 -~-अभीरमपशम् Bud Ahd passionately P. 40. 1-शोफरी रम्यः । शोफरः सोतराययोरेन्यजप | Bht. Ant. - . . P. 40 .. 15-जरो वृद्धो जाबादी ईस: । जरव्यहणमशुभसनकम् !| Pad BLQ ALL P.10.11.-वमल मदेस्यादि । कमळमदः कमळतंन मान्नों व शकी तस्य किरणरन्जुदाम समुदायसेन निगृहीनामिन | Pad ---Dhu says . कमनमश इनि UTT; but that 19 inadmissible, for tlo prince's feet are mirstalen foi lotuses by the moon. P. 41. . 1.-मुक्तकण्ठमुद्दे सरम् | Pa". P. 41. 1-3-नावाने विभाग कालोनरकारयोः कृपम् । माकान्तस्नु स्पादुनर : काळ भायात, । कृन्यांशपोवभाग. स्पादित्यजय ! BhiB AM cousulering what ought to be clone theu rad wlint at a fi . time" P.41.1.4-विपति-यमान नाउसमानम् | Bim Alld. P. 41. L. 3-नुमुल सकुळे | Pal Bhi And. P. 41.1.6-अन्नाशिका 1 अन्न पुरे निकृन. स्याइनोशिको जन , Pd. But 3 AM 2411.2-तानुभावत्यादि । तरप राजकुमारस्पानुभानेन मामध्यन । प्रभावे च निश्चये मावसचक इति वैजयन्ती । निरुता निग्रहन्ध गाने || Pus P. 41. 1. 13.-सर्व कारागा पुरुषार्थीनामानभूमिनिपानम् [ Pat 519 possesseil in the lughest degree of all manly rities * also the Pet Diet s . भनिमि. .

·KOTFS. * P. 11. 1. 20. FrAFTI ARIA: for the construction compro I. 1.279 (Tân, 11. 3. 62) and the exactly identical of the Latin words, meaning 'to remember.' 42. - 3. AHA seo abovo p 23 1. II. seqq. .. 42. 1. 4.-आत्मन्यागस्य देहत्यागस्योरन्यासन वनमन्पर्य | Pt.-'By ning suiciile. ", 42. In tim-TTUATT 77tah seo abovo 21.25 1. 19. P. 42. L 9.-Negarding to jewel wlich Jsept of hunger 7 tirst sea love pe 17 I. 13. P. 42. L. 10.-17:, 771xco Cunningliam Anc. Geog. p. 477. P. 49. L. 14. Tappearing vixibly like I'rido in- I'. 47. I. 15.--Ige i frí no 47793* STANDT 967 YI r. 19. L. 19.Tricia Fren in gfx71 aria a l1 Tal 'it og impossible to guese his intention.--21, 815&• Yüt. #THT TIT 174 1 Tlo Alr'. Sirams'a : Hit: 9714. [terms] 95427787:) ** sa il P. 49. 1. 91.-7ation I 'When, lo hvid perfornell theo napicious ceremony of the Kruthabandhane' Negeriling the * Kuu Culobruoko Essays I. 203.- 'tly Inouotaire Karura, thollinilase. 1.13. L. 1.**' Deer-foot.'- : sitotart. 11 Pa. 1. dls. 778141 CA 9177: 11 FH14; malo tri: If Blú. Afr. P. 4:9, 1.2.1: Friss 11 IA I'. 15. L-TA c T CITT: A l'a!... Talls noiset.' P. 42. -T 19 I TIC 979 972711! 1:44, P. 4. R.-*1*772 77:ICOTT: #F7417: 5:7-8 ITTLE]48 Firi......*01716 Ihme: 7 Pa-Waluty Irazolipa by tort "Hind Akt'. expliiai: Is itt:. * ·14 NOTES 4 19 1'. 43. L 10.-13TH TEXTITA I viti 194||Pa1. IX 447A Bhû.; A. P. 43. 1. II.- शत्रुमाहाग्यकाय वैरिसाहाय्यार्थम् । प्रयासोदन भागच्चनः राजपकस्य क्षत्रियस्य | कोशी भाण्डागार गाहनानि हाश्वानि । अत्यहण बन्धनम् 1.-lue explanations of 11jayaka auil hos'n, giren in this are wrong The fornier menns a multitule of warriors kings, as stated in the Blia, and the latter means 'p The Al" Sîr, lowever, explains it by i. P. 43. In 16.-The coinpound attent is ngaiust Pam rule but sanctioned by usige, compare the let. Dict. under T. 43. L. 18. ĀACTERÄTT:177147IETETI Pad P. 43. L. 19.-307 ( Tlie Kalalansa mistook Siratamanu juri's pearl collar for the pith of a lotus. Elence lie is HIT faolish.' P. 44. E, 2.VIETU 'so that it appearel, on nccount or the (wliite) rays of the pearls, doubly lorry.'#ri: ante mata 7171*1 HATI Frīt am: 1 YFT**ST II Pad, T. 44, L, 4 - 7771 1771 निसरणीय समानीयाम् ।। Pal. 1. 44, L. 8.-1917 1 matched (FE1996 Carami wa mtu anu I TEATA Aralita: 1578;579: | TET TETTERTA. स्यारकारे निग्रह क्षम, समर्थ इति । दर्पमारेण समसृन्या भगनीभतिस्पः || Pad- Narayihanadatta, the son of king Vatsa is the kcio of the Fathia Baritea gara and the older Vpiliakkathtis ot Kshemendim nil Gupan lliga. Tlieso woiks describe lis udventures and caprecially hi" elevation to the throne of the vidjalinra hingilom. Mär yega, also a Vidyadhara hing oproseil leim, stole ono o brides Malanam uchuki and deſerted him reportedly. XIV.tk Tambika of the Kathasaitsigara llescuibes the between Natatălanailatta and Vallasarear and the final of the former. The abovo passage, which has becu. blood ly the author of the Palachandrits, is of inportals it slons a connexion l'etween the stories of the Filialaatti ·NOTES. 15 + those of the Das'akuin.iiaclarity The translation sliould run · follows:- Nov lie (Viras'ch kara) being fall of katrcu 'nst the present en peror of the Vidyadlians, Naravalanadetta, son of Vatsa, who had acted as an enemy towards his (Vira. tra's) father, allied himself with penance-doing Dapasira, is the hope that that (prince) wonld be ablo to injuro (Nara- Erihanadatta)." Bly translntion of tha is suggested by thio AL'. Sîrams'a, Chicli says : वनैमाने (1) इदमचर्य वर्तमानेय साधनम् ।। P. 41. L. 12.---व्यदायमाननन्द्रि के निर्मळव्यास्ने देर शामने || Pad. Roding the formation of the passive of seo Kiellorn Gr. 370.0. P.44. L. 14-सदनि । बदमाश्रयो यस्या इनि | भपाश्रयः शिरभाग इनि || Pad. Bha. And P.41. .. 15.त्रिभुनेत्यादि । त्रिभुवनस्य तद्रासितनस्य मंगेण मोहन यात्रा गानिः । इन्द्रादे; पराङ्गनागमनं यादवाना मद्यपानं युधिष्ठिरननादीना छूनधिः । तेन सहार न्द्रनन्द्रयालिराणा रोगाभादिः । संगैस्तु नियया यायमोही माहात्ममूरि। यात्रा न यापनोपाय गनी देवार्ननोन्सन इनि विश्वप्रकाशः। यद्वा सर्ग उत्पत्तिः । यात्रा स्थितिः। रालयः । नन संस्थितामिलोरिकाभिः । अत्र पूर्वमन युक्तमिति युवा नु भुवननान्त. विनिरितम् || Bhd.-Compare note on p. 40 1. 1. P. 44. L. 16.-सदनुभावेयादि | comparo above p. 41. 1. 7. P. 45. L.B.दुष्करकर्मणासुकरकर्मणा !! Pal. P.45. L. T.-उदस्तो दूरीकन आधीरणो हस्तिपको येनान | Pad. P. 45. 1.8.--स्तारमी रस्ती । ...... आमूना दूरीकृताः { Pad. P. 45.1.3.-अदत्यादि । भदरं बलम् । समशेषगम्भोरण मेयरसिनगम्भी- रेण UPad P. 45. L. 15 -कुमरगावं पूर्वपद जहाप्रदेशम् । पूर्वप्रधाजद्वापदेशी गावानरे दिव्यमरः || Pal. And.-But Bht. explains गाउ more correctly ५ शरीर and alds tlunt the explanation, given by Pal. anil Ahd., inadnissiblo उनरपन्यविरोधात् ।। -असन बरिनमित्यर्थः ! Tad. P, 10. 1. 16 --The position of the two riders appears to lo *-: Rijns abans draws to arms of apalaras arman mo is • bghiul lim, round Lis waist and passes his own artus ३ 3 - ·16 , YOTIS Unchwaids room .prasarann. This kind of embrace be ali kwaril even for an Indian athletc, especially if orecuted theo Inck of a mest elepimt. P. 45. L. 18--कणारी जोहरसम्भः । हम्नम्भस्तु कणा पनि गन्ती । सरातः । कुटिलायल कर्पण इति वैजयन्ती | पास कुन्न । .... पाशः शेषो भाषामहति सिरः गांश, स्पाद्विशाजाप इति वैजयन्नी | मुसल माननाउनुगमयसमायनम् । नोमरी लोहगळ: भाषया गुर्ज इति । .... P.45 L. .--Tas reading अगुजानान् , to which Pat. is preferable, 29 Nijarihua and Apabaravarur nera armed. P. ACT. 1-विक्षिपनो लोकानिनि शेषः 1 ad. P.4G-2-अन्यन his other army is that of the alled '' coning to assist Simhatarman of Champi. P4n. in 3.-कुन्दिन सो समाना: कुन्तला: केशा यस्येनि । कुशान्दा नालगुष्टो नोटमणिरिन !! Pad -Bud. gives also the explanation मेष for it according to Anar P. 4G L.B. कशाकशे उदररथले यस्यैनि स तथा ! कृशोदर, स्थलोर धात यामिनि । कृनालनगा शिक्षिनहरमनया | शिक्षिन नमर्थकदिनि भागरिः Pad .--'The roots as frequently the meaning to study, learn in the oller language, sec Pet Dict. under कर and standharina passinue P. 40. Lt.--पाशाद । भङ्गु राम्या निदरं यथा नयानगृष्ट प्रपिते कर्णमूळ नि तेन || Pad. P. 46. T-प्रत्यया ज्ञानात् ।। Bist. And P.46 19.--The speakea is Apabirasarmsn's friend, DI mitra, who had been sent to fetch tlio allies, ko p. 76 1. भय राजकम् । राजन्यक च नृपतिक्षत्रियो ग क्रमादित्यमरः । राजकं सबसमूहः P. 46. P.-नामवालाया ननाघान्तरिना भिन्न हत्यर्थ | rady most consider that I am liddon iuder this form and the pellation Dhanawitia i. f. consider Oh, as my other belt."

·NOTES
17
P46- 13-मसान युद्धममय शJ गर्न कोमाइन बम हायवारे
मुनी 114 Buy AII जमिनस्तनो गामस्य || TA
latter caglamation 19 proleran
P 4G_t. 14 -अमनगारमवक्षस्थन | गृल पक्षस्थ उन हॉन पेजयन्ती ।
क्षत्रिगसमान ....!
T 46 L 16 tot 'Bantin ou Epr trec. .-रोमादाहीमासान
*.सिकतामय तस्मिन् II Pa'.
" 4r. 1.6-नादयन् 'lig lookcal ilyon them ! C ticate l
likuins own father
P4 10-गामामाम् । द्वमार्गमुद्विारप वर्ष हा वर्ण कानिरस्पन
नम् ! 103BAR
P451-10-~
अनम° regarding thologs of thu matalam
* N1 804 Voprdem II 171 an 1 comparo Ilse !!! 1. 1.
Our thirco conucnturies ade a birikt, ? ? curatrão
"41. 10 --भान शानिनियरानाना बनानामनिरहनादनमा
नयाभरणा

·13 DOT: S. musical instruments, acting, (to make her a connoisseur) pictures, food, refuines and flowers." P. 49 L 5--TT TEATA EJUTT. ATTITAM. TATTTH ' * superficial instruction' [Wilon). P. 49. L. 6-STT sit It Il Pal. This knowledge Helair mats in order to know the ralue of her ĐIở Hawaii ! Alsº,-hi. TẤT30°. Compare r. 166. { T 43, 4 7.– TIỂU H415 | 0 Torough leelge' (Wilson).--27F7E TITRE I ETC. Tai lettr97: Il Par?; Tha ; Ald 'r. 49. 1.- 8.- TATTFITT VOR FANT: परिष. परिच्छद..... जन पति यातत् ।। Pad. T. 49 . 10-TARTUFÀ: Į BLA. ; 'AutoritarParam: 1 ery Tano na Portarifar: Foreita: f Paar 1'. 49. L 11.-ih JN'IST: Pad'Palmists, fortune-tollera [Wilson]. • P. 12 - 1–ccording the lithopard , Việu quả vì see Sihity adarpina r. 37. The Bloikalukis are, of conree, Buildhai or Jainas, whore clination to act as cnlrenetteuses is fregnouitig motionod Brakininical writers. 1. 42. 1. 13.- Hau Tra, P. 49. L 15.--*77 1783 77** r. AD. 1. 16.-12-RUIT "To obtain parment from parents of a niinor under the protence that he contracted a Gharta warriage P. 49... 17.-भाम उन्मदि । सामसीन सायनीकृत FETT 0 Pal, But better Bird., HANSEN कामाको भत्र्याधड़ीइन शामिनि प्रभी मामा-परमे नागरिकसan 2: 199#TTA 1) Adhikaranı is the local P. 19. 19.-RA12FT TAITA! TWITTA i tratta Fani Atz: Nail #1 igit;! 1.4.,To take away big ·otrs. 19 what remuins of the lovers' Tealth, after it bina beun by dails, occasional and affectionate g fts '--Blû writes or and explains thus CRETA TARVII 87T1411 fāterata ताना गम्यस्य विपतनस्य धनानामित्यन्वय ।। 49, 20- असन क्षपणम् } PH. भामनमुपदेशनम् ! Bitt 10 Re (ler) from an acaricious man who giros nothagi- JAHRER ANTIKT 97937€ Pad; Did ; Al". P 50 L 1 TETOR ATHIBITECTAT I Pad "To incito an ous lover to liberality by causm; him to bo teised by Y 13 P. 50 L 2 TITUITAS TIHTZAITTAR I Fitura | Blû P. 00 . 5 --#14 #araat | AJAH 3 nakit 451457 || Tall; Q; Ald. * I 60 L. 6 -- as it is so, or uniicr these circumstancen' tho compon pbraso use 1 11 summing up a scientific argument. to laro been put into the mouth of Madhat:1900) 12 der to liergliten the trong of the Lolo passage P 60 L. 6-TRAI Bbû - Compare Ilutalaumudi I P 707 I'an V. 3 16 'Iler poor relations Wilson). P 00 - 10-tax9 FEITUTT I PA'; Blu 1'. 60 L 19 d * I FT-163154 N BIETTI ? ; Blaa Compare Sid Itsintakaumudi I p 733 Van V4 64 TEL1---भोजमनायो । भोर यमनीय नसे मानद्वामिना ! मरणा যায়নাসলিন লণ। Pad, 1.01 1742?1751 175 at ISTI ust HYTT FRITT Taip pat at mal-Tho Bhū whicle reuls Jat mat.cat ATT SATS SKO TARTT HA ja siirtº eart is a stat TITICA P...-5783TA TT AF MAATA ! PAW --The Blü says 4742TATII 7 TVI(TITUS Pot's explanation appears however girolerable. PGII 9-17 1"1t is from a 1crson like hisself your laperonce wakes to lose the # rld and northlessues:

·NOTES. of the three objeets (of thuraau lite) Eut (Four questior) tor is a new way of showing favour to your slave.' Well then P. 61... 11.--The Bira. reads निलिः मुखहेतुः प्रमूनिम्नु, भक्ष्यमुखा निनु I and AM, निनादप्रतिहेतु. मोक्षः मावोवनः ।। 2.61. L. 13.--तस्वदर्शनसहितश्च Hand if it in allended by ther cognition of Tradli... of the unity of the infidual and of a universal soul.' P.61... 11.-~मनिममाधिः समाधानं मरिन: 1 PAL P.11.1.15.--निळानमासरोविशेषः । मंटूपणं गमनम् । मणयेन प्रोत्या प्रगनिम्। भरत्या गौतमी । गुरुनन्य पदानमा वडवायनी । भनिनरम नायो । कर्न श्रीगिभार्थयारित्यमरः । भेशुमाली मूर्यः । ३मा वानरभेदः । उतागो वृहरणनेन्मेंचाना । अभिसरण गमनम् । पराारस्य व्यासगिनु । दास; वै वर्ग: । वरतं दाशीवरायत्यमरः । लकन्या योननगला ! नपणे नदमनम् । पाराशर्यस्य स्नुषामता विकलवीर्य । Ped P.ta L. I.-आमुस्मालम्भनान्यकृत्यावरणानि । अकृत्याचरणं यनदामुरं विपळ. मनापजयः | Pa'; Bhd.; An'. T. 2, .. 8.---तीप्रति गहन समानदानम् ! Bih. Ahd. P.2.1.10-यादादानि माकन्ये । PM P. 2... 12.रामजन्माळेननवाननादिजन्म | भारोक्षं प्रत्यक्षम्। Padi मर्थमाग मन्मगुरम् । यदीयं स्मरणमा मुखजनकामाने यापन । Bhu Bउरिन इत्यत्र धाममान माग्यबुद्धिपन इत्यर्थ: U Bhu. P.62... 16.--सुदूरं 'very much.' P.3. I.S--अयमजलि: "I make yon my bor." P_B3. x. 16 ---तपरत्यनुकम्प्य.। Pad.---शतिनिधितं स्वमामध्ये [न] निषितं रिम | P.-सशक्ति प्रलीमनशतिः | Biutta P. 53. L. 19,-~अति । तस्य मुनर्यन्मनरतस्माच्युतं गालन तमीज्ञानं तापनि मिव | Tad P. L. 2.--नमनुशप तेन मह शर्यिवेत्यर्थ | PM.; Bitt; And:--The last ailds : ननीयार्थ झा (Piy. I. 4, 86) अनुकर्मपरननीय के द्वितीया । P. 54. ---प्रत्युमिपयुदगाने सननि सप्तम्यन्नम् ] उदय. पूर्वनिः । ... नस्य प्ररथ सानुः ।....तत्र दादको बाईसदृशे Pas. PERI.-क्षपगविहारस्य सोगतावामस्य | Pad. But Bee below p165. 1. 4 sence it is clear that Digalabara Jainas aro nieante . ..

·MOTrai । , P... 1 13.- to be constined with व्यवस्थापन P. 4. I. Ir. +P.it... 17.--पनाका विभिात यावत् । Pal. P.64. L. 20 -भावपया लग्जया | Biht.; Tal. ; Alil. P.65. L. 1.-मुभगंमन्येनीन । भान्मानं मुभगं मनुने स नया | Tad. P.ns. L.2-मलमल कोगेनम् ( पाच्छादनं संविधान कोपीन मळमन मिति | Pal.; Bhd.; And P... 14.-जनायनने भरणकदेवनागारे क्षरणकदेवनानगरे 18] Pal.-- e fact that Nidhipalita lived in a state of nudity as well as mention of the loai below I. 6 slowa that hero and p. 54. 1. 4, Jaiuas of the Digambara sect and not Baus. as are intendeii. P.S. L..--शनिर्गनाना येशो वैश्यागृहम् । ...... नरमानिर्गनानाम | Palte Bhe gives the same explanation. but Ant. says वेशो वेश्याजन.।। T'io authority alluced in the Dhů. and Pau. is the Vis'vaprakas's. P.*55_1.6.--प्रार्गः प्रमूनः | Pad. P. 65. L. 1.--द्विप इव हरतीय नवमही भूननं महणमुपादानं यम्येति । मन्यनामृश- मविचारयम् । (sic) Pad. P .....-द्विजातिौरः ! Pad. 'an Arya' according to the plrnseology of the old Sätras. P.55_1. 13.--प्रत्याकलिनी विवारितः । पिण्डीस पिण्डशोक खण्ड ममूह. । - अशोक: सिण्डिका मिनि वैजयन्नी । Pad R. G... 11.-पात यथेष्टम् । Tad. P.S. L. 15.-गुम्नेन भनेन ! Pad.; BIhd.; Ahd. P.05. L. 18 ---तमिति क्षपणकमनु । पश्चात् Pod. P.bs. 1. 19.-लम्धा नित्यागासाः समृटा श्रीमन्त- 1...... भूलोकान्मकृ. लिरधानसभारस्थान् । कामुनः स्लेयशास्त्वकनी । कीमुत: करटक: नेयास्तस्य कारक हाल वैजयन्ती | Pad.-Bit. adds a verse from the Install की- मूलदेवी मूलभद्रः कलाकुर ॥ P. 36. 3---अक्षभूमिः शारोस्थानगृहम् ! Rad, "The chequered nth, on which the Pachisi-men are placed.' -—The And Särän. ' ag100s with this explanation. The Bhasliana, on the other explains भक्षा. hy Inा 'dice, and अभूमि. निग्राम:. The 1 ४ ३ 7 ·MATT. . . faet 1s, horerer, that the gamblers playel kal of . (aep below 1, 9 ) shere puces simlar to Nioso 8500 at the of airauguts, aro mored forward and taken according to this sults of the dice-throws, which the player makes. P. EGnb-सभिकप्रत्यययवहारानन्यादि, "ther transactions taken with the Laomledge of the gambling louse Leeper, consisted chiefly in the emploj mont of reisoming, force boldness and winch were suficient to cause the payment of stakes" -The Bhushana, which alone explains tite passage, to bare knon n readings which are not to be found in 41 सभिकप्रन्यशन्सभिकज्ञानात् । सभिका गतकारका इन्यमरः । व्यवहार गयो । रसगे लोकाना व्यर गरो न्यायो यातस्तयोरेलयुपन्यास. मनार, प्रागम्य ते भने क्षमस्तस्मारित प्रत्ययस्य विशेषगम् । वचित्मत्यपत्र्यवहारादिति पाठ । व्यवहार इत्यर्थ ॥ P5L-पक्षाननानेणं सर्वलोकाना सायत्तीकरणे कुशजतम् सवानि नेकप्रकारणि प्रलोभनानि मोनानि । ग्ला पण Pad-Solo Bhit. and And which ala lrorrerer, ग्ल'प्रभेवनाने पपस्यायशाभासनान ।। P.56 .. 8--भन्नरान्नरा म म य इत्यर्थ - अधील पायानसम्यनाअन् । मधील माम्यभाषणमिरि जयन्ती Pad. P.B6. 19-प्रमादत्तशारे प्रमाहेनानवधनतया दत्तः भार सारण नरिमन्त्री || Tal T.56 1 12 -व्यत्यपजन् 'ho changeel (aunles) i e began to play with me '---Regarding the construction of जि Suna I p250 (hinka). Ps6_1. 13.-~-दीनारामा निकाना मुर्गानामाते यान् ॥ Pat. abore note top4 I. 10. P.66 - 16-यन्मूलया है | "anl Yomantaka, tie , was the cause of my plizing, became ete" P.66 19-भूर्जपते । जेभिगोषः! नकी याला काजमा स्थामामान शायनानिहाकालमर्मनिया नोनिरसन नाम मजयरगुन्टनरस्नम् ।...मरहिंद भारततिः ॥ Pst, 'concealed by : llue cloul . . A ·LOTLE 23 -- . + 57. 1. 1.-कायकः करवाल: ....... फांगमादं मुरुडामावनम् 1 काकी । सदशको भाषया माडीति । गुरुयशीर्षकं युरुषशीर्षप्रतिकृति काष्ठमय गिरः । पाया ननम् । मानसून प्रमाणरज्जुः कर्कग यन्त्रसाधन मापया कर्कोटक इन्युच्यते। 1 दरभाजन भ्रमरकरण्डक दीपनिर्माणशलभभाण्डम् | PAN.-- gives different anil, it would seen, Letter explauntions of and योगका The former is said to be a low-loport 'Lal instruunent निद्रात जागरित बोगनार्य कलमभुरानी विशेष दान | ant the latter 'aungi vick' यस्याः प्रनालनान्मन मा एक • भवॉन यत्प्रभया मोडमुपयान्ति जनाः ।।. Compire for this passago ichchlalafihi Act III p. 46 8c9g. Stenzler. P.ET. L. 1.-भ'सो जानान्तरम् । परभामः प्रेक्षगकमिनि पेजयन्ती || Pad. पेक्षगसारनम् । पटाक्षः प्रेक्षणकमिति जपनी ! Bid ; Aud.-As long no cory of the Vaijafantſ is accessible, will be difficult to cicle which of the two interpretations is the correct one 'The first i lovover a good eenso: "observing through a small hole of size of tho interstices in a lattice-rindlow, what as going insidlo tbo house P.or... 5.-नीता नीतीमूळ गणिग्यतम् । मूलद्रय परिपणो नीति म. न.; M. Bha. P.or. L.-नीला मे नौरता मेपास निकरः ममूरलेन पीर पुरं यनमोलका- रमजिविजिनायाम | P. P.S...6-भाले पराशम् । Pa". P ....-मयामो पिकासो नगरप मरशी नन रोगिता म नगरखनन fHAN नि:मकम् । संकरं नु संगार समर ! उनिमार प्रफुरदरा PM निबार मि.मम | Bha. At". IF संगीनाम् is the correct reading. it must be translati' at the timo len there was no rowding the streets). r.....9.-मामगाः मलिनमगात् rad. 10.-मार्ग P... 1-12-- ! म निमारने रमन .. RRRRR नसी मो. P. Sr.all. Wheate......sketirr wr hara P ... --सहा 'torenge estant: , ·21 NOTER. P.br_r.18-मन्मयो मदनाममरः सदस्यों परण सा | Ra Bhu; AN, P.67... 13.~~-माण्डमेनपथम् ! Pad. See pair. IT. P.16L:-दीका दापोनि लोके ममिना । दीपिका हमनदीप: वैजयन्ती 1 Pal. ''Ponches': नागारकरल नगररक्षाकर्नुभाषया कोनसाळ इ.८ माल सेन्यम् || But. T. OS ), 1.--TTT conipiro Simintakaumudi II. p. (Pin iii 3 181), P.66 L. 9.-~-पशुदिनाक्षी वापन्यासनेवा | Pal. IIer eyes by tears.' P ... 10-नरेन्द्र पोहा नरेन्द्रो बनिक राशि विवेश न कान इलि. निर्प दोत्यर्थ / उपकम्प चिकि सत्ता ! उपशिकिासा स्पादिन जयनी | Pad Bhtt3B Ad P.58. L. 17,-अंशुपग्लेन किरणबलेन पास्ति नाशिन वान्नबालमन्धकारसमू- हो योनि तथा भूषणम् ॥ Pat P.B. 21-प्रिया दत्ता वागाहना । अन्न परित्तिरलवार: । परिवृत्तिावनिमयो न्यूनानिक मिथ हो जक्षणाम् । तथा हास्यादिना कायलिङ्गम् । न जान दाते । गदिदमान सत्कर्म वक्तु न जाने न शानामि । एव च वागी इलेवनि राष्टम् । न ते खलिमिगते ।। द्रव्यस्य प्रियायाम समय में चारलेन व्यवहतस्य तशील स्वभावो न भवतीभ्यतोताप विभाति । प्रनिनियति । ननशक्तिविश्रान्नत्यर्थः । वत्प्राय इति । तद् द्रव्याक्सिर्माण पूर्वान- नानेभ्यः पूर्व जातकर्मभ्यो न रोयते । रुच्यर्थानामाने नतुर्थी । कर्मणो न शोभन इत्यन तार यम् । एतुरळप परवारपरलनिगनिरूपम् । अवदानेभ्य: । अादान कर्मवन रः । भाशयोभिपाय । बन्दभिप्राय भाशय इति । अननुमान्या मानेमकासुपत्ता !! Bha . Translate: "IIonorablo Sir, to night ron haro given me my bvlored bere, but you havo bereft me of the faculty of) speech l'ur I do'nt know how to describe this wonderful dead of y (III were to say. Thus theel) is not in keening with your chArAL. ter, it appears marvellous, no obliec (llier) las actel Thefore you,fit might be objected) that the Power of things fixed; for in jou coretousness and similar (rices) are not to : found [t. & each indırıdual sbows only those qualities (s'i' which are inlierent the matter (rastu) ont of which it fornied; as coveiousness to not oue of the qualities inhereut ।

·NOTES 15 Le matter of which you are formed, your generosity cannot be vid to be against your character (s'lla).] ('If I were to bøy), you . ive shown yourself to day a saint, (that description would be rong because it does not agree with your acts performed in symer birtlıs. [i. e. Your generosity shows that in former births ou must bave performed many meritorious acts, because you ould not act*so generously if you had not done bo; hence ou cannot be said to have begun a course of saintliness to day.] f I said), now I lave seen true generosity (that would be robumptuous, because) it is not proper to give (puch) a decision without hearing your opinion (i 6. You may have different opiions about the nature of true generosity and it is not for me > give a hasty decision on the subject]". Similar passages are ot unfrequent in Bâna's Kādambari and Farslacharita. P. 59. L. 12-HRA ***a! Pad. P. 59. L. 26.-AIRI I Bhd. P. 69. L. 19.-- Aiutat 1979 1. FTA FTT I Pad. P. 60. L, 1.- THT TOTUIT I FTaruhan TFCR TT51114 I ARTICE पनि नगरस्थलोकसंमर्दैन । उपरपुरुषमाधोरणमाकृष्याची नित्य | Ped. P. 60. L. 3- i Foca ngo tani atakamilika. 1997 Those A MI HTT TA ( BITTCVT RATTEET os anos ar tua aa aa poftuarfil.... ..30qxana i eta न् पुरनहित्यमर. परीन दन्तकाण्डं यस्येति तथा ! Pad. P. 60. L. 5.-- Tah! 8819 TAI TERLETT et vietas | rad. The Pad's reading 37 is altogether firong. P. GO. 2008-107 The TEACT TE FTES i 17 (9797417- TOHET T4784: 97:TRUTHAITI: 1927: 70188: att grill M....Fico netrah i Pad. P. 60 LE-TERRE PETRARTI Pad. On the visit of the thieves to Kureradatta's bouse (vide p 59 I 19) Kalapiliki Tad restored P. 60 In 13.-14ITA : 1 aku .

·26 HOTZS. । माना इात भाषया प्रसिधा | Pat. For the explanation of चर्मव compare p. 61 1. 10 (text). P. 60. L. 15.--मूलहरक मूलद्रव्यनाशकलं कामबाहकलं वा ! Bit.--भर्थिवर्ण- वाचकसमहत् Pad P: 60. L. 17.-उपनगरभ नगरसमरियम् । बरदुवनं प्रचारदिनम् 1 Pa". P. 60. 1. 19.--भवज्ञा देउना नस्य सोदयों नभुरियर्थः | Ped. ' Povertyp the sister of contempt! P. 60. 1. 20.--लान पुन्न । तातस्तु जनकैर्भके || Elud.; Ahd. P.61. L. 3.-क्षमागी माइनि नथा कामरूपेषु देशेषु.... यमिकरणम् । मामारण्या मान्सरकारेण्या ....भामवर्ग भन्यो सर्म हव वर्गसमी- शैस्मिन्प्रदेश | Pal. Kimarapa, the modern Assam, see also Cunning Ham's Auc. Geogr. p.,500. P. 61. L. 6 --पदन्यन मो विहायान्यवेत्यर्थः। वं वर्मभस्तिका गगयो गये. भ्यो वारमुरयाम्यो दाराज नायो दुग्वे । दुइ प्रसरणे | सत्यतीत्यर्थः । इत्यर तदत्ता नभस्वि. कागना मतिः ख्याति: !! Pad. P.G1, .. 9.-एप कलर एक प्रकारः ॥ Pad.; Bhu.; And P.01. 2. 10.--प्रावतिर पर्वताच्छद्रम् ॥ Pad P.G1. 1. 15.-परिवस्यमाना सैन्यानाम् | Pal. P. 61. E IT.-व्यरर्ने निगई निरोदुनि भाव BhN.--" A., proud of his wealth, will figlit (rou) in order reguin (thio brido)." Tha terins are, strictly taken, legal ones. But it does not appear that A. did tako legal proceelings. P.62...:-वीरगटे जानरदे सदति । तसवीरगोठं तु यतु जान स. दहति शिरः । संगीतक गोताहै। गीतं वा च नृत्यं न निमः संगीतमुच्या गो- THAT I Pad. "In tho publio concort-hall or assembly-tiall." P.62...रावसामानम् । समाचारने यो समान पनी परे । नसारपगत आयो पनि । उमानसमागप्रय हसरे भार: | Pad.--"Cupid, who took roſage in tho corcring of her coquettisk glances, the lesembled a forest of biua lotuses." P. 62.06.-मा विभगद रसाः शारायः | Pad " Tornaated my excessirely-collection, as it prest, all bis forces with the train of the sentiments, and their externations, (slich were repre boutei by R.'s singing and dancing).. + ·NOTES श P. 62_1. 8.-सिद्विजामशभिनो समृद्धिमादिशामिनी ! Pad. (Her beauty being) heightened by the (flush of) snccess" P. 621. 10 ---आवितभूजन वक्राकृतभूलनामा क्रियाविशेषणम् | Pad. P.62 2 13-भाननिष्णा सोनिनिगुण.]... . मदनतन्ने मदनशास्ले | Pad. P. 62... 17.-स्थानामिनिशिनो ! युक्त द्वे सांप्रत स्थान इत्यमरः1 Pat.--'You two, who are properly affected in an equal manner, can easily ba brought together! 262 1 18 -गणिकाना वेश्याना यः स्वधर्मः शालकादिमणरूपसेन प्रतीगा- मिना पद्धवर्तिना।... भद्रोदारेण कल्यागोदारणाशयेनाभिप्रायेग समगिरदनददित्यर्थः। Pad. P. 63. 1.5-वृत्तमाचरणमच्युनं रद्रमळमनुतिशसत्यनुष्टातुमिच्छाने । Pad. 1P.63 17.-अनावैवानजोकलाक्षेत्र । वचनरियन भाश्रय हस्यमरः। Bha Disobedient". P. 63 1.8--भुजगों विट. १... सिमलम्य प्रतार्य | Pad. P. 63 1. 13--ननवाने । प्रधाननी मुख्य नीम् । शाक्याभेक्षुकी बौप्तिद्वान्ननर- सिनाम् । चौव पिण्डदानादिना वस्त्रखण्डान्नदानादिनापतगृभ वशीकृन्य ! Pad. P. 63 1. 16 --प्रतिदान प्रत्याम्नायदानम् । संप्रतिपन्नायां सम्पगगीकृनायाम । तगर्थ धर्मभरिखकाशनरूपम् ! Pad. P. 63_r. 18.--यस्यां चति । कार्यान्तराशेन कार्यान्तरम्याजेनाडूतवाकारिनेषु भनागधिगुदगुरुषो विमर्दको नामार्थगतगृयो नराक्षस्यो मला | Pad. P. L. 15.-विदर्भितानचिह्न खत् refers to rajavāhana to whom Ap tells livs story. P.GL-18-निभावत इत्यादि । by the king who was angry at the revelations of Dhanamitra" विभावन भगवेने मार्गकृत इत्यर्थे । भाविष्कार विमानम || Pad.-विभादेत प्राधिकृते || Ahd. P65.1.1तावना कमानेन " According to thornle faid down in the prescription for its use" see above p (il 9 P. 65...3 --सप्रश्रय सविनयम् । सप्रन्ययमित पाठे सशस्यम् । Pad. P. 63 In 4 Read GITATI in the test, THUATHETETTY. कसिद्धान्तान् || BhaBARd. P65, ret.-मिय: Meecretly;" see the Petersburg Dictionary sub roce.

·28 SOTES. 4 P. 65.2 9.- EU I "I think the cause of that (libertlity) is her having got my incomparable purse. The prescrip. tion for its use cortainly agrees (with bes course of action)" P. 65. L. 13.-igating TR279 I Pad, P. 65. L. 14.-12TAT I TESTATAR SPACE antit. *- 1114: Pad; -91 FFÈ Hazla Floris 4. f{ Dla. P. 65. L. 17.-a: afa: ( 874 leonoraplariuili Pad. P. 66. L. 1 -- Jich :1757 Glasmalchef: J Bhd.; Mantan STUTTII TITTA TERPET ATT HITET ORTUTCITHARARATER 40:1 Pad. P. 66. L. 2.-IT) ATTUTERTETTE: 1 FT CITA 1 PA!! P. 66. L. 3.—aretar I Pad. P. 66. L. 6.-47aña Esteet: 1 730 TUTTET I Pa". P. 66. L. 6.—ya 24FTAETIA TI: IPad, "Having refused strongly and frequently (to gira au anater). P. 66. c. 9. aparat i aft: hicărint fartinrara, IPA. The explanation of Dlaorya given by the commentary is probably wrong. Maurya is tae name of the race of kings which begins with Chandragupta and reigned from B. C. 315 not of Chanakye, their minister, whom the commentator seems to have in his mind. The translation should run thar ;-"Sire, the Mauryns have given this boon to the Vånias, viz. that, in C#go they have committed Boch offences, they shall not suffer capital punishment." P. 66. L, 12. aTiara 1:1 Pal P 66. 13.00 eft:1 17998TH I PAR P. 66. L. 14.radia al Pad P. 66. In 17.-TIT: Fra: ic agaiit ang hir vadint fisica corta naman ang tag: 1 Pe! -'Andin this town I robe bed the rich misers to such an extent, that, will broken plattor in their bands, they begged in the longes of the beggars, who were enriched by their (the miser's own) property which I had presented to them."

·MOTr.. 29 . P.67...!.-यन पनि । एकस्मिन्काळे.... प्रणयकोपः प्रीतमळालम- तन्नाशाय पायिनायाः पानकारिताश: ! मुखमभु मुखमद्य तदण्डप बानोन्धनम् । तु गमिति दळायुधः। Pa'. P. 67... 3.-शोलमित्यादि : For it is the nature of (arunkenness) ds and (over-excitement) over-excited people to do their work even in a improper manner," P.07... 4-व्यदहमिति । उपाटमनोविकमदः 1 Pad P.GT.L.9.-मदायसन्नेति । मदनापसन्न: शिपिलो यो इसतरमायनितेन । भा- बिहळा | Pad. P.GT...12.-प्रतिभया प्रतिजया मना नवनवास शालिनी प्रतिभा मतेति भरन। r. or... 14.--प्रसनतरं ख्याततरम् | मरवारेमदत्तं मनचलम् । Pa4% Bhar, P.07.1.15. :-प्रो नाभिभूना | Pad.; Bha.; Ahd. P.or. . 18.-या दाम As, सामन्यर्थ. 1 Pad. P. 68. 23-जमानता सूनितमा ! Pad. P.6S...5.-भद्रकाः 'Dear gentlemen.' P. 49. .. 9.-भागनगरी भूषणसार: | Pal; 'Dependent on dress and decoration' [Wilson.] रूपाजीना या PA; पावाजनी दयाननः Bha. P.08... 11.-भवनु 'Be its well!' P. 08. - 13.-सा शृगालेका मनिग्नायव माला | Pad. P.GS. I. 14.-तोरे मिय: भागधे दपेशामति कर्भाग पष्टी | Pot. Comparo Siddhantahanmodt. 1. 297. P.Cs.. 17.---भगमानी मुभगमन्मानं मन्यमान- I Pat; nhi ; Abd. P.68.5, 18.-नागरिकः कातिलान गरिक विपन्न समाप- P. P .... 1.कारणाला यारनानाम् ! Pad P. CO. 2. 4.-मन्याशा पुनःप्रातील कामा पुनजीको पन्दी !': + •A. P.69.....-पसी इटनग सानिमा | Pt Dhd.; Ant. P. 82.25-मनोमगर प्रभागरे । सामरिकरः पवारमन । Pxt.: B.A.

·30 NOTEB. । P. 69. 1 8-अलि । अच्युनी विष्णुसरयामा वरन तीता शिवा तव र धोनममा पस्यो | Pad P.69.11.-आपन भागने प्रात 1 Pal. P. 69. L. 14 -अथ विने । अक्षभूगोक्षानगुणः । सममृज्यत समनोभून् । असापक न निकृष्टाशपः क्षुद्रान्त करण { Pad. P. 69_1. 17.~समुद्क. सपुटकः ! Pd., Bhe ; Ahd. 2. 69.1 18 -नागरिकाः कारामत ! Pad P. 69... 20 --उपकान्तो वशी कृत. १ उपक्रमो वोकार समाराभे चिकित्सन । वैजयन्ती | Pal P% 3And. P. 70. L. 1.-स्व चर्मरबम् । त इति तुभ्यम् ! नोरमाकम् | पभ्यमनुगुगम् । व नुभात प्रत्ययावत्मभावज्ञानादन बस्नुनानिवासराईतेन ...... तेन धनमिनेण | Pad. 1.70 1.3-अति । वदामज्ञानमत्यापिनामारवत्प्रत्यायितवस्तुविश्वासिनापा ।। कोकृयोगीकृत्य | Pad P70. I. 7.---माभृतान्युपायनानि | Pad. P.10 .. 8-एकदैन | हार्यगतापा गुगनायाः । स्थानस्थितमपि यथास्थितमारे सस्तामिति गलि मिति | समादधनी सम्पन्न । पमत्तानातदिन । प्रच्याश्य पातायता तेन कर्णकुवळपेन । उपकन्यापुर कन्यान्त पुरसमीरे । कान्नकरय काराने । पत्नकुह भारब्धसुरन. 1 Pat T. TO L. 15 - पिहितम् | दिग्ध लियो रिपाक पति मेजयन्ती | फळ । न्य यस्पेनि नमानेन 1 Pad P.RO... 16---साय चेति ! राजकन्यागलीय मुद्रा नपा मुदिदा कुनमुद्रा वास नावल सरकारनेलगाभिः सुगन्भीकृत नाम्मलम् । धनहारभिर्यनु भामिन दासमुख्य न झन पेजयन्नी । पाशुपगलं युट्टवस्त्रयुगल भूरगावयवाः काश्यभूषणानि नाभी का] वालिका क्षेत्राटिको । झाशले भारया । वद्भजिविष्टिकोन जान्तो | Pd. The passage from the Vaujayantt is apparently corrupt. Ant. says धारका | पंगार देनरका। P. TI..4---नन्यार्थिना तेन कान्नकैन मारिना । खप्रियापरिनामी नामति । च्चिानुन स्वभुक्ताशिरागम् || Pad. निर्मन्य Worn the day before P...'.-प्रदान स्यतानि सिकान M] Pad-भशेयर परेशान Blit.; AB! P. 71.17--नामिनी पाई मारिनः । स एवं कान्ता एवं | Pa P. TI... II.--तदेकारत्य सोकमान्य यस्यात तथा 1 PAL .

·মq7rs 31 P.. c 13,-সামী মানুষী নানয়নমূবৰ দৰীমন। Friend'! P,7. . 15.-নেবল লিনাক্তণ নীলৈ । Pad. <P. 71. 2. 18.-#7 Carn! The sons of Sagara dog down to the er regions in quest of the sacrificial horso. P., 1 2 --ন কীলৈ মেষমা পাই. | Pa4. P, a. c. --~-সন্ধাবধানমনঃ | মনমূলঃ- Pad. ... 4-~্যান্য।ে হনিমাম দাবিনি। Pad. * [.. .. 6,---সার্ট ৰূর্ণচ্ছন। মান য খ যাচাল বর্ন {{Yr and Tuo BhQ quotes tho Yaijnyanti in the following manner : ; ল ( ২৮ ফ, ব, x, it.-বোল কাগমান্ধাবানান । Pad. 7. ? 1. 13,-~-নিবনা লিলি:। নব কলকাযক। মামা কৈমা। . . . 18.-viনি পান ধনৰ পৰব পৰাগৰ ৰ এবং ad; ; Bit. 7.72 x 37.-গানৰিমার স্যক্তিরাষ্যনী। Pad T. ?? . 1.মন ফেনান মাস অনুযাণ চান না মনু, অসম s fাঃ বল যখন Pa৭. “Tho tod-shaped ivory fect of which wero studio with big, precious jewell." I. 3. l~-সক, সামালি যম যায্য বা গননাকাণা- মম...... তব মানিকের সিং ধর্ষন যাই। Partit meios properly carredor engraved"; Bhd. explains it by :. 1.73.1 – ••••মনুল, শন: মানব মির- স? : গবে। ধণ:} P.;Al-bla, also las gnotation, though it giren it just before 1Tİ HTT1 The ** begiasing with slittast are all Aryayillitas. explaising this dicit pusage, it must be borta in mind that princess sleept, Ising on ber tils in a gracefulis negligent ... .. - Dk, . At ·38 NOTES. . P.3....--आश्रयः शिरोभागः ) तथा जयन्ती । निमितं, [निमिा threa Ass.] निक्षिप्तम् । सुमित मधेरणे | Pal.; Bht., Ant. The form, though not usual in classical Sanskrit occurs frequently in Vedas seo Pet. Dict. s. y. p. 73, 1, $; 3771 ust be taken at Bahuvrthi-comp. Adj. qualifying करकिसजय-चीनाशकस्य यवरत्नस्यान्तरीयमधीदरबम् | Pad. चीनांशुक वस्वम् । मन्तरीयमोशुकम् | Bhar, tby former explanation is the better one. P. 73..-'.- मनतिपतिनं नानिप्रहम् | Pad. P. 73. L. 8- पत्तिरबानो पको बन्धुरः सुन्दरः । निशं ताग्निम् । सुवर्णम् । ।सून नन्तुः । रुचकोडलिकामागः । एवं जयन्ती | Pa'. sarmo explanation of रुचक is given in the Ant.com. tha Bhushsna says रुचको मनद्रव्ये योमरगदत्तयोरिनि काय! The second explanation is the better one. P. 73... 9.-अवयवः | Red And.--अवरकाशः शम्माजामः कः । 87119 TT: Bhd.--"The earring kid under the beautiful our whick lay under her body, being only half visible." Regarding 72 in the sense of beautiful excellent' 888 tho Pet. Dict. 8. v. P.73. 1.9-इदानी द्वितीयकतिपकमाह | उपति परावृत्तः [Ars.°1] समुत्ता- नः । कागका कर्णभूषणम् |...... | विचारनं रिटीजम् । विषममयथार्थक भ्यागी न सम्यकथा न नमस्तादृशः शिखभः | Pal, Dhu;-- Her loosened and disordered braids reddened by the cluster of rays, emitted by the jowels that served as ornaments to her (olber) besutiful ear whick has turned up yards.' P.B... 11.-संसानी मिलिर: Pad;-संकान्नी लिखितः । संक्रान्नी पिन समापने वैजयन्ती | DIa And The first explanation is preferable, as the band which supports the cheek, looks liko an ortiment the car. P. T. L. 12.-कल एगदर्शनळम् । निरिक प्रतिम गावकीनानगेन, भरनी लितानमुटाव हत्यमरः । स पर पनातिः पवाकिया तब जनियादिना. AZFIT rad. The flowers of the painted embroidered how tain, which were reflected by her mirrorlitobwok looked Tilakas and other ornaments such as yoxen puiat op dieis ·MOTER 33 - 73 1 13--भावभ्रान्ता निश्चला Pal ris L. 14 -विद्यमान जायमान अमजल धर्मस्तस्य पुलका निन्दय । युलको गमनयोति वैजयन्नी | Red The Tilala had been detaxined by the at unel consequently become ready to fall 73 L. 15-भतिबदीनिश्वताय उनरठद भारतरणपणे निमाप्रायोनिमग्न. PI Pad P3 . 16-लिसन स्फुरण | Pad , Bh; And Pr3_17-चारायनन्याने मृर 'forgetting my intention to steal Pra_i. 19 ---पृश्यनि सहते । वर्तमानसामान्य वर्तमानवद्वति लर [ Pad; Bht , । PAL.1-आवरण परितसरेण | Pd PREL-निर्यासकन चिकत्यकायेन बागा वीरतादि म सजाती स्मिन्निति न फलक कारपरिका रिजलरक्तपदिकामिति यावन् । मसिमुद्रकाद्रनसपुरकात्। | वातको तृनिकाम् । तालकायर्ग प्रतिकति वैजयन्नी | Pd Tor writing or Anwing bourds are used even now in India which are covered with the gum of sono tree or some other glte substance On this tho letters or figures are drawn witl a lnush (talreat for not with a stic!) in winto or other colours The interpola tor who wroto fanfaaLTATE *° apprrently dril sot I now this method, but thought of the more common ono vlucha consists in corering a glioy or varnished board with fino sand and to ecratch tho letters on that with a stick PRIL G-आवद्वानकि कृताञ्जलौन क्रियावशेषणम् । Pad Pr4 1.2-मुनस्य गलेकर ससगानेन रिपन्नेव मश सह स्वपिडे निद्रा कुरु । 1 मुरनावद गिना मा मान 1 मानोना प्रावध हात वचनागरे वीग | Pal P 74 1. 8 --हेमकरण्डाभुरभीर कारसनामूलका मवासिननागवानीरवतीया कारखण्ड पारिजातकमुगधादा रमारमुश्याम भुक्ताजनकगरकन यार करक्तन न नाम्बुलवा कारमेन मुभाभितो चूर्णकड्ये नकवाक मेथुन निरर्णय न शूनतन । IA -And ex lains 'पारिजातकम् by यदेमम् According to the ·34 AOTEs. #. - Amatakoshi.-Bite explains अकरयारलेन by पळतक पारळ रस्पर 87147 Fluray: 1 Tlio latter explanation is preferable to given by the Pad P. TE. In 13 नसावी शोच्यः । Pa, ; Bha. ; Ahd-परिभिद्य DIA.; AX! "This I linse sluin the miserable Kantaka should obtain your liberty by rosealing this P.4. 1. 16.- अनामृष्टोस्पृष्टः ! Pad.; Bhtt.3 Ahd. P.71. I. 17.-चाल शीयम् Pnd.-समस्तिो वो निहिनी कूर्पगे येमेने Pal. “Pressing his elbows agrinst his back" and " oficring hiuself to be bound). P.TA. 119 तानेद तावन्मावेण । उन्नीरसकिनः । rad... उन्नीतमनुनितम . P. T. L. 20.--भम्यत्य संमुखमैन्य | Pot. • P. 6. L. 1.---प्रसन्न कम्पः 'nearly quiet'.-जानास्थया कानादरया | Pad P-RE. L. 2-निष्यवाणियुगळमनाहनवयुगलम् । Tad And., Bht. P ... भस्यवहार्य भोजायला 1 परमानं पायसम् । शीर शपनासने । Pad P.TD. 14.-निन परश: 1 Boo.BAnd, P ...7.-मातरिया वायु. ( Pag.rap. alludes to this disease:- को प्रेयस्य ! निलच्छदानुशीयो विहगारनिरित्यगत वैजयन्ती । ससागा इसने प्रसिद्ध । दुन्धने काकानामसाममिति मात. I Pal.-शोलेय means here 's falcone hant not Ganga P.S. L. 10-~-कायनानिन्दिता मन्दिन भने चैव दर्शन करीबन साजन. । Pal.; Bha. ; And P.TE. I. 11 -चिर युटुकाल यो विरहखतो वियोगदुखं तेन विहलाम् | Pata P ... 12-मत्सरे मारःकाळे .....मारकेग मित्रेय | Pal. P. 6.1 13-वैशच्यामयन् । साना पत्तास्तानभावासमात्मत्यापन प्रोप्नं दिव्य चक्षुर्यनेति तथा नमुपसंगम्य मिझिन्वा । न मरीचिना । एवभूननामुनाप्रकारेण । निदर्शनम् । बसम्मेन राजवाइनस्योगस्थिति: 1 P.d । नीलच्छा: VIL.निच्छेद. Ahd. To according to Ped.

·NOTES. 35 P.ra... 15.-सिंध: कारगृहभितम् । पानकााचार कारात्यरकार निर्भिय बरी कृत्य । नत्यदे कान्नकरथाने 1 Pad P.3. L. 18.-~अभियुध्याभिभूय { Pa'.; Bitt.; Ahd. P. TG. L.B.--भिनवर्मा भिन्न नभुवः 11. P. G. L. 4.-कौतुकं मङ्गलमत्रम् ! Pa". P.AC.I.G.--दिवाहायाम्बानिकाविवाहाय । रिनामङ्गलपातमरी बहमलास. ल: 1 PM 1. G... G-~भभिमरं सहायीभूतम् ! Pad.; Bluti. ; Ahd. P. TG... 8.--तेन धनमिलेण नयेन्युपगतेजीकृने | Pad. P.G... 9.--प्रवेशनिर्गमा गतागतानि तव प्रवन उपकान्नो यो लोकरसेन संरावं करम् 1 Pal PP. TG. I. 11.-माणेन पुरोभसा { भायणः युगेशरपाच्छान्निगुटिकरी दिन- { कामन्दकः । Pad. Altd. Bud. विपिना विपुलमकारण | Pa'. भाग is lot mcommon in Bana's writings in the senso of domestic baplain'. The fact tlint the Ath. Teda is essentially a book of daring is no doubt the reason, why adherents of this Vedt were lected by the king as priests, see also, Kimandaki, sttisirn ..,32. 2. TO... H-अभिनिशार समुपदृश Pat. P.G... 15.-गर्भगृह बामगृाम् rad. r.ro. 1. 16.-नवार को नमनमेषतरप सनिने गतिम् | P.. P ...P.- Magnalla, Bihar.-मटिमा मः | Pal. ......दनानगो दनगरमः | Tal-अलन्द्रभाने 'rerandal. ....4.-भारभारमसिरिएलभारम् { IA'. P.m....गक भामा | Pal. Thd.-ना अपने 'yon must Leard that,' clc. P. 77. L., and we are the names of two Araras. r.rr.k-रिम्सासमपन हस्त: 1 4. r...10.- मार1 d. .

·30 XOTES. . 4 । P.In... 11.-शन किचित् । साविभक्तिकरलात | P-कनि नचिदि- नियात् । कयनिदार मातुं कदिनामिन्यन्वयः । Bhu. P.rr... 12.-खोपयमात्मदेशम् । च्येतस्य भानु: Tat.--सुध a dustries in the West of Lengal:-दसाय सन्यैकदेशम् । Pad.; Bhi. P. 77. 7. 11-7777 1 P 4. The Lill and forest tribes are mennt. P.T...शशारय मुनगात, (sic)। कोडी दक्षःस्थळम् | Pa'.- कर गशवस्य नवगोशरीरस्य कोई रन्ध्र भुनान्तररन्धन् । ममलीयन नदन्न प्रविष्ट इति या व 1 BL P... 19 -अष्णिाळेन गोगलन । वृष्णिर्य गोरित्यजपः | भविपळना पा। मपमय एडया इत्यमरः । P. 78 1.3--साघाने मपनंगे । PaBid. P. 8. L. 6.-मन्यारयाने दरीकरणे पारुष्य काठिन्यम् ! Pad-निषि विजने Pac P. 78... 13 -हनजीवन दुष्टजनमशरयन्स्यगासान्नी (sic) 1 Pad हतजोदिन- मन वृथानविन हानु स्यमशानुनीन्यन्दय | Bhtt. P. TS. L. 14.- महावी परमडियाम ! Pad. महादेवी विकरचर्मणो मैथिलेन्द्रस्य • ज्येष्ठनातु पुलस्य पन्नोम् । Bhih. भाकयारिणा बळकारेण खीकृता । Bhu. P. Sr. Tr.-अमन्यु मकृष्टशोका 1 Pal. P. 79. L. 1-निगूट गुतम् ! Bhtt. P..9... 2 -मुपादन संवर्धनम् । Bhu P ...-उपमय मानान पाय | Pal. The rneaning ts: J could easily fill on yıl atararman and kill him. But he 193 many Founger brothers.' P ... 5.-परन्ने मिलिम्यान | red. "And these would obtain, the crown, as) the people would join thera. Besides nobody knows who I am, not even my parents, (and nobody rould recog:- zise me as the lawful heir, if I had killed the ling) Therefore an artifice must be usad" P.r.19-मई कायागम्। Pd. प्रहारतर्मग्यारे पहारवानीना. । भौधरी श्रर पस्मादपिक यशवनन नव सामी ·NOTES 37 P..9. L. 10: मनोकसागरं प्रहारवर्भशोकसमुद्रम् | Pal P. 79. 1. 13.---अविना काटन | rad; But. P. 79... 15.जाळं कपरम् । जाळं ममूह भानाये गाय का चेनि जया Dul. P.TO. L. 16.-चिन्नपत्यवति ।। समुद्रमध्यादुन्मनो नि.मृतो यो माग्डः सूर्य. । ...ननुरंगमा अथा. ....... वेपो भासरयतेमाव-ना कम्तेिर लियामा रात्रिः ।। | Pad; .. . . 'P. 80. 1. 3.--भनवसिनवचनेसमापिनवचने { Pad. P. 80. L. 4. हर्षावानन्दाच नेन कुण्ठिनकळं यथा स्यात्तनि क्रियाविशेषणम् । Pad. P.80. 18--कामरूप 'Assam see Cunninghnm Geogr. p. 500 3eq. P. 80. 1. 9.-नदेवलमा सवैका वलमा यस्यति स तथा ! बारी-बारे बहुपनी- कौर Pat P. 80. 1. 10.-~मत्ययुनमायने । Pad. P.80. L. 12-वामवदना the lieroines of Subandhu's poem and of the latnívalt Deur this name. P. 80... 14. ~मान कोषम् | Bht. supported hy a quotation fionm (lio Rasaratnikars, according to which, #17: 'anger witlout causo? P. 80... 16.-नव वृन तत्र जातम् । P4.-उदक ग्यदुत्तरं फलम् । मधुर यत्कर्म तस्य प्रसाधनाय करणाय 1 Pad. P. 80. L. 19.पिचुमन्दो निम्बवृक्ष | पिचुमन्दच निम इत्यमरः || Tha varia lectio 1947 instead (Taz is according to this quotation this roading of the Anarakosia also. Compare also the Pet. Icx. sub voce. r.81....--After पुनरहभिलिस्यात्मनः प्राकृतिम् a verb like भरतम् or WT must Lo anderstood. P. 81. I T.-TU A beautiful woman'--Construe 37 with भाट्टनबनी व्याइननी च (110).-कुमुमभनाने मदने यामायिकत्सदृशा .: शरीरशोभा न सनिभने मास्नीत्यर्थः 1 Pal;--निवतरमानितरामायम् ||Pa'.

·38 NOTYS. P. 81. L. 10.--ATA alat Pad, P. $1. L. 11.RET I Pad. P. 81. 1. 12.—370İín: ital. Ind. r. 81 L. 15.-UFIRATE" Slio aepliec!" "Hother picat shall I my! (I will give lim) my body, wy heart, my life But all this is little and unifozthy (of such a man). Therefore (eren it I gire them to liím) lie will (in tenlity) obtain Hotling. If this is not a fraud, then slew me the kindness" etc. P. 81. in 19.—476TT TT- 1 Dla. 'iucognito' [Wilson? 1. 82. O.-TAT 873; 1 Pad P. $. L. 6.HTETET I HATTENTIAGOST. 1 17127227-17am- STTTT Į Bhd.; 'In orler to show his devotion to you Atara: FIT' if you are certain about this matter i e. if you really will give your self np to him.' P. 82. 1. 6.-TĪS 9791 BFI FT4: I l'ad; B18.; 021-773A- निधयायें। Pad. P. 82. L. 11.--TENTU TITI Pat, P. 89. L. 13.377TUTTI I MITTT: { STAT FREE TÄTIIK नेति के शवः । संस्थानं मरणे माले सनिशे च यत की भागरिः ।। PadBha. T. 82. 14.- 1atat 3TAT ET Tad. T. 62. L. 10.m-TYTTISAHTUIT 1 Pad P. 89. L 16.ATICFU TATA 17 Pd. My coulidential serrant.' 1. 82. L. 17.~ 15 krat Tit 17TT TART 671574; ( rad.; Blů. RYTATTEÄTTATOVALA (STUTTTTA I Pad. must be construeil witla HTTTT. P. 89. L. 19.-ART: INTERVISTATI P. $3. - 6.RTI And I possess all this reall. With the lielp of that I will place kit in that mau's (Vibata varman's) place and live worshipping liim exceedingly. P. 83. L. 10-17a 'in detail, YTTET TISU Buat नग्मायः पातः पननं नैन मितं नि मन शागनं रन यस्यति ।...... परिमासुरः पथिम ·VOTES 39 समुद्रसन्य पप उदक नन पानसेन निरितो टरीकृत नग एव सूर्य एकाजार प्रीत माधुपयरतस्य मनभ्य समारो यारमन्निान | Pad The Inst adjective may however be better explained 13 Tatpuruslia in apposition to तमास. 83 . 13-~-मानार्यकमिवानार्यभातम् । Tad , Bha 188 1 17-ILal पायम्' ' 83 1 19 ~गुरुजारय पितृलोकरय मोभोगयो माचनीयागस्त माना ! सरि. ETIH I PRI 1 81 L. 1 ---रामप्रय सर्ग करिष्याने ! Pal 8t L. 3 --रिकन्यो टुप मार | Pal., Bua मुरसारमा | Pal. " 84 17-मारक मयशरम् । Pal P61 1 10-भान्यथा निर्मदे कान (PM 8 L. 12 -कामिकानामन कदमन क कादमिकम् । मलान IPad On nightly expeditions tlio lieroes als 38 dress in blue comparo aliorep b] 19_n order to remain nnarserred-टनर परकर सनाही यग्यान स । काली परिकर पति जारी, Buu. ---रहनी लीक न प्रकृनोरकरी योग्यसाममी येनेनि म नया 1 Par '6L.1 ---उदम्भसमुकरजलाम् | Pa'. Pr: --गायन रिशममी | Dhe 1 4;1, 3 - বার। ঘন মামা। যানাযা প माका HTTER लहिनवार्थ | Pa' T 8J L 173271747 Regarding the shortening of the Inat syllallo of 1 pco Siddi antal aajandi I P 170--Upalam varmnu first aiconly the wall with the Felp of his lamarole and then descendis ly tlc aircase leading from the towir orer the fato (rc), into the garden Snch staircusex whorl lio perfee is ojea nul lead to the tops of the walls or ve thote-tomers are very coinmo) in Indian fortifications " ..! 6-उन in a lioritersy direction' rnding to formation of thstare form sth Sallanta'aumatiPr F-PE FIJ sari pr-21 नम्। Ant 14 11 4. "Jezt I ott is a corticely disce*iva hit a lot ·10 MOTES. ។ sliot's distance along the alley of Bignonias, where the bulgog wall of the great palace coull be fell, then I followed for somo distance a giavel path which rip to the east and eather side of thel rus adorned lsy tlokets of red As of 24 and Jessamine, afterwar is I paseed along a row Mango trees which turned to the soutle" 1851 10-गहनवरमरिगहनसुदरे मध्य उपरचिता कृता रद्रपेदिका यास्मन्नि- lat Pi! Then I saw by tho lielp of a lump vicl, whose light shono fonth from a partially opened box' T83 . 12-~-कुलगा विकसिलपुष्पम् । निरन्तरमन्नररहितम । कुरण पोता 4 स्पातकुरषका ! कुरणपतु सुगतक इयमर । नेपा पति से मिनिस्लयरिगत नगुकमा সমৃদ্ধ মসং। বনিবনা যা লায় মদস। সায় সহয়তবা সহাহা मरतन्मयम् । आमना नुतना कुसुमकारका पुषमकुलात एव पुलकास्नमञ्चन निहि नम् । मायम नूनन माळशल पपसमहस्तन पारळ येतरक्तम् । rd P_65 2 16 -भृङ्गारक पालम् । PAH भाषया झाराने प्रसिद्ध | BAD PBG 11-मुशाम कामा मुशीम शिशिर कामो यरया सा { Trd Thera as Bomo dificulty about the explanation of this adjective Irof Tor ratle talcs at to mean she whose passion was ( to be ) cooledh P86 18--Compare for this Passage p2 1 5 2nd p29 1 21 P 86 1 10 -महारजन कुमुम्भम् | Bhu Prd. T sG L. 18 - विजयारम्भ शकुनाथै पूर्णकुम्भमिथुन पूर्णपद्वन्द्वम् । pd Pss .. 14 -सनासरथ सग्रामसजाकृतो रथ | Pad , युद्धरय | Bha P 68 4-जारिकायामन्यचतुभथे । आकिन पुरातन | सज्ञापितो मा- ति ( PHd-~समापन शांतनम् | THU P 68 7-कनारमता कृन नमिन परिक्षसास्मत पगार | rad familing ironically P 89 1. 1-पृहस्पतिप्रातमा गुरुसमाना बुद्धियामिति नेमल्लिमि प्रभानेर यध [प्रधानमुझ Is ] दिनदर्शनुमते नमादिन ! Pal 189 2 3-अमनभिस्तनौ गते । लोकमा जनवार्नास । Pad.

·SOT23. 4 1 P. 80. 2 1. TITETA I Pad.; Buu, P 89. I. 8-TFITTACA 911 Pad Tlus plirase fina a doufils $en$8.-1stly. Th13 sacrifice is finished. Pudly This fool (thim king) 1979 made up bus mind.' r. 59. In 9. LRT A HITOT 991. f Park Comprte the phrase nseil in discussions on rules las ing down a principle P. 89 kn 17.27 CÀTI Pad.; Bhi P. 90 L Tomato ( FA Ms.] pe And P 30 L. 14.. ET PATT*14] Pad P. 90 L 16.-7325 RTTA I PAP. Compare abovu p.77 I 13 regarding Punder a district of eastern Bengal see Cunninghinn Ancient Geography p. 480 note. P 90. L 17.--The Yarana Khanatı was probally an Airls or Persian trader, as it is not likely that in Danduu's times therm wn9 a direct trade between Greece and India P. 90. L. 18. -Tendatar-Tel: l. ....AFTÉTIT MAH7. / 67777a271 ETXE: 1 TAG: TI TOT DET AYTI PA. I'. 90 L 20 Nr. 17 | Thiray raymi Pad Blu All-Thorneaning of the passage seems to be, S'italialı, the Forernor of the town or minister of tho interior, sas to iaise a popular nising against Anantasira and to withdraw, in order to eflect this more safely, the soldiera from the place where the lattor dwelt. The causo of Vokataraman's hatred agnirint Ananasira giren belov p. 92 1, 1. 1'. 90. In 21.-i 1747179 F. 91. LETT A HITRO STA171 4.4 KUHTEYTT- Tấ} = 48 47 48, – Tập Him Las, (l'ap. III. 4. 19. = Siddia II, 473) Bhg.-Regarding the form mo aoo Pet Dict. under TE+IT

·42
BOTES
r 91 t 13 "Friend the Tin lras laro not now an aban
dance of food Thes, beng overcomo by t) e des ur caused
through misfortune, and abandlom : themselves molt attack
our kingdorn winch li33 an al undance of foc?
1 kerefore you
sła}march Agamist thein rien it is possibile to spoil there goed
con or their ripe harvest low is not the time foi tie ich
574-77 CHATTAT I ACTH 714i-rego (In? Ak mimar
val gloss in S-The above specch is accordmg with the still
ciples of the Indian 18j mniti sebe , Raman lahi 11 $
P 92 L 8- GAHARI 1 Pa Ilu
P 92, L. 1) --ZYTYT TAUSTATI! TAU

·Bombay Sauskrit Srries. EDITED UNDER TIE SUPERINTENDENCE OF G. BUHLER, 1"}, D., Ellucational luspector, N. D. 1 AND 2 ? F. KIELHORN, Ph. D., Superintendent of Sanskrit Studies, Deccan College. Already published. No. I. PANCRATANTRA IV. AND V.,-Edited, with Notes, by G BOULER, Ph. D. No. JI. NÅGOJIBHATTA'S PARIBHÂSIIENDUSÄCKBARA,- Edited and explained by F. KIELEORN, Ph. D., Part I., the Sanskrit Toxt and Various Readings. No III. PANCIATANTRA II. AD 111.,-Edited with Notes by G Bowler, Ph. D. No. IV. PANCHATANTRA 1.-Laited with Notes by F. KIELTORX, Ph. D. No. V. KALIDASA'S RAQILUVAMS'A, with the Commentary of Mallinatla, --Edited with Notes by SHANKAR P. PANDIT, M, A.; Part I., Cantos 1.- VI. No. VI. KÂLIDASA'S MALAVIKAGNIMITRA,-- Edited with Notes by Suarkar P. Pandit, 1. A. No. VII. NÁGOJIBHATTA'S PARIBHASTIENDUS’EKHARA, -Edited and explained by I. KILLION, Ph. D.; Part II. Translation and Notes Paribhashas LXXXVII. NO VIIL. KÁLIDASA'S RAGHUVATS’A, with the commentary of Mallinátha, -Edited with Notes by SANKS. P. PAYDIT, JI, A., Part II., Cantos VIL-XIII.

·20461 No IX NÂGOJIBHATTA'S PARIBHÁSHENDUS TKHARI- Edited and explained by F KirlioRY, P D Part II.. Innslation and Notes Pinblish is WW11LYI In the Press KALIDASA'S RAGHUVANSA, with the Conmentary of Jiallinitha,-Edited with Notes by SKA KAR P Penet U À Part III DAS'AKUMARACHARITA, Part II with extracts from Snuskat Commentaries --Idited with Notes by G Bunlır, 14 1 BALATÎBIADNIAVA, with extracts from 1 Sanskrit Commeut Ar5,--Edited with Motes lig R G BESD**** V A wwwwwwww