Library
Vividh Tirth Kalp
Front matter
অস্ব হস্তুহি
লালু ভাজুলী ঘিী
বি. ৪. ৭৭৭,
मार्ग वदि
स्वर्गवास
বি. . ৭২৫৮, ধৗথ ভাবি ও
सिंघी जैन ग्रन्थमाला 卐॥ ग्रन्थाङ्क १०॥ ॥ IŚRĪDALCANDJI SINGHI S 2- AUG. 1945 -- श्री डालवन्दजी सिंघाना ARDESI श्रीजिनप्रभसूरिविरचित विविध तीर्थकल्प
सिंघी जैन ग्रन्थमाला
.
जैन आगमिक, दार्शनिक, साहित्यिक, ऐतिहासिक, कथात्मक-इत्यादि विविधविषयगुम्फित
प्राकृत, संस्कृत, अपभ्रश, प्राचीनगूर्जर, राजस्थानी आदि भाषानिबद्ध
बहु उपयुक्त पुरातनवाङ्मय तथा नवीन संशोधनात्मक
साहित्यप्रकाशिनी जैन ग्रन्थावलि।
कलकत्तानिवासी स्वर्गीय श्रीमद् डालचन्दजी सिंघी की पुण्यस्मृतिनिमित्त
तत्सुपुत्र श्रीमान् बहादुरसिंहजी सिंघी द्वारा संस्थापित
मुख्य सम्पादक
जिन विजय
अधिष्ठाता, सिंघी जैन ज्ञानपीठ, शान्तिनिकेतन
सम्मान्य समासद-भाण्डारकर प्राच्यविद्या सशोधन मन्दिर पूना, और गूजरात साहित्यसभा अहमदाबाद
भूत पूर्वाचार्य-गूजरात पुरातत्त्वमन्दिर अहमदाबाद, तथा अनेकानेक सस्कृत, प्राकृत, पाली,
प्राचीन गूर्जर आदि अथ सशोधक और सम्पादक ।
ग्रन्थांक १०
प्राप्तिस्थान
संचालक, सिंघी जैन ग्रन्थमाला.
शान्तिनिकेतन. (बंगाल)
स्थापनाब्द
सर्वाधिकार संरक्षित.
[वि० सं० १९८६
श्रीजिनप्रभसूरिविरचित
विविध तीर्थकल्प
भिन्न भिन्न पाठभेद और विशेषनामानुक्रम समन्वित मूल ग्रन्थ, सरल और सारगर्भित
हिन्दी भाषान्तर, ऐतिहासिक और भौगोलिक वस्तु विवेचक अनेकानेक
टिप्पनियों द्वारा सुविवेचित, तथा सुविस्तृत प्रस्तावना समलङ्कृत
सम्पादक
जिन विजय
जैन वाङ्मयाध्यापक, विश्वभारती.
शान्तिनिकेतन
प्रथम भाग
विविधपाठान्तर-विशेषनामानुक्रमादियुक्त मूलग्रन्थ
EARN
2- AUG 1945
प्रकाशक
LAHAIAD
अधिष्ठाता, सिंघी जैन ज्ञानपीठ.
शान्तिनिकेतन. (बंगाल)
विक्रमाब्द ५९९० ]
प्रथमावृत्ति, एक सहस्र प्रति.
[ १९३४ क्रिष्टाब्द
SINGHI JAINA SERIES
COLLECTION OF CRITICAL EDITIONS OF MOST IMPORTANT CANONICAL, PHILOSOPHICAL,
HISTORICAL, LITERARY, NARRATIVE ETC WORKS OF JAINA LITERATURE
IR PRAKRIT, SANSKRIT, APABHRAMŠA AND OLD VERNACULAR
LANGUAGES, AND STUDIES BY COMPETENT
RESEARCH SCHOLARS
FOUNDED
BY
ŚRIMAN BAHADUR SINGHJI SINGHI OF CALCUTTA
IN MEMORY OF HIS LATE FATHER
SRI DALCANDJI SINGHİ.
GENERAL EDITOR
JINA VIJAYA
ADHISTHĀTĀ. SINGHĪ JAINA JÑĀNAPÍTHA, SĀNTINIKETAN
HONORARY MEMBER OF THE BHANDARKAR ORIENTAL RESEARCH INSTITUTE OF POONA AND GUJRAT
SAHITYA SABHA OF AHMEDABAD, FORMERLY PRINCIPAL OF GUJRAT PURATATTVAMANDIR
OF AHMEDABAD, EDITOR OF MANY SANSKRIT, PRAKRIT, PALI, APABHRAMSHA,
AND OLD GUJRATI WORKS
NUMBER 10
TO BE HAD FROM
SAÑCĀLAKA, SINGHI JAINA GRANTHAMĀLĀ
ŚĀNTINIKETAN. (BENGAL)
Founded )
All rights reserved
[ 1931. A.D.
VIVIDHA TIRTHA KALPA
OF
JINAPRABHA SŪRI
CRITICALLY EDITED IN THE ORIGINAL SANSKRIT AND PRĀKRIT WITH VARIANTS,
HINDI TRANSLATION, NOTES AND ELABORATE INTRODUCTION ETC
BY
JINA VIJAYA
SINGHI PROFESSOR OF JAINA CULTURE AT VIS'VABHARATI
SANTINIKETAN.
PART I
TEXT IN SANSKRIT AND PRĀKRIT WITH VARIANTS, AND AN
ALPHABETICAL INDEX OF ALL PROPER NAMES.
PUBLISHED BY
THE ADHISTHĀTĀ, SINGHI JAINA JÑĀNAPÍTHA
ŚĀNTINIKETAN. (BENGAL)
V. E. 1990 1
I'lrst edition, One Thousand Coples.
[ 1934 A. D.
॥सिंघीजैनग्रन्थमालासंस्थापकप्रशस्तिः॥ अस्ति बङ्गाभिधे दशे सुप्रसिद्धा मनोरमा । मुर्शिदाबाद इत्याख्या पुरी वैभवशालिनी ॥ निवसन्त्यनेके तत्र जैना ऊकेशवंशजाः । धनाढ्या नृपसदृशा धर्मकर्मपरायणाः ॥ श्रीडालचन्द इत्यासीत् तेष्वेको बहुभाग्यवान् । साधुवत् सच्चरित्रो यः सिंघीकुलप्रभाकरः ॥ बाल्य एवागतो यो हि कर्तुं व्यापारविस्तृतिम् । कलिकातामहापुर्यां धृतधर्मार्थनिश्चयः ॥ कुशाग्रया स्वबुद्ध्यैव सद्वृत्त्या च सुनिष्ठया । उपाय॑ विपुलां लक्ष्मी जातो कोट्यधिपो हि सः॥ तस्य मन्नुकुमारीति सन्नारीकुलमण्डना । पतिव्रता प्रिया जाता शीलसौभाग्यभूषणा ॥ श्रीबहादुरसिहाख्यः सद्गुणी सुपुत्रस्तयोः । अस्त्येष सुकृती दानी धर्मप्रियो धियांनिधिः ॥ प्राप्ता पुण्यवताऽनेन प्रिया तिलकसुन्दरी । यस्याः सौभाग्यदीपेन प्रदीप्तं यद्गृहाङ्गणम् ॥ श्रीमान् राजेन्द्रसिंहोऽस्ति ज्येष्ठपुत्रः सुशिक्षितः । यः सर्वकार्यदक्षत्वात् बाहुर्यस्य हि दक्षिणः ॥ नरेन्द्रसिंह इत्याख्यस्तेजस्वी मध्यमः सुतः । सूनुवीरेन्द्रसिंहश्च कनिष्ठः सौम्यदर्शनः ॥ सन्ति त्रयोऽपि सत्पुत्रा आप्तभक्तिपरायणाः । विनीताः सरला भव्याः पितुर्मार्गानुगामिनः ॥ अन्येऽपि बहवश्चास्य सन्ति स्वस्रादिबान्धवाः । धनैर्जनैः समृद्धोऽयं ततो राजेव राजते ॥ अन्यच्च- सरस्वत्यां सदासक्तो भूत्वा लक्ष्मीप्रियोऽप्ययम् । तत्राप्येष सदाचारी तच्चित्रं विदुषां खलु ॥ न गर्यो नाप्यहंकारो न विलासो न दुष्कृतिः । दृश्यतेऽस्य गृहे क्वापि सतां तद् विस्मयास्पदम् ॥ भक्तो गुरुजनानां यो विनीतः सज्जनान् प्रति । बन्धुजनेऽनुरक्तोऽस्ति प्रीतः पोष्यगणेष्वपि ॥ देश-कालस्थितिज्ञोऽयं विद्या-विज्ञानपूजकः । इतिहासादिसाहित्य-संस्कृति-सत्कलाप्रियः ॥ समुन्नत्यै समाजस्य धर्मस्योत्कर्षहेतवे । प्रचारार्थं सुशिक्षाया व्ययत्येष धनं घनम् ॥ गत्वा सभा-समित्यादौ भूत्वाऽध्यक्षपदाङ्कितः । दत्त्वा दानं यथायोग्यं प्रोत्साहयति कर्मठान् ॥ एवं धनेन देहेन ज्ञानेन शुभनिष्ठया । करोत्ययं यथाशक्ति सत्कर्माणि सदाशयः ॥ अथान्यदा प्रसङ्गेन स्वपितुः स्मृतिहेतवे । कर्तुं किञ्चिद् विशिष्टं यः कार्य मनस्यचिन्तयत् ॥ पूज्यः पिता सदैवासीत् सम्यग्-ज्ञानरुचिः परम् । तस्मात्तज्ज्ञानवृद्ध्यर्थं यतनीयं मया वरम् ॥ विचार्यैवं स्वयं चित्ते पुनः प्राप्य सुसम्मतिम् । श्रद्धास्पदस्खमित्राणां विदुषां चापि तादृशाम् ॥ जैनज्ञानप्रसारार्थ स्थाने शान्तिनिकेतने । सिंधीपदाङ्कितं जैनज्ञानपीठमतीष्ठिपत् ॥ श्रीजिनविजयो विज्ञो तस्याधिष्ठातृसत्पदम् । स्वीकर्तुं प्रार्थितोऽनेन शास्त्रोद्धाराभिलाषिणा ॥ अस्य सौजन्य-सौहार्द-स्थैौदार्यादिसद्गुणैः । वशीभूयाति मुदा येन स्वीकृतं तत्पदं वरम् ॥ तस्यैव प्रेरणां प्राप्य श्रीसिंघीकुलकेतुना । स्वपितृश्रेयसे चैषा ग्रन्थमाला प्रकाश्यते ॥ विद्वजनकृताल्हादा सच्चिदानन्ददा सदा । चिरं नन्दत्वियं लोके जिनविजयभारती ॥
विविधतीर्थकल्पसूचिः-सहानुक्रमेण । पृ० ८७ ८८ .... १ शत्रुञ्जयतीर्थकल्प २ रैवतकगिरिकल्पसंक्षेप ३ उज्जयन्तस्तव ४ उज्जयन्तमहातीर्थकल्प ५ रैवतकगिरिकल्प ६ पार्श्वनाथकल्प स्तम्भनककल्प ७ अहिच्छत्रानगरीकल्प ८ अर्बुदाद्रिकल्प ९ मथुरापुरीकल्प १० अश्वावबोधतीर्थकल्प ११ वैभारगिरिकल्प १२ कौशाम्बीनगरीकल्प १३ अयोध्यानगरीकल्प १४ अपापापुरी [संक्षिप्त] कल्प १५ कलिकुंड-कुर्कुटेश्वरकल्प १६ हस्तिनापुरकल्प १७ सत्यपुरतीर्थकल्प १८ अष्टापदमहातीर्थकल्प [१] १९ मिथिलातीर्थकल्प २० रत्नवाहपुरकल्प २१ अपापाबृहत्कल्प २२ कन्यानयनीयमहावीरप्रतिमाकल्प २३ प्रतिष्ठानपत्तनकल्प [१] २४ नन्दीश्वरद्वीपकल्प २५ काम्पिल्यपुरतीर्थकल्प २६ अणहिलपुरस्थितअरिष्ठनेमिकल्प २७ शंखपुरपार्श्वकल्प २८ नासिक्यपुरकल्प २९ हरिकंखीनगरस्थितपार्श्वनाथकल्प ३० कपर्दियक्षकल्प ३१ शुद्धदन्तीस्थितपार्श्वनाथकल्प ३२ अवन्तिदेशस्थ-अभिनन्दनदेवकल्प १ ३३ प्रतिष्ठानपुरकल्प [२] ५९ ६ ३४ प्रतिष्ठानपुराधिपतिसातवाहननृपचरित्र ७३५ चम्पापुरीकल्प ६५ ८३६ पाटलिपुत्रनगरकल्प ६७ ९ ३७ श्रावस्तीनगरीकल्प ७० ३८ वाराणसीनगरीकल्प ७२ १३ ३९ महावीरगणधरकल्प ७५ १४ ४० कोकावसतिपार्श्वनाथकल्प ७७ १५ ४१ कोटिशिलातीर्थकल्प १७ ४२ वस्तुपाल-तेजःपालमत्रिकल्प ७९ २० ४३ ढीपुरीतीर्थकल्प ८१ २२ ४४ ढीपुरीस्तव २३ ४५ चतुरशीतिमहातीर्थनामसङ्ग्रहकल्प २४४६ समवसरणरचनाकल्प २५ ४७ कुडुगेश्वरनाभेयदेवकल्प २६ ४८ व्याघ्रीकल्प २७ ४९ अष्टापदगिरिकल्प [२] ९१ २८ ५० हस्तिनापुरतीर्थस्तवन ९४ ३१ ५१ कन्यानयमहावीरकल्पपरिशेष ९५ ३२ ५२ कुल्यपाकस्थऋपमदेवस्तुति ३३ ५३ आमरकुण्ड पद्मावतीदेवीकल्प ९८ ३४ ५४ चतुर्विशतिजिनकल्याणककल्प ९९ ४५ ५५ तीर्थकरातिशयविचार ९९ ४७ ५६ पञ्चकल्याणक स्तवन १०० ४८ ५७ कोल्ल्याकमाणिक्यदेवतीर्थकल्प १०१ ५० ५८ श्रीपुर-अन्तरिक्षपार्श्वनाथकल्प १०२ ५१ ५९ स्तम्भनककल्पशिलोञ्छ १०४ ५२ ६० फलवर्द्धिपार्श्वनाथकल्प १०५ ५३ ६१ अम्बिकादेवीकल्प १०७ ५५ ६२ पञ्चपरमेष्ठिनमस्कारकल्प १०८ ५६ ६३ ग्रन्थसमाप्तिकथन १०९ A. D P प्रतिगतपुष्पिकालेख ११० A सङ्घकादर्शप्रान्तस्थितकल्पानुक्रमणिका.
विविधतीर्थकल्पसूचिः-अकाराद्यनुक्रमेण । कल्पाक पत्रांक कल्पाक " स्तम्भनककल्प . .. " पुरकल्प २ पत्रांक १ अणहिलपुरस्थित अरिष्टनेमिकल्प [२६] .. ५१ ३३ नासिक्यपुरकल्प [२८] ... ५३ २ अपापापुरी (संक्षिप्त) कल्प [१४]. . २५ ३४ पाटलिपुत्रनगरकल्प [३६].... ६७ ३ अपापाबृहत्कल्प [२१] . ३४ ३५ पार्श्वनाथकल्प [६].... ११ ४ अयोध्यानगरीकल्प [१३] २४ १३ ५ अर्बुदाद्रिकल्प [८] . १५ ३६ पञ्चकल्याणकस्तवन [५६] ...१०० ६ अवन्तिदेशस्थ अभिनन्दनदेवकल्प[३२] ५७ ३७ पञ्चपरमेष्ठिनमस्कारकल्प [६२] .१०८ ७ अश्वावबोधकल्प [१०] . . २० ३८ प्रतिष्ठानपत्तनकल्प १ [२३] ४७ ८ अष्टापदमहातीर्थकल्प १ [१८] . ३१ ३९ [३३] ... ५९ ९ अष्टापदगिरिकल्प २ , पुराधिपतिसातवाहननृप १० अहिच्छत्रानगरीकल्प [७] चरित्र[३४] .. ६१ ११ आमरकुंडपद्मावतीदेवीकल्प [५३] ९८ ४१ फलवर्द्धिपार्श्वनाथकल्प [६०] ...१०५ १२ अम्बिकादेवीकल्प [६१] .. १०७ ४२ मथुरापुरीकल्प [९].... १७ १३ उजयन्तमहातीर्थकल्प [४].... ८४३ महावीरगणधरकल्प [३९] ७५ १४ उज्जयन्तस्तव [३].. ७ ४४ मिथिलातीर्थकल्प [१९]. ३२ १५ कन्यानयनीयमहावीरप्रतिमाकल्प [२२] ४५ ४५ रत्नवाहपुरकल्प [२०].... ३३ कल्पपरिशेष[५१] ९५ ४६ रैवतकगिरिकल्पसंक्षेप [२].... ६ १७ कपर्दियक्षकल्प [३०] ५६ ४७ (द्वितीय) [५]... ९ १८ कलिकुंड-कुर्कुटेश्वरकल्प [१५] ... २६ ४८ वस्तुपाल-तेजःपालमंत्रिकल्प [४२]. ७९ १९ काम्पिल्यपुरतीर्थकल्प [२५] ५० ४९ वाराणसीनगरीकल्प [३८] ७२ २० कुडुंगेश्वरनामेयदेवकल्प [४७] ८८ ५० वैभारगिरिकल्प [११] . २२ २१ कुल्यपाकस्थऋषभदेवस्तुति [५२] ९७ ५१ व्याघ्रीकल्प [४८] २२ कोकावसतिपार्श्वनाथकल्प [४०] ७७ ५२ शंखपुरपार्श्वकल्प [२७] ५२ २३ कोटिशिलातीर्थकल्प [४१] ७८ ५३ शत्रुञ्जयतीर्थकल्प [१] . १ २४ कोल्लपाकमाणिक्यदेवतीर्थकल्प [५७] १०१ ५४ शुद्धदन्तीस्थितपार्श्वनाथकल्प [३१] . ५७ २५ कौशाम्बीनगरीकल्प [१२]] २३ ५५ श्रावस्तीनगरीकल्प २६ चतुरशीतिमहातीर्थनामसङ्ग्रहकल्प[४५] ८६ ५६ श्रीपुरअन्तरिक्षपार्श्वनाथकल्प ५८] १०२ २७ चतुर्विंशतिजिनकल्याणककल्प [५४] ९९ ५७ सत्यपुरतीर्थकल्प [१७]] २८ २८ चम्पापुरीकल्प [३५] . ६५ ५८ समवसरणरचनाकल्प २९ ढीपुरीतीर्थकल्प ८१ ५९ स्तम्भनककल्पशिलोच्छ ५९] १०४ ३० ढींपुरीस्तव [४४] ८४ ६० हरिकंखीनगरस्थितपार्श्वनाथकल्प [२९] . ५५ ३१ तीर्थकरातिशयविचार [५५] . ९९ ६१ हस्तिनापुरकल्प [१६] .. २७ ३२ नन्दीश्वरद्वीपकल्प [२४]] ४८ ६२ तीर्थस्तवन [५०].... ९४ .. .. .
सिंघी जैन ग्रन्थमाला] [विविध तीर्थकल्प A ति के अं ति छनघालकबोलयरवायागारविडमिकणानुमादयतिमलिग्रााईयायिनिहामियम HTEE सामगदहलाताईसामविण्यस्वामिघालवावमलरकाणाoSareCanaपाशादिअलहसताना जलशंतमाणासागउवालarमामलडाविहारविनितावशादिमागलाई छETERANASIERESTI रंमाणसारकपत्रवाणकरणामातापायलमmaanwadammarmaईगणनाकादयानमालोद धािनाणामविकादवानाममायादवाविमाणनाकाkshanRaiffanाममहामईशावा आसारमारमणजेवनाअवानिगिरकरणासिंसlaurantanासाधावाजाननिविणारा विश्वातमिहासामलढवितादवमासमतीववमायलगasavथा। बादशाहनवधलंबियामंधारावाममाजवा भारतकणसांववासरासिशिनमिनाहरसमामा शादियाशनिमशरवगिर्शिसदारामलखनाल शाकणानरासंबंगाणासरारमMOMसमादिहाराम गारनिवारविग्यसंघानमंडलाकामाला आणदासतिगरूवार सिहागनयतिषिमायमा गाविसमयदासंपतिजनकलनियावनलाल विछोबित्रामाज्ञeaयवायमजलजलदरिदयaananायाम वाटावमिविद्यावाश्मणावसायाम सासतिालाछापंचमराक्षसिदिजालकलशासित्रामायापरणामपाशवागतिलोछापामभिणादानस्साहाचा शापानमलि आदारया माताएवंटानावबाादवामंतापररकाशमयामरणालाग्राममारवमाटरबलावावितिसातामंडलाnिsतनगि आणिाविरतपतिसमवासनायायापछवियादवामविपावित्रसितारणावामानानिसमाहियाRADELI दितासर्वकल्ययंत्रमानमजायाकलापंचविसावयवकास्मिचिंrawaाविपञवासभाममाकाहार ताप्रियाकाकायामातरवरोधकाराप्रालिनासूरानंदापशक्तिशातयतात्रिकामारीपासवानापमामाचबराजामाबदेश arcावस्मारमवादश्तपतिदलामंडलावंताघाटोपरिसतानादागिनायताainamainानांकासाननवितितका म २ --DRESIC अतिशयामिविदास पनामाच्याविभाnिeISH-HE प्रष्टाएकामापत्रमा थानावनाकालय आमिधिलानाध्कल्माया श्रादारगारमाकल्मायन सावल्याणिकरावना 'श्रीमागिरिघनादाप्रय श्रीराजयकत्साया श्रारतपरसाईकन्यापर आवारगरायस्कलांचा गरवतकन्या asanaपाना३|| दिक्ताटोला प्रयापदहीमाशयमरक्षा ध्याकामापाशनाधकल्पात शासनानकालाamel भावजातमताताईकल कित्यातयनायगंगासाथ। श्रीकाटिशिलाताईवालय । श्राकलिउअजारhite मास्तिवाकल्यापरवार) छानपतला मावखपालनजमालकला श्रीफलवाहियान्यनायका आमनाक्षकलासक्षेपण ख्या श्रावकलाना प्राधिनराधानाधकालयाला श्राविकाकल्यायव्यal प्रोप्रचित्राकलायंगराया श्रीकापिल्यश्कल्या सी. आदिवासायं श्रीसमातिकाया 'पावरवक्ष्कल्पायर रिधानमिक प्राताधसंयाकल्प ग्रामसराकलगाया याममययायाम- त्रासमवसरणास्त्रका 'श्रामालावंशमकातासमाना याप्रश्वावधानाधकल्याण मानाशिवापुरका प्रशावतारकाल्ययन यात्राकागाबरयामाला १२. मास्किादवामानवानमा बारिधीपाश्र्धनार अवयनमा याप्राकलगाया ਕੀਵੀਸ਼ਰਵੇ श्रीकाशावाकलापपरशा बाकायककात्यामा रापरफलमा अताप्लेषयमामाडादाय प्रोग्रायाध्याकालाप श्रावापानाधकालावला माहातनारसी दासिदक्षिायाम्पलादव प्राध्यापाकलायंगणाशा नातिनंदाकलपाया। प्राकनायवारकात स्कृतायकाभिवाविनाधामा कलिउडककाम्वरकल्पाअंपया बाप्रतिष्ठानकाला प्रासात्मपाकनमरक्षाका दाहिनावकल्यायमसम | उरकल्यायरामा वापरममायसातवाहनकाल्याएबामाणिकरिवरिषसखimal रखकायमाटापटमाश्रेया सत्यहरकल्याएका याचं पाकल्प श्राव्यामरऊंडपव्यावसायबशशतामिश्राविकम | ਇ੩੩੪ਇਨੀ पाटलाउरकलामाRAIs प्राकल्याणकादिविचारस्योरया चिपालानुनादजयानिया B -- ति अं ति बितानाABAwarप्रियायसमजावनाविप मेगा विशानसिनुवनरेपनला। नायनामिशिग्रामवामिनासालमाया पिछामणादवयाएको योगविहसिलामा पविविधालायिमिहाधिकारसमदनदसिमानभुपानिमोनियम सिधाउदा जमुलकमायायायुपसाबद्धतापश्चातपिकालालितसaaaaaaaa Sae मोबालेसोमन होनाएपिड मनस्थिन्धिMargeईमादिविषमसमपनदावा मानामा मिश्रणाविद्यामहलवwwmeanातविया मागवितजिप्रक्षेदिबविश्राद वानानाहिशदवावमाणमाकादंडीfreोमल EिRAaमहासावर लट पानावपाविधामा अमशिनवजापादयोमानिममकामाकू वधिविधानमासमादर्णालणनिविणीस्वयमि हराभूप्यानिय EिLEAविक्कमसम मखरसायनगरसहिणालेयओवलबिपाधा वामहाअURStaNamas महिनामिनाम निमशनर मdिraratनारयनsniimarAmAR निमारतनिबार विधायनाएमam उमाश्रमविभागादिमियाजानपदवानपिसागसाइलीविद्यायामपश्यंनिसनकलनमित्रधागध लासिविविधागतमा क्यामhemamanामलिनामावमिक्याहवारदातावले दिवसनु दिमासकर तिलप्रपामगाणमिलिग्रासिमायापरपणापरवलिनापाममिकाहानश्रवन का वाइविधानNSARधाननिमारनामसारखापराविषयायमरणायामशास्त्रमारगोश्ररायबहरला विततिनियमहामंडलालित्रयाणाशक्लिएलनिनायबानिधियादवकप प्रणित्रयविनविताणलाया ताप्रा९स्वा। ३६ नामनिरातिप्रापबायपाश्रृिंवाद नीttilalininainml प सिघी जैन ग्रन्थमाला] २ [विविध तीर्थकला C प्र ति साकागावseeleefarefereसविल এলাকায়াহাহমাহুয়িরা स्वनियामा Rammelasmaaneml मटासायणीएम Reelamसलिया लक्षदायसम्माMAunt Farmerealer ल्मकमायेका rema maपिएचविमास्वायलायल्गालmalaa PARSaralore मिसgratशितिनामियानविन Narastyapalesepares RSNETRIमारलाfaदिवासदहलरिक्षमा सक्षिासनवनि Armeramanविश्राविकाsmme शिविजनदबावaaशक naglas ISRAES REPसरिसालनदशियnsferraramananeविजयाANE अम्मासमयसाई सबलविनमा Raksकिशानलकालालमायनलिपिडालविनिवाधियमापरवासमदिरा समतासारावसायह किश्तयवमिहायर शानियाwas दिखाकारादेलियाभुस्तासनविकरमासादयशव माकपाविसमावकाशयानाने करचय तिमिसावितरलक्षिाविलगशासविस्व Answersतिपरिसवापासबजनसमाजमाकमाण वादिलवालक्षिसाविमादयसया मा meroाईदिरणदरेमामलिमजMARRाईदिमासलए रवानिलिमसामविलसिविलियरत बनविपरिजवानाशदिशामामविग्ययनारसवसानिमामायालाaawasaशाहिधिरपक्ष निमाविषचालविद्यजयभिमातिएपासनालिलियबसल्लससमयम लाkिa बालाघावरपरमादवयस्करहनामसिस्सिामिलिटिमाखदेहसिकरवालिबाखवावधाणमामयसलाह स्मिारशक्यासियदायमापनाsahwaanemaकामविश्वासारवामानाकालानिwush याजमस्यपरवान किमययादायसवायलवयतनवानवाइयाछविस्तासिकारवाहियावा ति प रेका साधप्रा३०रखा। D प्र ति अं ति दालानाशणातजणागस्माबामनवातस्मादलूणावतसीमामायाप्तधनियादिणपासनादाश्रमयादा। इएस्मासिरिसाखसरपासनादणे मुनिणयदिवाबहा झापडियावउकडावाअहाकाकासासमाहपडिमाएसनिहिस्सामि समिडियावसकाएननिाबाबपकिरदक्षिाशाहवालाजिमापाकाकापासाहाधारश्साखसरपासना अवघडएसाखसरपासनादविसयामानानियहाातावकातिाजणणएवसनिहियाशिवायजानतयवाकाकय पासनादारितासपवयमाणसतामलक्षारिगडपडिहाणहिलपहशमंडपासकाकारसहिपासनादस्साएसकप्पाल साहानणाराकिलासामाजिक Poran Hamara चूर्ण "कबारवारमापदनामगडसरस्यारोबसूवश्रीक्षारसुशिवमयदधानाश्रीवईमानषशासानामिनारतदीय होवरलाङमालोसरीघराधीविजयादिसनात्यागणपवितंचकारविनित्यपालसातविजोधाश्रीविजयतिलक मोजसरिवारतत्यादयश्रयतिविराम्पवाशिगताको यहोयादवारकिाशमयकत्रिकाव्यप्रकाशमणिमुरव्य शास्वनिमातिाप्रोविजयासानहरा धशिव्येरामविजयबागाऐवदानवान्नकनिकासामसतयविक्षित आचंद्राकनिश्वविजजानवधिमानोसोम 44 - E ति अं ति विविधाएनसनयायवायापत्यञ्चमामम्मपरकम विदिशामित भिडण्याएउवयान लोपहिचला चायन्द्रमाणेमन मालेन्दिोन्लाजान्दाराकयातिनियरमंडलानोचलायाणाने बोलापरिजोगापविनिमतप्पलिइएयमिदिवासा पश्चरिस्ताववववन्दारापयहिवानिविष्पकमारोकालेणाकवलाहीकलमिघोमिहापजमवर्कवायलिदमवामिछ। ट्राएवामाऊलमपयनशिदीचमाजिणश्चरजविसमाचदियदेमामश्रिमपाचारापचिपाचारित्रिनामैया मिमकेणपाचापरिनिनामक जिलाशमहावास्तामा कालागश्चयवस्मादमुकास्मादिवसेजेत्रि दिलाने गामारनिंबारगजोलालिागणवादमकालोमोपचजगण्यागोयमा गणरायडिमगणपरिबुडाद रिकलापमुश्यागपाएन्नायातम्मनिपातिगेषाउपायधिगम अवयालरकापियन्निगेलमामिमगानाम्लरकणी वलमगाविरश्याश्लेवयनयरायनयामकलेदितामिल वालियाचकमेणरवरयविखुकडमलायाउरिया उधोयावयपाकमेणच्यचयाविकारयोसुकातण पवासापपजहाजाजयसूचितवश्वंतरालम विमोदामनदाश्चराकत्नियनमावसारयणार जयवानिशाणगणेमिछदिशादमिरवारला लगवियनागमंडावयविवाउवालयलोग्राजन्नामझामक रितिनावगरमायादवयाणुनावणवायश्चि जलप्रपमावियाएवायापालज्ञातितिविलाउबुन्नायअगावयवयाश्चेवनयरेक्एकालियापचयानगरपाथि विचाश्वशुननूयानविदायलगणवाचारोमदातिश्यपाचारिकरमोदावमप्यन्त्रिमणणरमलियोनि पिहयूराटिकातिपदिलारादयगिरिनयरतरहलनासापविचमवारसमितहवयबकलेशसकवारयाएसमावि एमसाचिकारो समाप्नोर्य श्री अपापाहताव्यादापोसवकम्योचावार्यशाया यक्षपाउरवाडायाममुनि. चापालिषत-रिषिनरमाळधिमाकापनाशील म सिंघी जैन ग्रन्थमाला] ३ [विविध तीर्थकल्प P सरणश्मणिशासम्मदिहीणमणाराहनिधारविम्बधानीलारारितालरियाणवीसतिगमयावशिक्षसिद्दी मनिलयविमायणीविसमझदासपथविधुतसमक्षा मसिरीअक्षिाविद्याममाटवीगलजलजलहरिलय प्रकृतमयाऽपणशसिवायावसि बिद्यादेवी बुधबादEOसकसहिलोरपावसाहमिहिअलकलनमा सिधमायापरयणामयायनलिमिलापासतिणीहाईडेविमानसुक्षिाराणाकाराएवद्यानविशवाय वीमेनाप्रपारकापरसकाविसयासुश्मावगर लालाचिकनिझामडलापिनलिशालिगंधविरसाए। तिरुमहानायचबियादवीक्षयपि बिनवित्र तिसotaNEनिखिकाका walameixsxkamunाधियोस * PRITERATURegसाकल्याण ति अं ति प Pb वैमालिपतियाविषदंववानिमायसी काहानियाधानाशायकीकरामतरत्याक्सका। शालिनतरवानदानकषशक्तिवारभितभादिकामावरणात वापतीपदस्यमास्थावराजासाम्पदेश म्यानियोश्रीमारमहम्मादपतपतिक्ष्मामलासंदरतायाहायपरिधातामनसायागिनीयवान भीतालकानावलीन परिविताकल्पपदापनामायणादायविजयताविधा ति अं ति म 2 P प्र ति अं ति याममियाला जयनिरिचारकलीपचनतिजतिरकाबनात्मणापसिलसिलामाश्यायवाणरामाक्षिणारावाशिणणणार सामवारक्षियरुणायता उलवरियतजलकारलाहरवालाहमरवराखियापायालयावयामरामकिकात्यासागपचरसिधयचाडपशानीवाएक्षिामा सापांकाववामिएकापियधिलाजामहामदाशिदायरमाamanसिरसस्सस्वकाहर वारकावारमारिमादिक्षमायतानुकमाराडीलका जणगन्तववादिषवणवियागलकाबादकासारखानशिकारवालयलससासमकथाणालिया नवसमाप्रियाकलापमा जसवयनावणाचचरकासविद्यायावसियासथलसाघणमलिकतानदीनासमवयागविलवासारकत्वाकानदारासमाएरससिरिनिपादकत्र शियात्रामलिलीकाराबवित्रापलियाकामकाणामस्वमहालदिशयादिमवयसंघसंविधापटारुणयसरकारवरटालियाविकासमासासीक्रेतरालनगार पक्षाameपमाघणसमापिघमाणाअवविछाउनसतानशिक्षाकामणपादागिरिनगराधणयावसमजमावाकमावश्यायजायापचहापारयजीवनमामिलिसक्यए डिमासंघाजगसीदसाक्षणासनादवपसलमयसादिलशाकलिलीएविनयकदएजिदीदिविक्षिामनाराबक्षिसामनारादिपासारखापानीसलामववियतलवा नास्सियाश्सावकलाइनिवाससत्रापालिकाराधियानासाहमालक लिकानवववहिणाबनवता नवपदमसिस्मिताचीतिनिया मदशियार बाहिसावलपरविधिवासासयबरसमायसावधावणमासादिक्षाय साराशनयादयसमकाविषयमानुकालेकालतिaasदयबिंबवीरनिरापर सापयतिलसरसावरियमिणानणाराणजवायनागपुरस शादयमाचीरयलिमकायालिविसरणाmaaमुविधमासमा कलयात्रादिवासमापवायकवाया। मिदनाप्रमाननादाननिकासीवानविंशतिबंधवादिका विषमापस कीमियायवित्तविशाशकाधमतरवयासक्नदान सपना किगीतशुमितखिकामाछीयलपित्ताडयदस्यमागलागण्या हमीरमतिपनिडवावालयखाययरलवानवजातीयामितीयन लार्वाना मितानीका सीननयनिस्दी समाक्ष-rah पासवाददैवादौसक्शावादमास प्रतिपादनालामचामरेचसमलवरिसिदश्रीमालज्ञातायाब निपत्र बिधशालादिक्षएपकार्यकरपसावक्षनचित्रांसोत्रसमबत्तविजविताधर्मसमासाजालागाजलदेवनाएकातदेवद्यास शतिनामा चरणकमलापनिासका रायमलतासमतिनसिल्लभासनदरासाक्षिाकरमाप्रमत्रपरिवारमाध्यमहरायमनशाषकएसयताकालयावालमयिवाद प्रारदलतरगोश हनाजिनामाशिष्यश्रीनिवाशिष्यवसाधकामालासविनासकामेघस्या कल्याम सिंघी जैन ग्रन्थमाला] [विविध तीर्थकल्प मोरिसारवामिनाचकवहिणालयविष्मावकट्टिणमायाविजानीयायवासीधामापरकसंदिगो शानिनमिडा पावसातला पापियवा माणधिनादाराकयाशिमियरमंडाणासायणछायागीबालाशिलामाया विहारापयदिधतिविषुमाराकालाणाकालीदामामिाहFEEकिपाल एवासोकणसंपनीता याविजापदिधामसामशियाबार्षिापावारित्रिनामानिrani हामावास्सारमीकामात बामयिनीयवासीथमाशा कावयाचदएसादियामासिवामधारशिवारसाहायगावालगायत एगायाasahe याश्रियालगनसिंधिमा हिंसानिमा मायालय वालपाधि बारिया शिवरालयलगायतकासहिनाशि सिजागानतियानड यायावयासपालवयाधि कारवाहाकावयवासयाडमाजासाधित ETERNET नहाकायामान नेयमातमा एमालम्बन मिलवाय Pिाक्षिशिरिधाशसंवादियनांगाडा शजविवानिया हरित लावागावाहिय लोमविया लायनालज्ञानिस्त्रविमलायाला नयनरमा ATREEN वलयतिमात्र हिन्यवरामचिन्हाणवाणापावाहरामायापरिकाम्या दामसम्पनिमारमा राविहिलिदिनशिल मामला सरमामायबडालायूसरसदारयाएसमलितपय निक गा वा संकायाध्याamayan तयारसमा होगत तामा बनियावास सिन्दा ASTRIमराव जारित दयाकला धियाना सदाबहाशा अछाम जाIsamsवार चित उमाकपालिदिन FATHदेणमिल जिलासर्वका बषयवार्थनिरी मा Aahe यकीदरात जाएताजनक मंदाने कापवानिशारिताविमोबापत वर्षलाइयदशावरतीवेदशा तिरमा मलाखमलप्यधारित तामजनतासितापतात योनिजमानि। Pe प्रतिका ५१ वां और ५३ वां पत्र, प्रास्ताविक निवेदन। ६१. विविध तीर्थकल्प -नामका यह ग्रन्थ जैन साहित्यकी एक विशिष्ट वस्तु है । ऐतिहासिक और भौगोलिक दोनों प्रकारके विषयोंकी दृष्टिसे इस ग्रन्थका बहुत कुछ महत्त्व है । जैन साहित्य-ही-में नहीं, समग्र भारतीय साहित्यमें भी इस प्रकारका कोई दूसरा ग्रन्थ अभी तक ज्ञात नहीं हुआ । यह ग्रन्थ, विक्रमकी १४ वीं शताब्दीमें, जैन धर्मके जितने पुरातन और विद्यमान प्रसिद्ध प्रसिद्ध तीर्थस्थान थे उनके सम्बन्धकी प्रायः एक प्रकारकी 'गाईड-बुक' है। इसमें वर्णित उन उन तीर्थोंका संक्षिप्त रूपसे स्थानवर्णन भी है और यथाज्ञात इतिहास भी है। ६२. ग्रन्थकार आचार्य ग्रन्थकार अपने समयके एक बड़े भारी विद्वान् और प्रभावशाली जैन आचार्य थे । जिस तरह, विक्रमकी १७ वीं शताब्दीमें, मुगल सम्राट अकबर बादशाहके दरबार में जैन जगद्गुरु हीरविजय सूरिने शाही सन्मान प्राप्त किया था, उसी तरह जिनप्रभ सूरिने भी, १४ वीं शताब्दीमें तुघलक सुलतान महम्मद शाहके दरबारमें बडा गौरव प्राप्त किया था। भारतके मुसलमान बादशाहोंके दरबारमें, जैन धर्मका महत्त्व बतलानेवाले और उसका गौरव बढानेवाले, शायद, सबसे पहले ये ही आचार्य हुए । इनकी प्रस्तुत रचनाके अवलोकनसे ज्ञात होता है, कि इतिहास और स्थल-भ्रमणसे इनको बडा प्रेम था । इन्होंने अपने जीवनमें भारतके बहुतसे भागोंमें परिभ्रमण किया था। गूजरात, राजपूताना, मालवा, मध्यप्रदेश, बराड, दक्षिण, कर्णाटक, तेलंग, विहार, कोशल, अवध, युक्तप्रांत और पंजाब आदिके कई पुरातन और प्रसिद्ध स्थानोंकी उन्होंने यात्रा की थी। इस यात्राके समय, उस उस स्थानके बारे में, जो जो साहित्यगत और परंपराश्रुत बाते उन्हें ज्ञात हुई उनको उन्होंने संक्षेपमें लिपिबद्ध कर लिया और इस तरह उस स्थान या तीर्थका एक कल्प बना दिया । और साथ-ही-में, ग्रन्थकारको संस्कृत और प्राकृत दोनों भाषाओंमें, गद्य और पद्य दोनों ही प्रकारसे, ग्रन्थरचना करनेका एकसा अभ्यास होनेके कारण, कभी कोई कल्प उन्होंने संस्कृत भाषामें लिख लिया तो कोई प्राकृतमें, और इसी तरह कभी किसी कल्पकी रचना गद्यमें कर ली तो किसीकी पद्यमें । किसी एक स्थानके बारेमें पहले एक छोटीसी रचना कर ली और फिर पीछेसे कुछ अधिक वृत्त ज्ञात हुआ, और वह लिपिबद्ध करने जैसा प्रतीत हुआ, तो उसके लिये परिशिष्टके तौर पर और एक कल्प या प्रकरण लिख लिया गया । इस प्रकार भिन्न भिन्न समयमें और भिन्न भिन्न स्थानोंमें, इन कल्पोंकी रचना होनेसे, इनमें किसी प्रकारका कोई क्रम नहीं रह सका। , 2 २ प्रास्ताविक निवेदन । ६३. ग्रन्थरचनाकी कालावधि ग्रन्थकी इस प्रकार खण्डशः रचना होते रहनेके कारण सारे ही संग्रहके संपूर्ण होनेमें बहुत दीर्घ समय व्यतीत हुआ मालूम देता है । कमसे कम ३० से अधिक वर्ष जितना काल लगा हुआ होगा । क्यों कि, जिन कल्पोमें रचनाका समय-सूचन करनेवाला संवत् आदिका उल्लेख है, उनमें सबसे पुराना संवत् १३६४ मिलता है जो वैभारगिरिकल्प [क्र० ११, पृ० २३ ] के अन्तमें दिया हुआ है। ग्रन्थकारका किया हुआ ग्रन्थकी समा- प्तिका सूचक जो अन्तिमोल्लेख है, उसमें संवत् १३८९ का निर्देश है । इससे २५ वर्षोंके जितने कालका सूचन तो, स्वयं ग्रन्थके इन दो उल्लेखोंसे ही ज्ञात हो जाता है, लेकिन वैभारगिरि कल्पके पहले भी कुछ कल्पोंकी रचना हो गई थी, और संवत् १३८९ के बाद भी कुछ और कल्प या कृति अवश्य बनी थी, जिसका कुछ स्पष्ट सूचन ग्रन्थगत अन्यान्य उल्लेखोंसे होता है । इसी कारणसे, ग्रन्थ-समाप्ति-सूचक जो कथन है वह, किसी प्रतिमें तो कहीं मिलता है और किसीमें कहीं । और यही कारण, प्रतियोंमें कल्पोंकी संख्याका न्यूनाधिकत्व होनेमें भी है। ६४. ग्रन्थगत विषय-विभाग इस ग्रन्थमें, भिन्न भिन्न विषय या स्थानोंके साथ सम्बन्ध रखनेवाले सब मिला कर ६०-६१ कल्प या प्रकरण हैं। इनमें से, कोई ११-१२ तो स्तुति-स्तवनके रूपमें हैं, ६-७ चरित्र या कथाके रूपमें हैं, और शेष ४०-४१, न्यूनाधिकतया, स्थानवर्णनात्मक हैं । पुनः, इन स्थानवर्णनात्मक कल्पोंमेंसे, चतुरशीति महाती- र्थनामसंग्रह जो कल्प [ क्रमांक ४५ ] है उसमें तो प्रायः सभी प्रसिद्ध और ज्ञात तीर्थस्थानोंका मात्र नाम- निर्देश किया गया है। पार्श्वनाथकल्प [क्र० ६ ] में पार्श्वनाथके नामसे सम्बद्ध ऐसे कई स्थानोंका उल्लेख है। उज्जयन्त अर्थात् रैवतगिरिका वर्णन करने वाले भिन्न भिन्न ४ कल्प [ क्र० २-३-४-५] हैं । स्तंभनक तीर्थ और कन्यानयमहावीर तीर्थके सम्बन्धमें दो दो कल्प हैं । इस प्रकार, अन्य विषय वाले तथा पुन- रावृत्ति वाले जितने कल्प हैं उनको छोड कर, केवल स्थानोंकी दृष्टिसे विचार किया जाय तो, इस ग्रन्थमें कुल कोई ३७-३८ तीर्थ या तीर्थभूत स्थानोंका, कुछ इतिहास या स्थानपरिचय-गर्भित वर्णन दिया हुआ मिलता है। ६५. स्थानोंका प्रान्तीय विभाग यदि इन सब स्थानोंको प्रान्त या प्रदेशकी दृष्टिसे विभक्त किये जायं तो इनका पृथक्करण कुछ इस प्रकार होगा- गूजरात और काठियावाड राजपूताना और मालवा शत्रुजयमहातीर्थ [क्र० १] अर्बुदाचलतीर्थ [क्र० ८] उज्जयन्त ( रैवतगिरि ) तीर्थ [क्र० २-३-४-५] सत्यपुरतीर्थ [क्र० १७ ] अश्वावबोधतीर्थ [क्र० १०]] शुद्धदन्तीनगरी [क्र० ३१] स्तंभनकपुर [क्र० ६, ५९] फलवर्द्धितीर्थ [क्र० ६०] अणहिलपुरस्थित अरिष्टनेमि [क्र० २६] ढीपुरीतीर्थ [क्र०४३-४४] कोकावसति [क्र० ४०] कुडुंगेश्वरतीर्थ [क्र० ४७] शंखपुरतीर्थ [क्र० २७ ] अभिनंदनदेवतीर्थ [क्र० ३२] हरिकंखीनगर [क्र० २९] अवध और बिहार युक्तपान्त और पंजाब वैभारगिरि [क्र० ११] अहिच्छत्रपुर [क्र० ७] पावा या अपापापुरी [क्र० २१, १४] हस्तिनापुर [क्र० १६, ५०] पाटलीपुत्र [क्र० ३६] , प्रास्ताविक निवेदन । ३ ढिल्ली या दिल्ली [क्र० ५१] चंपापुरी [ क्र० ३५] मथुरा [क्र० ९] कोटिशिला [क्र० ४१] वाराणसी [क्र० ३८] कलिकुंडकुकुटेश्वर [क्र० १५] कौशांबी [क्र० १२] मिथिला [क्र० १९] रत्नपुर [क्र० २०] कांपिल्यपुर [क्र० २५] अयोध्यापुरी [क्र० १३] श्रावस्तीनगरी [क्र० ३७] दक्षिण और बराड कर्णाटक और तेलंगण नासिक्यपुर [क्र० २८] कुल्यपाक माणिक्यदेव [क्र० ५२, ५७] प्रतिष्ठानपत्तन [क्र० २३]] आमरकुंड पद्मावती [क्र० ५३] अन्तरिक्षपार्श्वतीर्थ [क्र० ५८] कन्यानयमहावीर [क्र० २२, ५१ ६६. विस्तृत विवेचन दूसरे भागमें ग्रन्थगत इन सब स्थानोंका विस्तृत परिचय, इतिहास और हिंदी भाषान्तर आदि दूसरे भागमें देनेका हमारा संकल्प है। ग्रन्थकारका विशेप परिचय भी वहीं दिया जायगा। अतः यहां पर अधिक लिखना अनावश्यक होगा। ६७. प्रतियोंका परिचय प्रस्तुत आवृत्तिके संशोधन और सम्पादन करने में हमने जिन पुरातन हस्तलिखित प्रतियोंका उपयोग किया है उनका परिचय इस प्रकार है- A प्रति-अहमदाबाद के डेलाके नामसे प्रसिद्ध जैन उपाश्रयमें संरक्षित ग्रन्थ भाण्डारकी प्रति । पत्र संख्या ५८ । इस प्रतिमें सब कल्पोंका पूरा संग्रह है। कलिकुंड-कुर्कुटेश्वर नामका कल्प-प्रस्तुत आवृत्तिका क्रमांक १५- दो दफह लिखा हुआ है । प्रतिकी लिखावट साधारण ढंगकी है और पाठ-शुद्धि भी प्रायः साधारण ही है। हमने जितनी प्रतियोंका सग्रह किया उनमें यह सबसे पुरानी है। विक्रम संवत् १४६६ में यह लिखी गई है। इसके अंतमें जो पुष्पिका लेख है वह पृष्ठ १३५ पर मुद्रित है । उससे ज्ञात होता है कि 'श्रीमालीवंशमें पैदा होनेवाले देवा व्यवहारी और उसकी पत्नी हासलदेवीके मांडण, पद्मसिह और मालदेव नामके तीन पुत्रोंने अपने माता-पिताके श्रेयोऽर्थ इस ग्रंथकी यह प्रति लिखवाई ।' इस प्रतिके अंतिम पृष्ठ पर ग्रन्थगत सब कल्पोंकी सूचि भी लिखी हुई है जो अन्य किसी प्रतिमें उपलब्ध नहीं होती। B प्रति-उक्त भाण्डारकी दूसरी प्रति, जिसकी पत्र संख्या ३८ है । इस प्रतिमें कुल २९ कल्प लिखे हुए मिलते हैं । प्रस्तुत आवृत्तिके क्रमांक १४. १९. २३. २५. २९. ३१ से ३३, और ३५ से ५८ तकके कल्प इसमे अनुपलब्ध हैं। ग्रन्थकी समाप्तिका सूचक जो वह भी इसमें अनुल्लिखित है। प्रतिकी लिखावट सुंदर है और पाठ भी कुछ अधिक शुद्ध है। अंतमें लिखने-लिखाने वालेका कोई निर्देश नही है। 'शुभं भवतु श्रीश्रमण- संघस्य ॥श्री।।' इतना ही उल्लेख किया हुआ है। इससे प्रतिके लिखे जानेके समयका कोई सूचन नहीं मिलता। पत्रोंकी स्थिति देखते हुए अनुमान किया जा सकता है कि प्रायः ४०० वर्ष जितनी पुरानी यह अवश्य होगी। C प्रति-इसी भाण्डागारमें की तीसरी प्रति । पत्र संख्या ४१ । इसमें कुल मिला कर ५२ कल्प लिखे हुए हैं । इसका प्रारंभ उज्जयंततीर्थकल्प-इस आवृत्तिके ४ थे कल्प-से होता है । पहले तीन कल्प इसमें बिल्कुल कथन है ।
प्रास्ताविक निवेदन । १ यह ही नहीं हैं। बीचमें, अपापाबृहत्कल्प, जो इस ग्रंथमें सबसे बडा कल्प है, वह भी नहीं है । तदुपरांत, चतुर- शीति महातीर्थनामसंग्रहकल्प (क्रमांक ४५) और अष्टापदगिरिकल्प (क्रमांक ४९) भी इसमें सम्मीलित नहीं है । ग्रंथकारका किया हुआ ग्रंथ समाप्ति-सूचक जो कथन है, वह इस प्रतिमें, व्याघीकल्प- (क्रमांक ४८) के अन्तमें-प्रति पत्र ३६ की प्रथम पृष्ठिपर-लिखा हुआ है। उसके बाद फिर हस्तिनापुर स्तवन आदि कल्प लिखे गये हैं (-द्रष्टव्य कोष्ठक)। इस प्रतिके कल्पक्रमसे, इस बातका कुछ आभास मिल सकता है कि ग्रंथ किस क्रमसे बना हुआ होगा। इसके अक्षर सुन्दर, और स्पष्ट है । पाठ भी बहुत कुछ शुद्ध है। अंतमें लिखने-लिखाने वालेका कोई निर्देश नहीं है । सम्भवतः यह भी चार सौ वर्ष जितनी पुरानी होगी। D प्रति-उसी स्थानकी ४ थी प्रति । पत्र संख्या ४५ । अक्षर अच्छे और सुवाच्य हैं परंतु पाठ साधारण है । इसमें कोई ३२ प्रकरण लिखे हुए हैं। इसका प्रारंभ मथुराकल्प (क्रमांक ९) से, और अंत कोकाव- सतिपार्श्वनाथकल्प (क्रमांक ४० ) से होता है । इस प्रकार इसमें आदिके ८ और अंतके २१ कल्प या प्रकरण नहीं हैं, अतः यह एक प्रकारका अपूर्ण संग्रह है। इस प्रतिमें भी लिखने-लिखाने वालेका कोई पुष्पिका लेख नहीं है, इससे यह नही ज्ञात हो सकता कि यह प्रति कब लिखी गई है। परंतु, इसके अंतमें जो ५ पद्योंका एक छोटासा प्रशस्ति-लेख, जो कि पीछेसे लिखा गया मालूम देता है, उससे इतना ज्ञात हो सकता है कि विक्रम संवत्की १७ वी शताब्दीके शेष चरणके पहले यह कभी लिखी गई होगी । इस प्रशस्ति-लेखसे विदित होता है कि-अकबर बादशाहने जिनको जगद्गुरुका पद प्रदान किया उन आचार्य हीरविजय सूरिके शिष्य आचार्य विजयसेनके पट्टधर आचार्य विजयतिलक सूरिके समयमें, विजयसेन सूरि-ही-के शिष्य रामविजय विबुधने, जो हैमव्याकरण, काव्यप्रकाश आदि शास्त्रोंके निष्णात पंडित थे, इस प्रतिको उस ज्ञानभंडारमें स्थापित की, जिसमें पंदरह लाख पुस्तके संगृहीत की गई थीं। Pa प्रति-पूनाके भाण्डारकर प्राच्यविद्यासंशोधन मन्दिरमें संरक्षित राजकीय-ग्रंथ-संग्रहकी ६२ पत्र वाली प्रति । यह प्रति संपूर्ण है और इसमें A प्रतिके समान ही सब कल्पोंका संग्रह है। सिर्फ पंचकल्याणकस्तवन (क्रमांक ५६) जो सोमसूरिकी कृति है, वह इसमें नहीं है । इस प्रकार इसमें कुल ५८ प्रकरण उपलब्ध हैं। कलिकुंड-कुर्कुटेश्वर नामका कल्प (क्रमांक १५) इसमें भी A प्रतिके समान दो दफह लिखा हुआ है । ग्रन्थ- समाप्ति-सूचक कथन इसमें अष्टापदकल्प (क्रमांक ४९) के अन्तमें-पृष्ठ ५३ की दूसरी पूंठी पर-लिखा हुआ है । इसके बाद फिर हस्तिनापुरतीर्थस्तवन आदि प्रकरण लिखे हुए हैं । अन्तमें फिर कोई दूसरा निर्देश नहीं है। लिपिकारने "सं० १५२७ वर्षे आषाढ सूदि ७ गुरौ सर्वत्र संख्या अलावा ग्रंथानं ३६०२५ संख्या ॥ श्रीरस्तु ॥ शुभं भवतु ॥ कल्याणमस्तु ॥" इस प्रकारका उल्लेख किया है जिससे यह प्रति कब लिखी गई इसका मात्र सूचन मिलता है। इसकी लिखावट अच्छी और स्पष्ट है । पाठ भी प्रायः बहुत कुछ शुद्ध मिलता है। Pb प्रति-यह प्रति भी पूनाके उक्त संग्रहकी । इसकी पत्र संख्या ८५ है। इसमें आदिसे लेकर ५५ क्रमांक तकके प्रकरणोंका संग्रह है, और इसी क्रममें है । अन्तके ५ कल्प इसमें नहीं हैं । ग्रन्थ-समाप्ति-सूचक जो कथन है वह इसमें दो जगह लिखा हुआ मिलता है। एक तो Pa प्रतिकी तरह अष्टापदकल्प (क्रमांक ४९) के अंतमें-पत्र ७८ की द्वितीय पूंठी पर-और दूसरा अन्तिम पत्र पर, जहां कल्याणकस्तवन समाप्त . , वें + इन पदरह लाख पुस्तकोसे मतलब पंदरह लाख श्लोकका मालूम देता है, न कि पदरह लाख प्रतियो या पोथियोका । रामविजय विबुधने अपने परिश्रमसे एक ऐसा ज्ञानभंडार स्थापित किया था जिसमे जितने ग्रंथ या प्रतिया थी उनकी सब श्लोक संख्या, गिनने पर पंदरह लाख जितनी होती थी। शायद यह भंडार पाटणमे था।
प्रास्ताविक निवेदन । होता है। प्रति है तो पुरातन; लेकिन अन्तमें समय इत्यादिका सूचक कोई उल्लेख न होनेसे निश्चयात्मक कुछ नहीं कहा जा सकता। यह प्रति बिल्कुल वेपर्वाईसे लिखी गई प्रतीत होती है। लिपिकार कोई नया सिखाऊ और अपठित मालूम देता है । उसको पुरानी लिपिका बहुत कम परिचय है । संस्कृत-प्राकृत भाषाका उसको किञ्चित् भी ज्ञान नहीं है। भाषानभिज्ञताके कारण आकृतिसाम्यवाले अक्षरोंकी नकल करनेमें वह वारंवार गलती करता है और एक अक्षरकी जगह दूसरा अक्षर लिख डालता है । कहीं तीर्थराज के स्थान पर नीर्घराज लिख देता है तो कही तत्र की जगह तव या नव बना देता है । ५ वे प्रकरणका पहला पद पच्छिमदिसाए है जिसको उसने एत्थिमहिसाण लिखा है-प का ए, च्छि का स्थि, दि का हि और ए का ण में परिवर्तन कर ६ अक्षर वाले एक ही पदमें ४ अक्षर उसने बदल दिये हैं। कहीं द्रष्टव्यं की जगह द्रव्यं और गंतव्यं की जगह गव्यं लिख कर शब्दके बीचके अक्षर ही उडा देता है, तो कही अनुस्वारको आगे पीछे लिख कर एतं रचयां का एतरंचयां बना डालता है । किस अक्षरका कौन काना है और कौन मात्रा है इसका भी उसको ठीक ठीक खयाल नहीं रहता, इस लिये अवरजेकी जगह अवराज कर देता है और पात्रके बदले पत्रे लिख लेता है । इस तरह लिपिकर्ताके अज्ञानके कारण इस प्रतिका पाठ बहुत जगह भ्रष्ट हो गया है । हमने इसका उपयोग प्रायः वही किया है जहां और और प्रतियोंमें खास सन्देह उत्पन्न हुआ है। पंचक- ल्याणक स्तवन, जो सोमसूरिकी कृति है, A. प्रतिके सिवा इसी प्रतिमें उपलब्ध है। उसका पाठ निश्चित करनेमें इसीका सहारा मिला। P प्रति-पूनावाले उसी संग्रहमेंकी एक तीसरी प्रति जिसकी पत्रसंख्या ३२ है । इस प्रतिमें कुल ४८ कल्प लिखे हुए हैं। इसमें पंचपरमेष्टिनमस्कार नामका जो कल्प है वह ऊपरवाली और और प्रतियोमे नहीं मिलता। यह कल्प इसमें चतुरशीति तीर्थनामसंग्रहकल्पके अन्तमें-पत्र २६ की पहली पूंठी पर-लिखा हुआ है। हमने इसको परिशिष्टके रूपमें सबके अन्तमें रखा है। इसके सिवा इस संग्रहका जो क्रम है वह सब प्रतियोंसे भिन्न है । कई कल्प, अन्यान्य प्रतियोंके हिसाबसे, आगे-पीछे लिखे हुए हैं। उदाहरणके लिये, अन्य सब प्रतियोंमें उज्जयन्तस्तवका क्रमांक ३ रा है, इसमें उसका ५ वां है । इसके बाद ही अंबिकाकल्प लिखा हुआ है जो A B और Pa प्रतिमें सबके अन्तमें दिया हुआ है । अंबिकाकल्पके वाद कपर्दियक्षकल्प लिखा गया है जिसका क्रमांक अन्यान्य प्रतियोंके मुताविक ३० वां है । अर्बुदकल्प जिसका क्रमांक अन्य संग्रहानुसार ८ वां है उसका इसमें ३८ वां है । इस प्रकार प्रायः बहुतसे कल्प इसमें आगे-पीछे लिखे हुए हैं। संपूर्ण तालिका कोष्ठकमें दी गई है जिससे जिज्ञासु पाठक मिलान कर सकते हैं । वस्तुपाल-तेजःपालमन्त्रिकल्प (क्रमांक ४२) इसमें लिखा हुआ नही है लेकिन उसके स्थानपर, उस कल्पमें जो अन्तमें ३ श्लोक लिखे हुए हैं [ देखो पृष्ठ० ८०, पंक्ति १८-२०] वे इसमें दिये हुए हैं । अन्तरिक्षपार्श्वनाथकल्प अन्यान्य संग्रहोंमें प्राकृत भाषामें लिखा हुआ है, इसमें उसका संस्कृत रूपान्तर है। इसी तरह हरीकंखीनगरस्थितपार्श्वनाथकल्प (क्रमांक २९) का भी इसमें संस्कृत भाषान्तर दिया हुआ है। इस कल्पके अन्तमें लिखा है कि- इति श्री [हरि] कंखीनगरमंडनश्रीपार्श्वनाथकल्पः प्रभुश्रीजिनप्रभसूरिभिः कृतयो (१) प्राकृते । न वा० गुणक [ल?] श श्रीराजगच्छीय संस्कृते मज्झधत्त (?)॥ (पत्र १३, पूंठी २, पंक्ति १९–२०) इस अशुद्धिबहुल पंक्तिका तात्पर्यार्थ यह मालूम देता है, कि राजगच्छीय वा० (वाचक) गुणक [ल [ल] श नामके किसी पंडितने, जिनप्रभसूरिकृत प्राकृत कल्पको संकृतमें बनाया। इससे प्रतीत होता है कि उक्त अन्तरि- क्षपार्श्वनाथकल्पको भी उसीने संस्कृतमें रूपान्तरित किया होगा । क्यों कि ये दोनों कल्प इस प्रतिमें एक प्रास्ताविक निवेदन । ६ साथ लिखे हुए हैं। इस संग्रहमें १५. १६. १८. ३३. ३४. ४२. ४६. ५१ से ५६ तक-इस प्रकार १३ कल्प अनुपलब्ध हैं। यद्यपि इस प्रतिमें कल्पोंका क्रम, अन्य सब प्रतियोंसे भिन्न प्रकारका है, तथापि वह कुछ अधिक संगत मालूम देता है । गिरनार अर्थात् उज्जयंत अथवा रैवतक पर्वतसे संबंध रखनेवाले जो ४ कल्प प्रस्तुत ग्रन्थमें हैं, वे जिस क्रमसे इस प्रतिमें लिखे गये हैं वह क्रम अधिक ठीक लगता है । उन्हीके बाद इसमें अंबिकादेवी- का कल्प है जिसका भी सम्बन्ध एक प्रकारसे रैवतक पर्वतके साथ होनेसे, उसका यह स्थान ठीक सम्बन्धयुक्त मालूम देता है । अम्बिकाकल्पके बाद ही जो कपर्दियक्षकल्प लिखा हुआ है वह भी उचित स्थानस्थित दिखाई दे रहा है। बल्कि इस कल्पके अन्तमें तो ग्रन्थकारका कथन भी इस बातको सूचित करता है कि उन्होंने अम्बादेवी और कपर्दियक्ष, इस कल्पयुगकी (देखो पृष्ठ ५६ का अन्तिम उल्लेख) एक साथ रचना की । ऐसा उल्लेख होने पर भी ये दोनों कल्प, और सब प्रतियों में क्यों भिन्न-क्रममें लिखे गये मिलते हैं इसका कोई कारण समझमें नही आता । उसमें भी अम्बिकाकल्प तो बिल्कुल ग्रन्थके अन्तमें जा पडा है जिससे बहुतसी प्रतियोंमें तो वह अनुल्लिखित ही रह जाता है । इसी तरह क्रमांक २६ और ४० वाले कल्प इस प्रतिमें साथ साथ लिखे हुए मिलते हैं जो अधिक यथास्थित कहे जा सकते हैं । क्यों कि दोनोंका स्थान एक ही (पाटण) है। सबके अन्तमें कन्यानयनीयमहावीरप्रतिमाकल्प (क्रमांक २२ ) रखा है और उसके अंतमें ग्रन्थ- समाप्तिसूचक कथन दिया है-सो भी एक प्रकारसे सम्बन्धयुक्त दिखाई देता है। इस प्रतिमें जिन कल्पोंका संग्रह है उनके अवलोकनसे मालूम देता है कि प्रायः मुख्य मुख्य कल्प इसमें सब आगये हैं । जो इसमें संगृहीत नही है उनमें कलिकुंडकुकुटेश्वर (१५), हस्तिनापुर (१६), प्रति- टानपुर (३३), सातवाहनचरित्र (३४), वस्तुपाल-तेजःपाल (४२), कन्यानयनीयपरिशेष (५१) और अमरकुंडपद्मावती (५३) नामके कल्प कुछ महत्त्वके हैं । बाकीके कल्प तो नाम मात्रके कल्प हैं । वास्तवमें वे तो स्तुति-स्तोत्र हैं जिनका ग्रन्थगत उद्देश्यके साथ कोई खास सम्बन्ध नहीं है । इससे यह ज्ञात होता है कि जिसने इस प्रतिको तैयार किया है उसने कुछ विचारपूर्वक प्रयत्न किया है। इस प्रयत्नका कर्ता कौन है उसका कोई निर्णायक उल्लेख नहीं प्राप्त होता । क्या जिस राजगच्छीय वाचक गुणकलश (?) ने उक्त दो कल्पोंका संस्कृत रूपांतर करनेका प्रयत्न किया है उसीने तो यह संग्रह इस क्रममें नहीं ग्रथित किया हो । इस प्रति के अक्षर यद्यपि स्पष्ट और सुवाच्य हैं तथापि पाठशुद्धि कोई विशेष उल्लेखयोग्य नहीं है । हां, कहीं कही इसका पाठ, अन्य प्रतियोंकी अपेक्षा अधिक उपयुक्त मिल जाता है जो सन्दिग्ध स्थानमें ठीक मदद- गार हो जाता है। प्रतिके अन्तमें जो पुष्पिकालेख है उससे विदित होता है कि-संवत् १५६९ के आषाढ महिनेमें-सुदि १ सोमवार और पुनर्वसुनक्षत्रवाले दिनको-वैरिसिहपुरके रहनेवाले श्रीमाली ज्ञातिके बहकटा गोत्रीय महं० जिणदत्तके पुत्र, महं० भाजाके पुत्र, महं० रायमल नामक श्रावकने इस ग्रन्थको लिखवा कर, खरतर गच्छके आचार्य श्रीजिनभद्र सूरिके शिष्य आचार्य श्रीजिनचंद्र सूरिके शिष्य आचार्य श्रीजिनेश्वर सूरिके शिष्य वाचक साधुकीर्ति गणीको समर्पित किया। यह पुष्पिकालेख ग्रन्थान्तमें, पृष्ठ ११० पर, मुद्रित है। P० प्रति- उपर्युक्त स्थानमेंकी एक चौथी प्रति । इसकी पत्र संख्या २४ है। यह एक अपूर्ण संग्रह है। इसका प्रथम पत्र है उस पर ३० का क्रमांक लिखा हुआ है। ३० से लेकर ५३ तकके पत्रे इसमें उपलब्ध हैं । इसका प्रारंभ चम्पापुरीकल्प (क्रमांक ३५ ) से होता है, और समापन कन्यानयनीयमहावीरप्रतिमाकल्प (क्र. २२) के साथ होता है। इसमें सब मिलाकर १६ कल्प लिखे हुए हैं और उनका क्रम इस प्रकार है- - प्रास्ताविक निवेदन। G १ चम्पापुरीकल्प ९ दीपुरीस्तोत्र २ पाटलीपुत्रपुरकल्प १० नन्दीश्वरकल्प ३ वाणारसी नगरीकल्प ११ महावीरगणधरकल्प ४ मन्त्रिद्वयकल्प, (मात्र ३ श्लोक) १२ चतुरशीति तीर्थनामसंग्रहकल्प ५ कुटुंगेश्वरनाभेयकल्प १३ पंचपरमेष्ठिनमस्कारकल्प ६ अर्बुदकल्प १४ रत्नवाहपुरकल्प ७ अभिनन्दनदेवकल्प १५ पावापुरीकल्प (बृहत्) ८ प्रतिष्ठानपुरकल्प (स्तोत्र) १६ कन्यानयनीयमहावीरकल्प इस क्रमके देखनेसे ज्ञात होता है कि, सिर्फ पहले कल्पको छोड कर, बाकी के १५ ही कल्प, ठीक उसी क्रममें लिखे हुए हैं, जिस तरह उपर्युल्लिखित P प्रतिमें लिखे हुए हैं। १ से २८ तकके पत्र अनुपलब्ध होनेसे, इस संग्रहमें कुल कितने कल्प होंगे और वे सब किस क्रममें होंगे, उसका कुछ निर्णय नहीं किया जा सकता और निश्चयात्मक रूपसे यह भी नहीं कहा जा सकता कि यह संग्रह ठीक P संग्रह-ही-का अनुसरण करनेवाला है । ग्रन्थ- समाप्ति-सूचक कथन इसमें अन्तिम कल्पके अन्तमें लिखा हुआ है । लेकिन लिखावट और अक्षरोंके देखनेसे मालूम पडता है कि यह कल्प-जो दो पन्नोंमें है-पीछेसे लिख कर इस प्रतिमें मिलाया गया है । क्यों कि असल लिपिकर्ताने अपनी यह प्रति ५१ ३ पत्र में समाप्त कर दी है और उसका सूचक पुष्पिकालेख भी अन्तमें इस तरह लिख दिया है- ॥ समाप्तः श्रीअपापाकल्पः । श्रीदीपोत्सवकल्पश्च ॥ संवत् १५०५ वर्षे फागुणवदि ११ गुरौ । धंधूकानगरस्थाने वा० धर्मसुंदर गणिना ल(लि )खितं ॥ इस प्रतिमें दो-तीन तरह की लिखावट दिखाई देती है, इससे मालूम होता है कि दो-तीन व्यक्तियोंने मिल कर इसे लिखा है। पाठशुद्धि साधारण है। E प्रति--पूना ही के उक्त संग्रहमेंकी पांचवीं प्रति जिसमें केवल एक अपापाबृहत्कल्प (क्र. २०) लिखा हुआ है। प्रति पुरातन और अच्छी है । लिखे जानेके समयका कोई उल्लेख नहीं है, लेकिन 'ऋषि भरमा ऋषि मोकाके पढनेके लिये मुनि चांपाने पींडरवाडा ग्राममें इस प्रतिको लिखा' इतना पता अन्तिम पुष्पिका-लेखसे जरूर लगता है। ६८. पाठभेद-संग्रहकी पद्धति पाठभेदोंके संग्रह करनेकी हमारी जो पद्धति है उसका परिचय हमने प्रबन्धचिन्तामणिके प्रथम भागकी प्रस्तावनामें कुछ दे दिया है । इस ग्रन्थमें भी हमने उसी पद्धतिका अनुसरण किया है । व्याकरण या शब्दके स्वरूपकी दृष्टिसे जो जो पाठ हमें शुद्ध मालूम देते हैं उन्हें हम पाठभेदके रूपमें संगृहीत कर लेते हैं । लिपि- कताओंकी अज्ञानता अथवा अनवधानताके कारण जो अगणित शब्द-अशुद्धियां जहां तहां प्रतियोंमें दृष्टिगोचर होती रहती हैं उन सबका संचय कर, ग्रन्थकी केवल पाद-टिप्पनियोंका कलेवर बढाना हम निरर्थक समझते हैं। ६९. तीर्थकल्पकी प्रसिद्धि स्वर्गीय प्रोफेसर पी. पीटर्सनने, बम्बई इलाखेमें संस्कृत ग्रन्थोंका अन्वेषण कर उस विषयकी जो ६ रीपोर्ट पुस्तके लिखीं, उनमेंकी ४ थी रीपोर्टमें, जिनप्रभसूरि रचित इस तीर्थकल्पका उन्होंने कुछ परिचय दिया और 4 , प्रास्ताविक निवेदन। कल्पोंकी नामावली प्रकाशित की*, तबसे इतिहासान्वेषक विद्वानोंका लक्ष्य इस ग्रन्थकी और आकर्षित हुआ। स्वर्गवासी शंकर पाण्डुरंग पण्डित एम्. ए. ने स्वसम्पादित गउडवहो नामक प्राकृत काव्य-ग्रन्थकी प्रस्तावनामें, तीर्थकल्पगत मथुराकल्पमेंसे आमराज और बप्पभट्टी सूरिके सम्बन्धका एक उल्लेख उद्धृत किया । तदनन्तर, प्रवर पुरातत्त्ववेत्ता डॉ. जी. ब्युहरने, मथुराके जैन शिला-लेखोंका सम्पादन और विवेचन करते समय, इस ग्रन्थका साद्यन्त अवलोकन किया और उसीके सिलसिले में मथुराकल्पपर एक स्वतंत्र निबन्ध लिखकर, वह मूल कल्प, उसके अंग्रेजी भाषान्तरके साथ, विएना (आस्ट्रिया) से प्रकट होनेवाले प्राच्यविद्याविषयक राजकीय वृत्तपत्र (जर्नल) में प्रकाशित किया। बादमें और भी कई विद्वानोंने इस ग्रन्थके ऐतिहासिक अवतरणोंका जहां तहां उल्लेखादि करके इसकी उपयोगिता तर्फ तज्ज्ञोंके मनमें उत्सुकता उत्पन्न की । ६१०. प्रस्तुत प्रकाशन कोई २० वर्ष पहले, जब हमने बडौदामें पूज्यपाद प्रवर्तक श्रीमान् कान्तिविजयजी महाराजकी चरणसेवामें रहते हुए, विज्ञप्तित्रिवेणि आदि अनेक ऐतिहासिक ग्रन्थोंका संशोधन-संपादन-प्रकाशनादिका कार्य शुरू किया, तभी, इस ग्रन्थको भी प्रकाशमें लानेके लिये हमारा प्रयत्न शुरू हुआ था । प्रवर्तकजी महाराजके शिष्यप्रवर और ग्रन्थ- संशोधन-सम्पादनादिकार्यमें अविरत परिश्चम करनेवाले तथा पाटण आदिके ज्ञानभाण्डारोंकी सुव्यवस्था करनेमें अथक उद्यम करनेवाले, यथार्थ जिनप्रवचनोपासक, सुचतुर मुनिवर श्रीचतुरविजयजी महाराजके प्रयत्नसे, सुरतके श्रीमन्मुनिमोहनलालजी ज्ञानभंडारमेंसे इस ग्रन्थकी ताडपत्र पर लिखी हुई एक पुरातन प्रति, तथा बडौदा खंभायत आदिके भंडारोंमेंसे कुछ और प्रतियां भी प्राप्त की गई । इस प्रकार प्रतियां इकट्ठी होने पर, प्रेसके लिये, उन परसे कॉपी तैयार करनेका हम उपक्रम करना ही चाहते थे कि, उसी बीचमें, पूनासे, प्रो० देवदत्त रामकृष्ण भाण्डारकर, जो उन दिनोंमें आर्कियोलॉजिकल सर्वे ऑफ इन्डिया वेस्टर्न सर्कलके सुप्रीन्टेन्डेन्ट थे, प्रसंगवश बडौदामें आये और जैन उपाश्रयमें हम लोगोंसे मिले । बातचीतमें उन्होंने कहा कि हम और जयपुरवाले पण्डित केदारनाथजी मिलकर तीर्थकल्पका संपादन करना चाहते हैं और कलकत्ताकी एशियाटिक सोसायटी द्वारा उसे प्रकाशित कराना चाहते हैं । अध्यापक भाण्डारकर जैसे समर्थ विद्वानके हाथसे इस ग्रन्थका सम्पादन होना जान-सुन कर हमको बडा आनन्द हुआ और हमने अपना उक्त कार्य स्थगित कर दिया, इतना ही नहीं लेकिन, उनके अनुरोध करने पर, उनकी करवाई हुई जो प्रेसकॉपी थी उसे हमने और प्रवर्तकजी महाराजके विद्वान् प्रशिष्य पुण्यमूर्ति मुनिवर श्रीपुण्यविजयजीने मिलकर, उक्त ताडपत्रकी प्रतिके साथ मिलान कर तथा पाठा- न्तरादि दे कर शुद्ध भी कर दिया। इसके कुछ वर्ष बाद, उक्त सोसायटी द्वारा, इस ग्रन्थका ९६ पृष्ठ जितना एक हिस्सा प्रकाशित हुआ जिसमें प्रस्तुत आवृत्तिके पृष्ट ३० जितना भाग मुद्रित हुआ है । तदनन्तर, आज कितने ही वर्ष व्यतीत हो गये, लेकिन उसके आगेका कोई हिस्सा अभी तक प्रकाशित नही हुआ; और न मालूम भविष्यमें कब होगा। भाण्डारकर महाशय सम्पादित आवृत्तिका इस प्रकार अनिश्चित भविष्य देख कर, हमने अपने ढंगसे, इस ग्रन्थको, उसी पुराने संकल्पके अनुसार, तैयार कर, सिंघी जैन ग्रन्थमालाके एक पुष्पके रूपमें, जिज्ञासु विद्वानोंके हाथमें समर्पित करना समुचित समझा है। , द्रष्टव्य-P Peterson. A. fourth Report of operations in search of sanskrit Mss. in the Bombay Circle, 1886-92. +देखो बॉम्बे संस्कृतसिरीझमें प्रकाशित गउडवहो. Introduction. P. Clii. IG BÜHLER. A Legend of the Jaina Stūpa at Mathura.-Sitzungsberichte der phil.- hist. Class der kais Akademie der Wissenschaften Wien, 1897.
प्रास्ताविक निवेदन । ९ ६११. तीर्थकल्पके समविषयक अन्य ग्रन्थ विस्तृत जैन इतिहासकी रचनाके लिये, जिन ग्रन्थोंमेंसे, विशिष्ट सामग्री प्राप्त हो सकती है उनमें (१) प्रभावकचरित्र, (२) प्रबन्धचिन्तामणि, (३) प्रबन्धकोष और (४) विविधतीर्थकल्प ये ४ ग्रन्थ मुख्य हैं । ये चारों ग्रन्थ परस्पर बहुत कुछ समान विषयक हैं और एक दूसरेकी पूर्ति करने वाले हैं। जैन धर्मके ऐतिहासिक प्रभावको प्रकट करनेवाली, प्राचीनकालीन प्रायः सभी प्रसिद्ध प्रसिद्ध व्यक्तियोंका थोडा- बहुत परिचय इन ४ चारों ग्रन्थोंके संकलित अवलोकन और अनुसन्धान द्वारा हो सकता है । इस लिये हमने इन चारों ग्रन्थोंको एक साथ, एक ही रूपमें, एक ही आकार में, और एक ही पद्धतिसे सम्पादित और विवेचित कर, इस ग्रन्थमाला द्वारा प्रकाशित करनेका आयोजन किया है। इनमेंसे प्रबन्धचिन्तामणिका, मूल- ग्रन्थात्मक पहला भाग, गत वर्षमें प्रकट हो चुका है और उसका सम्पूरक 'पुरातनप्रबन्धसंग्रह' नामका दूसरा भाग इस ग्रन्थके साथ ही प्रकट हो रहा है । प्रबन्धकोषका मूलग्रन्थात्मक पहला भाग भी इसका सहगामी है । प्रभावकचरित्र अभी प्रेसमें है सो भी थोडे ही समयमें, अपने इन समवयस्कोंके साथ, विद्वानोंके करकमलोंमें इतस्ततः सञ्चरमाण दिखाई देगा । इन चारों ग्रन्थोंका, इस प्रकार शुद्धिसंस्कारपूर्वक मूलस्वरूपका अवतार-कार्य पूरा होने पर, फिर राष्ट्रभाषा (हिन्दी) में द्वितीय अवतार होगा, जो ऐतिहासिक अन्वेषणवाले विवेचनादिसे अलंकृत और स्थानविशेषोंके चित्रादिसे विभूषित होगा। वैशाखी पूर्णिमा सवत् १९९० । अनेकान्तविहार; भारतीनिवास । जिन विजय अहमदाबाद इनका वर्तमान 3 १० भिन्न भिन्न प्रतियोंमें प्राप्त कल्पोंका क्रमनिदर्शक तुलनात्मक कोष्ठक Pa प्रति. कल्पानुक्रम Pb प्रति. कल्पानुक्रम B प्रति कल्पानुक्रम C प्रति. D प्रति. " x x x १ २ ” " XXXXX " " " " A " ६ " १ १५. xxxx " " " " " " " x " " क्रमाक A प्रतिगत कल्पानुक्रम १ शत्रुजयतीर्थकल्प रैवतकगिरिकल्पसंक्षेप उज्जयन्तस्तव उज्जयन्तमहातीर्थकल्प रैवतकगिरिकल्प ६ पार्श्वनाथकल्प संभनककल्प अहिच्छत्रानगरीकल्प अर्बुदाद्रिकल्प मथुरापुरीकल्प १० अश्वावबोधकल्प ११ वैभारगिरिकल्प १२ कौशाम्बीनगरीकल्प १३ अयोध्यानगरीकल्प १४ | अपापापुरी [ सक्षिप्त ] कल्प १५ / कलिकुण्डकुर्कुटेश्वरकल्प १६ / हस्तिनापुरकल्प सत्यपुरतीर्थकल्प १८ अष्टापदमहातीर्थकल्प (१) १९ मिथिलातीर्थकल्प २० रत्नवाहपुरकल्प २१ अपापाबृहत्कल्प २२ कन्यानयनीयम०प्र० कल्प २३ प्रतिष्टानपत्तनकल्प (स्तुति) २४ | नन्दीश्वरद्वीपकल्प २५ काम्पिल्यपुरतीर्थकल्प २६ / अणहिलपुर-अरिष्टनेमिकल्प २७ | शंखपुरपार्श्वकल्प २८ नासिक्यपुरकल्प २९ हरिकंखीनगर पार्श्वकल्प ३० | कपर्दियक्षकल्प ३१ शुद्धदन्ती पार्श्वकल्प ३२ अवन्तिदेशस्थ-अभिनन्दनकल्प " " " " " " " " " P प्रतिगतकल्पानुक्रम शQजयकल्प [१] रैवतगिरिकल्पसक्षेप [२] उज्जयन्तमहातीर्थकल्प [४] रैवतगिरिकल्प [५] उज्जयन्तस्तव [३] अम्बिकादेवीकल्प [६१] कपर्दियक्षकल्प [३०] पार्श्वनाथकल्प [६] स्तंभनककल्प अहिच्छत्राकल्प [७] १० मथुराकल्प [९] ११ अश्वावबोधकल्प [१०] १२ | वैभारगिरिकल्प [११] सत्यपुरकल्प [१७] कोल्लपाकमाणिक्यदेवकल्प [५७] १५ अणहिलपुर अरिष्टनेमिकल्प [२६] १६ | कोकावसतिपार्श्वकल्प [४०] १७ शुद्धदन्तीपार्श्वकल्प [३१] १८ शखपुरपार्श्वकल्प [२७] १९ | श्रीपुरअन्तरिक्षपार्श्वकल्प [५८] हरिकंखीनगरपाश्र्वकल्प [२९] २१ । कोटिशिलातीर्थकल्प [४१] २२ | चंपापुरीकल्प [३५] २३ | नासिक्यपुरीकल्प [२८] २४ | फलवर्धिपार्श्वकल्प [६०] २५ व्याघ्रीकल्प [४८] २६ अष्टापदकल्प [४९] २७ / हस्तिनापुरस्तवन [५० अयोध्यानगरीकल्प [१३] २९ अपापा [ संक्षिप्त ] कल्प [१४ ३० कौशाम्बी नगरी कल्प [१२] ३१ श्रावस्तीनगरीकल्प [ ३७] ३२ मिथिलापुरीकल्प [१९] " " 22 X " " " " " " " " x X " x । " " ] २८ " x " X X " " " " " " " " " " " " " " " ४० " " " " " ३३ । काम्पिल्यपुरकल्प [२५] ३४ | पाटलीपुत्रकल्प [३६] ३५ | वाणारसीनगरीकल्प [३८] ३६ | कुडुगेश्वरनामेयकल्प [४७] ३७ | अर्बुदाद्रिकल्प [८] ३८ | अवन्तिदेशस्थ-अभिनंदनकल्प [३२] प्रतिष्ठानपत्तनकल्प (स्तवन) [२३] नन्दीश्वरकल्प [२४] ४१ वीरगणधरकल्प [३९] ४२ चतुरशीतितीर्थनामसग्रहकल्प [४५] पञ्चपरमेष्ठिनमस्कारकल्प। रत्नवाहपुरकल्प [२०] ४५ पावापुरीबृहत्कल्प [२१] कन्यानयनीयम० ० प्र० कल्प [२२] प्रन्थसमाप्तिसूचककथन +Pc प्रतिको छोड कर यह कल्प और किसी प्रतिमे उपलब्ध नहीं होता। " " " " " " x xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxХУ ३३ | प्रतिष्ठानपुरकल्प ३४ प्र० सातवाहननृपचरित्र ३५ चम्पापुरीकल्प ३६ पाटलिपुत्रनगरकल्प श्रावस्तीनगरीकल्प ३८ वाराणसीनगरीकल्प ३९ | महावीरगणधरकल्प ४० कोकावसतिपार्श्वकल्प ४१ कोटिशिलातीर्थकल्प ४२ वस्तुपाल-तेजःपालमन्त्रिकल्प ४३ | ढिपुरीतीर्थकल्प ४४ दिपुरीस्तव ४५ / चतुरशीतितीर्थनामसंग्रह ४६ समवसरणरचनाकल्प ४७ | कुडुगेश्वरनामेयदेवकल्प ४८ व्याघ्रीकल्प ४९ अष्टापदगिरिकल्प (२) हस्तिनापुरतीर्थस्तवन कन्यानयम० कल्पपरिशेष ५२ | कुल्यपाकनषभस्तुति आमरकुण्डपद्मावतीकल्प ५४ | चतुर्विशतिजिनकल्याणक (१) ५५ तीर्थकरअतिशयविचार ५६ पञ्चकल्याणकस्तवन (२) ५७ कोल्लपाकमाणिक्यदेवकल्प ५८ | श्रीपुर अन्तरिक्षपार्श्वकल्प ५९ | स्तम्भनककल्पशिलोञ्छ ६० | फलवर्द्धिपार्श्वकल्प अम्बिकादेवीकल्प ग्रन्थसमाप्तिसूचककयन " " " t . x ५० " " " ....x " X " " x 3 XXXXX " " " x x x x इस कल्पके अन्तमें। इस प्रतिमें यहा पर- ग्रन्थसमाप्तिसूचक क-भी प्रन्थसमाप्ति कथन थन दिया हुआ है। है और फिर अन्तमें भी है।
॥सिंघीजैनग्रन्थमालासम्पादकप्रशस्तिः॥ स्वस्ति श्रीमेदपाटाख्यो देशो भारतविश्रुतः । रूपाहेलीति सन्नाम्नी पुरिका तत्र सुस्थिता ॥ सदाचार-विचाराभ्यां प्राचीननृपतेः समः । श्रीमच्चतुरसिंहोऽत्र राठोडान्वयभूमिपः ॥ तत्र श्रीवृद्धिसिंहोऽभूत् राजपुत्रः प्रसिद्धिमान् । क्षात्रधर्मधनो यश्च परमारकुलाग्रणीः ॥ मुञ्ज-भोजमुखा भूपा जाता यस्मिन्महाकुले । किं वर्ण्यते कुलीनत्वं तत्कुलजातजन्मनः ॥ पत्नी राजकुमारीति तस्याभूद् गुणसंहिता । चातुर्य-रूप-लावण्य-सुवाक्सौजन्यभूषिता ॥ क्षत्रियाणीप्रभापूर्णां शौर्यदीप्तमुखाकृतिम् । यां दृष्ट्वैव जनो मेने राजन्यकुलजा त्वियम् ॥ सूनुः किसनसिंहाख्यो जातस्तयोरति प्रियः । रणमल्ल इति ह्यन्यद् यन्नाम जननीकृतम् ॥ श्रीदेवीहंसनामात्र राजपूज्यो यतीश्वरः । ज्योतिभैषज्यविद्यानां पारगामी जनप्रियः ॥ अष्टोत्तरशताब्दानामायुर्यस्य महामतेः । स चासीद् वृद्धिसिंहस्य प्रीति-श्रद्धास्पदं परम् ॥ तेनाथाप्रतिमप्रेम्णा स तत्सूनुः स्वसन्निधौ । रक्षितः, शिक्षितः सम्यक्, कृतो जैनमतानुगः ॥ दौर्भाग्यात्तच्छिशोर्बाल्ये गुरु-तातौ दिवंगतौ । विमूढेन ततस्तेन त्यक्तं सर्वं गृहादिकम् ॥ तथा च- परिभ्रम्याथ देशेषु संसेव्य च बहून् नरान् । दीक्षितो मुण्डितो भूत्वा कृत्वाऽऽचारान् सुदुष्करान् ॥ ज्ञातान्यनेकशास्त्राणि नानाधर्ममतानि च । मध्यस्थवृत्तिना तेन तत्त्वातत्त्वगवेषिणा ॥ अधीता विविधा भाषा भारतीया युरोपजाः । अनेका लिपयोऽप्येवं प्रत्न-नूतनकालिकाः ॥ येन प्रकाशिता नैका ग्रन्था विद्वत्प्रशंसिताः । लिखिता बहवो लेखा ऐतिह्यतथ्यगुम्फिताः॥ यो बहुभिः सुविद्वद्भिस्तन्मण्डलैश्च सत्कृतः । जातः स्वान्यसमाजेषु माननीयो मनीषिणाम् ॥ यस्य तां विश्रुतिं ज्ञात्वा श्रीमद्गान्धीमहात्मना । आहूतः सादरं पुण्यपत्तनात्स्वयमन्यदा ॥ पुरे चाहम्मदाबादे राष्ट्रीयशिक्षणालयः । विद्यापीठ इतिख्यातः प्रतिष्ठितो यदाऽभवत् ॥ आचार्यत्वेन तत्रोचैनियुक्तो यो महात्मना । विद्वजनकृतश्लाघे पुरातत्त्वाख्यमन्दिरे ॥ वर्षाणामष्टकं यावत् सम्भूष्य तत्पदं ततः । गत्वा जर्मनराष्ट्रे यस्तत्संस्कृतिमधीतवान् । तत आगत्य सल्लग्नो राष्ट्रकार्ये च सक्रियम् । कारावासोऽपि सम्प्राप्तः येन स्वराज्यपर्वणि ॥ क्रमात्तस्माद् विनिर्मुक्तः प्राप्तः शान्तिनिकेतने । विश्ववन्धकवीन्द्रश्रीरवीन्द्रनाथभूषिते ॥ सिंघीपदयुतं जैनज्ञानपीठं यदाश्रितम् । स्थापितं तत्र सिंघीश्रीडालचन्दस्य सूनुना ॥ श्रीबहादुरसिंहेन दानवीरेण धीमता । स्मृत्यर्थं निजतातस्य जैनज्ञानप्रसारकम् ॥ प्रतिष्ठितश्च यस्तस्य पदेऽधिष्ठातृसझके । अध्यापयन् वरान् शिष्यान् शोधयन् जैनवाङ्मयम् ॥ तस्यैव प्रेरणां प्राप्य श्रीसिंघीकुलकेतुना । स्वपितृश्रेयसे चैषा ग्रन्थमाला प्रकाश्यते ॥ विद्वज्जनकृताल्हादा सच्चिदानन्ददा सदा । चिरं नन्दत्वियं लोके जिनविजयभारती ॥
: क्षेत्रं वनं वापी कूपस्सरित् सरोवरम् ।
-नगर-गिर्यादि सर्वं तीर्थमयं स्थितम् ॥
डाख्या प्रसिद्धा या स्वर्गादपि गरीयसी।
भूमिर्मदीया सा मातृतुल्या प्रियंकरा ॥
T: पुण्यपवित्रायाः सत्कीर्तिमूर्तिमन्दिरे।
म्यहं कृतेरस्याः सद्भक्त्या वै समर्पणम् ॥
श्रीजिनप्रभसूरिविरचितः ॥ विविधतीर्थकल्पः।
श्रीजिनप्रभसूरिविरचितः कल्प प्रदी पा पर ना मा ॥ विविधतीर्थकल्पः॥ ॥ ॐ नमोऽर्हद्भ्यः॥ 5 10 १. शत्रुञ्जयतीर्थकल्पः। देवः श्रीपुण्डरीकाख्यभूभृच्छिखरशेखरम् । अलंकरिष्णु प्रासादं श्रीनाभेयः श्रियेऽस्तु वः ॥ १ ॥ श्रीशत्रुञ्जयतीर्थस्य माहात्म्यमतिमुक्तकः । केवली यदुवाच प्राक्(ग्) नारदस्य ऋषे. पुरः ॥ २ ॥ तदहं लेशतो वक्ष्ये खपरस्मृतिहेतवे । श्रोतुमर्हन्ति भव्यास्तत् पापनाशनकाम्यया ॥ ३ ॥-युगलम् । शत्रुञ्जये पुण्डरीकस्तपोभृत् पञ्चकोटियुक् । चैव्यां सिद्धस्ततः सोऽपि पुण्डरीक इति स्मृतः ॥ ४ ॥ सिद्धिक्षेत्र तीर्थराजो मरुदेवो भगीरथः । विमलाद्रिर्बाहुबली सहस्रकमलस्तथा ॥ ५ ॥ तालध्वजः कदम्बश्च शतपत्रो नगाधिराट् । अष्टोत्तरशतकूटः सहस्रपत्र इत्यपि ॥ ६ ॥ ढको लौहित्यः कपर्दिनिवासः सिद्धिशेखरः। शत्रुञ्जयस्तथा मुक्तिनिलयः सिद्धिपर्वतः॥७॥ पुण्डरीकश्चेति नामधेयानामेकविंशतिः । गीयते तस्य तीर्थस्य कृता सुरनरर्षिभिः ॥ ८ ॥-कलापकम् । ढङ्कादयः पञ्च कूटास्तत्र सन्ति सदैवताः । रसकूपीरत्नखनिविवरौषधिराजिता ॥ ९॥ ढङ्कः कदम्बो लौहित्यस्तालध्वज-कपर्दिनौ । पञ्चेति ते कालवशान्मिथ्याग्भिरुरीकृताः ॥ १० ॥ अशीति योजनान्याये द्वैतीयीके तु सप्ततिम् । षष्टिं तृतीये तुर्ये चारके पञ्चाशतं तथा ॥ ११ ॥ पञ्चमे द्वादशैतानि सप्तरत्नी तथान्तिमे । इत्याप्तैरवसप्पिण्यां विस्तारस्तस्य कीर्तितः ॥ १२ ॥-युग्मम् । पञ्चाशतं योजनानि मूलेऽस्य दश चोपरि । विस्तार उच्छ्यस्त्वष्टौ युगादीशे तपत्यभूत् ॥ १३ ॥ अस्मिन्नृषभसेनाद्या असंख्याः समवासरन् । तीर्थाधिराजाः सिद्धाश्चातीते काले महर्षयः ॥ १४ ॥ श्रीपद्मनाभप्रमुखा भाविनो जिननायकाः । अस्मिन् समवसर्तारः कीर्तिपावितविष्टपाः ॥ १५ ॥ श्रीनाभेयादि-वीरान्ताः श्रीनेमीश्वरवजिता । त्रयोविंशतिरहन्त समवासार्पुरत्र च ॥ १६ ॥ हेमरूप्यादिजद्वाविंशत्यहत्प्रतिमान्वितम् । अङ्करत्नजनाभेयप्रतिमालङ्कृतं महत् ॥ १७ ॥ द्वाविशतिक्षुल्लदेवकुलिकायुक्तमुच्चकैः । योजनप्रमितं रत्नमयमुत्पन्नकेवले' ॥ १८ ॥ आदीश्वरे श्रीभरतश्चक्री चैत्यमचीकरत् । एतस्यामवसर्पिण्या पूर्वमत्र पवित्रधीः ॥ १९ ॥-त्रिभिर्विशेषकम् । द्वाविंशतेर्जिनेन्द्राणां यथाखं पादुकायुता । भात्यत्रायतनश्रेणी लेप्यनिर्मितबिम्बयुक् ॥ २० ॥ अकारि चात्र समवसरणेन सहोच्चकैः । प्रासादो मरुदेवायाः श्रीबाहुबलिभूभुजा ॥ २१ ॥ 15 20 2 B सतिमुत्तिक । 3 B ऋषे । 4A सिद्ध । 5A B योजनानाये । 6A ते । 1A देव। 7 B केवलो।
२ विविधतीर्थकल्पे प्रथमोऽत्रावसर्पिण्यां गणभृत् प्रथमार्हतः । प्रथमं प्रथमः सूनुः सिद्धः प्रथमचक्रिणः ॥ २२ ॥ अस्मिन् नमि-विनम्याख्यौ खेचरेन्द्रमहाऋषी । कोटिद्वय्या महर्षीणां सहितौ सिद्धिमीयतुः ॥ २३ ॥ सम्पापुरत्र द्रविड-वालिखिल्यादयो नृपाः । कोटीभिर्दशभिर्युक्ताः साधूनां परम पदम् ॥ २४ ॥ जयरामादिराजर्षिकोटिनयमिहागमत् । नारदादिमुनीनां च लक्षैकनवतिः शिवम् ॥ २५ ॥ 5 प्रद्युम्न-शाम्बप्रमुखाः कुमाराश्चात्र निर्वृतिम् । पराप्तवन्तः सा ष्टकोटिसाधुसमन्विताः ॥ २६ ॥ मनुप्रमितलक्षादिसंख्याभिः श्रेणिभिस्तथा । असंख्याताभिः सर्वार्थसिद्धान्तरितमासदन् ॥ २७ ॥ पञ्चाशत्कोटिलक्षाब्धीन यावन्नाभेयवंशजाः । अत्रादित्ययशोमुख्याः सगरान्ताः शिवं नृपाः ॥ २८ ॥-युग्मम् । भरतस्यापत्याः पुत्रश्रीशैलक-शुकादयः । अत्र सिद्धा असंख्यातकोटाकोटिमिता यताः ॥ २९ ॥ मुनीनां कोटिविंशत्या कुन्त्या च सह निर्वृताः । कृतार्हत्प्रतिमोद्धारा अत्र ते पञ्च पाण्डवाः ॥ ३० ॥ 0 द्वितीयषोडशावत्राजित-शान्ती जिनेश्वरौ । वर्षारात्रचतुर्मासी तस्थतुः स्थितिदेशिनौ ॥ ३१ ॥ श्रीनेमिवचनाद् यात्रागतः सर्वरुजापहम् । नन्दिषेणगणेशोऽत्राजितशान्तिस्तवं व्यधात् ॥ ३२ ॥ पौला असंख्या उद्धारा असंख्याः प्रतिमास्तथा । असंख्यानि च चैत्यानि महातीर्थेऽत्र जज्ञिरे ॥ ३३ ॥ अर्चाः क्षुल्लतडागस्थास्तथा भरतकारिताः । गुहास्थाश्च नमन् भक्त्या स्यादत्रैकावतारभाक् ॥ ३४ ॥ संप्रतिर्विक्रमादित्यः सातवाहन-वाग्भटौ । पादलिप्ता-ऽऽम-दत्ताश्च तस्योद्धारकृतः स्मृताः ॥ ३५ ॥ विदेहेष्वपि वास्तव्याः स्मरन्त्येनं सुदृष्टयः । इति श्रीकालिकाचार्यपुरः शक्रः किलाब्रवीत् ॥ ३६ ॥ अत्र श्रीजावडेर्बिम्बोद्धारे जाते क्रमेण वै । अजितायतनस्थाने बभूवानुपमासरः ॥ ३७ ॥ अत्र श्रीमरुदेवाया. श्रीशान्तेश्चोद्धरिष्यति । मेघघोषनृपः कल्किप्रपौत्रो भवने सुधीः ॥ ३८ ॥ अस्यापश्चिममुद्धारं राजा विमलवाहनः । श्रीदुष्पसहसूरीणामुपदेशाद्विधास्यति ॥ ३९ ॥ तीर्थोच्छेदेऽपि ऋषभकूटाख्योऽयं सुरार्चितः । यावत् पद्मनाभतीर्थ पूजायुक्तो भविष्यति ॥ ४० ॥ 0 प्रायः पापपरित्यक्तास्तिर्यञ्चोऽप्यत्र वासिनः । प्रयान्ति सुगतिं तीर्थमाहात्म्याद् विशदाशयाः ॥ ४१ ॥ सिहाग्निजलधिव्यालभूपालविषयुद्धजम् । चौरारिमारिजं चास्य स्मृतेर्नश्येद्भयं नृणाम् ॥ ४२ ॥ भरतेशकृतेर्लेप्यमयस्याद्यजिनेशितुः । ध्यायन्नुत्सङ्गशय्यास्थं खं सर्वभयजिद्भवेत् ॥ ४३ ॥ उग्रेण तपसा ब्रह्मचर्येण च यदाप्नुयात् । शत्रुञ्जये तन्निवसन प्रयतः पुण्यमश्नुते ॥ ४४ ॥ प्रदद्यात् कामिकाहारं तीर्थे कोटिव्ययेन यः । तत्पुण्यमेकोपवासेनाप्नोति विमलाचले ॥ ४५ ॥ 5 भूर्भुवःस्खस्त्रये तीर्थ यत्किञ्चिन्नाम विद्यते । तत्सर्वमेव दृष्टं स्यात् पुण्डरीकेऽभिवन्दिते ॥ ४६॥ अत्राद्यापि विनारिष्टं सम्पातोऽरिष्टपक्षिणाम् । न जातु जायते सत्रागारभोज्येषु सत्वपि ॥ ४७ ॥ भोज्यदानेऽत्र यात्रायै याते कोटिगुणं शुभम् । कृतयात्राय वलते तत्रानन्तगुणं पुनः ॥ ४८ ॥ प्रतिलाभयतः सङ्घमदृष्टे विमलाचले । कोटीगुणं भवेत् पुण्यं दृष्टेऽनन्तगुणं पुनः ॥ ४९ ॥ केवलोत्पत्ति-निर्वाणे यत्राभूतां महात्मनाम् । तानि सर्वाणि तीर्थानि वन्दितानीह वन्दिते ॥ ५० ॥ जन्म-निष्क्रमण-ज्ञानोत्पत्ति-मुक्तिगमोत्सवाः । वैयस्त्यात् क्वापि सामस्त्याज्जिनानां यत्र जज्ञिरे ॥ ५१ ॥ अयोध्या-मिथिला-चम्पा-श्रावस्ती-हस्तिनापुरे । कौशाम्बी-काशि-काकन्दी-काम्पिल्ये भद्रिलाभिधे ॥ ५२ ।। 1A निवृत्तिम् । 2 A परापूर्वत । 8A कासिका। 3 B °सदत् । 4 A यतः। 5 B चैत्यादि । 6 B भारत। 7 A नृपं ।
5 10 15 शत्रुञ्जयतीर्थकल्पः। रत्नवाहे शौर्यपुरे कुण्डग्रामेऽप्यपापया। चन्द्रानना-सिंहपुरे तथा राजगृहे पुरे ॥ ५३ ॥ श्रीरैवतक-संमेत-वैभारा-ऽष्टापदाद्रिषु । यात्रयास्मिंस्तेषु यात्राफलाच्छतगुण फलम् ॥ ५४॥-चतुर्भिः कलापकम् । पूजापुण्याच्छतगुणं पुण्यं बिम्बविधापने । चैत्येऽत्र सहस्रगुणं पालनेऽनन्तसङ्गुणम् ॥ ५५ ॥ यः कारयेदस्य मौलौ प्रतिमां चैत्यवेश्म वा । भुक्त्वा भारतवर्षझै स वर्गश्रियमश्नुते ॥ ५६ ॥ नमस्कारसहितादितपांसि विदधन्नरः । उत्तरोत्तरतपसां पुण्डरीकस्मृतेर्लभेत् ॥ ५७ ॥ तीर्थमेतत्स्मरन्मर्त्य करणत्रयशुद्धिमान् । षष्ठादिमासिकान्तानां तपसां फलमामुयात् ॥ ५८ ॥ अद्यापि पुण्डरीकाद्रौ कृत्वानशनमुत्तमम् । भूत्वा शीलविहीनोऽपि सुखेन वर्गमृच्छति ॥ ५९ ।। छत्रचामरभृङ्गारध्वजस्थालप्रदानतः । विद्याधरो जायतेऽत्र चक्री स्याद्रथदानतः ॥ ६० ॥ दशात्र पुष्पदामानि ददानो भावशुद्धितः । भुञ्जानोऽपि लभेतैव चतुर्थतपसः फलम् ॥ ६१ ॥ द्विगुणानि तु षष्ठस्याष्टमस्य त्रिगुणानि तु । चतुर्गुणानि दशमस्येति तानि ददत् पुनः ॥ ६२ ॥ फलं भवेद्वादशस्य ददत् पञ्चगुणानि तु । तेषां यथोत्तरं वृद्ध्या फलवृद्धिरपि स्मृता ॥ ६३ ॥ पूजालपनमात्रेण यत् पुण्यं विमलाचले । नान्यतीर्थेषु तत् वर्णभूमिभूषणदानतः ॥ ६४ ॥ धूपोत्क्षेपणत. पक्षोपवासस्य लभेत् फलम् । कर्पूरपूजया चात्र मासक्षपणजं फलम् ॥ ६५ ॥ निर्दोषैरत्र भक्ताद्यैर्यः साधून प्रतिलाभयेत् । फलेन कार्तिकमासक्षपणस्य स युज्यते ॥ ६६ ॥ त्रिसन्ध्यं मन्त्रवाःखातो मासानाश्वान् मधूर्जयोः । नमोऽहन्यःपदं ध्यायन्निहार्जेत् तीर्थकृत्पदम् ॥ ६७ ॥ पादलिप्तपुरे भातः प्रासादौ पार्श्व-वीरयो. । अधोभागे चास्य नेमिनाथस्यायतनं महत् ॥ ६८ ॥ तिस्रः कोटीस्त्रिलक्षोना व्ययित्वा वसु वाग्भटः । मन्त्रीश्वरो युगादीशप्रासादमुददीधरत् ॥ ६९ ॥ दृष्टैव तीर्थप्रथमप्रवेशेऽत्रादिमाहतः। विशदा मूर्तिराधत्ते दृशोरमृतपारणम् ॥ ७० ॥ अष्टोत्तरे वर्षशतेऽतीते श्रीविक्रमादिह । बहुद्रव्यव्ययाद् बिम्बं जावडिः स न्यवीविशत् ॥ ७१ ॥ भाखरद्युतिमम्माणमणिशैलतटोत्थितम् । ज्योतीरसाख्यं यद्रलं तत्तेन घटितं किल ॥ ७२ ॥ मधुमत्यां पुरि श्रेष्ठी वास्तव्यो जावडिः पुरा । श्रीशत्रुञ्जयमाहात्म्यं श्रीवैरखामितोऽशृणोत् ॥ ७३ ।। गन्धोदकस्तात्ररुचिर्लेप्यबिम्बं शुशोच सः । स्मृत्वा चक्रेश्वरीं सैष मम्माणाद्रिखनीमगात् ॥ ७४ ॥ निर्माप्येहाश्मनी मूर्ति रथमारोप्य चाचलत् । विमलाद्रि सभार्योऽसौ पद्यया हृद्यया दिने ॥ ७५ ॥ ययौ यावन्तमध्वानं दिवा सप्रतिमो रथः । रात्रौ तावन्तमेवासौ पश्चाद् व्यावर्तताद्भुतम् ॥ ७६ ॥ खिन्नः कपर्दिनं स्मृत्वा दृष्ट्वा हेतुं च तद्विधौ । रथमार्गेऽपतत्तिर्यक् प्रयत. सह जायया ॥ ७७ ॥ तत्साहसप्रसन्नेन दैवतेनाधिरोपितः । रथः सबिम्बोऽद्रिशृङ्गे दुःसाध सात्त्विकेषु किम् ॥ ७८ ॥ मूलनायकमुत्थाप्य न्यस्ते बिम्बे तदास्पदे । लेप्यबिम्बारटितेन पर्वतः खण्डशोऽदलत् ॥ ७९ ॥ तन्मुक्ताऽथ तडिच्छ्रेष्ठिबिम्बन करमर्दिता । सोपानानि च्छिद्रयन्ती निर्ययौ शैलदेशभित् ॥ ८० ॥ आरुह्य चैत्यशिखरं सकलत्रः प्रमोदतः । जावडिनरिनर्ति स्म चञ्चद्रोमाञ्चकञ्चकः ॥ ८१ ।। अपतीर्थिकबोहित्थान्यब्देऽष्टादश आपतन् । तद्रव्यव्ययतः श्रेष्ठी तत्र चक्रे प्रभावनाम् ॥ ८२ ॥ इत्थं जावडिराद्याहत्-पुण्डरीक-कपर्दिनाम् । मूर्तीनिवेश्य सञ्जज्ञे खर्विमानातिथित्वभाक् ॥ ८३ ॥ 20 25 30 1 B °वास्नातो। 2 A स प्रथमो, B दिवसे प्रथमे। 3 A स भावना ।
विविधतीर्थकल्पे दक्षिणाङ्गे भगवतः पुण्डरीक इहादिमः । वामाङ्गे दीप्यते तस्य जावडिस्थापितोऽपरः ॥ ८४ ॥ इक्ष्वाकु-वृष्णिवंश्यानामसंख्याः कोटिकोटयः । अत्र सिद्धाः कोटिकोटीतिलकं सूचयत्यदः ॥ ८५ ॥ पाण्डवाः पञ्च कुन्ती च तन्माता च शिवं ययुः । इति शासति तीर्थेऽत्र षडेषां लेप्यमूर्तयः ॥ ८६ ॥ राजादनश्चैत्यशाखी श्रीसवाद्भुतभाग्यत. । दुग्धं वर्षति पीयूषमिव चन्द्रकरोत्करः ॥ ८७ ॥ 5 व्याघ्रीमयूरप्रमुखास्तिर्यञ्चो भक्तमुक्तितः । सुरलोकमिह प्राप्ता. प्रणतादीशपादुकाः ॥ ८८ ॥ वामे सत्यपुरस्यावतारो मूलजिनौकसः । दक्षिणे सकुनी-चैत्यपृष्ठे चाष्टापद[:] स्थितः ॥ ८९ ॥ नन्दीश्वर-स्तम्भनकोजयन्तानामकृच्छ्रतः । भव्येषु पुण्यवृद्ध्यर्थमवतारा इहासते ॥ ९० ॥ आत्तासिना विनमिना नमिना च निषेवितः । स्वर्गारोहणचैत्ये च श्रीनाभेयः प्रभासते ॥ ९१ ॥ तुझं शृङ्गं द्वितीयं च श्रेयांसः शान्ति-नेमिनौ । अन्येऽप्युषभ-वीराद्या अस्यालङ्कुर्वते जिनाः ॥ ९२ ॥ 10 मरुदेवां भगवती भवनेऽत्र भवच्छिदम् । नमस्कृत्य कृती स्वस्य मन्यते कृतकृत्यताम् ॥ ९३ ॥ यक्षराजः कपर्दीह कल्पवृक्षः प्रणेमुषाम् । चित्रान् यात्रिकसङ्घस्य विघ्नान् मईयति स्फुटम् ॥ ९४ ॥ श्रीनेम्यादेशत कृष्णो दिनान्यष्टावुपोषितः । कपर्दियक्षमाराध्य पर्वतान्तर्गुहान्तरे ॥ ९५ ॥ अद्यापि पूज्यं शक्रेण बिम्बत्रयमगोपयत् । अद्यापि श्रूयते तत्र किल शक्रसमागमः ॥ ९६ ॥-युग्मम् । पाण्डवस्थापितश्रीमदृषभोत्तरदिग्गता । सा गुहा विद्यतेऽद्यापि यावत् क्षुल्लतडागिका ॥ ९७ ॥ 15 यक्षस्यादेशतस्तत्र दृश्यन्ते प्रतिमाः किल । तत्रैवाजित-शान्तीशौ वर्षारात्रमवस्थितौ ॥ ९८ ॥ तयोश्चैत्यद्वयं पूर्वाभिमुखं तत्र चाभवत् । निकषाजितचैत्यं च बभूवानुपमासरः ॥ ९९ ॥ मरुदेव्यन्तिके शान्तेश्चैत्यं शैत्यकरं दृशाम् । भवति स्म भवभ्रान्तिभिदुरं भव्यदेहिनाम् ॥ १० ॥ श्रीशान्तिचैत्यस्य पुरो हस्तानां त्रिंशता पुनः । पुरुषैः सप्तभिरदः खानी द्वे वर्णरूप्ययोः ॥ १०१॥ ततो हस्तशतं गत्वा पूर्वद्वाराऽस्ति कूपिका । अधस्तादष्टभिर्हस्तैः श्रीसिद्धरसपूरिता ॥ १०२ ॥ 20 श्रीपादलिप्ताचार्येण तीर्थोद्धारकृते किल । अस्ति संस्थापितं रत्नसुवर्ण तत्समीपगम् ॥ १०३ ॥ पूर्वस्यां वृषभबिम्बादधश्चर्षभकूटतः । धनूंषि त्रिंशतिं (तं? ) गत्वोपवासांस्त्रीन् समाचरेत् ॥ १०४ ॥ कृते बलिविधानादौ वैरोट्या खं प्रदर्शयेत् । तदाज्ञयोद्धाट्य शिलां रात्रौ मध्ये प्रविश्यते ॥ १०५ ॥ तत्रोपवासतः सर्वाः संपद्यन्ते च सिद्धयः । तत्रर्षभार्चानमनाद्भवेदेकावतारभाक् ॥ १०६ ॥ पुरो धनुष्पञ्चशत्या आस्ते पाषाणकुण्डिका । ततः सप्त क्रमान् गत्वा कुर्याद्वलिविधि बुधः ॥ १०७ ॥ 5 शिलोत्पाटनतस्तत्र कस्यचित् पुण्यशालिनः । उपवासद्वयेन स्यात् प्रत्यक्षा रसकूपिका ॥ १०८ ॥ कल्किपुत्रो धर्मदत्तो भावी स परमार्हतः । दिने दिने जिनबिम्बं प्रतिष्ठाप्य च भोक्ष्यते ॥ १०९ ॥ स श्रीशत्रुञ्जयोद्धारं कर्ताथ जितशत्रुराट् । द्वात्रिंशद्वर्षराज्यश्रीभविष्यति तदात्मजः ॥ ११० ॥ तत्सूनुमघघोषाख्यः श्रीशान्ति-मरुदेवयोः । कपर्दियक्षस्यादेशाचैत्यमत्रोद्धरिष्यति ॥ १११ ॥ नन्दिः सूरिरथार्यश्च श्रीप्रभो माणिभद्रकः। यशोमित्रो धनमित्रस्तथा विकटधर्मकः ॥ ११२॥ 0 सुमङ्गलः सूरसेन इत्यस्योद्धारकारकाः । अर्वाक्(ग्?) दुष्प्रसहादन्ते भावी विमलवाहनः ॥ ११३ ।। यात्रिकान् येऽस्य बाधन्ते द्रव्यं वापहरन्ति ये । पतन्ति नरके घोरे सान्वयास्तेऽहसां भरात् ॥ ११४ ॥ यात्रां पूजां द्रव्यरक्षां यात्रिकस्तोमसत्कृतिम् । कुर्वाणोऽत्र सगोत्रोऽपि स्वर्गलोके महीयते ॥ ११५ ॥ श्रीवस्तुपालोपज्ञानि 'पीथडादिकृतानि च । वक्ता पारं न यात्यत्र धर्मस्थानानि कीर्तयन् ॥ ११६ ।। दुःख(ख)मासचिवान् म्लेच्छाद्नं संभाव्य भाविनम् । मन्त्रीशः श्रीवस्तुपालस्तेज:पालाग्रजः सुधीः ॥ ११७ ॥ 1A ऽत्र। 2 B पूर्वस्यामृषभ। 3 B °स्तेहसंभरात् । 3 B तेहसंभरात् । 4 B पेथडा।
शत्रुञ्जयतीर्थकल्पः । मम्माणोपलरनेन निर्माप्यात्यन्तनिर्मले' । न्यधाभूमिगृहे मूर्ती आद्याहत्-पुण्डरीकयोः ॥ ११८ ॥-युग्मम् । ही ग्रहर्तुक्रियास्थान (१३६९) संख्ये विक्रमवत्सरे । जावडिस्थापितं बिम्ब म्लेच्छैभन्न कलेवंशात् ११९ वैक्रमे वत्सरे चन्द्रयाग्नीन्दु (१३७१) मिते सति । श्रीमूलनायकोद्धारं साधुः श्रीसमरो व्यधात् १२० तीर्थेऽत्र सङ्घपतयो ये बभूवुर्भवन्ति ये । ये भविष्यन्ति धन्यास्ते नन्द्यासुस्ते चिरं श्रिया ॥ १२१ ॥ कल्पप्राभृततः पूर्व कृतः श्रीभद्रबाहुना । श्रीवज्रेण ततः पादलिप्ताचार्यैस्ततः परम् ॥ १२२ ॥ इतोऽप्युद्धृत्य संक्षेपात् प्रणीतः कामितप्रदः । श्रीशत्रुञ्जयकल्पोऽयं श्रीजिनप्रभसूरिभिः ॥ १२३ ॥ कल्पेऽस्मिन् वाचिते ध्याते व्याख्याते पठिते श्रुते । स्यात्तृतीयभवे सिद्धिर्भव्यानां भक्तिशालिनाम् ॥ १२४ ॥ श्रीशत्रुञ्जयशैलेश ! लेशतोऽपि गुणास्तव । कैावर्णयितुं नाम पार्यन्ते विदुषै(०बुधै )रपि ॥ १२५ ॥ भवद्यानोपनम्राणां नृणां तीर्थानुभावतः । प्रायो मन.परीणाम. शुभ एव प्रवर्द्धते ॥ १२६ ॥ त्वद्यात्राप्रचलत्सङ्घरथाश्वोष्ट्रनृपादजः । रेणुरङ्गे लगन् भव्यपुंसां पापं व्यपोहति ॥ १२७ ॥ यावान् कर्मक्षयोऽन्यत्र मासक्षपणतो भवेत् । नमस्कारसहितादेरपि तावान् कृतात्त्वयि ॥ १२८ ॥ श्रीनाभेयकृतावास । वासवस्तुत्यवैभव ! । मनसा वचसा तन्वा सिद्धिक्षेत्र! नमोऽस्तु ते ॥ १२९ ॥ त्वत्कल्पमेतं निर्माय नियमनसा मया । यदार्जि पुण्यं तेनास्तु विश्वं वास्तवसौख्यवत् ॥ १३० ॥ पुस्तकन्यस्तमपि यः कल्पमेनं महिष्यति । न्यक्षेण काङ्कितास्तस्य सिद्धिमेष्यन्ति सपद. ॥ १३१ ॥ प्रारम्भेऽप्यस्य राजाधिराजः सद्दे प्रसन्नवान् । अतो राजप्रसादाख्यः कल्पोऽयं जयताच्चिरम् ॥ १३२ ।। श्रीविक्रमाब्दे बाणाष्टविश्वेदेव (१३८५) मिते शितौ । सप्तम्यां तपसः काव्यदिवसेऽयं समर्थितः ॥१३३|| ॥ इति श्रीजिनप्रभसूरिकृतः श्रीशत्रुञ्जयकल्पः समाप्तः ॥ ॥ ग्रन्थाग्रं० १३४, अक्षर १३ ॥ - 1A निर्मलं। 2 A ध्याने।
६ विविधतीर्थकल्पे २. रैवतकगिरिकल्पसंक्षेपः। सिरिनेमिजिणं सिरसा नमिउं रेवयगिरीसकप्पंमि । सिरिवइरसीसभणिअं जहा य 'पालित्तएणं च ॥ १ ॥ छत्तसिलाइ समीवे सिलासणे दिक्खं पडिवन्नो नेमी । सहसंबवणे केवलनाणं । लक्खारामे देसणा । अवलोअणे उद्धसिहरे निवाणं । रेवयमेहलाए कण्हो तत्थ कल्लाणतिगं काऊण सुवन्नरयणपडिमालंकिअं चेइ- 5 अतिगं जीवंतसामिणो, अंबादेविं च कारेइ । इंदो वि वज्जेण गिरि कोरेऊण सुवन्नबलाणयं रुप्पमयं चेइअं रयण- मया पडिमा पमाणवन्नोववेया सिहरे अंबारंगमंडवे अवलोणासिहर( रे १) बलाणयमंडवे संबो एयाइं कारेइ । सिद्धविणायगो पडिहारो तप्पडिरूवं श्रीनेमिमुखात् निर्वाणस्थानं ज्ञात्वा निर्वाणादनन्तरं कण्हेण ठाविअं । तहा सत्त जायवा दामोयराणुरूवा । कालमेह १ मेहनाद २ गिरिविदारण ३ कपाट ४ सिंहनाद ५ खोडिक ६ रेवया ७ तिवतवेणं कीडणेणं खित्तवाला उववन्ना । तत्थ य मेहनादो सम्मदिट्टी नेमिपयभ- 10 त्तिजुत्तो चिट्ठइ । गिरिविदारणेणं कंचणबलाणयंमि पंच उद्धारा विउविआ । तत्थेगं, अंबापुरओ उत्तरदिसाए सत्तहिअसयकमेहि गुहा, तत्थ य उववासतिगेणं बलिविहाणेणं सिलं उप्पाडिऊण मज्झे गिरिविदारणपडिमा । तत्थ य कमपण्णासं गए बलदेवेणं कारिअं सासयजिणपडिमारूवं नमिऊण उत्तरदिसाए पण्णासकमं वारीतिगं । पढमवारिआए कमसयतिगं गंतूण गोदोहिआसणेणं पविसिऊण उपवासपंचगं भमररूवं दारुणं सत्तेणं उप्पाडिऊणं कमसत्ताओं अहोमुहं पविसिऊण बलाणयमंडवे इंदादेसेण धणयजक्खकारिअं अंबादेविं पूइऊण सुवण्णजालीए 5 ठायत्वं । तत्थ ठिएणं सिरिमूलनाहो नेमिजिणिंदो वंदिअबो । बीअवारीए एगं पायं पूइत्ता सयंवरवावीए अहो कमचालीसं गमित्ता तत्थ णं मझवारीए कमसत्तसएहिं कूवो । तत्थ वरहंसठिअत्तेण इहावि मूलनायगो वन्देअबो । तइअवारीए मूलदुवारपवेसो अंबाएसेण, न अन्नहा । एवं कंचणबलाणयमग्गो, तत्थ य अंबापुरओं हत्थवीसाए विवरं । तत्थ य अंबाएसेणं उववासतिगेण सिलुग्घाडणेण हत्थवीसाए संपुडसत्तगं समुग्गयपंचगं अहो रसकूविआ अमावसाए अमावसाए उग्घडइ । तत्थ य उववासतिगं काऊण अंबाएसेण पूयणेण बलिविहाणेणं' गिण्हियत्वं । तहा 0 य जुण्णकूडे उववासतिगं काऊण सरलमग्गेण बलिपूअणेणं सिद्धविणायगो उवलब्भइ । तत्थ य चिंतिया सिद्धी । दिणमेगं ठाएयत्वं । जइ तहा पच्चक्खो हवइ । तहा रायमईगुहाए कमसएणं गोदोहियाए रसकूविआ, कसिणचित्तयवल्ली, राईमईए पडिमा रयणमया, अंबा य, रुप्पमयाओं अणेगओसहीओं चिट्ठन्ति । तह छत्त- सिला-घंटसिला-कोडिसिला सिलातिगं पण्णत्तं । छत्तसिलं मज्झं मज्झेणं कणयवल्ली । सहस्संब- वणमज्झे रययसुवण्णमयचउवीसं, लक्खाराम बावत्तरी चउवीसजिणाण गुहा पण्णत्ता । कालमेहस्स पुरओ 5 सुवन्नवालुआए नईए सट्टकमसयतिगेण उत्तरदिसाए गमित्ता गिरिगुहं पविसिऊण उदए न्हवणं काऊण ठिए उववासपओएहि दुवारमुग्घाडेइ । मज्झे पढमदुवारे सुवण्णखाणी, दुइअदुवारे रयणखाणी संघहेउं अंबाए विउविआ । तत्थ पण कण्हभंडारा । अण्णो दामोदरसमीवे । अंजणसिलाए अहोभागे रययसुवण्णधूली पुरिसवीसेहि पण्णत्ता । तस्सत्थमणे" मंगलयदेवदाली य संतु रससिद्धी । सिरिवइरोवक्खायं संघसमुद्धरणकज्जंमि ॥ १ ॥ सस्सकडाहं मझे गिण्हित्ता कोडिबिन्दुसंयोगे । घंटसिलाचुण्णयजोअणाओं अंजणसिद्धी ॥ २ ॥ ॥ विजापाहुडुद्देसाओ रेवयकप्पसंखेवो सम्मत्तो ॥ ॥ ग्रन्थाग्रं० ३८॥ . 1A पालत्तएणं । 2 B अवलोयणं । 3 B°लोअण 7 B विहारेणं। 8A कंमसुएणं। 9 B 'जिणाण' नास्ति । 4 B तप्पडिरूप। 5A. °कंमं । 6 A वरिआए। 10 A°दिसीए। 11 B तस्सत्थमाणे ।
श्रीउज्जयन्तस्तवः। 5 1 ३. श्रीउज्जयन्तस्तवः। नामभिः श्रीरैवतकोजयन्ताधैः 'प्रथामितम् । श्रीनेमिपावितं स्तौमि गिरिनार गिरीश्वरम् ॥ १॥ स्थाने देशः सुराष्ट्राख्यां बिभर्ति भुवनेष्वसौं । यद्भूमिकामिनीभाले गिरिरेष विशेषकः ॥ २ ॥ शृङ्गारयन्ति खंगारदुर्ग श्रीऋषभादयः । श्रीपार्श्वस्तेजलपुरं भूषितैतदुपत्यकम् ॥ ३ ॥ योजनद्वयतुङ्गेऽस्य शृङ्गे जिनगृहावलिः । पुण्यराशिरिवाभाति शरच्चन्द्रांशुनिर्मला ॥ ४ ॥ सौवर्णदण्डकलशामलसारकशोभितम् । चारुचैत्यं चकास्त्यस्योपरि श्रीनेमिन प्रभोः ॥ ५ ॥ श्रीशिवासूनुदेवस्य पादुकात्र निरीक्षिता । स्पृष्टाऽर्चिता च शिष्टानां पापव्यूहं व्यपोहति ॥ ६॥ प्राज्यं राज्यं परित्यज्य जरत्तृणमिव प्रभुः । बन्धून् विधूय च स्निग्धान् प्रपेदेऽत्र महाव्रतम् ॥ ७ ॥ अत्रैव केवलं देवः स एव प्रतिलब्धवान् । जगज्जनहितैषी स पर्यणैषीच्च निवृतिम् ॥ ८ ॥ अत एवात्र कल्याणत्रयमन्दिरमादधे । श्रीवस्तुपालो मन्त्रीशश्चमत्कारितभव्यहृत् ॥ ९ ॥ जिनेन्द्रबिम्बपूर्णेन्द्रमण्डपस्था जना इह । श्रीनेमेमजनं कर्तुमिन्द्रा इव चकासति ॥ १० ॥ गजेन्द्रपदनामास्य कुण्डं मण्डयते शिरः । सुधाविधैर्जलैः पूर्ण स्नानार्हत्स्नपनक्षमैः ॥ ११ ॥ शत्रुञ्जयावतारेऽत्र वस्तुपालेन कारिते । ऋषभः पुण्डरीकोऽष्टापदो नन्दीश्वरस्तथा ॥ १२ ॥ सिंहयाना हेमवर्णा सिद्ध-बुद्धसुतान्विता । कम्राम्रलुम्बिभृत्पाणिरत्राम्बा सङ्घविघ्नहृत् ॥ १३ ॥ श्रीनेमिपत्पद्मपूतमवलोकननामकम् । विलोकयन्तः शिखरं यान्ति भव्याः कृतार्थताम् ॥ १४ ॥ शाम्बो जाम्बवतीजातस्तुङ्गे शृङ्गेऽस्य कृष्णजः । प्रद्युम्नश्च महाद्युम्नस्तेपाते दुस्तपं तपः ॥ १५ ॥ नानाविधौषधिगणा जाज्वलन्त्यत्र रात्रिषु । किं च घण्टाक्षरच्छन्नशिलाः शालन्त उच्चकैः ॥ १६ ॥ सहस्राम्रवणं लक्षारामोऽन्येपि वनवजाः । मयूरकोकिलाभृङ्गीसङ्गीतिसुभगा इह ॥ १७ ॥ न स वृक्षो न सा वल्ली न तत्पुष्पं न तत्फलम् । नेक्ष्यते ऽत्राभियुक्तैर्यदित्यैतिह्यविदो विदः ॥ १८ ॥ राजीमती गुहागर्भ कैर्न नामात्र वन्द्यते । रथनेमिर्ययोन्मार्गात्सन्मार्गमवतारित. ॥ १९ ॥ पूजालपनदानानि तपश्चात्र कृतानि वै । संपद्यन्ते मोक्षसौख्यहेतवो भव्यजन्मिनाम् ॥ २० ॥ दिग्भ्रमादपि" योऽत्रादौ क्वाप्यमार्गेऽपि सञ्चरन् । सोऽपि पश्यति चैत्यस्था "जिनार्चाः नापितार्चिताः ॥ २१ ॥ काश्मीरागतरत्नेन कूष्माण्ड्यादेशतोऽत्र च । लेप्यबिम्बास्पदे न्यस्ता श्रीनेमेर्मूर्तिराश्मनी ॥ २२ ॥ नदीनिर्झरकुण्डानां खनीनां वीरुधामपि । विदांकरोत्वत्र संख्यां संख्यावानपि कः खलु ॥ २३ ॥ आसेचनकरूपाय" महातीर्थाय तायिने । चैत्यालङ्कृतशीर्षाय नमः श्रीरैवताद्रये ॥ २४ ॥ स्तुतो मयेति सूरीन्द्रवर्णितावृजिनप्रभ । गिरिनारस्तारहेमसिद्धि भूमिसुदेऽस्तु वः ॥ २५ ॥ ॥ इति श्रीउज्जयन्तस्तवः ॥ 11 21 21 ॥ ग्रन्थाग्रं २५॥ - 1A प्रया। 2 B°नार-1 3 B भुवनेऽप्यसौ। 4 A. स्तंषगार। 5A पत्यकां। 6 A °तुगस्य । B7 भव्यकृत् । 8 A नेक्षते। 9 A तारिता। 10 A यैः। 11 AC भूमावपि । 12 A जिना स्तर्पिता। 13B आसवेनक। 14 C सिद्ध।
८ विविधतीर्थकल्पे ४. उज्जयन्तमहातीर्थकल्पः। अत्थि सुरट्ठाविसए उजिंतो नाम पवओ रम्मो । तस्सिहरे' आरुहिउं भत्तीए नमह नेमिजिणं ॥ १ ॥ अंबाइअंच देविं न्हवणचणगंधधूवदीवेहि । पूइअ कयप्पणामा ता जोअह जेण अत्थत्थी ॥ २ ॥ गिरिसिहरकुहरकंदर निज्झरणकवाडविअडकूवेहिं । जोएह खत्तवायं जह भणियं पुबसूरीहि ॥ ३ ॥ 5 कंदप्पदप्पकप्पण कुगइविद्दवणनेमिनाहस्स । निव्वाणसिलानामेण अत्थि भुवर्णमि विक्खाया ॥ ४ ॥ तस्स य उत्तरपासे दसधणुहेहि अहोमुहं विवरं । दारंमि तस्स लिङ्गं अवयाणे धणुह चत्तारि ॥५॥ तस्स पसुमुत्तगंधो अस्थि रसो पलसएण सयतंबं । विधेति कुणइ तारं ससिकुंदसमुज्जलं सहसा ॥ ६॥ पुबदिसाए धणुहंतरेसु तस्सेव अत्थि जा गवई । पाहाणमया दाहिणदिसागए बारसधणूहिं ।। ७ ॥ दिस्सइ अ तत्थ पयडो हिगुलवण्णो अ दिव्वपवररसो । विधेइ सबलोहे फरिसेणं अग्गिसंगेणं ॥ ८ ॥ 10 उजिते अत्थि नई विहलानामेण पबई पडिमा । दावेइ अंगुलीए फरिसरसो पबईदारं ॥ ९ ॥ सक्कावयार-उजिंतगिरिवरे तस्स उत्तरे पासे । सोवाणपंतिआए पारेवयवण्णिया पुढवी ॥ १० ॥ पंचगवेण बद्धा पिंडी धमिआ करेइ वरतारं । फेडइ दरिद्दवाहि उत्तारइ दुक्खकंतारं ॥ ११ ॥ सिहरे विसालसिंगे दीसते पायकुट्टिमा जत्थ । तस्सासन्ने सिहरे कव्वडहढ पामहो तारं ॥ १२ ॥ उजिंतरेवयवणे तत्थ य सुदारवानरो अस्थि । सो वामकण्णछित्तो उग्घाडइ विवरवरदारं ॥ १३ ॥ 15 हत्थसएण पविट्ठो दिक्खइ सोवण्णवण्णिआ "रुक्खा । नीलरसेण सवंता सहस्सवेही रसो नूणं ॥ १४ ॥ तं गहिऊण निअत्तो हणुवंतं छिवइ वामपाएण । सो ढक्कइ वरदारं जेण न जाणइ जणो कोवि ॥ १५ ॥ उजिंतसिहरउवरि कोहंडिहरं खु नाम विक्खायं । अवरेण तस्स य सिला तदुभयपासेसु ऊसंतु ॥ १६ ॥ तं अयसितिल्ले मीसं थंभइ पडिवायवंगिअं वंगं । दोगच्चवाहिहरणं परितुट्ठा अंबिआ जस्स ॥ १७ ॥ वेगवई नाम नई मणसिलवण्णा य तत्थ पाहाणा । तो पिंडिधमिअसंते समसुद्धे होइ वरतारं ॥ १८ ॥ 20 उजिंते नाणसिला तस्स अहो कणयवण्णिा पुढवी । बोक्कडयमुत्त-पिंडी-खइरंगारे भवे हेमं ॥ १९ ॥ नाणसिलाकयपुढवी पिंडीबद्धा य पचगवेण । हढपाए वसइ रसो सहस्सवेही हवइ हेमं ॥ २० ॥ गिरिवरमासन्नठिअं आणीअं तिलविसारणं नाम । सिलबद्धगाढपीडे वेलक्खा तत्थ दम्माणं ॥ २१ ॥ सेणा नामेण नई सुवण्णतित्थंमि लड्डुअपहाणा । पडिवाएण य सुवं करंति हेमं न संदेहो ॥ २२ ॥ बिल्लक्खयंमि नयरे मउहहरं अत्थि सेलगं दिवं । तस्स य मज्झमि ठिओ गणवइरसकुंडओँ उवरि ॥२३॥ 25 उववासी कयपूओं गणवइओं चल्लिऊण पवररसो । षामाषेवी() अस्थि अ थंभइ वंगं न संदेहो ॥ २४ ॥ सहसासवं ति तित्थं करंजरुक्षेण मणहरं सम्मं । तत्थ य तुरयायारा पाहाणा तेसि दो भाया ॥ २५ ॥ इक्को पारयभाओं पिट्ठो मुत्तेण अंधमूसाए । धमिओं करेइ तारं उत्तारइ दुक्खकंतारं ॥ २६ ॥ अवलोअणसिहरसिलाअवरेणं तत्थ वररसो सवइ । सुअपक्खसरिसवण्णो करेइ सुवं वरं हेमं ॥ २७ ॥ गिरिपज्जुन्नवयारे अंबिअआसमपयं च नामेण । तत्थ वि पीआ पुवी हिमवाए होइ वरहेमं ॥ २८ ॥ 30 नाणसिला उजिंते तस्स य मूलमि मट्टिआ पीआ । साहामिअलेवेणं छायासुकं कुणइ हेमं ॥ २९ ॥ उर्जितपढमसिहरे आरुहिउं दाहिणेन अवयरिङ । तिण्णि धणूसयमित्ते पूइकरं जं बिलं नाम ॥ ३० ॥ उम्घाडिउं बिलं दिक्खिऊण निउणेन तत्थ गंतवं । दंडंतराणि बारस दिवरसो जंबुफलसरिसो ॥ ३१ ॥ जउघोलिअंमि भंडे सहस्सभाएण विधए तारे । हेमं करइ अवस्सं हस॒तं सुंदरं सहसा ॥ ३२ ॥ 1 B तस्सिहरि । 2 A °कुंडू । 3 A.C कप्परण° । 8 B करिति । 90 हरमि। 10Cनामेणं। 4Cधम्मिआ। 5C रेखा 6C वसंता। 70°तल्ल।
रैवतकगिरिकल्पः। कोहंडिभवणपुत्रेण उत्तरे जाव तावसा भूमी । दीसइ अ तत्थ पडिमा सेलमया वासुदेवस्स ।। ३३ ।। तस्सुत्तरेण दीसइ हत्थेसु अ दससु पवईपडिमा । अवराहमुहरअंगुट्ठिआई' सा दावए विवरं ॥ ३४ ॥ नवधणुहाइं पविठ्ठो दिक्खइ कूडाइं दाहिणुत्तरओ । हरिआललक्खवण्णो सहस्सवेही रसो नूण ॥ ३५ ॥ उजिंते नाणसिला विक्खाया तत्थ अत्थि पाहाणं । ताणं उत्तरपासे दाहिणयअहोमुहो विवरो ॥ ३६ ॥ तस्स य दाहिणभाए दसधणुभूमीइ हिगुलयवण्णो । अस्थि रसो सयवेही विंधइ सुवं न सदेहो ॥ ३७॥ उसहरिसहाइकूडे पाहाणा ताण संगमो अस्थि । गयवरलिडाकिण्णा मझे फरिसेण ते वेही ॥ ३८ ॥ जिणभवणदाहिणेणं नउईधणुहेहि भूमिजलुअयरी । तिरिमणुअरत विद्धा पडिवाए तंबए हेमं ॥ ३९ ॥ वेगवई नाम नई मणसिलवण्णा य तत्थ पाहाणा । सुवस्स पंचवेहं सर्वति धमिआ तय सिग्धं ॥ ४० ॥ इय उजयन्तकप्पं अविअप्पं जो करेइ जिणभत्तो । कोहंडिकयपणामो सो पावइ इच्छिअं सुक्खं ॥ ४१ ॥ ॥ श्रीउज्जयन्तमहातीर्थकल्पः समाप्तः ॥ ५. रैवतकगिरिकल्पः। पच्छिमदिसाए सुरट्ठाविसए रेवयपवयरायसिहरे सिरिनेमिनाहस्स भवणं उत्तुङ्गसिहरं अच्छइ । तत्थ किर पुश्विं भयवओ नेमिनाहस्स लिप्पमई पडिमा आसि । अन्नया उत्तरदिसाविभूसणकम्हीरदेसाओ अजिय-रयण- नामाणो दुन्नि बंधवा संघाहिवई होऊण गिरिनारमागया। तेहि रहसवसाओ घणधुसिणरससंपूरिअकलसेहिं पहवर्ण कयं । गलिआ लेवमई सिरिनेमिनाहपडिमा । तओ अईव अप्पाणं सोअतेहि तेहि आहारो पञ्चक्खाओ । इक्कवी- 15 सउववासाणंतरं सयमागया भगवई अंबिआ देवी । उट्ठाविओ संघाहिबई । तेण य देविं दद्दूण जयजयसद्दो कओ। तओ भणिों देवीए-इमं बिंबं गिण्हसु परं पच्छा न पिच्छिअब । तओ अजिअसंघाहिबइणा" एगतंतुकड्डियं रयणमयं सिरिनेमिबिंब कंचणबलाणए नीअं । पढमभवणस्स देहलीए आरोवित्ता अइहरिसभरनिन्भरेणं संघवइणा पच्छाभागो दिट्ठो । ठिअं तत्थेव बिंब निचलं । देवीए कुसुमवुट्ठी कया । जयजयसद्दो अ कओ। एयं च बिंबं वइ- साहपुण्णिमाए अहिणवकारिअभवणे पच्छिमदिसामुहे ठविअं संघवइणा । ण्हवणाइमहूसवं काउं अजिओ सबंधवो 20 निअदेसं पत्तो । कलिकाले कलुसचितं जणं जाणिऊण झलहलन्तम णिमयबिंबस्स कंती अंबिआदेवीए छाइआ । पुविं गुजरधराए जयसिंहदेवेणं खंगाररायं हणित्ता सज्जणो दंडाहिवो ठाविओ । तेण अ अहिणवं नेमिजिणिदभवणं एगारससयपंचासीए (१९८५) विकमरायवच्छरे काराविअं । मालवदेसमुहमंडणेणं साहुभावडेणं सोवण्णं आमलसारं कारिअं । चालुक्कचक्किसिरिकुमारपालनरिंदसंठविअसोरदृदंडाहिवेण सिरिसिरिमालकुलुब्भवेण" बारससयवीसे (१२२०) विक्कमसंवच्छरे पज्जा काराविआ । तब्भावणा 25 धवलेण अंतराले पवा भराविआ । पज्जाए चडतेहिं जणेहिं दाहिणदिसाए लक्खारामो दीसइ । । 3Paoलिंडाणि किणा। 4 Pa रित्त। 5 Pa तहबइ। 1 Pc °आई। 2 Pa पाहाणा। 60 सव्वस्स। 7 AB तअ। + Pa. 'इत्युजयन्तकल्प ।' इत्येव । 8 B Pa-b संघवई। 9 Pa. 'य' नास्ति, Pb न ! 10 Pac पच्छि- अव्वं । 11 Pa-b°संघवइणा । 12 Pb देवेण । 13 BPa चोलुक । 14 ACPb कुलब्भवेण । वि० क०२ १० विविधतीर्थकल्पे अणहिल्लवाडयपट्टणे य पोरवाडकुलमंडणा आसराय-कुमरदेवितणया गुज्जरधराहिवइसिरिवीरध- वलरज्जधुरंधरा वत्थुपाल-तेजपालनामधिज्जा दो भायरो मंतिवरा हुत्था । तत्थ तेजपालमंतिणा गिरिनार- तले निअनामंकिअं तेजलपुरं पवरगढमढपवामंदिरआरामरम्मं निम्माविरं । तत्थ य जणयनामंकिअं आसराय- विहारु ति पासनाभवणं काराविअं । जणणीनामेणं च कुमरसरु त्ति सरोवरं निम्माविरं । तेजलपुरस्स 5 पुवदिसाए उग्गसेणगढं नाम दुग्गं जुगाइनाहप्पमुहजिणमंदिररेहिल्ल विज्जइ । तस्स य तिण्णि नामधिज्जाई पसिद्धाइं । तं जहा-उग्गसेणगढं ति वा, खंगारगढं ति वा, जुण्णदुग्गं ति वा। गढस्स बाहि दाहिण- दिसाए चउरिआ-वेई-लड्डुअओवरिआ-पसुवाडयाई ठाणाई चिट्ठति । उत्तरदिसाए विसालथंभसालासोहिओ दसदसारमंडवो गिरिदुवारे य पंचमो हरी दामोअरो सुवण्णरेहानईपारे वट्टइ । कालमेहसमीवे चिराणु- वत्ता संघस्स बोलाविआ' तेिजपालमंतिणा मिल्हाविआ कमेण उज्जयंतसेले। वत्थुपालमंतिणा सित्तुजा- 10 वयारभवणं अट्ठावय-संमेअमंडवो कवड्डिजक्ख-मरुदेविपासाया य काराविआ । तेजपालमंतिणा कल्लाणत्तयचेइअं कारिअं । इंदमंडवो अ देपालमंतिणा उद्धराविओ । एरावण-गयपय-मुद्दाअलंकिअं गइंद- पयकुंडं अच्छइ । तत्थ अंगं पक्खालित्ता दुक्खाण जलंजलिं दिति जत्तागयलोआ । छत्तसिलाकडणीए सहस्संबवणारामो । जत्थ भगवओ जायवकुलपईवस्स सिवा-समुद्दविजयनंदणस्स दिक्खा-नाण-निबाण- कल्लाणयाई संजायाई । गिरिसिहरे चडित्ता अंबिआदेवीए भवणं दीसइ । तत्तो अवलोअणसिहरं । तत्थ 15 ठिएहिं किर दसदिसाओ नेमिसामी अवलोइज्जइ त्ति । तओ पढमसिहरे संबकुमारो, बीअसिहरे पजुण्णो। इत्थ पवए ठाणे ठाणे चेइएसु रयण-सुवण्णमयजिणबिंबाइं निच्चण्हविअच्चिआई दीसंति । सुवण्णमेयणी अ अणेग- धाउरसभेइणी दिप्पंती दीसइ । रत्तिं च दीवड व पज्जलंतीओ ओसहीओ अवलोइज्जंति । नाणाविहतरुवरवल्लिदलपु- प्फफलाइं पए पए उवलब्भंति । अणवरयपझरंतनिज्झरणाणं खलहलारावयमत्तकोइल भमरझंकारा य सुबंति त्ति । उज्जयंतमहातित्थकप्पसेसलवो इमो । जिणप्पहमुणिंदेहिं लिहिओ त्थ जहासुअं ॥ १ ॥ ॥ श्रीरैवतककल्पः समाप्तः॥ 20 ॥ ग्रं० १६१, अक्षर २७॥ 1Pa वालाविया । । एतद्दण्डान्तर्गता पक्तिः पतिता C आदर्शे । 2 A कल्लाणजायाई, Pa कल्लाणाई जायाई। 3 Pa °लोइज्जइ, Pb °लोइज्जति। 4 Pb °कोयल°। + Pa इति श्रीरैवतकल्प ।
श्रीपार्श्वनाथकल्पः। 2 5 10 15 ६. श्रीपार्श्वनाथकल्पः। सुरअसुरखयरकिन्नरजोईसरविसरमहुअराकलिअं । तिहुअणकमलागेहं नमामि जिणचलणनीररुहं ॥ १ ॥ जं पुवमुणिगणेणं अविअप्पाणप्पकप्पमझंमि । सुरनरफणिपहुमहि कहिअं सिरिपासजिणचरिअं ॥२॥ संकिण्णसत्थनिक्खित्तचित्तवित्तीण धम्मिअजणाण । तोसकए तं कप्पं भणामि पासस्स लेसेण ॥ ३ ॥ भवभमणभेयणत्थं भविआ भवदुक्खभारभरिअंगा । एयं समासओं पुण पभणिज्जंतं मए सुणह ॥ ४ ॥ विजया जया य कमठो पउमावइ-पासजक्ख-वइरुट्टा । धरणो विजादेवी सोलसऽहिट्ठायगा जन्स ॥५ पडिमुप्पत्तिनियाणं कप्पे कलिअंपि नेह संकलिअं। एयस्स गोरवभया पढिहिइ न हु को इमं पच्छा ॥ ६ ॥ अह जलहिचुलुअमाणं करेइ तारयविमाणसंखं जो । पासजिणपडिममहिमं कहि न वि पारए सो वि ॥ ७ ॥ एसा पुराणपडिमा अणेगठाणेसु संठवेऊणं । खयरसुरनरवरेहि महिआ उवसग्गसमणत्थं ॥ ८ ॥ तह वि हु जणमणनिच्चलभावकए पाससामिपडिमाए । इंदाईकयमहिमं कित्तिअमेयाइ' ता वुच्छं ॥ ९ ॥ सुरअसुरवंदिअपए सिरिमुणिसुव्वयदिणेसरे इत्थ । भारहसरंमि भविअणकमलाई बोहयतमि ॥ १० ॥ चंपाइ पुरवरीए एसा सिरिपाससामिणो पडिमा । रयणायरोवकंठे जोईसरवन्निआ आसि ॥ ११ ॥ सक्कस्स कत्तिअभवे सयसंखाभिग्गहा गया सिद्धिं । एआए झाणाओ वयगहणाणंतरं तइया ॥ १२ ॥ सोहम्मवासवो तं पडिमामाहप्पमोहिणा मुणिउं । अंचइ तत्थेव ठिअं महाविभूईइ दिवाए ॥ १३ ॥ एवं वच्चइ कालो "कयवयवासेहिं रामवणवासो । राहवपहावदसणहेडं लोआण हरिवयणा ॥ १४ ॥ रयणजडियखयरसजुअसुरजुअलेण च दंडगारण्णे । सतुरयरहो अ पडिमा दिन्नेसा रामभद्दस्स ॥ १५ ॥ सगमासे नवदिअहे विदेहदुहिओवणीयकुसुमेहिं । भत्तिभरनिब्भरेणं महिआ रहुपुंगवेण तया ॥ १६ ॥ रामस्स पबलकम्मयमलंघणिजं च वसणमोइण्णं । नाऊण सुरा भुजो तं पडिमं निति तं ठाणं ॥ १७ ॥ पूअइ पुणो वि सको "पगिट्ठभत्तीइ दिवभोएहि । एवं जा संपुण्णा एगारसवासलक्खा य ॥ १८ ॥ तेणं कालेणं जउवंसे बलएव-कण्ह-जिणनाहा । अवइन्ना संपत्ता जुबणमह केसवो रज्जं ॥ १९ ॥ 20 कण्हेण जरासंधस्स विग्गहे निअदलोवसग्गेसु । पुट्ठो नेमी भयवं पञ्चूहविणासणोवायं ॥ २० ॥ तत्तो आइसइ पडू-पुरिसत्तम ! मज्झ सिद्धिगमणाओ । सगसयपण्णासाहिअतेसीसहसेहि वरिसाणं ॥ २१ ॥ होही पासो अरिहा विविहाहिट्ठायगेहि नयचलणो । जस्सच्चाण्हवणजलासित्ते लोए समइ असिवं ॥ २२ ॥ सामी ! संपइ कत्थवि तस्स जिणिंदस्स चिट्ठए पडिमा । इअ चक्कधरेणुते तमिंदमहिअं कहइ नाहो ॥ २३ ॥ इअ जिण-जणद्दणाणं अह सो मुणिउं मणोगयं भावं । मायलिसारहिसहिअं रहमेयं पडिममप्पेइ ॥ २४ ॥ मुइओं मुररिउ पडिमं ण्हवेई घणसारघणघणरसेहिं । पूइअ" परिमलबहलामलचंदणचारुकुसुमेहि ॥ २५ ॥ पच्छागयगहदिन्नं सिन्नं सिंचेइ सामिसलिलेणं । जंतुवसग्गा विलयं विलयं जह जोगिचित्ताइं ॥ २६ ॥ बहुदुहवणं" निहणं पत्ते "पञ्चद्धचक्कवदिमि । जाओ जयजयरावो" जायवनिवनिबिडभडसिन्ने । २७ ।। तत्थेव विजयठाणे निम्माविअमहिणवं जिणाएसा । संखउरनयरजुत्तं ठविऊणं पासपहुबिबं ॥ २८ ॥ पडिममिमं संगिहिअ निअनयरमुवागयस्स कण्हस्स । भूवेहि वासुदेवत्तणाभिसेऊसवो विहिओ ॥ २९ ॥ कण्हनरिंदेण तओ मणिकंचणरयणरइअपासाए । सत्तयवाससआई संठाविअ पूइआ पडिमा ॥ ३० ॥ -- 25 30 --- 1Pb मईअं। 2 Pa-b संखित्त, ACP सकित्त । 3Pa यस्स। 4 Pa कित्तियमित्ताई। 5 Pa भरह। 8 Pa दिवसे। 9 Paविना सर्वत्र 'तहा। 10 Pa पुजो। 6 Pa कयवइ. 7 Pa °खयरसंजुयलेण । 11 AB Pb पकिट्ठ। 12 A Pa सुररिउ, C सिरिरिउ । 13 B Pb पहावइ । 14 Pa पूइइ, Pb पूई। 15 A वणं । 16 Pb पञ्चटुं। 17 BC°राओ।
! १२ विविधतीर्थकल्पे जाए 'जायवजाईपलए देवाउ दारवइदाहे । सामिपहावा देवालयंमि न हु पावगो लग्गो ॥ ३१ ॥ सद्धि पुरीइ तइया जलनिहिणा रुइरमंदिरसमेओ । लोललहरीकरेहि नाहो नीरन्तरे नीओ ॥ ३२ ॥ तक्खयनागिंदेणं तइया रमणत्थमुरग रमणीहि । तत्थागएण दिट्ठा पहुपडिमा पावनिद्दलणी ॥ ३३ ॥ पमुइअमणेण तत्तो नायवहूविहिअनट्टकलहढें । महया महेण महिआ जावऽसिई वाससहसाइं ॥ ३४ ॥ 5 वरुणो वरहरिअवई तयवसरे सायरं पलोअंतो । तक्खयपूइज्जतं पासइ तिहुअणपहुं पासं ॥ ३५ ॥ एसो सो गोसामी जो सुरनाहेण पूइओ पुदि । इण्हि मज्झवि जुज्जइ सहायणं सामिचलणाणं ॥ ३६ ॥ चितिअमत्थमहीणं पत्थिअ सेवइ जिणेसमणवरयं । जा चउवच्छरसहसा ठिआ य अह तेण समएणं ॥ ३७ ॥ सिरिवद्धमाणजलए तिलए लोअस्स भरह खित्तमि । अविरलगोपूरेणं सिंचंते भवसस्साइं ॥ ३८ ॥ कतिकलाकलुसीकयसुरपुरपउमाइ कंतिनयरीए । वसइ सुहसत्थवाहो धणेसरो सत्थबाहु ति ॥ ३९ ॥ 10 सो अन्नया महिब्भो विणिग्गओ जाणवत्तजत्ताए । संजत्तिअवयजुत्तो सिंहलदीवंमि संपत्तो ॥ ४० ॥ तत्थ विढप्पिअ पणगणमागच्छंतस्स तस्स वेगेण । पवहणथंभो सहसा जाओ जलरासिमझमि ॥ ४१ ॥ विमणमणो जा चिंतइ पयडीहोऊण सासणसुरी ता । पउमावई पयंपइ-मा बीहसु वच्छ ! सुण वयणं ॥ ४२ ॥ वरुणविणिम्मिअमहिमो महिमोहमरट्टमद्दणो भद्द ! । इह नीरतले चिट्ठइ पासजिणो नयसु सं ठाणं ॥ ४३ ॥ देवि । कहं मह सत्ती जिणेसगहणे समुद्दजलमूला । एवं धणेसकहिए तो भासइ सासणादेवी ॥ ४४ ॥ 15 पविस मह पुट्ठिलग्गो कड्डसु पहुमामसुत्ततंतूहिं । आरोविअ पोअवरे सावय ! वय निअपुरि सुत्थो ॥ ४५ ॥ काऊण सबमेयं लोगत्तयनायगं गहेऊण । संजायहरिसपगरिसपुलइअगत्तो महासत्तो ॥ ४६ ॥ खणमित्तेण सठाणं समागओ परिसरे पडकुडीओ । रइआविअ जाव ठिओ एइ जणो सम्मुहो ताव ॥ ४७ ॥ गंधवगीइवाइअरवेण सूहवयनारिधवलेहिं । बहिरिअककुहो नाहं दाणं दितो पवेसेइ ॥ ४८ ॥ 'श्ययामलसच्छायं पासायं कारिऊण कंतीए । विणिवेसिअ भुवणगुरुं निच्चं पूएइ भत्तीए ॥ ४९ ॥ 20 कालंतरमावण्णे धणेसरे पउरनायरवरेहिं । वाससहस्से पहुणो पूइजंतस्स वकंते ॥ ५० ॥ देवाहिदेवमुत्तिं परिअररहिअं तया य कंतीए । मेलिअ रसस्स थंभणनिमित्तमागासमग्गेण ॥ ५१ ॥ कलिअकलाकालत्तयपालित्तयगणहरोवएसाओं । नागज्जुणजोइंदो" आणेही अप्पणो ठाणे ॥ ५२ ।। जोइणि गए कयत्थे नत्थं मुत्तूण नाहमडवीए । रसर्थभाओ होही थंभणयं नाम तित्थं ति ॥ ५३ ॥ उब्भिन्नवंसयालंतरट्ठिओ सुरहिखीरण्हविअंगो । आकंठखिइनिमग्गो जणेण जक्खु त्ति कयनामो ॥ ५४ ॥ 25 अच्चिस्सइ तयवत्थो जिणनाहो पणसयाई वरिसाणं । तयणु धरणिंदनिम्मिअसन्निज्झो विइअसुअसारो ॥ ५५ ॥ सिरिअभयदेवसूरी दूरीकयदुहिअरोगसंघाओ । पयडं तित्थं काही अहीणमाहप्पदिप्पंतं ॥ ५६ ॥ पुरीइ भयवं पुणो गमिस्सइ तओं अ जलहिंमि । बहुविहनयरेसु अ गडवगडव महिमाइ दिप्पंतो ॥ ५७ ॥ अह को तीआणागयपडिमाठाणाण साहणसमत्थो । जइवि हु सो सहसमुहो हविज रसणासयसहस्सो ॥ ५८ ॥ पावा-चंप-ऽढावय-रेवय-संमेअ-विमलसेलेसु । कासी-नासिग-मिहिला-रायगिहिप्पमुहतित्थेसु ॥५९ 80 जत्ताइ पूअणेणं दाणेणं जं फलं हवइ जीवो । तं पासपडिमदंसणमित्तेणं पावए इत्थ ॥ ६०॥ मासक्खमणस्स फलं वंदणबुद्धीइ पाससामिस्स । छम्मासिअस्स पावइ नयणपहगयाइ पडिमाए ॥ ६१ ॥ निरवच्चो बहुतणओ धणहीणो धणयसंनिहो होइ । दोहग्गोवि हु सुहओ पहुदिट्ठीए जणो दिट्ठो ॥ ६२ ॥ 1Pbजावणी 2 Pa सिद्धिपुरीओ। 3 ABPa नीरतरे। 4 P °मुरगय°। 5A BPa जावसिवाई। 8 P सूहवइ । 9P रइयाय । 10 Pa तयाइ। 6 P सुरलोगाहिवेण। 7 P सत्थवाहोत्थि । 11 P जोगिदो। 12 Pa गत्यगरुय। 13 C सहमुहो। 14 'दाणेणं' नास्ति । 14 'दाणेणं' नास्ति । 15 P जणे जिहो।
श्रीपार्श्वनाथकल्पः। १३ 5 1 मुक्खत्तं कुकलत्तं कुजाइजम्मो कुरूव-दीणत्तं । अन्नभवे पुरिसाणं न हुंति पहुपडिमपणयाणं ॥ ६३ ॥ अडसहितित्थजत्ताकए भमइ कह वि मोहिओं लोऔं । तेहि तोऽणतगुणं फलमपिते जिणे पासे ॥ ६४ ॥ एगेण वि कुसुमेणं जो पडिमं महइ तिव्वभावो सो । भूवालिमउलिमउलिअचरणो चक्काहिवो होइ ॥ ६५ ॥ जे अट्टविहं पूअं कुणंति पडिमाइ परमभत्तीए । तेसिं देविंदाईपयाई करपंकयत्थाई ॥ ६६ ॥ जो वरकिरीडकुंडलकेयूराईणि कुणइ देवस्स । तिहुअणमउडो होऊण सो लहुं लहइ सिवसुक्खं* ॥ ६७ ॥ तिहुअणचूडारयणं जणनयणामयसलागिगा एसा । जेहिं न दिट्ठा पडिमा निरत्थयं ताण मणुअत्त* ॥ ६८ ॥ सिरिसंघदास मुणिणा लहुकप्पो निम्मिओ अ पडिमाए । गुरुकप्पाओ अ मया संबंधलवेसमुद्धरिओ॥६९॥ जो पढइ सुणइ चिंतइ एयं कप्पं स कप्पवासीसु । नाहो होऊण भवे सत्तमए पावए सिद्धिं ॥ ७० ॥ गिहचेइअंमि जो पुण पुत्थयलिहिअंपि कप्पमच्चेइ । सो नारयतिरिएसुं निअमा नो जाइ चिरवोही ॥ ७१ ॥ हरिजलहिजलणगयगयचोरोरगगहनिवारियारिपेयाणं । वेयालसाइणीणं भयाइं नासंति दिणि भणणे ॥ ७२ ।। भवाण पुन्नसोहा पाणीआइन्नहिअयठाणं पि । कप्पो कप्पतरू इव विलसंतो वंछि देउ* ॥ ७३ ॥ जावय मेरुपईवो महिमल्लिअओं समुद्दजलतिल्लो । उज्जोअंतो चिट्ठइ नरखित्तं ता जयर्ड' कप्पो ॥ ७४ ॥ ॥ इति श्रीपार्श्वनाथस्य कल्पसंक्षेपः ॥ ५ ॥ दिढवाहिविहुरिअंगा अणसणगहणत्थमाहविअसंघा । नवसुत्तकुक्कुडि विमोहणाय भणिआ निसि सुरीए ॥ १ ॥ दीविअहत्थअसत्ती नवंगविवरणकहाचमुक्करिआ । थंभणयपासवंदणउवइटारोम्गविहिणो अ॥२॥ संभाणयाउ चलिआ धवलकपुरा परं चरणचारी । थंभणपुरंमि पत्ता सेहीतडजरपलासवणे ॥ ३ ॥ गोपयझरणुवलक्खिअ भुवि 'जयतिहुअण' थवद्धपञ्चक्खे । पासे पूरिअथवणा गोविअसकलंतवित्तदुगा ॥ ४ ॥ संघकराविअभवणे गयरोगा ठविअ पासपहुपडिमा । सिरिअभयदेवसूरी विजयंतु नवंगवित्तिकरा ॥ ५ ॥ जन्मानेऽपि" चतुःसहस्रशरदो देवालये योऽचितः खामी वासववासुदेववरुणैः स्वर्द्धिमध्ये ततः । कान्त्यामिभ्यधनेश्वरेण महता नागार्जुनेनाञ्चितः पायात् स्तम्भनके पुरे स भवतः श्रीपार्श्वनाथो जिनः ॥ ६ ॥ found 21 ॥ इति श्रीस्तम्भनककल्पः ॥ ग्रं० १०० (प्रत्यन्तरे १११) * एतत्तारकाङ्किता गाथा. P आदर्श नोपलभ्यन्ते । 1Pb °कयाइं। 2CPb केऊरा०। 3Pb सिलागा। 4 Pb सघदाण°। 5 P थिरवेहो। 6 P दिण। 7 Pb जयइ। P इति श्रीपार्श्वकल्प संक्षेपत । षट्पद्यात्मिका एषा स्तुति!पलभ्यते A आदर्शे। 8 Pa कुक्कडि । 9 AP चलिआउ । 10 AP पुर। 11 A B Pa-b यन्मार्गेऽपि ।
विविधतीर्थकल्पे 10 ७. अहिच्छत्रानगरीकल्पः। तिहुअणभाणु त्ति जए पयडं नमिऊण पासजिणचंदं । अहिछत्ताए कप्पं जहासुअं किंपि जंपेमि ॥१॥ इहेव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे मज्झिमखंडे कुरुजंगलजणवए संखावई नाम नयरी रिद्धिसमिद्धा हुत्था । तत्थ भयवं पाससामी छउमत्थविहारेणं विहरंतो काउस्सग्गे ठिओ । पुबनिबद्धवरेण कमठासुरेण अविच्छि- 5न्नधारापवाएहि वरिसंतो अंबुहरो विउबिओ । तेण सयले महिमंडले एगवण्णवीभूए आकंठमग्गंगं भगवंतं ओहिणा आभोएऊण पंचग्गिसाहणुज्जयकमढमुणिआणाविअकट्ठखोडीअंतरडज्झंतसप्पभवउवयारं सुमरंतेण धरणिंदेण नागराएण अगमहिसीहि सह आंगतूण मणिरयणचिंचइअं सहस्ससंखफणामंडलछत्तं सामिणो उवरि करेऊण' हिढे कुंडलीकय- भोगेण संगिव्हिअ सो उवसग्गो निवारिओ। तओ परं तीसे नयरीए अहिच्छत्त त्ति नामं सजायं । तत्थ पायारकारएहि जहा जहा पुरओ ठिओ उरगरूवी धरणिंदो कुडिलगईए सप्पइ तहा तहा इट्टनिवेसो कओ । अन्ज वि तहेव पायार- रयणा दीसइ । सिरिपाससामिणो चेइअं संघेण कारिअं । चेइआओ पुवदिसि अइमहुरपसन्नोदगाणि कमढजलहरु- ज्झिअजलपुन्नाणि सत्त कुंडाणि चिट्ठति । तज्जलेसु विहिअण्हाणाओ निदूओ थिरवच्छाओ हवंति । तेसि कुंडाणं मट्टिआए धाउवाइआ धाउसिद्धिं भणंति । पाहाणलट्ठिमुद्दिअमुहा सिद्धरसकूविआ य इत्थ दीसइ । तत्थ मिच्छरा- यस्स अणेगे अग्गिदाणाईउग्घाडणोवक्कमा निप्फलीहूआ । तीसे पुरीए अंतो बहिं च पत्तेयं कूवाणं दीहिआणं च सवायं लक्खं अच्छई । महुरोदगाणं जत्तागयजणाणं पाससामिचेइए ण्हवणं कुणंताणं अज्ज वि कमढो खरपवणदुद्दि- 15 णवुट्ठिगज्जिअविजुमाइ दरिसेइ । मूलचेइआओ नाइदूरे सिद्धवित्तंमि पाससामिणो धरणिंद-पउमावईसेविअस्स चेइअं । पायारसमीवे सिरिनेमिमुत्तिसहिआ सिद्ध-बुद्धकलिआ अंबलुबिहत्था सिंहवाहणा अंबादेवी चिट्ठइ । ससिकरनिम्मलसलिलपडिपुन्ना उत्तराभिहाणा वावी । तत्थ मज्जणे कए तम्मट्टिआलेवे अ कुट्ठीणं कुट्ठरोगोवसमो हवइ । धनंतरिकूवस्स य पिंजरवण्णाए महिआए गुरूवएसा कंचणं उप्पजइ । बंभकुंडतडपरूढाए मंडुक्कबंभीए दलचुण्णेण एगवण्णगोखीरेण सगं पीएण पण्णामेहासंपण्णो नीरोगो किंनरसरो अ होइ । तत्थ य पाएणं उववणेसु सबमहीरुहाणं 20 चंदया उवलब्भंति । ताणि ताणि अ कज्जाणि साहिति । तहा जयंती-नागदमणी-सहदेवी-अपराजि- आ-लक्खणा-तिवण्णी-नउली-सउली-सप्पक्खी-सुवण्णसिला-मोहणी-सामली-रविभत्ता- निविसी-मोरसिहा-सल्ला-विसल्लापभिईओ महोसहीओ इत्थ वट्ठति । लोइआणि अ अणेगाणि हरि-हर- हिरण्णगन्भ-चंडिआभवण-बंभकुंडाईणि तित्थाणि । तहा एसा नयरी महातवस्सिस्स सुगिहीयनामधेअस्स कण्ह- रिसिणो जम्मभूमि त्ति । तप्पयपंकयपरागकणनिवाएण पवित्तीकया एयवत्थवस्स पाससामिस्स संभरणेणं आहि-वाहि- 25 सप्प-विस-हरि-करि-रण-चोर-जल-जलण-राय-दुट्ठ-गह-मारि-भूअ-पेअ-साइणिपमुहखुद्दोवद्दवा न पहवंति, भविआणं ति । 'विसेसओ सयलातिसयनिहाणं एसा पुरी । इअ एस अहिच्छत्ताकप्पो उववण्णिओ समासेणं । सिरिजिणपहसूरीहि पउमावइ-धरण-कमढपिओ ॥१॥ ॥ अहिच्छत्राकल्पः समाप्तः ॥ ॥ ग्रंथाग्रं० ३६॥ 1P धारेऊण । 2 P विना सर्वत्र ‘पायारएहिं'। 3C भवंति । 4 A धाउवाई । 5 Pa विवइ । 6Pa साहति । 7 AC सप्परक्खी। 8 P विना नास्त्यन्यत्रेदं पदम्।।P आदर्शे एवेदं वाक्यं दृश्यते ।
१५ 10 10 15 अर्बुदाद्रिकल्पः। ८. अर्बुदाद्रिकल्पः। अर्हन्तौ प्रणिपत्याहं श्रीमन्नाभेय-नेमिनौ । महादेव॒दाख्यस्य कल्पं जल्पामि लेशतः ॥ १ ॥ देव्याः श्रीमातुरुत्पत्तिमादौ वक्ष्ये यथाश्रुतम् । 'तदधिष्ठानतो ह्येष प्रख्यातो भुवि पर्वतः ॥ २ ॥ श्रीरत्नमालनगरे राजाभूद् रत्नशेखरः । सोऽनपत्यतया दूनः प्रैषीच्छाकुनिकान् बहिः ॥ ३ ॥ शिर[:]स्थां काष्ठभारिण्यास्ते दुर्गा दुर्गतस्त्रियाः । वीक्ष्य व्यजिज्ञपन् राज्ञे भाव्यस्यास्त्वत्पदे सुतः ॥ ४ ॥ राज्ञादिष्टा सगभैव सा हन्तुं तन्नर्निशि । गर्ने क्षिप्ता कायचिन्ताव्याजात्तस्माबहिर्निरैत् ॥ ५॥ साऽसूत सूनुं भया" द्राक् च झाटान्तरेऽमुचत् । गत चानीय तद्वृत्तानभिज्ञैस्तैरघाति सा ॥ ६ ॥ पुण्येरिताभं स्तन्यं चापीपत्सन्ध्याद्वये मृगी । प्रवृद्धेऽस्सिंष्टकशाला महालक्ष्म्याः पुरोऽन्यदा ॥ ७ ॥ मृग्याश्चतुर्णा पादानामधो नूतननाणकम् । जातं श्रुत्वा शिशुरूप लोके वार्ता व्यजृम्भत ॥ ८ ॥ नव्यो नृपोऽभूत्कोऽपीति श्रुत्वा प्रैषीद् भटान्नृपः । तद्वधायाथ तं दृष्ट्वा सायं ते पुरगोपुरे ॥९॥ बालहत्याभियाऽमुञ्चन् गोयूथस्यायतः पथि । तत्तथैव स्थितं भाग्यादेकस्तूक्षा पुरोऽभवत् ॥ १० ॥ तत्प्रेर्य स चतुष्पादान्तराले तं शिशुं न्यधात् । तच्छ्रुत्वा मन्त्रिबोधात्तं राजाऽमंस्तौरसं मुदा ॥ ११ ॥ श्रीपुञ्जाख्यः क्रमात्सोऽभूद् भूपस्तस्याऽभवत् सुता । श्रीमाता रूपसंपन्ना केवलं प्लवगानना ॥ १२ ॥ तद्वैराग्यान्निर्विषया जातु जातिस्मरा पितुः । न्यवेदयत् प्राग्भवं खं यदाऽऽसं वानरी पुरा ॥ १३ ॥ सञ्चरन्त्यर्बुदं शाखिशाखां तालुनि केनचित् । विद्धा मृष्यथ रुडं मे कुण्डेऽपतत्तरोरधः ॥ १४ ॥ कामिततीर्थस्य माहात्म्यान्नृतनुर्मम । मस्तकं तु तथैवास्तेऽद्याप्यतः कपिमुख्यहम् ॥ १५ ॥ श्रीपुञ्जो'ऽक्षेपयच्छीर्ष कुण्डे प्रेष्य निजान्नरान् । ततः सा नृमुखी जज्ञेऽतपस्यच्चार्बुदे गिरौ ॥ १६ ॥ व्योमगाम्यन्यदा योगी दृष्ट्वा तां रूपमोहितः । खादुत्तीर्यालपत् प्रेम्णा-मां कथं वृणुषे शुभे ! ॥ १७ ॥ सोचेऽत्यगादाद्ययामो रात्रेस्तावदतः परम् । ताम्रचूडरुतादर्वाक् कयाचिद्विद्यया यदि ॥ १८ ॥ शैलेऽत्र कुरुषे हृद्याः पद्या द्वादश तर्हि मे । वरः स्या इति, चेटैः खैर्द्वियाम्याचीकरत्स ताः ॥ १९ ॥ खशक्त्या कुर्कुटरवे कृतके कारिते तया । निषिद्धोऽपि विवाहाय नास्थात्तत्कैतवं विदन् ॥ २० ॥ सरित्तीरेऽथ तं खस्रा क्लुप्तवीवाहसम्भृतिम् । सोचे त्रिशूलमुत्सृज्य विवोढुं संनिधेहि मे ॥ २१ ॥ तथा कृत्वोपागतस्य पदयोर्विकृतान् शुनः । नियोज्य साऽस्य शूलेन हृद्यस्तेन वधं व्यधात् ॥ २२ ॥ इत्याजन्माखण्डशीला जन्म नीत्वा खराप सा । श्रीपुञ्जोऽशिखरं" तत्र तत्प्रासादमचीकरत् ॥ २३ ॥ षण्मासान्तेऽर्बुदाख्योऽस्याधोभागेऽद्रेश्चलत्यहिः । ततोऽद्रिकम्पस्तत्सर्वे प्रासादाः शिखरं विना ॥ २४ ॥ लौकिकास्त्वाहुः- 'नन्दिवर्द्धन इत्यासीत् प्राक् शैलोऽयं हिमाद्रिजः । कालेनार्बुदनागाधिष्ठानात्त्ववंद इत्यभूत् ॥ २५ ॥ वसन्ति द्वादश ग्रामा अस्योपरि धनोद्धराः । तपखिनो गोग्गलिका राष्ट्रिकाश्च सहस्रशः॥ २६ ॥ न स वृक्षो न सा वल्ली न तत् पुष्पं न तत् फलम् । न स कन्दो न सा खानिर्या नैवात्र निरीक्ष्यते ॥ २७ ॥ प्रदीपवन्महौषध्यो जाज्वलन्त्यत्र रात्रिषु । सुरभीणि रसाढ्यानि वनानि द्विविधान्यपि ॥ २८ ॥ खच्छन्दोच्छलदच्छोर्मिस्तीरद्रुकुसुमाञ्चिता । पिपासुक्लृप्तानन्दाऽत्र भाति मन्दाकिनी धुनी ॥ २९ ॥ चकासत्यस्य शिखराण्युत्तुङ्गानि सहस्रशः । परिस्खलन्ति सूर्यस्य येषु रथ्या अपि क्षणम् ॥ ३० ॥ 1P यदधि। 2 Pa गर्भ। 3 C व्यजृम्भते। 4 Pa भव्यो। 5 AC गोयूथ । 6 AC तत्प्रेर्य च स। 7 P विना सर्वत्र 'श्रीपुजे'। + P मा वृणीषे कथ शुभे। 8 'पद्या' पतित Pa। 9 Pb सवृतिम् । 10P सा खशूलेना- हत्य खेव वधं। 11 P श्रीपुञ्ज शिखरे । 12 A B Pb °सर्व। 13 'धनो' पतित: C आदर्शे। 14 'वनानि' पतित P। 20 24 36 १६ विविधतीर्थकल्पे चण्डाली-वज्रतैलेभकन्दाद्याः कन्दजातयः । दृश्यन्तेऽत्र प्रतिपदं तत्तत्कार्यप्रसाधिकाः ॥ ३१ ।। प्रदेशाः पेशलाः कुण्डैस्तत्तदाश्चर्यकारिभिः । अस्य धातुखनीभिश्च निझरैश्चामृतोदकैः ॥ ३२ ॥ कोकूयिते कृतेऽत्रोचैर्द्राक् कोकूयितकुण्डतः । प्रादुर्भवति वाःपूरः कुर्वन् खलहलारवम् ॥ ३३ ।। श्रीमाता-ऽचलेश्वरश्च वशिष्ठाश्रम एव च । अत्रामी लौकिकास्तीर्था मन्दाकिन्यादयोऽपि च ॥ ३४ ॥ 5 महादेरस्य नेतारः परमारनरेश्वराः । पुरी चन्द्रावती तेषां राजधानी निधिः श्रियाम् ॥ ३५ ॥ कलयन् विमलां बुद्धिं विमलो दण्डनायकः । चैत्यमत्रर्षभस्याधात् पैतलप्रतिमान्वितम् ॥ ३६ ॥ आराध्याम्बां भगवतीं पुत्रसंपदपस्पृहः । तीर्थस्थापनमभ्यर्थ्य चम्पकद्रुमसंनिधौ ॥ ३७ ॥ पुष्पस्रग्दामरुचिरं दृष्ट्वा गोमयगोमुखम् । तत्राग्रहीद् भुवं दण्डेट् श्रीमातुर्भवनान्तिके ॥ ३८ ॥-युग्मम् । राजानकश्रीधान्धूके क्रुद्धं श्रीगूर्जरेश्वरम् । प्रसाद्य भत्त्या तं चित्रकूटादानाय्य तद्विरा ॥ ३९ ॥ 0वैक्रमे वसुवस्वाशा (१०८८) मितेऽब्दे भूरिरैव्ययात् । सत्प्रासाद स विमलवसत्याहं व्यधापयत् ॥४०॥ यात्रोपनम्रसघस्यानिघ्नविघ्नविघातनम् । कुरुतेऽत्राम्बिका देवी पूजिता बहुभिर्विधैः ॥ ४१ ॥ युगादिदेवचैत्यस्य पुरस्तादत्र चाश्मनः । एकरात्रेण घटितः शिल्पिना तुरगोत्तमः ॥ ४२ ॥ वैक्रमे वसुवखर्क (१२८८) मितेऽब्दे नेमिमन्दिरम् । निर्ममे लूणिगवसत्याह्वयं सचिवेन्दुना ॥ ४३ ॥ कषोपलमयं बिम्ब श्रीतेजःपालमन्त्रिराट् । तत्र न्यास्थत् स्तम्भतीर्थे निष्पन्नं दृक्सुधाञ्जनम् ॥ ४४ ॥ 5 मूर्तीः खपूर्ववंश्यानां हस्तिशालां च तत्र सः । न्यवीविशद्विशांपत्युः श्रीसोमस्य निदेशतः ॥ ४५ ॥ अहो । शोभनदेवस्य सूत्रधारशिरोमणेः । तच्चैत्यरचनाशिल्पान्नाम लेभे यथार्थताम् ॥ ४६ ॥ वज्रात्रातः समुद्रेण मैनाकोऽस्यानुजो गिरेः । समुद्रौ वातौ त्वनेन दण्डेन्मन्त्रीश्वरौ भवात् ॥ ४७ ॥ तीर्थद्वयेऽपि भमेऽस्मिन् दैवान्म्लेच्छैः प्रचक्रतुः । अस्योद्धारं द्वौ शकाब्दे वहिवेदार्कसंमिते (१२४३) ॥४८॥ तत्राद्यतीर्थस्योद्ध" लल्लो महणसिंहभूः । पीथडस्त्वितरस्याभूद्व्यवहृचण्डसिंहजः ॥ ४९ ॥ 0 कुमारपालभूपालश्चौलुक्यकुलचन्द्रमाः । श्रीवीरचैत्यमस्योच्चैः शिखरे निरमीमपत् ॥ ५० ॥ तत्तत्कौतूहलाकीर्ण तत्तदौषधिबन्धुरम् । धन्याः पश्यन्त्यर्बुदाद्रिं नैकतीर्थपवित्रितम् ॥ ५१ ॥ दृब्धः श्रोत्रसुधाकल्पः श्रीजिनप्रभसूरिभिः । श्रीमदर्बुदकल्पोऽयं चतुरैः परिचीयताम् ॥ ५२ ॥ ॥ श्रीअर्बुदकल्पः समाप्तः ॥ ॥ ग्रन्थाग्रं ५२ अक्षर १६ ॥ 1ACप्रासाद। + P श्रीअर्बुदाचलस्य कल्प ।
मथुरापुरीकल्पः। १७ - ९. मथुरापुरीकल्पः। सत्तम-तेवीसइमे नमिऊण जिणेसरे जयसरण्णे । भवियजणमगलकरं महुराकप्पं पवक्खामि ॥ १॥ तित्थे सुपासनाहस्स वट्टमाणंमि दुन्नि मुणिसीहा । 'धम्मरुइ-धम्मघोसा नामेणं आसि निस्संगा ॥ २ ॥ ते य छट्टमदसमदुवालसमपक्खोववासमासिअदोमासिअतेमासिअचाउम्मासिअखमणाई कुणिन्ता भव्वे पडिबो- हिता कयावि महुराउरिं विहरिआ । तया य महुरा बारहजोअणाई दीहा, नवजोअणाई वित्थिण्णा, पासट्ठिअज-5 उणाजलपक्खालियवरप्पायारविभूसिआ धवलहरदेउलवाविकूबपुक्खरिणिजिणभवणहट्टोवसोहिआ, पढंतविविहचाउ- विजविप्पसत्था हुत्था । तत्थ ते मुणिवरा अणेगतरुकुसुमफललयाइण्णे भूअरमणाभिहाणे उववणे उग्गहं अणुण्ण- विअ ठिआ वासारत्तं चउमास कओववासा । तेसिं सज्झायतवचरणपसमाइगुणेहि आवज्जिया उववणसामिणी कुबे- रदेवया । तओ सा रत्तिं पयडीहोऊण भणइ-भववं ! तुम्ह गुणेहि अईवाहं हिट्ठा । ता किं पि वरं वरेह । ते भणंति-अम्हे निस्सगा न किं पि मग्गेमो । तओ धम्मं सुणावित्ता अविरयसाविआ सा तेहि कया । अन्नया कत्तिअ-10 धवलट्ठमिरयणीए सिज्जायरि ति आपुच्छिया कुबेरा मुणिवरेहि । जहा-साविए ! दढसम्मत्ताए जिणवंदणपूअणोव- उत्ताए य होअवं । वट्टमाणजोगेण चउमासगं काउं अन्नगामे पारणत्थं विहरिस्सामो । तीए ससोगाए वुत्त-भयवं! इत्थेव उववणे कीस न सबकालं चिट्ठह । साहू भणंति- समणाणं सउणाणं भमरकुलाणं च गोउलाण च । अणियाओ वसहीओ सारइयाण च मेहाणं ॥ १ ॥ ति । तीए विण्णसं-जइ एवं ता साहेह धम्मकजं, जहाऽहं संपाडेमि । अमोहं देवदंसणं ति। साइहिं वुत्तं-जइ 15 ते अइनिब्बधो ता संघसहिए अम्हे मेरुमि नेऊण चेइयाइ वंदावेहि । तीए भणिअं-तुम्हे दो जणे अहं देवे तत्थ वंदावेमि । महुरासंघे चालिए' मिच्छद्दिट्टी देवा कयावि अंतराले विग्ध कुणंति । साहू भणति-अम्हेहि आगमब- लेणं चेव मेरू दिह्रो । जइ संघ नेउं न तुह सत्ती ता अलाहि अम्हे दुण्हं तत्थ गमणेणं । तओ विलक्खीहूआए देवीए भणिअं-जइ एवं ता पडिमाहिं सोहिअं मेरुआगारं काउं दावेमि । तत्थ संघसहिआ तुम्हे देवे वंदह । सिाहूहि" पडिवन्नं । तओ" तीए देवीए कंचणघडिओ रयणचिंचईओ अणेगसुरपरिवरिओ तोरणझयमालालंकिओ 20 सिहरोवरिछत्तत्तयसाली रत्तिं थूमो निम्माविओ मेहलातिगमंडिओ। इकिक्काए मेहलाए चाउदिसं पंचवण्णरयणम- याइं बिंबाइं । तत्थ मूलपडिमा सिरिसुपाससामिणो पइट्ठाविआ । पहाए लोआ विबुद्धा तं थूम पिच्छंति परुप्परं कलहंति अ। केई भणंति-वासुइलंछणो एस सयंभू देवो । अन्ने भणति -सेससिज्जा ठिओ नारायणो एस। एवं बंभ-धरणिंद-सूर-चंदाइसु विभासा । वुद्धा भणंति* न एस थूभो किंतु वुद्धंडउ"त्ति । तओ मज्झत्थपुरि- सेहिं भणि-मा कलहेह । एस ताव देवनिम्मिओ ता सो चेव संसयं भंजिस्सइ त्ति । अप्पप्पणो देव पडेसु लिहिता 25 निअगुट्ठीसमेआ अच्छह । जस्स देवो भविस्सइ तस्सेव इक्को पडो थकिस्सइ । अन्नेसि पडे देवो चेव नासेहिइ । सघे- णावि सुपाससामिपडो लिहिओ । तओ लेहिअनिअनिअदेवपडा सगुट्ठीआ पूअं काउं नवमीरत्तीए सबदरिसणिणो गायन्ता ठिआ । अद्धरत्ते उदंडपवणो तणसक्करपत्थरजुत्तो पसरिओ । तेण सबे वि पडा तोडिता नीया । पलयगजिर- वेण नट्ठा दिसोदिसिं जणा । इक्को चेव सुपासपडो ठिओ। विम्हिआ लोआ । एस अरिहंतो देवो त्ति । सो पडो सयलपुरे भामिओ । पडजत्ता पवत्तिआ । तओ न्हवणं पारद्धं । पढमन्हवणकए कलहता सावया महल्लपुरिसेहि 30 1 'धम्मरुइ' पतित D आदर्श। 2 C निसग्गा । 3 Pa कुणन्ता। 4 A. भो। 4 A भटे। 5 एतद्वाक्यं पतितं C आदर्श । 6 D नास्ति एष शब्द । 7 Pa चलिए। 8 Pa सुरा। 9A. मेहं जाणामो, CD Pc वन्दिजंते । 10 'जई नास्ति A आदर्श। 11 C साहूणं। 12 'तओ' नास्ति C D। 13 C D रत्तीए। । एतत्पाठस्थाने Pa-b 'साहूहि पडिवन्ने देवीए' एष पाठः। 14 Pa 'बिबाइ' नास्ति । * तारकान्तर्गता पंक्तिः Pa आदर्शे न विद्यते। 15 A विजा। 16 CD बुद्धिंडउ। वि०क०३ विविधतीर्थकल्पे 0'गोलएसु नामगब्भेसु जस्स नाम पढमं कुमारीहत्थे एइ सो दरिदो ईसरो वा पढमं न्हवणं करेउ'-एवं दसमरयणीए ववत्था कया । तओ एगारसीए दुद्ध-दहि-घय-कुंकुम-चंदणाईहिं कलससहस्सेहिं सड्डा न्हाविंसु । पच्छन्नठिआ सुरा न्हाविंति । अज्जवि तहे व जत्ताए0 आविंति । कमेण सबेहिं न्हवणे कए पुप्फ-धूव-वत्थ-महाधय-आहरणाइं आरोविंति। साहूणं वत्थ-धय-गुलाईणि दिति । बारसिरत्तीए माला चडाविआ । एवं ते मुणिवरा देवे वंदिअ सयलसंघमाणंदिअ 5 चउमासं काउं अन्नत्थपारणं काऊण तित्थं पयासिअ धुअकम्मा कमेण सिद्धिं पत्ता । तत्थ सिद्धखित्तं जायं । तओ मुणिविओयदुहिआ देवी निच्चं जिणचणरया अद्धपलिओवमं आउअं भुंजित्ता चविऊण माणुसत्तं पाविऊण उत्तमपयं पत्ता । तीए ठाणे जा जा उप्पज्जइ सा सा कुबेर त्ति भण्णइ । तीए परिरक्खिजंतो थूभो बहुं काल' उग्घाडओ ठिओं जाव पाससामी उप्पण्णो । इत्थंतरे महुराए रण्णा लोभपरबसेण जणो हक्कारिऊण भणिओ-एयं कणयमणिनि- म्मिअं थूमं कड्डिअ मह भंडारे खिवह । तओ सारघडिअकुहाडेहिं जाव लोओ कड्डणत्थं घाए पदिण्णे ताव ते कुहाडा न लग्गति । तेसिं चेव घायदायगाणं अंगेसु घाया लग्गति । तओ राइणा अपत्तिअंतेण सयं चिअ घाओ दिण्णो । कुहाडेणं उच्छलिअ रण्णो सीस छिन्नं । तओ देवयाए कुद्धाए पयडीहोऊण भणिआ जाणवया-रे पावा! किमेयमा- ढत्तं । जहा राया तहा तुम्हे वि मरिस्सह । तओ तेहिं भीएहिं धूवकडच्छुअहत्थेहि देवया खामिआ । देवीए भणिअं- जइ जिणहरं अच्छेह ता उवसम्गाओ मुच्चेह । जो जिणपडिमं सिद्धालयं वा पूइस्सइ तस्स घरं थिरं होही, अन्नहा पडिस्सइ । अओ चेव मंगलचेइअपरूवणाए कप्पे छेयग्गंथे महुराभवणाई निदसणीकयाइं । पइवरिसं जिणपडो 5 पुरे भामेयवो त्ति । कुहाडयछट्ठी य कायबा । जो इत्थ राया भवइ तेण जिणपडिमा पइट्ठाविअ जिमिअवं, अन्नहा न जीविहि त्ति । तं सर्व देवयावयणं तहेव काउमाढत्तं लोएहि । अन्नया पाससामी केवलिविहारेण विहरंतो महुरं पत्तो । समोसरणे धम्मं साहइ । दूसमाणुभावं च भाविणं पयासेइ । तओ भगवंते अन्नत्य विहरिए संघ हक्कारिअ भणि कुबेराए; जहा-आसन्ना दूसमा परूविआ सामिणा । लोओ राया य लोभग्वत्था होहिन्ति । अहं च पमत्ता न य चिराउसा । तओ उग्घाडयं एयं थूमं सबकालं न सक्किस्सामि रक्खिउं । तओ संघाएसेण इट्टाहि ढक्केमि । 0 तुम्हेहि वि बाहिरे पाससामी सेलमइओ पुजिअबो । जिा य अम्ह बइसणए। अन्नावि देवी होही सा अभितरे पूअं करिस्सइ । तओ बहुगुणं ति अणुमन्नि संघेण । देवीए तहे व कयं । तओ वीरनाहे सिद्धि गए साहिएहिं तेरससएहिं वरिसाणं बप्पहहिसूरी उप्पण्णो । तेण वि एवं तित्थं उद्धरिअं । पासजिणो पूआविओ। सासय- पूअकरणथं काणणकूवकोट्टा' काराविआ । चउरासीई एणीओ दाविआओ । संघेण इट्टाओ खसंतीओ मुणित्ता पत्थरेहि वेढाविओ उक्खिल्लाविउमाढत्तो थूभो । देवयाए सुमिणंतरे वारिओ । न उग्घाडेयबो एसु त्ति । तओ देव- 5 यावयणेणं न उग्याडिओ, सुघडिअपत्थरेहिं परिवेढिओ अ । अजवि देवेहिं रक्खिज्जइ । बहुपडिमसहस्सेहि देउलेहि आवासणिआपएसेहि मणोहराए गंधउडीए चिल्लणिआ-अंबाई-अणेगखित्तपालाईहिं अ संजुत्त एवं जिण- भवणं विरायइत्ति । इत्थ नयरीए कण्हवासुदेवस्स भावितित्थंकरस्स जम्मो । अन्जमंगूआयरिअस्स जक्खभूअस्स हुंडियज- क्खस्स य चोरजीवस्स इत्थ देउलं चिट्ठइ । इत्थ पंच थलाइं । तं जहा-अक्कथलं वीरथलं पउमत्थलं कुसत्थलं महाथलं । दुवालसवणाई । जहा-लोहजंघवणं महुवणं बिल्लवणं तालवणं कुमुअवणं विंदावणं भंडीरवणं खइरवणं कामिअवणं कोलवणं बहुलावणं महावणं । 10 तं 0 एतच्चिह्नान्तर्गताः पतय पतिता Pa आदर्श । 1 B बहुकालं । 2 D नास्ति । 3 Pa विनाऽन्यत्र 'मुंचह'। 4 'य' नास्ति AI 5 Pa लोहग्गत्था। + एतदन्तर्गता. शब्दा. पतिता D आदर्श । 6 Pa अणुमन्निए। 7 A D •कुट्टा, Pb-c 8 A B अबाइआखित्तः । 9 A खयर।
15 मथुरापुरीकल्पः । १९ इत्थ पंच लोइअतित्थाई । तं जहा-विस्संतिअतित्थं असिकुंडतित्थं वेकुंततित्थं कालिंजरतित्थं चक्कतित्थं। सित्तुंजे रिसहं, गिरिनारे नेमि, भरुअच्छे मुणिसुव्वयं, मोढेरए वीरं, महुराए सुपा- से-पासे घडिआदुगभंतरे नमित्ता सोरटे ढुंढणं विहरित्ता गोवालगिरिंमि जो भुजेइ तेण आमरायसेविअ- कमकमलेण सिरिबप्पहटिसूरिणा अट्ठसयछव्वीसे (८२६) विकमसंवच्छरे सिरिवीरविबं महुराए ठाविअं। 5 इत्थ सिरिवीरवद्धमाणजीवेण विस्सभूइणा अपरिमिअबलत्तणकए नियाणं कय । इत्थ जउणा वंकजउणराएण हयस्स दंडअणगारस्स केवले उप्पन्ने महिमत्थं इंदो आगओ । इत्थ जिअसत्तुनरिदपुत्तो कालवेसिअमुणी अरिसरोगद्दिओ मुग्गिलगिरिंमि सदेहे वि निप्पहो उव- सग्गे अहिआसिसु । इत्थ संखरायरिसितवप्पहावं दटुं सोमदेवदिओ गयउरे दिक्खं घेत्तूण सग्गं गंतूण कासीए हरि-10 एसबलरिसी देवपुज्जो जाओ। इत्थ उप्पण्णा रायकन्ना निव्वुई नाम राहावेहिणो सुरिंददत्तस्स सयंवरा जाया । इत्थ कुबेरदत्ताए कुबेरसेणाजणणी कुबेरदत्तो अ भाया ओहिन्नाणेण नाउं अट्ठारसनत्तएहि पडिबोहिया । इत्य अजमंगू सुअसागरपारगो इड्डिरससायगारवेहि जक्खत्तमुवागम्म जीहापसारणेण साहूर्ण अप्पमायकरणत्थं पडिबोहमकासी । इत्थ कंबल-संबलनामाणो वसहपोआ जिणदाससंसग्गीए पडिबुद्धा नागकुमारा होऊण वीरवरस्स भगवओ नावारूढस्स उवस्सग्गं निवारिसु । इत्थ अनिआपुत्तो पुप्फचूलं पव्वाविअ संसारसायराओ उत्तारित्था । इत्थ इंददत्तो पुरोहिओ गवक्खट्ठिओ मिच्छद्दिट्ठी अहोवच्चंतस्स साहुस्स मत्थयउवरि पायं कुणंतो सड्डेण गुरुभत्तीए पयहीणो कओ। इत्थ भूअघरे ठिआ निगोअवत्तवयं नियाउपरिमाणं च पुच्छिअतुट्ठचित्तेण सक्केण अजरक्खिअसूरी वंदिआ । उवस्सयस्स अ अन्नओहुत्त दारं कयं । इत्थ वत्थपूसमित्तो घयपूसमित्तो दुबलियापूसमित्तो अ लद्धिसंपन्ना विहरिआ । इत्थ दूसहदुभिक्खे दुवालसवारिसिए नियत्ते सयलसघं मेलिअ आगमाणुओगो पवत्तिओ खंदिलायरिएण। इत्थ देवनिम्मिअथूभे पक्खक्खमणेण देवयं आराहित्ता जिणभद्दखमासमणेहि उद्देहिआभक्खियपुत्थयपत्त-25 तणेण तुटुं भग्गं महानिसीहं संधि । इत्थ खवगस्स तवेणं तुट्ठा सासणदेवया तच्चणिअपरिग्गहिअं इमं तित्थं संघवयणाओ आरहंतयापत्तं अकासी। देवीए अइलोभपरवसं जण नाउं सोवण्णिअं थूमं पच्छन्नं काउं इट्टमयं कयं । तओ बप्पहट्टिवयणाओ आमराए- ण उवरि सिलाकलावचिअं कारि। इत्थ संखराओ कलावई अपंचमजम्मे देवसीह-कणयसुंदरीनामाणो समणोवासया रज्जसिरि भुंजित्था । ३० एवंविहाणं अणेगेसिं संविहाणाणमेसा नयरी उप्पत्तिभूमी । इत्थ कुबेरा नरवाहणा अंबिआ य सीहवाणा खित्तवालो अ सारमेअवाहणो तित्थस्स रक्खं कुणंति । 20 1B सुपासो। 2 A टुंठणं ।
२० विविधतीर्थकल्पे इय एस महुरकप्पो जिणपहसूरीहिं वण्णिओ किं पि । भविएहिं सइ पढिज्जउ इह परलोइअसुहत्थीहिं ॥ १ ॥ भविआण पुण्णरिद्धी जा जायइ महुरतित्थजत्ताए । अस्सिं कप्पे निसुए सा जायइ अवहिअमणाणं ॥ २ ॥ ॥ श्रीमथुराकल्पः समाप्तः॥ ॥ ग्रं० ११३, अ० २९ ॥ १०. अश्वावबोधतीर्थकल्पः । नमिऊण सुव्वयजिणं परोक्यारिकरसिअमसिअरुइं । अस्सावबोहतित्थस्स कप्पमप्पं भणामि अहं ॥ १ ॥ सिरिमुणिसुव्वयसामी उप्पन्नकेवलो विहरंतो एगया पइट्ठाणपुराओ एगरयणीए सट्ठिजोअणाणि लंघिय पारद्धअस्समेहजण्णेण जिअसत्तुराइणा निआसणतुरंगमं सवलक्खणसपुन्नं होमिउमिच्छिओ। मा अट्टज्झाणाओ दुग्गइं जाहि त्ति पडिबोहेडं लाडदेसमंडणे नम्मयानईअलंकिए भरुअच्छनयरे कोरिंटवणं पत्तो । समवसरणे गया लोआ वदिउं । राया वि गयारूढो आगम्म भगवंतं पणमिओ । इत्थंतरे सो हरी सिच्छाए विहरंतो निउत्तपुरि- सेहिं समं तत्थागओ सामिणो रूवमप्पडिरूवं पासिंतो निच्चलो संजाओ । सुआ य धम्मदेसणा तेण । भणिओ अ से पुत्वभवो भगवया । जहा-पुवभवे इहेव जंबुद्दीवे दीवे' अवरविदेहे पुक्खलविजए चंपाए नयरीए सुर- सिद्धो नाम राया अहमासि । मज्झ परममित्तं तुम मइसारो नाम मंती हुत्था । अहं नंदणगुरुपायमूले दिक्खं पडिवज्जिय पत्तो पाणयकप्पे । तत्थ वीसं सागरोवमाइं आउं परिवालित्ता तओ चुओऽह तित्थयरो जाओ । तुमं च उवज्जिअनराऊ भारहे वासे पउमिणिसंडनयरे सागरदत्तो नाम सत्थवाहो अहेसि । मिच्छट्टिी विणीओ अ । अन्नया तुमए कारिअं सिवाययणं । तप्पूयणत्थं च आरामो रोविओ । तावसो अ एगो तस्स चिंताकरणे निउत्तो । गुरुआएसेणं सबओवि किरिआओ सच्चावितो तुमं कालं गमेसि । जिणधम्मनामएणं सावएणं तुज्झ जाया परमा मित्ती । तेण सद्धिं एगया गओ तुमं साहुसगासे । तेहिं देसणंतरे भणिअं- जो कारवेइ पडिम जिणाण अंगुट्ठपञ्चमित्तं पि । तिरिनरयगइदुवारे नूणं तेणग्गला दिन्ना ॥ १ ॥ एवं सोऊण तुमे गिहमागंतूण कारिआ हेममई जिणिंदपडिमा । पइट्ठाविऊण तिसंझं पूएउमाढत्तो तं । अन्न- दिअहे संपत्ते माहमासे लिंगपूरणपवं आराहेउं तुमं सिवाययणं पत्तो । तओ जडाधारीहिं चिरसचिअं घयं कुंभीओ उद्धरिअं लिंगपूरणत्थं । तत्थ लग्गाओ घयपिप्पीलियाओ जडिएहि णियं पाएहि मद्दिजमाणाओ दह्णं सिरं धूणित्ता सोइउं लग्गो तुम । अहो एएसिं दंसणीण वि निद्दयया । अम्हारिसा गिहिणो वराया कहं जीवदयं पालइस्संति । तओ निअचेलंचलेहि ताओ पमज्जिउमारद्धो तुमं । तेहि निब्भच्छिओ-रे धम्मसकर ! कायर ! अरहंतपासंडीहि तं विडं- बिओ सि त्ति । तओ सो सक्धम्मविमुहो जाओ । परमकिविणो धम्मरसिअं लोअं हसंतो मायारंभेहि तिरिआउअं बंधित्ता भवं भमिऊण जाओ तुमं रायवाहणं तुरंगमो । तुज्झ चेव पडिबोहणत्थं अम्हाणमित्थागमणं ति सामिणो वयणं सुच्चा तस्स जाय जाईसरणं । गहिआ य सम्मत्तमूला देसविरई । पञ्चक्खाय सच्चित्तं । फासुअं तणं नीरं च गिण्हइ । छम्मासे निवाहिअनियमो मरिऊण सोहम्मे 'महडिओ सुरो जाओ । सो ओहिणा मुणिअपुत्वभवो सामिसमोस- रणट्ठाणे रयणमयं चेइअमकासी । तत्थ सुव्वयसामिणो पडिमं अप्पाणं च अस्सरूवं ठाविअ गओ सुरालयं । तओ अस्सावबोहतित्थ तं पसिद्धं । सो देवो जत्तिअसंघविग्घहरणेणं तित्थं पभावितो कालेण नरभवे सिज्झिहिइ । कालंतरेण सउलिआविहारु ति तं तित्थं पसिद्धं । कहं 2-इहेव जंबुद्दीवे सिंहलदीवे रयणा- सयदेसे सिरिपुरनयरे चंदगुत्तो राया । तस्स चंदलेहा भारिआ । तीसे सत्तण्हं पुत्ताणं उवरि नरदत्ता- 1A नास्ति। 2 A महि ।
अश्वावबोधतीर्थकल्पः। २१ , देवीआराहणेणं सुदंसणा नाम धूआ जाया । अहीअकलाविजा पत्ता जुवणं । अन्नया अत्थाणे पिउच्छंगगयाए तीसे धणेसरो नाम नेगमो भरुअच्छाओ आगओ । विज्जपासट्ठिअतिअडुअगंधे वाणिएण छीयंतेणं 'नमो अर- हंताण' ति पढिअं । सोउं मुच्छिआ सा । कुट्टिओ अ वाणियओ । पत्तचेयण्णा य जाईसरणमुवगया एसा । दळूण धम्मबंधु त्ति मोइओ । रण्णा मुच्छाकारणं पुच्छिआए तीए भणिअं-जहाऽहं पुवभवे भरुअच्छे नम्मयातीरे कोरिटवणे वडपायवे सउलिया आसि । पाउसे अ सत्तरत्तं महावुट्ठी जाया । अट्ठमदिणे छुहाकिलंता पुरे भमंती अहं । वाहस्स घरंगणाओ आमिसं चित्तुं उड्डीणा । वडसाहानिविट्ठा य अणुपयमागएण वाहेण सरेण विद्धा । मुहाओ पडिअं पलं सरं च गिण्हित्ता गओ सो सट्टाणं । तत्थ करुणं रसंती उवत्तण-परिअत्तणपरा दिट्ठा एगेण सूरिणा । सित्ता य जलपत्तजलेणं । दिन्नो पंचनमुक्कारो । सद्दहिओ अ मए । मरिऊण अहं तुम्ह धूआ जाय त्ति । तओ सा विसयविरत्ता महानिबंधेण पिअरे आपुच्छिअ तेणेव संजत्तिएण सद्धिं पट्ठिआ वाहणाणं सत्तसएहिं भरुअच्छे । तत्थ पोअसयं च वत्थाणं, पोअसयं दबनिचयाणं; एवं चंदणागुरुदारूणं, धन्नजलिंधणाणं, नाणाविहपक्कन्नफलाणं, पहरणाण । एवं छसया 10 पोआणं । पण्णासं सत्थधराणं, पण्णासं पाहुडाणं । एवं सत्तसयवाहणजुत्ता पत्ता समुद्दतीरं । तओ रण्णा तं वाहणवूह' दटुं सिंहलेसरअवक्खंदसंकिणा सजिआए सेणाए, पुरक्खोमनिवारणाय गंतुं पाहुडं च दाउं सुदंसणाआगमणेणं विन्नत्तो राया तेण संजत्तिएण । तओ सो पच्चोणीए निग्गओ। पाहुडं दाऊण पणमिओ कन्नाए । पवेसमहूसवो अ जाओ। दिटुं तं चेइअं । विहिणा वंदिअं पूइयं च । तित्थोववासो अकओ । रण्णा दिण्णे पासाए ठिआ । रायणा य अट्ठ वेलाउलाइं अट्ठसया गामाणं, अट्ठसया वप्पाणं, अट्ठसया पुराणं दिण्णा । एगदिणे अ जित्तिअं भूमि तुरंगमो संचरइ 15 तित्तिआ पुबदिसाए, जित्तिअंच हत्थी जाइ तत्तिआ पच्छिमाए दिण्णा । उवरोहेण सबं पडिवन्नं । अन्नया तस्सेवाय- रिअस्स पासे निअपुवभव पुच्छइ । जहा-भय । केण कम्मुणा अहं सउलिआ जाया । कहं च तेण वाहेण अहं निहय त्ति । आयरिएहि भणिअं-भद्दे ! वेयड्डपबए उत्तरसेड्डीए सुरम्मा नाम नयरी । तत्थ विज्जाहरिंदो संखो नाम राया । तस्स विजयाभिहाणा तुमं धूआ आसि । अन्नया दाहिणसेढीए महिसगामे वच्चंतीए तुमए नईतडे कुक्कुडसप्पो दिट्ठो । सो य रोसवसेणं तए मारिओ । तत्थ नइए तीरे जिणाययण दळूण वंदिअं भयवओ बिंबं 20 परम भत्तिपरबसाए तुमए । जाओ परमाणंदो । तओ चेईयाओ बाहि निग्गच्छतीए तुमए दिट्ठा एगा पहपरिस्सम- खिन्ना साहुणी । तीए पाए वंदित्ता धम्मवाहिआ अजाए तुमं । तुमए वि तीसे विस्सामणाईहि सुस्सूसा कया । चिरं गिहमागया । कालेण कालधम्म पबन्ना अज्झाणपरा इह कोरिटयवणे सउणी जाया तुमं । सो अ कुकुड- सप्पो मरिऊण वाहो संजाओ। तेण पुबवेरेणं सउणीभवे तुम बाणेणं पहया । पुवभवकयाए जिणभत्तीए गिलाणसु- स्सूसाए अ अंते बोहि पत्ता सि तुमं । संपयं पि कुणसु जिणप्पणीअं दाणाइधम्मं ति । एवं गुरूणं वयणं सुच्चा सवं 25 तं दवं सत्तखित्तीए विच्चेइ । चेइयस्स उद्धार कारेइ । चउवीसं च देवकुलियाओ पोसहसाला-दाणसाला-अज्झयणसा- लाओ कारेइ । अओ तं तित्थं पुबभवनामेणं सउलिआविहारु त्ति भण्णइ । अंते य सलेहणं दव-भावभेयभिन्नं काउं कयाणसणा वइसाहसुद्धपंचमीए ईसाणं देवलोग पत्ता । सिरिसुव्वयसामिसिद्धिगमणाणतरं इक्कारसेहि लक्खेहि चुलसीइसहस्सेहि चउसयसत्तरेहि च वासाणं अईएहि विकमाइच्चसवच्छरो पयट्टो । जीवंतसुब्वयसामि- अविक्खाए पुण एगारसलक्खेहि अट्ठावीसूणपंचणवइसहस्सेहि च वासाणं विक्कमो भावी । एसा सउलिआवि-30 हारस्स उप्पत्ती। लोइअतित्थाणि अणेगाणि भरुअच्छे वट्ठति । कमेण उदयणपुत्तेण बाहडदेवेण सित्तुजपासायउद्धारे कारिए तदणुजेण अंबडेण पिउणो पुण्णत्थं सउलिआविहारस्स उद्धारो कारिओ। मिच्छद्दिट्टीए सिंधवादेवीए 1 A धणंधरो। 2 A कोरट० । 7 A करेइ । 3 नास्ति D आदर्श । . -4 A हं। 5 'परम' नास्ति BI 6 नास्ति B.
२ विविधतीर्थकल्पे भंडबस्स पासायसिहरे नच्चंतस्स उवसम्गो कओ । सो अ निवारिओ विज्जाबलेण सिरिहेमचंदसूरीहिं । अस्सावबोहतित्थस्स एस कप्पो समासओ रइओ । सिरिजिणपहसूरीहिं भविएहि पढिज्जउ तिकालं ॥१॥ ॥ अश्वावबोधतीर्थकल्पः समाप्तः ॥ ॥ ग्रं० ८२, अ० २०॥ ११. वैभारगिरिकल्पः। थ वैभारकल्पोऽयं स्तवरूपेण तन्यते । संक्षिप्तरुचितोषाय श्रीजिनप्रभसूरिभिः ॥ १॥ भार वैभारगिरेर्गुणप्राग्भारवर्णने । निर्भरं भारता' बुद्धिं भारती तत्र के वयम् ॥ २ ॥ र्थभक्त्या तरलितास्तथापि व्यापिभिर्गुणैः । राजन्तं तीर्थराजं तं स्तुमः किंचिजडा अपि ॥ ३ ॥ त्र दारिद्यविद्राविरूपिका रसकूपिका । तप्त-शीताम्बुकुण्डानि कुर्युः कस्य न कौतुकम् ॥ ४ ॥ प्रकूट-खण्डिकादीनि शृङ्गाण्यस्य चकासति । निःशेषकरणग्रामस्यावनानि वनानि च ॥ ५ ॥ रोषध्यो विविधव्याधिविध्वंसादिगुणोर्जिताः । नद्यो हृयोदकाश्चात्र सरखत्यादयोऽनघाः ॥ ६॥ हुधा लौकिकं तीर्थ मगधा-लोचनादिकम् । यत्र चैत्येषु बिम्बानि ध्वस्तडिम्बानि चाहताम् ॥ ७ ॥ सूद्यानचतुष्कस्य पुष्पसंख्यां विदन्ति ये । अमुष्मिन् सर्वतीर्थानां विदांकुर्वन्तु ते मितम् ॥ ८ ॥ शालिभद्र-धन्यर्षी इह तप्तशिलोपरि । दृष्टौ कृततनूत्सर्गों पुंसां पापमपोहतः ॥ ९॥ पदाः सिंह-शार्दूल-भाल्लूक-गवलादयः । न जातु तीर्थमाहात्म्यादिह कुर्वन्त्युपप्लवम् ॥ १० ॥ तेदेशं विलोक्यन्ते विहाराश्चात्र सौगताः । आरुयैनं च निर्वाणं प्रापुस्ते ते महर्षयः ॥ ११ ॥ हिणेयादिवीराणां प्राग् निवासतया श्रुताः । निचाय्यन्ते तमस्काण्ड दुर्विगाहा गुहा इह ॥ १२ ॥ त्यकायामस्याद्रे ति राजगृहं पुरम् । क्षितिप्रतिष्ठादिनामान्यन्वभूद्यत्तदा तदा ॥ १३ ॥ तिप्रतिष्ठ-चणकपुर-र्षभपुराभिधम् । कुशाग्रपुरसंज्ञं च क्रमाद्राजगृहाह्वयम् ॥ १४ ॥ त्र चासीद्गुणसि(शि)लं चैत्यं शैत्यकरं दृशाम् । श्रीवीरो यत्र समवससार गणशः प्रभुः ॥ १५ ॥ कारं यत्र मेतार्यः शातकौम्भमचीकरत् । सुरेण प्राच्यसुहृदा मणीश्चाजीहदच्छगम् ॥ १६ ॥ लिभद्रादयोऽनेके महेभ्या यत्र जज्ञिरे । जगच्चमत्कारकरी येषां श्रीर्भोगशालिनी ॥ १७ ॥ इस्राः किल षट्त्रिंशद्यत्रासन् वणिजां गृहाः । तत्र चार्धाः सौगतानां मध्ये चाहतसंज्ञिनाम् ॥ १८ ॥ य प्रासादपतीनां श्रियः प्रेक्ष्यातिशायिनीः । त्यक्तमाना विमानाख्यामापुर्मन्ये सुरालयाः ॥ १९ ॥ गन्मित्रं यत्र मित्रः सुमित्रान्वयपङ्कजे । अश्वावबोधनियूंढव्रतोऽभूत् सुव्रतो जिनः ॥ २० ॥ व श्रीमान् जरासन्धः श्रेणिकः कूणिकोऽभयः।मेघ-हल्ल-विहल्लाः श्रीनन्दिषणोऽपि चाभवन् ॥२१॥ म्बूस्वामि-कृतपुण्य-शय्यंभवपुरस्सराः । जज़ुर्यतीश्वरा यत्र नन्दाद्याश्च पतिव्रताः ॥ २२ ॥ व श्रीमन्महावीरस्यैकादश गणाधिपाः । पादपोपगमान् मासं सिद्धावासं समासदन् ॥ २३ ॥ कादशो गणधरः श्रीवीरस्य गणेशितुः । प्रभासो नाम पावित्र्यं यस्य चक्रे खजन्मना ॥ २४ ॥ लिन्दालंकृते यत्र वर्षारात्रांश्चतुर्दश । अवतस्थे प्रभु-रस्तत्कथं नास्तु पावनम् ॥ २५ ॥ स्यां नैकानि तीर्थानि नालन्दा नायनश्रियाम् । भव्यानां जनितानन्दा नालन्दा नः पुनातु सा ॥ २६ ॥ 1 B भरता, A भारती। 2C A तमस्काण्डुः ।
कोशाम्बीनगरीकल्पः। २३ मेघनादः स्फुरन्नादः शात्रवाणां रणाङ्गणे । क्षेत्रपालाग्रणीः कामान् कांस्कान् पुंसां पिपर्ति न ॥ २७ ॥ श्रीगौतमस्यायतनं कल्याणस्तूपसंनिधौ । दृष्टमात्रमपि प्रीतिं पुष्णाति प्रणतात्मनाम् ॥ २९ ॥ वर्षे सिद्धा सरवद्रसशिखिकुमिते (१३६४) वैक्रमे तीर्थमौले: सेवाहेवाकिनां श्रीवितर सुरतरो ! देवतासेवितस्य । वैभारक्षोणिभर्तुर्गुणगणभणनव्यामृता भक्तियुक्तैः सूक्ति नप्रभीयं मृदुविशदपदाऽधीयतां धीरधीभिः ॥ २७ ॥ ॥ श्रीवैभारगिरिमहातीर्थकल्पः॥ ॥ ग्रं० ३१, अ० २॥ 5 15 १२. कोशाम्बीनगरीकल्पः। वच्छाजणवए कोसंबी नाम नयरी' । जत्थ चन्द-सूरा सविमाणा सिरिवद्धमाणं नमंसिउं समागया। तत्थ 10 तदुज्जोएण वेलं अयाणंती अज्जा मिगावई समोसरणे पच्छा ठिआ । चंदाइच्चेसु सट्ठाणं गएसु अज्जचंदणाइसा- हुणीसु कयावस्सयासु पडिस्सयं हबमागया। अज्जचंदणाए उवालद्धा निआवराहं खमिती पायपडिया चेव केवलं संपत्ता । जत्थ य उज्जेणीओ पुरिसपरंपराणीयइट्टयाहिं पजोअरण्णा मियावईअज्झोववण्णेन दुग्गं कारिअं अज वि चिट्टइ। जत्थ य मिगावईकुक्खिसंभवो गंधववेयनिउणो सयाणीअपुत्तो उदयणो वच्छाहिवो अहेसि । जत्थ चेइएसुं पिक्खगजणनयणअमयंजणरूवाओ जिनपडिमाओ। जत्थ य कालिंदीजललहरिआलिंगिज्जमाणाणि वणाणि । जत्थ पोसबहुलपडिवयपडिवन्नाभिग्गहस्स सिरिमहावीरस्स चंदणबालाए पंचदिवसूणछम्मासेहिं सुप्पकोण- ट्ठिअकुमासेहि पारणं कारियं । वसुहारा य अद्धतेरसकोडिपमाणा देवेहिं वुढा । अओ चेव वसुहार त्ति गामो नयरीसंनिहिओ पसिद्धो वसइ । पंचदिवाणि अ पाउन्भूआणि । इत्तु चिअ तद्दिणाओ पहुडि जिट्टसुद्धदसमीए सामि-20 पारणदिणे तित्थन्हाणदाणाईआयारा तत्थ अज वि लोए पयर्टेति । जत्थ य पउमप्पहसामिणो चवण-जम्मण-दिक्ख-नाणकल्लाणगाइं संवृत्ताई । जत्थ य सिणिद्धच्छाया कोसंबतरुणो महापमाणा दीसंति । जत्थ य पउमप्पहचेइए पारणकारावणदसाभिसंधिघडिआ चंदनवालामुत्ती दीसइ । जत्थ अज्ज वि तंमि चेव चेइए पइदिणं पसंतमुत्ती सीहो आगंतूण भगवओ भत्तिं करेइ । सा कोसंबीनयरी जिणजम्मपवित्तिआ महातित्थं । अम्हाणं देउ सिवं थुवंती जिणप्पहसूरीहि ॥ ॥ इति कोशाम्बीनगरीकल्पः॥ ॥ ग्रं० १८, अ० २१ ॥ 25 1B नगरी। 2 B अजाणंती।
२४ विविधतीर्थकल्पे १३. अयोध्यानगरीकल्पः। अउज्झाए एगट्ठिआइं जहा-अउज्झा अवज्झा कोसला विणीया साकेयं इक्खागुभूमी रामपुरी कोसल ति। एसा सिरिउसभ-अजिअ-अभिनंदण-सुमइ-अणंतजिणाणं' तहा नवमस्स सिरिवीरगणहरस्स अयलभाउणो जम्मभूमी । रहुवंसुब्भवाणं दसरह-राम-भरहाईणं च रजहाणं । विमल- वाहणाइसत्तकुलगरा इत्थ उप्पन्ना । उसभसामिणो रज्जाभिसेए मिहुणगेहिं भिसिणीपत्तेहि उदयं पित्तुं पाएसु छूढं । तओ साहुविणीया पुरिस त्ति भणि सक्केण । तओ विणीय त्ति सा नयरी रूढा । जत्थ य महासईए सीयाए अप्पाणं सोहंतीए निअसीलबलेण अग्गी जलपूरीकओ । सो अ जलपूरो नयार बोलिंतो निअमाहप्पेण तीए चेव रक्खिओ। जा य अड्डभरहवसुहागोलस्स मज्झभूआ सया, नवजोअणवित्थिण्णा बारसजोअणदीहा य । जत्थ चक्केसरी रयणमयायणट्ठिअपडिमा संघविधं हरेइ, गोमुहजक्खो अ । जत्थ घग्घरदहो सरऊनईए समं मिलित्ता सग्गदुवारं ति पसिद्धिमावन्नो । जीए उत्तरदिसाए बारसहिं जोअणेहिं अट्ठावयनगवरो जत्थ भगवं आइगरो सिद्धो । जत्थ य भरहे- सरेण सीहनिसिजाययणं तिकोसुच्चं कारिअं । निय-नियवण्णपमाणसंठाणजुत्ताणि अ चउवीसजिणाण बिंबाई ठावियाई । तत्थ पुवदारे उसभ-अजिआणं, दाहिणद्दारे संभवाईणं चउण्डं; पच्छिमदुवारे सुपासाईणं अट्टण्हं; उत्तरदुवारे धम्माईणं दसण्हं; थूभसयं च भाउआणं तेणेव कारि। जीए नयरीए वत्थव्वा जणा अट्ठावयउवच्चयासु कीलिंसु । जओ अ सेरीसयपुरे नवंगवित्तिकारसाहासमुन्भवेहि सिरिदेविंदसूरीहि चत्तारि महाबिंबाइं दिवसत्तीए गयणमग्गेण आणीआइ । जत्थ अज वि नाभिरायस्स मंदिरं । जत्थ य पासनाहवाडिया सीयाकुंडं सहस्सधारं च । पायारढिओ अ मत्तगयंद जक्खो । अन्ज वि जस्स अग्गे करिणो न सचरंति, संचरंति वा ता मरंति । गोपयराईणि अ अणेगाणि य लोइअतित्थाणि वर्सेति । एसा पुरी अउज्झा सरऊजलसिच्च माणगढभित्ती । जिणसमयसत्ततित्थीजत्तपवित्तिअजणा जयइ ॥१॥ कहं पुण देविंदसूरीहि चत्तारि बिंबाणि अउज्झापुराओ आणीयाणि त्ति भण्णइ-सेरीसयनयरे विह- रंता आराहिअपउमावइ-धरणिंदा छत्तावल्लीयसिरिदेविंदसूरिणो उक्कुरुडिअपाए ठाणे काउस्सग्गं करिंसु । एवं बहुवारं करिते ते दद्दूण सावएहि पुच्छिअं–भयवं ! को विसेसो इत्थ काउस्सग्गकरणे १ । सूरीहि भणियं-इत्थ पहाणफलही चिट्ठइ, जीसे पासनाहपडिमा कीरइ; सा य सन्निहियपाडिहेरा हवइ । तओ सावयवयणेणं पउमावई- आराहणत्थं उववासतिगं कयं गुरुणा । आगया भगवई । तीए आइटुं । जहा-सोपारए अन्धो सुत्तहारो चिट्ठइ । सो जइ इत्थ आगच्छइ अट्ठमभत्तं च करेइ, सूरिए अत्थमिए फलहिअं घडेउमाढवइ, अणुदिए पडिपुण्णं संपाडेइ, 0 तओ निप्पज्जइ । तओ सावएहिं तदाहवणत्थं सोपारए पुरिसा पट्टविआ । सो आगओ । तहेव घडिउमाढत्ता । धरिणिन्दधारिआ निप्पन्ना पडिमा । घडिन्तस्स सुत्तहारस्स पडिमाए हिअए मसो पाउब्भूओ । तमुविक्खिऊण उत्तरकाओ घडिओ । पुणो समारितेण मसो दिट्ठो । टकिआ वाहिआ । रुहिरं निस्सरिउमारद्धं । तओ सूरिहिं भणिों-किमेयं तुमए कयं । एयंमि मसे अच्छन्ते एसा पडिमा अईवअब्भुअहेऊ सप्पभावा हुन्ता। तओ अङ्गु- 1'जिणाण' नास्ति C| 2 C D मइंद.। 3CD जलाभिसिच० । 4 Coप्पए।
अपापापुरी[ संक्षिप्त ] कल्पः । २५ टेणं चंपिउं थंभिअं रुहिरं । एवं तीसे पडिमाए निप्पन्नाए चउवीस' अन्ना'णि बिंबाणि खाणीहितो आणित्ता ठावि- आणि । तओ दिवसत्तीए अवज्झापुराओ तिन्नि महाबिंबाणि रत्तीए गयणमग्गेण आणीयाणि । चउत्थे वि आणि- ज्जमाणे विहाया रयणी । तओ धारासेणय ग्गामे खित्तमज्झे विवं ठिअं। रण्णा सिरिकुमारपालेण चालुकचक्क- वइणा चउत्थं बिंबं कारिता ठविअं । एवं सेरीसे महप्पभावो पासनाहो अज्जवि सघेण पूइज्जइ । मिच्छा वि उवद्दवं काउं न पारेति । ऊसुअघडिअत्तेण न तहा सलावण्णा अवयवा दीसंति । तम्मि अ गामे तं विबं अज्जवि 5 चेईहरे पूइज्जइ त्ति ॥ ॥ श्री अयोध्यापुरीकल्पः समाप्तः।। ॥ ग्रं० ४४, अ० ९॥ १४. अपापापुरी[संक्षिप्त ]कल्पः । सिद्धार्थोक्त्या वनान्ते खरकसुभिषजाभ्यञ्जनद्रोणिभाजः, शल्ये निष्कि(कृ)प्यमाणे श्रुतियुगविवरात्तीबपीडार्दितस्य । 10 यस्या अभ्यर्णभागेऽन्तिमजिनमुकुटस्योद्यदाश्चर्यमुच्चै-श्चञ्चच्चीत्काररावस्फुटित गिरिदरी दृश्यतेऽद्यापि पूरः॥ १॥ चक्रे तीर्थप्रवृत्तिं चरमजिनपतिर्यत्र वैशाखशुक्लै-कादश्यामेत्य रात्रौ वनमनु महसेनाह्वयं जृम्भिकातः । सच्छात्रास्तत्र चैकादशगणपतयो दीक्षिता गौतमाद्या, जग्रन्थुादशाङ्गी भवजलधितरी ते निषद्यात्रयेण ॥ २ ॥ यस्यां श्रीवर्धमानो व्यहमनशनकृद्देशनावृष्टिमन्त्यां, कृत्वा श्रीहस्तिपालाभिधधरणिभुजोऽधिष्ठितः शुल्कशालाम् । वातावूर्जस्य दर्शे शिवमसमसुखश्रीनिशान्तं निशान्ते, प्रापत्पापास्तपापान विरचयतु जनान् सा पुरीणां धुरीणा ॥३॥ 15 नागा अद्यापि यस्यां प्रतिकृतिनिलया दर्शयन्ति प्रभावं, निस्तैले नीरपूर्णे ज्वलति गृहमणिः कौशिके यन्निशासु । भूयिष्ठाश्चर्यभूमिश्चरमजिनवरस्तूपरम्यस्वरूपा, साऽपापा मध्यमादिर्भवतु वरपुरी भूतये यात्रिकेभ्यः ॥ ४ ॥ ॥ इति श्रीअपापाकल्पः॥ ॥ ग्रं० १०, अ० २१ ॥ 2 A. °सेणेय । A आदर्श नोपलभ्यते 1C चउद्दिस । १-१ एतदतान्तर्गता पंक्ति पतिता C आदर्शे । एष कल्प । वि.क.४ २६ विविधतीर्थकल्पे १५. कलिकुण्ड-कुर्कुटेश्वरकल्पः। अंगजणवए करकंडुनिवपालिजमाणाए चंपानयरीए नाइदूरे कायंबरी नाम अडवी हुत्था । तथा कली नाम पबओ । तस्स अहोभूमीए कुंडं नाम सरवरं । तत्थ जूहाहिवई महिहरो नाम हत्थी हुत्था । अन्नया छउमत्थविहारेणं विहरतो पाससामी कलिकुंडसमीवदेसे काउसग्गेण ठिओ । सो य जूहनाहो पहुं पिक्खंतो जाइ- 5 सरो जाओ चिंतेइ अ-जहाहं विदेहेसु हेमंधरो नाम वामणो अहेसि । जुवाणा विडा य म उवहसंति । तओ वेरग्गेण नमिरसाहस्स साहिणो साहाए उब्बंधिउं मरिउकामो अहं दिट्ठो सुप्पइट्ठसड्डेण । पुट्ठो अ कारणं । मए जहट्ठिए वुत्ते तेणाहं सुगुरुपासे नीओ । गाहिओ सम्मत्तं । अते कयाणसणेण नियाणं मए कयं । जहा, भवंतरे उच्चोह हुज त्ति । मरिऊण हत्थी जाओहं इह वणे । तओ इमं भगवंतं पजुवासामि त्ति चिंतिअ तत्तो चेव सरवराओ धित्तुं सरसकमले तेहि जिणं पूएइ । परिवालिअपुबगहिअसम्मत्तो अणसणं काउं महिड्डिओ वंतरो जाओ । एयमच्चभूअं ) चारेहितो सोच्चा करकंडुराया तत्थागओ । न दिट्ठो सामी । राया अईव अप्पाणं निंदेइ । धन्नो सो हत्थी जेण भयवं पूइओ । अह तु अधन्नो त्ति । एवं सोअंतस्स तस्स पुरओ धरणिंदप्पभावेण नवहत्थपमाणा पडिमा पाउब्भूआ । तओ तुट्ठो राया 'जय जय' त्ति भणतो पणमइ पूअइ अ। चेइअं च तत्थ कारेइ । तत्थ तिसंझं पुप्फामिसथुइपूअं पिक्खणयं च करितेण रन्ना कलिकुंडतित्थं पयासि । तत्थ सो हत्थिवंतरो सन्निज्झं करेइ, पच्चए य पूरेइ । नवजंतीपमुहजंताणि कलिकुंडमंते य छकम्मकरे पयासेइ । जहा गामवासी जणो गामु त्ति भण्णइ, तहा कलि- कुंडनिवासी जिणो वि कलिकुंडो । एसा कलिकुंडस्स उप्पत्ती ॥ पुस्विं पाससामी छउमत्थो रायउरीए काउस्सग्गे ठिओ । तत्थ वाहकेलीए जंतस्स नन्नयरसामिणो ईसर- रण्णो बाणज्जुणनामो बंदी भयवंतं पिच्छिऊण गुणकित्तणं करेइ । एस देवो आससेणनिवपुत्तो जिणु त्ति । तं सोउं राया गयाओ उत्तरित्ता पहुं पासंतो मुच्छिओ । पत्तचेयण्णो य पुट्ठो मंतिणा पुवभवे कहेइ । जहाहं चारुदत्तो होऊण पुवजम्मे वसंतपुरे पुरोहिअपुत्तो दत्तो आसि । कुट्ठाइरोगपीडिओ अ गंगाए निवडतो चारणरिसिणा बोहिओ अहिंसाई पंचवए पालेमि, इंदिए अ सोसेमि, कसाए य जिणेमि । अन्नया चेईहरमागओ जिणपडिमं पण- मंतो दिवो पुक्खलिसावएणं । तेण पुट्ठो गुणसागरमुणी-भयवं! एयस्स चेइयागमणे दोसो न वा ? । मुणिणा भणिअं-दूरओ देवं पणमंतस्स को दोसो । अन्ज वि एसो कुक्कुडो भविस्सइ ति । तं सोऊण खेयं कुणंतो पुणरवि गुरुणा संबोहिओहं-तुमं जाईसरो अणसणेण मरिउं रायउरीए ईसरो नाम राया होहिसि त्ति । तओहं तुट्ठो तं सर्व अणुभवित्ता कमेण राया जाओ । पहुं पिक्खिअ जायं मे जाइसरणं ति । एवं मंतिस्स कहित्ता भगवंतं पण- मिअ तत्थ संगीअं कारेइ । पहुम्मि अन्नत्थ विहरिए तत्थ रण्णा पासाओ कारिओ । बिंबं च पइट्टाविअं । कुक्कुडवरेण ईसररण्णा कारियं ति कुक्कुडेसर नाम तित्थं रूढं । सो य राया कमेण खीणकम्मो सिज्झिहि त्ति । एसा कुकुडे- सरस्स उप्पत्ती॥ कलिकुंड-कुक्कुडेसरतित्थदुगस्सेस वण्णिओ कप्पो । सिरिजिणपहसूरीहिं भविआणं कुणउ कल्लाणं ॥ १ ॥ ॥ इति कलिकुंड-कुर्कुटेश्वरकल्पः ॥ ॥अं० ३५, अ० १॥ 4 एतत्तारकचिहान्तर्गतं प्रकरणं A आदर्श नोपलब्धम् । + एतचिह्नान्तर्गता पंक्ति पतिता D आदर्श ।
हस्तिनापुरकल्पः । १६. हस्तिनापुरकल्पः। सिरिसंति-कुंथु-अर-मल्लिसामिणो गयउरहिए नमिउं । पभणामि हत्थिणाउरतित्थस्स समासओ कप्पं ॥१॥ सिरिआइतित्थेसरस्स दोण्णि पुत्ता भरहेसर-बाहुबलिनामाणो आसि । भरहस्स सहोयरा अट्ठाणउई कुमारा । तत्थ भयवया पवयंतेण भरहो निअपए अहिसित्तो । बाहुबलिणो तक्खसिला दिण्णा । एवं सेसाण वि तेसु तेसु देसेसुं रज्जाई दिण्णाइं । अंगकुमारनामेणं अंगदेसो जाओ। कुरुनामेणं कुरुखित्तं पसिद्धं ।। एवं वंग-कलिंग-सूरसेण-अवंतिमाइसु विभासा । कुरुनरिदस्स पुत्तो हत्थी नाम राया हुत्था । तेण हत्थिणारं निवेसिअ । तत्थ भागीरही महानई पवित्तवारिपूरा परिवहइ । तत्थ सिरिसंति-कुंथु-अरनाहा जहासख सोलसम-सत्तरसम-ट्टारसमा जिणिदा जाया । पंचम-छट्ठ-सत्तमा य कमेण चक्कवट्टी होउं छखंडभरहवासरिद्धि भुजिंसु । दिक्खागण केवलनाण च तेसिं तत्थेव सजाय । तत्थेव संवच्छरमणसिओ भयवं उसमसामी बाहुबलिनत्तुअस्स सिजंसकुमरस्स तिहुअणगुरुदंसण- 10 जायजाईसरणजाणिअदाणविहिणो गेहे अक्खयतइयादिणे इक्खुरसेण पढमपारणयमकासी । तत्थ पचदिवाइ पाउन्भूआई। मल्लिसामि अ तत्थेव नयरे समोसढो । तत्थ विण्हुकुमारो महरिसी तवसत्तीए विउबिअलक्खजोअणप्पमाणसरीरो तिहि पएहि अकंततेलुक्को नमुई सासित्था । तत्थ पुरे सणंकुमार-महापउम-सुभूम-परसुरामाइमहापुरिसा उप्पण्णा । तत्थ पंच पांडवा उत्तमपुरिसा चरमसरीरा, दुजोहणपमुहा य महाबलनिवा अणेगे समुप्पण्णा । तत्थ सत्तकोडिसुवण्णाहिवई गंगदत्तसिट्टी, तहा सोहम्मिदस्स जीवो रायाभिओगेणं परिवायगस्स परिवेसणं काउं वेरग्गेण नेगमसहस्सपरिवुडो कत्तियसेट्ठी सिरिमुणिसुव्वयसामिममीवे निक्खंतो । तत्थ महानयरे संति-कुंथु-अर-मल्लिजिणाणं चेइयाइं मणहराइं, अंबादेवीए य देउलं आसि । एवमणेगअच्छरिअसहस्सनिहाणे तत्थ महातित्थे जे जिणसासणपभावणं कुणंति विहिपुवं जत्तामहूसव निम्मवंति 20 ते कइवयभवम्गहणेहि धुअकम्मकिलेसा सिद्धिमुवगच्छंति त्ति ॥ श्रीगजाह्वयतीर्थस्य कल्पः खल्पतरोऽप्ययम् । सतां सङ्कल्पसम्पूर्ती धत्तां कल्पद्रुकल्पताम् ॥ २ ॥ ॥ इति श्रीहस्तिनापुरतीर्थकल्पः समाप्तः॥ ॥ अं० २४, अ० ११॥ 15 २८ विविधतीर्थकल्पे १७. सत्यपुरतीर्थकल्पः। पणमिय सिरिवीरजिणं देवं सिरिबंभसंतिकयसेवं । सचउरतित्थकप्पं जहासुअं किं पि जंपेमि ॥१॥ सिरिकन्नउजनरवइकारिअजिणभवणि देवदारुमए । तेरसवच्छरसइए वीरजिणो जयउ सचउरे ॥ २ ॥ इहेव जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे मरुमंडले सच्चउरं नाम नयरं । तत्थ नाहडरायकारिअं सिरि- 5 जजिगसूरिंगणहरपइट्ठिअं पित्तलामय सिरिवीरबिबं चेईहरे अच्छइ । कहं नाहडराएण तं कारिअं ति तस्स उप्पत्ति भण्णइ-पुविं नड्डुलमंडल मंडणमंडोवरनयरस्स सामिं रायाणं बलवंतेहिं दाइएहिं मारिऊण तं नयरं अहिट्ठिअं । तस्स रण्णो महादेवी आवन्नसत्ता पलाइत्ता बंभाणपुरं पत्ता । तत्थ य सयललक्खणसंपुन्नं दारयं पसूआ । तओ नय- राओ बाहि एगस्थ रुक्खे तं बालयं झोलिआगयं ठावित्ता सयं तप्पासदेसे ठिया किंचि कम्मं काउमाढत्ता । तत्थ य दिवजोगेण समागया सिरिजजिगरिणो । तरुच्छायं अपरावत्तमाणि दट्टूण 'एस पुण्णवंतो भावि' त्ति कलिऊण चिरं 10 अवलोइंता अच्छिआ। तीए रायपत्तीए आगंतूण भणिआ सूरिणो-भवयं । किं एस दारओ कुलक्खणो कुलक्खयकारो दीसइ । सूरीहि वुत्त-भहे ! एस महापुरिसो भविस्सइ । ता सबपयत्तेण पालणिज्जो । तओ सा अणुकंपाए चेईहर- चिन्ताकरणे निउत्ता गुरूहि । सो अ दारओ कयनाहडनामो गुरुमुहाओ पंचपरमिट्टिनमुक्कारं सिक्खिओ। सो अ चवलतेण गहिअधणुसरो अक्खयपट्टयस्स उवरि आगच्छते मूसए अमूढलक्खो मारेइ । तओ सावएहि चेईहराओ निकालिओ जणाणं गावीओ रक्खेइ । अन्नया केणावि जोगिणा पुरबाहिरे भमतेण सो दिट्ठो । बत्तीसलक्खणधरो त्ति 15 विन्नाओ । तओ तेण सुवण्णपुरिससाहणत्थं तमणुगच्छतेण तस्स मायरं अणुण्णविय तत्थेव ठिई कया । तओ अवसरे तेण जोगिणा भणिओ नाहडो-जत्थ गावीरक्खणाइं कुणंतो रत्तदुद्धं कुलिसतरं पाससि तत्थ चिण्डं काऊण ममं कहिज्जासि । बालेण तह त्ति पडिवन्नं । अन्नया दिवजोएण तं दद्दूण जाणाविअं जोगिणो । दोवि गया तत्थ । तओ जहुत्तविहाणेण अग्गि पज्जालिऊण तं रत्तच्छीरं तत्थ पक्खिवित्ता जोगिंमि पयाहिणं दिंते नाहडेणावि पयक्खिणी- कओ अग्गी । कहिचि जोगिणो दुट्ठचित्तवित्तिं नाऊण रायपुत्तेण सुमरिओ पंचनमुक्कारो । तप्पभावेण जोगी अप्पह- 20 वंतो उक्खिविअ जलणे खित्तो नाहडेण । जाओ सुवण्णपुरिसो । तओ चिंतिअं तेण-अहो मंतस्स माहप्पं । कहं तु तेसि गुरूण एयस्स दायगाणं पञ्चुवयरिस्सामि त्ति-आगतु पणया गुरुणो । सत्वं च तं सरूवं विण्णत्तं, किचं च आइसह त्ति भणिए, गुरुवयणाओ उत्तुंगाई चउवीसं चेईयाइं कारिआई । कमेण पत्तो पउरं रज्जसिरिं । सेन्नसंभारेण गंतुं गहिरं पेइअं सट्ठाणं । अन्नया विन्नत्ता सिरिजजिगसूरिणो तेण, जहा-भगवं ! तं किंचि कजं आइसह, जेण तुम्हाणं मज्झ य कित्ती चिरकालं पसरइ ति । तओ गुरूहि घेणू चउहिं थणेहिं जत्थ खीरं झरइ तं भूमि अब्भुदय- 25 करं नाऊण तं ठाण दसि रण्णो । तेणं गुरुआएसेणं सच्चउरे वीरमुक्खाओ छवाससएहि महंतं कारिअं अब्भलिह- सिहरं चेइअं । तत्थ पइट्टाविआ पित्तलमई सिरिमहावीरपडिमा जजिगसूरीहि । जया पइट्ठाकरणस्थं आयरिआ पट्ठिआ तया अंतराले एगम्मि उत्तमलग्गे वहमाणे नाहड रायपुबपुरिसस्स विंझरायस्स आसारूढस्स मुत्तीए पइट्टा कया। बीयम्मि लग्गे लग्गविसेसाओ मयणमइ व महीए जायाए संखनामचिल्लएण गुरुआएसाओ दंडघाएण कूवओ कओ । अज वि संखकूवओ भण्णइ । सो अ अण्णया सुक्को वि वइसाहपुण्णिमाए पाणीएण भरिजइ । तईए 30 लग्गे वीरसामी पइडिओ । जम्मि अ लग्गे वीरस्स पइट्टा कया तम्मि चेव लग्गे दुग्गासूअग्गामे वयणप- गामे य दुण्णि वीरपडिमाओ साहु-सावयहत्थपेसिअवासेहिं पइविआओ । तं च वीरपडिमं निचमच्चेइ राया । एवं नाहडराएणं तं बिंबं कारि। 1 'मंडल' नास्ति A. आदर्श। 2 B दाएहि । 3 A विनासिओ, C विनिसिओ, Pb विनसिओ। 4 ACP नायड।
सत्यपुरतीर्थकल्पः। तं च बंभसंतिजक्षेण सन्निहिअपाडिहरेण अहोनिसिं पज्जुवासिज्जइ । सो अ पुविं धणदेवसिहिए वसहो आसि । तेण वेगवईए नईए पंचसयसगडभरो कड्डिओ । सो तुट्ठो । तओ सिट्ठिणा चारिजलाइहेउं वे दाऊण वड्डमाणगामवासिलोयाणं समप्पिओ । ते य गामिल्लया गहियरित्था तस्स वसहस्स चितं पि न कुणति तओ सो अकामनिज्जराए मरिऊण वतरेसु सूलपाणी नाम जक्खो जाओ । विभंगनाणं पउंजिअ विण्णायपुवजन वइयरो तम्मि गामे बद्धमच्छरो मारिं विउबेइ । तओ अद्दण्णो गामो हाउं कयवलिकम्मो धुअकडच्छुअहर भणइ-जस्स देवस्स दाणवस्स वा अम्हेहिं किं पि अवरद्धं सो मरिसेउ त्ति । तओ तेण जक्खेण पुवभववसह वुत्तंतो कहिओ । तस्सेव वसहस्स अट्टिपुंजोवरिं देउलं लोएहि कयं । तस्स पडिमा कारिआ । इंदसम्मो देवच्च ठविओ । तओ सो वद्धमाणगामो अहिअगामु त्ति पसिद्धो । जायं सिवं । कमेणं दूइजंतगतावसासमाओ भर वद्धमाणसामी छउमत्थविहारेण विहरंतो वासारत्ते तत्थ गामे पत्तो । गाममणुन्नविअ तत्थेव देवउले रयणीए का स्सग्गे ठिओ। तेण मिच्छद्दिछिणा सुरेण भीमट्टहास-हत्थि-पिसाय-नागरूवेहि उवसग्गित्ता सिर-कन्न-नासा-दंत-नह-ऽच्चि पिट्टि-वियणाओ विउवियाओ । सवत्थ भयवंतमक्खोभं नाऊण सो उवसतो गीय-नट्ट-थुइमाईहि पज्जुवासेइ । तप्पनि तस्स जक्खस्स बंभसंति त्ति नाम रूढं । सो य सचउर-चीरचेईए पइट्ठाविसेसेण निवसइ । इओ अ गुजरधराए पच्छिमभागे वलहि त्ति नयरी रिद्धिसमिद्धा । तत्थ सिलाइचो नाम राया । ते य रयणजडिअकंकसीलुद्धण रंकओ नाम सिट्ठी पराभूओ। सो अ कुविओ तबिग्गहणत्थं गज्जणवइहम्मीरस्स पभू धणं दाऊण तस्स महंतं सेन्नं आणेइ । तम्मि अवसरे वलहीओ चंदप्पहसामिपडिमा अंबा-खित्तवालजुन अहिट्ठायगबलेण गयणपहेण देवपट्टणं गया । रहाहिरूढा य देवयाबलेण वीरनाहपडिमा अदिट्ठवत्तीए संचरंती आस यपुण्णिमाए सिरिमालं पुरमागया । अण्णे वि साइसया देवा जहोचिय ठाणं गया । पुरदेवयाए य सिरिवद्धमाण सूरीणं उप्पाओ जाणाविओ-जत्थ भिक्खालद्ध खीरं रुहिरं होऊण पुणो खीरं होहिइ तत्थ साइहि ठायवं ति । ते य सिन्नेण विक्कमाओ अट्ठहिं सएहिं पणयालेहिं (८४५) वरिसाणं गएहि वलहिं भंजिऊण सो रार मारिओ । गओ सठाणं हम्मीरो। तओ अन्नया, अन्नो गजणवई गुजरं भंजित्ता तओ वलंतो पत्तो सच्चउरे दससयइक्कासीए (१०८१ विक्कमवरिसे मिच्छराओ। दिद्वं तत्थ मणोहरं वीरभवणं । पविट्ठा हण हण त्ति भणिरा मिलक्खुणो । तओ गयवं जुत्तित्ता वीरसामी ताणिओ। लेसमित्तं पि न चलिओ सट्टाणाओ। तओ बइल्लेसु जुत्तिएसु पुबभवरागेण बंभसंतिण अंगुलचउक्कं चालिओ। सयं हक्कंते वि गजणवइम्मि निच्चली होउं ठिओ जगनाहो । जाओ विलक्खो मिलक्खुनाहो तओ घणघाएहि ताडिओ सामी । लग्गति घाया ओरोहसुंदरीणं । तओ खग्गपहारेसु विहलीभूएसु मच्छरेण तुरुक्केहि वीरस्स अंगुली कट्टिआ । तं गहिऊण य ते पट्ठिआ । तओ लग्गा पज्जलिउं तुरयाणं पुच्छा । लग्गा य वलिउं मिच्छाणं मुच्छा । तओ तुरए छड्डित्ता पायचारिणो चेव पयट्टा, धस त्ति धरणीए पडिआ। रहमाणं सुमरंता विल वंता दीणा खीणसबबला नहंगणे अदिट्ठवाणीए भणिआ एवं-वीरस्स अंगुलिं आणित्ता तुम्हे जीवसंसए पडिआ तओ गजणाहिवई विम्हिअमणो सीस धुणंतो सिल्लारे आइसइ । जहा-एयमंगुलिं वलिऊण तत्थेव ठावेह । तो भीएहि तेहि पचाणीया । सा लग्गा य झड त्ति सामिणो करे । तमच्छेरं पिच्छिअ पुणो वि सचउरं पइ सउणं पिन मग्गंति तुरुक्का । तुट्ठो चउबिहो वि समणसंघो । वीरभवणे पूआ-महिमा-गीय-नट्ट-वाइत्त-दविणदाणेहि पभावणं करेइ अन्नया बहुम्मि काले वोलीणे मालवि चयनरिंदो गुजरधरं भंजिऊण सचउरसीमाए पहुत्तो । तो ++ एतदन्तर्गता पक्ति पतिता C आदर्श । 1 ABP वियव्वि । 2 P जोत्तित्ता। 3P निच्चलो। 4 ओरोहतुरू कतरुणीणं । 5 लग्गए। 6Cचलिउं। 7 A छडित्ता। 8 'य' नास्ति PI 9P°च्चिय।
३० विविधतीर्थकल्पे बंभसंतिणा पउरं सिन्नं विउविऊण भंजिओ तस्स बलं । तस्स ल्हासआवासेसु उडिओ वज्जग्गी । मालवाहिवई कोसकुट्ठागाराइं 'छड्डिअ पणट्ठो कागणासं । अह अन्नया तेरहसय-अडयाले (१३४८) विक्कमसंवच्छरे पबलेणं कप्फर दलेणं देसम्मि भज्जते, नयर- गामेसु पलाणेसु, जिणभवणदुवारेसु ढक्किएसु, जोअणचउक्कमझे बंभसंतिमाहप्पेणं अणाहयगहिरसरतंबक चक्कं वजंतं 5 सोऊण सिरिसारंगदेवमहारायसेणाआगमणं संकिऊण भग्गं मुग्गलबलं । सच्चउरसीमा वि न चंपिआ । अह तेरसय-छप्पन्ने विक्कमवरिसे (१३५६) अल्लावदीणसुरताणस्स कणिट्ठो भाया 'उलूखान- नामधिजो दिल्लीपुराओ मतिमाहवपेरिओ गुज्जरधरं पढिओ । चित्तकूडाहिवइ समरसीहेणं दंडं दाउं मेवाडदेसो तया रक्खिओ । तओ हम्मीरजुवराओ वग्गडदेसं मुहडासयाई नयराणि य भंजिअ आसा- वल्लीए पत्तो । कण्णदेवराया' अनट्ठो । सोमनाहं च घणधाएण भंजित्ता गड्डए रोविऊण ढिल्लीए पेसेइ । पुणो 0 वामणथलीए गंतुं मंडलिकराणयं दंडित्ता सोरटे निअआणं पयट्टावित्ता आसावल्लीए आवासिओ । मढ- मंदिरदेउलाईणि पज्जालेइ । कमेण सत्तसयदेसे सपत्तो । तओ सच्चउरे तहेव अणाहयतंबक्केसु वजंतेसु मिच्छदलं पलाणं । एवं अणेगाणि अवदाणाणि पुहवीमंडले सच्चउरवीरनाहस्स पायडाणि सुवंति । अह अलंघणिज्जा भविअवय त्ति दूसमकालविलसिएण केलिप्पिया वंतरा हवंति । गोमंस-रुहिरछंटिए अ भवणे दूरीहवंति देवयाओ त्ति । असन्निहिए पमत्ते अहिट्ठायगे बंभसंतिजक्खम्मि अल्लावदीणराएण सो चेव अणप्प-+ 5 माहप्पो भयवं वीरसामी तेरसय-सत्तसट्टे (१३६७) विकमाइच्चवच्छरे ढिल्लिए आणित्ता आसायणाभायणं कओ। कालंतरेण पुणरवि पडिमंतरे पायडपभावो पूआरिहो भविस्सइ । सच्चउरकप्पमेयं निच्चं वायंतु महिमअपमेयं । वंछिअफलसिद्धिकए सिरिजिणपहसूरिणो भवा ! ॥ ३ ॥ ॥ इति श्रीसत्यपुरकल्पः समाप्तः॥ ॥ ग्रं० १६१, अ० ३॥ 1P छडिऊण। 2 Aषप्फर, C कष्फर। 3C उल्लूखान । 4 P खानाभिहाणो। 6 'तया' नास्ति P17 A B C राओ। 11 एतदन्तर्गता पंक्ति पतिता C आदर्शे । 5CD पइट्ठिओ।
अष्टापदमहातीर्थकल्पः। १८. अष्टापदमहातीर्थकल्पः । [श्रीधर्मघोषसूरिकृतः।] वरधर्मकीर्तिऋषभो' विद्यानन्दाश्रितः पवित्रितवान् । देवेन्द्रवन्दितो यः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥१॥ यस्मिन्नष्टापदभूदष्टापदमुख्यदोषलक्षहरः । अष्टापदाभ ऋषभः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ २ ॥ ऋषभसुता नवनवतिर्बाहुबलिप्रभृतयः प्रवरयतयः । यस्मिन्नभजन्नमृतं स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ ३ ॥ अयुजन्निर्वृतियोगं वियोगभीरव इव प्रभोः समकम् । यत्रर्षिदशसहस्राः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ ४ ॥ यत्राष्टपुत्रपुत्रा युगपद्वृषभेण नवनवतिपुत्राः । समयैकेन शिवमगु स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ ५ ॥ रत्नत्रयमिव मूर्त स्तूपत्रितयं चितित्रयस्थाने । यत्रास्थापयदिन्द्रः स जयत्यष्टापदगिरीश. ॥ ६ ॥ सिद्धायतनप्रतिमं सिंहनिषद्येति यत्र सुचतुर्की । भरतोऽरचयच्चैत्य स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ ७ ॥ यत्र विराजति चैत्यं योजनदीर्घ तदर्धपृथुमानम् । क्रोशत्रयोच्चमुच्चैः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ ८ ॥ यत्र भ्रातृप्रतिमा व्यधाच्चतुर्विंशति जिनप्रतिमाः । भरतः सात्मप्रतिमाः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥९॥ खस्वाकृतिमितिवर्णावर्णितान् वर्तमानजिनबिम्बान् । भरतो वर्णितवानिह स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ १० ॥ सप्रतिमान्नवनवति बन्धुस्तूपांस्तथार्हतस्तूपम् । यत्रारचयच्चक्री स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ ११ ॥ भरतेन मोहसिंहं हन्तुमिवाष्टापदः कृताष्टपदः । शुशुभेऽष्टयोजनो यः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ १२ ॥ यस्मिन्ननेककोट्यो महर्षयो भरतचक्रवाद्याः । सिद्धि साधितवन्तः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ १३ ॥ सगरसुताग्रे सर्वार्थ-शिवगतीन् भरतराजवंशींन् । यत्र सुवुद्धिरकथयत्स जयत्यष्टापदगिरीश ॥ १४ ॥ परिखासागरमकरन्त सागराः सागराशया यत्र । परितो रक्षति कृतये स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ १५ ॥ क्षालयितुमिव स्वैनो जैनो यो गंगयाश्रितः परितः । सन्ततमुल्लोलकरैः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ १६ ॥ यत्र जिनतिलकदानाद् दयमन्त्यपि कृतानुरूपफलम् । भालखभावतिलकं स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ १७ ॥ यमकूपारे कोपात् क्षिपन्नलं बालिनांहिणाऽऽक्रम्य । आरावि रावणोऽरं स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ १८ ॥ भुजतत्र्या जिनमहकृल्लङ्केन्द्रोऽवाप यत्र धरणेन्द्रात् । विजयामोघां शक्तिं स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ १९ ॥ "चतुरश्चतुरोऽष्टदश द्वौ चापाच्यादिदिक्षु जिनबिम्बान् । यत्रावन्दत "गणभृत् स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥२०॥ अचलेऽत्रोदयमचलं वशक्तिवन्दितजिनो जनो लभते । वीरोऽवर्णयदिति यं स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ २१ ॥ प्रभुभणितपुण्डरीकाध्ययनाध्ययनात् सुरोऽत्र दशमोऽभूत् । दशपूर्विपुण्डरीकः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥२२॥ यत्र "स्तुतजिननाथोऽदीक्षित तापसशतानि पञ्चदश । श्रीगौतमगणनाथः स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ २३ ॥ इत्यष्टापदपर्वत इव योऽष्टापदमयश्चिरस्थायी । व्यावर्णि महातीर्थ स जयत्यष्टापदगिरीशः ॥ २४ ॥ ॥ इति श्रीअष्टापदमहातीर्थकल्पः समाप्तः । कृतिरियं श्रीधर्मघोषसूरीणाम् ॥ ॥ ग्रं० ३०, अ० २२॥ 11 1C Pb °कीर्तिर्ऋषभो। 2 C Pa °पदा ऋषभ । 3 Pb योग्यं । 4 Pb पदृषमेण । 5 Pa त्रयोर्द्धमुच्चै 7 B C Pa चतुर्विशति। 8 C स्वस्रा। 9 Pa जैनं। 10 A Bक्षतार्नु । 6 B न्यधाच्च। 11C चतुश्चतुरों 12 B गुणभृत् । 13 BPbजिनो। 14 Cस्तुजिन ।
३२ विविधतीर्थकल्पे 10 १९. मिथिलातीर्थकल्पः। सिरिमल्लि-नमिजिणाणं पयपउमं पणमिऊण सुरपणयं । मिहिलामहापुरीए कप्पं जंपेमि लेसेणं ॥ १ ॥ इहेव भारहे वासे पुव्वदेसे विदेहा नाम जणवओ, संपइ काले तीरहुत्तिदेसो त्ति भण्णइ । जत्थ पइ- गेहं महुरमंजुलफलभारोणयाणि कयलीवणाणि दीसंति । 'पहिया य चिविडयाणि दुद्धसिद्धाणि पायसं च भुंजंति । 5 पए पए वावीकूवतलाय नईओ अ महुरोदगा, पागयजणा वि सक्कयभासविसारया अणेगसत्थपसत्थअइ निउणा य जणा । तत्थ रिद्धित्थमिअसमिद्धा मिहिला नाम नयरी हुत्था । संपयं जगइ त्ति पसिद्धा । एयाए नाइदूरे जणय- महारायस्स भाउणो कणयस्स निवासट्ठाणं कणइपुरं वट्टइ । तत्थ मिहिलानामनयरीए कुंभराय-पभावईसंभवस्स भगवओ मल्लिनाहस्स इत्थीतित्थयरस्स, नमि- जिणस्स य विजयनिव-वप्पादेवीनंदणस्स चवण-जम्मण-दिक्खा-केवलनाणकल्लाणयाइं जायाई । इत्थ अट्ठमस्स सिरिवीरगणहरस्स अकंपिअस्स जम्मो । इत्थ जुगबाहु-मयणरेहाणं पुत्तो नमी नाम महाराया बलयसवइयरेण पत्तेयबुद्धो सोहम्मिन्द- परिक्खिअवेरग्गनिच्छओ सवुत्तो। इत्येव लच्छीहरे चेईए अजमहागिरिसीसो कोडिन्नगुत्तो आसमित्तो सिरिवीरनिबाणाओ वीसुत्तरे वाससयदुगे (२२०) वोलीणे अणुप्पवायपुबे 'निउणियं नाम वत्थु पढंतो विपडिवन्नो सामुच्छेइयदिहि पवत्तिऊण 15 पावयणियथेरेहिं अणेगंतवायजुत्तीहि निवारिज्जमाणो वि चउत्थो निन्हवो जाओ। सिरिमहावीरसामिपयपंकयपवित्तिअजलाओ बाणगंगा-गंडईनईओ मिलित्ता एयं नयरि पवित्तयंति ।। इत्थ चरमतित्थयरो वासारत्ते अवडिओ। इत्थ जणयमुआए महासईए जम्मभूमिठाणे महल्लो वडविडवी पसिद्धो । इत्थ सिरिराम-सीयाणं वीवाहट्ठाणं साकल्लकुंडं ति लोगे रूढं । पायाललिंगाइणि य लोइयतित्थाणि 20 अणेगाणि चिट्ठति । इत्थ य मल्लिनाहचेईए वहरुट्टादेवी कुबेरजक्खो अ, नमिजिणचेईए गंधारीदेवी भिउडी- जक्खो अ, आरायजणाणं विग्धे अवहरंति त्ति । इय मिहिलाकप्पमिणं सुगंति वायंति जिणपहठिआ जे । तेसिं खिवेइ कंठे वरमालं मुत्तिसिरिमहिला ॥ २॥ ॥ इति श्रीमिथिलातीर्थकल्प: ॥ ॥ ग्रं० ३४, अ० १८॥ 25 1 Pa पिहिया। 2 PC विविड । 3 D तलाव। 4 D °दया। 5 PC 'अई' स्थाने 'अज्झत्थि' । 7C दिटुं। + B श्रीमिथिलापुरीमहातीर्थकल्पः । 6P नेउणियं ।
रत्नवाहपुरकल्पः। २०. रत्नवाहपुरकल्पः। श्रीधर्मनाथमानम्य रत्नवाहपुरे स्थितम् । तस्यैव पुररत्नस्य कल्पं किञ्चिद्रवीम्यहम् ॥ १ ॥ अस्तीहैव जम्बूद्वीपे द्वीपे भारते वर्षे कोशलेषु जनपदे नानाजातीयोच्चैस्तरशाखिशाखाबहलदल मफलच्छन्नताच्छादितधर्मणिकरगहनवनमण्डितं शीतलविमलबहलजलनिर्झरघर्घरनदबन्धुरं रत्नवाहं नाम पुरम् । चेक्ष्वाककुलप्रदीपः कनत्कनककान्तकायकान्तिः कुलिशलाञ्छितपञ्चचत्वारिशच्चापोच्छ्रायकायः पञ्चदशस्तीर्थपति यविमानादवतीर्य श्रीभानुनरेन्द्रवेश्मनि सुव्रतादेवीकुक्षौ तनयतयाऽवततार । क्रमेण गुरुवितीर्णधर्मनाम जनन-निष्क्रमण-केवलज्ञानानि तत्रैव समाससाद । निवृत्तश्च संमेतशिखरिशिखरे । तस्मिन्नेव च पुरे जननयन तशैत्यं श्रीधर्मनाथचैत्यं नागकुमारदेवाधिष्ठित कालेन निवृत्तम् । तत्र च नगरे कुम्भकार एकः स्वशिल्पच्छेक आसीत् । तस्य तनयस्तरुणिमानमधिगत्य क्रीडादुर्ललिततया रामणीयकशालिनि चैत्ये गृहादागत्य खैरं द्यूतादि तत्तत्क्रीडाविधाभिश्चिक्रीड । तत्रैको नागकुमारः केलिप्रिय कृतमानुषतनुस्तेन कुम्भकारदारकेण सार्धं प्रत्यहं प्रववृते क्रीडितुम् । तत्पित्रा च स पुत्र कुलक्रमागतकुलालकर्माण्य मिमाणः प्रतिदिनं दुर्वाग्भिरुपालेभे । न च तद्वचनमसौ प्रत्यपादि । ततः पित्रा गाढं प्रहत्य बलादपि वकर्माणि मृ ननानयनादीनि कारयितुमुपक्रान्तः । अन्तरमवलोक्य पुनस्तत्र चैत्ये गत्वाऽन्तराऽन्तरा तथैव तेन नागकुमारेण स खेलितुं नमः । पृष्टश्च नागामरेण-किं कारणं पूर्ववन्निरन्तरं न क्रीडितुमायासि । तेनोक्तम्-जनकः कुप मह्यम् । खकर्मनिर्माणमन्तरेण कथमिव जठरपिठरविवरपूरणमुपपद्यत इति । तदाकर्ण्य दृक्वर्णकुमारो वाचमुवा यद्येवं तर्हि क्रीडान्ते भूपीठे विलुव्य भविष्याम्यहमहिः, मत्पुच्छं चतुरङ्गुलमानं लोहेन मृत्खननोपकरणेन छि त्वया ग्राह्यम् । तच्च चारुचामीकरमयं भविष्यति । तेन हेम्ना तव कुटुम्बस्य वृत्तिनिर्वाहो भविष्यतीति सौहृदात्तेना। हिते स तथैव प्रतिदिवसं कर्तु प्रवृत्तः । पितुश्च तत्कनकमर्पयति स्म; न च रहस्यमभिदत् । अन्यदाऽतिनिर्बन्धं विश् पृच्छति सति पितरि भयाद्यथावस्थितमचकथत् । ततः सस्मितेन विस्मितेन च जगदे जनकेन-रे मूर्ख ! 'चतुरङ्गु मात्रमेव किमिति छिदन्नसि ? । बहुतरे हि छिन्ने भूरितरं भूरि भवन्ति । तेन भणितम्-तात ! नातः समतिरि महं छेत्तुमुत्सहे, परमसुहृदैवतवचनातिक्रमप्रसङ्गात् । ततस्तज्जनकेन लोभसक्षोभाकुलितमनसा तस्मिंस्तनये क्रीड तच्चैत्यमुपेयुषि प्रच्छन्नमनु वव्रजे । यावत्प्रनीड्य धरणिपीठे विलुट्य स पन्नगतामापन्नस्तावत् कुम्भकारेण बिलं प्रवि तस्तस्य वपुरर्द्ध कुदालिकया चिच्छेदे । ततः कोपाटोपात्तेन नागकुमारेण-रे पापिष्ठ ! रहस्यभेदं करोषीत्यतिग निर्भप स दारको दंष्ट्रासम्पुटेन दृष्ट्वा व्यापादितः, पिता च । रोषप्रकर्षात्सकलान्यपि कुलालकुलानि कालकवलिता कृतानि । ततः प्रभृति च न कश्चन चक्रजीवनजातीयस्तत्र रत्नवाहपुरेऽद्यापि निवसतीति । कौलालभाण्डानि स्थान न्तरादेव नयति जनता । तत्र च तथैव नागमूर्तिपरिवारिता श्रीधर्मनाथप्रतिमाऽद्यापि सम्यग्दृष्टियात्रिकजनैरनेकर धिप्रभावप्रभावनापुरःसरं पूज्यते । अद्यापि च परसमयिनो 'धर्मराज' इति व्यपदिश्य कदाचिदवर्षति वर्षासु जल क्षीरघटसहस्रैर्भगवन्तं स्वपयन्ति, सम्पद्यते च तत्क्षणाद्विशिष्टा मेघवृष्टिः । कन्दर्पा शासनदेवी किन्नरश्च शासनयर श्रीधर्मनाथपादपद्मसेवाहेवाकचञ्चरीकाणामनर्थप्रतिघातमर्थप्राप्तिं चात्र सूत्रयतीति । इति श्रीरत्नवाहस्य श्रीजिनप्रभसूरिभिः । कल्पः कृतो रत्नपुरपुराख्यस्य यथाश्रुतम् ॥ २ ॥ ॥ इति श्रीधर्मनाथजन्मभूमिरत्नपुर तीर्थकल्पः॥ ॥ ग्रं० ३२, अ० २३ ॥ I B प्रणिपादि। 0-0 एतचिहान्तर्गतः पाठ. परित्यक्त A आदर्शे । 2 P विहायान्यत्र 'चतुरड्डलमन्यचतुर”। 3 A.BPa: नच्छिनत्सि। 4 B भूरितरे । 5 Pa रत्नवाहपुरमहातीर्थ । 6 A विहाय नास्त्यन्यत्र एषाऽक्षरसंख्या। वि. .क०५ विविधतीर्थकल्पे २१. अपापाबृहत्कल्पः। पणमिअ वीरं बुच्छ तस्सेव य सिद्धिगमपवित्ताए । पावापुरीइ कप्पं दीवमहुप्पत्ति पडिबद्धं ॥ १ ॥ गउडेसु पाडलिपुरे संपइराया तिखंडभरहवई । अजसुहत्थिगणहरं पुच्छइ पणओ परमसड्ढों ॥ २ ॥ दीवालिअपव्वमिणं लोए लोउत्तरे अ गउरविअं । भयवं ! कह संभूअं १. अह भणइ गुरू-निव ! सुणसु ॥ ३ ॥ ६१. तेणं कालेणं तेणं समएणं समणो भगवं महावीरो पाणयकप्पट्ठिए पुप्फुत्तरविमाणे वीससागरोवमाइं आउं परिवालित्ता, तओ चुओ समाणो तिण्णाणोवगओ इमीसे ओसप्पिणीए तिसु' अरएसु वइकंतेसु अद्धनवमासाहिअ- पंचहत्तरीवासावसेसे चउत्थे अरए आसाढसुद्धच्छट्ठीए उत्तरफग्गुणीरिक्खे माहणकुंडग्गामे नयरे उसभदत्त- माहणभारिआए देवाणंदाए कुच्छिसि सीह-गय-वसहाइचउद्दसमहासुमिणसंसूइओ अवइन्नो । तत्थ बासीइदिणा- णतरं सकाइटेण हरिणेगमेसिणा आसोअबहुलतेरसीए तम्मि चेव रिक्खे खत्तियकुंडग्गामे नयरे सिद्धत्थ- 10 रण्णो देवीए तिसलाए गब्मविणिमय काउं गब्भम्मि साहरिओ । माऊए सिणेहं नाउं सत्तममासे 'अम्मापिअरेहि जीवंतेहि नाहं समणो होहं' ति गहिआभिग्गहो, नवण्ह मासाणं अद्धट्ठमाणराइंदियाणं अंते चित्त- सिअतेरसीअद्धरत्ते तम्मि चेव रिक्खे जाओ । अम्मापिऊहि कयवद्धमाणनामो मेरुकप-सुरखव्वण-इंदवायरणप- णयणपयडअवदाणो भुत्तभोगो, अम्मापिऊहिं देवत्तगएहि तीसं वासाई अगारवासे वसित्ता, संवच्छरिअंदाणं दाउं, चंदप्पहाए सिबियाए एगागी एगदेवदूसेण मग्गसिरकसिणदसमीए तम्मि चेव रिक्खे छट्टेण, अवरण्हे णायसंडवणे 15 निक्खंतो। बीयदिणे बहलविप्पेणं पायसेण पाराविओ । पचदिव्वाइं पाउब्भूआई । तत्तो बारसवासाइं तेरसपक्खे अ नर-सुर-तिरियकओवसग्गे सहित्ता, उग्गं च तवं चरित्ता जंभियगामे उजुवालिआतीरे गोदोहिआसणेणं छट्ठभत्तेणं तम्मि चेव रिक्खे वइसाहसुद्धदसमीए पहरतिगे केवलनाण पत्तो । इक्कारसीए अ मज्झिमपावाए महसेणवणे तित्थं पयट्टि । इंदभूइप्पमुहा गणहरा दिक्खिआ सपरिवारा । वयदिणाओ अ भयवओ बायालीसं वासाचउम्मासीओ जायाओ । तं जहा-एगा अहिअगामे, तिण्णि चंपा पिट्टीचंपासु, दुवालस वेसाली- 10 वाणिअग्गामेसु, चउद्दस नालंदा-रायगिहेसु, छ मिहिलाए, दो भहिआए, एगा आलभियाए, एगा पणिअभूमीए, एगा सावत्थीए । चरिमा पुण मज्झिमपावाए हथिसालरण्णो अभुज्जमाण सुंकसालाए आसि । तत्थ आउसेसं जाणंतो सामी सोलसपहराइं टेसणं करेइ । ६२. तत्थ वंदिउमागओ पुण्णपालो राया अट्टण्डं सदिट्ठाणं सुमिणाणं फलं पुच्छेइ । भयवं वागरेइ । ते अ इमे-पढमो ताव चलपासाएसु गया 'चिट्ठति । तेसु पडतेसु चेते न णिति, के वि शिंता वि तहा निग्गच्छंति, जह 25 तप्पडणाओ विणस्संति । एयस्स सुमिणस्स फलं एवं-दूसमगिहवासा चलपासायत्थाणीआ । संपयाणं सिणेहाणं निवासाणं च अथिरत्ताओ । हं भो ! दुस्समाए दुप्पजीवी इच्चाइवयणाओ गया धम्मत्थी सावया । इयरपरसमयगिह- स्थेहितो पाहाणतणेण ते अ गिहवासाए पडिहंति देसभंगाईहि, तह वि निग्गंतुं न" इच्छिस्सति । वयगहणेणं जे वि णीहिंति ते वि अविहिनिग्गमणेणं । तओ ते विणिस्सिस्संति । गिहिसंकिलेसमझे आगया भग्गपरिणामा भविस्सति । विरला य सुसाहुणो होऊण आगमाणुसारेणं गिहिसंकिलेसाई मज्झे आगए वि अवगणिऊण कुलीणतणेण निव- 30 हिस्संति त्ति पढम सुविणत्यो ॥ १॥ बीओ पुण इमो-बहवो वानरा तेसिं मज्झे जूहाहिवइणो । ते अमिज्झेणं अप्पाणं विलिंपति, अन्ने वि अ । तओ लोगो हसइ । ते भणंति-न एअमसुइं गोसीसचंदणं खु एयं । विरला पुण वानरा य न लिंपति । ते अलित्तेहि खिंसिज्जति त्ति । एयस्स फलं पुण इमं-वानरत्थाणीआ गच्छिल्लगा । अप्पमत्तत्तेण चलपरिणामत्तेणं च । जूहाहिवई 1 P वोच्छं। 2 B °सद्दो । 3C सुणेसु। 4 B 'समणो' नास्ति । 5 A B तीएसु, D तिसुए। 7 A चंपाए। 8 A BD चंपासुं। 90 सुक। 10 A B तह । 11 नास्ति 'न'। 12 A सुमिण । 10 6A माऊण । 4 अपापाबृहत्कल्पः। गच्छाहिवई आयरियाइयो । असुइविलेवणं तु तेसिं आहाकम्माइसावज्जसेवणं । अन्नविलिंपणं च' अन्नेसि तक्कारणलोगहसणं च, तेसि अणुचिअपवित्तीए य वयणहीला । ते भणिस्संति न एयं गरहियं, किं तु धम्मंग विरला तदणुरोहेणावि न सावज्जे पयट्टिहिति । ते य तेहि खिसिजिहिति, जहा-एए अवगीया, अकिंचिक त्ति बीइअसुविणत्थो ॥२॥ तईओ पुण इमो-सच्छायखीरतरूणं हिढे बहवे सीहपोअगा पसंतरूवा चिट्ठति । ते य लोएहि पसंसि अहिगम्मति अ बब्बूलाणं च हिढे सुणग त्ति । फलं तु एयस्सेमं-खीरतरुत्थाणीयाणि साहूणं विहरणपाउग्गाणि खिन सावया वा साहूणं भत्तिबहुमाणवता धम्मोवग्गहदाणपरा सुसाहुरक्खणपरा य । ते य रुधिहिति बहुगा सीहो निययावासि पासत्थोसन्नाई संकिलिट्टत्तणओ अन्नेसिं गसणाओ अ । ते अप्पाणं जणरंजणत्थं पसंतं दरिसिहि। तहाविहकोउहल्लिअलोगेहि पससिज्जिहिति अहिगम्मिस्सति अ तबयणकरणाओ । तत्थ य कयाइ केई धम्मसद्ध वेहारुग परिहारुगा' वा दूइजंति । ते अ तेसि तब्भावियाणं च सुणगाइइ पडिहासिस्सति । अभिक्खण' सुर म्मकहणेणं भसंति त्ति । जेसु कुलेसु दूइज्जति ते बब्बूलसमा पडिहासिस्सति अवण्णाए । दूसमवसेण धम्मगच्छा स पोअगा इव भविस्संति ॥ ३ ॥ चउत्थो पुण एवं-के वि कागा वावीए तडे "तिसाए अभिभूआ मायासरं दटुं तत्थ गंतुं पयट्टा । केण निसिद्धा-न एयं जलं ति । ते असद्दहंता तत्थ गया विणट्ठा य त्ति । फलं तु इमं वावीत्थाणीआ सुसाहुसंतई अइगंभीरा सुभाविअत्था उस्सगाववायकुसला । अगहिलगहिलो राया इइ "नाएण कालोचिअधम्मनिरया अणिस्सि वस्सिया । तत्थ कागसमा अइवंकजडा अणेगकलकोवहया धम्मत्थी । ते अजयधम्म सद्धाए अभिभूआ । मायार प्पाया पुण पुन्वुत्तविवरीया धम्मचारिणो अईव कट्ठाणुट्ठाणनिरया वि अपरिणयत्ताओ अणुवायपयट्टत्ताओ अ कम्मबं हेउणो । ते दटुं मूढधम्मिया तत्थ गच्छिहिति त्ति केण वि गीयत्थेण ते भण्णिहिति* जहा न एस धम्ममग्गो, किं तदाभासोय । तहावि ते असद्दता केइ" जाहिति विणिस्सिहिति अ ससारे पडणेणं । जे पुण तेसिं वयणेणं वाहि ते अमूढधम्मसाहगा भविस्संति त्ति ॥ ४ ॥ पंचमो इमो-अणेगसावय गणाउले विसमे वणमझे सीहो मओ चिट्ठइ । न य तं को वि सिगालाई विण सेइ । कालेणं तत्थ मयसीहकडेवरे" कीडगा उप्पण्णा । तेहि त भक्खिअंदर्यु ते सियालाई उववंति त्ति । फलं तु-सी पवयणं परवाइमयदुद्धरिसत्ताओ।वणं पविरलसुपरिक्खगधम्मिअजण भारहवासं । सावयगणा परतित्थिआई पवया पच्चणीआ । तेहि एवं मन्नति-एय पवयणमम्हाणं पूआसक्कारदाणाई उच्छेअगरं । तो जहातहा फिट्टउ त्ति । विस् अमज्झत्थजणसंकुलं । तं च पवयणं मय अइसयववगमेणं निप्पभावं भविस्सइ । तहावि पञ्चणीया भएण नतं उवद्द हंति । किर इत्थ परुप्परं संगई अत्थि सुट्टियत्तं च त्ति । कालदोसेणं तत्थ कीडगप्पाया पवयणनिद्धंधसमयंतरीय उप्पज्जिहिंति, ते य परुप्परं निंदणभंडणाईहि सासणलाघवं जणिहिति । तं ददु ते पच्चीया वि एएसि परुप्परं पि मेलु त्ति धुवं निरइसेसमेयं पि त्ति निब्भयत्तेणं उवद्दविस्सति पवयणं ॥ ५ ॥ छट्टो पुण इमो-पउमागरा सरोवरगाई अपउमा गभगजुआ वा । पउमा पुण उक्कुरुडियाए ते वि विरला तहा रमणिज्ज ति । फलं तु-पउमागरत्थाणीयाणि धम्मखित्ताई सुकुलाइं वा । तेसु न पउमाई धम्मपडिवत्तिरूवाई 1 AC नास्ति 'च'। 2 A BPe नियावासि। 3 B CP सकिद्वत्तण । 4 Pc गमणा। 5 P °सद्धग C सटुगा। 6 B Pa-c वेहारुगा। 7 P नास्ति 'परिहारुगा'। 8 P इति । + दण्डान्तर्गता पंक्तिः पतिता A प्रती 9 A C नास्ति 'बब्बूलसमा', Pa-c बब्बूल ति।. एतदन्तर्गतः पाट. नास्ति Pa प्रतौ। 10 E तेसि । 11 A राय नाएण, P °इय ना। 12 धम्मत्था। 13 A धम्म। 14 B भणिहिंति । 15C केय। 16 A B P सावया 17 B कलेवरे । 18 A BD जण। 19 B एहि । 19 B एहि। 20 A B एवं । 21 CE वुच्छेय । 22 Pcer वरमाईओ। 23 P रमणिजं।
३ विविधतीर्थकल्पे . साहु-सावयसंघा' वा । जे वि धम्म पडिवजिहिति ते वि कुसीलसंसग्गीए लुलिअंपरिणामा भविस्संति । उक्कुरुडिया पच्चंतखित्ता नीयकुलाइं वा तेसि धम्मो पयट्टिस्सइ । ते वि अट्ठाणुप्पत्तिदोसाओ लोएणं खिसिज्जमाणा ईसाइदोस- दुट्ठत्तेण न सकज साहिस्संति त्ति ॥ ६ ॥ सत्तमो इमो-को वि करिसगो दुबियड्ढो दड्डधुणक्खयाइं पारोहअजुग्गाइं बीयाइं सम्मं बीआई मन्नतो किणित्ता 5 य खित्तेसु ऊसराइसु पयरइ । तम्मज्झे समागयं विरलं सुद्धवीयं अवणेइ सुखित्तं परिहरइ त्ति । एयस्स फलं इमं- करिसगत्थाणीया दाण-धम्मरुई । ते य० दुवियड्डा जाणगं मन्ना अप्पाउग्गाणि वि संघभत्ताइदाणाणि पाउग्गाणि मन्नंता, ताणि वि अपत्तेसु दाहिति । इत्थ चउभगो । एगो सुद्धो अप्पाउग्गमज्झे किंचि सुद्धं देयं भवइ तं अवणेहिति । सुपत्त वा समागयं परिहरिस्सति । एरिसाणि दाणाणि; दायगा गाहगा य भविस्संति । अन्नहा वा वक्खाणं-अबीया असाहुणो ते वि साहुबुद्धीए दुबियड्डा गिहिस्संति । अठाणेसु अविहीए अ ठाविस्संति । जहा दुवियड्डो कोइ करिसओ 10 अबीयाणि वि बीयाणि, बीयाणि वि अबीयाणि मन्नतो तहा ठवेइ तत्थ वा ठवेइ, जहा जत्थ य कीडगाइणा खजंति, 'चोप्पडाइणा वा विणस्सति । अन्नहा वा परोहस्स अणलाणि भवति । एवं अयाणगधम्मसद्धिआ पत्ताणि वि अविहि- अबहुमाण-अभत्तिमाईहि तहा करिस्संति जहा पुन्नपसव अक्खमाइं होहिति ॥ ७ ॥ अट्ठमो अ एसो-पासायसिहरे खीरोदभरिआ सुत्ताइअलंकिय गीवा कलसा चिट्ठति । अन्ने य भूमीए बोडा उगालसयकलिआ । कालेण ते सुहकलसा नियठाणाओ चलिआ बोडयघडाणं उवरि पडिया बे वि भग्ग त्ति । फलं 15 तु-कलसत्थाणीया सुसाहुणो । पुर्व उग्गविहारेण विहरंता पुजा होऊण कालाइदोसओ नियसंजमठाणाओ टलिया उसन्नीभूया सीयलविहारिणो पाय भविस्संति । इयरे पुण पासस्थाई भूमिट्ठिया चेव" भूमिरयउगालप्पायअसंजमट्ठाण- सयकलिया बोडघडप्पाया निसन्नपरिणामा चेव होहिति । ते य सुसाहुणो टलंता अन्नविहारखित्ताभावाओ बोडघड- कप्पाणं पासत्थाईणं उवरि पीडं करिस्संति । ते य सखित्तअक्कमणेणं पीडिया संता निद्धंधसत्तेण सुट्ठयरं तेसिं संकिलेसा य होहिति । तो परुप्परं विवायं कुणंता बेवि संजमाओ भंसिस्संति । इक्के तवगारविया अन्ने सिढिला सधम्मकिरियासु । मच्छरवसेण दुण्णि वि होहिंति अपुट्ठधम्माणो ॥ ४ ॥ केइ पुण अगहिलगहिलराय अक्खाणगविहीए कालाइदोसे वि अप्पाणं निव्वाहइस्सति । तं च अक्खाणयमेवं पन्नवंति पुवायरिया-पुचिं किर पुहवीपुरीए पुण्णो नाम राया । तस्स मंती सुबुद्धी नाम । अन्नया लोगदेवो नाम नेमित्तिओ आगओ। सोय सुबुद्धिमंतिणा आगमेसिकालं पुट्ठो । तेण भणिअं-मासाणंतरं इत्थ जलहरो वरिसिस्सइ । तस्स जलं जो पाहिइ, सो सबो वि गहग्वत्थो भविस्सइ । कित्तिए वि काले गए सुवुट्ठी भविस्सइ । तज्जलपाणेण पुणो 25 जणा सुत्थी भविस्संति । तओ मंतिणा तं राइणो विन्नत्तं । रन्नावि पडहग्योसणेण वारिसंगहत्थं जणो आइट्ठो । जणेणावि तस्संगहो कओ । मासेण वुट्टो मेहो । तं च संगहि नीरं कालेण निट्ठविरं । लोएहिं नवोदगं चेव पाउमाढत्तं । तओ गहिलीभूआ सन्चे लोआ सामंताई अ गायंति नचंति सिच्छाए विचिट्ठते" । केवलं राया अमच्चो अ संगहिअं जलं न निट्ठियं ति ते चेव सुत्था चिट्ठति । तओ सामंताईहि विसरिसचिढे राय-अमच्चे निरिक्खिऊण परुप्परं मंतिय; जहा-गहिल्लो राया मंती य । एए अम्हाहितो विसरिसायारा; तओ एए अवसारिऊण अवरे "अप्पतु- 80 लायारे रायाणं मतिणं च ठाविस्सामो । मंती उण तेसिं मंतं नाऊण राइणो विण्णवेइ । रण्णा वुत्तं-कहमेएहुंतो अप्पा रक्खिअबो ? । विदं हिं नरिदतुल्लं हवइ । मंतिणा भणि-महाराय ! अगहिलेहिं पि अम्हेहिं गहिल्लीहोऊण ट्ठायवं, न अन्नहा मुक्खो । तओ कित्तिमगहिलीहोउं ते रायामच्चा तेसि मज्झे नियसंपयं रक्खंता चिट्ठति । तओ ते 20 1B संघो। 2 B लुमिअ°। 3 BE उकरु°। 4 B नास्ति 'न'। 0एतदन्तर्गतः पाठ पतितः P प्रतौ 5 Pc मझे। 6Pc गीडगा। 7P चुप्पडा। 8PC पस। 9 BC अलंकियं । 10-11 Cनास्त्येतच्छ- ब्दद्वयम्। 12 P भावओ। 13 E घडे । 13 E °घडे। 14 PCE अगहिलराय°। 15 P विचिट्ठति । 160 अप्पउल्ला।
अपापाबृहत्कल्पः। 2 सामंताई तुट्ठा । अहो! रायामच्चा वि अम्ह सरिसा संजाय ति उवाएण तेण तेहिं अप्पा रक्खिओ । तओ कालं सुहवुट्ठी जाया । नवोदगे पीए सवे लोगा पगइमावन्ना सुत्था संवुत्ता । एवं दूसमकाले गीयत्था कुलिंगीहि सह सरिसीहोऊण वढ्ता अप्पणो समयं भाविणं पडिवालिंता आ निबाहइस्संति । एवं भाविदूसमविलसिअसूयगाणं अट्ठण्हं सुमिणाणं फलं सामिमुहाओ सोऊण पुण्णपालनरिंदो इओ सिवं गओ। ६३. एयं च दूसमासमयविलसिअं लोइआवि कलिकालववएसेणं पण्णविंति, जहा-पुविं किर दावरजुगउप्प रण्णा जहुट्ठिलेणं रायवाडिआगएणं कत्थ वि पएसे वच्छिआए हिढे एगा गावी थणपाणं कुणंती दिट्ठा । तं च अच् दतॄण राइणा दियवरा पुट्ठा-किमेयं ति । तेहि भणिअं-देव ! आगामिणो कलिजुगस्स सूयगमेयं । इमस्स आ अस्स फलमिण-कलिजुगे अम्मापिअरो कण्णय कस्स वि रिद्धिसंपन्नस्स दाउ तं उवजीविस्संति, तत्तो दविणगह इणा । तओ अग्गओहुत्तं पत्थिएण पत्थिवेण सलिलवीसालियवालुयाए रज्जुओ वलंता के वि दिट्ठा । खणमित्तेण त रज्जुओ वायायव संजोएण मुसुमूरिआ । तओ महीवइणा पुच्छिएहिं भणिअं दिएहि-महाराय ! एयस्स फलं, जं र्दा किच्छवित्तीए लोया विढस्सति, तं कलिजुगंमि चोरग्गिरायदंडदाइएहि विणिस्सिहइ । पुणरवि अग्गओ चलि धम्मपुत्तेणं दिढे आवाहाओं पलुट्टियं जलं कूवे पडतं । तत्थ वि वुत्तं माहणेहि-देव ! जं दुवं पयाओ असि सि-किसि-वाणिज्जाईहि उवजिहिति तं सवं रायउले गच्छिहि ति । अन्नजुगेसु किर रायाणो नियदवं दाऊणं रं सुट्ठिअं अकरिसु । पुणो पुरओ वच्चंतेणं निवइणा रायचंपयतरू अ समीतरू अ एगमि पएसे दिट्ठा । तत्थ समीपायव वेइआबंधमंडणगंधमल्लाइपूआ गीयनट्टमहिमा य जणेण कीरमाणी पलोइआ। इअरस्स तरुणो छत्तायारस्स वि महमहि कुसुमसमिद्धस्स वि वत्तं पि को वि नवि पुच्छइ त्ति । तस्स फलं वक्खाणियं विप्पेहिं; जहा-गुणवंताणं महप्पाणं स णाणं न पूआ भविस्सइ, न य रिद्धी । पाएणं निग्गुणट्ठाणं पावाणं खलाणं पूआ सक्कारो इड्डी अ कलिजुगे भविस्स भुजों पुरो पट्ठिएणं राइणा दिट्ठा एगा सिला सुहुमच्छिद्दबद्धवालग्ग आलंबणेणं अंतरिक्खद्विआ। तत्थ वि पुढेहिं नि सुत्तकंठेहिं; जहा-महाभाग ! कलिकाले सिलातुल्लं पावं विउलं भविस्सइ । वालग्गसरिसो धम्मो पयट्टिही । परं तित यस्स वि धम्मस्स माहप्पेणं कंचि कालं नित्थरिस्सइ लोओ। तम्मि वि तुट्टे सवं बुड्डिस्सइ । दूसमाए पुबसूरिहि पि लोइयाविक्खाए कलिजुगमाहप्पमित्थं साहियं- 'कूवा वाहाजीवण-तरुफलवह-गाविवच्छधावणया । लोहविवज्ज(च)यकलिमल-सप्पगरुडपूअपूआ य ॥ १ ॥ हत्थंगुलिदुर्ग घट्टण-गय-गद्दभ-सगड-वालसिलधरणं । "एमाई आहरणा" लोयंमि वि कालदोसेणं ॥ २ ॥ जयघरकलहकुलेयरमेराअणुसुद्धधम्म पुढविठिई । वालुगवकारंभो एमाई आइसद्देण ॥ ३ ॥ कलिअवयारे किल निजिएसु चउसुपि पंडवेसु तहा । भाइवहाइकहाए जामिगजोगंमि कलिणाओ॥ ४ ॥ तत्तो जुहिडिलेणं जियंमि ठइयंमि दाइए तंमि । एमाई अट्ठत्तरसएण सिट्ठा नियठिइ त्ति ॥ ५॥ एयासिं गाहाणं अत्थो-कूवेण आवाहो उवजीविस्सइ । राया कूवत्थाणीओ, सबेसिं बंभ-खत्तिअ-वइस-सुद्दा भरणीयत्तणेण आवाहतुल्लाणं, कलिजुगदोसाओ अत्थग्गहणं करिस्सइ ॥१॥ तहा तरूणं फलनिमित्तो वहो छेओ भविस्सइ । फलतुल्लो पुत्तो तरुतुल्लस्स पिउणो वहप्पायं उद्देगं धणपत्चलेहणाइर उप्पाइस्सइ ॥ २॥ वच्छियातुल्लाए कण्णाए विक्कयाइणा गोतुल्ला जणणी धावणतुल्लं उवजीवणं करिस्सइ ॥ ३ ॥ 1 BC वायाइव। 2 BC धम्मपुत्तिणं। 3 BCP आहावाओ, E आहावायाओ। 4 पतितमेतत्पदं C आदर्श 5C भुजो। 6C छिडवालग्ग। 7 A C_E दूसमसूसमाए, P D Pc दूसमदूसमाए। 8 C D P कूआ 6 E °दूग। 10 P इयमाई। 11 BCE आहारणा, D आहाराणा। 12 F °सुधम्म°1 विविधतीर्थकल्पे 10 लोहमई कडाही तिस्सा विवच्चासो सुगंधितिल्लघयपागउचिआए कलिमलस्स पिसियाइणो पागो हविस्सइ । सजाइ- वग्गपरिहारेण अनालबद्धेसु परजणेसु अत्थदाणं भविस्सइ त्ति भावो ॥ ४ ॥ सप्पसरिसेसु निद्दएसु धम्मवज्झेसु दाणाइसक्कारो, गरुडप्पाएसु पुज्जेसु धम्मचारिसु अपूया य भविस्सइ ॥५॥ हत्थस्स अंगुलिदुगेण घट्टणं ठवणं भविस्सइ । हत्थ तुल्लस्स पिउणो अंगुलिदुगतुल्लेहि बहुपुत्तेहि जयघर करणाओ 5 घट्टणं नाम लोओ भविस्सइ ॥ ६ ॥ गयवोढवं सगडं गद्दभवोढवं भविस्सइ । गयत्थाणीएसु उच्चाकुलेसु मज्जायसगडवाहणोचिएसु कलहों नायलो वा भविस्सइ । इयरेसु नीयकुलेसु गद्दभत्थाणीएसु मेरा नीई भविस्सइ ॥ ७ ॥ वालबद्धा सिला धरिस्सइ ठाइस्सइ, अणुंमि सुहुमयरे बालप्पाए सुद्धधम्मे सत्थाणुसारिणि', सिलातुल्लाए पुढवीए तन्निवासिलोअस्स ठिई निवहणं भविस्सइ ॥ ८ ॥ जहा वालआए वको तया गहिउ न तीरइ, एवं आरंभाओ वि वाणिज्ज-किसि-सेवाईआओ विसिटुं पयासाणुरूवं फलं न पाविस्सइ ॥९॥ सेसगाहादुगत्थो कहाणय गम्मो । तं चेम-किल पंच पंडवा दुजोहण-दूसासणाइभाउयसए कण्ण-गां- गेय-दोणायरिएसु अ संगामसीसे निहए, सुचिरं रज्जं परिवालिअ, कलिजुगपवेसकाले महापहं पट्ठिआ कत्थ वि वणुद्देसे पत्ता । तओ रत्तीए जुहिहिलेण भीमाइणो पइपहरं पाहरीअत्ते निरूविआ। तत्तो सुत्तेसु धम्मपुत्ताइसु 15 पुरिसरूवं काउ कली भीममुवट्ठिओ, अहिक्खित्तो य तेण भीमो-रे भाउअ-गुरु-पिआमहाइणो मारित्ता संपइ धम्मत्थं पट्ठिओ तुम, ता केरिसो तुह धम्मो ? । तओ भीमो कुद्धो तेण सह जुज्झिउमारद्धो । जहा जहा भीमो जुज्झइ तहा तहा कली वड्डइ । तओ निजिओ कलिणा भीमो । एव बीयजामे अजुणो, तइअ-चउत्थजामेसु नकुल- सहदेवा तेण अहिक्खित्ता, रुद्वा निज्जिया य । तओ सावसेसाए निसाए उट्ठिए जुहिहिले जुज्झिउं ढुक्को कली । तओ खंतीए चेव निजिओ कली रण्णा संको" ने सरावमझे ठविओ। पभाए य भीमाइणं दंसिओ-एस जो जेण तुम्हे 20 निजिआ। एवमाईणं दिटुंताणं अद्दुत्तरसएण महाभारहे वासेसिणा कलिट्टिई दंसिय त्ति । अलं पसंगेण । ६४. तओ गोअमसामी जाणगपुच्छं पुच्छेइ-भयवं ! तुम्ह निव्वाणाणंतरं किं किं भविस्सइ । पहुणा भणियं-गोयम ! मम मुक्खगयस्स तिहि वासेहि अद्धनवमेहि अ मासेहिं पंचमअरओ दूसमा लग्गिस्सइ । मह मुक्खगमणाओ वासाणं चउसट्ठीए अपच्छिमकेवली जंबूसामी सिद्धि गमिही । तेण सम मणपज्जवनाणं, परंमोही, पुलायलद्धी, आहारगसरीरं, खेवगसेढी, उवसामगसेढी, जिणकॅप्पो, परिहारविसुद्धि सुहुर्मसंपराय-अहसायचारित्ताणि, 25 केवलनाण, सिद्धिगेमणं च त्ति दुवालसठाणाइं भारहेवासे "वुच्छिजिहिति । अजसुहम्मप्पमुहा होहिंति जुगप्पहाण आयरिया । दुप्पसहो जा सूरी चउरहिआ" दोणि अ सहस्सा ॥१॥ सत्तरिसमहिए वाससए गए थूल भईमि सग्गट्ठिए चरमाणि चत्तारि पुबाणि, समचउरंसं संठाणं, वज्जरि- सहनारायं संघयणं, महापाणज्झाणं च "वुच्छिजिहिइ । वासपंचसएहि अजवयरे दसमं पुवं, संघयणचउक्कं च अवगच्छिही । महमुक्खगमणाओ पालय-नंद-चंदगुत्ताइराईसु वोलीणेसु चउसयसत्तरेहिं विक्कमाइचो राया होही । तत्थ सट्ठी वरिसाणं पालगस्स रजं; पणपण्णं सयं नंदाणं; अट्ठोत्तरं सयं मोरियवंसाणं; तीसं पूसमित्तस्स; सट्ठी 30 1 E नास्त्येतत्पदम् । 2 C जयगघर । 3 P काहलो। 4 A B E °वुड्डा। 5 C सारिण°। 6 P B D तिन्नि। 7 BCD कहणाय । 8 B °भावु', CE भाउ । 9 BCE जुहिलेण । 10 B Pa नास्ति पदमिदम् ; E हणिअ । 11 P सकोद। 12 Pa नेअ, P नास्ति । 13 B सो, P भो; Pa सोम। 14 B उच्छिजि। 15 5 चउरसहिआ 16B उच्छि।
अपापाबृहत्कल्पः। . , बलमित्त-भाणुमित्ताणं; चालीसं नरवाहणस्स; तेरस गद्दभिल्लस्स; चत्तारि सगस्स । तओ विक्क इच्चो । सो साहिअसुवण्णपुरिसो पुहविं अरिणं काउं नियं संवच्छरं पवत्तेही । तह गद्दभिल्लरज्जस्सछेयगो कालगायरिओ होही । तेवण्णचउसएहिं गुणसयकलिओ सुअपउत्तो॥ दूसमाए वड्डमाणीए नयराणि गामभूआणि होहिति । मसाणरूवा गामा; जमदडसमा रायाणो, दासप्पाया : बिणो, लंचगहणपरा निओगिणो; सामिदोहिणो मिच्चा; कालरत्तितुल्लाओ सासूओ; सप्पिणितुल्लाओ वहूओ; निल्लज कडक्खपिक्खिआईहि सिक्खिअवेसाचरियाओ कुलंगणाओ; सच्छंदचारिणो पुत्ता य सीसा य, अकालवासिणो कार वासिणों य मेहा; सुहिआ रिद्धिसम्माणभायणं च दुजणा, दुहिआ अवमाणपत्तं अप्पिड्डिया य सज्जणा, परचक्कडम भिक्खदुक्खिआ देसा; खुद्द सत्तबहुला मेइणी, असज्झायपरा अत्थलुद्धा य विप्पा, गुरुकुलवासच्चाइणो मदः कसायकलुसिअमणा समणा, अप्पबला सम्मदिट्ठिणो सुनरा, ते चेव पउबला मिच्छद्दिविणो होहिति । देव दाहिति दरिसणं । न तहा फुरंतपहावा विज्जामता य । ओसहीणं गोरस-कप्पूर-सक्कराइदवाण च रस-वण्ण-गंधहाप नराणं बल-मेहा-आऊणि हाइस्सति । मासकप्पाइपाओग्गाणि खित्ताणि न भविस्संति । पिडिमारूवो साक्य वुच्छिन्जिहिइ । आयरिया वि सीसाणं सम्मं सुअं न दाहिति । कलहकरा डमरकरा असमाहिकरा अनिव्वुइकरा य । होहिति इत्थ समणा दससु वि क्खित्तेसु सयराह ॥ १ ववहारमंततंताइएसु निच्चजयाण य मुणीणं । गलिहिति आगमत्था अणत्थलुद्धाण तद्दियह ॥२॥ उवगरणवत्थपत्ताइयाण वसहीण सड्ढयाणं च । जुज्झिस्संति कएणं जह नरवइणो कुडुबीणं ॥ ३ ॥ किं बहुणा । बहवे मुडा अप्पे समणा होहिति । पुवायरियपरंपरागयं सामायारिमुत्तूण नियगमइविटि सामायारि सम्म चारित् ति क्खाविंता तहाविहं मुद्धजण मोहमि पाडिंता उस्सुत्तभासिणो अप्पथुई परनिंदापरायणा केई होहिति । बलवंता मिच्छनिवा अप्पबला हिदुअनिवा भविस्संति । ६५. जाव एगूणवीसाए सएसु चउद्दसाहिएसु वरिसेसु वइक्कतेसु चउदससयचोआले विकमवरि पाडलिपुत्ते नयरे चित्तसुट्ठमीए अद्धरते विट्टिकरणे मयरलग्गे वहमाणे जसस्स मयंतरे "मगदणभिधाणस्स नि जसदेवीए उयरे चंडालकुले ककिरायस्स जम्मो हविस्सइ । एगे एवमाहंसु- वीराओ इगुणवीसं सएहि वरिसाण अट्ठवीसाए । पंचमासेहिं* होही चंडालकुलंमि ककिनिवो॥ तस्स तिन्नि नामाणि भविस्संति । तं जहा-रुद्दो, कक्की, चउम्मुहो अ । तस्स जम्मे महुराए रार महुमहणभवणं कत्थ वि गूढं चिट्ठमाणं तं पडिस्सइ । दुभिक्खडमररोगेहि च जणो पीडिजिहिइ । अट्ठारस चरिसे कत्तिअसुक्कपक्खे ककिणो रज्जाभिसेओ भविस्सइ । जणमुहाओ नाउं नंदरायस्स सुवणं थूभपंचगाओ गिहिस्सइ । चम्मयनाणयं पवत्तिस्सइ । दुढे पालिस्सइ, सिट्टे य निग्गहिस्सइ । पुहविं साहित्ता छत्तीसइमे" वरिसे तिर - 0एतदन्तर्गत पाठ पतितः B आदर्श । 1PE कुटविणो। 2E विना नास्त्यन्यत्रतत्पदम् । 3 P °दुहिआ। 4 दुक्ख । 5 पतितं । प्रतौ। 6 BCE सुरनरा। 7 'य' नास्ति A PCI एतद्वाक्यं नास्ति E आदर्शे। 8 D सुराह 9 D तद्दियाहं। 10 P मगदरा, D मगदरारा, Pa मगद । 11 B बत्तीसइमे। * अत्रान्तरे E सञ्ज्ञके आदर्श निम्नलिखिता गाथा अधिका लभ्यन्ते- [पंच ] य मासा पंच य वासा छच्चेव हुँति वाससया। परिनिव्वुअस्स अरहओ तो उप्पन्नो सगो राया ॥१ पत्तो पंतकुलमि य चित्ते सुदिट्ठमीइ दिवसमि । रोद्दोवगए चंदे विट्ठीकरणे रविस्सुदए ॥२ जम्मोवगए सूरे सणिच्छरे विण्हदेवयगए य । सुक्के भोमेण हए चंदेण हए सुरगुरुमि ।। ३ ससिसूरत्थमणमि य समागमे ति(त १)त्थ एगपक्चमि । सत्तरिसयचक्कपमद्दए अ धूमधूमए अ केउंमि ॥ ४ तइआ पडणं भवणस्स जम्मनयराइं रामकण्हाणं । घोरं जणक्खयकर पडिबोहदिणे य विणस्स ॥५ इति वित्थ (त्यो) गालियसिद्धाते । अठ्ठवीसाए मासेहिं होही चंडालकुलंमि ककिनियो ।
४० विविधतीर्थकल्पे " डभरहाहिवई भविस्सइ । सबओ खणित्ता खणित्ता निहाणाणि गिहिस्सइ । तस्स भंडारे नवनवइसुवण्णकोडिकोडीओ, चउद्दससहस्सा गयाणं, सत्तासीइ लक्खा आसाणं, पंचकोडीओ पाइक्काणं हिंदुअतुरुक्ककाफराणं । तस्सेव एगच्छत्तं रज्जं । दविणत्थं रायमग्गं खाणितस्स पाहाणमई लवणदेवी नाम गावी पयडीहोऊण गोयरचरियागए साहुणो सिंगेहि घट्टिस्सइ । तेहि पाडिवयायरियस्स कहिए, इत्थ पुरे जलोवसग्गो धणियं होहि त्ति तेहिं आइसिस्संति । तओ के वि 5 साहुणो अन्नत्थ विहरिस्सति । के वि वसहीपडिबंधाइणा ठाहिति तग्गहणत्थं । पयडीभविस्संति सत्तरसाहवुट्टीए सत्वत्थ निहाणाणि । तओ गंगाए पुरं समग्गं पि पलाविज्जिही । राया संघो अ उत्तरदिसिट्ठियं महल्लत्थलं आरुहिम छुट्टिस्संति । राया तत्थेव नवं नगरं निवेसिस्सइ । सवे वि पासंडा तेण दंडिज्जिहिंति । साहूणं सगासाओ भिक्खाछलं- सं मग्गंतो काउस्सग्गाहू असासणदेवयाए 'निवारिजिही । पंचासं वरिसाइं सुभिक्खं । दम्मेण कणाणं दोणो लब्भिहिइ । एवं निकंटयं रज्जमुव जित्ता छासीइमे वरिसे पुणो सबपासंडे दंडित्ता सवं लोअं निद्धणं काउं भिक्खाछटुंसं साहूहितो 10 मग्गेहिइ । ते अ अदिते कारागारे खिविस्सइ । तओ पाडिवयायरियपमुहो संघो सासणदेविं मणे काउं काउस्सग्गे ठाही । तीए वि विबोहिओ जाव न पण्णप्पिहइ, तओ आसणकंपेण नाउं माहणरूवो सक्को आगमिस्सइ । जया तस्स वि वयणं न पडिवज्जिहिइ तया सक्केण चवेडाए आहओ मरिउं नरए गमिस्सइ । तओ तस्स पुत्तं धम्मदत्तं नाम रजे ठविस्सइ । संघस्स सुत्थयं आइसिय सट्ठाणं सक्को गमिही । दत्तो य राया बावत्तरिवासाऊ पइदिणं जिणचेइयमंडियं महि काही; लोगं च सुहिअं काहि त्ति । दत्तस्स पुत्तो जियसत्तू । तस्स वि"य मेहघोसो। 15 कक्किअणंतरं महानिसीहं न वहिस्सइ । दोवाससहस्सठिइणो" भासरासिग्गहस्स पीडाए नियत्ताए य देवावि दंसणं दाहिंति । विज्जा मंता य अप्पेण वि जावेण पहावं दंसिस्संति । ओहिन्नाण-जाइसरणाई भावा" य किंचि पयट्टिस्सति । तदणंतरं एगूणवीससहस्साइं जाव जिणधम्मो वट्टिस्सइ । दूसमपज्जते बारस वारिसिओ पवइय-दुहत्थूसियतणू दसवे- यालिआगमधरो अद्भुट्टसिलोगप्पमाणगणहरमंतजावी छट्ठउकिट्ठतवो दुप्पसहो नाम आयरिओ चरमजुगप्पहाणो अट्ठवासाइ सामण्णं पालित्ता वीसवरिसाऊ अट्ठमभत्तेणं कयाणसणो सोहम्मे कप्पे पलिओवमाऊ सुरो एगावयारो उप्प- 20 जिहिइ । दुप्पसहो सूरी, फग्गुसिरी अज्जा, नाइलो सावओ, सच्चसिरी साविया-एस अपच्छिमो संघो पुवण्हे भारहे वासे अस्थमेहिइ । मज्झण्हे विमलवाहणो राया, सुमुहो मंती । अवरण्हे अग्गी । एवं च धम्म-रायनीइ-पागाईणं वुच्छेओ होहिइ" । एवं पंचमो अरओ दूसमा सम्पुण्णा" । ६६. तओ "दूसम-दूसमाए छट्टे अरए पयट्टे "पलयवाया वाइस्संति । वरिसिस्संति विसजलहरा । तवस्सइ बारसाइच्चसमो सूरो। अइसीयं मुंचिस्सइ चंदो। गंगा-सिंधूभयतडेसु वेयड्डमूले बाहत्तरीए बिलेसु छक्खंडभरहवासिणो 25 नरतिरिआ वसिस्संति । वेयड्डआरओ पुवावरतडेसु गंगाए नवनव बिलाइं । एव वेयड्डपरओ वि । एवं छत्तीसग । एमेव "सिंधूए वि छत्तीसं । एगत्ते बावत्तरिं बिलाइं । रहपहमित्त पवाहाणं गंगा-सिंधूणं जले उप्पण्णे मच्छाई ते बिल- वासिणो रत्तिं कड्डिस्संति । दिवा तावभएण निग्गंतुमक्खमा । सूरकिरणपक्के ते रयणीए खाहिति । ओसहि-रुक्ख-गाम- नगर-जलासय-पवयाईण वेयड्डउसभकूडवजं निवेसट्ठाणं पि न दीसिहिइ । छवासइत्थीओ गभं धारिस्संति । सोलसवासाओ नारीओ, वीसवासाओ नरा पुत्त-पपुत्ते दिच्छंति । हत्थसमूसिआ काला कुरूवा उग्गकसाया नग्गा पायं 80 नरयगामी बिलवासिणो एगवीसं वरिससहस्साई भविस्संति । एवं छटे अरए ओसप्पिणीए समत्ते, उस्सप्पिणीए 22 24 28 , 1 B D Pa हिंदुव°। 2 P E धारणियं, Pa | ..णियं । 3 P पलाविही। 4 नास्ति । 5 Pa नव। 6 B वारि। 7 B P D नास्ति 'अ'। 0एतदन्तर्गता पंक्ति पतिता P आदर्शे। 8 Pa नास्ति 'वि' । 9 Pa पीडाए संघस्स। 10GPa सुत्थणं । 11 Pa च्चिय, Dञ्चय । 12 BP Pa °ठिइणा । 13 Pa भावाई। 14 P वहि- स्सए। 15 B वारसिओ। 16 D पागाणं। 17 P होहि त्ति। 18-19 एतत्पदद्वयं नास्ति P प्रतौ । 20E नास्ति 'दूसम'। 21 B अरए य पायवावा । + एतदन्तर्गतं वर्णनं नास्ति P आदर्शे । 22 P गंगासिंधूए। 23 B रहमित्त, P रहपमित्त। 24 'वज' नास्ति P। 25 BP दच्छंति । 26 B पाय, P पयं। 27 B D Pa एगवीससहस्साई।
अपापाबृहत्कल्पः। , वि' पढमे अरए एसा चेव वत्तवया । तंमि वोलीणे बीयारयपारंभे सत्ताहं सत्ताहं पंच मेहा भारहे वासे वासिर कमेणं । तं जहा-पढमो पुक्खरावतो तावं निबावेहिई। बीओ खीरोदो धन्नकारी । तईओ घओदओ नेहकार चउत्थो अमओदओ ओसहीकरो। पंचमो रसोदओ भूमीए रससंजणणो । ते य बिलवासिणो पइसमयं वड्डर सरीराऊ पुढवि सुहं दट्टण बिलहितो निस्सरिस्संति । धन्नं फलाइं भुजंता मंसाहारं निवारइस्संति । तओ मज्झदेसे सत्त कुलगरा भविस्संति । तत्थ पढमो विमलवाहणो । बिईओ सुदामो । तई संगओ। चउत्थो सुपासो। पंचमो दत्तो।छट्टो सुमुहो। सत्तमो संमुची। जाइसरणेणं विमलवाहणो नगराइनि काही । अग्गिमि उप्पन्ने अन्नपागं सिप्पाइं कलाओ लोगववहारं च सबं पवत्तेही । तओ इगुणनवइपक्खसमन्महिए उ प्पिणीए अरयदुगे वइकंते पुंडवद्धणदेसे सयदारे पुरे संमुइनरवइणो भद्दाए देवीए चउद्दसमहासुमिणसूइ सेणियरायजीवो रयणप्पभाए लोलुबुद्धयपत्थडाओ चुलसीइं वाससहस्साइं आउं पालित्ता उब्वट्टो समाणो कुच्छि पुत्तत्ताए उववजिहिइ । वण्ण-प्पमाण-लंछण-आऊणि गब्भावहारवज्ज पंचकल्लाणयाणं मास तिहि-नक्खत्ताईणि य उ मम तहेव भविस्संति । नवरं नामेणं पउमनाहो, देवसेणो, विमलवाहणो अ। तओ बीयतित्थयरो' सुप सजीवो सुरदेवो । तईओ उदाइजीवो सुपासो । चउत्थो पोटिलजीवो सयंपभो। पंचमो दढाऊजी सव्वाणुभूई । छट्ठो कतिअजीवो देवस्सुओ। सत्तमो संखजीवो दओ। अट्ठमो आणंदजीवो पेढालो नवमो सुनंदजीवो पोटिलो । दसमो सयगजीवो सयकित्ती । एगारसमो देवइजीवो मुणिमुब्वओ बारसो कण्हजीवो अममो। तेरसमो सच्चइजीवो निक्कसाओ । चउद्दसो बलदेवजीवो निप्पुलाओ पण्णरसो सुलसाजीवो निम्ममो । सोलसमो रोहिणिजीवो चित्तगुत्तो । केई पुण भणति-कक्किपुत्तो दत्त नामो, पण्णरस-तिउत्तरे विक्कमवरिसे, सेत्तुज्जे उद्धार कारिता जिणभवणमंडिअंच वसुहं काउं अज्जियतित्थयरनामो सा गंतुं चित्तगुत्तो नाम जिणवरो होहि त्ति । इत्थ य बहुसुअसंमयं पमाणं । सत्तरसो रेवइजीवो समाही । अट्ठ रसो सयालि जीवो संवरो । एगूणवीसो दीवायणजीवो जसोहरो। वीसइमो कण्णजीवो विजओ। एर वीसो नारयजीवो मल्लो । बावीसइमो अंबडजीवो देवो । तेवीसइमो अमरजीवो अणंतवीरिओ। च वीसइमो "सायबुद्धजीवो" भद्दकरो । अंतरालाई पच्छाणुपुबीए जहा वट्टमाणजिणाणं भाविचक्कवट्टिणो दुवाल होहिति । तं जहा-दीहदंतो, गूढदंतो, सुद्धदंतो, सिरिचंदी, सिरिभूई, सिरिसोमो, पउमो नायगो, महापउमो, विमलो, अमलवाहणो, अरिठ्ठो अ। नव भाविवासुदेवा । तं जहा-नंदी, नंदि मित्तो, सुंदरबाहूँ, महाबाहूँ, अइबलो, महाबली, बैलो, दुवि, तिविझू अ । नव भाविपडिवा सुदेवा । जहा-तिलओ, लोहजंधो, वनजंघो, केसरी, बेली, पहराओ, अपराजिओ, "भीमो सुग्गीओ । नव भाविबलदेवा । जहा-जयंतो, अजिओ, धम्मो, सुप्पभो, सुदंसणो, आणंदो नंदणो, पउमो, संकरिसणो य । इगसट्ठी सलागापुरिसा उस्सप्पिणीए तईए अरए भविस्संति । अपच्छिम जिण-चक्कवट्टिणो दुण्णि चउत्थे अरए होहिंति । तओ दस मत्तंगाई कप्परुक्खा उप्पन्जिहिति । अट्ठारसकोडाकोडी सागरोवमाणं निरन्तरं जुगलधम्मो भविस्सइ । उस्सप्पिणी-अवसप्पिणीकालचक्काणि अणंतसो तीअद्धाउ अणंतगुणाणि भारहे वासे होहिति । एवमाइ अन्नं पि भविस्सकाले सरूवं वागरित्ता कम्मि वि गामे देवसम्मविप्पस्स बोहणत्थं गोअमसामी पट्टविओ भगवया, जहा-एअस्स पेमबंधो झिज्जइ । तओ तीसं वासाइं अगारवासे वसित्ता, पक्खा- 1 B नास्ति 'वि'। 2 P निवावेइ । 3B घओ। 4 P पुहविसुहं । *एतद्वाक्यं नविद्यते P Pa आदर्शे । 5Pउववण्णो। 6 BD Pa नक्खत्ताणि । 7 P वित्थंकरो। 8 P सयाल। 9 D°वीसइमो। 10 P Pc साइ। 11 P 'जीवो' नास्ति । 12 P सोमो। 13 DE कम्मवि । 13 DE कम्मवि। 14 P Pc आदर्शे एवेदं पदं प्राप्यते । वि.क.६ ४२ विविधतीर्थकल्पे हिअ सड्डबारसवासे छउमत्थो, तीसं वासाइ तेरसपक्खोणाइ केवली विहरित्ता, *बावत्तरिवासाइं सवाउयं पालित्ता* कत्तिअअमावसाए राईए चरमजामद्धे चंदे दुच्चे' संवच्छरे, पीइवद्धणे मासे, नंदिवद्धणे पक्खे, देवाणंदाए रयणीए, उवसमे दिणे, नागे करणे, सबठ्ठसिद्धे मुहुत्ते, साइनक्खत्ते, कयपज्जकासणो सामी सक्केण विन्नत्तो-भयवं ! दो वासस- हस्सठिई भासरासी नाम तीसइमो गहो अइखुद्दप्पा तुम्ह जम्मनक्खत्त सकंतो सपय । ता मुहुत्त पडिक्खह जहा तस्स 5 मुह वचिअं भवइ । अन्नहा तुम्ह चिअ तित्थस्स पीडा चिरं होहि ति । भयवया भणिअ-भो देवराय ! अम्हे पुहविं छत्तं मेरु च दड काउ एगहेलाए सयभुरमणसमुद्द च तरिउ, लोअ च अलोए खिविउ समत्था, न उण आउकम्म वड्डेउं वा हासेउ वा समत्था । जओ अवस्स भाविभावाण नत्थि वइक्कमो । तओ दोवाससहस्से जाव अवस्समाविणी तित्थस्स पीड त्ति । सामी अ पंचावण्णं अज्झयणाई कल्लाणफलविवागाइं पंचावण्णं च पावफलविवागाई विभावइत्ता; छत्तीस च अपुट्ठवागरणाइं वागरित्ता, पहाणं नाम अज्झयणं विभावेमाणो सेलेसीमुवगम्म कयजोगनिरोहो सिद्धाणतपं- 10 चगो एगागी सिद्धिं सपत्तो । अणंतनाणं, अणतदसणं, अणत सम्मत्त, अणतो आणंदो अणंतं विरिय च त्ति पंचाणतगं । तया य अणुद्धरीकुंथूणं उप्पत्ति दटुं, अज्जप्पभिई सजमे दुराराहए भविस्सइ त्ति समणा समणीओ बहवे भत्तं पच्चक्खिसु । अन्न च कासी-कोसलगा नव मल्लई नवलिच्छई अट्ठारस गणरायाणो अमावसाए पोसहोववासं पारिता गए भावुज्जोए बुज्जो करिस्सामो त्ति परिभाविय रयणमयदीवेहि उज्जोअमकासि । कालकमेण अग्गिदीवेहि सो जाओ। 15 एवं दीवालिआ जाया । देवेहि देवीहि य आगच्छंत-गच्छतेहि सा रयणी उज्जोअमई कोलाहलसकुला य जाया । भगवओ य सरीरं देवेहि सकारियं । भासरासिपीडापडिघायत्थं देव-माणुस-गवाईणं नीराजणा जणेहिं कया । तेण किर मेराइयाणं पवित्ती जाया । गोअमसामी पुण तं दिअं पडिबोहिता जाव भयवओ वंदणत्थं पञ्चागच्छइ, ताव देवाणं संलावे सुणेइ, जहा-भयवं कालगओ ति । सुटुअरं अधिइं पगओ । अहो ममंमि भत्ते वि सामिणो निन्नेहया, जमहं अंतसमए वि समीवे न ठाविओ। कहं वा वीअरागाणं सिणेहु त्ति नायसुअंमि वुच्छिन्नपेमबंधणो तक्खणं चेव केवली 20 जाओ । सक्केणं कत्तिअसुद्धपाडिवयगोसग्गे केवलिमहिमा कया । भयवं सहस्सदलकणयपंकए निवेसिओ पुप्फपयरं काउं अट्ठमंगलाई पुरओ आलिहियाइं । देसणा य सुआ । अओ चेव पाडिवए महूसवो अज वि जयंमि पयत्तइ । सूरिमंतो अ गोअमसामिपणीओ, तओ तस्साराहगा गोअमकेवलुप्पत्तिदिवसु त्ति तंमि दिणे समवसरणे अक्खन्हव- णाइपूअं सूरिणो करिति । सावया य भयवंते अत्थमिए सुअनाणं चेव सबविहीसु पहाणं ति सुअनाणं पूअंति । नंदिवद्धणनरिंदो सामिणो जिट्ठभाया भयवंतं सिद्धिगयं सुच्चा अईव सोगं कुणंतो पाडिवए कओववासो कत्तिअसु- 25 द्धबीआए संबोहिता निअघरे आमंतित्ता सुदंसणाए भगिणीए भोइओ । तंबोलवत्थाइ दिण्णं । तप्पिभिई भाइबी- यापवं रूढं । एवं दीवूसवट्टिई संजाया । जे अ दीवमहे चउद्दसि-अमावसासु कोडीसहिअमुववासं काउं अट्ठप्पयारपूआए सुअनाणं पूइत्ता, पंचाससहस्स परिवारं सिरिगोअमसामिं सुवण्णकमले ठिअं झाइत्ता, पइजिणं पंचाससहस्साइं तंदुलाणं, एगत्ते बारसलक्खाइं चउवीस- पट्टयपुरओ ढोइत्ता, तदुवरि अखंडदीवयं बोहिता, गोअमं आराहिंति, ते परमपयसुहलच्छि पावंति त्ति । दीवूसव- 80 अमावसाए नंदीसरतवं आढविज्जा । तंमि दिणे नंदीसरपडपूआपुर्व उववासं काउं, वरिसं सत्तवरिसाणि वा जाव अमावसासु उववासो काउं, वीरकल्लाणयअमावसाए उजमणं कुज्जा । तत्थ नंदीसरबावणजिणालए सक्का न्हवणाइपूअं काऊण नंदीसरपडपुरओ वा दप्पणसंकंतजिणबिंबेसु न्हवणाइं काउं बावण्णवत्थूणि अ पक्कन्नभेया, नारंग-जंबीर-कयली- फलाईणि, नालिएराई पूगाइं पत्ताणि, उच्छुलट्टीओ, खजुरमुद्दियावरिसोलयउत्तत्तिआवायमाईणि खीरिमाइं थालाई 4 BD Pa तओ। *एतदङ्कित वाक्यं P Pc आदर्शे एव लभ्यते । 1P पुवे । 2 P संवत्सरे। 3 D ननहा । 5 P गणहार। 6 BD नास्ति 'य'। 7 BD Pa सक्कारिअ ।
अपापाबृहत्कल्पः। दीवया इच्चाइ । कंचुलियाओ बावण्णं तंबोलाइदाणपुवं सावियाणं दिज्जा । अण्णे य दीवूसवं विणावि अमात्र नंदीसरतवं आढविति ति । अह पुणरवि अजसुहत्थीणं संपइ महाराओ पुच्छिसु-भयवं! इत्थ दीवालिआपबंमि विसेसओ घ मंडणं अन्न-वत्थाईणं विसिट्ठाणं परिभोगो, अन्नोन्नजोहाराइकरणं, जणाणं केण कारणेण दीसइ ? । तत्थ इमं पर अजसुहत्थिसूरिणो पन्नविंसु । जहा-पुविं उज्जेणीए पुरीए उज्जाणे सिरिमुणिसुव्वयसामिसीसो सुव्वया रिओ समोसढो । तस्स वंदणस्थ गओ सिरिधम्मराया । नमुचिमती वि तत्थ गओ । सूरीहि सम विवाय कुा खुल्लगेण पराजिओ । गओ रण्णा सम नियगेहं । निसाए मुणिणो हतु कड्डिअखग्गो गओ उजाण । देवयाए थभि3 गोसे विम्हिएण रण्णा खामित्ता मोइओ । लजिओ नट्ठो गओ हत्थिणाउरे । तत्थ पउमुत्तरो राया । जा तस्स देवी । तीसे दो पुत्ता-विण्हुकुमारो, महापउमो । जिढे अणिच्छते महापउमस्स जुवरायपय पिर दिन्न । नमुई तस्स मती जाओ । तेण सीहरहो रणे विजिओ । महापउमो तुट्ठो । वरं पदिण्णे तेण नान कओ वरो । एगया जालादेवीए अरहंतरहो कारिओ । तीसे सवत्तीए लच्छीए मिच्छद्दिट्टीए पुण बभरहो । प रहकड्ढणे दुण्ह वि देवीणं विवाए दोवि रहा रण्णा वारिया । माऊए अवमाणं दटुं महापउमो देसतरं गओ । कर मयणावलिं परिणित्ता साहियच्छक्खडभारहो गयउरमागओ। पिउणा रज्जं दिण्ण । विण्हुकुमारण र पउमुत्तरो मुव्वयायरियपायमूले दिक्खं गिण्हित्ता सिव पत्तो । दिण्हुकुमारस्स य सटिं वाससयाई । कुणंतस्स अणेगाओ लद्धीओ समुप्पण्णाओ । महापउमो चक्की जिणभवणमंडिय महि काउं रहजत्ताओ कारित्ता पूर माऊए मणोरहे । नमुचिणा चक्कीनासीकयवरेण जण्णकरणस्थ रज्जं मग्गिओ। तेण सच्चसंधेण तस्स रज्जं दाउं ठियमं उरे । सुव्वयायरिया य विहरंता तया हत्थिणाउरे वासाचउमासयं ठिआ। आगया सवे पासडिणो अहिणवनिवं द न सुवयायरिया । तओ कुद्धो नमुई भणेइ-मम भूमीए तुम्हेहिं सत्तदिणोवरि न ठायच, अन्नहा मारेमि, जो म त तुम्हे नागया । तओ सूरीहि संघं पुच्छित्ता एगो साहू गयणगामिविजाए संपन्नो आइट्ठो मेरुचूलिआठियस्स विण्ड कुमारस्स आणयणत्थं । तेण विन्नत्तं-भंते । मम गंतुं सत्ति अत्थि, न उण आगंतुं । गुरुहिं वुत्तं-सो चेव तु आणेहि त्ति । तओ सो पत्तो मेरुचूलं वंदिऊण विन्नत्तं सवं सरूवं महरिसिणो । तक्खणं चेव उप्पइओ सहागंतुर साहुणा नहयलं । आगओ गयउरं राउलं च । नमुइवजेहि राईहि सवेहिं वंदिओ । उवलक्खिओ अ नमुई पन्नविओ वि जाहे ठाउं न देइ साहूणं, ताहे विण्हुणा पयतिगपमाणा' भूमी मग्गिया । तेण दिण्णा, भणि च-जो बाहि पयतिगाओ दिट्ठो तं मारेहामि । तो वेउवियलद्धीए लक्खजोअणपमाणदेहो जाओ विण्हुरिसी किरी कुंडल-गया-चक्क-धणूई धारिंतो । तस्स पण्हीपहारेण कंपियं भूगोलं । खुहिआ सागरा । फुक्कारेहिं नट्ठा खेयरा । उप्पहे। पयट्टाओ नईओ । घुम्मिया उड्डुगणा । डुल्लिआ कुलगिरी । पुवावरसमुद्देसुं दोपाए निसित्ता, तइअं कर्म नमुचि मत्थए दाऊण ठिओ महप्पा । तओ इंदेण ओहिणा नाऊण पट्टवियाओ सुरंगणाओ कण्णजावे ठाउ महुरसरे खंतिउवएसगब्भगीयाणि गायति । चक्कवट्टिपमुहा य विनायवइयरा पसायणत्थं पाए पमदिति । तओ उवसंतो पगइमा वण्णो महरिसी । खामिओ चक्कवट्टिणा सघेण य । विण्हुकुमाराओ चक्किणा पमोचाविओ किवाए नमुई । तय य वासाणं चउत्थमासस्स पक्खसंधिदिणं आसि । तमि उप्पाए उवसते लोएहि पुणज्जाय व अप्पाणं मन्नमाणेहि अन्नोन्न जोहारा कया । विसिट्टयरमडणभोअणच्छायणतंबोलाइपरिभोगा पवत्तिआ । तप्पभिई एयमि दिवसे पइवरिस । चेव ववहारा पयट्टिज्जिति । विण्हुकुमारो अ कालेणं केवली होऊण सिद्धो, महापउमचक्कवट्टी य त्ति । दसपुबिस्स मुहाओ एव सोऊण संपइनरिंदो । आसि जिणपूअरओ विसेसओ पबदियहेसु ॥ १ ॥ + एतद्वाक्यमनुपलभ्य B आदर्शे। 1 D मन; P न म। 2 BP आणेह त्ति । 5 BD Pa य मोआविओ। 6BDPa°वरिस्स । 3 B ठाई। 4 D पयसिग विविधतीर्थकल्पे ४४ मज्झिमपावाए पुविं अपावापुरि त्ति नामं आसि । सक्केणं पावापुरि ति नाम कयं । जेण इत्थ महावीरसामी कालगओ। इत्थेव य पुरीए वइसाहसुद्धइक्कारसीदिवसे जंभिअगामाओ रत्तिं बारसजोअणाणि आगंतूण पुचण्हदेसकाले महासेणवणे भगवया गोअमाई गणहरा खं(प?)डिअगणपरिवुडा दिक्खिआ प्पमुइया । गणानुन्नाया तेसिं दिण्णा । 5 तेहि च निसिज्जातिगेण उप्पाय-विगम-धुवयालक्खणं पयतिगं लभ्रूण सामिसगासाओ तक्खणं दुवालसंगी विरइया । इत्येव य नयरीए भयवओ कण्णेहितो सिद्धत्थवाणिअउवक्कमेण खरयविज्जेण' कडसलाया उद्धरिया । तदुद्धरणे य पवेयणावसेण भयवया चिक्काररवो मुक्को । तेण पञ्चासण्णपबओ दुहा जाओ । अज्ज वि तत्थ अंतरालसं- धिमग्गो दीसइ । तहा इत्थेव पुरीए कत्तियअमावसारयणीए भयवओ निवाणट्ठाणे मिच्छद्दिट्ठीहिं सिरिवीरथूभट्ठाणठाविअनागमं- 10 डवे अज वि चाउवण्णियलोआ जत्तामहूसवं करिति । तीए चेव एगरत्तीए देवयाणुभावेणं कूवायड्डिअजलपुण्णमल्लियाए दीवो पजलइ तिल्ल विणा । पुव्वुत्ता य अत्था भयवया इत्थेव नयरे वक्खाणिया । इत्थेव य भगवं संपत्तो सिद्धिं । इच्चाइ अच्चन्भुअभूअसं- विहाणठाणं पावापुरीमहातित्थं । इय पावापुरीकप्पो दीवमहुप्पत्तिभणणरमणिज्जो । जिणपहसूरीहि कओ ठिएहिं सिरिदेवगिरिनयरे ॥१॥ 15 तेरहसत्तासीए विकमवरिसंमि भवयबहुले । पूसक्कबारसीए समथिओ एस सस्थिकरो ॥ २ ॥ ॥ समाप्तोऽयं श्रीअपापाबृहत्कल्पो दीपोत्सवकल्पो वा ॥ ॥ ग्रं० ४१६, अ० ७॥ LLARY 2- AUG1945 1BD Pac विजेसु। 2 BD Pa तत्थ अतत्थ। 3 B D Pa-b पजलति ।
कन्यानयनीयमहावीरप्रतिमाकल्पः । २२. कन्यानयनीयमहावीरप्रतिमाकल्पः । पणमिय अमियगुणगणं सुरगिरिधीरं जिणं महावीरं । कण्णाणयपुरठिअतप्पडिमाकप्पं किमवि वुच्छं ।। चोलदेसावयंसे कण्णाणयनयरे विक्रमपुरवत्थश्वपहुजिणवइसूरिचुल्लपिउसाहुमाणदेव कारावि बारहसयतित्तीसे विकमवरिसे (१२३३) आसाढसुद्धदसमीगुरुदिवसे सिरिजिणवइसूरीहि अम्हे पुवायरिएहि पइट्ठिया मम्माणसेलसमुग्गयजोईसरोवलघडिया तेवीसपत्वपरिमाणा नहसुत्तिलग्गणे वि घट व कुणंती सिरिमहावीरपडिमा 'सुमिणयाएसेण अनकवालाभिहाणपुढविधाउ विसेससफासेणं सन्निहियपाडि सावयसंघेण चिरं पूइया । जाव बारहसयअडयाले (१२४८) विक्कमाइचसंवच्छरे चाहुयाणकुलप सिरिपुहविरायनरिदे सुरत्ताण साहवदीणेण निहणं नीए रज्जपहाणेण परमसावरण सिडिरामदेवेण सावय घस्स लेहो पेसिओ, जहा-तुरुक्करज्जं सजाय । सिरिमहावीरपडिमा पच्छन्नं धारियवा । तओ सावएहि दाहिर कुलमंडणकयंवासमंडलियनामंकिए कयंवासत्थले विउलवालुआपूरे ठाविया। [ताव तत्थ ठिया ] जाव तेर सयइक्कारसे (१३११) विक्कमवरिसे संजाए अइदारुणे दुब्भिक्खे अणिबहंतो जोजओ नाम" सु हारो जीवियानिमित्तं सुभिक्खदेसं पइ सकुटुबो चलिओ कण्णाणयाओ। पढमपयाणयं थोवं कायवं ति कलिउ 1 कयंवासस्थले चेव तं रयणिं वुत्थो । अड्डरते देवयाए तस्स सुमिणं दिण्णं, जहा-इत्थ तुमं जत्थ सुत्तोसि तर हिढे भगवओ महावीरस्स पडिमा एत्तिएसु हत्थेसु चिट्ठइ । तुमए वि देसंतरे न गंतवं । भविस्सइ इत्थेव ते निव त्ति । तेण ससंभमं पडिबुद्धेण तं ठाणं पुत्ताईहि खणाविअं । जाव दिट्ठा सा पडिमा । तओ हिट्ठ तुट्टेण नयरं गत सावयसंघस्स निवेइयं । सावएहि महूसवपुरस्सरं परमेसरो पवेसिऊण ठाविओ चेहरे । पूइज्जए तिक्कालं । अणेग तुरुक्कउवद्दवाओ मुक्को । तस्स य सुत्तहारस्स सावएहि वित्तिनिबाहो कारिओ । पडिमाए परिगरो य गवेसिओ तेहिं लद्धो । कत्थवि थलपरिसरे चिट्ठइ । तत्थ य पसत्थिसंवच्छराइ लिहिअ संभाविज्जइ । अन्नया "व्हवणे सवुत्ते भयव सरीरे पसेओ पसरंतो दिट्ठो । लूहिज्जमाणो वि जाव न विरमइ ताव नायं सड्डेहि वियड्डेहिं जहा को वि उवद्द अवस्सं इत्थ होही । जाव पभाए जद्दुअरायउत्ताणं धाडी समागया । नयरं सबओ विद्धत्थं । एवं पायडपमा सामी तावपूईओ जाव तेरहसयपंचासीओ (१३८५) संवच्छरो । तम्मि वरिसे आगएणं आसीनयरसिकद रेणं अल्लविअवंससं॰जाएणं घोरपरिणामेणं सावया साहुणो अ बंदीए काउं विडंबिया। सिरिपासनाहबिंब सेलम् भग्गं । सा पुण सिरिमहावीरपडिमा अखंडिआ चेव सगडमारोवित्ता दिल्लीपुरमाणेऊण "तुगुलकाबादट्ठिअसुरत्तार भंडारे ठाविया । सिरिसुरत्ताणो किरि आगओ संतो जं आइसिहिइ तं करिस्सामु त्ति ठिया पन्नरसमासे तुरुक्कबंदीए जाव समागओ कालकमेण देवगिरिनयराओ जोगिणिपुरं सिरिमहम्मदसुरत्ताणो । अन्नया बहिया जणवयविहारं विहरित्ता संपत्ता दिल्लीसाहापुरे खरयरगच्छालंकारसिरिजिणसिंहसूस पट्टपइट्ठिया सिरिजिणप्पहसूरिणो । कमेण महारासयभाए पंडिअगुट्ठीए पत्थुआए, को नाम विसिट्टयरोंः पुंडिओ रायराएण पुढे जोइसिअधाराधरेण तेसिं गुणथुई पारद्धा । तओ महाराएणं तं चेव पेसिअ सबहुमाणं आणाविर पोससुद्धबीयाए संझाए सूरिणों । भिट्टिओ तेहिं महारायाहिराओ । अच्चासन्ने उववेसिअ कुसलाइवत्तं पुच्छिअ आ ण्णिओ अहिणवकवआसीवाओ। चिरं अद्धरत्तं जाव एगंते गुट्ठी कया । तत्थेव रत्तिं च सावित्ता पभाए पुर 1 D °मणं । 2 P साहुदेव । 3 BC Pa काराविय, D काराविअ । 4 A B जोईरसो°। 5 P सुमिणायासेण 6 B °धातु। 7P पच्छन्ना । 8 P धारे। 9 D दाडिम। 10 B °वासत्थलिए। + P आदर्श एवैतद्वाक्यं दृश्यते 12P सकुड°। 13 B D Pa कइंवास। 14P हट्ठ। 15 P ण्हवणेण । विहायान्यत्र न दृश्यते इदं पदम् । 0-0 एतदन्तर्गतः पाठ पतित D प्रतौ। 17 P एतत्पदं नास्ति । 18 P लूवि (दि' यवंसजाएणं। 19 B C D Pa तुगलाबाद। 20 P जणवयं विहरित्ता। 21 P नास्ति । 22P पुट्ठो। 23 P सूरिण 11 P विना नास्त्यन्यत्र । 16 24 Pरत्तिं वसित्ता।
प्रतिष्ठानपत्तनकल्पः। २३. प्रतिष्ठानपत्तनकल्पः[१]। जीयाज्जैत्रं पत्तनं पूतमेतद्गोदावर्याः श्रीप्रतिष्ठानसज्ञम् । रत्नापीड श्रीमहाराष्ट्रलक्ष्म्या रम्यं हम्यैर्नेत्रशैत्यैश्च चैत्यैः ॥ १ ॥ अष्टाषष्टिलौकिका अत्र तीर्था द्वापञ्चाशजज्ञिरे चात्र वीराः । पृथ्वीशाना न प्रवेशोऽत्र वीरक्षेत्रत्वेन प्रौढतेजोरवीणाम् ॥ २ ॥ निश्यतीत्य' पुटभेदनतोऽस्मात् षष्टियोजनमित किल वर्त्म । बोधनाय भृगुकच्छमगच्छद्वाजिनो जिनपतिः कमठाङ्कः ॥ ३ ॥ अन्वितत्रिनवतेनैवशत्या अत्ययेऽत्र शरदा जिनमोक्षात् । कालको व्यधित वार्षिकमार्य. पर्व भाद्रपदशुक्लचतुर्थ्याम् ॥ ४ ॥ तत्तदायतनपतिवीक्षणादत्र मुञ्चति जनो विचक्षणः । तत्क्षणात्सुरविमानधोरणि श्रीविलोकविषयं कुतूहलम् ॥ ५॥ 'शातवाहनपुरस्सरा नृपाश्चित्रकारिचरिता इहाभवन् । दैवतैर्बहुविधैरधिष्ठिते चात्र सत्रसदनान्यनेकशः ॥ ६ ॥ कपिला-त्रेय-बृहस्पति-पश्चाला इह महीभृदुपरोधात् । न्यस्तखचतुर्लक्षग्रन्थार्थ श्लोकमेकमप्रथयन् ॥ ७ ॥ स चाय श्लोकः- जीणें भोजनमात्रेयः, कपिलः प्राणिनां दया । बृहस्पतिरविश्वासः, पञ्चालः स्त्रीषु मार्दवम् ॥ ८ ॥ इह जयति दृशोरमृतच्छटा सुदृग्बर्हिणां पयोदघटा । जीवत्स्वामिप्रतिमा श्रीमन्मुनिसुव्रतस्य लेप्यमयी ॥ ९ ॥ वर्षाणामेकादशलक्षाण्यष्टायुतानि सार्धानि । अष्टौ शतानि षट्पञ्चाशानीत्यजनि कालोऽस्याः ॥ १० ॥ इह सुव्रतजिनचैत्ये यात्रामासूत्र्य विहितविविधमहाम् । भन्याश्चिन्वन्त्यैहिकपारत्रिकशर्मसम्पत्तीः ॥ ११ ॥ प्रासादेऽत्र श्रीजिनराजां चारु चकासति लेप्यमयानि । बिम्बान्यप्रतिबिम्बरुचीनि प्रीतिस्फीतिं वदति जनानाम् ॥ १२ ॥ अम्बादेवी क्षेत्राधिपतिर्यक्षाधिपतिश्चापि कपर्दी । एते चैत्यं समधिवसन्तः श्रीसङ्घस्य नन्त्युपसर्गान् ॥ १३ ॥ अत्र चैत्यश्रियः शेखरं सुव्रतः प्राणिपूगोपकारैकबद्धव्रतः । वन्धमानक्रमः स्वर्गिवगैर्मुदा सपनीपद्यतां श्रेयसे वः सदा ॥ १४ ॥ श्रीप्रतिष्ठानतीर्थस्य श्रीजिनप्रभसूरयः । कल्पमेतं विरचयांबभूवुर्भूतये सताम् ॥ १४ ॥ ॥ श्रीप्रतिष्ठानपत्तनकल्पः॥ ॥ अं० १९, अ० १५॥ - - - 1P विहायान्यत्र 'निश्यतीति' । 2P विनाऽन्यत्र 'मितः। 3P सात। -- विविधतीर्थकल्पे २४. नन्दीश्वरद्वीपकल्पः । आराध्य श्रीजिनाधीशान् सुराधीशार्चितक्रमान् । कल्पं नन्दीश्वरद्वीपस्याचक्षे विश्वपावनम् ॥ १ ॥ अस्ति नन्दीश्वरो नाम्नाऽष्टमो द्वीपो द्युसन्निभः । तत्परिक्षेपिणा नन्दीश्वरेणाम्भोधिना युतः ॥ २ ॥ एतद्वलयविष्कम्भे लक्षाशीतिश्चतुर्युता । योजनानां त्रिषष्टिश्च कोट्यः कोटिशतं तथा ॥ ३ ॥ 5 असौ विविधविन्यासोद्यानवान् देवभोगभूः । जिनेन्द्रपूजाससक्तसुरसम्पातसुन्दरः ॥ ४ ॥ अस्य मध्यप्रदेशे तु क्रमात्पूर्वादिदिक्षु च । अञ्जनवर्णाश्चत्वारस्तिष्ठन्त्यञ्जनपर्वताः ॥ ५॥ दशयोजनसहस्रातिरिक्तविस्तृतास्तले । सहस्रयोजनाश्चोर्ध्व क्षुद्रमेरूच्छ्याश्च ते ॥ ६ ॥ तत्र प्राग्देवरमणो नित्योद्योतश्च दक्षिणः । वयंप्रभः प्रतीच्यस्तु रमणीय उदस्थितः ॥ ७ ॥ शतयोजनायतानि तदर्द्ध विस्तृतानि च । द्विसप्ततियोजनोच्चान्यर्हचैत्यानि तेषु च ॥ ८॥ 10 पृथग्द्वाराणि चत्वार्युञ्चानि षोडशयोजनीम् । प्रवेशे योजनान्यष्ट विस्तारेऽप्यष्ट तेषु तु ॥ ९॥ तानि देवासुरनागसुपर्णानां दिवौकसाम् । समाश्रयास्तेषामेव नामभिर्विश्रुतानि च ॥ १० ॥ षोडशयोजनायामास्तावन्मात्राश्च विस्तृतौ । अष्टयोजनकोत्सेधास्तन्मध्ये मणिपीठिकाः ॥ ११ ॥ सर्वरत्नमया देवच्छन्दकाः पीठिकोपरि । पीठिकाभ्योऽधिका यामोच्छ्यभाजश्च तेषु तु ॥ १२ ॥ ऋषभा वर्धमाना च तथा चन्द्राननापि च । वारिषेणा चेति नाम्ना पर्यङ्कासनसंस्थिताः ॥ १३ ॥ 15 रत्नमय्यो युताः स्वस्वपरिवारेण हारिणा । शाश्वताह प्रतिमाः प्रत्येकमष्टोत्तरं शतम् ॥ १४ ॥ द्वे द्वे नागयक्षभूतकुण्डभृत्प्रतिमे पृथक् । प्रतिमानां पृष्ठतस्तु छत्रभृत्प्रतिमैकका ॥ १५ ॥ तेषु धूपघटीदामघण्टाऽष्टमङ्गलध्वजाः । छत्रतोरणचङ्गेयः पटलान्यासनानि च ॥ १६ ॥ षोडशपूर्णकलशादीन्यलङ्करणानि च । सुवर्णरुचिररजोवालुकास्तत्र भूमयः ॥ १७ ॥ आयतनप्रमाणेन रुचिरा मुखमण्डपाः । प्रेक्षार्थमण्डपा अक्षवाटका मणिपीठिकाः ॥ १८ ॥ 20 रम्याश्च स्तूपप्रतिमाश्चैत्यवृक्षाश्च सुन्दराः । इन्द्रध्वजाः पुष्करिण्यो दिव्याः सन्ति यथाक्रमम् ॥ १९ ॥ प्रतिमाः षोडश चतुरस्तूपेषु सर्वतः । शतं चतुर्विंशमेवं ताः साष्टशततद्युताः ॥ २० ॥ प्रत्येकमञ्जनाद्रीणां ककुप्सु चतसृष्वपि । गते लक्षे योजनानां निर्मत्स्यवच्छवारयः ॥ २१ ॥ सहस्रयोजनोत्सेधा विष्कंभे लक्षयोजनाः । पुष्करिण्यः सन्ति तासां "क्रमान्नामानि षोडश ॥ २२ ॥ नन्दिषेणा चामोघा च गोस्तूपाथ सुदर्शना । तथा नन्दोत्तरा नन्दा सुनन्दा नन्दिवर्द्धना ॥ २३ ॥ 25 भद्रा विशाला कुमुदा पुण्डरीकिणिका तथा । विजया वैजयन्ती च जयन्ती चापराजिता ॥ २४ ॥ प्रत्येकमासां योजनं पञ्चशत्याः परत्र च । योजनानां पञ्चशतीं यावद्विस्तारभाञ्जि तु ॥ २५ ॥ लक्षयोजनदीर्घाणि महोद्यानानि तानि तु । अशोकसप्तच्छदकचम्पकचूतसङ्ख्या ॥ २६ ॥ मध्ये पुष्करिणीनां च स्फाटिकाः पल्यमूर्तयः । ललामवेद्युद्यानादिचिह्ना दधिमुखाद्रयः ॥ २७ ॥ चतुःषष्टिसहस्रोच्चाः सहस्रं चावगाहिनः । सहस्राणि दशाधस्तादुपरिष्टाच्च विस्तृताः ॥ २८ ॥ 30 अन्तरे पुष्करिणीनां द्वौ द्वौ रतिकराचलौ । ततो भवन्ति द्वात्रिंशदेते रतिकराचलाः ॥ २९ ॥ शैलेषु दधिमुखेषु तथा रतिकराद्रिषु । शाश्वतान्यर्हचैत्यानि सन्त्यञ्जनगिरिष्विव ॥ ३० ॥ चत्वारो द्वीपविदिक्षु तथा रतिकराचलाः । दशयोजनसहस्रायामविष्कम्भशालिनः ॥ ३१ ॥ योजनानां सहस्रं तु यावदुच्छ्यशोभिताः । सर्वरत्नमया दिव्या झल्लाकारधारिणः ॥ ३२ ॥ 1 B तया। 2 P विचित्र । 3 C प्राच्यो। 4 B न्यायतनानि । 5 B तदर्द्ध । 6 Bऽभ्याधिका। 7 A °मैकिका । 8B°वाटिका । B क्रमानि ।
नन्दीश्वरद्वीपकल्पः। तत्र द्वयो रतिकराचलयोर्दक्षिणस्थयोः । शक्रस्येशानस्य पुनरुत्तरस्थितयोः पृथक् ॥ ३३ ॥ अष्टानां महादेवीनां राजधान्योऽष्टदिक्षु ताः । लक्षाबाधा लक्षमाना जिनायतनभूषिताः ॥ ३४ ॥ सुजाता सौमनसा चार्चिाली च प्रभाकरा । पद्मा शिवा शुच्यञ्जने चूता चूतावतंसिका ॥ ३५ ॥ गोस्तूपा-सुदर्शने अप्यमलाप्सरसौ तथा । रोहिणी नवमी चाथ रत्ना रत्नोच्चयापि च ॥ ३६ ॥ सर्वरत्नरत्नसञ्चया (१) वसुर्वसुमित्रिका । वसुभागापि च वसुन्धरा नन्दोत्तरे अपि ॥ ३७ ॥ नन्दोत्तरकुरुर्देवकुरुः कृष्णा ततोऽपि च । कृष्णराजी रामारामरक्षिताः प्राक्क्रमादमूः ॥ ३८ ॥ सर्वर्द्धयस्तासु देवाः कुर्वते सपरिच्छदाः । चैत्येष्वष्टाहिकाः' पुण्यतिथिषु श्रीमदर्हताम् ॥ ३९ ॥ प्राच्येऽञ्जनगिरौ शक्रः कुरुतेऽष्टाहिकोत्सवम् । प्रतिमानां शाश्वतीनां चतुरे जिनालये ॥ ४० ॥ तस्य चाद्रेश्चतुर्दिक्स्थमहावापीविवर्तिषु । स्फाटिकेपु दधिमुखपर्वतेषु चतुर्वपि ॥ ४१ ॥ चैत्येप्वर्हत्प्रतिमानां शाश्वतीना यथाविधि । चत्वार शक्रदिक्पाला. कुर्वतेऽष्टाहिकोत्सवम् ॥ ४२ ॥ ईशानेन्द्रस्त्वौत्तराहेऽञ्जनाद्रौ विदधाति तम् । तल्लोकपालास्तद्वापीदध्यास्याद्रिषु कुर्वते ॥ ४३ ॥ चमरेन्द्रो दाक्षिणात्येऽञ्जनाद्रावुत्सवं सृजेत् । तद्वाप्यन्तर्दधिमुखेष्वस्य दिक्पतयः पुनः ॥ ४४ ॥ पश्चिमेऽञ्जनशैले तु बलीन्द्रः कुरुते महम् । तद्दिक्पालास्तु तद्वाप्यन्तर्भाग्दधिमुखाद्रिषु ॥ ४५ ॥ वर्ष दीपदिनारब्धानुपवासान् कुहूतिथौ । कुर्वन्नन्दीश्वरोपास्त्यै श्रायसी श्रियमार्जयेत् ॥ ४६॥ भक्त्या चैत्यानि वन्दारुस्तत्स्तोत्रस्तुतिपाठभाक् । नन्दीश्वरमुपासीनोऽनुपर्वाहस्तरेत्तराम् ॥ ४७ ॥ प्रायः पूर्वाचार्य प्रथितैरेवायमादितः श्लोकैः । श्रीनन्दीश्वरकल्पो लिखित इति श्रीजिनप्रभाचार्यैः ॥ ४८ ॥ ॥ इति श्रीनन्दीश्वरकल्पः ॥ ॥ ग्रं० ४९, अ० १०॥ 1 BCष्टालिकाः। 2 B पुण्यनिधिषु । 3 B विवर्षिषु, C वचर्चिषु, Pa विचर्चिषु। 4 B पाठकान् । 5 B कथित वि.क. ७ ५० विविधतीर्थकल्पे 15 २५. काम्पिल्यपुरतीर्थकल्पः। गंगामूलट्ठिअसिरिविमलजिणाययणमणहरसिरिस्स । कित्तेमि समासेणं कंपिल्लपुरस्स कप्पमहं ॥ १ ॥ अस्थि इहेव जंबुद्दीवे दीवे दक्खिणभारहखंडे पुवादिसाए पंचाला नाम जणवओ । तत्थ गंगानाम- महानईतरंगभगिपक्खालिज्जमाणपायारभित्तिअं कंपिल्लपुरं नाम नयरं । तत्थ तेरसमो तित्थयरो विमलनामा इक्खा- 5 गुकुलपईवकयवम्मनरिदनदणो सोमादेवीकुच्छिसिप्पिमुत्ताहलोवमो वराहलंछणो जच्चकणयवण्णो उप्पण्णो । तर तस्सेव भगवओ चवण-जम्मण-रज्जाभिसेअ-दिक्खा-केवलनाणलक्खणाइं पंचकल्लाणाइं जायाइं । इत्तुच्चि तत्थ पएसे पंचकल्लाणयं नाम नयरं रूढं । जत्थ य तस्सेव भगवओ सूअरलंछणत्तणं पडुच्च देवेहि महिमा कया तत्थ य सूअरखित्तं पसिद्धिमुवगयं । तत्थेव नयरे दसमो चक्कवट्टी हरिसेणो नाम संजाओ । तहा दुवालसमो सबभोमो बंभदत्तनामा तत्थेव 10 समुप्पण्णो। तहा वीरजिणनिबाणाओ दोहि सएहि वीसाए समहिएहि वरिसाणं मिहिलाए नयरीए लच्छीहरे चेईए महागिरीणं आयरियाण कोडिन्नो नाम सीसो, तस्स आसमित्तो नाम सीसो अणुप्पवायपुवे नेउण्णिय- वत्थुम्मि छिन्नच्छेयणयवत्तवयाए आलावगं पढतो विपडिवन्नो चतुत्थो निण्हवो जाओ । समुच्छेइयदिहिं परूविन्तो एयं कंपिल्लपुरमागओ । तत्थ खंडक्खा नाम समणोवासगा । ते अ सुंकपाला तेहिं भएण उववत्तीहिय पडिबोहिओ। इत्थ संजयों नाम राया हुत्था । सो अ पारद्धीए गओ केसरुज्जाणे मिए हए' पासिंतो तत्थ गद्दभालिं अणगारं पासित्ता संविग्गो पवइत्ता सुगई पत्तो । इत्थेव नयरे गागली कुमारो पिट्ठीचंपाहिवसाल-महासालाणं भाइणिज्जो पिढर-जसवईणं पुत्तो आसि । सो अ तेहिं माउलेहिं इतो नयराओ आहवित्ता पिट्ठीचंपारजे अहिसित्तो । तेहिं च गोअमसामिपासे दिक्खा गहिआ । कालक्कमेणं गागलीवि अम्मापिउसहिओ गोअमसामिपासे जिणदिक्खं पडिवन्नो, सिद्धो अ। इत्थेव नयरे दिवमउडरयणपडिबिबिअमुहत्तणपसिद्धेण नामधिजेण दुमुहो नाम नरवई कोमुईमहूसवे इंदके- उं अलंकिअविभूसिअं महाजणजणियइड्डिसक्कारं दुटुं, दिगंतरे तं चेव भूमीए पडिअं पाएहिं विलुप्पमाणं अणाढाइज्ज- माणं दह्ण इड्डेि अणिड्डेि समुपेहिऊण पत्तेयबुद्धो जाओ। इत्यैव पुरे दोवई महासई दुवयनरिंदधुआ पंचण्हं पंडवाणं सयंवरमकासी । इत्येव पुरे धम्मरुई नारदो अंगुलिज्जगरयणुक्खेडिअजिणिंदबिंबनमंसणदोसुब्भावणेणं पिसुणेहिं कोविएण 25 कासीसरेण विग्गहिओ वेसमणेण धम्मप्पभावेणं सबलवाहणं परचक्कं "गगणमग्गेणं कासीए नेउं नित्थारिओ। तस्सेव सम्माणभायणं जाओ। इच्चाइअणेगसंविहाणगरयणनिहाणं एवं नयरं महातित्थं । इत्थ तित्थजत्ताकरणेणं भविअलोआ जिणसासण- प्पभावणं कुणंता अज्जिति "इहलोअपरलोइअसुहाई, तित्थयरनामगुत्तं च । पिल्लिअ कुकम्मरिउणो कंपिल्लपुरस्स पवरतित्थस्स । कप्पं पढंतु असढा इय भणइ जिणप्पहो सूरी ॥१॥ ॥ श्रीकाम्पिल्यपुरकल्पः॥ ॥ ग्रं० ३३, अ० ७॥ 20 30 1 Pa इत्थच्चि। 2 'य' नास्ति PaCT 3 P तस्सीसो। 4 P नेउणिय', C नेउलिय। 5P खंडरक्खा। 6 Pa संजमो। 7 Pa हओ। 8 B भाणिज्जो। 9 B नास्ति पदमेतत् । 10 AC गमण; D गमगण। 11 इहलोइ- असुहाइयसुहाइ।
1 अणहिलपुरस्थितअरिष्टनेमिकल्पः । २६. अणहिलपुरस्थितअरिष्टनेमिकल्पः । पणमिअ अरिट्टनेमि अणहिलपुरपट्टणावयंसस्स । बंभाणगच्छनिस्सिअअरिहनेमिस्स कित्तिमो कप्प ॥१ पुवि किर सिरिकण्णउज्जनयरे जक्खो नाम महिड्डिसपन्नो नेगमो हुत्था । सो अण्णया वणिजकज्जे महर बइल्लसत्थेणं कयाणगाणि गहिऊण कण्णउज्जपडिबद्धं कन्नवज्जा हिवसुआए महणिगाए कंचुलिआसबधे दिए गुजरदेसं पड़ पट्ठिओ आवासिमो अ कमेण लक्खारामे सरस्सईनईतडे । पुवि अणहिल्लवाडयपट्टणनिवे सट्ठाणं किर त आसि । तत्थ सत्थ निवेसित्ता अच्छंतस्स तस्स नेगमस्स पत्तो वासारत्तो । वरिसिउ पवत्ता जलहरा अन्नया भद्दवयमासे सो बइल्लसत्थो सबो वि कत्थ वि गओ। को वि न जाणइ । सवत्थ गवेसाविओ वि न लद्धो तओ सबस्सनासे इव अञ्चतचिताउरम्स तस्स रत्तीए आगया सुमिणम्मि भगवई अंबादेवी । भणिअंच तीए-वच्छ जग्गसि सुवसि वा 2 । जक्वेण वुत्त-अम्मो ! कओ मे निद्दा । जस्स वइल्लसत्थो सबस्सभूओ विप्पणट्ठो देवीए साहिअं-भद्द ! एयम्मि लक्खारामे अबिलियाथुडस्स हिढे पडिमातिगं वट्टइ । पुरिसतिग खणावित्ता तं गहेयवं एगा पडिमा सिरिअरिहनेमिसामिणो, अवरा सिरिपासनाहस्स, अन्ना य अंबियादेवीए । जक्खे वागरिय-भयवइ ! अबिलियाथुडाणं बाहुल्ले सो पएसो नाम कह नायबो । देवीए जंपिअं-धाउमयं मंडलं पुप्फपय च जत्थ पाससि तं चेव ठाण पडिमातिगस्स जाणिज्जासि । तम्मि पडिमातिगे पयडीकए पूइज्जते अ तुज्झ बइल्ला सय मेव आगच्छिहिति । पहाए तेण उढेऊण बलिविहाणपुवं तहा कए पयडीहूआओ तिण्णिवि पडिमाओ । पूइया विहिपुवं । खणमित्तेण अतक्किअमेव आगया बइल्ला । संतुट्टो नेगमो । कमेण कारिओ तत्थ पासाओ । ठाविया पडिमाओ। अन्नया अइच्छिए वासारत्ते अग्गहारगामाओ अट्ठारससयपट्टसालियघरअलंकियाओ बंभाणगच्छमंडणा सिरिजसोभद्दसूरिणो खंभाइत्तनयरोवरि विहरंता तत्थ आगया । लोगेहि विनविअं-भयवं ! तित्थं उल्लंघिर गंतुं न कप्पइ पुरओ । तओ" तेहिं सूरीहि तत्थ ताओ नमंसिआओ पडिमाओ। मग्गसिरपुण्णिमाए धयारोवो महूस वपुवं कओ। अज वि पइवरिसं तम्मि चेव दिणे धयारोवो कीरइ । सो य धयारोवमहूसवो विकमाइचाओ पंचस् सएसु दुत्तरेसु वरिसाणं (५०२) अइकतेसु संवुत्तो । तओ अट्ठसएसु दुउत्तरेसु (८०२) विक्कमवासेसु अणहिल्लगोवालपरिक्खिअपएसे लक्खा. रामट्ठाणे पट्टणं चाउक्कड वंसमुत्ताहलेण वणरायराइणा निवेसि । तत्थ वणराय-जोगराय-क्खेमराय भूअर्डं-चैयरसीह यणाइच्च-सामंतसीहनामाणो सत्त चाउक्कडवंसरायाणो जाया । तओ तत्थैव पुरे चालु कवंसे मूलराय चामुण्डराय चल्लभराय-दुल्लहराय -भीमदेव-कण्ण-जयसिंहदेव-कुमारपालदे- व-अजयंदेव-बाल लराय-भीमदेवाभिहाणा एगारस नरिदा । तओ वाघेलाअन्नए लूणप्पसाय-वीरें धवल-वीसलदेव-अजुगदेव-सारंगदेव-कण्णदेवा नरिदा संजाया। तत्तो" अल्लावदीणाइसुरत्ताणाण गुजरधरित्तीए आणा पयट्टा । सो अ अरिट्ठनेमिसामी कोहंडीकयपाडिहरो अज्ज वि तहेव पूइज्जइ त्ति । अरिष्टनेमिकल्पोऽयं लिखितः श्रेयसेऽस्तु वः । मुखात्पुराविदां श्रुत्वा श्रीजिनप्रभसूरिभिः ॥ १ ॥ ॥ इति अरिष्टनेमिकल्पः॥ ॥अं० ३३ ॥ । 1P पडिबुद्धं । 2P कन्नउज्जा। 3P मयाणिगाए। 4 Pa देसे। 6P पवित्तिया 5 Pa पइडिओ। 7CPa बयल्ल। 11B नास्ति 'तओ'। 8 P जक्खेणुत्तं । 9BC Pa भयवं । 10 P जंपियं देवीए । 12 Bचाउक्कडा । 13वयरसी। 14 Pa नास्ति एतन्नाम । 15 P तओ।
विविधतीर्थकल्पे 2 ३०. कपर्दियक्षकल्पः। सिरिसत्तुंजयसिहरे परिट्ठिअं पणमिऊण रिसहजिणं । तस्सेवयस्स वुच्छं कवड्डिजक्खस्स कप्पमहं ॥ १ ॥ अस्थि वालक्कजणवए पालित्ताणयं नाम नयरं । तत्थ कवड्डिनामधिज्जो गाममहत्तरो । सो अ मज्जमं- समहुजीवघायअलिअवयणपरधणहरणपररमणीरमणाइपावट्ठाणपसत्तचित्तो 'अणहीनामियाए अणुरूवचिट्ठिआए भज्जाए 5 सह विसए उवभुजंतो गमेइ कालं । अन्नया तस्स मंचयट्ठियस्स साहुजुअलं घरे पत्तं । तेणावि दिट्ठिपणामं काउं विनत्तं जोडियकरेणं-भयवं! किमित्थागमणकारण तुम्हाणं । अम्ह घरे दुद्ध-दहि-घय-तक्काइ य पउरमत्थि, जेण कज्जं तं आइसह । साहुहि भणिअं-न अम्हे भिक्खट्टमागया 'किंतु अम्ह गुरुणो सपरिवारा सितुज्जजत्ताए आगया । संपयं पुण वासारत्तो पत्तो; साहूणं विहरिउ न कप्पइ । अओ तुम्ह पासे उवस्सयं मग्गेउमागया, जत्थ सूरिणो सपरिवारा चिट्ठति । मयहरेण विनत्त-दिण्णो मए उवस्सओ । आगच्छतु सूरिणो, चिटुंतु अहासुहं । केवलं अम्हाणं पावनिरयाणं धम्मोवएसो न दायबो त्ति । साहूहि भणिअ-एवं होउ त्ति । तओ आगया गुरुणो । ठिया वासाचउम्मासिं । कुणति संतयं सज्झाय; सोसंति छट्ठट्टमाईहि नियतणु । कमेण अइकंते वासारत्ते पारणए मुक्कलाविति मयहरं गुरुणो । सो तेसि सच्चपइण्णत्तणओ परितुट्ठो नियनयरसीमसधिं जाव वोलाविउं पट्ठिओ । पत्ताए सीमसधीए सूरीहि जंपिअं-भो मेहर ! तए अम्हाणं उवस्सयदाणाइणा बहुउवयारो कओ । अओ संपइ किंचि धम्मोवएसं देमो, तेण पञ्चुवयारो कओ हवइ । मेहरेण भणियं-नियमो न ताव मह निबहइ किचि मंतक्खरं उवइसह । तओ सूरिहि अणुकंपाए पंच- 5 परमिट्टिनवकारमहामंतो सिक्खाविओ जलजलणथभणाइपभावो अ तस्स उववण्णिओ । पुणो गुरूहि भणिअं-पइदिअहं सित्तुजदिसाए होऊण तुमए पणामो कायबो । मेहरेण तह त्ति पडिवज्जिऊण गुरुणो पणमिऊण नियघरे आगयं । सूरिणो अन्नत्थ विहरिआ। कमेण तं पंचपरमिट्ठिमंतं जवितो नियमं च निवाहितो कालं अइवाहेइ । अन्नया नियघ- रिणीए कलहं काऊण गेहाओ नीसारिओ । आरुहिउं लग्गो सित्तुजगिरिसिहरं । जाव मज्जभरियं भायणं करे धरित्ता वडरुक्खच्छायाए मज्जपाणं करिउकामो उवविट्ठो, ताव गिज्झमुहकुहरट्ठियअहिगरलबिंदू मज्जभायणे पडिओ 0 दिट्ठो । तं दद्दूण विरत्तमणो मजं निअमेइ । भवविरत्तो अ अणसणं काऊण तक्खणं आइजिर्णिदचलणकमलं नवकारं च संभरंतो सुहज्झाणेण मरणं संपत्तो । तित्थमाहप्पेणं नवकारप्पभावेणं च कवड्डिजक्खो उप्पन्नो' । ओहिनाणेण पुत्वभवं संभरिअ आइजिणिदं अच्चेइ । सा य तस्स रोहिणी तवइयरं सुणित्ता तत्थ आगंतूण अप्पाणं निंदंती अणसणं करित्ता जिणिदं सुमरंती कालधम्ममुवगया । जाया तस्सेव करिवरतेण वाहणं । कवड्डिजक्खस्स चउसु भुअदंडेसु कमेण पासंकुस-दविणवासणिआ-बीयपूराइ चिट्ठति । पुणो सो ओहिणा आभोएऊण पुवभवगुरूणं 5 पायमूले पत्तो। वंदित्ता जोडिअकरयलो विन्नवेइ-भयवं ! तुम्ह पसाएण एरिसा मए रिद्धी लद्धा" । संपयं मह किंचि किच्चमाइसह । गुरुणा जंपियं-इत्थ तित्थे निच्चं तुमए ठाएयवं; तिकालं जुगाइनाहो अंचिअबो;" जत्तागयभविअजणाणं मणवंछिअफलं पूरेयत्वं, सयलसंघस्स विग्धा अवहरिअवा । तओ गुरूणं पाए वंदिअ तह त्ति पडिवजिअ गओ जक्खा- हिवो विमलगिरिसिहरं । करेइ जहा गुरुवइडं । इअ अंबादेवीए कवड्डिजक्खस्स जक्खरायस्स । लिहिअमिणं कप्पजुगं जिणपहसूरीहिं वुड्डवयणाओ ॥ १ ॥ ॥ इति कपर्दियक्षकल्पः॥ ॥ ग्रं० ४२॥ . 1P अणिही। 2 P °जुगलं । 3 A 'पत्तो नास्ति। 4 P तत्थ। 5C मुक्कलयाविति। 6 A B मनपाणे । 7 P पत्तो। 8 P समुप्पश्नो। 9 P मुणित्ता । 10P रिद्धी मए पाविया । 11 Pअच्चियन्वो।
५७ अवन्तिदेशस्थ अभिनन्दनदेवकल्पः। ३१. शुद्धदन्तीस्थितपार्श्वनाथकल्पः । पुचि किर अवज्झाए नयरीए दसरहनदणो सिरिपउमाभिहाणो अट्ठमो बलदेवो परमसम्मदिट्ठी अणेगसो दिट्ठपच्चयं अणेगविग्धावहारिणिं अणागयजिणिंदस्स सिरिपासनाहस्स रयणमई पडिमं नियदेवयावसरे चिरकालं पूइत्था । कालकमेण पुबदेसे 'पउमागरा अपउमा' इच्चाइ नाएण धम्मपवित्तिं दूसमसमए तुच्छयरि भाविण नाऊण अहि- टायगदेवयाहि गयणमग्गेण सत्तसयदेसे सुद्धदंतीनयरे आणेऊणं भूमिहरए धारिया सा । कालविसमत्तं ! जाणित्ता रयणमयत्तमवणेऊण पाहाणमई य सा पडिमा विहिया । बहुतरकालाइक्कमे सोधतिवालगच्छे विमलसू- रिणो नाम आयरिया अहेसिं । तेसिं रत्तीए सुमिणे आएसो जाओ। जहा-इत्थ सिरिपासपडिमा अमुगपएसे भूमि- हरहिआ चिट्ठइ । तं कड्ढेऊण पूआवेहि त्ति । तओ तेहि सावयसंघस्स आइलैं । तेण भूमिहराओ बाहि नीणिया सा पडिमा । चेईहरं च कारिअं । ठविया तत्थ । पूइउमाढत्ता तिकालं । कालवसेण उबसीभूआए नयरीए एगया अहिट्ठायगाणं पमत्तत्तणेण तत्थ पसंगागयतुरुक्केहि भगवओ पासनाहस्स पडिमा दिट्ठा । अणज्जचरिएहि मत्थयं । उत्तारित्ता धरणीए पाडियं ते गया । तओ छालीए चारितेण तत्थागएण एगेण अयावालेणं तं देवस्स मत्थय भूमीए पडिअं दुटुं, बहुं सोइत्ता, सामिसरीरस्स उवरि चडावियं । लग्गं च सलसंधिरहिय । तं देवयाणुभावेण अज वि तहेव चिट्ठइ पूआरूढं च । इय शुद्धदंतिनयरहियस्स सिरिपासनाहदेवस्स । सिरिजिणपहसूरीहि जहासुअं वण्णिओ कप्पो ॥ १ ॥ ॥ इति दन्तिदन्तच्छेदशुद्धयशसः श्रीशुद्धदन्तीपार्श्वनाथ[स्य कल्पः ॥ ॥ ग्रं० १८ ॥ ३२. अवन्तिदेशस्थ-अभिनन्दनदेवकल्पः । अवन्तिषु प्रसिद्धस्य सिद्धस्येद्धतरायतेः । अभिनन्दनदेवस्य कल्पं जल्पामि लेशतः ॥ १ ॥ इह किलेक्ष्वाकुवंशमुक्तामणेः श्रीसंवरराजसूनोः सिद्धार्थाकुक्षिसरसीराजहंसस्य कपिलाञ्छनस्य चामीकर- रुचेः खजन्मपवित्रितश्रीकोसलापुरस्य सार्द्धधनुःशतत्रितयोच्छ्रायकायस्य चतुर्थतीर्थेश्वरस्य श्रीमदभिनन्दनदेवस्य चैत्यं मालवदेशान्तर्वर्तिमंगलपुरप्रत्यासन्नाया महाटवीगतायां 'मेदपल्यामासीत् । तस्यां च विचित्रपापकर्म- निर्माणकर्मठतायामजातनिर्वेदा मेदाः प्रतिवसन्ति स्म । अन्यदा तुच्छम्लेच्छसैन्येन तत्रापत्य भग्नं तज्जिनायतनम् ; नवखण्डीकृतं च प्रमद्वरतयाऽधिष्ठायकानां कलिकालदुर्ललितानामकलनीयतया च प्रतिहतप्रणतजनडिम्बमपि तचैत्यालङ्कारभूतं भगवतोऽभिनन्दनदेवस्य बिम्बम् । केचित्सप्त खण्डानीत्याहुः । तानि च शकलानि सञ्जातमनःखेदैर्मेदैः सम्मील्य एकत्र प्रदेशे धारितानि । एवं वंहीयसि गतवत्यनेहसि हरहसितसित गुणग्रामाभिरामो धाराडग्रामादुपेत्य नित्यं वणिगेकः स्वकलाछेको वइजाभिख्यस्तत्र 'क्रयाक्रयिकारूपा वणिज्यामकार्षीत् । स च परमार्हतस्ततः प्रत्यहं गृहमा- गत्य देवमपूपुजत् । स ह्यकृताया देवपूजायां न जातु बुभुजे । ततः पल्लीमुपेयिवानेकदाऽनेकदारुणकर्मभिस्तैरभिदधे स श्राद्धः-किमर्थमन्वहमे हिरेयाहिरां कुरुषे, अस्यामेव पल्या वणिगुचितभोज्यपूरणकल्पवयां किं न मुंश्वे । ततश्च भणितं वणिजा–भो राजन्याः ! यावदहमहन्तं देवाधिदेवं त्रिभुवनकृतसेवं न पश्यामि न पूजयामि च तावन्न वल्मायां प्रगल्भे । किरातैर्जगदे-यद्येवं देवं प्रति तव निश्चयस्तदा तुभ्यं दर्शयामस्त्वदभिमतं दैवतम् । वणिजा प्रोचे-तथास्तु । ततस्तैस्तानि नवापि, सप्तापि वा, खण्डानि यथावयवन्यासं संयोज्य दर्शितं भगवतोऽभिनन्दनस्य विम्बम् । तच 2 1C प्रसिद्ध, नास्ति P। 2C मेटपल्ल्या। 3 B चित्र। 4 BPa नास्ति 'सित' 1 5 P क्रयक। वि० क०८ ५८ विविधतीर्थकल्पे शुचितरमम्माणपाषाणघटितं विलोक्य प्रमुदितमुदितवासनातिशयेन तेन वणिग्वरेण ऋजुमनसा नमस्कृतस्तिरस्कृतदुरन्त- दुरितो भगवान् , पूजितश्च पुष्पादिभिश्चैत्यवन्दना च विरचिता । ततः स तत्रैव भोजनमकुरुत गुरुतराभिग्रहः । इत्थं कारं प्रतिदिनं जिनपूजानिष्ठामनुतिष्ठति सति तस्मिन् वणिजि, अपरेधुरुद्यदविवेकातिरेकबहुलै हलैस्तस्माकिमपि द्रव्यं 'धनायद्भिस्तद्विम्बं शकलानि युतकीकृत्य कचिदपि संगोप्य धृतम् । यावत्पूजावसरे तां प्रतिमामनालोक्य नासौ बुभुजे । 5 ततस्तेन विषण्णमनसा विहितमपानकमुपवासत्रयम् । अथ स मेदैरपृच्छि-किमर्थं नानासि । स यथातथमचकथत् । ततः किरातत्रातैरवादि-यदास्मभ्यं गुडं ददासि, तदा तुभ्यं दर्शयामस्तं देवम् । वणिजा बभणे-वितरिष्याम्यवश्यमिति । ततस्तैस्तत् सकलमपि शकलानां नवकं, सप्तकं वा, प्राग्वत् संयोज्य प्रकटीकृतम् , दृष्टं च तेन संयोज्यमानं तबिम्बम् । सुतरा विषादनिषादसंस्पर्शकलुषितहृदयः समजनि स श्राद्धधुरीणः । तदनु सात्त्विकतयाभिग्रहमग्रहीद्यावदिदं बिम्बमखण्डं न विलोकये तावन्नौदनमद्मीति । तस्येत्थमनुदिवसमुपवसतस्तबिम्बाधिष्ठायकैः खमे निजगदे-यदस्य बिम्बस्य नवखण्ड- 10 सन्धयश्चन्दनलेपेन पूरणीयाः, तत इदमखण्डतामेष्यतीति । प्रबुद्धेन तेन प्रातर्जातप्रमोदेन तथैव चक्रे । समपादि भग- वानखण्डवपुः । सन्धयश्च मिलिताश्चन्दनानुलेपमात्रेण । क्षणमात्रेण भगवन्तं विशुद्धश्रद्धया सम्पूज्य भुक्तवान् पण्याजीवः पीवरां मुदमुद्वहन् , ददौ च गुडादि मेदेभ्यः । तदन्तरं तेन वणिजा मणिजातमिव प्राप्य प्रहृष्टेन शून्यखेटके पिप्पल- तरोस्तले वेदिकाबन्धं विधाय सा प्रतिमा मण्डिता । ततः प्रभृति श्रावकसङ्घाश्चातुर्वर्ण्यलोकाश्चतुर्दिगन्तादागत्य यात्रो- त्सवं सूत्रयितुं प्रवृत्ताः। तत्र अभयकीर्ति- भानुकीर्ति-आंबा-राजकुलास्तत्र मठपत्याचार्याश्चैत्यचिन्तां कुर्वते। अथ प्राग्वाटवंशावतंसेन थेहात्मजेन साधुहालाकेन निरपत्येन पुत्रार्थिना विरचितमुपयाचितकम् यदि मम सूनुर्जनिता तदात्र चैत्यं कारयिष्यामीति । क्रमेणाधिष्ठायकत्रिदशसान्निध्यतः पुत्रस्तस्योदपद्यत कामदेवाख्यः । ततश्चैत्यमुच्चैस्तरशिखरमचीकरत्साधुहालाकः । कमात्साधुभावडस्य दुहितरं परिणायितः कामदेवः । पित्रापि डाहाग्रामादाहूय मलयसिंहादयो देवार्चकाः स्थापिताः। महणियाभिख्यो 'मेदः खाङ्गुली भगवदुद्देशेन कृन्त- वान्-किलाहमस्य भगवतोऽङ्गुलीवर्द्धितः सेवक इति । भगवद्विलेपनचन्दनलगनाच्च तस्याङ्गुलिः पुनर्नवीबभूव । तमति- 20 शयमतिशायिनं निशम्य श्रीजयसिंहदेवो मालवेश्वरः स्फुरद्भक्तिप्राग्भारभाखरान्तःकरणः स्वामिनं खयमपूपुजत् । देवपूजार्थं च चतुर्विंशतिहलकृष्यां भूमिमदत्त मठपतिभ्यः। द्वादशहलवाह्यां चावनी देवार्चकेभ्यः प्रददाववन्तिपतिः। अद्यापि दिग्मण्डलव्यापिप्रभाववैभवो भगवानभिनन्दनदेवस्तत्र तथैव पूज्यमानोऽस्ति । अभिनन्दनदेवस्य कल्प एष यथाश्रुतम् । अल्पीयान् रचयांचने श्रीजिनप्रभसूरिभिः ॥ १ ॥ ॥ इति सकलभूवलयनिवासिलोकाभिनन्दनस्य श्रीअभिनन्दनदेवस्य कल्प: ॥ ॥ ० ५३, अ० १८॥ 15 + 25 1C समानयद्भि । 2P °तरोर्मूले। अभिनन्दनदेवकल्प।' इत्येव संक्षिप्तोल्लेख । 3P निधाय । 4 P नास्येतनाम। 5 BC मेदु । |P प्रतौ 'इति प्रतिष्ठानपुरकल्पः । ३३. प्रतिष्ठानपुरकल्पः । श्रीसुव्रतजिनं नत्वा प्रतिष्ठा प्रापुषः क्षितौ । प्रतिष्ठानपुरस्याभिदध्मः कल्पं यथाश्रुतम् ॥ १ ॥ इह भारते वर्षे दक्षिणखण्डे महाराष्ट्रदेशावतंसं श्रीमत्प्रतिष्ठानं नाम पत्तनं विद्यते । तच्च निजभूत्या- भिभूतपुरुहूत पुरमपि० कालान्तरेण क्षुल्लकग्रामप्रायमजनिष्ट । तत्र चैकदा द्वौ वैदेशिकद्विजौ समागत्य विधवया खस्रा साकं कस्यचित्कुम्भकारस्य शालायां तस्थिवांसौ । कणवृत्तिं विधाय कणान् खसुरुपनीय तत्कृताहारपाकेन समयां कुरुतः । स्म । अन्येयुः सा तयोर्विप्रयोः वसा जलाहरणाय गोदावरी गता । तस्याश्च रूपमप्रतिरूपं निरूप्य स्मरपरवशोऽ- न्तईदवासी शेषो नाम नागराजो ह्रदान्निर्गत्य विहितमनुष्यवपुस्तया सह बलादपि सम्भोगकेलिमकलयत् । भवितव्यता- विलसितेन तस्याः सप्तधातुरहितस्यापि तस्य दिव्यशक्त्या शुक्रपुद्गलसञ्चाराद्गर्भाधानमभवत् । खनामधेयं प्रकाश्य, व्यसनसङ्कटे मां सरेत्यभिधाय च, नागराजः पाताललोकमगमत् । सा च खगृहं प्रत्यगच्छत् । व्रीडापीडितया तया च खभ्रात्रे स्ववृत्तान्तं न खलु न्यवेदयत् । कालक्रमेण सौदर्याभ्यां गर्भलिङ्गानि वीक्ष्य सा जातगर्भेत्यलक्ष्यत' । ज्याय- सस्तु मनसि शङ्का जाता, यदियं खलु कनीयसोपभुक्तेति । शङ्कनीयान्तराभावाद्यवीयसोऽपि चेतसि समजनि विकल्पो, नूनमेषा ज्यायसा सह विनष्टशीला-इत्येवं मिथः कलुषिताशयौ विहाय तामेकाकिनी पृथक् पृथक् देशान्तरमयासि- ष्टाम् । सापि प्रवर्धमानगर्भा परमन्दिरेषु कर्माणि निर्मिमाणा प्राणवृत्तिमकरोत् । क्रमेण पूर्णेऽनेहसि सर्वलक्षणलक्षिताङ्गं प्रासूत सूनुम् । स च क्रमाद् वपुषा गुणैश्च वर्धमानः सवयोभिरमा रममाणो बालक्रीडया वयं भूपतीभूय तेभ्यो वाहनानि करितुरगरथादीनि कृत्रिमाणि दत्तवानिति । सनोतेर्दानार्थत्वात् । लोकैः सातवाहन इति व्यपदेशं लम्भितः ।। खजनन्या पाल्यमानः सुखमवास्थित । इतश्चोजयिन्यां श्रीविक्रमादित्यस्यावन्तिनरेशितुः सदसि कश्चिन्नैमित्तिकः सातवाहनं प्रतिष्ठा- नपत्तने भाविनं नरेन्द्रमादिक्षत् । अथैतस्यामेव पुर्यामेकः स्थविरविप्रः खायुरवसानमवसाय चतुरः खतनयानाहूय प्रोक्तवान् । यथा-वत्स! मयि परेयुषि मदीयशय्योच्छीर्षकदक्षिणपदादारभ्य चतुर्णामपि पादानामधो वर्तमान निधिकलशचतुष्टयं युष्माभिर्यथाज्येष्ठं विभज्य ग्राह्यम् , येन भवतां निर्वाहः संपनीपद्यते । पुत्रैस्तु तथेत्यादेशः स्वीचक्रे ! पितुः । तस्मिन्नुपरते तस्यौर्ध्वदेहिकं कृत्वा त्रयोदशेऽहनि भुवं खात्वा यथायथं चतुरोऽपि निधिकलशांस्ते जगृहिरे । यावदुद्घाट्य निभालयन्ति तावत्प्रथमस्य कुम्भे कनकम् , द्वैतीयकस्य कृष्णमृत्ला, तृतीयस्य बुशम् , तुरीयस्य चास्थीनि ददृशिरे । तदनु ज्यायसा साकं इतरे त्रयोऽपि विवदन्ते स्म-यदस्मभ्यमपि विभज्य कनकं वितरेति । तसिंश्चावितरति सति तेऽवन्तिपतेधर्माधिकरणमुपास्थिषत । तत्रापि न तेषां वादनिर्णयः समपादि । ततश्चत्वारोऽपि ते महाराष्ट्र जनपद'मुपानंसिषुः । सातवाहनकुमारस्तु कुलालमृदा हस्त्यश्वरथसुभटानन्वहं नवनवान् विदधानः कुलालशालायां बालक्रीडादुर्ललितः कलितस्थितिरनयत् समयम् । ते च द्विजतनुजाः प्रतिष्ठानपत्तनमुपेत्य परितस्तस्यामेव चक्रजीवनशालायां तस्थिवांसः । सातवाहनकुमारस्तु तानवेश्येगिताकारकुशलः प्रोवाच-भो विप्राः ! किं भवन्तो वीक्षापन्ना इव वीक्ष्यन्ते । तैस्तु जगदे जगदेकसुभग ! कथमिव वयं चिन्ताचान्तचेतसस्त्वयाऽज्ञासिष्महि । कुमारेण बभणे- इङ्गितैः किमिव नावगम्यते ! । तैरुक्तम्-युक्तमेतत् ; परं भवतः पुरो निवेदितेन चिन्ताहेतुना किं स्याद् । बालः खलु भवान् । बाल आलपद्-यदि परं जातु मत्तोऽपि साध्यं वः सिध्यति । तन्निवेद्यतां स चिन्ताहेतुः । ततस्ते तद्व- चनवैचित्रीहृतहृदयाः सकलमपि स्वखरूपं निधिनिरयणादि मालवेशपरिषद्यपि विवादानिर्णयान्तं तस्मै निवेदितवन्तः । कुमारस्तु स्मितविच्छुरिताधरोऽवादीत्-भो विप्राः ! अहं यौष्माकं झगटकं निर्णयामि, श्रूयतामवहितैः । यस्य तावद्वप्ता कनककलशं प्रददे स तेनैव निर्वृतोऽस्तु । यस्य कलशे कृष्णमृत्ला निरगात्स क्षेत्रकेदारादीन् गृह्णातु । यस्य तु बुशं स 1B प्रापुकः। 0 एतदन्तर्गता पंक्ति. पतिता C आदर्श। 2 B नास्त्येतत्पदम् । 3 B समागम्य । 4 C पीडिततया । 5 B लक्ष्यते। 6 B Pa पुरेयुषि । 7 Pa °पदे। 8 B Pa वीक्ष्यापन्ना । 9 B विना हेतुना।
६० विविधतीर्थकल्पे . कोष्ठागारगतधान्यानि सर्वाण्यपि स्वीकुरुताम् । यस्य चास्थीनि निरगुः सोऽश्वगोमहिषीवृषभदासीदासादिकमुपादत्तामिति युष्मज्जनकस्याशयः । इति क्षीरकण्ठोक्तं श्रुत्वा सूत्रकण्ठाश्छिन्नविवादास्तद्वचनं प्रतिश्रुत्य तमनुज्ञाप्य प्रत्याययुः खनग- रीम् । प्रथिता सा तद्विवादनिर्णयकथा पुर्याम् । राज्ञाप्याकार्य पर्यनुयुक्ताः-किं नु भो ! भवतां वादनिर्णयो जातः । तैरुक्तम्- आम स्वामिन् ! । केन निर्णीतः 2-इति नृपेणोदिते सातवाहनस्वरूपं सर्वमवितथमचकथन् । तदाकर्ण्य, 5 तस्य शिशोरपि बुद्धिवैभवं विभाव्य, प्रागुक्तं दैवज्ञेन तस्य प्रतिष्ठाने राज्यं भविष्यदनुस्मृत्य, तं स्वप्रतिपन्थिनमाक- लय्य क्षुभितमनास्तन्मारणौपयिकमचिन्तयच्चिरं नरेश्वरः । अभिमरादिप्रयोगैर्मारिते चास्मिन्नयशः-क्षात्रवृत्तिक्षती भवेतामिति विचार्य सन्नद्धचतुरङ्गचमूसमूहोऽवन्तिपतिः प्रस्थाय प्रतिष्ठानपत्तनं यथेष्टमवेष्टयत् । तदवलोक्य ते ग्राम्यास्त्रस्ताश्चि- न्तयन्ति स्म । कस्योपर्ययमेतावानाटोपः सकोपस्य मालवेशस्य । न तावदत्र राजा राजन्यो वा वीरस्ताग्दुर्गादि वेति चिन्तयत्सु तेषु मालवेशप्रहितो दूतः समेत्य सातवाहनमवोचत्-भो कुमारक ! तुभ्यं नृपः क्रुद्धः प्रातस्त्वां मार- 0 यिष्यत्यतो युद्धाधुपायचिन्तनावहितेन भवता भाव्यमिति । स च श्रुत्वापि दूतोक्तीनिर्भयं निर्भर क्रीडन्नेवास्ते । अत्रा- न्तरे विदितपरमार्थौ तौ तन्मातुलावितरेतरं प्रति विगतदुर्विकल्पौ पुनः प्रतिष्ठानमागतौ परचक्रं दृष्ट्वा भगिनीं प्रोचतुः-हे खसर्येन दिवौकसा तवायं तनयो दत्तस्तमेव सर, यथा स एवास्य साहायकं विधत्ते । सापि तद्वचसा प्राचीनं नागपतेर्वचः स्मृत्वा शिरसि निवेशितघटा गोदावर्या नागहूदं गत्वा, स्नात्वा च, तमेव नागनायकमाराधयत् । तत्क्षणा- नागराज. प्रत्यक्षीभूय वाचमुवाच ब्राह्मणी-को हेतुरहमनुस्मृतस्त्वया । तया च प्रणम्य यथास्थितमभिहिते, बभाषे 5 शेषराजः-मयि प्रतपति कस्तव तनयमभिभवितुं क्षमः १ इत्युदीर्य तद् घटमादाय हूदान्तर्निमज्य पीयूषकुण्डात् सुधया घटं प्रपूर्यानीय च तस्यै दत्तवान् । गदितवांश्च-अनेनामृतेन सातवाहनकृतमृन्मयाश्वरथगजपदातिजातमभिषिञ्चेः, यथा तत्सजीवं भूत्वा परबलं भक्ति । त्वत्पुत्रं च प्रतिष्ठानपत्तनराज्ये अयमेव पीयूषघटोऽभिषेक्ष्यति । प्रस्तावे पुनः स्मरणीयोऽहम्-इत्युक्त्वा स्वास्पदमगमद्भुजङ्गपुङ्गवः । सापि सुधाघटमादाय खसद्मोपेत्य, तेन तन्मृन्मयं सैन्यमदैन्यमभ्यु- क्षामास । प्रातर्दिव्यानुभावतस्सचेतनीभूय तत्सैन्यं सम्मुखं गत्वा युयुधे परानीकिन्या सार्द्धम् । तया सातवाहन- 20 पृतनया भग्नमवन्तीशितुर्बलम् । विक्रमनृपतिरपि पलाय्य ययाववन्तीम् । तदनु सातवाहनो राज्येऽभिषिक्तः । प्रतिष्ठानं च पुनर्निजविभूतिपरिभूतवस्खोकसाराभिमानं धवलगृहदेवगृहहट्टपंक्तिराजपथप्राकारपरिखादिभिः सुनिविष्ट- मजनिष्ट पत्तनम् । सातवाहनोऽपि क्रमेण दक्षिणापथमनृणं विधाय तापीतीरपर्यन्तं चोत्तरापथं साधयित्वा खकीयसंवत्सरं प्रावीवृतत् । जैनश्च समजनि । अचीकरच जनितजननयनशैत्यानि जिनचैत्यानि । पञ्चाशद्वारा अपि प्रत्येकं स्वखनामाकितान्यन्तनगरं कारयांबभूवुर्जिनभवनानि । ॥ इति प्रतिष्ठानपत्तनकल्पः॥ ॥ ग्रं० ४७॥ ? , 25 1 B नास्ति पदमेतत् । 2 Pa मृन्मय°।
. प्रतिष्ठानपुराधिपतिसातवाहननृपचरित्रम् । ३४. प्रतिष्ठानपुराधिपतिसातवाहननृपचरित्रम् । अथ प्रसङ्गतः परसमयलोकप्रसिद्धं सातवाहनचरित्रशेषमपि किञ्चिदुच्यते- श्रीसातवाहने क्षितिं रक्षति पञ्चाशद्वीराः प्रतिष्टाननगरान्तस्तदा वसन्ति स । पञ्चाशच्च नगराबहिः । इतश्च तत्रैव पुरे एकस्य द्विजस्य सूनुर्दोद्धुरः शूद्रकाख्यः समजनि । स च युद्धश्रमं दर्पात्कुर्वाणः पित्रा खकुलानुचि- तमिदमिति प्रतिषिद्धो नास्थात् । अन्येयुः सातवाहननृपतिर्वापला-बूंदलादि-पुरान्तर्वर्ति-वीरपञ्चाशदन्वितो द्विप-5 ञ्चाशद्धस्तप्रमाणां शिलां श्रमार्थमुत्पाटयन् दृष्टः पित्रा समं गच्छता द्वादशाब्ददेशीयेन शूद्रकेण । केनापि वीरेणाङ्गुलचतुष्ट- यम् , केनचित्षडङ्गुलान्यष्टौ [वा] शिला भूमित उत्पाटिता । महीजानिना त्वाजानु नीता । इत्यवलोक्य शूद्रकः स्फूर्जदू- र्जितमवादीत्-भो भो ! भवत्सु मध्ये कि शिलामिमामा मस्तकं न कश्चिदुद्धर्तुमीष्टे । तेऽपि सेयॆमवादिषुर्यथा त्वमे- वोत्पाटय, यदि समर्थमन्योऽसि । शूद्रकस्तदाकर्ण्य तां शिलां वियति तथोच्छालयाचकार यथा सा दूरमूर्ध्वमगमत् । पुनरवादि शूद्रकेण-यो भवत्खलंभूष्णुः स खल्विमां निपतन्तीं स्तभ्नातु । सातवाहनादिवारै योद्धान्तलोचनैरूचे 1 स एव सानुनयम् , यथा भो महाबल ! रक्ष रक्षास्माकीनान् प्राणानिति । स पुनस्तां पतयालु तथा मुष्टिप्रहारेण प्रहत- वान् यथा सा त्रिखण्डतामन्वभूत् । तत्रैक शकलं योजनत्रयोपरि न्यपतत् । द्वैतीयीकं च खण्डं नागहदे । तृतीयं तु प्रतोलीद्वारे चतुष्पथमध्ये निपतितमद्यापि तथैव वीक्ष्यमाणमास्ते जनैः । तद्बलविलसित चमत्कृतचेताः क्षोणिनेता शूद्रकं सुतरां सत्कृत्य पुरारक्षकमकरोत् । शस्त्रान्तराणि प्रतिषिध्य दण्डधारस्तस्य दण्डमेवायुधमन्वज्ञासीत् । [स] च शुद्रको बहिश्चरान् वीरान् पुरमध्ये प्रवेष्टुमपि न दत्तवान् , अनर्थनिवारणार्थम् । अन्यदा खसौधस्योपरितले शयानः1 सातवाहनः क्षितिपतिमध्यरात्रे शरीरचिन्तार्थमुत्थितः पुराबहिःपरिसरे करुण रुदितमाकर्ण्य, तत्प्रवृत्तिमुपलब्धं कृपाणपाणिः परदुःखदुःखितहृदयतया गृहान्निरगमत् । अन्तराले शूद्रकेणावलोक्य सप्रश्रयं प्रणत., पृष्टश्च महानि- शायां निर्गमनकारणम् । धरणीपतिरवदद्-यदयं बहिः पुरः परिसरं करुणक्रन्दितध्वनिः श्रवणाध्वनि पथिकीभावमनु- भवन्नस्ति, तत्कारणप्रवृत्तिं ज्ञातुं व्रजन्नस्मीति राज्ञोक्तेः शूद्रको व्यजिज्ञपत्-देव ! प्रतीक्षपादैः स्वसौधालङ्करणाय पादोऽवधार्यतामहमेव तत्प्रवृत्तिमानेष्यामीत्यभिधाय वसुधानायकं व्यावर्त्य स्वयं रुदितध्वन्यनुसारेण पुराबहिर्गन्तुं 2 प्रवृत्तः । पुरस्ताद्गजन् दत्तको गोदावर्याः श्रोतसि कञ्चन रुदन्तमश्रौषीत् । ततः परिकरबन्धं विधाय शूद्रकः तीर्ला यावत्सरितो मध्यं प्रयाति तावत्पयःपूराव्यमानं नरमेकं रुदन्तं वीक्ष्य बभाषे-भोः ! कस्त्वं किमर्थ च रोदिषीत्यभि- हितः स नितरामरुदत् । अतिनिर्बन्धेन पुनः पृष्टः स्पष्टमाचष्ट-भोः साहसिकशिरोमणे ! मामितो निष्काश्य भूपतेः समीपं प्रापय, येन तत्र खवृत्तमाचक्षे-इत्युक्तः शूद्रकस्तमुत्पाटयितु यावदयतिष्ट, तावन्नोत्पटति स सः । ततोऽध- स्तात् केनापि यादसा मा विधृतोऽयं भवेदित्याशय, सद्यः कृपाणिकामधो वाहयामास शूद्रकः । तदनु शिरोमात्रमेव : शूदकस्योद्धर्तुः करतलमारोहल्लघुतया तच्छिरः प्रक्षरद्रुधिरधारमवलोक्य शुद्रको विषादमापेदानश्चिन्तयति स-धिग् मामप्रहर्तरि प्रहर्तारम् , शरणागतघातुकं चेत्यात्मान निन्दन् वज्राहत इव क्षणं मूछितस्तस्थौ । तदनु समधिगतचैत- न्यश्चिरमचिन्तयत्-कथमिवैतत् खदुश्चेष्टितमवनिपतये निवेदयिष्यामीति लज्जितमनास्तत्रैव काष्ठश्चितां विरचय्य तत्र ज्वलनं प्रज्वाल्य तच्छिरः सह गृहीत्वा यावदुदर्चिषि प्रवेष्टुं प्रववृते, तावत्तेन मस्तकेन निजगदे-भो महापुरुष ! किमर्थमित्थं व्यवसीयते भवता । यावदहं शिरोमात्रमेवास्मि सैहिकेयवत्सदा । तद्वृथा मा विषीद प्रसीद मा राज्ञः समीप- मुपनय इति तद्वचनं निशम्य चमत्कृतचित्तः, प्राणित्ययमिति प्रहृष्टः शूद्रकस्तच्छिरः पटांशुकवेष्टितं विधाय प्रातः सातवाहनमुपानमत् । अपृच्छदथ पृथिवीनाथः-शूद्रक ! किमिदम् । सोऽप्यवोचत्-देव ! सोऽयं यस्य क्रन्दित- ध्वनिर्देवेन रात्रौ शुश्रुवे । इत्युक्त्वा तस्य प्रागुक्तं वृत्तं सकलमावेदयत् । पुना राजा तमेव मस्तकमप्राक्षीद्-भोः ! ! 1Pa नास्थानात् । 2 B स्खलातु। 3 B °द्रहे। 4 C विलसितेन। 5 Pa नास्ति पदद्वयमेतत् । 6 B तत्क्षणं ।
! ६२ विविधतीर्थकल्पे कस्त्वं किमर्थं चात्र भवदागमनमिति । तेनाभिदधे-महाराज! भवतः कीर्तिमुभाकर्णि समाकर्ण्य करुणरुदितव्याजेनात्मानं ज्ञापयित्वा त्वामहमुपागमम् , दृष्टश्च भवान् , कृतार्थे मेऽद्य चक्षुषी जाते इति । कां कलां सम्यगवगच्छसि -इति राज्ञा पृष्टे, तेनोक्तम्-देव ! गीतकलां वेनि । ततो राज्ञ आज्ञया निरवगीतं गीतं गातुं' प्रचक्रमे । क्रमेण तद्गान- कल्या मोहिता सकलापि नृपतिप्रमुखा परिषत् । स च मायासुरनामकोऽसुरस्तां मायां निर्माय महीपतेर्महिषीं 5 महनीयरूपधेयामपजिहीर्घरुपागतो बभूव । न च विदितचरमेतत्कस्यापि । लोकैस्तु शीर्षमात्रदर्शनात्तस्य प्राकृतभाषया सीपुला इति व्यपदेशः कृतः । तदनु प्रतिदिनं तस्मिन्नतितुंबरौ मधुरतरं गायति सति श्रुतं तत्स्वरूपं महादेव्या । दासीमुखेन भूपं विज्ञाप्य तच्छीर्षकं खान्तिकमानायितम् । प्रत्यहं तमजीगपत् राज्ञी । दिनान्तरे रात्रौ प्रस्तावमासाद्य सद्य एवापहरति स्म तां मायासुरः। आरोपयामास च घण्टाविलम्बिनामनि खविमाने । राज्ञी च करुणं क्रन्दितुमारे- मे-हाऽहं केनाप्यपहिये! । अस्ति कोऽपि वीरः पृथिव्यां यो मां मोचयति । तच्च खूदलाभिख्येन वीरेण श्रुत्वा 0 धावित्वा व्योमन्युत्पत्य च तद्विमानस्य घण्टा पाणिना गाढमधार्यत । ततस्तत्प्राणेनावष्टब्धं विमानं पुरस्तान्न प्राचालीत् । तदनु चिन्तितं मायासुरेण-किमर्थं विमानमेतन्न सर्पति । यावदद्राक्षीत्तं वीरं हस्तावलम्बितघण्टं ततः खड्गेन तद्धस्तमच्छिदत् । पतितः पृथिव्यां वीरः । स चासुरः पुरः प्राचलत् । ततो विदितदेव्यपहारवृत्तान्तः क्षितिकान्तः पञ्चाशतमेकोनां वीरानादिक्षत् यत्पट्टदेव्याः शुद्धिः क्रियताम् , केनेयमपहृतेति । प्रागपि शूद्रकं प्रत्यसूयापराः ते प्रोचुः- महाराज ! शूद्रक एव जानीते अनेनैव तच्छीर्षकमानीतं तेनैव च देवी जहे । ततो नृपतिस्तस्मै कुपितः शूलारोपण- 5 माज्ञापयत् । तदनु देशरीतिवशात्तं रक्तचन्दनानुलिप्ताङ्गं शकटे शाययित्वा, तेन सह गाढं बध्वा, शूलायै यावदाजपु- रुषाश्चेलुस्तावत्पञ्चाशदपि वीरास्सम्भूय शूद्रकमवोचन्-भो महावीर ! किमर्थमेवं रण्डेव म्रियते भवान् ! । 'अशुभस्य कालहरण मिति न्यायात् मार्गय नरेन्द्राकतिपयदिनावधिम् , शोधय सर्वत्र देव्यपहारिणम्', किमकाण्ड एव खकीयां वीरत्वकीर्तिमपनयसि । तेनोक्तम्-गम्यतां तर्हि उपराजम् , विज्ञाप्यतामेतमर्थ राजा । तैरपि तथाकृते प्रत्यानायितः शूद्रकः क्षितीन्द्रेण । तेनापि स्वमुखेन विज्ञप्तिः कृता-महाराज ! दीयतामवधिर्येन विचिनोमि प्रतिदिशं देवीं तदप- 20 हारिणं च । राज्ञा दिनदशकमवधिर्दत्तः । शूद्रकगृहे च सारमेयद्वयमासीत्तत्सहचारि । नृपतिरवददेतद्भषणयुगलं प्रति- भूप्रायमस्मत्पार्धे मुञ्च, स्वयं पुनर्भवान् देव्युदन्तोपलब्धये हिण्डतां महीमण्डलम् । सोऽप्यादेशः प्रमाणमित्सुदीर्यवीर्यवान् प्रतस्थे । भूचक्रशक्रस्तत्कौलेयकद्वन्द्वं शृङ्खलाबद्धं खशय्यापादयोरबध्नात् । शूद्रकस्तु परितः पर्यट्यमानोऽपि यावत्प्रस्तु- तार्थस्य वार्तामात्रमपि क्वापि नोपलेभे, तावदचिन्तयद्-अहो ! ममेदमपयशः प्रादुरभूद्यदयं स्वामिद्रोही मध्ये भूत्वा देवी- मुपाजीहरदिति । न च क्वापि शुद्धिर्लब्धा तस्यास्तस्मान्मरणमेव मम शरणमिति विमृश्य दारुभिश्चितामरचयत् । ज्वलनं 25 चाज्वालयद्यावन्मध्ये प्राविशतावत्ताभ्यां शुनकाभ्यां देवताधिष्ठिताभ्यां ज्ञातं यदस्मदधिपतिर्निधनं धनायन्नस्तीति । ततो दैवतशक्त्या शृङ्खलानि भक्त्वा निर्विलम्बं गतौ तौ तत्र यत्रासीच्छूद्रकरचिता चिता । दशनैः केशानाकृष्य शूद्रकं बहि- निष्कासयामासतुः । तेनाप्यकस्मात्तौ विलोक्य विस्मितमनसा निजगदे-रे पापीयांसौ ! किमेतत्कृतं भवभ्यामशुभवद्- भ्याम् । राज्ञो मनसि विश्वासनिरासो भविष्यति, यत्प्रतिभुवावपि तेनात्मना सह नीताविति । भषणाभ्यां बभाषे-धीरो भव, अस्मद्दर्शितां दिशमनुसर, सरभसं का चिता तवेत्यभिधाय पुरोभूय प्रस्थितौ तेन सार्द्धम् । क्रमाप्राप्तौ कोल्ला- 30 पुरम् । तत्रस्थं महालक्ष्मीदेव्या भवनं प्रविष्टौ । तत्र शूद्रकस्तां देवीमभ्यर्च्य कुशस्त्रस्तरासीनस्त्रिरात्रमुपावसत् । तदनु प्रत्यक्षीभूय भगवती महालक्ष्मीस्तमवोचत्-वत्स ! किं मृगयसे ? । शूद्रकेणोक्तम्-खामिनि ! सातवाहनमही- पालमहिष्याः शुद्धिं वद; कास्ते, केनेयमपहृता । श्रीदेव्योदितम्-सर्वान् यक्षराक्षसभूतादिदेवगणान् सम्मील्य तत्प्रवृत्ति- महं निवेदयिष्यामि । परं तेषां कृते त्वया बल्युपहारादिप्रगुणीकृत्य धार्यम् । यावच्च ते कणेहत्य बल्याधुपभुज्य प्रीता न भवेयुस्तावत्त्वया विघ्ना रक्षणीयाः । ततः शूद्रकस्तेषां देवतानां तर्पणार्थ कुण्डं विरचय्य होममारेभे । मिलिताः 1 B निरवगानगातुं। + एतदन्तर्गता पंक्तय. पतिता. B आदर्शे। 2 एते शब्दा अनुपलभ्या. C प्रतौ । परिहारेणं। 4 B °पहारिणी वा। 3 Pa प्रतिष्ठानपुराधिपतिसातवाहननृपचरित्रम् । सकलदैवतगणाः, खां खां भुक्तिमभिमुखेन जगृहे । तावत्तद्धोमधूमः प्रसृमरः प्राप तत्स्थानं यत्र मायासुरोऽभूत्। तेनापि परिज्ञाततल्लक्ष्म्यादिष्टशूद्रकहोमखरूपेण प्रेषितः खभ्राता कोल्लासुरनामा होमप्रत्यूहकरणाय । समागतश्च वियति कोल्लासुरः खसेनया समम् । दृष्टश्च दैवतगणैश्चकित च तैः । ततो भषणौ दिव्यशक्त्या युयुधाते दैत्यैः सह । क्रमा- न्मारितौ च तौ दैत्यैः । तत शूद्रकः खयं योद्धं प्रावृतत् । क्रमेण दण्डव्यतिरिक्तप्रहरणान्तराभावादण्डेनैव बहून्निधनं नीतवानसुरान् । ततो दक्षिणबाहुं दैत्यास्तस्य' चिच्छिदुः । पुनर्वामदोष्णैव दण्डयुद्धमकरोत् । तस्मिन्नपि च्छिन्ने दक्षिणा- हिणोपात्तदण्डो योद्धं लग्नः । तत्रापि दैत्यैछ्ने वामपदात्तयष्टिरयुध्यत तमपि क्रमादच्छिदन्नसुराः । ततो दन्तैर्दण्डमादाय युयुधे । ततस्तैर्मस्तकमच्छेदि । अथाकण्ठतृप्ता देवगणास्तं शूद्रकं भूमिपतितशिरस्क दृष्ट्वा-अहो ! अस्मद्भुक्तिदातुर्वरा- कस्यास्य किं जातमिति परितप्य योद्धं प्रवृत्ताः कोल्लासुरममारयन् । ततः श्रीदेव्या अमृतेनाभिषिच्य पुनरनुसंहि- ताङ्गश्चक्रे शूद्रकः, प्रत्युज्जीवितश्च । सारमेयावपि पुनर्जीवितौ । देवी च प्रसन्ना सती तस्मै खड्गरत्नं प्रददौं । अनेन त्वमजय्यो भविष्यसीति च वरं व्यतरत् । ततो महालक्ष्म्यादिदैवतगणैः सह सातवाहनदेव्याः शुद्ध्यर्थं समग्रमपि । भुवनं परिभ्राम्य प्राप्तः शूद्रको महार्णवम् । तत्र चैकं वटतरुमुच्चैस्तरं निरीक्ष्य विश्रामार्थमारुरोह । यावत्पश्यति तच्छाखायां लम्बमानमधःशिरसं काष्ठकीलिकाप्रवेशितोर्ध्वपादं पुरुषमेकम् । स च प्रसारितजिह्वोऽन्तर्जलं विचरतो जलचरादीन् भक्षयन् वीक्षितस्तैः । पृष्टश्च शूद्रकेण-कस्त्वम् ?, किमर्थं चेत्थ लम्बितोऽसि ? । तेनोक्तम्-अहं मायासुरस्य कनिष्ठो भ्राता स च मदनोन्मदिष्णुर्मदग्रजः । प्रतिष्ठानाधिपतेः सातवाहनस्य महिषी रिरंसुर- पाहरत्सीतामिव दशवदनः । सा च पतिव्रता तन्नेच्छति । तदनु मया प्रोक्तोऽग्रजन्मा-न युज्यते परदारा- पहरणं तव । विक्रमाक्रान्तविश्वोऽपि परस्त्रीषु रिम्सया । कृत्वा कुलक्षयं प्राप नरक दशकन्धरः ॥ १ ॥ इत्यादि वानिषिद्धः क्रुद्धो मह्यं मायासुरोऽस्यां वटशाखाया टङ्कित्वा मामित्थ व्यडम्बयत् । अहं च प्रसारित- रसनः समुद्रान्तः सञ्चरन्तो जलचरादीनभ्यवहरन् प्राणयात्रां करोमि । इति श्रुत्वा शूद्रकोऽप्यभाणीत्-अह तस्यैव महीभृतो भृत्यः शूद्रकनामा । तामेव देवीमन्वेष्टुमागतोऽस्मि । तेनोक्तम्-एवं चेत्तर्हि मा मोचयत, यथाहं सह भूत्वा : तं दर्शयामि, ता च देवीम् । तेन खस्थानं परितो जातुषं दुर्ग कारितमस्ति । तच निरन्तरं प्रज्वलदेवास्ति ततस्तदुल्लंघ्य, मध्ये प्रविश्य, तं निपात्य, देवी प्रत्याहर्तव्या-इत्याकर्ण्य शूद्रकस्तेन कृपाणेन तत्काष्ठबन्धनानि च्छित्वा तं पुरोधाय, दैवतगणपरिवृतः प्रस्थाय, प्राकारमुल्लष्य, तत्स्थानान्तः प्राविशत् । दैवतगणांश्चावलोक्य मायासुरः खसैन्यं युद्धाय प्रजिघाय । तस्मिन्पञ्चतामञ्चिते स्वयं योद्धमुपतस्थे । ततः क्रमेण शूद्रकस्तेनासिना तमवधीत् । ततो घण्टावलम्बिविमान- मारोप्य देवी देवतगणैः सत्रा प्रस्थितः प्रतिष्ठानं प्रति । इतश्च दशमं दिनमवधीकृतमागतमवगत्य जगत्यधिपतिर्ध्यातवान्-अहो ! न मम महादेवी, न च शूद्रकवीरो, नापि च तौ रसनालिहौ । सर्वं मयैव कुबुद्धिना विनाशितमिति शोचयन् सपरिच्छद एव प्राणत्यागं चिकीर्षुः पुराबहि- श्चितामरचयच्चन्दनादिदारुभिः । यावत्क्षणादाशुशुक्षणिं क्षेप्स्यति परिजनश्चितौ तावद्वर्द्धापक एको देवगणमध्यात्समाया- सीधजिज्ञपञ्च सप्रश्रयम्-देव ! दिष्ट्या वर्द्धसे महादेव्यागमनेन । तन्निशम्य श्रवणरम्यं नरेश्वरः स्फुरदानन्दकन्दलित- हृदय ऊर्ध्वमवलोकयन्नालुलोके नभसि दैवतगणं शूद्रकं च । अयमपि विमानावदतीर्य राज्ञः पदोऽपतत् ; महादेवी च । अभिननन्द सानन्दं मेदिनीन्द्रः शूद्रकम् , राज्याधं च तस्मै प्रादित । सोत्सवमन्तनगरं प्रविश्य श्रुतशूद्रकचारुचरितः समं महिष्या राज्यश्रियमुपबुभुजे महाभुजः । इत्थंकारं नानाविधानान्यवदानानि हालक्षितिपालस्य, कियन्ति नाम व्यावर्णयितुं पार्यते । स्थापिता चानेन गोदावरीसरित्तीरे महालक्ष्मीः । प्रासादे अन्यान्यपि यथार्ह दैवतानि निवेशितानि तत्तत्स्थानेषु । राज्यं प्राज्यं चिरं 1 'तस्य नास्ति Par 2 B ददौ ।
विविधतीर्थकल्पे भुञ्जाने जगतीजानावन्यदा कश्चिदारुभारहारकः कस्यचिद्वणिजस्य वीथौ प्रत्यहं चारूणि दारूण्याहृत्य विक्रीणीते स्म । दिनान्तरे च तस्मिन्ननुपेयुषि वणिजा तद्भगिनी पृष्टा-किमर्थं भवद्भाताऽद्य नागतो मद्वीथ्याम् ? । तया बभाणे-श्रेष्ठि- श्रेष्ठ ! मत्सौदर्यः स्वर्गिषु सम्प्रति प्रति वसति । वणिगभाणत्कथमिव ? । साऽवदत्-कङ्कणबन्धादारभ्य विवाहप्रकरणे दिनचतुष्टयं नरः स्वर्गिष्विव वसन्तमात्मानं मन्यते । तत्तदुत्सवालोकनकुतूहलात् । तच्चाकर्ण्य राजाप्यचिन्तयत्-अहो ! 5 अहं किं न स्वर्गिषु वसामि चतुर्पु दिनेष्वनवरतं विवाहोत्सवमय एव स्थाष्यामीति विचार्य चातुर्वर्ण्य यां यां कन्यां युवति वा रूपशालिनी पश्यति शृणोति स्म वा, तां तां सोत्सवं पर्यणैषीत् । एवं च भूयस्यनेहसि गच्छति लोकैश्चिन्तितम्-अहो ! कथं भाव्यमनपत्यैरेव सर्ववर्णैः स्थेयम् । सर्वकन्यास्तावद्राजैव विवोढा । योषिदभावे च कुतः सन्ततिरिति । एवं विष- ण्णेषु लोकेषु विवाहवाटिकानामनि ग्रामे वास्तव्य एको द्विजः पीठजादेवीमाराध्य व्यजिज्ञपद्-भगवति ! कथं विवाहकर्मास्सदपत्याना भावीति । । देव्योक्तम्-भो वाडव ! त्वद्भवनेऽहमात्मानं कन्यारूपं कृत्वावतरिष्यामि । यदा मां 10 राजा प्रार्थयते तदाहं तस्मै देया, शेषमहं भलिप्ये । तथैव राजा तां रूपवतीं श्रुत्वा विप्रमयाचत । सोऽपि जगाद- दत्ता मया, परं महाराज ! तत्रागत्य मत्कन्योद्वोढव्या । प्रतिपन्नं राज्ञा । गणकदत्ते लग्ने क्रमाद्विवाहाय प्रचलितः । प्राप्तश्च तं ग्रामं श्वसुरकुलं च नृपतिः । देशाचारानुरोधाद्वधूवरयोरन्तराले जवनिका दत्ता । अञ्जलिर्युगन्धरीलाजै तो लमवेलायां तिरस्करिणीमपनीय यावदन्योऽन्यस्य शिरसि लाजान् विकिरीतुं प्रवृत्तौ । तदनु किल हस्तलेपो भविष्यतीति तावद्वाजा तां रौद्ररूपां राक्षसीमिवैक्षिष्ट । ते च लाजाः कठिनपाषाणकर्कररूपा राज्ञः शिरसि लगितुं लग्नाः । क्षितिपति- 15 रपि किमपि वैकृतमिदमिति विभावयन् पलायितस्तावत्सा पृष्ठलमाऽश्मशकलानि वर्षन्ती प्राप्ता । ततो नरपति गहृदं प्राविशन्निजजन्मभूमिम् । तत्रैव च निधनमानश इति । अद्यापि सा पीठजादेवी प्रतोल्या बहिरास्ते निजप्रासादस्था । शूद्रकोऽपि क्रमेण कालिकादेव्याऽजारूपं विकृत्य वापी प्रविष्टया करुणरसितेन विप्रलभ्य तन्निष्कासनार्थ प्रविशन् । पतितस्य तस्य कृपाणस्य कूपद्वारे तिर्यपतनाच्छिन्नाङ्गः पञ्चतामानञ्च । महालक्ष्म्या हि वरं वितरणावसरेऽस्मादेव कौक्षेय- कात्तव दिष्टान्तावाप्तिर्भवित्रीत्यादिष्टमासीत् । ततः शक्तिकुमारो राज्येऽभिषिक्तः सातवाहनायनिः । तदनन्तरमद्यापि 20 राजा न कश्चित्प्रतिष्ठाने प्रविशति वीरक्षेत्रे इति । अत्र च यदसम्भाव्यं कचिदूचे तत्र परसमय एव । मन्तव्यो हेतुर्यन्नासंगतवाग्जनो जैनः ।। इति श्रीप्रतिष्ठानकल्पः, प्रसङ्गत सातवाहनचरित्रलेशश्च विरचितः श्रीजिनप्रभसूरिभिः । चक्रे प्रतिष्ठानकल्पः श्रीजिनप्रभसूरिभिः । सातवाहनभूपस्य कथालेशश्च प्रसङ्गतः ॥ ॥ ग्रं० १६६, अ० ९॥ 1B'प्रति' नास्ति । 2 B नास्ति 'किमपि ।
चम्पापुरीकल्पः। ६ ३५. चम्पापुरीकल्पः। कृतदुर्नयभङ्गानामङ्गाना' जनपदस्य भूषायाः । चम्पापुर्याः कल्पं जल्पामस्तीर्थधुर्यायाः ॥ १॥ अस्यां द्वादशमजिनेन्द्रस्य श्रीवासुपूज्यस्य त्रिभुवनजनपूज्यानि गर्भावतार -जन्म-प्रव्रज्या-केवलज्ञान-निर्वाणो- पगमलक्षणानि पञ्चकल्याणकानि जज्ञिरे ॥ १ ॥ अस्यामेव श्रीवासुपूज्यजिनेन्द्रपुत्रमघवनृपतिपुत्रीलक्ष्मीकुक्षिजाता रोहिणी नाम कन्याऽष्टाना पुत्रा- णामुपरि जज्ञे । सा च स्वयंवरेऽशोकराजन्यकण्ठे वरमालां निक्षिप्य तं परिणीय पट्टराज्ञी जाता । क्रमेणाष्टौ पुत्राश्च- तस्रश्च पुत्रीरजीजनत् । अन्यदा श्रीवासुपूज्यशिप्ययो रूप्यकुम्भ-स्वर्णकुम्भयोर्मुखाददृष्टदु.खत्वे हेतुं प्राग्ज- न्मचीर्ण रोहिणीतपः श्रुत्वा सोद्यापनविवि प्राचीकटन्' मुक्तिं च सपरिच्छदाऽगच्छत् ॥ २ ॥ अस्यां करकण्डु नामधेयो भूमण्डलाखण्डलः पुरासीद्यः कादम्बर्यामटव्या कलिगिरेरुपत्यकावर्तिनि कुण्ड- नाम्नि सरोवरे श्रीपार्श्वनाथं छद्मस्थावस्थायां विहरन्तं हस्तिव्यन्तरानुभावात्कलिकुण्डतीर्थतया प्रतिष्ठापितवान् ॥३॥ अस्यां पुनः सुभद्रा महासती पाषाणमयविकटकपाटसम्पुटपिहितास्तिस्रः प्रतोलीः "शीलमाहात्म्यादामसूत्र- तन्तुवेष्टितेन तितउना कूपाजलमाकृप्य तेनाभिषिच्य सप्रभावनमुदघाटत् । एकां तु तुरीया प्रतोलीमन्याऽपि या किल मत्सदृशा सुचरित्रा भवति तयेयमुद्घाटनीयेति भणित्वा राजादिजनसमक्षं तथैव पिहितामेवास्थापयत् । सा च तद्दिना- दारभ्य चिरकालं तथैव दृष्टा जनतया । क्रमेण विक्रमादित्यवर्षेषु षष्टयधिकत्रयोदशशतेष्वतिकान्तेषु लक्षणावतीहम्मीरश्रीसुरत्राणसमसदीनः "शङ्करपुरदुर्गोपयोगिपाषाणग्रहणार्थ तां प्रतोली पातयित्वा कपाट- सम्पुटमग्रहीत् ॥ ४॥ अस्या दधिवाहननृपतिर्महिप्या पद्मावत्या सह तद्दौहृदपूरणार्थमनेकपारूढः सञ्चरन् स्मृतारण्यानीविहारेण करिणा तां प्रतिव्रजताऽपवाहितः खयं तरुशाखामालम्ब्य स्थितः । करिणि पुरः सञ्चरिते व्यावृत्त्येमामेव खपुरीमाग- मत् । देवी चासामर्थ्यात्तदारूढेवारण्यानीमगात् । तदवतीर्णा क्रमेण सूनुं सुषुवे । स च करकण्डुर्नाम क्षितिपतिरजनि । कलिङ्गेषु पित्रा सार्ध युध्यमानः प्रतिषिद्धः खजनन्या "आर्यया । क्रमेण महावृषभस्य यौवन-वार्द्धकदशादर्शना- ज्जातः प्रत्येकबुद्धः सिद्धि चाससाद ॥ ५ ॥ अस्या चन्दनबाला दधिवाहननृपतिनन्दना जन्म उपलेभे । या किल भगवत. श्रीमहावीरस्य कौशाम्ब्यां सूर्पकोणस्थकुल्माषैः पारणाकारणया पञ्चदिनोनषण्मासावसाने द्रव्य-क्षेत्र-काल-भावाऽभिग्रहानपूरयत् ।।६।। अस्यां पृष्ठचम्पया सह श्रीवीरस्त्रीणि वर्षारानसमवसरणानि चक्रे ॥ ७॥ अस्या एव परिसरे श्रीश्रेणिकसूनुरशोकचन्द्रो "नरेन्द्रः कूणिकापराख्यः श्रीराजगृहं जनकशोकाद्वि-: हाय नवीनां चम्पामचीकरच्चारुचम्पकरोचिष्णुं राजधानीम् ॥ ८ ॥ अस्यामेव पाण्डुकुलमण्डनो दानशौण्डेषु दृष्टान्तः श्रीकर्णनृपतिरशाद्राज्यश्रियम् । दृश्यन्ते चाद्यापि तानि तानि तदवदातस्थानानि शृङ्गारचतुरिका"दीनि पुर्यामस्याम् ॥ ९॥ अस्यां सम्यग्दृशां निदर्शनं सुदर्शनश्रेष्ठी दधिवाहनभूपस्य राश्याऽभयाख्यया सम्भोगार्थमुपसर्ग्यमाणः 5 '2 1 D महाजन । 2 P विहाय सर्वत्र तीर्थपुर्याया ।' 3 Pa. श्रीमे( 12 )ववासु । 4 BC गर्भावतर। 5 D°चतस्त्र.। 6 C D विधि। 7 BDP प्राचीकशन् । 8 P करकुण्ड । 9 P छद्मस्थावस्था समधिगत्य विहरन्तं । 10P विना नास्त्यन्यत्र 'पुन.'। 11 P शीतलकरचन्द्रलीलशीलमाहा । 12 B शङ्करदुर्गोप। 13 BPD प्रतिषिध्य । 14 B C D आर्यया जनन्या। 150 जन्म लेमे। 16 P श्रेणिकसूनुरशोकचन्द्रापरनामधेयः । 17 B चतुरगाका; PD चतुरका । वि० क०९ - ६६ विविधतीर्थकल्पे क्षितिपतिवचसा वधार्थ नीतः खकीयनिष्कम्पशीलसम्पत्प्रभावाकृष्टशासनदेवतासान्निध्यात् 'शूलीं 'हैमसिंहासनतामनै- षीत् ; तरवारि च निशितं सुरभिसुमनोदाम भूय मनोदामनयत् ॥ १० ॥ अस्या च कामदेवः श्रेष्ठी श्रीवीरस्योपासकाग्रणीरष्टादशकनककोटिखामी गोदशसहस्रयुतषङ्गोकुलाधिपति- भद्रापतिरभवत् । य. पौषधागारस्थितो मिथ्याग्देवेन पिशाचगजभुजगरूपैरुपसर्गितोऽपि न क्षोभमभजत् । श्लाघितश्च 5 भगवताऽन्त.समवसरणम् ॥ ११ ॥ अस्या विहरन् श्रीशय्यम्भवसूरिश्चतुर्दशपूर्वधरः खतनयं मनकाभिधानं राजगृहादागतं प्रव्राज्य तस्यायुः षण्मासावशेषं श्रुतज्ञानोपयोगेनाकलय्य तदध्ययनार्थ दशवैकालिकं पूर्वगतान्नियूंढवान् । 'तत्रात्मप्रवादात् षड्जीव- निकां, कर्मप्रवादात् पिण्डैषणा, सत्यप्रवादाद्वाक्यशुद्धिं, अवशिष्टाध्ययनानि प्रत्याख्यानपूर्वतृतीयवस्तुत इति ॥ १२ ॥ अस्यां वास्तव्यः कुमारनन्दी सुवर्णकारः खविभववैभवाभिभूतधनदमदो ऽकृशकृशानुप्रवेशात्पञ्चशैलाधिपत्य- 10 मधिगत्य प्राग्भवसुहृदच्युतविबुधबोधितश्चारुगोशीर्षचन्दनमयीं जीवन्तस्वामिनीं सालङ्कारां देवाधिदेवश्रीमहावीरप्रतिमां निर्ममे ॥ १३ ॥ अस्यां पूर्णभद्रे चैत्ये श्रीवीरो व्याकरोद्-योऽष्टापदमारोहति स तद्भव एव सिद्ध्यतीति ॥ १४ ॥ अस्यां पालितनामा श्रीवीरोपासको वणिक् । तस्य पुत्रः समुद्रयात्रायां समुद्रे प्रसूत इति समुद्रपालो वध्यं नीयमानं वीक्ष्य प्रतिबुद्धः सिद्धिं च प्रापत् ॥ १५ ॥ अस्यां सुनन्दः श्राद्धः साधूनां मलदौर्गन्ध्यं निन्दित्वा मृतः कौशाम्ब्यामिभ्यसुतोऽभूद्रतं चाग्रहीत् । उदीर्णदुर्गन्धः कायोत्सर्गेण देवतामाकृष्य खाङ्गे सौगन्ध्यमकार्षीत् ॥ १६ ॥ अस्यां कौशिकार्यशिष्याऽङ्गर्षि-रुद्रका"भ्याख्यानसंविधानकं सुजातप्रियंग्वादिसंविधानकानि च जज्ञिरे॥१७॥ इत्यादि नानाविधसंविधानकरत्नप्रकटनाना वृत्तनिधानमियं पुरी । अस्याश्च प्राकारभित्तिं प्रियसखीव प्रतिक्षणमा- लिङ्गति सर्वाङ्ग पावनधनरसपूरितान्तरा सरिद्वरा प्रसृत्वरवीचिभुजाभिः ॥ १८ ॥ उत्तमतमनरनारीमुक्तामणिधोरणिप्रसवशुक्तिः । नगरी विविधाद्भुतवस्तुशालिनी मालिनी जयति ॥ १ ॥ जन्मभूर्वासुपूज्यस्य तद्भक्त्या स्तूयते बुधैः । चम्पायाः कल्पमित्याहुः श्रीजिनप्रभसूरयः ॥ २ ॥ ॥ इति श्रीचम्पापुरीकल्पः समाप्तः॥ ॥ ग्रं० ४७॥ 15 20 1 BPa शूलं । 2 P हिरण्मय। 3C गोकुलपतिः। 4 B तत्त्वात्म। 5 C D वस्तु इति । 6 B धनदमानो। 7 P पूर्णभद्रचैत्यै। 8 P सिद्धिं चाससाद हतविषादाम् । 9P श्रावकः । 10 B C Pa मलदुर्गन्ध । 11 Pa °रुद्रका- न्याख्यान% C°स्द्रकाव्याख्यान। 12 P प्रकटमाना। 13 P विहाय नास्ति 'सर्वाङ्ग। 14 Pa सूरिभिः।
- - पाटलिपुत्रनगरकल्पः। ६७ ३६. पाटलिपुत्रनगरकल्पः। आनम्य श्रीनेमिनमनेकपुरत्नजनिपवित्रस्य । श्रीपाटलिपुत्राह्वयनगरस्य प्रस्तुमः कल्पम् ॥ १॥ पूर्व किल श्रीश्रेणिकमहाराजेऽस्तंगते तदात्मजः कूणिकः पितृशोकाच्चम्पापुरी न्यवीविशत् । तस्मिंश्वाले- ख्यशेषतां प्रयाते तत्सूनुरुदायिनामधेयश्चम्पायां क्षोणिजानिरजनिष्ट । सोऽपि खपितुस्तानि तानि सभाक्रीडाशयना- सनादिस्थानानि' पश्यन्नस्तोकं शोकमुदवहत् । ततोऽमात्यानुमत्या नूतनं नगरं निवेशयितुं नैमित्तिकवरान् स्थानगवेषणा-. यादिक्षत् । तेऽपि सर्वत्र तांस्तान् प्रदेशान् पश्यन्तो गङ्गातटं ययुः । तत्र कुसुमपाटल' पाटलितरुं प्रेक्ष्य तच्छोभाच- मत्कृतास्तच्छाखायां निषण्णं चापं व्यात्तवदनं खयं निपतत्कीटकपेटकमालोक्य चेतस्यचिन्तयन्-अहो! यथाऽस्य चाषपक्षिणो मुखे खयमेत्य कीटाः पतन्तः सन्ति तथात्र स्थाने नगरे निवेशितेऽस्य राज्ञः स्वयं श्रियः समेष्यन्ति । तच्च ते राज्ञे व्यजिज्ञपन् । सोऽप्यतीव प्रमुदितः । तत्रैको जरनैमित्तिको व्याहरद्-देव । पाटलातरुरयं न सामान्यः । पुरा हि ज्ञानिना कथितम्- पाटलागुः पवित्रोऽयं महामुनिकरोटिभूः । एकावतारोऽस्य मूलजीवश्चेति विशेषतः ॥ २ ॥ राज्ञोक्तम्-कतमः स महामुनिः ? । तदनु जगाद नैमित्तिकः-श्रूयतां देव ! । उत्तरमथुरायां वास्तव्यो देव- दत्ताख्यो वणिक्पुत्रो दिग्यात्रार्थ दक्षिणमथुरामगमत् । तत्र तस्य जयसिंहनाम्ना वणिक्पुत्रेण सह सौहृदम- भवत् । अन्यदा तगृहे भुञ्जानोऽन्निकानाम्नी तज्जामि स्थाले भोजनं परिवेष्य वातव्यजनं कुर्वन्तीं रम्यरूपामालोक्य तस्यामनुरक्तो द्वितीयेऽह्नि 'चरकान् प्रेष्य जयसिंहं तामयाचिष्ट । सोऽभ्यधाद्-अहं तस्मा एव ददे खखसारं यो मद्गृहाद्दूरे न भवति । प्रत्यहं तां तं च यथा पश्यामि; यावदपत्यजन्म । तावद्यदि मद्गृहे स्थाता 'तदा तस्य जामि दास्यामीति । देवदत्तोऽप्योमित्युक्त्वा शुभेऽह्नि तां पर्यणैषत् । तया सह भोगान् भुञ्जतस्तस्यान्यदा पितृभ्यां लेखः प्रैषि । तं वाचयतस्तस्य नेत्रे वर्षितुमणि प्रवृत्ते । ततस्तया हेतुं पृष्टोऽपि यावन्नाब्रवीत् तावत्तयाऽऽदाय लेखः स्वयं वाचितः । तत्र चेदं "लिखितमासीद् गुरुभ्याम् यद्वत्स! आवां वृद्धौ निकटनिधनौ; यदि च नौ जीवन्तौ दिदृक्षसे तदा द्रागागन्तव्यमिति । तद्नु सा पतिमाश्वास्य खनातरं हठादप्यऽन्वजिज्ञपत् । भर्ना सह प्रतस्थे चोत्तरमथुरां प्रति सगर्भा ।। क्रमान्मार्गे “सा "सूनुमसूत । नामास्य पितरौ करिष्यत इति देवदत्तोक्ते परिजनस्तमर्भकमन्निकापुत्र इत्युल्लापितवान् । क्रमेण देवदत्तोऽपि खपुरी प्राप । पितरौ प्रणम्य च शिशुं तयोरार्पयत् । सन्धीरणेत्याख्यां तौ "नप्तुः पुनश्चक्राते, तथाप्यन्निकापुत्र इत्येव पप्रथेऽसौ । वर्द्धमानश्च प्राप्ततारुण्योऽपि भोगांस्तृणवद्विधूय जयसिंहाचार्यपार्श्वे दीक्षामग्रहीत् । गीतार्थीभूतः प्रापदाचार्यकम् । अन्यदा विहरन् सगच्छो वार्द्धके पुष्पभद्रपुरं गङ्गातटस्थ प्राप्तः। तत्र पुष्पकेतुर्नुपस्तद्देवी पुष्पवती तयोर्युग्मजौ पुष्पचूलः पुष्पचूला चेति पुत्रः पुत्री चाभूताम् । तौ च सह वर्द्धमानौ क्रीडन्तौ च परस्परं : प्रीतिमन्तौ जातौ । राजा दध्यौ यद्येतौ दारको वियुज्यते तदा नूनं न" जीवतः; अहमप्यनयोर्विरहं सोढुमनीशस्तस्मा- दनयोरेव विवाहं करोमीति ध्यात्वा मन्त्रिमित्र पौरांश्छलेनापृच्छद्-भो! यद्रनमन्तःपुरे उत्पद्यते तस्य कः प्रभुः ? । तैर्विज्ञप्तम्-देव! अन्तःपुरोत्पन्नस्य किं वाच्यम् , यद्देशमध्ये ऽप्युत्पद्यते रत्नं तद्राजा यथेच्छं विनियुक्ते । कोऽत्र बाधः । तच्छ्रुत्वा स्वाभिप्रायं निवेद्य देव्यां वारयन्त्यामपि तयोरेव सम्बन्धमघटयन्नृपः । द्वौ दम्पती भोगान् भुतः स्म । राज्ञी तु पत्यपमाने वैराग्यातमादाय स्वर्गे देवोऽभूत् । अन्यदा पुष्पकेतौ कथाशेषे पुष्पचूलो राजाऽभूत् । स च देवः प्रयुक्ता- वधिस्तयोरकृत्यं ज्ञात्वा स्वप्ने पुष्पचूलाया नरकानदर्शयत्तद्दुःखानि च। सा च प्रबुद्धा भीता च पत्युः सर्वमावेदयत् । सोऽपि * C आदर्श इदं पद्यं नास्ति । 1 B°सनादीनि । 2 BP अमात्या। 3P कुसुमपाटलि। 4 P भोज्यं । 5 PD वरकान् । 6 AC'ख' नास्ति । 7 BD Pa 'तदा' नास्ति । 8 P प्रेषित । 9 P 'त' नास्ति । 10 B D अश्रु । 11 P लेखित°। 12 B 'सा' नास्ति । 13 P सुत°1 14 BCप्राप्य । 15 B पुग° । 16 P कक्षीचके। 17 B नास्ति 'न'। 18 B मन्त्रिमन्त्रि',P मत्रिमत्र। 19 Pab मध्येषु। 20Pबाध्य । 21 BDOपमान। 22 P जज्ञे।
६८ विविधतीर्थकल्पे . 2 शान्तिकमचीकरत् । स च देवः प्रतिनिशं नरकांस्तस्या अदर्शयत् । राजा तु सर्वांस्तीथिकानाहूय पप्रच्छ-कीदृशा नरकाः स्युरिति । कैश्चिद्गर्भवासः, कैश्चन गुप्तिवासः, कैरपि दारिद्यम् , अपरैः पारतन्त्र्यमिति तैनरका आचचक्षिरे । राज्ञी तु मुखं मोटयित्वा तान् विसवादिवचसो व्यस्राक्षीत् । अथ नृपोऽनिकापुत्राचार्यमाकार्य तदेवाप्राक्षीत् । तेन तु यादृशान् देव्यदर्शयत्तादृशा एवोक्ता नरकाः । राज्ञी प्रोचे-भगवन् । भवद्भिरपि किं खप्नो दृष्टः ४ । कथमन्यथेत्थं 5 वित्थ ? । सूरिरवदद्-भद्रे ! जिनागमात्सर्वमवगम्यते । पुष्पचूलाऽवोचत्-भगवन् ! केन कर्मणा ते प्राप्यन्ते । गुरुर- गृणाद्-भद्रे ! महारम्भपरिग्रहैर्गुरुप्रत्यनीकतया पञ्चेन्द्रियवधान्मांसाहाराच्च तेष्वङ्गिनः पतन्ति । क्रमेण स सुरस्तस्यै वर्गानदर्शयत् खप्ने । राज्ञा तथैव पाखण्डिनः पृष्टास्तानपि व्यभिचारिवाचो विसृज्य भूपस्तमेवाचार्य स्वर्गखरूपमप्राक्षीत् । तेनापि यथावत्तत्रोदिते स्वर्गाप्तिकारणमपृच्छद्राज्ञी । ततः सम्यक्त्वमूलौ गृहि-यतिधर्मावादिशन्मुनीशः । प्रतिबुद्धा च सा लघुकर्मा । नृपमनुज्ञापयति स्म प्रव्रज्यायै । सोऽप्यूचे-यदि मद्गृह एव "भिक्षामादत्से तदा प्रव्रज । तयोरीकृते नृप- 10 वचसि, सा सोत्सवमभूत्तस्याचार्यस्य शिष्या गीतार्था च । अन्यदा भाविदुर्भिक्षं श्रुतोपयोगात् ज्ञात्वा सूरिर्गच्छं देशान्तरे प्रेषीत् । स्वयं तु परिक्षीणजवाबलस्तत्रैवास्थात् , भक्तपानं च पुष्पचूलाऽन्तःपुरादानीय गुरवेऽदात् । क्रमात्तस्या गुरुशुश्रूषाभावनाप्रकर्षात् क्षपकश्रेण्यारोहात्केवलज्ञानमुत्पेदे । तथापि गुरुवैयावृत्यान्न निवृत्ता । यावद्धि गुरुणा न ज्ञातं' यदयं केवलीति तावत् पूर्वप्रयुक्तं विनयं केवल्यपि नात्येति । सापि यद्यद्गुरोरुचितं रुचितं च तत्तदन्नादि सम्पादित- वती । अन्यदा वर्षत्यब्दे सा पिण्डमाहरद् । गुरुभिरभिहितम्-वत्से ! श्रुतज्ञाऽसि, किमिति वृष्टौ त्वयाऽऽनीतः पिण्डः ? 15 इति । साऽभाणीद्-भगवन् ! यत्राध्वनि अप्कायोऽचित्त एवासीत्तेनैवायासिषमहम् , कुतः प्रायश्चित्तापत्तिः । । गुरुराह- छद्मस्थः कथमेतद्वेद ? । तयोचे केवलं ममास्ति । ततो मिथ्या मे दुष्कृतम् ; केवल्याशातित इति ब्रुवन्नपृच्छत्तां गच्छाधिपः-किमहं सेत्स्यामि न वेति ? । केवल्यूचे मा कृड्वमधृतिम् ; गङ्गामुत्तरतां वो भविष्यति केवलम् । ततो गङ्गामु- त्तरीतुं लोकैः सह नावमारोहत्सूरिः । यत्र यत्र स न्यषीदत्तत्र तत्र नौमक्तुमारेभे । तदनु मध्यदेशासीने मुनीने सर्वापि नौमक्तुं लग्ना । ततो लोकैः सूरिर्जले क्षिप्तः । दुर्भगीकरणविराद्धया प्राग्भवपल्या व्यन्तरीभूतयाऽन्तर्जलं शूले निहितः । 20 शूलपोतोऽप्ययम कायजीवविराधनामेवा शोचयन्नाऽऽत्मपीडाम् । क्षपकश्रेण्यारूढोऽन्तकृत्केवलीभूय सिद्धः । आसन्नैः सुरैस्तस्य निर्वाणमहिमा चक्रे । अत एव तत्तीर्थ प्रयाग इति जगति पप्रथे । प्रकृष्टो यागः पूजा अत्रेति प्रयाग इत्य- न्वर्थः । शूलाप्रोतत्वगतानुगतिकतया चाद्यापि परसमयिनः क्रकचं खाङ्गे दापयन्ति तत्र । वटश्च तत्र गणशस्तुरुष्क- छिन्नोऽपि मुहुर्मुहुः प्ररोहति । सूरेः करोटिदोमिस्त्रोट्यमानाऽपि जलोर्मिभिर्नदीतीरं नीता । इतस्ततो लुलन्ती च शुक्तिवन्नदीतटे क्वापि गुप्त- 25 विषमे प्रदेशे विलग्य तस्थौ । तस्य च करोटिकपरस्यान्तः कदाचित्पाटलाबीजं न्यपप्तत् । क्रमात् करोटिकपरं भित्त्वा दक्षिणहनोः पाटलातरुरुद्तो विशालश्चायमजनि । तदत्र पाटलिद्रोः प्रभावाचाप निमित्ताच नगरं निवेश्यताम् , आशि- वाशब्दं च सूत्रं दीयताम् । ततो राज्ञाऽऽदिष्टा नैमित्तिकाः पाटलां पूर्वतः कृत्वा पश्चिमाम् , तत उत्तराम् , ततः पुनः पूर्वाम् , ततो दक्षिणां शिवाशब्दाऽवधि गत्वा "सूत्रमपातयन् । एवं चतुरस्रः पुरस्य सन्निवेशो बभूव । तत्राङ्किते प्रदेशे पुरमचीकरन्नृपः । तच्च पाटला नाम्ना पाटलिपुत्रं पत्तनमासीत् । असमकुसुमबहुलतया च कुसुमपुरमित्यपि 30 रूढम् । तन्मध्ये श्रीनेमिचैत्यं राज्ञाऽकारि । तत्र पुरे गजाश्वरथशालाप्रासादसौधप्राकारगोपुरपण्यशालासत्राकारपौषधागार- रम्ये चिरं राज्यं जैनधर्म चापालयदुदायिनरेन्द्रः । तस्मिन्नुपात्तपौषधेऽन्यदोदायिमारकेण खर्गातिथ्यं प्रापिते नापितगणिकासुतो नन्दः श्रीवीरमोक्षात्षष्टिवत्सर्याम- तीतायां क्षितिपतिरजनि । तदन्वये सप्त नन्दा नृपा जाताः । नवमनन्दे राजनि परमाईतकल्पकान्वयी शकटालो .. 2 B नारका । 1P प्रतिदिशं । 3P नास्ति 'तु'। 4 B दिक्षा। 5Pज्ञानं । 6 B °ऽप्यप्काय। 7 B विराधनाशोच। 8 'इत्यन्वर्थः' नास्ति A BD आदर्श । 9Pचाप। 10 A BC नास्ति 'सूत्र'। 11 A 'पाडली'; P'पाटली'।
पाटलिपुत्रनगरकल्पः। मन्यभूत् । तस्य पुत्रौ स्थूलभद्र-श्रियकौ; सप्त च पुत्र्यः-यक्षा-यक्षदत्ता-भूता-भूतदत्ता-एणा-रेणा- वेणाख्याः क्रमादेकादिसप्तान्तवार'श्रुतपाठिन्योऽजनिषत । तत्रैव पुरे कोशा वेश्या, तज्जामिरुपकोशा चाभूताम् । तत्रैव च चाणिक्यः सचिवो नन्दं समूलमुन्मूल्य मौर्यवंश्यं श्रीचन्द्रगुप्तं न्यवीविशद्विशापतित्वे । तद्वशे तु बिन्दुसारोऽशोकश्रीः कुणाल स्तत्सूनुस्त्रिखण्डभरताधिपः परमार्हतोऽनार्यदेशेष्वपि प्रवर्तितश्रमण- विहारः सम्प्रतिमहाराजश्चाभवत् । मूलदेवः सकलकलाकलापज्ञः, अचलसार्थवाहो महाधनी, देवदत्ता च गाणिक्यमाणिक्यं तत्रैव प्रागवसन् । उमाखातिवाचकश्च कौभीषणिगोत्रः पञ्चशतसंस्कृतप्रकरणप्रसिद्धस्तत्रैव तत्त्वार्थाधिगम सभाष्यं व्यरचयत् । चतुरशीतिर्वादशालाश्च तत्रैव विदुषा परितोषाय पर्यणंसिषु. । तत्रैव चोत्तुङ्गतरङ्गोत्सगितगगनाङ्गणा परिवहति महानदी गङ्गा । तस्यैव चोत्तरादिशि विपुलं वालुकास्थलं नातिदूरे, यत्रारुह्य कल्की प्रातिपदाचार्यप्रमुखसंघश्च सलिलप्ल- वान्निस्तरीता। तत्रैव च भविष्यति कल्किनृपतिधर्मदत्त-जितशत्रु-मेघघोषादयश्च तश्याः । तत्रैव च विद्यन्तेऽन्तर्निहितनन्दसत्कनवनवतिद्रव्यकोट्यः, पञ्च स्तूपाः, येषु धनधनायया श्रीलक्षणावतीसु- रत्राणस्तांस्तानुपाक्रमतोपक्रमास्ते च तत्सैन्योपप्लवायैवाकल्पन्त । तत्रैव विहृतवन्तः श्रीभद्रबाहु-महागिरि-सुहस्ति-वज्रखाम्यादयो युगप्रवरागमाः । विहरिप्यन्ति च प्रातिपदाचार्यादयः। तत्रैव महाधनधनश्रेष्ठिनन्दना रुक्मिणी श्रीवनखामिनं पतीयन्ती प्रतिबोध्य तेन भगवता निर्लोभचूडा- मणिना प्रत्राजिता। तत्रैव सुदर्शनश्रेष्ठिमहर्षिरभयाराश्या व्यन्तरीभूतया भूयस्तरमुपसर्गितोऽपि न क्षोभमभजत् । तत्रैव स्थूलभद्रमहामुनिः षड्रसाहारपरः कोशायाचित्रशालायामुत्सादितमदन मदश्चकार वर्षारात्रचतुर्मा- सीम् । सिंहगुहावासिमुनिरपि तं स्पर्द्धिप्णुस्तत्रैव कोशया तदानीतरत्नकम्बलस्य चन्दनिकाप्रक्षेपेण प्रतिबोध्य पुनश्चा- रुतरां चरणश्रियमङ्गीकारितः । तत्रैव द्वादशाब्दे दुर्भिक्षे गच्छे देशान्तरं प्रतिप्रोषिते सति सुस्थिताचार्यशिष्यौ क्षुल्लकावदृशीकरणाञ्जनाक्त चक्षुषौ चन्द्रगुप्तनृपतिना सह बुभुजाते कियन्त्यपि दिनानि । तदनु गुरुपत्युपालम्भाद् विष्णुगुप्त एव तयोर्निर्वाह- मकरोत् । तत्रैव च श्रीवज्रस्वामी पौरस्त्रीजनमनःसंक्षोभरक्षणार्थ प्रथमदिने सामान्यमेव रूपं विकृत्य, द्वितीयेऽह्नि चाहो ! नास्य भगवतो गुणानुरूपं रूपमिति देशनारसहृतहृदयजनमुखात् सॅल्लापान् श्रुत्वाऽनेकलब्धिमान् सहजमप्रतिरूपं रूप विकुळ सौवर्णं सहस्रपत्रे निषद्य देशनां विधाय राजादिजनताममोदयत् । तस्यैव पुरस्य मध्ये सप्रभावातिशया मातृदेवता आसंस्तदनुभावात्तत्पुरं परैराग्रहवद्भिरपि न खलु ग्रहीतुमशाकि चाणिक्यवचसोत्पाटिते पुनर्जनैर्मातृमण्डले गृहीतवन्तौ चन्द्रगुप्त-पर्वतको । एवमाद्यनेकसविधानकनिधाने तक नगरेऽष्टादशसु विद्यासु स्मृतिषु पुराणेषु च द्वासप्ततौ कलासु भरत चात्सायन-चाणाक्यलक्षणे रत्नत्रये मन्त्र-यन्त्र 1 1 B °श्रुति। 2 PC चाणक्यः। 3 B D Pa कुणालसूर्नु। 4 P उत्तरदिशि । 5 'मदन' नास्ति BCI विविधतीर्थकल्पे तन्त्रविद्यासु रसवाद-धातु-निधिवादाञ्जन-गुटिका-पादप्रलेप-रत्नपरीक्षा-वास्तुविद्या-पुं-स्त्री-गजाश्ववृषभादिलक्षणेन्द्रजालादिन- न्थेषु काव्येषु च नैपुणचणास्ते ते पुरुषाः प्रत्यूषुः प्रत्यूषकीर्तनीयनामधेयाः'। आर्यरक्षितोऽपि हि चतुर्दशविद्यास्थानानि तत्रैवाधीत्य दशपुरमागमत् । आब्यास्तु तत्रैवंविधा वसन्ति स, ये योजनसहस्रगमने यानि गजपदानि भवेयुस्तानि प्रत्येकं वर्णसहस्रेण पूरयितुमीशते । अन्ये च तिलानामाढक उप्ते प्ररूढे सुफलिते यावन्तस्तिलाः स्युस्तावन्ति हेमसहस्राणि बिभ्रति गृहे । अपरे च धनागमप्रवहदिरिनदीवारिपूरस्यैकदि- नोत्पन्नेन गवां नवनीतेन संवरं विरचय्य पयोरयं स्खलयितुमलम् । अन्यतमे चैकाहजातजात्यनवकिशोराणां समुद्धृतैः स्कन्धकेशैः पाटलिपुत्रं समन्ताद्वेष्टयितुमचेष्टन्त । इतरे च शालिरत्नद्वयं वेश्मनि बिभरांबभूवुस्तत्रैकशालिभिन्नभिन्न- शालिबीजप्रसूतिमान् , अन्यश्च गर्दभिकाशालियों लूनलूनः पुनः पुनः फलति । गौडदेशावतंसस्य श्रीजिनप्रभसूरयः । कल्पं पाटलिपुत्रस्य रचयां चक्रुरागमात् ॥ १ ॥ ॥ इति श्रीपाटलिपुत्रपुरकल्पः॥ ॥ ग्रं० १२५, अ० १९॥ ३७. श्रावस्तीनगरीकल्पः। दुहसरितारणवत्थी सावत्थी सयलसुक्खपसवत्थी । नमिऊण संभवजिणं तीसे कित्तेमि कप्पलवं ॥ १ ॥ अत्थि इहेव दाहिणद्धभारहे वासे अगणिजगुणगणविसए कुणालाविसए सावत्थी नाम नयरी संप- इकाले महेठि त्ति रूढा वइ । जत्थ अज्जवि घणगहणवणमज्झद्वियं सिरिसंभवनाहपडिमाविभूसियं गयणग्ग- लग्गसिहरं पासट्ठियजिणबिंबमंडियदेवउलियाअलंकरियं जिणभवणं चिट्ठइ पायारपरियरियं । तस्स चेइयस्स दुवारअदू- र सामंते विल्लिरउल्लसिर अतुल्लपल्लवसिणिद्धच्छाओ महल्लसाहाभिरामो रत्तासोअपायवो दीसइ । तस्स य जिणभवणस्स पओलीए जे कवाडसंपुडा आसि ते माणिभद्दजक्खाणुभावाओ सूरिए अत्थमुविते सयमेव लग्गति म्ह; उदिए य दिणयरे सयमेव उग्धडंति म्ह । अन्नया कलिकालदुल्ललिअवसेण अल्लावदीणसुरत्ताणस्स मलिक्केण हव्वसनाम- गेणं वहडाइचनगराओ आगंतूण पायारभित्ति-कवाडाई कइवयबिंबाणि अ भग्गाणि । मंदप्पभावा हि भवंति दूस- माए अहिट्ठायगा । तहा तस्सेव चेइयस्स सिहरे जत्तागयसंघेणं कीरमाणे हवणाइमहूसवे आगंतूण एगो चित्तगो उवविसइ । न य कस्स वि भयं जणेइ । जाव मंगलपईवे कए सहाणमुवगच्छइ ति । इत्येव नयरीए बुद्धाययणं चिट्ठइ जत्थ समुहवंसीया करावल्ल नरिंदकुलसंभूया रायाणो बुद्धभत्ता अज्ज वि नियदेवयस्स पुरओ महग्धमुल्लं पल्लाणियं अलंकियं विभूसिअं महातुरंगमं ढोअंति । जंगुलीविजा य इत्येव बुद्धेण ससंपदाया पयासिया महप्पभावा । इत्थेव निप्पजंति नाणाविहा साली; जेसिं सव्वसालिजाइण इक्किक्के कणंमि निक्खिप्पमाणे. आसिहं भरि- जइ महंतं खोरयं । इत्थेव भयवं संभवसामी चवण-जम्मण-निक्खमण-केवलनाणुप्पत्तिकल्लाणगाइं ससुरासुर-नर-भवणमणरंज- णाइं अकारि । कोसंबीपुरीए उप्पण्णो जियसन्तुनिवसचिवकासवपुत्तो जक्खा"कुक्खिसंभूओ कविलो महरिसी 2 B कप्पेमि । 3 P नास्ति 'अत्थि'। 4 B महिठि, D मठि। 5 P विहाय नास्त्यन्यत्र 'वई'। 6P नास्ति 'अदूर'17 B D °उल्लसिर। 8C°सपुटा । 90 करावल, P करवेल्ल । 10 P °माणा। 11DP जसा। 5 BO 1P मानधियः।
श्रावस्तीनगरीकल्पः। जणयंमि विवन्ने विज्जाअहिजणत्थं एयं नयरि' समागओ पिउमित्तइंददत्तउवज्झायसयासे सालिभद्दइब्भदा- सचेडीवयणेणं दोमासयसुवण्णकए वच्चंतो कमेण सयंबुद्धो जाओ । पडिबोहिऊण पंचसयचोरे सिद्धो अ। इत्येव तिंदुगुजाणे पंचसयसमण-अज्जिासहस्सपरिवुडो पढमनिन्हवो जमाली ठिओ। ढंकेण कुंभया- रेण पढमं नियसालासंठिआ भगवओ धूआ पिअदंसणा अज्जा साडियाएं एगदेसे अंगारं छोडूण ‘कयमाणे कडि'त्ति वीरवयणं पडिवज्जाविया । तीए य सेससाहुणी साहुणो पडिबोहिया सामिं चैव अल्लीणा । एगो चेव 5 जमाली विपडिवन्नो ठिओ। इत्थेव तिदुगुजाणे केसीकुमारसमणो गणहरो भयवया गोअमसामिणा कुट्टयउज्जाणाओ आगं- तूण परुप्परं संवायं च काउं पंचजामं धम्ममंगीकारिओ। इत्थेव एगं वासारत्तं समणो भयवं महावीरो ठिओ खडपडिमाए, सक्केण य पूइओ चित्त तवोकम्ममकासी । इत्थैव जियसत्तु-धारिणीपुत्तो ग्वंदगायरिओ उप्पन्नो जो पंचसयसीससहिओ पालगेणं कुंभयार-14 कडनयरे जंतेण पीलिओ। इत्येव 'जियसत्तुरायपुत्तो भद्दो नाम पवइत्ता पडिमं पडिवन्नो विहरंतो वेरजे संपत्तो चोरिउ त्ति काऊण गहिओ रायपुरिसेहि तच्छियंगो खारं दाउं कक्खडदब्भेहिं वेढिओ मुक्को सिद्धो अ । जहा रायगिहाइसु तहा इत्थवि नयरीए बंभदत्तस्स हिंडी जाया । इत्थे हुगकुमारो अजियसेणायरियसीसो जणणीमयहरिया-आयरिय-उज्झायनिमित्तं वारसबारसवरि-1! साणि दवओ सामण्णे ठिओ । नट्टविहीए 'सुङ गाइयं सुटु वाइय'मिचाइ गीइयं सोउं जुवराय-सत्थवाह-भज्जा-मच्च- मिठेहि समं पडिबुद्धो। एवमाईणं अणेगेसिं सविहाणगरयणाणं उप्पत्तीए एसा नयरी रोहणगिरिभूमि त्ति । सावत्थिमहातित्थस्स कप्पमेयं पढंतु विउसवरा । जिणपवयणभत्तीए इय भणइ जिणप्पहो सूरी ॥ १ ॥ ॥ इति श्रीश्रावस्तीनगरीकल्पः समाप्तः ॥ 20 ॥ ग्रं० ४२॥ 1P नयरं। 2P साडियाएग°। Cजय। 4 D वेरग्गे।
विविधतीर्थकल्पे 15 ३८. वाराणसीनगरीकल्पः । नत्वा तत्त्वाख्यायिनं श्रीसुपार्श्व श्रीपार्श्व च न्यञ्चितानिघ्नविघ्नम् । वाराणस्यास्तीर्थरत्नस्य कल्पं जल्पामः सत्कल्पनापोढकल्पम् ॥ १ ॥ अस्त्यत्रैव दक्षिणे भारतार्धे मध्यमखण्डे काशिजनपदालतिरुत्तरवाहिन्या त्रिदशवाहिन्याऽलङ्कृतधनकनक- 5 रत्नसमृद्धा वाराणसी नाम नगरी गरीयसामद्भुतानां निधानम् । वरणानाम्नी सरिदऽसिनाम्नी च द्वे अपि सरिता- वस्यां गङ्गामनुप्रविष्टे इति वाराणसीति नैरुक्तं नामास्याः प्रसिद्धम् । अस्यां सप्तमो जिनसत्तमः श्रीमान् सुपार्श्व' ऐक्ष्वाकुप्रतिष्ठमहीपतिमहिष्याः पृथ्वीदेव्याः कुक्षाववतीर्य जन्ममुपादित । त्रिभुवनजनवादितयशःपटहः खस्तिकलाञ्छितद्विशतधनुरुच्छ्रायकाञ्चनच्छायकायः, क्रमेण प्राज्यराज्य- श्रियमनुभूय भूयः सांवत्सरिकं दानं प्रदाय, सहश्राम्रवणे दीक्षां च कक्षीकृत्य, विहृत्य छमस्थावस्थया नवमासी केवल- 10 ममलमासाद्य संमेतगिरिमेत्य निर्वृतः । त्रयोविंशश्च जिनेशः श्रीपार्श्वनाथ ऐक्ष्वाकाश्वसेन रसेनसूनुर्वामाकुक्षिसम्भवः पन्नगलक्ष्म्या नवकरोच्छ्राय- नीलच्छविवपुरात्तजन्माश्रमपदोद्याने कौमार एवोपात्तचारित्रभारः केवलमुत्पाद्य तस्मिन्नेव शैले शैलेसीमवाप्य सिद्धः । अस्यामेव कुमारकाले भगवानेष एव मणिकर्णिकायां पञ्चाग्नितपस्तप्यमानात्कमठऋषेरायतौ भाविनीं विपदमा- त्मनो विविदिवानप्यन्तर्दारुणज्वलनज्वालाभिरर्धदग्धं दन्दशूकं जनन्या जनानां च सदर्य कुपथमथनमकार्षीत् । अस्यां काश्यपगोत्रौ चतुर्वेदौ षट्कर्मकर्मठौ समृद्धौ यमलभातरौ जयघोष-विजयघोषाभिधानौ द्विजवराव- भूताम् । एकदा जयघोषः स्नातुं गङ्गामगात् । तत्र पृदाकुणा ग्रस्यमानं भेकमेकमालोकयत् । सर्पं च कुललेनो- क्षिप्य भूमौ पातितमद्राक्षीत् । सर्पमाक्रम्य स्थितं कुललम् । तमेव चण्डग्रासैः खादन्तं सर्प च कुललवशगतमपि चीत्कु- र्वाणमण्डूकभक्षिणं वीक्ष्य प्रतिबुद्धः । प्रव्रज्य क्रमादेकरात्रिकी प्रतिमां प्रपद्य विहरन् पुनरिमां नगरीमागात् । मासक्ष- पणपारणके यज्ञपाटकं प्रविष्टः । तत्र विप्रै:क्षमदित्सुभिः प्रतिषिद्धः । ततः श्रुताभिहितचर्यामुपदिश्य भ्रातरं विप्रांश्च 20 प्रत्यबूबुधत् । विरक्तो विजयघोषः प्रात्राजीत् । द्वावपि मोक्षं प्रापतुः । अस्यां नन्दाभिधानो नाविकस्तरपण्यजिघृक्षया मुमुक्षं धर्मरुचिं विराध्य, तस्य हुंकारेण भस्मीभूय, गृहको- किल-हंस-सिंहभवान् यथासङ्ख्यं सभा मृतगङ्गातीराञ्जनागिरिष्ववाप्य, तस्यैवानगारस्य तेजोनिसर्गेण विपद्य चास्यामेव पुर्या बटुभूत्वा, तथैव निधनमधिगत्यास्यामेव राजा समजनिष्ट । जातिस्मरः सार्ध श्लोकमकरोत् । अन्येास्तत्रैवागतं तमनगारं समस्यापूरणाद्विज्ञायाभययाचनपुरस्सरमुपगत्य च क्षमयित्वा परमाहतोऽभूत् । सिद्धश्च धर्मरुचिः क्रमात् । 25 सा चेयं समस्या- गंगाए नाविओ नंदो सभाए घरकोइलो । हंसो मयंगतीराए सीहो अंजणपवए ॥ १ ॥ वाराणसीए बडुओ राया तत्थेव आयओ । एएसिं घायगो जो उ सो इत्थेव समागओ ॥ २ ॥ इति । अस्यां संवाहनस्य नरपतेः सातिरेके कन्यासहस्रे सत्यपि परनृपतिपृतनावेष्टितायां पुरि राज्यलक्ष्मी गर्भ- स्थोऽप्यङ्गवीरस्त्रातवान् । अस्यां मातङ्गऋषिर्बलनामा मृतगङ्गातीरे लब्धजन्मा तिन्दुकोद्याने स्थितवान् । गण्डी तिन्दुकं च यक्षं गुणगणैर्हतहृदयमकार्षीत् । कौशलिकनृपदुहिता च भद्रा मलक्लिन्नाङ्गं तमृषि विलोक्य निष्ठयूतवती । ततस्तेन यक्षेणाधिष्ठिताङ्गी तेनैव मुनेर्वपुषि सङ्क्रम्य परिणीता त्यक्ता च मुनिना । ततो रुद्रदेवेन यज्ञपत्नी कृता । मासक्ष- 1 B श्रीसुपार्श्व। 2 P अश्वसेनसूनु। 3 C पृदाकुदा । 3 C पृदाकुदा। 4 B C कुलालं। 5 B °प्रासैः खासै.। 6 P भक्षणं । 7 P यज्ञपाटं। 8 PaCजाओ। 9P गंठी। - 30 वाराणसीनगरीकल्पः। 5 पणपारणे च भिक्षार्थमुपागतो मातङ्गमुनिजिातिभिरुपहस्य कदर्यमानं तं प्रेक्ष्य भद्योपलक्ष्य बोधितास्तं क्षमयामासु- बह्मणाः । प्रत्यलाभयंश्च भक्तायैर्विदधे विबुधैर्गन्धोदकवृष्टिः पुष्पवृष्टिदुन्दुभिवादनं वसुधारापातश्च । अस्यां-वाणारसीपकोट्ठए पासे गोवालि भद्दसेणे य । णंदसिरी पउमद्दह रायगिहे सेणिए वीरे ॥ १॥ वाणारसी य नयरी अणगारधम्मघोस-धम्मजसे । मासस्स य पारणए गोउल गंगा य अणुकंपा ॥२॥ एतदावश्यकनियुक्तिस्थं संविधानकद्वयमजनि । तथा हि- अत्रैव पुर्यां भद्रसेनो जीर्णश्रेष्ठी । तस्य भार्या नन्दा । तयोः पुत्री नन्दश्रीवरकरहिता । अत्रैव कोष्ठके चैत्येऽन्यदा पार्श्वखामी समवासरत् । नन्दश्रीः प्रावाजीद् । गोपाल्यार्यायाः शिष्यतयार्पिता । सा च पूर्वमुग्रं विहृत्य पश्चादवसन्नीभूता हस्तपादाद्यक्षालयत् । साध्वीभिर्वार्यमाणा तु विभक्तायां वसतौ स्थिता । तदनालोच्य मृता क्षुल्लहिमवति पद्मद्हें श्रीदेवी जज्ञे देवगणिका । भगवतः श्रीवीरस्य राजगृहे समवसृतस्याने नाट्यविधिमुप- दर्य गता । अन्ये त्याहुः-करिणीरूपेण वातनिसर्गमकरोत् । श्रेणिकेन तस्याः खरूपे पृष्टे भगवानाख्यत् तस्याः 10 पूर्वभवावसन्नतावृत्तम् । अत्रैव पुर्यां धर्मघोष-धर्मयशसौ द्वावनगारौ वर्षारात्रमवस्थाताम् । तौ मासं मासं क्षपणेनास्ताम् । अन्यदा चतुर्थपारणके तृतीयपौरुष्यां विहाराय प्रस्थितौ शारदातपेना? तृषितौ गङ्गामुत्तरन्तौ मनसापि नाम्भ ऐच्छतामनेषणीय- मिति । देवता तद्गुणावर्जिता गोकुलं विकुर्व्य गङ्गोत्तीर्णौ तौ दध्यादिभिरुपन्यमन्त्रयत् । तौ दत्तोपयोगी ज्ञातवन्तौ यथेयं मायेति प्रत्यषेधताम् । पुरःप्रस्थितयोस्तयोरनुकम्पया बाईलं व्यकार्षीदेवता । तौ चार्टायां भूमौ शीतलवाताप्यायितौ 15 आमं प्राप्य शुद्धोच्छमादिषातामिति । श्रीमदयोध्यायामिक्ष्वाकुवंश्यः श्रीहरिश्चन्द्रो महानरेन्द्रस्त्रिशङ्कुपुत्र उशीनरनृपसुतया सुतारा- देव्या रोहिताश्वेन च पुत्रेण सहितः सुखमनुभवंश्चिरमसात्काश्यपीम् । एकदा सौधर्माधिपतिर्दिवि दिविजपरिषदि तस्य सत्त्ववर्णनामकरोत् । तदश्रद्दधानावुभौ गीर्वाणौ चन्द्रचूड-मणिप्रभनामानौ वसुन्धरामवतीर्णौ । तयोरेको वन- वराहरूपं विकृत्याऽयोध्यापरिसरस्थितशक्रावतारचैत्याश्रमं ससंरम्भं भक्तुं प्रववृते । अन्येद्युः सदसि सिंहासन-20 स्थितो हरिश्चन्द्रमहीन्द्रस्तमाश्रमोपप्लवं शूकरोपमं श्रुत्वा तत्र गत्वा बाणप्रहारेण तं वराहं प्रहतवान् । तस्मिंश्च सश- रेऽन्तर्हिते गर्हितेतरचरितः स यावत्तं प्रदेशमविशत्तावत्तत्र हरिणी खबाणप्रहतां, तस्याः स्फुरन्तं च गलितं गर्भ निभाल्य, कपिञ्जल-कुन्तलमित्राभ्यां सह पर्यालोच्य, भ्रूणग्नं खं शोचयन् प्रायश्चित्तग्रहणार्थ कुलपतिमुपसृत्य नमस्कृत्य गृही- त्वा चाशिषं यावदास्ते; तावद् वञ्चनानामकुलपतिकन्यका तुमुलमतुलमकार्षीत् । व्याहार्षीच्च-तात ! अनेन पापीयसा मन्मृगी हता; तन्मरणे च मम "मन्मातुश्च मरणं भविष्यतीति निशम्य कुपितः कुलपतिपतये। ततस्तत्पदोर्निपत्य नरपति-25 रलपत्-प्रभो ! सकलामपि वसुधां प्रतिगृह्य मामेतस्मादेनसो मोचय; वञ्चनायाश्च मरणनिवारणाय हेमलक्षं दास्यामीति । तेनाप्योमिति प्रतिपन्नवति कौटल्यमृर्षि सह कृत्वा नृपः खपुरीमागात् । ततो वसुभूतेर्मन्त्रिणः कुन्तलस्य च सुहृदस्तत्वरूपमावेद्य कोशान्निष्कलक्षमानाययत् । ततः स्मित्वा तापसः सांगारको व्याकरोत्-अस्मभ्यं जलधिमेख- लामखिलामिलां त्वमदाः । ततोऽस्मदीयमेव वस्त्वस्मभ्यमेवं दीयत" इति कोऽयं न्यायः । अथ वसुभूतिः किमपि ब्रुवाणः कुलपतिना शापादकारि कीरः; कुन्तलस्तु" शृगालः । तौ च वनमध्येऽवसताम् । राजा च मासमवधि मार्ग-30 यित्वा रोहिताश्वमङ्गुलौ लगयित्वा सुतारया सह काशी प्रति प्राचलत् । क्रमादिमां पुरीं प्राप्य संस्थायां स्थितः । तत्र शिरसि तृणं दत्वा वज्रहृदयविप्रहस्ते देवीं कुमारं च हेमषट्सहरुया विविक्रिये" । सा तत्र खण्डनपेषणादि- 9 1P पि। 2 P Pa. पद्महदे । 3P तौ द्वौ । 4P गोकुलानि । 5 P वाईलक। 6 B रोहिताख्येन । 7 B प्रहीतवान् । 8 B Pa प्रवेश । 9Pa निर्भाल्य। 10 B'च' नास्ति। 11 P मम मातु । 12P सागाको। 13 P ततोऽस्मदीयमेव चास्म दीयते, Pa ततोऽस्म दीयते । 14 C वसुभूति । 15 B कुन्तलस्य । 16 PPa विचिक्रिये। वि० ०क० १० - ७४ विविधतीर्थकल्पे कर्माणि निर्ममे । दारकश्च समित्पत्रपुष्पफलाद्याजहार । राज्ञि चिन्ताचान्तचेतसि कुलपतिः कनकं मार्गयितुमगात् । दत्तं तस्मै राज्ञा काञ्चनसहस्रषटम् । कुलपतौ स्तोकमिति कुप्यत्यङ्गारकोऽवोचद्-भोः ! किमर्थं पत्नीमपत्यं च व्यकी- णीथाः । अत्रत्यं चन्द्रशेखरं नरेश्वरं किं न याचसे वसुलक्षम् । राज्ञोक्तम्-अस्मत्कुले नेदं सिध्यति । डोम्बस्यापि वेश्मनि कर्मकरस्वमुररीकृत्य दास्यामि तव काञ्चनलक्ष मिति । ततः कर्म कर्तुं प्रवृत्तश्चण्डालेन श्मशानरक्षणे नियुक्तः । 5 ततः परं ताभ्याममराभ्यामकारि मारिः पुर्याम् । यथा भूपादेशानीतमान्त्रिकेण राक्षसीप्रवादमारोप्य सुतारा मण्डलमानीय रासभमारोपिता, यथा शुकः पावके दत्तझम्पोऽपि न दग्धः, यथा पितृवने वटोत्कलम्बितं नरं तटे च रुदन्ती सुदती विलोक्य नराद्विद्याधरापहारवृत्तमाकर्ण्य तमुन्मोच्य तत्स्थाने हरिश्चन्द्रःखं नियुज्य होमकुण्डे खमांसखण्डानि आर्पयत् , यथा 'कुण्डमध्यान्मुखं निर्गतं शृगालश्चारटत् , तापसेन यथा व्रणरोहणमवनीपतेरकारि, यथा च पुष्पाणिं गृह्णन् रोहि- ताश्वो निःशूकं दन्दशूकेन दष्टः संस्कारयितुमानीताच्च तस्मात्कण्टिकमयाचिष्ट नृपतिः, यथा' च सत्त्वपरीक्षानि- 10वहणप्रमुदितप्रकटितनिजरूपत्रिदशकृतपुष्पवृष्टिजयजयध्वनिः सर्वजनैः प्रशंसितः सात्त्विकशिरोमणिरिति, यथा च बहिर्मुखमुखाद्वराहादिपुष्पवृष्टिपर्यन्तं दिव्यमायाविलसितमवबुध्य यावच्चेतसि चमत्कृतस्तावत्खं वपुर्या सदसि सिंहासनस्थं सपरिवारमपश्यत् । तदेतद्देवीकुमारविक्रयादि दिव्यपुष्पवर्षावसानं श्रीहरिश्चन्द्रस्य चरित्रं सत्त्वपरीक्षानिकषोऽस्यामेव पुर्यामजनि जनजनितविस्मयम् । यच्च काशीमाहात्म्ये प्रथमगुणस्थानीयैरभिधीयते यद् वाराणस्यां कलियुगप्रवेशो नास्ति । तथाऽत्र प्राप्तनिधनाः 15 कीटपतङ्गभ्रमरादयः कृतानेकचतुर्विधहत्यादिपाप्मानोऽपि मनुष्यादयो वा शिवसायुज्यमिति प्रतीत्यादियुक्तिरिक्तं तद- स्माभिः श्रद्धातुमपि दुःशकं किं पुनः कल्पे जल्पितुमित्युपेक्षणीयमेवैतत् । धातुवाद-रसवाद-खन्यवाद-मन्त्रविद्याविदुराः शब्दानुशासन-तर्क-नाटका-ऽलङ्कार-ज्योतिष-चूडामणि-निमित्तशास्त्र- साहित्यादिविद्यानिपुणाश्च पुरुषा अस्यां परिव्राजकेषु जटाधरेषु योगिषु ब्राह्मणादिचातुर्वण्र्ये च नैके रसिकमनांसि प्रीणयन्ति । चतुर्दिगन्तदेशान्तरवास्तव्याश्चास्यां जना दृश्यन्ते सकलकलापरिकलनकौतूहलिनः । वाराणसी चेयं सम्प्रति चतुर्धा विभक्ता दृश्यते । तद् यथा-देववाराणसी, यत्र विश्वनाथप्रा- सादः । तन्मध्ये चाश्मनं जैनचतुर्विंशतिपढें पूजारूढमद्यापि विद्यते । द्वितीया राजधानी वाराणसी यत्राद्यत्वे यवनाः । तृतीया मदनवाराणसी; चतुर्थी विजयवाराणसीति । लौकिकानि च तीर्थानि अस्यां क इव परिसंख्यातुमीश्वरः । अन्तर्वणं दन्तखातं तडागं निकषा श्रीपार्श्वनाथस्य चैत्यमनेकप्रतिमाविभूषितमास्ते । अस्याममलपरिमलभरा- 25 कृष्टभ्रमरकुलसङ्कुलानि सरसीषु नानाजातीयानि कमलानि । अस्यां च प्रतिपदमकुतोभयाः सञ्चरिष्णवो निचाय्यन्ते शाखामृगा मृगधूर्ताश्च । अस्याः क्रोशत्रितये धर्मेक्षानामसंनिवेशो यत्र बोधिसत्त्वस्योचैस्तरशिखरचुम्बितगगनमायतनम् । अस्याश्च सार्धयोजनद्वयात्परतश्चन्द्रावती नाम नगरी, यस्यां श्रीचन्द्रप्रभोर्गर्भावतारादिकल्याणिकचतुष्टयम- खिलभुवनजनतुष्टिकरमजनिष्ट । गङ्गोदकेन च जिनद्वयजन्मना च प्राकाशि काशिनगरी न गरीयसी कैः । तस्या इति व्यधित कल्पमनल्पभूतेः श्रीमान् जिनप्रभ इति प्रथितो मुनीन्द्रः ॥ १ ॥ ॥ इति श्रीवाराणसीनगरीकल्पः॥ ॥ ग्रं० ११३, अ० २३ ॥ 20 30 1 Pa 'लक्ष' नास्ति । 2 'प्रवृत्तः' नास्ति Pa 1 3 B होमखण्डै । 4 BD कुण्डमुखा। 5 P.नि शूक° । 6 BPa दृष्टः। 7P 'यथा' नास्ति। 8 B 'य' नास्ति । 9BP इह । 10 P दण्डख्यातं ।
महावीरगणधरकल्पः। 15 ३९. श्रीमहावीरगणधरकल्पः । सिरिवीरस्स गणहरे इक्कारस जच्चमाहणे नमिउं । तेसिं चिअ कप्पलवं भणामि समयाणुसारेण ॥ १ ॥ नामं ठाणं जैणया जगणीउ जम्मॅरिक्ख-गुत्ताई । गिहिपरिआउ संसर्य-वयदिणे-पुर-देस-काली य ॥ २ ॥ वैयपरिवारो छउमत्थ-केवलित्तेसु वरिससंखा य । रुवं लद्धी आउं सिवठाण तेवु ति दाराई ॥ ३ ॥ १. तत्थ गणहराण नामाई-१ इंदभूई,२ अग्गिभूई, ३ वाउभूई, ४ विउत्तो,५ सुधम्मसामी, ६ मंडिओ, ७ मोरिअपुत्तो, ८ अकंपिओ, ९ अचलभाया, १० मेअन्जो, ११ पभासो य । २. इंदभूइप्पमुहा तिन्नि सहोअरा मगहदेसे गोबरगामे उप्पन्ना । विअत्तो सुहम्मो य दो वि कोल्लाग; संनिवेसे । मंडिओ मोरिअपुत्तो अ दो वि मोरिअसनिवेसे । अकंपिओ मिहिलाए । अयलभाया कोसलाए। मेअज्जो वच्छदेसे तुंगिअसंनिवेसे । पभासो रायगिहे। ३. जणओ तिण्डं सोअराणं वसुभूई । विअत्तस्स धणमित्तो । अज्जसुहम्मस्स धम्मिलो। मंडिअस्स 10 धणदेवो । मोरिअपुत्तस्स मोरिओ । अकंपिअस्स देवो । अयलभाउणो वसू । मेअजस दत्तो । पभा- सस्स बलों। ४. जणणी तिण्हं भाउआणं पुहवी । विअत्तस्स वीरुणी । सुहम्मस्स भदिला । मंडिअस्स विजय- देवा । मोरिअपुत्तस्स सा चेव । जओ धणदेवे परलोअं गए मोरिएण सा संगहिआ, अविरोहो अ तंमि देसे। अकंपिअस्स जयंती । अयलभाउणो नंदा । मेअजस्स वरुणदेवा । पभासस्स अइभद्दत्ति । ५. नक्खत्तं-इंदभूइणो जिट्ठा, अग्गिभूइणो कित्तिआ, वाउभूइणो साई, विअत्तम्स सवणो, सुहम्मसामिणो उत्तरफग्गुणीओ, मंडिअस्स महाओ, मोरिअपुत्तस्स मिगसिरं, अकंपिअस्स उत्तरासाढा, अयलभाउणो मिगसिरं, मेअ- जस्स अस्सिणी, पभासस्स पूसु त्ति । ६. तिण्णि भाउणो गोअमगुत्ता, विअत्तो भारदायसगुत्तो, सुहम्मो अग्गिवेसायणसगुत्तो, मंडिओ वासिट्ठसगुत्तो, मोरिअपुत्तो कासवगुत्तो, अकंपिओ गोअमसगुत्तो, अयलभाया हारिअसगुत्तो, मेअजो पभासो 20 अ कोडिण्णसगुत्तु त्ति । ७. गिहत्थपरिआओ-इंदभूइणो पंचासं वासाइं, अग्गिभूइस्स छायालीसं', वाउभूइस्स बायालीसं, वियत्तस्स पन्नासं, सुहम्मसामिस्स वि पन्नासं, मंडियस्स तेवण्णा, मोरियपुत्तस्स पणसट्ठी, अकंपियस्स अडयालीसं, अयलभाउणो छायालीसं, मेअजस्स छत्तीसं, पभासस्स सोलस ति । ८. संसओ-इंदभूइस्स जीवे । भगवया महावीरेणं छिन्नो । अग्गिभूइणो कम्मे । वाउभूइणो तज्जीव-तस्सरीरे 125 विअत्तस्स पंचमहाभूएसु । सुहम्मसामिणो जो जारिसो इह भवे, परभवे वि सो तारिसो चेव त्ति । मंडिअस्स बंध-मुक्खेसु । मोरिअपुत्तस्स देवेसु । अकंपिअस्स नरएसु । अयलभाउणो पुन्न-पावेसु । मेअजस्स परलोए । पभासस्स निवाणे ति । ९-१०-११-१२. दिक्खागहणमिक्कारसण्ह पि देवाणमागमणं दह्ण जण्णवाडयाओ उवट्ठियाणं वइसाहसुद्ध- इक्कारसीए, मज्झिमपावाए नयरीए, महसेणवणुज्जाणे, पुवण्हदेसकाले त्ति । १३. इंदभूइपमुहाणं पंचण्हं पंचसया खंडिआ सह निक्खंता । मंडिअ-मोरिअपुत्ताणं पत्तेअं सड्ढा तिन्निसया । 30 अकंपिआईणं चउण्डं पत्तेअं तिन्निसय त्ति । , 3 P वसुदत्तो। 4P बलिपिया। 5P सोयराण । 6मडियस्स 1 Pसंसयदिक्खा । 2 BCPa रिद्धी। मोरियपुत्तस्स विजयदेवा। 7 BC बायालीस ।
विविधतीर्थकल्पे , १४. छउमस्थपरिआओ-इंदभूइस्स तीसं वासाइं, अग्गिभूइस्स दुवालस, वाउभूइस्स दस, विअत्तस्स दुवालस, सुहम्मस्स बायालीसं, मंडिअ-मोरिअपुत्ताणं पत्तेअं चउद्दस, अकंपिअस्स नव, अयलभाउणो दुवालस, मेअजस्स दस, पभासस्स अट्ठति । १५. केवलिविहारेणं-इंदभूई दुवालसवासाइं विहरिओ । अग्गिभूई सोलस, वाउभूई विअत्तो अ पत्तेयं अट्ठा- 5 रस, अजसुहम्मस्स अट्ठ, मंडिअ-मोरिअपुत्ताणं पत्तेअं सोलस, अकंपिअस्स एगवीसं, अयलभाउणो चउद्दस, मेअजस्स पभासस्स य पत्तेयं सोलस त्ति । १७. इक्कारसह वि वज्जरिसहनारायं संघयणं, समचउरंसं संठाणं, कणगप्पहो देहवण्णो । स्वसंपया पुण तेर्सि एवं तित्थयराणं 'सबसुरा जइ रुवं अंगुट्ठपमाणयं विउविज्जा । जिणपायंगुटुं पइ न सोहए तं जहिंगालो ।' 10ति वयणाओ अप्पडिरूवं रूवं । तओ किंचूणं गणहराणं । तत्तो वि हीणं आहारगसरीरस्स । तत्तो वि अणुत्तर- सुराणं । तत्तो जहक्कम नवमगेविजगपज्जवसाणदेवाणं हीणयरं । तत्तो वि कमेण अचुआइसोहम्मंतदेवाणं हीणयरं । तत्तो वि भवणवईणं, तत्तो वि जोइसिआणं, तत्तो वि वंतरदेवाणं, तत्तो वि चकवट्टीणं हीणयरं । तत्तो वि अद्धचक्क- वट्टीणं, तत्तो वि बलदेवाणं हीणयरं । तत्तो वि सेसजणाणं छट्ठाणवडिअं। एवं विसिटुं रूवं गणहराणं । सुअं पुण-अगारवासे चउद्दसविजाठाणाइं; सामण्णे पुण दुवालसंगं गणिपिडगं सवेसि । जओ सबे वि दुवा- 15 लसंगप्पणेआरो। १७. लद्धीओ पुण-सबेसि गणहराणं सबाओ वि हवंति । तं जहा-बुद्धिलद्धी अट्ठारसविहां-केवलनाणं, ओहिनाणं, मणपजवनाणं, बीअबुद्धी, कुट्ठबुद्धी, पयाणुसारितं, संभिन्नसोइत्तं, दूरासायण सामत्थं, दूरफरिसणसामत्थं, दूरदरिसणसामत्थं, दूरग्घाणसामत्थं, दूरसवणसामत्थं, दसपुवित्तं, चउदसपुवित्तं, अटुंगमहानिमित्तकोसल्लं, पण्णासव- ण्णत्तं, पत्तेअबुद्धत्तं, वाइत्तं च । किरियाविसया लद्धी दुविहा-चारणत्तं, आगासगामित्तं च । वेउविअलद्धी अणेगविहा-अणिमा, महिमा, लघिमा, गरिमा, पत्ती, पकामित्तं, ईसितं, वसितं, अप्पडिधाओ, अंतद्धाणं, कामरूवित्तमिच्चाइ । तवाइसयलद्धी सत्तविहा-उग्गतवत्तं, दित्ततवत्तं, महातवत्तं, घोरतवत्तं, घोरपरक्कमत्तं, घोरबंभयारितं, अघोरगुणबंभयारितं च । बललद्धी तिविहा-मणोबलितं, वयणबलित्तं, कायबलितं । ओसहिलद्धी अट्ठविहा-आमोसहिलद्धी, खेलोसहिलद्धी, जल्लोसहिलद्धी, मलोसहिलद्धी, विप्पोसहिलद्धी, सबो- सहिलद्धी, आसगअविसत्तं, दिट्ठिअविसत्तं । रसलद्धी छबिहा-वयणविसत्तं, दिद्विविसत्तं, खीरासवित्तं, महुआसवित्तं, रुप्पिरासवित्तं, अमिआसवित्तं । खित्तलद्धी दुविहा पण्णत्ता-अक्खीणमहाणसत्तं, अक्खीणमहालयत्तं च । -एयाहिं लद्धीहिं संपन्ना सबे वि। १८. सबाउअं-इंदभूइस्स बाणउई संवच्छराइं । अग्गिभूइस्स चउहत्तरी, वाउभूइस्स सत्तरी, विअत्तस्स असीई, अज्जसुहम्मस्स सयं, मंडिअस्स तेआसीई, मोरिअपुत्तस्स पंचनउई, अकंपियस्स अट्ठहत्तरी, अयलभाउणो बाहत्तरी', मेअज्जस्स बासठ्ठी, पहासस्स चालीसं ति । 20 25 30 1Pa रूपं रूपं। 2D विज्जा। 3 Pa C°सामण°। 4 Pa बाहुत्तरी।
कोकावसतिपार्श्वनाथकल्पः । १९-२०. निवाणं च सबेसि पाओवगमणमासिअभत्तेण, रायगिहे नयरे, वेभारपबए संजायं । पढम-पंचमवजा नवगणहरा जीवंते भयवंतम्मि वीरे मुक्खं पत्ता । इंदभूई अजसुहम्मो अ तम्मि निवाणगए निव्वुअ ति। गोअमसामिप्पभिई गणपहुणो पवयणंबवणमहुणो । सुगहीअनामधेया महोदयं मज्झ उवाणंतु ॥ १ ॥ जो गणहरकप्पमिणं पइपञ्चूस पढे पसन्नमणो । करयलमहिवसइ सया कल्लाणपरंपरा तस्स ॥२॥ जिणपहरिहि कओ गह-सु-सिहि-कु-मिअविक्कमसमासु । जिट्ठसिअपंचमिबुहे गणहरकप्पो चिरं जयइ ॥ ३ ॥ ॥ इति श्रीमहावीरगणधरकल्पः ॥ ॥ ग्रं० ६८॥ 5 ४०. कोकावसतिपार्श्वनाथकल्पः। नमिऊण पासनाहं पउमावइ-नागरायकयसेवं । कोकावसहीपासस्स किंपि वत्तत्वयं भणिमो॥ १ ॥1 सिरिपहवाहणकुलसंभूओ हरिसउरीयगच्छालंकारभूसिओ अभयदेवसूरी हरिसउराओ एगया गामाणुगामं विहरंतो सिरिअणहिल्लवाडय पट्टणमागओ । ठिओ बाहिपएसे सपरिवारो । अन्नया सिरिजयसिंह- देवनरिंदेण गयखंधारूढेण रायवाडिआगएण दिट्ठो मलमलिणवत्थदेहो । राइणा गयखंधाओ उयरिऊण वंदिऊण दुक्करकारओं त्ति दिन्नं मलधारि ति नामं । अब्भस्थिऊण नयरमझे नीओ रण्णा । दिन्नो उवस्सओ घयवसही- समीवे । तत्थ ठिा सूरिणो। तस्स पट्टे कालक्कमेणं अणेगगंथनिम्माणविक्खायकित्ती सिरिहेमचंदसूरी संजाओं 11 ते अ पइदिअहं वासारत्तचउम्मासीए घयवसहीए गंतूण वक्खाणं करिति । अन्नया कस्सवि घयवसही गुट्टि- अस्स पिउकजे बलिवित्थाराइकरणं घयवसहीचेइए आढत्तं । तओ वक्खाणकरणत्थमागया सिरिहेमचंदसूरी। पडिसिद्धा गुट्टिएहिं जहा-अज्ज वक्खाणं इत्थ न कायवं । इत्थ बलिमंडणाइणा नथि ओगासो । तओ सूरीहिं भणिअं-थोवमेव अज्ज वक्खाणिस्सामो; मा चउमासीवक्खाणविच्छेओ भविस्सइ ति । तं च न पडिवन्नं गुट्ठिएहिं । तओ अमरिसविलक्खमाणसा पडिआगया उवस्सयमायरिआ । तओ दूमिअचित्ते गुरुणो नाऊण सोवन्निअमोखदेव-नायग-2 नामगेहिं सड्वेहि मा अन्नयावि परचेइए एवंविहो अवमाणो होउ ति घयवसहीसमीवे चेइयकारावणत्थं भूमी मग्गिआ, न य कत्थ वि लद्धा । तओ कोकओ नाम सिट्टी भूमि मग्गिओ । वारिओ अ सोघयवसहीगुट्ठिएहिं तिउणदम्मदाणपइच्छणेण । तओ ससंघा आगया सूरिणो कोकयस्स घरं । तेण वि पडिवत्तिं काऊण भणिअं- दिन्ना मए भूमी जहोचिअमुल्लेण, परं मज्झ नामेणं चेइयं कारेअवं । तओ सूरीहि सावएहि अ तह ति पडिवन्नं । तत्थ य घयवसहीआसन्नं कारिअं चेइयं" कोकावसहि त्ति । ठाविओ तत्थ सिरिपासनाहो । पूइज्जइ तिकालं ।। कालक्कमेण सिरिभीमदेवरजे पट्टणं भंजतेण मालवरण्णा सा पासनाहपडिमा वि भग्गा । तओ सोवन्निअ- नायगसंताणुप्पन्नेहि रामदेव-आसधर सिट्ठीहि उद्धारो कारेउमाढतो । आरासणाउ फलहीतिगं आणीअं; न य तं निदोसं । तओ बिंबतिगे वि घडिए न परितोसो संजाओ गुरूणं सावयाणं च । तओ रामदेवेण अभिग्गहो गहिओ, जहाहं अकाराविअ पाससामिबिंब न भुंजामि त्ति । गुरुणो वि उववासे कुणंति म्ह । तओ अट्ठमोववासे - 1P प्पमुहा। 2D पवयणोववण', P Pa पवयण च वण° । 3Pa°पाडय। 4 P °देवेण । । एतन्दतर्गता पङ्क्तिः पतिता P आदर्श । 5 P अगेय°। 6 B Pa C सजायो। 7 B PaC °वसहीए। 8 P पएसो। 9 PCD दाणइच्छणेण । 10 B तहित्ति। 11 Pa BC नास्ति 'चेइयं'। 12BPa आसाधर ।
विविधतीर्थकल्पे रामदेवस्स देवादेसो जाओ । जहा-जत्थ गोहलिआ सपुप्फक्खया दीसइ, तस्स हिट्टा, इत्येव चेइअपरिसरे इत्ति- एहिं हत्थेहि फलही चिट्ठइ त्ति । खणिऊण लद्धा फलही । कारिअं निरुवमरूवं पासनाहबिम्बं । बारससय 'छासढे विक्कम्मसंवच्छरे देवाणंदसूरीहि पइट्ठिअं। ठाविअं च चेइए । पसिद्धं च कोकापासनाहु त्ति। रामदेवस्स पुत्ता तिहुणा जाजा नामाणो । तिहुणागस्स पुत्तो मल्लओ। तस्स पुत्ता देल्हण जइतसीह 5 नामधेया, ते अ पूअंति पइदिणं पासनाहं । अन्नया देल्हणस्स सिरिसंखेसरपासनाहेण सुमिणय दिन्नं । जहा-पहाए. घडियाचउक्कं जाव अहं कोकापासनाहपडिमाए सन्निहिस्सामि । तंमि घडिआचउक्के एगमि बिंबे पूइए किर अहं पूइऑत्ति । तहेव लोगेहि पूइज्जमाणो कोकापासनाहो पूरेइ संवेसरपासनाहु व पच्चए । संखेसरपासनाहविसया पूआ- जत्ताइ-अभिग्गहा तत्थेव पुरिजंति जणाणं । एवं संनिहिअपाडिहरो जाओ भयवं कोकयपासनाहो तित्तीसपवपमाण- 10 मुत्ती मलधारिगच्छपडिबद्धो । अणहिलपट्टणमंडणसिरिकोकावसहिपासनाहस्स । इअ एस कप्पलेसो होउ जणाणं धुअकिलेसो ॥ १ ॥ ॥ इति श्रीकोकावसतिपार्श्वनाथकल्पः॥ ॥ ग्रं०४०॥ ४१. कोटिशिलातीर्थकल्पः। नमिअ जिणे उवजीविअ वक्काइं पुवपुरिससीहाणं । कोडिसिलाए कप्पं जिणपहसूरी पयासेइ ॥ १ ॥ 15 इह भरहखित्तमज्झे तित्थं मगहासु अत्थि कोडिसिला । अज्ज वि जं पूइज्जइ चारण-सुर-असुर-जक्खेहिं ॥ २ ॥ भरहद्धवासिणीहिं अहिट्ठियादेवयाहिं जा सययं । जोअणमेगं पिहुला जोअणमेगं च उस्सेहो ॥ ३ ॥ तिक्खंडपुहविपइणो निशं परिक्खंति बाहुबलमखिला । उप्पाडिअ जं हरिणो सुरनरखयराण पच्चरखं ॥ ४ ॥ पृढमेण कया छत्तं बीएणं पाविआ सिरं जाव । तइएणं गीवाए तओ चउत्थेण वच्छथले ॥५॥ उअरंत पंचमएण तह य छटेण कडियर्ड' नीआ । ऊरूपजतं सत्तमेण उप्पाडिआ हरिणा ॥ ६॥ 20 जाणूसु अट्ठमेणं नीआ चउरंगुलं तु भूमीऔं । उद्धरिआ चरमेणं कन्हेणं वामबाहाए ॥ ७ ॥ अवसप्पिणिकालवसा कमेण हायंति माणवबलाइं । तित्थयराणं तु बलं सबेसि होइ इगरूवं ॥ ८ ॥ उप्पाडेउं तीरइ जं बलवंतीए सुहडकोडीए । तेणेसा कोडिसिला इक्कल्लेणावि हरिणा उ ॥९॥ चक्काउहोत्ति नामेण संतिनाहस्स गणहरो पढमो । काऊण अणसणविहि कोडिसिलाए सिवं पत्तो ॥ १० ॥ सिरिसंतिनाहतित्थे संखिज्जाओं मुणीण कोडीओं । इत्थेव य सिद्धाओं एवं सिरिकुंथुतित्थे वि ॥ ११ ॥ 25 अरजिणवरतित्थंमि वि बारससिद्धाओं समणकोडीओं । छक्कोडीओं रिसीणं सिद्धाओं मल्लिजिणतित्थे ॥ १२ ॥ मुणिसुव्वयजिणतित्थे सिद्धाओं तिन्नि साहुकोडीऔं । इक्का कोडी सिद्धा नमिजिणतित्थेऽणगाराणं ॥ १३ ॥ अन्ने वि अणेगे तत्थ महरिसी सासयं पयं पत्ता । इह कोडिसिलातित्थं विक्खायं पुहविवलयंमि" ॥ १४ ॥ पुवायरिएहि च इत्थ सविसेसं किं प्रि भणियं । तं जहा- जोअणपिहुला यामा दसन्नपवयसमीकि कोडिसिला । जिणछक्कतित्थसिद्धा तत्थ अणेगाउ मुणिकोडी ॥ १५॥ 6 Pa 1 B गोअलिआ 2Cपणही। 8Cनिरुपम । 4Cबासटे । 5 P नास्ति 'पूआ'; BPa पूज्जा। 8Pa Dजंते। 9 B सत्तमो। 10 BC क्च्छयले; B वत्थयले। -7 Pa कडिअ नीया; B कडिअ नीयाऊ । 11B वलयंति। तेणं सा।
वस्तुपाल-तेजःपालमन्त्रिकल्पः। पढमं संतिगणहरो चक्काउहोऽणेगसाहुपरिअरिओ । 'बत्तीसजुगेहि तओ सिद्धा संखिज्जमुणिकोडी ॥ १६ ॥ संखिज्जा मुणिकोडी अडवीसजुगेहिं कुंथुनाहस्स । अरजिणचउवीसजुगा बारसकोडीओं सिद्धाओं ॥ १७ ॥ मल्लिस्स वि वीसजुगा छकोडि. मुणिसुव्वयस्स कोडितिगं । नमितित्थे इगकोडी सिद्धा तेणेस कोडिसिला ॥१८॥ छत्ते सिरंमि गीवा वच्छे उअरे कडीइ ऊरूसु । जाणू कहमवि जाणू नीया सा वासुदेवेण ॥ १९ ॥ इअ कोडिसिलातित्थं तिहुअणजणजणिअनिव्वुआवत्थं । सुरनरखेअरमहिअ भवियाण कुणउ कल्लाणं ॥ २०॥5 ॥ इति श्रीकोटिशिलातीर्थकल्पः ॥ ॥ ग्रं० २४, अ० ६॥ ४२. वस्तुपाल-तेजःपालमविकल्पः। श्रीवस्तुपाल-तेजःपालौ मन्त्रीश्वरावुभावास्ताम् । यौ भ्रातरौ प्रसिद्धौ कीर्तनसंख्या तयोमः ॥ १ ॥ पूर्व गूर्जरधरित्रीमण्डनायां मण्डलीमहानगर्यां श्रीवस्तुपाल-तेजःपालाद्या वसन्ति स्म । अन्यदा श्रीम-1 त्पत्तनवास्तव्यप्राग्वाटान्वयठकुरश्रीचण्डपात्मज ठक्कुरश्री चण्डप्रसादाङ्गज मन्त्रिश्रीसोमकुलावतंस ठक्कुरश्री- आसराजनन्दनौ कुमारदेवीकुक्षिसरोवरराजहंसौ श्रीवस्तुपालन्तेजःपालौ श्रीशत्रुञ्जय-गिरिनारादिती- र्थयात्रायै प्रस्थितौ । हडालाग्रामं गत्वा यावत्खां विभूति चिन्तयतस्तावल्लक्षत्रयं सर्वखं जातम् । ततः सुराष्ट्राखसौ- स्थ्यमाकलय्य लक्षमेकमवन्या निधातुं निशीथे महाऽश्वत्थतलं खानयामासतुः । तयोः खानयतोः कस्यापि प्राक्तनः कनकपूर्णः शौल्वकलशो निरगात् । तमादाय श्रीवस्तुपालस्तेजःपालजायामनुपमादेवीं मान्यतयाऽपृच्छत्-1 कैतन्निधीयत ? इति । तयोक्तम्-गिरिशिखर एवैतदुच्चैः स्थाप्यते यथा प्रस्तुतनिधिवन्नान्यसाद्भवति । तच्छ्रुत्वा श्रीव- स्तुपालस्तद् द्रव्यं श्रीशत्रुञ्जयोजयन्तादावव्ययत् । कृतयात्रो व्यावृत्तो धवलक्ककपुरमगात् । अत्रान्तरे महणदेवी नाम कन्यकुब्जेश्वरसुता, [या] जनकात् कञ्चलिकापदे गूर्जरधरित्रीमवाप्य तदाधिपत्यं भुक्त्वा मृता सती तत्रैव देशाधिष्ठात्री देवता समजनि । सैकदा खमे वीरधवलनृपस्याचीकथत्-यद्वस्तुपाल-तेज:- पालौ राज्यचिन्तकप्राग्रहरौ विधाय सुखेन राज्य शाधि । इत्थं कृते राज्य-राष्ट्रवृद्धिस्तव भवित्री-इत्यादिश्य खं च 2 प्रकाश्य तिरोदधे देवी । प्रातरुत्थाय नृपतिर्वस्तुपाल-तेजःपालावाहूय सत्कृत्य च ज्यायसः स्तम्भतीर्थ-धव- लक्योराधिपत्यमदात् । तेजःपालस्य तु सर्वराज्यव्यापारमुद्रां ददौ । ततस्तौ षड्दर्शनदान-नानाविधधर्मस्थानविधाप- नादिभिः सुकृतशतानि चिन्वन्तौ निन्यतुः समयम् । तथा हि-लक्षमेकं सपादं जिनबिम्बानां कारितम् । अष्टादश कोट्यः षण्णवतिर्लक्षाः श्रीशत्रुञ्जयतीर्थे द्रविणं व्ययितम् । द्वादश कोट्योऽशीतिलक्षाः श्री उज्जयन्ते । द्वादशकोट्यस्त्रिपञ्चाशल्लक्षा अर्बुदशिखरे लूणिगवसत्याम् । 2 नवशतानि चतुरशीतिश्च पौषधशालाः कारिताः । पञ्चशतानि दन्तमयसिहासनानाम् , पञ्चशतानि पञ्चोत्तराणि समवसरणानां जादरमयानाम् । ब्रह्मशालाः सप्तशतानि सप्तदशानि । सत्राकाराणा सप्तशती । तपस्वि-कापालिकमठानां सर्वेषा भोजननिर्वापादिदानं कृतम् । त्रिंशच्छतानि व्युत्तराणि माहेश्वरायतनानाम् । त्रयोदशशतानि चतुरुत्तराणि शिखरबद्धजैनप्रासादानाम् । त्रयोविशतिः शतानि जैनचैत्योद्धाराणाम् । अष्टादशकोटिसुवर्णव्ययेन सरस्वतीभाण्डागाराणां स्थानत्रये भरणं कृतम् । पञ्चशती ब्राह्मणाना नित्य वेदपाठं करोति स्म । वर्षमध्ये संघपूजात्रितयम् । पञ्चदशशती 1 Pa छत्तीस। 2 Pa नास्ति, B चन्द्रपात्मज । 3 B चन्द्रप्रसा। 4C 'विभूति' नास्ति ।
विविधतीर्थकल्पे 10 श्रमणानां गृहे नित्यं विहरति स्म । तटिक-कार्पटिकानां सहस्रं साधिकं प्रत्यहमभुङ्क्त । त्रयोदश तीर्थयात्राः संघप- तीभूय कृताः । तत्र प्रथमयात्रायां चत्वारि सहस्राणि पञ्चशतानि शकटानां सशय्यापालकानां, सप्तशती सुखासनानां, अष्टादशशती वाहिनीनां, एकोनविंशतिः शतानि श्रीकरीणां, एकविंशतिः शतानि श्वेताम्बराणां, एकादशशती दिग- म्बराणां, चत्वारि शतानि सार्धानि जैनगायनानां, त्रयस्त्रिंशच्छती बन्दिजनानां, चतुरशीतिस्तडागाः सुबद्धाः, चतुःशती 5 चतुःषष्ट्यधिका वापीनां, पाषाणमयानि त्रिंशद्-द्वात्रिंशहुर्गाणि, दन्तमयजैनरथानां चतुर्विंशतिः, विशं शतं शाकघटि- तानां, सरस्वतीकण्ठाभरणादीनि चतुर्विंशतिबिरुदानि श्रीवस्तुपालस्य । चतुःषष्टिर्मसीतयः कारिताः । दक्षिणस्यां श्रीपर्वतं यावत् , पश्चिमायां प्रभासं यावत् , उत्तरस्यां केदारं यावत् , पूर्वस्यां वाराणसी यावत् तयोः कीर्त- नानि । सर्वाग्रेण त्रीणि कोटिशतानि चतुर्दश लक्षा अष्टादश सहस्राणि अष्टशतानि लोष्टिकत्रितयोनानि द्रव्यव्ययः । त्रिषष्टिवारान् संग्रामे जैत्रपत्रं गृहीतम् । अष्टादश वर्षाणि तयोर्व्यापतिः । एवं तयोः पुण्यकृत्यानि कुर्वतोः कियताऽपि कालेन श्रीवीरधवलनृपः कालधर्ममवापत् । ततस्तत्पट्टे तदीय- स्तनयः श्रीमान् वीसलदेवस्ताभ्यां मन्त्रिप्रवराभ्यां राज्येऽभिषिक्तः । सोऽपि समर्थः सन् क्रमेण दुर्मदः सचिवान्तरं विधाय मन्त्रितेजःपालमपाचकार । तदवलोक्य राज्ञः पुरोधाः सोमेश्वरनामा महाकविनृपमुद्दिश्य साक्षेपं नव्यं काव्यमपठत् । तथा- मासान्मांसलपाटलापरिमलव्यालोलतोलम्बतः प्राप्य प्रौढिमिमां समीर महतीं पश्य त्वया यत्कृतम् । सूर्याचन्द्रमसौ निरस्ततमसौ दूर तिरस्कृत्य यत् पादस्पर्शसहं विहायसि रजः स्थाने तयोः स्थापितम् ॥ १ ॥ इत्यादि । तयोः पुरुषरत्नयोवृत्तशेषमादित उत्पत्तिखरूपं च लोकप्रसिद्धित एवावगन्तव्यम् । गीताद्वगायनवर्येण सूडाद्विज्ञाय कीर्तिता । कीर्तनानामियं संख्या श्रीमतोर्मत्रिमुख्ययोः ॥१॥ यदध्यासितमर्हद्भिस्तद्धि तीर्थ प्रचक्षते । अर्हन्तश्च तयोश्चित्तमध्यवात्सुरहर्निशम् ॥ २ ॥ तत्तीर्थरूपयोर्युक्त्या पुरुषश्रेष्ठयोस्तयोः । कीर्तनोत्कीर्तनेनापि न्याय्या कल्पकृतिर्न किम् ॥ ३ ॥ इत्यालोच्य हृदा कल्पलेशं मन्त्रीशयोस्तयोः । एतं विरचयां चक्रुः श्रीजिनप्रभसूरयः ॥ ४ ॥ ॥श्रीमहामात्यवस्तुपालतेजःपालकीर्तनसंख्याकल्पः ।। ॥ ग्रं० ५३, अ० ६॥ 15 20 1C अगात् ।
दिपुरीतीर्थकल्पः । ४३. टिंपुरीतीर्थकल्पः । श्रीपार्श्व चेल्लणाभिख्य ध्यात्वा श्रीवीरमप्यथ । कल्पं श्रीडिंपुरी तीर्थस्याभिधास्ये यथाश्रुतम् ॥ १ ॥ पारेतजनपदान्तश्चर्मणवत्यास्तटे महानद्याः । नानाघनवनगहना जयत्यमो डिंपुरीति पुरी ॥ २ ॥ अत्रैव भारते वर्षे विमलयशा नाम भूपतिरभूत् । तस्य सुमङ्गलादेव्या सह विषयसुखमनुभवतः क्रमाज्जातमपत्ययुगलम् । तत्र पुत्रः पुष्पचूलः, पुत्री पुष्पचूला । अनर्थसार्थमुत्पादयतः पुष्पचूलस्य कृत लोकै-5 वकचूल इति नाम । महाजनोपालब्धेन राज्ञा रुषितेन नि सारितो नगराद्वङ्कचूलः । गच्छंश्च पथि पतितो भीषणायामटव्या सह निजपरिजनेन स्वस्रा च नेहवशया । तत्र च क्षुत्पिपासादितो दृष्टो भिल्लै । नीतः खपल्लीम् , स्थापितश्च पूर्वपल्लीपतिपदे पर्यपालयद्राज्यम् , अलुण्टयनामनगरमार्थादीन् । अन्यदा सुस्थिताचार्या अर्बुदाचलादष्टापदयात्रायै प्रस्थितास्तामेव सिंहगुहानामपल्ली सगच्छा. प्रापुः । जातश्च वर्षाकालः, अजनि च पृथ्वी जीवाकुला । साधुभिः सहालोच्य मार्गयित्वा वङ्कचूलाद्वसतिं स्थितास्तत्रैव 10 सूरयः । तेन च प्रथममेव व्यवस्था कृता-मम सीमान्तर्धर्मकथा न कथनीया । यतो युप्मकथायामहिंसादिको धर्मः, न चैवं मल्लोको निर्वहति । एवमस्तु इति प्रतिपद्य तस्थुरुपाश्रये गुरवः । तेन चाहूय सर्वे प्रधानपुरुषा भणिताः-अहं राजपुत्रस्ततो मत्समीपे ब्राह्मणादय आगमिष्यन्ति । ततो भवद्भिर्जीववधो मांसमद्यादिप्रसङ्गश्च पल्या मध्ये न कर्तव्यः । एवं च कृते यतीनामपि भक्तपानमजुगुप्सितं कल्पत इति । तैस्तथैव कृतं यावच्चतुरो मासान् । प्राप्तो विहारसमयः । अनुज्ञापितो वङ्कचूलः सूरिभिः-'समणाण सउणाण मित्यादि वाक्यैः । ततस्तैः सह चलितो वङ्कचूलः । खसीमां 15 प्रापुषा तेन विज्ञप्तम्-वयं परकीयसीमायां न प्रविशाम इति । भणितः सूरिभिः-बय सीमान्तरमुपेताः, तकिमुपदिशा- मस्तुभ्यम् १ । तेनोक्तम्-यन्मयि निर्वहति, तदुपदेशेनानुगृह्यतामयं जनः । ततः सूरिभिश्चत्वारो नियमा दत्तास्तद्यथा- अज्ञातफलानि न भोक्तव्यानि, सप्ताष्टानि पदान्यपसृत्य घातो देयः । पट्टदेवी नाभिगन्तव्या । काकमांसं च न भक्ष- णीयमिति । प्रतिपन्नाश्च तेन ते । गुरून् प्रणम्य स खगृहानागमत् । अन्यदा गतः सार्थस्योपरि धाट्या । शकुनकारणान्नागतः सार्थः । त्रुटितं च तस्य पथ्यदनम् । पीडिताः क्षुधा 20 राजन्याः । दृष्टश्च तैः किंपाकतरु. फलितः । गृहीतानि फलानि । न जानन्ति ते तन्नामधेयमिति तेन न भुक्तानि । इतरैः सर्बुभुजिरे । मृताश्च तैः किंपाकफलैः । ततश्चिन्तितं तेनाहो ' नियमानां फलम् । तत एकाक्येवागतः पल्लीम् । रजन्या प्रविष्टः स्वगृहम् । दृष्टा पुष्पचूला दीपालोकेन पुरुषवेषा निजपल्या सह प्रसुप्ता । जातस्तस्य कोपस्तयोरुपरि । द्वावप्येतौ खड्गप्रहारेण छिनीति यावदचिन्तयत्तावत्स्मृतो नियमः । ततः सप्ताष्टपदान्यपक्रम्य घातं ददत्' खाटकृत- मुपरि खड्नेन । व्याहृतं स्वस्रा 'जीवतु वङ्कचूल' इति तद्वचः श्रुत्वा लज्जितोऽसावपृच्छत् किमेतदिति ? । सापि 25 'नटवृत्तान्तमचीकथत् । कालक्रमेण तस्य तद्राज्यं शासतस्तत्रैव पल्ल्या तस्यैवाचार्यस्य शिप्यौ धर्मऋषि-धर्मदत्तनामानौ कदाचि- द्वर्षारात्रमवास्थिषाताम् । तत्र तयोरेकः साधुस्त्रिमासक्षपणं विदधे । द्वितीयश्चतुर्मासक्षपणम् । वङ्कचूलस्तु तद्दत्तनिय- मानामायतिशुभ फलतामवलोक्य व्यजिज्ञपत्-भदन्तौ ! मदनुकम्पया कमपि पेशलं धर्मोपदेश दत्तम् । ततस्ताभ्या चैत्य- विधापनदेशना क्लेशनाशिनी विदधे । तेनापि शराविकापर्वतसमीपवर्तिन्यां तस्यामेव पळ्यां चर्मणवतीसरित्तीरे 30 कारितमुच्चैस्तरं चारुचैत्यम् । स्थापितं तत्र श्रीमन्महावीरबिम्बम् । तीर्थतया च रूढं तत् । तत्र यान्ति स्म चतुर्दिग्भ्यः सङ्घाः। APaपलब्धेन । 5 Pa विज्ञप्ति। 6 Pa प्रपन्नास्तेन । 1 Pa पार्श्व 2 Pa°पुर। 3Pa. °वहना। 7 B दद्यात् । 9Pa°फलशुभता । वि० '.क. ११ 8 B तद् ।
८२ विविधतीर्थकल्पे कालान्तरे कश्चिन्नैगमः सभार्यः सर्वा तद्यात्रायै प्रस्थितः । प्राप्तः क्रमेण रन्तिनदीम् । नावमारूढौ च दम्पती चैत्यशिखरं व्यलोकयताम् । ततः सरभसं सौवर्णकचोलके कुङ्कुमचन्दनकर्पूरं प्रक्षिप्य जले' क्षेप्तुमारब्धवती नैग- मगृहिणी । प्रमादान्निपतितं तदन्तर्जलतलम् । ततो भणितं वणिजा-अहो ! इदं कच्चोलकं नैककोटिमूल्यरत्न- खचितं राज्ञा ग्रहणकेऽर्पितमासीत् । ततो राज्ञः कथं छुटितव्यमिति चिरं विषय वङ्कचूलस्य पल्लीपतेर्विज्ञापितं तत् । 5 यथाऽस्य राजकीयवस्तुनो विचितिः कार्यताम् । तेनापि धीवर आदिष्टस्तच्छोधयितु प्राविशदन्त दम् । विचिन्वता चान्तर्जलतलं दृष्टं तेन हिरण्मयरथस्थं जीवन्तखामिश्रीपार्श्वनाथबिम्बम् । यावत्पश्यति स्म स बिम्बस्य हृदये तत्कचोलकम् । धीवरेणोक्तम्-धन्याविमौ दम्पती यद्भगवतो वक्षसि घुसूणचन्दनविलेपनाहें स्थितमिदम् । ततो गृहीत्वा तदर्पितं नैगमस्य । तेनापि दत्त तस्मै बहुद्रव्यम् । उक्तं च बिम्बस्वरूपं नाविकेन । ततो वङ्कचूलेन श्रद्धा- लुना तमेव प्रवेश्य निष्काशितं तद्विम्बम् । कनकरथस्तु तत्रैव मुक्तः । निवेदितं हि स्वप्ने प्राग् भगवता नृपतेः, यत्र 10 क्षिप्ता सती पुष्पमाला गत्वा तिष्ठति तत्र बिम्बं शोध्यमिति । तदनुसारेण बिम्बमानीय समर्पितं राज्ञे वङ्कचूलाय । तेनापि स्थापितं श्रीवीरस्य बिम्बस्य बहिर्मण्डपे यावत्किल नव्य चैत्यमस्मै कारयामीत्यभिसन्धिमता । कारिते च चैत्यान्तरे यावत्तत्र स्थापनार्थमुत्थापयितुमारभन्ते राजकीयाः पुरुषास्तावत्तबिम्ब नोत्तिष्ठति स्म। देवताधिष्ठानात्तत्रैव स्थित- मद्यापि तथैवास्ते । धीवरेण पुनर्विज्ञप्तः पल्लीपतिः-यत्तत्र देव ! मया नद्या प्रविष्टेन बिम्बान्तरमपि दृष्टम् , तदपि बहिरा- नेतुमौचितीमञ्चति । पूजारूढं हि भवति । ततः पल्लीश्वरेण पृष्टा स्वपरिषत्-भो! जानीते कोऽप्यनयोर्बिम्बयोः 15 संविधानकम् । केन खल्वेते नद्यान्तर्जलतले न्यस्ते । इत्याकण्यकेन पुराविदा स्थविरेण विज्ञप्तम्-देवैकस्मिन्नगरे पूर्व नृपतिरासीत् । स च परचक्रेण समुपेयुषा सार्द्ध योद्धं सकलचमूसमूहसन्नहनेन गतः । तस्याग्रमहिषी च निजं सर्वखमेतच्च बिम्बद्वयं कनकरथस्थं विधाय जलदुर्गमिति कृत्वा चर्मणवत्यां कोटिंबके प्रक्षिप्य स्थिता । चिरं युद्ध- वतस्तस्य कोऽपि खलः किल वार्तामानैषीत्-यदय नृपतिस्तेन परचक्राधिपतिनृपतिना व्यापादित इति । तच्छ्रुत्वा देवी तत्कोटिबकमाक्रम्यान्तर्जलतलं प्राक्षिपत् । खयं च परासुतामासदत् । स च नृपतिः परचक्रं निर्जित्य यावन्निजनगस्मा- 20 गमत् तावद् देव्याः प्राचीनं वृत्तमाकर्ण्य भवाद्विरक्तः पारमेश्वरीं दीक्षां कक्षीचक्रे । तत्रैकं बिम्बं देवेन बहिरानीतं पूज्य- मानं चास्ति । द्वितीयमपि चेन्निःसरति तदोपक्रम्यतामिति । तदाकर्ण्य वङ्कचूलः परमार्हत चूडामणिस्तमेव धीवरं तदानयनाय नद्यां प्रावीविशत् । स च तबिम्बं कटीदनवपुर्जलतलेऽवतिष्ठमानं बहिस्थशेषाङ्गं चावलोक्य निष्काशनोपा- याननेकानकार्षीत् । न च तन्निर्गतमिति दैवतप्रभावमाकलय्य समागत्य च विशामीशाय न्यवेदयत्तत्स्वरूपम् । अद्यापि तत्किल तथैवास्ते । श्रूयतेऽद्यापि केनापि धीवरस्थविरेण नौकास्तम्भे जाते तत्कारणं विचिन्वता तस्य "हिरण्मयरथस्य 25 कीलिका लब्धा । तां कनकमयीं दृष्ट्वा लुब्धेन तेन व्यचिन्ति-यदिमं रथं क्रमात्सर्व गृहीत्वा ऋद्धिमान् भविष्यामीति । ततश्च स रात्रौ निद्रां न लेभे । उक्तश्च केनाप्यदृष्टपुरुषेण यदिमां तत्रैव विमुच्य सुखं" स्थयाः, नो चेत्सद्य एव त्वां -हनिष्यामीति । तेन भयार्तेन तत्रैव मुक्ता युगकीलिका इत्यादि । किं न सम्भाव्यते दैवताधिष्ठितेषु पदार्थेषु । श्रूयते च, सम्प्रति काले कश्चिम्लेच्छः पाषाणपाणिः श्रीपार्श्वनाथप्रतिमां भक्तुमुपस्थितः स्तम्भितबाहुर्जातः । महति पूजाविधौ कृते सज्जतामापन्न इति । श्रीवीरबिम्बं महत्तदपेक्षया लघीयस्तरं श्रीपार्श्वनाथबिम्बमितिमहावीर- 30 स्याभकरूपोऽयं देव इति मेदाश्चेल्लण इत्याख्यां प्राचीकशन् । श्रीमच्चेल्लणदेवस्य महीयस्तममाहात्म्यनिधेः पुरस्ताभ्यां महर्षिभ्यां सुवर्णमुकुटमन्त्राम्नायः समा रा]धितः प्रकाशितश्च भव्येभ्यः । सा च सिंहगुहापल्ली कालक्रमाडिंपुरी- त्याख्यया प्रसिद्धा नगरी सजाता । अद्यापि स भगवान् श्रीमहावीरः स चेल्लणपार्श्वनाथः सकलसधेन तस्यामेव पुर्या यात्रोत्सवैराराध्येते इति । 1PbC जलं । 2 Pa-b भवगता। 3 B नान्यं । 4 B नास्ति 'च'। 5 Pa जलं। 6 B न्यास्ते। 7 Pa स्थिता- रासीत्। 8 B 'तत् नास्ति । 9 B Pa परमाईत चूलामणि। 10 B हि रथस्य । 11 Pa नास्ति 'सुखं' ।
दिपुरीतीर्थकल्पः। ८३ अन्यदा वङ्कचूल उज्जयिन्यां खात्रपातनाय चौर्यवृत्त्या कस्यापि श्रेष्ठिनः सद्मनि गत. । कोलाहल श्रुत्वा वलितः । ततो देवदत्ताया गणिकाया गाणिक्यमाणिक्यभूताया गृह प्राविशन् । दृष्टा सा कुष्ठिना सह प्रसुप्ता । ततो निःसृत्य गतः पुरः श्रेष्ठिनो वेश्म । तत्रैकविशोपको लेख्यके त्रुट्यतीति परुषवाग्भिनिर्भर्त्य निःसारितो गेहात् पुत्र. श्रष्ठिना । विरराम च यामिनी । यावद्राजकुलं यामीत्यचिन्तयत् , तावदुज्जगाम धामनिधिः । पल्लीशश्च नि सृत्य नगरा- गोधां गृहीत्वा तरुतले दिनं नीत्वा पुना रात्रावागात् । राजभाण्डागाराबहिर्गोधापुच्छे विलाय प्राविशत्कोशम् । दृष्टो 5 राजाग्रमहिष्या रुष्टया, पृष्टश्च कस्त्वमिति । तेनोचे चौर इति । तयोक्तम्-मा भैपी , मया सह सङ्गमं कुरु । मोऽवादीत्- का त्वम् । साऽप्यूचेऽप्रमहिष्यहमिति । चौरोऽवादीद्यद्येवं तर्हि ममाम्बा भवसि, अतो यामीति निश्चिते तया स्वाग नखैर्विदार्य पूत्कृतिपूर्वमाहूता आरक्षकाः । गृहीतस्तैः । राज्ञा चानुनयार्थमागतेन तदृष्टम् । राज्ञोक्ताः खपौ(पु)रुषा मैनं गाढ कुर्वीध्वमिति । तै रक्षित. । प्रात. पृष्ट. क्षितिभृता । तेनाप्प्युक्तम्-देव ! चौर्यायाह प्रविष्टः । पश्चाद्देवभा- ण्डागारे देव्या दृष्टोऽस्मि । यावदन्यन्न कथयति तावत्तुष्टो विदितवेद्यो नरेन्द्रः स्वीकृतः पुत्रतया, स्थापितश्च सामन्त- 10 पदे । देवी च विडम्ब्यमाना रक्षिता वङ्कचूलेन । अहो ! नियमानां शुभफलमित्यनवरतमयमध्यासीत् । प्रेषितश्चान्यदा राज्ञा कामरूपभूपसाधनार्थम् । गतो युद्धे । घातर्जर्जरितो विजित्य तमागमत् स्वस्थानम् । व्याहृता च राज्ञा वैद्या । यावद्र्ढोऽपि घातव्रणो विकसति । तैरुक्तम्-देव ! काकमांसेन शोभनो भवत्ययम् । तस्य च जिनदासश्रावकेण सार्द्ध प्रागेव मैन्यमासीत् । ततस्तदानयनाय प्रेषितः पुरुषः पुरुषाधिपतिना, येन तद्वाक्यात्काकमास भक्षयतीति । तदाहूतश्च जिनदासो ऽवन्तीमागच्छन्नुभे दिव्ये सुदत्यौ रुदत्यावद्राक्षीत् । तेन पृष्टे–किं रुदिथ. ? । ताभ्या-15 मुक्तम्-अस्माकं भर्ता सौधर्माच्युतः । अतो राजपुत्रं वङ्कचूलं प्रार्थयावहे । परं त्वयि गते स मास भक्षयिता ततो गन्ता दुर्गति तेन रुदिवः । तेनोक्तम्-तथा करिष्ये यथा तन्न भक्षयिता । गतश्च तत्र । राजोपरोधाद्वङ्कचूलमवोचत्- गृहाण बलिभुपिशितम् । पटूभूतः सन् प्रायश्चित्तं चरेः । वङ्कचूलोऽवोचत्-जानासि त्व यदाचर्याप्यकार्य प्रायश्चित्त ग्राह्यम् , ततः प्रागेव तदनाचरणं श्रेय इति । 'प्रक्षालनाद्धि पङ्कस्य दूरादस्पर्शनं वरम् ।' इति वाक्यान्निषिद्धो नृपतिः । विशेषप्रतिपन्ननिवहश्चाऽच्युतकल्पमगमत् । वलमानेन जिनदासेन ते देव्यौ तथैव रुढत्यो दृष्ट्वा प्रोक्तम्-20 किमिति रुदिथः । न तावत्स मास माहितः। ताभ्यामभिदधे-स ह्यधिकाराधनावगादच्युत प्राप्तस्ततो नाऽभवदस्म- द्भतेति । एवं जिनधर्मप्रभावं सुचिरं परिभाव्य जिनदासः खावासमाससादेति । एवं चास्य निर्मापयिता वङ्कचूल एवाजनि जनितजगदानन्दः ॥ दिपुरीतीर्थरत्नस्य कल्पमेत यथाश्रुतम् । किञ्चिद्विरचयां चक्रुः श्रीजिनप्रभसूरयः ॥ १ ॥ ॥ इति श्रीचेल्लणपार्श्वनाथस्य कल्पः ॥ ॥ ग्रं० ११६, अ० २६ ॥ 2 1 Bचलितः। 2 D 'स' नास्ति ।
विविधतीर्थकल्पे , 5 10 ४४. टिंपुरीस्तवः । उत्तुङ्गैर्विविधैर्नगैरुपलसच्छायैरभिभ्राजिता, श्रीवीरप्रभुपार्श्व-सुव्रत-युगादीशादिबिम्बैर्युता । पल्ली भूतलविश्रुता नियमिनः श्रीवङ्काचूलस्य या, सा भूत्या चिरमद्भुता कलयतु प्रौढिं पुरी टिंपुरी ॥ १ ॥ व्योमचुम्बिशिखरं मनोहरं रन्तिदेव'तटिनीतटस्थितम् । अत्र चैत्यमवलोक्य यात्रिकाः शैत्यमाशु ददति वचक्षुषोः ॥ २ ॥ मूलनायक इहान्त्यजिनेन्द्रश्वारुलेपघटितोद्भटमूर्तिः । दक्षिणे जयति चेल्लणपा: भात्युदक् तदपरः फणिकेतुः ॥ ३ ॥ एकत आदिजिनो जिनो ऽतोऽन्यत्र पुनर्मुनिसुव्रतनाथः । *एवमनेकजिनेश्वरमूर्तिः स्फूर्तिमदभ्रचकास्ति जिनौकः ॥ ४ ॥ अनाम्बिका द्वारसमीपवर्तिनी श्रीक्षेत्रपालो भुजषट्कभाखरः । सर्वज्ञपादाम्बुजसेवनाऽलिनौ संघस्य विघ्नौघमपोहतः क्षणात् ॥ ५ ॥ यात्रोत्सवानिह शितौ 'महसो दशम्यामालोक्य लोकसमवाय विधीयमानान् । संभावयन्ति भविकाः कलिकालगेहे प्राघूर्णकं कृतयुगं ध्रुवमभ्युपेतम् ॥ ६ ॥ अमरमहितमेतत् तीर्थमाराध्य भक्त्या, फलितसकलकामाः सर्वभीतीर्जयन्ति । बहलपरिमलाढ्यं चन्दनं प्राप्य यद्वा क इव सहतु तापव्यापमालिङ्गिताङ्गम् ॥ ७॥ वन्द्या नन्द्यादघहतिदृढा टिंपुरीतीर्थरत्नम् , यामध्यास्ते सुरतरुरिव प्रार्थितार्थप्रदायी । पद्मावत्या भुजगपतिना चाविमुक्तांहिपार्श्वः, कायोत्सर्गस्थित वपुरयं चेल्लणः पार्श्वनाथः ॥ ८ ॥ शशधरहृषीकाक्षिक्षोणीमिते (१२५१ ) शकवत्सरे, गृहमणिमहे संघान्वीता उपेत्य पुरीमिमाम् । मुदितमनसस्तीर्थस्यास्य प्रभावमहोदधे- रिति विरचयां चक्रुः स्तोत्रं जिनप्रभसूरयः ॥ ९ ॥ ॥ इति ढिंपुरीस्तोत्रम् ॥ 15 20 25 ॥ ग्रं० १६॥ 2 Pa नान्यात्र। 3 Pa एक। + Pa C दिपुरीस्तवस्त्वयम्। 1 B रन्तिदेवकीर्तितटिनी। 6C यात्रोत्सवानिहि। 7 B Pa सहसो। 8 Pa समवायि। 5 Paकेशना। 9Pa स्थिति। 4Cजनौक.॥
15 चतुरशीतिमहातीर्थनामसङ्ग्रहकल्पः । ४५. चतुरशीतिमहातीर्थनामसङ्ग्रहकल्पः । पर्युपास्य परमेष्ठिपञ्चकं कीर्तयामि कृतपापनिग्रहम् । तन्त्रवेदि विदितं चतुर्युताशीतितीर्थजिननामसंग्रहम् ॥ १ ॥ तथा हि-श्रीशत्रुञ्जये भुवनदीप' श्रीवैरस्वामिप्रतिष्ठितः श्रीआदिनाथः । नथा, श्रीमृलनायकः पाण्डवस्थापितो नन्दिवर्धनयुगादिनाथः । श्रीशान्तिप्रतिष्ठित पुण्डरीकः श्रीकलशः, द्वितीयम्तु श्रीवैर-5 खामिप्रतिष्ठितः पूर्णकलशः । सुधाकुण्डजीवितखामी श्रीशान्तिनाथ. । मरुदेवाखामिनी प्रथमसिद्धः । श्रीउजयन्ते पुण्यकलग-मदनमूर्तिः श्रीनेमिनाथः । काञ्चनबलानके अमृतनिधिः श्रीअरिष्ट- नेमिः । पापामठे अतीतचतुर्विगतिमध्यात् अष्टौ पुण्यनिधय. श्रीनेमीश्वरादय । १. काशदे त्रिभुवनमङ्गलकलशः श्रीआदिनाथ. । पारकरदेशे श्रीआदिनाथः । अयोध्यायां श्रीऋ- षभदेवः । कोल्लापुरे वज्रमृत्तिकामय. श्रीभरतेश्वरपूजितो भुवनतिलकः श्रीआदिनाथः । सोपारके जीवन्त स्वा- 10 मिश्रीऋषभदेवप्रतिमा । नगरमहास्थाने श्रीभरतेश्वरकारितः श्रीयुगादिदेवः । दक्षिणापथे गोमटदेवः श्रीबाहुबलिः । उत्तरापथे कलिङ्गदेशे गोमटः श्रीऋषभ. । ग्वङ्गारगढे श्रीउग्रसेनपूजितो मेदिनीमुकुटः श्रीआदिनाथः । महानगर्या उद्दण्डविहारे श्रीआदिनाथः । पुरिमताले श्रीआदिनाथ । तक्षशिलायां बाहु- बलिविनिर्मितं धर्मचक्रम् । मोक्षतीर्थे श्रीआदिनाथपादुका । 'कोल्लपाकपत्तने माणिक्यदेवः श्रीऋषभो मन्दोदरी- देवतावसरः । गङ्गा-यमुनयोर्वेणीसगमे श्रीआदिकरमण्डलम् । २. श्रीअयोध्यायां श्रीअजितस्वामी । चंदेर्या अजितः । तारणे विश्वकोटिशिलायां श्रीअजितः । अंग- दिकायां श्रीअजित-शांतिदेवताद्वयं श्रीब्रह्मेन्द्रदेवतावसरः । ३. श्रावस्त्यां श्रीसंभवदेवो जाङ्गुलीविद्याधिपतिः । ४. सेगमतीग्रामे श्रीअभिनन्दनदेवः । नर्मदा तत्पादेभ्यो निर्गता । ५. क्रौंचद्वीपे सिंहलद्वीपे हंसद्वीपे श्रीसुमतिनाथदेवपादुकाः । आम्बुरिणिग्रामे श्रीसुमतिदेवः । 20 ६. माहेन्द्रपर्वते कौशाम्ब्यां च श्रीपद्मप्रभः । ७. मथुरायां महालक्ष्मीनिर्मितः श्रीसुपार्श्वस्तृपः । श्रीदशपुरनगरे श्रीसुपार्श्वः सीतादेवी देवतावसरः । ८. प्रभासे शशिभूषणः श्रीचन्द्रप्रभश्चन्द्रकान्त मणिमयः श्रीज्वालामालिनीदेवतावसरः । श्रीगौतमखामिप्रति- ष्ठितो वलभ्यागतः श्रीनन्दिवर्धनकारितः श्रीचन्द्रप्रभः । नासिक्यपुरे श्रीजीवितस्वामी त्रिभुवनतिलकः श्रीचन्द्र- प्रभः । चन्द्रावत्यां मन्दिरमुकुट' श्रीचन्द्रप्रभः । वाराणस्यां विश्वेश्वरमध्ये श्रीचन्द्रप्रभः । ९. कायाद्वारे श्रीसुविधिनाथः । १०. प्रयागतीर्थे श्रीशीतलनाथः । ११. विन्ध्याद्रौ मलयगिरौ च श्रीश्रेयासः । १२. चम्पायां विश्वतिलकः श्रीवासुपूज्यः । १३. काम्पील्ये गङ्गामूले, श्रीसिंहपुरे च श्रीविमलनाथः । १४. मथुरायां यमुनाहूदे, समुद्रे द्वारवत्यां, शाकपाणिमध्ये श्रीअनन्तः । 1B वेद । 2 Pa पूर्णकलश । 3B स्थापित। 4 Pa द्वितीयो। 5 Pa काशद्रहे। 6 Pa जीवत। 7Pa-b कोलपाक; B कोल्लापाक। 8Pa सग। 9 Pa आथुरणि । 10 Pa °स्तूभ.। 11 Pa सीतादेवता। 12 BPb कान्ति। 25 30 ८६ विविधतीर्थकल्पे 5 10 १५. अयोध्यासमीपे रत्नवाहपुरे नागमहितः श्रीधर्मनाथः । १६. किष्किन्धायां लंकायां पाताललंकायां त्रिकूटगिरौ श्रीशान्तिनाथः । १७-१८, गङ्गा-यमुनयोर्वेणीसंगमे श्रीकुंथुनाथारनाथौ । १९. श्रीपर्वते मल्लिनाथः । २०. भृगुपत्तने अनर्व्यरत्नचूडः श्रीमुनिसुव्रतः । प्रतिष्ठानपुरे अयोध्यायां विन्ध्याचले माणि- क्यदंडके मुनिसुव्रतः । २१. अयोध्यायां मोक्षतीर्थे नमिः । २२. शौर्यपुरे शङ्खजिनालये पाटलानगरे मथुराया द्वारकायां सिंहपुरे स्तम्भतीर्थे पाताल- लिङ्गाभिधः श्रीनेमिनाथः । २३. अजागृहे नवनिधिः श्रीपार्श्वनाथः । स्तंभनके भवभयहरः । फलवर्द्धिकायां विश्वकल्पलता- भिधः । करहेटके उपसर्गहरः । अहिच्छत्रायां त्रिभुवनभानुः । कलिकुण्डे नागदे च श्रीपार्श्वनाथ. । कुक्कुटेश्वरे विश्वगजः । माहेन्द्रपर्वते छायापार्श्वनाथः । ओंकारपर्वते सहस्रफणी पार्श्वनाथः । वाराणस्यां दण्डखाते भव्यपुष्करावर्तकः । महाकालान्तरा पातालचक्रवर्ती । मथुरायां कल्पद्रुमः । चम्पायामशोकः । मलयगिरौ श्रीपार्श्वः । २४.श्रीपर्वते घण्टाकर्णमहावीरः । विन्ध्याद्रौ श्रीगुप्तः । हिमाचले छायापार्थो मन्त्राधिराजः श्रीस्फु- लिङ्गः । श्रीपुरे अन्तरिक्षः श्रीपार्श्वः । 'डाकुली-भीमेश्वरे श्रीपार्श्वनाथः । भाइल'वामिगढे देवाधिदेवः । श्रीरामशयने प्रद्योतकारि श्रीवर्धमानः । मोढेरे वायडे खेडे नाणके पयां मतुण्डके मुण्डस्थले श्रीमालपत्तने उपकेशपुरे कुण्डग्रामे सत्यपुरे टङ्कायां गङ्गाइदे सरस्थाने वीतभये चम्पायां 'अपापायां पुंड्रपर्वते नन्दिवर्द्धन-कोटिभूमौ वीरः । वैभाराद्रौ राजगृहे कैलासे श्रीरोहणाद्रौ 20 श्रीमहावीरः । अष्टापदे चतुर्विंशतिस्तीर्थकराः । संमेतशैले विंशतिर्जिनाः । हेमसरोवरे द्वासप्ततिजिनालयः । कोटिशिला सिद्धि क्षेत्रम् । इति जैनप्रसिद्धानां तीर्थाना नामपद्धतेः । सङ्ग्रहोऽयं स्फुटीचक्रे श्रीजिनप्रभसूरिणा ॥ १ ॥ *किञ्चिदत्र यथा दृष्टं किञ्चिच्चापि यथा श्रुतम् । खतीर्थनामधेयानां पद्धतौ लिखितं मया ॥२॥ 25 ॥ समाप्तस्तीर्थनामधेयसंग्रहकल्पः ॥ ॥ ग्रं० ४९, अ० २१ ॥ 15 1P विहाय नास्त्यन्यत्र । 2 B श्री गुप्तिः। 3P व्याकुली', Pc 'डाकुली चन्द्रावत्या मदिरमुकुटभीमेश्वरे' एतादृशः पाठः । 4 Pa. भालय। 5 P °कारित.। 6BPa नास्ति 'खेडे'। 7 Pa विहाय 'अपापाया' नास्ति । 8P Pa सिद्ध। इद पद्यं नास्ति P आदर्श । 1 P इति सर्वचतुरशीतिमहातीर्थनामसङ्ग्रहकल्पः ।
समवसरणरचनाकल्पः । 5 10 15 ४६. समवसरणरचनाकल्पः । नमिऊण जिणं वीरं कप्पं सिरिसमवसरणरयणाए । पुवायरिअकयाहि गाहाहिं चेव जंपेमि ॥ १ ॥ वाऊ-मेहा कमसो जोअणभूसोहि-सुरहिजलवुट्ठी । मणिरयणभूमिरयणं कुणंति पुण कुसुमवुट्ठि वणा ॥ २ ॥ पायारतिअं कमसो कुणंति वररुप्पकणयरयणमयं । कंचणवसुमणिकविसीससोहिअं भवण-जोइ-वणा ॥ ३ ॥ गाउअमेगं छस्सयधणुहपरिच्छिन्नमंतरं तेसिं । अटुंगुलीकरयणी तित्तीस धणुहबाहल्लं ॥ ४ ॥ पंचसयधणुचत्त चउदारविराइआण वप्पाणं । सबप्पमाणमेयं निअनिअहत्थेण य जिणाण ॥ ५॥ सोवाणदससहस्सा भूमीओ गंतु पढमपायारो । पण्णासधणुहपयरो पुणो वि सोवाणपणसहसा ॥ ६ ॥ तत्थ विअ बीअवप्पो पुव्वुत्तविही तयंतरे नेया । तत्तो तईओ एवं वीससहस्सा य सोवाणा ॥ ७ ॥ दस पंच पंच सहसा सवे हत्थुच्च-हत्थवित्थिन्ना । बाहिर-मज्झ-भितरवप्पाण कमेण सोबाण ॥ ८ ॥ तम्मज्झे मणिवीढं भूमीओ सड्ढदुन्निकोसुच्चं । दोधणुसयवित्थिण्णं चउदारं जिणधणुसमुच्च ॥ ९ ॥ सिंहासणाई चउरो मणिपडिछन्नाइ तेसु चउरूवो । पुवमुहो ठाइ सयं छत्तत्तयभूसिओ भयवं ॥ १० ॥ समहिअजोअणपिहुलो तहा असोगो दुसोलसधणुच्चो । पडिबिबत्तयपमुहं किच्चं तु कुणंति वंतरिआ ॥ ११ ॥ परिसाअग्गे आइसु मुणिवर-वेमाणिणीऑ समणीओं । भवण-वण-जोइदेवी देवा वेमाणिअ-नरित्थी ॥ १२ ॥ जोअणसहस्सदडो धम्मज्झओ कुडहिकेउसकिन्नो । दो जक्ख चामरधरा जिणपुरओं धम्मचक्कं च ॥ १३ ॥ ऊसिअधय-मणितोरण-अडमंगल-पुण्णकलस-दामाइं । पंचालिअ-छत्ताइं पइदारं धूवघडिआओं ॥ १४ ॥ हेम-सिअ-रत्त-सामलवण्णा सरवण य जोइ-भवणवई । पइदारं वसु वप्पे पुधाइसु ठंति पडिहारा ॥ १५ ॥ जयविजयादिअ-अवराजिअगोरा रत्तकणयनीलाभा । देवी पुबकमेणं सकच्छरा ठति कणयमए ॥ १६ ॥ जडमउडमंडिआ तह तुंबरु-खटुंग-पुरिससिरिमाली । बहिवप्पदार दोसु वि पासेसुं ठंति पइवप्पं ॥ १७ ॥ बहिवप्पे जाणाई बीए सत्तू वि मित्तभावगया । तिरिआ मणिमयछंदे इंसु पुण रयणवप्पबहिँ ॥ १८ ॥ बहिवप्पदारमज्झे दो दो वावीओं हुति वट्टम्मि । चउरंससमोसरणे इग इग वावी उ कोणेसुं ॥ १९॥ उक्विटि सीहनायं कलयलसद्देण सबओ सवं । तित्थयरपायमूले करिति देवा निवयमाणा ॥ २० ॥ चेइदुम-पीढछंदग-आसण-छत्तं च चामराओ अ । जं चण्णं करणिज्ज करंति तं वाणमंतरिआ ॥ २१ ॥ साहारणओसरणे एवं जस्थिड्डिमंतु ओसरइ । इक्कु चिअ तं सर्व करेइ भयणाउ इअरेसिं ॥ २२ ॥ सूरुदयपच्छिमाए ओगाहंतीइ पुवओ एइ । दोहिं पउमेहि पाया मग्गेण य हुंति सत्तन्ने ॥ २३ ॥ आदाहिणपुबमुहो तिदिसि पडिरूवगाउ देवकया । जिट्टगणी अन्नो वा दाहिणपुबे अ दूरंमि ॥ २४ ॥ जे ते देवेहि कया तिदिसि पडिरूवगा जिणवरस्स । तेसि पि तप्पभावा तयाणुरूवं हवइ रूपं" ॥ २५ ॥ इंतं महड्डिअं पणिवयंति ठिअमवि "वयंति पणमंता । न वि जंतणा न विकहा न परुप्परमच्छरो न भयं ॥ २६ ॥ तित्थपणामं काउं कहेइ साहारणेण सद्देण । सबेसि सन्नीणं जोअणनीहारिणा भयवं ॥ २७ ॥ जत्थ अपुबोसरणं अदिट्ठपुवं च जेण समणेणं । बारसहि जोअणेहि सो एइ अणागमो लहुआ ॥ २८ ॥ साहारणासवंते तदुवओगो अगाहगगिराए । नय निविजइ सोआ किढिवाणिअ-दासिआहरणा ॥ २९॥ सवाउअंपि सोआ "झविज्ज जइ हु सययं जिणो कहइ । सीउल-खुप्पिवासापरिस्समभए अविगणंतो ॥ ३० ॥ 20 10 25 30 1C सोहिया। 2 Pb °सोहियं च वणजोइ । 3 B पुवमुहे। 4 C पव्वाइसु, Pb पुवाइंसु वाइसु । 5 B सत्थकरा । 60ठवंति। 7 Pb-c छदे ईसे। 8C उक्किट्ठ। 9 PaC जस्थिट्टि, Pb जत्थहि । 10 Pa सूरदय", C सूरिदय । 11 Pa रूवं। 12 Pa धयंति; C यति । 13 Pa पुव्वत, C पुवं व। 14 Pb सरणेण | 15 Cसवंतो। 16 B नय- रिदिजइ। 17 C सोआमज्झविजज्जइ ।
10 कुडुंगेश्वरनाभेयदेवकल्पः। खयंभुवं भूतसहस्रनेत्रमनेकमेकाक्षरभावलिङ्गम् । अव्यक्तमव्याहतविश्वलोकमनादिमध्यान्तमपुण्यपापम् ॥ १ ॥ इत्यादि प्रथम एवं' श्लोके प्रासादस्थितात् शिखिशिखाग्रादिव लिङ्गाद्भूमवर्तिरुदस्थात् । ततो जनैर्वचनमिद- मूचे-अष्टविद्येशाधीशः कालाग्निरुद्रोऽयं भगवांस्तृतीयनेत्रानलेन भिक्षु भस्मसात्करिप्यति । ततस्तडित्तेज इव सतडत्कारं प्रथमं ज्योतिर्निर्गत्याप्रतिचक्राताड्यमानमिथ्यादृष्टिदैवतमामूलाल्लिङ्गं द्विधा भित्त्वा प्रादुरास पद्मासनासीनः स्वयंभूभंगवा- नाभिसूनुः । तदनया दर्शनप्रभावनया तीर्णः पाराञ्चिताम्भोनिधिरिति विमुच्य रक्ताम्बराणि, प्रकटीकृत्य मुखवस्त्रिका- 5 रजोहरणादिलिङ्गानि, महाराजं धर्मलाभाक्षरैराशीर्वादयांचवे वादीन्द्रः । ततो विनयपुरस्सरम्- सूरये सिद्धसेनाय दूरादुच्छ्रितपाणये । धर्मलाभ इति प्रोक्ते ददौ कोटि नराधिपः ॥ १॥ ततः प्रभून् क्षमयित्वा नृपतिः स्तुतिमकार्षीत् । यथा- उद्व्यूढपाराञ्चितसिद्धसेनदिवाकराचार्यकृतप्रतिष्ठः । श्रीमान् कुडुंगेश्वरनाभिसूनुर्देवः शिवायास्तु जिनेश्वरो वः ॥ १॥ ततो भगवतो भट्टश्रीदिवाकरसूरेर्देशनया संजीविनीचारिचरकन्यायेन वाभाविकभद्रकतया विशेषतः सम्यक्त्व- मूलां देशविरतिं प्रत्यपादि श्रीविक्रमादित्यः । ततश्च गोहदमण्डले च सांबद्रा प्रभृतिग्रामाणामेकनवतिं, चित्र- कूटमण्डले वसाडप्रभृतिग्रामाणां चितुरशीतिं, तथा 'धुटारसीप्रभृतिग्रामाणां चतुर्विशतिं, मोहडवासकमण्डले इसरोडाप्रभृतिग्रामाणां षट्पञ्चाशतं श्रीकुडुंगेश्वरऋषभदेवाय शासनेन खनिःश्रेयसार्थमदात् । ततः शासनपट्टिकां 'श्रीमदुजयिन्यां, संवत् १, चैत्रसुदि १, गुरौ, भाटदेशीयमहाक्षपटलिकपरमार्हतश्वेताम्बरोपासकब्राह्मण-15 गौतमसुतकात्यायनेन राजाऽलेखयत् ।' ततः श्रीकुडुंगेश्वर ऋषभदेवप्रकटीभवनदिनात् प्रभृति सर्वात्मना मिथ्या- त्वोच्छेदेन सर्वानपि जटाधरादीन् दर्शनिनः श्वेताम्बरान् कारयित्वा परिमुक्तमिथ्यादृष्टिदेवगुरुः सकलामप्यवनी जैनमुद्रा- कितां चकार । ततः परितुष्टैः श्रीसिद्धसेनसूरिरभिदधे वसुधाधवः । पुण्णे वाससहस्से सयंमि अहिअंमि नवनवइकलिए । होही कुमरनरिंदो तुह विकमराय ! सारिच्छो ॥१॥ इत्थं ख्यातिं सर्वजगत्पूज्यतां चोपगतः श्रीकुटुंगेश्वरयुगादिदेव इति । कुडुंगेश्वरदेवस्य कल्पमेतं यथाश्रुतम् । रुचिरं रचयां चक्रुः श्रीजिनप्रभसूरयः ॥ १ ॥ ॥ इति कुडुंगेश्वरयुगादिदेवकल्पः ॥ ॥ ग्रं० ५५, अ० १८॥ 20 3 B साबद्रा, P सावदा।। एतदन्तर्गता पक्तिः नास्ति P आदर्शे । 1C नास्ति 'एव'। 2 BP संजीवनी । 4Cघंटारसी। 5 BC भाद। वि० ० क० १२ विविधतीर्थकल्पे ४८. व्याघ्रीकल्पः। यः स्यादाराधको जन्तुः श्रेयस्तत्कीर्तनाद् ध्रुवम् । इत्यालोच्य हृदा किंचियाघ्रीकल्पं वदाम्यहम् ॥ १ ॥ श्रीशत्रुञ्जयनाभेयचैत्यवप्रस्य कर्हि चित् । प्रतोलीद्वारमावृत्य काचियाघ्री समास्थिता ॥ २ ॥ निरीक्ष्य निश्चलाङ्गी तामातङ्कातुरमानसाः । जनाः श्राद्धा जिनं नन्तुं बहिस्तो न डुढौकिरे ॥ ३ ॥ 5 राजन्यः साहसी कोऽपि तस्याः पार्श्वमुपासृपत् । सा तु तं प्रति नाकार्षीत् हिंसाचेष्टां मनागपि ॥ ४ ॥ विश्वस्य बाहुजस्तस्य कुतोऽप्यानीय तत्पुरः । आमिषं मुमुचे सा च दृशापि न तदस्पृशत् ॥ ५ ॥ अथ श्राद्धजनोऽप्येत्य त्यक्तमीस्तत्पुरः क्रमात् । तरसा सरसं भक्ष्यं पानीयं चोपनीतवान् ॥ ६॥ तदप्यनिच्छन्तीं दृष्ट्वा तां दध्यौ जनता हृदि । नूनं जातिस्मरैषाऽत्र तीर्थेऽनशनमाददे ॥ ७ ॥ श्लाध्यस्तिर्यग्भवोऽप्यस्याश्चतुर्दाऽऽहारमुक्तितः । एकाग्रचक्षुषा चैषा देवमेव निरीक्ष्यते ॥ ८॥ 10 अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैः श्राद्धाः साधर्मिकीधिया । सम्भावयां बभूवुस्तां स्फीतसङ्गीतकोत्सवैः ॥ ९ ॥ निराकारं प्रत्याख्यातं तेऽथ तस्या अचीकरन् । मनसैव श्रद्दधाना सा खीचक्रे च तन्मुदा ॥ १० ॥ इत्थं सा तीर्थमाहात्म्यात्समृद्ध्यच्छुद्धवासना । दिनानुपोष्य सप्ताष्टान्नष्टपापा ययौ दिवम् ॥ ११ ॥ चन्दनागरुभिस्तस्या वपुः संस्कार्य संज्ञिनः । प्रतोल्या दक्षिणे पक्षे शैली मूर्ति न्यवीविशन् ॥ १२ ॥ तीर्थचूडामणि यात्रौष श्रीविमलाचलः । भवेयुर्यत्र तिर्यञ्चोऽप्येवमाराधिकाग्रिमाः ॥ १३ ॥ 15 व्याघ्रीकल्पमिमं कृत्वा श्रीजिनप्रभसूरयः । पुण्यं यदार्जयंस्तेन श्रीसङ्घोऽस्तु सुखास्पदम् ॥ १४ ॥ ॥ इति व्याघ्रीकल्पः॥ ॥ ग्रं० १४ ॥ 1 BC भक्ष। 2 C निरीक्षते । 3 B अध्य»। 4 B ते च, C तथा ।
अष्टापदगिरिकल्पः । ४९. अष्टापदगिरिकल्पः। अट्ठावयदेहपहं भवकरिअट्ठावयं नमिय उसहं । अट्ठावयस्स गिरिणो जंपेमि समासओं कप्पं ॥ १ ॥ अस्थि इहेब जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे दक्षि( °क्खि )णभरहद्धमज्झे नवजोअणवित्थिन्ना बारसजोअण- दीहा अउज्झा नाम नयरी । सा य सिरिउसभ-अजिअ-अभिनंदण-सुमइ-अणंताइजिणाणं जम्मभूमी । तीसे अ उत्तरदिसाभाए' बारसजोअणेसु अट्ठावओ नाम केलासापराभिहाणो रम्मो नगवरो अट्ठजोअणुच्चो सच्छ-5 फालिहसिलामओं, इत्तुच्चिअ लोगे धवलगिरित्ति पसिद्धो । अज्जावि अउज्झापरिसरवत्तिउड्डयकूडोवार ठिएहि निम्मले नहयले धवला सिहरपरंपरा तस्स दीसइ । सो पुण महासरोवरघण सरसपायवनिज्झरवारिपूरकलिओ परिपाससं- चरंतजलहरो मत्तमोराइविहगकुलकलयलमुहलो किंनरखेअररमणीरमणिज्जो चेइअवंदणत्थमागच्छतचारणसमणाइलोगो आलोअमित्तेणं पि खुहापिवासावहरणो आसन्नवत्तिमाणससरोवरविराइओ अ । एअस्स उवच्चयाखं साकेअवासिणो जणा नाणाविहकीलाहि कीलंत म्ह । तस्सेव य सिहरे उसभसामी चउदसमभत्तेणं पजंकासणट्ठिओ अणगाराणां 10 दसहिं सहस्सेहिं समं माहबहुलतेरसीए अभीइरिक्खे पुवण्हे निवाणमणुपत्तो । तत्थ सामिणो देहं सक्कारियं सक्काइएहि । पुवदिसाए सामिणो चिया, दक्खिणदिसाए इक्खागुवसीण, पच्छिमदिसाए सेससाहूणं । तम्मि चियाठाणतिगे देवेहि थूभतिगं कयं । भरहचक्कवट्टिणा य सामिसकारासन्नभूयले जोअणायामो तदद्धपिहुलो तिगाउअसमूसिओ सिंहनिसिज्जा नामधिजो पासाओ रयणोवलेहि वड्डइरयणेण कारिओ । तस्स चत्तारि दुवाराणि फालिहमयाणि । पइदारं उभओ पासेसुं सोलस रयणचंदणकलसा । पइदारं सोलस रयणमया तोरणा । दारे दारे सोलस अट्ठमगलाई। तेसुदुवारेसु चत्वारि 15 विसाला मुहमंडवा । तेसिं मुहमंडवाणं पुरओ चत्तारि पेक्खामंडवा । तेसिं पेक्खामंडवाणं मज्झभागेसु वइरामया अक्खवाडा । अक्खाडे अक्खाडे मज्झमागे रयणसिंहासणं । पत्ते पेक्खामंडवग्गे मणिपीढिआओ । तदुवरि रयणमया चेइअथूमा । तेसिं चेइअथूभाणं पुरओ पत्तेअं पइदिसं महइमहालिआ मणिपीढिआ । तदुवरि पत्तेअ चेइअपायवा । पंचसयधणुप्पमाणाओ चेइयथूभसमुहीओ सबंगरयणनिम्मिआ उिसभा वद्धमाणा चंदाणणा वारिसेणा नामिगाओ पलिअंकासणनिसण्णाओं मणोहराओं सासयजिणपडिमाओं नंदीसरदीवचेइअमझे व हुत्था । तेसिं च 20 चेइअथूभाणं पुरओ पत्तेअं चेइअपायवा । तेसि चेइअपायवाणं पुरओ पत्तेअं मणिपीढिआओं, तासिं च उवरि पत्ते इंदज्झओ । इंदज्झयाणं पुरओ पत्तेअं नंदापुक्खरिणी त्ति सोवाणा सतोरणा सच्छसीअलजला पुण्णा विचित्त- कमलसालिणी मणोहरा दहिमुहाधारपुक्खरिणीनिभा । सीहनिसिज्जामहाचेइअमज्झमागे महइमहालिआ मणिपी- ढिआ। तीए उवरि चित्तरयणमओ देवच्छंदओ। तदुवरि नाणावण्णंसुगमओ उल्लोओ । उल्लोअस्स अंतरे पासओ अ वइरामया अंकुसा । तेसु अंकुसेसु ओलंबिया कुंभमिज्जआमलगथूलमुत्ताहलमया हारा । हारपंतेसु अ विमलाओं 25 मणिमालिआओं । *मणिमालिआण पंतेसु वइरमालिआओं* । चेइअभित्तीसु विचित्तमणिमया गवक्खा डज्झमाणागरु- धूमसमूहह्वमालिआ । तम्मि देवच्छंदे रयणमईओं उसभाइचउवीसजिणपडिमाओं निअनिअसठाण-माण-वण्णधराओ कारियाओ भरहचक्किणा । तत्थ सोलस पडिमाओ/-उसभ-अजिअ-संभव-अभिनंदण-सुमइ-सुपास- सीअल-सिज्जंस-विमल-अणंत-धम्म-संति-कुंथु-अर-नमि-महावीराणां सुवण्णमईओ । मुणिसु- व्वय नेमीणं रायावट्टमईओ । चंदप्पह-सुविहीणं फलिहमईओ। मल्लि-पासनाहाणं वेरुलिअमईओ । 30 पउमप्पह-वासुपुजाणं पउमरायमईओ। तासिं च सवासिं पडिमाणं लोहिअक्खपडिसेगा, अंकरयणमया नहा । पडिसेगो नाम नहपज्जतेसु जावयरसु व लोहिअक्खमणिरससेगो जं दिज्जइ । नाही-केसंतभूमी-जीहा-तालु-सिरीवच्छ-चूचु- 1P भागे। 2 P आदर्श एवैतत्पदम् । 3 Pa B उड्यज्झाडोवरि । 4 'घण' नास्ति PI 5 BP पिक्खा । 1P उसभवद्धमाण-चंदाणण-वारिसेणनामिगाओ। 6P दिहि०17 P पासाओ। * एतदन्तर्गतं वाक्यं नोपलभ्यते Pa आदर्शे। 1 एतदन्तर्गता पक्तिः P आदर्श एव प्राप्यते।
विविधतीर्थकल्पे ग-हत्थ-पायतलानि तवणिज्जमयाणि । नयणपम्हाणि, कणीणिगाओ, मंसू , भमुहाओ, रोमाणि, सिरकेसा रिट्ठरयणमया। उद्या विहुममया । फालिहमया दंता । वयरमईओ सीसघडीओ। अंतो लोहिअक्खपडिसेगाओ, सुवण्णमईओ नासिआओ। लोहिअक्खपडिसेगपंताई अंकमयाइं लोअणाई । तासिं च पडिमाणं पिढे पत्तेअं इक्किक्का रयणमई मुत्ता-पवाल-जाल-कं स-कोरण्ट-मल्लदामं फालिहमणिदंडं सिआयवत्तं धारिती छत्तहरपडिमा । तासिं च उभयपासे पत्तेअं उक्खित्तमणिचाम- 5 राओ रयणमईओ चमरधारपडिमाओ । पडिमाणं च अग्गे पत्तेअं दो दो नागपडिमाओ, *दो दो जक्खपडिमाओ, दो दो भूअपडिमाओ,* दो दो कुंडधारपडिमाओ कयंजलीओ रयणमईओ सबंगुज्जलाओ पञ्जुवासिंति । तहा देवच्छंदे चउवीसं रयणघंटाओ, चउवीसं माणिकदप्पणा, तहेव ठाणडिअदीविआओ सुवण्णमईओ, तहा रयणकरंडगाई, पुप्फचगे- रिआओ, लोमहत्थाई, पडलीओ, आभरणकरंडगाई, कणगमयाणि, धूवदहणाणि, आरत्तिआणि, रयणमंगलदीवा, रय- णभिंगारा, रयणस्थालाणि, तवणिजपडिग्गहा, रयणचंदणकलसा, रयणसिंहासणाणि, रयणमयाणि अट्ठमंगलाणि, सुवण्णमया 10 तिल्लसमुग्गया, कणगमयाणि धूवभंडाणि, सुवण्णमया उप्पलहत्थगा । एअं सवं पत्तेअं पडिमाणं पुरओ हुत्था । तं चेइअं चंदकंतसालसोहिअं, ईहामिग-उसभ-मगर-तुरंगम-नर-किंनर-विहग-वालग-रुरु-सरभ-चमर-गय-वणलयाविचित्तं रयणथं- भसमाउलं, पडागारमणिजं, कंचणधयदंडमंडिअं, ओअट्ठिअकिंकिणीसहमुहलं, उवरि पउमरायकलसविराइअं, गोसीस- चंदणरसघासय (८) लंछिअं । माणिकसालभंजिआहिं विचित्तचिट्ठाहिं अहिट्ठिअनिअंबं, बारदेसमुभयओ चंदणरसलि- तकलसजुअलंकि, तिरियं बद्धोलंबिअधूवियसुरहिदामरम्मं, पंचवण्णकुसुमरइयघरतलं, कप्पूरागरुमिगमयधूवधूम- 15 धारियं, अच्छरगणसंकिण्णं, विज्जाहरीपरिअरिअं, अग्गओ पासओ पच्छा य चारुचेइअपायवेहि मणिपीढिआहिं च विभूसिअं भरहस्स आणाए जहाविहि वड्डइरयणेण निप्पाइअं। तत्थेव दिवरयणसिलामईओ नवनवइभाऊणं पडि- माओ कारिआओ, अप्पणो अ पडिमा सुस्सूसमाणा कारिआ। चेइआओ बाहि एगं भगवंतस्स उसभसामिणो थूमं, एगणं च सयं भाउगाणं थूभे कारविंसु । इत्थ गमणागमणेणं नरा पुरिसा मा आसायणं काहिति त्ति लोहजंतमया आरक्खगपुरिसा कारिआ । तेण तं अगम्मं जायं । गिरिणो अ दंता दंडरयणेणं छिन्ना । अओ सो गिरी अणारो- 20 हणिजो जाओ। जोअणंतराणि अ अट्ठपयाणि मेहलारूवाणि माणुसअलंघणिज्जाणि कारिआणि । अओ चेव अट्ठावओं त्तिनामं पसिद्धं। तओ कालकमेण चेइअरक्खणत्थं सट्टिसाहस्सीए सगरचक्वट्टिपुत्ताणं दंडरयणेण पुढविं खणित्ता बोले (2) सह- स्सजोअणा परिहा कया, दंडरयणेण गंगातडं विदारित्ता जलेणं पूरिआ । तओ गंगा खाइअं पूरित्ता, अट्ठावयासण्णगा- मनगरपुराइअं पलावेउं पउत्ता । पुणो दंडरयणे आयड्डिअ कुरूणं मज्झे, हथिणारं दक्खिणेण, कोसलदेसं 25 पच्छिमेण, पयागं उत्तरेण, कासिदेसस्स दक्खिणेणं, वज्झमज्झे दक्खिणेणं, मगहाणं उत्तरेणं, मग्गनईओ कहती सगराइटेण जण्हुपुत्तेणं भगीरहकुमारेणं पुवसमुद्दमोआरिआ । तप्पभिइ गंगासागरतित्थं जायं । इत्थेव य पवए अट्ट उसभसामिणो नत्तुआ, नवनउई वालु-बलिप्पमुहा पुत्ता य सामिणा सद्धिं, एवं अट्ठ- त्तरसयं एगसमएण उक्कोसोगाहणाए अच्छेरयभूआ सिद्धा। इत्थ पवए ससत्तीए आरोढुं जो मणुओ चेइयाइं वंदए सो मुक्खं इहेव भवे पाउणइ त्ति सिरिवद्धमाण- 30 सामिणा सयं वण्णिओ एसो । तं सोउं भयवं गोअमसामी लद्धिनिही इमं नगवरमारूढो । चेइआई वंदित्ता असोगतरुतले वेसमणस्स पुरओ साहूणं तवकिसिअंगत्तणं वक्खाणंतो सयं च उवचिअसरीरो वेसमणस्स-'अहो ! अन्नहावाई-कारित्ति विअप्पनिवारणत्थं 'पुंडरीयज्झयणं' पण्णविंसु । पुंडरीओ किल पुट्ठसरीरो वि भावसुद्धीए सबट्ठ- सिद्धिं गओ। कंडरीओ उण दुब्बलदेहो वि सत्तमपुढवीए । तं च पुंडरीअज्झयणं वेसमणसामाणिएणं अवधारिअं गोअममुहाओ सोऊणं । सो अ तुंबवणसन्निवेसे धणगिरिपत्तीए सुनंदाए गब्मे उववजिअ दसपुवधरो 1B तलाणि। * एतदन्तर्गता पंक्तिर्नास्ति Pal अष्टापदगिरिकल्पः। ९३ 10 वइरसामी जाओ । अट्ठावयाओ ओअरमाणेणं च गोअमसामिणा कोडिन्न-दिन-सेवालितावसा तिउत्तर- पंनरससयसंखा दिक्खिया । ते खलु जणपरंपराए इत्थ तित्थे चेइअवंदगो सिवं इहेव पावइ ति वीरवयणं सुच्चा पढम-बीअ-तइअमेहलासुं जहासंखं कोडिन्नाइआ आरूढा अहेसि । तओ परं गंतुमचयंता गोअमसामि अप्पडिह- यमुत्तरंतं दटुं विम्हिअ पडिबुद्धा निक्खंता य । तत्थेव पवए भरहचक्कवट्टिपमुहाओ अणेगा महरिसिकोडीओ सिद्धाओ । तत्थेव य सुवुद्धी नाम सगर-5 चक्किमहामच्चो जन्हुमाईणं सगरसुआणं पुरओ, आइच्चजसाओ आरब्भ पंचासलक्खे कोडिसागरोवमकालमझे भरहमहारायवंससमुन्भूआणं रायरिसीणं चित्रंतरगंडियाए सबट्टसिद्धि गई मुक्खगई च वाहरित्था । इत्थेव पञ्बए पवयणदेवयानीयाए वीरमईए चउवीसजिणपडिमाणं भाले सुवण्णमया रयणखचिया तिलया दिन्ना । तओ तीए धूसरीभवं जुगलधम्मिभवं देवभवं च लभ्रूण दमयंतीभवे संपत्ते तिमिरपहयरावहारिभालयले साभाविअंतिलयं संजायं । इत्येव पबए वालिमहरिसी कयकाउस्सग्गो ठिओ। अह विमाणखलणकुविएण दसग्गीवेण पुबवेरं सरं- तेणं तलभूमि खणित्ता, तत्थ पविसिअ एअंनिअवेरिणं-सह अट्ठावयगिरिणा उप्पाडिअ लवणसमुद्दे खिवामि त्ति बुद्धीए विज्जासहस्सं सुमरित्ता उप्पाडीओ गिरी । तं च ओहिनाणेण नाउं चेइअरक्खानिमित्तं पायंगुटेण गिरिमत्थयं सो रायरिसी चंपित्था । तओ सकुचिअगत्तो दसाणणो मुहेण रुहिरं वमंतो आरावं मिल्हित्था । तत्चुच्चिअ रावणु त्ति पसिद्धो । तओ मुक्को दयालुणा महरिसिणा पाएसु पडित्ता खामित्ता य सट्ठाणं गओ । इत्थेव लंकाहिवई जिणाणं पुरओ पिक्खणयं करितो दिववसेण वीणातन्तीए तुट्टाए मा पिक्खणयरसभंगो होउ ति निअभुआउलारं कट्टित्तुं वीणाए लाइ । अबं ( एवं 2) भुअवीणावायणए भत्तिसाहसतुटेण धरणिंदेण तित्थवंदणागएण रावणस्स अमोह- विजया सत्तिस्वकारिणी विजा दिन्ना । तत्थेव पवए गोअमसामिणा सिंहनिसिज्जाचेइअस्स दक्खिणदुवारे पविसंतेण पढमं चउण्हं संभवाईणं पडि- माओ वंदिआओ; तओ पयाहिणेणं पच्छिमदुवारेसु पासाईणं अट्ठण्हं; तओ उत्तरदुवारे धम्माईणं दसण्हं, तओ पुब्ब- 24 दुवारे दो चेव उसभ-अजिआणं ति । जं तित्थमिणमगम्मं ता फलिह वणगहणसमरवालेहि । जलपडिबिंबियचेईअज्झयकलसाइं पि जं पिच्छे ॥ १ ॥ भविओ विसुद्धभावो पूआण्हवणाई तत्थ वि कुणंतो । पावइ जत्ताइफलं जं भावोचिअ फलं दिसइ ॥२॥ भरहेसरनिम्मिविआ चेइअथूभे इहं पडिमजुत्ते । जे पणमंति महंति अ ते धन्ना ते सिरीनिलया ॥ ३ ॥ इअ अट्ठावयकप्पं जिणपहसूरीहि निम्मिअं भवा । भाविंति निअमणे जे तेसिं कल्लाणमुल्लसइ ।। ४ ।। अष्टापदस्तवे पूर्व योऽर्थः संक्षिप्य कीर्तितः । विस्तरेण स एवास्मिन् कल्पेऽस्माभिः प्रकाशितः ॥ ५ ॥ ॥ इति श्रीअष्टापद्कल्पः समाप्तः ॥ ॥ ग्रं० ११८॥ 18 24 2 'ज' नास्ति P Pa B1 3 B तो, Pa-b + एतदन्तर्गता पक्तिः पतिता B P Pa आदर्शेषु । 1P सरितेणं। तावत्। 4 Pa फणिहा। 5P Pb वालहिं। 6 Pa नियमेण ।
विविधतीर्थकल्पे ५०. हस्तिनापुरतीर्थस्तवनम् । अभिवन्ध जगद्वन्द्यान् श्रीमतः शान्ति-कुन्थ्वरान् । स्तुत्यं वास्तोष्पतिस्तोमैः स्तौमि तीर्थ गजाह्वयम् ॥ १॥ शतपुत्र्यामभून् नाभिसूनोः सूनुः कुरुर्नृपः । कुरुक्षेत्रमिति ख्यातं राष्ट्रमेतत्तदाख्यया ॥२॥ 5 कुरोः पुत्रोऽभवद् हस्ती तदुपज्ञमिदं पुरम् । हस्तिनापुरमित्याहुरनेकाश्चर्यसेवधिम् ।। ३ ॥ श्रीयुगादिप्रभोराद्या चोक्षैरिक्षुरसैरिह । श्रेयांसस्य गृहे पञ्चदिव्याढ्याऽजनि पारणा ॥ ४ ॥ जिनास्त्रयोऽत्राजायन्त शान्ति-कुन्थुररस्तथा । अत्रैव सार्वभौमर्द्धि बुभुजुस्ते महीभुजः ॥ ५॥ मल्लिश्च समवासार्षीत्तेन चैत्यचतुष्टयी । अत्र निर्मापिता श्राद्धैर्वीक्ष्यते महिमाद्भुता ॥ ६ ॥ भासतेऽत्र जगन्नेत्रपवित्रीकारकारणम् । भवनं चाऽम्बिकादेव्या यात्रिकोपप्लवच्छिदः ॥ ७ ॥ 10 जाह्नवी क्षालयत्येतचैत्यभित्तीः खवीचिभिः । कल्लोलोच्छालितैर्भूयो भक्त्या स्वात्रचिकीरिव ॥ ८॥ सनत्कुमारः सुभूमो महापद्मश्च चक्रिणः । अत्रासन् पाण्डवाः पञ्च मुक्तिश्रीजीवितेश्वराः ॥ ९ ॥ गङ्गदत्तः कार्तिकश्च श्रेष्ठिनौ सुव्रतप्रभोः । शिष्यावभूतां विष्णुश्च नमुचेरत्र शासिता ॥ १० ॥ कलिदर्पद्रुहं स्फीतसङ्गीतां सद्वसुव्ययाम् । यात्रामासूत्रयन्त्यत्र भव्या निर्व्याजभक्तयः ॥ ११ ॥ शान्तेः कुन्थोऽरव ( रस्य ) चतुष्कल्याणी चात्र पत्तने । जज्ञे जगज्जनानन्दा सम्मेताद्रौ च निर्वृतिः ॥ १२ ॥ 15 भाद्रस्य सप्तमी श्यामा नभसो नवमी शितिः । द्वितीया फाल्गुनस्यांत्या तिथ्योऽमूर्वो दिवश्च्युतेः ॥ १३ ॥ ज्येष्ठे त्रयोदशी कृष्णा माधवे च चतुर्दशी । मार्गे च दशमी शुक्ला तिथयो जनुषस्तु वः ॥ १४ ॥ शुक्रे चतुर्दशी श्यामा राधे बहुलपञ्चमी । महस्येकादशी शुभ्रा जजुर्दीक्षादिनानि च ॥ १५ ॥ पौषस्य नवमी श्येनी तृतीया धवला मधोः । ऊर्जस्य द्वादशी श्वेता ज्ञानोत्पत्तेरहानि वः ॥ १६ ॥ शुक्रे त्रयोदशी कृष्णा वैशाखे पक्षतिः शितिः । मार्गे वलक्षा दशमी मुक्तेर्वस्तिथयः क्रमात् ॥ १७ ॥ 20 भवादृशानां पुरुषरत्नानां जन्मभूरियम् । स्पृष्टाऽप्यनिष्टं- शिष्टानां पिनष्टि किमुत स्तुता ॥ १८ ॥ तादृग्विधैरतिशयैः पुरुषप्रणीतै-विभ्राजितं जिनपतित्रितयी महैश्च । भागीरथीसलिलसङ्गपवित्रमेत-जीयाचिरं गजपुरं भुवि तीर्थरत्नम् ॥ १९ ॥ इत्थं पृषत्कविषयार्कमिते शकाब्दे वैशाखमासशितिपक्षगषष्ठतिथ्याम् । यात्रोत्सवोपनतसंघयुतो यतीन्द्रः स्तोत्रं व्यधाद् गजपुरस्य जिनप्रभाख्यः ॥ २० ॥ ॥ इति श्रीहस्तिनापुरस्तवनम् , कृतिः श्रीजिनप्रभसूरीणाम् ॥ 25 ॥ ग्रं० २१, अ० १६॥ 1 Pa पॉरणे । 2 Pa C आ महिमाद्धर्वभौमर्द्धि । 3 P Pa सनत्कुमारसुभूमौं। 4 Pa. भाद्रपदस्य । 5 Pa-c पक्षिति.। 6 B Pa त्रितयै , C तृतीयैः ।
कन्यानयमहावीरकल्पपरिशेषः । ९५ ५१. कन्यानयमहावीरकल्पपरिशेषः । अह विजातिलयमुणी आएसा संघतिलयसूरीणं । परिसेसलवं जंपइ कनाणयवीरकप्पस्स ॥ १॥ तहा हि-भट्टारया सिरिजिणप्पहरिणो सिरिदउलतावादनयरे साहु पेथड-साहु सहजा-ठ० अच- लकारिअचेइआणं तुरुक्केहि' कीरमाणं भंगं फुरमाणदंसणपुवं निवारिता, सिरिजिणसासणपभावणातिसयं कुणंता, पाडिच्छगाणं सिद्धंतवायणं दिता, तवस्सीणं अंगाणंगपविट्ठागमतवाइं कारिता, विणेयाणं अवरगच्छय मुणीण पि5 पमाण-वागरण-कब-नाडयालंकाराई सत्थाई भणंता, उमडवायभडवायाणं वाइविदाण अणप्पदप्पमवहरंता, सावसेसं वच्छरतिगमइक्कमंति। इओ अ सिरिजोगिणिपुरे सिरिमहम्मदसाहिसगाहिराओ कहिचि अवसरे पत्थुआए पंडिअगुट्ठीए सत्थवियारससयमावन्नो सुमरेइ गुरूणं गुणे, भणइ अ-जइ ते भट्टारया सपयं मह सहालंकरणं हुता ता मज्झ मणोगय- समत्थसंसयसल्लुद्धरणे हेलाए खमंता । नूणं विहप्पई तब्बुद्धिपराजिओ चेव भूमिमुज्झिअ सुन्न गयणदेसमल्लीणो । 10 इत्थं गुरूणं भूवइकिज्जमाणगुणवन्नणावइअरे, अवसरनू तक्कालं दउलतावादादागओ ताजलमलिको भूमि- अलमिलिअभालवट्टो विन्नवेइ-महाराय ! संति ते तत्थ महप्पाणो । परं तन्नयरनीरमसहमाणा किसिअंगा गाढं वटुंति । तओ संभरिअगुरुगुणपब्भारेण भूमिनाहेण सो चेव मीरो आइट्ठो-भो मल्लिक ! सिग्धं गंतूण दुवीरखाने लिहावेसु फुर- माणं । पेसेसु तत्थ । जहा तारिससामग्गीए चेव भट्टारया पुण इत्थ इंति । तओ तेण तहेव कए, पेसिअं फुरमाणं । कमेण पत्तं सिरिदउलतावाददीवाणे। भणियं च सविणयं नयरनायगेणं सिरिकुतुलखानेण भट्टारयाणं सिरिपात-15 साहिफ़रमाणागमणं दिल्लीपुरं पइ पत्थाणं चाइ8 । तओ दिणदसगमंतरे सन्नहिऊण जिट्ठसिअवारसीए रायजोगे संघसत्थिअपरिसाए अणुगम्ममाणा पत्थिआ महयाविच्छड्डेण गुरुणो । कमेण ठाणे ठाणे महूसवसयाई पाउब्भावयंता, विसमदूसमादप्पं दलंता, सयलंतरालजणवयजणनयणकोऊहल्लमुप्पाअयंता, धम्मट्ठाणाई उद्धरंता, दूरओ उक्कठाविसं- ठुलैंसमागच्छंतआयरियवग्गेहि वंदिज्जमाणा, पत्ता रायभूमिमंडणं सिरिअल्लावपुरदुग्गं । तओ तत्तारिसपभावणा- पगरिसासहिण्हुमिलक्खुकयं विप्पडिवत्ति मुणिऊण, ताणं चेव गुरूणं सीसुत्तमेहि रायसभामंडणेहिं गुरुगुणालंकिअ-20 देहेहिं सिरिजिणदेवसूरीहिं विन्नतेण भूवइणा सम्मुहं पविठ्ठाविएण सबहुमाणं फुरमाणेण मलिकपञ्चप्पिअ- सयलसत्थिअवत्थुणो विसेसओ जिणसासणं पभावयंता, सर्ल्ड मासं अच्छिअ, पत्थिआ अल्लावपुराओ । पुणो वि धरणीनाहेण सिरिसिरोहमहानयरे संमुहपेसिअमसिणसिणिद्धदेवदूसप्पायवत्थदसगेण अलंकरिआ, जाव हम्मीरवीर- रायहाणीपरिसरदेसेसु संपत्ता । इओ चिरोवचिअभत्तिराएण अभिमुहमागएहिं दसणनिमित्तओ वि अमयकुंडण्हाएहि व धन्नमप्पाणं मन्नमा-2E णेहि आयरियजइसंघसावयविंदेहि परिअरिआ भद्दवयसीअबीआए जाया रायसभामंडणं जुगप्पहाणा । तक्षणं आणंदभरनिभरेहि नयणेहिं अब्भुत्थाणमिवायरंतेण सिरिमहम्मदपातसाहिणा पुच्छिआ कोमलगिराए कुसलपउत्तिं । चुंबिओ अ ससिणेहं गुरूणं करो धरणिराएण, धरिओ अ हिअए अच्चंतादरपरेण । गुरूहि पि तक्का- लकविअअहिनवासीवयणदाणेण चमत्कारिअं नरेसरमाणसं । पेसिआ य महामहसारं विसालसालं पोसहसालं । आइट्ठा य महीनाहेण गुरूणं सह गमणाय पहाणपुरिसा हिदुअरायाणो, सिरिदीनारपमुहा महामलिक्का य । पणमंति सयसा-36 हस्सा चिरुकंठिआ सावयलोआ । मिलिआ य चिरदसणलालसा नायरलोआ । संगया य कोऊहलेणं पगइजाणवयजणा । तओ बंदिविंदेहि भोगावलीहि थुवंता, भूवालप्पसाइअभूरिभेरीवेणुवीणामद्दलमुइंगपडपडहजमलसंखभुंगलाई विउलवाइ- अरवेणं दिअंतरालं मुहलं विणिम्मविता, विप्पवग्गेहि वेअज्झुणीहि थुणिज्जंता, गंधबेहि सूहवाहि अगाइजमाणमंगला, पत्ता 1 Pa C तुरुष्केहि 2 Pa अवरगच्छमु । 3 B तकाले। । एतदन्तर्गता पंक्तिः पतिता Pa आदर्शे । भुंग्गला'; C भुग्गला। . 4 Pa विविधतीर्थकल्पे 5 तत्कालं सिरिसुरताणसराइपोसहसालं । कया य वद्धावणयमइसवा संघपुरिसेहिं । वाइओ अ भवयसिअतइआदिणे सयलसंघकारिअमहूसवसारं सिरिपज्जोसवणाकप्पो । पत्ता य ठाणे ठाणे आगमणप्पभावणालेहा । रंजिआ सय- लदेससंघा । मोइआ अणेगे रायबंदिबद्धा रायदिजसयसाहस्सा सावया । इअरलोगा य करुणाए उम्मोइ'आ कारा- हिंतो । दिन्ना दाविआ य अपइट्ठाणं पइट्ठा । कया य काराविआ य अणेगसो जिणधम्मप्पभावणा । एवं णिचं रायसभागमणपंडिअवाइअविंदविजयपुवं पभावणाए पयट्टमाणाए, कमेण वासारत्तचउमासीए वइकं- ताए, अन्नया फग्गुणमासे दउलतावादाओ आगच्छंतीए मगदूमई जहां नामधिज्जाए निअजणणीए संमुहं पट्टिएण चउरंगचमूसमूहसन्नद्धेण सुरत्ताणेण अब्भत्थणापुरस्सरं चालिआ गुरुणो अप्पणा समं । वडथूणठाणे मिट्टिआ जणणी । महाराएण दिन्नं सबेसि महादाणं । परिधाविआ सवे पहाणकबाई वत्थाई। कमेण पत्तो महसवमइं रायहाणिं । सम्माणिआ गुरुणो वत्थकप्पूराईहिं । तओ चित्तसिअदुवालसीए रायजोगे महारायाणमापुच्छिअ पातसाहिदत्तसाइबा- 10 ण छायाए कया नंदी । तत्थ दिक्खिआ पंच सीसा । मालारोवण-संमत्तारोवणाईणि अ धम्मकिच्चाई कयाणि । विच्चि वित्तं थिरदेवनंदणेण ठ० मदनेन । आसाढसुद्धदसमीए अ पइट्टिआणि अहिणवकारिआणि तेरस बिंबाणि, महावित्थरेणं । तत्थ विच्चिअं बिंबकारावएहिं बहुअं वित्त । विसेसओ साहुमहारायतणएण अजयदेवेण त्ति । तहा अन्नया नरिदेण दूरओ निचं समागमणे गुरूणं कटं ति चितिऊण पदिन्ना सयमेव निअपासायपासे सोहंतभवणराई अभिणवसराई; आइट्ठा य बसिउं तत्थ सावयसंघा । 'भद्दारय सराई' त्ति कयं से सयं नरिदेण 15 नामं । कारिओ तत्थेव वीरविहारो पोसहसाला य पातसाहिणा । तओ तेरसयनवासिअवरिसे आसाढकिण्हसत्त- मीए सुमह(मुहु)त्ते महीवइसमाइट्ठगीयनट्टवाइअसंपदाए पयडिजमाणअमाणमहूसवसारं, सयं नरिदेण दाविज्जमाण- मंगलं, पविट्ठा पोसहसालं भट्टारया । संतोसिआ पीइदाणेणं विउसा । उद्धरिआ दाणेणं दीणाणाहाइलोआ । चालिआ पुणऽन्नया मग्गसिरमासे पुबदिसजयजत्तापस्थिएण अप्पणा सह नरिदेण । कारिआ ठाणे ठाणे बंदि- मोअणाइणा जिणधम्मप्पभावणा । उद्धरिअं सिरिमहुरातित्थं । संतोसिआ दाणाईहिं दिअबराइणो । निच्चं पवासूणं 20 खंधावारे कळं ति मन्नमाणेण महीनाहेण खोजे जहांमलिकेण सद्धिं आगरानगराओ पडिपेसिआ रायहाणिं पइ सच्चपइन्ना गुरुणो । गहिऊण सिरिहस्थिणाउरजत्ताफ़रमाणं समागया निअट्ठाणे मुणिवइणो । तओ मेलिऊण चउबिहं संघ काऊण य पुत्त चाहडसहिस्स साहुबोहित्थस्स संघवइत्ततिलयं । पट्ठिआ सुमुहुत्ते सायरियाइपरिवारा सिरिहत्थिणाउरजत्तं गुरुणो । विहिआ ठाणे ठाणे संघवइबोहित्थेण महूसवा । संपत्ता तित्थभूमि, कयं च वद्धावणयं । ठाविआणि तत्थ गुरूहि अहिणवकारिअपइट्ठिआणि सिरिसंति-कुंथु-अरजिणबिंबाणि, अंबिआपडिमा 25 य चेइअट्ठाणेसु । कया य संघवच्छल्लाइमहूसवा संघवइणा संघेण य । पूइआ वत्थभोअणतंबोलाईहिं वणीमगसत्था । आगयमित्तेहिं जत्ताओ गुरूहिं वइसाहसुद्धदसमीदिणे तं चेव दूरीकयसयलदुरिअडिंच सिरिमहावीरबिंब ठाविसं महूसवसारं, साहिरायकारिअविहारे, तहेव पूइज्जइ संघेण । विसेसओ दिसिजत्ताओ समागए महाराए पवति ऊसवा चेइयवसहीसु । संमाणेइ गुरुणो उत्तरोत्तरमाणदाणेण सिरिसबभोमो । वजंति पइदिसं सूरिसबभूमाणं पभावणा- सारा जसपडहा । विहरंति निरुवसग्गं सबदेसेसु सेअंबरा दिअंबरा य रायाहिरायदिन्नफुरमाणहत्था । खरतरगच्छा- 30 लंकारगुरुप्पसायाओ सगसिन्नपरिभूए वि दिसिचक्के कयाइं गुरूहि फरमाणगहणेण 'अकुदोभयाइं सिरिसित्तुजगि- रिनार-फलवद्धिप्पमुहतित्थाई । उज्जोइआ इच्चाइकिच्चेहि सिरिपालित्तय-मल्लवाइ-सिद्धसणदिवायर- हरिभद्दसूरि-हेमचंदसूरिप्पमुहा पुबपुरिसा । किं बहुणा सूरिचक्कवट्टीणं गुणेहिं आवज्जिअस्स नरिंदस्स पयडा एव पयÉति सयलधम्मकज्जारंभा । वाइजति पइ पञ्चूसं चेइअवसहीसु जमलसंखा । किजंति धम्मिएहिं वीरविहारे वजंतगुहिरमद्दलमुइंगभुग्गलतालपिक्खणयसारं महापूआओ । वासिंति सिरिमहावीरपुरओ भविअलोअउग्गाहिज्जमाण- 1 Pa मगदूमई जहा, D मगदूमइ जहा। 2 C°कबावत्थाई। 3 Pa सायबाण', C°साइबाणसालयाए। 4 C बाहड- सहस्स। 5C विडिंबं। 6 B °सग्गा। 7 Pa अकुतो ।
कुल्यपाकस्खऋषभदेवस्तुतिः । कप्पूरागुरुपरिमलुग्गारा दिसिचकं । संचरंति हिंदुअरज्जे इव, दूसमसूसमाए इव, अणज्जरज्जे वि दूसमाए जिणसासण- प्पभावणापरायणा सिच्छाए मुणिणो । किं च, लुढंति गुरूण पायवीटे किकरा इव पंचदंसणिणो सपरिवारा । पडि- च्छंति पडिच्छगा इव गुरुवयणं । सेवंति अ निरंतरं दारदेसट्ठिआ गुरुदंसणूसुगा इह-परलोअकजत्थिणो परतित्थिणो । निवअब्भत्थणाओ गच्छंति निच्चं रायसभाए गुरुणो। मोआविंति बंदिवग्गं । उप्पायंति जिणुत्ताणुसारिजुविजुत्तवय- णेहि निरंतरं रायमणे कोउहलं । महल्लचरिआ सुचारित्तिणो पवटुंति पए पए पभावणं । गंगोदयसच्छचित्ता धव-5 लिति निअजसचंदिमाएहि अंतरालाई । उज्जीविति वयणामएहि जीवलोग । सदसणिणो परदंसणिणो अ वहंति सिर- ट्ठि आणं समग्गवावारेसु । वक्खाणिति अणन्नासाहारणभंगीए स-परसिद्धतं जुगप्पहाणा । एआरिसा पभावणापग- रिसा, पयर्ड चेव परिभाविजमाणा, निच्चं पि वट्टमाणा कित्तिअमित्ता अप्पमईहि कहेउ सक्का । केवलं जीवंतु वच्छर- कोडीओ, पभावयंतु सिरिजिणसासणं सुचिरं इमे सूरिवरा । सिरिजिणपहसूरीणं गुणलेसथुई पभावणंग ति । परिसेसे परिकहिआ कन्नाणयवीरकप्पम्स ॥ १ ॥ ॥ इति कन्यानयश्रीमहावीरकल्पपरिशेषः ॥ ॥ ग्रं० १०८॥ 15 ५२. कुल्यपाकस्थऋषभदेवस्तुतिः । श्रीकुल्यपाक प्रासादाभरणं शरणं सताम् । माणिक्यदेवनामानमानमामि जिनर्षभम् ॥ १ ॥ श्रीमाणिक्यदेवनमस्कारः। श्रीकुल्यपाकपुरलक्ष्मीशिरोऽवतंस-प्रासादमध्यमनिमेध्यमधिष्ठितस्य । माणिक्यदेव इति यः प्रथितः पृथिव्याम् , तस्याहियुग्ममभिनौमि जिनर्षभस्य ॥ १ ॥ तीर्थेशिनां समुदयो मुदितेन्द्रचन्द्र-कोटीरकोटितटघृष्टपदासनानाम् । मदुःखदारुणदुरुत्खनशाखिलेखा-पेषाय मत्तकरिणः करिण दधातु ॥ २ ॥ हेतूपपत्तिसुनिरूपितवस्तुतत्त्वम् , स्याद्वादपद्धतिनिवेशितदुर्नयौघम् । ससिद्धवल्लिविपिनं भुवनैकपूजा-पात्र जिनेन्द्रवचन शरण प्रपद्ये ॥ ३ ॥ आरुह्य खे चरति खेचरचक्रिण या, नाभेयशासनरसालवनान्यपुष्टा । चक्रेश्वरी रुचिरचक्रविरोचिहस्ता, शस्ताय साऽस्तु नवविद्रुमकायकान्तिः ॥ ४ ॥ ॥ इति श्रीमाणिक्यदेवऋषभस्तुतयः ॥ 20 25 1B सिरिद्विअ। 2 Pa कुल्यपाद । वि.क. १३ ९८ विविधतीर्थकल्पे ५३. आमरकुण्डपद्मावतीदेवीकल्पः । आमरकुण्डकनगरे तिलङ्गजनपदविभूषणे रुचिरे । गिरिशिखरभुवनमध्यस्थिता जयति पद्मिनीदेवी ॥ १ ॥ अस्ति 'खस्तिकरसमस्तगुणगणनीरन्ध्रेषु अन्धेष्वामरकुण्डं नाम नगरम_लिहरम्यहHश्रेणिविश्राणितनयनान- 5 न्दं स्निग्धनानाविधच्छायातरुपरिष्कृत मञ्जुगुञ्जन्मधुकरनिकरपरिकरितकुसुमसौरभसंरम्भ सुरभीकृतदिग्वलय विमलबहल- सलिलकलिलसरित्सरोवरशोभित दुर्गमदुर्गतया विपक्षपक्षैरक्षोभितम् । कि वा तस्य पुरवरस्य वर्णयामः १ यत्र करवीरसुमन- सोऽपि मृगमदगन्धयः। विशिष्टेक्षुयष्टि-विपुलकदलीफल-चङ्गनारङ्ग-नैकप्रकारसहकार-सरसपनस-पुन्नाग-नागवल्ली-पूग-स्वा- दुच्च(त्व)शालिनालिकेरफलप्रभृतीनि हृद्यखाद्यानि, फलन्ति प्रतिऋतु सौरभ्यभरनिर्भरवासितदिक्पालयः शालयः, वीक्ष्यन्ते परीक्षकैर्विपणिषु पट्टांशुकप्रमुखासिचयनिचयमौक्तिकरत्नादीन्यगण्यानि पण्यानि । इत एव निष्पन्नमुरंगलव्यपदेशपेश- 10 लमेकशिलापत्तनम् । तत्समीपभूमिमलंकरिष्णुविष्णुपदचुम्बिशिखरपरम्पराशेखरितः सर्वतो रमणीयः पर्वतः पा- तयितुमीश्वरः सौन्दर्यगर्वतः पर्वतराजमास्ते । तदुपरि परिणाहारोहशालिश्रीऋषभ-शान्तिनाथादिजिनप्रतिमालङ्कृताः कृतजनमनःप्रसादाः प्रासादाः शोभन्ते शुभंयवः । तत्रैकत्र पवित्रतरे पारगतसमनि छद्मनिर्मुक्तमना मनागपि न विषय- सुखैः क्षुभितहृदयः *सहृदयहृदयाह्लादिदयोदयः* प्रतिवसति स्म जितस्सरो विस्मयकारिचरणचर्यावशीकृतपद्मावती- देवीलब्धप्रतिष्ठो मेघचन्द्रनामा दिगम्बर व्रतिपतिरेकोऽनेकान्तिषत्परिषदन्वासितपदः । स चैकदा श्रावकगोष्ठी- 15 मनुज्ञाप्य प्रतस्थे स्थानान्तरविहरणाय । यावत्कियतीमपि भुवमगमत् , खहस्ताभरणं नाद्राक्षीत् पुस्तकम् । ततश्चाहो नः प्रमद्वरता येन खपुस्तकमपि व्यस्माष्र्मेति क्षण विषद्य सद्यश्छात्रमेकं क्षत्रियजातीयं माधवराजनामधेयं व्यावर्त- यत् पुस्तकानयनाय । स च छात्रो वलित्वा मठमशठमतिर्यावत्प्रविशति तावदपश्यदेकयाऽद्भुतरूपधेयश्रिया स्त्रिया तं पुस्तकमूरूपरि न्यस्तम् । यावन्निर्भीकमक्षुब्धचेतास्तदूरोर्ग्रहीतुं प्रवृत्तस्तं तावत्सा वरवर्णिनी तत्पुस्तकं स्वस्कन्धदेशस्थमदी- दृशत् । तदनु स छात्रो मात्रोत्तीर्णवैया त्यात्तदूरौ चरणं दत्वा स्कन्धादपि तद्ब्रहीतु प्रावृतत् । ततस्तया राज्यार्होऽय- 20 मिति विमृश्य विधृतः करे, अभिहितश्च-वत्स ' किमपि वृणु, तत्तुभ्यमहं प्रयच्छामि । तुष्टाऽस्मि तव साहसिक्येन । तदनन्तरं शिष्येण निजगदे जगदेकवन्यो मद्गुरुः सर्व मह्यमभिरुचितमर्थ प्रदातुं समर्थ एवास्ति । तत्किमहं शुभवति ! भवतीं प्रार्थये इत्यभिधाय छात्रः पुस्तकमादाय च स्त्राचार्यसविधमागच्छत् । तदखिलमपि स्वरूपं निवेद्य पुस्तक- माचार्याय समार्पिपत् । क्षपणकगणाधिपतिरवोचद्-भद्र ! सा न स्त्रीमात्र, किन्तु भगवती पद्मावती देवता सा । तद्गच्छ, लिखितहृद्यपद्यमिदं पत्र तस्यै दर्शयेति । गुर्वादेशं तथेति प्रतिपद्य सद्य एव विनेयो व्याघुट्य तं मठं गत्वा तस्यै तत्पत्रं समर्प्य पुरस्तस्थौ । देव्यप्यवाचयत् ; यथा- अष्टौ दन्तिसहस्राणि नव कोट्यः पदातयः । रथाश्वा लक्षसख्याश्च कोशश्चास्मै प्रदीयताम् ॥ १ ॥ भगवत्यपि पद्यार्थमवधार्य तस्मादन्तेवासिने चतुरगस्तुरगः प्रददे। जगदे चासौ-यदेनमधिरुह्य व्रजतु भवान् । यत्पत्रे लिखितमास्ते तत्सर्वं त्वत्पृष्ठत एव समेष्यति । केवलं गिरिवराऽध्वना त्वया गन्तव्यम् , पृष्ठतश्च नावलो. क्यम् इति तद्वचनं तथेत्युरीकृत्य कृत्यवित्तगिरिविवरमनुप्रावीविशदश्वम् । यावद् द्वादश योजनान्यत्राजीद्वाजी। ततः पश्चा- 30 दागच्छदतुच्छकरिघटाघण्टाटणत्कारतुमुलमतुलमुभाकर्णिण समाकर्ण्य कुतूहलोत्तालतया स छात्रः सपदि पश्चाभागं सिंहावलोकितन्यायेन निभालयांबभूव । यावदवैक्षिष्ट करितुरगादिसमूहसङ्घलां सेनाम् । तस्मिंश्च विस्मयरसमयहृदयीभूते तत्रैव द्वादशयोजनान्ते स तदधिष्ठितस्तुरङ्गमपुङ्गवोऽवास्थित । तदनु च स माधवराजः परमजैनस्तया पृतनया परिव- तस्तत्रैव नगरं निवेश्य तत्र देव्या भवन च विधाप्य पुनरानमत्कुण्ड( आमरकुण्ड ?) नगरमागत्य राज्यलक्ष्मी 25 5'न' नास्ति Pat 1Cस्वस्ति समस्त । 2Cनयानन्दं । 3'सरंभ' नास्ति BI 4 B'प्रासादा' नास्ति। * नास्ति वाक्यमिदम् । 6 Pa व्रतपति। 7 'च' नास्ति Pal 8 C यावृत्त्यात्त ।
. चतुर्विंशतिजिनकल्याणककल्पः । 'पर्यपालयद्भूपालमौलिलालितशासनः । प्रासादं चाभ्रंकषशिखरं हिरण्मयदण्डकलशध्वजभ्राजिष्णुमचीकरत् । प्रत्यतिष्ठिपच्च तत्र चित्रीयमाणनमस्कुर्वाणमनुष्यचेतसं श्रीपद्मावती देवीम् । पर्यपूपुजच्च पर्याप्तभक्तितरङ्गितमनास्त्रिषवणमष्टविधपू- जया । विद्यते च तदद्यापि भवनोदरव्यापिमाहात्म्य भगवत्या मन्दिरममन्दलक्ष्मीकं भव्यजनतया पर्युपास्यमानम् । तस्य च गिरिविवरस्य द्वारि विपुलशिलापट्टमद्यापि दत्तमस्ति, यथा तेन पथा सर्वोऽपि न प्रविशति । तत्र हि शिलामुद्घाट्य महती पूजा कृत्वा प्रविश्य प्रथमं लुठता गन्तव्य कियतीमपि कलाम् , तदने चोपविष्टैश्चलनीयम् , अग्रेतरां च महत्य- 5 वकाशे ऊर्ध्वर्जुभिरेव यावदेवीसदनं किल गन्तव्यमिति । प्रत्यूहव्यूहसभावनया कष्टमयाच्च न कश्चित्प्रायस्तद्विवरद्वारमु- द्घाटयितुं पाटवमसाहसिक' कलयतीति शिलापिहितद्वारि विवरस्थान एव सर्वेऽपि श्रद्धालवः पद्मावत्याः पूजां कुर्वते, प्राप्नुवन्ति च विष्वद्रीचीरभिरुचितार्थसिद्धी । माधवराजस्य कंकतिग्रामवास्तव्यत्वात्तद्वशजाः पुरंटि- रित्तमराज-पिण्डिकुण्डिमराज-प्रोल्लराज-रुद्रदेव-गणपतिदेवाः।गणपतिदेवपुत्री च रुद्रमहा- देवी पञ्चत्रिंशद्वर्षकृतराज्यस्ततः श्रीप्रतापरुद्रः। एते काकतीया इति प्रसिद्धाः ॥ श्रीमदाराम (०दामर ?) कुण्डाख्यपद्मावत्या यथाश्रुतम् । अजल्पि कल्पलेशोऽयं श्रीजिनप्रभसूरिभिः ॥१॥ ॥ इति श्रीआमरकुण्ड पद्मावतीदेवीकल्पः ॥ ॥ ग्र० ५९, अ० २२ ॥ . 20 ५४. चतुर्विंशतिजिनकल्याणककल्पः । इअ तीअवट्टमाणाणागयचउवीसजिणवरिदाण । उसप्पिणिऑस्सप्पिणिभवाण अणुलोम-पडिलोमा ॥ १ ॥ 'सग्गाइअमहिवलया पंचसु भरहेसु एरवयपणगे । कल्लाणयमासतिहीओं सासया नय विदेहेसु ॥ २ ॥ इगभत्तिनिविअआयामखमणमिगदु त्ति पंचकल्लाणे । इअ संखेवतवेणं आराहह पचकल्लाणे ॥ ३ ॥ वित्थरओं अ चउत्थ चुइ-जंमेसुं करिज पत्तेअ । जिणचिण्णेणं तवसा दिक्खाइतिग तु आराहे ॥ ४ ॥ सुमइऽत्थ निच्चभत्तेण निग्गओं वासुपुज्ज चउत्थेणं । पासो मल्ली वि अ अट्ठमेण सेसाओं छट्टेण ॥ ५ ॥ अट्ठमभत्तंतंमी नाणमुसभ-मल्लि-नेमि-पासाणं । वसुपुज्जस्स चउत्थेण छट्ठभत्तेण सेसाणं ॥ ६ ॥ चउदसमेणं उसभो वीरो छ?ण मासिए भत्ते । सिद्धा वयंमि सुमइस्सुववासो निच्चभत्ते वि ॥ ७ ॥ काउं कल्लाणतवं उज्जमणं जो करिज विहिपुवं । जिणपहआराहणओं परमपयं पावए स कमा ॥ ८ ॥ चुइ-जम्म-दिक्ख-केवल-सिवाइ कल्लाणयाइं पंचेव । सबजिणाणं छ पुणो वीरस्स सगम्भहरणाई ॥९॥ इह खित्तभवजिणाणं जो आराहेइ पचकल्लाण । ते दसखित्त-तिकालिअअरिहाण उवासिआ तेण ॥ १० ॥ पणकल्लाणयकप्पं भवीण पूरिअमणिट्ठसकप्पं । जो पढइ सुणइ भवो सयंवरा तस्स सिद्धिसिरी ॥ ११ ॥ ॥ ग्रं० १३, अ० १५॥ 20 2.5 ५५. तीर्थकरातिशयविचारः। प्रथमं चत्वारः सहजातिशयाः, ततो घातिकर्मक्षयादेकादशातिशयाः । एकोनविंशतिः सुरकृतातिशयाः । एवं ३४ । तत्रापि-अवायावगमातिसओ नाणाइसओ वयणाइसओ पूआइसओ त्ति । ॥ ग्रं० २, अ० ७॥ 80 4 Pa प्रोल्लमराज। 1 Pa परिपालयद्। 2 Paगिरिवरस्य। 3 B पिण्डकुण्डिमगज, Pa. 'कुण्डिइदिमराज । 50 रुद्रगणपति। 6 Pb आरम,Cआराम। 7 Pa सगाइअगयहि ।
विविधतीर्थकल्पे 10 10 15 ५६. पञ्चकल्याणकस्तवनम् । नमि वि जिण ताण कित्तेमि कल्लाणए, पंच चुइ जंमु वउ नाण निवाणए । नाणु कत्तिअकसिणपंचमिहि संभवे, बारिसिहि नेमि चुइ पउम जंमो भवे ॥ १ ॥ तेरसिहिं पउमवउ वीर सिवु पंनरसी, मागसिअ तीइ सुविहिस्स अर बारसी । मग्गसिरकसिणपंचमि सुविहि जंमए, छट्टि सुविहिस्स वीरस्स दसमी वए ॥ २ ॥ मुक्खु इक्कारसिहि एउ पउमप्पहे, सुद्धदसमी अर मुक्खु जमणमहे । पच इक्कारसिहि अरवयं निम्मल, जंमु वउ नाणु मल्लिस्स नमि केवलं ॥ ३ ॥ चउदसिहि जंमु पुंनिम वयं सभवे, बहुलपोसे दसमि पास जंमूसवे । गहिअ इक्कारसिहि पासदिक्खागमो, बारसिहिं जंमु ससि तेरसिहि संजमो ॥ ४ ॥ नाणु उप्पन्नु चउदसिहिं सीअलजिणे, विमल सिअ छवि संतिस्स नवमीदिणे । गहिअ इक्कारसिहि चउदसिहि अभिनंदणे, पुंनिमिहि नाणु धंमे जणाणंदणे ॥ ५ ॥ माहकसिणाइ छट्ठीइ पउमो चुउ, सीअलो बारसिहिं जंम-दिक्खाजुओ। रिसहजिणु तेरसिहि पत्तु निव्वुइपए, नाणु सेअंसजिण मावसा गिज्जए ॥ ६ ॥ सुद्ध बीआइ पुण दुन्नि कल्लाणए, जम्मु अभिनंदणे नाणु वसुपुज्जए । धम्म-विमलाइ तइआइ जाया जिणे, विमल वउ चउत्थि अजिअट्ठमी जमणे ॥ ७ ॥ अजिअ वउ नवमि बारसिहि अभिनंदणे, तेरसिहि धम्मदिक्खा पसिद्धा जिणे । फग्गुणे कसिणछट्ठीइ नाणुज्जलं, मुक्खु सत्तमि सुपासस्स ससि केवलं ॥ ८ ॥ सुविहि चुइ नवमि केवलमुसभिगारसी, जमु सेअंस केवल सुवय बारसी । गहिउ सेअंसि तेरसिहि चारित्तयं, जंमु चउदसिहि वसुपुज्जमावसि वयं ॥ ९॥ सुद्धबीआइ अर चविउ जिणपुंगवो, चउथि मल्ली चविउ अट्ठमी संभवो । बारसिहि सुमइ वउ मल्लिजिण निव्वुई, चउथि चित्ताइ पासस्स नाणं चुई ॥ १० ॥ पंचमिहि चवणु चदप्पहे जिणवरे, अट्ठमिहि जमु दिक्खा य रिसहेसरे । सुद्धतइआइ कुंथुस्स नाणूसवो, सिद्ध पचमिहि णंतोऽजिउ संभवो ॥ ११ ॥ सुमइ मुक्खो नवमि नाणुमेगारसी, वीरनाहस्स जंमूसवो तेरसी । पुंनिमाए तु पउमाभ केवलगुणो, बहुलवइसाहपडिवइ सिव कुंथुणो ॥ १२ ॥ सीअलो नाहु बीआइ परिनिव्वुड, कुथु वउ पचमिहि छट्टि सीअल चुउ । दसमि नमि मुक्खु तेरसिहि गंतब्भवो, चउदसिहि ऽणंतजिण केवलं तह तवो ॥ १३ ॥ जाउ चाउद्दसिहि कुथु निम्मलमणो, चविउ सुद्धे चउथीइ अभिणंदणो । चवणु सत्तमिहि धम्ममि तित्थेसरे, सिद्ध अभिनंदणो अट्ठमीवासरे ॥ १४ ॥ अट्टमिहि जमु नवमी वयं सुमइणो, केवलं पत्तु दसमीइ वीरो जिणो। विमलजिण बारसिहि अजिउ तेरसि चुड, जिट्ठबहुलाइ सेअंसु छट्टिहिं चुउ ॥ १५ ॥ अट्ठमी जंमु नवमी सिवं सुबए, जंमु सिवु तेरसिहि सति चउदसि वए । सुद्धपंचमिहि धम्मस्स निवाणयं, नवमि वसुपुज्जजिण चवणकल्लाणयं ॥ १६ ॥ जमु बारसि सुपासस्स तेरसि वयं, बहुलआसाढचउथी उसभ चवणयं । विमल सिव सत्तमिहिं दिक्ख नवमिहि नमी, वीर सिअछट्टि चुइ नेमि सिवु अट्ठमी ॥ १७ ॥ 20 30 35 5 कोल्लपाकमाणिक्यदेवतीर्थकल्पः। १०१ पत्तु वसुपुज्जु चउदसिहि सिद्धासए, सावणे बहुलतिइ सिद्धि सेअंसए । सत्तमिहि णंत चुइ जमु अट्ठमि नमी, नवमि चुइ कुंथु सिअबीअ सुमई समी ॥ १८ ॥ पंचमिहि जंमुछवि नेमि दिक्खारुई, पास सिवु अट्ठमिहि सुवय पुनिम चुई । भद्दवइसत्तमिहि संति चुइ ससि सिवे, चवणु अट्ठमिहि सुपासस्स तित्थाहिवे ॥ १९ ॥ सुद्धनवमीइ सुविही जिणो निव्वुड, केवली नेमि आसो अमावसि हुउ । पुनिमासीइ नमि तित्थनाहो चुउ, कुणह मह मंगल सोमसूरी थुउ ॥ २० ॥ ॥ इति श्री[सोमसूरिकृतं]कल्याणिकस्तवनं समाप्तम् ॥ ॥ ग्रं० काव्य २० ॥ 10 ५७. कोल्लपाकमाणिक्यदेवतीर्थकल्पः । सिरिकोल्लपाकपुरवरमडणमाणिक्कदेवरिसहस्स । लिहिमो जहासुअ किंचि कप्पमप्पेण गंथेण ॥१॥ पुवं किर अट्ठावयनगवरे सिरिभरहेसरेण निअनिअवण्ण-पमाण-सठाणजुत्ताओं सीहनिसिज्जाययणे चउवी- सिजिणाणं पडिमाओ रयणमईओ कारिआओ । ताओ अ मणुआणं अगम्माओ होहिति त्ति परिभाविअ एगा उसम- सामिपडिमा पुढो चेव लोआणुग्गहत्थ तेण चेव कारिआ सच्छमरगयमणिमई, जडाजुअलं खधेसु, चिबुगे दिवायरो, भालयले चदो, नाहीए सिवलिंग । अओ चेव माणिक्कदेवु त्ति विक्खाया । सा य कालंतरे जत्तागएहि खेअरेहि 15 दिवा । अउवरूवि त्ति विम्हिअमणेहि विमाणे ठाविऊण वेअड्डगिरि नीआ दक्खिणसेडीए । तेहि भत्तिभरभरिअ- चित्तेहि पूइज्जइ । अन्नया भयंतेण नारयरिसिणा वेअड्डागएण तं पडिमं दणं पुच्छिआ विज्जाहरा-कुओ एस त्ति ? । तओ तेहि वुत्तं-अट्ठावयाओ आणिअ त्ति । जप्पभिई एसा अम्हेहि पूइउ पक्कता तप्पभिई अम्हे दिणे दिणे वड्विआ इड्डीए । तं सोउं नारओ सग्गे इंदस्स तप्पडिममाहप्प कहेइ । इंदेणावि सग्गे आणावित्ता भत्तीए पूइउमाढत्ता, जाव मुणिसुव्वय-न मिनाहाण अंतरालं । इत्थंतरे लंकाए तेलुक्ककटओ रावणो उप्पन्नो । तस्स 20 भज्जा मंदोअरी परमसम्मदिट्ठी । तीए त रयणबिबमाहप्पं नारयाओ सोऊण तप्पूअणे गाढाभिग्गहो गहिओ । त वुत्तंतं मुणित्ता महारायरावणेण इंदो आराहिओ । तेणावि तुटेण समप्पिआ सा पडिमा महादेवीए । तीए तुट्टाए तिकालं पूइज्जइ । अन्नया दसग्गीवेण सीआदेवी अवहरिआ । मंदोअरीए अणुसिट्ठो वि त न मुचइ । तओ सुमिणे पडिमाअहिट्ठायगेण रावणविणासो लंकाभंगो अ अक्खिओ मंदोअरीए । तओ तीए बिंब सायरे खिविअं । तत्थ सुरेहि पूइज्जइ । इओ अ कन्नाडदेसे कल्लाणनयरे संकरो नाम राया जिणभत्तो हुत्था । तत्थ केणावि मिच्छद्दिट्ठिणा वंतरेण कुविएण मारी विउविआ । अदण्णो राया । त दुक्खिअ नाउं देवी पउमावई रत्ति सुविणे भणइ-जइ महाराय ! रयणायराओ माणिकदेवं निअपुरि आणित्ता पूएसि तो सिव होइ । तओ राया सायरपासे गतूण उव- वासं करेइ । लवणाहिवो सतुट्ठो होऊण पयडी रायाण भणइ-गिण्हह जहिच्छाए रयणाइं । रण्णा विन्नत्त-न मे रयणाईएहि कजं, मंदोअरीठविअ बिंबं देहि त्ति । तओ सुरेण बिंब कड्डिऊण अप्पिअ रणो, भणिअं च-तुह देसे 30 सुही लोओ होही। परं पंथे गच्छतस्स जत्थ संसओ होही तत्थेव बिंबं ठाहि त्ति । तओ पत्थिवो पत्थिओ ससिन्नो । देव- 1 Pa गव्वेण । एतदन्तर्गता पक्ति पतिता Pa आदर्शे। 2 P विमलमरगय। 3 Pa C वेयड्डि। 4 B Pa तहिं । 5 Pa दिठ्ठीए। 25 १०२ विविधतीर्थकल्पे यापभावेण 'तण्णयजुअलखंधट्ठियसगडारोविअं बिंबं मग्गओ आगच्छइ । दुग्गं मग्गं लंधित्ता राया संसयं मणे धरइ- किं आगच्छइ नवि त्ति । तओ सासणदेवीए तिलंगदेसे कोल्लपाकनयरे दक्खिणवाणारसि त्ति पंडिएहि वणिज्जमाणे पडिमा ठाविआ । पुदि अइनिम्मलमरगयमणिमयं आसि बिंब । चिरकालं खारोअहिनीरसगेण कठिणगं' जायं । एगारसलक्खा असीइ सहस्सा नवसयाइ पंचुत्तराई वरिसाइ सग्गाओ आणिअस्स भगवओ माणिक्कदेवस्स 5 सवुत्ताइं । तत्थ राया पवरं पासायं कारवेइ । किं च दुवालसगामे देवपूअट्ठ देइ । तम्मि भयवं अंतरिक्खे ठिओ छसयाइं असीआइं विक्रमवरिसाइं । तओ मिच्छपवेसं नाउ सीहासणे ठिओ । निअकंतीए भविआणं लोअणेसु अमयरसं वरिसेई-'किमेसा पडिमा टंकेहि उक्किन्ना, खाणीओ वा आणि आ, किं सप्पिणा घडिआ, वज्जमई वा नीलमणिमई वि त्ति न निच्छिज्जइ, रंभाखंभनिभेव दीसेइ । अन्ज वि किर भगवओ ण्हवणोदगेण दीवो पज्जलइ । 'अज वि अंधा ण्हवणमट्टियाए लोयणेसु बंधियाए सलोयणा हवंति* । अज वि तित्थाणुभावओ चेइ अमंडवाओ झरंता 10 जलसीअरा जत्तिअजणाणं वत्थाइ उल्लिंति । पुरओ सप्पदट्ठो उठेइ । एवं अणेगविहपभावभासुरस्स महातित्थस्स माणिक्कदेवस्स जत्तामहूसव पूअ च जे करिति कारविंति अणुमोअंति अ ते इहलोअ-पारलोइअसुहसिरि पाविति । माणिक्कदेवकप्पो इअ एसो वण्णिओं समासेणं । सिरिजिणपहसूरीहि भविआणं कुणउ कल्लाणं ॥ १ ॥ ॥ इति श्रीमाणिक्यदेवतीर्थकल्पः ॥ ॥ ग्रं० ४४, अ० ५॥ 4 15 ५८. श्रीपुर-अन्तरिक्षपार्श्वनाथकल्पः । पयडपहावनिवासं पासं पणमित्तु सिरिपुराभरणं । कित्तेमि अंतरिक्खट्ठिअतप्पडिमाइ कप्पलवं ॥ १ ॥ पुवं लंकापुरीए दसग्गीवेण अद्धचकिणा मालि-सुमालि नामाणो निअगा ओलगा केणावि कत्थवि पेसिआ । तेसि च विमाणारूढाणं नहपहे वच्चताण समागया भोयणवेला । फुल्लबडुएण चितिअ-मए ताव अज जिण- पडिमाकरंडिआ ऊसगत्तेण घरे विसारिआ । एएसि च दुण्ह वि पुन्नवताणं देवपूआए अकयाए न कत्थ वि भोअणं । 20 तओ देवयावसरकरंडिअमदटुं महोवरि एए रूसिस्सति त्ति । तेण विजाबलेण पवित्तवालुआए अहिणवा भाविजिण- पासनाहपडिमा निम्मविआ । मालि-सुमालीहि त पूइत्ता भोअणं कय । तओ तेसु नहमग्गे पट्ठिएसु सा पडिमा आसन्नसरोवरजलमज्झे बडएण निक्खित्ता । सा य देवयाणुभावेण सरोवरमज्झे अखंडिअरूवा चेव तत्थ ट्ठिआ । कालक्कमेण तस्स सरोवरस्स जल अप्पीहूअ । जलभरिअं खडुग' व दीसइ । त तओ कालतरेण वि(चिं?)गउल्लीदेसे वि(चिं?)गउल्लं नयरं तत्थ सिरपालो नाम नरवई हुत्था । सो अ गाढकोढविहुरिअसबगो अन्नया पारहिहेडं 25 बाहि गओ । तत्थ पिवासाए लग्गाए तम्मि खडगे कमेण पत्तो । तत्थ पाणि पीअं, मुह हत्था य पक्खालि आ । तओ ते अगावयवा जाया नीरोगा कणयकमलुज्जलच्छाया । तओ घरं गयस्स रन्नो महादेवी तमच्छेरं दटुं पुच्छित्था-सामि ! कत्थ वि तुम्हेहि अज हाणाइ कयं । रायणा जहट्ठिए वुत्ते देवीए चिंतिअं-अहो । सादिवं ति । बीअदिणे राया तत्थ नीओ । तीए सबंगं पक्खालिअ । जाओ पुणण्णवसरीरावयवो राया । तओ देवीए बलिपूआइअं काऊण भणिअं-जो इत्थ देवयाविसेसो चिट्ठइ सो पयडेउ अप्पाणं । तओ घरं पत्ताए देवीए सुमिणंतरे देवयाए भणिअं- 30 इत्थ भावितित्थयरपासनाहपडिमा चिट्ठइ । तस्स पभावेण रन्नो आरुग्ग सजायं । एय च पडिमं सगडे आरोविऊण सत्तदिणजाए तण्णए जुत्तिता आमसुत्ततंतुमित्तरस्सीए रन्ना सयं सारहीहूएणं सट्टाणं पइ चालेअवा इमा । जत्थेव 1Pa भयजुअल°, C भगइय° । + एतदन्तर्गत: पाठ P आदर्श नास्ति। * P विहायान्यत्र नोपलभ्यते वाक्यमिदम् । P आदर्श एव लभ्यते वाक्यमिदम् । 4 पदमिदं नास्ति Pat 'सुमालि'। 6 Pa नास्ति पदमेतत् । 7 B खुडग । 2 Pa कडिणग। 3B लोआण। 5 B नास्ति 8 Paविंगल्लिं।
श्रीपुर-अन्तरिक्षपार्श्वनाथकल्पः। १०३ निवो पच्छाहुत्थ पलोइस्सइ तत्थेव पडिमा ठाहिइ । तओ नरनाहेण तं खड्डुगजलमालोइ(डि)ऊण सा पडिमा लद्धा । तेण तहेव काउ पडिमा चालिआ । कित्तिअ पि भूमि गएण रन्ना, किं पडिमा एइ नवि त्ति सिंहावलोइअं कय । पडिमा तत्थेव अतरिक्खे ठिआ । सगडो अग्गओ हुत्तं नीसरिओ । रन्ना पडिमा अददॆण अधिईए गते तत्थेव सिरि- पुरं नामं नयरं निअनामोवलक्खिअ निवेसिअ, *चेइअं च तहि कारिअ । तत्थ पडिमा अणेगमहूसवपुव ठाविआ । पूएइ त पुहविपई तिक्काल । अज्जवि सा पडिमा तहेव अंतरिक्खे चिट्ठइ । पुबि किर सवाहडिअ घड सिरम्मि वहती 5 नारी पडिमाए हिट्ठा सीहासणतले सचरिसु । कालेण भूमिवेगरचडणेण वा मिच्छाइदूसिअकालाणुभावेण वा अहो अहो दीसंती जाव सपइ उत्तरीमित्त पडिमाए हिढे संचरइ । पईवप्पहा य सीहासण-भूमिअतराले दीसइ । जया य सा पडिमा सगडमारोविआ तया अंबादेवी खित्तवालो अ सहेव पडिमा । ऊसगत्तण सिद्ध-बुद्धाणं अन्नयरो पुत्तो अंबाए गहिओ । अन्नो अ पच्छा ठिओ । तओ खित्तवालम्स आणत्ती दिन्ना, जहा एस दारओ तए आणे- अबो । तेणावि अइउत्ताउल चलंतेण सो नाणीओ । तओ देवीए टुबएण मत्थए आहओ । अज्जवि तहेव वित्त-10 वालसीसे दीसइ । एवं अंबाएवी-खित्तवालेहि सेविज्जमाणा धरणिंद-पउमावईहि च कयपाडिहेरा सा पडिमा भवलोएहि पूईज्जइ, जत्तिअलोआ य जत्तामहूसव कुणति । तीए ण्हवणसलिलेण सित्त पि आरत्तिअ न विज्झाइ । ण्हवणोदगेण अहिसित्तगत्ताण दद्द-खस'-कुट्ठाइरोगा उवसमति । सिरिअंतरिक्खट्ठिअपासनाहकप्पे जहासुअ कि पि । सिरिजिणपहसूरीहि लिहिओ सपरोवयारकए ॥१॥ ॥ इति अंतरिक्ख(क्ष)पार्श्वनाथकल्पः ।। । ग्र० ४१, अ० ८ ॥ 15 इद वाक्यं Pa आदर्श नास्ति । 1 Pa खर।
विविधतीर्थकल्पे ५९. स्तम्भनककल्पशिलोञ्छः । थंभणयकप्पमझे ज संगहि न वित्थरभएण । तं सिरिजिणपहसूरी सिलुंछमिव कं पि' जपेइ ॥ १ ॥ ढंकपव्वए रणसीहरायउत्तस्स भोपलनामिअं धूअं रूबलावण्णसंपन्नं दद्दूण जायाणुरायस्स तं सेवमा- णस्स वासुगिणो पुत्तो नागजुणो नाम जाओ। सो अ जणएण पुत्तसिणेहमोहिअमणेण सवासिं महोसहीणं फलाई 5 मूलाई दलाइ च मुंजाविओ। तप्पभावेण सो महासिद्धीहि अलंकिओ 'सिद्धपुरिसुत्ति विक्खाओ पुहविं विअरंतो सालाहणरन्नो कलागुरू जाओ । सो अ गयणगामिणिविज्जाअज्झयणत्थं पालित्तयपुरे सिरिपालित्तायरिए सेवेइ । अन्नया भोयणावसरे पायप्पलेवबलेण गयणे उप्पइए पासइ । अट्ठावयाइतित्थाणि नमंसिअ सट्ठाणमुवाग- याण तेसि पाए पक्खालिऊण सत्तुत्तरसयमहोसहीण आसायण-वण्ण-गंधाईहि नामाइं निच्छइऊण गुरूवएस विणावि पायलेवं काउं कुक्कुडप्पोउ व उप्पयतो अवडतडे निवडिओ । वणजज्जरिअगो गुरूहि पुट्ठो-किमेअंति ? । तेण 10 जहट्ठिए वुत्ते तस्स कोसल्लचमक्किअचित्ता आयरिआ तस्स सिरे पउमहत्थं दाउ भणंति-सट्टिअतंदुलोदगेण ताणि ओसहाणि वट्टित्ता पायलेवं काउ गयणे वच्चिजासि त्ति । तओ तं सिद्धि पाविअ परितुह्रो । पुणो कयावि गुरुमुहाउ सुणेइ, जहा–सिरिपासनाहपुराओ साहिज्जंतो सबइत्थीलक्खणोवलक्खिअमहासई- विलयाए अ मद्दिजंतो रसो कोडिवेही हवइ । त सोऊण सो पासनाहपडिमं अन्नेसिउमारद्धो । इओ अ बार- वईए समुद्दविजयदसारेण सिरिनेमिनाहमुहाओ महाइसयं नाऊण रयणमई सिरिपासनाहपडिमा पासायंमि 15 ठवित्ता पूईआ । बारवईदाहाणंतरं समुद्देण पाविआ सा पडिमा तहेव समुद्दमझे ठिआ । कालेण कंतीवासियो घणवइनामस्स संजत्तिअस्स जाणवत्तं देवयाइसयाओ खलिअ । इत्थ जिणबिंब चिट्ठइ त्ति दिववायाए निच्छि । नाविए तत्थ पक्खिविअ सत्तहिं आमततूहि संदाणिअ उद्धरिआ पडिमा । निअनयरीए नेऊण पासायमि ठाविआ । चिंताइरित्तलाभपहिडेण पूइज्जइ पइदिणं । तओ सवाइसाइ तं बिंब नाऊण नागज्जुणो सिद्धरससिद्धिनिमित्तं अवहरि- ऊण सेडीनईए तडे ठाविंसु । तस्स पुरओ रससाहणत्थं सिरिसालवाहणरन्नो चंदलेहाभिहाणि महासइं देविं 20 सिद्धवंतरसन्निज्झेण तत्थ आणाविअ पइनिसं रसमद्दणं कारेइ । एवं तत्थ भुज्जो भुज्जो गयागएणं तीए बंधु त्ति पडि- वन्नो । सा तेसि ओसहाणं मद्दणकारण पुच्छेइ । सो अ कोडिरसवेहवुत्तंत जहट्ठिअं कहेइ । अन्नया दुण्ह निअपुत्ताणं तीए निवेइअं-जहा एअस्स रससिद्धी होहिइ त्ति । ते रसलुद्धा निअरज मुत्तु नागजुणपासमागया । कइअवेणं तं रसं घित्तुमणा पच्छन्नवेसा, जत्थ नागज्जुणो भुंजइ तत्थ रससिद्धिवुत्त पुच्छंति । सा य तज्जाणणत्थं तद्दलू सलूणं रसवइ साहेइ । छम्मासे अइकंते खार त्ति दूसिआ तेण रसवई । तओ इगिएहि रस सिद्धं नाऊण पुत्ताण निवेइअं 25 तीए । तेहि च परंपराए नायं जहा-वासुगिणा एअस्स दब्भकुराओ मञ्चू कहिओ त्ति । तेणेव सत्थेण नागजुणो निहओ । जत्थ य रसो थंभिओ तत्थ थंभणयं नाम नयरं संजायं । तओ कालंतरेण तं बिबं वयणमित्तवज्जं भूमि- अंतरिअंगं संवुत्त । इओ अ चंदकुले सिरिवद्धमाणमूरि-सीसजिणेसरसूरीणं सीसो सिरिअभयदेवसूरी गुजरत्ताए संभायणठाणे विहरिओ । तत्थ महावाहिवसेण अईसाराइरोगे जाए पच्चासन्ननगर-गामेहितो पक्खिअपडिक्कमणत्थ- 30 मागंतुकामो विसेसेण आहूओ मिच्छदुक्कडदाणत्थं सबोवि सावयसंघो । तेरसीअड्डरते अ भणिआ पहुणो सासणदे- वयाए-भयव ! जग्गह सुअह वा । तओ मदसरेणं वुत्तं पहुणा-कओ मे निद्दा । देवीए भणिअं-एआओ नवसुत्त- कुक्कुडीओ उम्मोहेसु । पहुणा भणिअ-न सक्केमि । तीए भणिअं-कहं न सकेसि । अज्जवि वीरतित्थं चिरं पभावेसि, नवं- गवित्तीओ अ काहिसि । भयवया भणिअ-कहमेवंविहसरीरो काहामि । देवयाए वुत्तं-थंभणयपुरे सेढीनईउवकंठे 1 B किं पि। 2 Pa वड्डित्ता। । एतदन्तर्गता पक्तिर्न लभ्यते A आदर्शे । 3A संभाणय।
फलवर्द्धिपार्श्वनाथंकल्पः। १०५ खंखरपलासमझे सयंभू सिरिपासनाहो अच्छेइ । तस्स पुरो देवे वंदेह । जेण सुत्थसरीरा होह । तओ गोसे आहूअ- सावयसंघेण वंदिआ पहुणो । पहुणा भणिअं-थंभणए पासनाहं वंदिस्सामो । संघेण चिंतिअं-नूणं कोइ उवएसो पहुणं, ता एवं आइसति । तओ भणि संघेण-अम्हे वि वंदिस्सामो। तओ वाहणेण गच्छंतस्स पहुणो मणयं सरीरं सुत्थं जायं । अओ धवलकयाओ परओ चरणचारेण विहरंता पत्ता थंभणपुरं । गुरुसावया सवत्थ पासनाहमवलोइंता गुरुणा भणिआ-खंखरपलासमझे पलोएह । तेहिं तहाकए दिढ सिरिपासनाहपडिमामुहं । तत्थ य पइदिणं एगा घेणू 5 आगम्म पडिमामत्थए खीरं झरइ । तओ पहिढेहि सावएहि जहादिलै निवेइअं गुरुणो । अभयदेवसूरी वि तत्थ गतुं मुहदंसणमित्तेण थोउमाढत्तो-'जयतिहुअणवरकप्परक्ख' इच्चाइतकालिअवित्तेहि । तओ सोलससु वित्तेसु कएसु पञ्चक्खीहूआ सबंगं पडिमा । अओ चेव 'जय ! पञ्चक्खजिणेसर' ति सत्तरसमे वित्ते पढिअं । तओ बत्तीसाए पुण्णाए अंतिमवित्तदुगं अईव देवयाइड्डिकर ति नाऊण देवयाए विन्नवं-भयवं! तीसाए वि वित्तेहि सन्निज्झं करिस्सामि; अंतिमवित्तदुगं ओसारेह । मा अम्हं कलिजुगे आगमणं दुक्खाय होउ ति । पहुणा तहा कयं । सघेण 10 सह चिइवंदणा कया । तत्थ संघेण उत्तुंगं देवहरयं कारि। तओ उवसंतरोगेण पहुणा ठाविओ सिरिपाससामी। तं च महातित्थं पसिद्धं । कालाइक्कमेण कया ठाणाइनवंगाणं वित्ती । आयारंग-सूअगडाणं तु पुबि पि सीलंकायरिएण कया आसि । तओ परं चिरं वीरतित्थं पभाविअं पहुण ति॥ ॥ इति श्रीस्तम्भनककल्पशिलोञ्छः॥ ॥ अं० ६७॥ 15 ६०. फलवर्द्धिपार्श्वनाथकल्पः । सिरिफलवद्धिअचेईअपरिट्ठिरं पणमिऊण पासजिणं । तस्सेव बेमि कप्पं जहासुअं दलिअकलिदप्पं ॥१॥ अत्थि सवालक्खदेसे मेडत्तयनगरसमीवठिओ वीरभवणाइ-नाणाविहदेवालयाभिरामो फलवद्धी नाम गामो । तत्थ फलवद्धिनामधिजाए देवीए भवणमुत्तुंगसिहरं चिदुइ । सो अ रिद्धिसमिद्धो वि कालक्कमेण उबसपाओ संजाओ। तहावि तत्थ कित्तिआ वि वाणिअगा आगंतूण अवसिंसु । तेसु वि एगो सिरिसिरिमाल-20 वंसमुत्तामणी धम्मिअलोअगामगामणी धंधलो नाम परमसावओ हुत्था । बीओ अ तारिसगुणो चेव उवएसवाल- कुलनहयलनिसाकरो सिवंकरो नाम । ताण दुण्हंपि पभूआओ गावीओ आसि । तासिं मज्झे एगा धंधलस्स घेणू पइदिणं दुज्झंती वि दुद्धं न देइ । तओ धंधलेण गोवालो पुच्छिओ-किमेसा घेणू तुमए चेव बाहिरे दुज्झइ अन्नेण वा केणावि, जेणेसा दुद्धं न देइ । तओ गोवालेण सवहाइं काऊण अप्पा निरवराही कओ। तओ गोवालेण सम्मं 'निरिक्खंतेण एगया 'उच्चरडयस्स उवरि बोरितरु समीवे चउहि वि थणेहिं खीरं झरंती दिट्ठा सा सुरही । एवं 25 पइदिणं पिच्छंतेण दंसिआ धंधलस्स । तेण वि चिंतिअं नृणं इत्थ कोइ जक्खाई देवयाविसेसो भविस्सइ भूमिम- ज्झट्टिओ । तओ गिहमागएण तेण सुहपसुत्तेण रत्तीए सुमिणओ उवलद्धो; जहा एगेण पुरिसेण वुत्तं-इत्थ रडए भयवं पासनाहो गब्भहरदेवलिआमज्झे चिट्ठइ । तं बाहिं निक्कासिऊण पूएहिं । तओ धंधलेण पहाए बुद्धणं सिवं- करस्स निवेइओ सुमिणवुत्तंतो । तओ दोहि पि कोऊहलाऊरिअमाणसेहि बलिपूआविहाणपुवं उड्डेहि रडयभूमि खणा- वित्ता कड्डिओ गब्भहरदेउलिआसहिओ सत्तफणिफणामंडिओ भयवं पाससामी । पइदिअहं पूयंति महया 30 इड्डीए ते दो वि । एवं पूइजते भुवणनाहे पुणो वि अहिट्ठायगेहिं सुमिणे आइलैं तेर्सि; जहा-तत्थेव पएसे चेईअं कारावेह ति । तओ तेहिं पहिट्ठचित्तेहि दोहि वि निअविहवाणुसारेण चेईअं कारावेउमाढत्तं । पयट्टिा सुत्तहारा 3 B तरुस्स स। 4 P पुच्छतेण। 5 PaC उद्देहि। 6 B महिआ । 1Pa निरक्खंतेण। 2 Pa उव्वरडय। वि.क. १४ विविधतीर्थकल्पे 'कम्मट्टाएसु । जाव अग्गमंडवे निप्पन्ने तेसिं 'अप्पड्डिअत्तेण दविणविच्चणअसमत्थयाए निअत्तो कम्मट्ठाओ । तओ धणिअं अधिइमावन्ना दो वि परमोवासया । तयणंतरं रयणीए पुणो वि अहिट्ठायगसुरेहिं सुमिणे भणिअं; जहा-अइप्प- भाए अलवंतेसु काएसु देवस्स अग्गओ दम्माणं सत्थिों पइदिणं पिच्छिस्सह । ते दम्मा चेईअकजे वइयव ति । तेहिं तहेव दिखे, ते दम्मे वित्तूण सेसकम्मट्ठायं कारवेउमाढत्तं । जाव पडिपुण्णा पंच वि मंडवा य, लहुमंडवा य, 5 तिहुअणजणचित्तचमुक्कारकारए । बहुनिप्पन्नंमि चेईअंमि तेसिं पुत्तेहिं चिंतिअं-कत्तो एअं दवं संपज्जइ, जं अविच्छे. एण कम्मट्ठायं उस्सप्पइ त्ति । अह एगंमि दिणे अइप्पहाए चेव थंभाइअंतरिआ होऊण निहुअं दद्रुमारद्धा । तम्मि दिवसे देवेहिं न पूरिअं दम्माणं सत्थिों । आसन्नं च मिच्छरजं नाऊण पयत्तेण आराहिआ वि अहिट्ठायगा न पूरिसु दवं ति । ठिओ तदवत्थो चेव चेईअकम्मट्ठाओ। एगारससएस इक्कासीइसमहिएसु विक्कमाइवरिसेस अइक्कतेसु रायगच्छमंडणसिरिसीलभद्दसूरिपट्टपइट्ठिएहिं महावाइदिअंबरगुणचंदविजयपत्तपइटेहिं सिरि- 10 धम्मघोससूरीहिं पासनाहचेईअसिहरे चउविहसंघसमक्खं पइट्ठा किआ । कालंतरेण, कलिकालमाहप्पेणं केलिप्पिआ वंतरा हवंति, अथिरचित्ता य त्ति पमायपरवसेसु अहिट्ठायगेसु सुरताणसाहावदीणेण भग्गं मूलबिंब । पुणरवि सावहाणीभूएसु अहिट्ठायगसुरेसु मिच्छरन्नो मिच्छाणं च अंधत्तरुहिरवमणाइचमुक्कारा दंसिआ । तओ' सुरताणेण दिन्नं फुरमाणं; जहा-एअस्स देवभवणस्स केणावि भंगो न कायवो त्ति । अन्नं च बिंबं किर भयवओ अहिट्ठायगा न सहति ति संघेण बिंबंतरं न ठाविरं । विलंगिअंगस्स वि भगवओ महंताई माहप्पाइं उवलब्भंति । पइव- 15 रिसं च पोसबहुलदसमीए जम्मकल्लाणयदिणे चाउद्दिसाओ' सावयसंघा आगंतूण ण्हवण-गीअ-नट्ट-वाइअ-कुसुमाभरणा- रोवण-इंदधयाईहिं मणहरं जत्तामहिमं कुणंता, संघपूआईहि सासणं पभाविता, निद्दलंति दुसमासमयविलसिआई, विढवंति गुरुअं सुकयसंभारं । इत्थ य चेईए धरणिंद-पउमावई-खित्तवाला अहिहायगा संघस्स "विग्धपब्भारं उवसामिति, पणयलोआणं मणोरहे" अ पूरिति । इत्तो च्चिअ थिरपईवहत्थं पुरिसं चेईअमज्झे संचरंत पासंति समाहिअमणा इत्थ रत्तिं वुत्था भविअजणा । एअंमि महातित्थभूए पासनाहे दिढे कलिकुंड-कुक्कुडेसर- 20 सिरिपव्वय-संखेसर-सेरीसय-महुरा-बाणारसी-अहिछत्ता-थंभणय-अजाहर-पवरनयर-देव- पट्टण-करहेडय-नागद्दह-सिरिपुर-सामिणि-चारूप-दिपुरी-उज्जेणी-सुद्धदंती-हरिकंखी-लिंबोड- याइठाणवट्टमाणपासनाहपडिमाणं किरि जत्ता कया हवइ त्ति संपदायपुरिसाणं उवएसो । इअ फलवद्धिपुरटिअपास जिणिंदस्स कप्पमवि"अप्पं । निसुणंताणं भवाण होउ कल्लाणनिप्पत्ती ॥१॥ इत्याप्तजनस्य मुखात् किमप्युपादाय संप्रदायलवम् । व्यधित जिनप्रभसूरिः" कल्पं फलवर्द्धिपार्श्वविभोः ॥ २ ॥ ॥ इति फलवर्द्धिपार्श्वनाथकल्पः समाप्तः॥ ॥अं० ५५, अ०२॥ 25 1 PaC कम। 2 P अप्पिड्डि । 3B पभावे । 4 P Pa नास्ति 'लहुमंडवा य'। 5 B Pa C ततः । 6 B बिंबं। 7 B °दिसाओ वि। 8BCसुकृत। 9 B विग्धस्स विग्धप । - 10 B मणोहरे। 11-Pa कप्पं । 12 Pa सूरिभिः।
अम्बिकादेवीकल्पः । ६१. अम्बिकादेवीकल्पः। सिरिउज्जयंतगिरिसिहर सेहरं पणमिऊण नेमिजिणं । कोहंडिदेविकप्पं लिहामि वुड्डोवएसाओ ॥ १ ॥ अस्थि सुरट्ठाविसए धणकणयसंपन्नजणसमिद्धं कोडीनारं नाम नयरं । तत्थ सोमो नाम रिद्धिसमिद्धो छकम्मपरायणो वेआगमपारगो बंभणो हुत्था । तस्स घरिणी अंबिणीनामा महग्यसीलालंकारभूसिअसरीरा आसि । तेसिं विसयसुहमणुहवंताणं उप्पन्ना दुवे पुत्ता । पढमो सिद्धो बीओ बुद्धु त्ति । अन्नया समागए पिअरपक्खे भट्ट-5 सोमेणं निमंतिआ बंभणा सद्धदिणे । कत्थ वि ते वेअमुच्चारंति, कत्थ वि आढवंति पिंडप्पयाणं, कत्थ वि होमं करिति, वइसदेवं च । संपाडिआ सालिदालिवंजणपक्कन्नभेअखीरिखंडपमुहा जेमणारा अंबिणीए अ । सासुआ ण्हाणं काउं पयट्टा । तंमि अवसरे एगो साहू मासोववासपारणए तंमि घरे भिक्खट्ठा संपत्तो । तं पलोइत्ता हरिसभरनिब्भरपुलइअंगी उडिआ अंबिणी । पडिलाभिओ तीए मुणिवरो भत्तिबहुमाणपुर्व अहापवित्तेहि भत्तपाणेहि । जाव गहिअभिक्खो साहू वलिओ, ताव सासुआ वि ण्हाऊण रसवईठाणमागया । न पिच्छइ पढमसिहं । तओ तीए कुविआए पुट्ठा 10 बहुआ। तीए जहहिए वुत्ते, अंबाडिआ सा अजूए; जहा-पावे ! किमेअं तए कयं ? । अन्ज वि कुलदेवया न पूईआ, अज वि न भुंजाविआ विप्पा, अज वि न भरिआई पिंडाइं; अग्गसिहा तए किमत्थं साहुणो दिन्ना ? । तओ तीए भणिओ सबो वि वइअरो सोमभट्टस्स । तेण रुद्रेण अप्पच्छंदिअ त्ति निक्कालिआ गिहाओ सा। परिभवदूमिआ सिद्धं करंगुलीए धरित्ता बुद्धं च कडीए चडावित्ता चलिआ नयराओ बाहिं । पंथे तिसाभिभूएहिं दारएहिं जलं मग्गिआ, जाव सा अंसुजलपुण्णलोअणा संयुत्ता, ताव पुरओ ठिअं सुक्कसरोवरं तस्सा अणग्घेणं सीलमाहप्पेणं तक्खणं जलपूरिअं 15 जायं । पाइआ दो वि सीअलं नीरं । तओ छुहिएहि भोअणं मग्गिआ बालएहिं । पुरओ ठिओ सुक्कसहयारतरू तक्खणं फलिओ। दिन्नाई फलाइं अंबिणीए तेसिं । जाया ते सुत्था । जाव सा चूअच्छायाए वीसमइ ताव जं जायं तं निसामेह । तीए जे बालयाई पढमं जेमाविआ तेसि भुत्तुत्तरं पत्तलीओ तीए बाहि उज्झिआओ आसि, ताओ सीलमाहप्पा कंपिअमणाए सासणदेवयाए सोवण्णथालकच्चोलयरूवाओ कयाओ। जे अ उच्छिट्ठसित्थकणा भूमीए पडिआ ते मुत्तिआइं संपाइआइ । अग्गिसिहा य पिढरेसु तहेव दंसिआ। 20 एयमच्चु(च)ब्भु सासूए द₹ण निवेइअं सोमविप्पस्स । सिटुं च, जहा–वच्छ ! सुलक्खणिआ पइश्वया य एसा वहू । ता पच्चाणेहि एअं कुलहरं ति जणणीपेरिओ पच्छायावानलडझंतमाणसो गओ वहुअं वालेउं सोमभट्टो । तीए पिट्ठओ आगच्छंतं दिअवरं निअवरं दद्दूण दिसाओ पलोईआओ । दिवओ अग्गओ मम्गकूवओ । तओ जिणवरं मणे अणुसरिऊण सुपत्तदाणं अणुमोअंतीए अप्पा कूवंमि झंपाविओ । सुहज्झवसाणेण पाणे चईऊण उप्पन्ना कोहंड- विमाणे सोहम्मकप्पहिढे चउहि जोअणेहि अंबिअदेवी नाम महड्डिआ देवी । विमाणनामेणं कोहंडी वि भन्नइ । 25 सोमभट्टेणं वि तीसे महासईए कूवे पडणं दुटुं अप्पा तत्थेव झंपाविओ । सो अ मरिऊण तत्थेव जाओ देवो । आभिओगिअकम्मुणा सिंहरूवं विउवित्ता तीसे चेव वाहणं जाओ । अन्ने भणंति-अंबिणी रेवयसिहराओ अप्पाणं झंपावित्था, तप्पिट्टओ सोमभट्टो वि तहेव मओ । सेसं तं चेव । सा य भगवई चउब्भुआ दाहिणहत्थेसु अंबलुबि पासं च धारेइ । वामहत्थेसु पुण पुत्तं अंकुस च धारेइ । उत्तत्तकणयसवण्णं च वण्णमुबहइ सरीरे । सिरिनेमिनाहस्स सासणदेवय चि निवसइ रेवइगिरिसिहरे । 30 मउडकुंडलमुत्ताहलहाररयणकंकणनेउराइसवंगीणाभरणरमणिज्जा पूरेइ सम्मदिट्ठीण मणोरहे, निवारेइ विग्घसघायं । तीए मंतमंडलाईणि' आराहिंताणं भविआणं दीसंति अणेगरूवाओ रिद्धिसिद्धीओ । न पहवंति भूअपिसायसाइणी- 1 Pa °सिहरे। 2 A कोहिंडि । 2 A कोहिंडि। 3P Pa नाम। 4 A अहापत्तहिं, BP °पवत्तेहि। 5A Pa B तिसा। 6 Pa सिहरेसु। 7 Pa. °मंडणाईणि ।
१०८ विविधतीर्थकल्पे विसमग्गहा, संपज्जति पुत्तकलत्तमित्त'धणधन्नरजसिरीओ ति । अंबिआमंता इमे-- 'वयवीयमकुलकुल जलहरिहयअक्ततत्तपेआई । पणइणिवायावसिओ अंबि देवीइ अह मंतो ॥१॥ धुवभुवण देवि संबुद्धि पास अंकुस तिलोअ पंचसरा । णहसिहिकुलकलअब्भासिअमायापरपणामपयं ॥२॥ 5 वागुब्भवं तिलोअं पाससिणीहाओ तइअवन्नस्स । कूडं च अंबिआए नमु"त्ति आराहणामंतो ॥३॥ एवं अन्नेवि अंबादेवीमंता अप्परक्खा-पररक्खा"विसया सुमरणाजुग्गा मग्गखेमाइगोअरा य बहवो चिट्ठति । ते अ, तहा मंडलाणि अ, इत्थ न भणिआणि गंथवित्थरभएणं ति गुरुमुहाओ नायवाणि । एअं अंबियदेवीकप्पं अविअप्पचित्तवित्तीणं । वायंतसुणंताणं पुजंति समीहिआ अत्था ॥१॥ ॥ इति श्रीअंबिकादेवीकल्पः समाप्तः ॥ ॥ ग्रं० ४७, अ० ५॥ 101 15 ६२. पञ्चपरमेष्ठिनमस्कारकल्पः । तथा पुण्यतमं मन्नं जगत्रितयपावनम् । योगी पञ्चपरमेष्ठिनमस्कार विचिन्तयेत् ॥ १ ॥ अष्टपत्रे सिताम्भोजे कर्णिकायां कृतस्थितिम् । आद्यं सप्ताक्षरं मन्त्रं पवित्रं चिन्तयेहुधः ॥ २॥ सिद्धादिकचतुष्कं च दिक्पत्रेषु यथाक्रमम् । चूलापदचतुष्कं च विदिक्पत्रेषु चिन्तयेत् ॥३॥ त्रिशुद्ध्या चिन्तयन्नस्य शतमष्टोत्तरं मुनिः । भुञ्जानोऽपि स लभते चतुर्थतपसः फलम् ॥ ४ ॥ एतमेव महामन्त्रं समाराध्येह योगिनः । त्रिलोक्याऽपि महीयन्तेऽधिगताः परमं पदम् ॥ ५॥ कृत्वा पापसहस्राणि हत्वा जन्तुशतानि च । अमुं मन्त्रं समाराध्य तिर्यञ्चोऽपि दिवं गताः ॥ ६॥ गुरुपञ्चकनामोत्था विद्या स्यात् षोडशाक्षरा । जपन् शतद्वयं तस्याश्चतुर्थस्याप्नुयात् फलम् ॥ ७ ॥ ॥ इति श्रीपञ्चपरमेष्ठिनमस्कारकल्पः॥ 1 Pa°मित्त नास्ति । 2 Pa चय। 3 AP °कुल° नास्ति । 4 P तत्तणयाई। 5A अंबया । 6Pa देवी इह। 7 P भुवणे। 8A Pa देव। 9 Pa वागुब्भं चिति । 10 A नमो। 11 BP नास्ति 'पररक्खा'। *चतुरशीतिमहातीर्थनामसङ्ग्रहकल्पानन्तरम् P सज्ञके आदर्श एष कल्पो लिखितो लभ्यते । अन्यसादर्शेष्वनुपलम्भादत्र ग्रन्था- न्तेऽस्माभिरयं स्थापितः।
ग्रन्थसमाप्तिकथनम् । ६३. ग्रन्थसमाप्तिकथनम् । *आदितः सर्वकल्पेषु ग्रन्थमानमजायत । अनुष्टुभां पञ्चत्रिंशच्छती षष्टयधिका स्थिता ॥१॥ कार्थी सजेत् ? किं प्रतिषेधवाचि पदं ? ब्रवीति प्रथमोपसर्गः। कीम् निशा ? प्राणभृतां प्रियः कः ? को ग्रन्थमेतं रचयांचकार ? ॥२॥ -जिनप्रभसूरयः । नन्दा-ऽनेकप-शक्ति-शीतगुमिते श्रीविक्रमोर्वीपते- वर्षे भाद्रपदस्य मास्यवरजे सौम्ये दशम्यां तिथौ । श्रीहम्मीरमहम्मदे प्रतपति क्षमामण्डलाखण्डले ग्रन्थोऽयं परिपूर्णतामभजत श्रीयोगिनीपत्तने ॥३॥ तीर्थानां तीर्थभक्तानां कीर्तनेन पवित्रितः। कल्पप्रदीपनामाऽयं ग्रन्थो विजयतां चिरम् ॥४॥ ॥ इति श्रीकल्पप्रदीपग्रन्थः समाप्तः ॥ ॥ ग्रंथान ३५६०६॥ * P आदर्श निम्नप्रकारेण पाठभेदो लभ्यतेऽस्मिन् पये- आदित [:] सर्वमध्ये (१) कल्पेषु प्रन्थाग्रमिह जानत । अनुष्टुभामष्टयुता दशनप्रमिताः शताः ॥ +C समधिका त्रिभिः; Pa षष्ट्यधिका त्रिभिः। 1 A भजेत्, P सजेत् । 2 Pa °मेते, A.Cमेकं। Pa मण्डलेऽखण्डले। PaC३५०३; B ३९६० । --
विविधतीर्थकल्पे
-
A. D. P. सञ्ज्ञकादशेषु प्रतिलेखयित्रादिसूचका निम्नस्वरूपा उल्लेखा विद्यन्ते ।
A आदर्शस्थ उल्लेख
श्रीमालीवंशमुक्तातः सञ्जातो विवहारिकः।
देवा इत्यभिधानस्तत्पनी हासलदेव्यभूत् ॥१॥
तयोर्जाता पु(सु)ता एते प्रथमो मांडणाह्वयः।
पद्मसिंहो द्वितीयोऽभूत् मालदेवस्तृतीयकः ॥२॥
लिखापितः प्रमोदात्तैस्तीर्थकल्पोऽयमुत्तमः।
खकीयमातृपितृणां श्रेयार्थं पुण्यवृद्धये ॥ ३ ॥
षट्षष्टिवत्सरे जाते चतुर्दशशताधिके ।
श्रीविक्रमभूपालात् भाद्रशुद्धजयातिथौ ॥४॥
-
D आदर्शगत उल्लेख:-
अकब्बरोवीरमणप्रदत्तजगद्गुरुख्यातिधरो बभूव ।
श्रीहीरसूरिर्विजयं दधानः श्रीवर्द्धमानप्रभुशासनेऽस्मिन् ॥१॥
तदीयपट्टाम्बरभानुमाली सूरीश्वरः श्रीविजयादिसेनः ।
तपागणं यः प्रथितं चकार विजित्य भूपालसभे द्विजौघम् ॥२॥
श्रीविजयतिलकसझे सूरिवरे तत्पदे श्रियं श्रयति ।
वैराग्यवासितान्तःकरणैः शुद्धोपदेशरतैः॥३॥
हैमगुरुवृत्तिकाव्यप्रकाशमणिमुख्यशास्त्रनिष्णातैः ।
श्रीविजयसेनसूरीश्वरशिष्यै रामविजयबुधैः॥४॥
पञ्चदशलक्षपुस्तकचित्को [शो] ज्ञानभक्तये विहितः।
आचन्द्रार्क नन्दतु विज्ञजनैर्वाच्यमानोऽसौ ॥५॥
-
P आदर्शस्थित उल्लेखः-
॥ संवत् १५६९ वर्षे चैत्रादौ संवच्छरे । आषाढमासे । शुक्ल प्रतिपदिने । सोमवासरे।
पुनर्वसुनक्षत्रे । वैरिसिंहपुरे । श्रीमालज्ञातीय । बहकटा गोत्रे । महं जिणदत्तपुत्रप्रवरमा-
सादपौषधशालादि पुण्यकार्यकरण सावधानचित्त । सप्तक्षेत्रसफलकृत निजवित्त । धर्म-
धुरंधर । महं० भोजा भार्या वइजलदे पुत्र । एकांतदेवगुरुभक्त । श्रीशांतिनाथचरणकम-
लार्चनासक्त । महं० रायमल भार्या सरसतिपुत्र चिरं० लषणसी महणसी द्वि०भा० करमाई
प्रमुष पुत्र-परिवारसहितेन महं० रायमलसुश्रावकेण सर्वतीर्थकल्पग्रंथो लेष (ख) यित्वा
दत्तः। श्रीखरतरगच्छे । पूज्य म० श्रीजिनभद्रसूरिपदे श्रीजिनचंद्रसूरिशिष्य श्रीजिनेश्वर
सूरिशिष्य वा० साधुकीर्तिगणीनां समर्पितश्च ॥ सकलसंघस्य शुभं भवतु ॥ कल्याण-
मस्तु ॥ ७ ॥
A. सञ्जकादर्शप्रान्ते निम्नोद्धृता ग्रन्थगतसर्वकल्पानामनुक्रमणिका लिखिता लभ्यते । (१) श्रीशत्रुजयकल्पः । ग्रं० १३४। (२८) श्रीनाशिक्यपुरक०।०५९ अ० २७। (२) श्रीरैवतकल्पः। (२९) श्रीहरिकंषीपार्श्वनाथः । ग्रं० २५ । (३) श्रीउज्जयंतस्तवः। (३०) श्रीकपर्दियक्षकल्पः । ग्रं० ४२ । (४) श्रीउजयंतमहातीर्थकल्पः । (३१) श्रीशुद्धदंतीपार्श्वनाथकल्पः। ग्रं०१८॥ (५) श्रीरैवतककल्पः । ग्रं० १६१ अक्षर (३२) श्रीअभिनन्दनक० । ०५३ अ०१८॥ २७, चतु:कल्पसंख्या। (३३) श्रीप्रतिष्ठानकल्पः। ०४७ अ०१८॥ (६) श्रीपार्श्वनाथकल्पः संक्षेपः। ग्रं० ९२॥ (३४) श्रीपरसमये सातवाहनकल्पः । ग्रं० (७) श्रीअहिच्छत्राक० । ग्रं० ३६ अ०१२। ११६ अ०९। (८) श्रीअर्बुदकल्पः । ग्रं० ५२ अ० १६। (३५) श्रीचम्पाकल्पः । ग्रं० ४७। (९) श्रीमथुराकल्पः। ग्रं० ११३ अ० २९ । (३६) श्रीपाटलिपुरकल्पः। ग्रं०१२५ अ०१९॥ (१०) श्रीअश्वावबोधक०।०८२ अ०२०। (३७) श्रीश्रावस्तिकल्पः। ग्रं० ४२। (११) श्रीवैभारकल्पः । ग्रं० ३१ अ० २। (३८) श्रीवाणारसीक०० ११३ अ०१३ । (१२) श्रीकौशाम्बीकल्पः।ग्रं०१८ अ०२१॥ (३९) श्रीवीरगणधरकल्पः । ०६८ अ०। (१३) श्रीअयोध्याकल्पः । ग्रं० ४४ अ०९। (४०) श्रीकोकापार्श्वनाथक० । ०४। (१४) श्रीअपापाकल्पः । ग्रं० १० अ० २१ । (४१) श्रीकोटिशिलातीर्थकाग्रं०२४ अ०६॥ (१५) श्रीकलिकुंडकुर्कुटेश्वरकल्पः।०३५॥ (४२) श्रीवस्तुपालतेजपालकल्पः। ग्रं०५३ । (१६) श्रीहस्तिनापुरकल्पः।०२४ अ०११। (४३) श्रीचिल्लणपार्श्वनाथकल्पः । ग्रं० ११४ (१७) श्रीसत्यपुरकल्पः । ग्रं० १६१ अ०३। अ० २६॥ (१८) श्रीअष्टापदकल्पः। ग्रं० ३० अ० २२। (४४) श्रीटिंपुरीस्तोत्रं । ग्रं० १६ । (१९) श्रीमिथिलातीर्थक०।०२४ अ०१८। (४५) श्रीतीर्थसंग्रहकल्पः।०४९अ० २२॥ (२०) श्रीरत्नपुरतीर्थकल्पः। ग्रं०३२ अ०२३। (४६) श्रीसमवसरणस्तवनं । ०४३ । (२१) श्रीअपापाबृहद्दीपोत्सवः । ग्रं० ४१६। (४७) श्रीकुडुंगेश्वरपार्श्वग्रं०५५ अ०१८॥ (२२) श्रीकन्यानयनीय । ग्रं०७७ अ०१५। (४८) श्रीव्याघ्रीकल्पः । ग्रं० १४ अ०४। (२३) श्रीप्रतिष्ठानपत्तन । ग्रं० १९ । (४९) श्रीअष्टापदकल्पः । ग्रं०११८ । (२४) श्रीनन्दीश्वरकल्पः । ग्रं० ४९ । (५०) श्रीहस्तिनापुरस्तवनं । ग्रं० २१ अ०१६। (२५) श्रीकांपिल्यपुरकल्पः। ग्रं० ३३ अ०७। (५१) श्रीकन्नाणयवीरकल्पः। ग्रं० १०८। (२६) श्रीअरिष्टनेमिकल्पः । ग्रं० ३३ । (५२) श्रीकुल्यपाकनमस्कार । ग्रं० १। (२७) श्रीशंखपुरकल्पः। ग्रं० २२ अ० २४ । (५३) श्रीमणिकदेवरिषभस्तुतिः । ग्रं०४।
२
विविधतीर्थकल्प
१२॥
(५४) श्रीआमरकुंडपद्मावती । ग्रं० (५८) श्रीमाणिकरिषभदेव० । ग्रं० ४४ अ०
अ०२२।
(५५) श्रीकल्याणकादिविचारः । ग्रं० १३ (५९) श्रीअंतरीक्षपार्श्वनाथ० । ग्रं० ४१ ।
(६०) श्रीस्तंभनकशिलोञ्छः । ग्रं० ६७ ।
अ०१५॥
(६१) श्रीकलिकुंडकुकुटेश्वरक० । ग्रं० ३३ ।
(५६) श्रीअतिशयादिविचारग्रं०२अ०७॥
(६२) श्रीफलवर्द्धिपार्श्वनाथक० । ग्रं० ५५ ।
(५७) श्रीकल्याणिकस्तवनम् । ग्रं० ३६ अ० (६३) श्रीअंबिकाकल्पः । ग्रं० ४७।
१२॥
(६४) श्रीसमाप्तिकाव्य ४।
॥ श्रीसमग्रग्रन्थाग्रं० ३९६० शुभम् ॥
त- विविधतीर्थकल्पग्रन्थार्गत- विशेषनाम्नां सङ्ग्रहः।
No text on this page.
विविधतीर्थकल्पग्रन्थान्तर्गत-विशेषनाम्नां सङ्ग्रहः । ** अकाराद्यनुक्रमेण - [ सङ्केत सूचना-(प्रा०) प्राकृतभाषाशब्दः; (सं०) संस्कृतभाषाशब्दः, (या०) यावनीभाषाशब्दः।] प्रा. ० . 0 . . . . १०४ अंबड [मंती] ३४ अंबा ५१ अंबाई . . ८ ० -- " जनपद . " २७ अणही ० . अज सुहत्थी ३४, ४३ | अभया [राज्ञी] सं० अज सुहम्म ४१ प्रा. अइबल ३८ अभिणंदण [जिण] प्रा० २४,९१ भइभद्दा ७५ / अज्जाहर [गाम] नंदन [जिन] स० ५७, ५८ अउज्झा [नयरी] . २४,९१ अजुण [पंडव] अमम प्रा. भकत्थल १८ अजुणदेव [ राया] अमर ४१ अकपिअ [गणहर]. ३२, ७५, ७६ / अट्ठावय [ गिरि] १०, १२, २४, अमलवाहण अग्गहार [गाम] ९१, ९२,९३, १०१ अंबड [ सिरिसिरिमाल ] अग्गिभूह [गणहर]. [तित्थ] २१,२२ अग्गिवेसायण [गोत्त] अहिअ [गाम] १६,२९ अंगर्षि अणहिल्ल [गोवाल ] स० १८ अंगकुमार २७ अणहिल पट्टण ७८ अंबाइआ अंबादेवी • ५, १४,२७,४७, अंगजणवय प्रा. २६ पुर पट्टण ५१,१०३, १०८ सं० ६५ अणहिल्लवाड अंबादेवी कप्प अंगदिका [नगरी] वाडय ५१,५५, ७७ अंबादेवीमंता अंगदेस प्रा. अंबिअआसमपय ८ अंगवीर सं० ७२ अणंत [जिण] २४,९१ अंबिअदेवी १०८ 'अंगारक तापस ७४ अणंत वीरिअ ४१ अंबिआ (°या) ८,९,१०,१९ अचल ठक्कर या. ९५ अतनुबुक्क अबिभापडिमा १ अचलभाय [गणहर ] प्रा० ७५, ७६ अतिमुक्तक [ केवली ] सं. मंता १०८ अचल [ सार्थवाह ] सं० ६९ | अनन्त [जिन] अंबिकादेवी सं० १६,८४,९४ अचलेश्वर १६ अन्निआपुत्त प्रा. १९ अंबिणी प्रा. अजयदेव [राया ] प्रा० सं० अयलभाय [गणहर] २४ अजयदेव [ साहु] . पुत्र अयोध्या सं० २,७३,८५,८६ अजागृह सं० ८६ अनुपमासर अर [जिन] २७,७८,७९,८६, अजित [जिन] प्रा० १०२ अजित-शान्तिस्तव पास १०३ भजितायतन २ अन्तरिक्षपार्श्व सं० अरिटनेमी [जिण ] प्रा० ५१, ५२ अजिअ प्रा० ४१ अन्ध्रदेश ९८ अजिय [जिण] अरिष्टनेमी प्रा० २४, ९१ | अपराजिअ प्रा. ४१ अजिय [संघाहिव] सं० प्रा. अरुणा [नई] ३,२५,८६ अजियसेणायरिय अपावा प्रा. सं. ४४ | अर्बुदकल्प अज चंदणा सं० अभय २३ २२ अर्बुदगिरि . १५,१६,७९,८१ अन्न महागिरि अभयकीर्ति ५८ अल्लविय वंस प्रा. भज मंगु १८, १९ | अभयदेवसूरि [हर्षपुरीय] • ७७ / अल्लावदीन सुरत्राण या. ३०,५१,७० भज रक्खिय १९ | अभयदेवसूरि [नवंगवित्तिकर] प्रा० १२, अल्लावपुर प्रा. अज्ज वयर १३, १०४, १०५ | अवज्झा [नयरी] २४,२५,५७ वि.क. १५ ५१ / अन्निका 0 . " . २,४ २,४ | अंतरिक्ख . भरिट्ठ प्रा० . . । | अपाषा परी . . . .
विविधतीर्थकल्पे २ . ० . ६९ आससेण राया ७२ आसावल्ली ० . ho . १ १ . २४ . . . ऋषभचैत्य . १०६ / इदंवायरण . . ईसर साहु . भवन्ति [ देश] २७, ५७/ आश्रमपद उद्यान ७२ | उमास्वाति [वाचक] [पुरी] ५८,५९,८३ आसधर [ सेट्ठी] प्रा० उरंगल [नगर] अवरविदेह प्रा. २० असमित्त ३२, ५० उलूखान या. ३० अवलोयण सिहर ] आसराज [ ठकुर] सं० ७९ उवएसवाल [वंस] प्रा० १०५ अवलोकन शिखर सं० ६, ७, ८,१० आसराय [ पोरवाड] प्रा० उशीनर [नृप] सं० अशोकचन्द्र सं० आसराय विहार उसभ जिण प्रा० २४,२७,९१, अशोकश्री [मौर्य ] सामी २६,५ अश्वसेन [राजा] उसमदत्त ३४ अश्वावबोध आसीनयर उसभसामिपडिमा १०१ अष्टापदगिरि ३,४,७,३१, उसभा [जिणपडिमा] ६६,८१,८६ उसहकूड अष्टोत्तरशतकूट १ इक्खागुकुल प्रा. असिकुंड [वित्थ] प्रा. १९ / इक्खागुभूमि ऋषभ [जिन] सं० असि नदी सं. ७२ इंददत्त [ उवज्झाय] ४,७,३१ ऋषभकूट अस्सावबोह तित्थ प्रा० २०, २२ / इदंदत्त [ पुरोहिअ] १९ अहिच्छत्रा सं० ८६ | इदंभूइ [गणहर] ३४, ७५, ७६ ऋषभदेव प्रतिमा ८५, ९८ अहिच्छत्ता प्रा. ३४ ऋषभपुर २२ कप्प १४ इदंसम्म २९ ऋषभसेन १ इक्ष्वाकुकुल,-वंश सं० ४,३३,५७,७३ ऋषभा [जिनप्रतिमा आइगर प्रा० २४ ईसर राय प्रा० २६ आइच्चजस एकशिला [पत्तन] ५४ आइजिणिंद ६९ एणा तित्थेसर ईसरोडाग्राम सं० २७ प्रा. एरावण [गय] ईसाण [देवलोग] प्रा० आगरा नगर आणंद ४१ ऐक्ष्वाकुवंश सं० ७२ आत्रेय सं० ४७ / उग्गसेणगढ সা १० आदित्ययश २ उग्रसेन [राजा] सं० ओं आदिनाथ ८५ उज्जयंतकप्प ओंकार पर्वत प्रा० आदिमाईत ३ उजयंतगिरि ४,७,१०, ७९, क आदीशपादुका ८५, १०७ | कक्किपुत्त [ दत्त] प्रा० आदीश्वर १ उज्जयिनी ५९, ८८, ८९ कक्की [राया ] प्रा० ३९,४० आद्यार्हत् ५ उजिंतगिरि प्रा. ८,९ कणयपुर ३२ ५८ उजुवालिआ [नई] ३४ कणयराय ३२ आंबुरिणि ग्राम • २३, ४३, १०६ | कणयसुंदरी आम [ नृपति] सं० आमरकुंडक ९८, ९९ उत्तरापथ ६०, ८५ / कण्णउज नयर आमराय प्रा. १९ उत्तरा वावी प्रा. १४ कण्णदेव [१] आयारंगसुत्त १०५ उदयण [मंती] २१ कण्णदेव [२] भारासण गाम वच्छा हिव २३ | कपणाणयपुर आर्यसूरि ४१ कण्ह ७. उदायी [राजा] सं० भालभिया [नयरी] प्रा० ३४ | उइंडविहार ८५ कण्हरिसी भालोचन [ तीर्थ ] सं. २२ | उपकेश पुर ८६ कत्तिा [ सेट्ठी] आवश्यकनियुक्ति ३ | उपकोशा [वेश्या] ६९ | कदंब [गिरि] सं. . १० ऐ ८५ . . . आंबा राजकुल . ८५ | उज्जेणी . २ उत्तर मथुरा . ६७ कण्ण ३८,४१ . . ३०,५१ . . . ४ उदाई . ६,११,१८ आर्यरक्षितसूरि ४१, ५२ . 4.. ११,२७,४३ १ विशेषनाम्नां सङ्ग्रहः। ३ . . . . . . ६६ कुमारदेवी ५८ कुमारनन्दी ८३ कुमारपाल 0 . . . ० . 0 } ३९ कुरुराय . 0 . . ९४ " 0 . . . कन्नउज्ज प्रा० २८ कंबल-संबल १९ कुबेरसेण १९ कन्नाडदेस १०१ काकतीय [वंश] सं० ९९ कुबेरा १७, १८, १९ कन्नाणयवीरकप्प ९७ काकन्दी [ नगरी] २ कुमरनरिंद कन्यकुब्ज सं० कात्यायन ८९ कुमरदेवि १० कपदी [यक्ष] ३, ४, ४७ | कादम्बरी [ अटवी ] . ६५ कुमरसर कपर्दिनिवास १ कामदेव [श्रेष्ठी] सं० कपाट ६ [साहु] प्रा. कपिल ४७ कामरूप सं० ९,१६,२५,५१ कपिंजल ७३ कामिअ वण प्रा. १८ कुमारसीह [ साहु] प्रा० कप्पच्छेयग्गंथ प्रा० १८ कायंबरी [अडवी] . २६ कुमुअवण १८ कप्फर या० ३० कायाद्वार सं. ८५ कुरुखित्त कमठ सं० ११ कार्तिक [ श्रेष्ठी] ९४ कुरुजंगल जणवय १४ कमठासुर १४ | कालकसूरि ४७ कुरुनृप सं० ९४ कमठऋषि ७२ कालगायरिय प्रा. प्रा० कमढ प्रा. कालमेह १४ ६, १० कुरुक्षेत्र सं० कमलासण कालवेसिअ [ मुणि] कह्मीर देस ९ कालिकाचार्य सं० २ कुर्कुटेश्वर ८६ कयवम्म ५० कालिकादेवी ६४ कुल्यपाकपुर कयवास मंती ४५ कालिंजर [तित्थ ] प्रा. तीर्थ कार्यवासस्थल ४५ कालिदी [नई] २३ कुशाग्रपुर करकंडु कालीपव्वय २६ कुसत्थल प्रा० १८ करहेटक सं० ८६ काशहद सं० ८५ कुसुमपुर करहेडय काशिजनपद प्रा० २, ७२ कुण्डग्राम सं० ३,८६ करावल्लनरिंद काशी नगरी ७३, ७४/ कुंडसरवर प्रा० कर्णनृपति सं० ६५ काशीमाहात्म्य ७३ कलावई प्रा. १९ काश्मीर ७ कुन्ती कलिकुंड २६, ८६, १०६ कासव [गोत्त] प्रा० ७५ कुन्तीविहार कलिगिरि ६५ कासव [ सचिव] कुन्थु [जिन] २७,७८,७९,८६, कलिंग ९२ कासिदेस ९४, १६, २७, ६५, ८५ कल्किपुत्र कासी नयरी • १२,१९,४२,५० | कुंभयारकड [नयर] प्रा. स० कान्ती नगरी सं० १३ २,६९ कांचनबलानक ८५ कूणिक राजा सं० २२,६५,६७ कल्पक ६८ कल्पप्रदीप ग्रंथ कांपील्यनगर १०९ २,८५ / कूष्माण्डीदेवी ३३ कृतपुण्य ૨૨ कल्पप्रात किष्किन्धा नगरी ८६ कृष्ण ४,७ कल्लाणकडय [नयर] प्रा० ५४, १०१ केदार ८० कवड्डी जक्ख १०, ५६ कुकुडेसर [ वित्थ ] प्रा. प्रा० ९१ महत्तर ५६ कुडुंगेश्वर [ तीर्थ ] सं० कविल महरिसी केसरी ७० कुणाल [ मौर्यवंश्य] ६९ केसरुजाण ५० कव्वडहढ कुणाला विसय प्रा. केसव कंकतिग्राम सं० ९९ कुतुलखान या. ९५ कंडरी ९२ कुबेर जक्ख प्रा. ३२ केसीकुमार [ समण] प्रा. कंतीनयरी कैलासादि सं० १२, १०४ कुबेरदत्त कंदादेवी सं० १९ कोका[सेही] ७८ कपिल्लपुर १७ कोकापासनाह ५० कुबेरदेवया -प्रा. ० ७० . . ७० ४ कुंभराय . कल्की [राजा] . ७ . . किन्नर यक्ष 0 ८८, ८९ / केलासगिरि ० . . ८ . ० .
विविधतीर्थकल्पे ४ . . ४२, 0 ३२, ७५ खेड . . . प्रा० . ० १०७ / खंगारगढ २०, २१ खंगारदुर्ग १८/ खंगारराय ८५ खंडक्ख प्रा० . ० 0 . . कोशलजनपद गौतम [गणधर] . ६ कोकावसही कोकूयित [कुण्ड ] सं० कोटिभूमि कोटिशिला कोडिन्न [गोत्त] कोडिन्नतावस कोडिन्न [मुणि] प्रा. कोडिसिला [तित्थ] कोडीनार [नयर] प्रा० कोरिंटवण कोलवण कोल्लपाकपत्तन सं० "पुरनयर प्रा० कोल्लाग [संनिवेस] कोल्लापुर कोल्लासुर सं० कोशा [ वेश्या ] कोष्ठक [ चैत्य] कोसलग प्रा. कोसलदेस कोसलानयरी कोसलापुर सं० कोसंबीनयरी प्रा० कोहंडिदेवि कोहंडिदेविकप्प कोहंडिभवण कौटल्यऋषि सं० कौभीषणि गोत्र] कौशालिक [प] कौशांबी नगरी कौशिकार्य कोंचद्वीप क्षितिप्रतिष्ठ [नगर] क्षुल्लहिमवान् क्षेत्रपाल . ७८ खित्तवा(पा)ल १९,२९,१०३, गूर्जरेश्वर १६ १०६ गोअम [गणहर] प्रा० ३८, ४१, ८६ खुडुगकुमार ४४, ५०, ७१, ९२, ९३ ८६ खूदला वीर ६१ गोअम [गोत्त] प्रा. ८६ गोअमगगा ९३ खेमराय ५१ गोग्गलिक स० १५ ५० खोजे जहांमलिक या० ९६ गोदावरी [ नदी] ५९,६१, ६३ ६, ७८, ७९ / खोडिक प्रा० ६ गोपयराइ १०,८५ गोपाली [आर्या ] स० ७३ सं० गोब्बरगाम प्रा. ९ गोमटदेव सं० ५० गोमुहजक्ख प्रा० २४ १०१, १०२ खंडिकाशिखर सं० २२ गोवालगिरि १९ ७५ खंदगायरिय प्रा. ७१ गोवालि [अजा] ६२, ८५ खंदिलायरिय १९ गोहदमंडल सं. ६३ खंभाइत्त ५१ गौडदेश ग २३, २५, ३१, गइंदपय [कुंड] प्रा. १० ७३ गउड [ देस] गंगदत्तश्रेष्टी सिट्ठी सं० प्रा० गजपुर ९४ ९२ गंगा गजाह्वय [ तीर्थ] २७ २६,४०, ५०,५३, २४, ७५ गजेन्द्रपद ६७,६९,७२,७३,९२ गज्जणवह प्रा० २९ गंगा-यमुनावेणीसंगम ८५,८६ गणवइरसकुंड ९२ गणपतिदेव सं० सं० ८६ १०७ गद्दभिल्ल [राया] प्रा० प्रा. ३२ ९ गहभालि [अणगार] ३२ गयउर १९, २७, ४३ गांगेय ३८ ५२ घ गागलिकुमार ५० २,६५,६६,८५ घग्घरदह प्रा. २४ गिरिनार ७, ९, १०, १९, ६६ धयपूसमित्त ८५ घयवसही गिरिविदारण घर्घरनद सं० ३३ गुज्जर प्रा. घंटसिला प्रा. गुजरत्ता १०४ ८४ घंटाकर्णमहावीर सं० गुजरदेस घंटाक्षरच्छत्रशिला ०९,१०,२९,३०, धुटारसीग्राम १८ धरित्ती च ३४ गुणचंद [दिअंबर] १०६ चउम्मुह प्रा. २६ गुणशिल [ चैत्य] सं० २२ चउरासी १८ ९६ गुणसागर [मुणि] २६/ चकतित्थ १९ ४५ गूढदंत ४१ चकाउह [गणहर] ७८,७९ ४४ | गूर्जरधरित्री सं. ७९ | चकेसरी गंगासागर . . ८, १०७ ९९ / गंगाहृद ३९ / गंडई नई ५० गंधारीदेवी . . . . . ७२ / गयासुर . . . . 0 ६ . 0 . ख " धरा ८९ प्रा० . खहरवण खत्तवाय खत्तियकुंड [गाम] खरक [वैद्य] खरतरगच्च खरयर सं० . प्रा. खरय विज .
विशेषनाम्नां सङ्ग्रहः। . O . . . 0 ० . . ४६ २८ | जितशत्रु . ० . ज8अ [रायउत्त] ३० जणयट्ठाण . . . १६ जणयसुया 0 . . ७०,७१ ० ३ । 0 . चंडप [ठक्कुर] चक्रेश्वरी ३, ९७ छत्तावल्ली २४ जिणधम्म [ सावय] २२ छत्रशिला जिणप (°प्प) ह [सूरि] • २, १०, चणकपुर चर्मणवती ८१,८२ छायापार्श्वनाथ १४, २०, २२, २६, ३०, ३२, चाउक्कड [स] ४४, ४५, ५०, ५४, ५५, ५६, चाणाक्य [शास्त्र] स. ६९ जइतसीह [ सेट्टी] प्रा० ५७, ७७, ७८,८८, ९३,९५, चाणिक्य [मंत्री] ६९ जउणा नई ९७,१०२,१०३, १०४ चामुंडराय प्रा० ५१ जउवंस ११ जिणभद्द [खमासमण] १९ चारुदत्त २६ जक्ख [नेगम] जिणवह [ सूरि] १०६ चारूप जिणसिह [ सूरि] जगह [गाम] ३२ चालुक्क [स] प्रा. ९,२५,५१,५५ जगसीह [संघवइ ] जिणेसर [सूरि] १०४ चाहड साहु ९६ जजगसूरि सं० चाहुयाण [कुल] ४५ जिणदास [श्रावक] ८३ चित्तकूड प्रा. ५३ जिनप्रभ [ सूरि] ० ५,७,१६,४७, चित्तगुत्त ४१ जणयराया ३२, ५३ ४९,५१,५८, ६४, ६६,७०, चित्रकूट ७१, ७४, ८०,८३,८४,८६, चित्रकूट मंडल जण्हू ९२, ९२ ८९, ९०, ९४, ९९, १०६, चिल्लणिआ १८ जमाली ७१ जिय (अ) सत्तु प्रा० १९, २०,४०, चिंगउल्ल नयर १०२ जयघोष सं० चिंगउल्ली देस १०२ जयतिहुअण थव प्रा० १३,१०५ जुगबाहु प्रा. चेल्लण(णा) पार्श्व सं० ८१, ८२, ८४ जयराम [राजर्षि ] स० २ जुगाइनाह चोलदेस प्रा० ४५ जयसिंह देव [चालक] प्रा० ९,५१, ७७ जुण्णकूड ६ सं० ७९ जयसिंह देव [मालवेश्वर ] सं० ५८ जुण्णदुग्ग चंडप्रसाद [ ठकुर] ७९ जयसिंह [वणिक्] ३७, ३८,५३ चंडसिह १६ जयसिंहाचार्य ६७ | जोज सुत्तहार] चंडिआभवण प्रा. १४ जोगराय ११ जया देवी चंदकुल १०४ जयंत चंदगुत्त राया २०, ३८ २५ जयंती चदण(न)बाला २३,६५ ८५ जरासंध ११, २२,५२ ज्वालामालिनी चंदप्पह [जिण] प्रा० २९, ५३, ५४ जरासिधु जंबुद्दीव प्रा० १४, २०, २८, चंदप्पहविहार प्रा. ५०, ९१ जस [चडाल] प्रा० चंदप्पहा [ सिबिया] सं० ३९) जंबूद्वीप जसदेवी चंदलेहा २२,३८ ५० जंबूस्वामी जसवई चंदाणणा पडिमा प्रा० ९१ जसोभद्दसूरि चंदेरी नयरी द चंद्रगुप्त [राजा] ३७ टंका [स्थान] चंद्रचूड [देव] ७३ जाजा [सेट्ठी] ठ चंद्रप्रभ [जिन] • १०, ११, १२, ठाणाइनवंगवित्ती प्रा० चंद्रशेखर [नृप] ड चदानना प्रतिमा ३,४८ ४३ चंद्रावती [पुरी] १६, ७४, ८५ जावडि [ सेट्ठी] चंपापुरी २, ११, १२, २०, जान्हवी सं० २६,३४,६५,६६,६७,८५,८६, जाम्बवती जिणदास प्रा० १९ ढंक [कुंभयार] छत्तसिला प्रा. ६, १० जिणदेवसूरी ६७ जुहिहिल . . ४१ जोगिणिपुर ७५ जूंभिका ग्राम . . . . . २०, १०४ ५१ भियगाम ३४, ४४ . ८५ जसोहर ६९ जहुटिल ० . जायव [स] . जाला देवी २, ३, ५ डाकुली भीमेश्वर सं० ९४ डाहाग्राम . ढ प्रा. ४६,९५ । ढंकगिरि विविधतीर्थकल्पे ६ . . . . . . . २७ | दक्षिणभारत ७२ / दुवय नरिंद ६७ | दुविङ . २,४ ० . . . . . . ० ६५ / देवई . ० ९८, १०२ / दमयंती ४१ / दशकंधर . . ० ० ० प्रा. दिल्लीपुर ३०,४५, ४६, ९५ | थिरदेव [ ठकुर] ९६ | दीवायण [ रिसी] प्रा. ४१,५३ दिल्लीमंडल ४६ थूलभद्द ३८ | दीहदंत दिपुरी ८१, ८२, ८४, १०६, थेहसाहु ५८ दुग्गासूअगाम २८ ण द दुजोहण [राया] २७,३८ णंदसिरी प्रा. ७३ द ४१ दुप्पसह [ सूरि] ३८,४० णायसंडवण ३४ दउलताबा(वा)द या० ९५, ९६ | दुब्बलियापूसमित्त दक्खिणभरह प्रा० ९१ दुमुह [राया] ५० वाणारसी तक्खय प्रा० १२ १०२ / दुल्लहराय तक्खसिला सं० तक्षशिला ८५ दक्षिण मथुरा ४१ तत्त्वार्थाधिगम [सूत्र] ६९ दक्षिणापथ ६०, ८५, ८८ दुष्प्रसह [ सूरि] सं० तंबयदेव प्रा. ५४ / दढाऊ प्रा० ४१ दूइजंतग [तावस] ताजल मलिक या. ९५ / दड्ढप्पहारी ५३ / दूसासण ३८ तापी नदी सं० ६० दत्त [कुलगर] ४१ देपाल [मंती] १० तारणगिरि ८५ दत्त [कक्किपुत्त] २, ४०, ४१ देल्हण [ सेट्टी] तालध्वज [गिरि] १ दत्त [पुरोहिअपुत्त] २६ | देव १ ४१ दत्त [मेअजजण ७५ देव २ तालवण प्रा. १८ तिल ४१ / दधिवाहन [ नृप] स० तिलंग ३१, ९३ | देवगिरिनयर ४४,४५,४६ सं० तिबिटु ६३ / देवजानी तिसलादेवी दशपुर ७०, ८५ | देवदत्त [वणिकू ] सं० दशवदन ६३ देवदत्ता [गणिका] तिहुणा(°णाग)[सेट्ठी] दशवैकालिक [ सूत्र] ६६ देवपट्टण २९,१०६ तिन्दुक [ उद्यान] सं० दसग्गीव प्रा० ९३,१०१,१०२ देववाराणसी तिंदुगुजाण प्रा. दसदसारमंडव १० देवसम्म [ विप्प] त्रिकूटगिरि २२,८६ दसन्नपव्वय ७८ देवसीह १९ त्रिशंकु [नृपति] दसवेआलिय [सुत्त] ४० | देवस्सुअ तीरहुत्ति [देस] प्रा. ३२ दंड [ अणगार] १९ देवसेण ४१ तीर्थराज [पर्वत] सं० ११ देवाणंद [सूरि] तुगलकाबाद या० ५३ | देवाणंदा ३४ तुरुक्क प्रा० सं० ३३ | देविंद [सूरि] २ देवेंद्रसूरि सं० ३१ ४५ दाई [जाई] মা २८ | दोणायरिय সা ३८ राया ५२ दामोअ (°द)र तुंगिम [संनिवेस] ७५ दामोयर [जायव] ६ ध तुंबवण [संनिवेस] ७५ | दारवई [नयरी] १२ धणगिरि [मुणि] प्रा० ९२ तेजःपाल [मंत्री] सं० ४,१०, १६, दाहिमकुल ४५ धणदेव [ विप्प] ७९, ८० द्वात्रिंशद्-द्वात्रिंशिका सं० ८८ धणदेव [ सिट्ठी] तेजलपुर द्वादशांगी २५ धणमित्त [ विप्प] द्वारका ८६ धणय [जक्ख] ६ थंभणय-कप्प प्रा० १०४ द्वारवती ८५ धणवइ [संजत्ति] १०४ पास १३ दिन [तावस] प्रा० ९३ | धणेसर [ सत्थवाह] . १२, • १२, १३, १०४, दिसंबर [नेगम] २१ १०५, १०६ दीनारमहामलिक या० ९५ / धनमित्र सं० ० . 0 . . . ० . . १ दंडगारण ४५, ४६ दंडयराया ५७ | दृकर्णकुमार ५५ द्रविड नृप . . तुरुक्कमंडल . . . . ० ६, १० / दोवई ० ० . ० . ७, १० . ० . ० . " विशेषनाम्नां सङ्ग्रहः। . . धनश्रेष्ठी 4. . . . . १७, ७३ / नमुचि . ० o . . . धरणिंद , , ९१ . . . ० १८ ६९ / नमि-विनाम २, ४ | नेमिमुत्ति प्रा. १४ धन्वंतरिकूव प्रा. १४ नमिनाह [जिण] प्रा० ३२,७८, नंद [नृप] सं० ६८,६९ धन्यर्षि २२ ७९, १०१ नद [नाविक] ७२ धनेश्वर १३ नमी [महाराय] प्रा. ३२ नंदण प्रा. ४१ धम्म प्रा. ४१ नमुह २७ नंदण [ मुणि] २० धम्मघोस [मुणि] सं० ४३, ९४ नंदराय प्रा. धम्मघोस [सूरि] १०६ नम्मया [नई] प्रा. २० नंदश्री सं० धम्मजस [मुणि] ७३ नरदत्ता [देवी] २० | नंदा २२ धम्मदत्त प्रा० नरवाहण [राया] प्रा० धम्मपुत्त ३७, ३८ | नर्मदा [नदी] स० ८५ [श्रेष्ठिनी] नवंगवित्ती धम्मराय ४३ प्रा. १३ नंदिमित्त प्रा० धम्मरुह १७, ५० नाइल [ सावअ] ४० नंदिवद्धण धम्मिल ५४ नंदिवर्द्धन स० १५, ८५,८६ धरण [देव] ११ नागकुमार [ देव] सं० ३३ नंदिषेण २,२२ • १२, १४, १५, नागजुण प्रा० १२, १०४ नंदिसूरि २४,२६,५२,९३,१०३,१०६ नागद्दह १०६ नंदी प्रा० धरणेंद्र सं० नागहद स० ३१ ८६ नंदीश्वरद्वीप धर्मऋषि ८१ नागराय [ देव] प्रा. ७७ नंदीसरदीव प्रा० धर्मकीर्ति नागार्जुन सं० ३१ प धर्मचक्र ८५ नाणक ग्राम पइट्ठाणपुर प्रा. २०,४६ नाणसिला प्रा. धर्मघोष [सूरि] ३१,८८ पउम ४१ नाभि [राजा] ९४ धर्मघोष [मुनि] [बलदेव] नाभिरायमंदिर २४ धर्मदत्त [कल्किवंशज] पउमस्थल धर्मदत्त [मुनि] नाभिसूनु पउमनाह ४१ नाभेय धर्मनाथ [जिन] १,२,५,१५,८८,९७ पउमप्पह [जिण] ३३,८६ २३ नायग प्रा. ४१ चैत्य पउमपुर धर्मयश [मुनि] नायग [सावग] पउमावई [देवी] ११, १२, १४, धर्मराज ३३ नायसु ५२, ७७, १०१,१०३, १०६ नारद [मुनि] सं० १,२ धर्मरुचि [मुनि] पउमासण प्रा० धर्मेक्षा [ सनिवेश] प्रा० ४१,५३,१०१ पउमिणिसंड [नयर] २० धवल [सिरिसिरिमाल] प्रा. ९ नारायण पउमुत्तर [राया] धवलक्क (कक) पुर १३, ७९ नालदा गाम प्रा. २२, ३४ १२ धवलगिरि पज्जुन्नवयार नासिकपुर सं० ५३, ५४ धाराडग्राम पज्जोअराय नासिक्यपुर सं० ८५ धाराधर [जोइसिअ] प्रा० पज्जोसवणाकप्प नाहडराय प्रा० २८ धारासेणय [गाम] २५ पट्टण [अणहिलपुर] निक्कसा धारिणी [राणी] निप्पुला ४१/ पण्हवाहणकुल धंधल [सिरिसिरिमाल ] . १०५ निम्मम ४१ पणिअभूमि धांधूक [राजानक] स. १६ निव्वाणसिला पभद्रह न पद्मनाभ १,२ १९ निव्वुई [रायकन्ना] पद्मप्रभ नकुल स० ३८ नेमि [जिन] १, २, ३, ४, ६, ७, पद्मावती [राज्ञी] ६५ ८५ नगरमहास्थान ८, ९, १०, ११, १५, १९, [ देवी] १ ६७, ८६,९९, १०४,१०७ नगाधिराज ८४,९८,९९ नङ्कलमंडल २८ नेमिमंदिर १६ पत्तन [अणहिलपुर] . . 0 . . . नारय [रिसी] . पजुण्ण ५७ | नासिगतित्थ . ५१ 0 ० 0 ८ . . 0 . ० .
विविधतीर्थकल्पे ८ ० . ० 0 . "पुर . ० पल्ली ग्राम प्रा० o . ० 0 ० . ४० . ४० . 0 . ० ० . o . . पभावई ३२ प्रा० सं० बिंब ७८ पुंडू पर्वत ८६ पभास [गणहर] सं० भवण १० प्रतापरुद्रनृप ७५,७६ ९९ पयाग [ तित्थ] ९२ वाडिया २४ प्रतिष्ठानकल्प परमड्डी [राया] ५४ पिअदसणा [ अजा] . पत्तन ५९,६७ परमारवश सं० १६ | पिठर राय ४७,५९,६१, परसुराम प्रा. २७ / पिट्ठी चंपा [नयरी] ३४,५० ६३, ८६ पर्वतक [राजा] सं. ६९ पीठजा देवी सं० ६४ | प्रद्युन्न ८६ पीथड ४, १६ / प्रभास [स्थान] ८०, ८५ पल्लीवाल वंश ५४ पुक्खलविजय २ प्रभास [गणधर] २२ प्रयागतीर्थ पवर नयर प्रा० १०६ पुक्खलि सावय ६८,८५ पवईपडिमा ९ पुण्ण [राया] ३६ प्रागवाट [वंश]] ५८, ७९ पहरा ४१ | पुण्णपाल [राया] ३४, ३७ प्रातिपदाचार्य ६९ पाटला नगर सं० ८६ | पुप्फचूल १९ प्रियंगु पाटलिपुत्र ६७, ६८, ७० पुरिमताल [नयर] ८५ प्रोल्लराज पाडलिपुत्त प्रा. ३९ पुरटिरित्तमराज स० पाडलिपुर ३४ पुष्पकेतु [नृप] सं० ६७ फरगुसिरी प्रा० पाडिवयायरिय पुष्पचूल [राजा] ६७, ८१ फलवद्धिअ(°द्धी) ४६, १०५ पाणयकप्प पुष्पचूला [राज्ञी] ६७, ६८, ८१ | फलवद्धि तित्थ पाताललंका स. ८६ पुष्पभद् [पुर] देवी पाताललिंग ८६ ६७ फलवर्द्धिका पुष्पवती [राज्ञी] सं० पादलिप्तपुर ३ पुहविराय प्रा. ४५ फलवर्द्धिपार्श्व १०६ पादलिप्ताचार्य २,४, पुहवी [राणी] ब पापापुरी २५ पुहवीपुरी प्रा. ४१ पापामढ प्रा० ८५ पायाललिंग पूइकर [बिल] [मातंगऋषि] ७२ पूर्णभद्र [चैत्य] सं० पारकर [ देश] सं० [विप्प] ७५ पूसमित्त प्रा. पारेत [जनपद] बलए (दे) व ११,४१ ८१ पृथ्वी [राज्ञी] सं०- ७२ बलमित्त [राया] पार्श्वनाथ ३९ ०३, ७, १३, ६५, पृष्ठ चपापुरी ६५ बली ७२,७३, ८१,८६, पार्श्वनाथचैत्य पेढाल সা ४१ बप्पहट्टी सूरि १८, १९ बिंब ९५ बहल [ विप्प] ३४ ८२ पोटिल ४१ पालग(य) राया प्रा० बहिर्मुख सं० ३८, ७१ १० पोरवाड [स] पालित [वणिक्] स० बहुलावण प्रा० १८ पालित्तयपुर बाणगंगा [नई] ३२ पंचकल्लाणय [नयर] प्रा. १०४ सूरि ०६,१२,९६,१०४ पंचवडी ५३ बाणज्जुण २६ पालित्ताणय पचाल बाणारसी १.६ पडव प्रा. ५२ पावापुरी १२, ३४,४४ पास जक्ख पंडुराय ११ ५३ बारवई [नयरी] प्रा० ५२, ५३, १०४ पांडव पासनाह प्रा० ११, १२, १४, २,४,२७, ८५,९४ बाल मूलराय ३१ पांडुकुल १८, २५, २६,४५, ५१,५२, पिंडिकुंडिमराज सं० ५५, ७३, ७७, ९९, प्रा. १०२, १०४ पुंडरीअ [गणहर] प्रा. ९२ बाहुबली १, २७, ३१,८५ पासनाह चेईय प्रा. १४, १०६ पुंडरीक [गणधर] सं. ३१, ८५ बिंदुसार पडिमा ० १३,५७, ७७, पुडरीक [पर्वत] सं० १, २, ३,४,५ विभीसण সা १०२, १०५, १०६ पुंडवद्धणदेस प्रा. ४१ / बिल्लक्खय ० . ० . . . पेथड साहु o . o . . . . . ५० बाणासुर . ० . ६५ बाली ९९ बाहडदेव विशेषनाम्नां सङ्ग्रहः। ९ . ७० प्रा० . 0 ७७, ७८ १७ भावड साहु " साधु . . ० . ७८ . . . . ६९ " " ८८ महणदेवी १०४ महणसिंह बिल्लवण प्रा. १८ ] भाणुमित्त [राया] . ३९ । मयणावली बुद्ध ७० भानुकीर्ति [आचार्य] स० ५८ मरहट्ठ जणवय बुद्ध १७ भानुनरेन्द्र ३३ मंडल बुद्धभत्त भारतवर्ष ३३, ८१ मरुदेव [पर्वत] १ बुद्ध सिद्ध-बुद्ध भारदाय [गोत्त] प्रा. ७५ मरुदेवा [राज्ञी] १,२,४,८५ ' अबापुत्त] ७,१०३, १०७ भारह २८ | मरुदेविपासाय बुद्धंड १७ भारह खंड ५० मरुमंडल २८ बृहस्पति सं० भारह वास २०, ३२, ३५, मलधारी [गच्छ] सं० बोहित्थसाहु प्रा. ७०, ९१ मलयगिरि [पर्वत ] . बंभ प्रा० ९ मलयसिंह बंभकुंड १४ सं० ५८ मलिक ताजदीन या० बंभगिरि ५४ भिउडी [जक्ख] प्रा. ३२ मलिक काफूर बंभदत्त ५०,७१ भीम ४१ मल्ल प्रा. बंभसंति [जक्ख] २८-३० भीम [पांडव] ३८ मल्लभ [ सेट्ठी] बंभाणगच्छ भीमदेव [राजा] ५१,५५, ७७ मलई [राया] ४२ बंभाणपुर २८ भूअडराया प्रा. ५१ मल्लदेव ४६ भूअरमण [उववण] १७ मल्लवाई [सूरि] भ भूतदत्ता सं० ६९ मल्लि जिण ० २७, ३२, ७८, भगीरथ । सं० १ भूता भगीरह ७९,८६,९४,९९ प्रा० भृगुकच्छ ४७ महणिगा भदिवाकर सं० ८८ पत्तन ८६ महणियाख्य [मेद] सं० भट्टारय सराई प्रा० प्रा. भद्द [रायपुत्त] ७१ भोपल [रायधूआ] प्रा० भद्दकर ४१ भंडीरवण १८ महम्मद पातसाहि या० भइसेण म साहि भद्दा ४१ ४६, ९५ सुरत्ताण भद्दिआ [नयरी] प्रा. ३४ मइसार [मंती] हम्मीर भहिला [बंभणी ] ७५ मगदण [चंडाल] या० सं० ९६ महसेन वन भद्रबाहु [सूरि] सं० महसेण वण मगध [तीर्थ ] प्रा० भद्रसेन [श्रेष्ठी] ३४, ७५ मगह [ देस] भद्रा [कामदेवपत्नी]. प्रा० ७५, ७८, ९२ महाकाल मघव [नृपति] सं० महागिरि [सूरि] ५०,६९ भद्रा [राजकन्या] मझदेस प्रा० महाथल भद्रिला [नगरी] २ मज्झिमपावा [नयर]. महानगरी ३४,४४, ७५ भरत [शास्त्र] ६९ मणिकर्णिका महानिसीह [सुत्त] भरतचक्रवर्ती १,२,३१ मणिप्रभ [देव] ७३ महापउम २७,४१,४३ भरतेश्वर मत्तगयंद [जक्ख] प्रा० २४ महापद्म [चक्री] सं. ९४ भरह [खित्त] प्रा. १२, ७८ स० महाबल ८६ भरह [चक्कवट्टी] ०२४, ९१,९२, ९३ मतुंडक [ स्थल ] महाबाहु भरहवास ८५,८६ १४, २७ मथुरा पुरी प्रा. भरहेसर २४, २७, ९३, मदन [ठक्कर] ७४ | महालक्ष्मी देवी सं० ६२,८५ ६६ मनक [ मुनि] भवन ० ६२ भरुअच्छ [नयर] १९, २०, २१ भाइलस्वामिगढ सं० ८६ मधुमती [नगरी] ३ महाराय [साहु] प्रा० सं० भागीरथी ३. महाराष्ट्र ९४ भागीरही । ३२] महावण २७ मयणरेहा प्रा. १८ प्रा० वि०क०१६ . . " . ५, ६९ मगदुमई जहां -- २२ . ० ७२ . . १९,४० भरतचक्रवर्ती ० 0 ९६ महाभारह . १०१ मदन वाराणसी . 0 मम्माण शैल . . प्रा.
१० विविधतीर्थकल्पे १,३ ४७, ८६ | युगादीश ३० | योगिनीपत्तन --- र रणसीह [रायपुत्त] प्रा० . १०४ ० " रत . . . 0 0 ० . . महुर कप्प . " . सहुरा [पुरी] . ४० . महुरा कप्प रत्नपुर २२ २३ रत्नमालपुर १५ २,४,६९ रत्नवाह (हपुर) ३, ३३,८६ रत्नशेखर २३ १५ रथनेमि १०५ रयण प्रा० ५७ रयणाइच रयणासय [ देस] ३० २० रहमाण या. २९ प्रा. रहु ११ ६ रहुवंस १६ राईमईपडिमा ७७ राजगृह [नगर] स०३, २२, ६५, १९,८६ ६६,७३,८६ राजधानी वाराणसी ७४ ७५, ७६ / राजप्रासाद ३८ राम ११, २४, ३२, ३९, ७५ " ० स . ६ . . 1 महावीर २३, ३२, ३४, ४४, मुनिसुव्रत ४५, ४६, ६५, ७५ मुहडासय [नयर] प्रा० महावीर घंटाकर्ण स.. ८६ मूल देव प्रतिमा ६६ मूलण्य प्रा० बिंब ८१, ९६ / मृतगंगा महासेण वण प्रा. ४४ मेअज [गणहर] प्रा० सहिसगाम २१ मेध [कुमार] सहिहर [हत्थी] २६ मेघघोष महीपति [ राजा] स० ७३ | मेघचंद्र महुमहण प्रा. ३९ मेघनाद २० मेडत्तय [नयर]] प्रा० तित्थ २० मेदपल्ली • १८, १९, ३९, मेरु [पर्वत ] १०६ मेवाड [ देस] प्रा० १७ मेहघोस तित्थ ९६ मेहनाद संघ १७ बैनाक [ पर्वत] महुवण १८ मोक्षतीर्थ सेहेठ गाम ७० | मोखदेव [ सावग] प्रा० माणिक [ साहु] ५४ मोढेर (रय) गाम . माणिक्कदेव । १०१, १०२ मोरिय [विप्प] माणिक्यदेव ८५, ९७ मोरियपुत्त [गणहर] माणिक्यदंडक मोरियवस माणिभद् [यक्ष] मोरियसंनिवेस माणिभद्द [जक्ख] प्रा० मोहडवासक मंडल माधवराज ९८,९९ मौर्यवश सं० मायलि प्रा. ११ मगलपुर मायासुर ६२,६३ मंडलिकराण प्रा० मालव ९,५७,५९,६० मंडली नगरी नरेंद प्रा. मंडिअ [गणहर] अहिवइ मंडोवर [नयर] मालि १०२ मंदाकिनी माहणकुंड गाम मंदोअरी प्रा. ३० मंदोदरीदेवतावसर स० माहेंद्र [पर्वत] सं० ८५,८६ मुंडस्थल मिगावई प्रा० २३ मिच्छराय १४ मिथिलापुरी २ यक्षदत्ता प्रा० १२, ३२, ३४, रक्षा ५०, ५३, ७५ | यमुनाहद मुक्तिनिलय [पर्वत] सं० मुग्गिलगिरि प्रा. १९ यशोमित्र ० स ५ ० राजीमती गुहा . . ४ . ७९ . . . . माहव [मंती] - रामदेव [ सेट्ठी] प्रा० ४५,७७, ७८ रामपुरी २४ रामशयन [ग्राम] स० ३० रायउरी प्रा. रायगच्छ १०६ रायगिह [नयर प्रा० ३४, ५२, ७१, २८ -७२, ७६, ७८ १५, १६ रायगिहि १२ १०१ रायभूमि प्रा० ८५ रायमई गुहा ३१,५३, ९३, १०१ राष्ट्रिक ११ रिसहजिण १९, ५६ ८५ रुक्मिणी ७४ रुद्द प्रा. ४/रुद्रक ९४ रुद्रदेव [द्विज ] ७२ [राजा] १६ । रुद्रमहादेवी ८६ रावणे . . ६९ राहव प्रा० 0 . १ यवन . स० . ० मुणिमुच्चय [ जिण ] प्रा०, ११, १९, २०, युगादि नजच } . . २७, ४१,४३, ४६, नाथ ७८, ७९, १०१ युगादिदेव चैत्य विशेषनाम्नां सङ्ग्रहः। ० . . . . ७४ 0 . ० ७४ ३,७ . . ० . . ० . ० . . ० . ० . . ९ ० . . . रूप्यकुंभ ६५ वज्झ ()[देस] प्रा. ९२ | वाराणसी [नगरी] ७२, ७४, ८०, ८५, रेणा ६९ | वज्रसूरि रेवई प्रा. ४१ वज्रसेनसूरि ८८ वाराणसी, राजधानी सं० रेवइगिरि वज्रस्वामि १०७ मदन रेवय, सिहर ६, ९ १२, १०७ | वज्रहृदय विजय रैवतक स० वडथूण [गाम] प्रा० ९६ वारिषेणा प्रतिमा रोहणाद्रि ८६ वड्डमाण [गाम] २९ वारिसेणा पडिमा प्रा० ९१ रोहिणी ४१,६५ ६५ वणराय ५१ वालक [जणवय ] रोहिताश्व ७३, ७४ वत्थपूसमित्त १९ वालि [महरिसी] रौहिणेय २२ वत्थुपाल [मंती] १० वालिखिल्य रंकअ [सेट्ठी] प्रा. वद्धमाण [जिण] ० २३,२९,३४,९२ वालु रतिदेव ८४ वद्धमाण [ सूरि २९, १०४ वासुई प्रा. रतिनदी ८२ वद्धमाणा पडिमा ९१ वासुगी ५२, १०४ ल बप्पादेवी ३२ वासुदेव वयणपगाम २८ वासुपूज्य [ जिन] | स० ६५, ६६, ८५ लक्खण प्रा. वयरसीह ५१ वासुपुज [जिण] | प्रा. ९९ लक्खाराम ६, लक्षणावती [पुरी] स० वरणा [ नदी] ७२ वासिह [गोत्त] वरुण १२ वासेसी लक्षाराम वरुणदेवा ७६ विउत्त [गणहर] लक्ष्मी [ राज्ञी ६५ वरुणा नई प्रा० विकटधर्म सं० लच्छी [राणी] प्रा० वर्द्धमान [जिन] स० २५,८६ विक्कम प्रा० वर्द्धमाना प्रतिमा ४८ विक्कमपुर ४५ लवणसमुह वलभी नगरी लाटदेश। सं० ८८ वलही नयरी प्रा. २९ लाडदेस प्रा. वल्लभराय वरिस १०२ लिच्छई [राया] वलि ९२ संवच्छर लूणप्पसाय [राया] १९, ७८ वशिष्ठाश्रम ३६ विकमाइच लूणिगवसति २६ विक्कमाइञ्चवरिस १०६ लोगदेव वसाड ग्राम स० लोहजंघ ४१ वसु [विप्प] वत्सर 'लोहजंघवण १८ वसुभूइ प्रा. ७५ वर्ष ३ लोहासुर वसुभूति [ मंत्री] सं० ७२ विक्रमादित्य २,५९,८८,८९ लौहित्य [पर्वत ] स० १ वसुहारगाम प्रा. २३ / विक्रमाब्द लंका [पुरी] ५३,८६,९३,१०१, वस्तुपाल [मंत्री] स०४, ५, ७९,८० विक्रमोर्वीपतिवर्ष १०९ १०२ वाइअ [खत्तिय] प्रा० प्रा. लंकेंद लिंबोडय [गाम] वाउभूइ [गणहर]] ७५, ७६ विजय [निव] वाग्भट [मंत्री] २,३ विजयघोष व वाघेला [स] प्रा० ५१ विजयदेवा वइजा [वणिकू] ५७ वाणारसी [नयरी] ७३ विजय वाराणसी वहर प्रा० ६ वाणिअगाम ११, २१ वहरुट्टा [देवी] ११, ३२ वात्स्यायन [शास्त्र] स० विजातिलय [मुणि] प्रा० ९५ वग्गड [देस] ३० वापला वीर ६१ विजादेवी वच्छ [ देस] ७५ वामणथली प्रा. ३० विजापाहुड ६ वच्छा [जणवय] २३ | वामा [राज्ञी] ७२ विणीया [नयरी] बजजंघ ४१ वायड [गाम] प्रा० ८६ विण्हुकुमार ८५ विक्कमराय . " ९ ० . " 0 . १६, ६९ वसंतपुर . प्रा. ८९ विक्रम . ० ० . ० . ० ५४ विजअ प्रा० . . . ३४ विजया . , विशेषनाम्नां सङ्ग्रहः। . ० २७ सुद्धदंत . . 0 . 0 १० सुनंद (१) ४१ . . 0 . . ४४ ४ . १७ . . . . . . . ० ० ९५ सिरिपुर समसदीनसुरत्राण या. समाहि प्रा. समुद्दविजय समुहवंस समुद्रपाल सयग प्रा० सयकित्ति सयहारपुर सयालि सयाणि सयंपभ सयंभूदेव सयवर वावी सरऊ नई सरस्थान सं० सरस्सई [नई] प्रा० सरस्वती [नदी] [सं० सवालक्खदेस प्रा. सव्वाणुभूइ प्रा. सहजा [साहु] सहदेव सहसंबवण प्रा. सहसासव [तित्थ] सहस्त्रकमल सं० सहस्रपत्र सहस्रफणी[पार्श्वनाथ]. सहस्त्राब्रवण सहस्सधार प्रा. साकल्लकुंड साकेअ (°य)नयर सागरदत्त सातवाहन सं० सामंतसीह प्रा. सामिणी सायबुद्ध सारंगदेव साल-महासाल सालाहण [राया] प्रा. सालिभह सावस्थि [नयरी] सावस्थिमहातित्थ साहण साहवदीण सुरताण या० १३ ६५ | सासणदेवया ] प्रा. १९ सुदंसण ४१ / सासणादेवी सुदसणा २१,४२ १०, १०४ सिजंसकुमर ७० सित्तुज [गिरि २१, ५६, ९६ सुद्धदंती नयरी सित्तुज ५७,१०६ १९ सुद्धम्म [गणहर] सित्तुज्जावयार ४१ सिद्ध-बुद्ध [अबापुत्त] ७, १४, १०३, १०७ ४१ (२) सिद्धखित्त ४१ सुनदा . ९२ सिद्धत्थराय सुपइड प्रा० २६ सिद्धत्थवाणि २३ सुपार्श्व [ जिन ] सिद्धविणायग सिद्धसेन दिवाकर सं० ८८,८९, ९६ स्तूप सुपास प्रा. सिद्धार्थ २५ सुपास जिण ६ सिद्धार्था [राज्ञी] १७, १९ सुपासपड २४ २७ सिद्धिक्षेत्र सुप्पणहा सिद्धिपर्वत १ सिद्धिशेखर सुप्पभ १ सिरपाल सुबुद्धि प्रा० १०२ सं० १०५ सुभद्रा सिरिचद ६५ ४१ सिरिपब्वय सुभूम २७, ९४ सुमह [जिण] प्रा० २४,९१,९९ ०२०, २१, १०३, सुमतिनाथपादुका स० ३८ १०६ सिरिभूइ सुमालि ८ सिरिमालपुर सुमित्र सं. २२ सिरिसिरिमाल [स] सुमुह प्रा. ९,१०५ १ सिरिसुंदर [मंती] सिरिसोम सुमगल ८६ ४१ सिरोह नयर सुमगला प्रा० २४ सिलाइच्च [राया] ८, ९, १०७ सिवा सुरताणसराइ या० ३२ १० सिवंकर १०५ सुरताण सहावदीण १०६ २४,९१ सीतादेवी सं० सुरदेव ४१ सीतादेवीदेवतावसर. ८५ सुरम्मा [नयरी] प्रा. २१ २, ५९-६४ सीया सुरसिद्ध प्रा० २४, ३२, ५३ सं. १०६ सुरिंददत्त प्रा० २४ ४१ सीलभद्द [ सूरि] सीलकायरिय सुवण्णरेहा [नई] १०५ सीह निसिज्जाययण २४ सुवण्णवालुआ[] ६ सुवर्णकुंभ सं० ४१ सुविधि [जिन] सुजात ६६ सुव्रत [जिन] २२,५९, ९४ ७१ सुतारा [राज्ञी] ७३, ७४ सुव्रतादेवी ४६ सुदर्शन [श्रेष्ठी] ६५, ६९ सुन्वय [जिण] प्रा. २०,२१ ४५, १०६ । सुदाम प्रा. ४१ | सुब्वयायरिय २३ ६,१० 0 0 १ ० . सुरहा [ विसय] . . . . . २० देवी . १०१ सुराष्ट्रा [ देश] . 0 १०६ / सुलसा 0 . १०४ | सीहरह ७१ सुग्गीव . 4. . ३४, ७० . 0 विविधतीर्थकल्पे . ५२ / स्तंभतीर्थ १९, २१ स्तंभनक . . A . o प्रा० ० . . प्रा० . प्रा. 0 . 0 . ० . ३४, . . ० . . ७७ सुस्थिताचार्य स० सुहस्ति [ सूरि] सूअगड[सुत्त] सूभरखित्त सूरसेण । सूरसेन I सूलपाणी [जक्ख ] प्रा० सेअंबर सेगमती ग्राम सेठी नदी सेणा नई प्रा. सेणिय [राया] सेरीस सेरीसय सेरीसयपुर सेवालितावस सेस [णागराय] सोधतिवालगच्छ सोपारया सोपारक सोम सोमदेव सोमनाह सोमभट्ट सोममंत्री सोमसूरि सोमादेवी सोमेश्वर [कवि] सोरह प्रा. सोवनिय [गोत्त] सोहम्म [ देवलोग] सोहम्मिद संकर [राया] संकरिसण संख (१) (२) संखउर संखकूव ६९,८१ संखपुर ६९ / संखराय १०५ संखावई [नयरी] १४ ५० संखेसर ५२,१०६ स्थूलभद्र पासनाह ७८ | स्वर्गारोहण चैत्य ४ संगम ४१ ह २९ संघतिलय [सूरि] हडाला ग्राम संघदास १३ हथिणाउर प्रा. २७,४३, ९२, ८५ संजय [राया] ९६ १३, १०४ | संति [जिण] २७, ७८,७९, ९६ हथिसाल [राया] संतिसूरि ५४ हत्थी [राया] ४१, ७३ संघीरण ६७ हम्मीर या. २५ संपइराया महम्मद २४ संप्रतिराजा स० २, ६९ हरिएसबल प्रा. १०६ संबकुमार प्रा. ६, १० हरिकंखी [नयर] ५५, १०६ संभव [जिण] ७०,८५ हरिणेगमेसी ३४ नाहपडिमा हरिभद्द [सूरि] संभाण गाम ] १३ हरिश्चंद्र २४ संभाणय ७३, ७४ १०४ हरिसउरीय [गच्छ] प्रा० संमुइ ४१ १६ संमुचि स० ४१ / हरिसेण १९ | संमेअ (°य)गिरि प्रा. १४ १०, १३ हरिहर ३० संमेतगिरि ३, ३३, ७२ हल्ल-विहल्ल शिखर स० ८६, ९४ हवस मल्लिक या. शैल हस्तिनापुर सं० १०१ संवर राज ५७ हस्ती [ नृप] ५० | संवाहन [नरपति] ७२ हारिअ [गोत्त] प्रा. सांगारक [ तापस] ७३ | हाल [क्षितिपाल] सं० ९, १९, ३० सांबद्रा ग्राम ८९ हालाक [साधु] ५८ सिधवा [देवी] २१/ हिमाचल १५ ४० | हिमाद्रिज ११, २०, १०४ | सिंधु २७, ३२ सिंहगुहा [पल्ली] हिरण्णगब्भ प्रा० ८१, ८२ १०१ सिंहनाद हेमचंद [सूरि] (१) ६ ४१ सिंहपुर (२)मलधारी २८ सिंहलदीव प्रा. १२, २० हेमसरोवर सं० द्वीप ८५ हेमंधर ११ सिंहलेसर प्रा. २१ हंसद्वीप २८ सुंदरबाहु ४१ हुंडिय [जक्ख] प्रा. " २,९४ ९४ ० ० 0 ० ७७ ० ० . ३ , २, सिंहलद्वीप ०