Shri Abhaya Jain Granthalaya, Bikaner
Shashti Shatakam
Front matter
(२)
अ रह ' एटले नथी छानो कई पण पदार्थ जेमनार्थ
अथवा 'अ रह ' एटले जेमने पुत्रकला नया धन अ
दिकनी प्राप्ति नर्थी एवा, अथवा ' अ रह' एटले अ
स्मासंबंधि गुणोना समूहनो जमणे त्याग कर्या न
एवा श्रीवीतराग देव, तथा 'मुगुरु' एटले शुद्ध अ
चार विचारवाळा, शोभायमान ज्ञानसहित संयमक्रिया
धरनारा, धर्मशास्त्रनो सदुपदेश आपी अनेक भव्यलं
कोने सन्मार्गे चडावी संसारसमुद्रथी पार उतारना
एवा उत्तम गुरु, तथा 'सुध्धं धम्म' एटले
मेलयी रहित थयेलो, तथा सम्यक्त्व विनय अने ६५
रूपी छे मूलं जेनुं एवो श्री वीतरागप्रभुए प्ररूपेलो,
दुर्गतिमां पडता प्राणीओk रक्षण करनारो धर्म, ।
पंच नवकारो' एटले अरिहंत, सिद्ध, आचार्य,
ध्याय अने साधु ए पांच परमेष्टिप्रते करलो नमः
अर्थात् अरिहंत देव, सुगुरु, शुद्ध धर्म अने पांच :
टिपते करेलो नमस्कार, ए चारे पदार्थो
एटले धन्य अर्थात् पुन्यवंतप्राणीओना तथा ' कयर
पं.' एटले कृतार्थ प्राणीओना अर्थात् जे पाणीओ
विड रागद्वेप तथा मोहरूपी गांठने भेदीने निर्मल :
वन्न
(३) - क्त्ववान् थया छ, तेओना हिययम्मि' एटले हृदयने विपे अर्थात् अंतःकरणने विपे निरंतरं ' एटले अंतर- रहित अर्थात् हमेशां 'वसइ' एटले बसे छे. एथी पापी दरिद्रि तथा मिथ्यादृष्टिओना हृदयनेविपे तओनों वास थतो नथी, एम सूचन थयु. ॥१॥ भावार्थः-धन्य अने कृतार्थ प्राणीओना हृदयने विषे सुदेव, सुगुरु, शुद्ध धर्म तथा पंचपरमेष्टिनम- स्कार, ए चार पदार्थो निरंतर वास करीने रहे छ, परंतु वीजाना हृदयमां वास करता नथी. ॥ १ ॥ पोताथी कंइ न बने तो. छेवटे श्रीअरिहंत. देवनुं आराधन करवानो उपदेशं आप छै-- जान कुणाल तवचरणं । न. पढ़सि गुणेसि देसि नो दाणे ॥ ता इत्तियं न सक्किसि । जं. देवो इक अरिहंतो ॥२॥ अर्थ:-जइ" एटले जो तव चरणं : एंटले छ प्रकारनो अभ्यंतर तप, तथा छ प्रकारनों बावं तप, एम. मळी बार प्रकारनो तप, तथा सतर भदवाळु चारित्र न कुणासि ? एटले तुं करवाने शक्तिवान न थतो हो- (६) प, तेमज 'न पढसि ' एटले मत्र, तथा प्रकरणआदिक न जाणी शकतो होय, तेमज — न गुणमि ' एटले पूर्व मणेला सूत्र अथवा प्रकरणादिकर्नु मनन अथवा विचार न करी शकतो होय, तेमज देसि नो दाणं ' एटले सुपात्र मुनिमहाराजादिकने आहारादिकनुं दान न दे शकतो होय 'ता' एटले तो पण · इत्तियं न सकिसि गुटले आटलं पण कार्य शं तुं करी शकतो नथी? में कार्य शुं? ते कहे छ- 'जं देवो इक अरिहंतो' एटले जे देव तो मात्र एक अरिहंतज मारे आराधया योग्य छ. उपलक्षण थी सुगुरु तथा जिनभापित धर्मज मा आराधवा लायक छ. ॥ २ ॥ भावार्थ:-हे भव्य प्राणी ! कदाच तुं तप त शकतो न हो, चारित्र पाळवाने अशक्त हो, भणी : ॥ शकतो न हो, तथा दान पण देइ शकतो न हो । पण एक अरिहंत देवनुं सुगुरुतुं तथा जिनधर्मनुं तुं: गधन कर? ॥ २ ॥ संसारना सर्व दुःखोनो विनाश करनार मात्र वीतरागप्रमुए प्ररूपेलो धर्मज छे, बीजो कोई नथी, . म हो जणाये छे- -
No text on this page.
-- FEIf SIो :: amiti i, it . . ! ! ! ! { . ii. ... : HARIF . . देवािगाति । Tell ift मिओ को॥TTER । बहु अघि अजगमरं पा ॥४॥ अर्थः दिना' पर नि:im नेमज ' दाणवेहि य' पटले, अगर ' sirit टले मरगयी • गंग्या 'पट बचागोग कोइ मओ' कहतां कोरपण प्राणी गांभनयामां आव्यो ? अर्थात् देवोग अथवा दाना कोट पण प्राणीन मरणथी बचाव्या हाय, एवं पीलाल गांभक- वामां आव्युं नथी. परंतु 'दहकजिणगम्मना' ए. टले जेओए जिनेश्वरप्रमुए प्ररूपलं गुदेव, मुगुरु तथा शुद्ध धर्मने धारण करवारूप पोतार्नु सम्यक्त्व दृद्ध क. रेलु छ, अर्थात् जेभीए मिथ्यात्वरूपी मोहनो नाश करेलो छे, एवा 'बदु अवि' एटले घणा भव्य प्राणीओ अजगर पनापने, असमरपणाने पाम्या है, पान एवा गजा जायो माघ मोक्षगुम मेरी माया ॥ भावार्थ: कोइ पर प्राणीने देवो जया दानवोप पी बनानी होरप पाय पण जीवा सांगळवा- पाब्यु नमी, परंतु मुम्परत्व पामीन पणा जीयो अगामी था.॥४॥ मुम्याद गर्व मुमान कारण है, नधा मिध्यान्व दुःयो अने अनीन कारग , एम जाणवा सता मित्र प्रापीओ मियान्यनो गामाटे त्याग करना पी ने दृष्टानपूर्वक मनाये - जद कुवि बेसारत्तो । मुसिजमाणोवि मन्ना हरिस ॥ तह मित्थवेसमुसिआ। गपि न मुणति धस्मनिदि ।।५।। अर्थ:-- जा. 'पटने जम 'येसारनो' पटले मंद्रियना विषयमृम्पनी अभिगापायी वेश्यामां अर्थात् णिकासीमा आसन्न धवलो वो वि' पटले को- पण पुमा " मुसिजमाणोवि पटले लुटानो भको पण (८) अर्थात् ते वेश्यास्त्री ते लंपट पुरुपनां धन वस्त्र आभूषण शादिक संघर्छ हरण करी ले तो पण ते मूर्ख ' हरिस मन्नए ' एटले पोताना हृदयमां आनंद माने छे. अर्थात विपयवासनानी तृष्णाथी पोतानुं सर्वस्व गुमावी दरिद्री थवा छतां पण पोते हर्प माने छे. 'तह ' एटले तेवी रीते 'मित्यवेसमुसिआ' एटले मिथ्यात्वरूपी वेश्याथी ठगावेला अर्थात् लुटायेला प्राणीओ — गयंपि धम्मनि- हिं' नष्ट थयेला एवा पोताना धर्मरूपी निधानने 'न मुणंति ' एटले जाणी शकता नथी. अर्थात् मिथ्यात्व- रूपी वेश्याना योगयी पोतानुं सम्यक्त्वरूपी धन गुमा चाय छे, छतां पण ते हकीकत ते मूढ प्राणीओ जार्ण गता नथी. ॥५॥ भावार्थ:-जैम वेश्यासक्त पुरुष पोतानुं मवर गुमाच्या छतां पण आनंद मान छ, नेम मिथ्यात्वम श्रामक थयेला प्राणीभी पोताना धर्मरूपी धननो वि नाग यती जाणी शकना नथी. ॥ ५॥ मिथ्यावी जीवो पोताना धर्मरूपी निधाननो नाश यतो जाणता नथी, ए हकीकत पांचमी गाथामां मा. नयी कही, फर्ग एवाज भावार्थवाळी हकीकन नीचे
No text on this page.
No text on this page.
- जिर्णिदधम्मादिगारम्मि ॥ ७ ॥ अर्थ:--लोचम्मिएटले आ जगतमां 'नायं' वीरीतनो न्याय प्रवनी रहेलो छे. केवीरीतनो न्याय वती रहेलो छ? ने कहे छे-' कझ्यावि' एटले कदा- पण, अर्थात् कोइ पण समय ' कुलकमम्मि ' एटले लक्रम अर्थात् वंशपरंपराधी चाल्यो आवतो जे आचा- ते आचारनी अपेक्षाय करीने ' रायनीई न' एटले जनीति प्रवर्तती नथी, 'पुण' एटले तो पछी 'तिलोय- हुणों ' एटले स्वर्ग, मयं अने पातालरूप त्रण लोक- । स्वामी एवा 'जिणिंद ' एटले जिनेश्वरप्रभु, तेओ- 'धम्माहिगारंभि ' एटले धर्मरूपी अधिकारनेविये कि.' एटले ते प्रवृत्नि केमज होइ शके ? अर्थात् वंशप- पराधी चाल्यो आवतो पोतानो कुलाचार अवश्य पा- वोज, पछी ते सारो होय, अथवा नरसो होय तोपण नो बिलकुल तिरस्कार करचो नही, एवी कांइ राजनी- ने होडमाकती ती. कारपाक जो पचा नकारती राज- ܫ ܀ (१३) अर्थ:--'जिणश्यणवियन्नूणवि' एटले श्रीजिने- धरप्रभुना वचनोंने विशेप प्रकारे जाणनारा एवा 'जी- वाणं' एटले केटलाक जीवोने पण कुगुरुआदिकना सं- रोगथी तथा कदाग्रहना योगथी 'जं' एटले ज्यारे भवविरई एटले आ संसारथी निवृत्ति, अर्थात् आ सं- पाररूपी अपार महासागरथी तरीने अक्षयसुखरूप मो- अनी प्राप्ति ‘न होइ' एटले थइ शकती नथी, 'ता' एटले. त्यारे भित्थत्तहयाण एटले मिथ्यात्वथी हणायेला, अर्थात् मिथ्यात्वरूपी चोरे सम्यक्त्वरूप धन लंटी लेबाथी हतनाए थयेला, एवा 'अन्नूणं' एटले अ- ज्ञानी जीवोनी 'पासंमि एटले पासे 'कह अपि ' एटले केम संसारनिवृत्ति थाय? अर्थात् तेवा अज्ञानी जीवो आ संसारयी निवृत्त थइ शकता. नथी. ॥ ८ ॥ भावार्थः-केटलाक जिनागमना जाणनारा मनु- प्योने पण कुगुरुना संगमयी तथा कदाग्रहना योग- थी ज्यारे संसारथकी निवृत्ति थइ शकती नथी, सारे मिथ्यात्ववडे हणाला जे अज्ञानी जीवो, ते- ओने तुरतमां आ संसार थकी. निवृत्ति क्याथीज यह शके? कारग के कोरूपी महानिविड बंधन - वारित्रनी प्राप्तिनुं दुर्लभपणुं देखाडयु. हवे ते अविरति जीवोंने जोइने विरतियुक्त जीवोना हृदयमां केवो वि. रोडवा माटे ते मिथ्यात्वी अज्ञानी प्राणीओ चारि र्म पाळी शकता नथी, अने चारित्रधर्म · 4 ना संसारथी निवृत्ति थई शकती नथी. ॥८॥ एवी रीते पूर्वे वर्णवेली गाथामां विरतिर्नु है चार प्रगट थाय छे? ते हवे पछीनी नीचे - णाली गाथामां दर्शावे छे- विरयाणं अविरए । जीवे दण होइ मगतायो ॥ हा हा कह अवकूवे । बुद्धता पिच्छ नच्चांते ॥ ७ ॥ अर्थः-' अभिरए ' एटले अविरति जीवो, अर्थात् जे जीवो प्राणांतिपातआदिक अढारे प्रकारना पापम्थानोने सेवी रहेला , तथा जिनेश्वरप्रभुए प्र- रूपला कोइपण प्रकारनां व्रतनियमोने सेवता नथी, एवा अविरति ‘जीवे ' एटले जीवोन 'दण' एटले जोइने — विग्याणं ' एटले विरतिवाला जीवोने, अर्थात् जी सर्व प्रकारनां पापस्थानको विरमला छ, तथा
No text on this page.
भा गंगा irrit जीनीने जोतने सामार्ग मो. उपजे केक ! पा लिाग मिमानी गंगाररूपी गगद्रमा मानानां पण गोताना in सर्व प्रकारनां पापानं फल तो करना होग आरंभजम्मि पाव । जीवा पावंति तिम्हावदुग्दाबाई ॥ ज पुण मित्यत्त लवं। अर्थः-'आरंभजम्मि' एटले जथी करीन जीवा पण प्रकारना उपद्रव थवाथी पीडा थाय, एवा आ. रंभनां कार्यो करवावडे उत्पन्न थयेला 'पावे' एटलं पापोवडे करीने 'जीवा' एटले आ संसारमा परिन। भागः केम आनंद मानी लागे! || " ।। तेमां पण मिथ्यान्वम्मी पापन फल अत्यंत दुष्ट ने हवे देवाडे - तेणं न लहंति जिगवोहिं ॥ १० ॥ नी हिंसा थाय, अथवा जैथी जीवी ने बीजो को मण करता जीवो ‘तिख्खदुख्खाई' एटले तीक्ष्ण दुः खोने ‘पावंति ' अटले पामे छे. अर्थात जीवहिंसाआ (१७) देक आरंभना कार्यों करवाथी जीवो आ लोकमां पण ख पामे छे, तेमज परलोकमां पण उत्पन्न थइने स- न न थइ शके एवी अत्यंत तीव्र वेदनावाळां दुःखो मे छे. परंतु तेवां पापोथी अति कष्ट सहन करता का पण कदाचित् कोइक जीवो सम्यक्त्व मेळवी शके छ. 'पुण ' एटले परंतु 'जं भित्थत्तलवं ' एटले जो मिथ्यात्वनो लेश मात्र पण जीवने आवीने. वळगे, अ- यात् जिनेश्वर प्रभुए प्ररूपेला आगमोथी विपरीत प्र- रूपणा करवारूप किंचित्मात्र मिथ्यात्वनी पण जो जी- बने प्राप्ति थाय तो ' तेणं' एटले ते मिथ्यात्वनी वास- नावडे करीने ते जीव 'जिणवोहिं.' एटले जिनेश्वर- प्रभुएः प्ररूपेला सण्यक्त्वरूपी बोधिवीजने 'न.लहंति' एटले ते मेळवी शकतो नथी. अर्थात् कुगुरुनावच नोथी मिथ्यात्वनी वासनाना योगवडे अंध थवेलो प्राणी भवांतरमा पण बोधिवीजरूप सम्यक्त्व पामी शकतो नथी. ॥ १०॥.. भावार्थ:--आरंभादिकथी अनेक प्रकारना: पापो करवा छतां पण प्राणीओने ते भवमा अथवा परभवमां पण कदाच शुभपरिणामना योगवडे सम्यक्त्वनी प्राप्ति - दिकना संगथी लेशमात्र पण मिथ्यात्वनी वासना ते उन्मार्ग सेवन करवाय, तथा उत्सूल एटले वीतराग (१८) थइ शके छे. परंतु जे प्राणीओना हदयमा ... त्पन्न थाय छे, ते प्राणीओ भवांतरमां पण रुपी सम्यक्त्वनी प्राप्ति करी शकता नथी. ॥ १० ॥ जिनेश्वरप्रभुए प्ररूपेलां आगमोथी जे उत्सूत्र रूपणा करवी, तेज मिथ्यात्व छ, एम हवे ।। देखाडे छ- जिणवरआणाभंग । उम्मग्गउस्सुत्तलेसदेसणओ॥ आणाभंगे पावं । ता जिणमयं दुकरं धम्मं ॥ ११ ॥ अर्थः- उम्मग्गउस्सुत्तलेसदेसणओ' एटले उ मार्ग सेववाथी तथा उत्सूत्रनो लेशमात पण प्ररूपवाथी, अर्थात् उन्मार्ग एटले आत्माना क्षायोपशमिक भावनो त्याग करीने कर्मोना उदयिक भावनुं जे सेवन कर प्रभुए प्ररूपेला आगमोना वचनोथी विपरीतपणे जे बो लघु ते उत्सूत्रप्ररूपण कहेवाय, एवी रीतनो लेशमाः .
No text on this page.
जिनेश्वरप्रभुनी आज्ञामुजवतुं वर्तन छोडीने जे ५ मक्रिया करवी, ते धर्मक्रिया पापरूपी फलने देनारी द्वार कगवधामाटे उपयोगमा लेवानुं द्रव्य, अथवा (२०) थाय छे, ते हवे देखाडे छ- जिणवरआणारहियं । वद्धारंतावि कवि जिणदई ।। बुडंति भवसमुद्दे । मूढा मोहेण अन्नाणी ॥ १२ ॥ अर्थः- जिणवरआणारहियं ' एटले जिनेश्वरमा आज्ञाथी रहित, अर्थात् जिनेश्वरप्रभुए जे मुजब अ आपली छे, ते मुजब नही वर्तनारा एवा 'कवि' ए केटलाक मनुष्यो ' जिणदव्यं ' एटले जिनेश्वरप्रभुबोध द्रव्य, अर्थात् जिनमंदिर अथवा जिनप्रतिमाना उपयो- गमाटेनें द्रव्य, एटलेके जिनमंदिर बंधाववामाटे उपयो गमा लेवानुं द्रव्य, अथवा प्राचीन जिनमंदिरनो जी. जिनप्रतिमाना आभूनगो आदिक वनाववामाटे उपयो गमा लेवानुं द्रव्य, अथवा प्राचीन जीर्णजिनप्रतिमाओं नो फरीने नेपर लेपादिक करवामाटे उपयोगमा ले. ~ - गर्नु द्रव्य, अर्थात् एशी रीतना देवद्रव्यने ' यद्धारता- वे एटले वधारताथका पणं, अर्थात् जिनेश्वरप्रभुए. ने जे पापमय व्यापारमादिकनो निषेध करेलो छ, एवा आपमय व्यापारादिक करीने, अथवा हिंसाआदिक दु- को करनारा मनुष्याने वधारे व्याजना लोभे दे दे. पद्रव्य व्याजु धीरीने तेनी वृध्धि करतायका पण 'मू- डा. ' एटले ने मृढ अर्थान् बुद्धिहीन तथा 'मोहेण अ- माणी' पटले मोहदशाने यश थवावी अनानरूपी अं- धकारवी अंध थयेला मनुष्यो उलटा ‘भवसमुद्दे ' ए. टले आ संसाररूपी महासागरमां 'युटुंति ' पटले चुडे छे. अर्थात् तेओ मोलमार्गनी प्राप्ति करी शकता नथी, परंतु चतुर्गतिरूपी संसारमांज परिभ्रमण करताथका दुः- खज सहन कर छ. ॥ १२ ॥ भावार्थ:-जिनेश्वरप्रभुनी आज्ञाथी उलटा चालीने जे मनुष्यो देवद्न्यनी पण वृद्धि करे छे, ते अज्ञानी मो. मोहने वश थयाथका संसारसमुद्रमां बुड़े छे. अ- यात् देवद्रव्यनी वृद्धि करवारूप धर्मकार्य करनारा:मनु- प्यो पण जो ते वृद्धि करवामां जिनानाथी विरुद्ध वर्तन करे, तो तेर्बु धर्मर्ने कार्य करनारा पण ते अज्ञानी मू-
(२२)
होने आ संसारसमुद्रमां बुडवूज पडे छे. कारणके देव-
व्यथी अंगारकर्मादिक पापव्यापार पोते करवाथी अ.
सवा कोइनी पासे कराववाथी, अथवा देवद्रव्यव. ग.
डादिक स्थावर मील्कत खरीद करीने तेवी मील्कत हिं
सक कार्य करनारा मनुष्योने भाडे आपवाथी, अथवा
पधारे व्याजनी आशाए पापकार्य करनारा मनुष्योने ते
देवद्रव्यनी रकम धीरवाथी, तेमज जिनमंदिरमा काम
करनारा सुतार कडीयाआदिकनी व्याजबी रोजीमां 3.
गाइ करी कापकूप करवाथी, अथवा कोइ पण वीजी
रीते वंचना करी देवद्रव्यनी वृद्धि करवी, ए जिनेश्वरम
भुनी आज्ञाथी विरुद्ध छे. अने तेषां विरुद्ध वर्तनथी
जीवने आ अपार भवसागरमां भ्रमण कर, पडे छ
हवे जे मनुप्य उपदेश सांभळवाने लायक नथी, ए
वा मनुप्यने उपदेश आपको नही, ते देखाडे छे-
कुग्गहगहगड़ियागं।
मुको जो देइ धम्मउवएसं ॥
सो चम्मासिकुक्कुर-
वयणम्मि खिवेइ कप्पूरं ॥ १३ ॥
No text on this page.
माणसने धर्मापदेश आपत्रो नकामो छ, केमके ते कदा ग्रही मनुष्य पोतानो कदाग्रह छोडीने कोइ पण : भावार्थ:-जे मुग्ध धर्मगुरुओ कदाग्रहरूपी । (२४) कर्नु भोजन आप, ते जेम निरर्थक छे, तेम १६.. धर्मनो मार्ग स्वीकारतो नथी. एटले योग्य अनि जोड़ने, तेने धर्मोपदेश आपयो सार्थक के. ॥१३॥ -- शाचने वश थयेला मनुष्योने धर्मोपदेश आपे छे, ने चर्मादिक मलीन पदार्थानु भक्षण करनारा कुतराने त्तम. घेवरआदिक→ भोजन आपवासरखु करे छे. ॥१ शुद्ध उयदेश आपनार गुरुनो क्रोध पण फायदाका छे, अने उत्सूत्र प्ररूपनार एटले अशुद्ध उपदेश आपन कुगुरुनी क्षमा पण नुकशानकारक छे, ते देखाडे । रोसोवि खमाकोसो। सुतं भासंतयस्स धन्नस्स ॥ उस्सुत्तेण खमावि य । दोसमहामोह आवासो ॥ १४ ॥ अर्थः-'मुत्तं भासंतयस्स ' एटले जिनेश्वरप्रभु प्रम्पेला तथा दरेक संसारी जीवोने मोक्षमार्ग वतावना (२५) राएवा शुद्ध आगमोनो सम्यक् प्रकारे उपदेश आप- नारा, एचा 'धन्नस्स' 'एटले धन्यवादने लायक उत्त- म धर्मगुरुनो 'रोसोवि ' एटले क्रोध पण, अर्थात् ते- वा शुद्ध उपदेशना देनारा सुगुरु कदाचं कोई कारणस- र ओपणापर क्रोध करे, तो तेमनों ते क्रोध पण 'ख- माकोसो' एटले क्षमाना भंडाररूप छ, अर्थात् तेओनो क्रोध पण आपणने घणोज हितकारी छे, केमके तेवा महाज्ञानी धर्मगुरुओ कोइ कारणथी आपणापर क्रोध करी कदाच ठपको आपे तो पण ते तत्वथी आपणा फायदामाटेज होय छे. परंतु ' उस्सुत्तेण' एटले उत्सू- वनी प्ररूपणा करीने, अर्थात् जिनागमथी विरुद्ध उपदे- श आपीने , खमावि य' एटले कदाच क्षमा करे, अ- र्थात दूपणमा आवेला शिष्यादिकोने मोहना वशथी दू- पणोथी दूर थवानो मार्ग नहीं सूचवतां फक्त तेओ प- रजो क्षमाज करे, तो तेंवा प्रकारनी क्षमा पण ' दोस- महामोहआवासो' एटले दोप तथा महामोह एटले अ- ज्ञानना आवास एंटले स्थानरूप छ. अर्थात् उत्सूत्रना उपदेशपूर्वक दोपोनी जे क्षमा करवी, ते केवळ दोप अने अज्ञाननें वृद्धि करनारी छ । १४॥
करनारो छे, परंतु तेथी उलटी रीते उत्सूत्रनो उपदेश
(२६)
भावार्थः-चीतरागमभुए भाषेला आगमवचनोने
अनुसरतो उपदेश आफ्नार सुगुरुनो क्रोध पण फायदो-
करनार कुगुरुनी क्षमा पण शिष्योने हानिकारक छे. १४
पुण्यरहित माणीओने जैन धर्म संबंधि ज्ञाननी
प्राप्ति थवी मुश्केल छे, ते हवे देखाडे -
इक्कोवि नत्थि संदेहो।
जं जिणधम्मेण अस्थि मुख्खसुहं ॥
तं पुण दुविन्नेयं ।
अइउक्कडपुण्णरहिया ॥१५
अर्थः-'जिणधम्मेण ' एटले जिनेश्वरप्रभुएं प्र
रूपेला धर्मवडे करीने, अर्थात् अतिनिर्मल केवलज्ञानव
जेमणे समस्त विश्वनी सघळी हीलचाल हथेळीमा रहेला
आंबानीपेठे जाणेली छे एवा श्री जिनेश्वरप्रभुए प्रकार
शेला देश विरति तथा सर्वविरतिरूप धर्मर्नु आराधन के-
रवायी 'जं मुख्खसुहं अत्यि' एटले जे मोक्षनु सुख
प्राप्त थाय छे, अर्थात् पंचमहाव्रतना आराधनरूपी चा-
सम्यक् प्रकारे पालवायी अनंत अने शाश्ववं
- (२७) क्षसुख प्राप्त थाय छ, ते वायतमा 'इकोवि' एटले एक पण, अर्थात् कोइ पण प्रकारनो 'संदेहो नत्थि.. इटले संशय नी, अर्थात् अतिचाररहित चारित्ररूपी जनधर्म आराधयाथी अक्षयमोक्षसुखनी प्राप्ति थायज छ, मां कोइ पण प्रकारनो संदेह नथी. 'नं पुण' एटले नरंतु ते सर्व विरतिरूप चारित्रधर्मनुं आराधन · अइउ- कडपुण्णरहियाणं' एटले अति उत्कृष्ट पुण्यविनाना प्रा- णिोने, अर्थात् जे प्राणीओए अति उत्कृष्टुं पुण्य उ- पार्जन करेलु नथी, एवा प्राणिओने 'दुविनेयं ' एटले दुःखें करी जाणी शकाय तेवु छ, अर्थात् पुण्यरहित प्राणीओ ते सर्वविरतिरूप चारित्रधर्मने जाणी शकता नथी, अने तेथी तेओ तेनुं आराधन पण करी शकता नथी, अने ते हेतुथी तेओ अक्षय मोक्षसुख मेळवी श- कता नथी. ॥१५॥ भावार्थ:--जिनधर्मनुं आराधन करवाथी मोक्षमुख, मेळवामां कोइ पण जातनो संशय नथी, परंतु ते जि- नधर्मनु आराधन अति उत्कृष्ट पुण्यविनाना प्राणीओने मळवू मुश्केल छ. ॥ १५ ॥ कला विज्ञान आदिक. आ.लोकसंबंधि स्थूल पदा- र्थोनुं ज्ञान प्राप्त थर्बु सुलम छे, परंतु जिनधर्मसंबंधि : जिणमयविहिरयणसुविआगं ॥१६॥ तानी चतुगइन 'लप्मइ ' एटले मेळवी शके छ, अर्थात लोकांनी ममामां पोतानी अदभुत कलाओ देखाडी (२८) मूल्य रत्ननुं जाणपणुं दुर्लभ छे, ते हवे देखाडे छे- सबंपि वियाणिज्जइ । लभइ तह चउरिमाइ जणमझे ॥ इकपि भाय दुल्लहं। अर्थ:--' सम्बंपि' एटले सर्व पण, अर्थात् आ जगतमा रहेला सघळा सचराचर स्थूल तथा सूक्ष्म दार्थान — वियाणिजइ' एटले प्राणी जाणी शके छ अर्थात् दुनीयामानी सर्व प्रकारनी वस्तुओd विज्ञान मे ग्यवान प्राणी शक्तिवान थाय छ, 'तह' एटले तेम 'जणमझ' एटले मनुष्योनी अंदर, अर्थात् मनुष्यो एकटी थयेली मभाआदिकमां ' चउरिमाइ' एटले पो नमन मन गंजन कग्याने शक्तिवान थाय छ, अने । कर्गन वर्णी कीति पण मी शकेल. परंतु 'भाय पटक भार! हे बंध! 'पि' फल एक 'जिणा .
(२९) यविहिरयणमुविआणं ' एटले जिनमतसंबंधि विधिरनन जाणपणुं, अर्थात् जिनेश्वरप्रभुए प्ररूपेलो देशविरति अने सर्वविरतिरूप धर्म केवीरीते आराधयों? तथा तेनुं आ- राधन करवामां केवा केवा प्रकारनी विधि करवी? इ- त्यादिक बावतोनुं जे एक जाणपणुं, ते 'दुल्लहं' एटले दुर्लभ छे, अर्थात् ते विधिरूपी रत्ननुं ज्ञान मेळव मु- श्कल छे. ॥ १६॥ भावार्थ:-जगतना सघळा स्थूल पदार्थोनुं ज्ञान में- ळवी शकाय छे, तेम सभाआदिकमां पोतानी चतुराइ चंतावी कीर्ति पण मेळवी शकाय छे, परंतु जैनधर्मना आराधननी विधिरूपी रतनुं विज्ञान मेळव, मुश्केलं छे. उपरनी गाथामां जिनमतनी विधिरूपी रत्ननुं सम्यक् प्रकारे जे जाणपणुं, तेनी दुर्लभता देखाडी, तेवा प्रका- रना जाणपणानेज सम्यत्तव कहे २, माटे हवे ते सम्य- तवर्नु दुर्लभपणुं देखाडे - मित्थत्तवहुलयाए । विसुझसमत्तकगमवि दुलहं ॥ जह वरनरवइचरियं -
No text on this page.
- (३१) असर थयेली जोवामां आवे छे, एचा आ समयमा जि- नेश्वरप्रभुए प्ररूपेला सम्यक्त्वनो उपदेश आपवो दुर्लभ छे. हवे ते हकीकतने दृष्टांतद्वारा समजावे छे' जह एटले जेम पावनरिंदस्स उदयम्मि' एटले पापी रा- जानो उदय थये छते, अर्थात् शिकारआदिक हिंसामय पापकार्यो करनारा, तथा प्रजाने पण तेवां पापकार्योमा उत्तेजन आपनारा एवा पापिष्ट राजानो अमल ज्यारे तेना संपूर्ण जोसमां चाली रहेलो छे, त्यारे ' वरनरव- इचरियं ' एटले उत्तम राजानु चरित्र, अर्थात् पोते जी- वदया पाळनारा अने प्रजापासे पण जीवदया पळाव- नारा, तथा अनेक लोकोपयोगी अने आ भव तथा प- रभव बन्नेमां हितकारी शुभ कार्यो करनारा कुमारपाल- आदिक राजाओगें जीवनचरित्र दुर्लभ थइ पड़े छे. अ- र्थात् पापी राजाना समयमां धर्मी राजाना वर्तननी वा- ता पण संभलाती नथी. ॥ १७ ॥ भावार्थ:-मिथ्यात्वनो बहु फेलावो होवाथी, स- म्यक्त्वनी बात करवी पण दुर्लभ छे, केमके पापी राः जानो व्यारे अमल चालतो होय, त्यारे धर्मिष्ट राजाना चरित्रनुं वर्णन थg दुर्लभ ले. ॥ १७ ॥ ....
No text on this page.
(३३) थी विपरीतपणे उपदेश आपनारो होय, तो तेवा कु- ने (मुत्तबो) एटले छोडी देवो योग्य छ, अर्थात् । कुगुरुना संगनो त्याग करवो उचित छे, केमके र उत्सूत्रभापी कुगुरुना समागमयी संसारसमुद्रमा कावनारा मिथ्यात्वनो पास लागी जाय छे. हवे ते कीकतने सारी रीते समजवामाटे दृष्टांत आपे छ- जह ) एटले जेम (वरमणिजुत्तोवि हु) एटले उत्तम कारना मणियी युक्त थयेलो, अर्थात् अमूल्य मणिने रण करनारो, एवो पण (विसहरो) एटले विपने धा- ग करनारो सर्प (लोए ) एटले आ जगत्मा (विग्ध- रो) एटले विन्न करनारो होय छे, अर्थात् ते पोताना रंथी प्राणीप्रोतुं मरण निपजावनारो छे. एटले के म- मूल्यवान् मणियी. अलंकृत थयेलो सर्प पर्ण प्राणी- सोनु मरणज निपजावे छे.. तेम तपआदिक गुणोवाळो नि. विद्यावान् छतां पण उत्सूत्र भापण करनारो कुगुरु रणीओने संसारसमुद्रमां बुडाडनारो थाय छ। ॥१८॥ भावार्थ:-जेभ मणिथी विभूपित थयेलो, एवो णि महाविपधर सर्प प्राणी, मरण निपजावी अहित: र तेम तपआदिक गुणवाळो, एयो पण उत्सत्रभाषी:-
No text on this page.
(३५) स्वजनकुटुंबसंबंधि मोहजाळमां, अर्थात् आ मारा कुल- परंपराधी चाल्या आवता कुलगुरु छे, एम मानी तेभोना मोहपाशमा (घिप्पंति) एटले फसाइ पडे छ, अर्थात् तेवा वेशधारी द्रव्यलिंगी कुगुरुनी स्वार्थने खातर तन, मन अने धनधी सेवा करे . परंतु (रम्मे) एटले अति- श्रेष्ट, अर्थात् आ भव अने परभवमां हितकारी सुख आ- पनारा, एवा (सुधम्मे) एटले जिनेश्वरप्रभुए कथन क- रेला सम्यक्त्वमूल उत्तम धर्ममां 'नो धिप्पंति' एटले पोताना हदयने जोडता नथी, अर्थात् तेवा उत्तम धर्म- नो स्वीकार करता नयी. माटे ' हा मोहमाहप्पं' एटले अरेरे! मोहर्नु केवु माहात्म्य छे! अर्थात् अरेरे तेवा अ- जानी जीवोपर मोहराजा केवो पोतानो अधिकार चलावी रहेलो छ ? के जेथी ते अज्ञानी जीवोने पोतार्नु हिताहित समजवानी पण शक्ति प्राप्त थती नथी, ए अति अफ- मोसनी वीना छे ॥ १९ ॥ भावार्थ:-अज्ञानी मनुष्यो स्वार्थना लोभथी स्व- जनोना व्यामोहमां मच्या रही मिथ्यात्वने सेवे छे, परंतु सुखकारी जिनधर्मनो स्वीकार करता नथी, ए -सपको मोहनो प्रभाव के ॥ १९ ॥..
No text on this page.
(३७) घे आ संसाररूपी अरण्यमां भटक्या करे छे. परंतु अन्ननि' एटले वीजा केटलाक मनुष्योने, अर्थात् हपागमां नहि पडेला, हलुकी सम्यक्त्वधारी भव्य पोने जिणिंदवरधम्म ' एटले जिनश्वरप्रभुए प्रस- को उत्तम धर्मज विश्रामना स्थानरूप थइ पडे छे. वीत् नेवा भव्य मनुष्यो संसारसंबंधि कार्योथी मुक्त इने तुरत सामायिक आदिक धर्मकार्योमा जोडाइने ताना समयनो सदुपयोग करे छे, परंतु स्वीसंबंधि गविलासमां आसक्त थइ पोतानो समय निरर्थक गु- विता.नथी. ।। २० ॥ भावार्थ:-केटलाक बहुलसंसारी मनुप्यो घरसं- घी व्यापार रोजगारना श्रमयी थाक्या थका स्त्रीने श्रिामनुं स्थान मानी ते साये भोगविलासमा आसक्त य छे, परंतु सम्यत्तवधारी भव्य मनुप्यो गृहन्यापार- फारेग थइने सामाविकआदिक जिनेश्वर प्रभुए प्र- पेला उत्तम धर्ममार्गमा जोडाय छे. ॥ २० ॥ :: मिथ्यात्वी अने सम्यक्त्वधारी, एम बन्ने प्रकारना नुष्यो पोतयोतानां उदरो तो सरसी रीतेज़ भरे छे, परंतु ओनो कर्मविपाक भिन्न भिन्न होवाथी तेने अनुसारे r.
। ३९)
वे छे, ते तरफ तुं जरा दृष्टि तो कर? केमके एगा.
।' एटले ते ओ बन्ने प्रकारना मनुप्योमांथी एकने, अ-
न मिथ्यात्वने धारण करी जीवहिंसाआदिक अनेक
कार्यो करनारा ते मिथ्यान्वी मनुभ्यने 'नरयदुरुखं'
एटले नरकसंबंधि दुःख प्राप्त थाय छे, अर्थात् आ भव-
मां जीवहिंसादिक कुकर्म करनारो मनुष्य मरण पामीने
तरकमा उत्पन्न धाय छ, अने त्यां तेना परिणामिक
मलरूप परमाधामीओए करेली नाना प्रकारनी असहा
अने तीव्र वेदनाओ ते सहन करे छे. अने 'असि ।
एटले सुगुरुना संगयी जेमणे सम्यक्त्र धारण करीने
आ भवमा अतीचारविना देशविरतिपणुं अथवा सर्ववि-
रतिपणु पाळेलु छ, तेवा समकीती मनुष्यो समाधिपूर्व-
क मरण पामीने स्वर्गमा उत्पन्न थाय थे, तथा परंपरा-
ए मोक्षमा पण जाय छे, अने त्यां तेओने ‘सासयं
सुरुख ' एटले शाश्वतुं सुख मळे छ, अर्थात् स्वर्गमा
उत्पन्न यइ, त्या उत्कृष्टी स्थितिवाछं आयुष्य भोगवता
धका-नाना प्रकारना अवर्णनीय दिव्य सुख भोगवे छे,
तथा अनुक्रमे मोक्षमा जह तेओ शाश्वता सुखने भोग-
वनारा थाय के.:॥ २१ ॥
गोकरे .
मित्र मो. : हो।
ग्नाग किमानी नाकामपामे
तथा ग्रामारी गाकीनी निगो परम गर्ने ।..
हवे वे गाया भोयटे करीने अगदाणानी प्रागिन
मकान , rity
मोदानुं गुम पागले. ।। २१ ।।
उपाय प्रगटपण काहे. द्र,
जिणमयकदापबंधो।
संवेगकरो जियाण सबोधि ॥
संवेगो सम्मत्त ।
सम्मत्तं सुध्धदेसणया ॥ २२ ॥
ता जिणआणपरेणं ।
धम्मो सोअव्व सुगुरुपासम्मि ॥
अह उचियं संहाओ।
तस्सुवएसस्स कहगाओ ॥ २३॥
(४१) अर्थ:--' सञ्चावि ' एटले सघळो, अर्थात् सर्व पकारनो जिणमयकहापबंधो' एटले जिनेश्वरमभुना 'मुखकमलमाथी उपदेशरूपे वहार पडेलो कथामवंध, अ- र्थात् भव्यजीवोनो. उपकार करवाः माटे, तथा तेओने मोक्षमार्ग:वतावी आ संसाररूपी दुःखमय महासागरमां- थी तारखा माटे ज्ञातासूत्र आदिक सिद्धांतोमा उपदेशरूपे वर्णवेलो अनेक दृष्टांतोनो समूह 'जियाग' एटले जी- वोने, अर्थात् जे जीवो मोक्षनी माप्ति माटे लायक थये- ला छे, तेवा जीवोने ' संवेगकरो' एटले संवेगनो क- रनारो छे, अर्थात् जिनेश्वरप्रभुए प्ररूपेली कथाओनो समूह भव्य जीवोना हृदयमां वैराग्यनी वासना उत्पन्न करीने तेओने मोक्षनी अभिलापा करावनारो छे. वळी संवेगो,' एटले मोक्ष प्राप्त करवानी अभिलावारूपी ते संवेग पण 'सम्मत्ते' एटले. समकीतना सद्भावधी:- ज.थाय छे, अर्थात्. मिथ्यात्वना त्यागपूर्वक शुद्ध देव गुरु अने धर्मने आराधवारूप सम्यक्त्व जे पाणीओने प्राप्त थाय छे, तेओनेज़ मोक्ष. मेळघवानी अभिलापारूप संवेग मळी शके छे. वळी सम्पत्तं ' एटले ते सम्य- क्व पण, अर्थात् पूर्वे वर्णवेलुं समकीत पण 'सुद्धद्धेन-
No text on this page.
(४३) ब्रह्मचर्यनी गुप्तिने धारण करनारा मोह, क्रोध आदिक चारे कपायोने जीतनारा होय., भापासमिति आदिक पांच प्रकारनी समितिओने धरनारा होय, मनगुप्तिआ- दिक त्रणे प्रकारनी गुप्तिनु परिपालन करनारा होय, आ संसारसमुद्रथी पोते तरता थका अन्य भव्य जनोने तारनारा होय, एवा शुद्ध गुरुनी पासे 'धम्मो सोअव्य' एटले धर्म सांभळयो, अर्थात् उपर वर्णवेला सुगुरुनी पासे जिनभापित धर्मदेशना सांभळवी. केमके तेवा शुद्ध अने निर्मळ आचारविचारवाळाज गुरु पासे धर्मनो उपदे- श सांभळवाथी पोतानुं सम्यक्त्व निर्मळ थाय छे. परंतु पासत्था आदिक भ्रष्टाचारी अने फक्त वेषधारी एवा कुगुरु पासे धर्म सांभळबाथी पोते मेळवेलुं सम्यक्त्व पण मलीन थाय छे, अने मिथ्यात्वनी पुष्टि थाय छे, माटे सेवा कुगुरुनो त्याग करी सुगुरु पासे धर्म सांभळयो. अह' एटले अथवा, अर्थात् उपर वर्णवेला गुणोवाला मुगुरुनो कदाचित् योग न थाय तो ' तस्सुवएसस्स कहगाओ' एटले तेवा प्रकारना उपदेशनो कथन कर- नार, अर्थात् जिनाज्ञाने अनुसारे उपर वर्णवेला गुणो- वाला सुगुरु जेवीरीतें भव्य जीवोने संसारसमुद्री ता- .
No text on this page.
- . (४५) हवे ते धर्मकथा, धर्मोपदेश, तथा धर्मनुं ज्ञान के ig जोइये? ते देखाडे छे- स कहा सो उवएसो। तन्नाणं जेण जाणई जीवो ॥ सम्मत्तमित्थभावं। गुरु अगुरु धम्म लोअठिई ॥२४॥ अर्थ:-'स कहा' एटले तेनेज कथा कही शकाय, पर्थात् तेनेज आपणे संसाररूपी समुद्रथी तारनारी अने गोलसुख आपनारी धर्मकथा कही शकीये, तेमज 'सो उचाएसो। एटले तेनेज उपदेश कही शकाय, अर्थात् जे उपदेश सांभळचाथी प्राणीओ पोतानुं हिताहित समजी शके, तथा जेथी आ लोकमां-पण सुख मेळवीने परलो- कमां पण शाश्वतुं मोक्षसुख मेळवी शके, एवा जिनाग- मने अनुसरीने आपवामां आवता उपदेशनेज खरेखरो धर्मोपदेश कही शकाय. वळी 'तन्नाग ' एटले तेनेज ज्ञान कहीं शकाय, अर्थात् जे ज्ञान प्राप्त थवाधी-पोतार्नु तामा परर्नु.आ लोक अने परलोकमां पण हितज वाय, तेनेल सम्यग ज्ञान कही शकाय, जेण एटले जेवडे धर्मकथा, धर्मोपदेश तथा धर्मज्ञान कहेवाय, पळी । राम रहित मकान पामोली धमा - WITTEffer, स्या, पानीमा आगंगामा: भी नाग्नाग पानी नगगना। वी. बकी जे गुरु प्राणानिपातविरमणमादिक पनि र हाताने अतीचार्गहन पाळनाग, चीनगगन प्ररूपला आगमाने अनुमारेज गद्ध धर्मापदेश आपी व्यजनोने आ मंसाररूपी समुद्री नाग्नारा के । सुगुरुनीज सेवा करवी. नेमज जे धर्ममां सर्व जंतुझं. दया राखवानोज भाव दशविलो छे, एवा वीतरागप्रमुए प्ररूपेला आ लोक अने परलोकमां हितकारी जिनधर्म- नीज सेवा करवी. एरीते सुदेव, मुगुरु तथा सुधर्मने म्यक्त्व जेथी जाणी शकाय, तेज खरेखरां हितकार Fromitin ! आराधवारूप सम्यक्त्व कहेवाय, अने एवी रीतनुज से ना हमेशा स्मरण करणे, नमानी पूजागेमा के - (४७) कथा आदिफयी निध्यायमापने पण जीव जागी म ने परंपरां धर्मफयामादिक पंहवाय. हवं ने ध्यात्व वे प्रकार से, लोफिर मिध्यान्व, अने लो- गर मिध्यात्य. अन्यदर्शनी भोप देवरूप मानेला तथा मचेष्टादिकी परामय पामेला हरिहरादिक देवाने तरीके मानी नेभोनी उपासना करवी; गणपतिचोय, गपंचमीमादिक मिथ्याविभोना पर्वोनुं आराधन करी गपति तथा नागादिकनी पूजा सेवा करवी; कपट- गीन पायरी लोकोने विविध प्रकारनां चमत्कारमादिक वाहनारा, नाना प्रकारनी अज्ञान तपस्या करी जीव- "हंसा करवामां बेदरकार पनी लोकोने मोह पमाडनारा, या योगी मन्यासी तथा परिमाजकादिक कुलिंगी- ग्रोने गुरुतरोक मानी तभोनी उपासना करवी तमोर उपदेोला यज्ञआदिक जीवहिंमानां धर्मकलो करवां 'एवारीत कुदेव, गुरु तथा युधमन सेवन करवायी लोकिक मिथ्यात्वनी प्राप्ति धाय के. वळी मने अमुक पुत्रआदिकनी प्राप्ति पाय तो ९ वीनरागमभुनी अमुक मतिमानी आंगी रचा, ने प्रतिमाना आभूषणआदिक घडा, अमुक जनतीर्थमां जड़ प्रभुनी अमुक प्रतिमाने
अधिष्टायक देवदेवीने वस्त्राभूषण चडाई; इत्यादिक
कारनी वीतरागमभुसंबंधि जे मानता आखडी राखी
“मुजर जे कार्य कर ते लोकोत्तर मिथ्यात्व कहेवार
एवीरीतनां बने प्रकारनां लोकिक अने लोकोत्तर
थ्यात्वने जेवडे जीव जाणी शके, तेज खरेखरां धर्म
कथा धर्मोपदेश तथा धर्मज्ञान कहेवाय. वळी 'गुरु'
तफावत जाणी शके. जे गुरु ज्ञान, दर्शन अने चारित
रूपी त्रण रत्नोवडे करीने विभूपित थयेला छे, .
जेओ पोताना मधुर अने निर्मल धर्मोपदेशथी
भव्य जीवोने आ संसाररूपी महासागरथी तारीने मो.
क्षनो अति सुखमय मागे वतावनारा छे, तेमज नाना
प्रकारनी ज्ञानयुक्त तपस्या करनारा छे, अखंड ब्रह्मर
यवतने धारण करनारा छे, ते सुगुरु कहेवाय हे चक्र
फक्त साधुनो वेप धरनारा अने केवळ 'नामधारी एव
जे कुगुरुओ पांचे इंद्रियोनां विपयोने धारण करना
(४८)
आटलु केसर चडा; तेमज अपुक जातना ०५.६.
दिकमा मने जो नको थाय तो श्रीवीतरागप्रभुना .
गुरु' एटले जेवडे करीने जीव सुगुरु तथा कु.
छे, क्रोधादिक कपायोवडे पराभूत थयेला छे, तथा
.
।
(१९) त पोतानो स्वार्थ माधयामा पोताना कपटयुक्त वा- बालपणाथी लोकोने मोहित करी धर्मने बहाने ठगाइ लावी द्रव्यनो संचय करनारा छः नेमज मंत्र, यंत्र औ- ध, जडीबूटीआदिकनो उपयोग करी वैद्यपणानो व्या- र आदरी बैठेला छे, इत्यादिक दूषणोयी भरेला के- इल नामधारी अने वेपधारी गुरुओ कुगुरु कडेवाय छे. माटे एवा प्रकारना सुगुरु तथा कुगुरुवचेनो तफावत जेबडे करीने जीव जाणी शक, तज खरेखरां हितकारी धर्मकथा, धर्मोपदेश तथा धर्मज्ञान कवाय. वळी 'ध- म्मलोअटिई पटले जेरडे कीने जीप धर्मस्थिति तथा लोकस्थिति जाणी शके तेज सरेखगं धर्म कगादिक कहेवाय, धर्मर्नु आराधन करनार लाने का स्वरूपी प्रा- णातिपातविरमगआदिक बार नोने अंगीकार करी ते- ओर्नु यथाशक्ति अतीचाररहित पालन करj जोइये, रा- त्रिभोजनादिक निषेध करेलां कार्योनो त्याग करतो जोइये, सामाधिक आवश्यक, देवपूजा, गुरुवंदनआदिक करयां जोइये, इत्यादिक कार्योर्नु जे आचरण ते धर्मस्थि- ति कहेवाय. एवी रीतनी धर्मस्थिति जेवडे जागी श- काय तेज खरेखरा धर्मकथा, धर्मापदेश तथा धर्मज्ञान
कहेवाय. बळी लोक स्थिति एट लोकविक; नपा ग-
जविरुद्ध कार्यनो त्याग करवा. निदनीय भागार उग्री-
गने वर्जवां, न्यायथी द्रव्यआदिको उपाजन कार तथा
ते द्रव्यनो सुपात्रदान तथा परोपकारना कागीमां सद्-
पयोग करवो, इत्य दिक प्रकारनी लोकयति जागयी.
एपी रीती लोकस्थिते जबड की जानी शके
तेज खरेखर धर्मकया, धडगतमा धनजान कहे-
वाय. ॥ २४ ॥
भावार्थ:- करीन जीव सम्मान तथा मि-
थ्यात्वने, सुरू नवा कुरा, चमचारत तथा लोका-
चारने जाणी शक, तेज खरेखरा धर्मकया, अमोपदेश
तथा धर्मज्ञान कवाय. ।। २१ ।।
जिनेश्वरप्रभुए प्ररूलां आगमवचनाने सांभळया
छतां पण केंटलाक भारेकमी जीवातुं मिथ्यात्व जतुं न-
थी, ते दृष्टांतपूर्वक देखाडे छे.
जिणगुणरयणमहानिहिं
लध्धूणवि के न जाइ मित्थत्तं ॥
अह पलेवि निहागे ।
किवणाण पुणोवि दारिदं ॥२५॥
(५१) अर्थ:--'जिणगुणरयणमहानिहिं ' एटले जिनेश्व- रमेमुना गुणोरूपी रत्नोना महानिधानसरखां, अर्थात् आठ महापातिहार्य तथा चार मूल अतिशय मली बार गुणो अरिहंतप्रभुना छे. तेमां पेहेलो अशोकवृक्ष नामनो महापातिहार्य छे, ज्यां जिनेश्वरप्रभुनुं समवसरण देवो रचे छे, त्या सर्व प्राणीओना शोकने दूर करनारं अशो- कवृक्ष प्रभुना मस्तकपर देवो विकुर्वे छे. बीजो सुरपुष्प- वृष्टि नामनो महाप्रातिहार्य छे, एटले के ज्यां जिनेश्वर- प्रभुन समवसरण रचाय छे, त्यां एक जोजनप्रमाण भू- मिपर धुंटणमुश्री पग घूची जाय एटलां अतिसुगंधवाळां दिव्य पुप्पोनी वृष्टि देवो करे छे. श्रीजो दिव्यध्वनि नामनो महानातिहार्य छे, एटले के समवसरणमां विरा- जेला प्रभु व्यारे धर्मदेशना आपे छे, त्यारे तेमना ते ध्वनिनो विस्तार करतो एक जोजनपर्यंत देवो फेलावे छे. चोथो चामर नामनो महामातिहार्य छे, एटले के स- मवसरणमां विराजेला प्रभुनी बन्ने बाजुपर देवो अस्ख- लितपणे चामर वींझे छे. पांचमो सिंहासन नामनो म- हापातिहार्य छे, एटलेके ज्या ज्यां प्रभु विचरे त्या त्यां दिव्य सिंहासन तेमनी साज रहे थे. छछो भामंडल २ ) -- नामनो महाप्रातिहाले, एटले गमवरागणमा विग- जेला मर्यथी पण अनि नेजम्बी प्रथनं मुग्यमंटल मर्च प. पदा जोड़ शके, तेवा हेतुथी वा प्रभुना ने तेजने ए कढुं करी भामंडलरूप मग्नरूप धारण करते. मातमो दुंदुभि नामनो महाभानिहाय के पटले न देवोए रचलां समवसरणमां विगजेला पशु भन्ग पाणी शेने संमाररूपी समुद्रथी तारनारी दिव्यवनवाळी देशना ज्यार आप छे, त्यारे ते देशनानो नि मालकाउंस नामना रागमां उत्पन्न थाय छे, अने ने रागवाको प्रभुनो दिव्य ध्वनि सर्व प्राणीओना हृदयमा अत्यंत आह्लाद उत्पन्न करे हे, अने ते मालकाउंस रागने अनुसरतुं ते समये देवो जे दिव्य वाजिब वगाडे छे, ते वाजित्रनुं नाम दुंदुभि कहे- वाय छे. आठमो आतपत्र एटले छत्र नामनो महापाति- हार्य छे. एटलेके समवसरणमां विराजला प्रभु ज्यारे ध- र्मदेशना आपे छे, त्यारे देवो अनेक जातिना अमूल्य दिव्य रत्नोथी देदीप्यमान थयेटु छत्र प्रभुना मस्तकपर धारण करे छे, एवी रीते देवोए रवेला आठ महापाति- हार्यरूपी आठ गुणो अरिहंत प्रशुना कह्या. बळी ते श्री- अरिहंतप्रभुना चार प्रकारना मूळ अतिशयो होय छे. .
No text on this page.
ळच्या छतां पण, अर्थात् ते आगमोने सांभळया दशांगरूप सिद्धांतरूपी निधानने 'लब्धूणवि' एटले पण — मिथत्तं ' एटले मिथ्यात्व, अर्थात् अभिनि मिथ्यात्वी जीवोढुं अतत्वश्रद्धानरूप मिथ्यात्व 'किं केम नाश थतो नथी ?! एवी रीतनो प्रश्न ज्यारं शि.. पूछयो, त्यारे गुरु तेनो उत्तर आपे छे के हे शिष्यः . 'अह निहाणे पत्तेवि' एटले कारणके निधान प्राप्त भय छतां पण, अर्थात् घणु द्रव्य मेळव्या छतां पण 'कि वान छतां पण ते धननो दान तथा उपभोगआदिकमां उपयोग करता नथी, एवा लोभी मनुष्योने 'पुणो दारिद ' एटले पालु दारिद्यज प्राप्त थाय छे, कमले प्राव करी तेना धननो अग्निआदिकधी विनाशज थाय छ. कमु छ के-दानं भोगो नाश-स्तिस्रो गतयो भवति वित्तस्य ॥ यो न ददाति न भुंक्त । तस्य तृतीया गति । ५४) जाइ' एटले केम जतुं नथी ? अर्थात् तेना मि णाण' एटले कृपण मनुष्योने, अर्थात् जे मनुष्यो धन भवति ॥ १ ॥ २५॥ भावार्थ:-कृपण मनुष्यने धननु निधान प्राप्त थया छनां पण धननो नाश थवाथी जेम तेने पाहं दरिद्रपणं मागीली मियादी जीवन जि. निशानी नानां पन नं. नी. ॥ २ ॥ कनारामादिर यमन गारो.नं- जिला पगारिक पदों पण पादित न श दवाडी सो जब जेग विदिया। पचासासिंधमुफ्ता । नियमाग जाय । आदि पभावी घरममई ॥२६॥ म:... पटेल ने श्रीजिनधारमा परका नो, जाट मग. अधान में जिन- रन पारयाउमानियएच्या 'गट संवन्तरी या चतुममा आदिक उजम पणे · विहिया पटोले समाज, शनि निधन भए ने पार्नु धर्मप- पर आगन सम्मान उपदेगा ले. मंवत्सर्ग पटटे पणापर्व की पी दिवो भव्य प्राणीश्री मुपात्र- লিমানি হাফ কান বনবিক মনিমণ কৰ
.
11 : 1.
।
-
साना FIR नानी
प्रतिक्रमण का मानना
... मी
काकनीमा । नाप..{{FTETमने दिन
जाग, ने दिया मग मी मनान, प्रति
मण, सिद्धगिग्निी यात्रानिगेर धमकानाकी गाना
आत्माने निमल को. मात्र माग गोमा
नामनु महापर्व कागद पुनमने दिवगे जाण, तं।
जीरो पोताना आत्माने माल को छे. पीने सं
अगा: '
... '
वसे पग उपर जगाव्या मजन धर्मका करीन में
1.1::::
उसो त पाच रानी पापना जिवाना जा
आदिक कल्यागकोनी तिथिभोने पण पर्वतरोके ।
मोमां वर्णवेली छे, अने ने तिथिभोने दिवसे पण भ
.
ने भी मांगन करे. जर्मि पभा.
पापना समाधी अगोद में उपार्ग
पादिका पौने दिया मागवलाधना मा
नगी नगर निदंग पार्शीताने पण,
जीवनियामादिक महा मागी करनाग माणी-
पंग जायः पट जति माय ,
न नेवा महापारा आनण भग्नान पापिष्ट जावोन
मं.परांना माहारीमकाया बानी बुद्धि -
उत्पन्न प्राय:२६॥
भावार्थ:-निमेशन, जरना पी. केजे.
पपणा ना मामानी शादिक महापत्रों उपदेगलां
जे पयांना मीनिक जीवन पण धर्म
पियानी वृद्धि उत्पन्न धाय । ॥ २६ ।।
नये मिध्याभोग उपदोलां कुपयोंना आराधन-
धनी नुकगानी यता ---
नामपि तम्स असुई।
जेग निदिहाड मित्यपदाइ ॥
जेसि अगसंगाओ।
धम्मागवि छोड़ पायमई ॥२७॥
अर्थ:--'जेण' एटले जेमणे, अर्थात् जे 14
फागणवद एकमने दिवसे मिथ्यात्वी लोको मुखमा
खराब शब्दोनो चूमाट करी एक वीजाना शरीरपर
तथा कादवआदिक उछाली निंदनीय कार्यों करे हे. ग
कोइक देशमां भादरखामुद चोथने दिवसे गणपति
पूजाने बहाने मिथ्यात्वी लोको मदिरापान, मांसभक्ष
हाने घणां कुकृत्यों करे छे. शीतलासातम एटले श्राव
यद मानमने देिवसे शीतलामातानी पूजाने बहाने
गले दहाई गंधलु वामी अनाज, शाक, दाल भात
गेगवें भोजन करे , के जे भोजन बासी होवायी ते
'अंतक जीवानी उत्पनि वाथी ने भोजन करनागा
(५८)
त्वी धर्मगुरुए ‘मित्थपन्याइ निदिहाइ ' एटले मिथ्य
स्वीओनां पर्यो उपदेशेलां छे, जेवां के धूलिपडवो, ५.
णपति चोय एटले वैसाकमुद चोथने दिवसे, अपर
आदिक अतिनिंदनीय कार्यों करे छे. नागपंचमी ए.
श्रावणवद पांचमने दिवसे मिथ्यात्वीओ नागपूजनने
पाना केटलाक भयंकर गंगाना मांगम्प थइ मरणाने
रग माय नमजन पने बहाने टयांक दोही
की दलालानामा मंदिपनी प्रामपाल लोकांना माटी ।
-
गाय ले, अने तेनो लाभ लेइ घणा लफंगा लोको खा- ने वातर अनेक प्रकारनां कुकृत्यो करे हे. हयनाष्टमी रले आमोमुद आठमने दिवस देवीपूजानिमिने हवन रखाने यहाने मिथ्यावी लोको पाडा तथा वकरांआ- क अनेक पंचंद्रिय जीवोनो वध करी पोताना आ. पाने दुर्गतितरफ दोर. विजयदशमी एटले आसोसुद गुमने दिवस दोरा नामना पर्वने बहाने विचारा नि- पि पाडात्रानो वध करवामां आवे छे. भीमअग्यारस मना पर्यने दिवसे फलाहारने बहाने मिथ्यान्वी लोको नेक प्रकारनां कंदमुळआदिक अभक्ष्य वस्तुओनुं भक्षण रे छे. काठीचौदस एटले आमुवद चौदसने दिवसे गालिकामाताना पूजनने बहाने अनेक जीवोनो वध क- वामां आवे छे. होळी एटले फागणमुद पुनमने दिवसे कीपूजनने बहाने मिथ्यात्वीओ मुखमांधी खोटा श-. दो मोटथी उच्चारी माता, बेहेन तथा दीकरीआदि- नी कंई पण लज्जा राख्याविना तेमना सांभळतां भराण करी मदिरापानआदिक अनेक प्रकारनां कुकृत्यो छे. एवी रीतनां अनेक मिथ्यात्वना पर्यो मिथ्या: वी गुरुओंए स्त्रार्थने खानर उपदेशेलां छे, के जे प- पुण' एटले परंत एसा मज्झठिइ ' एटले आ पकारनी मध्यम मनुष्योन। दिकनी सोबत थाय तो कुव्यसन सेववारूपी नाना यति छ, अर्थात् गुणीना संगथी गुणवान् थy, तथा अण्णपावा' एटले उत्कृष्ट पुण्यवाळा तथा उत्कृष्ट पाप- चाळा, अर्थात् जेओए भवांतर आदिकमां जिनपूजा, गु- ऋमे आ गंमारसमुद्रधी तारनार उत्कृष्ट पुण्य उपाजन करेलु छे, पवा भग्तचक्री आदिकनीपेटे केटलाक भव्य काचित कर्मो उपार्जन करेला छे, पवा कालमूकरादिक- नीट कंटलाक अमन्य मनुष्यो 'अणु मंगेणं न विपनि (६२) कारना गुणोनी माप्ति थाय छे, तथा जो दुर्गुणी गुरु कारना दुर्गुणोनो प्राप्ति थाय छे. गुणीना संगथी दुर्गुणी थ, ए मध्यम मनुष्योनो जा तेस्वभाव छे. एटले के मध्यम मनुष्योनो जातिखभाव पसंगने अनुसरी हमेशां बदल्या कर छे. परंतु ' उकिट म्मेवा, मुपात्रदान आदिक उत्तम धर्मकार्यो करीने अनुः मनुप्यो; नया भवांतर आदिकमां जीवहिंसा, चोरी, पर दाग्गवन, मृपावाद आदिक पापकर्मों सीने जेओप नि पटटे अनृपंगवर्ट कर्गने पण पानानां जानिम्मभाव भी पता नथी. अर्थात उन्मय पुण्याली जीवोने के
No text on this page.
जणावेली हकीकतमुजब 'अइसयपावियपावा' एटदे अत्यंत प्राप्त करेल छ पाप जेओए, अर्थात् भवांतरा दिकमां जेओए निविड पापकर्म उपार्जन करेलुं छे, एवा मनुष्यो ‘धम्मिअपव्वेमुवि ' एटले धार्मिक पर्योनेविष पण, अर्थात् पयूपणा, चतुर्मासी तथा जिनकल्याणक- आदिक उत्तम पर्वोनेविपे पण 'पावरया' एटले पापो- इने पापमय व्यापारमाज मच्या रहे छे. अनाजआदि. कनो व्यापार करनारा श्रावक नामधारी व्यापारीओ पयूपणादिक पर्वामां पण पोतानो ते व्यापार कर्याज करें छे, अने तेथी तेमां रहेला अनेक त्रस जीवोनी जे हिंसा थाय छे, ते संबंधमां तेओ वेदरकार रही पोतानो जुन समय पण धर्मकार्यमां गुजारता नथी. परंतु 'किवि धन्ना' एटले केटलाक धन्य मनुष्यो, अर्थात् भषांतर आदिकमां पण विविध प्रकारना धर्मकार्यो करीने : मांज आसक्त रहे छे, अर्थत् ने भो पापकार्योथी विरमता पारआदिक करवानो निषेध करेलो छे, छतां पण केट. (६४) अर्थः-'तो' एटले तेटलामाटे, अर्थात् उप नथी. पपणादिक पर्वोमां जिनेश्वरप्रभुए पापमय व्या लाक श्रावक नामधारो अमन्य मनुष्यो लोभने वश ५
No text on this page.
पालराजा, विमलमंत्रीश्वर, वस्तुपाल तेजपाल ...
महापुण्यशाली मनुष्योनां अनेक उदाहरणो जनावर
भावार्थ:-लक्ष्मी पण वे प्रकारनी होय , ने
मानी पेहेली कुलक्ष्मी मनुष्योनी गुणरूपी समृद्धि
तथा कीर्तिआदिक गुणोनी वृद्धि करे छे, एवी रीतेने
पन्ने प्रकारनी लक्ष्मी अनुक्रमे पाप तथा पुण्यना प्रभा
हवे लक्ष्मीने ग्रहण करवामां, तेमज लक्ष्मी, दार
आपवामा जे दूपणनी प्राप्ति थाय छे, ते स्पष्टरीते ट
सहात्तीआदिक साधुनो वेपमात्र धारण करनारा केट-
(६८)
प्रसिद्ध छे. ॥३०॥
नाश करे छे, अने वीजी उत्तम प्रकारनी लक्ष्मी शान
आवे छे--
गुरुणो भट्टा जाया।
स थुणिऊण लिंति दाणाई ॥
दुन्निवि अमुणियसारा ।
दुस्समसमयम्मि बुड्डुति ॥ ३१ ॥
:--' गुरुणो' एटले गुरुओ, अर्थात् ओधो
वथी मळे छे. ॥ ३० ॥
No text on this page.
( ७०) आदिकनी लालसाशी तेोपासेथी उत्तमप्रकारनां मिष्टान्न भोजन आदिक ग्रहण करे छे, अतिमूल्यवान् ममम लमल आदिकनां वस्त्रो ग्रहण करे छे, तेमज शरीरमुख नी लालमाथी उपयोगमां आवती विविधप्रकारनी वस्तु ओ दान ने भोपासेथी मेळवे छे. अने कीर्तिना लोम ते श्रावको पण तेओनी स्तुतिथी फुलाइने ते मोजे नाना प्रकाग्ना म्वादिष्ट तथा इंद्रियोना विपयोने पुष्टि आप- आप ले, तथा पहेग्वामाटे उंची जातनी महामूल्यवान मलमल आदिकनां वस्रो वहोरावे छे, अने म कर्ग पाने महाधर्मनें कार्य करे छ, एम मानी पोताना हद यमा आनंद पाम छ, तथा नेम करवाथी पोतानी की तिना जगतमां ने फेलावो थाय हे, ते जाणीने तो ने. श्रीना आनंदनी मीमाज रहेनी नथी. एवी रीने दु यम- मी या पांचमा आगमां 'गणियगाग ' पर सरपणा नही विचाग्नाग, अनि आत्रा पकारना नपायी आपणने लाम पर अपनाका नाग अशन, पान, खादिम, स्वादिम आदिकना पदावा म्ग गयाम्म' एटले आ दम्मम काळमां, अर्थात द 'इन नगमायने धारण कानाग को अपमाति .
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
गौरवना रसिया बनेला हे. अहो ! मोटा मोटा द्रव्ययान
श्रावको पण मने मिष्टान्नआदिक उत्तम प्रकारनां भोज
नो वहोरावे छे, इत्यादिकरूप अभिशानना आवेगा
आवी जइने तमो रसगौरवना रसिया बनेला हे. व
कोमळं रुआदिकथी नरेला मरवलना गादीत कीयावि-
गरे मळे ले, उत्तम प्रकारना अशन, पान, खादिम, खा.
दिम आदिक पदार्थों मळे छे, इत्यादिकरूप अभिमानना ।
आवेशमा आवी जइने तेओ मातागौरवना रसिया बनेला
छ. अने तेम थवाथी सुद्धं धम्म' एटले शुद्ध
अर्थात् जिनेश्वरमभुए प्ररूपेला मागातिपातविरमण आ.
टले गोपवे छ, अर्थात श्रावकोपासे खग धर्ममार्गनो उ
पदेश आपी नेओन माजावता नथी. केके ओए
जाण छ के, जो पंच महाव्रतरूप शुद्ध धर्म श्रावको
पामे विवेचन कर्ग, तो पछी तथी उलटीरीने वर्तनार
पवा आपणनो ने शीर्गन आदग्मन्कार करो? एवं
गने पाताना आदग्गन्कार न थवाना भयथी नेत्रामा
ग घायातमा पाम कागता नी. ॥ ३२!!
(७४)
दिक पंच महाव्रतरूप खग मुनिधर्मने ' निगृहंति 'ए
मने घणा लोको खमा खमा कर है, मुवा बेसबामा
धर्मन.
, ( ७५) भावार्थ:-मिथ्यात्वनी परंपरामा घणा लोको आसक्त थयेला छे, तथा परमार्थ जाणनारा घणा थोडा लोको छे, वळी धर्म गुरुओ पण ऋद्धिगौरव आदिक गोरखना रसिया चनेला छे, तेथी तेओ धर्मना शुद्ध मा- नि छुपावी राखे छे. ॥ ३२ ॥ वळी खरा परमार्थने जाणनारा घणा थोडाज म- तुप्यो छे, तेनुं बीजं पण कारण नीचेमुजब दर्शावे छे- सहोवि अरिहं देवो। सुगुरु गुरु भगइ नाममित्तणः॥ तेसिं सरूवं सुहयं । पुन्नविहूणा न पावंति ॥ ३३ ॥ अर्थ:-सव्योवि ' एटले सर्व लोको, अर्थात् परंपराथी चाल्यु आवतुं जे श्रावककुल, तेमां जन्मेला सर्व कोइ. मनुष्यो 'देवो अरिहं ' एटले अमारा देव श्री- अरिहंतप्रभु छे, अर्थात् जेमणे क्रोध, मान, माया अने लोभ नामना भाव शत्रुओने हणेला छे, तथा जेओ स- घन्छ कर्मोनो क्षय करीने मोक्षरूपी अनंतुं अने शाश्वत सुख मानेला के एवा श्रीरीतराग मन अमारा देव छ।
आदिकमां पुण्य उपार्जन करलं नथी, एवा पुण्णहत 1 Fibh , रूप शुद्ध चारित्रने पाळनारा, पोते निर्मल आचार पर रहित जिनभापित आगमोनो उपदेश आपनारा एवा उ. सम गुरुज गुरु' एटले अमारा गुरु है, अर्थात उपर तेणं' एटले नाममात्र करीने, अर्थात् मुग्वथी उनारमाः करीने 'भणइ ' एटले बोल्या करे २, अर्थात ते जगत्मां एवी रीते मुग्यथी बोल्या कर छे के, अरिहं.. देवज अमारा देव छे, तथा उत्तम गुरुज अमारा गुरु. परंतु तेसिं' एटले ते अरिहंत देवोर्नु, तथा मुगुरुजा- नुं मुहयं ' एटले मुख करनामं, अर्थात् आ भर अने परभवमा अनेक प्रकारनां मुखो आपना 'सरूवं 'ए टले म्यरूप, अर्थात ते अरिहंत देवो केवा कंवा गुणो. याला होय छे, तथा ने मुगुरुश्री पण केवा कंवा गुणा वाला होय ले, इत्यादिक ने देवगुरूओनुं स्वरूप 'पुन- विहणा' पटल प्रायविनाना, अर्थात जेओए भनांतर (७६) तेमज । सुगुरु एटले उत्तम गुरु, अर्थात् लताथका परने पण शुद्ध धर्ममार्गमां जोडनारा, उत्सून वर्णवेला गुणोवाला अमारा धर्मगुरु छे, एम ‘नाममि मानीभो - न पानि ' एटले पामना नथी, अर्थात् जा
No text on this page.
गहिन निमल पन महावताने पावनाग, नानापमान प्रभुनी आज्ञामांज रक्त थला, अर्थन मुजब जिनेश्व- गि ने गिरा। कमि मूढाण ने गुमणा ॥2॥ अर्थ:-..' Pा ' , rit तपस्या करनाग; उत्पावना त्याग निभाषित आ गमोना निर्मल उपदेश आपा नव्यानां गंगारंगपट्या नार्ग मोक्षमार्ग बनावनाग़ः जान, दर्शन नया नारिय- रूपी रन्नत्रयथी सर्वदा विभूपिन यंला, उगा बिहार के रनाग, अनेक प्रकाग्ना तीन पगपनि पग ग्लानिर- हित सहन करनाग, निःस्पृहतापूर्वक दोपहित उचित आहार आदिक ग्रहण कर्ग केवल धर्ममाज बगरने था- रण करनारा, तथा 'जिणआणण्या ' एटले जिनेश्वर- रप्रभुए साधुनो आचार प्राप्यो छ, तमुजबज पोताना उत्तम आचारमा वर्तताथका जिनेश्वरप्रभुनी आज्ञाने सा- र्थक करनारा, गवा संविग्न गीतार्थ मुनिश्री ‘कसि पा- वाण ' एटले केटलाक पापीओना, अर्थात् जिनेश्वरम- अनी आंज्ञानं उलंघन करी होते इन्गार्ग चालनाग, स्वा धन नागर भादक श्रावतीने पण निनामारी विपरीत महेश आपी मार्ग पानी गंगारममा प्रमग क. गरनाग, इंद्रियाना निगमोने का गह विहार न करना एक नीज मिना निवास करी मा. मनीग्न पुष्ट अरे नया निशाना विकागने उत्पन्न करे. एवा गरा अने पुष्टिकारक आहार की लंपट बनेला, परिग्रह आ- दिक चायामा मधिन धर्यला, मंत्र, यंत्र, औपच आ- दिक लोगोने बनायी टगारवी द्रव्यादिफनो मंचय कर- नारा, तथा उपमात्रयी साधुपणानी आडंबर धारण क- रीने लोकोने उगनारा, गर्भपात आदिक पापकार्यों के- राबवामी जरा पण आंचका नहीं खानाग, एवा केटलाक पापाचरण आननाराभाने ' सिरमुलं दुति ' प्रटन्ट मनकना शूलरुप थाय ,, अर्थात् तेया पापाच- मण आचरनारा केवल वेपारी साधुओना मस्तकमां, शुद्ध चारित्र पालनारा निधी शलजेवा लागे छे, का- रणक शुद्ध मुनिओना जिनाज्ञामुत्र फेलांता उपदेशोथी नाना पापाचरणो प्रसिद्धिमा आवे छे, अने तेथी ने- ओना स्वार्थमा भंग पंड्याधी तोना हृदयमा इयारुपी अग्नि सन्नी उटले. बकी जेमि' एटले जेओना, अ- पट, नाग नगी मिगलं नाग निराट, कारणके कगामी र गोगानं बारी गावामाटे शुद्ध चारित्र पालनायगांनी गानाची जेटली बने नटली निंदा करीने नेओने वगावे . अनं पवी रीन । कमि मृदाण ' पटले केटलाक मुम्भ माण नुप्योने पोताना कपटमय उपदेशथी जाळमा फसावीने, तेओने वश करी ते भोपर पोतानी गुरुपणानी सत्ता ये- साडे छे. कारण के तेवा मुग्ध मनुप्योने तेओनी कपट- जाळमा फसातां जरा पण वखत लागतो नथी. ॥३४॥ भावार्थ:-जिनेश्वरप्रभुनी आज्ञा पालनारा केट: लाक शुद्ध मुनिओ केटलाक पापाचरण करनारा वेप- धारी यतिओना मस्तकमां शूलरूप थइ वेदना उपजावे छे, अने ते कुगुरुभो शुद्ध मुनिओने पण मस्तकमा शू- श्रीन शक नारिन पालना गनिमागमा । परमाणामां गौनागला शालनगर नगा कर सोना, अर्थात मागसाग्नी विचार करवानी शक्ति नई धरावनाग, एवा केटलाक अज्ञानी मनुष्योना ते गु रुणो एटले नमो गुरु बनी वेश छ, अर्थात् ते मूढ म लरूप थइ पडे छ, केमके केटलाक अज्ञानी मनुष्योना
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
सर्पनो त्याग करनारा भव्य मनुप्यने केटलाक अज्ञान रंतु तेनेमाटे उलटुं एम कहे न्ढे के, अहो आ माण, गयो. परंतु 'जो' एटले जे हलुकर्मी भव्य मनुष्य 'गुरु सप्पं ' एटले कुगुरुरूपी सपने, अर्थात् उत्सूत्र प्रस्पना रा, अने संसार भ्रमणथी नही डरनारा, तथा उHI चडावनारा कुगुरुरूपी महाझेरी सर्पने 'चयइ 'एटलं छे, 'तं' एटले तेवा भव्य मनुप्यने 'हा' एटले अरे! “मूढा' एटले मूढ मनुप्यो, अर्थात् अज्ञानरूपी अंध- कारथी अंध थयेला मूर्ख मनुप्यो ‘दुहं भणइ ' एटले दुष्ट कहे छे, अर्थात् आणे तो पोताना कुलपरंपराधी 'ते दुष्ट माणस छे, एम ते अज्ञानीलोको तेनो निंदा चाल्या आवता कुलगुरुनो त्याग कर्यो, माटे खरखर भावार्थ:--सर्पने जोइ तेनाथी दूर रहेनार मनु 'प्यनी कोइ निंदा करतुं नथी, परंतु अरेरे! कुगुरुरूपी (८४ ) महाभाग्यशाली जाणयो, के जे मर्पना झेरी डंखथी । छोडी दे छे, अर्थात् जे माणस ते कुगुरुनो त्याग का करे छे. ॥ ३६॥ मनुप्यो दुष्ट कही तेनी निंदा करे छे. ॥ ३६॥ हवे गुरु अने सर्पबचनो अंतर देखाडे
No text on this page.
वामाटे तेने हाथवती पकडयो सारो छे, केमके नेमके रतां कदान ते डंखे तोपण तेथी एक वखवज मरण कष्ट भोगवतुं पडे छे. परंतु 'कुगुरु सेवणं' एरले ? गुगनी मंत्रा करवान कार्य, अर्थात् नेवा प्रदाना गीतार्थ गमन गंववानुं कार्य — गा भई' पटले कम कार्ग नक्षी, अर्थात आत्माने फोड़ पण गालिका नी. कमक नया गानी गेवाची प्राणीने अनंता । भावार्थ: ---मग एका बान्न मरण आग, हम बनना माणा आप है. मारे गगन प्ररण 7ji मा. नागी गवा कल्याणकारी नी. 13 मनाने सानीआमामामा (८६) गा! पण काया पहे. ॥ ३७॥ मा-- जागा विचयंता । मिरान FTERTA 4 .
No text on this page.
অন্নান।
विचार कर्याविना ते खाडा आदिकमां जड़ पडे है, ने
मनुष्यो पण धर्मसंबंधि सत्यअसत्यनो विचार कविन
केवळ अंधपरंपराने आधीन थइ रहे छे. तेमाटे ग्रंथकार
पोतानो खेद दर्शावे छे के, तेवा मृर्स माणसोने अमो
भावार्थ:-तीर्थकरमभुनी आज्ञानो त्याग करी
स्वेच्छाचारे वर्तनाराओने गुरुतरीके मानीने मूर्ख लोको
यें ? कारणके तेओ गाडरीया प्रवाहना दृष्टांते मोहांध
हवे अज्ञानी लोको कुगुरुनी मोहजाळमां केवा फ-
दरिकन्नं ही महामोहो ॥३९॥
(८८)
नी पाछन सबळी गाडगे अशानपणाने लीधे कई
दृष्टांत दुनीयामां प्रसिद्ध ले. तेम आ जगत्ना
शी रीते धर्ममार्गपर चडावी शकीये? ॥ ३८ ॥
तेओनो जे आदरसत्कार कर छे, तेमाटे अमो शुं करी
साइ गया छ ? ते देखाडे छे-
निद्दरिकन्नो लोओ।
जइ कुवि मग्गेइ रुट्टियाखंडं ॥
कुगुरूण संगचयणे।
बनेला छे. ॥ ३८ ॥
No text on this page.
विचार कर्याविना ते खाडा आदिकमा जइ पडे हे, नं
दृष्टांत दुनीयामां प्रसिद्ध छे. . तेम आ जगतना अज्ञानी
मनुष्यो पण धर्मसंबंधि सत्यअसत्यनो विचार कर्याविना
केवळ अंधपरंपराने आधीन थइ रहे छे. तेमाटे ग्रंथका?
पोतानो खेद दर्शावे छे के, तेवा मूर्ख माणसोने अमो
भावार्थ:-तीर्थंकरप्रभुनी आज्ञानो त्याग कर
स्वेच्छाचारे वर्तनाराओने गुरुतरीके मानीने मूर्ख लोको
तेओनो जे आदरसत्कार करे छे, तेमाटे अमो शुं करी.
ये ? कारणके तेओ गाडरीया प्रवाहना दृष्टांते मोहाथ
हवे अज्ञानी लोको कुगुरुनी मोहजाळमां केवा फ-
(८८)
नी पाछळ सपळी गाडरो अज्ञानपणाने लीधे कई
शी रीते धर्ममार्गपर चडावी शकीयें ? ॥ ३८ ॥
माइ गया छे ? ते देखाडे छे-
निद्दरिकन्नो लोओ।
जड़ कुवि मग्गेइ महियाग्वंडं ॥
कुगुरुण संगचयणे ।
दग्किन्नं दी महामोहो ॥३०॥
बनेला छे. ॥ ३८ ॥
No text on this page.
होय, तोपण अमारे तेमने आहार, प्राणी, वख, पार विगेरे बहुमानपूर्वक आपयांज जोइये, तेओनो विशेष कारे आदरसन्कार करवाज जोइये. आवी रीतनी हा क्षिणता धारण करीने ते अज्ञ लोको पोतानी. मेळेवर अपार संसार प्रमणर्नु दुःख वहोरी ले छे. तेमाटे ग्रंथ कार पोतानो खेद दर्शावताथका कहे छे के ' ही महा मोहो' अरेरे! ते विचारा अज्ञलोकोने आ केवी महा भावार्थ:-जो कोई साधारण भिक्षुक मात्र ए रोटलीनो टुकडो मागे, तोपण तेने लोको ते आप नथी, अने कुगुरुभोने तो दाक्षिणताने लीधे सरस हार आदिक आपे छे, अरेरे! मोहन आ के प्राव हवे ग्रंथकार तेवा कुगुरुओमाटे निरुपाय 4 (९०) गुरु छे, माटे तेओ गमे ते विरुद्ध आचरण आचर" मोहदशा वळगेली छे ! ।। ३९ ॥ का पोतानो खेद दर्शाये छे- किं भणिमो किं करिमो। ताण हयासाण धिट्टदुटाण छे! ॥ ३९ ॥ ॥
No text on this page.
घणो उदय जोवामां आवतो नथी, 'तं' एटले ने दुःपम आरारूपी क्लिष्ट काळमां जन्मेला जीवोनु, अय करी भाग्यहीन होय छे, माटे तेवा भाग्यहीन.माणीओना त् आ पंचम आरामां जे प्राणीओ जन्मे छ तेओ प्र 'अइपावमाहप्पं ' एटले अतिपापोनुं माहात्म्य छे, अ. पापान आ परिणाम छे. कारण के महा पापीओनां पा. पना प्रभावथी शुद्ध धर्मर्नु माहात्म्य घटे छे. ॥४३॥ भावार्थ:-जगतना प्राणीओने माता समान हितः कारी एवा पण जन धर्मनो जे अतिशय उदय आ जमा. नामां थतो नथी तेनु कारण फक्त आ विपम काळमांज. न्मला जीवोना अतिशय पापोर्नु माहात्म्य छे. ॥४३॥ हवे या पंचम काळमां जोडा जीवा केवा पारि (.९६ ) एटले जे ' अइउदयं ' एटले अति उदय, अर्थात् प्रकारे अति उत्कृष्टतावाली चडती ' न होइ जे थती नथी, अर्थात् आ पडता काळमां जैनधर्मनी कारण ए छे के, “ किटकालसंभव जियाणं ' एटले र्थात् भवांतरोमां अथवा आ भवमा तेओए करेलां महा 3 हाय रे ते दगावे -
No text on this page.
'विउसो न पण गुगा काहपटल मुगुरु तरीके ओळखावे। एटले कदाच निमाहोय, अर्थात् द्रव्यथी ज्याकर . , कोप, छंदगाव आदिक घणां शास्त्रोनो मार : कार होय, तो पण ते माणसने 'पावपुग्नोत्तिएर पापोथी संपूर्ण येलो जाणवो, अर्थात् तेने हिंसा । वर्ते छे, वळी जेने मिथ्यात्वनो कदाग्रह छे, तेवजार त्सूत्र प्ररूपण करवामां ने जरा पण डर.नयामा . कुगुरुने. पण जे सुगुरु तरीके ओळखावे छे, तेवो. कदाच विद्वान् होय, तो पण तेने महा प्रापिष्ट कर जिनेश्वर प्रसुनी आज्ञा मुजब करेलु करेलु धर्मकार्य पण दुःख करनारं थाय छे, मज गति को पण, अर्थात् भ्रष्टा री तथा पाक गाना वेग मात्रज धारण करनारा अर्थात माग आ गुनो उत्तम महात्मा छे, एबु जे कोने समजारे के, 'म' गटले ते माणस काव्य, दिक महापापोनो करनार जाणवो. ॥ ४४ ॥ भावार्थ:-जे माणस धर्मकार्यामां पण मुख करना थाय छे, अने तेथी विपरीतपणे: खाडे हे-- (९०) किपि धम्मकिन्न । प्रयापमुई जिगिंदआणाए । भृमणुग्गदि। आणाभंगा दुहृदायं ॥ ४५ ॥ अर्थ:- प्रयापमुह 'एटले पूजाममुख, अर्थात् सेनेवर प्रभुनी पूजा, मामायिक, प्रतिक्रमण, पापध, जेनसन जिनविंचनी प्रतिष्टा आदिक 'धम्मफिच' एटले धर्मना कार्यो, अर्थात उपर वर्णवलां न धर्मसं- धिः कार्यो : किचंपि: एटले जे करयां ने पण, अर्थात् सर्वे धर्मकार्यों करवाने कार्य पण 'जिर्णिदआणाण टिले जिनेवर प्रमुनी आजा मुजवज करगुं, अर्थात् सि-" दांतोमा ते ने धमकाया जेजे विधि मजन करवानी जनेश्वरमभ्रए आता आपेली, ते ने मुजवनी विधि- प्रमाणे ते ते धर्मकार्यों करवायी तेओ आ लोक अने प- लोकसंबंधि मुख आपनागं धाय छे. परंतु आणाभं- माओ' 'एटले आशानो भंग करवाथी, अर्थात् वीतराग- आजार्नु उल्लंघन करी विपरीतपणे धर्मकार्यो क- रमपी, स्या- भूजमहाभि एटले प्राणीभोयर-
No text on this page.
कपाशीम नी मानिन, एवं मानना जे फाई
मनुमानिएका मान कर, अया-
सपना आदि ने कष्ट करना अनेक प्रका-
नांना कर. मगज दमन 'एटले पाताना
आरमान दम अमन इंद्रि भोना विकागेन दायमां
मनी मोर मारना विविध प्रकारना धोना वि.
पायी दर नही आत्मदपन कर , नया 'दयं मयं.
निपटने पनी त्याग कर, अमन धन पर. -
गांचा आदिकम मारना परिग्रहनी न्याग फर्ग अ-
जगारी बने हैं, परंतु ' मिन्धनविसल पटले
फन यक मिथ्यात्वापी विपना बिंदुने. अर्थान आत्मा-
ना विशुद्ध मायनी विना कानार्ग मिध्यान्वरूपी हो.
रना विंदने जो 'न पद : एटले. त्याग करतो नयी,
अयान दाक्षिणना आदिक कारणोने लइ जो ने मिच्या-
चन छोटी कनो नयी, तो जण युटनि' एटाले
ने हेतुपी ने घुडे, अर्थात आ अपार भवमागरमां ने
अनंता भय मुधी भ्रमण कयां करे हे. अने पति ने-
में तप आदिक गवली कष्टकारी अनुष्टानी पग निफ-
लं बाप ॥१६॥
धर्मनो राग, अर्थात् जिनेश्वरप्रभुए आगमोमां.देखाडेली भानार्थ: ...जे धर्माधी माणग कए करे, आत्माले दमे, दन्यनो पण लाग करे, परंतु जो ते एक मिया त्वरूपी दोग्ना निंदनो त्याग न करे, तो नेने आ संज गुद्ध तथा अगुद्ध गुरु आदिकनों संग करवावी देश सांभळयाने लायक एवा हे सत्पुरुप! 'सुद्धाण! निरतीचारपणे पंच महाव्रतरूप शुद्ध चारित्र पालनारा, एवा उत्तम धर्मगुरुओनो 'संगमें एटले संग करवाधी अर्थात् तेवा मुगुरुओनी आदरसत्कारपूर्वक सोवताक रवाथी ' मुद्धविहिधम्मराओ' एटले शुद्ध विधिवामः (१०२) र समृद्रमा युटयु पडे . ॥ ४६॥ थता लाभ अने नुकशानन म्वरूप गमजावे ले. सुद्धविहि धम्मरा। वहइ सुद्धाण संगमे सुअणु ॥ सावि य असुद्धसंगे। निउणाणवि गलइ अणुदियहं ॥ अर्थ:-- एटले जिनभापित धर्मनो खरो उपदेश आफ्नारा ॥ सुअणु ' एटले हे सज्जन! अर्थात् उपः
No text on this page.
यः '' गुमा
जिनमापित बनी नागने गांव मा
याम्प दाद चारित्र पालनागनम TE
पटले गरे , मान ने माना परिचयमा रही
नपूजा आदिक शुद्ध धमक्रिगानी कोटे, 'मी' पर
। मागम, अथान ने धर्मान्मा मनाप्य 'अगइलोमाण
एटले अशुद्ध लोकोनी, अर्थात भ्रष्टाचार्ग दर्जन लो
नो ' महासन्तु ' पटले मोटो शत्रुम्प यह पड़े थे, :
र्थात् ते धर्मशील माणस माथे अधर्मी दृष्ट लोको ।
तानो घणोज शत्रुभाव राखे छे, पटले के नीति
करी तेने अनेक प्रकारचें नुकशान करवानी तज
करे छे. तम्हा' एटले तेटला माटे, अर्थात् ते दु
1 11:00
-
Fift
बर्ग Aft ५४
मा' प.: Hit
ने
जे दुश्मनपणुं राखे छे, ते हेतुर्थी 'ताण सयासे'
(१०५) निी पासे, अर्याद नोना पडोगमा 'बलरहिओं' के बल बिनाना. अर्वान ने सुमनाने महान करवा- शक्ति नहीं धरावनारा एया धर्मात्मा मजनाए ‘मा आग एटदे रहे नहीं. अर्थात् नेत्रोना मकान दीक बसवापर्ण कर नहीं कर नाना पडोशर्मा यी सजनोने घण कष्ट सहन कसे पडे हे. १४८ भावार्थ:- माणस शुद्ध गलने नवे छ, ते दु- ने शत्रुरूप बद पडे छे. ने माटे निवल धर्मशील से ता दुर्जनोना पडोशमा यम नहीं. ॥ १८ ॥ हवे तेया दुर्जन माणमोना पडोशमा वसबाट नहि गर्नु कारण दर्शाये है- . मयविऊ असमत्था । सुसंमत्था जत्थ जिणमए अविऊ ॥ स्थि न वइ धस्मो। पराहवं लहइ गुणरागी ।। ४९ ॥ अर्थः-'जत्थ' पटले ज्यां, अर्थात जे स्थानमा यविड एटले सिद्धांतोना जाणनारा, अर्थात् जि- पित आगमोना साद्वादमय सत्य तत्वने जाणनारा,
तथा ने मान आनरण करनागो 'असमत्या'
अगमर्थ हंग, व पूर्वकर्मना उदयथी द्रव्य आ
ना गागले निनाना होय, अने 'जिणमए आ.
एटले जनधर्मने नही जाणनारा, अर्थात् जैनधर्मना!
तत्वोने नही समजनारा, अने तेथी तेपर द्वेष पा
करनारा मनुष्यो ‘सुसमत्था ' एटले दरेक प्रकारे
मर्थ होय, अगत् द्रव्य अने वगवसीला आदिकना
मर्थ्यवाला होय ' तन्थ ' एटले तेवां स्थानमां,
तेवां स्थानकोमां निवास करवायी 'धम्मो न व
एटले धर्म वृद्धि पामतो नथी, अर्थात् जिनभाषित
राग धरनारा, अधोत् शुद्ध देव, गुरु धर्मर्नु
करनारा ते धर्मशील मनुष्यो 'पराहवं लहइ'
नारा ते द्वेपी अधर्मी माणसो अनेक प्रकारे हेरान ।
भावार्थ:-जे स्थानमां जैनधर्मना तत्वोने. ..
नारा मनुष्यो असमर्थ होय, अने ते धर्मना द्वेपीओ
मर्थ होय, ते स्थानमा धर्मी माणसोना धर्मनी वृद्धि
(१६)
धर्मने आराधनारा मनुष्यो पोतानो धर्म सुखे :
आराधी शकता नथी. अने ‘गुणरागी' एटले.
उलटा पराभव पामे छे, अर्थात् तेओने पडोशमा
-
परिवाजक आदिकना मिध्यान्य धर्मने रेवनागे, परंतु तंत्राने बाटो अपनायी गयी पग- हिन करतो ! १९ ॥ मम मनवा न करना नवे देवाई- जन करइ अभावं। अमगतवी समन्धी धम् ॥ ता लहं अद कुना। ना पीडइ सुरुधम्म। ॥ ५० ॥ अय:--'नमात्री पटलं नमो. अर्थान रान, राज्यमा अधिकारीपर्ण भागवनाग, नया घ- मौकानो সা, सामध्यने धरनाने पो समागमेती गट - नि सेवनारो, अर्यात गम्यायमुक्त जन धमनी त्याग अन बलयुनः पलयुन गरीयागो, इत्या- या उलार प्ररूपनागे अष्टाचार्ग पधारी पनि 'जं इमापं न कर पटटे चीनगग प्राण प्रपला मुद्ध मने दिये पोतानो अनिशा न दायि. अर्थात् गम्य- त शुद्ध जनमार्गमा जी ने दाखल नज थाय 'ता (११२) यो होग? ने की है... गणपटले सर्व । वडे करीने गंगुकता होग, अनि शानोमां वर्णव श्रावकोना एकतीस गणोग करी ते सुशोभित " होय छे, नेमज हेमगिग्विरमहग्यं पटले मेरुपर्वतकी पेठे अमूल्य होय छे, अर्थात मेरुपर्वतनी किमत जेम में इथी पण आंकी शकाती नबी, तेम आ गुणवान परोप- कारी मनुप्यनी किमत पण कोइथी आंकी शफाती नथी. नधर्म सेवे छे, ते उत्तम गुणोवाळो, तथा मेरुपर्वती भावार्थ:-जेना आश्रयथी धर्मार्थी मनुष्य शुद्ध जि. महामूल्यवान पुरुपरत्न आजगतमांजयवंतो वर्ते छे. ५. वळी पण धर्ममां सहाय करनारा सजन मनुष्यन घिमां रक्त मनुष्योने, अर्थात् शास्त्रोमां कहेली विधि ग्रंथकार प्रशंसा करे छे- सुरतरु चिंतामणिणो। अग्धं न लहंति तस्स पुरिसस्स। जो सुविहिरयजणाणं । धम्माधारं सया देइ ॥ ५३॥ : अर्थः-'मुविहिरयजणाणं ' एटले. उत्तम । धर्मा
No text on this page.
तुलंनि सरिसं धनदि ॥७३॥ अर्थ:--' उम्गुनमायरंत वि' पटले उत्सुत्र । मोथी विरुद्र वर्तन करताथका, एटलेके मिथ्याक टले पोताना आत्माने ' मुसावगमि' एटले उन आचरण करी तेनज पुष्ट करतायका पण 'अप्पं । महान् श्रावकपणामां — ठवंति ' एटले स्थापे छे, अर्थात अमो तो जिनागमोमां वर्णवेला आचारविचार मुज वर्तनारा उतम श्रावको छीये, एबुं जे पोते पोतामा दुनीयामां कहेवरावे छे, 'ते' एटले ते कपटधारी चको ' रुदरोरघच्छवि ' एटले. भयंकर दारिद्यथी । थया छतां पण, अर्थात् पोते द्रव्यरहित थया छतां' धनहिं सरिसं ' एटले धनाढ्योनी साथे, अर्थात रोडपति मनुष्योनी साथे, पोताना आत्माने 'तुली एटले सरखावे छे, अर्थात् पोते महादरिद्री भीखारी. पण जाणे कोटीध्वज, मनुष्य होय नाही.' ते मागेग्वावि। श्रावकपणामां, अर्थात् समकीतधारी अने व्रतयुक्त चरनाथका पण, अर्थात् जिनेवरप्रभुए प्ररूपेला आन . एम पोर '.
भाने मानपामा ! मारा:- जिनागमा विगत पा- न करणारा भी पाना उपम आवकपणा. बरयानी महशभरार दायिकी मया या परवाना बनाय माणगानी गाय मारमा र क. ॥ ७३ ।। मुद्र माणनो न्याय अन्गापना विचार कर्ग शकता किवि कुलकमम्मि पत्ता । किवि रत्ना मुजिणवरमयम्मि । इय अंतरंमि पिढ्। मृदा नायं न जागंति ॥ ७२ ॥ अर्थः किवि पटले, कटलाक, अर्थान् आ गतमा बमनारा टलाफ मनुष्यो 'कुलकमम्मि' ए- ले कुलकायोंमां, अर्यात पोताना कलपरंपराधी चाल्या वता चंडिकामादिक देवीनी ना, तथा यज्ञआदिक वैविध प्रकारनां हिमामय कार्योग रत्ता" एटले रक्त येला होय है, अर्थान् नयां मिथ्यात्यने पोपनारां कार्गो
No text on this page.
(११८) यकार भोगासनाने मानेकडे के भ- मो नमो नमी के आली आधजनक पान||१|| पाय:-केटलाफ मनुष्यो पोताना मुलझमधी গাদা দিলানা মানাল গান । 1. अने केटनाक मनुष्यो बानगगमए प्ररूपेला যায় নানান আল বালা মি , तिर्नु नेमो ने अंतर सनां पण अमानी म. ते अंगनी परीक्षा करीना नधी, पाटे हे भ- तुमो जुत्रो, के ने कवी आमनी बात के 10 यात्वनो धर्म करनाराभो के कार्य करे के ? वहिन दसाईले- गोवि जाण अहिओ। तेसिं धम्माई जे पचति ॥ नृण चोरसंगं। करंति ते चोरियं पाया ॥७५ ॥ 4:--'जाण ! एटले जेओनो, अर्थात् उत्सूत्र रा, तथा शुभ आचार विचारी भ्रष्ट थला, एवा परिव्राजक आदिक पाखंडी मिथ्यादृष्टि मनुमं. 'संगोवि' एटले संग पण, अर्थात् तेओनी साथ। खेलो परिचय पण 'अहिओ' एटले अहितकारी अर्थात् पोताना आत्माने भवांतरोमां नरक आदि। अति भयंकर कप्टो आपनारो छे. त्यारे 'तेसि धम्मा एटले तेओना धर्मने, अर्थात् ते मिथ्यात्वी कुगुरुज प्ररूपेला नाना प्रकारना हिंसामय धर्ममार्गाने 'जे' टले जे मनुष्यो, अर्थात् अज्ञानथी अंध थयेला एवं माणसो ' पकुवंति' एटले प्रकर्पवडे करीने कर छे, पावा ' एटले ते पापी मनुष्यो, अर्थात् पापाचरण र्थात् तेओना हिंसामय धर्महुँ जेओ आचरण करे लेते मिथ्यात्व धर्ममुजव वर्तन करनारा ते महापापी मनुष्यों 'चोरसंगं मुत्तूण' एटले चोरोनो संग छोडीने अर्थात चोरी करनारा महापापी अने दुराचारी मगुप्योना परि चयनो त्याग करीने 'चोरियं करंति' एटले चोरी के छ, अर्थात् पोतेज वध बंधन आदिक महाकट आपनार एषु चोरीनु कार्य करवा आचरण करे छे. ॥७५॥ भावार्थ:-जे मिथ्यात्वीभोनो प्रसंग करवोप महितकारी छे, तो पछी तेओए प्ररूपेला कुधर्मने जे. (१४८) --
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
हवे ग्रंथकार उपदेशद्वारा त्रणे तत्वोन आरा -- {fy E : Himal 1. IT IST .: ' , '' एटलं मंत्री पर मी :.fr ' पनि मा पनुमा दान माम पनाग याय, होना । विगणिताण तुला ' एल विर अने । त, पकानें गरम्याप कवाय, अनि विस अनं। मृन, ए. कन्ननी तुज्य गणना करबा चाय .. भावार्थ:-जया गुणदोपनी परीक्षा नी में जाणता, तेवा मनुष्यो विद्वानोनी सभामां शी रीने । ध्यस्थ होह शक? अने तेवाज मनुष्योने कदाच । स्थपणुं सांपवामां आवे, तो तो पछी विप अने अमृत्य ५.६६. THE गीत मन करीन पाया' गाण गाय, तुल्यताज करेली कहेवाय. ॥ १०२ ॥ करवान सूचवे छे-
No text on this page.
आपी करीने ' मज्झत्था ताए (१९२) केवी रीते 'बुहाण मज्झत्या हुंति ' एटले विद्वानोनी अंदर मध्यस्थ थइ शके ? अर्थात् तेया मनुष्यो विद्वानो- नी सभामां मध्यस्थपणुं धारण करीने गुणदोपना विवे- चनपूर्वक शी रीते न्याय आपी शके ? अर्थात् नज शके. 'अह ' एटले कदाच ' तेवि ' एंटले तेओ पण, अर्थात् तेवा अज्ञानी मनुष्यो पण 'हु' एटले निश्चय ' एटले मध्यस्थ थाय, अर्थात् तेव। अज्ञ मनुष्यो कदाच न्याय आपनारा थाय, टले तो 'विसअमियाण तुलतं ' एटले विप अने अमृ त, ए वनेनुं सरखाप' कहेवाय, अर्थात् विष अने अ मृत, ए वनेनी तुल्य गणना करवा जेधु थाय..॥१०२ भावार्थ:-जेओ गुणदोपनी परीक्षा नथी का जाणता, तेवा मनुष्यो विद्वानोनी सभामां शी रीते : ध्यस्थ होइ शके ? अने तेवाज मनुष्योने कदाच मध् स्थपणुं सोपवामां आवे, तो तो पछी विप अने अमृत तुल्यताज करेली कहेवाय. ॥ १०२ ॥ हवे ग्रंथकार उपदेशद्वारा वर्षे करवानुं सूचवे छे-
No text on this page.
( १९८) हवे सजन माणमोना संगथी थतं उत्तम फल । आवे छे-- बलि किजामो सजण:- जणस्स सुविसुक पुन्नजुत्तस्स ॥ जस्स लहु संगमेवि । सुधम्मबुद्धी समुल्लसए ॥१०६॥ अर्थः-'मुविसुद्धपुन्नजुत्तस्स' एटले अति निर्म पुण्ये करीने युक्त एवा, अर्थात् पूर्व जन्ममा जेओए नपूजा आदिक पुण्यना उत्तम कार्यों करेलां छे, ए भाग्यशाली 'सञ्जणजणस्स' एटले सज्जन मनुष्यनी, : र्थात् शांत अने निर्मल स्वभाववाळा परोपकारी महा रुपनी ‘बलि किजामो' एटले अमो पूजा करिये छी अर्थात् ग्रंथकार कहे छे के, तेवा उत्तमोत्तम सजन अमो स्तुति करीये छीये. केमके ' जस्स' एटले जे जन पुरुपना लहु संगमेचि ' एटले थोडा प्रसंग पण, अर्थात् तेवा उत्तम पुरुपनो म्वल्प मात्र संग कर थी पण 'मुधम्मबुद्धी' एटले उत्तम धर्मनी बुद्धि, : र्थात् जिनभापित उत्तमोत्तम निर्मल धर्मक्रिया.
No text on this page.
(२३०) कइया होही दिवसो। जश्या सुगुरूण पायमूलम्मि ॥ उस्सुत्तलेसविसलव- रहिओ निसुणेसु जिणधम्मं ॥१२८ अर्थः-'दिवसो' एटले दिवस ' कइया होही एटले क्यारे थशे ? अर्थात् तेवो दिवस क्यारे आवशे' के ' जइया' एटले ज्यारे 'मुगुरूण पायमूलम्मि' ए टले सुगुरुना चरणकमलमां, अर्थात् शुद्ध अने निरती चारपणे चारित्रने पालनारा एवा उत्तम गुरुमहाराजनी पासे 'जिणधम्मं निसुणेसु' एटले जैनधर्म हुँ सांभळी श, अर्थात् जिनेश्वर प्रभुए प्ररूपेलां आगमोना वचनोन ९ श्रवण करीश. केवो हुँ ? तोके ' उस्सुत्तलेसविसल- वरहिओ' एटले किंचित्मात्र उत्सूत्ररूपी शेरना बिंदुथी रहित थयेलो, अर्थात् मुगुरुसमीपे जिनभापित आगमो- नुं श्रवण करवाथी हृदयमा रहेलो उत्सूबना लंशरूपी विपनो विंदु पण क्षणवारगां नाश पागे छे. ॥१२८ ।। भावार्थ:-ग्रंथकार पोताना मनमां भावना भाव: ताथका कहे छेके, ते दिवस मने क्यारे प्राप्त धशे ?' ~
No text on this page.
- , - (२४६') श्रीवीतरागप्रभुए आगमोमां एवी ग्ररूपणा करेली छे के, मुयववहारं ' एटले श्रुतव्यवहार, अर्थात् सूत्र, वृत्ति, नियुक्ति, भाप्य अने चूर्णिरूप जे श्रुतज्ञान, तेना व्यव- हारवडे करीने, एटलेक ते पंचांगीमां वर्णन कर्या मुजब 'विसोहियं ' एटले जेणे शुद्धि मेळवेली छे, अर्थात् ते पंचांगीमां वर्णव्यामुजब जेणे अनेक नयोथी युक्त थयेखें जैनधर्मसंबंधि तत्वज्ञान मेळवेलुं छे, 'तस्स' एटले तेने, अर्थात् ते तत्वज्ञानी मनुप्यने 'विमुद्धघोही जायइ' ए- टले अतिशय निर्मल बोधियीज प्राप्त थाय छे; अर्थात् तेनेज अति उत्कृष्टुं निर्मल सम्यक्त्व प्राप्त थाय छे. शा- थी ? तोके 'जिणआणाराहगत्ताओ'. एटले जिनआ- ज्ञानाना आराधकपणाथी, अर्थात् ते भाग्यशाली मनुष्ये श्रीजिनेश्वरप्रभुनी आज्ञानुं आराधकपणुं मेळयेलुं छे. का- रणके तेणे श्रीजिनेश्वरमभुए उपदेशेली पंचांगीनें । मेळवीने खरेवरू तत्वज्ञान पोताना हृदयमां रेलुं छे. ।। १३८ भावार्थ:-कारण जिनेश्वर प्रभुए कहां . जे माणसे श्रुतव्यवहारथी शुद्ध थयेखें तत्वज्ञान छे, नेनेज जिनाबाना आगधकपणाधी निर्मल (२४७) तनी प्राप्ति चाय ले ।। १३८ । हालना समयमा जे जे धर्मगुरुओ देखाय छे, ते ते सिद्धांतनी परीक्षामा पास थवायोग्य देखाता नथी, ते हकीकत हवे ग्रंथकार दर्शाये छे- जे जे दीसंति गुरु । समयपरिरकाइ ते न पुज्जति ।। पुणमेगं सद्दहणं । दुप्पसहंतं जओ चरणं ॥ १३९ ।। अर्थ:-'जे जे गुरु दीसंति ' एटले जे जे धर्म- गुरुओ देखाय छे, अर्थात् आ हालना समयमा जे जे धर्माचार्यों दृष्टिगोचर थाय छे, ' ते ' एटले तेते..धर्मा- चार्यो ‘समयपरिक्खाइ न पुजंति ' एटले सिद्धांतनी परीक्षामां संपूर्ण निवडता नथी, अर्थात् सिद्धांतोमा ध- मगुरुनां जे लक्षणो श्रीजिनेश्वरप्रभुए वर्णवेलां छे, तेवा लक्षणवाळा धर्मगुरुओ आ दुःसमकालरूपी पांचमा आ- रामा जोवामां आवता नथीः : पुणमेगंसदहणं एटले तु अमोने एक श्रद्धा छे, अर्थात् अमारा हृदयमा आ- क्यने अनुसंरीने एक एवी श्रद्धा दृढ़ थयेली छे (२५०) तरीके स्वीकारवा. ॥ १४० ॥ भावार्थः-लेटलामाटे दुनीयाना गाडरीयाप्रवाह छोडीने मध्यस्थपणे सिद्धांतोने अनुसारे सारी रीते परी, क्षा करीने एक युगमधान आचार्य महाराजनें सेववा. आ दुस्सम कालमां निपुण माणसो पण ठगाइने शुद्ध धर्ममार्गथी भ्रष्ट थाय छ, ते हकीकत हवे दावे - संपई दसमबेरय- नामायरिएहिं जणियजणमोहें। सुधम्माओ निउणवि। चलंति बहुजणपवाहाओ॥१४१॥ अर्थ:-' संपइ' एटले सांप्रत कालमां, अर्थात् आ पांचमा आरारूपी दु'सम समयमां 'दसमच्छेरय' एटले दशमा आश्चर्यरूप, त् िअसंयमी धर्माचार्योनी पूजासेवारूपी दशमा आश्चर्यनी प्रवृत्ति थवाथी 'नामा- यरि रहिं ' एटले धर्माचार्यना फक्त नाममात्रने धारण करनाग, अर्थात् जिनेश्वर प्रभुए वर्णवेला निर्मल चारि- प्राचारथी भ्रष्ट थइ केवल लिंगमात्रने धारण करणारा एवा नामधारी धर्मगुरुओए 'जणियजणमोहे ' एटल
No text on this page.
( २८५२)
जाणिज मित्थदिही।
जे पडणालंबणाडं गिहति ॥
जे पुण सम्मदिट्टी।
तेसिं मणो चडणपयडीए ॥१४
अर्थः-'जे' एटले जे माणसो अर्थात्, कुम
सेवनारा भ्रष्टाचारी मनुष्यो — पडणालंबगाई' एट
डता आलंघनोने, अर्थात् जिनभापित शुद्ध विधिमा
भ्रष्ट थयेला एवा पासत्था आदिक कुगुरुओ, तथा
ओने अनुसरनारा कुश्रावकोई बहुमान, आदरसत्य
सेवा, पूजा आदिकरूप पडता आलंघनोने ' गिहणं
एटले ग्रहण करे छे, अर्थात् तेषां आलंबोनोनो जे
आश्रय करे ले, लेभोने 'मित्यदिट्टी' अर्थात् जिन
पित शुद्धमार्गपी विपरीतपणे चालनारा 'जाणिज
टले जाणवा. 'पुण ' एटले परंतु 'जे सम्मदिहो'
टले सम्यग्दृष्टिो छे, अर्थात् जे गोग शुद्ध मनकीत
दयमा धारण करलं है, 'तेसि मणा' पटले ते
मन, अर्थात् नेवा गमकीनधारी मनुष्योनुं हृदय 'च
पपयडीए ' एट चढती पंनाए होय , अगीत नगा
चना गुपसानमार्ग अनुसरंग, अने गरना प्रकार- नी धर्मनियात्री कामामाज नेपोनें रदय आमत यार मार्ग:त्री पटना आलंबनोन ग्रहण गरे थे, नेत्राने मिथ्याधि जागया. परंतु जेभो सम्पटियो है, ने भान उदय में परिणाम गर्ने ॥ १४२ ॥ आ जगतमा रन आदिप. गर्व वस्तुभो गुलभ , पातु शुद्ध धर्ममार्ग धारण करनागमोनो मेलाप थयो दुलंग रे, ने होल देखाटनायका हय ग्रंथकार कहे - सपि जाए मुलहं। सुवन्नरयणाइवत्थुवित्थारं ॥ नि चिय मलावं। सुमग्गनिरयाण जइ दुलई ॥१४३॥ अर्थ:--'जए ' एटले आ जगत्मा, अर्थात् आ दुनीयामा ' सध्यपि ' एटले सघर्छ ' मृगन्नरयणाइयत्यु- वित्यारं ' एटले गुवर्ण तथा रव आदिक पदार्थोनो स- गृह, अर्थात् मुवर्ण, हीरा, माणक, मोती, हाथी, घो. 7 रय आदिक सपळी वस्तुओनो समूह 'मुलह 'ए.
. (२६४) टले सुलभ छे, अर्थात् सुखे समाधे मळी शके एंवो छे, एटले के ते सघळा पदार्थो मेळववामां घणी मुश्केली पडती नथी. 'जइ' एटले परंतु 'निचं चिय' एटले ह- मेशां ' सुमग्गनिरयाण' एटले उत्तम मार्गमां वर्तनारा, अर्थात् श्रीजिनेश्वरप्रभुए प्ररूपेलां आगमोने अनुसरीने निर्मल धर्ममार्गमा प्रवृत्ति करनारा सुगुरु अने सुश्राव- कोनो 'मेला' एटले मेलाप थवो, अर्थात् तेओनो समागम मळवो, ते 'दुलहं ' एटले दुर्लभ छे, अर्थात् तेवा निर्मल आचारविचारवाला सजनो आ समयमां क- चितज जोवामां आवे छे. ॥ १४३ ।। भावार्थ:-सुवर्ण तथा रत्न आदिक सर्व वस्तुओ- नो समूह सुखे समाधे मेळवी शकाय छे, परंतु शुद्ध जै- नमार्गमा वर्तनारा सुगुरु तथा मुश्रावकोनो समागम थ- वो दुर्लभ छे. ॥ १४३ ॥ मार्गानुसारी मनुप्यने पण जो देवगुरुसंबंधि अभि- मान उत्पन्न थाय, तोपण अभ कर्मनुं बंधन थाय छे, ते हकीकत हवे दावे छे- अहिमाणविसोपसमत्थ- यं च वंति देवगुलगो य ॥
No text on this page.
'.. (२५६) गुरु तो अमारा वंशपरंपराना छ, माटे तैमनोज अमो प्र वेशमहोत्सव आदिक करो तेमनुज बहुमान तथा आद रसत्कार विगेरे करी. इत्यादिकरूप जे अभिमान धा रण करवू ' तं' एटले ते पण ही ही' एटले अरेरे 'पुब्बदुचरियं ' एटले पूर्व नुं दुश्चरित्र छ, अर्थात् पूरे वांधेलां अशुभ कर्मोना उदयथीज तेवू अभिमान मनु प्योने प्राप्त थाय छे. माटे हे भव्यप्राणी ! तमो तेवां अ भिमानने धारण करशो नही. ॥ १४४ ॥ भावार्थ:-शुभ देवगुरुनी जे स्तवना आदिक क रवामां आवे छे, ते अभिमानरूपी विपने दूर करवामा छे, परंतु तेवा देवगुरुना संबंधमां पण जो अभिमान धारण करवामां आवे, तो जाणषु के, अरेरे ! पूर्वे बां. धेलां दुष्कर्मोनोज ते उदय थयेलो छे ! ।। १४४ ॥ हवे जेयो जिनभापित वचनो मुजब आचरण करता नथी, तेओने अनुसरनाराओने उपको देतायका ग्रंथ- कार कहे छ- जो जिणआयरणाए। लोओ न मिलेइ तस्स आयारे ॥
( २५७) हा हा सूढ करितो.. अप्पं कह भणसि जिणपणयं ॥१४५॥ अर्थ:--'जो लोओ' एटले जे लोक, अर्थात् पा- सत्याआदिक जे कुगुरु मो 'जिणआयरणाए एटले जि- नभापित आचरणोनी साथै, अर्थात् पंच महाव्रत, समि- ति, गुति आदिक गुरुसंबंधि ने आचारो श्रीजिनेश्वरप्र- भुए मरूपेला छे, तेयोनी साथ न मिलेइ एटले म- लता थता नथी, एटले ते मुजब पोतातुं आचरण कर- ता नयी, परंतु तभी उलटी रीने व परिग्रह आदिक- नु सेवन करे छे, 'तस्स' पटले नेवा कुगुरुओना 'आ- पार करितो' एटले आचारने करतोयको, अगीत् ते भ्रष्टाचारी कुगुरुना मोहजालमय उपदंशने अनुसरी, ते मुजब धर्मविरुद्ध आचारोने संवतोधको 'मूह 'एटले हे मूढपाणी ! अर्थात् नेवा मोहांध थयेला प्राणीने उद्देशीने ग्रंथकार खेद दर्शावताथका कहे छे के, र मोहांध प्राणी! हा हा' एटले अरेरे! ' अप्पं ' एटले पोताना आ- स्माने 'जिगपणय' एटले जिनेश्वरम नुप्रते मीतियानो, अर्थात् हूं तो जिनोची आगमवचनोने अनुसरी वर्तनारो + छ, प, पोनामार्टनु विलकुल जुठं वचन ' कह भणसि' एटले तुं शामाट भणे छे ? अर्थात् जूठी रीने पोताना आत्मा ने जिनवचनमुजब वर्तनारो शामाटे कहेबरावे छे? भावार्थ:-जे पासत्याआदिक भ्रष्टाचारीओ जि- नाज्ञा जब वर्षता नवी, तेओना आचार मुजवं वर्तन करीने, रे मृह प्राणी ! तुं योताना आत्माने जिनाज्ञामु- जब वर्तनारो शानाटे कईवरावे छे ? ॥ १४५ ॥ पासस्था आदिकना उपदेश मुजब वर्तनारा आसं- मयन घणा लोको छे, अने जिनभापित शुभ आचरण आचरनारा कोइक विरलाज छे, ते हकीकत दशावतां- थका हवे ग्रंयकार कहे है- जं चिअ लोओ मन्नइ । तं चिअ मन्नति सथललोआवि ॥ जं मन्नइ जिणनाहो। तं चिमन्नति किवि विरला ॥१४॥ अर्थः-'लोभी' एटले पासत्याआदिक भ्रष्टा- चारी लोक, अर्थात् जिनानाथी विपरीतपणे वर्तनारा कुगुको जं चिअ मनई' एटले में कई माने छे, अं- (.२९९ ) दि: पोतानो स्वार्थ साध्यामा मुग्ध लोकोने जे. कंई उपदेश आपले 'तं चिस' एटले ते उपदेशने, अर्थात ते भ्रष्टाचारीभोना ने काठमय उपदेशने 'सयललोमा- वि मन्नति ' एटले सर्व लोको माने ले, अर्थात् आ ज- गतना सर्व कोइ मुग्ध लोको तेने सत्य करी माने छे, अने ते मजवज वर्तन करी मृत्युबाद कुगतिमां जइ अ. नेक प्रकारनां कप्टो सहन करे छे. पातु 'ज' एटले जे कई, अर्थात् लोकोपर निःस्वार्थे उपकार करवानी चु- दिधी जे हितकारी उपदेश 'जिणनाहो मन्नइ ' एटले श्रीजिनेश्वर प्रभु माने छे, अर्थात् आगमोद्वारा श्रीवीत- राग भभुए जे उपदेश भव्य जीवोने तारवामाटे आपेलो छे, 'तं चिअ' एटले ते उपदेशने तो 'किवि विरला' . एटले कोइक बिरला मनुप्पोज, अर्थात् कोइ पुन्यशाली भव्य मनुष्योज ' मन्नति ' एटले माने छे, अर्थात् तेवा मोलमार्गने आपनारा. शुद्ध उपदेशने पोताना हृदयमां धारण करे छे. ॥११६ ॥ भाना:---भ्रष्टाचारी कुगुरुओ जे उपदेश आपे छे, ते मुजब दुनीयाना सर्व लोको आचरण करे , प- श्रीवीतरागप्रम ने उपदेश आपे छे, ते.मुजय वर्त- --
No text on this page.
No text on this page.
.. (२६२) अर्थः- जिणनाहो' एटले जिननाथ, अर्थात् रागद्वेष आदिक कपायोगी रहित थयेला एवा श्रीतीर्थ- कर महाराज ' लोयायारविपकावए भूगो एटले लो- काचारथी विपक्षभूत पटले न्यारा छे, अर्थात् भ्रष्टानारी एवा पामत्याआदिक, तेमज त्रिदंडी, तापस, चरक, त. था परिवाजा आदिकना इष्ट आचारथी विपरीत आ- चारवाळा छे, एट ले के श्रीवीतरागप्रभ तो सर्व प्रकार- ना काय आदिकमी रहित भयेला छे, अने पामत्या नथा अन्यदर्शनीओ तो काम, क्रोध, राग, द्वेप आदिक दोपीयें करीने यक्त छे, जह जाणिगि ' पटले एवं ज्या तुं जाण ठे, अर्थात हे मुग्ध प्राणी ! एबी गनना नेत्री बनी नफावत व्यारे जाण है, ना पटले, त्या नं' पटारे ने पट श्रीनरागमभने 'पनगी पट माननीय, अयान श्रोमिनेश्वरमनन शुद्ध देवनार्गक मानीका नायाब लोहा नााने, अनि भ्रष्टाचारी मियामीनारा नागने गहमति ' कम मानेन देयोना मानागा बाट मानना मारे नवन : 147 (२६) भावार्थ:-हे मुन्ध प्राणी ! श्रीजिनेश्वरप्रभु मि- ध्यात्वरूप लौकिक आचारना विपनभून एटले शत्रुरूप छ, ग तुं ज्यार जाणे छ, नी पड़ी ने श्रीजिनेश्वरम- भुने मानतीयको तुं मिथ्यात्वरूप लौकिक आचारने शा- माटे हदयमा धारण करे ?।।१४८ ।। श्रीवीतरागप्रभुने देवपणे स्वीकारीने पण जो अ- न्यदर्शनीं श्रीना देवान मान छ, नभोना दोपोर्नु अनि- वार्यपणु देखाडतायका हवे ग्रंथकार कहे डे- जे मन्त्रवि जिगिंदं । पुणोवि पणमंति इयरदेवागं ।। मित्थत्तसन्निवायग- गाणं ताण को विज्जो ॥१९॥ अर्थ:-ज' एटले जेओ, अर्थात् जे मुग्ध मनु- प्यो 'जिणिद' एटले जिनेंद्रप्रभुने, अर्थात् रागद्वेष ओ- दिक कपायोयी रहित बयेला एवा श्रीजिनेश्वरमभुने 'म- नेवि ' एटले मानीने, अर्थात् योताना अमीष्ट देवतरी- के स्वीकारीने पण 'पुणोधि' एटले फरीने 'इयरदे- वाणं पणमंति' एटले बीजा देवाने नमस्कार करे छे, (२६४) अर्थात् काम क्रोध आदिकयी युक्त थयेला एवा हरिह- रादिक देयोने देवतरीके मानीने तेमने बंदन नमस्कार आदिक करे छे, एवा 'मित्यत्तसन्निवायगगच्छाणं 'ए- टले मिथ्यात्वरूपी सन्निपातने प्राप्त थयेला, अर्थात् जे. मने मिथ्यात्वना कदाग्रहरूपी सन्निपातनो रोग लागु पडेलो छे, एवा — ताण ' एटले ते मिथ्यात्वीओनो, अर्थात् तेवा कदाग्रही मिथ्यात्वी मनुष्योनो 'को विजो' एटले कोण वैद्य होइ शके ? अर्थात् तेओना मिथ्यात्व- रूपी असाध्य सन्निपातने दूर करवामाटे कोण वैद्य स- मर्थ थइ शके ? एटले के एवो कोइ पण वैद्य मळी श- कतो नथी, के जे तेओना मिथ्यात्वरूपी सन्निपातना व्याधिने दूर करी शके. ॥ १४९ ॥ भावार्थ:-जे मूढ मनुष्यों श्रीजिनेश्वरप्रभुने देव- तरीके स्वीकारीने, पाछा बीजा हरिहरादिक देवोने न- मस्कार करे छे, एवा मिथ्यात्वरूपी सन्निपातना रोगने प्राप्त थयेला मनुष्योनो रोग दूर करवाने कयो वैद्य स- मर्थ होइ शके १ ॥ १४९ ॥ हवे ते मिथ्यात्वरूपी सन्निपातना रोगथी ग्रस्त थ- येला मनुष्यो गु करे छे ? ते ग्रंथकार कहे -- - (२६) एगो अ गुरुः एगोवि । सावगो चेइआणि विविहाणि ॥ तत्थय जं जिणवं। परप्परं तं न विचंति ॥ १५० ।। अर्थः- एगो अ गुरू' एटले गुरु एकज छे, अ- या सर्व गुरुओं श्रोजिनेश्वरमभुए प्ररूपला द्रव्यलिंग आदिकने तुल्य रीते धारण करनारा के, तेमज 'साव- गोविं पगो' एटले श्रावक पण एकज छ, अर्थात् सर्व- श्रावको जिनभापित तुल्य आचार विचारने पालनारा छ परंतु 'चेइआणि विविहाणि' एटले चैत्यो जुदां जूदा छे, अर्थात् जिनेश्वर प्रभुनी प्रतिमाभोथी अलंकृत थये- लां जूदा जूदा गच्छनां जुदां जुदा घणां जिनमंदिरो विद्यमान छे, परंतु ' तत्य य' एटले त्यां, अर्थात् . ते जिनमंदिरोने लगतुं 'नं जिणदव्यं ' एटले जे देवद्रव्य छे, अर्थात् जिनमंदिर तथा जिनप्रतिमाना जीर्णोद्धार आदिकमाटे जे देवद्रव्य एकटुं करवामां आवेलुं होय छे, 'तं ' एटले ते देवद्न्यने 'परुप्परं न विचंति' एटले परस्पर वेंची लेता नथी, अर्थात् वीजा कोइ जिनमंदि-
२६
रना जीर्णोद्धारमा अवश्य जोइतुं देवद्रव्य वीजा जिन-
मंदिरना अधिकारीभो ममत्वभावयी आपता नथी, ए
तेगनुं महामिथ्यात्व छे. एटले के लोभ आदिकथी दो-
पित थयेला धर्मगुरुओ पण ममत्व भावथी पोताना श्रा-
वकोने दरेक जिनमंदिरमा वापरवालायक देवद्रव्य वीजा
गच्छना जिनमंदिरमा वापरतां अटकावे छे, ए, आच-
रण करनारा कुगुरु, तथा कुश्रावकोठं महामिथ्यात्वप'
ग्रंथकारे दर्शायं छे. ॥ १५० ॥
भावार्थः—गुरुश्री पण सघळा एकना एकज छे,
अने श्रावको पण सघळा एकना एकज छे, अने जिन-
मंदिरो जूदा जूदा होय छे, परंतु तेश्रोमा एकळु थयेलु
देवद्रव्य ममत्वमावधी परस्पर उपयोगमाटे वेंची लेता
नथी, ए महामिथ्यात्व कारण छे. ॥ १५० ॥
हवे ग्रंथकार मूढ मनुष्योनी मोहस्थिति प्रगटपणे
जणावे छे-
ते न गुरु नो सहा।
न पूइओ तेहिं होइ जिणनाहो ॥
मूढाण मोहठिई।
सा नज्जइ समर्यानउरोहिं ॥१५१॥
No text on this page.
(२६८) नाणी शके छे. ॥ १५१ ॥ भावार्थ:-तेवा भ्रष्टाचारीओने गुरु तथा श्रावक- तरीके लेखी शकाय नही, तेमज तेओए शुद्धतापूर्वक श्रीवीतरागप्रभुनी पूजा करेली कहेबाय नही, एवी री- तना ते मोहांध मनुष्योनी मोहावस्थाने सिद्धांतोना जा. णकार मनुष्योज जाणी शके छे. ॥ १५१ ।। देवद्रव्य आदिकना संबंधमां ममत्वपणानो उपदेश आपनारा गुरुओ युगप्रधान कहेवाय नहो, ते हकीकत हवे ग्रंथकार दावे करे- सो न गुरू. जुगपवरो। जस्स बयगंमि वट्टए भेओ । चियभवणसगागं । साहारणदबमाईणं ॥१५२ ।। अर्थः-'चियभवणगगाणं ' एटले जिनप्रतिमा जिनभवन तया श्रावकोना संबंधमां, तमज 'गाहारण दव्चमाईणं ' एटले माधारण द्रव्य आदिकना गंध. मां, अर्थात् देनद्रव्य, शानद्रव्य तथा गापारण i. दिकना मंबंधमां पण 'जम्म' पट पावागना व
হল, “ “ - -
মা , ” , “ না না ফা
1 , শ ' , ' , ।
* বাংলা গান : গান
মাৎ সে ; ; ২ঃ ইং। -
এম এশা , ল ন নিন -
েিনা নাই : গ্য , ; না -
না না মানলােনা শাহ ,
না ' ে , ' । শেন জা-
নাে ; স শাদা' গান -
বা , " iণ গন গন চান ? -
F্য সা.! |
--না যায়, নননি, নিন
তি, , - মাগনা মা
আনা যােব भेदभार दिली. या
মনই মানা হয় নী. t?।
(२७०) हालना समयमां पण जेश्रो जिनभापित विधिवि- धानपूर्वक धर्मक्रिया करता नथी, तेओर्नु दृढ मिथ्या- त्वपणुं हवे ग्रंथकार दर्शावे छे- संपइ पहुवयणवि। जाव न उबसइ विहिविवेयत्तं ॥ ता निविडमोहमित्थत्त- गंठियादुमाहप्पं ॥ १५३ ॥ अर्थ:--' संपइ ' एटले सांप्रत कालमां, अर्थात् हालना आ पडता काळमां पहुवयणेणवि' एटले प्र- भुना वचनवडे करीने पण, अर्थात् श्रीवीतरागप्रमुए प्र- रूपेलां आगमोना वचनोना उपदेशवडे करीने पण 'जाव' ज्यांमुधी ' विहिविवेयत्तं ' एटले विधिविवेकपणुं, अ- र्थात् जिनभापित वचनोमुजब देव द्रव्यनी वृद्धि, समयो- चित जीर्णोद्धार आदिकमां नंनुं खरचयु, देवद्रव्यनु र- क्षण करघु, पवित्रतापूर्वक आशातना आदिकनुं निवारण, जिनपूजा, मुगुरुनी भक्ति, दोपरहित सामायिक, पति- क्रमण, पौपध तथा उपवास आदिक विधिविधान- कार्य करवानो विवेक 'न उल्लसइ - एटले ग्लास पामतो (२७१) नथी, अर्थात् तेसंबंधि हृदयमां भाव प्रगट थतो नथी 'ता' एटले त्यांमुधी एग जाणषु के ' निविडमोहमि- त्यत्तगंठियादुमाहप्पं ' ते पाणीने निविड मोहमिध्या- त्वनी गांउनुं दुष्ट माहात्म्य लागु पडेलु छ, अर्थात् भाग्यहीन मनुप्य मोहमिथ्यात्वनी अति दृढ़ गांठना - धनधी बंधायेलो छे, एटले के हजुमुधी तेना हृदयमां म- हामिथ्यात्व दृढपणे निवास करी रहेलुं छे. ॥ १५३ ।। प्रभु वचननी आशातना करवी, तेज महादुःखनुं निधान छे, ते हकीकत दर्शावताथका हवे ग्रंथकार कहे छे- वंधणमरणभयाई। दुहाई तिक्खाई नेअ दुक्खाई। दुक्खाण दुहनिहाणं । पहुवयणासायणाकरणं ॥ १५४ ॥ अर्थः- बंधणमरणभयाई ' एटले बंधन, मृत्यु, तथा सर्व प्रकारना भयरूपी ' तिक्खाई दुहाई ' एटले तीक्ष्ण दुःखो पंण, अर्थात् ते बंधन आदिकनां आकरां दुःखो पण "नेअ दुक्खाई' एटले दुःखरूप गणातां न- थी, केमके ते दुःखो फक्त खल्प कालपर्यंतज मनुप्योने भोगवयां पडे छे. परंतु ' पहुवयणासायणाकरणं' एटले प्रभुना वचनोनी जे आसातना करवी ते, अर्थात् जिन- भापित आगमोनां वचनोथी विपरीतपणे वर्तीने, एटलेके जिनीज्ञानो जे भंग करवो ते 'दुक्खाण दुहनिहाणं' ए- टले सर्व प्रकारनां दुःखोमां पण महादुःख निधानं छे, अर्थात् तेना सर बीजु कोइ पण दुःख आ जगत्मां नथी, केमके जिनाज्ञानो भंग करवाथी प्राणीने अनंता कालमुघी आ अपार भवसागरमां भटकयु पडे छे, अने त्यां नरक आदिकना असह्य दुःखो सहन करवां पडे छे. भावार्थ:-बंधन, मरण, तथा भय आदिकनां आ- करां दुःखो पण दुःख कहेवातां नयी, परंतु जिनवच- ननी आसातना करवी, ए मोटामां मोटुं दुःख छे, के- मके तेथी अनंता कालसुधी नरकआदिकनां असत्य दु:- खो प्राणीने भोगवां पडे छे. ॥ १५४ ।। हवे ग्रंथकार जिनोत्तः विधिपूर्वक धर्मकार्य करवाने असमर्थ एवा पोताना आत्मानी निंदा करताथका कह डे पहुवयणविहिरहस्सं । णाऊण जाव दीसा अप्पा ॥ .
No text on this page.
... (२७४) एम कही ग्रंथकारे पोतानी लघुता दर्शायी छे ।।१५५।। भावार्थ:-~-प्रभुना वचनोनी,विधिनो.सार जाणीने ज्यारे हुं मारा पोताना आत्मासंबंधि विचार करुं छु, त्यारे मने एम जणाय छे के, आणंद, कामदेव आदिक महाधीरपुरुषोए जेवी रीतन श्रावकपणुं पाल्युं छे, तेवू श्रावकपणुं हुं क्याथी पाली शकुं ? एटलेके तेवू उत्तम श्रीवकपणुं पालयाने हुं असमर्थ छु. ॥ १५५ ।। हवे ग्रंथकार जणावे छ के, तेवु उत्तमोत्तम प्राव- कपणुं पालवाने जोके हुँ असमर्थ छं, तोपण श्रीवीरप्र- भुनां वचनोमुजब चालवानो मारो मनोरथ छे, ते हकी- कत दर्शावे - जइवि हु उत्तमसावय- पयडीए चरणकरण असमत्थो । तहवि पहुचणकरणे। मणोरहो मझ दिययम्मि ॥१५६॥ अर्थ:-'जइवि ' एटले जोके 'ह' पटले नि- श्चयें करीन ' उत्तममाययपयडीए' एटले उतम श्राव- की पदवीआ, अर्थात् आणंद, कामदेव आदिक उत्त:-- - (२७०) मोत्तम श्रावकोनी पंक्तिमा 'चरणकरण असमत्थों' ए- टले चडवानुं कार्य करवाने हुं असमर्थ छ, अर्मात् ते- ओना 'सरउत्तम श्रावकपणुं पालयाने जोके हुँ अस- मर्थ हुँ, एटले शक्तिवान नथी, तहवि ' एटले तोपण पहुवयणकरणे' एटले प्रभुनु वचन करवामां, अर्थात श्रीमहावीरप्रभुना वचनमुजब अनुसरीने धर्मकार्यो कर- वामा मज्झ हिययम्मि' एटले मारा हृदयमा 'मणो रहो' एटले मनोरथ छे, अर्थात् मारा अंतःकरणमांशु- भावपूर्वकं एवी इच्छा वर्ते छ के, हुं श्रीमहावीरप्रभुना वचनोने अनुसरीने दरेक प्रकारनी धर्मक्रिया कर.. भावार्थ:--ग्रंथकार कहे छे के, जोके उत्तम श्रा: वकोनी पंक्तिए चडवाने हुं असमर्थ छु, तोपण श्रीमहा- बीरप्रभुना वचनोने अनुसरीने दरेक धर्मकार्यो करयानो मनोरथ मारा हृदयमा वर्ते छे. ॥ १५६ ॥ हवे ग्रंथकार छेवटे पोताना मननो अभिलाप द- र्शावे, छे- पहु पणमिअचलणे (२७६) तुह वयणरयणगहणे। अइलोहो मज्झ हुज्ज सया ॥१५७॥ अर्थः-'ता' एटले तेटलामाटे, अर्थात् प्रभुवच- नमुजब चालवानो मारो अभिलाप छे, ते हेतुथी 'पहु- चलणे' एटले प्रभुना चरणोने, अर्थात् श्रीमहावीरप्र- भुना चरणकमलोने ‘पणमिअ ' एटले प्रणाम करीने, अर्थात् नमस्कार करीने ‘परमभावेण' एटले परम भावे करीने, अर्थात् उत्कृष्टा मनोभिलापे करीने 'इकं पच्छे- मि' एटले एकज वस्तु नी हुं प्रार्थना करूं छु, अर्थात् एकज बाबतनी हुँ याचना करूं छु, अने ते ए छे के, तुह वयणरयणगणे ' एटले तारां वचनोरूपी रनोनुं ग्रहण करवामां, अर्थात हे प्रभु! आपना आगमवचनोने अनुसरीने दरेक धर्मकार्यो करवामां ' सया' एटले ह- मेशां ' मज्झ' एटले मने ' अइलोहो हुञ्ज' एटले अ- तिलोभ थायो ? अर्थात् हमेशां ते बायतनीज मने अ- तिशय लालच थाओ? ॥ १५७ ॥ भावार्थ:-तेटलामाटे मभुना चरणकमलोने नर्मीने परम मारथी ई एक एटलीज प्रार्थना कई के, प्रभु - (२७७) मोरूपी रत्नोने ग्रहण करवामां मने हमेशा अतिशय लोभ थाओ ? एवी रीतनी ग्रंथकार पोतानी शुभ याचना दर्शावे छे. ॥१५७ ।। वळी पण ग्रंथकार पोतानी लघुता प्रगट करे छे-- इह मित्थवासनिकिट- भावओ गलिअगुरुविवेआणं ॥ अम्हाण कह सुहाई। संभाविजंति सुमिणेवि ॥१५८॥ अर्थ:--- ' इह ' एटले अहींयां, अर्थात् आ दु:- पम कालरूपी पांचमा आरानेविपे 'मित्यवासनितिष्ठ- भावओ' एटले मिथ्यात्वनी वासनाथी उत्पन्न थयेला अतिक्लिष्ट एवा भावथी, अर्थात् अनादिकालथी प्राप्त थ- येलु जे मिथ्यात्व, तेनी वासनाथी अतिशय दुष्ट थयेला एवा हृदयगत अभिप्रायथी 'गलिअगुरुविवेगाणं ' ए- टले नष्ट थयेलं छे उत्कृष्ट विवेक जेओनो, अर्थात् तत्व अतत्वना विचारथी विमुख थयेला एवा 'अम्हाण' ए- टले अमोने ' सुमिणेवि ! एटले खप्तमां पण, अर्थात् सांधाव तो दूर रथु, परंतु स्वभावस्थामा पण 'सुहाई' -- ॥ २७८ ) एटले सुख़, अर्थात् आत्मरमणतारूपी मुख : कह संभा- 'विजंति' एटले क्याथी संभवी शके ? अर्थात् अध्यात्म- संबंधि उत्कृष्टुं सुख मळी शकतुं नथी. ।। १५८ ॥ भावार्थ:--ग्रंथकार कहे छे के, आ पंचमकाळमा मिथ्यात्वनी वासनाथी उत्पन्न थयेला अति लिए परि- णामे करीने जेओनो अति उत्तम विवेक नाश पामेलो छे, एवा अमोने स्वप्नमां पण तात्विक सुख क्याथी सं- भवी शके ? ॥ १५८ ॥ हजु पण ग्रंथकार पोतानी लघुताज दर्शावताथका कहे छे- जं जीविअमित्तंपि हु। धरेमि नामं च सावयाणपि ॥ तंपि पहु महाचुज । इह विसमे दूसमे काले ॥१५९ ।। अर्थ:--' पहु' एटले हे प्रभु ! ' हु' एटले नि श्वये करीने 'जं' एटले जे जीविअमितपि' एट जीवितमात्र पण, अर्थात देश विरतिरूपी जीवितमात्रने 'च' एटले तेमज यळी ' मात्रयाणपि नाम 'इट
No text on this page.
- (२८०) परिभाविऊण एवं। तह सुगुरु करिज अम्ह सामित्तं ॥ पहुसामग्गिसुजोगो। जह सहलं होइ मणुअत्तं ।। १६० ॥ अर्थ:--' सुगुरु ' एटले हे सुगुरुजी ! अर्थात् पो- ताना सुगुरुने उद्देशीने तेमने ग्रंथकार विनंति करे के, हे गुरुमहाराज ! ' एवं परिभाविऊण ' एटले एम विचारीने, अर्थात् आ दुःपमकालमां जिनभापितधर्मर्नु दुर्लभपणु ध्यानमा लेइने ' अम्ह सामित्तं ' एटले अ- मारं खामिपY, अर्थात् अमारापर सनाथपणुं ' तह क- रिज ' एटले तेवी रीते करो ? अर्थात् अमोने एवी री- तना शुद्ध जिनभापित धर्ममार्गपर चडावो के, 'जह एटले जेथी करीने 'पहुसामग्गिसुजोगो' एटले श्रीवी- तरागप्रभुने मळ्यानी सामग्रीनो उत्तम संयोग, अर्थात् मोक्षसुख मेळववानी संयमरूपी सामग्रीनो उत्तम संयोग मळे, तेमज 'मणुअत्तं सहलं होइ' एटले मनुष्यपणुं स- फल याय, अर्थात् मारो आ मनुष्यजन्म पण सफल थाय, एवं सनाथपगुं आप अमारापर धारण करो ? , .
- (२८२) भावार्थ:--पंधकार विनंति करेले के है गुमा हाराज! एम विचारीने आप अमारापर एवं सनाथपः करो ? के जेधी श्रीतिगमने मलबानी सामग्रीन मने उत्तम योग मळे, नया मारो आ मनुष्य जन्म पर सफल याय. ॥ १६० ।। : हने ग्रंथक्कर पोनातुं नाम प्रकारातापका नंथनी म मामिपूर्वक भव्यजनीने उपदेश आप में- एवं भंडारिअनेमि- चंदरआओ कवि गाहाओ । विहिमगरया भवा। पढ़तु जागंतु जंतु सिर्व ।। १३१॥ अर्थ:--' एवं ' पटले एवी रीत भंडारिअनमि- चंदाइआओं एटले भंडारि नेमिचंद्रजीए रवलीक इविगाहाओ' एटले केटलीक गाधामोने, अर्थात् अ एकसोने एकमट गाया भोना सनहरूसी पटिशतकानाम ना ग्रंथने विहिबग्गरवा भन्मा' एटले. विविनामिन आसक्त अबेला भव्य लोको, अर्शद जिनमापित आग- धर्ममार्गनी शुद्ध विधि आचरण कर वामां तत्पर थला रक्षा भव्य मनुष्यों पहंतु ' एटले पठन करो, अर्थात आ ग्रंधनी पाटगे? नेमन जा- गंतु ' पटले आव आणपणे करो ? अर्धान आ ग्रं- थना उत्तम रहम्प ने उदयमा धारण कगे? अने तेमक- रोने ‘सि जंतु ' एटले मोशे जात्रो ? अर्थात् अक्षय अने सदानंदमय प मानाव मेळयो ? ॥ ११ ॥ भावार्थ:-~ावी रीते सजन मंडारीना पुत्र, तथा श्रोजिनेश्वरमरिना पिता, भने भंडारिक गोत्रने धारण करनारा एवा श्रीनमिचंद्रजी श्रावके रवेला आ एकसो एकसर गाथारूप पटिशतक नामना ग्रंथने श्रीवी राग प्रमुए प्रकाशला विधिमार्गमां तत्पर एवा भव्यर्ज वो सूत्रथकी भणो, अने लेना अर्थ नुं ज्ञान मेळवी जाण कार थाओ, अने भी रीने मूत्र तथा अर्थ, बन्नेनो 3 भ्यास करी निरूपद्रव गो पामो. आ ग्रंथ भण्णार्थी तथा तेनो अर्थ सम्पन्न प्रकारे जाणवाथी निश्चल सम्प क्त्व थाय छे, अने निश्च सम्यक्त्वथी क्षायिक ज्ञान चारित्र थाय छे, असे ते क्षायिक ज्ञान चारित्रथी अनुः क्रमे वांछित अर्थनी सिद्धि थाय थे, अने ते वांख्ति अर्थ, एटले भव्यजीवोने भोलनी ग्रासिज जाणवी वली