·Printed by Ramchandra Yesu Shedge
at the Nirnaya-Sagar Press, 26-28,
Kolbbat Street, Bombay.
Poblished by Hirachsad Kasturchand Jhaveri
& Motschand Alaganbhai Chokst, Managing
Trustees of Sheth Devchand Lalbhai
Jain P, Fand, Gopipara, Surat.

·Timom मा amaturinamainantiy mumm प्राक्कथन Aud Mammm fimummm diUMMA श्रीमद् हेमचन्द्राचार्यनी कीर्तिगाथार्नु वर्णन करवू एटले सर्वमान्य सोनापर ढोळ चढावधा बराबर छे. तेमनु व्यक्तिरव, प्रतिभा, विद्वत्ता तथा सर्वतोमुखी शक्ति एटली जगजाहेर छे के जैनज नहि पण अजनोमां ये भाग्येज कोई हिंदी संस्कृतिनो विद्वान हशे जे श्री. हेमचन्द्राचार्यनी यश गाथाथी अजाण हशे. "गुजरातना ज्योतिर्धर" थी मांडी "कलिकालसर्वज्ञ" तरीकेनी एमनी कीर्ति ए वस्तुनी शाख पूरे छे. तेओश्री एक महान जैनाचार्य होवा छतां तेओनी साहित्य- चिपयक प्रवृत्ति सर्व क्षेत्रोमा प्रसरेली हती. काव्य, छद, व्याकरण, कोश तथा गूढ तत्त्वज्ञान वगैरे विषयो तेमने हस्ता. मरकवत् हता. सिद्धराज जयसिंह तथा कुमारपाळ जेवा प्रतापी गूर्जर नरेशोपर तेमनो अप्रतिम प्रभाव तेमनी घुद्धि तेजस्विता तेमज प्रतिष्ठा बतावे छे एवा महापुरुषनी एक अद्वि- तीय कृति जनसमाज समक्ष मुकता अमने भानंद थाय छे. श्रीअभिधानचिंतामणि कोशनी महत्ता तेमज उपयोगितानी रूपरेखा दोरवी ९ झवेरी आगळ झवेरातर्नु वर्णन करवा बराबर छे. विद्वद्वर्ग मा मणमोल झवेरावने सारी रीते भोळखे छे.

·20 या संस्था तरफथी आनुं प्रकटीकरण वर्षों पूर्वे हाथ धर. वामां माव्यु हतुं भने तेमनुं संशोधन कार्य श्रीमत् सागरानंद- सूरीश्वरजी हस्तक थयुं छे. जे भूलोनी परंपराने लीधे शुद्धि- पत्रक मुक, पड्युं छे ए प्रेसना अनभिज्ञ काम करनाराओनी साक्षी पूरे छे. मा कृतिनो अमुक मोटो भाग मुंबई बहारना प्रेसमां छपायो छे अने तेनी बेकालजी तथा प्रिन्टिग तरत जणाई जाय एवां छे. भस्तु. संस्था भाटला समय बाद पण आ पुस्तकने प्रगट करवा भाग्यशाळी याय छेते ओछो आनंदनो विषय नथी. आ पुस्खकना प्रकटीकरणमा सहाय करनारा सर्वेनो संस्था तरफथी अमे आभार मानीए छीए. ली. सेवको मुंबई, ता. १५-१२-४५ हीराचंद कस्तुरचंद झवेरी. सं.२००२, मौन एकादशी. मोतीचंद मगनभाई चोकसी. मेनेजिंग ट्रस्टीओ.

·अभिधानचिन्तामणे विषयक्रमः ।
श्लोकाः पत्राणि
१-२०
१-१६
१-२०४
नाम
१ लिङ्गानुशासनम्
२ एकाक्षरकोषः
३ अभिधानचिन्तामणिः
१ देवाधिदेवकाण्डः
२ देवकाण्डः
३ मर्त्यकाण्डः
४ तिर्यकाण्डः
१४-४७
४८-१२७
१२७-१८२
५नरककाण्डः
६ सामान्यकाण्डः
४ शेषनाममाला
५नाममालाशिलोञ्छः
६ निघंटुशेषः
७ अभिधानचिन्तामणिकोशस्य अकारादिवर्णानु-
क्रमेण शब्दानुक्रमणिका
१८२-१८३
१८३-२०४
२०५-२२८
२२९-२४६
२४७-२८६ .

·श्रेष्ठी देवचन्द लालभाई जहेरी.
जन्म १९०९
वैक्रमाब्दे
कार्तिकशुक्लैकादश्याम्
(देवदीपावली-सोमवासरे)
सूर्यपूरे
निर्याणम् १९६२ वैक्रमाब्दे
पौषकृष्णतृतीयायाम्
(मकरसङ्क्रान्तिमन्दवासरे)
मुम्बय्याम्

·श्रीसर्वज्ञाय नमः। अभिधानचिन्तामणौ देवाधिदेवकाण्डः प्रथमः । प्रणिपत्यार्हतः सिद्धसाङ्गशब्दानुशासनः । रूढयौगिकमिश्राणां, नाम्नां मालां तनोम्यहम् ॥१॥ व्युत्पत्तिरहिताः शब्दा, रूढा आखण्डलादयः योगोऽन्वयः स तु गुणक्रियासम्बन्धसम्भवः ॥२॥ गुणतो नीलकण्ठाद्याः, क्रियातः स्रष्ट्रसन्निभाः । स्वस्वामित्वादिसम्बन्धस्तत्राहुर्नाम तद्वताम् ॥३॥ स्वात् पाल-धन-भुग-नेतृ-पति-मत्वर्थकादयः । भूपालो भवनो भूभुग , भूनेता भूपतिस्तया ॥४॥ भूमांश्चेति कविरुळ्या, ज्ञेयोदाहारणावली । अन्यात्कृत्-कर्तृ-सूट-स्रष्ट-विधातृ-कर-सू-समाः ॥५॥ १ जन्यात्-कार्यात् यथा विश्वकृत विश्वकर्ता विश्वसृद् विश्वसश " ·२ अभिधानचिन्तामणौ देवाधिदेयकाण्डः १ जनकाद् योनि-जरुह-जन्म-भू-सूत्यणादयः । धार्यात् ध्वजा-ऽस्त्रपाण्यऽङ्क-मौलि-भूषण-भृन्निभाः ॥६॥ शालि-शेखर-मत्वर्थ-मालि-भर्तृ-धरा अपि । भोज्याभुग-ऽन्धो-व्रत-लिट्-पायि-पा-ऽशा-ऽशनाऽऽदयः।७। पत्युः कान्ता-प्रियतमा-वधू-प्रणयिनी-निभाः । कलत्राद् वर-रमण-प्रणयीश-प्रियादयः ॥८॥ सख्युः सखितमा वाह्याद, गामियाना-ऽऽसनादयः । ज्ञातेः स्वस-दुहिना-ऽऽत्मजा-ऽग्रना-ऽवरजाऽऽदयः ॥९॥ आश्रयात्समपर्याय-शय-वासि सदाऽऽदयः । वध्याद भिद्-द्वेषि-निद्-घाति-ध्रुग-रि-ध्वंसि-शासनाः।।१०।। अप्य-ऽन्तकारि-दमन दर्पच्छिन्-मयनाऽऽदयः । विवक्षितो हि सम्बन्ध, एकतोऽपि पदात्ततः ॥११॥ विश्वविधाता विश्वकरः विश्वमूः ब्रह्मा, अत्र समशब्द आद्यर्थः, तेन विश्वकारकः विश्वजनक इत्याद्यपि कविरूट्यत्र । २ यथा भात्म- योनिः आत्मज इत्यादि । ३ यथा वृषभध्वजः शूलाख इत्यादि । ४ यथा मधुभुक् मध्यंध इत्यादि । ५ यथा नीलकण्ठसखः इत्यादि । ६ यथा वृषगामी वृषयानः इ-यादि । समस्वसा इत्यादि । ८ यथा द्युसमा पुशयः इत्यादि । ९ गंया पुरभिद् पुरद्वेषो इत्यादि । - यथा

·अभिधानचिन्तामणौ देवाधिदेवकाण्डः १३
प्राक्प्रदर्शितसंबन्धिशब्दा योज्या यथोचितम् ।
दृश्यते खलु वाह्यत्वे, वृषस्य वृषवाहन ॥१३॥
स्वत्वे पुनर्वृपपतिर्धार्यत्वे वृपलांछनः ।
अंशोर्यित्वेऽशुमाली स्वत्येऽशुपतिरंशुमान् ॥१३॥
वध्यत्वेऽहेरहिरिपुर्भोज्यत्वे चाहिभुक् शिखी।
' चिहैयक्तैर्भवेद्यक्तेर्जातिशब्दोऽपि वाचक ॥१४॥
तथा ह्यगस्तिपूता दिग् , दक्षिणाशा निगद्यते ।
अयुग्-विपमशब्दौ त्रि-पञ्च-सप्तादिवाचको ॥१५॥
त्रिनेत्रपञ्चेपुसप्तपलाशादिषु योजयेत् ।
गुणशब्दो विरोध्यर्थ, ननादिरितरोत्तर' •॥१६॥
अभिधत्ते यथा कृष्ण, स्यादसित सितेतर. ।
वाादिषु पदे पूर्वे, वाडवाग्न्यादिषूत्तरे ॥१७॥
द्वयेऽपि भूभृदायेषु, पर्यायपरिवर्तनम् ।
एवं परावृत्तिसहा, योगात् स्युरिति यौगिकाः१७ ॥१८॥
मिश्रा पुन परावृत्यसहा गीर्वाणसन्निमा ।
प्रवक्ष्यन्तेऽत्र लिङ्गं तु, ज्ञेयं लिङ्गनुशासनात् ॥१९॥

·४ अभिधानचिन्तामणौ देवाधिदेयकाण्डः १ देवाधिदेवाः प्रथमे, काण्डे देवा द्वितीयके । नरास्तृतीये तिर्यञ्चस्तुर्य एकेन्द्रियादयः ॥२०॥ एकेन्द्रियाः पृथित्र्यम्बुतेजोवायुमहीरुहः । कृमिपीलकळूतायाः, स्युिित्रचतुरिन्द्रियाः ॥१॥ पञ्चेन्द्रियाश्चेभकेकिमत्स्याद्याः स्थलखाम्बुगाः । पञ्चेन्द्रिया एव देवा, नरा नैरयिका अपि ॥२२॥ नारकाः पञ्चमे साङ्गाः, पष्ठे साधारणाः स्फुटम् । प्रस्तोष्यन्तेऽव्ययाश्चात्र, त्वन्तायादी न पूर्वगौ ॥२३॥ ।। अर्हने निनः पारगतैखिकालवित क्षीणाटकर्मा परमेष्ठर्चऽधीश्वरः । शर्मुः स्वयम्भूभगवान जगत्प्रमुं- स्तीयकैरस्तीर्थकरो जिनेश्वरैः ॥२४॥ स्याद्वायमयदसार्वाः सर्वज्ञः सर्वदशिवलिनौं । देवाधिदेवैवोधिपुरुषोत्तमैवीतरीगाप्ताः ॥२६॥ एतस्यामवसप्पिण्यामृपभोऽनितशम्भवौ । अभिनन्दनः सुमतिस्ततः प्रद्मप्रमाभिः ॥४६॥ सुपार्श्वश्चन्द्रप्रमच, सुविधिश्चौथ शीतलः । श्रेयांसो वासुपून्यश्च, विमलोऽनन्ततीकृत ॥२७॥ 11 । १३ ११ १३ ४ ·१८ २२ २३ २४ २ अभिधानचिन्तामणो देवाधिदेवकाण्डः १५ धर्मः शान्तिः कुन्थुररो, मल्लिश्य मुनिसुव्रतः । नमिर्नेमिः पार्थो वीरश्चतुर्विंशतिरर्हताम् ॥२८॥ ऋषभो वृपमः श्रेयान् श्रेयांसः स्यादनन्तजिंदनन्तः । मुविधिस्तु पुष्पदन्तो मुनिसुव्रतसुव्रतौ तुल्यौ ॥२९॥ अरिष्टनेमिस्तु नेमिवीरश्चरमतीर्थकृत् । महावीरो वर्द्धमानो, देवार्यो ज्ञातनन्दनः ॥३०॥ गणा नवाऽस्यर्पिसद्धा, एकादश गणाधिपाः । इन्द्रभूतिरग्नि तिर्वायु तिश्च गौतमाः ॥३१॥ व्यक्तः सुधर्मा मण्डितमौर्यपुत्रीवकम्पितः । अचलभ्राता मेतार्यः, प्रभास पृथक्कुलाः ॥३२॥ केवली चरमो जम्बूस्वाम्यऽयं प्रभवः प्रभुः । शय्यम्भवो यशोभद्रैः, सम्भूतविनयस्ततः ॥३३॥ भद्रबाहुँः स्थूलभद्रः, श्रुतकेवलिनो हि षट् । महागिरिसुंहस्त्याद्या, वज्रान्तौ दशपूर्विणः ॥३४॥ इक्ष्वाकुकुलसम्भूता, स्याद् द्वाविंशतिरहताम् । मुनिसुनतनेमी तु, हरिवंशसमुद्भवौ ॥३५॥ नाभि नितशत्रुश्च, नितारिरैय संवरैः । 'मेधो धरैः प्रतिष्ठ, महासेननरेश्वरः ॥१६॥ .

·-
१७..१८
१९
२.
२१
२२
६ अभिधानचिन्तामणौ देवाधिदेवकाण्डः
सुग्रीवश्च ढेरथो, विष्णुश्च वसुपूज्यरौटे ।
कृतवर्मा सिंहसेनो", भानुश्चे विश्वसेन ट् ॥३७॥
सूरः सुदर्शनः कुम्भः, सुमित्रो' विनयस्तथा ।
समुद्रविजयश्चाश्वसेनः सिद्धार्थ एव च ॥३८॥
मरुदेवा विजयो सेनौ सिद्धार्था च मङ्गलो ।
ततः सुसीमा पृथ्वी, लक्ष्मी रामो ततः परम् ॥३९॥
नन्दा विष्णुर्नयो श्यामा, सुयीः सुवैती चिरौं ।'
श्रीदेवी प्रभावती च, पद्मा वप्रा शिवा तथा ॥४०॥
वामौ त्रिशला क्रमतः, पितरो मातरोऽहताम् ।
स्याद्गोमुखो महायॉस्त्रिीँखो यक्षनायकैः ॥४१॥
तुम्बहे सुमुखश्चापि, मातङ्गो विजयोऽनितः ।
ब्रह्मा ,यक्षेकुमारः षण्मुखपातलिकिन्नरीः ॥४२॥
गाँडो गन्धर्वो यक्षेर्दै, कुबेरो वरुणोऽपि च ।
भृकुटिगोमेधैः पार्थो, मातङ्गोऽहंदुपासकाः
चक्रेधैर्य्यजितवली, दुरितारिश्चै कालिकों ।
महाकाली श्यामा शान्ती, भृकुटि सुतारको ॥४४॥
अशोक मानवी चण्डी, विदिती चाकुशी तथा ।
कन्टेंपो निर्वाणी" बली, धारिणी' धरणप्रियो ॥४५॥

·अभिधानचिन्तामणौ देवाधिदेवकाण्डः १ ७
नरदत्ताऽय गान्धार्यम्बिकी पार्वती तथा ।
सिद्धायिकी चेति जैन्यः, क्रमाच्छासनदेवताः ॥४६॥
वृपो गेजोऽश्वैः प्लवगैः, क्रौञ्चोऽज स्वस्तिकः शंशी ।
मकरः श्रीवत्सः खड्गी, महिप: शूकैरस्तया ॥४७॥
श्येनो" बजे मृग छाँगो, नन्द्या” घंटोऽपि च ।
कूर्मो नीलोत्पलं शङ्ख , फैणी "सिंहोऽर्हतां ध्वजाः॥४८॥
रक्तौ च पद्यप्रभवासुपूज्यौ,
शुक्लौ च चन्द्रप्रभपृष्पदन्तौ ।
कृष्णौ पुनर्नेमिमुनी विनीलो,
श्रीमल्लिपाश्चों कनकत्वियोऽन्ये
॥४९॥
उत्सपिण्यामतीतायां, चतुर्विशतिरहताम् ।
केवलज्ञानी निर्वाणी सागैरोऽप महायशीः ॥५०॥
विमलेः सर्वानुभूतिः, श्रीधरो दत्ततीर्थकृत् ।
दामोदरः सुतेनाश्च, स्वाभ्यथो मुनिसुव्रतः ॥५१॥
सुमतिः शिगतिश्चैवाऽस्तागोऽय निमीश्वरः ।
अनिलो यशोधराख्यः, कृतार्थोऽय जिनेश्वरः
शुद्धमेति शिवकरः, स्यन्दैनश्याप सम्प्रतिः ।
माविन्यान्तु पद्मनाभः, शूरदेवैः सुपार्श्वकैः
॥५३॥
"
॥५२॥

·८ अभिधानचिन्तामणी देवाधिदेवकाण्डः १
स्वयंप्रभंश्च सर्वानुभूतिर्देवश्रुतोर्दयो।
: पेलिः पोट्टिलेश्यापि, शतकीर्तिश्च सुतः ॥५४॥
अममो निष्कपार्यश्च, निप्पुलाकोऽथ निर्ममः।
चित्रगुप्तः समाधिश्च, सर्वरश्च यशोधरैः ॥५५॥
विजयो मल्लदेवौ २१ चानन्तवीर्यश्च भद्रकृत् ।
|| एवं सर्वावसप्पिण्युत्सप्पिणीषु जिनोत्तमाः ॥५६॥
तेषां च देहोऽद्भुतरूपगन्यो,
निरामयः स्वेदमलोज्झितश्च ।
श्वासोऽजगैन्धो रुधिरामिपन्तु,
गोतीरधाराधवलं ह्यविनम् ॥१७॥
आहारनीहारविधिस्त्वद्देश्य-
श्वत्वार एतेऽतिशयाः सहोत्याः।
क्षेत्र स्थितिर्योजनमात्रकेऽपि,-
मृदेवतिय॑ग्ननकोटिकोटेः ॥१८॥
वाणी नृतिर्यकसुरलोकभापा-
संवादिनी योजनगोमिनी च ।।
भामण्डलं चारु च मौलिपृष्ठे,
विडम्विताहपतिमण्डलैश्रि ॥५९॥

·अभिधानचिन्तामणो देवाधिदेवकाण्ड.१ ९ साने च गव्यूतिशतद्वये रुजों वैरेतयो मायंतिवृष्टयवृष्टयः । दुर्भिक्षमन्यस्वकचक्रतो भयं स्यान्नत एकादश कर्मघातनाः ॥६॥ 'खे धर्मचक्र चमरौः सपाद- पीठं मृगेन्द्रासनमज्वलच छत्रत्रयं रत्नमयो ध्वनोऽधि- न्यासे च चामीकरपकर्नानि वत्रयं चारु चतुर्मुखागती, । चैत्यमोऽधोवदनाय कण्टको द्रुमौनतिर्दुन्दुभिनाद उच्चकै- तोऽनुनः शकुना. प्रदक्षिर्णीः ॥२॥ गन्धोम्धुवर्षे बहुवर्णपुष्प- भृष्टिः कचश्मश्रुनौप्रवृद्धि। चतुर्विधामयनिकायकोटि- धन्यभावादपि पश्चिदेशे ॥१३॥ ऋतूनामिन्द्रियार्थानामनुरून्त्येमित्यमी। एकोनविंशतिच्या धतुर्विंशय मीरिताः || ·. r १. अभिधानचिन्तामणौ देवाधिदेषकाण्डः १ संस्कारवत्वमौदात्त्यमुपचारपरीतता । मेघगम्भीरघोपत्वं, प्रतिनादविधायिती दक्षिणत्वमुपनीतरागबैंच महार्यती । • अव्याहतत्व शिं त्वं, संशयानामसंभवः निराकृतान्योत्तरत्वं, हृदयगमतौपि च। , मिथः साकाङ्क्षती प्रस्तावौचित्यं तत्त्वनिष्ठता ॥६७|| अप्रकीर्णप्रसृतत्वमस्वश्लाघान्यनिन्दिती । आभिनात्यमेतिस्निग्धमधुरत्वं प्रशस्ती ॥६॥ ०१ संस्कृतादिलक्षणवत्त्वं । ०२ उचैर्वृतिता । ०३ उप- चाररहितत्वं । ०४ मेघस्येन गम्भीरशब्दत्वं । ०५ प्रतिध्वनि- युक्तत्वं । ०६ सरलब । ०७ मालपकौशिस्यादिग्रामरागयुक्तत्व। एते शब्दाश्रया वाग्गुणा ज्ञेया., अन्ये अर्याश्रया वाग्गुणाः । 1०८ बृदहभिधेयता । ०९ पूर्वापरयाक्यार्थाविरोधित्वादव्याहतत्वं । ०१०'अभिमतसिद्धौ वक्तर्मनोज्ञार्थप्रयोजकत्वं शिष्टतासूचकत्वं वा । .११ असंदिग्धता । ०१२ परदूषणाविषयता । .१३ हृदय- ग्राह्यत्वं । ०१४ परस्परेण पदाना वास्याना वा सापेक्षत्व । ०१५ देशकालाद्यव्यतीतत्व । ०१६ विवक्षितवस्तुस्वरूपानुसा- रिता । ०१७ सुसम्बन्धस्य सत. प्रसरणं । ०१८ स्वश्लाघा- आत्मोत्कर्ष परनिन्दा च तयोप्रियुक्तत्वं । प्रतिपाद्यस्य वा भूमिकानुसारित्व । ०२० धृतगुडादिवत सुखका- रित्वं । ०.१ प्राप्तश्लाध्यता । ०१९ वन्मस्य ·॥७॥ 33 ०३४०३५ . १ ५ अभिधानचिन्तामणौ देवाधिदेवकाण्डः १.११ अमेमवेधितौदीर्य, धर्माथप्रतिबद्धता । कारकायविपर्यासो, विभ्रमादिवियुक्तता ॥६९॥ चित्रकृत्वममुतत्वं, तयाऽनतिविलम्बिती । अनेकजातिवैचित्र्यमारोपितविशेषता सत्त्वप्रधानता वर्णपदवाक्यविविक्ता । अव्युच्छित्तिरखेदित्वं, पञ्चविंशच वाग्गुणाः । ॥७॥ '२.३ अन्तराया दानलाभवीर्यभोगोपभोगगाः । हासो रस्परती भीतिर्जुगुप्सी शो के एव च ॥७२॥ कोमो मिथ्यात्वज्ञान", निद्रा चाविरतिस्तथा । रोगो द्वेषश्च नो दोषास्तेषामष्टादशाप्यमी ॥७३॥ ०२२ अपरमायुद्घाटनस्वल्पं । ०२३. अभिधेयस्यातुच्छ- ता । ०२४ धर्मार्थाभ्यामनपेतत्वं । ०२५ कारककालवचनलिङ्- गादिविपर्यासराहित्यं । ०२६ मनोदोषवियुक्तत्वं । ०२४ उत्पादिताच्छिन्नकुतूहलत्वं । ०२८ प्रतीतत्वं । ०२९ अनतिवि- लम्बिता प्रतीता । ०३० अनेकवर्णनीयवस्तुस्वरूपवर्णनसंश्रयादति- विचित्रत्वं । ०३१ वचनान्तरापेक्षया 'आहितविशेषत्वं । ०३२ 'साहसोपतता । ०३३ वर्णपदवाक्यानां विच्छिन्नत्वं । ०३४ 'विवक्षितार्थसम्यसिद्धिः अव्यवच्छिन्न्वनप्रमेयता । •३५ अना- 'याससंभवः ।

·.
१२ अभिधानचिन्तामणी देवाधिदेवकाण्डः १
महानन्दोऽमृत सिद्धिः, कैवल्यमपुनर्भवः ।
शिवं निःश्रेयस श्रेयों, निर्वाणं ब्रम नितिः" ॥७॥
महोदेयः सर्वदुःखैक्षयो निर्वाणमक्षरम् ।
मुक्तिमोक्षोऽपवर्गोऽय, मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥७॥
वाचयमो येती साधुरैनगार ऋर्मुिनिः ।
निग्रन्यो", भिक्षुरस्य स्वं,
तपोयोगेशमादयः ॥७॥
भभापणं पुनर्मोन, गुरुर्धर्मोपदेशकः ।
मोक्षोपायो योगो ज्ञानश्रद्धानचरणात्मकः
•॥७७॥
अनुयोगदाचार्य, उपाध्यायस्तु पार्टकः ।
'अनूचानः प्रवचने, साड्गेऽधीती गणिश्च सः ॥७८॥
शिष्यो विनेयोऽन्तेवासी, शैक्षः प्राथमकल्पिकः।
सतीर्थ्यास्त्वेकगुरेवो, विवेकः पृथगात्मता ॥७९॥
एकब्रह्मवताचारा, मियः सब्रह्मचारिणः ।
स्यात्पारम्पर्य्यमाम्नार्यः, सम्प्रदायो गुरुकैमः ॥८॥
व्रतादान परिवन्या, तपस्यौ नियमस्थितिः ।
अहिंसी सूनोऽस्तेयोंकिञ्चनतो यमाः ॥१॥
नियमाः शौचसन्तोपो', स्वाध्यायतैपसी अपि ।
देवताप्रणिधानेच, करणं पुनरोसनं
॥२॥

·.' अभिधानचिन्तामणों देवाधिदेवकाण्डः१ १३
प्राणायामः प्राणयमः, श्वासप्रश्वासरोधनमै ।
प्रत्याहारस्त्विन्द्रियाणां, विपयेभ्यः समाहृतिः ॥८॥
धारणी तु कचियेये, चित्तस्य स्थिरबन्धनम् ।
ध्यानन्तु विषये तस्मिन्नेकप्रत्ययसन्ततिः ८४॥
समाधिस्तु तदेवार्यमात्रामासनरूपकम् । ।
एवं योगों' यमाद्यड्गैरप्टमिः सम्मतोऽय्या ॥८॥
श्वःश्रेयसं शुभशिवे कल्याणं श्वोवसीयस श्रेयः ।
क्षेम भावुकमविकंकुशलेमङगैलर्भ मद्रशैस्तानि ॥८॥
इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचितायामभिधानचिन्तामणौ
'नाममालायां देवाधिदेवकाण्डः प्रथमः ॥१॥

·१
अभिधानचिन्तामणौ देवकाण्डः १.
॥ देवकाण्डः द्वितीयः॥
-
१०.
११ १२ १३
स्वर्गस्त्रिविष्टपं द्योदिवो मुवि स्तविताविषौ नाकः ।
गौस्त्रिदिवमूर्ध्वलोकः सुरालथस्तत्सदस्त्वमरोः ॥८॥
देवाः सुपर्वसँरनिर्जरैदेवतk-
बहिर्मुखानिमिपदैवतनाकिलेखाः ।
वृन्दारीः सुमनमस्त्रिदशी अमौः,
स्वाहा-स्वधा-क्रतु-सुधा-भु आदितेयोः ॥८॥
गीर्वाणो मरुतोऽस्वप्नी, विबुधा दानवारयः ।
• तेषां यानं विमानोऽन्धः, पीयूषेममृतं सुधौ ॥८९॥
असुरी नागोस्तडितैः सुपर्णों वहयोऽनिलाः स्तनितोः ।
उदधिद्वीपेंदिशो दश भवनाधीशाः कुमारान्ताः ॥१०॥
स्युः पिशाची भूतो यक्षा राक्षसाः किन्नरों अपि ।
किम्पुरुषी महोरंगा, गन्धर्वा व्यन्तरी अमी' ॥११॥
ज्योतिष्कोः पञ्च चन्द्राग्रहनक्षत्रेतारको ।।
वैमानिकीः पुनः कल्पभवा द्वादश ते त्वमी
॥१२॥

·. अभिधानचिन्तामणौ देवकाण्डः २ सौध में-शाने सनत्कुमारैमाहेन्द्र-ब्रहो-लान्तक- ः। 'शु-सहस्रारी-नर्तप्राणत-नी आरणी-च्युतेजाः ॥१४॥ कल्पातीता नव ग्रैवेयंकाः पञ्च त्वनुत्तरीः । निकायभेदादेवं स्युदेवाः किल चतुर्विधाः ॥१४॥ आदित्यैः सविताऽर्य्यमौ खरसहस्रोष्णांशुर" रवि, मत्तिण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुनमो-ऽहम्मणि"। सूर्योऽक: " किरणो"भगो" ग्रहपुः पुपी पतङ्गैः खगो, मैण्डिो यमुना-कृतान्तजनकः प्रद्योतेनस्तापनः ॥९॥ बेध्नो हसें श्चित्रभानुर्विवस्वान्, सूरस्वष्र्टी द्वादशात्मा च हेलिः । मित्रो ध्वान्तारातिरजां-हुँ-हस्त- श्चक्राब्जी-है-बन्धिवः सप्तसप्तिः ॥९॥ दिवा-दिना-ह-दिवस-प्रभा-विभा- भासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः । ग्रहा-ब्जिनी-गो-ये-पतिर्विकर्तनो५८ हरिः शुंचीनौ गैंगना-द्धना-ध्वगौ ॥९७॥ हरिदश्वो जगत्कर्म-साक्षी भावान विभावसुः । त्रयीत गच्चक्षुस्तपैनोऽरुणसारथिः .॥९८॥ ६३

·१२
१३
१८ १९
२०
१६ १७
१०१९
२१ २२ २३ २४
3४
७७३८
१६ अभिधानचिन्तामणी देयकाण्डः २.
रोचिरुवेरुचिशोचिरंशुगों, ज्योतिरञ्चिरुपधृत्यंभीशैवः ।
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो, धामकेतुघणिरश्मिवृश्नयः॥१९॥
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो, रुग्विरोककिरणत्विपित्विपः ।
भीः प्रभावसँगभस्तिभानवो भी मयूखैमहसी छविविौं ॥
॥१०॥
प्रकाशस्तेने उद्योतः, ऑलोको वैध आर्तपः
मरीचिका मृगतृष्णा, मण्डलं तूपसूर्यकम् ॥१०॥
परिधिः परिवेपश्च, सूरसूतस्तु काश्यपिः
अनूरुविनतासूरसैंणो गरुडाननः ॥१०॥
रेवन्तस्त्वरेतो, प्लवंगो हयवाहनः ।
अष्टादश माठराद्याः, सवितुः पारिपाश्चिकाः ॥१०॥
चंद्रमाः कुमुवान्धेवो दशश्वेतवाज्यमृतमस्तिथिप्रणीः ।
कौमुदी-कुमुदिनी-म-दक्षना-रोहिणी-द्विज-निशौपधी-पतिः।।
॥ १०४ ॥
जैवातृकोऽञश्च कला-शशै--
च्छाया-भृदिन्दुविधुरविहग्नः ।
राजा निशोरत्नकरौ च चन्द्र :
। . सोमोऽमृत-श्वेत-हिम-द्युतिग्ली:
.
२० २१
२२
૨૩
२७
२८
39.३२
॥ १९ ॥

·अभिधानचिन्तामणी देयकाण्ड २ १७ E 3 ५ २ १ २ 3 ४ ५ ६ १ २ ३ अश्वयुगे वालिनी २ 3 पोडशोऽश कलो चिह्न, लक्षण लक्ष्म लाञ्छनम् । अङ्क करकोऽभिज्ञान, चन्द्रिको चन्द्रगोलिको ॥१०॥ चन्द्रातप कौमुदी च, ज्योत्सा चिम्ब तु मण्डलम् । नक्षत्र तारका ताराज्योतिषी भमुडु ग्रह ॥१०७॥ धिष्ण्यमृक्षमयाश्चिन्यश्वविनी दलदेवता । चाथ, भरणी यमदेवता ॥१०॥ कृत्तिका बहुराश्यामिदेवा वामी तु रोहिणी । मृगशी मृगशिरो, मार्गश्चान्द्रमस मृग ॥१०९॥ इल्वलास्तु मृगशिर शिर स्था पञ्च तारका । आर्द्रा तु कालिगी रौद्री, पुनर्वसू तु यामौ ॥११॥ आदित्यौ च पुष्द स्तिष्य , सिध्यश्चै गुरुदैवत । सापश्लिषा मघों पित्र्यो , फाल्गुनी योनिदेवतः।।१११॥ सा तूत्तरार्य्यमदेवी, हस्तै सवितृदैवत । त्वौष्ट्री चित्रोऽऽनिलो स्वोतिर्विशाखेन्द्राग्निदेवता।। ११२॥ राधोऽनुराधौ तु मैनौ, ज्येष्ठेन्द्री मूल आश्रौं । पूर्वाषाढाऽऽपी सोत्तरी, स्याद्वैश्वी श्रवण पुन ॥११३॥ २ 2 ·॥११॥ अभिधान चिन्तामणी देवकाण्डः २ हरिदेवैः अविष्ठी तु, धनिष्ठी वसुदेवता ! वारुणी तु शतभिपर्गना-हिर्बुध्न-देवताः पूर्वोत्तरा माद्रपदो, व्यय्यः प्रोष्ठपदाश्च ताः । रेवती तु पौणं दाक्षायण्यैः सर्वाः शशिप्रियोः ॥११॥ राशीनामुदयो लग्नं, मेपप्रभृतयस्तु ते। आरो वको लोहिताहो, मगलोहारकैः कुर्मः।।११६॥ आपाटाभूनवाचि, बुधः सौम्यः प्रह'लैः । ज्ञः पञ्चाचि. अविष्ठाभूः, श्यामाङ्गो रोहिणीसुत ॥१७॥ बृहस्पतिः मुराचार्यो, जीवैश्चित्रशिखण्डिनः वाचस्पतिर्वादशाचिपिणः फाल्गुनीभर्वः गीर्वृहत्योः पतिरुलय्यानुनाङ्गिरमा गुरुः शुक्रो मयामवेः काञ्च, उशनों मार्गः तिथिर्पणीः पोडशाच्चिदैत्यगुरुविण्यः शनैश्चरः शानिशौपधी-पार छाया तोऽसित मौरिः, सप्ताची रेवनीम ॥ १०४ ॥ मन्दः कोहो नीलवामाः, समानस्तु वि. तमो राहः मैहिकयो, परणीमूर्रयाहि. अश्लेषाः शिखी केवैस्तूत्तानपा भगन्योगस्तिः पीनाधिवातापिद्विई ११ 5२ १३ ॥१॥११॥ ,३२ ·3 अभिधानचिन्तामणी देवकाण्डः २ मैत्रावरुणिराग्नेयं, और्वशेयाग्निमारुतौ । लोपामुद्री तु तद्भार्या, कौपीतकी वरप्रदौ ॥१३३॥ मरीचीप्रमुखाः सप्तर्पयश्चित्रशिखण्डिनेः । पुष्पदन्तौ पुष्पवन्तोकोक्त्या शशिभास्करौ ॥१२४॥ राहुप्रासोऽन्द्वोर्ग्रह, उपरागै उपप्लवैः । उदलिङ्गं त्वरिष्ठं स्यादुपसर्ग उपर्वेः । ॥१२५॥ अनन्यमीतिरुत्पांतो, वन्धुत्पात उपाहितः । स्यात्काल: समयो दिष्टानेहसौ सर्वमूपकः ॥१२६॥ कालो द्विविधोवसपिण्युत्सप्पिणीविभेदतः । सागरकोटीकोटीनां, विंशत्या स समाप्यते ॥१२॥ अवसपिण्याः पडा उत्सपिण्यास्त एव विपरीताः । एवं द्वादशभिरैर्विवति कालचक्रमिदम् ॥१२८ 'नौकान्तसुपमोऽरश्वतयः कोटिकोटयः । सागराणां सुपमा त, तिरास्तन्कोटिकोटयः ३१२९॥ पुपमैदुष्णमो ते द्वे, दुष्पमैसूपमा पुनः । का सहाणां, द्विनत्वारिंशतोनिता ॥१३॥ 'रय दुप्पीकविंशतिरन्दमहस्राणि तानी तु स्यात् । कान्नदुप्पोपिरोत्साह्याः परेऽपि विपरीताः॥११॥ तुका ·अभिधानचिन्तामणी देवकाण्डः २ श्राद्धकालस्तु कुंतपोष्टमो भागो दिनस्य यः । निशी निशीथिनी रात्रिः, शहरी क्षणही सपा ॥१४१॥ त्रियामा यामिनी भौती', तमी तमी विभावरी रजनी वसती श्यामी, वामतेयी तस्विनी ॥१४२।। उपो दोपेन्दुकान्तोऽय ,तमित्रा दर्शयामिनी । न्यौली तु पूर्णिमारात्रिर्गणरांनो निशागण• ॥१४॥ पक्षिणी पक्षतुल्याभ्यामहोभ्यां वैटिता निशा । गर्भकं रजनीद्वन्द्वं, प्रदोपो यामिनीमुखम् ॥१४४॥ यामः प्रहरो निशीपचधरानो महानिशा । उच्चन्द्रम्त्वपररास्तमिलं तिमिरं तमै. ॥१४॥ ध्यान्तं भूच्याऽन्धकार, तमसं सम-वा-न्धन । तुल्यनक्तन्दिने काले, विषुवेद्वि च तन् परदशाहोरानः स्यात्पक्षः स बहुटोऽसितः । लियिः' पुनः कर्मोटी, प्रतिपक्षति समे ॥१४७|| १ दिगभ्य योधमो भाग म प्रामार कुता इच्चत इत्यर्थ । दिग्गस्य पुराणोणानि रोदादीनि भगान्तानि पञ्चसा गुहानि, तन्मध्ये गगनारमा योमो मुहर्स ग कुनुप उच्यते। तत्प्रयोजन च प्रादे, अन्याम अहमो मर्म अभिजितस्य पए। ।

·२२
॥१५१॥
अभिधानचिन्तामणी देयकाण्डः १
पञ्चदश्यौ यज्ञकाली, पक्षान्तौ पर्वणी अपि ।
तत्पर्वमूलं भूतेष्टापञ्चदश्योर्यदन्तरम् ॥१४॥
स पर्वसन्धिः प्रतिपत्पञ्चदश्योर्यदन्तरम् ।
पूर्णिमा पौर्णमासी सा, राको पूर्णे निशाकरे ॥१४९॥
कलाहीने त्वनुमतिर्गिशीग्रहायणी।
अमीमावस्यमावश्या, दर्शः सूर्येन्दुसझमः
॥१५॥
अमावास्या॑मावाँसी च, सा नष्टेन्दुः कुहुँः कुहूंः ।
धेन्दुस्तु सिनीवाली, भूतेष्टी तु चतुर्दशी
पक्षो मामो वत्सरादिर्गिशीर्षः सहः सहीः ।
आग्रहायणिकश्याथ, पौपैस्तैपैः सहस्यवत्
॥१५॥
मास्तपाः फाल्गुनस्तु, फाल्गुनिकस्तपस्यैवत् ।
चैत्रो मधुश्चैत्रिकश्चे, वैशाखे राधमाधवौ'
॥१५३॥
ज्येष्ठस्तु शुक्रोऽयापाढेः, शुचिः स्याच्यावणो नमोः ।
श्रावणिकोऽय नभायः, प्रौष्ठभाद्रपरः पदैः
भादश्याप्याश्विन त्वाश्वयुजेषावय कार्तिकः ।
कार्तिकिको बाहुलोज्यौ, द्वौ द्वौ मार्गादिकावृतः ॥१५॥
हेमन्तः प्रशंलो रौद्रोऽय शैषशिशिरौ समौ ।
वसन्तै इष्यः सुरैभिः, पुष्पकॉलो बलाङ्गक
१५४॥
॥१५६॥

·अभिधानचिन्तामणी देवकाण्डः २ २३ उणे उष्णागमो ग्रीष्मो, निदास्त उष्मः । वर्षास्तपात्ययः प्रावण, मेघात्काली-गॅमौ क्षरी ॥१५॥ शरदै घनात्ययोऽयनं, शिशिराचैस्त्रिभित्रिभिः । अयने द्वे गतिस्दैग्दक्षिणार्कस्य वत्सरः ॥१५॥ स सं-पर्य-नूभ्यो वर्प, हायनोऽन्दः समाः शरत् । भवेत्पैत्रं त्वहोरात्रं, मासेनादेन दैवतम् ॥१५९॥ देवे युगसहले ढे, ब्राह्म कल्पौ तु ते नृणाम् । मन्वन्तरं तु दिव्यानां, युगानामेकसप्ततिः ॥१६॥ कल्पो युगान्तः कल्पान्तैः, संहारैः प्रलयः क्षय. । संवैतः परिवर्तच, समसुप्तिमिहानः तत्कौलस्तु तदात्वं स्यात्तजं सान्दष्टिक फलम् । आयतिस्तूत्तरः काल, उदकस्तद्भवं फलम् ॥१६२॥ व्योमान्तरिक्ष गगनं घनायो, विहाय आकाशमनन्तपुष्करे । अभ्रं सुरा-भ्रो-डु-मरू-त्पथोऽबर, खं द्योदियौ विष्णुपदं वियन्नभ : ॥१६॥ नभ्राट तर्हित्वान्मुदिरी वनाधनोड भें घूमयोनिस्तनयित्नुमेयाः । १५१ १७ १८ १९ २. 1

·अभिधान चिन्तामणी देयकाण्डः २
जीमूतैपर्जन्यवलाहको घनो
धारांधेरो वाह-द-मुग्-धरा अलात् ।।१६४॥
कादम्बिनी मेघमाला, दुर्दिन मेघनं तमः
आसारो वेगवान् वो, वातास्तं वारि शीकरः ॥१६॥
वृष्टया वर्षणैवर्षे तद्विघ्ने ग्राहे-ग्रहांववात् ।
धनोपलस्तु करकः, काठाऽऽशा दिन हरिककुपे ॥१६६
पूर्वा प्राची दक्षिणाऽपांची प्रतीची' तु पश्चिमी ।
अपराऽयोत्तरोदीची, विदिक् त्यपदिश प्रदिक् ॥१६॥
दिश्य दिग्भववस्तुन्यपागपाची मुदगुदीचीनम् ।
प्रा प्राचीन च समे प्रत्यक् तु स्यात्प्रतीचीनम् ॥१६॥
तिर्यग्दिशां तु पतय, इन्द्राग्नियमैनौः ।
वरुणो वायुकुबेरावीशानच यथाक्रमम् ॥१६९॥
ऐरावतः पुण्डरीको , वामनः कुर्मुदोजनः ।
पुष्पदन्तः सार्वभौमः, सुप्रतीश्च दिग्गनाः ॥१७०॥
इन्द्रो हरिर्दुश्थ्यवैनोऽच्युतायेंनो,
वैची विडौर्जा मघवान पुरन्दरः ।
प्राचीनहिः पुरुइतवासवौं",
सकन्दनौखण्डेलमेघवाहनीः ॥१७॥

·अभिधानचिन्तामणी देयकाण्डः २
सुत्रामास्तोष्पतिल्मिशः वृषों सुनासीसहस्रनेत्रौ
पर्जन्येहर्यश्चैऋमुक्षिा दन्तेयवृद्धश्रवस्तुरापा ।१७२।।
सुरर्पभैस्तपस्तक्षो निष्णुर्वरशततुः ।
कौशिकः पूर्व दिग्-देवाप्सरः-स्वर्ग-शची-पतिः ॥१७३॥
पृतनापोंडअधन्यौं, मरुवान्मोऽस्य तु ।
द्विषः पोकोऽद्रेयो वृत्रः, पुलोमो नमुनिलः ॥१७४।।
। जम्भः प्रिया शचीन्द्राणी, पौलोमी नयवाहिनी।
तनयस्तु जयन्तः स्याज्जयदत्तो जयश्च सः
॥१७॥
सुता जयन्ती तविषी, ताविध्युच्चैःश्रवा हयः ।
मातलीः सारथिर्देवनन्दी द्वास्थो गजः पुनः ॥१७६॥
ऐरावणोऽभ्रमातईश्चतुद्दन्तोऽर्कसोदरः ।
ऐरावतो हस्तिमः, श्वतर्गनोऽनमुप्रियः ॥१७७॥
वैजयन्तौ तु प्रासादध्वनौ पुर्य्यमरावती ।
सरो नन्दीसरैः पर्पत्सुधर्मी नन्दनं वनम् ॥१७८॥
वृक्षाः कल्पः पारिजातो, मन्दौरो हरिचन्दैनः ।
सन्तानेश्च धनुर्देवायुधं तहज़ रोहितम्
॥१७९॥

·अभिधान पितामणो देवाण्ट २ दीपरा गो, स्पानिशदिनी एयो। शतकोटि परिशम्यो, दम्भौरिभिर भिः ॥१८०॥ व्याधामः फनिशोऽम्यागिरनिभीः स्फून जनिः। योपचिनीयार्थिनी पटसामुनी नालियोनी दगी, नामयापन्धिी यमौ । विधामी पुनम्त्यष्टों, विदेशतिः ॥१२॥ स्प.स्पगिाजोऽप्सर, स्मॉश्यों उर्गशीमुसीः । हाहादयन्ते गन्धर्ना, गान्धों देवगायनाः ॥१८॥ यमैः एतान्तः पितृदक्षिणाशा- प्रेतात्पतिर्दण्डधरो मूः । कीनार्शमृत्यूं समेतिमाली शीर्णाग्रिहर्यन्तमधर्मराजाः ॥१८॥ यमरीनः श्राद्धदेवः, शमैनो महिपयनः । कालिन्दीसोदरश्चापि, धूमोर्णा तस्य वडमा ॥१८॥ पूरी पुनः संयमनी, प्रतीहारस्तु वैध्यतः। दासौ चण्डैमहाचण्डौ, चित्रगुप्तम् लेखकः ॥१८॥ स्याद्राक्षसः पुण्यननो नृचक्षो ·૨૭. १२ १3 १४ ५.६ अभिघानचिन्तामणी देवकाण्डः २ यौवाशरः कौणपयातुधाँनौ । रात्रिचरो रात्रिचरः पलौदः कीनाशरक्षोनिकसात्मनाश्च ॥१८७॥ कव्यात्कर्बुरनैत्रतावसृपो वरुणस्त्वर्णवमन्दिरः प्रचेताः । जल-यादतिपाशिमेघनादा जलकान्तारः स्यात्परञ्जनश्चं ॥१८॥ श्रीदेः सितोदरेकुहेशसखाः पिशाचे- कीच्छाव(त्रिशिर ऐलविलैकपिङ्गोः । पौलस्त्यवैश्रवणरत्नकरीः कुबेर'. यक्षौ नृधर्मधनदौ ३ नरवाहनश्च।।१८९॥ कैलासौकी यक्ष-धन-निधि-किम्पुरुपे-श्वेरैः । विमानं पुष्पकं चैत्ररय वनं पुरी प्रभी ॥१९॥ भलको वस्वोकसारौं, सुतोऽस्य नलकूबरैः । वित रिक्य स्वापतेय, सः सौर विभवो वसु ॥१९॥ (१) यातु यातुनी पुस्यपि,यदाह धनपाला"कल्यादा यातवो यातुधानाः" इति। २ पुस्यपि, यदाह धनपाल: "सारोऽयों द्रविण धन " - ·२८ अभिधानचिन्तामणी देवकाण्ड १ १३ १४ घुम्न द्रव्य गृक्थ मृत्य, स्वमृष्ण द्रविण घनम् । हिरण्यार्थों निधान तु, कुनाभि शेवैधिनिधि ॥१९२ महापद्मश्चै पद्मश्च, शंडखो मकरकच्छपौ । मुकुन्दकुन्दनीलाच, चर्चाचे निधयो नव ११९३॥ या पुण्यजनो राजा, गुह्यको घटवास्यपि । किनरस्तु फिम्पुरुषस्तुरगवदनो मर्य ॥१९४॥ शम्भु शर्व' स्थाणुरीशाने डशो', रुद्रेड्डीशी वामदेवों वृपाई। कण्ठेकोले शङ्करो" नीलकण्ठ , श्रीको ठोगो" धूर्जटिभीम भगः ॥१९॥ मृत्युञ्जय पञ्चमुखोऽष्टमूर्ति, श्मशानवेश्मा गिरिशो३२ गिरीश। पण्ड कपीश्वर ऊर्द्धलिड्ग, एक-त्रि-रक् भाल्हगेकपाट ॥१९६॥ १५ १७ २. २५२६ २९ 33 , चच्चा चर्चसौ चर्चस इत्यादि । ३ सद्योजात १ वामदव २ भघोर ३ तत्पुरुष ४ ईशान ५ति पन्च मुखानि ।

·अभिधानचिन्तामणी देवकाण्डः २ २१. ३२ 33 ३४ ३५ 38 36 30 ४२ ४३ ४४ ६. ४९ ५० ५२ ५3 ५४ मृढोऽट्टहासी घनवाहनोऽहि- बुघ्नो विरूपाक्षविपान्तकौ च । , महाव्रतो वह्नि-हिरण्यरेताः शिवोऽस्थिधन्वा पुरुषास्थिमाली॥१९७॥ स्याद् व्योमकेशः शिपिविष्टभैरवो, दिक्-कृत्ति-वासा भवनीललोहितौ । सर्वज्ञ-नाट्यप्रियखण्डपर्शवो, महापरा देव-नटे-श्वरौं हरैः ॥१९८॥ पशु-प्रथम-भूतो-मा-पतिः पिङ्ग-जटेक्षणः । पिनाक-शूल-खटाङ्ग गङ्गा-ही-न्दु-कपाल-भृत् ॥१९९॥ गज-पुष-पुरा-नग-काला-न्धक-मखाऽसुहृद् । कपर्दोऽस्य जटाजूटः, खटाङ्गैस्तु सुखसुणः ॥२०॥ पिनाकं स्यादाजगवैमनकावं च तद्धनुः । मातरः लघिमा वशितेशित्व, प्राकाम्यं महिमोऽणिर्मा। यत्र कामावसायित्वं, प्राप्तिरैश्वर्यमष्टधा ॥२०२॥ ६२ E४ 3 व्राह्मचाद्या सप्त, प्रमाः पार्पदो गणौः ॥२०१॥ १ २३ ·अभिधानचिन्तामणौ देयकाण्डः २ २ 3 ४ 93 १६ १८ २. २१ २२ २३ १५ २७२८ 33 गौरी काली पार्वती मातृमाता- ऽपर्णा रुद्रायम्बिको व्यम्बिकोर्मा। दुर्गा चण्डी सिंहयानी मृडानी, कात्यायन्यौ दक्षजाऱ्या कुमारी॥२०३|| सती शिवा महादेवी, शर्वाणी सर्वमङ्गला। भवानी कृष्ण-मैनाक-स्वसा मेनाद्रिजेश्वरा ॥२०४॥ निशुम्भ-शुम्म-महिप-मयनी भूतनायिका । तस्याः सिंहो मनस्तालः, सख्यौ तु विनयाँ जया॥२०॥ चामुण्डी चर्चिको चर्ममुण्डौ मार्जारकर्णिों । कर्णमोटी महागन्धा, भैरवी च कपालिनी ॥२०६॥ हेरम्बो गण-विघ्नेशः, पशुपाणिविनायकः । द्वैमातुरी गजास्यैकदन्तौ लम्बोदराखुगौ ॥२०७॥ स्कन्दः स्वामी महासेनः, सेनानीः शिखिवाहनः । पाण्मातुरो ब्रह्मचारी, गङ्गो-मा-कृत्तिका-सुतः ॥२०॥ द्वादशाक्षो महातेनोः, कुमारः पण्मुखो मुंहः । विशाख शक्तिभृत् क्रौञ्च-तारकारिः शरा-मि-भूः ॥२०९॥ 9E २१ ·३ १० ११ १२ १३ १५६ १८ २० अभिधानचिन्तामणौ देवकाण्डः २ भड़ी भूङ्गिरिटझिरिटि ड्य-स्थि-विग्रहः । कूष्माण्डके केलिकिलो, नन्दीशे तण्डे-नदिनौ ॥२१॥ द्रुहिणो विरिञ्चि?वणो विरिश्चः परमेष्ठ्यनोऽटश्रवणः स्वयम्भूः । कमनः कविः सात्विवेदगर्भी, स्थविरः शतानन्दै पितामही कः ॥१२॥ धाता विधाता विधिवेधसौ ध्रुवः, पुराणगो हंसगविश्वरेतसौ। प्रजापतिब्रीचतुर्मुखो भवा- न्तकृजगत्कर्तृसरोरुहासनौ ॥२१२॥ शम्भूः शतं तिः स्रष्टा, सुरज्येष्ठो विरिश्चनः । हिरण्यगर्भो लोकेशी, नाभि-पद्मा-त्म-भूरपि । ॥२१३॥ विष्णुनिष्णुजनाईनो हरिहॅपीकेशाच्युताः केशवो, दाशाह : पुरुषोत्तमोऽधिशयनोपेन्द्रावनेन्द्रानुभौ। विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति- दैत्यारिश्च पुराण-यज्ञ-पुरुषस्तायनोऽधोक्षेनैः ॥२१॥ २२ २3 ४ २५ २७ २८ १८ ·२ १ 33 ३७ 30 38 ४१ ४3 ४४ ४३ १४ ४९ स्वभूः ॥२१६॥ ૨૨ अभिधानचिन्तामणौं देयकाण्डः २ गोविन्दैपडबिन्दुमुकुन्दकृष्णों, वैकुण्ठप शर्यपद्मनाभी: वृषाकपिर्माधववासुदेवौ, विश्वम्भरैः श्रीधरविश्वरूपौ ॥२१० दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः, पीताम्बरो मा निनौ कुमोदक । त्रिविक्रमो जन्हुचतुमुनी पुन- व्वसुः शतावर्तगदाग्रनौ मुञ्जकेशिनमालिपुण्डरीकाक्षेत्र शशबिन्दुवेसः । पृश्निशृंगधेरैणीधेरीम पाण्डवार्यनसुवणबिन्दवः ॥२१७॥ श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः । सोमसिन्धुनगन्नाथो, गोवर्द्धनधरोऽपि च यदुनाथो गदा-शाङ्ग-चक्र-श्रीवत्स शङ्ख-भृत् । मधुधेनुकैचाणूरेपूत यमलार्जुनोः कालनेमिहयग्रीवंशकारिष्टंकैटभा । कसैकेशिरी. साल्चमैन्दैद्विविहिवं. हिरण्यकशिपूर्वाणः, कालीयो नरको बलिः । शिशुपालश्चास्य वध्या, वैनतेयेस्तु वाहनम् ॥२२१॥ E3 ६४ E५ E8 ६८ ॥२१८॥ ॥२१९॥ ॥२२॥ २०२१ ·अभिघानचिन्तामणी देवकाण्डः २ शवोऽस्य पाश्चमन्योऽङ्कः श्रीवत्सोऽसिस्तु नन्दकैः गदा कौमोदकी चापं शोई चक्र सुदर्शनैः ॥२२२॥ मणि स्यमन्तको हस्ते, मुजमध्ये तु कौस्तुभैः । वसुदेयो' भूकश्यपो, दिन्दुरानकदुन्दैमिः ॥२२॥ रोमो हैली मुसलिसात्वतकामपालोः मङ्कर्षणः प्रियमधुलरोहिणेयो। रुक्मिप्रलम्बयमुनाभिदन-तताल- लक्ष्मकण्डेलसितासित-रेवतीशीः । २२४॥ बलदेवो" बलभद्रो नीलवनोऽभ्युताः । मुशलं त्वस्य सौनन्दं हलं संवर्तकाहुर्यम् ॥२२॥ मीः' पद्मा रमौ यो माँ, तो सी श्रीः कमलेन्दिरी । हरिप्रियो पावामी, क्षीगेदतनयोऽपि च ॥२२६॥ मर्दनो जरामीहरन,मनमायो कमने. कलाकलिनन्य मोऽङ्गनः । .१ श्रीरसस्नु विष्णुरदय रोगो दक्षिणावर्तः। .. पाच- स्पतिस्तु चक मुदर्शनोऽगियामित्याह । ०३ अबोके या इत्यस्य, ई, भा, इति छेदः, ई अन पायोगादिनि डी प्रत्ययः, आ इत्ययं भावन्ती गहावत् । या इत्यहमपि, तथा च पिशम्भुः या रमामातृनिति " १

·॥२१८॥
॥२३०॥
३४ अभिधानचिन्तामणी देवकाण्डः २
मधुदीपेमारौं" मधुसौरथिस्मरौ
विषमायुधो दपककामहृच्छयौः ॥२२७॥
प्रद्युम्नैः श्रीनन्दनच, कन्दपः पुष्पकतनः ।
पुष्पाण्यस्येषुचापास्त्राण्यरी शम्बैरशूर्पको
केतनं मीनमकैरी, बाणाः पञ्च रैतिः प्रिया ।
मनःशृङ्गारसङ्कल्पात्मानो योनिः सुहृन्मधुः ॥ २२९ ॥
सुतोऽनिरुद्ध ऋष्याङ्क, उषेशो ब्रह्मसूधैं सः ।
गरुडः शाल्मल्यैरुणावरजो विष्णुवानम्
सौपणयो वैनतेयः सुपर्णः
सपार तिर्वजनिद्वैजतुण्डः।
पक्षिस्वामी काश्येपिः स्वर्णकाये-
स्तादयः कामायुर्गरुत्मान् सुधाहत ॥२३१॥
बुद्धस्तु सुगंतो धर्मधातु स्त्रिकालेंविजिनः ।
बोधिसत्त्वो महाबोधिरायंः शास्तो तथागतः ॥२३२॥
पञ्चतानः मिझो, दशही दशभूमिगें:
चतुस्त्रिंशज्जातकज्ञो, दशपारमिताधरः
द्वादशक्षिो दशलत्रिकायः श्रीघनाद्वयौ ।
समन्तभैदैः सहगतो, दयाधों विनायक:
॥२३३॥
॥२३४॥

·६७ अभिधान चिन्तामणौ देयकाण्डः २ मार-लोक-ख-निर्द्धर्मरोनो विज्ञानमातृकः । मैंहामैत्रो मुनीन्द्रेश्व, बुद्धाः स्युः सप्त ते त्वमी ॥२३५॥ विपश्यी शिखी विश्वभूः, क्रकुच्छन्दर्थं काञ्चनः । काश्यश्च सप्तमस्तु, शाक्यसिंहोऽर्कबान्धवः ॥२३६॥ तथा राहुलः सर्वार्थसिद्धो गौतमान्वयैः । माया-शुद्धोदन-सुतो, देवदत्ताजश्च सः ॥२३७॥ असुरौ दितिदनुनौः, पातालोकःसुरारयः । पूर्वदेवीः शुकशिप्यौं, विद्यादेव्यस्तु पोडश ॥२३८॥ 'रोहिणी प्रप्तिर्वजशृखलो कुलिशाकुआँ । - चक्रेधेरी नरदत्ता, काल्यथासौ महापरी ॥२३९॥ गौरी गान्धारी सर्वास्त्रमहाज्वाली च मानवी । वैरोट्यौऽच्छुप्ती मानसी, महामानसिकेति ता. ॥२४॥ वागे ब्राह्मी भारती गौ गीर्वाणी भापा सरस्वती । श्रुतदेवी वचनं तु व्याहारो भाषितं वचः ॥२४१॥ सविशेषणमाख्यातं, वाक्यं स्त्याधन्तकं पद । राद्धसिद्धकृतेभ्योऽन्तै, आप्तोक्तिः समयोगमौ ॥२४२॥ आचाराझं सूत्रस्त, स्थानाँझं समवाययुक् । पञ्चमं भगवत्येनं, ज्ञातीधर्मकयापि च ॥२४॥ १ ३ .

·३
॥२४४॥
॥२४॥
अभिधानचिन्तामणी देवकाण्डः २
उपासकान्तनुत्तरोपपीतिकादशाः ।
प्रश्नव्याकरणं नैव, विपाकश्रुतमेव च
इत्येकादश सोपाद्भान्यज्ञानि द्वादशं पुनः ।
दृष्टिवादो द्वादशांझी, स्यादणिपिटकाइयाँ
परिकर्म- सूत्र-पूर्वानुयोग-पूर्वगत चूलिकोः पञ्च ।
स्युर्दृष्टिवादभेदाः पूर्वाणि चतुर्दशापि पूर्वगते ॥२४६॥
उत्पादपूर्वमग्रायणीयमय वीर्य्यतः प्रवौदं स्यात् ।
अस्तेज्ञानोत्सत्यार्तदात्मनः कर्मणश्च परम् ॥२४॥
प्रत्याख्याने विद्याप्रवाद कल्याण-नामधेये च ।
प्राणवायं च क्रियाविशालमैथै लोकबिन्दुसार मिति ।२४८
स्वाध्यायः श्रुतिरीम्नायश्छन्दो वेदत्रयी' पुनः ।
ऋग्यजुःसामवेदा. स्युरथरू तु तदुद्धृतिः
वेदान्तः स्यादुपनिपैदोङ्कारप्रणवौ समौ ।
शिक्षो कल्पो व्याकरण, छन्दो ज्योतिनिरुक्तयः ॥२५०॥
पडगानि धर्मशास्त्रं, स्यात् स्मृति धर्मसंहिता ।
आन्वीक्षिकी तर्कविद्यौ, मीमांसा तु विचारणौ ॥२५१॥
सर्गश्चै प्रतिसर्गश्चे, वैशो मन्वन्तर्राणि च ।
वंशानुवंशचेरितं, पुराणं पञ्चलक्षणम्
॥२४९॥
॥२५२॥

·अभिधानचिन्तामणौ देधकाण्डः २ फँडङ्गी वेदाश्चत्वारो, मीमांसोऽन्वीक्षिकी तथा । धर्मशास्त्रं पुराणं च, विद्या एताश्चतुर्दश ॥२५॥ सूत्रं सूचनकृद्धोष्यं सूत्रोक्तार्थप्रपञ्चकम् । प्रस्तावस्तु प्रकरणं, निरुक्तं पदभजनमें ॥२५४॥ अवान्तरप्रकरणविश्रामे शीघ्रपाठतः । आह्निकमधिकरणन्त्वेकन्यायोपपादनम् ॥२५॥ उक्तानुक्तदुरुक्तार्थचिन्ताकारि तु वात्तिकम् । टीको निरन्तरव्याख्या, पञ्जिको पदभजिका ॥२५६॥ निबन्धवृत्ती अन्वये, संग्रहस्तु समाहेतिः । परिशिष्टपद्धत्यादीन्, पथाऽनेन समुन्नयेत् ॥२५७॥ कारिको तु स्वल्पवृत्तौ, बहोरर्थस्य सूचनी । कलिन्दिको सर्वविद्या, निघण्टुर्नामसङ्ग्रह। ॥२५८॥ इतिहासः पुरावृत्त, प्रवह्निको प्रहेलिको । जनश्रुतिः किंवदन्ती, वाततिा पुरातनी ॥२५९॥ ०१ अवान्तरप्रकरणाना विश्रामो ग्रन्थावयय इत्यर्थः । तदा- हिनकमित्युन्यत, यदनेकार्थः “भानिकं स्यात्पुनरहनिर्वत्यै नित्य- फर्मणि । भोजने ग्रन्यभागे चेति ग्रन्थभागे-ग्रन्यावयवे इति ०२ आदिग्रहणात् अध्यायः उच्चासः अङ्कः सर्गः इत्यादयो अन्यायाविशेषा ज्ञेयाः । तट्टीमा ।

·-
अभिधानचिन्तामणौ देवकाण्डः २.
वार्ता प्रवृत्तिवृत्तांत उदन्तोऽयाइयोऽभियो ।
गोत्रसंज्ञानामधेयोहिौऽमित्यांश्च नामे च ॥२६॥
सम्बोधनमामन्त्रणमाहौने त्वभिमन्त्रणरें ।
आकारण हैवो हूँतिः, संहृतितुभिः कृता ॥२६॥
उदाहार उपोद्घाते, उपन्यासैश्च वाड् खम् ।
व्यवहारो दिवादेः स्यात् , शपथैः शपनं शरैः ॥२६२॥
उत्तरं तु प्रतिवचः, प्रः पृच्छानुयोजनमें ।
कथङ्कथिकता चाथ, देवप्रश्न उपश्रुतिः
॥२६॥
चटु चाटुं प्रियाय, प्रियसत्यं तु सूनृतम् ॥
सत्यं सम्यक समीचीनमृत तथ्यं यथातयम् ॥२६४॥
यथास्थितं च सर्भूतेऽलीके तु वितयानृते ।
अथ क्लिष्टं सड्कुलं च, परस्परपराहतम्
||२६५॥
सान्त्वं सुमधुरं ग्राम्यमश्लील मिष्टमस्फुटम् ।
लुसवर्णपदं प्रस्तमवाच्य स्यादनारम्
अम्यूकृतं सत्कारे, निरस्तं त्वरयोदितम् ।
आग्नेडिने द्विस्विरुक्कमबद्धं तु निरर्थकम् ॥२६७॥
पृष्ठमांसादनं तद्यत्, परोक्षे दोपकीर्तनम् ।
मिथ्याभियोगोऽभ्यारत्र्यानं, सङ्केत हृदयङ्गमम् ॥२६॥
२३
॥२६६॥

·an . अभिधानचिन्तामणी देयकाण्डः २ पहेपं निष्ठुर रुसं, विक्रुष्टमय घोषणी । उच्चघुष्ट वर्णनेडा, स्तवः स्तोत्रं स्तुतितिः ॥२६॥ श्लावों प्रशंसाऽर्थवादः, सा तु मिथ्या विकत्यनम् । जनप्रवादः कोलीनं, विगानं वचनीयतों ॥२७०॥ स्यादेवर्ण उपक्रोशो, वादो निप्पर्य्यपात् परः । गर्हाँ धिक्रिया निन्दी, कुत्सा क्षेपो जुगुप्सनम्।।२७१॥ आक्रोशाभीपाक्षेपाः, शाः स क्षारणी रते । विरुद्धशंसनं गालिराशीमङ्गलशंसनम् ॥ २७२ ।। श्लोकः कीर्तिर्यशोऽभिख्या, समाज्ञा रुशती पुनः । अशुभा वाक् शुमा कल्या चर्चरी चर्भटी समे ॥२७॥ यः सनिन्द उपालम्भस्तत्र स्मात्परिभाषणम् । आच्छौऽऽलापैः सम्भापोऽनुलापैः स्यान्मुहुर्वचः ॥२७॥ अनर्थकं तु प्रलोपो, विलापः परिदेवनम् । उल्लापः काकुवागन्योऽन्योक्तिः संलापेसकैथे ॥२७॥ विप्रलोपो विरुद्धोक्तिरपलापस्तु निहतः । सुप्रलापैः सुवचनं, सन्देशवाक्तु वाचिकम् ॥२७॥ 3 २ ·१ 3 ४ ६ अभिधानचिन्तामणी देयकाण्डः २ आज्ञा शिष्टिनिराइनिभ्यो देशी नियोगशासने । अवर्वादोऽप्यथाहूय प्रेपणं प्रतिशासनम् ॥२७७॥ संविसन्धोऽस्थाऽभ्युपायैः, संप्रत्याड्भ्यः परः श्रयः । अङ्गीकारोऽभ्युपगमः, प्रतिज्ञाऽऽगर्थे सरेरः ॥२७८॥ गीतनृत्यवाद्यत्रयं, नाट्यं तौर्यत्रिकं चै तत् । सङ्गीत प्रेक्षणार्थेऽस्मिन् , शास्त्रोक्ते नाट्यधर्मिका ॥२७९॥ गीतं गाने गेयं गीतिर्गान्धर्वमय नर्तनम् । नटनं नृत्यं नत्तं च, लास्य नाट्यं च ताण्डवम् ॥२८०॥ मण्डलेन तु यन्नृत्यं, स्त्रीणां हल्लीसकं हि तत् । पानगोष्ठ्यामुञ्चताल, रणे वीरनयन्तिका स्थानं नाट्यस्य रङ्गः स्यात्पूर्वरङ्ग उपक्रमः । अनहारोऽङ्गविक्षेपो, व्यजकोऽभिनयः समौ ॥२८२।। स चतुर्विध आहार्यो रचितो भूपणादिना । वचसा वाचिकोऽङ्गेनाङ्गिकै. सत्त्वेन सात्त्विकैः ॥२८॥ स्यान्नाटकं प्रकरणं, भाणः प्रहसन डिपः । व्यायोगसमककारौं, वीथ्यवहामृगा इति ॥२८४॥ ॥२८१॥ १ १ ३

·3
१
अभिधानचिन्तामणी देयकाण्ड.२ ४१
अभिनेयप्रकारा स्युर्भापा पट संस्कृतादिका. ।
भारती सात्वती कौशिक्यारमट्यौ च वृत्तयः ॥२८॥
बाचे वादित्रमातोद्य, तूर्य तूर स्मरन ।
सतं वीणाप्रभृतिकं, तालप्रभृतिकं धन ॥२८६॥
वैशादिकं तु शुपिरमानद्धं मुरनादिकम् ।
वीणा पुनर्घोपवती, विपश्ची कण्ठकृणिका !२८७॥
वल्लकी साऽय तन्त्रीभि , सप्तमि परिवादिनी ।
शिवस्य वीणा नालम्बी, सरस्वत्यास्तु कच्छपी ॥२८८॥
नारदस्य तु महती गणाना तु प्रभावती ।
विश्वावसोस्तु बृहती, तुम्बुरोस्तु कलावती ॥२८९॥
चण्डालाना तु कटोलवीणां चाण्डालिको च सा ।
काय कोलम्बस्तस्या, उपनाहो निबन्धनम् ॥२९॥
दण्ड पुन प्रवाल स्यात्कम्भस्तु प्रसवकै ।
मूले वंशशलाको स्यात्कलिको कृणिकौपि च ॥२९१॥
कालस्य बियया मान, ताल साम्य पुनलये ।
द्रुत विलम्बित मध्यमोधस्तत्व घन क्रमात् ॥२९२॥

·ર अभिधान चिन्तामणी देवकाण्ड २ २ १ २ मृदङ्गो मुरज सोऽक्यालिङ्गयूज़ इति त्रिधा । स्यायश पटहो ढकी, भेरी दुन्दुभिरानक ॥२९॥ पर्टहोऽय शारिका स्यात्कोणो वीणादिवादनम् । शृद्धारहास्यारणा, रौवीरभयानी ॥२९८॥ बीमन्सौंदर्भुतशान्ताश्च, रसा भावा पुननिधा । स्थायिसात्विक्सचारिप्रेमदै स्यादति पुन ॥२९॥ रागोऽनुरागोऽनुरतिहाँसस्तु हसन हो । घरी हासिको हास्य, तनादृष्टरदे स्मितम् ॥२९॥ वोष्ठिाऽय हसित, विञ्चिद्दष्टरदाङ्गुरे । विञ्चिच्छूते विहसितमट्टहासो महीयसि ॥२९७॥ अतिहांसस्त्वनुस्यूतेऽपहाँसोऽकारणात्कृते । सोत्प्रासे त्वाच्छुरितक, हसन स्फुरदोष्ठक ॥२९८॥ शोक शुक् शोचनं खेद ,मोधो मन्यु बुधा रुषा । कुत् कोप प्रतियो रोपा, रुटू चोत्साह प्रगल्भता ।२९९। अभियोगोद्यमौ प्रौदिरुद्योग वियदेतिका । अध्यवसाय उर्जोऽय वीर्य सोऽतिशयान्वित ॥३०॥ १ १ 3 २ 3 ·अभिधानचिन्तामणी देवकाष्डः ५ ४ ३ . १ 3 ह १ १ २ , ४ भयं भीीतिरातड़क, आशका साध्वस दरः । मिया च तचाहिभयं, भूपतीनां स्वपक्षनम् ॥३०१॥ अदृष्टं वह्नितोयादृष्टं स्वपरचक्रनम् । भयड्करं प्रतिभयं, भीम भोमं भयानकम् ॥३०२॥ भीषणं भैरव घोरं, दारुगं च भयावहम् । जुगुप्ता तु घृणोऽय स्याद्विस्मयश्चित्रेमद्रुतमे ॥३०॥ चोद्याश्चयें शमः शान्तिः, शमयोपशमावपि । तृष्णाक्षये. स्थायिनोऽमी, रसानां कारणं क्रमात् ।।३०४॥ स्तम्भो जाड्य स्वदो धर्मनिदायो पुलकः पुनः । रोमाञ्चः कण्टको रोमविकारो रोमहर्पणम् ॥३०५॥ रोमोद्गम उद्धुपणमुल्लाकमनमित्यपि । स्वरभेदस्तु कल्लत्वं, स्वरे कम्पस्तु वेपथुः ॥३०६॥ वैवी कालिकोऽयाच बाप्यो नेत्राम्यु रोदनम् । अमर्तुं प्रलयस्त्वचेष्टतेत्यष्ट सात्विकाः ॥३०७॥ धतिः सन्तोषः स्वास्थ्यं स्यादाध्यानं स्मरणं स्मृतिः । मतिर्मनीपा बुद्धिर्धिपणाज्ञप्तिचेतनाः ॥३०८॥ २ 3 ४ 3 २

·४४
अभिधान चिन्तामणी देयकाण्डः २
१२
१३
४
प्रतिभा प्रतिपत्प्रज्ञाप्रेक्षाचिदुपलब्धयः ।
संवित्तिः शेमुपी दृष्टिः, सा मेघा धारणक्षमा ॥३०९॥
पण्डी तत्त्वानुगा मोक्षे ज्ञान विज्ञानमन्यतः ।
शुश्रूषो श्रवणं चैव, ग्रहणं धारणं तथा ॥३१०॥
उहोऽपोहोऽर्थविज्ञान, तत्त्वज्ञानं च धीगुणाः ।
बीडा लज्जा मन्दाक्षं हीनपी साऽपत्रपाऽन्यतः ॥३११॥
जाड्य मौख्य विपादोऽवसादेः सादौ विषण्णता ।
मदो मुन्मोहसम्भेदो, व्याधिस्त्वाधी रुनाकरः ॥३१२॥
निद्रा प्रमीली शयन, संवेर्श-स्वाप-संलयाः ।
नन्दीमुखी श्वासहेतिस्तन्द्रा सुप्त तु साधिका ॥३१३||
औत्सुक्य रणरणकोत्कण्ठे आयल्लौरती।
हल्लेखोत्कलिके चायावहित्याकारगोपनम्
शङ्काऽनिष्टोत्प्रेक्षणं स्याचापले त्वनस्थितिः ।
आलस्य तन्दा कौसीी, हेपंश्चित्तप्रसन्नता ॥१५॥
.ह्रादैः प्रमोः प्रमदो, मुत्प्रीत्यामोदैसम्मदोः ।
आनन्दानन्दयू गर्वस्त्वहहोरोऽवरिप्तता
॥३१४॥
॥३१६॥

·२ अभिधानचिन्तामणी देयकाण्डः २ दोऽभिमानो ममता, मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः । समियोऽहमहमिको, या तु सम्भावनाऽऽत्मनि ॥३१७॥ दोत्साऽहोपुरुपिकी, स्यादहम्पूर्विको पुनः । अहं पूर्वमहं पूर्वमित्युग्रत्वं तु चण्डता ॥३१८॥ प्रबोपन्तु विनिद्रत्वं, ग्लानिस्तु बलहीनता । दैन्यं कापण्यं श्रमस्तु, कुर्मः क्लेशः परिश्रमः ॥३१९॥ प्रयासोयासव्यायामा, उन्माश्चित्तविप्लव । मोही मोठ्यं चिन्ता ध्यानमर्पः क्रोधसम्भवः ॥३२०॥ गुणो जिगीपोत्साहवांस्त्रांसस्त्वाकस्मिकं भयम् । अपस्मारैः स्यादावेशो, निर्वेदैः स्वावमाननम् ॥३२१॥ आवेगस्तु त्वरिस्तुणिः, संवेगः सम्भ्रमस्त्वरी । वितर्क स्यादुनयन, परामशौं विमर्शनम् ॥३२२॥ अध्याहारस्तर्क होऽसूयान्यगुणदृपणम् । मृति संस्था मृत्युकालौ, परलोकगमोऽत्ययः ॥३२३॥ पञ्चत्वं निधन नाशो, दीर्घनिद्रा निमीलनम् । दिष्टान्तोऽस्त कालधर्मोऽवसानं सा तु सर्वगा ॥३२४॥ १० ११ १२ १४ १५ ·अभिधानचिन्तामणौ देवकाण्ड.२ ॥३२८॥ मरेको मारियस्त्रिंशदमी व्यभिचारिण । स्युः कारणानि कार्याणि, सहचारीणि यानि च ॥३२५॥ रत्यादेः स्थायिनो लोके, तानि चेत्काव्यनाट्ययो । विभावी अनुभावाचे, व्यभिचारिण एव च ॥३२६॥ व्यक्त. स तैर्विभावाद्यै, स्थायिभावो भवेदसः । पानाणि नाट्येऽधिकृतास्तत्तद्वेपस्तु भूमिको ॥३२७|| शैलपो भरतः सर्वकेशी भरतपुत्र । धर्मीपुत्रो रङ्गनायाऽऽजीवो रङ्गावतारक नटं कृशाची शैलाली, चारणस्तु कुशील । भ्र-भ्रु-धू-भृ-परः कुंसो, नट. स्त्रीवैषधारक ॥३२९॥ वेश्याचार्य पीठमई , सूनधारस्तु सूचकः । नन्दी तु पाठको नान्द्याः, पार्धम्य पारिपाश्चिक ॥३३०॥ वातन्तिक केलिकिलो, वैहासिको विदुषक । प्रहासी प्रीतिश्याय, पिड़े पल्लविको विट ॥३३१॥ पिता त्वाबुक आवृत्त-भावुको भगिनीपतौ ।। मावो विद्वान् युवराज , कुमारो मर्तृदारक ॥३३२॥ ११ १ २ २ ។ ४ ६ 3

·४७
१
१
१
२
१
२
3
अभिधान चिन्तामणो देवकाण्डः २
चाला वासूर्षि आर्यो, देवो भट्टारको नृपः ।
राष्ट्रियो नृपतेः श्यालो, दुहिता भर्तृदारिका ॥३३३॥
देवी कृताभिषेकाऽन्या भट्टिनी गणिकाऽन्जुका !
नीचा चेटी सखीहृतौ हण्डे हज्जे हलाः क्रमात् ॥३३५॥
अब्रह्मण्यमवध्योक्तौ, ज्यायसी तु स्वसाऽत्तिको ।
भर्ताऽऽर्यपुत्रो माताऽम्बा भदन्ताः सौगतादयः ॥३३॥
पून्ये तत्रभवानत्रभवांश्च भगवानपि ।
पादी भट्टारको देवः, प्रयोज्याः पून्यनामतः ॥३३६॥
इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचितायामभिधानचिन्तामणौ
नाममालायां देवकाण्डो द्वितीयः ॥२॥

·अभिधानचिन्तामणौ।
१३
॥३३॥
मर्त्यकाण्डः तृतीयः।
मत्त्यः पञ्चमनो भूस्टर, पुरुः पुरुषो नरः ।
मनुष्यों मानुषी ना विट, मनुजो मानवः पुमान्॥३३७१
बाले: पा शिशैम्भिः, पोतः शावः स्तनन्धयः ।
पृथुका तानशयोः, क्षीरकण्ठः कुमारक:
'शिशुत्वं शैशवं बाल्य. वयस्यातरुणो युवा ।
तारुण्यं यौवन वृद्धः, प्रवयाः स्थविरो नरन् ॥३३९॥
जरी भीर्णो यातयामा, जीनोऽय विवसा गरी ।
वार्द्धक स्थाविरं ज्यायोन् , वर्षीयान् दशमीत्यपि॥३४०॥
विद्वान सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णाः
हः प्राप्तम्पतिटीयमिपधीरो: ।
मेधाविकोविंदविशारदरिदोष-
ताः प्रापण्डितमनीपिधप्रसुद्धोः
२
॥२४॥

·१२
अभिधानचिन्तामणौ मयंकाण्डः ३
व्यक्तो विपश्चित्सङ्ख्यावाने. मैंन् प्रवीणेतु शिक्षितः।
निष्णातो निपुणो दक्षः, कर्म-हस्त-मुखीः कृतात् ।३४२॥
कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
छेको विदग्धे प्रौदस्तु, प्रगल्भैः प्रतिमान्विर्तेः ॥३४॥
कुशाग्रीयमतिः सूक्ष्मदर्शी तत्कालधीः पुनः ।
प्रत्युत्पन्नमतिईराद्यः पश्येद्दीर्घदयसौ ॥३४॥
हृदयालः सहृदयश्चिद्रूपोऽप्यय संस्कृते ।
व्युत्पन्न प्रहतेचणा, अन्तर्वाणिस्तु शास्त्रवित् ॥३४॥
वागीशो वापतौ वाग्मो, वाचोयुक्तिप?ः प्रवाई ।
समुखो वाव कोऽय वदो' वक्तो वदावदैः ॥३४६॥
स्याद् जल्पाकस्तु वाचालो, वाचोटो बहुगवाक् ।
यद्वेदोऽनुत्तरे दुर्वाक कद्वैदे त्यादयाधरैः ॥३४७॥
हीनवादिन्येडकोनेहमुको त्यवाक्श्रुतौ ।
स्वर्णः शब्दनस्तुल्यौं, कुवाकचरौ समौ ॥३४८॥
लोहलोऽस्फुटवाग मूकोऽवागसौम्यस्वरोऽस्वरैः ।
वेदितो विदुरो' विन्र्वन्दारेस्त्वमिवादकः
॥३४९॥

·। - २ अभिधानचिन्तामणो मन्यकाण्डः ३ आशंसुराशंसितरि', कट्टरस्त्वतिकुत्सितः । निराकरिष्णुः क्षिप्नुः स्याद्विकासी तु विकस्वरः॥३०॥ दुर्मुखे मुखराबद्धमुखौ शलः प्रियंवः । दानशील: सपदान्यो, बदन्योऽप्यय वालिशः ॥३११॥ मूटो मन्दो ययानातो', बालो' मातृमुखो नईः । मूर्जीऽधौ विवर्णाक्षौ, वैधेयो मातृशासितः ॥३५२॥ देवानांप्रियनाल्मौ च, दीर्घसूत्रेश्विरक्रियः। मन्दः जियाप्त कुण्ठः स्यात् , क्रियावाने कर्मसुद्यनः॥३५ कर्मक्षमोऽनङ्कर्मांगः, कर्मशूरस कर्मठः । कर्मशील: कार्म आय शुलिस्तीक्ष्णकर्मकृत् ॥३५ सिंहमहननेः स्वतः, स्वतन्नो' निरवग्रहः । ययाकामी स्वरुनिधे, पठन्दः स्पैर्यपातः ॥३१॥ यदृच्छा सरितो म्मको, नायवाने निघको । तन्वायतेशाचीनन्दवन्तः परारे लक्ष्मीकाने लक्ष्मणैः सी, इभ्य आयो' धनीचरैः । कोरिमृतिः संपतिक्ष्मीः श्रीमदिमम्पदः । ३५७॥

·१४
५५
१४
१
ह
अभिधानचिन्तामणौ मयंकाण्डः ३
दरिद्रो दुर्विधौ दुःस्थौ, दुर्गा निःस्वकीकटौ
अकिञ्चनोऽधिपस्त्वीशो, नेता परिवृढोऽधिः ॥३५८॥
पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रमुभत्तेश्वरो विभुः ।
ईशितेनो नायकश्य, नियोज्यः परिचारकः
॥३५९॥
डिगरः किङ्करो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।
दामः प्रेष्यः परिस्कन्दो, मुनिष्यपरिकम्मिणौ ॥३१०॥
परानः परपिण्डौः, परनौतः परैपितः।
भूतके भृतिभुग वैतनिकः कर्मकगेऽपि च
॥३६॥
स नि तिः कर्मरो, भृतिः' स्यान्निष्क्रयः पणैः ।
कर्मण्या वेतन मूल्यं, निवेशो भरणं विधा ॥३६२॥
भर्मण्यों भर्म भृत्यों च, भोगैस्तु गणिका तिः ।
खल: स्याहहुकरो', भारयाहस्तु मारिकः ॥३६३॥
वार्तावहे वैवधिको, भारे विवववीवबौ ।
काचः शिक्य तदालम्बो, भारयष्टिविहनिको ॥३६४॥
शूरचारमटो' वीरो', विक्रान्तश्चाय कातरः ।
दारितश्चकितो भीतो', मी भोरक-मीलुकाः ॥३६॥

·अभिधान चिन्तामणो मर्यकाण्डः ३ विहस्तव्याकुलौं व्यग्रे, कान्दिशीको भयद्गुते । उत्पिञ्जसमुत्पिञ्जपिञ्जली भृशमाकुले महेच्छे तू टोदारौ, दान्तोदीर्णमहाशयाः । महामना महात्मी च, कृपणस्तु मितम्पः ॥३६७॥ कीनाशस्तद्धनः क्षुद्रेकदर्यदृढमुष्टयः । किम्पचानो दयालुस्त, कृपालुः करुणापरः ॥१६॥ सूरतोऽप दया शूकः, कारुण्यं करणा घृणा । कृपानुकम्पानुक्रोशो, रिले शरारुवातुको व्यापादन विशरणं प्रमयः प्रमापर्ण, निर्गन्यनं प्रमयनं कदन निबर्हणम् । निस्तहणं विशसनं क्षणनं परासन, प्रोजासन प्रशमनं प्रतियातनं वधः प्रवासनोद्वासनधातनिर्वासनानि मज्ञप्तिनिशुम्भहिंसाः । नि पणालम्मनिसुदनानि, निर्यातनोन्मन्यतमापनानि ॥३६९॥ १३ १४ १५ 9 ॥३७॥ ॥३७१७ ·अभिधानचिन्तामणो मयंकाण्डः ३ 33३२ 33 ३४ ३५ 8 १ . 3 3 अपासनं वर्जनमारपिना, निष्कारणाक्रायविशारणानि । 'स्यु. कर्त्तने कल्पनै वैर्द्धने च, छेदश्च धानोद्यत आततायी । स शैर्पच्छेदिका शीर्षच्छेद्यो यो वधमर्हति । प्रमीतै उपसम्पन्न, परेतप्रेतमंस्थिताः ॥३७३॥ नीमालेख्य-यशः-शेपो, व्यापन्नोऽपगतो" मृतः । पसुस्तदहे दानं, तदर्थमौर्ध्वदेहिकम् ॥३७४॥ मृतस्नानमपस्नान', निवाः पितृतर्पणमे । - चितिचित्याचितास्तुल्या, ऋजुस्तु प्रार्जलोऽजसः॥३७५॥ दक्षिणे सरलोदारी, शउस्तु निकृतोऽनृजुः । करे' नृशंसेनिखिशपार्यों धूर्तस्तु वचः ॥३७६॥ व्यंस: कुहेको दाण्डानिनिको मार्यिमालिको' । माया तु शठतो शाट्य, कॅमतिनिकृतिश्चे सा ॥३७७॥ 'कपर्ट कैत दम्भैः, कट मोविलम् । व्यपदेशो मिर्ष लक्ष, निम व्यानोऽय कुकुटिः ॥३६॥ + कुनो दम्मच-' न, वचन तु प्रतारणम्। य्यलीमतिपन्धान, साधौ' सम्योर्यसञ्चोंः ॥३७९॥ १. १२ ·॥३८॥ अभिधानचिन्तामणो मत्यकाण्डः ३ दोपैककै पुरोभागी, कणेजपत्त दुर्जनः । पिशुनः सूचको नीचो", द्विजिट्ठी मत्री खलः ॥३८०॥ व्यसनास्तूिपरक्तव्योरेस्तु प्रतिरोधकैः । दस्युः पाटचरैः स्तनस्तस्करः पारिपन्थिकः ॥३८१॥ परिमोपिपरास्वन्धकागारिकमनिम्लुः । यः पश्यतो हरेदर्थ, स चोरः पश्यतोहरैः चौयं तु नौरिको स्तेय, लोप्नं त्यपहृतं धनम् । यद्भविष्यों देवरोऽयालस्यः शीतकोऽलमः ॥३८३॥ मस्तुन्दपरिमंनोऽनुप्णों दक्षस्नु पशः । पट्टेप्णोणक त्यानचतुराश्याथ तत्परः आसक्तः प्रचणः प्रहे:, प्रसियो परायणः । दानोदारः स्यूक्षदानशौण्टी बहुप्रदे दानमुत्सननं त्यागः, प्रदेश विमर्जन । विहायित' वितरण, स्पर्शनं प्रतिपादनमें विधाणन" निगमपनमंततिः" । अर्यन्ययेतः मुकलो, यानाम्। वनीप: माणोऽधी याचनमस्तकोऽपापिनेषणा । भईनो प्रणयों' यानी, यापनोऽध्यपणी सनि:॥३८८३ ॥३८४॥ 3 ॥३८॥ ॥१८॥ ।

·- अभिधानचिन्तामणो मत्यकाण्डः३ उत्पतिष्णस्तुत्पतितोऽलङ्करिष्णुस्तु मण्डनः । भविष्णुर्भवितो भूः, समौ वत्तिष्णुवर्तनौ ॥३८९॥ विसत्वरी विसमरः, प्रसारी च विसारिणि । लज्जाशीलोऽपत्रपिणुः, सहिष्णुः शमिता क्षमा ॥३९०॥ तितिक्षुः सहन: क्षन्ता, तितिक्षी सहन क्षमा । ईप्यालः कुनोऽशान्तिप्र्यो क्रोधी तु रोपणः ॥३९॥ . अमर्पण क्रोधनच, चण्डस्त्वत्यन्तकोपन. । बुभुक्षितः स्यात् क्षुधितो, निघत्सरशनायितः ॥३९२॥ बुभुक्षायोमशनायो, निघ सौ रोचको रुचिः । पिपासुस्तृपितस्तैष्णक, तृष्णा तर्पोऽपलासिको ॥३९३॥ पिपातों तदेतृपोदन्या, घीतिः पानेऽथ शोपणम् । रसादान भक्षकस्तु, घमेरोऽझर आशितः ॥३९४॥ भक्मैन कैरमन्धो , भिसो दादिविरोदनः । अशन जीवनकं च, योमो वानः प्रपादनम् ॥३९५॥ मिस्सटी दग्धिको सरसागं मण्डमत्र तु । दधिने मस्तु भक्तोत्थे, निस्रावाचाममासरीः ॥३९॥ 3 3

·२
॥३९९॥
अभिधान चिन्तामणी मयंकाण्डः ३
श्राणों विलेपी तरलो, यवारुष्णिकोपि च ।
सूपः स्यात्प्रहित सूढो , व्यञ्जनं तु घृतादिकम् ॥३९७॥
तुल्यौ तिलाने कृसरनिसरोवथ पिष्टकैः ।
पुपोऽपूपः पूलिका तु, पोलिका पोलि-पपिकाः ॥३९८॥
पूपल्यधेपत्पक्के स्युरभ्युपोम्योपैपौलयः ।
निष्टाने त तेमन स्यात्करम्मो दधिसक्तवः
धृतपूरो घृतचरः, पिष्टपूरश्चै घातिः ।
चमसी' पिष्टवत्तिः स्थावटकस्त्ववसेकिमः ॥४०॥
मृष्टा यवाः पुनर्धानो, धानाचूर्ण तु सक्तः ।
पृथुकैश्चिपिस्तुल्यौ, लोनी स्युः पुनरक्षताः ॥१०॥
गोधूमचूणे समिता', यवक्षोदे तु चिकस.।
गुटै इक्षुरतकापः, शर्करो तु सितोपली
सिता च मधुधूलिस्तु, खरडेप्तद्रिकृति पुनः ।
मत्स्योटी फाणित चापि, रसालायां तु मार्मिती ॥४०३॥
शिरिण्येय युपी, रसो दुग्धं तु सोमनम् ।
गोरमः क्षीरमूधयं , स्तन्यं घुमान' पर्यः
॥४०॥
॥४०२॥

·३ - अभिधानचिन्तामणौ मयंकाण्डः ३ पयस्यं घृतदध्यादि, पेयूपोऽभिनत्रं पयः । उभे क्षीरस्य विकृती, किलाटी' कृर्धिकापि च ॥४०॥ पायस परमानं च, सरयी क्षीर दधि । गोरसश्च तदधनं, द्रस पत्रलमित्यपि ॥४०६॥ घृत हविध्यमान्यं च, हविराधारसपिपी । हयोगोदोहोद्भवं हैयनवीन शर# पुनः ॥४०७|| दधिसारं तकमारं, नवनीत नवोदतम् । दण्डाहेते कालशेययोलौरिटानि गोरसः ।।४०८॥ रसायनमयार्धाम्यूश्चित् श्वेतं समोदकम् । तकं पुनः पादनलं, मथित' यारिवर्जितम् ॥१०९॥ सार्षिक दाधिक सर्पिर्दधिम्यां संस्कृतं क्रमात् । लवणोदकाभ्यां तु दकलावणिकमुदश्चिति ॥४१०॥ औदश्चितमौदश्चित्कं, लवणे स्यात्त लावणम् । पैठरोख्ये उग्वासिद्धे, प्रयस्तं तु मुसंस्कृतम् ॥४११॥ पक्के राद्धं च सिद्धं च, भृष्टं पदं विनाम्युना । भृष्टामिपं भटिन स्याभूतिर्मरूटकं च तत् ॥४१॥ ३ १ , ·अभिधानचिन्तामणी मर्यकाण्डः ३ १ ३ १ 3 १५ १६ १ शूल्यं शुलाकृतं मांस, निष्काथो रसकः समौ । प्रणीतमुपसम्पन्न, स्निग्धे मरणचिक्कणे ॥४१३॥ पिच्छिलं तु विनिविलं, विज विजिलं च तत् । भावितं तु वासितं स्यात्तुल्ये संभृष्टशोधित ॥४१४॥ काधिक काजि धान्यम्टा नाले तुपोदकम् । फुल्मापाभिपुतावन्तिसोमशुक्तानि कुजलम् ॥१५॥ चुकं धातुनमुन्नाह, रसोध्न कुण्डगोलकम् । महारम सुवीराम्ल, सौवीर म्रक्षण पुनः ॥४१६॥ तैले स्नेहोऽभ्यजनं च, वेसवार उपस्करः । स्थात्तिन्तिडीकै तु घुर्क, वृसाम्लं चाम्टवेतसे ॥४१७॥ हरिद्री कानी पीतों, निशाज्यों वाणिनी । सौ क्षुताभिमननो, रानिको राममपिः ॥४१८॥ आमुग कृष्णिश चामौ, कुस्तुम्धुरु तु धान्याने । धन्या धन्या धान्यार, मरिच कृष्णमूपणम् ॥१९॥ कोयलन पार्मपत्तनं ययन प्रियम् । शुण्टी महौषं विश्वौ, नागैर विधभेपन ॥४२०॥ २ १ ३ 3 3

·अभिधानचिन्तामणौ मर्यकाण्डः ३
वैदेही पिप्पली कृष्णोपकुल्यों मागंधी वर्णा,,
तन्मूलं प्रन्थिकं सर्वग्रन्थि चटकाशिरैः ॥४२१॥
विक्टुं यूपणे व्योपैमानी जीरकः को।
सहस्रवेधि वाल्हीक, जतुकं हिड्गु रामठम् ॥४२२॥
न्यादः स्वदने खादन गर्ने, निवसो वल्मनमभ्यवहारः ।
जग्धिक्षणभक्षणही , प्रत्यवसाने धमिरीहारः ॥४२३॥
प्मानों वागविवाणी, भोजन जेमदिन ।
चर्चगे चूर्णनं दन्तैनिहास्वादन्तु लेहनम् ॥४२४॥
क्ल्यात: प्रातराशे, मग्धिस्तु सहभोजनम् ।
ग्रांसो गुडेरक पिण्डो, गरोलेः करको गुईः ॥४२५॥
गण्डोल: कालस्तृप्ते', त्वामातसुहिताशितोंः ।
तृप्ति साहित्यमाप्राणमय मुक्तममुन्हिते' ॥४२६॥
फेला पिण्डोफिीच, म्योदरपूरके पुनः ।
कुसिम्भरिरात्मम्भरिस्टाम्मरिरप्यप ॥४२७॥
आधुनः स्यादौदरिको', विनिगीपाविवर्तिते ।
उदरपिशानः सर्वानीन. सनिमक्षक ॥४२८॥

·अभिधानचिन्तामणी मत्यकाण्डः ३ शाकुलः पिशिताश्युन्मदिष्णस्तुन्मादसंयुतः । -गृनुस्तु गर्द्धनस्तृष्णक, लिप्मुलुब्धोऽभित्रायुक||४२९॥ लोलपो लोलुभो लोभैस्तृष्णो लिप्सौ वर्शः स्पृहो । काहीऽऽशंसो गर्द्धवान्छीऽऽशेच्छहोतृहमनोरयाः॥४३०॥ कामोऽमिलापोऽमिच्या तु, परस्वहोद्धतः पुनः । अविनीतो विनीतात, निभूने. प्रसृतोऽपि च ॥४३१॥ विधेये विनयस्यः स्यादाश्रो वचने स्थितः । वश्यः प्रणेयो' धृष्ठान, वियाँतो धृ वृष्णमौ ॥४३२।। वीक्षापन्नो विक्षोऽयाधृष्टे शालीनैशारदौ । शुयुः शुभसंयुक्त, स्यादईयुरहङ्कतः ॥४३३॥ कामुक कमिनी कत्रोऽनु: कामयितोऽमिकः कामनः कमरोऽभी, पञ्चमस्तु विप्लुतेः ॥४३४॥ व्यमनी' हर्पमाणात प्रमनो हष्टमानमः । विर्वागो विचनोस्त, दुरन्तर्वि-परो मनोः ॥४३५॥ .. गुगनी, प्रसनुप रेस्यामेट "तम्या मेनुटता प्रगतम्यनम, मागकाम्" पाप नास्यति नही।

·१ अभिधानचिन्तामणी मयंकाण्डः ३ मत्ते शौण्डोत्कटक्षीवों, उत्कस्तूत्सुकै उन्मनीः । उत्कण्टितोऽभिशस्ते तु, वाच्यक्षारितदूपिताः ॥४३॥ गुणैः प्रतीते त्याहतलक्षणः कृतलक्षणः । निर्लक्षणस्तु पाण्डुरपृष्ठः सङ्कसुकोऽस्थिरे ॥४३७|| तूष्णींशीलस्तु तूप्णीको, विवशोऽनिष्टदुष्टधीः । बद्धो निगडिता नद्धः, कीलितो यन्त्रितः सितः॥४३८॥ सन्दानितः संय्यर्तश्च, स्यादुद्दान' तु बन्धनमें । मनोहतः प्रतिहतः, प्रतिबद्धो इता सः ॥४३९॥ प्रतिक्षिप्तोऽधिदिशोऽवकृष्ट निष्कासितौ समौ । आत्तगन्धेऽभिभूतोऽपध्वस्त' न्यकृतधिकृतौ ॥४४०॥ निकृतस्तु विप्रकृती, न्यकारस्तु तिरस्कियो । परिभावो विप्रकार:, परा-पर्य्यमितो भवः ॥४४१॥ अत्याीरो निकार, विग्रहम्मत्त वञ्चितः । स्वप्मक शयाटुनिबाटुणिने प्रचायितः ॥४४२॥ निद्राणः शयिनः सुप्तो', नागरेवस्तु नागरी । जागा स्याजागरण, नागरी जागरोऽपि च १४४३ ।

·अभिधानचिन्तामणौ मयंकाण्डः ३
विष्वगञ्चति विघ्वद्यई, देवधरं देवमञ्चति ।
-सहाश्चति तु सध्यस्यात्तिर्यई पुनस्तिरोऽञ्चति ॥४४४॥
संशयालुः संशयिता, गृहयाटुंगृहीतरि ।
पतयालु पातुकः स्यात् , समौ रोचिष्णुरोचनौ ।।४४५॥
दक्षिणास्तु दक्षिण्यो, दक्षिणीयोऽय दण्डिन ।
दापितः साधितोऽय॑स्तु, प्रतीक्ष्य पूनितोऽस्तिः॥४४६।।
नमस्यितो नमसितोचितौर्चितोऽचिनः ।
पूनोऽणिों मपर्योऽची, उपहारेवरी समौ ॥१४७||
विल्लयों' बिहुलैः स्यूल, पी पीन पीवरः ।
चक्षुष्यैः सुभगो द्वेभ्योऽक्षिगतोऽयांसमो वेत्री ॥४४८॥
निर्दिग्धो मांसश्योपचितोऽय दुर्वलेः कृशैः ।
सामः क्षीणस्तेनुश्खास्तटिनामांसपेवाः
॥४४९॥
पिपण्डिली वृहत्कृतिस्तन्तुिन्दिनुन्दिनः।
उददरिले विविविग्रौ अनामिके
जननासिके वनोटोऽवटीटोऽवभ्रटोऽपि प ।
शरणास्तु खरणसो, नःशुदैः शुद्रनासिकः ॥४५१॥
॥४५०॥

·६
३
अभिधान चिन्तामणौ मर्त्यकाण्डः ३
खुरणोः स्यात्खुरणसौ, उन्नतस्तूप्रनासिकः ।
पड्गुः श्रोणः खलतिस्तु, खल्वाटै ऐन्द्रलुप्तिकः ॥४५२।।
शिपिविष्टो वज्ररथ, काण. कनने एकहगें ।
पृश्निरल्पतनौ कुजे, गडुले कुकरे कुणिः १४५३॥
निखर्चः खट्टनैः खः, खशाखथै वामनः ।
अकर्ण ऍटो वधिरो', दुश्या तु द्विनग्नकैः ॥४५॥
पण्ड शिपिविष्टश्च, खोडेखोरौ तु खनके ।
विकलाईस्तु पोगण्डे, ऊर्च रु नानुः ॥४५५॥
ऊर्ध्वश्चाप्यय प्रज्ञो विरलनानुके ।
संसदौ युतनानी, बलिनी बलिभी समो
॥४५६॥
उदप्रदन दन्तुरैः स्यात् , प्रलम्बाण्डस्तु मुष्करैः ।
अयो गता उत्पश्य, उन्मुखोऽवोमुखम्त्वया ॥४५७||
मुण्डस्तु मुण्डितः केशी, केशा केशिकोऽपि च ।
बहिर केकरो वृद्धनाभी नुण्दैि तुण्डिभौ' ॥४५८॥
आमयाव्यपटुंग्लांनो', ग्लाविते आतुरः ।
व्याधितोऽप्यमितोऽभ्यान्तो, दर्दुरोगो तु दैर्गुणः॥ ५९॥

·4
अभिधान चिन्तामणो मर्त्यकाण्डः ३
पामनैः कच्छरस्तुल्यौ सातिसौरोऽतिसारकी ।
वातकी वातरोगी स्यात्, श्लेष्मलेः श्लेष्मणः कफी॥४६०॥
क्लिनन। चिल्लवुल्लौ , पिल्लोऽयाशेयुगसः ।
मूच्छिते मूर्तमूर्छालो', सिमलस्तु किलासिनिः ॥४६१॥
पित्त' मायुः कः श्लेष्मा, बलाशः स्नेह : खटः ।
रोगो रुना गातको, मान्य व्याधिरपाटवम् ॥४६२॥
आम आमये आल्यमुपतापो" गैर्दैः समाः ।
क्षयः शोपो राजयक्ष्मी, यक्ष्माऽथ क्षुतं श्रुतं सवैः।।४६३॥
कासस्तु क्षवधैः पामो, खसः कच्छूर्विचचिर्को ।
कण्डूः कण्डूयनं खम्नः, कण्डूयोऽय सतं व्रणः ॥४६४॥
अरुरीम्म क्षणानुश्य, रूदवणपदं किणैः ।
श्लीपदं पादवल्मीकः, पादस्कोटो' विपादिकां ॥४६॥
स्फोटः पिटको गण्टः, पृष्ठन्धि पुनर्गहुँः ।
श्चित स्यात् पाण्डुर कुठ, केश विन्द्रलुप्तकम् ॥४६ ॥
सिध्म किलासं त्वाप्पं, सिध्यं कोटेस्तु मण्डलम् ।
गलगण्डो गण्डमालो, रोहिणी
२
तु गलाकरः ॥४७॥

·। " अभिधानचिन्तामणो मर्यकाण्डः ३ हिको हेको च हल्लासः, प्रतिश्यायस्तु पीनसः । शोथस्तु श्वयर्थः शोफ , दुर्नामाझे गुदापुरः ॥४६८॥ छदै प्रचदिका छविमथुर्वमने वमिः । गुल्मः स्यादुदरग्रन्थिस्दावर्ती गुदग्रहः ॥४६९॥ गतिनी डी मणे वृद्धि, करण्टेश्राण्डवर्धने । अश्मरी स्यान्मूत्रकृ', प्रमेहो' बहुमूत्रता ॥४७०॥ अनाहातु विबन्धः स्याद्, ग्रहणीरके प्रवाहिको 'ध्याधिप्रभेदा विद्रधिभगन्दरज्वरादयः ॥१७१॥ दोपनस्तु भिपग वैद्य, आयुर्वेदी चिकित्सकैः । रोगहार्यगदकारो, भेजें तंत्रमौपधर्म भैषज्यमगंदो ना{श्चिकित्सौ रुरुप्रतिक्रियो । उपचैर्यापचारौ च, लईनं त्वपतर्पण नालीको विषभिषक् , स्वास्थ्ये वातमैनामयमै । सह्याँरोग्ये पट्टेल्लोघवोर्तकल्यास्तु नीरुनि कुसृत्या विभवान्वेपी, पार्धकः सन्धिनीवकः । सत्कृत्यालकृतां कन्यां, यो ददाति स कूकुदैः॥४७६॥ ॥४७॥ ॥४७३॥ ॥४७४ 5

·६६ अभिधानचिन्तामणौ मर्यकाण्डः ३
चपलश्चिकुरो' नीलीरागत स्थिरसौहृदः ।
ततो हारेदारागो'ऽन्यः, सान्द्रस्निग्धस्तु मेदुरैः ॥४७६॥
गेहेन गेहेशूरैः, पिण्डीशुरोऽस्तिमान धनी ।
स्वस्थानम्यः परहेपी, गोष्ठश्वोऽयापदि स्थितः ॥४७७॥
आपनोऽयापैद्विपत्तिविपत् स्निग्धस्तु वत्सलः ।
उपाध्यम्यागारिको तु, कुटुम्बव्यामृते नरि ॥४७८॥
जैवातृकस्तु दीर्घायुम्नासायी तु शङ्करः ।
अभिपन्नः शरणार्थी, कारणिक: परीक्षकः ॥४७९॥
समर्द्धकैस्तु वरदो, मातीनीः मङ्गमीविनः ।
सभ्योः सदस्योः पार्पयोः, समास्तारों: सभासदः॥४८०॥
सामानिकीः सभी संपर्ने, समानः परित्सेदः ।
पर्षसमन्यांगोष्ठचाल्यो, भास्थान समितिौ ॥१८॥
सांवत्सरो न्यौतिपिको, मौर्तिको निमित्तविन् ।
देवतेगणदेिशितानिका न्तिको अपि ॥४८२॥
विभिक्षणिको"च, सैद्धान्तिकस्तु तान्त्रिकैः ।
टेस के सरपूर्वाः स्युवर्णनीयचुपः
॥१८३॥

·- ६७ अभिधानचिन्तामणी मयंकाण्डः ३ वार्णिको लिपिकरण्याक्षरन्यासे लिपिलिविः । मपिधीन मपिकूपी, मलिनाम्चे मैपी मैसी ॥४८४॥ कुलिकस्तु कुलश्रेष्ठी', समिको द्यूतकारकैः । कितवो यूतकृद् धूत्तोऽक्षपूर्त्तश्याक्षदेविनि ॥४८॥ दुरोदेर कैतेवं च, द्यूतमैक्षती पणैः । पाशकः प्रासकोऽक्षश्चै, देवनस्तत्पणो ग्लहः ॥४८॥ अष्टापदः शारिफले, शारैः शारिश्च खेलनी । परिणायस्तु शारीणां, नयनं स्यात्समन्ततः समाहुयः प्राणिचूतं, व्यालग्राह्योहितुण्डिकैः । स्यात् मनोनवसस्ताततुल्यः शस्ती तु देशकः ॥४८८॥ सुकृती पुण्यवान धन्यो, मित्रयुमित्रवत्सलः। क्षेमकरोऽरिष्टतौतिः, शिक्तौतिः शिवकरें: ॥४८९॥ श्रद्धालुरास्तिकै श्राद्धो, नास्तिकस्तद्विपर्यये । वैरङ्गिको विरागा), वीतदम्भस्त्वकल्कनः प्रणाय्योसम्मतोऽन्वेष्टानुपप सहः क्षमः । शक्तः प्रमुणुर्भूतात्तैस्त्वाविष्टः शिथिल: मलयः ॥१९॥ ॥४८७॥ ॥४९०७ ·६८ अभिधानचिन्तामणौ मर्यकाण्डः ३ संवाहकोऽङ्गमर्दः स्यान्नष्टबीनस्तु निष्कलेः । आसीने उपविष्टः स्यादुई ऊर्ध्वन्दमः स्थितैः ॥४९२॥ अध्यनीनोऽध्वगोऽध्वन्यः, पान्यः पथिक्देशिकौ । प्रयासी तद्गणो हारिः, पाथेयं शम्बल समे ॥४९॥ जहालोऽतिनवो नहाकरिको जतिको जवी । जवनस्त्वरित वेगे, रयो रहस्तः स्यदे: ॥४९४॥ दो वामः प्रसरश्च, मन्दगीमी तु मन्धरैः। कामनाम्य कामीनोऽत्यन्तीनोऽन्यन्तगामिनि ॥४९१॥ सहायोऽभिचरोऽनोश्च जोयि-गोमि-चरे-प्लाः । सेवकोऽय सेवा मतिः, परिचर्या प्रमादना ॥४९॥ शुश्रूषोऽऽराधनोपास्तिपरिवापरीष्टयः । उपचौर. पदातिस्तु, पत्तिः पई पदातिकः • ॥४९७॥ पादानितः पादचारी, पदामिपदिकविपि । सरः पुरोऽप्रतोऽग्रेभ्यः, पुरस्तो गम-गामिगाः ॥४६॥ प्रष्ठोऽपायेशिकागन्त, प्रार्गोऽभ्यागेंतोऽतिथिः । प्रार्णकोऽयावेशिकमातिष्य घानियेय्यपि ॥४९९ ·- अभिधानचिन्तामणौ मयंकाण्डः ३ ६९ सूर्योढस्तु स सम्प्राप्तो, यः सूर्येऽस्तगतेऽतिथिः । पादार्थ पाद्यमर्घार्थमर्थ्य वार्य्यय गौरवम् ॥५०॥ अभ्युत्थान' व्ययकस्तु, स्यान्मर्मस्पर्गरुन्तुदैः । ग्रामेयके तु ग्रामीणमाम्यो लोको जनः प्रनो ॥६०१॥ म्यादामुष्यायणोऽमुप्यपुत्रैः प्रख्यातवप्तृकः । कुल्यः कुलीनोऽभिनाते , कौलेयर्केमहाकुँलौ ॥६०२॥ जात्यो गोत्रं तु सन्तानोऽन्वायोऽभिननः कुलम् । अन्यो जनन वंशः, स्त्री नौरी वनिता वधुः ॥१०॥ वशी सीमन्तिनी वामा, वर्णिनी महिलांडली । योपी योपित् विशेपास्तु, कान्ता भीरुनितम्बिनी ॥९०४॥ प्रमों सुन्दरी रार्मा, रमणी ललनाऽगनी । स्वगुणेनोपमानेन, मनोज्ञादिपदेन च ॥५०५॥ विशेपिताङ्गका स्त्री, यथा तरललोचनी । अलसेक्षणी मृगांक्षी, मत्तेमगमनापि च । ॥५०६॥ १ स्वगुणेन विशेषितामा तरललोचना । स्वगुणेन विशेपित- कर्मा अलमेक्षगा । उपमानेन विशेपिमा मृगाक्षी । उपमानेन विशेपितकम्मा मत्तेभगमना । मनोपदेन विशेषिताका वामाक्षी। मनोजपदेन विरोपितहा मुस्मिता ।

·७० ०५ 03.3 .५ अभिधानचिन्तामणो मत्यकाण्डः ३ वामांक्षी सुस्मिताऽस्याः स्वं, मानहीलीस्मरादयः। लीलो विलोसो विच्छित्तिविनोंकः किलिकिञ्चितम् ॥५०७|| मोहायितं कुट्टमित, ललितं विहृतं तथा । विभ्रमश्चेत्यलङ्काराः, स्त्रीणां स्वामाविका दश ॥१०॥ प्रागल्भ्यौदार्यमाधुर्य्यशोभॊधीरत्वकान्तयः । दीप्तिधायनमा मावहावेहेलास्त्रयोऽनाः ॥५०९॥ ६.७ ७ ०८८ .१ .१ मीणा स्वाभाविका लीलाचा दशालंकारास्तपां लक्ष- णानि "प्रियस्यानुकृतिबला लिटा वाग्वेपचेष्टितः "०२ "मिला- सोऽहे विशेषो यः प्रियाप्तावापनादिपु"1०३ "मण्डनाद्यादरन्यासो विच्छित्ती रूपदर्पतः"। ०४ "वियोकोऽमिमतप्राप्तावपि गदिना- दरः"।०५ "हर्षाद्गदितगीतादिव्यामिनं क्लिकिमियाम्" । ०६ "मोडायितं प्रियं स्मृत्ला, सागमा विजृम्भणम्"। अब मोटायितमि- त्येक्टकारोऽपि पाठः । ०० "दुगोपचारः सौल्येऽपि हर्षात्कुमिन मत"। ०० "अनाचार्योंदिष्टं स्मालतिनं रतिचे "(मसगाई. न्यास:) .९ "यंतच्यामाषणं व्याजाद्विहनं दर्शितदिनम्"। ०१० "वितारयनरस्थान गराद्विभ्रमो मतः" । .. बरमाम्योऽरद्वाराः । तत्र भ्रतारकादीनां बहुविकारो दायः । स्याल्पो विधारो भावः २ श्रमस्य प्रचुरो विकारो हेला २, मदुकं भरतेन-" भन्साराच नाट्यशया भावरसारयाः। मोवन भ्यभिधाः गोणी, विधारा बगापजाः॥ति। देहात्मई ·अभिधानचिन्तामणी मयंकाण्डः ३ ७१ सा कोपना भामिनी स्यात् , छेका मत्ता च वाणिनी। कन्या कनी कुमारी च, गौरा तु नग्निकोऽरजी ॥५१०॥ मध्यमौ तु दृष्टरनौस्तरैणी युवैतिश्चरी । तलनी दिकरी वर्दी, पतिवश स्वयम्वरी ॥५११॥ सुवासिनी वधूंटी स्याथिरिण्ट्यय सधर्मिणी। पत्नी सहचरी गणिगृहीती गृहिणी गृहाँ ॥५१२॥ दारा क्षेत्र वधूंर्भार्थी, अनी जायों परिग्रह । द्वितीयोढी क्ल्त्रंच, पुरन्ध्री तु कुटुम्बिनो प्रनावती भ्रातजायो, सूनो स्नुपी मैनी वधू । भ्रातृवर्गस्य या जाया, यातरस्ता परस्पाम ॥१४॥ पीरपत्नी वीरभारी, कुलसी कुत्र्यालियों। प्रयमी दयिनो कान्ती, प्राणेशी वल्लभा प्रियां ॥१५॥ दयेशा प्राणसाँ, प्रेष्ठों प्रणयिनी" च सा । प्रेयस्यायी पुमि पैत्यो, मी सक्ती पतिर्वर ॥५१६॥ विनोद रमा माती, रुध्यो वनयिती धैव । जन्यास्तु तस्य सुहृढो, विवाहै पाणिपीडनम् ॥५१७॥ भवेत्सत्त्व सत्त्वादार समुत्थित । भावात्समुत्यितो हासो, हावा- दला समुत्थिता ॥1॥' इति च स एप कथयति ।

·ઉર । 3 अभिधानचिन्तामणौ मर्त्यकाण्डः ३ पाणिग्रहणमुद्राह, उपात् यामयावपि । दारकर्म परिणयो, जामाता दुहितुः पतिः उपपतिस्तु जारैः स्याद्, भुजङ्गो गणिकापतिः । जम्पती दम्पती जायापती भापती समाः ॥५१९॥ यौतकं युतयोदय, सुदीयो हरणं च तत् । कृताभिपेका महिपी , भोगिन्योऽन्या नृपस्त्रियः ॥५२०॥ सैरन्ध्री याऽन्यवेश्मस्था, स्वतन्त्रा शिल्पजीविनी । अम्लियन्त पुरप्रेप्या, दूतीसञ्चारिके समे ॥५२१॥ प्राज्ञो प्रज्ञा प्रजानन्त्यां, प्राज्ञी तु प्रनयान्विता । स्यादामीरी महाशूद्री, जातियोगयोः समे ॥९०२॥ पुंयुन्याचा-चार्याण, मातुलोनी तु मातुली । उपाध्यायान्युपाध्यायी, क्षत्रिया' च शूद्यपि ॥२३॥ स्वत आचार्या शूद्रा च, क्षत्रिय्या क्षत्रियाण्यपि । उपाध्याय्युपाध्यायो स्थादर्यायथ्यौ पुनः समे ॥१२॥ दिधिपूस्तु पुनर्भूढेिरूदा स्यादिविषःपतिः । स तु द्विमोऽयेदिधिपुर्यस्य स्यात्सव गेहिनी ॥५२५।। ज्येष्टाया यद्यनूढायां, कन्यायागुह्यतेऽनुजा । चादिधिज्ञेया, पूर्व तु दिधिधर्मता" इति मतान्तरम् । १ १

·।
MV
अभिधान चिन्तामणौ महँकाण्डः ३
ज्येष्ठेऽनूढे परिवेत्तानुजो दारपरिग्रही।
तस्य ज्येष्ठः परिवित्ति या तु परिवेदिनी' ॥२६॥
वृषस्यन्ती कामुकी स्यादिच्छायुक्ता तु कामुको ।
कृतमापत्निकोऽध्यूढोऽधिविन्नोऽथ पतिव्रती
॥५२७॥
एकपत्नी सुचरित्रा, साध्वी संत्यसती त्वरी।
पुंश्चैली चर्पणी बन्धयविनीता च पांसुली ॥९२८॥
स्वैरिणी कुलटों याति, या प्रियं साभिसारिको
वयस्यौलि : सखी संधीच्यशिश्वी तु शिशुं विना॥९२९॥
पतिवनी जीवत्पतिविश्वस्ती विधयों समे ।
निर्वीरी निष्पतिसुता, जीवत्तोको तु जीवसूः ॥९३०॥
नश्यत्प्रसूतिका निन्दुः, मश्मश्रुर्नरमालिनी ।
कात्यायनी त्वर्द्धवृद्धा, कापायवसनाऽधवा ॥५३१॥
श्रवणी भिक्षुकी मुण्डौ, पोटौ तु स्त्री नुलक्षणा ।
साधारणा स्त्री गणिको, वेश्या पण्य पणा ना ॥९३२॥
भुजिया लञ्जिको रूपानीवी वारवधूः पुन ।
सा वारमुल्याय चुन्दी कुट्टनी शम्भली समाः ॥५३३॥
पोटी वोटौ च चेटी च, दोप्सी च कुटहारिको ।
लग्नौ तु कोटी वृद्धा, पलिक्यप रजस्वला ॥९३४॥

·७४ अभिधानचिन्तामणौ मयकाण्डः ३ २ E७ , ३ पुष्पवत्यधिरात्रेयी, स्त्रीधम्मिणी मलिन्यवीः । उदया ऋतुमती च, पुष्पहीना तु निष्कला ॥१३॥ राको तु सरजाः क्न्या, स्त्रीधमः पुष्पमार्तव । रजेस्तत्कालस्तु ऋतः, सुरत मोहन रतम् ॥५३६॥ संवेशन सम्प्रयोगे, सम्भोगश्य रहो रतिः । ग्राम्यधर्मो निधुदैनं, कॉमैकेलि. पशुनियों ॥५३७॥ व्यवीयो मैथुनं स्त्रीपुंसौ' द्वंद्व मिथुनं च तत् । अन्तर्वत्नी गुदिणी स्याद्भवत्युदरियपि ॥५३८॥ आपन्नसत्त्वो गुर्वी च, श्रद्धार्दोहदान्विता । विजाती च प्रजातो च, जातापत्या प्रसूतिर्फी ॥५३९॥ गर्भस्तु गरेमो भ्रूणो, दोहदलक्षण सः । गर्भाशयो जरा!ल्वे, कलोल्ये पुन समे ॥५४॥ दोहदं दोहर श्रद्धा, लालसा सूतिमासि तु । वैजनैनो विजनेन, प्रसंगो नन्दन पुन ॥५४१॥ उद्वेहोऽङ्गात्मनः सूनुस्तनयो दारक' सुतः । पुत्रो दुहितरि स्त्रीत्वे, तोकापत्यप्रसुतयः ॥५४२॥ 3

·७५.
अभिधानविन्तामणी मर्यकाण्डः ३
तक प्रनोमयोर्धात्रीयो , भ्रातृ यो भ्रातुरात्मने ।
स्वस्त्रीयो मागिनयैश्च, नामयः कुतपर्थे सः ॥५४३॥
नप्ता पौत्रः पुत्रपूत्रो, दौहित्रो दुहितुः सुतः ।
प्रतिनती प्रपौत्रः स्यात्, तत्पुत्रस्तु परम्परः ॥६४४१.
पैतृप्वसैयः स्यात्पैतृप्वस्त्रीयस्तुक् पितृप्यमुः ।
मातृप्यत्रीयस्तुक् मातृप्वसुर्मातृप्वसथैवत् ॥५४५॥
विमातृमो थैमानेयो, दमातुरो द्विमातृनः ।
मन्यास्तु तनये साम्मातुरवैद्भद्रमातुरैः ॥५४॥
मौमागिनयहानीनो', ममगाफन्ययोः मुती ।
पोनर्मपारयो' पुनर्मुत्रियोः ॥२४७॥
दाम्या दासदागयो', नाटेस्तु नटीमुतः ।
पन्चलो मान्यक्तियः, कोलटेरोऽमतीमुनः ॥६४८॥
म तु कोलटिनगः म्याद, यो भिकमनीमुनः ।
मायनी गोलगयो', नमो देवरादिनः ॥१४९॥
मनाते सौग्मोरयो , मन भरि माग्नः ।
गोकोऽपामृत यण्टो, भाता तु स्यान्सटोरः ॥१५॥

·अभिधानचिन्तामणी मयंकाण्डः ३
समानोदर्यसौदर्यसँगसंहना अपि ।
सोदरश्च स तु ज्येष्ठः, स्यात् पित्र्यः पूर्वनोऽयः ॥५५१
जवन्यजे' यविष्ठः स्यात् , कनिष्ठोऽवरनोऽनुमः ।
स यवीयान् कनीयांच, पितृयश्यालैमातुलौः ॥१५२॥
पितुः पत्न्याश्च मातुश्च, भ्रातरो देवदेवरौ ।
देवो चावरजे पत्यु मिस्तु भगिनी स्वसौ ॥१५॥
ननान्दी तु स्वसा पत्युननन्दा नन्दिनीत्यपि ।
पल्ल्यास्तु मगिनी ज्येष्ठा, ज्येष्ठ बधैः कुली च सा ॥५५४।
फनिष्ठा श्यानिकी होठी, यन्त्रणी फेनिश्चिों ।
केलियः परीहासः, क्रीडॉ लीला च नर्म च ॥५५५॥
देयनं कूदन खेलो, टलनं करोऽपि च ।
पो तु जनजातो, पीनी जनयिती पिः ॥५५६॥
पितामहस्ताय पिता, तत्पिता प्रपितामहः ।
मानुमातामहोघे, मानोऽम्बो जननी में
सवियों मनयियों प, कृमिलो तु बहुप्रसूः ।
पोधी त स्यादुषमाता, वीरमाता तु पीरमः ॥५५८॥
॥१५७॥

·७७ २ 3 3 अभिधान चिन्तामणौ मयंकाण्डः ३ श्वश्रूर्माता पतिपत्न्योः, श्वशुरैस्तु तयोः पिता। पितरस्ते पितुर्वैश्या, मातुर्मातामहाः कुले ॥५५९॥ पितरौ मातापितरौ मातरपितरौ पिता च माता, च । श्वश्रूश्वशुरौ श्वशुरौ पुत्रौ पुत्रश्च दुहिता च ॥१६०॥ (आर्या) भ्राता च भगिनी चापि, भ्रातरांवय बान्धवैः । स्वो ज्ञातिः स्वजनो बन्धुः, सगोत्र निनः पुनः ॥५६१॥ आत्मीयः स्वः स्वकीय), सपिण्डास्तु सनामयः । तृतीया प्रकृतिः पण्डे , पण्दैः क्लीयो नपुंसकम् ॥१२॥ इन्द्रियायतनेमङ्गविहौ, क्षेत्रगात्रेत भूघनास्त५ । मूर्तिमत्करणकायमूर्तयो, धेरैसंहने देहँसच्चराः ॥५६॥ बन्धः पुरं पिण्डो, वपुः पुद्गलवर्मणी । कलेवरं शरीरोऽस्मिन्ननी कुणे शवः ॥५६४॥ मृतक रुण्डेकान्धौ, त्वपशी क्रियायुजि । वयांसि तु दशोः प्रायोः, सामुद्रं देहलक्षणम् ॥५६॥ एकदेशे प्रतीकोऽहोवयापधनों अपि । उत्तम शिरो मूर्ध, मौटिमुण्डे कमस्तके ॥१६ १८ ११ २१ २२ घनो २४ ·५ ७८, अभिधान चिन्तामणौ मन्यकाण्डः ३ वराङ्गं करणत्राणं, शीर्षे मस्तकमित्यपि । तजाः केशास्तीर्थवाकांश्चिकुराः : कुन्तलाः कचाः॥५६७॥ वालीः स्युस्तत्पराः पाशो, रचनो मार उच्चयः । हस्तः पक्षः कलापश्च, केशभूयस्त्ववाचकाः अलकस्तु कर्कगले:, खरपूर्णकुन्तलः । स तु भाले भ्रमरकः, कुलो भ्रमरालकः ॥५६९॥ धम्मिल्लः संयताः केशाः, केशवेपे कवर्यय । वैणि प्रवेणी शीर्पण्यशिरस्यौ विशदे कचे ॥५७०॥ केशेषु वर्म सीमन्तः, पलितं पाण्डुरः कषः । चूडो केशी केशपाशी, शिौं शिखण्डिको समाः॥५७१॥ सा बालानां काकपक्षः, शिखण्डकैशिखाण्डको । तुण्डमात्य मुंसं वक्र, लन वदर्नानने' ॥५७२॥ माले 'गोध्यलिंकालीललाटोनि द्रुतौ श्रवः शब्दाधिष्ठानपेन्मपर्मेहानादध्वनिग्रही: ॥९७३॥ कर्णः श्रोत श्रवणं च, वेटनं कर्णशैकुली । “पालिस्तु कर्णवतिको, शशी मालश्रयोऽन्तरे ॥५७९॥ 1 ·७९ अभिधान चिन्तामणो मस्यैकाण्ड. ३ चक्षुरक्षीक्षण ने, नयनं दृष्टिरम्बकम् । लोचन दर्शन हक् च, तत्तारी तु कनीनिको ॥१७॥ वामं तु नयनं मौन्यं, भानवीय तु दक्षिणम् । असौम्येऽक्षिण्यनक्षि' स्यादीक्षण तु निशामनम॥१७६।। निमालेनं निशमन, निध्यानमवलोकनम् । दर्शन द्योतन निवर्णनं चाथार्द्धवीक्षणम् ॥५७७॥ अपाङ्गदर्शन का , कटाक्षोऽक्षिविकृणितम् । स्यादुन्मीलनमुन्मेपो , निमेपैस्तु निमिलन ॥९७८॥ अक्ष्णोर्वाह्यान्तावपाडौ, भ्ररूरोमपद्धति । सकोपभ्रविकारे स्यात् , भ्र भ्रु भ्र-भृ-परा कुँटि ॥५७९॥ कूर्च कूर्प भ्रवोर्मध्ये, पक्ष्म स्यान्नेत्ररोमणि । गन्धज्ञी नासिका नासा, प्राण घोणी विकूणिका ॥५८०॥ नकै नर्कुटकं शिचिन्योष्ठोऽधेरो रदच्छट दन्तर्वस्त्रं च तत्प्रान्तौ, सृवणी असिकं त्वध ॥१८॥ असिकाधस्तु चिबुक', स्याद् गल्लं. सक्कण पर । गल्लात्परः कपोलश्च, परो गण्डे कपोलत ॥९८२॥ सतो हः श्मने कुचमात्यलोमै च मामुरी दादिको दंष्ट्रिको दाढा, दंष्ट्री जम्मो द्विनौ रदौः ॥५८३॥ ३

·अभिधानचिन्तामणौ मयंकाण्डः ३
रदनौ दशनों दन्ती, दर्शखादैनमीः ।
रानदन्तौ तु मध्यस्याघुपरिश्रेणिको क्वचित् ॥५८४॥
रसना रसनी जिह्वा, लोर्लो तालु तु काकुदम् ।
सुधास्रवा घण्टिको च, लम्बिको गलशुण्डिों ॥१८॥
कन्धरौ धर्मनिीया, शिरोधि शिरोधरी ।
सा बिरेखा कम्बुग्रीवोऽवटुर्घाटो कृकाटिको ॥५८६॥
कृस्तु कन्धरामध्यं, कृकपाधैं तु वीतनौ'
ग्रीवाधमन्यौ प्राग् नीले', पश्चान्मन्ये कलम्बिके ॥१८७॥
गो' निगरण- कण्ठैः, काकरकस्त तन्मणिः।
अंसो भुनशिरैः स्कन्धो, जत्रुसन्धिरुरोऽमगः ॥५८८॥
भुनो' बा? प्रवेष्टो' दोर्योहोऽय मुनकोटरैः ।
दोर्मूले खण्डैिक कों, पार्थ स्यादेतयोरध. ॥५८९॥
कफोणिस्त मुनामध्ये', कफणिः कृपरश्चँ सः ।
अधस्तस्या मणिरन्यात् , स्यात् प्रकोष्ठ कलाचिका॥१९०॥
प्रगण्डेः कर्परांसान्तः पञ्चशाखेः शयः शमः ।
हस्तः पाणिः करोऽम्यादौ, मणिबन्धो मणिश्य सः।।५९१॥
रेमोऽम्मादाकनिष्ठं, करशासागुडी' समे ।
भ?री चाहुलोऽष्टिलजेनी तु प्रदेशिनी
॥५९२॥

·अभिधान चिन्तामणी मयंकाण्डः ३ १८१ 3 २ ज्येष्ठा तु मध्यमा मध्या, सावित्री स्यादनामिका कनीनिको तु कनिष्ठोऽवहस्तो हस्तपृष्ठतः ॥५९३॥ कामाङ्कुशो महाराजः, करजो नखैरो नखें. करशंको भुजाकण्ठः, पुनपुनर्नवौ ॥५९४॥ प्रदेशिन्यादिभिः सार्द्धमगठे वितते सति । प्रादेशतालगोकर्णवितस्तयो यथाक्रमम ॥१९॥ प्रसारिताङ्गलौ पाणौ, चपेटेः प्रतलेस्तले । प्रहस्तेस्तालिका ताल', सिंहतालस्तु तौ युतौ ॥१९६॥ सम्पिण्डिताङ्गलिः पाणिर्मुष्टिमुलुर्मुचुट्यैपि । सडोहश्चार्द्धमुष्टिस्तु, खटकैः कुब्जितः पुनः ॥१९७॥ पाणिः प्रसृतः प्रसूतिस्तौ युतौ पुनरञ्जलि': । प्रसूने तु देवाधारे, गण्डूपैथुलुकश्चल: ॥५९८॥ हस्तः प्रामाणिको मध्ये, मध्यमाङ्गलिकूपरम् । बद्धमुष्टिरसौ रनिररनिनिष्कनिष्ठिकः । ॥५९९॥ व्यामन्यायामन्यग्रोधोस्तियंगबाहू प्रसारिती । ऊर्वीकृतभुजापाणिनरमानं तु पौरुपमै ॥६००॥ 8

·१
3
२
.3
५
अभिधानचिन्तामणौ मत्यकाण्डः ३
दनद्वयसैमात्रास्तु, जान्वादेस्तत्तदुन्मिते ।
रीढकः पृष्ठवंशः स्यात् , पृष्ठं तु चरमं तनोः ॥६०१॥
पूर्वभाग उपस्थोऽङ्कः, क्रोडै उत्सङ्गै इत्यपि ।
कोडोरो हृदयस्थान, वक्षो वत्सो मुनान्तरम् ॥६०२||
स्तनान्तरं हुई हृदयं, स्तैनी कुचौ पयोधरौ ।
उरोनौ च चूचुकन्तु, स्तनाद्वन्त-शिखा-मुखाः ।।३०३||
तुन्दै तुन्दिर्भिक्षी, पिचण्डो नठरोदर ।
कालखण्डं कालखनं, कालेय कालक यकृत् ॥६०४॥
दक्षिणे तिलक क्लोम, वामे तु रक्तफेननः ।
पुष्पसः स्यादय प्लीही, गुल्मीऽन्त्रं तु पुरीतति ॥६०५॥
रोमावली रोमलो, नौभिः स्यात्तुन्दपिको ।
नाभेरधो मूघट, पनिर्मूत्राशयोऽपि च ॥६०६॥
मध्योऽलेनं विलग्नं, मध्यमोऽय करें: कैटिः ।
श्रोनिः कले, कटीर', काधीपदं करती ॥६०७॥
नितम्बारोही स्नीकट्याः, पथाजयनेममनः ।
त्रिकं वंशापास्तपापको तु फुकन्दरे ॥६०८॥

·अभिधानचिन्तामणौ मत्यकाण्डः ३. ८३ . 23 E १ पुतौ स्फिनौ काटेोयी, वैराङ्ग तु च्युतिर्बुलिः । भैगोऽपत्यपंथो योनिः, स्मरान्मन्दिर-कूपिके ॥६०९॥ स्त्रीचिह्नमय पुंश्चिह, मेहेनं शेपैशेती। शिनं मे कामलता, लिङ्गं च द्वयमप्यदः ॥१०॥ गुह्येप्रजनैनोपस्यौ, गुह्यमध्य गुलो मणिः । सीवनी तदधः सूत्रं, स्यादण्डं पेलैमण्डकैः मुष्कोऽण्डकोशो वृषणोऽपानं पायुर्मुर्द च्युतिः । अधोम शहारे, त्रिवलीकर्बुली अपि ॥६१२॥ विटपं तु महाबीज्यमन्तरा मुष्कवसणौ । उरुसन्धिर्वसर्गः स्यात्, सक्थ्यूरुस्तस्य पर्व तु ॥६१३॥ जानुनलकीलोऽष्टीवाने , पश्चाद्भारोऽस्य मन्दिरः । कपोली त्वनिमो नदी, प्रसृतो नलकिन्यपि ॥६१४॥ प्रतिजद्दी त्वग्रजी, पिण्डिको तु पिचण्डिको । गुल्फस्तु चरणप्रन्थैिर्युटिको घुण्टको घुटैः ०१ उक्तं सामुद्रिकशास्त्रे "कूर्मपृष्ठ १ गजस्कंध २ समरोमा- १ऽल्पनासिका ४ । विस्तीर्ण ५ पद्मपत्रामा ६, षडेते सुभगा मता: । अल्पा नासिका-गुह्यमध्यं यस्य सः अल्पनासिकः । " ·८४ २ 3 E अभिधानचिन्तामणी मर्त्यकाण्डः ३ चरणः क्रमणः पादः, पदोऽहिश्चलनः क्रमैः । पादमूलं गोहिरं स्यात्पाणिस्तु घुट्योरवः पादाय प्रपद सिंत्रं, त्वगुष्ठागुलिमध्यतः । कूचे क्षिप्रस्योपयूहिस्कन्धः कूर्चशिरैः समे ॥१७॥ तलहृदयं तु तैलं, मध्ये पादतलस्य तत् । तिलकः कालकैः पिप्लेन्डु स्तिलकालके ॥१८॥ रस सगमासमेदोऽस्थिमज्जाशुक्राणि धातवः । सप्तव दश वैकेषां, रोमत्वनायुभिः सह ॥१९॥ रमै आहारते जोऽग्निसम्मः पडूसामः । आत्रेयोऽमृकरो धातुर्घन -मूल-महा-पाः ॥६२०॥ रक्तं रुविरमाग्नेय, वित्रं तेनो-मवे रसात् । शोणितं लोहितममृग, वाशिष्ठं प्राणदासुरे ॥२१॥ सतनं मांसकार्यत्रं, मांत पललनगमले। रक्तात्तनो-भव यं, काश्यपं तरसामिपे ॥२२॥ मैदस्त पिशित कीन, पठे पेश्यस्तु तच्छताः। पुगो हुई हदयं वृों, सुरेंच तदनिर्मम् ॥२५॥ 3 ·अभिधानचिन्तामणी मयंकाण्डः ३ शुष्कं वल्लूरमुत्तेतं, पृयदृष्ये पुनः समे । मेदोऽस्थिकृत् वया मांसात्तेनोजे गौतम वसा ॥२४॥ गोदं तु मस्तकस्नेहो', मस्तिष्को मस्तुलुङ्गः । अस्थि कुल्यं भारद्वाजं, मेदस्ते श्च मजकृत् ॥६२५॥ मांसपित्तं श्वदयितं, कर्करों देहधारकम् मेदो कीकसे सारं, करोटिः शिरसोऽस्यनि ॥६२६॥ कपालको तुल्यौ, पृष्ठस्यास्टिन कशेरुका । शाखास्थनि स्यान्नलकं, पाङस्थिन वकिपशुके ॥२७॥ शरीरास्थि करईः स्यात् , कङ्कालमस्थिपञ्जरः । मज्जो तु कौशिकः शुककैरोऽस्थ्नः स्नेहसम्मवौ ॥६२८॥ शुक्र रेतो बलं बीन, वीर्य्य मज्जसमुद्भवम् । आनन्दप्रभवं पुंस्त्वमिन्द्रियं किवजितम् ॥६२९॥ पौरुष प्रधानधातुरोम रोम तनूरुहम । त्व छबिछादनी कृत्तिधर्मोमिनममृग्धराँ वस्नती तु स्नप्तो मायुनाच्यो धमनः सिरौंः । कण्डरी तु महास्नायुमले किटं तदक्षिनम् १ ३ 8

·१.
अभिधान चिन्तामणौ मत्यकाण्डः ३
दूपीको दूपिको जैम, कुलुक' पिप्पिको पुनः ।
दन्त्य काणं तु पिपः, शिवाणों प्राणप्तम्भवः ।।६३२॥
सूणीको स्यन्दिनी लालोऽऽन्यासः कफकूचिको ।
मुं वस्तिमल मेहः, प्रस्रावो नृनलं सर्वः
पुष्पिको तु लिङ्गमलं, विई विष्ठोऽवस्करः शकतं ।
गु पुरीपं शमलोचारी वर्चकवर्गम
11६३४॥
वेपों' नेपथ्यमाकल्पः, परिकम्मसिंस्क्रिया।
उद्वर्तनसुत्सादनमगराँगो विलेपनम् ॥३३॥
चचियं समालभैन, पर्ची स्यान्मण्डनं पुनः ।
प्रसाधनं प्रतिकम, मार्टिः स्यान्मार्जनौ मृनौ ।।६३६॥
वासयोगैस्तु चूर्ण स्यात् , पिष्टातः पटवासकैः ।
गन्धमाल्यादिना यस्तु, संस्कारः सोऽधिवासनम् ॥३३७॥
निश उपमोगोऽय, नौनं सवनमाप्ठवैः ।
कर्पूरागुरुककोटकस्तूरीचन्दनवैः
स्यायक्षकदमो मितिर्मानानुलेपनी ।
पन्दनागरुकस्तुरीकल्कुमैस्तु चतुःसम
॥१९॥
॥३८॥

·८७ २ अभिधानचिन्तामणौ मर्यकाण्डः ३ अगुवंगरुरानाह, लोहं कृमिवंशिके । अनार्य्यनं जोड़कं च, मङ्गल्या मल्लिगन्धि यत् ॥४०॥ कालागेरुः काकतृण्डः, श्रीख रोहणद्रुमैः । गन्धलौरो मलयनश्चन्देने हरिचन्दने तैलपणिकगोशीपी, पत्राझं रक्तचन्दनम् । कुचन्दैनं ताम्रसारं, रञ्जनं तिलपणिका ॥६४२॥ जातिकोशे जातिफलं, कर्पूगे हिमवालुका । घनसारैः सिताभ्रश्च, चन्द्रोऽय मृगनामिनो ॥६४३॥ मृगनाभिगमदः, कस्तूरी गन्धधूल्येपि । कश्मीरजन्म घुसणं, वैर्ग लोहितचन्दनम् ॥६४४॥ वाह्रीकं कुङ्कम वाहिशिखं कालेयजागुडे सङ्कोचपिशुनं रक्तं, पी पीतनदीपन ॥६४५॥ लवङ्गं देवकुसुमं, श्रीसं मथ कोलकम् । ककोलक कोशफैलं, कालीयकं तु जापकम् ॥१४॥ यक्षधूपो बहुरूपैः, सालवेष्टो 'ऽग्निवल्लभैः । सनमणिः सर्नरसः, रालः सर्वरसोऽपि च ॥६४७॥ १३ १४ ·८८ मभिधान चिन्तामणौ मयंकाण्डः ३ - 3 धूपो कात् कृत्रिमाच्च, तुरुकः सिहूपिण्डौ । 'पायसस्तु वृक्षधूपैः, श्रीवासः सरलद्वैः ॥६४८॥ स्यानात् स्थानान्तरं गच्छन् , धूपो गन्धपिशाचिको । स्थासकैस्तु हस्तविम्बमकारस्तु भूषण ॥६४९॥ परिष्कारामरणे च, चूडामणिः शिरोमणिः । नायकस्तरलो हारान्तर्मणि कुटं पुनः ॥६५०॥ मौलिः किरीट कोटीरमुष्णीप पुष्पदाम तु । मूनि माल्य' माली स्रक्च, गर्भकैः केशमध्यगम् ॥६५१॥ प्रभ्रष्टके शिखालम्बि, पुरोन्यस्तं ललामकम् । तिर्यक् वक्षसि वैक्स, प्रालम्पमृजुलम्बि यत् ॥६५२॥ सन्दर्भो रचना गुम्फ, श्रन्यन ग्रन्यन समाः । तिलके तमालपचित्रपुण्ड्रविशेषकोः ॥६५३॥ आपोटैशेखरोत्तमावतो. शिरसः सनि । उत्तरी कर्णपरेऽपि, पत्रलेखा तु परतः ॥५४॥ मबिल्लितागुल्यो, पत्रपाश्या टाटिका । वालापाश्यो पारितथ्यो, कर्णिको कर्णभूषणम् ॥१५॥ २ 3 ४ ५ 2 २ 3 ३ ·'अभिधानचिन्तामणौ मर्त्यकाण्डः २ उ ४ - ताडङ्कस्तु ताडपत्र, कुण्डलं कर्णवेष्टकः । उत्क्षिप्तिको तु कर्णान्दुालिको कर्णपृष्ठमा गैवेयक कण्ठभूपा, लम्बमाना ललन्तिको । प्रालम्विको कृता हेम्नोरःसूत्रिका तु मौक्तिकैः ॥६५७॥ हारो' मुक्तातः प्रालम्स्र कलापावली लता । देवच्छन्दः शतं माष्टं, विन्द्रच्छन्दः सहस्रकम् ॥६१८॥ तदर्द्ध विजयच्छन्दों', हारस्त्वष्टोत्तरं शतम् । अर्द्ध रश्मिकलापोऽस्य, द्वादश त्वर्द्धमाणवः ॥६५९॥ द्विादशार्द्धगुच्छ: स्यात् , पञ्च हारफलं लताः । अर्द्धहारश्चतुःपष्टिगुच्छेमाणवमन्दरी: ॥६६०॥ अपि गोस्तनगोपुच्छोवर्द्धमई यथोत्तरम् । इति हारा यष्टिभेदादेकावल्येयष्टिको ॥६६१॥ कण्ठिकोऽप्यय नक्षत्रमाली तत्सङ्ख्यमौक्तिकैः । केयूरमैन बाहुभूपाऽप परभूपणमे ॥६६२॥ कटको वलय पारिहार्यावापा च कङ्कणम् । हस्तसूत्रै प्रतिसर, अम्मिको त्वङ्गुलीयकम् ॥६६३॥ सा साक्षराङ्गलिर्मुद्रा, कटिसूत्र' तु मेखलो । कलापो रसना सारसन काच्ची च सप्तको ॥६६४॥ E ३ ·है १ २ 3 ५ अभिधानचिन्तामणौ मयंकाण्डः ३ सा शृङ्खलं पुस्कटिस्या, किङ्किणी' क्षुद्रघण्टिको । नूपुर तु तुलाकोटिः२, पादतः कटकौङ्गदे ॥१६॥ मञ्जीरं हंसक शिजिन्यंशुकं वस्त्रमम्वरम् । सिचयो वप्तनं चीराच्छादौ सिक् चेलवासती ॥६६६॥ पैटः प्रोतोऽश्चलो'ऽस्यान्तो, वत्तिर्वस्तिश्चै तद्दशाः । पत्रोण घौतकौशेयर्मुष्णीपो' मूर्धवेष्टनमें तत् स्यादुद्गमनीय' यद्धौतयोर्वस्त्रयोयुगम् । त्वकूफलकृमिरोमभ्यः, सम्भवात्तच्चतुर्विधम् क्षौमकाप्पसिकौशेयराङ्कादिविभेदतः । क्षौम दुकूल दुगुल, ग्यात्कासि तु बादरम् ॥६६९॥ कौशेय' कृमिकोशोत्यं, राङ्कवं' मृगरोमनम् । कम्बलः पुनरुणयुराविकौरभ्रछकाः नवं पातोऽनाहतं' स्यात्तन्त्रक निष्प्रवाणि च । प्रच्छादन प्रावरण, संत्र्यानं चोत्तरीयकम् बैको प्रावारोत्तरासनौ वृहतिकापि च । वराशिःस्पटशाटः स्यात्, परिघानं त्वघोऽशुकम्॥६७२॥ ॥६६८॥ ॥६७०॥ ॥६७१॥ .

·१ २ ३ ४ ५ अभिधानचिन्तामणौ मयंकाण्डः ३ अन्तरीय निवसनपसंत्र्यानमित्यपि । तहन्धिरुचयों' नीवी', वरनयोरुकांशुकम् ॥६७३॥ चण्डातक चलनकश्चलनी वितरस्त्रियाः। चौलः कञ्चुलिका कूर्पासकोऽङ्गिका च कन्चुके ॥६७४॥ शाटी' चोट्यथै नीशारो', हिमवातापहांशुके । कच्छी कच्छाटिका कक्षा, परिधानापराञ्चले ॥६७५॥ कच्छापटस्तु कौपीनं, समौ नक्रककटौ। निचोलेः प्रच्छदपटो', निचुलश्चोत्तरच्छः ॥६७६॥ उत्सवेषु सुहृद्भिर्यद्वलादाकृष्य गृह्यते । वनमाल्यादि तत् पूर्णपात्रं पूर्णानकं च तत् ॥६७७॥ तत्स्यादाप्रपदीन तु, त्वाप्नोत्याप्रपदं हि यत् । चीवरं' मिक्षुसङ्घाटी , जीर्णवस्त्रं पटच्चरमै ॥६७८॥ शाणी गोणी छिद्रवस्त्रे, जलार्दा क्लिन्नवाससि । पर्य्यस्तिको परिकरः, पर्यकश्यावसक्थिों ॥७९॥ कुये वर्णः परिस्तोमः, प्रवेणी नवताऽस्तराः । अपटी काण्डपटः स्यात्, प्रतिसीरा जवन्यपि ॥६८०॥ R ३ ४

·१
3
४
अभिधानचिन्तामणौ मर्यकाण्डः ३
तिरस्करिण्यथोल्लोचो, वितान कदकोऽपि च ।
चन्द्रोदये स्थुलं दृष्ये, केणिका पटकुट्यपि ॥६८१॥
गुणलयनिकायां स्यात् , संस्तरेस्त्रस्तरौ समौ ।
तल्प शय्यो शयनीय, शयनं तलिमं च तत् ॥६८२॥
मञ्चमञ्चपर्यापल्यकोंः खट्टयो समाः ।
उच्छीर्षकमुपाद्धानवहीं' पाले' पतनह:
प्रतिमाहो मुकुरीत्मदीदर्शास्तु दर्पणे ।
स्याद्वेवासनमासन्दी', विष्टः पीठमाप्सनम ॥६८४॥
कशिपोमनाच्छादावौशीर' शयनासने ।
लाक्षौ द्रुमामयों राक्षा, रङ्गमातों पलङ्कपो ॥६८५॥
नर्तुं क्षतनों कृमिनी, यावालक्तौ तु तद्रसः ।
अञ्जन कजल दीपः, पदीः कजलध्वनैः ॥६८६॥
स्नेह प्रियो गृहमणिर्दशाको दशेन्धनः
व्यमने तालवृन्तं तत्, पवित्र मृगचर्मणः ॥६८७||
आलावतं तु वस्रस्य, कङ्कतः केशमार्जनः
प्रसाधनश्याप बालक्रीडनके गुडो गिरिः
1
३
॥६६॥

·११
अभिधानचिन्तामणौ मर्यकाण्डः ३ ९३
गिरियको' गिरिगुडेः, समौ कन्दुकेंगेन्दुको ।
रानी गर्दै पृथिवीशकैमध्यलोकेशभूभृतः ॥६८९॥
महीक्षित् पार्थिवो मूर्धाभिषिक्तो भू-प्रजा-नृ-पः ।
मध्यमो मण्डलाधीशः, सम्राट तु शास्ति यो नृपान् ६९०॥
यः सर्वमण्डलस्येशो, राजसूयं च योऽयजत् ।
चक्रवर्ती सार्वभौमस्ते तु द्वादश भारते ॥६९१॥
आपभिर्भरतस्तैत्र, स्गरस्तु सुमित्रभूः ।
मचा दैनयिरथाश्वसननृपनन्दनः
॥६९२॥
सनत्कुमारोऽय शान्ति , कुन्थुररो जिना अपि ।
सुभूमस्तु कार्तवीर्य , पद्मः पद्मोत्तरात्मनः
हरिषेणो हरिसुतो, जयो विभयनन्दनः ।
ब्रह्मसूनब्रह्मदत्तः, सर्वेऽपीक्ष्वाकुवंशनाः ॥६९४॥
प्राजपत्य त्रिपृष्ठोऽय, द्विपृष्ठो' ब्राप्तम्भवः ।
स्वयम्भू रुदतनयः, सोम . पुरुषोत्तमैः
शवः पुरुषसिंहोऽय, महाशिरस्समुद्भवः ।
स्यात्पुरुपपुण्डरीको', दत्तोऽग्निसिंहनन्दनः ॥१९॥
नारायणों" दाशरथिः, कृष्णस्तु वसुदेवभूः ।
वासुदेवी अमी कृष्णा, नव शुक्ला बलास्त्वमी ॥६९७॥
॥६९५॥

·९४ अभिधानचिन्तामणौ मर्यकाण्डः ३ 3 अचलो विजयो भद्रः, सुप्रमश्च सुदर्शनः । आनन्दो नन्दनः पद्मो, रामो विष्णुद्विपस्त्वमी ॥६९८॥ अश्वग्रीवस्तारकश्चै, मेरको मधुरेव च । निशुम्मेबलिप्रलाद शमगधेश्वरीः ॥६९९॥ मिनैः सह त्रिपष्टिः स्युः, शलाकापुरुषी अमी। आदिरानः वृथुर्वेन्यो', मान्धाती युवनाश्वनैः ॥७००।। धुन्धुमारः कुवलाश्वो, हरिश्चन्द्रखिशङ्कः । पुरूरवी बौधे ऐले, उर्वशीरमणा सः ॥७०१॥ दोष्यन्तिभरतः सर्च-दमैः शकुन्तलात्मनः । हैहयस्त कार्तवीर्यो', दोस्सहस्रभेदर्जुनः ॥७०२॥ कौशल्यानन्दनों' दाशरथी' रामोऽस्य तु प्रिया । वैदेही मैपिली सीता, जानकी धरणीसुता ॥७०३॥ रामपुत्रौ कुशवायकयोक्त्या कुशीलौ'। सौमित्रिक्ष्मणो वाली, वालिरिन्द्रसृतश्च मः ॥७०४॥ 'भादित्यसूर्नुः सुग्रीवो', हनुमाने वनकटकैः । मारुति : केशरिपुर्त, भानियोऽर्जुनध्यनः १७०१॥ ४ ५ ·0 3 ११ अभिधानचिन्तामणौ मर्यकाण्डः ३ पौलस्त्यो रावणो रक्षो, लद्देशो दशकन्धरः । रावणिः शक्रनिन्मेघनादो मन्दोदरीसुतः ||७०६॥ अजातशत्रुः शल्योरिधर्मपुत्रो युधिष्ठिरः । कोऽनमीठो भीमस्त, मरुत्पुत्रो वृकोदरैः ॥७०७॥ किर्मीर-कोचक-क-हिडिम्बानां निसूदनः । अर्जुनः फाल्गुनः पार्थः, सव्यसाची धनञ्जयः ॥७०८॥ राधावधी किरीट्यैन्द्रिजिष्णु श्वेतयो नरः । बृहन्नटो गुडाकेशः, सुभद्रेशः कपिध्वनः ||७०९॥ बीभत्सुः कर्णनित्तत्य, गाण्डीवं गाण्डेिवं धनुः । पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा, सैरन्ध्री नित्ययौवना ॥७१०॥ वेदिनी याज्ञसेनी च, कर्णश्चम्पाधिपोऽङ्गराः । रा|-सूता-कतनयः, कालपृष्ठं तु तद्धनुः ॥७११॥ श्रेणिवस्तु भम्भासारो', हालः स्यात् सातवाहनः । कुमारपाल चौलुक्यो', राजर्षिः परमाहतः ॥७१२॥ मृतस्वमोक्तो धर्मात्मा, मारिव्यसनवारकैः । राजबीनी' राजवंश्यो, बीज्यवश्यौ तु वंशने ॥१३॥ १३ १४ १५ - ·अभिधान चिन्तामणौ .मयकाण्डः ३ स्वाम्यमात्यः मुह कोशो', रोष्ट्रर्दुर्गबलानि च । राज्याङ्गानि प्रकृतयः, पौराणां श्रेणयोऽपि च ॥७१४॥ -तन्त्र' स्वराष्ट्रचिन्ता स्यादावापस्त्वरिचिन्तनम् । परिस्यन्दैः परिकरः, परिवारः परिग्रहें: ७१६॥ परिच्छदः परिहत्तन्त्रोपकणे अपि। रानशय्यो महाशय्यो, भद्रासनं नृपाप्सन्म ॥७१६॥ सिंगमनं तु तद्धर्म, उत्रमातपारणमें । चामरं वाटव्यमनं, रोमगुच्छ: प्रकीर्णकमें ७१७॥ स्यगी भृङ्गारः कनक लुका । मद्रकुम्भैः पूर्णकुम्भः, पादपीठ' पदासनम् ॥१८ अमात्यः सनियो मन्त्री, घीसतः सामायिकः । नियोगी' कर्मपति, आयुक्तो व्याप्त मः ॥७१९॥ घटा तु व्यवहाराणा, प्रावियाकोऽसदर्शकः । महामारीः प्रधानानि, परोशाने पुरोहितः ॥७२०॥ सौगस्तिको द्वारः, सत्ता स्यात् द्वारपालः । दौगारिक: प्रतीदारों", पेन्मारकंदण्डिमः ॥२१॥ २ २ ताम्यूरकरका, ·अभिधानचिन्तामणी मयंकाण्डः ३ रक्षिवर्गेऽनोक्स्पैः स्यादध्यक्षाधिकृतौ ममो पौरोगवैः सूदाध्यक्षः, मृदस्त्वौदनिको गुणः ॥७१२॥ मक्तकारः सूपकार, सूपारालिकवल्लीः । मौरिक कनकाध्यक्षो, रूपाध्यक्षस्तु नैष्क्कैिः ॥७२३॥ स्थानाध्यक्ष, स्यानिकः स्यात् ,शुल्काध्यक्षस्तु शौरिककैः। शुल्कस्त घट्टादिदेयं, धर्माध्यक्षस्तु धार्मिकः ॥७२४॥ धर्माधिकरणी चाय, हट्टाध्यक्षोऽधिकम्मिकै । चतुरङ्गबलाध्यक्षः, सेनानीर्दण्डनायकः ॥७२५॥ स्थायुकोऽधिकृतो मामे, गोपा प्रामेषु भूरिषु । स्यातामन्तःपुराध्यक्षेऽन्तर्वशिकौवरोधिको ७१६॥ शुद्धान्त स्यादन्तःपूरेमवरोधोऽवरोधनम् । सोविदल्लीः कञ्चुकिनैः, स्थापत्योः सौविदार्थं ते ॥२७॥ पदे वर्षवः शत्रौ, प्रतिपक्षः परी रिपु । शात्रवः प्रत्यवस्थाता, प्रत्यनीकोऽमियायरी ॥२८॥ .। महेश्वरः " शुल्क घटादिदेये स्याज्जामातुन्धकपि च "बंधको विवाहाय मंद ग्राह्य धनमिति तटीका । .

·अमिधानचिंतामणो मर्त्यकाण्डः३ १० ११ ३४ -- २० २१ २२ 23 २४ દ २ 3 दस्युः सपत्नोऽपहनो विपक्षो, द्वेषी द्विपन वैयेहितो निघांसुः । दुहृत् पोः पन्यकपन्थिनौ द्विट् , प्रत्ययमित्रावमिमात्यराती ॥ ७२९ ।। और विरोधी विद्वेषो, वयस्यः सवयाः सुहृत् । स्निग्धः सहचरों मित्रं, मांजा सख्यं तु सौहृदम् ॥७३०॥ सौहार्द साप्तपदीन व्याणि मङ्गतम् । आनन्दनं त्वाप्रच्छन, म्यात् समाजनमित्यपि ॥७३१।। विषयानन्तरो रामा, शत्रुमित्रमत परम् । उदासीनः परतरः, पाणिग्राहम्ड पृष्ठतः ।। ७६२ ।। अनुवृत्तिदनुरोधो, हेरिको गूढपरुपः । प्रणिधियथाहर्णोऽयसो मन्त्रविचरः ॥ ७३३ ॥ वार्तायनः स्पशचार, आप्तप्रत्ययितौ ममौ । मत्रिणि स्याद् गृहपतिर्दृतः मन्देशहारकः ।। ७३४ ॥ .

·अभिधानचिंतामणो मर्त्यकाण्ड १ २.३ ४ १ १ १ १ २ 3 ६ सन्धिविग्रहयानान्यासनद्वैधाश्रया अपि । षडू गुणाः शक्तयस्तिस्र., प्रभुत्वोत्साहमन्त्रजाः ॥७३९।। सामदा भेददण्डा, उपा साम सान्त्वनम् । उपजाप पुनर्भेदो, दण्ड: स्यात् साहस दमः ॥७३६॥ प्राभृतं दोक्न लञ्चोत्कोच: कौशलिकामिषे । उपाचार: प्रदान दोहारौ ग्राह्मायने अपि ॥ ७३७ ॥ मायोपेक्षेन्द्रनालानि, क्षुद्रोपाया इमे त्रयः । मंगयोऽक्षा स्त्रियः पार्न, वाक्पारुष्यार्थदूषणे ॥७३८॥ दण्डपारुष्यमित्येतद्धेयं व्यसनमप्तकम् । पौरुष विक्रम शौर्य, शौण्डीयं च पराक्रमः ॥७३९॥ १० ११ १२ E ०१ माया रूपपरावर्तनादिका, उपेक्षाऽवधारणम् , इंद्रजालं मंत्रद्वयहस्तप्रयोगादिना असभवद्वस्तुदर्शनम् , एषा द्वन्द्व शुद्रा अन्या उपायाः। ०१ अक्षा -पाशका तैरुपलक्षितं रात शेय, पानं मद्यादेः, वापाध्य कर्कशवचन, अर्घस्य दुषण, तच्चतुर्दा-श्रदान • आदान १ विनाश. परित्यागश्च ४ ·१०० अभिधानचितामणौ मयंकाण्डः ३ ॥७४१॥ ॥७४२॥ यत्कोशदण्ड तेमः, प्रमा: प्रतापवेत् । मिया धर्मार्थकामैश्व, परीक्षा या तु मोपी ॥७४०॥ तन्मन्त्राद्यपदक्षीण, यत्तृतीयायगोचरः । रहस्यालोचनं मन्त्रो, रहेश्छन्न पहमें विविविजनकान्तैनिःशलाकानि केवलम् । मुझे रहस्ये न्यायस्त, देशरूपं समञ्जपम कल्पोभ्रषौ नयो न्याय्यं, तूचितं युक्तसांपते । लम्यं प्राप्त मनमानामिनीतोपथिकानि च प्रक्रियो स्वधिकोगेऽय, मर्यादा धारण स्पितिः । संस्थाऽपराधस्तु मन्तव्पलीक विप्रियोगमा ७१५॥ बलिः करो मागधेयो, द्विपाधो द्विगुणो दमः। वाहिनी पृतना सेना, कन्येमनीकिनी २ ॥७४३॥ ॥७११॥ ." मरः पम्गमः यस्कौटिल्य माह- कर्मगामा. रंमोपायः . पुपरम्यसंपत् १ देशकामविभागः ३ विनिपात- प्रतीकारः कार्यसिटिवति ५ पवारणानि " ·१४ अभिधानचिंतामणौ मयंकाण्डः३ १०१ कटक ध्वजिना तन्त्र, दण्डोऽनीक पनाकिना। वरूथिनी चमूश्चक्र, स्कन्धावारोऽम्य तु स्थितिः ॥७४६॥ शिविर रचना तु स्यात् , व्यूहो दण्डादिको युधि । प्रत्यासारो व्यूहपाणिः, सन्यपृष्ठे प्रनिङ्ग्रहः ॥७४७॥ एकेभैकरपात्यश्वाः, पत्तिः पञ्चपदातिका । सेना सेनामुख गुल्मो, वाहिनी पृतनां च ॥७४८॥ अनीकिनी च पत्तेः स्यादिमायत्रिगुणैः क्रमात् । दशौनीकिन्योऽक्षौहिणी, सजन तुपरक्षणम् ॥७४९॥ वैजयन्ती पुनः केतुः, पताको केतनं ध्वजः। अस्योरचूलाबचूलोख्यापूर्द्धाधोमुखकूर्चको ॥७५० ॥ गमो वामी रथैः पत्तिः, सेनाङ्गं स्याश्चतुर्विधम् । युद्धायें चक्रवद्याने, शत': स्यन्दनो ग्य: ॥७५१॥ .. यदाहुः-" पती । सेगा २ सेणामुहम्य ३ गुम्मच बाहिनी व ५। पिपणा ६ चम् • अनीणिणि माणिगिया भक्सोहिणी होइ । तया च स्यात्सेनाऽशोहिणी नाम, खागाद्विवजे: २१८७० र २१८७० चैम्बो हयै- सिन्नः ६५६१९, १४मध्नेश दातिभिः १०४३५०॥" इति ·१०२ अभिधानचिंतामणौ मयंकाण्डः ३ २ ३ स क्रीडार्यः पृष्ररथो, देवार्थस्तु मरुदयः योग्याग्यो वैनयिकोऽध्यायः पारियानिकः ॥७१२॥ वीरथः प्रवहण, डयन रथगर्भक । भन शक्टोऽयं स्यादन्त्री कम्बलिवाह्यकर्म ॥७५३॥ अथ काम्बलेवास्त्रोद्यास्तस्तैः परिवृते रथे । स पाण्डुकम्बलीयः स्यात् , संवीत. पाण्डुकम्पलैः ॥७५४॥ म तु द्वैपो वैयाघ्रश्च, यो वृतो द्वीपिकणा । रपाङ्ग रयादोऽरि, पक घारी पुनः प्राधः ॥७५५॥ नेमिरक्षाग्रकीले त्वण्याणी, नामिस्तु पिण्डिको । युग्न्धर कर स्यात् , युगमोशान्तवन्धनम् ॥७१६॥ युगकीलकम्तु शम्योः, प्रासशस्त युगान्तरम् । अनुको दावधात्य, घूर्वी यानमुख च पूं. ७५७॥ रथगुप्तिन्तु वमयी, रथाङ्गानि स्वपकरः । शिविकी याप्ययानेऽप, दोलो प्रेहडोदिका भवेत् ।। ११८॥ दशगुणी अनाकिनी इत्यर्थः । २ ·अभिधानचिंतामणौ मर्त्यकाण्धः ३ १०३ १ २ 3 ५ 8 । वैनीतक परम्परावाहनं शिविकादिकम् । यान युग्यं पत्रं वाह्य, वह्यं वाहनधोरणे ॥७५२॥ नियन्ती प्रानितो यन्ती, सूनः सव्येष्टेमारथी । दक्षिणस्य प्रतारों, क्षता स्थकुटुम्बिः ॥७६०॥ रथारोहिणि तु रयी, रथिक रविगे रथी । अश्वारोहे त्वश्ववा:, सादी च तुरंगी च सः ॥७६१।। स्त्यारोह सौदियन्महामात्रनिपादिनः । आधारणा हस्तिपको, गनाजीवेभगालकाः योद्धारस्त मटी योधाः, सेनगरक्षास्तु सैनिकः । सेनायां ये समवेतास्ते मैन्या: सैनिको अपि ॥७६३।। ये सहस्रेण योद्धारस्ते माहस्रीः सहस्रिणः । छायाकरः छत्रधारः, पताकी वगगन्तिक: ॥७६४॥ परिधिस्यः परिचर, भामुक्त प्रतिमुक्तवत् । अपिनद्धः पिनद्धे ऽय, मन्नद्धा व्यूढकङ्क: दंशितो वम्मितः सजः, सन्नाहो म कङ्कटः ।। जगरेः कवच देशस्तनुत्र माठयुरश्खदै.. ॥७६६॥ १७६॥ १ ॥७६५॥ - ·१०४ अभिधाननितामणी मयंकाण्डः ३ ૨ ॥७६७॥ १ निचोक स्यात्या, वाराणश्च कचुः । सारसनं त्वधिकाङ्ग, हदि धार्य सकचुके शिरस्त्राणे तु शीर्षय, शिरस्कै शीपैकें व तत् । नागोदेमुदत्राण, गवात्राण तु मत्कुणम् ७६८॥ चाहुत्राणं बाहुले स्थाजालिका त्यङ्गरक्षणी । जालप्रायोयमा स्यादायुधीयः शत्रनीविनि ॥७६९|| काण्डपृष्ठोंयुधिको च, तुल्यौ प्रासिकौन्तिको पारश्वधिस्तु पारश्वधैः पाश्चायुधैः स्पुत्रिशिकंशाक्तोकेयाष्टीकोस्तत्तदायुधाः । तूणी धनु त धानु, स्याकाण्डीरस्तु काण्डवान् । कृतहस्तः कृतः, मुपयुक्तशो हि य:। शीप्रवेधी उहत्तोऽपरादेषुत्तु सक्षतः पुढेपुरबंधी तु, दुरापास्यायु पुनः । हेति: प्रहरण शस्नमन तच चतुर्विधम् ॥७७०॥ ॥७७२॥ ७७३॥

·११
३
१
१
२
3
४
अभिधानचिंतामणो मत्यकाण्डः ३ १०५
मुक्तं द्विधा पाणियन्त्रमुक्त शक्तिशरादिकम् ।
भमुक्तं शनिकादि स्थायष्ट्यायं तु द्वयात्मक।।७७४॥
धनुश्चापोऽनमिष्वासा, कोदण्ड धन्वं कार्मुकम्
द्रुणोऽऽसौ लस्तकोऽस्यान्तरग्रं त्वरिटन्यपि ॥७७५।।
मौव्वी जीवा गुणो गव्या, शिक्षा वाणासनं गुणा ।
सिञ्जिनी ज्या च गोषा तु, तल ज्याघातकारणम्।।७७॥
स्थानान्यालीढवैशाखप्रत्यालीढानि मण्डलम् ।
समपादं च वेध्यं तु, लक्ष्य लक्ष शरव्यकम् ।। ७७७ ।।
चाणे पृषत्कविशिखौ खगगार्द्धपक्षी,
काण्डाशुगप्रदरसायकंपप्रवाहाः ।
पत्रीय निझमे शिलीमुखकङ्कपत्र.
रोपीः कलशमागणेचित्रपदखा।
प्रश्वेडनः सर्वलौहो, नाराचै एपणा सः ।
निरस्त: प्रहिते बाणे, विषाक्त दिग्धैलिप्तको १७७९॥
बाणमुक्तिर्यवच्छेदो, दीप्तिवेंगस्य तीव्रता ।
हरप्रेतद्वोन्दुतीरीमुंख्यास्तु तद्भिदः
3
४
२
॥७७८॥
॥८॥

·१०६ अभिधानचिंतामणौ मयंकाण्डः ३ २ १ पक्षो वानः पत्रणा तल्यामः पृवस्त कर्तरी । तूंणो निपस्तूणी, उपास शराश्रयः ||७८१॥ शरचिः कलापोऽव्यय चन्द्रहासे:, करवा निशिकाणखड्गौः। तरवारिकौक्षेष पण्डलानी, अतिष्टिरीष्टी त्सहरस्य मुष्टिः ॥७८२॥ प्रत्याका: परीवाः, कोशः खड्गपिधानकर्म । अडुन फन्के चम्म, खेटकापरणे अस्य मुष्टिस्तू संग्राहः, धुरी छुरी कृपाणिका शस्त्रयमेधेनुपुत्र्यो च, पत्रगटस्तु साऽऽयता ७८४॥ दण्डो यष्टि गुहः, स्यादिलो करालिको । भिन्दिग: मृगः कुन्त, प्रासोऽप द्रुषणा घनः ॥७८५॥ मुहरः स्यात्कुठारस्तु, पाप पर्थयो । परश्वधः अधितिय, परिध. परिघ तन 11७८41 6 ३ १ ·अभिधानचिंतामणी मयंकाण्डः ३ १०७ १ ३ सर्चली तोमरे शरय, शङ्को शुले निशीपरम् । शक्तिपट्टिशदूम्फोर्टचक्राद्या शस्त्रमातयः ॥७८७॥ खुरली तु श्रमो योग्योऽभ्यासस्तद्भः खलूरिको । सर्वाभिमा सबधिः, सर्वसन्नहन समाः १७८८॥ लोहाभिमारो दशम्या, विधि राजनात्परः । प्रस्थान गमनं ग्रन्योऽभिनिर्याण प्रयाणकर्म ॥७८९॥ यात्राऽभिषेणेनं तु म्यात् , सेनयाऽभिगमो रिपौ । स्यात् हर उमासा, प्रचक्र चलितं बलम् ॥७९॥ प्रसारस्तु प्रसरणं, तृणकाष्ठादिहेतवे । अभिक्रमो रणे यानमभोतस्य रिपून् प्रति ॥७९॥ अभ्यमित्र्योऽभ्यमित्रीयोऽभ्यमित्रीणोऽभ्यरि व्रजन् । स्यादुरस्वा रसिले, उनस्यूनवली समौ ॥७९२॥ सांयुगीनो रणे साधुतो निष्णुश्च जिव ।। जय्यो या शक्यत जेत, जेयो भेतव्यमात्रके ॥७९३||

·१०८ अभिधानचिंतामणौ मर्यकाण्डः ३
वैनालिको बोधकरी, अर्थिको सौखसुप्तिको ।
घाण्टिकोश्चाक्रिकोः सूतो, चन्दी मङ्गपाठकः ॥७९४॥
मागधो मगधः संशप्तको युद्धानिवर्तिनः ।
नग्नैः स्तुतिवतस्तस्य, प्रन्यो मोगावली मवेत् ॥७९५॥
प्राणैः स्थामै तरः पराक्रमच द्युम्नानि शौर्योजसी,
शुष्मं शुष्मं च शक्ति पहमी युद्धं तु सङ्घ, कलिः ।
समाहिसम्प्रहासिमाज-यं युदायोपन
स्फोटः कलहो मुझ प्रहरण सैद्रणो विग्रह ७९६ ॥
द्वन्द्वं समातिसमाहृयानि,
सम्पतिसमे ईममिपाता।
आस्कन्दनाऽऽनिधनान्यनी.
मभ्यागम प्रविदारणं च
पमुदायः समुदयो, समितिमनगर
भभ्यामदः सम्परायः, समीक साम्पायियम् ॥७९८॥
माकन्दः संयुगे चाप, नियुद्ध तमुनोद्भयम् ।
पटहोरम्बरी तुल्यौ, तुमुल रणमडुरंग
१॥
3.
॥७९७॥
३८
,
॥७९॥

·३
४
अमिधानचिंतामणौ मत्यैकाण्डः ३ १०९
नासीर त्वयान स्यादवमर्दस्त पीडनमें ।
प्रपातस्त्वम्यवस्कन्दी, घोट्यभ्यासादनं च सः ।।८००॥
तद्रात्रौ सौप्तिक वीराशंमैनं त्वामिभीष्मः ।
नियुद्धभूरक्षवाटो, मोही मूर्छा च कश्मलम ॥८०१॥
वृत्ते भाविनि वा युद्ध, पानं स्याद्वारपाणकमे ।
पलायनमपयानं, सन्द्रावैद्रविद्रोः ८०२॥
अपक्रमः समुत्प्रेभ्यो, द्रांवोऽय विजयो नयः ।
परामयो रणे मङ्गो, डमरं हि विप्लवौ
वैरनिर्यातन वैरशुद्धिप्रतिक्रिया ।
बलात्कारस्तु प्रस, हठोऽथ स्खलित छलमै ॥६.४॥
.. " छलं तु स्खलिते व्याजे " इति महेश्वरः ।
स्खलित पास्य पदतः स्वाभिमतान्तरविकल्पोपपादनेन वचन.
विधातः । यथा कूषो मदोदक इति षड्दर्शनम् । वादिना
कूपो नवोदक इति कथायां नवीनार्थवाचकतया नक्शब्दप्रयोगे
ते छलवादी नपसङ्ख्यामारोप्य दूषयति-कृत एक एक कुपो
नवसरूयोदक इति । मतिभ्रंशादिकं वा, यचागक्य:-" किं
करोति नरः प्राज्ञः, शूरो वाऽय सुपण्डितः । देवो यस्य च्छला-
न्वेषी, करोति विकलाः कियाः ॥ १॥

·११० अभिधानचिंतामणौ मत्यकाण्डः ३ ३ - परा-र्य-मिनो भूनो, मितो मग्नेः पर्रानितः । पायितेस्नु नः स्याद् , गृहीतदि तिरोहितः॥८०५॥ जिताहवो मितकांशी, पस्कने पतितो मौ। चारः कारी गुप्तौ बन्यों, ग्रह: प्रोपतो ग्रहः ।।८०६॥ चातुर्वण्य द्विनक्षवश्यशूदा नृणां मिदः । ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुरिति क्रपात् ॥८०७|| चत्वार आश्रमास्तत्र, वर्णी स्माद्ब्रह्मनारिणि । ज्येष्ठाश्रमी गृहमेधौ, गृहस्थ: स्नातको Jही ॥८०८॥ वैवानप्तो वानप्रस्थो, मिर्धाः सान्यामिको यतिः । वर्मन्दी रक्तवपन, परिमाननापमा पाराशरी पारिकाझी, मस्करी पारिरक्षकः । म्याण्टिले स्पण्डिलशायी, या गर्ने स्थण्डिले बनात् ॥ 'तपाशसहो दान्तः, शान्तः श्रानो नितेन्द्रियः । प्रदान कर्म शुद्ध, ग्रामणेतु प्रयीमुग्वैः ॥१॥ ८०९॥

·अभिधानचिंतामणौ मयंकाण्ड ३ १११
8
५
।
१७
१८
भूदेवो वाडवो विप्रो, द्वग्राभ्यां नाति-जन्म-
वर्णन्येष्ठः सूत्रकण्ठः, पट्कर्मी मुखसम्भव ।।८१२॥
वेदगर्भः शमीगर्भः, सावित्रो मैत्र एतत:।
बटुः पुनर्माणवका, मिक्षा स्याद् ग्रासमात्रकम् ॥८१२॥
उपनायस्तूपनयो, बटकरणमानयः।
अग्नीधनं त्वग्निकार्यमग्नीघ्रा चाग्निकारिका ॥१४॥
पालाशो दण्ड आपाढो, व्रते राम्भस्तु वैणः ।
बैरवः सारस्वता गेच्या, पैलवेत्त्वौपरोधिकः ॥८१५॥
आश्वत्थस्तु गितने मिरौदुम्बर उलुख।
भटी सटा दृषी पीठ, कुण्डिको तु कमण्डलुः ॥८१६॥
श्रोत्रियश्छन्दसो यष्टी, त्वादेष्टा म्यान्मखे व्रती ।
याको यजमानश्च, मोमयानी तु दीक्षितः ॥८१७॥
इन्याशीली यायको, यन्त्री स्याटासुतीय।
सोमः सोमपीथी स्यात् , स्थपति पतीष्टिकत॥१८॥
२
..॥ ग्रापप्रमाणं भिक्षा स्यादग्रं प्रापचतुष्टयम् । अप्र
चतुर्गुणं प्राहुइन्तकारं द्विजोत्तमाः ॥ १ ॥

·१२१३
H
११२ मभिधानचिंतामणौ मत्य काण्डः ३
सर्ववेदास्तु मर्वसदक्षिणं यज्ञमिष्टवान् ।
यजुर्विध्वर्युग्विद्धोतोद्गातो तु सामवित् ॥८१९॥
यज्ञो यागः सः सत्रं, स्तोमो न्युर्मः क्रतुः ।
संस्ताः सप्ततन्तुश्च, वितानं वहिरध्वरः
॥८२०॥
अध्ययन ब्रह्मयज्ञ, स्यादेवयज्ञै आईतिः।
होमो होत्र वषट्कारः, पितृयज्ञस्तु तर्पणम् ॥८२१॥
तच्छ्राद्धः पिण्डदानं च, नृयज्ञोऽतिथिपूजनम् ।
भूतयज्ञो मलि पञ्च, महायज्ञा भवन्त्यमी
पौर्णमासश्चै दर्शश्च, यज्ञौ पक्षान्तयोः पृथक् ।
सौमिकी दीक्षणीयेष्टिीक्षा तु व्रतसंग्रहै।
दृत्तिः सुगहना कुम्बा, वेदो मूमिः परिष्कृता ।
स्थण्डिले चत्वरं चान्या, यूपैः स्याद्यज्ञकीलकः ॥८२४॥
चपोलो यूपकेटको, यूपको घृतावैनौ ।
यूपाममागे स्यात्तोऽरणिनि मन्यदारुणि
11८२१॥
स्युर्दतिगाहवनीयगार्हपत्याखयोऽग्नयः ।
इदमग्नित्रय प्रेती, प्रणीत: संस्कृतोऽनल:
॥८२२॥
॥८२३॥

·१
अभिधानचिंतामणौ मर्त्यकाण्डः ३ ११३
ऋक् समीधेनी धाय्यो च, समिदाधीयते यया ।
समिदिन्धनमधे तर्पण,धासि भस्मै तु ॥८२७॥
स्याद् भूतिषित रक्षा, क्षौर पात्रं खुवादिश्म् ।
सुवः सुगंऽधरा सोभृन्जुः पुनरुत्तरा ॥८२८॥
ध्रुवी तु सर्वमंज्ञार्थ, यस्यामाज्यं निधीयते ।
योऽमिमय निहायेत, स स्यात्पशुरुषाकृतः ॥८२९॥
परम्पराक शमने (शप), प्रोक्षणं च मखे वधः ।
हिमा कर्माभिचारः, स्याद्यज्ञाहै तु यज्ञियम् ॥८३०॥
हविः सानामाभिक्षी, शृतोष्णक्षीरगं दधि ।
क्षीरशः पयस्यां च, तन्मस्नुनि तु वाजिनम् ॥८३१॥
हव्यं सुरेभ्यो दातव्यं, पितृभ्यः कन्यमोदनम् ।
आज्ये तु दधिसंयुक्ते, पदाभ्यं पृपातकः ॥८३२॥
दना तु मधुमंयुक्तं, मधुपर्क महोदयः ।
हवित्री तु होमकुण्डे, हत्यणः पुनश्चः ॥८३३॥
अमृत यज्ञशेषे स्याद् , विसो भुक्तशेपकै ।
यज्ञान्तोऽभूयः पूर्त, वाप्यादीष्ट मखक्रिया ॥८३४॥

·१२४ अभिधानचिंतामणौ मयंकाण्डः ३
३
३टात तदुभयं, बहिर्मुष्टिस्तु विष्ट ।
अग्निहोम्यग्निचिचाहितानवियाग्निरक्षणम् ॥८३५॥
भान्यापानमामिहोत्रं, दर्वी तु घृतलेखनी ।
होमानित महाज्यालो, महावीरैः प्रवर्गवत् ॥८३६॥
होमधुमस्तु निगणो, होममम्य तु वैष्टतम् ।
उपस्पर्शस्त्वाचमनं, पारसको तु सेचने
॥८२७॥
ब्रह्मासन ध्यानयोगासनेऽथ ब्रह्माप्तम् ।
वृत्ताध्ययमद्धिः पाठे, म्याद् ब्रह्माञ्जलिीजलिः ॥८३८।।
पाठे तु मुखनिष्क्रान्ता, विग्रुपो ब्रह्मबिन्दवः ।
साकल्पवयनं पारायण कल्पे विधिको
॥८३९॥
मूलेऽङ्गुष्ठस्य स्याहासं, ती काय कनिष्ठयोः ।
पियं तन्यङ्गुष्ठान्नरत त्वगुलीमुखे
नात्य तु ब्रह्ममय, बससायुध्यमित्यपि ।
देवभूयादिक तद्वदयोपाकरण श्रुः
मंकारपूर्व ग्रहणं, स्यात्स्वाध्याय: पुनमः ।
औपवन तूपदामः, पृच्छ मान्तरनादिकम् ॥८४२॥
3
॥८४०॥

·अभिधानचिंतामणौ मर्यकाण्डः ३ २ पुण्यक व्रतम् । E २ प्रायः सन्न्यास्यनशने, नियमः चरित्रं चरितीचारौ, चारित्रैचरणे अपि ॥८४३॥ वृत्त शोलं च सर्वनोध्वंसि जप्येऽवमर्षणम् । समास्तु पादप्रहांभिवादनोपसङ्ग्रहोः ॥८४४॥ उपवीत यज्ञसूत्र, प्रोद्धृते दक्षिणे करे । प्राचीनावीतमन्यस्मिन् , निवीतं कण्ठलम्बितम् ।।८४५॥ प्राचेतस्नु वाल्मीकीवल्मीकुशिनौ कविः मत्रावरुणवारपीको, वेदव्यासैस्तु माठ ॥८४६॥ द्वैपायनः पराशय:, कानीनों बादरायणः । व्यासोऽस्याम्ना सत्यवतो, वासवी गन्धकालिको॥८४७॥ योजनगन्धों दाशेयी, शालङ्कायनां च सा | मामदग्न्यस्तु रामः स्याद् , मार्गवो रेणुकासुतः।।८४८॥ नारदस्तु देवाझा, पिशुनैः कलिकारः। पशिष्ठोऽस्न्घतीमानिरक्षमाली त्वरुपती ॥४९॥ त्रिशड्कुयाना गाधेयो, विश्वामित्रश्च कौशिकः । कुशारणिस्तु दुर्वासाः, शतानन्दस्तु गौतमः ॥५०॥ २ ·3 २ २ 8 ११६ अभिधानचितामणौ मयंकाण्डः ३ याज्ञवल्क्यो ब्रह्म त्रियोगेशोऽप्यथ पाणिनौ । सालातुरीयदाक्षेयो, गोनदीये पतञ्जलिः ॥८५१॥ कात्यायने वररुचिमेधानिय पुनः। अथ व्योडिविन्ध्यवासी, नन्दिनीतनयश्च सः ॥८५२॥ स्फोटायने तु क्षीवाने , पालकाप्ये करेणुः । वात्स्यायने मल्लनागः, कौटिश्चणकात्मः ॥८५३॥ द्रामिल: पक्षिरस्वामी, विष्णुगुप्तोऽगुलच सः । क्षततोऽवकीणी स्याद्, व्रात्यः संस्कारवर्जितः॥८५४॥ शिश्विदानः कृष्णकर्मा, ब्रह्मान्धुद्विमोऽधमः । नष्टानिरिही नातिमात्रामीवी द्विनः धर्मध्वनी नियुत्तिवेदहीनो निराकृतिः । वार्ताशी मोजनार्य यो, गोत्रादि वदति स्कम् ॥८५।। उच्छिष्टमोमनी देवनैवेद्यबलिमोननः । मनस्त्वमदध्येतो, शाखारण्टोऽन्यशासकः ॥८५७॥ शन भी: काण्डपृष्ठो, गुरुहो नरकीट मरों देवादिप्मायामश्रादोऽथ मटिम्टुः ॥८५८॥ ॥८५५ ·9 अभिधानचिंतामणी मयंकाण्डः ३ ११५ पञ्चयज्ञरस्भ्रिष्टो, नि पद्धकरुचिः खस। सुप्ते यस्मिन्नुदेत्यर्कोऽस्तमेति च क्रमेण तौ ॥८५९॥ अभ्युदिताभिनिर्मुक्तो, वीरोन्झो न जुहोति यः। अग्निहोत्रच्छलाद् यामापरो वोरोपनीविकः ॥८६०॥ वीरविप्लावको जुद्धनः शूद्रसमाहरैः । स्याद्वादवांचाहत: स्याच्छ्न्यवादी तु सौगतः ॥८६१॥ नैयायिकत्वाक्षपादो, योगः सायंस्तु कापिलः । वैशेपिः स्यादौलुक्यो, बार्हस्पत्यस्तु नास्तिकः ॥८६२॥ चार्वाको लोकायतिकश्चते पडपि तालिकाः । क्षत्र तु क्षत्रियो राजी, राजन्यो बाइसम्मः ॥८६३॥ भर्या भूमिस्र्पशो वैश्यो, ऊरव्यों ऊरुनों विशः । वाणिज्यं पाशुपाल्यं च, कर्पण चेति वृत्तयः ॥८६॥ भानीको जीवन वार्ता, मीविको वृत्तिवेतन । उन्छो धान्यकणादाने, कणिशायर्जनं शिलम् ।।८६५॥ ऋतं तवयमनृतं कैपितं तु याचितम् । अयाचित त्यादमृत, संवावृत्तिः श्वनीविको ॥८१६॥ २ ३ २ ·१ ५ २ ११८ मभिधानचिंतामणो मत्यकाण्डः ३ सत्यानृतं तु वाणिज्य, पणिन्यौ वाणिमो धणिक । पविक्रयि पण्यानीवाऽऽपणिकनगाः ॥८९७|| वैदे : साभवाय, कायक ऋयिक क्रया । फेयद तु विपूर्वास्ते, मूल्य वनौवैक्रया: ॥८१८॥ मून्द्रश्य परिपणी, नोवो लोमोऽधिकं फलमे । पस्दिान विनिमयो, मेय: परिवर्तन, ॥८६९ व्यतिहा: परावतों, मेयो निमयोऽपि । निक्षेपोपनिधी न्यास, प्रतिदान तदर्पणम् ॥८७०॥ केतव्यमात्रक क्रेयं, कय्य न्यस्तं क्रयाय यत् । पणितव्यं तु विक्रय, पण्य सत्यापनं पुनः ॥८७१॥ सत्यकारः सत्याकृतिस्तुल्यौ विपणविक्रयौ । गण्य गणेय सङ्ख्येय, सङ्ख्या त्येकादिका भवेत् १८७२॥ त्योत्तरं दशगुणं, भवेदेको दशौमृतः । शर्त सहमयुत, प्रियुतकोयः ॥८७३॥ १ ।

·3
१
मभिधानचितामणौ मयंकाण्डः १ ११९
अर्बुदेम में स्वयं च, निखवं च महाम्बुभम् ।
शकुर्वाद्धिरनत्यं मध्य, परार्द्ध चेति नामतः ॥८७४॥
माझंय द्वीपवाद्धर्यादि, दलात्माद्यनन्तकम् ।
सांयात्रिकः पोतवगिर्ग, यानपात्रं रहित्रकर्म ॥८७ ५॥
मोहित्यं वहन पोतः, पोतवाहो नियामकः ।
निर्यामः कर्णधारस्तु, नाविको नौस्तु मशिनी ॥८७६॥
तरीतरण्यो वेडोऽय, द्रोणी काष्ठाम्बुवाहिनी ।
नौकादण्डः क्षेपणी स्याद्, गुणवृक्षस्तु कृपकः ॥८७७॥
पोलिन्दीस्वन्तरादण्डाः, स्यान्मङ्गो महिनाशिः।
भभ्रिस्तु काष्ठकद्दालः, सेकात्र तु सेचनम् ॥८७८॥
केनिपातः कोटिपात्रमरित्रऽयोडुः प्लः ।
कोला भेटस्तरण्डश्ये, स्पात्तरीपण्यमातरः
वृद्ध्यानीवों द्वैगुणिको, वार्द्धपिकः कुमीदिक:
वार्द्धपिञ्चे कुसीदीर्थप्रयोगौ वृद्धिनीयने
८८00
वृद्धिः कलान्तरमणं, तुद्धाः पर्युदञ्चन ।
यास्याऽसं याचितक, परिवृत्यापमित्यम् ॥८८१॥
१
3
3
॥८७९॥

·१२० अभिधानचिंतामणौ मयंकाण्डः ३ १ । अवमों ग्राहकः स्यादुत्तपर्णस्तु दायकः । प्रतिभूनकै साक्षा, स्येय भौधिस्तु बन्धकः ।।८८२॥ तुलाद्यैः पौतव मान, दुपैयं कुडवादिभिः । पायं हस्तादिभिस्तत्र, स्याद् गुञ्जीः पञ्च मापः॥८८|| ते तु पोडश कर्पोऽस, पर्ट कर्पचतुष्टयम् । विस्तः सुवर्णो हेन्नोऽक्षे, कुरुविस्तस्तु तत्पले ॥८८४॥ तुली पलशतं तासां, विंशत्या पार आचितः। शाटै: शाकटीनेश्व, शलाहने दशाचित: ॥८८५il चतुर्भिः कुडवैः प्रत्यः, प्रस्श्चतुर्भिादकः । चतुर्भिराढणः, खारी पोडशमिश्च तैः ।।८८६॥ चतुर्विशत्याऽगुलाना, हस्ता दण्डश्चतुष्करः । तत्सहस्रौ तु ग-यून, कोशातौ द्वौ तु गोरुतम् ॥८८७॥ गयो गव्युतगन्यूती, चतुष्कोशं तु योजनम् । पाशुपास्य जीवत्तिर्णीमान् गोमी गवीश्वर ॥८॥ गोपाले गोधुगामीतगोगोङ्गबलः । गोविन्दोऽधिकृतो गोधु, मावास्त्वननी विकः ।।८८९॥ १ १

·PRAMA
3
३
प
अमिधानचिंतामणो मर्त्यकाण्डः ३ १२१.
कुटुम्बी कर्षक क्षेत्री, हलो कृषिकाको ।
कृषीवोऽपि नित्या तु, हलिः सीरस्तु लाङ्गलम्।।८९०॥
गोदारणं हलमीपी, मीते तद्दण्डपद्धती ।
निरीपे कुटके फारे, कृपः कुशिकः फलम् ॥८९१॥
दा लदिन तन्मुष्टो, वश्टो मत्य समीकृतौ ।
गोदारणं तु कुद्दालेः, खनित्र स्ववदारण ॥८९२॥
प्रतोदेस्तु प्रवयणं, प्रामन तोतोदने ।
योत्रं तु योकपाबन्धः, कोटिशो छोष्टभेदनः ॥८९३॥
मेधिमथिः खलेवाली, खले गोवन्धदारु यत् ।
शूद्रोऽन्त्यवर्णो वृपले, पद्यः पन्जो जघन्यजः ॥८९४ ॥
ते तु मूर्द्धावसिक्तादारयन्मिश्रमातयः ।
क्षत्रियायां द्विनान्मूर्धावसिक्तो विख्यिां पुनः ।।८९५॥
अम्मठोऽय पारशनिषादौ शूदयोपिति ।
क्षत्रामाहिष्यो वश्यायामुप्रैस्तु वृपलखियाम् ॥८९६॥

·१२२ अभिधानचिंतामणौ मय काण्डः ३
११
३
वैश्यात्त करणः शूद्वात्त्वायोगवो विशः स्त्रियाम् ।
क्षत्रियायां पुनः क्षती, चण्डाली ब्राह्मणस्त्रियाम् ॥८९७॥
वैश्यात्तु मानधः क्षयां, वैदेहका द्विनस्त्रियाम् ।
सूतस्तु क्षत्रियाजात, इति द्वादश तद्भिदः ॥८९८॥
माहिष्येण तु जातः स्यात् , करण्यां रथकारकैः ।
कारुस्तु कारी प्रकृतिः, शिल्पी श्रेणिस्तु तद्गणः ॥८९९॥
शिल्प कली विज्ञानं च, मालाकारस्तु मालिकः ।
पुप्पानी३: पुष्पलावी, पुष्पाणामवचायिनी
।।९००॥
कल्यपाले सुरानीवा, शौण्डिको मण्डहारकः ।
वारियास: पानरणि, ध्वनो ध्वन्यासुतीचलः ॥९०१॥
मयं मदिष्ठौ मदिरी परिसुता
कश्य परिचन्मधु कापिशायनम् ।
गन्धोत्तमा कस्यमिः परिप्लुत।
कान्दम्बरी स्वादुरसा हलिप्रिया
५
E
॥९०२॥

·अभिधानचिंतामणी मर्त्यकाण्डः ३ १२३ २२ २६ शुण्डा हाला हारहरं, प्रसन्नी वारुणी सुरी। माध्वीक मदन देवसृष्ट कापिर्शमैब्धि ॥९०३॥ मध्वासवे माधवको, मोये शीधुरासवः । जगलो मेदको मद्यपङ्क: विण्वन्तु नग्नईः ॥९०४॥ नामयीमें च, मद्यसन्धानमासुतिः । प्राप्तयोऽभिषयो मद्यमण्डकारोत्तम समौ ॥९०५॥ गल्वस्तु चप: स्यात्सरपश्चानुतर्षण । शुण्डो पानमदस्थान, मधुवारी मधुक्रमोः ॥९०६॥ सपीतिः सहपान स्यादापान पानगोष्ठिको । उपदंशस्त्ववर्दशश्चक्षण मद्यपाशन ॥९०७॥ नाडिन्धः स्वर्णकाः, कलादा मुष्टिकार्थे सः । तैनसावर्तनी मूपो, मन्त्री चर्मप्रसेविका ॥९०८॥ आस्फोटनी वैधनिको, शाण निकः कः । सन्देशः स्यात्वकमुखो, भ्रम. केन्दं च यन्त्रकम् ।।९०९॥ वैकटिको मणिकारः, शौविस्ताम्रकुट्टकर। शाहिसके. स्यात्काम्यविस्तुन्नवायच सौचिका९१०॥ ३

·॥९११॥
२
॥९१२॥
२९४ मभिधानचितामणो मयंकाण्डः ३
कृपाणी कर्तरी कल्पन्यपि सूची तु सेवनी
सुचिसूत्र पिप्पलक, तईः कर्तनसाधन
पिञ्जन विहनने च, तुलस्फोटनकार्मुकम् ।
• सेवनं सीवनं स्यूतिस्तुल्यौ स्यूर्वप्रसेवको
तन्तुवायः कुविन्दः स्यात् , त्रसरः सूत्रवेष्टनम् ।
वाणि यूतिनिदण्डो, वेमा सुत्राणि तन्तः ॥९१३॥
निर्गनकस्तु रजक, पादुकाङ्केत्तु चर्मकृतं ।
उपानत् पादुको पार्दू, पन्नों पादरक्षणम् ॥९१४॥
'प्राणाहिताऽनुपदीनी, त्वापद्धाऽनुपदं हि या ।
-नंदी वदो वरत्रों स्यादारी चर्मप्रभेदिको ॥११॥
कुला: स्यात्कुम्मकारो, दण्डभृचक्रनीवः ।
शाणाजीवः शस्त्रमार्गो, भ्रमासक्तोऽसिधावः ।।९१६॥
धूसरश्याक्रितिली, स्यापिण्याकंखलौ समौ ।
स्पकृत् म्यपतिस्त्वष्टा, काष्ठन तसेद्धको ॥९१७॥
ग्रामायत्तो ग्रामतः, कौटतशोऽनधीन है ।
-वृक्षमित्तसगी वासी, कर्च करपत्रकम्
3
E
॥९१८॥

·अभिधानचिन्तामणो मर्यकाण्डः ३
१२५.
स उद्धनो यत्र काष्ठ, काष्ठं निक्षिप्य तक्ष्यते ।
वृक्षायनो वृक्षभेदी, र पापाणदारक
९१९॥
योका वा लोहकारः फूट त्वयोधनः ।
वश्वनः पत्रपर रीपीको तैलिकैपिका
॥९२०॥
मक्ष्यकार: कान्दविवः, कन्दुस्वेदनिकै ममे ।
रहानीयस्तोलिकिश्चित्रचाप तूलिको ॥९२१॥
कुनिको चित्रमा स्य, पलगण्डस्तु लेप्पकृत् ।
पुस्तं प्यादिकर्म स्यान्नापितध्याण्डिले: धुरी ॥९२२॥
सुरमर्दो दिवाकीतिर्मुण्डाऽन्तावशाम्यपि ।
गुण्डनं मद्राकरण, वन परिवापणम्
और नाराची विपिप्यों, देवानीवस्तु देवः ।
मार्दशिको मौरनिको, वीणावादस्तु वैणिकः ॥९२४॥
वेणुध्मः स्यविणविक, पाणिः पाणिपादकैः ।
स्यास्प्रातिहारिको मायाकारी माया
इन्द्रमा तु कुक, भाउ कुमृतिरित्यपि ।
कौतूहलं तु तुक, कौतुकं च कुतूहटम्
॥९२६॥
॥९२३॥
तु
शाम्बरी ॥१२॥

·१२६ अभिधानचिंतामणी मर्यकाण्डः ३
२
व्याधो मृगवधानीवी, लुब्धको मृगगुर्थे सः |
मार्मृिगोऽऽखेटो, मृगोऽऽच्छोदने अपि ॥९२७)
जालिकस्तु वागुरिको, वागुरी मृगनालिको ।
शुम्बै वराटको रज्जुः, शुल्व तन्त्री बेटी गुणः ॥९२८॥
धीरो दाशकैवत्ता, बडिशं मत्स्यवेधनम् ।
आनायस्तु मत्स्यनाल, कुवैणी मत्स्यबन्धनी ॥९२९।।
भीवान्तकः शाकुनिको, वैतंतिकस्ने सौनिकैः ।
मासिक कौटिकवाय, सूनी स्थानं वधस्य यत् ।।९३०॥
स्याइन्धनोपकरणं, वीतंसो मृगपक्षिणाम् ।
पाशस्तु बन्धनप्रन्विश्वपातावठी समो
॥९३१॥
उन्मायः कूटयन्त्र स्याद्विवर्णस्तु पृयग्ननः ।
इतरैः प्राकृतो नीचे:, पामरों वर्चस्य :
चण्डालोऽन्तावसायन्नवासिश्वरचंबुक्कतोः ।
निपाठवमातहदिवाकीर्तिमनहमी:
॥९३२॥
॥९१३॥

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः १२७ पुलिन्दा नाहलो निष्ठा, शनरों कस्टौ मीः । माला मिल्ली. किरातार्थ, सऽपि म्लेच्छ नातयः ॥२३४॥ इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचितायामभिधान- चिन्तामणी नाममालायां मर्यकाण्डस्तृतीयः समाप्तः ॥३॥ प तिर्यकाण्डः। ३ १६ १८ -- રર૩ २४ २० २७ १८ भूमिः पृथिवी पृथ्वी, वसुधोनी वसुन्धरा । धात्री धरित्री घरणी, विश्वा विश्वम्भरा घरा ॥९३५॥ क्षितिः क्षोणी क्षमाऽनन्ता, न्या कुर्वसुमती मही। गौर्गात्रा भूतधात्री मा, गन्धमाताऽचावनिः ।।९३६॥ सर्वप्तहा रत्नगर्भा, नगती मेदिनी रसा। काश्यपी पर्वताधारा, स्थिोलो रत्न-पौन-सूः ॥९३७॥ विपुली सागराधाने, स्युनैमोमेखाम्बी। द्यावापृथिव्यौ तु द्यावामी या क्षमै भपि ॥९३८॥ ३१ ३१ 33 ३४ 363 30 ·॥९३९॥ २ २ ॥९४१॥ अभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः दिवस्पृथिव्यौ तु रोदस्यौ रोदसी रोदसी च ते । उर्वरी सर्वप्तस्या भूरिरिणं पुनरूपरमे स्थल स्थली मरुधन्वा, क्षेत्रायेाहतं खिलम् । मृन्मृत्तिको साक्षारोपो, मृत्ती मृत्स्ना च सा शुमा ९४० रुमा लवणखानिः स्यात् , सामुद्रं लवण हि यत् । तदक्षीव वशिरफ, सैन्धव तु नदीमवम् माणिमन्य शीतशिव, रोमकं तु रुमामवरें । वसुकं वस्तु तच, विहपाक्य तु कृत्रिम सौवले सरुवक, दुर्गन्ध शुटनाशनमें । कृष्णे तु तत्र तिलक, यवक्षारो यवागने यवनालः पाक्यर्थे, पाचनत्तु टर्गः । मालतीतीरमो लोहश्लेपणो रसशोधन: समास्तु स्वर्निकाक्षारकापोतमुखवर्चकोः । स्वमिस्तु स्वनिको सुग्नी, योगवाही मुवचिको ९४५॥ मरता येरावतानि, विदेहाश्च कुरुन् विना । 'वर्षाणि कर्मभूम्यः स्युः, शेषाणि फलभूमयः ॥९४६।। ३. २ !!९४२॥ 11९४३ ९४४॥

·मभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः
वर्ष वर्षपराधक, विपस्तुपवर्तनम् ।
देशोभनदी नीवृत, गळू निर्ग मण्डलम् ॥९५७॥
भावितो मन्मममिनिननक्रयचक्रिणाम ।
पुण्यभूराचारयदी, मध्यं विन्ध्यहिमागयोः ॥९१८॥
गडायमनपोर्मध्यमन्तादिः समस्पटी।
ब्रह्मावत:
सरस्वत्या, पदत्याश्च मध्यत: ॥९४९॥
अनादिः कुरक्षेत्र, पशुगमहदान्ताम् ।
धर्मक्षेत्र कुरुक्षेत्र, द्वादशयोमनापधि ॥९५०॥
हिमपहिन्ध्ययोर्मध्यं यत् प्राग विनशनादपि ।
प्रत्यगेव प्रयागाय, मध्यदेश: RRध्यमः ॥९५१॥
देशः प्रादक्षिगः प्राच्यो, नदी यापपरानीम् ।
पषियोतरतूदी यः, प्रदी है: ॥९५२॥
पाण्डाको मूः, पाण्डाण के ।
मतो विमानरोडम्युमा करा सदिप ९५५॥
कुमदाने एमाामो, मा भरितमः ।
मरमायो नरसीयो, नहाये ना स. ॥५॥

·अभिधानचिंतामणो तियंकाण्डः शाङ्क: (शादलः) शादहरिते, देशो नयम्बुनीवनः । स्यानदीमातृको देवमातृको वृष्टिनीवनः ॥९५५॥ प्राग्ज्योतिषी: कामरूपी, मालवाः स्युग्वन्तयः । त्रैपुरास्तु डाहलोः स्युश्चैद्याने चेदयाचे ते ॥९१६॥ बङ्गास्तु हरिकेलीयो, भङ्गाधेम्पोपललिताः । साल्वास्ने कारकुक्षीयो, मरवस्तु दशेरकोः ॥२७॥ जारधरीबिगीः स्युस्तायिकास्तनिकाभिधाः । कश्मीरास्तु माधुमतोः, सारस्वती विकर्णिकाः ॥९५८॥ वाहिकोष्टकैनामानो, बाहीको वाहिकोहुयाः । तुरुष्कौस्तु सासर्यः कारुपास्तु बृहद्गृहाः।।९५९॥ लम्पाकास्तु मुरण्डाः स्युः, सौवीरास्तु कुमालको। प्रत्यप्रयास्त्वहिच्छवाः, की कटी मगवाहुयाः ॥९६०॥ ओण्डाः केरलपर्यायाः, कुन्तला उपहारकोः । ग्रामस्तु वतयः सन्नि-प्रति-पर्युप तः परः पाटकस्तु तदद्ध स्यादाघारस्तु घोधिः । मन्तोऽसान सीमा च, मर्यादापि च सीमनि ॥९६२॥ स्यु.. ॥९६१॥ 3 ·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः । । ग्राम्सीमा तूपशल्यं, माल ग्रामान्तराटवी । पर्यन्तः परिमः, स्यात्कर्मान्तस्तु कर्मभूः ॥१६॥ गोस्यान गोष्ठमेतत्तु गौष्ठीनं भूतपूर्वकम । तदाशितंगवीन स्माद्दावो यत्राशिताः पुरा ॥९६४॥ क्षेत्रे तु व केदार., सेतो पाल्यौलिसंवर्राः । क्षेत्रं तु शाकस्य शाकशाफट शाकशाकिनमे ॥२६॥ वैहेयं शालेय पष्टिक्य कौवीणमौद्गीने । ब्रीह्यादीनां क्षेत्रेऽणव्यं तु स्पादाणवीनमणोः ॥९६६।। भनय भागीनमौमीनमुम्य, यव्यं यवक्यैवत् । तिल्यं तैलीनं मापीणं, माष्य मद्गादिसम्मकम् ॥९६७॥ सी हल्यं त्रिहत्य तु, निसीत्यं त्रिगुणाकृतम् । तृतीयाकृतं द्विहल्यौद्येवं शम्बाकृत, च तत् ॥९६८॥ चीमाकृतं तूप्तकृष्ट, द्रौणिकोऽऽडकिकादयः । स्पुर्दोणाटकलापादौ, खल खलपान 1९६९॥ पुनः सप्टम

·॥९७०॥
॥९७१॥
॥९७२॥
भभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः
चूणे सौदोऽथ रजसि, स्यु लीपारिणः ।
लोप्टे लो?र्दलिल रिमीकः कृमिपर्वत
वधीकूट वामलूरो, नाः शक्रशिरर्थं सः ।
नगरी : पुरी द्र:, पत्तनं पुटभेदन
निवेशनमधिष्ठान, स्थानीय निगमोऽपि च ।
शाखापुरं तूपपुर, खेटः, पुरार्द्धविस्तरः
स्कन्धावारो राजधानी, कोहदुर्ग पुनः समे ।
गयापूर्णयराजर्षेः कन्यकुब्ज, महोदयम्
कन्याकुम्नं गाधिपर, कौश कुशस्यलं च तत् ।
काशिर्वराणसी
वाराणसी शिवपुरी च मा
साकेत कोशलाऽयोध्यो, विदेही मिधिल समै ।
त्रिपुरी चेदिनगरी, कौशाम्बी वासपत्तनम् ॥१७॥
उजयिनी स्याद्विशालाsवन्ती पुष्पकरण्डिनी ।
01 उत्कर्षेण जयरयुजयिनी, रम्यादित्वादन, अन्ये तु
उज्जयिनी नाम राक्षसी देवता तस्या निवास उज्जयिनीति चातुः
रार्थकमणमुत्पाद्य तस्य लोपमिच्छन्ति ।
॥०७३॥
॥९७४॥

·3
अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः १३३
पाटलिपुत्र कुसुमपूर चम्पा तु मालिनी ९७६॥
लोमपादकर्णयोः पदेवीकोर्ट उमावनम् ।
कोटीवर्ष बाणपुर, स्याच्छोणितपुरं च तत् ॥९७७॥
मपुरी तु मधूपन, मधुरोऽप गमाहयौ ।
स्थाद्धास्तिनपूरं हस्तिनीपूर हस्तिनापुरमें ॥९७८॥
तामसि दामलित, तामल्सिी तमालिनी ।
स्तम्मपर्विष्णुगृह च, स्याद्विदेर्मा तु कुण्डिनम् १९७९
द्वारपती' द्वारको स्यात् , निषों तु नटस्य पुः ।
प्राकारो वरण: साले, चयो वोऽस्य पीठमः ॥९८०॥
प्राकारा कपिशी, सौमोहाहालकोः समाः ।
पद्वार गोपुर स्प्यामतोटीविशिताः समाः
॥९८१1.
परिकूट हस्तिनखो, नगाद्वारकूटके।
मुखं निःसर पारे, प्राचीनामेष्टको प्रति
॥९८२॥

·अभिधानचितामणी तिर्यधाण्डः १३ पदे-यैकपदी पद्या, पतिवमै वर्तनी । अपनं सरणिर्मागोऽध्वी पन्या निमिः मृतिः ॥९८३॥ सत्पथै स्वतितः पन्योः, अपन्थी अपध समे। व्यध्यो दुरध्वः कदवा, विपर्य कापडं च सः ॥९८४॥ प्रान्तरे दुरशून्योऽध्या, कान्तारो वर्म दुर्गमम् । 'मुरुङ्गो तु सन्धिला स्थाद्दपार्गो भुवोऽन्तरे ॥९८५॥ पैतृप्पथे तु संस्थान, चतुष्क त्रिपथे त्रिकम् । द्विपथ तु बारुपयो, गनाद्यध्वा त्वाकुलः ॥९८६॥ घण्टापः संसरण, श्रीपथौ राजेनर्म च । उपनिष्क्रमण चोपनिष्करं च महापर्यः विवणिस्तु वणिग्मार्गः,' स्पाने' तु मास्पदम् । पनिमार्याः शृङ्गा, बहुमार्गी तु चत्वरम् ॥१८॥ श्मशान करवीर स्यात्, पितृ-प्रेताद्वनं गृहम् । गेंभूर्वास्तु गेहं तु, गृहं वेश्म निकेतन्म · ॥९८९॥ ॥९८७॥ १ ·२५ २६ २७ ३१ अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः मन्दिर सदर्न सी, निकाय्यो मर्न कुटः । भाट्यो निलयः शाली, समादवसित कुलम् ॥९९०॥ विष्यमावतयः स्यान, पस्त्यः संस्त्याय आश्रयः। भोका निवास आवासो, वप्ततिः शरण क्षयः ॥९९१॥ धामीगारं निशान्त च, कुट्टिम त्वस्य बद्धभूः । चतुःशाले समान, सौधं तु नृपमन्दिरम् १९९२॥ उपकारिकोपकाधी, सिंहद्वार प्रवेश । प्रासादो देवभूपानां, हम्य तु धनिनो गृहम् ॥१९॥ मठावरूध्यायतयाः, स्युदछात्रमलियेश्मनि । पर्णशालोट त्यविहारी जिनामा ॥९९४॥ गर्मागोऽपवरको, वास: शयनास्पद । भाण्डागार तु कोशः स्यात्, चन्द्रशाली शिरोगृहम् ।। कुप्पशाली व सन्माना, कायमान तृणौकास । होनीपत हरि है, प्राय: प्राग हायात् ।।९९॥

·अभिधानचिंतामणी तिर्यकार:
२
आर्थर्वण शान्तिगृहमास्पानगृहमिन्द्रकम् ।
तैलिशाली यन्त्रगृहमरिष्टं सूतिकागृहम् ॥९९७॥
सूदशाला रसवती, पाकस्यान महानसम् ।
हस्तिशाली तु चतुरं, वाजिशाला तु मन्दुरी ॥९९८॥
सन्दानिनी तु गोशालो, चित्रशाली
तु
मालिनी।
कुम्मशाला पाकपुटी, तन्तुशाला तु गतिको ॥९९९॥
नापितशाली वपनी, शिल्पा खरकटो. च सा ।
भावेशन शिल्पिशालो, सत्रशाला प्रतिश्रयः ॥१०००॥
आश्रमस्तु मुनित्यानमुपस्त्वन्तिकाश्रयः ।
प्रपो पानीयशाली स्यात् , गौ तु मदिरागृहम् ।।१००९॥
पकणैः शनरावासो, घोषस्त्वामीरपलिको ।
पग्यशाली निषोऽहो, हो विषणिरापर्णः ॥१००२॥
वेश्याश्रयः पुरं वेशो, मण्डपस्तु जनाश्रयः ।
कुटे मित्ति-देड्मन्तर्निहितकीकतम् ॥१.०३॥

·. 3 अभिधानषितामणी तियकार: वैदी विततिमिरे, प्राङ्गणं चत्वराङ्गणे । बल प्रतीहारो द्वारेऽप परिघोऽर्गली ॥१००४॥ साऽल्या वर्गलिको सूचिः', कुञ्चिकार्यान्तु कुचिकों । साधारेण्यं कुर्टेश्चासौ, द्वारयन्त्रं तु तालकम् ॥१००५॥ अस्योद्घाटनयन्त्रन्तु, तात्यपि प्रतिताल्यैपि । तिर्यगद्वारोज़दारूत्तरङ्गं स्यादर पुनः कपाटोsररिः कुवाः, पक्षद्वारं तु पक्षकः । प्रच्छन्नमस्तार स्याद्, पहिारे तु तोरणम् ॥१००७॥ तोरणोजे । मङ्गल्यं, दाम वन्दनमालिकी । स्तम्भादेः स्यादधोदारौ, शिलो नासोद्धदारुणि १००८ गोपानसी' तु वलपीच्छादने वक्रदारुणि । गृहावग्रहणी' देहल्युम्वुरोदुम्मरोम्बुर्श: ११००९॥ प्रघाणे: प्रघमोडलिन्दो, बदिर प्रकोष्ठके। .' । कपोतपाली विटङ्क, पटलच्छदिपी समे ॥१०१०॥ नी, वली तत्मान्त, इन्द्रको स्तमङ्गतः । वटमी' छदिरापारो, नागदन्तास्तु दन्तकोः॥१०११॥ e -- ·अभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः मत्तालमोऽपाश्रयः स्यात् , प्रयीवो मत्तवारणे । वातायनो' गराक्षश्चे, भालेकऽयान्नकोष्ठकः ॥१०१२॥ कुसूटोऽश्रिस्तु कोणोऽणिः, कोटि पायर्स इत्यपि । भारोहणं तु सोपानं, निःश्रेणित्वधिरोहिणी ॥१०१३|| स्थूणा स्तम्भः शालमजी,' पाश्चालिको च पुत्रिका। काष्ठादिघटिता लेप्यमयी त्यञ्जलिकारिको ॥१०१४॥ नन्द्यावर्त्तप्रभृतयो, विच्छन्दा बाब्ववेश्मनाम् । समुद्रः सम्पुः पेटों, स्यान्मजूपोऽभ शोधनी. १०१५. सम्मार्जनी बहुकरो, वर्द्धनी र समूहनी । सरोककरौं' तुल्यावृदुखमुलमुलम् प्रस्फोटन तु पवनमवोतस्तु कण्डनमें । को किलिलो मुसलोऽयो कण्डोलक: पिट १०१७ चालनी' तितः शूर्प,' प्रस्फोटनमधान्तिको । चुल्यैश्मन्तमुद्धानं, स्यादधिश्रयणी च सा ॥१०१८।। स्याल्युसी पिठर कुण्ड, चहें. कुम्भो धर्टः पुनः । कुरैः कुम्भैः करीरेश्च, कलशः कलसो निः ।।१०१९॥ २ ३ 8 ·43 । अभिधानचिंतामणौ सिर्यकाण्डः हसन्यद्वाराच्छवटी-चौनी-पात्री हसन्तिका । भ्रष्ट्रोऽम्बरीमृचीपमृनी पिष्टपाकभृत् ॥१०२०।। कम्पिदविः खजाकोऽय, स्यात्तैर्दारुहस्तकः। बान्धिी तु गम्त्यालः, की करकोऽथ सः १०२१ नालिझरनः करतुल्यौ कटाहक मणिकोऽलिंजरोपरीक्लश्यों तु मन्थनी ॥१०२२॥ वैशाखः स्नको मन्थों, मन्यनो मन्थदण्डकः । मन्यः क्षुब्धोऽस्य विष्कम्भो', मञ्जीरैः युटैरोऽपि च १०२३ शालानीरो' वर्द्धमानः, शरायः कोशिका पुनः । मल्लिको चपः कस, पारी" स्यात्पानभाजन ॥१०२४॥ कुर्तेधर्मस्नेहपात्रं, कुतुपस्तु तदरूपकम् । हतिः' खलंधर्ममयी, स्वासुः करकपात्रिको ॥१०२५॥ सर्वमायपनं माण्ड, पात्रोमो माननम् । तद्विशालं पुनः स्या, स्यात्पिपानमुदञ्चनम् ॥१०२६॥ शेोऽदि शिखरी शिलोचयगिरी गोत्राऽचल. सानुमान् , प्रावो पर्वतभूभ्वरा रवाहा नगोऽयोदयः।

·२४०
भभिधानषितामणी तिर्यकाण्डः
पूर्वाद्रिश्चरमाद्रिरस्तै उदगद्रिवद्रिराण मेनका-
प्राणेशो हिमवाने हिमालय हिमपस्यौ भशनीगुरुः॥१०२७
हिरण्यनामो मैनाक, मुनामश्च तदात्मनः ।
रजताद्रिस्तु कैलासोऽष्टापदः स्फटिकाचलः ॥१०२८॥
क्रौञ्चैः कुञ्चोऽय मलये, आपादो दक्षिणाचलः ।
स्यान्माल्यवान् प्रस्रवगो, विन्ध्यस्तु जनालकः ॥१०२९
शत्रुजयो विमलादिरिन्द्रकीलस्तु मन्दः ।
सुवैः स्यात् त्रिमुकुटत्रिकूटैखिककुर्च सः ॥१०३०॥
उज्जयन्तो रैवतकः, मुदा पारियात्रिके।
लोकालोकचकवोलोऽप मेह। कर्णिकाचलः ॥१०३१॥
रत्नसानः सुमेरुः स्वर-स्वर्गि-काश्चनतो गिरिः ।
शृङ्गतु शिखर कटं, प्रपातस्त्वतटो भगः ॥१०१२॥
मेखला मध्यमागोऽदेनितम्बेः कटकश्चै सः ।
दरी स्यात्कन्दैरोऽवातविले तु गहरे गही ॥१०३३॥
द्रोणी तु शैलयोः सन्धिः, पादाः पर्यन्त पर्वताः ।
दन्तकास्तु बहिस्तियप्रदेशा निर्गता गिरेः ॥१०३४॥

·अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्ड २ 3 ५ 8 अधित्यकोर्ध्वमृमि: स्यारधोमूमिरुपात्यको । स्न प्रस्थ सानामा तु, पापाणः प्रस्तरो दृषः ॥१०३५ प्राय शिटोपला गण्डोली: स्थूलोपलाकयुताः । स्यादाकर खनिः खानिर्गओ धास्तु गैरिकम् ॥१०३६ शुतधातौ पार शुक्ला, कठिनौ खटिनी खटी । लोह कालायस शस्त्र, पिण्डे: पारशव घनम् ॥१०३७|| गिरिसार शिलासार, तीक्ष्णकृष्णामिषे अयः । सिंहान-घूर्त-मण्ड-मरणान्यस्य क्ट्टिके ॥१०३८॥ सर्वे में तैनस लोह, विकारस्त्वयतः कुशी ताम्र म्लेच्छमुख शुल्व, र द्वयीमुदुम्बरम् ११०३९॥ ग्लेशानभदाख्यं, मर्कटास्य कनीयसमें । ब्रह्मवर्द्धन वरिष्ठ, सीप्त तु सीसपत्रक ॥१०४०॥ गडूपदभव, वप्र सिन्दूरकारणम् । व स्वारियोगेष्ट, यवनेष्ट सुवर्णकम ॥१०४१॥ .१ सुवर्ण रजतं . तानं ३ रीति ४ कांस्यं ५ तया भूपु ६ ! सीस ७ च घीवर ८ व, अष्टौ लोहानि चक्षते ॥१॥ 3 १२ ४ E नाग

·अभिधानचिंतामणो तिर्यकाण्टः
४
-
१४
॥१०४२॥
वङ्गं त्रपुः स्वर्ण नागनीने,
मृरैरङ्गै पुरुषत्रपिच:।
स्याञ्चक्रर्मज्ञ तमरं च नाग
नीरमालीन सिंहले अपि
स्याप्य कलधौतताजश्वनानि दुर्वर्णक,
खजूर च हिमांशु हंसमुदाभिस्य सुवर्ण पुनः ।
स्वर्ग हे हिरण्यँहाटकेवर्टून्पष्टापद काश्चन
क्ल्याणं कनकं महारतरेगा यात्मायपि ॥१०४३॥
१८
२.
कलधौतलीहोत्तमैवहिनीना-
न्यपि गारुडं गैरिकनातरूपे ।
तपनीयचामीकरचन्द्रमां-
ऽर्जुननिष्ककारकर्चुगणि
३५
॥१०४४॥
२१
3३
जाम्बूनदं शातकुम्भ, रजत भरि भूत्तम ।
हिरण्यकोशौकुप्यानि, हेम्नि रूप्ये कृताकृते ॥१०१५॥

·3 ८ अभिधानचितामणो तिर्यकाण्ड. कुप्यन्तु तवयादन्यद्रुप्यन्तुं द्वयमोहतम् । अलङ्कारसुवर्ण तु, शृङ्गीकनकमायुध ॥१०४६॥ एजतं च सुवर्ण च, संश्लिष्टे घनगोलके । पित्तचाडोऽयारकूटः, कपिलोह सुवर्णकम् ।।१०४७॥ रौिरी च रीतिश्च, पीतलोहं सुलोदकम् । ब्राह्मी तु राक्षी कपिलो, ब्रह्मरीतिर्महेश्वरी ॥१०४८।। कास्ये विद्युत्प्रिय घोषः, प्रकाश वनशुल्वजम् । घण्टाशदमसुराह, रवण लोहन मलेम् ॥१०४९॥ सौराष्ट्र के पश्चद्रोह, वर्तलोह तु वर्तकम् । पारद. पारतः सूतो', हाबी में रसेश्चलम ॥१०५०॥ अभ्रक स्वच्छपन मेघाख्यं गिरिजामले स्रोतोऽसने तु कापोत, सौवीर पृर्णयामने ॥१०११॥ अय तुत्य शिखिग्रीव, तुत्याञ्जनमयूरके। भूपातुत्य कास्यनीठ, हेमतार वितुम्नकम् ॥१०५२॥ १ आइतस्प्योत्सनो लोके "होया" इति ख्यातः । तथा "पैसा इति अन्य । ०२ सापरीतिरपुमासककालायतरक्षगानि लोहानि यस्मिन् कांस्यभेद। कुन्दन इति प्रसिद्ध ०३ पन्च

·,
१०१२॥
अमिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्ड:
स्यात्तु कर्परिकातुत्यममृतासङ्गैमञ्जनमें ।
रसगम ताय॑शैले, तुत्थे दावीरसोद्भव
पुष्पाञ्जन रीतिपृष्पं, पौष्पक पुष्पवर्तुं च ।
मासिकं तु कदम्बः स्यात्, चक्रनामोऽननामः १०१४.
ताप्यो' नदीमः कामारित्तारारिविटमासिकः।
सौराष्ट्री पार्वती काक्षी, कालिकों पर्पटी सती ॥१०॥
आढकी तुवरी कंसोद्भवों काच्छी मृदाहयौ ।
कामीसे धातुकासीस, खेचर धातुशेखरम् ॥१०५६॥
द्वितीयं पृष्पिकासीसे, कंस नपनौपधम् ।
गन्धाश्मी शुल्वैपामा कुष्ठारिर्गन्धिकैगन्धको ॥१०५७॥
सौगन्धिकः शुकपुच्छों, हरिताले तु पिजरमै ।
निडालकै विस्रगन्धिं, खर वंशपत्रकम् ॥१०५८॥
आलपीत तालानि', गोदन्त" नटमण्डनम् ।
बारि-महाथ, मनोगतो मनःशिलों
करवीरी नागमाता, रोचनी रसनेत्रिका ।
नेपाची कुनटी गोलो, मनोही नागनिहिको ॥१०६००
॥१०१९॥

·अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः सिन्दुर' नामम नागरक्त शृङ्गारभूषणम् । चीनपिष्टं हसदकुरुविन्दे तु हिङ्गुलैः ॥१०६१॥ शिटान प्यागिरिमय गायमश्म नरें । क्षार: काचः कुनाली' तु, स्याचक्षुष्यों कुछथिका १०६२ बोलो' गन्धरसः प्राणः, विण्डो गोपरसः शश। रत्वं' वसु मस्तित्र, वैडूर्य बालवायजम ॥१०६३॥ मरकत त्वमगर्भ, गारुमतं हरिण्मणिः । पद्मरागे लोहितलक्ष्मीपुष्पारुणोपों: ॥१०६१॥ नीलमणिस्त्विन्द्रनीलः, सूचीमुखत हीरकः । वरारक रसाय, बजार्यावनामे च १०६५॥ विराटनो' रामपट्टो', राभवोऽय विद्रुमै । रक्ताको रक्तकन्दैश्च, प्रवाळ हेमकन्दलेः ॥१०६६॥ सूर्यकान्तः सूर्यमणिः', सूर्याश्या दहनोपलेः । चन्द्रकान्तश्चन्द्रमणिश्चान्द्रश्चन्द्रोपलधैं स ॥१०६७॥ सीरतलम्फटिकाभ्यामन्यौ खम्फटिकविमौ । शुक्तिम' मौक्तिक मुक्ता मुफाफ रसोझोम् ॥१०६८॥ उति पृथ्वीकायः॥ .1 हस्लिमस्तायुद्भवमपि मौतमुस्यते, पदाह-"दति.

·अभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्टः 3 २४ 39 33 ॥१०७०॥ अथापकायः। नीरं वारि नल दवे केमुढक पानीयमम्मः कुशं, तोय जोवनजीवनीयसलिलीस्थिम्बु वाः संवमें । क्षीर पुष्करमेघपुकमलीन्या : पर्यापाथली," कीलाल भुवने वन घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥१०६९॥ कुलीनत कान्ध च, प्राणदं मर्वतोमुख । अस्थाघोऽधागे मस्ताघमगाँधं चातलापृशि निम्नं गमीर गम्भीरमृत्तान' तद्विलक्षणम् । अच्छे प्रसन्नेऽनच्छे स्यादाविलं' कप च तत् १०७१ भवश्यायस्तु तुहिने, प्रालेय मिहिका हिममें । स्यान्नीहारस्तुषारश्चं, हिमानी' तु महद्धिमम् ॥१०७२।। पारावार सागरोऽवारपारो- पारोदध्या वीचिमा। यादा-स्रोतो-वा-नदी-श: सरस्वान् । सिन्धूदन्वन्तौ" मितद्वैः समुद्र मस्तकदन्ती तु, दंष्ट्रा शुनवरायोः । मेघो मुझगमो वेणुमत्स्यो मौफिकनयोनयः॥ १ ॥ ॥१०॥६॥ " इति ।

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्ड: आकरो मकरौद्रनीजलानिधि-धि-राशेय: द्वीपान्तरा असङ्ख्यास्ते, सप्तैवेति तु लौकिकाः॥१०७४॥ लवणक्षीरदध्योग्यसुरेचस्वावारयः । तरङ्गे भनेवीच्यूयु कलिको महति रिवह ॥१०७५॥ लहटेर्युल्लोलकल्लोला, आपतः' पयमाभ्रमः । तालरो वोलकैश्चासौ, वेली स्याद् वृद्धिरम्मतः ॥१०७६।। डिण्डीरोऽब्धिकर्फः फेनो, बुहुदैस्यासको समौ मर्यादौ कुलभूः कल, प्रपातः कच्छरोपती ॥१०७७॥ तट तीरे प्रतीरं च, पलिनं तज्जलोन्झितम् । सैकतं चान्तरीतु, द्वीपैमन्तन तटम ॥१०७८॥ तत्परं पारपवार, त्वर्वाक पात्रं तदन्तरम् । नदी हिरण्यवर्णा स्याद्रोधोवको तरङ्गिणी ॥१०७९॥ सिन्धुः शैवलिनी वहाँ च हदिनी स्रोतस्विनी निम्नमा, स्रोतो निर्झरिणी सरिच तटिनी कलङ्कपा वाहिनी । कर्पूपवती समुद्रदयिताधुन्यौ स्रान्तीसर- स्वत्यौ पर्वतमाऽऽगा जलधिों कुल्यों च नम्बालिनी ॥ १ ११ ११ १३ . २. 23 ·૨૪૮ अमिधानचितामणी तियंकाण्डः गही त्रिपया मागीरथी' त्रिदशदीधिकों। बिस्रोती जाह्नवी मन्दाकिनी मीष्मकुर्मासूः ॥१०८१॥ सरिद्वग विष्णुपदी, सिद्ध-स्व-स्वर्गि खापगी । ऋषिकुल्या हैमवता, स्वर्वापी हरशेखग ॥१०८२॥ यमुनी यममगिनी, कालिन्दा सुर्यनों यमी । रेवेन्दुनी पूर्वगगी, नर्मदा मेखलादिनी १११०८३॥ गोदी गोदावरी तापी, तपनी तपनात्मना । शुतुद्रिस्तु शतद्वैः स्यात् , कावेरो स्वर्द्धनाही॥१०८४॥ करतोयो सदानीरों, चन्द्रभागा तु चन्द्रको । वासिष्ठी गोमती तुल्ये, ब्रह्मपुत्री सरस्वती ॥१०८५॥ विपार्ट विपाशीऽर्जुनी तु, बाहुदा सैतवाहिनो । वैतरणी नरकस्था, स्रोतोऽम्भःप्तरणं स्वमः ॥१०८६॥ प्रवाह। पुनरोधैः स्याद् , वेणी धारा स्यश्य सः । घट्टस्तीर्थोऽवतारेऽम्बुवृद्धौ पूर: प्लमोऽपि च ॥१०८७॥ पुटमेदास्तु पक्राणि, भ्रमास्तै नलनिर्गमाः । परिवाही नलोच्यासाः, कूपकास्तु विदारकोः ॥१०८८॥ 8 ·- अभिधानचिंतामणी तियंकाण्डः प्रणाली जलमार्गेऽथ, पान कुल्यो च सारणिः । सिकता वालुको बिन्दौ, पृपतपतविप्रुषः ॥१०८९॥ जम्बालचिकिठौ पड्का, कर्दमचे निषद्धरैः । शादो हिरण्यवाहुँस्तु, शोणो नदे पुनर्वहः ॥१०९०॥ भिर्थे उद्धयः सरस्वांश्चै, द्रहोऽगाधनो हुदैः । कपः स्यादुदपानोऽन्धुः, प्रहिनमी तु तन्त्रिको ॥१०९१॥ नान्दीमुखो नान्दोपटो, वीनाहो मुखबन्धने । आहावस्त निपान स्यादपकृपेऽथ दीपिको ।।१०९२।। वापी स्पात् शुद्रपे तु, चुरा चुण्डी च चूतकः । उदघाट घटीयन्त्रं, पादावडरचट्टकः ॥१०९३॥ अखातं तु देवखात, पुष्करिव्यों तु खातकम् । पद्माकरस्तडागः स्यात, काताः सरसी सरः ॥१०९४॥ वेशन्तः पालोऽपं तत्, परिखो खेयवातिक । म्यादालवालमावाटेमावा. स्थानकं च म: ॥१०९५।। आधारस्त्वम्ममा बन्धो, निरस्तु झरेः हरिः। उत्सः सवैः प्रस्त्रवण, जलाधारी मलाशयाः ॥१०९६॥ इत्पप्कायः । ४ ·अभिधामचिंतामणी तिर्यकाण्डः अथ तेजस्कायः। वहिन्द्रा हिरण्यरेतसौ, धनजयो हव्यहविर्तुताशनः । कृपीटयोनिमुनी विरोचनी- ऽऽशुशुक्षणी छागत्तिनूनपात ॥१०९७॥ कृशानु वैश्वानरवीतिहोत्री, वृषाकपिः पावचित्रमा। अपितमध्व कृष्णवर्मा- विष्मरपीगर्मतमोबेशुक्रा ११०९८॥ शोचिष्कशः शुचिहत्तयहोपव॑धीः सप्तमन्त्र- वाला निहो ज्वलनशिखिनौ नागृविर्नातवेदाः । बर्हिःशुष्मानिलसवव रोहिताश्वाश्रयाशी; बहियोतिर्दहवेहुला हव्यवाहोऽनलोऽनि:॥१०९९॥ विमा सप्तोदधि, स्वाहोऽमायौं प्रियाऽस्य च । सो सवकोऽध्यग्निटिवो वयामुलै ११.०॥ २४ 33 ३५ ३६ YE ४७.४८ r .

·अभिधानचिंतामणौ सिर्यकाण्डः
१
दवो दावो वनाविवहिरिदम्मदः ।
छागणस्तु करीषाग्निः', कुकूलस्तु तुपानले: ॥११० १॥
सन्तापैः संन्यो' बाप, उष्मा जिहाः स्युरचिषः ।
हेतिः' कीलो शिखौ न्याऽचिलको महत्यसौ ११०२
स्फुलिङ्गोऽग्निकणोऽनातवालोल्कोडनातमुल्मुकम्।
धूमः स्याद्वायु महोऽग्निवाहो दहन केतनमें ॥११०३॥
अम्मः करमाचं, स्तरीभीमूतवा_पि ।
तैडिदैरावती विद्युचलो शापोऽचिरप्रां ॥११०४॥
आकालिकी शतहूर्दा, चञ्चला चपलीऽशनिः" ।
सौदामिनी क्षणिको च, हादिनी जलवालिका ॥ ११०५॥
इति तेजस्कायः ।
१४
अथ वायुकायः॥
वायुः समीसमिरौं पाशुगौ नमः-
श्वासो नमस्वदनिश्वसनाः समीणः ।
बातोऽहिका पवमानमहत्पकम्पनी:,
कम्पानित्यगतिगन्धवहनमानीः
॥१९०६॥

·: अभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः मातरिश्वी जगत्याग, पृषदश्वो" महाबलः । मारन स्पर्शनो"दैत्यदेवो झन्मोस वृष्टियुक् ११०७ प्राणो नासाग्रहलाभिपादाङ्गष्ठान्तगोचर । अपानः पवनो मन्यापृष्ठपृष्ठान-गोचरः । ममानैः सन्धिहनाभिदानो' हुटिरोऽन्तरे । सर्वत्वग्वृत्तिको व्याने, इत्यने पञ्च वायवः ॥११०९॥ इति वायुकायः। अथ वनस्पतिकायः। अरण्यमटवी सत्र, वा च गहने झप । कान्तारं विपिन कक्षः, स्यात् पण्ड कानन वनम् १११० दवो दोषः प्रस्तारस्तु, तृणाटग्या झपोऽपि च । अपोगभ्या वन वेलपारामः कृत्रिमे वने ॥११११॥ निष्फुटस्तु गृहासमो, बाह्यामस्तु पौरकः । आक्रीडे पुनरुद्य नै, राज्ञा त्वन्त पुरोचितम् ||१११२॥ तदेव प्रमदवनममात्यादेस्तु निष्कुटे । वार्टी' पुष्पाक्षाचासो, शुद्रामः प्रसीदिका॥१११३॥ 3 ११

·अमिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः
3
१
वृक्षोऽः शिखरी च शासिफलेदाद्रिहरि??मों,
जीर्णो दुटिपी कुट: क्षितिरुहः कारस्करो विटेरैः ।
नन्यावर्तकरालिको तस्य पर्णी पुलोक्यहिपः,
सालोऽनोकहेगच्छेपार्दपनगी रूक्षीगमौ" पुष्पैः।१११४॥
कुनिकुञ्ज कुडङ्गो, स्थाने वृक्षवृतान्तरे ।
पुस्तु फलवान् वृक्षो, वानस्पत्यो' विना तु तैः १२१५
फलवान् वनस्पतिः स्यात् , फलावन्ध्यः फग्रहिः ।
फलवन्ध्यस्त्ववाशी, फलवान् फलिन: फळी ॥१११६॥
ओषधि.' स्यादौषधिश्चै, फलपाकावसानिका ।
क्षुपो हत्यशिफाशाखः, प्रतिततिलतोः ॥१११७॥
वल्लचस्यां तु प्रतानिन्यां', गुरिन्युल वीरुधैः ।
स्यात्प्ररोहोऽङ्कुरोऽङ्करो, रोहश्र्थे स तु पर्वणः ॥१११८।।
समुत्थितः स्याद्वलिश', शिखांशाखौलताः समाः ।
साली शाली स्कन्धशाखौ, स्कन्धे प्रकाण्डमस्तकम् १९१९
मूलाच्छाखावधिण्डिः, प्रकाण्डोऽथ जो शिफो ।
प्रकाण्डरहित स्तम्बो, विटपो गुल्म इत्यपि ॥११२०॥

·१२४ अभिधानमितामणी तिर्यकाण्डः ३ १ १ 3 स्थाणी' २ ३ १ २ 3 २ २ शिरोनीमा शिखर, मूल बुघ्नोऽहिनामै च । सारो मन्जित्वनिच्छल्ली,चोचं वल्कं च वरकलमे ११२१ त ध्रुवक शड्, काष्ठ दलिकदारुणी। निष्कुहः कोटगे मजी, मञ्जरिवलरिश्च सा ॥११२२॥ पत्र पलाश छदन, वह पर्ण छद दलम् । नवे तस्मिन् किशलये, किशल पल्लवोऽत्र तु ॥११२३॥ नवे प्रवालोऽव्य कोशी, शुङ्गा माढिदलनमा । विस्ताविटपो तुल्यौ, प्रसून कुसुम सुमम् ॥११२४॥ पुष्पं सून सुमनमः, प्रसवश्य मणीवकम् । जालकक्षारको तुल्यौ, कलिकायों तु कोरकः ॥११२५॥ कुमले मुकुल गुन्छ, गुच्छस्तबगुत्सकोंः । गुलुछोऽय रजः पौष्पं पागोऽथ रसो मधु ॥११२६॥ मकरन्दो मरन्दश्च, वृन्तं प्रसवबन्धनम् । प्रभुद्धोन्जृम्भफुलानि, न्याकोश विक स्मितम् ॥११२७ उन्मिषित विकसित, दलितं स्फुटित स्फुटम् । प्रोफपम्फुल्लो सितानि विभृम्मित ॥११२८॥ १५

·अभिधानचिंतामणौ तियंकाण्डः
२
3
मेर विनिमुन्द्रिविन्द्र सितानि च ।
सङ्कुचितं तु निद्राण, मीलित मुद्रितं च तत् ॥११२९॥
फलं तु सस्य तच्छुष्क, वानमाम शला? च ।
ग्रन्यिा १६ पहीकोशी शिम्बा शैमिः शमी ॥१०३०॥
शिम्बिश्व पिप्पलोऽश्व:या, श्रीवृक्षः कुञ्जराशनः ।
कृष्णावासो पोधितह, प्लमस्तु पैटी मटी ॥११३१॥
पग्रोधस्तु बहुपात् स्याटो पैश्नवणालयः
उदुमरो जन्तुफैलो, मशैकी हेमदुग्धः ॥११३२॥
काकोइम्बरिको फल्गुथुनघनेफर्लो ।
आम्रश्वत: सहकार., सप्तपर्णस्त्वयुक्छदैः ॥११३३॥
शिप्रैः शोभानोऽक्षी तीक्ष्णगन्ध-मोचकोः ।
श्वेतेऽत्र श्वेतमरिच, पुनोगः सुरपर्णिको ॥११३४॥
बकुल: केसरोऽशो, कैङ्केल्लिः ककुंभोऽर्जुनः ।
मालूर: श्रीफलो विस्वः, किङ्किरात: कुरण्टकैः।।११३५॥
त्रिपत्रक पलाशः स्यात्, किंशुको ब्रह्मपादः ।
तृणानिस्तलस्तौलो, रम्मा मोची कदल्यपि ॥११३९॥
करवीरो' हयमाः, कुटनो गिरिमतिको ।
विदुलो वेतसः शीतो, वानीरा वजुली रथः ॥११३७॥

·मभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः
कर्कन्धूः कुवैली कोठी, बयथ हलिप्रियः ।
नीपः कदम्बः सालस्तृ, स!ऽरिटस्तु फेनिः॥११३८॥
निम्बोऽरिष्टैः पिचुपन्दः, समौ पिचुटेझाबुको ।
कापसस्तु बादरैः स्यात् , पिचव्यस्तूल पिचुः॥११३९॥
आरग्वधः कृतमोले, पो वासाऽऽरूपके ।
करजस्तु नक्तमालेः, स्नुहिजो' महातहः ॥११४०॥
महाकालस्तु किम्पाके, मन्दार: पारिभद्रेके ।
मधूकस्तु मधुष्ठीली, गुहपृष्पो' मधुदुर्भः ॥११४१।।
पोलः तिनी गुडफलो, गुग्गुलु तु पलङ्कषैः ।
रानादनः पियाले: स्यात्तिनिशस्तु रथद्रुः ॥११४२॥
नागरस्तु नारई, इगुदी' तापद्रुमैः ।
काश्मरी भद्रपर्णी श्रीपयम्लिको तु तिन्तिडी ।। ११४३॥
शेलुः श्लेष्मातकः पीतमालस्नु प्रियकोऽसनैः ।
पाटलि': पाटलो भू!', बहुत्वको मृदुच्छदः ।।११४४
द्रुमोल्पतः कणिकोरे, निचुले हिजलेजली ।
धात्री' शिवो चामलकी, कलिरक्षो बिमीतकः ।११४५॥
हरितक्येभयो पथ्याँ, त्रिफ नत् फटत्रयम् ।
तापिच्छस्तु तमाल: स्याच्चम्मको हेमपुष्पकः ॥११४६॥

·- अभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः निर्गुण्डी मिन्दुवोऽतिमुक्त के माधवी लता। वास ती चौड्पृष्य तु, नपा जाति-तु मालती ॥११४७॥ मल्लिको स्याद्विवकिलः, सप्तला नवमालिको । माधी यूयिको सा तु, पीता स्याद्धेमपुष्पिका॥ ११४८॥ प्रियङ्गः फलिनी श्यामा, बन्धूको' बन्धुनीवकः । करुणे मल्लिापुष्पो, जम्बीरे' जम्भजम्भलौ ॥११४९॥ मातृलुङ्गो' वीजपूर्णः, करीरककरौ समौ । पश्चाङ्गलः स्यादेरण्डे, धातक्यों धातुपुष्पिका ॥११५०॥ कपिकच्छूगस्मगुप्ता, धत्तरः कनकाहुयः । कपित्यस्तु दधिफलो', नारिकर लाङ्गी ॥११५१॥ भाम्रातको वर्षपाकी', केतकः क्रकचच्छदैः । कोविदारो' युगपत्रः, सल्लंकी तु गजप्रियो ॥११५२॥ वंशो वेणुर्यवफलस्त्वचिौरस्तृणध्वनः । मस्का: शतपर्वा च, स्वनन् वातात्स कीचकः ॥११५३॥ तुकाक्षीरी शैक्षीरी, त्वक्षीरी वंशरोचनों। पगे क्रमुकगूवाकी, तस्योद्वेग पुनः फलम् ॥११५४॥ ताम्बूलवल्ली ताम्बूली, नागपर्यायवल्यपि । तुम्यलावू: कृष्णली तु, गुञ्जा दाक्षा तु गोस्तनी ११५५

·अमिधानचितामणौ तिर्यकाण्ड:
२
3
मृद्वीको हारहरी च, गोक्षुस्तु विकण्टकः ।
श्वदयौ स्पःशृटो, गिरिको पराजिता
॥१५॥
व्याघ्री निर्दिम्पिको कण्टका रिको स्यादयामृतौ ।
वत्सादेनी गुडूची च, विशाली विन्दवारुणी ॥११५७॥
उशी वीरणीमूले, हीवरे वालक जलमें ।
प्रपन्नास्वेडामो, दश्चक्रपर्वक
११५८॥
स्टायों महारभेनं, कुसुम्भं कमलोत्तम् ।
लोघे तु गावो रो|तिल्वेशावामानाः ॥११५९॥
मृणालिनी पुटकिनी, नलिनी पङ्कमिन्यपि ।
कलं नलिनं प.माविन्दं कुशेशयम् ।
॥११६०॥
परं शतसहस्राम्यो, पत्र रानीपुष्करे ।
विसप्रेसून नालीक', तामेरे महोत्पलम् ॥११॥१॥
तज्जलात् सरसः पङ्कास्परै रुट-सह-जन्म-जैः।
पुण्डरीक सिताम्मोनमय रक्तसरोरुहे
॥११६२॥
रक्तोत्पलं कोकनदं, कैरविण्यां कुमुद्वती ।
उत्पल स्यात् कुवलयं, कुल कुवलं कुवम् ॥११६३||
श्वेते तु तत्र कुमुर्द, कैरद गर्दमाध्यम् ।
नीले तु स्यादिन्दीवर, हालक रक्तसन्ध्यके ॥११६४॥

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः सौगन्धिान्तु पहारं, बीजकोशो वराटकः । कर्णिको पद्मनाले तु, मृणाल तन्तु, विप्तम् ॥११६५॥ क्लिक केसरं संपत्तिको तु स्यान्नवं दलम् । करहाट शिफो न स्यात् , कन्दे सलिलजन्मनाम् ॥११६६ उत्पलानां तु शीलूक, नील्या शैवालशेवले । शेवाले शवलं शेपाल जाकनीलिके ॥ ११६७ ।। धान्यं तु सस्य सीत्यं च, व्रीहि स्तम्बकरिश्य तत् । आशुः स्यात् पटलो मोहिमपाको तु पष्टिकः॥११६८।। शालय: कटमाद्याः स्युः, कलमस्तु कलामकः । लोहितो रक्तशालिस्थानमहाशालिः पुगन्धिः।११६९ यो यप्रियस्नीक्षणशुकलोमस्न्यसो हरित् । माल्यको मसूरः स्यात् , क्लायस् मतीनः॥११७०॥ होणुः सक्यिाप, पणको हरिमन्यकैः । .. मोहि १ यो । मसरी । गोधूमो ४ मर ५ माप- तिल . पणE: 01 : ९ प्रिमद्गु १० कोय "- मक शाम राक्यःfor yाय- १५ यी १६ समाप 1. सप्तशानि धान्यानि ॥

·अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः
E
६
॥११७३॥
२
मापस्त मदनो नन्दी, वृष्यों बीनवरो बली ॥११७१॥
मुद्गम्त प्रथनो लो यो, बलाटो हरितो हरिः ।
पीतेऽस्मिन् वसुबाहीरप्रवेलजयशारदा ॥११७२।।
कृष्णे प्रावामनहरिपन्यनैशिम्बिोः ।
वनमृद्ग तुवरक-निगूढके-कुलीनका:
खण्डी च सनमुढे त, मकुष्टकैपयुष्टको ।
गोधूम सुनो वल्ले, निप्पाः शितशिम्बिकः ॥११७४।।
कुलत्यस्तु कालवृन्नस्ताम्रवृन्ती कुलत्थिा ।
आढकी तुवा वर्णी, स्यात्कुल्माषस्तु यावः ॥११७५।।
नीवास्तै बननीहि, श्यामाश्यामको समौ ।
कॉस्तै कडुनी कहः प्रिया पीततण्डुलौं ॥११७६॥
सा कृष्णा मधुकी रक्ता, शोधिका मुसटी सिता ।
पीना माधव्यशोदाल, कोद्रवे. कोरदूपर्क ॥११७७ ।
चीनकन्तु क काद्र्यवनालस्तु योनलः ।
पूर्णाहयो देवधान्य, नोनाली श्रीमष्पिका ॥११७८॥
शेणं मी मातुलानी, स्यादुमा तु शुमाऽतमी ।
गधुको गवेयुः स्याजतितोऽरण्यनम्तिल ॥११७९॥

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः पण्डतिले तिलपिञ्जस्ति पेनोऽप सर्पपः। कदम्बकैमसन्तुमोऽय, सिद्धार्थः श्वेतसर्पपः ॥११८०॥ मापादयः शमीधान्य', शूकधान्य' यवादयः । स्यात्सत्यशूक किशाह, केणिशं सस्यशीर्षकम् ॥११८९॥ स्तम्बस्तु गुच्छो धान्यादे लं' काण्डोऽफलस्तु सः । पः पलालो धान्यत्वक, तुषो छैसे कडङ्गरः ॥११८२॥ धान्येमावसित रिख, तत्पूर्व निर्बुसीकृतम् । मुलपत्रेकरी फलेकाण्डोऽविरूदकाः ॥११८३॥ स्व पुष्पं कक शाक', दशधा शिकञ्च तत् । तण्डुलीयस्तण्डेलेरो, मेघनादोऽल्पमारिषः ॥११८४॥ निम्मी रक्तफली पीलुपी स्यात्तुण्डकेरिका । मीवन्ती' भीवनी' नीवा, मीवनीयों मधुस्रवौ ॥११८५॥ वास्तकं तु क्षारपत्र, पाटक्यो मधुसूदनी। सोनो लशुनोऽरिष्टो, म्लेच कन्दो महीपधम् ॥११८६॥ महाकन्दो मोनोऽन्यो, गृङ्खनो दीर्घत्रकः । भृतरामो भृक्षरमो, मायः केशरमनः ॥११८७॥ काकमाची' वायसी स्यात्, कारखेलः कटिसकः । कूष्माण्डकस्तु कारः, कोशातकी' पटोलिको ॥११८८॥ :

·अभिधानचितामणी तिर्यकाण्डः 3 ॥११९०॥ ॥११९१॥ चिमिटी कैटी वालुकयेसिबसी च सा । अर्शोः सूरणैः कन्दः, शृङ्गवेक्माकम् ॥११८९॥ कर्कोटकैः किलासस्तितपत्रः सुगन्धः । मुलकं तु हरिपर्ण, सेकिम हस्तिदन्तकम् तृणे नहादि नीवारादि च शष्पन्तु तन्नवम् । सौगन्धिकं देवजेग्धं, पौरं कर्तृणरोहिपे दर्मः कुर्शः सुधौ वहिः, पवित्रमय तेमनः । गुन्दो मुझेः शेरो दुर्वी, त्वनन्तो शतपर्विको ॥११९२॥ हरिताली रुहाँ पोटगलेस्तु धमनो नहः । कुरुविन्दो' मेघनामा, मुस्ता गुन्द्री तु सोत्तमा॥११९३॥ वल्बनो उलपोऽयेक्षुः, स्याद्रसौलोऽसिपत्रकैः । भेदाः कान्तारपुण्डाद्यास्तस्य मूलं तु मोस्टम् ॥११९४॥ काशस्त्विपीको घातस्तु, यवत तृणमर्जुनम् । विपः स्वहो सस्तीक्ष्णं, गालोऽय हलाहलेः ॥११९१॥ वत्सनामः कालकूटो', ब्रह्मपुत्रः प्रदीपैनः । सौराष्ट्रिः सौरिककेयः, काकोलों दारदोऽपि च ११९६

·AL
१५
मभिधानचिंतामणौ तिर्यकार:
अहिच्छत्रो" मेषशृङ्गः, फुटवाकनन्दभः ।
कैराटको हैमवतो, मटः करवीरकः
॥११९७॥
सर्षपो मुटेको गौराईक: सक्तककर्दमौ ।
भदोहसार: कालिः, शङ्गिको" मधुसिक्थकः ११९८॥
इन्दो लागुलिको विरफुलिङ्ग पिगौतमीः ।
मुस्तको दालश्चेति, स्यावरा विषमानयः ॥११९९॥
फुरण्टायो अप्रवीना, मूलनास्तूत्पलादयः ।
पर्वयोनप इक्ष्वाधाः, स्कन्धनाः सल्लकीमुखाः ।।१२००॥
शाल्यौदयो मीनरुताः, सामूळमास्तृणादयः ।
स्पुनस्पनिकायाय, पटेता मूलमातयः
इति वनस्पतिकाया।
हीन्द्रियाः।
नीय कृमिरन्तर्जः, शुद्रकीटो' महिमाः ।
पुटकौस्तुमयेऽपि स्य,कीकाः रमपोऽणतः ६१२०२॥
काठकोटो पुगो गापः किन्चटक एम् ।
मुनो गण्डरी , शिरपेयी नोकपः ॥१२०॥

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः
२
जलालोको जलको च, जौको जलसर्पिणी ।
मुकास्फोटोऽब्धिमण्डकी, शुक्तिः कम्बुस्तु पारिजः१२०४
निरतः पोडशातः, शवोऽथ क्षुद्रकम्बवः ।
शगुनकोः क्षुल्लकाओं, शम्बूकोम्त्वम्बुमात्रमाः ॥१२०५॥
कपर्दस्तु हिरण्यः स्यात्, पणास्थिकैवगटको'
इति द्वीन्द्रियाः।
त्रीन्द्रियाः ।
दुर्नामा तु दीर्घकोशी', पिपीलकत्तु पीलकः ॥१२०६॥
पिपीलिको तु हीनाङ्गी, ब्राह्मणी स्थूलशीर्षिको ।
घृतेली' पिङ्गकपिशाऽयोपमिहोपदेहिको
वम्युपदीको लिक्षी तु, रिक्षा यूको तु षट्पदी ।
गोपालिको महामीसँगोमयोत्या तु गर्दमी ॥१२०८॥
मत्कुणस्तु कोडकुण, उदंश: किटिमोत्कुणौ ।
इन्द्रगोपस्त्वनिरनी, वैरास्तित्तिमोऽग्निकः ॥१२०९॥
कर्णजलोको तु कर्णकीटो शतपदी च सा ।
इति त्रीन्द्रिया।
चतुरिन्द्रियाः ।
। ऊपनामस्तन्त्रवायो, मालिको मालकारः ॥१२१०॥
॥१२०७॥

·अविधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः कृमिर्मर्कटको लूता, लालावोऽष्टपाचे सः । वृश्चिको द्रुणे आल्यालिरलं तत्पुच्छकण्टकः ॥१२११॥ भ्रमरो' मधुकृ भृङ्गश्चञ्चरीक: शिलीमुखैः । इन्दिन्दिरोडली रोलम्बो, द्विस्फोऽस्य पड्मयः १२१२ मोन्यन्तु पुष्पमधुनी, खद्योतो ज्योतिरिङ्गणः । पतङ्गः शलभः क्षुद्री, सरघौ मधुमक्षिकों ॥१२१३॥ माक्षिकादि तु मधु स्यात्, मधुच्छिष्टं तु सिक्यकम् । पर्वणी मक्षिका नीलो, पुत्तिको त पतनिको ॥१२१४॥ वनमक्षिका तु दंशो, देशी तजातिरलिपका। तैलाटीवरटा गन्धोली स्याचीरी तु चीरुको ॥१२१५१ मिल्लीका सिलिको वर्पकरी" भृङ्गारिकों च सा । चतुरिन्द्रियाः। पश्चेन्द्रिया: पशुस्तिर्य चरिहितऽस्मिन् व्यालेः श्वापदोऽपि म ॥१२१६॥ ती मतगमगफिर्यगर.पीः, मातारणमहामृगेमामयोनेयः । 1

·३
समिधानचितामणी तिर्यकाण्डः
स्तम्रैमद्विरदेसिन्धुरागदन्तिनो,"
दन्तावल: रटिशाकुंम्भिपीवः
॥१२१७॥
इभः करेणुर्गोऽस्य, स्त्री धेनुको वशोऽपि च ।
मंद्रो मन्दो मुंगो मिश्रश्चतस्रो गननातयः
॥१२१८॥
काटेऽप्यनातदन्तश्च, स्वल्पाङ्गश्चापि मत्कुणौ ।
पञ्चवर्षो गनो वालः, स्यात्पोतो' दशवर्षक: ॥१२१९॥
विको विशतिवर्षः स्यात्, कलभस्त्रिंशदब्दकः ।
यूषनायो यूपपतिर्मत्त प्रमिगजितौ
॥१२२०॥
मदोत्कटो मदकलः, समावुद्वान्तनिर्मदौ ।
मन्जितः कल्पितस्तिर्यग्घाती परिणतो' गजः ॥१२२१॥
व्यालो दुष्टानो गम्भीरवयवमताकुशः ।
रानवाह्यस्तूपवाडै', सन्नाटेः समरोचितः
उदनदन्नीपादन्तौ, बहूनां घटना घटौ ।
मदो दानं प्रवृत्तिश्च, बमथुः करशीकरः
हस्तिनास वरैः शुण्डी, हस्तोऽस्यामं तु पुष्करम् ।
भद्गुलि. कर्णिको दन्तौ, विषाणौ स्कन्धे आसनम १२२४
कर्णमूलं चूलिका स्यादीपिको त्वक्षिकटकम् ।
अपाङ्गदेशो निर्याण, गण्डस्तु करटः कटैः ॥१२२९॥
।
॥१२२२॥
॥१२२३॥

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्ड. भवनहो' ललाट स्यादारलेः कुम्भयोरषः । कुम्भौ' तु शिरसः पिण्डौ, कुम्भयोरन्तरं विदुः॥१२२६॥ वातकुम्मस्तु तस्याधो, वाहित्य' तु ततोऽप्यषः । वाहित्या प्रतिमान', पुच्छमूलं तु पेचकैः ॥१२२७॥ दन्तमार्गः पुरोमागः, पक्षभागस्तु पार्श्वकः । पूर्वस्तु महादिदेशो, गात्र' स्याल्पश्चिमोऽपरी ॥१२२८॥ विन्दुनालं पुनः पद्म, शृङ्खलो' निगडोऽन्दुकैः। हिर्जिरश्च पादपाशो, वारिस्तु गनबन्धभूः ॥१२२९॥ विपदी' गायोन्धि, एकस्मिन्नपरेऽपि च । तोत्रं वर्णकमालान',बन्धस्तम्भोऽद्यशः सृणिः ॥१२३०॥ अपर्छ त्वदशस्याग्रं, पातमङ्कुशवारणम् । निषादिना पादकर्म, यते' वीत' तु तद्वयम् ॥१२३१॥ कक्ष्या दृष्यो वरना स्यात् , कण्ठबन्धः कलापकः । घोटेक्स्सुरंगस्तास्तुरगोऽस्तुरङ्गमः ॥१२३२॥ गन्धर्वोऽ िसप्तिवीती, वाहो वानो यो हरिः । वळवाऽवो प्रसूर्वामी, किशोरोऽश्पवया हयः ॥१२३३॥ नवाधिकस्त जवनो', रथ्यो' बोटा रथस्य यः। मामानेयः कुलीनः स्यात् ,तत्तद्देशास्तु सैन्धवाः॥१२३४॥ १३ १३

·.
मभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः
वानायुनोः पारसीकोः, काम्बोजी वाहिकादयः ।
विनीतस्तु साधुवाही', विनीतस्तु शूकलेः ॥१२३५।।
कश्यः कशा) हृद्वक्रावर्ती श्रीवत्सकी हयः ।,
पञ्चमदस्तु हपृष्ठमुखपाश्चेषु पुष्पितः
॥१२३६॥
पुच्छोरःखुर्केशाम्यैः, सितैः स्यादष्टमङ्गलैः ।
सिते तु कर्ककोकाही, खोगाहैः श्वेतपिङ्गले. ॥१२३७॥
पीयूपवणे सेराहः, पीते तु हरियो' हये ।
कृष्णवणे तु खुङ्गाहः, कियाहों लोहितों हयः ॥ १२३८॥
भानीलस्तु नीलकोऽय, त्रियूहः कपिलो हयः ।
वोल्लाहस्त्वयमेव स्यात् , पाण्डुकेशरबालधिः ॥१२३९॥
उराहस्तु मनापाण्डुः, कृष्णमड्यो भवेद्यदि ।
सुरूहको' गर्दमामो, बोरुखानस्तु पाटल.
॥१२४०॥
कुलाहस्तु मनाक् पीतः, कृष्णः स्याद्यदि भानुनि ।
उकनाहैः पीतरक्तच्छायः स एव तु क्वचित् ॥१२४१॥
कृष्णरक्तच्छविः प्रोक्तः, शोणः कोकनदविः
हरिकः पीतहरितच्छायः स एव हालक:
॥१२४२॥
पगुल: सितकाचामो, हलाहश्चित्रितो हयः ।
ययुरश्धोऽश्वमेघीयः, प्रोमश्वस्य नासिका
,
।
॥१२४३॥

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः ३ मध्यं कश्यं निगालस्तु, गलोद्देशः खुराः शोः । अथ पुच्छे वालहस्तो, लाल लूम घालधिः ॥१२४४॥ अपावृत्तपरावृत्तठितानि तु वेल्लिते । चोरित वलिगत प्लुतोत्तेजितोत्तरितानि च ॥१२४५॥ गतयः पञ्च धारास्यास्तुरङ्गाणां क्रमादिमाः । तत्र धौरितकं धौर्य, धोरण धोरितं च तत् ॥१२४६॥ बभ्रुकङ्कशिखिकोडगतिवत वलिगत पुनः । भनकायसमुल्लासात् , कुश्चिकास्यं नतत्रिकम् ॥१२४७॥ छुतं तु लङ्घनं पक्षिमृगगत्यनुहारकम् । उत्तेजित रेचित स्यान्मध्यवेगेन या गतिः ॥१२४८॥ उत्तेरितमुपकण्ठमारकन्दितकैमित्यपि । उत्प्लुत्योत्प्लुत्य गमनं, कोपादिवाखिलैः पदै ॥१२४६॥ आश्वीनोऽध्वा स योऽश्वेन, दिनेनैकेन गम्यते । कवी खलीन कविकों, कविय मुखयन्त्रणमे ॥१२५०॥ पञ्चाङ्गी वक्रपट्टे तु, तलिको तलमारकम् । दामञ्चन पादपाशे, प्रक्षर प्रखरैः समो ॥१२५१॥ चर्मदण्डे कशी रश्मी, वल्गोऽवक्षेपणी कुशौं । पर्यागन्तु पल्ययन, वीत फरगु हयद्विपम् ॥२२॥ ३ ·93 अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्ड: वेसरोऽश्वेतरो वेगसरश्चाय क्रमेलक। कुलनाशः शिशुनामा, शैलो भोलिमरुप्रियः ॥१२५३॥ मयो महाँनो वासन्तो, द्विककुदुर्गल छैनः । भृतघ्न उष्ट्रो दाशेरो, रवणः कण्टकार्शनः ॥१२५४॥ दीर्घग्रीवः केलिंकीर्णः, करमरंतु त्रिहायणः । स तु शृङ्खलकः काष्ठमयैः स्यात्पादनन्धनैः ॥१२५१॥ गर्दगस्तु चिरमेही', वालेयो रासः खः । चक्रीवान शङ्ककर्णोऽथ, ऋषभो' वृषभो वृषः ॥१२५६॥ वाडवेयः सौरभेयो, मद्रः शकरशारी। उक्षाऽनड्डानं कुमान् गौलीपर्दश्च शाईरः॥१२५७॥ उक्षा तु जातो जातोक्षः, स्कन्धिः स्कन्धवाहकः । महोक्षः स्यादुक्षतरो', वृद्धोक्षस्तु जरद्वः ॥१२९८॥ यानुसोचित मार्षम्यः, केटो मग्नविषाणकः । इट्रो गोपतिः पण्डो, गोपो मदकोहल: ॥१२५९॥ वत्सः शकृतकरित्तों', दम्यवत्सतरौ समौ । नस्योतो' नस्तितः पष्ठवा तु स्याद्युगपार्श्वगैः ॥१२६०॥ युगादीनान्तु वोटारो, युग्य-प्रासङ्ग-शाकटौः । स तु सर्वधुरीणः स्यात्, सर्वो वहति यो धुरम्।।१२६१॥

·3 अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः एकधुरीणधुराबुमावेकधुरावहे । धुरीण-धुर्य-धौरेय-धोरेय धुरन्धरी: ॥१२६२॥ धूर्वहेऽय गलिध्वृपः शकोऽप्यपूर्वहः । चौरी पृष्ठेयः पृष्ठवाह्यो, द्विदनै पोड द्वि-षट्-दौ १२६३ः वह स्वन्धोऽशर्केट तु, कहुँदै नैचिकं शिरः । विषाणं कणिको शृङ्गं, सानो तु गलकम्बलः ॥१२६४।। गौः सौरमेयो माहेयी, माहाँ सुरेभिरर्जुनी । उनाऽन्या रोहिणी नियनहोयेनेडेझुपा ॥१२६९१. तम्य मिलिम्पिको तम्बो, सा तु वर्णैरनेकपा । पृष्ठोहो गर्मिणी वन्ध्यो, वशी वेद्वषोपी ॥१२१६॥ अवतोको स्रवद्र्मा, वृषाकान्ता तु सन्धिनी' । प्रौढवत्ता पकयिणी', धेनुंस्तु नवसूतिका ॥१२६७॥ पोटुहुसूति: स्याद् , गृष्टिः सकृत्प्रसूतिका । प्रनने काल्योपतो, सुखदोह्या तु पुत्रता ॥१२६८॥ दुःखदोह्या तु करटी, बहुदुग्धा तु वन्नुली । द्रोणदुग्धा द्रोणदुघों, पीनोनी पीवास्तनी ॥१२६९।।। पीतदुग्धी तु धेनुष्यो, संस्थिता दुग्धरन्धके । नैचिकी तूत्तमा गोपु, पलिक्नी बालगर्भिणी ।।१२७०,

·૨૭ર
अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः
3
समांसमीनी तु सा या, प्रतिवर्ष विनायते ।
स्थादचण्डी तु सुकरी, वत्सकामी तु वन्सला ॥१२७१॥
चतुरोर्हायणी डोकहायन्येकादिवपिका ।
आपीनमूधो गोविटै तु, गोमयं भूमिलेपनम् ॥१२७२।।
तत्र शुष्क तु गोग्रन्धिः, करीपे-च्छगणे अपि ।
गवां सर्व गव्यं ब्रेने, गोकुलं गोधनं धनम् ॥१२७४॥
प्रजने स्यादुपसरः, कीलः पुष्पलकः शिवः ।
वन्धनं दाम सन्दान, पशुरन्जुस्तु दानी ॥१२७४।।
अः स्याच्छगेलच्छागेश्छंगो बस्तः स्तमः पशुः।
अना तु छोगिका मञ्जौ, सर्वमों गलस्तनी ॥१२७१।।
युवाऽनो वर्करोऽवौ तु, मेपोर्णायुहुँदोरणाः ।
उरभ्रो मेण्टको वृष्णिरेडको रोमैशो हुँदुः ॥१२७६॥
सम्झौः शृशिणो भेडो, मेषी तु कुररी रुनौ ।
जालकिन्यविलावण्ययेडिकः शिशुवाहकः ॥१२७७॥
पृष्ठशृङ्गो बनानेः स्यादविदुग्धे त्ववेः परम् ।
सोडे दूस मरीम च, कुरो वक्रबालेधिः
अस्थिमुंग्मपर्ण सारमेयः कौलेयः शुनः ।
शुनिः श्वानो गृहमृग, कुकुरो रात्रिनागैरः ॥१२०९॥
॥१२७८॥

·१८ १२ २० १० १५ भभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः रसनालिट् रतपरा: कोलशायिणान्दुकाः । शालाको मृगदंशः, श्वाऽलर्कस्तु त रोगितः ॥१२८०॥ विश्वकट्ठस्तु कुशलो, मृगध्ये सरमा शुनी' । विट्चरः शूकर ग्राम्ये, महिपो' यमवाहनः ॥१२८१३॥ रजस्वको पारिप चायः सरिमो महः । धीरस्कन्व. कृष्णशृङ्गो, जरन्ता देशभीरुक: ॥१२८२॥ रक्तांक्षः कालरो हंसकालीनयलालिको भरण्यजेऽस्मिन् गवलः, सिंहः कण्ठीवो हरिः॥१२८३ : हर्यःः केतरीमारित, पश्चास्यो नखरायुधः । महानादः पञ्चशिक्ष, पारीन्द्रः पत्थरी" मृगात् ॥१२८४ - श्वेतपितोऽप्यप व्यामो, द्वीपो शाचित्रको । चित्रकायैः पुण्डरीस्तरास्तु मृगादनः ॥१२८५॥ शरम कुमरारातिलवादकोशापि। गवर्यः स्याद्वनगयो, गोक्षोऽधवारणे: ॥१२८. सगी वाघीणः सद्गो, गण्डेकोऽय किर: किरिः । मदारः सूकर कोलो, पराई फोटपोरिणौ ॥१२८७॥. घोणी पृष्टि स्तब्धोमी, दंष्ट्री विटयोऽस्यीयौ । भासनिक शिरोमर्मा, स्पूलनासो बहुप्रेम ॥१२८८॥ ।

·हुरखो मरुनः कोष्टा, शिवाभेदेऽल्पके किसिः ।।१२९०॥ भरण्यों मर्कटस्तु, कपिः कोश: प्लवङ्गमः ॥१२९१॥ २७४ अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः माईके मालकीच्छमलमल्लकमल्लुकः । शृगालो जम्बुके फे, फेर फेरवः शिवा ॥१२८९॥ घोरवासी भूरिमायो, गोमागतः । पृथौ गण्टिवलोपाकी, कोकस्त्वोहामंगो वृकः । १२ १३ ॥१२९३॥ पवः लवर्गः शास्त्रागो हालीमुखे । वनौको पोमेरोऽयासौ, गोलायोऽसिताननः ॥१२९५॥ मृगः कुरई. सारङ्गो, वातायुहरिणापि । मृगभेदा रुरुन्यकरङ्कगोकर्णशम्ब चमूचीनचमरीः, समूगेश्रोहियोः । कदली कली कृष्णशौर: पतरोहितौ” -दक्षिणी तु स मृगो, यो व्याधैर्दक्षिणे वातमीर्वातमृगैः, शशस्त मृदुलोमकैः * शूलिको लोमो- ये याविञ्च तच्छ गोधी निहाको -गौधेयोन्य ११२९॥

·अभिधानाधितामणी तिर्यकाण्डः माणिक्यों मित्तिको पल्ली, कुख्यमत्स्यो गृहोटिका । स्थादजनाधिको हाटियञ्जनिक हलाहलेः ॥१२९८॥ स्यूलाञ्जनाधिकायान्तु, ब्राह्मणी रक्तपछिको । कृकलामस्तु साः, प्रतिसूर्यः शयानः ॥१२९९॥ मूपिको' भूपको वज्रदशनैः खर्नेकोन्दुरौं"। उन्दुरुष माखुर्थ, सूच्या यो वृपलो चैनः ॥१३००॥ छहुन्दरी गन्धमूथ्यो, गिरिको बालमूपिको । मिहाल ओतुर्मारो', हीथै वृपदंशकः ॥१३०१॥ जाहको गात्रसकोची, मण्डली नकुलः पुनः । "पिङ्गः सही म ः, सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥१३०२।। मोगी मुम भुगापुरगो विनि व्यालो' मुमारीसुदीर्घमिलाः । काकोरी विपरः कणभे याकु. लिक्लेिशैयदन्यशूकी ॥१३०३॥ दारः कञ्चकिनकिगूढ- पात्पनगी मिा लेखिकानी । कुम्भीनमाशीविषदीष्टी, स्याद्रामसपतु भुमनमोभी १२०४"

·अभिधानचितामणी तिर्यकाण्डः
माझ्के मालूकीच्छमलमल्लकमल्लुकाः ।
शृगोलो जम्बुकैः फे, फेण्ड: फेरवः शिवा ॥१२८९॥
घोरवासी भूरिमायो, गोमायुमंगघूत्तः ।
हरयो मरुनः कोष्टा, शिवाभेदेऽत्पकै किखिः ॥१२९०॥
पृथौ गण्टिवलोपाको, कोकस्त्वीहामगो वृकः ।
अरण्यों मर्कटस्तु, कपिः कीर्श प्लगमः ॥१२९१॥
प्लवप्लवर्गः शाखामगो हरिठीमुखे ।
वनौकी वानरोऽयासो, गोलाङ्टोऽसिताननः ॥१२९२॥
-मृगः कुरई. मारझो, वातायुहरिणापि
-मृगभेदा रुरुन्यकरहुँगोकर्णशम्बोः
चमूचीनचमरीः, समरणश्यहिषाः ।।
कदली कन्दली कृष्णशीरः पृपतरोहितो"
-दक्षिणे तु स मृगो, यो व्याधैर्दक्षिणे क्षतः ।
वातप्रेमीर्वातमृर्गः, शशस्तु मृदुलोमकै.
शूलिको लोमोऽय, शल्ये शलशस्यको ।
श्वाविच तच्छाकायां, शलले शमित्यपि ॥१२९६॥
गोपी निहाको गौधेरैगौघारौं दुष्टतत्प्ते ।
-गौधेयोऽन्यत्र मुशली, गोधिकौगोलिके गृहात् ॥१२९७॥
॥१२९३॥
।
॥१२९४॥
॥१२९५॥

·अभिधानचिंतामणी तिर्यकार: मृपिकाद्या दृषीविष', सवीर्यमौषधादिमिः । कृत्रिमं तु विषं चौरं, गरश्योपविष च तत् ॥१३११॥ मोगोऽहिकायो दंष्योऽऽशी मोगः कः स्फुर्टः । गोऽहिकोशे' तु नियनीनिर्मोकञ्चुकोंः ॥१३१५॥ इति स्थळचराः । विहगो विहान खगौ पतंगो विह, शनिः शकुन्तिशकुनी विषय:शकुन्तीः । नमसहमो विकिरपत्र पो विहायो" पक्षिविकिरपतत्रिपतत्पती. ॥१३११॥ विमनीटागोऽगौकीब घुब्धः सुपाटिका । प्रोटि पतंत्रं, पिछ बामस्तनूरूहमे ॥१३१७॥ पक्षी गच्छईयापि, पक्षमई तु पक्षतिः । महीनो टीमण्डीनस्यनानि नभोगतो ॥१५१८॥ पेशीकोशोरे कुलयो, नौर की तु सर्पभुर। मैगृहिणी नीगण्टी मेघमृतिमी ॥१९१९॥ शृहागोऽभ्य बाक केको, पिच्छ4 शिपया प्रपलाः कसार, अपचन्द्रः मी

·..
१७६ भभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः
चक्रमण्डल्यनगर:, पारीन्द्रो वाहसे: शयः ।
भलगी जलव्याल: समौ राजिलदुन्दुमौ ॥१३०१॥
भवेत्तिलि-सो गोनासो', गोनसो घोणसोऽपि च ।
कुक्कुटाहि': कुक्कुटामो, वर्णेन च रवेण च ॥१३०६॥
नागीः पुनः कावेयास्तेषां मोगावती पुरी ।
शेपो नागौधिपोऽनन्तो, द्विसहस्राः भालुके: ॥१३०७॥
स च श्यामोऽथवा शुक्ला, सितपङ्कनलाञ्छनः ।
वासुकिस्तु सर्पराज, श्वेतो नीलसरोजवान् ॥१३०८॥
तक्षकस्तु लोहिताङ्गः, स्वस्तिकाहितमस्तकः ।
महापौत्त्वतिशुक्लो, दशमिन्दुकमस्तकः ।
शवस्तु पीतो विभ्राणो, रेखामिन्दुसिता गले ।
कलिकोऽर्षचन्द्रमौलिालाघूमसमप्रभः
अप कम्बलाश्वतर तराष्ट्रपलाहकोंः ।
इत्यादयोऽपरे नागास्तत्तत्कुलसमुद्भवाः
निर्मुक्तो' मुक्तनिर्मोकः, सविपा निर्विपाश्च ते ।
नागाः स्युर्दग्विषो लमविपास्तु वृश्चिकादयः ॥१३१२॥
व्यापादयो लोमविपो, नखविपो नरादयः ।
लालाविपास्तु लतायाः, कालान्तरवियोः पुनः ॥१३१३॥
॥१३०९॥
॥१३१०॥
॥१२११॥

·अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः
मृषिकाद्या दृषीविष, सवीर्यमौषधादिभिः ।
कृत्रिमं तु विषं चौरं, गरम्योपविष च तत् ॥१३१॥
मोगोऽहिकायो दंष्ट्रोऽऽशीदेवी मोगः फटः स्फुर्टः ।
फणोऽहिकोशे तु निर्वयनीनिर्मोककन्चुकोः ॥१३१५॥
इति स्थळचराः ।
विहगो विहङ्गमेखेंगी पतंगो विहहै,
शनिः शकुन्तिश'नौ विवर्यः शकुन्तीः ।
नमतमो विकिरपस्यौ विहायो'"-
पतिविष्किरपतत्रिपतत्पतीः
विसनीडाण्डमोऽगोकाध चुश्चन्ः सपाटिको ।
प्रोटिय पत्रं पते, पि बामस्तनूरहमे ॥१३१७॥
पक्षी गच्छईयापि, पक्षमूलं तु पक्षतिः ।
प्रेढीनोईटीनसण्डीनयनानि नभोगतो
॥१३१८॥
पेशीकोशोटे कुलायो, नीटे केकी तु सर्पमुई ।
भयरहिगो नीलकण्ठो मेघसी ॥१२१९॥
शुक्लागोऽस्य वाक् केको, पिच्छ ३६ शिवण्डकः ।
प्रपलार्केः कलापश्ये, मघवन्दः समो
॥१॥२०॥

·१७८ अमिषानचितामणौ तिर्यकार:
धनप्रियः परभृतस्ताम्राक्षः कोकिटः पिकः।
कलकण्ठः काकपृष्टः, काकोऽरिट: सह-प्रमः ॥१३२१॥
आत्पयोपैधिरजीवी, घूारित काटो द्वितः ।
एकहरे बलिमु योझो, मौलिवयिसोऽम्पभूर्ते १३२२
वृद्धद्रोणदग्धकृष्णाभ्यस्त्वतौ परः ।
पवनाश्रयस्तु काकोलो, मद्स्तु नव्यायः ॥१३२३॥
के निशा: काकारिः', कौशिकोलुपेवः ।
दिवान्वोऽप निशावेदी', कुक्कुधाणायुधः ॥१३२४॥
कृकनास्ताम्रचूडो", विवृताक्षः शिखण्डि।
हंसावकारकाझैमानमौकसितस्दी:
।।१३२५॥
रामहप्तास्त्वमी चञ्चुवाणैरतिलोहितः ।
मछिकाक्षास्त मटिनैर्तिरराष्ट्रीः सिनेतरः
कादम्बास्त कलहंसाः, पक्ष: स्पातिधूपरैः ।
वारली पाली हसी', वाटों वाटौ च मा
दाचा: शतपः, सजरी बजनः ।
मातु लक्ष्मणः स्यात्, पुष्करायः कुरः॥१३२८॥
सारसी रक्ष्मोऽप कुई, कौ चापे विकीरविः ।
पात: स्तोतको वनी: सारङ्गो नमोऽम्यु.॥१३२८॥
॥१३२७॥

·अभिधानचितामणौ तिर्यकार: १७९ चक्रवाको स्याहाहै , कोको द्वन्द्वरोऽपि च । टिट्टिमास्तु कटुक्काणे, उत्पादशयनैश्च सः चटको' गृहबलिमुक कलविङ्क: कुलिङ्कः । तस्य योपित्त घटको, स्त्रयपत्ये चटको तयोः ॥१३३१॥ प्रमपत्ये चाटकैरो, दात्यूहे कालकण्टकः । मलरड्कुलरलो, बके कहो पकोटवत् ॥१२३२॥ पलाहकः स्यालाको', बडाको बिसकण्ठिको । भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याः, कङ्क्षस्तु कमनरब्दैः॥१३३३॥ लोहपृष्ठो दीर्घपार्दः, कटैः Fधमल्लकः । चिल्ले शरिरातापी, श्येनेः पत्री शशादनः ॥१३३४॥ दाक्षाय्यो दृरह गयोऽधोकोशो मस्पनाशनः । कुर: कोरेस्तु शुको', रकनु कादन ॥१३३५॥ शारिती तु मोनपादो, गोराटी गोरिराटिको । म्याधर्मनसाया' तु, जतुकोऽमिनपत्रिका ॥१९३९॥ परालिको गुखविष्ठो, परोष्णी तेलपापिका । को परे? म्यात् , का करंगटुरें। मागितिः शामिपात, कृष्णसारी ममी । मासे शकुन कोपटौ, शिसरी शाप ॥१५

·।
॥१३३९॥
॥१३४॥
शकुले' स्पाकलं फोऽय, गह: शकलामकः ॥१३४१॥
अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः
पारावतः कलरवैः, कपोतो रक्तलोचनैः ।
ज्योत्स्नाप्रिये चलचन्चुचकोरविषसूचकों
जीवजीवस्तु गुन्द्रालो, विपदर्शनमृत्युकैः ।
व्याघाटेस्तु माद्वानः, प्लवस्तु गात्रसंप्लवः ॥१३४०॥
तित्तिरिस्ते खरकोणो', हारीतैस्तु मृदड्कुरैः।
कारण्डवस्तु मरुः, सुगृहश्चन्चुसूचिकैः
कुम्भकारकुक्कुटस्तु, कुक्कुभैः कुहकस्वनः ।
पक्षिणा येन गृह्यन्ते, पक्षिणोऽन्ये स दीपकैः ॥१३४२॥
छेको गृह्याचे ते गेहासता ये मृगपक्षिणः ।
इति खचराः पञ्चेन्द्रियाः।
मत्स्यो मीनैः पृयुरोमो, झपो वैसारिणोऽण्डः ॥१३४३॥
सङ्घनारी स्थिरनिही, मात्माशी स्वकुलक्षयः ।
विसारः शकली शरकी, शम्रोऽनिमिपस्तिभिः ११४१
महोदने वादाले, पाठीने चित्रपलिकः ।
उनुपी शिशुके प्रोष्ठी, शार: श्वतकोलके ।
नलमीनेधिरिचिमो', मत्स्यरामस्तु रोहिनः ॥१४॥

·अमिधामचिंतामणौ तियकाण्डः
मद्गुरस्तु रामशृङ्गः, शृङ्गी' तु मॉरप्रिया ।
शुद्राण्डमत्स्यनातं तु, पोताघानं जलाणुकर्म ॥१३४७ ।
महामत्स्यास्तु चीरिल्लितिमिगिलगिलादयः ।
अथ यादांसि नक्राद्या, हिंसका जलजन्तवः ॥१३४८॥
नवः कुम्भीर मालास्या, कुम्मी महामुखोऽपि च ।
तालुमिः शङ्खमुखो, गोमुखो जलसूकरः ॥१३.४९॥
शिशुमारस्त्वम्बुकर्म, उष्णवीर्यो महावीः ।
उद्रस्तु मलमार्जारः, पानीयनकुलो' यसी १३५०॥
माहे तन्तुस्तन्तुनांगोऽवहारो नागैतन्तुणौ ।
भन्येऽपि यादोभेदाः स्युहवो मकरादयः ॥१३५१॥
कुटीरः कर्कटः पिङ्गचक्षुः पार्थोदरप्रियः ।
द्विधागतिः पोडशादिः, कुरचिलो बहिन्धरः ॥१३५२।।
कच्छ कम: कर्मः, क्रोडपादश्चतुर्गतिः ।
पधानगुदौलेयौ, नीवर्गः कच्छपी दुली
॥१३५३॥
मण्डके' हरिशान्न सजिवनमाः ।
वर्षाः प्लमर्गः शानियो दराः"
॥१३५४॥
स्पले नरादयो ये तु, ते मले मलपूर्यकोः ।
अण्टाः पतिपर्यायाः, पोतनीः फुजरादयः ॥१३५१॥

·॥१३१७||
एतासु स्यः क्रमेणाय, पाताल वस्त्रामुखम् ॥१३१२॥
૧૮૨ अभिधानपितामणौ तिर्यकाण्डः
रमो मघकीटाद्या, नृगवाया जरायुनोः ।
युकायाः स्वेदनों मत्स्यादयः तम्मूर्च्छनोद्भवाः॥१३५६॥
पञ्जनास्तृद्भिदोऽयोपपादुको देवनारकाः ।
प्रसयोनय इत्यष्टावुद्भिदुद्भिजमद्भिनमें
इत्याचार्यश्री हेमचन्द्रविरचितायामभिधानचिन्तामणों
नाममालायां तिर्यकाण्डश्चतुर्थः ॥ ४ ॥
अथ नरककाण्ड:
स्युर्नारकोस्तु परेतप्रेतयात्योतिवाहिकाः ।
आविष्र्यातनी तु, कारणौ तीमवेदना
नरकस्तु नारकः स्यान्निरयो दुर्गति सः ।
बनोदधिषनवातंतनुपातनभःस्थिताः
रखशर्करावालुकापङ्कघूमतःप्रमाः ।
महातमःप्रभा चेयधोऽधो नरकभूमयः
कमात्युतराः सप्ताय त्रिंशत्पञ्चविंशतिः।
पञ्चदश दश त्रीणि, लक्षाण्यूनं च पञ्चभिः ॥१३६१॥
लक्ष पञ्च च नरकावासाः सीमन्तकादयः।
॥१३५८॥
॥१३५९॥
॥१३६०॥

·६
अभिधानपितामणौ तिर्यकारः १८५
बलिवेश्मौधोमुन, नागलोको रसातलम् ।
रन् बिल नियंधनं, कुहां शुपिर शुपिः
छिरोप विवरं च, मिन्नं रोके वान्तरम् ।
गतश्वधौवटीगाघदोस्तु रिवरे मुत्रः
॥१२६॥
इत्याचार्यश्री हेमचन्द्रविरचितायामभिधानचिन्तामणौ
नाममालायां नरफकाण्डः पञ्चमः ॥५॥
अथ सामान्यकाण्डः ।
स्यालोको विष्ट विश्व, भुवनं जगतो जगत् ।
जीवानीवाधारक्षेत्रं, लोकोऽशोकस्ततोऽन्यथा ॥१३६९॥
क्षेत्रज्ञ आत्मों पुरुषैश्चत: स पुनर्भत्री'।
नीः म्यादसुमा सत्य, देहभेजन्युमन्तवः ॥१३६६॥
उत्पत्तिर्मन्मनुपी', जनने मन्दिनः ।।
जीवे मीवितप्राणों, जीवात जीवनौषधम् ॥१५॥
श्वामस्ते श्वसित सोऽ-तर्मुख उच्छुास आहरेः
भानो महिमस्तु स्यानि श्वाः पाने एतनैः॥१६१८॥
आभावितकादोऽन्तःकरणे मान मनः ।
देतो हदयं चित्तं, स्वान्तं गुपगोचर
॥१३१९॥

·११३५७॥
एसासु गुः क्रमेणाय, पाताल वयामुखम् ॥१३१२॥
अभिधानचिंतामणौ तिर्यकार:
रसमा मद्यकीटाया, नृगवाया जरायुनोः ।
यूकाद्या: स्वेदनों मत्स्यादयः सम्मूर्छनोद्भः॥१३५६॥
सजनास्तुद्भिदोऽधोपपादुको देवनारकाः ।
प्रायोन इत्यष्टायुद्भिर्दुद्धिजमुद्भिनम
इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचितायामभिधानचिन्तामणौ
नाममालायां तिर्यकाण्डश्चतुर्थः ॥ ४॥
अथ नरककाण्ड:
स्यु कास्तु पतिप्रेतयात्यातिवाहिकोः ।
भाविष्टिातनी तु, कारणों तीनवेदना
नरकस्तु नारकः स्यान्निरयो दुर्गतिश्च सः ।
पनोदेविषनवातंतनुपातनमःस्थिताः
रतशर्करीवालुकापडूघूमतम:प्रमाः ।
महातमःममा चेत्यधोऽधो नरकभूमयः
क्रमात्यपुतराः सप्ताथ त्रिंशत्पञ्चविंशतिः ।
पञ्चदश दश त्रीणि, लक्षाण्यून च पञ्चभिः ॥१३६१॥
लक्ष पञ्च च नरकावासाः सीमन्तकादयः।
॥१३५८॥
॥१३५९॥
॥१३६०॥

·अभिधानवितामणौ तियकाण्डः १८५
बलिवेश्माधोमुन, नागलोको रसातलम् ।
रन् बिले नियंपने, कुहरे शुपि शुषिः ॥१३६३॥
छिदं रोष विवरं
च, मिनं रोक पान्तरम् ।
गतश्वभ्रौवटीगाँधस्तु रिवरे मुवः ॥१३६४॥
इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचितायामभिधानचिन्तामणौ
नाममालायां नरककाण्डः पञ्चमः ॥ ५ ॥
अथ सामान्यकाण्डः।
स्यालोको विष्ट विश्व, मुनं नगतो जगत् ।
जीवानीवाधारक्षेत्र, लोकोऽशोकस्ततोऽन्यथा ॥१३६५॥
क्षेत्र आत्मों पुरुपैश्चेतन: स पुनर्भवी' ।
जीवः म्यादसुमान् सत्व, देह जन्युनन्तः ॥१३६६॥
उत्पत्तिन्ममनुषी, जननं जनियः । ।
जीयेऽसुनीवितप्राणों, जीवात जीवनौषधम् ॥१३६७॥
श्वासस्त श्वासित सोऽ-तर्मुख उच्छास आहरेः ।
आनो बहिर्मुखस्तु स्यान्निश्वामः पाने एतनः ॥१३६८॥
आयुनायितकालोऽन्तःकरण' मान मनः।
देतो हदयं चित्तं, स्वान्तं गुटेपमोच
॥१३६९॥

·। अभिषानचितामणी तिर्यकार: मनसः कर्म सङ्कसः, स्यादयो शर्म नितिः । सात सौख्यं सुखं दुःखं त्वसुख वेदनौ व्ययों ॥१३७०॥ पीडौं बाधाऽतिमील', कृच्छ्रे कष्ट प्रसूतिन । आमनम्य प्रगाढे च, स्यादौधिर्मानसी व्यथा ॥१३७१।। सपनाकृति-निष्पत्राकृती त्वत्यन्तपीउने । भुजाठराग्निना पीडा, पापादो' द्रोहचिन्तनम्॥१३७२॥ उपड़ा ज्ञानमायं स्याञ्चों सङ्ख्या विचारणौ । वासना मावना संस्कारोऽनुमूताद्यविस्मृतिः ॥१३७३॥ निर्णयो' निश्चयोऽन्तः सम्प्रधारणी समर्थनमें । अविद्योऽहम्परगाने, भ्रान्तिमिथ्यामतिभ्रमः ॥१३७ ४ ॥ सन्देहद्वापराऽऽरेको, विनिकिल्पों च मंशयः । परमागो गुणोत्कर्पो, दोषे लादीनवाश्रवौ ॥१३७६॥ स्याद् रूपं' लक्षणे माश्चात्मप्रष्टैतिरीतयः । सहनो रूपतत्त्वं च, धर्मसर्गौ"निसर्गवत् ॥१३७६॥ शील सतत्व संसिद्धिरवस्था तु दो स्पितिः । स्नेहः प्रीतिः प्रेमहादें , दाक्षिण्यं त्वनुकूलता ॥१३७७॥ विप्रतिसारोऽनुशयः, पश्चात्तापोऽनुतापर्थे । अवधानसमाधानप्रणिधानानि त समाधौ स्युः॥१३५८ 3 १३ १४

·.
अमिषानचितामणौ तियकाण्ड
४
६
११
१३
१३
१४१५
१६
२
धर्म पुण्य वृष श्रेय सुकृते नियनो विधि ।
दैव भाग्य मागधेय, दिष्टं चीयस्तु तच्छुमम् ॥१३७९॥
अलक्ष्मीनिति कालकर्णिको स्यादयाशुभम् ।
दुष्कृत दुरित पामने पाप्मा व पातकम् ॥१३८०॥
किल्विप
कलुप किण्व, कलमपं वृजिन तमः ।
अह करकम पड़े, उपाधिधर्मचिन्तनम् ॥ १३८१ ॥
त्रिवर्गो धर्मकामाश्चितुर्वर्ग' समोक्षका ।
बलतर्याप्यतुर्भ, प्रमादोऽनवधानता ॥१३८२॥
छान्दोऽभिप्राय भाकूत', मतमावाशया अपि ।
हृषीकपक्ष कग्ण, श्रोते ख विषयीन्द्रिम् ॥१३८३॥
बुद्धीन्द्रिय स्पर्शनादि, पाण्यादित क्रियेन्द्रियमै ।
म्पर्शादय स्पिन्द्रियार्था', विषयो गोरो अपि ॥१३८४॥
शीने' तुपार शिशिर, सुशीम शीतलोई ।
हिमोऽयोष्णे' तिमस्तीवरतीक्ष्णश्चण्हे खा ? ॥१९८५
कोण कयोणं कदुष्प्णो, मन्दोगेश्चपदुणवत् ।
निष्ठु: करवटै पुरै, पर कर्कशै ख ॥१३८६॥
ह कठोर: कठिनो, माठ कोमल पुन ।
महागे मृसोमार्टमकमागे अर्ज
॥१३८७॥

·१ १८६ अभिधानपितामणी तिर्यकाण्डः मधुरस्त रसन्येष्ठो', गुल्या स्वाधूयः । अलस्तु पाचनो दन्तशंठोऽथ लवर्णः सरः ॥१३८८॥ सर्वरतोऽथ क्?ः स्यादोषणो' मुसशोधनः । वक्रभेदी तु तिक्तोऽय, कपायस्तुंवरो रसोः ॥१३८९॥ गन्मो जनमनोहारी, सुरभिर्माणतर्पणः । समाकी निहारी च, स आमोदो विदुरगः ॥१३९०॥ विमर्दोत्यः परिमलोऽयामोदी' मुखवासनः । इष्ट गन्धैः मुगन्धिथै, दुर्गन्धः पूतिगन्धिकैः ॥१३९१॥ आमगन्धि तु विस्र स्थावर्णाः श्वेतादिका अमी। श्वे: श्येतैः सितैः शुल्लो, हरिणो विशः शुनिः ११९२ अवदातगौरशुभ्रंवलाघवलार्जुनाः ।। पाण्डेः पाण्डे? पाण्डुरीपत्पाण्डुस्तु धूसरः ॥१३९३॥ कापोतस्तु कपोतामः, पीतस्तु सितरञ्जनः । हारिद्रः पीतलो गौरः, पीतनील: पुनर्हरित् ॥१३९४॥ पालाशो हरितस्तालकामों* रक्तस्तु गेहितः । माजिष्ठो लोहितः शोणः, श्वेतरक्तस्तु पाटलः||१३९५॥ अरुणो' बालसन्ध्यामः, पीतरक्तस्तु पिञ्जरः । कपिल: पिझले: श्याः, पिशङ्गः कपिशो हरिः १३९६ ·१० ११ अभिधानचिंतामणौ तियंकाण्डः नर्धकेंद्रुः कडारच, पिङ्ग कृष्णस्तु मेचकः । स्याद्रामैः श्यामल: श्याम., कालो नीलोऽसित: शितिः ॥१३९७॥ रक्तश्यामे पुनधूनधूमलोवथ क्वुः । किर्मीर एत: शवलचित्रमाचित्रला: ॥१३९८॥ शब्दो निनादो निर्वाः स्वानों ध्वानः स्वरो ध्वनिः । निदो निनदो हादो, निस्वानो निःस्वनः स्वनः १३९९ खो नौदः स्वनिषिः, संध्याभ्यो राव आवः । कणर्न निकः काणो, निकाणश्च क्कगो रणः १४०० पईऋपर्मगान्धारा', मध्याः पञ्चमत्तया । धेवतो निषधः सह, तन्त्रीकण्ठोद्भवाः सगः ॥१४०१॥ ते मन्द्रपध्यनारीः स्पुरःकण्ठै शिरोद्भवाः । रुदितं कन्दितं कुष्ट, तदपृष्टं तु गहरे 1॥१४०२॥ शब्दो गुणानुरागोत्या, प्रणाः सीत्कृतं नृणाम् । पर्दन गुदने शब्दे, कर्दने कृतिमा ॥१४०३॥ भांडी तु मिहनादोऽय, कन्दन' मध्यनिः । मोहले नरकातलो' व्याकुलो वः १४.४॥

·. ॥१४०५॥ २ १८८ अमिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्ड मर्मरो' वस्त्रपर्णादेर्भूषणानां तु शिक्षितम् । हेपा हेपो तुरंगाणां, गजानां गर्जबंहिते' विस्फारों' धनुषां हम्मारम्भे गोलदस्य तु । स्तनित गर्जितं गर्जिः, स्वनित रसितादि च ॥१४०६॥ कुनित म्याद्विहङ्गाना, तिरश्चौ रुवासिते । वृषस्य रेपणं रेपो, बुक्कणं मपर्ण शुनः ॥१४०७॥ पीडितानां तु कणित', मणितं' रतिकूनितम् । प्रकाणः प्रवर्गस्तन्या, मर्दलस्य तु गुन्दलैः ॥१४०८॥ क्षीजनं तु कीनकानां, भेर्या नादस्तु द१रः । नारोऽन्युननिर्मन्द्रो', गम्मीरो मधुरः कलः ॥१४०९|| काकी' तु कचः सूक्ष्म, एकतालोउयानुगः । काकु निविकारः स्यात्प्रतिश्रुत्तु प्रतिध्वनिः ॥१४१०॥ सङ्घाते' प्रकरौधवारनिकरव्यूहाः समूहश्चर्य , सन्दोह: समुदायशिविसरवाताः कलापो" । कूट" मण्डलमकवालपटरेस्तोमा गजः पेटक", वृन्द चदम्बके समुदयः पुरौ संहति २४४ ·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः समवायौँ निकुरम्भ, जालं निवसञ्चयौ। जात तिरश्चां तथं, सङ्घसायौँ तु देहिनाम् ॥१४१२॥ कुलं' तेषां सनातीनां, निकायस्तु सधर्मिणाम् । वर्गस्तु सदृशां स्कन्धो', नरकुञ्जरवाजिनाम् ॥१४१३|| ग्रामो' विषयशब्दास्नभूतेन्द्रियगणाद् बने । समस्तु पशूनां स्यात्समास्त्वन्यदेहिनाम् ॥१४१४॥ शुकादीनां गणे शौकमायूरतैत्तिरादयः । भिक्षादेमक्षसाहस्रगाभिणयौवतोदयः ॥१४१५॥ गोत्राप्रत्ययान्तानां, स्युरौपगवोदयः । उक्षादेरौक्षकं मानुष्य पार्द्धकमौष्ट्रको ॥१४१६॥ स्यादानपुत्रक' रामन्यक रामकमानकम् । पासकौरभ्रक' कावचिक कवचिनामपि ॥१४१७॥ हास्तिक तु हस्तिना प्याापूपिकोद्यचेतमाम् । धेनूना धनक धैन्यन्तानां गौधेनुकादयः ॥१४१८॥ केदारक कदारिक, केदार्थमपि तद्गणे। ग्रामणादाहाण्य, मणिज्यं वाहन्यमित्यपि ॥१४ १९॥ गणिकानां तु गाणिस्य, केशानां कैश्पकैशिके। माधानामाश्मश्चीय, पनी पार्श्वमम्पप १४२०॥

·6
मभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः
व तू वात्यै वाताना, गव्यांगोत्रे पुनर्गवाम् ।
पाश्योदल्यादि पाशादेः, खलाः खलिनी निभाः॥१४२१॥
जनता बन्धुतो मानतो गनतो सहायता।
जनादीनां रयानां तु, स्यादथ्यो रयट्यया ॥१४२२॥
राजिलेखो ततिवी, मालोल्यांवटिगड्डूर्य ।
घोरणी श्रेण्युमौ तु द्वौ, युगले द्वितय द्वयम् ॥१४२३॥
युगं द्वैत यम द्वन्द, युग्म यमलयामले ।
पशुभ्यो गोयुगं युग्मे, परं पट्वे तु पड्गवम् ।।१४२४॥
परःशतायोस्ते येषा, परा सङ्ख्या शनादिकात् ।
प्राज्य प्रभूत प्रचुरं, बहुले बहुँ पुष्कलम्
मूयिष्ठ पुरुहं भूयो, भूर्यदभ्र पुरु स्फिरम् ।
स्तोक झुल तुच्छेमल्प, दौणुतलिनानि च ॥१४२६॥
तर्नु क्षुद्रं कृश सूक्ष्म, पुनः लक्ष्गं च पेलवम् ।
त्रुटौं मात्रा लबो लेश , क्णो हस्वं पुनर्लघु ॥१४२७॥
अत्यपेऽस्पिष्ठेमल्पीय, कनीयोऽणीय इत्यपि ।
दीयते' समे तमुच्चैमुन्नतमृद्धरमें
प्रांशेछूितमुग्रं च, न्यगे नीच' इत्पन्धेरे ।
खर्व छन वामन च, विशाल तु विशङ्कटम ॥१४२९॥
५
२
3
४
8
॥१४२५॥
॥१४२८॥

·भभिधानचिंतामणी तियकाण्डः ६ १.२ १3 १६ पृथूरु पृथुल व्यूद, विकट पिपुल बृहत् । स्फार वरिष्ठ विस्तीर्ण, ततं बहुँ महद् गुरु ।।१४३०॥ मायाम आनाई, आरोहस्तु समुचयः । उत्सेव उव्योच्छ्रायो", परिणाहो' विशालता ।।१४६ १६ प्रपञ्चामोगेविस्तारव्यासा:, शब्दे सविस्तरः । समासस्तु समाहारः, संक्षेपः संग्रहोऽपि च ॥१४३२॥ सर्व समस्तमन्यून, समग्रं सकलं समम् । विश्वाशेपाखण्डकृत्सम्यक्षाणि" निखिलौखिले ॥१४३३॥ खण्डेऽशकने भित्त, नेमशरदलानि । अशो' मागश्च वण्: स्यात, पादस्तु स तुरीयरः १४३४ मलिनं कच्चा म्लानं, कश्मलं च मलीमरम् । पवित्रं पावनं पूर्त, पुण्यं मेध्येमयोग्यम् ॥११३५॥ विमल विशद वीधर्मेधदानपनाविलम् । विशुद्ध शुर्चि चोक्षे तु, नि:शोध्यमनवस्करम् ।।१४३६॥ निर्णित शोधित' मृष्ट, चौते क्षालितमित्यपि। सम्मुखीनमभिमुख, पगचीन परामुखौ ॥१४३७॥ मुख्य प्रकृष्ट प्रमुख प्रवहै, वयं वरेण्यं प्रवरं पुगेगम् । अनुत्तरं प्रागहरं प्रवेक, प्रधानमप्रेसरमुत्तमाग्ने ॥१४३८॥ ३ ·तु श्रेष्ठसत्तमे ॥१४४१॥ १९२ अभिधानचिंतामणौ 'तिर्यकाण्डः ग्रामयप्रयग्रिमनात्यांत्र्यानुत्तमायनवरीद्धवरे । • प्रष्ठपैगर्द्धसैनिःश्रेषति 'पुष्कलेंवत् ॥१४३९॥ स्युरुत्तरपदे व्याघेपनवर्षमकुञ्जराः । सिंहशार्दूलनागार्यास्तानचं मतल्लिको . ॥१४॥ मचचिका प्रकाण्डो" द्वौ, प्रशस्यार्यप्रकाशकाः। गणोपासनीपाप्राण्यप्रनिऽधर्म पुनः निकृष्टेमणके गीश्वयं काण्डकुत्सिते । अपकृष्ट प्रतिकृष्ट, याप्य रेफोऽवम ब्रुवम् खैट पापशद, कुरा चमचा तनासंचन याय, दर्शनाद्दर न तृष्यति चारु हारि' रुचिरं मनोहरं, परकान्तमभिरामधुरे । वामरुच्यमुपमानि' शोमन" मनु मञ्जुलमनोरमाणि" न ॥१४४४॥ माधुरम्यमनोज्ञानि, पेश हयसुन्दरें । काम्य क्म्र कपनीय, सौम्य प मधुर प्रियम् ॥१४४९॥ ॥१४४२॥ ॥१४४३॥ १८ .२ ·3 मभिधानचितामणौ तिर्यकार: न्युष्टिः' लमसारं तु, फल्ग शून्य तु रितिकर्म । शुन्य तुच्छं वशिकं च, निविडं तु निरन्तरमै १९४६॥ निबिरीसं धनं सान्द्र, नीरन्ध्र बहलं दृढम् । गाहेमविरलं चाय, विरल तर्नु पेलवम । ॥१४१७॥ नवे नवीनं सद्यस्के, प्रत्यय नत्नेनुतने । नव्यं चामिनवे जीणे, पुरातनं चिन्तनम ॥१४४८॥ पुराणं प्रतन प्रत्न, जान्मूर्त तु मूर्तिमत् । उच्चावचं नैकभेदेमतिरिक्ताधिके प्रमे ॥१४१९॥ पावसमीपं सविध ससीमा- भ्याशे सवेशान्तिकसन्निकर्षाः । सदेशमभ्यप्रसनीसन्नि- धानान्युपान्त निकेटीपकण्ठे' ॥१४१०॥ सन्निटसमर्यादाम्यन्यिासनसनिधी"। अव्यवहितऽनन्तरं, संसक्तमपटान्तरम् नेदिष्ठमन्तिमतम', विप्रकृष्टेपरे पुनः । दुरेऽतिदुरे दविष्ठं, दवीयोऽथ सनातनम् १४३२॥ ५ १ ·२ ॥१४५५॥ १९४ अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः शाश्वतोमवरे 'नियं, भ्रवस्थेयस्त्वतिम्थिरम् । स्था स्थठे तस्कूटस्थ', तव्याप्येकम्पाः॥१४५३॥ स्थानरन्तु मङ्गमान्यजाम तु प्रत परैम् । चराचरं नगैदिर, चरिष्णु चाय बच्चलमे , १४५४॥ तरल कम्पन कम्प, परिप्लवैचलाचले । चटुलं चपर्ल लोले, च पारिवास्पिरे कमोनिप्रगुणौवाग्रेऽवनतीनसे' कुञ्चितं नमाविद्धं, कुटिले पवेलित पृमि मउगुरं मुग्नरालं निर्मिमते । मंगऽनुपविक्षनश्चयेकाक्येकै एककै. एकात्तानीय माविण्य तद्गतम । अनपत्येकायनगतं वायामादिमम् पोरस्य' प्रपर्म पूमादिपियान्तिम । गन्यमन्त्य परत पाचात्यपरिश्रम ॥१४५९॥ मध्यम पाध्यमं मध्यमीय माध्यन्दिनं ग तत् । भयन्तामन्ताई, विचार माध्यमन्तरे तरः समानः सर, AL: समः । सापागमपर्मागो', सर्गः सनिमः सहर ॥१४५६॥ ॥१४५७॥ ॥१४५८॥ १४५० ·-- अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः स्युरुत्तरपदे प्रख्यैः, प्रकारैः प्रतिमो निर्भः . भूतरूपोपमाँ: काशः, सं-नी-प्र-प्रति-तः परः ॥१५६२॥ औपम्यमनुकोरोऽनुहारः साम्य लोपर्मा। . कक्षोपमानमर्चातु, प्रतेर्मा यातनौ निधिः ॥१४॥ छायों छंदः कायो रूपं, विम्ब मीनकृती अपि । सूर्ण स्पूणोऽयःप्रतिमा, हरिणी स्याद्धिरण्मयी॥१४॥ प्रतिकूलेन्तु विलोममपसव्यमपष्ठुरमें । वाम प्रप्तव्यं प्रती", प्रतिलोममपष्टुं च ॥१४॥५॥ वाम शरीरेऽहं सव्यमपसव्यन्तु दक्षिण | अवाघोच्छ्ह्वलोहामान्ययन्त्रितॆमनर्गलमें ॥१४६६॥ निरङ्कुशे स्फुटे स्पष्ट, प्रकाश प्रकटोरवणे"। वक्तं तुलं तु वृत्त, निस्त परिमण्डलम् ॥१४६७॥ बन्धुरं तून्नतानन, स्यपुट विपमोनतम् । अन्यदन्यतरहिन्न, मेकॅमितरच तत् ॥१४१८॥ करने को मिश्रः, सम्पृक्तैः खनितः समाः । विविधस्त बहुविधो', नानारूपैः पग्विः ॥१४३९॥ स्वरित मत्वरं तूर्ण, शीघ्र क्षिप्रं द्रुत लघु । चपलाविलम्बिते' च, झम्पा सम्पातपाटयम् ॥१४७०॥ a 3 E

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकार:
३
अनारत त्वविरतं, संसक्तं सतानिशे ।
नित्यानपरतानी सताश्रान्तीनि सन्ततम् ॥१४७१॥
साधारण तु सामान्य, दृढसन्धि तु संहतम् ।
कलिलं गहनै सङ्कीर्ण तु सकुमाकुलम् ॥१४७२॥
कीर्णमाकीर्ण च पूर्ण, त्वाचित छन्नैपूरित ।
मरितं निचित व्याप्त, प्रत्याख्याते निराकृतम् ॥१४७३॥
प्रत्यादि प्रतिक्षितमपविद्धं निरस्नवत् ।
परिक्षिप्ते पलयितं, निवृत्तं परिवेष्टितम्
परिष्कृतं परीतं च, त्यक्त तत्सृष्टमुन्झितम् ।
धूत हीन विधूतं च, विन वित्त विबारित ॥१४७५॥
अवकीर्ण स्वावस्त, मपीते रुद्वमावृतम् ।
संमृत पिहित छ, स्थगित चापवारित
अन्तहिन तिरोहितमन्तद्धिस्त्ववारणी ।
उदयवधाऽतपिधानायगानि ग
पवधान तिरोपान, दर्शितं तु प्रमाशिनम् ।
लागि प्रानिमुपासपभितम्
॥१४७४॥
3
॥१४७६॥
१४७७॥
॥१७॥

·४ अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः १९७ अनौतमवात् ज्ञात, मानित गणित मतम् । रीढोऽवज्ञोऽवहेलौन्यसूसंग चाप्यनादरे । ।॥१४७९॥ उन्मूलितमावहित, स्यादुत्पाटिनमुद्धृतम् । प्रेलोलित तरलित, लुलित प्रेलिन धुत ॥१४८०॥ मलित कम्पित धूर्त, वेल्छितान्दोलित भपि । दोली प्रेसोलन प्रेड्डी, फाण्टं कृतमयत्नतः ॥१४८१॥ अध.क्षिप्त न्यचितं स्यादुर्द्धसिपमुदञ्चितम् । नुन्नेनुत्तास्तनिट्यूतान्याविद्धं लिप्तमीरितम् ॥१४८२॥ समे दिग्विरित रुग्णमुग्ने रूपिण्डित । गुदगुप्त र मुपितमूपिन गुणिताहत ॥१४८३॥ स्यान्निशान शितं शात, निशित तेनित क्ष्णुतम् । वृत्ते तु वृत्तवावृत्तौ, हीतहीणौ तु लजित ॥१४८४॥ सङ्गतः स्यात्सङ्कलिते, सयोनित उपाहित । पके परिणतं पाके, सीराभ्यहविषां शृतम् ॥१४८५॥ निष्पक कथित प्लुपुष्टदग्धोपितोंः समाः । समूहते वाटतो, विदे रिद्रितभिती ३ ५ E m

·३
३
अभिधानचितामणौ तिर्यकार:
सिद्धे निवृत्तनिष्पन्नौ, क्लिीने द्रुतविद्रुतौ ।
उत प्रोते स्यूतमूतमुत्तं च तन्तुसन्तते
॥१४८७||
पाटितं दौरित मिते, विदः स्फुटन भिदौ ।
अङ्गीकृतं प्रतिज्ञातमरीकेतोररीकृते ॥१४८८॥
संश्रुतमम्युपगतमृररीकृतमाश्रुत ।
सङ्कीर्ण प्रतिश्रुतं च, छिन्ने लूनं छित दिवम् ॥१४८९॥
छेदित खण्डितं वृणं, कृत्त प्राप्तं तु मावितम ।
लन्धमासादितं भूत, पतिते गलित च्युतमे ॥१४९०॥
स्रस्तं भ्रष्टे स्कन्नपन्ने, संशितं तु सुनिश्चितम् ।
मृगित मागितान्विष्टान्विपितामि गवेपित
तिमित स्तिमितहिलेसौदोन्नाः समुन्नपेत् ।
प्रस्थापित प्रतिशिष्ट, पहितपेपित भपि
पाते प्रतीतप्रज्ञात वित्तप्रवितेविश्रुताः ।
तते सन्तापितो दुनो, धूपायितव्य धूपितः ॥१९॥
शी स्पानमुपतास्नुपसले उपस्पिः।
नितिन गडे यावे, निर्माणः पावकादिषु
।।१४९१॥
.
॥१४९२॥
॥१९॥

·अमिधानाचतोमणौ तिर्यकाण्डः
3
१
3
प्रवृद्धमेधित प्रौढ, विस्मृतीतर्गते समे।
उद्वान्तमुद्गते गूर्न, हन्ने मीढं तु मूत्रिते ॥१४९५॥
विदित बुधित बुद्ध, ज्ञात सितंगते अवात् ।
मुनित प्रतिपन्न च, स्वन्ने रीण स्रुतं श्रुतम् ॥१४६६॥
गुप्तगोपायितंत्रातावितत्राणानि रक्षिते ।
कर्म क्रियो विधौ हेतुशून्या स्वास्या विलक्षणम्॥१४९७
कार्मण' मूलकथि, सम्धनने वशक्रियो ।
प्रतिबन्धे' प्रतिष्टम्भः, स्यादास्थाऽस्योऽपना स्थितिः ।।
परस्पर स्यादन्योऽन्यमितरेतमित्यपि ।
आवेशोटोपो' संरम्मै, निवेशो रचना स्थितौ ॥१४९९॥
निबन्धोऽभिनिवेशः स्यात्प्रवेशोऽन्तर्विगाहनम् ।
गतो' पोहों विहायपिरितर्पपरिक्रमा ॥१५००॥
अन्योऽटाट्या पर्यटन, चर्या' त्वी-पथस्थितिः ।
व्यत्यासात विपर्यासो, वैरीत्यं विपर्याय. ॥१५०१॥'
ध्यत्ययेऽप कातिदो', प्रीणनेऽतिपणे ।
परिमार्ग तु पर्याप्तिहस्तधारणमित्यपि १५.२॥
प्रगतिः प्रणिपातोऽनुनयेऽप शयन क्रमात् ।
विशाय उपशायर्थ, पीयोऽनुक्रमः क्रयः ॥१५॥

·२०० ॥१५०५॥ ७. अमिषानचितामणौ तिया परिपाट्यो नुपूज्यादतिपातस्त्वतिक्रमः । अपात्ययः पर्ययर्थ, समौ सम्बाधसकटौ ॥१५०४॥ काम प्रकामं पर्याप्त, निमिष्टे यथेप्सितम् । अत्यर्थे गाडमेदाई, वा ती भृशं दृदम् अतिमात्रातिम-दैनितान्तोत्कर्षनिर्भराः । मरकान्तालिनेलीतिशयों मृम्भी तु जृम्मणम् ॥१५०६॥ मालिशन' परिष्वङ्ग, संश्लेष उपगृहन । भङ्कपाली पारम्भः, क्रोडीकृति रणोत्सवे महः क्षणोपोदर्षा, मेलके ससरमौ । भनुमोऽम्युपपत्तिः, समौ निरोधैनिग्रही ॥१५०८॥ विप्रेऽन्तरार्थप्रत्यूहव्यवार्योः समये क्षणः । पेलौवायवसः, प्रस्ताः प्रमोऽन्तरम् ॥१५०९॥ अभ्यादानमुपोद्घात, आरम्भः प्रोपतः क्रमः ! प्रत्युत्क्रमः प्रयोगः स्यादारोहण' त्वमिक्रमः ॥१५१०॥ माक्रमेऽधिपक्रान्ती, व्युत्नमस्तूत्तमोऽनमः । विपकमो तपपोगो, पिपोगो पिर: RTE Atm ॥१५०७॥ १ । ।

·27066 अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्ड: २०१ आमाँ राढी विभूषी श्रीभिख्या कान्तिविभ्रमाः । लक्ष्मी च्छायां च शोमाया, सुपमा साऽतिशायिनी१५१२ संस्तवः स्यात्परिचय, आकार स्त्यिङ्ग इङ्गितम । निमित्त कारण हेतुमि योनिर्निबन्धन ॥१५१३॥ निदानमय कार्य' स्यादेः कृत्य प्रयोजनम् । निष्ठानिर्वहणे तुल्ये, प्रवहो' गमनं बहिः ॥११॥ माति: सामान्य व्यक्तिस्तं, विशेषः पृयगास्मिका । तिर्यक् साचिः संहर्पस्त, सर्दा द्रोहस्त्वपक्रियो १५१५ वन्ध्ये' मोघाफ मुधों, अनगडे निरर्थकम् । संस्थान निवेश: म्यादम्यापगमे व्ययः ॥११॥ सम्मूलन समित्याप्तिधेशो अंशो यथोत्तिात् । भगायो नशे संक्रामको दुर्गमय' ॥१११७॥ नीवास्तु प्रयामः म्यादी प्रतिमागः ममौ विश्रम्म विश्वासौ', परिणामस्तै विक्रियां ॥१५१८॥ पकावतो प्रमो भ्रान्तिमणिध घूर्णन । विनम्मो विवादो', विलयतिमर्जनम् ॥१५१९॥ उपरम्मत्वनुमः, प्रति टम्मस्तु लम्पनम् । नियोगे विधिसम्यो, विनियोगोऽर्मगं कडे ॥११२०॥ 1

·५
२
२
२
२
१
२
२०२ अभिधानचिंतामणो तिर्यकाण्डः
वोऽभिलावो लवन, निष्पाः पार्न पर्वः ।
निष्ठेवष्ठीवनैष्ठ्यूतष्ठवनानि तु शूत्कृते
॥१५२१॥
निवृत्तिः स्यादुपरमो, व्यवोपाझ्यः परा रतिः ।
विधूननं विधुवनं, रिडणं स्खलनं समे ॥१५२२॥
रक्ष्णनाणे ग्रहो ग्राहे, व्यधो वैधे क्षये क्षियों।
स्फरणं स्फुरणे ज्यानिभीर्णावय वरो वृतौ ॥१५२३॥
ममुच्चयः समाहोरोऽपहारोपचयो' समौ ।
प्रत्याहार उपादान, बुद्धिशक्तिस्तु निष्कमः ॥१५२४॥
इत्यादयः क्रियाशब्दा, लक्ष्या धातुषु लक्षणम् ।
भयाव्ययानि वक्ष्यन्ते, स्वः स्वों में रसातले ॥१५२१॥
भुवो' विहायता प्योग्नि, द्यावामम्योस्त रोदसी ।
उपरिटायु, स्यादधस्तादधोऽव्यया ॥१५२६॥
वर्जन त्वन्तरेणते', हिरू नानों या विना ।
सा सो समेसार्द्धमा सह कृत' त्वम् ।।१५२७॥
मात्मस् पवितुल्याः, प्रेत्यांमुप्रै मतान्तरे ।
तूणी' तृष्णीका जोपं घ, मौने दिष्ट्या तु सम्मरे ॥
.
॥१५२८॥

·अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्ड। २०३
परितः सर्वतो' विष्व, समन्ताञ्च समन्ततः ।
परैः पुरस्तात्पुरतोऽयत: प्रायम् भूमनि ॥१९२९॥
साम्प्रतमधुनेदानी', सम्प्रत्येतयाजसा।
द्राक् लागेर अरित्याशें,
महावं च सत्वरम् ॥११३०॥
सदो सनोऽनिश' शश्वर्दै, भूयोऽमीक्ष्णं पुन:पुमः ।
असन्मुहुँः सायं तु, दिनान्ते दिवसे दिवा ॥१५३१॥
सहसैकपदे संयोऽमा सपदि तत्क्षणे ।
चिराय चिररात्राये, चिरस्य च चिराचिरम् ॥१९३२॥
चिरेण दीर्घकाळाय, कदाचिजात कहिंचित् ।
दोषों नक्तमुपा रानौ, प्रगे' प्रोतरहर्मुखे ॥१५३३॥
तिर्यगर्षे तिरः साचि', निष्फले तु वृधी मुधौ ।
मृपी मियाऽनृतेऽम्यणे, समयो निरुपी हिरुकै ।।१५३४॥
शं' सुखे बलवन्मुष्?, किमुताती निर्मरे ।
प्राई पुर्ण प्रथमे वर्षे, संपत् परस्परे मिय: ॥११३५॥
उपो निशान्तेऽल्पे किञ्चिन्मनोगीपचे विश्चर्ने ।
आहो उताहो किमुत, विन कि किमत न ॥१५१६॥
इतिहे स्यारसंप्रदाये, हेतौ यत्तनम्नतः ।
सम्बोधने मोः व्याः पोट् , है है हहो रेऽपि ।
॥१९३७॥

·॥१५३८॥ २ 3 २०५ ममिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः औपटे वौषटै वपटू स्वाहाँ, स्वधा देवहविहूतौ । रहस्युपांशु मध्येऽन्तरन्तरेणान्तरेऽन्तरों प्रादुरौविः प्रकाशे स्यादमावे त्वं ने नो नहि। हठैः प्रप्ती मी मास्मे, वारणेऽप्तमदर्शने ॥१५३९॥ अकामानुमतो काम, स्यादी मां परमं मते । कचिदिष्टपरिप्रश्नेऽवश्य नूनं च निश्चये ॥१५४०॥ बहिर्बहिर्मवे हो. स्यादतीतेऽहि श्वे एष्यति । नीचरस्पे महत्युच्चैः', सत्वेऽस्ति दुष्ठु निन्दने ॥१९४१॥ नच स्याद्विरोधोक्तो, पक्षान्तरे तु चेदि । शैनन्देऽवरे त्वक, रोपोक्का'नतो नमः ॥१६४२॥ इत्याचार्यश्री हेमचन्द्रविरचितायामभिधानचिन्तामणों नाममालायां सामान्यकाण्ट: पष्ठः समाप्त: ।।६।। ३ ·आचार्यचर्यश्रीहेमचन्द्रविरचिता ।। शेषनाममाला॥ प्रणिपत्याहतः सिद्धसांगशब्दानुशासनः । शेपाख्यनाममालाया, नामानि प्रतनोम्यहम् ॥१५४३॥ निर्वाणे स्यात् शीतीमावः शांतिनश्चिन्त्यमंतिकः । शिष्ये छात्रो मद्रे मध्य, काभ्यं मृतसूनृते ॥१५४४॥ फलोदेयो मेरठ, वातावाससैरिकी दिदिविदिविषुध, दिवं च स्वर्गवाचकाः ॥१५४५॥ निलिपीः कामरूपाश्च, साध्याः शोर्मोचिरायुपैः । पनिता मर्त्यपहिताः, सुवाली वायुमाः हराः ॥१५४६॥ द्वादशा वमोष्टी, विश्वे देवात्रयोदश । पदिशतुपिताधा, पष्टिामास्वग भपि ॥१५४७॥ पनिशदधिक माहाराजिकाय शते उभे । रुद्रा एकादशेशोनांमाशापवोसरे ॥१९४८॥ मतुर्दश तु ये छंटाः, मुशर्माणः पुनदंश । साभ्यास द्वादशेत्याचा, विज्ञया गणनाः ॥१५४९।।

·अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्ड: सूर्ये वानी लोकधुर्माने मिर्मानुकेशरः सहस्रांको दिवापुष्टः, कालभृद्राविनाशनः ॥१५५०॥ पीः सदागतिः पीतु:, सांवत्सररथा कपिः । शानः पुष्को ब्रह्मा, बहुरूपश्च कर्णसुः ॥१९५१॥ वेदोदेयः खतिलक, प्रत्यूपांडं सुरावृतः । लोकप्रकाशनः पीयों, जगद्दीपोंऽश्रुतस्वरः ॥१५५२॥ अरुणे विपुल कंधो, महाप्ताधिराश्मनः । चंद्रस्तु मास्तपोरानो, शुमांशुः श्वेतवाहनः ॥१९५३॥ अर्णः संप्रो रानराजो, यनतः कृत्तिकोमवः । यशडौषधीगमः, तसः शयतो बुधः १५५४॥ स्वः खसिधुः सिंधूः, अविष्ठारमणस्तथा । आकाशचमतः पीतः, प्लेटः परिचिलिदो ॥१५१५॥ परिन्पा युक्नो नेमिचंदिरः स्नेहुरेकः । मौमे मोमोरमुकैकांगौ, गीष्पतिस्तु महामतिः ॥१५५६।। प्रस्मा अक्षा वा वाग्मी, गौरी दीदिविगीरयो । शुक्रे भंगुः शनौ पः, श्रुतकर्मा महापरः ॥१५६७॥ अमश्रोऽनुमः कालो, ब्रमगध यमः स्यिोः । रामा पाप राही स्यादुपाग उपप्लवः ११ २१ १२ २३ २५ 28 २८ २१ १५१८॥

·शेषनाममालायाम् ।
.२०७
१५
फेलापूकिचो ज्योतीरथमहाश्रयो ध्रुवे ।
भगस्त्ये विध्यारैः स्याद्,दक्षिणाशारैतिर्मुनिः ॥१५५९॥
सत्याग्निर्वाणिः कांथिस्तनः कलशीसुतः ।
न्युष्टे निशात्ययगोसगौं निशि चक्रभेदिनी ॥१५६०॥
निदरी निशीथ्या नि., घोरा वातरकन्यका ।
शताक्षी राक्षसी याम्या, पूतांचिस्तामसी तमिः"१५६१
शायरी क्षणिनी नक्तं, पैशाची वारा उशीः ।
दिनात्ययः प्रदोपे स्याद्, घ्वांते नोरजोबलम्॥१९६२॥
रात्रिरोगो नीलपंको, दिनडि दिनकेसरः ।
खपरागो निशाकर्म, विय तिदिगंबरः ३१५६३॥
रसः कृष्णः सितो द्वेषा, कृष्णो निशाहयोऽपरः ।
शुक्लो दिवाहुयः पूर्वो, मासे वोशको पवेत् ॥१५६४॥
वर्षकोशो दिनमैल , फाल्गुनालस्तु फाल्गुने ।
चने मोहनिकः कामसंखश्च फारगुनानुमः ॥१५६५॥
पैशाखे तूत्सरो ज्येष्ठमासे तु खरकोमल:
'न्येष्ठामूलीय इतिच, कार्तिके 'सैरिकोर्मुदौ ॥१५६६॥
हिमागमस्तु हेमंते, वसंते पिकाधवः ।
पुष्पसाधारणयापि, ग्रीष्मे तूम्मायणो मतः ॥१५६७॥

·.: ॥१५६८॥
२०८. अमिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः
आँखोरपौ वर्षे तुं, मतवृत्तिर्युगांशकः ।
कालप्रयिर्माप्तमेल:, संवत्सर्वर्तुशारदौ
बस इवत्सर इडासरः परवाणिवत् ।
नक्षत्रवर्मनि पुनर्ग्रहनेमिनमोवटी : ॥१५६९॥
छायापथश्च मेघे तु, व्योमधूमो नमोद्धनैः ।
गडयित्नुर्गदायित्नुमिसिरिवाहनः
॥१५७०॥
खतमालोऽप्यपासारे, धारापात इत्यपि ।
करकेऽम्बुधनो मेघकफो मेधास्थिमिनिका
॥१५७१॥
बीनोद तोडिमो, वर्षावीममिरावरम् ।
यथा परेरा पूर्वा, परा पूर्वतरा तथा
॥१५०२॥
यथोत्तरेतराऽपाची, तथाऽपाचीतरोत्तरा।
इंद्रे तु खैदिरो नेरी, बायस्त्रिंशपतिनये. ॥१५७३॥
गौराबरकंदी बन्दीको, यरामो देदुटुमिः ।
विणालीतश्य हरिमान् , योभने मिरसन्महा: ॥१५७४॥
सीविमिहिरो" वजेदेक्षिणो वयुनोऽपिच ।
स्थापोलोम्यां तु शकाणी, चारधारा शतावरी॥१५७५॥
महाणी परिपूर्णपहननात्यपि ।
भयो यागमतानो, वृषेणाश्वो हरेहये,
॥१९७६॥

·शेषनाममालायाम् ।
२०९.
मातलौ हयकपः स्यादैरावणे मदांवरः।
सदादानो भद्ररेणुः, पुरे वैद्रे सुदर्शनम् 11११७७॥
नाशिक्ययोस्तु नासत्यदलौ प्रवरवाहनो.।
गैदातको यज्ञवहौ, यमे तु यमुनाप्रजः ॥१५७८॥
महासत्यः परीणांतः, कालटोऽय राक्षसे ।
पलप्रियः खसापुत्रः, करो नरविध्वणः
॥१९७९॥
भाशिरी हर्नुपः शंकुर्विधुरो मललोहितः ।
उद्धरः स्तब्धसमारो, रक्तग्रीवः प्रवाहिकः ॥१५८०॥
संध्यालो रात्रिबलस्त्रिशिरीः समितीपेक्ष ।
वरुणे तु प्रतीचीशो, दुंदुभ्युद्दामसंर्वताः ॥१५८१॥
धनदे निधनीक्षः ल्यान्महासत्वः प्रमोदितः ।
स्नेगर्भ उत्तराशौधिपतिः सत्यसंगरः ॥१५८२॥
धनकेलिः सुप्रसनः, परिविद्धोऽलका पुनः ।
वसुप्रैमा वमुसौरा, शंकरे नंदिवर्द्धन
॥१५८३॥
बहुरूपैः सुप्रसादो, मिहिराणोऽपरोजितः ।
कैकटीको गुह्यगुरुर्भगनेत्रांतक: खहे: ॥१५८४॥
परिगाहो दशबाहुः, सुभगोऽनेकैलोचनः ।
गोपालो वरवृद्धोऽहिर्यकः पांसुचंदनः ॥१५८५॥

·33 32 3३. अमिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः कूट:न्मदरमणिर्नवशक्तिर्महांबुकः । कोणवादी शैषधे-वा, विशालाक्षोऽक्षतस्वनः ॥१५८६॥ उन्मतवेपः शरैः, सितांगो धर्मोहनः । महाँकोतो वहिनेत्रः, नीदेहोर्दो नृवेष्टेनः । ॥१५८७॥ , महानादो नराधारो, भूरिरकाशोत्तमः । मोटी मोटींगोऽद्धटः, समिरो धूम्रयोगिनी ॥१५८८॥ उदो यतः कालो, भटाघरदीव्ययौ । संध्यानटी रेरिहाणः, शंकुध कपिलांननः ॥१५८९॥ जगद्रोणिरर्द्धकीलो, दिशांप्रियतमोऽल: मगत्या कौटंकः, नहीकगः ॥१९९०॥ गौतमी कौशिकी हगा, तामी बाभ्रेवी भया । काश्रिमहामाया, भ्रीमरी योदेवी री ॥१५९॥ रहियमा शूलधरा, परमहामारिणी । भमोधी विध्यनिर्भया, पछी कांतावासिनी ॥१९९२॥ मांगुली भदरी यासी, वरदा कृष्णपिंगा। पनामगिनी, प्रगतभी रेवती तपा महाविधी सिनीमाटी, रसदत्येकपाटा । एप बना, नंदात्री पहानया ॥१५९॥ १९९४॥

·शेषनाममालायाम्। ५५ 80 १२ ७२ भद्रकाली महाकाली, योगिनी गणनायिका । हाला मीमी प्रमोडी, गदिनी वाणी हिमाँ १९९५ अनंती विजयाँ क्षेमा, मानस्तोकी कुहाँवती । चारणी च पितृगणा, स्कंदमाता धनानी ॥१५९६॥ गांधर्वी कर्बुरा गार्गी, सावित्री ब्रह्मचारिणी। कोटिश्रीमदर्शवासा, केशी मलयवासिनी ॥१९९७॥ कालायिनी विशालाक्षी, किराती गोकुलोद्भवा । एकानप्ती नारायणी, शैली शाकंभरीश्वरी ॥१९९८॥ प्रकीर्णकेशी कुंडी च, नीलवस्त्रोचारिणी । महादशभुमा पौत्री, शिदूती यमस्वसा ॥१५९९॥ पुदी विकंचा लगा, जयंती नकुला कुलीं। विलकी नंदिनी नंदा, नंदयतो निरममा ॥१६००॥ कोलंजरी शतर्मुखी, विकराला करालिका । विरजीः पुरेला जारी, बहुँपुत्री कुलेश्वरी ॥१६०१॥ कैटमी कालदेमनी, दुर्दुरा कुटदेवता । रौद्रा कुद्रा महारौदी, काली महानिशा ॥१६०२॥ बलदेवस्वता पुत्री, हीरी क्षेमकरी प्रेमा । मारी हैमवती नापि, गोला शिखरवासिनी ॥१६०३।। १०० १११ ११२ ११३ ११७ ११८

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः
चामुंडायां महीचंडी, चंडेमुंडाऽप्यपाऽऽखुगे।
पृश्निगर्भः पृश्नि,गो', द्विशरीरस्त्रिधातुकः ॥१६०४॥
हस्तैिमल्लो विपाणतिः, स्कंदे तु करवीरकः ।
सिद्धसेनो वैनयंतो, वालचों दिगंवरैः ॥१६०५॥
भंगी तु चम्मी ब्रह्मा तु, क्षेत्रज्ञः पुरुषः सनत् ।
नारायणे तीर्थपदिः, पुण्यश्लोको बलिंदमः
उक्रमोरुगायो
तमोनः श्रवणोऽपि वा।
उदारथिलतापर्णः, मुद्रः पांशुनौलिकः ॥१६०७॥
चतुव्यूहो नवव्यूहो, नवशक्तिः पडेंगौजित् ।
द्वादशमूल: शतको, दशावतार एक के ॥१६०८॥
हिरण्यकेशः सोमोऽहिनिधौमा त्रिकर्षात् त्रिपात् ।
मानरः पराविद्धः, प्रनिर्मोिऽसमितः ॥११.९॥
हिरणपनीमः श्रीगो, वृपोत्साहः सहसमित् ।
ऊर्मकर्मा याबरो, धर्मनेमिरसयुतः
॥१६१०॥
पुपो योगनिद्रौटः, खंडायः शालिकोऽमिती ।
कालेठो वरीरोहः, श्रीगे वायुाहनः
पमानतुदंष्ट्रो, नृसिंहवेपरययः ।
कपिलो मकपिला, सुपेणः समितियः
॥१६१२॥

·शेषनाममालायाम् ।
ऋतुमा वासुभद्रो, बहुरुपो महेंक्रिमः ।
विधाताऽधार एकांगो, वृषोक्षः सुपोऽ: ॥१६१३||
रंतिदेवः सिधुवृपो, जितमन्युर्वृकोदरः ।
ब शृंगो रवगाहुः, पुष्पहाँसो महातपाः
॥१६१॥
लोकनाभः सूक्ष्मनाभो, धर्मभीमः पराक्रमः ।
पहातो महाँहप्तः, पगगर्भः सुरोत्तमः
तिवीरो महीमायो, ब्रह्मनीमः सरीसृपः ।
दोकोऽधोमुखोप-वी, सुपमा विश्व क् स्थिरः ॥११॥
शतानंदः शरश्चापि, यवनौरिः प्रेमर्दनः ।
यज्ञनैमिलोहिताक्ष, एकपाद्विपदः कपिः ॥१६१७॥
ऐकगो यमकील, आसंदः शिकीर्तनः ।
शंशः श्रीवहिः, सदायोगी सुयो नः ॥१६१८॥
बलमद्रे तु मद्रोंगः, फालो गुप्तचरो बली ।
प्रलापी भद्रचंटनः, पौरः शेषाहिनामभृत् ॥१६१९॥
लक्ष्म्यां तु मर्मरी विष्णुशक्तिः क्षीरान्धिमानुपी।
कामे तु यौवनोद्धदः, शिखिमृत्युमहोत्सवः ॥१६२०॥
शपतिकः सर्वन्धी, सरिन्शुः प्रश्र्पकः ।
भनोदही मयनय, गहान्त विपाहः । ॥१९२१॥

·. अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः पक्षिसिंहो महापेक्षो, महावेगो विशालकः । उन्नतीशः स्वमुखभूः, शिलानीहोऽहिमुक्क तः ॥१६२२॥ बुद्धे तु भगवान् योगी', बुधो विज्ञानदेशनः । महासत्वो लोकनायो, बोधिहिन सुनिश्चितः ।।१६२३॥ गुणीब्धिविगतद्वंद्वो, वचने स्यात्तु भरिपतम् । लेपितोदितमणितामिधानगदितान्यपि ॥१६२४॥ हृतौ हैकारकाऽऽकारी, चांडालानां तु वल्ले की । कांडेवीणा कुवीणों च, डकारी किनरी तथा ॥१६२१॥ सारिका क्षणी चाप, दर्दरे कलेशी मुखः । सूत्रकोणो दम, समौ पण किमी शृंगवाधे शृंगमुख, हृईकस्वालमर्दकः । काहलों तु कुहाला स्यात्, चंहकोलाहलाच सा १६२७॥ संवेशप्रतिमोधार्य, दगघद्रकटीवुमौ । देवतानंतूयें तु, धुलो लिरित्यपि ॥१६२८॥ शुगणक मृतयात्रायां, मांगळे प्रियवादिका । रणोधमे त्वैतूरो, पायमैदास्तपाऽपरे ॥१६२९॥ दिदिमो मसरो मस्तिमिटा किरिकिच्चिका । लैचिका रद्दरी येध्या, कलापूरादयोऽपिध

·है
ܟ݁ܽܕ݂ܕܶ
शेषनाममालायाम्।
मयंकरे तु डभरमामीलं माँसुरं तथा ।
आश्चर्य फुल्लक मोहो', वीक्ष्यं लोतस्तु दृग्मले ॥१६३१॥
निद्रायां तामसी सुप्ते, सुष्वापः सुखमुप्तिका । .
आकारगृहने चापकै टिकाउनकटारिका ॥१६३२॥
गृहमालिकाऽप सूत्रधारे स्याद्वीमदेर्शकः ।
पूज्ये भरटेको म, प्रयोभ्यः पुन्यनामतः ॥१६३३॥
इति द्वितीयकांडशेषः ॥२॥
॥अथ तृतीयकांडशेपःप्रारभ्यते॥
अथ प्रवीणे क्षेत्रलो, नदीष्णो निण इत्यपि ।
छेकालछेकिनो छेके, काहेलोऽस्फुटमापिणि १६३॥
मूके महकटी मूर्ख, त्वेनेटो नामवर्मिनः ।
परतंत्रे वेशाऽऽयत्तावधीनोऽप्यप दुर्मते ॥१६२५॥
दो दोध नीच, माटिस्तु गणिकभृतौ ।
प्रस्तुप्रस्तौ तु पक्तेिऽप क्षुदेपाली खले. ॥६॥
पोर तु भोरेटो रात्रिमरो यामा तु मिलेगा।
अभिपस्निर्मागणी न, पुमुक्षायां सुधारधी ॥१९३७॥

·२१६ अमिधामचिंतामणौ तिर्यकाण्डः मक्कमंडे तु प्रस्रावप्रस्वाऽऽछोटनाऽऽत्रवाः । अपूपे पारिशोलोऽय, करंबो दघिसकुषु ॥१९३८॥ इंडेरिका तु पटिका, शकुली त्व, लोष्टिका । पर्पटीस्तु मर्मराला, घृताडी तु धृतौपणी ॥१६३९॥ समिताखंडान्यकृतो, मोदेको उडुकैश्च सः । एलामरिचादियुतः, स पुनः सिंहकेसरः ॥१६४०॥ लामेषु महेनोर्दूषखटिकापरिवारकाः । दुग्धे योग्यं बालसात्म्यं, जीनीयं रसोत्तमम् ॥१६४१॥ सरं गत्यं मधुन्येष्ठं, धारोष्णं तु पयोऽमृतम् । दभिश्रीयनमंगल्ये, तके कटूरसोरणे ॥१६४२॥ अशॉनः परमेरसः, कुल्मापामिषुते पुनः । गृहांबुमधुरा पाप, स्यात् कुस्तुपुरुरल्ठुका ॥१६४|| मरिचे तु द्वारवृत्तं, मरिचं पलितं तथा । पिप्पश्याभूपेगा शीडी', गपैला तीक्ष्णतण्डुटा १६४॥ उपेगा तण्डुलपला, कोली च कृष्णतण्डुला । मीरे भीरणमरणी, हिंगौ तु मृतनाशनम् ॥१९४९॥ मगधमत्युम, लिप्सो यामपटौ । मोटो' रिसा तु पनाया, पिसाप कामना १५४१ 3

·शेषनाममालायाम्।
है
पूजा स्वपैषितिरथ, चिपिटो नम्रनासिके ।
पंगुलस्तु पीठसप्पी, किरातस्त्वल्पवर्मणि ॥१६४७||
खवें इस्वोऽनेड कस्त्वंधे न्युम्नस्त्वधोमुखे ।
पित्ते पौग्निः पटल परः स्यादग्निरेचकः
॥१॥४८॥
कफे शिडौनकः खेटः, स्यात् कुकुदे तु कृपैदः ।
पारिमितोऽय कार्यस्यः, करणोऽक्षरजीविनि ॥१६४९॥
क्षमे समर्थोऽलभूष्णुः, पादीतपैदगौ समौ ।
मांचूलमालिकोद्वाहे, वरयात्रा तु दौंदुभी
गोपाली वर्णके शांतियात्रा परनिमंत्रणे ।
स्यादिंद्राणीमहे 'हेलिरुलू?मंगलध्वनिः ॥१६५१॥
स्यात्तु स्वस्त्ययनं पूर्णे, कलशे मंगलोह्निकम् ।
शांतिके मंगलस्नान, वारि पल्लववारिणा
॥१६५२॥
हस्तलेपे तु करणं, हस्तबंधे तु पीडनम् ।
तच्छेदे समभ्रंशो, धुलिमक्ते तु वार्तिकम् १९५३||
कुलटायां तु दुःशृंगी, बन्धुदा कसैकणिका ।।
धर्षणी लांछनी खंडशीला मदननालिका ॥१५॥
त्रिलोचना मनोहोरी, पोलिः सश्मश्रुयोपिति ।।
भवणायां मिट्ठणी स्याद्वेश्यायां तु खगोलिका ॥१५॥

·मभिधानचिंतामणी तिर्यकाण्डः वारंवाणिः कामलेखा, क्षुद्रो चेट्या गणेरुका । वंढवा कुंभदासी च, पुत्रे तु कुलधारकः ॥१६५६॥ सदीयादो द्वितीपश्च, पुत्र्यां दिदी समेधुंका। देहसंचारिणी चाप्यपत्ये संतानसंतती ॥१६५७|| नेता तु दुहितः पुत्रे, स्यात्कनिष्ठे तु कन्यतः । ज्येष्ठमागिन्यां तु वीरमवंती स्यात्तु नर्मणि ॥१९५८ । सुखोत्सवो रागरसो, विनोदोऽपि किलोऽपिच । वयो जनित्रो रेतोधास्ताते नानी तु मातरि ॥१६५९॥ देहे सिनं प्रमवुश्चतुःशाखं पडंगम् । व्याघिस्पानं च देहेकदेशे गात्रं कचे पुनः ॥१६६०॥ जिनो वेहितायोऽश्रो(स्रो), घम्मिल्ले मौलिटको । परी तु कयों स्यात् , प्रलोभ्यो विपदे कचे ॥१६६१॥ मुखे तारयस्तै, न चरं घनोसमम् । कर्णप्रातस्तु धारा स्यात् , कर्णमूलं तु शीलकम् ॥१६६२।। मक्षिण रूपप्रेहो देवेदीपो नासा तु गंवत् । नसी गंधवहा नस्या, नासिक्यं गंधर्नालिका ॥१९॥३॥ ओष्ठे तु दशनोन्टिष्टो, रसालेपी च वादलम् । श्मश्रुणि व्यभने कोटी, ने मुनरः सरुः ॥११६४॥ ।

·. शेषनाममालायांम् । ૨૨ दौनिहा त रसिका, रानों व समातृका ! रसी कोकुर्ललनी च, वक्रदलं तु तालुनि ॥१६६१॥ अवटौ तु शिरःपीठ, कफोणौ रनिष्ठकम् । बाइपाइसंधिध, हस्त मुनेदलः ले अथ व्यामे पियामः स्याहाहुचीपस्तनूतलः । हृद्यसैई मर्मर, गुणाधिष्ठानक सम् ॥१६॥७॥ स्तनौ तु धरणावग्रे, तयोः पिप्पलमेको । जठरे मलुको रोमलताधारोऽथ क्लोमनि ॥१६६८॥ स्वात्ताड्यं फ्लप क्लोमैमथ नामौ पुतारिका । मिरामूलं क्टीकूपो, तूचेलिंगौ रताबुके ॥१६६९॥ शिश्ने तु लंगुलं शंकु, लांगूलं सर्फशेकँसी । रक्ते तु शोध्यकीलाले, मांसे तूद्धः समारटम् ॥१६७०॥ लेपैनं च रोमणि तु, त्वमलं वालपुत्रैकः । कूनो मातनिर्याप्तः, परित्राणमय नपा ॥१६७१॥ तंत्री नखौहनावानः, संधिबंधनमित्यति । भगुरौ प्रवर श्रृंग, शीर्षकं मृल लघु ॥१६७२॥ वरद्रुमः परमंदः, पर गंधदारु च । चंदने पुमरेकींग, मद्रेश्रीः मलकीत्यपि

·अभिधानपितामणौ तिर्यकाण्डः
मातीफले सौमनस, टकं मर्दशौंडकम् ।
कोशल कुंकुमे तु, कटं वासनीयकम्
॥१९७४॥
प्रिय पीतकावेर, घोरं पुष्परजो वरम् ।
कुसुमं च जरापुष्पं, कुसुमन्तिं च गौरवम् ॥१६७५॥
वृक्षधूपे तु श्रीवेटो', दधिक्षीरघृता?यः ।
रचनायां परिस्पदः, प्रतियनोऽप कुंडले ॥१६७६॥
कर्णादर्शो मेखला तु, लोलिनी कटिमौलिका ।
भय किङ्किण्यां घरी, विद्या विद्यामणिस्तपा ||१६७७॥
नूपुरे तु पादशीली, मंदीरं पादनालिका ।
पादांगुलीयके पादपोलिका पादकीलिको ॥१६७८॥
वस्ने निवसनं वनं, सन्नं कॅटमित्यपि ।
दशा वनपैश्योऽय, हिमवातापहांशुके
१६७९॥
द्विखंडेको वरफैश्य, चक्रवर्तिन्यधीश्वरः ।
अर्जुन विमयश्चित्रयोधी चित्रांगसूदनः
योगी धन्दी कृष्णपक्षो, नंदियोपस्तु तद्रपः ।
मंथिोस्तु सहदेवो, नकलस्तंतिपालक:
मानेपाविमौ कौंतेया, मीमार्जुनयुधिष्ठिराः ।
दयेऽपि पांडवयोः स्युः, पाहा:पाडवायनाः ॥१९८२॥
॥१६८०॥
॥१९८१॥

·शेषनाममालायाम् ।
राजाने नृपलक्ष्म, चमैरः स्यात्तु चामरे ।
स्यान्यायद्रष्टरित्ययो, द्वाप्यो द्वाःस्थितिदर्शकः १६८३॥
द्रोपकरणानां स्याध्यक्षः पारिकर्मिकः ।
पुराध्यक्षे कोर्दृपतिः, पौरिको दांडपाशिकः ॥१६८४॥
वेध्ये निमित्त बाणे तु, लक्षहा मर्मभेदनः
धारब्ध वीरशंश्च, कोंदवोऽपत्रकंटकः ॥१९८५॥
नाराचे लोहनालोऽस्रसीयकोऽसिस्तु सायकः ।
श्रीगेर्मो विर्मयः शास्ता, व्यवहारः प्रमाकरः ॥१६८६॥
धर्मपालोऽक्षरो देवस्तीक्ष्णकर्मा दुर्रासदः ।
प्रसंगो रुदतनयो, मर्नु येष्ठः शिवकरः
करपाको विशनस्तीक्ष्णतारो विपग्रिमः ।
धर्मप्रचारो धारागो, धाराधेरकालिको ॥१६८८॥
चन्द्रभीतश्च शैनोऽप, सुर्यत्री कोशशायिका ।
पत्रं व धेनुका पत्रपाले १ हुलमातृका ॥१६८९॥
कृती पत्रफैलाऽप, शक्तिः कार्महाफैला ।
मातालाssपों सा च, पशिस्तु खुरोपमः ॥१६९०॥
सोहैदंडस्तीक्ष्णधारो, दुःस्फोटाsराफी समौ ।।
पकं तु बल्यप्रायपरसंचितमित्यपि
॥१६९१॥

·अभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः
शतधौ तु चतुस्ताठा, लोहक्टकैसंचिता ।
अयःकंटकसरना, शतब्न्येव महाशिला
॥१६९२॥
मुधुण्ढी स्याहारुमयी, वृत्तायाकीलसंचिता ।
क्णयो लोहमानोऽप, चिरिको तु हुलाका ॥१६९॥
वराहवर्णकोऽन्वर्थः, फळपत्रामके हुँदम् ।
मुनयोऽशेवरं च, शराम्यास उपामैनम् ॥१६९४॥
जिष्णौ तु विनयी जैत्र, स्यात् शृगाली तु विप्लवे ।
करमध्ये सौम्यं तीर्थमथ स्यानियमे तपः
॥१६९५॥
सत्यवत्यां गंधर्वती, मत्स्योदेर्यथ वक्रये ।
माटेकोऽथ साक्षिणि स्यान्,मभ्यस्थःप्राश्निकोऽप्य५ १६९१
कुष्टमाक्षी मृपासाक्ष्ये, सुंनी स्याद् दुष्टसासिणि।
पादुकायां पादरेपी, पाईनंगुः पदवरा
॥१६९७॥
पादेवीथी न पेशी च, पापीठी पदार्थता ।
नापिने ग्रामणीमडियाहौरिकमांटिकाः
॥१६९८॥
इति शेपनाममालायां नरकांडस्तृतीयः
भय पृथयो महाशाना, क्षता मेट्रिकर्णिौँ ।
गोरवीत्री घनश्रेणी, मध्यकोका नगईहा
॥१६९९॥

·शेषनाममालायाम् । देहिनी केलिनी मौलिमहास्पायवायली । गिरौ प्रपाती कुट्टार, उर्वर्गः कंदकरः ॥१७००॥ कैलासे धनदीवासो, हरोदिहिमवेदसः । मलयश्चंदनगिरिः, स्यालोहेऽधीनधीवर ॥१७०१॥ ताने पवित्रं कांस्य च, सीसके तु महाबलम् । चीनपट्ट समोलक, कृष्णं च बंधक ॥१७०२॥ पुणि श्वतरूप्यं स्यात्, शठं सलवणं रमः परोसं मधुकं “येष्ठं, वनं च मुखर्भूपणम् ॥१७०३॥ रनते पापं वर्ग, जीवन सु भीरुकम् । शुभ्रं सौम्यं च शोध्यं च, रूपं मीनवीर्यसम् ।।१७०४॥ सुवर्णे लोभन शुक्र, तारमीवनमौनमम् । दाक्षीपण रक्तवर्ण श्रीमकुंम शिसोनवम् ॥१७०५॥ वेण तु कर्णिकारच्छायं वेणुतटीभवम् । मले दिव्यमिसिन्य, पीटं धृतमकुरैम् विष पिंटपातालनचिनानि न कलम् । पावनं पडू चापि, परला तु सितं पयः ॥१७०७॥ किमि तदतिक्षारं, बालक पंजगंधिकम् । * तुकधुप तोयमतिपच्छे त कोनिमम् ॥१७०८॥ ,

·२२४
१७१०॥
॥१७१२॥
अभिधानषितामणौ तिर्यकार:
समुद्रे तु महाकच्छा, दारदो परणीव
महीमावार उर्ध्वगस्तिमिकोशो महाशयः १७०९॥
मुरन्दला तु मुरेला सुरनेला सुनंदिनी ।
धर्मवती रतिनंदी, संभेदः सिंधुसंगमः
नीको तु सारणावनौ, मिदीप्रैः समंतभुक् ।
पपरीक: पविलिः, धुर्घ रिशशिरः
जुहराणः पृश्चि, कुपोहयनो हविः ।
घृतीचिर्नाचिकेतच, पृष्ठो वर्ष तिरं चतिः
अँनिमयपीयो चावनिः पर्व वाहनः ।
वायौ सुरालयः प्राणः, संतो जलभूषणः
॥१७१३॥
शुचिषही खोटः, पश्चिमोत्तरदिपतिः ।
अंकतिः सिणुमको, प्रहरणश्वेत:
शीतली जलगांतारो, मेवारिः मुमरोऽपिच ।
असे त्वारोहेकः स्कंधी, सीमिको हरितच्छदः ॥१७१५॥
रुम हिंश्च, स्यात्तु श्वेनैः कपर्दके।
सपोते तु कीटमेणियोतिमोली तमोमणिः ॥१॥
पादो निमेपोत, यांनधिोऽय कुमरे । ,
पंकी करी भी, पेनि पुनिकोपरः ॥१७॥
॥१७१४॥

·3
शेषनामेमालायाम्।
विलोमनिहोऽनःस्वेदो, महाँकायो महामदः ।
। सूर्पकर्णो अलोकांक्षो, 'मेटी च पष्टिहीयनः ॥१७१८॥
असुरो दीर्घपन:, शुंडाल: पिरित्यपि ।
वशायां वासितो कर्णधारिणी गणिका(कणिका)पिच ॥१९॥
अश्वे तु कर्मणः कुण्डी, प्रोपी हेपी प्रकीर्णकः ।
'पालक: पहेलः किग्वी, कुटः सिंहविक्रमः ॥१७२०॥
मापाशी केसरी हंसो, मुहुँ ग गदैमोमनः ।
वासुदेवः शालिहोत्रो, लक्ष्मीपुत्रो मरुद्रयः
॥१७२१॥
चर्षिकशकोऽपि म्यादवायां पुनर्विती ।
मलिकोक्षः सितैनः, स्याद्वानींद्रायुधोऽसितैः ॥१७२२॥
ककुदी ककुदावर्ती, निर्मुष्कस्त्विद्रपृद्धिकः ।
शुनि क्रोधी रसापायी, शिवारिः सूत्रको रुरुः ॥१७२१॥
पतपः स्वजातिद्विद, कृतज्ञो मल्लेहथ्य सः ।
दीर्घनादा पुरोगामी, स्यादि कामुकः ॥१७२४॥
मेलः कपिलो ग्रामगोमहोऽपिन ।
महिपे कलपः गिः, कटीहो गद्गर्दस्वरः ॥१७२५॥
हेरंबः स्कंधशृंगध, मिहे तु स्यात्पलापः ।
शैलोटो वनरामध, नमःतो गणेश्वरः
॥१७२॥

·॥१७२९॥
-
॥१७३०॥
२२६
अभिधानचितामणौ तिर्यकाण्डः
श्रृंगोष्णीपो रक्तनिहो व्यादीस्यिः सुगंधिकः ।
शूकरे कुमुखः कामरूपी च सलिलप्रियः
॥१७२७॥
सलेक्षणो वदंष्ट्रः, पंकीडनकोऽपिच ।
मृगे त्वनियोनिः स्यादपो मुनगमोनिनि ॥१७२८।।
अहीरेणीदिनुखश्च, मवेत् पक्षिणि चंचुमान् ।
कंठौग्निः कीकसमुखो, लोमकी रसनारदः
वारंगनांडीचरणौ, मयूरे चित्रपिंगल:
नृत्यप्रियः स्थिरमैदः, खिलखिल्लो गरजेत.
मारिकठो मरुको, मेघनादानुलीसक |
मयुको बहुलग्रीवो, नगावीतश्च चंद्रकी
॥१७३१॥
कोकिले तु मदोलीपी, काकनातो रतोद्वैहः ।
मधुघोपो मधुकंठः, सुधाकंठ: कुहूमुखः
॥१७३२॥
घोषयि : पोपयित्नः, कामतील: कुनालिकः ।
कुक्कुटे तु दीर्घनादेः, चर्मचूहो नखायुधः ॥१७३३॥
मयूरपर्टक शैडो, रणेच्छुश्च क्लॉषिकः ।
भारणी विकिरो बोधिनदी पृष्टिवर्धनः
३१७३४॥
चित्रवागो महायोगी, स्वस्तिको मणिकंठकः ।
उपाकीटो विशोथ, ग्रामस्तु प्रामकुक्कुटः ॥१७३५॥

·રર૭
शेषनाममालायाम्।
हंसेषु तु मरालाः स्युः, सारसे दीर्घनार्नुका
गोनैर्दो मैथुनी कॉमी, श्येनाक्षो रक्तमस्तकः ॥१७३६॥
गृधे तु पृरुपयाघ्रः, कामायुः कूणितेक्षणः ।
मुर्देर्शन. शकुंन्याजौ, शुके तु प्रियदर्शकः ॥१७३७॥
श्रीमान् मेधातिथिर्वामी, मत्स्ये तु जलपिप्पैकः ।
मूको जलाशयः शेः, सहस्रदंष्ट्रस्त्वेतन: ॥१७३८॥
जलवोलो वदोलोऽय, पाठीने मृदुपाठकः ।
इति शेषसंग्रहनाममालायां चतुर्थकांडः ॥
भय रवप्रभा धर्मा, वशी तु शर्कराप्रमा
॥१७३९॥
स्याद्वालुकाप्रभा शैली, भवेत्कप्रमानना ।
धूमप्रमा पूना रिष्टी, माघच्या तु तमःप्रमा ॥१७४०॥
महातमप्रमा माधव्येवं नरकभूमयः ।
इति नारककांड: पंचमः ॥५॥
भानुकूल्यार्थकं प्राध्यमसाकल्ये तु चिञ्चनै ॥१७४१॥
तु हि च स्म ह वै पादपूरणे पूजने स्वती ।
वद् वा यथा तथैवैवं, साम्येऽहो ही च विस्मये॥१७४२॥
स्युरेवं तु पुनवेत्यवधारणवाचका ।
ऊं पृच्छायामतीते प्राक्, निश्चयेऽद्धानसा द्वयम् ॥१७४३॥

·२२८
भभिधानचिंतामणौ तिर्यकाण्डः
मतो हेतौ महः प्रत्यारमेऽय स्वयमात्मनि ।
प्रशंसने तु मुष्ठु स्यात्, परश्वः श्वः परेऽहनि ॥१७४४॥
भद्यात्रायय पूर्वेऽहीत्यादौ पूर्वेारादयः ।
समानेऽहनि सद्यः स्यात्, परे त्वहि परेद्यवि ॥१७४९॥
उभयास्तुभयेथुः, समे युगेपदेकंदा ।
स्यातदानीं तदा तेहि, येदा यन्यिदेकदा ॥१७४६॥
परुत्परायपमोऽब्दे, पूर्व पूर्वतरेऽत्र च ।
प्रकारेऽन्ययेतरया, कथमित्थं यथा तथा
द्विषा द्वेषा त्रिधा त्रेधा, चतुर्की द्वैधमादि च ।
द्वित्रिश्चतुःपंचकृत्व, इत्याद्यावर्त्तने कृते
दिग्देशकाले पूर्णदौ, प्रागुदक्प्रत्यगादयः ।
अव्ययानाम तत्वादिग्मात्रमिह दर्शितम्
इयंत इति संरूपानं, निपातानां न विद्यते ।
प्रयोजनक्शादेते, निपात्यते पदे पदे
इत्याचार्यश्री हेमचंद्रविरचिता शेपनाममाला ॥
१७४७॥
11१७४८॥
३१७४९॥
॥१७५०॥

·अथ श्रीमजिनदेवमुनीश्वरविरचितः शिलोज्छः 4 अर्ह बीनं नमस्कृत्य, गुरुणामुपदेशतः । श्रीहैमनाममालायाः, शिलोछः क्रियते मया ॥१७५१॥ सर्वीय इत्यपि जिने, समर्वः शमवेऽपि च । श्रीसुव्रते मुनिरैपि, नेमौ नेमीत्यपीध्यते षष्ठे गणेशे मण्डितपुत्रोऽपि कथ्यते बुधैः । मरुदेव्यपि विज्ञेया, युगादिजिनमातरि ॥१७५३॥ चक्रेश्वर्यामप्रतिचक्रोऽप्यनितापि कविमिरजिताली श्यामा त्वच्युतदेव्यपि मुतारिकोक्ता मुतारापि ॥१७१४॥ भद्रकृदंद्रकरोऽपि, श्रमणः श्रवणो'ऽपि च । मद्रभद्रमपि प्राहुः, प्रशस्तैमपि कोविदाः ॥१७११॥ प्रबेन्याऽपि परिनन्या, शिष्योऽन्तेषदेपि स्मृतः । इति प्रपमकाण्डस्य, शिलोन्छोऽयं समर्षितः ॥१७१६॥ (.) शिलोञ्छो नाम उपातशस्यात् क्षेत्रात् शेषावययनं, तद्ववापि हैमनाममालायाः अवशेषशब्दावचयनं कृतम् । (२) 'भद्रोऽपि' इत्यभिधानचिन्तामणिः ।

·२३० नाममालाशिलोछे देवकाण्डः व्योमयानमपि प्रोकं, विमानं बुधपुङ्गवः । स्यात्समुद्रनवनीतं, पियूषमैपि चामृतम् ॥१७५७॥ कय्यन्ते व्यन्तरा वानमन्तरा भपि सूरिमिः । द्योतस्तया पृष्णिमुष्णी',प्रोक्ता रश्म्यमिघायकाः।।१७५८ समुद्रनवनीतं च, विदुश्चन्द्रमसं बुधाः । चन्द्रिका पन्द्रिमाऽपि स्यादिल्वला इन्वको अपि॥१७५९ अनुराधाऽप्यनूराघौ, गुरुः सप्तर्पिमोऽपि च । सौरिः सौरोऽपि राहुस्त, ग्रहकल्लोले इत्यपि ॥१७६०॥ अभ्रपिशाचोऽपि तया, नाडिका नालियोऽपि च । रात्रौ यामवतीयौ, निःसंपातो निशीथवत् ॥१७६१॥ तमः स्यादन्धनमस, वर्षाः स्युर्वरिषा अपि । खेऽन्तरीक्ष सांसृष्टकैपपि तत्कालजे फले ॥१७६२॥ मेघमाला कालिकोऽपि, वादल' चापि दुर्दिने । सूत्रामायोन्द्र शताः, शतधारोऽपि चारानौ ॥१७९३॥ 'माधिनयो' स्वर्गवैद्यौ, हर्यक्षोऽपि धनाधिप । मनगमनगापि शङ्करधन्वनि मिरिभ्यन्ये इत्यभिधानचिन्तामागः । १ 'बाहुलका- पिस् 'भभातममित्यपि इत्यभिधान विन्नामगि । ३ सुधा- मायो इशिवत् । १७१४॥

·नाममालाशिलोम्छे देवकाण्ड: गौर्या दाक्षायणीश्वयों, नारायणे मळेशयः । कौमोदकी कोपोदकी', ओ ई शब्दौ श्रियां मतौ॥ १७६५ कन्तुः कन्द सिद्धार्थः, सुगते परिकीर्तितः । अङ्गे व्याख्याविवाहाभ्यां, प्रज्ञप्तिरपि पञ्चमे ॥१७६६।। दृष्टिपातो' द्वादशाङ्गयां, कल्याणेऽवन्ध्यमव्यय । निंदी गर्दा जुगुप्सायां, क्षारणा रतिगालिषु ॥१७६७॥ समाख्यापि' समाज्ञावद्रुशतीवदुर्शत्यपि । काल्याऽपि कल्या संधायां, समाधिरैपि कथ्यते॥१७६८॥ बीडैः सूको मन्दाक्षश्च, हियामूहोऽपि चोहवत् । तन्द्रिस्तैन्द्री च निद्रायांमहंप्रथमिकोपि च ॥१७१९॥ अहंपूर्विकायां केलीकीलोऽपि स्याद्विदूषके । मार्पवन्मारिपोऽगीति, शिलोन्छो देवकाण्डगः ॥१७७०॥ स्तनन्धये स्तनपश्च, क्षीरपश्चाभिधीयते । तारुण्यं स्याद्यौवनिकी, दशमीस्थो जरत्तरः ॥१७७१॥ कवितापि कविः स्यात् तत्कर्मणि कृतकृत्यकृतिकृतार्थाश्च । कुटिलाशयोऽपि कुचरोऽन्धनइशठेवन्यनेडमूकस्ता१७७२ . 'अहमनिका च'

·१
।
२३२
नाममालाशिलोछे नरकाण्डः
वदान्यौ' पृथगित्यन्ये,
दानशीलप्रियंवदो
मुखें ययोद्दतोऽपीम्ये, श्रीमानैपि बुधैः स्मृतः ॥१७७३॥
विवधवीवधिकापि वैवधिके प्रतिरोऽपि भृत्ये स्यात् ।
संमानको' बहुकरे बहुपान्याऽनक इतीष्यते च परैः।।१७७४
विहङ्गिकायां च विहशिमोऽन्यथौर्द्धदेहिके ।
भौ दैहिकैमयाहुरनृनौ शण्ठे इत्यपि
॥१७७५॥
मायाविमायिको धूर्ते, कपटे तुपंधा मता।
चौरंश्योरोऽपि विज्ञेयः, स्तेयं स्तैन्यमपीष्यते ॥१७७६॥
दाने प्रादेशनमपि, क्षमा स्यात् शान्तिरित्यपि ।
क्रोधनः कोपनस्तृष्णक्, पिपासितोऽपि कथ्यते।।१७७७||
मक्षः स्यादाशिरोऽपि, मनितापि च मार्मिती ।
पेयूपमैपि पीयूपं, कुचिकापि च कृर्चिका
॥१७७८॥
द्रप्से द्रश्यमपि प्रोक्तं, विनिपिठं च पिच्छिले ।
व्योपे त्रिकटुक नग्धौ, जमने मान तथा
॥१७७९॥
भाघ्राणोपि मवेत्तृप्ती, शौकले पिशिताशिनि ।
मनोराज्यमनोगव्यावपि स्यातां मनोरथे
, दानशीलरियाग वदान्यौ पृथक् इस्यमिधानचिन्तामणिः।
॥१७८०॥

·* नाममालाशिलोछे नरकाण्डः कामुके कमनो'ऽपि स्यादाक्षारितोऽपि' दुषिते । संशयालुः सांशयिकी', जागरितापि जागरी ॥१७८१॥ पूनितेऽपचायितोऽपि, तुन्दिमोदरिकौवपि तुन्दिले न्युमोऽपि कुब्जे, खेलतोऽप्येन्द्रलुप्तिके।।१७८२ पामरोऽपि कच्छरोऽतीसारक्यप्यतिसारकी । कुण्डतिरपि खतिविस्फोटः पिटके स्मृतः ॥१७८३॥ कोटे मण्डलकमपि, गुदकीलोऽपि वाऽप्ति । मेहः प्रमेहबदायुर्वेदकोऽपि चिकित्सके ॥१७८४॥ आयुष्मानपि दीर्घायुः, कथ्यतेऽय परीक्षकः । स्यादाक्षपाटलिकोऽपि, पारिपद्योऽपि' सम्यवत्॥१७८५ स्युनमित्तिकैनैमित्तैमौहती गणके लिपौ । लिखितोऽपि मपी मेली, कुलिके कुलेकोऽपि च ॥१७८६ अष्टापदे बुधः शारिफलकोऽपि निगद्यते । मनोमवस्ताततुल्ये, प्रभविष्णुरेपि क्षमे ॥१७८७॥ माहिक महाकरोऽपि', चानुगोऽयनुगामिनि । पप्येपणोपासनाऽपि, शुश्रूषायामधीयते ॥१७८८॥ , 'कुण्ठयत्यजाम' इत्यभिधान चिन्तामणिस्थम्युस्परया द्विती- सान्तं लभ्यते । २ 'आयुर्वेदिक.' इस्पमिपानचिन्तामगिः । ।

·१
२
नाममालाशिलोम्छे नरकाण्ड:
आतिथ्योऽप्यतिथौ तुल्येऽमिनो गोत्रे तु सन्ततिः
महेला योपितो च स्त्री, तरुणी युवतीत्यपि ॥१७८९॥
सुवासिनी चरिण्टी च, चिरण्टी च चरण्ट्यपि ।
वधूट्यां पत्न्यां कराती, गेहिनी सहमिणी ॥१७९०॥
सर्मचारिणी चापि, स्नुपायां तु वधूट्यपि ।
प्रेमवत्यैपि कान्तायां, प्राणिग्रहो' विवोदरि ॥१७९१॥
परिणेतोषयन्ता च, यौतके दाय इत्यपि ।
दिधीपूर्दिधिपूर्भावत्पत्नी नीवत्पतिः समे ॥१७९२॥
तुल्ये अवीरीनिवरि', श्रवणोश्रवणे' तया ।
रण्डोपि विधवा पुष्पवती स्यात्पुषितापि च ॥ १७९३॥
पुष्पे कृतृममप्युक्तं, पशुधर्मोऽपि मोहने ।
सहोदरे सभीऽपि, स्यादप्रनवनिमः ॥१७९४॥
शण्ठः शठः पण्डुपि, क्लीयो माता जनित्र्यपि ।
निहुरा अपि केशाः स्युः, कर्णः शब्दप्रहोऽपि च ॥१५॥
ने विशोननमपि, भृक्कणी सकणी अपि ।
दादिको द्वारिकापि स्यात्कपोणिस्तु फफोणिवत Rel
कपरे पूरः सिंहतले संरतोऽपि च ।
पटुकोऽपि' नौ मुके, स्यादाण्डः पलकोऽपि ॥१७॥

·नाममालाशिलोच्छे नरकाण्डः २३५ पत्पादैनिश्च चरणे, कीकसं हटुमित्यपि । कपालं शक्लमैपि, पृष्ठास्यनि कशारुको ॥१७९८॥ मज्जायामस्थितमोऽपि', नाडीपु मार्टिनाटिके । सिहाणकोऽपि सिद्धाणः, स्तृणीको स्तृणिकौपि चा९९॥ शान्तः पातिषश्च वियेऽशुचि वेशोऽपि वेषवत् । उत्सादनोच्छार्दने च, प्लप्लावो' तया समौ ॥१८००॥ वंशा कृमिमग्धं नागरी स्यादय वाहिकमे । सको, पिशुनं वर्यममृसतं च कुकृमे ॥१८०१॥ मापके कालानुप्ताये, यावनोऽपि च सिद्धके । मकुटोऽपि' कोटीरे, चित्रकाचे विशेषके ॥१८०२॥ पतंतोऽप्यवतंसे स्यात्पत्रभंग्यां तु पल्लरी' । मेरी र पत्रात्पारितभ्यो पर्यवनप्यया ॥१८०३॥ कर्णान्दपि कन्दः, परिहार्येऽपि करणः । रिवणी' किद्विणी तुल्ये, आच्छादाच्छादने समे फर्मासेऽप्यनिको कक्षापटे कक्षाप्टोऽपि । कृपे वर्गपरिस्नोम इत्यका नगुः परे ॥१८०१॥ गृगी, मृगा' स्पभिमानचिन्तामणिः । • भारा' इत्यभिधान । ३ परमम्री। १

·नाममालाशिलोछे नरकाः
तत्रास्तरणमिति च पर
पल्यकोऽप्यवतथिको
यमन्यपि प्रतितीरा, संस्तरः प्रस्तरोऽपि च ॥१८०६॥
पतग्राहप्रतिग्राहावपि स्यातां पतद्ग्रहे ।
मकुरोऽध्यात्मदशेऽय, कशिर्पः कैसिपुः समौ ॥१८०७॥
यावकालतको यावे, तुल्ये व्यजनवीनने ।
गीरीयको' गिरिकोऽपि, बालक्रीडनके मतौ ॥१८०८॥
गण्डकोऽपि गन्दुको' राटे, मूर्भावसिक्त इत्यपि ।
भरतः सर्वदमनोऽप्यथ दाशरथावुभौ ॥१८०९॥
रामचन्द्रराममद्रौ', हनुमानपि मारुनौ ।
वाली सुप्रीवासमोऽपि, पायें बीम-सुरित्यपि ॥१८१०॥
सातवाहनवासालवाहनोऽपि' प्रकीर्तितः ।
परिच्छी परिमनः, परिवर्कर्णमित्यपि ॥१८११॥
मन्त्री युद्धिसहायोऽपि, पेत्री वैत्रधरोऽपि च ।
हेमाघ्यक्षे हैरिकोऽपि, टंकपतिस्तु नैष्किके ॥१८१२॥
शुद्धान्ताध्यक्ष आन्तवैश्मिकान्तःपरिकावपि ।
सहायसाप्तपदीनौ', सल्यावमुदयौ
॥१८१२॥
नये नीतिरपि स्कन्धावारेऽपि शिविरो मतः ।
नयन्त्येपि नयनयां, पटाकोपि प्रकीर्त्यने
॥१८१॥

·नाममालाशिलोच्छे नरकोड:
२३७
ध्वनः पताकादण्डोऽपि, झम्कानं याप्ययानवत् ।
सादी सत्येष्टोऽपि सूते, कवचितोऽपि वम्मिते ॥१८१५॥
कवचे दंशनं त्वत्रं, तनुत्राणमपि स्मृतम् ।
अधियांग पियोंग चाधिकागवदुदाहृतम् ।।१८१६।
शिरस्क खोमप्याहुः, स्यान्निपङ्गपि ताणेनि ।
चापे धनुशासनान्यपि विदुर्बुधाः ॥१८१७॥
फरकैस्फरको खेटे, शुरिका छुरिको छुरी।
इत्म्यां तरवालिकापि, परिधः पलियः समौ ॥१८१८॥
उभस्व्यमस्वाने मगधो, मेपो मोधरोऽर्षिकः ।
सौखशायनिक सौख्यंशय्यिको सौखसृप्तिके ॥१८१९॥
रणे संस्फेटेसफेटो, बले दविणमू तया ।
भवस्कन्धोऽपि पाट्यां स्यानशनैश्च पलायने ॥१८२०॥
चारकोऽपि' भवेद् गुप्तौ, तापसे तु तपस्यपि ।
विप्रे ब्रह्माऽपि चाग्नीधाऽनीघोऽप्यय यूपी वृप्सी' ॥१८२१॥
मासने शमनचाय, दधि' प्राभ्यं पातके ।
भग्निहोत्र्यग्न्याहितोऽप्यपोपासे समाविमौ ॥१८२२।।
१ 'माः' इत्यभिधानचिन्तामणी ।
॥१८२१॥

·॥१८२३॥ ॥१८२५॥ नाममालाशिलो नरकाण्डः उपवस्त्रमौपवस्त्रमुपवीत प्रचक्षते । ब्रह्मसूत्रं पवित्रश्च, वाल्मीको द्वाविपावपि मौत्रावरुण्यादिक्वी', पशुरामोऽपि भार्गवे । योगीशो याज्ञवल्क्योऽपि, दाक्षीपुत्रोऽपि' पाणिनौ।२४॥ स्फोटायनः स्फोटायनः, कात्यो' वारुचौ तथा । कारणवः पालकाप्ये, चाणक्यधणकात्मजे वैशेषिके कणोदोऽपि, जैनोऽनैकान्तवाद्यपि । पा के लोकोयतिका, कृषिः प्रसनमित्यपि ॥१८२६॥ न्यासार्पणे परिदीनं, वणिक् प्रापणिकः स्मृतः । अयुते नियुतं' पोते, स्मृतं प्रवहण' बुधैः कोऽपारिने दुर्गस्य, गवेश्वरोऽपि गोमति । ककि क्षेत्रगीवोऽपि, कोटीशो लोप्टमेदनः ॥१८२८॥ माकिमपि मधेऽनुतोऽपि भपके स्मृतः । छविन्दे तन्त्रवायोऽपि, वमा व्योमापिकीर्त्यते ॥१८२९॥ रमको धारकोऽप्युक्तः, पादत्राणध पादुका । सटिकततोऽपि, पारोऽपि पर्दक ॥१८२७॥ ॥१८३०॥ (.): 'मिभानस्निायी।

·माममालाशिलोम्छे तिर्यकार:
२३९
चित्रकारो लेखैकश्य, लेपकृल्लेपैकोऽपि च ।
कुतूहले विनोदोऽपि, सौनिकः खट्टिकोऽपि च ॥१८३१॥
कूटयन्त्रे पाशयन्त्र, समौ चाण्डालंपुष्कप्तौ ।
इत्यं तृतीयकाण्डस्य, शिलोच्छोऽयं समर्थितः ॥१८३२॥
रत्नवती मुवि दिवस्पृथिव्यावपि गेदप्सी'।
माणिपन्ध माणिमंत', सैन्धये वसुके यम् ॥१८३३॥
सनष्टवणे उपावर्तन' चापि नीति ।
मङ्गलः स्याज्जाङ्गलोऽपि, मालवन्मालको मतः ॥१८३४॥
पत्तने पट्टनमपि, कुण्डिने कुण्डिनापुरम् ।
स्यात्कुण्डिनामपि, विपणौ पण्यवीयिका
॥१८२१॥
मुरझायां सन्धिरपि, गृहे धाममपि स्मृतम् ।
उपकार्योपकार्यापि, प्रामादे च प्रसादनः ॥१८५६॥
शान्तीगृहं शान्तिगृहे, प्राद्गणं त्वमणं मतम् ।
कपाटवस्कपाटोऽपि, पक्षद्वारे खडकिको
कुसुटरस्कुसलोऽपि, मम्पटे पुरै त्यपि ।
पेटायां स्यारपेटकोऽपि', पेटापि तिनां मने॥१८१८॥
पन्यपि समूहिन्यामयोनि' गुमउ विदुः ।
बाटोल पिटकोऽपि', गुस्थामन्तीति कथ्यते ॥१९॥

·२१०
नाममालाशिलोछे तिर्यकाण्टः
स्वनः खनाकोऽपि मथि, विष्कम्भ. करकोऽस्य तु ।
अगोऽपि' पर्वते क्रौञ्च, क्रोश्चवन्मन्यते बुधैः ॥१८४०॥
क्खट्यपि खटिन्यां स्यात्ताम्रमौदुम्बरं विदुः ।
शातकम्ममपि स्वर्ण, पारदश्चपलोऽपि च
॥१८४१॥
रसनात' रसायं च, तुत्थे दावीरसोद्भवे ।
गौक्षिके वैष्णपोऽपि स्यारोपित्तं हरितालने ॥१८४२॥
मन शिलायां नेपाली', शिली च सुधिया मता ।
शृङ्गारमपि सिन्दूरे, कुरुविन्दे तु हिगुलेः ॥१८४३॥
बोलो' गोपरसोऽप्युक्तो, रत्नं माणिक्यरित्यपि ।
पद्मरागे शोणिर', पैराहो' राजपट्टवत्
॥१८४४॥
नीले मणौ महानील', कमन्धमपि वारिणि ।
धूमिको धूपमहिषी, घूमर्यो मिहिका तमाः ॥१८४५||
अकूवारोऽपि' जरघौ, मकरालय इत्यपि ।
निम्नगायां हादिनी' स्याज्जनुक्न्यापि भावी ॥४६॥
कलिन्दपुत्री कालीन्दी', रेवा मेकलक्न्यको ।,
नान्द्रभागा चन्द्रमागो, गोमती गोमतीत्यपि ॥१८१७॥
मक्राण्यपि पृटमेदाः, पड़े चिखल्ल इत्यपि ।
उद्धोतनोद्धाटने' घ, घटीयन्त्र प्रकीर्तिते
३
॥१८४८॥

·- नाममालाशिलोछे तिर्यकाण्डः २५१ सरस्तडागस्तटोकोऽव्यय तल्लैश्च पल्वले ।। , आशयाशशुष्मबाई महिलत्थदमूनेसः .. ॥१८४९॥ अग्नौ क्षणमा विद्युद्गन्धवाहसदागती । वायौ घरणपेऽपि द्रुस्त्वक त्वचा स्तनके पुनः ॥१८१०॥ गुलुन्छेलुन्छयौ मान्दरसालावपि चूतवत् । किकराते कुरण्टफैकुरुण्डकावपि स्मृती : ॥१८५१॥ कर्कन्धूरपि कर्कन्धौ, हस्वादिश्चाटरूपः । पाशा च स्नुहिः स्नुहोऽपि, प्रियालोऽपि प्रियालवत । ॥१८५२॥ नार्योऽपि च नाङ्गोऽक्षे विमेदक इत्यपि । भवेत्तमालस्तापिच्छो', निर्गुडी सिन्दुवारवत् ॥१८५३॥ नपा जवौ मातुलुङ्गो, मातलिङ्गोऽपि कीर्तितः । धतूर इव धुत्तरो, वंशस्त्वमा इत्यपि ॥१८५४॥ होवर केशसलिलपर्यायः स्मर्यते बुधैः । पङ्कमिन्यां कमलिनी, कुमुदिनी' कुमुदती ॥१८५६॥ विसप्रेसून कमले, कुमुत्कुमुदवन्मतम् । शेपालं च जलनीली, मातीनोऽपि सनीनवत् ॥१८५६॥ कुल्मासबस्कुरमापोऽपि, गवेधुको गवीधुको । कणिशं कनिशं रिद्ध, धान्ये स्वावासितं' मतम् १८९७

·२४२
अभिधानचितामणी तिर्यकाण्डः
हालाहलं हालहलं, मुस्तायां मुस्तकोऽपि च ।
कृमिः क्रिमिपि गण्डूपदः किंचुलुकोऽपि च ॥१८५८४
शब्बुका अपि शब्बूका, वृश्चिको द्रुत इत्यपि ।
मसलो' मधुकरोलिः, पिक्को विकः करिः करी ॥१८५९॥
ज्यालो व्याहोऽप्यौपवायोऽप्युपवह्योऽपरा वर्ग ।
शृङ्खले निगलोऽण्डुश्च, कक्षा कक्ष्यापि वालिके ॥१८६०॥
वाहीकोऽपि' वल्गवागे, खलिनच खलीनवत् ।
मार्योऽपृष्टे गोपतो तु, शंले इत्वरं इत्यपि ॥१८६१॥
स्यौरी स्थूर्यवि ककृदे, ककुत्ककुर्वमित्यपि ।
नैचिक नैचिकी' च स्यान्मलिनी बारगर्मिणी' ॥१८६२॥
पवित्र गोमये छागे, शुमोऽप मपकैः शुनि ।
सैरमो देवशुन्यां च, यमरथोऽपि सैरिभे
।१८६३॥
पारिन्द्र इव पारीन्द्रः, शरभेऽटापेदोऽपि च ।
सृगालवच्छृगालोऽपि, प्लगः प्रर्वगोऽपि घ
वानायुरैपि यातायुरुन्दरोऽपि च मूषके ।
ही ननिहालोऽपि, गोकगीऽपि भुमक्कमे ॥१८६१॥
नयालेऽलीगदोऽपि, शेषः स्यादेवकुण्डयः ।
आशीराशी' च दंष्ट्रायां, निर्मों के निलयन्यपि ॥१८६९॥
॥१८६१॥

·नाममालाशिलोम्छे तिर्यकाण्डः नरककाण्डव २५३
पतत्री' पतत्रिरपि, पिच्छे पिछेमपि स्मृतम् ।
परपुष्टोन्यभृतौ च, पिके बहिणि बहिणः ॥१८९७
वायसे बलिपुष्टोऽपि, द्रोणोऽपि' द्रोणकाकवत् ।
सारसा लक्ष्मणी' क्रौञ्चा, क्रुश्ची चापे दिविकिकीः॥१८६८
किकिदीविरपि प्रोक्तष्टिट्टिभे टीटिभोऽपि च ।
कलविके कुलिगोऽपि, दात्यूहे कालकण्ठकः ॥१८१९॥
दात्यूहोऽपि वलाका च, मकरुनितकण्ठिको।
मेघान्यपि शुके तैलपापिकायां निशाटनी' ॥१८७०॥
कपोते पारार्वतोऽपि, मत्स्ये मच्छोऽप तन्तणे ।
स्मृतो वरुणपाशोऽपि, नके शकुमुखोऽपि च ॥१८७१॥
उहाः कर्मा इत्येप, तिर्यकाण्डः शिलोल्छितः।
नारकास्तु नायिकाः, पाताले तु तुल' रसा ॥१८७२||
इति पश्चमकाण्डस्य, शिलोन्गोऽयं समर्थितः ।
जीवोऽपि चेतने अन्ती, प्राणी मन्मोऽपि मन्मनि १८७१
जीवामीवितेऽथायुः, स्युदन्तोऽपि घायुपि ।
सङ्कल्पे स्याद्विकरपोऽपि, मनो नन्द्रिमप्पय ॥१८७४॥
शम सौख्यं पीहा बाघी, चर्चा वर्षाऽपि प्यते ।
विप्रतीसारोऽनुशयेऽपार्था मीन्द्रिपार्षवत् ॥१८७५॥

·२४४ नाममालाशिलोज्छे साधारणकारः।
मुसीपस्तु पृषीमोऽपि', खटे खटोऽपि च ।।
नाठे नोदोऽऽम्लो', रोवो रव इव स्मृतः ॥१८७९॥
निपादो निषो' गर्नो, गर्मा' भेद्रोऽपि मंन्द्रवत् ।
आकरो' निक युग्म, मकुटोऽप कनीयसि ॥१८७७॥
कनिष्ठ विग्रहः शब्दप्रपञ्चे नितिरे पुनः ।
स्यानिमिना, मण्यापि खण्डवत्
॥१८७८॥
मजीमसे कम न, निकृष्टे यायरपती' ।
टरह' रमणीग प, रम्ये नित्य सदातनम् ॥१८७९॥
शाशतिक घ नेदीये, इस्पन्निनमे स्मृतम् ।
एकाविन्यगणोऽपि, प्राणप्यादी प्रकीर्तितम् ॥१८८०॥
मयम मयंदिन च, निरर्गलेपनर्गले ।
महापापबनानादिया: पग्विध
मापोऽप पाच्छानि पिहितऽपि
प्राशि प्रारमनायापमूक्षगमे
युवमान्नोऽगने' भपि कात्तिने ।
भन्दो परिप्रेमापोदनपप्पुरसितम्
शिक्षिाभिमानी पुनः ।
मी मातम मtarti
॥१८८१॥
१२॥
॥१८॥

·नाममालाशिलोञ्छे साधारणका प्राप्त विन विस्मृते च, भवेत्प्रामृतमित्यपि । अटाटोट्या पर्यटनैमानुपूर्य मनुक्रमे ॥१८८५॥ परीरम्मोऽपि संश्लेषे, स्यादुद्घोतोऽप्युपक्रमे । मातो जातयपि स्पर्द्धा, सईर्षोऽव्यय विक्रिया ॥१८८६॥ विकारो विकृतिश्चापि, विलम्मंस्तु समर्पणे । दिष्टया समुपभोप' सर्वदा सो सनत पनात् ॥१८८७}} निमरे च स्वती हेतो, ये तेने च कीर्तितौ । महो' सम्बोधनेऽपीति, पष्ठ काण्ड शिलोन्छित १८८८ वैक्रमेऽन्दत्रिवस्सिन्दुमिते (१८३१) राघायरसतो । अन्योऽय दहमे श्रीमजिनदेवमनीधौ १९८९॥ ॥ इति श्रीजिनदेवमूरिदृब्धा शिलोञ्छः ।। 00000000 रति भी हेमपन्द्रापार्यदृष्धे गाममालाशेपमाले? प्रीजिनदेवधित शिरो ममाप्ता

·श्रीहेमचन्द्राचार्यविरचितो
निघण्टुशेषः।
विहितैकार्थनानार्थदेश्यशब्दसमुच्चयः ।
निघण्टुशेपं वक्ष्येऽहं, नत्वाऽत्पादकङ्कजम् ॥ १८९०
१८९१
॥
१८९२
॥
१८९३
॥
१८९४
॥
१८९५
॥
॥
१८९७
१६-भ

·२४८
निघण्टुशेपः।
-
॥
१८९८
॥
१८९९
॥
१९००
.
॥
१९०१
[ '
॥
।
१९०२
॥
१९०३
१९०४
।
१९०५
१९०६
..वं, चीज मद्रयवाइयम् ।
शिरीपे विपाणमंडी, मंडीरः शंसिनीफलः ॥
मृदुपुप्पः शुफपुप्पः, शुफवृक्षः शुरुप्रियः ।
फपीतनः कर्णपूरो, भण्डिलः श्यामवल्कलः ॥ १९०७

·निघण्टुशेपः।
२४९
पाटल्यां पाटला स्थाल्यमोघा तोयाधिवासिनी ।
वसन्तकामयोर्दूती, कुम्भिका कालवृन्तिका ॥ १९०८
अन्यस्यां तत्र तु श्वेता, पाटला फाठपाटला।
शीतला श्वेतकुम्मीफा, कुवेराक्षी फलेरुहा ।। १९०९
अगुरावगुरुर्लोह, चंशिकं विश्वरूपकम् ।
कृमिजं प्रवरं राजाह, स्याद् योगजमनार्यकम् ॥ १९१०
मल्लिगन्धेऽत्र माल्या, कृष्णे तु काकतुण्डकः ।
श्रीखण्डे स्यान्मलयजं, चन्दनं श्वेतचन्दनम् ॥ १९११
गोशीर्पकं गन्धसारं, भद्रश्रीस्तैलपर्णिकम् ।
फलकी सुरभिः सारं, महाई रोहणोद्भवम् ॥ १९१२
अथ वर्वरके श्वेतं, निर्गन्धं वर्षरोद्भवम् ।
स्याद्रक्तचन्दने क्षुद्रचन्दनं भास्करप्रियम् ।। १९१३
ताम्रसारं रक्तसारं, लोहितं हरिचन्दनम् ।
कुचन्दने तु पत्राई, पत्त(त्र) पट्टरजनम् ॥
मुरमकं रक्तकाष्ठं, पतरं तिलपर्णिका ।
अथ मोत्पलव्याधः, परिव्याधः मुगन्धकः ॥ १९१५
निर्गन्धेऽस्मिन् कर्णिकारो, निपीयः पीतपुष्पकः ।
'नागे तु महानागः, केसरो रक्तकेमरः ।।
देववालभकुम्मीकी, तुः पुरुपनामफः ।
अयागम्त्ये वासेनः, शुरुनासो मुनिद्रुमः ॥ १९१७

·१९१८
निघण्टुशेषः।
करवीरे कणवीरः, श्वेतपुप्पोऽश्वमारकः ।
प्रतिहासः शतप्राशोऽश्वारोहः कुमुदोद्भवः ।।
रक्तपुप्पेऽत्र लगुडचण्डातश्चण्डगुल्मको ।
कालस्कन्धस्तमाले स्यात्तापिच्छो रञ्जतो वसुः ॥ १९१९
तमालपत्रे वस्त्राख्यं, रोमशं तामसं दलम् ।
सूक्ष्मैलायां चन्द्रवाला, द्राविडी निप्कुटिस्युटिः ॥ १९२०
कपोतवर्णिका तुच्छा, कोरङ्गी बहुला तुला ।
स्थूलैलायां यूहदेला, पत्रैला त्यक्सुगन्धिका ॥ १९२१
त्रिदिवोद्भवा पृथ्वीका, कर्णिका त्रिपुटा पुटा ।
पूरे घनसारः स्याद्धिमाहो हिमवालुकः ॥
सिताम्रः शीतलरजः, स्फटिकश्चन्द्रनामकः ।
कुक्कोलके कटुफलं, कोमलं मागधोत्थितम् ॥
कोलं कोपफलं कोरं, मारीचं द्वीपमित्यपि ।
सबने शिखरं दिव्यं, भृगारं वारिज लवम् ॥ १९२४
श्रीपुष्पं श्याहयं देवपुप्पं चन्दनपुप्पकम् ।
नलिकायां कपोताभिर्निर्मध्या शुपिरा नटी ।।
धमन्यजनकेशी च, शून्या विद्रुमवल्लयपि ।
अतिमुक्त मुण्डकः स्यात्पुण्ड्को अमरोत्सवः ॥ १९२६
पराश्रयः सुवासन्ती, कामुको माधवी लता।
पिम्पले बोधिरस्वत्यः, श्रीवृक्षश्चलपत्रकः ।।
१९२२
१९२३
१९२५
१९२७

·निघण्टुशेषः।
२५१
मङ्गल्यः केशवावासः, श्यामलो द्विरदाशनः ।
गर्दभाण्डे कन्दरालश्छायावृक्षः कमण्डलुः ॥ १९२८
प्लक्षो वटप्लवः शुङ्गी, सुपार्श्वश्चारुदर्शनः ।
कपीतने कपीनः स्यात्पीतनप्लवकावपि ॥ १९२९
कर्पटोऽपर्कटी प्लक्षः, सतीदो लक्षणे नटी।
वटे वैश्रवणावासो, न्यग्रोधो बहुपाद्भुवः ॥ १९३०
स्कन्धजन्मारक्तफलः, क्षीरी शुङ्गी वनस्पतिः ।
उदुम्बरे जन्तुफलो, यज्ञाङ्गो हेमदुग्धकः ॥ १९३१
सदाफलो वसुवृक्षः, श्वतवल्को मशक्यपि ।
काकोदुम्बरिकायां तु, फाल्गुनी फल्गुवाटिका ।। १९३२
फलराजी मलभारी, फलयूर्जपनेफला ।
राजादने तु राजन्या, क्षीरिका प्रियदर्शनः ।। १९३३
कपिप्रियो दृढस्कन्धो, मधुराजफलो नृपः।
प्रियाले तु राजवृक्षो, बहुवल्को धनुप्पुटः ॥ १९३४
सन्नकदुः खरस्कन्धधारस्तापसवल्लभः ।
आम्रातके वर्षपाकी, फपिचूतः कपिप्रियः ।। १९३५
कपीतनः पीतनकस्तनुक्षीरोऽनपाटकः ।
शृङ्गी कपिरसान्यः सादुप्पकलो सिमीपणः ।। १९३६
अ विकीरणोऽकाही ज्यंभला स्फोतविच्छुरा ।
क्षीरापणों राजाऊँ, त्वलर्को गणरूपकः ॥. १९३७

·२५२
निघण्टुशेपः।
एकाठीलः सदापुप्पो, मन्दारश्च प्रतापसः ।
त्रुट्यां वज्रो महावृक्षोऽसिपत्रः सक्सुधा गुडा ॥ १९३८
समन्तदुग्धा सीहुण्डा, शण्डेरी वक्रकण्टकः ।
करमर्दे करमन्दः, कराम्रकमुपेणको ।।
१९३९
स्सलपर्केट आविमः, कृष्णपाकफलोऽपि च ।
जम्बारे जम्भलो जम्भो, जम्मीलो दन्तहर्पणः ।। १९४०
वक्रगोधी दन्तराठो, गम्मीरो रोचनोऽपि च ।
करुणे तु छागलाख्यो, मल्लिकाकुसुमः प्रियः॥ १९४१
वीजपूरे वीजपूर्णः, पूरकः फलपूरकः ।
सुपूरको मातुलङ्गः, केसराम्लोऽम्लकेसरः॥
१९४२
वराम्लो वीजको लुङ्गो, रुचको मध्यकेसरः ।
कृमिनो
गन्धकुमुमः,
१९४३
मातुलुङ्गी वर्धमाना, मधुरा मधुकुकुटी ।
मधुवाली पूतिपुप्पा, देवदूती महावला ॥
१९४४
आम्लिकायां चुकिकाम्ला, शुकिकाम्ली विकाम्लिका ।
चुका चिया तिन्तिडीका, तिन्तिला गुरुपुप्पिका ॥ १९४५
वृक्षाम्ले स्यादम्लयुक्षस्तिन्तिडीको महीरहः ।
शाफान्समम्लशाकं चाम्लपूरो रक्तपूरकः ।।
अयालयेतसे मीमो, भेदनो रक्तपूरफः ।
रुधिरसायकथनं, मांसारिवानिकमियः॥
१९४७
केसरी साधुपादपः॥
१९४६

·निघण्टुशेपः।
२५३
शाखाम्लो वेतसोऽम्लोऽम्लस्तिन्तिडीको रसाम्लकः
स शङ्खद्रावको हीनो, लौहद्रावक उत्तमः ॥ १९४८
तावेव तु शतवेधिसहस्रवेधिनी क्रमात् ।
कपित्थे वानरावासो, गन्धपत्रः कपिप्रियः ।। १९४९
पुप्पफलो दधिफलो, दधित्थग्राहिमन्मथाः।
अक्षिस्पंदो दन्तराठो, राजाम्रश्चिरपाक्यपि ॥ १९५०
अश्मन्तके श्लक्ष्णपत्रः, पापाणावूक इन्द्रकः।
अम्लपत्रस्ताम्रपत्रः, कुशली यमलच्छदः ॥ १९५१
नारङ्गे स्यान्नागरगस्त्वक्सुगन्धो मुखप्रियः ।
ऐरावतो योगसारो, योगी तक्राधिवासनः ।। १९५२
खदिरे स्याद्रक्तसारः, कण्टकी दन्तधावनः ।
गायत्री वालपत्रश्च, जिहाशल्यं क्षितिक्षमः ॥ १९५३
सिते तु तत्र कदरः, कार्मकः कुब्जकण्टकः ।
सोमवल्को नेमिवृक्षः, श्यामसारः पथिद्रुमः ॥ १९५४
विखदिरे विरिमिदो, गोधास्कन्धोऽरिमेदकः ।
अरिमारोऽरिमः पूत्यरिमेदो मुखशोधनः ॥
१९५५
शाल्मली तूलिनी मोचा, पिच्छिला विरजा विता ।
कुपुटी पूरणी रक्तकुसुमा घुणवालमा ।।
१९५६
कण्टकाट्याऽनलफली, पिच्छा तु तस्य वेष्टकः ।
कुशाल्मली शाल्मलिका, रोचनः कूटशाल्मलिः॥ १९५७

·गिवलोमा यतफला,
२५४
निघण्टुशेषः।
शिशिपायां महाश्यामा, पिच्छिला पाण्डुरच्छदा।
कृष्णसारागारवर्णा, गुरुरल्पा तु शिशिपा ॥ १९५८
कुशिशिपा भस्मगर्भा, कपिला भस्सपिङ्गला।
वदयां कुवलिः कोलिः, कर्कन्धुः फेनिलच्छदा ॥ १९५९
राष्ट्रवृद्धिकरी कोली, सौवीरी वज्रशिल्पिका ।
घुटा घोण्टा कोपघोण्टा, व्याघ्रगृध्रनखीत्यपि॥ १९६०
शम्यां सक्तुफला लक्ष्मीः, शिवा तुङ्गाऽग्निपादपः ।
अजप्रिया भसकाटा, शंकरः शिवकीलिका ॥ १९६१
लोमपामविनाशिनी।
मगल्या शुचिपना च, फले तस्यास्तु साहरः ।। १९६२
इगुद्यां तापसतरुर्मार्जारः कण्टकीटकः ।
विन्दुकस्तिक्तमज्जा च, पूतिपुप्पफलोऽपि च ॥ १९६३
गुग्गुली तु पुरो दुर्गो, महिपाक्षः पलकपः ।
जटायुः कालनिर्यासो, वासवोलकनामकः ।। १९६४
नक्तंचरः गिवधूपः, कुम्भोलखलकः शिवः ।
पारिभद्रे निम्नतर्मन्दारः पारिजातकः ।।
१९६५
फरीरे म्यातीक्ष्णसारः, गाकपुप्पो मूदुः फलः ।
मरुजन्मा गूढपत्रो, ग्रन्थिलककरावपि ॥
१९६६
विककते सुवावृक्षो, अन्थिलः सादुकण्टकः ।
फैकणिः काऊपादश्व, व्याभपादोऽपकण्टकः ॥ १९६७

·निघण्टुशेपः।
बिल्वे महाफलः श्याहः, शलाटुः पूतिमारुतः ।
महाकपित्थं शाण्डिल्यः, शैलपो नीलमल्लिका ॥ १९६८
श्रीवासः श्रीफलो हृद्यगन्धो मालूरकर्कटौ।
हरीतक्यां जया पथ्या, हैमक्त्यभयाऽमृता ॥ १९६९
कायस्था पूतना चेतक्यव्यथा श्रेयसी शिवा ।
बिमीतके भूतवासो, वासन्तोऽक्षो वहेडकः ॥ १९७०
संवर्तकः कर्पफलः, कल्को हार्यः कलिद्रुमः ।
को दैत्यो मधुर्वाजो, धर्मद्वेपी बिभेदकः ॥ १९७१
आमलक्यां शिवा धात्री, वयस्था पसाऽमृता ।
पर्वकाढ्या तिप्यफला, माकन्दी श्रीफला च सा॥१९७२
अरणावमिमन्थः स्यात्तारी वैजयन्तिका ।
जया जयन्ती श्रीपर्णी, कर्णिका गणिकारिका ॥ १९७३
तेजोमन्थो हविर्मन्थो, नादेयी वह्निशोधनः ।
अरलो दुन्दको दीर्घवृन्तानतः कुटंनटः ॥ १९७४
श्योनाकः शोषणो जम्बुः, शुकनासः कुटंभरः ।
मयूरजपः कटुङ्गः, सल्लकः प्रियजीवकः ।
मण्डूकपर्णः पत्रोर्णो, गोपवृक्षो मुनिद्रुमः ।
शिग्रौ शोभाञ्जनस्तीक्ष्णगन्धो मूलकपल्लवः ।। १९७६
विद्रध्यरातिः काक्षीवो, मुखभञ्जः सुभञ्जनः ।
दृशोऽक्षीवः सुरङ्गी च, मोचको मधुगृञ्जनः ॥ १९७७

·२५६
निघण्टुशेपः।
श्वेतेऽत्र श्वतमरिचो, रक्ते तु मधुशिग्रुकः।
तिनिशे रथकृन्नमिवजुलो रथसाधकः ।। १९७८
दीर्घवृक्षश्चककरो, रथनामातिमुक्तकः ।
अश्मगर्भः सर्वसारः, क्रमसंधारणोऽपि च ॥ १९७९
पलाशे किंशुकः पर्णः, स्वरपर्णस्त्रिपत्रकः ।
त्रिवृन्ताख्यो रक्तपुप्पो, वीजस्लेहः समिद्वरः ॥ १९८०
क्षारश्रेष्ठो वातपोथो, याज्ञिको ब्रह्मपादपः ।
धवे भारोद्वहो गौरः, सकटाक्षो धुरंधरः ।।
कुलावो नन्दिनश्चापि, सितः कृष्णश्च स द्विधा ।
श्रीपण्यां काश्मरी कृष्णा, यन्तिका मधुपर्णिका ।। १९८२
गम्भारी सर्वतोभद्रा, कट्फला भद्रपर्णिका ।
विहारी कुमुदाहारी, महाकुम्मी च कश्मरी ॥ १९८३
नित्यमद्रा महाभद्रा, काश्मों मधुमत्यपि ।
सप्तच्छदे शुक्तिपर्णो, गुच्छः पुप्पः सुवर्णकः ॥ १९८४
स्थूलपणों दीपवृक्षः शारदो विपमच्छदः ।
मदगन्धिविशालसम्मजद्विद शाल्मलीदलः ॥
गिरोरुर्गेहविटपः, सुमनो ग्रहनाशनः ।
आरमधे कृतमालः, फर्णिकारः सुवर्णकः ।।
पीतपुप्पो दीर्घफलः, शम्पाकचतुरालः ।
व्याधिहा रेवतः स्थूलः, प्रमहो राजपादपः ॥ १९८७
१९८५
१९८६

·निघण्टुशेषः।
२५७
आरोग्यशिम्बिका कर्णी, स्वर्णशेफालिकेत्यपि ।
वीजके प्रियकः शौरिगौरो बन्धूकपुप्पकः ॥ १९८८
कृष्णसों महासर्जः, कल्याणः पीतरोऽसनः ।
महाशालः पीतशालो, जीवकः प्रियशालकः ॥ १९८९
मुगन्धिर्नीलनिर्यासस्तिष्यः पुप्पोऽलकप्रियः।
स तु द्विधा शिखिग्रीवः, श्रेष्ठो गोमूत्रगन्धकः ॥ १९९०
अश्वकर्णे दीर्घपत्रः, कपायः सस्यसंवरः ।
सर्जकः शर्जकः शूरः, कार्यशालो लतातरुः ॥ १९९१
अर्जुने ककुभः सेव्यः, सुवर्णो धूर्तपादपः ।
देवशाफः शक्रतरुनंदीसोंऽर्जुनाभिधः ।। १९९२
शाके कोलफलो द्वारदारुर्योगी हलीसकः ।
गन्धसार स्थिरसारः, स्थिरको ध्रुवसाधनः ॥ १९९३
अमंलिहो महापत्रो, बलसारो बलप्रभः ।
धर्मर्णे तु धनुर्वृक्षो, गोत्रवृक्षो रुजासहः ॥ १९९४
महाबलो महावृक्षो, राजाहो धन्वनः फलम् ।
सादुफलो मृत्युफलः, सारवृक्षः सुतेजनः ।। १९९५
सिल्लके तु सिद्धवृक्षः, कोलिपने तु जोरणः ।
महापने त्वगदी स्याद्विपशङ्कुः पलाशकः ।।
पारिभद्रे द्रुकिलिमं, किलिमं देववल्लभः ।
दारुकं खेहविद्धं च, देवगुः स्वर्गतो द्रुमः ।।

·२५८ निघण्टुशेषः।
पीतपूतिमहादेवभद्रेन्द्रा काठदारुणी ।
मधूके मधुशाकः स्यान्माधवो मधुको मधुः ॥ १९९८
मधुष्ठीलो मधुष्ठालो, मधुकाठो मधुस्रवः ।
रोधः कोपमधुगुंडपुप्पो गोलफलोऽपि च ।।
१९९९
जलजेऽस्मिन्मधूलः स्यानिरिजो दीर्घपत्रकः ।
तीरवृक्षो गौरशाको, इखपुप्पफलोऽपि च ।। २०००
तिन्दुके स्फूर्जनस्तुष्टः, कालस्कन्धो विरूपकः ।
निःस्यन्दनः कालशाको, द्रावणो नीलसारकः ॥ २००१
द्वितीयतिन्दुके कालस्तिन्दुर्मर्कटतिन्दुकः ।
काकेन्दुकः काकपीलः, कुपालुकुलकावपि ॥
२००२
रोधे लोध्रः सिते तत्र, शावरस्तनुवल्कलः ।
उत्सादनो महारोधोऽनम्भः संयरपादपः ॥ २००३
रते तु पट्टिका तिल्वः, पट्टी लाक्षा प्रसादनः ।
तिरीटो मार्जनश्चिल्ली, कानीनः क्रमुकः गिशुः ॥२००४
स्थूलबल्को बृहत्पत्रः, कृष्णरोधे तु गालयः ।
भर्ने मुजो बहुपटो, मृदुवल्को मृदुच्छदः ॥ २००५
रेयापनरछत्रपत्रो, यहुत्वक्चर्मिणावपि ।
सेप्मान्तके भूतवृक्षः, पिच्छिलो द्विजकुत्सितः ॥ २००६
वसन्तकुसुमः शेलः, कंपेललेखगाटकः ।
निपघाती बहुवारः, शीत उद्दालफः शनः।।
२००७

·निघण्टुशेषः।
२५९
लकुचे लकुटो ग्रन्थिफलाम्बुपनसा महुः ।
लघुत्वम् क्षुद्रपनसस्तनु स्यात्कुब्जकं फलम् ॥ २००८
आने रसालो माकन्दः, कामाङ्गः पिकबान्धवः ।
वनपुष्पोऽशवश्चतः, परपुष्टो मदोद्भवः ॥ २००९
मधुदूतो मधुफलः, सुफलो मदिरासखः ।
वसन्तपादपोऽसौ तु, सहकारोऽतिसौरभः ॥ २०१०
क्षुद्राने स्यात्कृमितरुाक्षावृक्षो जतुद्रुमः ।
सुकोशको घनस्कन्धः, केशाम्बुश्च सुरक्तसः ॥ २०११
टको नीलकपित्थोऽन्यो, राजपुत्रो नृपात्मजः ।
जम्ब्यां महाफला राजजम्बूर्नीलाम्बुजच्छदा ॥ २०१२
सुगन्धिपत्रा साऽन्या तु, काकजम्बूः कुजम्बुका ।
उशीरपत्रा नादेयी, वैदेशी काकवल्लभा ॥ २०१३
मदने श्वसनो राठः, शल्यको विपनाशकः ।
करहाटो मरुबकः, पिण्डी पिण्डीतकः फलः ॥ २०१४
सूर्यपुत्रकर्कटकौ, विषगन्धो विपोदरः ।
मत्स्यान्तकफलो राजपुत्रकः कफवर्धनः ।। २०१५
कुजके कामुकं श्यामसारः फुल्लो मिसिद्रुमः ।
निचुले तु नदीकान्तोऽम्बुजो हिज्जुल दज्जलः ॥ २०१६
गन्धपुप्पो गुच्छफलोऽनुवाकः कच्छकोल्यपि ।
वेतसे विदुलः शीतो, नदीकूलप्रियो रथः ।।
२०१५

·२०१९
२०२१
२६०
निघण्टुशेपः।
अम्रपुप्पः पत्रमाली, वाणीरो यक्षुलोऽपि च ।
स्मादम्बुवेतसे मीर देयी बालमीरुकः॥ २०१८
विदुलो मञ्जरीनमः, परिव्याधो निकुञ्जकः ।
वरुणे गन्धवृक्षः स्यात्तिक्तशाकः कुमारकः ।।
श्वेतपुष्पः श्वेतफलस्तमालो मारुतापहः ।
साधुवृक्षः श्वेतवृक्षः, सेतुरश्मरिकारिपुः ।। २०२०
अकोटे स्यात्पीतसारो, दीर्घकीलो निकोचकः
अबोलकताम्रफलो, रेचको गन्धपुष्पकः ॥
भिल्लातके वीरतरुररुप्कोऽरुप्करो व्रणः।
भौतिको भूतनुभूरिस्नेहः शोफकरो धनुः ।।
अमिमुसी बहुपत्रो, भल्ली सूर्यामिसंज्ञकः ।
अरिष्ठे स्यात्कृप्णवों, रक्तपीजोऽर्थसाधनः ॥ २०२३
शुभनामा शीतफेलः, फेनिलो गर्भपातनः ।
निम्ये तु सर्वतोभद्रः, पारिभद्रः मुतिक्तकः ॥ २०२४
पिचुमन्दो यवनेष्टः, शुकेटः शुकमालकः ।
अरिष्ठो हिगुनिर्यासो, येता नियमनोऽपि च ॥ २०२५
महानिम्चे निम्यकरः, फार्मको विपमुष्टिकः ।
रम्यकः क्षीयको वृक्षोऽक्षिपीलः केशमुष्टिकः ॥ २०२६
पीली.संमी सहसामः, शीतः फरमवाहमः ।
गुल्मारिगडफरश्यायाधिस्तु गिरिसंमये ।।
२०२२
२०२७

·निघण्टुशेपः।
२६१
अक्षोटः कर्परालश्च, फलस्नेहो गुहाशयः।
पारावते तु साराम्लो, रक्तमालः परावतः ॥
२०२८
आरेवतः सारफलो, महापारावतो महान् ।
कपोताण्डतुल्यफलो, रुद्राक्षे तु महामुनिः ॥ २०२९
स तु चतुर्मुखो ब्रह्मा, द्विमुखस्तु वरार्गलः ।
पण्मुखस्तु कार्तिकेयः, पञ्चमुखस्तु शंकरः ॥
२०३०
माधवस्त्वेकवदनो, विजयाशस्त्रधारणः ।
पुत्रंजीवे त्वक्षफलः, कुमारजीवनामकः ॥ २०३१
करले स्यान्नक्तमालः, पूतीकश्चिरबिल्वकः ।
करजः श्लीपदारिश्च, प्रकीर्णः कलिनाशनः ॥ २०३२
भेदास्त्वस्य त्रयस्तत्र, पडूग्रन्था हस्तिवारुणी ।
कर्मयां तु कृतमाल, उदकार्यः प्रकार्यकः ॥
२०३३
अङ्गारवल्यां शार्ङ्गस्था, कासनी करतालिका ।
रोहीतके रोहितको, रोही दाडिमपुप्पकः ॥ २०३४
रोहेडकः सदापुप्पो, रोचना प्लीहरक्तहा।
कट्फले तु सोमवल्कः, कैडों गोपभद्रिका ॥ २०३५
कुम्भी कुमुदिका भद्रा, श्रीपर्णी भद्रवत्यपि ।
दाडिमे कुट्टिमः कीरवल्लभः फलपाण्डवः ॥ २०३६
करको दन्तवीजश्चाघोडपुप्पे जपा जवा ।
घातक्यां तु धातुपुप्पा, बर्हिपुप्प्यमिपुप्पिका ॥ २०३७

·૨૬૨
निघण्टुशेपः।
ताम्रपर्णी सुभिक्षा च, कुञ्जरा मद्यपावनी ।
सल्लक्यां वल्लकी हादा, सुवहा मुस्रवा रसा ॥ २०३८
अश्वमूर्तिः कुन्दरुकी, गजभक्ष्या महेरणा ।
गन्धवीरा गन्धकारी, सुरभिर्वनकर्णिका ॥
२०३९
एरण्डे तरुणश्चित्रो, दीर्घदण्डो व्यडम्बकः ।
पञ्चाङ्गुलो वर्द्धमान, आमण्डो रुवको रुबूः ।।
२०४०
व्याघ्रपुच्छो व्याघतलश्चक्षुरुत्तानपत्रकः ।
गन्धर्यहस्तकश्वशुरादण्डो हस्तिपर्णकः ।।
२०४१
उरुयूको हस्तिकर्णः, शुक्लो रक्तश्च स द्विधा ।
किम्पाके तु महाकालः, कार्दः काकमर्दकः ॥ २०४२
कम्पिल्लके तु काम्पिल्लो, रक्तागो रक्तचूर्णकः ।
चन्द्राद्दयो रेचनकः, कर्कशाहः पटोदयः ॥
२०४३
केतकच्छदनीयोऽम्बुप्रसादनफल: कतः ।
कार्पास्या तु समुद्रान्ता, बदरा तुण्डिकेयपि ॥ २०४४
सा तु पन्या भरद्वाजी, भद्रा चन्दनीजिका ।
वन्दायां स्याचटरहो, शौम्वर्यपदरोहिणी ।।
वृक्षाटनी वृक्षरुजो, जयन्ती कामपादपः ।
स तु क्षीरवृक्षमयो, नन्दीरक्षो जयद्रुमः ॥
आटपे पो यासा, पाशिका वाजिदन्तकः ।
भिमाना मिहमुन्यः, सिंहांका सिंहपर्णिका ॥ २०४७
२०४५
२०४६

·निघण्टुशेपः।
२६३
सुम्बरी सानुजः सौरः, सौरलो(सो) वनजोदकः ।
तीक्ष्णवल्कस्तीक्ष्णफलस्तीक्ष्णपत्रो महामुनिः ॥ २०४८
कदल्यां तु हस्तिविपा, रम्भा मोचाउंशुमत्फला ।
काठीला वारणवुशा, स्यात्कालीरस इत्यपि ॥ २०४९
तगरे कालानुसायं, चक्राख्यो मधुको नृपः ।
तूले तूदं ब्रह्मदारु, ब्रह्मण्यं ब्रह्मकाष्ठकम् ॥ २०५०
ब्रह्मनिष्ठं च दापं च, क्रमुकं ब्रह्मचारि च ।
मुप्कके मूर्खको घण्टा, क्रन्दालो मोक्षमुंचकौ ॥ २०५१
पाटलिगोंलिहः क्षारश्रेष्ठः कृष्णः सितश्च सः ।
वंशे यवफलो वेणुः, शतपर्या तृणध्वजः ॥ २०५२
मस्करस्त्वचिसारस्त्वक्सारकर्मारतेजनाः ।
गाङ्गेरुच्यां विश्वदेवदेवा हखा गवेधुका ॥ २०५३.
खण्डारिठा नागवला, खरबन्धनिकेत्यपि ।
दावी दारुहरिद्रायां, पीता कण्टकसेरुका ।। २०५४
पीतद्रुमः पीतदारु, पीतनं पीतचन्दनम् ।
पर्जनी कर्कटकिनी, कालेयकः पचम्पचा ॥ २०५५
अन्थिपणे लिप्टपर्ण, विकीर्ण शीर्णरोमकम् ।
हरितं कुकुरं पुष्पं, शुकगच्छं शुकच्छदम् ॥ २०५६
स्थौणेयकं वह्निचूडा, सुगन्धग्रन्थिकावपि ।
स्पृक्कायां ब्राह्मणी पङ्कमुष्टिकापि शुनावः ।। २०५७

·२६४
निघण्टुशेपः।
समुद्रान्ता मरुन्माला, निर्माल्या देवपुत्रिका ।
लङ्कातिका कोटिवर्षा, देवी पङ्कनमुष्टिका ॥ २०५८
गोमी वर्णलतेन्द्राणी, मरुन्माला तला लघुः ।
विडङ्गे केरला मोघा, तन्दुलः कृष्णतन्दुलः ॥ २०५९
वेलफः (भस्मक.) कृमिहा जन्तुधातको मृगगामिनी ।
इन्द्राक्षे ऋपभो बीरः, श्रीमान्वृषभनामकः ॥ २०६०
धूधुरो गोपतिः शृङ्गी, बन्धुरः पृथिवीपतिः ।
ऋद्धौ सिद्धियुगं योग्य, रथाङ्गं मगलं वसु ॥ २०६१
ऋषिसृष्टसुखं लक्ष्मीवृद्धेरप्याहृया अमी ।
पद्मके मालकः पीतो, रक्तश्च रुसरुश्यवः ॥
२०६२
मुशुभः शीतवीर्यश्च, पाटलः पीतवर्णकः ।
कडप्टे स्यात्काककुष्टः, पुलकः काकपालकः ॥ २०६३
रेचनः शोधनो हासो, विडङ्गो रङ्गदायकः ।
परूपके स्यादल्पास्थिः, परुपो नीलपर्णकः ॥
२०६४
परोऽपरः परश्चैप, परिमण्डल इत्यपि ।
खजूरे त्वगुजः पिण्डी, निःश्रेणिः खादुमस्तकः॥ २०६५
खजूरिकायां स्याभूमिखजूरी काककर्कटी ।
ताले तलो लेख्यपत्रस्तृणराजो ध्वजद्रुमः ॥
नालिकेरे रसफलो, लागली कूर्चकेमरः ।
णात्यो प्रौढ फलो, नारिकेरो लतातरुः ॥ २०६७
२०६६

·निघण्टुशेषः।
२६५
पूगे गुवाकः क्रमुकः, पूगी च (खपुरा) नीलवल्कलः ।
घण्टाऽस्य फलमुद्वेगं, चिक्के तु तत्र चिकणम् ॥ २०६८
विन्ताके तु रजःपुप्पो, जम्बूलः क्रमुकच्छदः ।
हिन्ताले तु तृणराजो, राजवृक्षो लताङ्कुरः ॥ २०६९
ताल्यां तु मृत्युपुष्पा स्यादेकपत्रफलापि च ।
खर्जूरतालखर्जूरीतालीहिन्तालकेतकाः ।।
२०७०
क्रमुको नालिकेरश्च, स्युरेते तृणपादपाः ।। २०७१
इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचिते निघण्टुशेषे प्रथमो वृक्षकाण्डः ।
सिन्दुवारे तु निर्गुण्डी, सीन्दुको नीलसन्धिकः ।
शीतसहा च सुरसा, चेन्द्राणी सिन्दुवारकः ॥ २०७२
सा नीला वनशेफाली, सुपुप्पा नीलमञ्जरी ।
श्वेता तु श्वेतसुरसा, गोलोमा भूतकेश्यपि ।। २०७३
शेफालिकायां सुवहा, निर्गुण्डी नीलिकासुता ।
सुरसा रक्तवृन्ता च, श्वित्रघ्नी पुप्पवर्षिणी ॥ २०७४
सा तु शुक्ला भूतकेशी, सत्यनाम्नी बहुक्षमा ।
प्रियङ्गौ प्रियकः कङ्गः, प्रियवल्ली प्रियालता ॥ २०७५
विप्वक्सेना गन्धफली, कारम्भा फलिनी फली ।
गुन्द्रा गोवन्द्रनी श्यामा, योपाहा पर्णभेदिनी ॥ २०७६

·.
२६६
निघण्टुशेपः।
मधुरायां यष्टीमधुस्तल्लक्षणा मधुस्रवा ।
लीतकं च जलजासौ, मधुपर्णी मधूलिका ॥ २०७७
अश्वगन्धायां तुरगी, कम्बुकाश्चावरोहकः ।
अश्वकन्दो बहुगन्धा, पुत्रदा कोलकर्ण्यपि ।। २०७८
मेपशृनयामजशृङ्गी, वर्तिका सर्पदंष्ट्रिका ।
सैव स्यादक्षिणावर्ता, वृश्चिकाला विपाणिका ॥ २०७९
उदधूमकपुच्छा च, काली च विपघातिनी ।
शृगी तु कर्कटशृङ्गयां, नताही गिशिरेफला ॥ २०८०
कर्कटाहा महाघोपा, वक्रा मञ्जरिशिम्बिका।
निदिग्धिकायां कण्टाली, दुःम्पर्शा कण्टकारिका ।। २०८१
व्याधी शुद्रा दुप्पधर्पा, धावनी हेमपुप्पिका ।
हत्यां क्षुद्रमण्टाकी, वार्ताकी राष्ट्रिका कुली ॥ २०८२
विगदः सिंघनाकान्ता, महोटिका महत्यपि ।
विदायां तु सादुकन्दा, पुप्पकन्दा मृगालिका ।। २०८३
वृक्षादनी चर्मकपा, मुकुप्माण्ट्यश्ववाहमा ।
विद्यालिका वृक्षपर्णी, महाश्वेता परा तु मा ॥ २०८४
क्षीरशुमा धीरफन्दा, क्षीरवाही पयसिनी ।
कन्यगन्येसुगन्धेश्याली क्षीरविदारिफा ।।
भिपयां पृथपणी, लाली फ्रोष्टुपुच्छिका।
गगाली फली, मृतिका पारनी गुदा ॥
२०८६
२०८५

·निघण्टुशेपः।
२६७
सिंहपुच्छी चित्रपर्ण्यविपर्णी तिलपर्ण्यपि ।
गोक्षुरे स्थलशृङ्गालवनशृङ्गाटगोक्षुराः ।। २०८७
कण्टी पडही गोकण्टस्त्रिकण्टस्तु विकस्त्रिकः ।
इक्षुगन्धा व्यालदंष्ट्रः, श्वदंष्ट्रः खादुकण्टकः ॥ २०८८
पलङ्कपा कण्टफलः, पडगस्तुक्षुरः क्षुरः।
दन्त्यां शीघ्रोपशल्या च, चित्रोदुम्बरपर्णिका ॥ २०८९
मकूलको रामदूती, निकुम्भो घुणवल्लभा ।
नागदन्त्यां हस्तिदन्ती, वारुणी चापि चिर्भिटी ॥ २०९०
मृगादनी मृगैर्वारुगाक्षी भुजगस्फटा ।
श्वेतपुप्पा मधुपुप्पा पर्वपुप्पा, विपौषधिः ।।
२०९१
अपामार्गे वधःशल्या, किणिही खरमञ्जरी ।
धामार्गवः शैखरिको, वशिरः कपिपिप्पली ॥ २०९२
कपियल्ली मर्कटिका, शिखर्याघाटदुर्गही ।
प्रत्यक्पुप्पी पत्रपुप्पी, केशवल्ली मयूरकः ॥ २०९३
पुनर्नवायां वृश्चीरो, दीर्घपत्रा शिलाटिका ।
विशाखः क्षुद्रवीभूः, कटिल्लः प्रावृपायणी॥ २०९४
शोफनी चापरा त्वेपा, कूरमण्डलपत्रकः ।
श्वेतमूला महावर्षा, भूर्वपकेतुरित्यपि ॥
२०९५
ज्योतिष्मत्यां वर्णलता, दुर्मना लवणानिमा ।
पारावतपदी पण्या, ज्योतिप्का कटमीत्यपि ॥ २०९६

·२६८
निघण्टुशेषः।
माषपण्या(मामाया मांसमासा)सूर्यपर्णी, पाण्डुश्चापि महा-
सहा।
अश्वपुच्छा सिंहवृन्ता, कम्बोजी कृष्णवृन्तिका ॥ २०९७
मुद्गपा काकमुद्दा, वन्या मार्जारगन्धिका ।
शिवा क्षुद्रसहा हासी, रङ्गणी सूर्यपर्णिका ॥
२०९८
भूम्यामलक्याममला, बहुपुत्रा वितुन्नकः ।
तामलक्युज्झटा ज्ञायतालिका नुन्नमालिनी ॥ २०९९
हरिद्रायां वर्णवती, काञ्चनी वरवर्णिनी ।
निगाख्या रजनी गौरी, पीतिका मेहघातिनी ॥ २१००
वेश्या विटप्रिया पिंडा, हरिता च तरङ्गिणी ।
प्रपुन्नाटे तु दद्रुमश्चक्राकश्चक्रमर्दकः ।।
२१०१
मेपाक्षो मेपकुसुमः, पद्माटैडगजावपि ।
मुण्ड्यां मुण्टतिका भिक्षुः, श्रावणी जीवबोधिनी ।। २१०२
श्रवणा श्रवणशीपी, प्रव्रजिता तपस्विनी ।
महाश्रावणिकायां तु, व्यथा कदम्बपुप्पिका ॥ २१०३
प्रन्थिका लोभनीया च, च्छिन्नग्रन्थनिकापि च ।
याकुच्यां स्यात्कालमेपी, दुर्गन्धा कुष्ठनाशिनी ॥ २१०४
पूतिपर्णी सोमराजी, मुवल्ली सोमवल्लिका ।
जवल्गुजः कृष्णफला, दुलेखा पूतिफल्यपि ॥ २१०५
रासायां श्रेयसी रस्सा, रसन्यतिरसा रसा ।
पलापणी गन्धमूला, मुवहा मारुनापहा ।।
२१०६

·निघण्टुशेपः।
२६९
नाकुल्यां सर्पगन्धा तु, सुगन्धा वारिपत्रका ।
गन्धनाकुलिकायां तु, सर्पाक्षी विषमर्दिनी ॥ २१०७
महासुगन्धा सुवहा, छत्राकी नकुलनिया ।
कुठेरके त्वर्जकः स्यात्क्षुद्रपन्नः कुठिज्जरः ।। २१०८
वैकुण्ठस्तीक्ष्णगन्धश्च, द्वितीयों वटपत्रकः ।
पर्णासो बिल्वगन्धश्च, स तु कृष्णः सरालकः ।। २१०९
कालतालः कृष्णमल्ली, मालुकः कृष्णमालुकः ।
तुलस्यां सुरसा प्रेतराक्षसी बहुमञ्जरी । २११०
यस्या गौरी शक्रपती, भूतनी देवदुन्दुभिः ।
फणिज्जके मरिचकः, खरपत्रोऽत्रपत्रकः ॥ २१११
मरूपको मरुबको, जम्भीरो मारुतः फणी ।
त्रायन्ती त्रायमाणायां, कृतत्राणाशिसानुजा ॥ २११२
वार्पिकं बदरा घृष्टिाराही बलभद्रिका ।
बलदेवा सुदुत्राणा, विष्वक्सेनप्रियापि च ।।
२११३
यवासके धन्वयासो, यासो धन्वयवासकः ।
दूरमूलो दीर्घमूलो, बालपत्रो मरुद्भवः ॥ २११४
कुनाशकोऽधिप्टकण्टस्तानमूली प्रचोदनः ।
दुस्पर्शः कच्छुरानन्ता, समुद्रान्ता दुरालभा ॥ २११५
किराततिक्ते कैरातो, रामसेनः किरातकः ।
अनार्यतिक्तको हैमो, भूनिम्नः काण्डतिक्तकः॥ २११६

·२७०
२११८
२११९
२१२०
निघण्टुशेपः।
कुष्टे तु पाकलं रामं, वानीरं वाप्यमुत्पलम् ।
वानीरज वापिभाव्यं, कौरवं व्याधिनामकम् ॥ २११७
वालके जलकेशाख्यं, बहिष्टं दीर्घरोमकम् ।
हीवेरो दिव्यवजाणि, पिङ्गमाचमनं रुचम् ।।
शंढ्यां पलाशः पड्मन्था, गन्धोली हिमजा वधूः ।
करः सुव्रता ग्रन्थमूली पृथुफलाशिका ॥
एलावालुका वैलेयं, वालुकं हरिवालुकम् ।
सुगन्ध्यालकमेल्वाल, दुर्वर्ण प्रसरं दृढम् ॥
कुङ्कुमे रक्तपर्याय, संकोचपिशुनं शुकम् ।
हीरं कुसुम्भं घुसणं, पीतं वाल्हीकपीतने ।।
काश्मीरजं वह्निशिखं, वरं लोहितचन्दनम् ।
जात्यां तु रजनीपुप्पा, मालती तैलभाविनी ॥ २१२२
प्रियंवदा हृद्यगन्धा, मनोज्ञा सुमनोलता ।
तस्यास्तु कलिकायां स्यात्पत्री सौमनसायिनी।। २१२३
जातीफले जातिकोश, शालकं मालतीफलम् ।
मजमारं जात्यमृतं, शौण्डं सौमनसं पुटम् ॥
२१२४
यूधिकायां वालपुप्पा, मागधी गड्डयूथिका ।
गुणोजला पुण्यगन्धा, चारुमोटा शिखण्डिनी ॥ २१२५
अम्बष्ठा गणिका सा तु, पीता स्याद्धेमपुप्पिका ।
कुन्दे माध्यः सदापुप्पो, मकरन्दो मनोहरः ॥ २१२६
२१२१

·निघण्टुशेप ।
२७१
अट्टहासो भृङ्गमित्र, शाल्योदनो यमश्वस ।
स्यान्नवमालिकाया तु, मोमाली नवमालिनी ॥ २१२७
सत्सला मुकुराराति , सुरभि शिशुगन्धिका ।
कान्ता विभावरी ग्रीष्मा, प्रैप्मिका शिखरिण्यपि ॥ २१२८
मल्लिकाया शीतभीमदयन्ती प्रमोदनी ।
अष्टापदी तृणशूल्य, गवाक्षा भूपदीत्यपि ॥ २१२९
वार्षिक्या पट्पदानन्दी, श्रीमती सुभगा प्रिया ।
सुवर्षा त्रिपुटा त्र्यससुरूपा मुक्तबन्धनात् ॥ २१३०
कुमार्या तु वर्णिचारुकेसरा भृङ्गसमता ।
तरणी रामतरणिर्गन्धाढ्या कन्यका सहा ॥ २१३१
अमिलाने स्यादम्लानौ
महासहा।
रक्तपुप्प कुरुबक , पीतपुप्प कुरण्टक ॥ २१३२
सेरेयके सहचरो, झिण्टी महावरश्च स ।
स तु रक्त कुरवक , स्यात्पीतस्तु कुरण्टक ॥ २१३३
नील आर्तगलो दिसी, बाण ओदनपाक्यपि ।
किंकिराते किविराट , पीतभद्र प्रलोभ्यपि ॥ २१३४
चित्रके वल्लरीव्याल , पाठीनो दारुण कुट ।
ज्योतिप्को जरणोऽन्याख्यो, बलिनद्धिपिपाठिन ॥२१३५
वासन्त्या स्यात्प्रहसन्ती, सुवसन्ता वसन्तजा।
सेव्यालिनान्धवा शीतसवासा सीतरा वसा ॥ २१३६

·२११९
૨૭૦
निघण्टुशेपः।
कुष्टे तु पाकलं राम, वानीरं वाप्यमुत्पलम् ।
वानीरजं वापिभाव्यं, कौरवं व्याधिनामकम् ॥ २११७
वालके जलकेशाख्यं, वहिष्टं दीर्घरोमकम् ।
हीवेरो दिव्यवज्राणि, पिङ्गमाचमनं रुचम् ॥
२११८
शंढ्यां पलाशः पड्मन्था, गन्धोली हिमजा वधूः ।
कवुरः सुत्रता ग्रन्थमूली पृथुफलागिका ।।
एलावालका त्वैलेयं, वालुकं हरियालकम् ।
सुगन्ध्यालकमेल्यालु, दुर्वर्ण प्रसरं दृढम् ।।
२१२०
कुङ्कुमे रक्तपर्याय, संकोचपिशुनं शुकम् ।
हीरं कुमुम्मं घुसणं, पीतं वाल्हीफपीतने ॥
फाश्मीरजं वहिगि, वरं लोहितचन्दनम् ।
जात्यां तु रजनीपुप्पा, मालती तैलभाविनी ॥ २१२२
प्रियंवदा हृद्यगन्धा, मनोज्ञा सुमनोलता ।
तस्सास्तु कलिकायां सात्पत्री सौमनसायिनी ॥ २१२३
जातीपले जातिकोगं, मालकं मालतीफलम् ।
मजमारं जात्यमृतं, गोण्टं सोमनर्स पुटम् ।।
यूबिकायां पालपुष्पा, मागधी शझयूथिका ।
गुणोज्वला पुण्यगन्या, चारमोटा निम्पण्डिनी॥ २१२५
अम्बष्ठा गणिका गा तु, पीना सादमपुप्पिका ।
गुन्दे मा यः मदापुप्पो, मकरन्दो मनोहरः ॥ २१२६
२१२१
२१२४

·निघण्टुशेषः।
२७१
अट्टहासो भृङ्गमित्रं, शाल्योदनो यमश्वसः ।
स्यान्नवमालिकायां तु, मोमाली नवमालिनी ॥ २१२७
सत्सला मुकुरारातिः, सुरभिः शिशुगन्धिका ।
कान्ता विभावरी ग्रीप्मा, प्रैप्मिका शिखरिण्यपि॥ २१२८
मल्लिकायां शीतभीरुर्मदयन्ती प्रमोदनी ।
अष्टापदी तृणशूल्यं, गवाक्षा भूपदीत्यपि ॥ २१२९
वार्षिक्यां पट्पदानन्दी, श्रीमती सुभगा प्रिया ।
सुवर्षा त्रिपुटा व्यससुरूपा मुक्तबन्धनात् ।।
२१३०
कुमायाँ तु वर्णिचारुकेसरा भृगसंमता ।
तरणी रामतरणिर्गन्धाढ्या कन्यका सहा ।।
२१३१
अमिलाने स्यादम्लानौ-
•महासहा।
रक्तपुप्पः कुरुबकः, पीतपुप्पः कुरण्टकः ।। २१३२
सैरेयके सहचरो, झिण्टी महावरश्च सः।
स तु रक्तः कुरवकः, स्यात्पीतस्तु कुरण्टकः ॥ २१३३
नील आर्तगलो दिसी, बाण ओदनपाक्यपि ।
किंफिराते किकिराटः, पीतभद्रः प्रलोभ्यपि ॥ २१३४
चित्रके वल्लरीव्यालः, पाठीनो दारुणः कुटः ।
ज्योतिप्को जरणोऽन्याख्यो, पलिनद्धिपिपाठिनः ॥२१३५
वासन्त्यां स्यात्प्रहसन्ती, सुवसन्ता वसन्तजा ।
सेव्यालिबान्धवा शीतसंवासा सीतला वसा ।। २१३६

·२१३८
उन्मत्तो मदनश्चास्य,
२७२
निघण्टुशेपः।
नील्यां श्रीफलिका काला, दोला मेला विशोधनी ।
तूणी तुच्छा भारवाही, रजनी मधुपर्णिका ॥ २१३७
द्रोणी क्लीतकिका ग्राम्या, नीलकेशी महारसा ।
दमने स्याद्ब्रह्मजटा, मुनि नर्षिपुत्रको ।
गन्धोत्कटः पुण्डरीकः, पाण्टुरागस्तपस्च्यपि ।
प्रत्तूरे धूर्तधत्तूरी, कितवो देवता शठः ।। २१३९
घण्टापुप्पस्तलफलो, मातुलः कनकाहयः ।
मातुलपत्रकम् ॥
२१४०
शहपुप्प्यां क्षीरपुप्पी, शिवब्रह्मकिरीटिनी ।
मधुपुप्पी मधुगन्धा, शहाहा गड्डमालिनी ॥ २१४१
धूसरच्छदना श्वेतपुप्पी वनविलासिनी ।
कचूरे द्रविडः काल्यो, वेधान्यो गन्धमूलकः ॥ २१४२
मोचामम्त्यजमोदायां, मयूरो लोचमस्तकः ।
सराधा कारवी वम्तगन्धा हन्तिमयूरकः ।।
टीप्यो याही वाहवर्मा, लोचमर्कट इत्यपि ।
यसान्यां स्यादुमगन्धा, यमनी यवमादयः ।
२१४४
महदेन्यां तथा दण्डोत्पला गोचन्दना वसा ।
गन्धवां सिनेः पुष्पैविश्वदेवा तु मारुणैः ॥
पर्पटफे परतिक्तो, रजः फवचनामकः ।
गोनिकायां शायरी, दापिका भमिकालिका ॥ २१४६
२१४३
२१४५

·निघण्टुशेषः।
२७३
बलायां शीतपाकी स्याद्भवोदन्योदनाहया ।
वाट्यालकस्तथा वाट्यपुप्पिका पीतपुष्पिका ॥ २१४७
देवसहा सहदेवाऽतिबला बाह्यपुप्पिका ।
ऋप्या प्रोक्ता ऋप्यगन्धा, कङ्कता वर्षपुप्पिका ॥ २१४८
वाट्यायिनी भूरिबला, तिष्या वीर्या वृहद्बला ।
महागन्धा गन्धबली, मङ्गल्याऽर्थप्रसाधनी ॥
२१४९
मुसल्यां तु तालमूली, दुर्नामारिम(श ?)विपा ।
वृप्यकन्दा तालपर्णी, सुमूला बलदा शिवा.॥ २१५०
हिङ्गौ जतुकवाल्हीकगूढगन्धानि रामठम् ।
सहस्रवेधि भूतनं, जरणं सूपधूपनम् ॥ २१५१
हिङ्गुपत्र्यां पृथुः पृथ्वी, दीर्घिका चारिपत्रिका ।
जातूका रामठी वंशपत्रा पिण्डा शिवाटिका ॥ २१५२
कारवी करवी तन्वी, वाप्पिका बिल्वकेत्यपि ।
फाकजवायां तु दासी, लोमहीना प्रभावलः ॥ २१५३
नदीकान्तो नद्यास्या च, पारावतपदीत्यपि ।
काकनासायां सुरगा, पायसी वायसानिका ।।
२१५४
वारुणी तस्करलायुः, काकतुण्डफला च सा ।
पापाणभेदे नगभिच्छिलाभिचित्रपर्णकः ॥
२१५५
हमुपायां विलगन्धा, वपुषा मत्स्यगन्धिनी ।
साऽन्याश्वत्थफला ध्वाइनामिका कच्छुनाशिनी ॥२१५६

·૨૭૪
निघण्टुशेपः।
घण्टारवायां स्यान्मल्यपुप्पिका श(र)घण्टिका ।
अल्पघण्टा वृहत्पुप्पी, गणपुप्पी महाशणः ॥ २१५७
शणे तु किंकिणी जाली, जन्तुनन्तुर्महाशणः ।
शीघ्रप्ररोही बलवान् मुपुप्पः क्षेत्रमण्डनः॥ २१५८
कुसुम्मेऽमिशिखं महारञ्जनं कमलोतरम् ।
शालपण्या दीर्घमूला, त्रिपर्णी पीतिनी ध्रुवा ॥ २१५९
विदारि गन्धातिगुहा, स्थिरा भौमांशुमत्यपि ।
माम्या वर्वरकः पद्मा, वन्दकोऽनारवल्लिका ॥ २१६०
गर्दभगाफासण्यो, ही ब्राझणयष्टिका ।
आवर्तस्यां चर्मरगा, विमाण्डी पिच्छिका लता॥ २१६१
रक्तपुप्पा बिंदुकिनी, म्यान्महाजालिनी च सा ।
नाउल्यां म्यात् पक्षिपीडा, वेमूला विसर्पिणी ॥ २१६२
शहनी युद्धपाटा च, यवतिक्तायसीधराः ।
तेजसिन्यां पारिजाता, पीताश्यमा महौजी ॥ २१६३
तेनोवती तेजिनी च, तेजोद्दा वल्कलेत्यपि ।
पथिकायां तु तुलमी, तारपती लपाकम् ।।
फन्दप व पना, मरपारमुरा ।
माम्यां यशी कृष्णनटा, गरदा जटिरा जटा ।। २१६५
तपविन्यानिशी हिंसा, त्यादी पिशिना च मा ।
गन्यमांम्यां पुनः फैशी, मूतपेशी पिशाचित ।। २१६६
२१६४

·निघण्टुशेपः।
२७५
सुलोमशा भूतजटा, भूतना केशिकेत्यपि ।
सुरायां सुरभिदैत्या, गन्धाढ्यां गन्धमादनी ॥ २१६७
भूरिगन्धा गन्धवती, कुटी गन्धकटी च सा ।
प्रपौण्डरीके शौण्डर्य, सानुजं पौण्डरीयकम् ॥ २१६८
प्रपुण्डरीक चक्षुप्यं, सत्पुप्पं सानुमानकम् ।
जतुकायां तु जतुका, जतुकृञ्चक्रवर्तिनी ॥ २१६९
जन्तुका जतुकारी च, सहर्पा जननी जनी ।
मासरोहाया विकसा, वृत्ता चर्मकपा रहा । २१७०
रक्तपाद्या नमस्कारी, समताऽञ्जलिकारिका ।
गण्डकाली शमीपना, राखा खदिरिका च सा ।। २१७१
तद्विशेपस्त्रिपादी स्याल्सुपादी हंसपादिका ।
विषमन्थिहंसपदी, घृतमण्डलिकापि च ।। २१७२
अथ स्याजलपिप्पल्यां, शारदी गाकुरादनी।
मल्यादनी मत्स्यगन्धा, रामली तोयपिप्पली ।। २१७३
शिवमयां पाशुपत,
मुनतो वमुको वुकः।
कुरपुप्पः रिष्यमूलः, पाण्डुरोगप्रिय कुलः ॥ २१७४
अतिविपाया तु विधा, मारा चैनफन्दिका ।
उपविपा श्यामपन्दा, शृही प्रतिविपारणा ॥ २१७५
मेदाया स्यान्मणिच्छिद्रा, मधुग शल्यपण्यपि ।
महामेदायां नु वमुच्छिद्रा देवमणिमुः ॥ २१७६
इसापपंधी देनगद रचित निपरोपे दिलीयो गुमनः ।

·.
२१८०
२७६
निघण्टुशेषः।
गुजायां कृष्णला काकचिञ्चिका काकणिन्दिका ।
काकादनी काकनखी, रक्तिका काकवृन्तिका ॥ २१७७
काकीलुश्चक्रशल्या, दुर्भपा ताम्रिकोच्चटा ।
चूडामणिkोधा च, शतपाकी शिखण्डिनी ॥ २१७८
पाठायां श्रेयसी पापचेलिका वृद्धकर्णिका ।
वृकं तिक्ता वरतिक्ता, प्राचीना स्थायिनी वृकी॥ २१७९
एकाष्ठीला रसाम्बष्ठाऽम्बष्ठकी वृकदन्तिका ।
शतावर्या बहुसुता, पीवरीन्दीवरी वरी ।।
शतमूला शतपदी, शतवीर्या मधुसवा ।
नारायणी द्वीपिशघुबीपिकाीरुपत्रिकाः ॥
महापुरुषदत्तो_कण्टका वरकण्टका ।
सहस्रवीर्या (च) सुन्यमीरुः सवरणीत्यपि ।।
२१८२
कटुकायां मत्स्यपित्ता, रोहिणी कटुरोहिणी ।
अशोकरोहिणी कृष्णभेदा तिलकरोहिणी ॥
कटम्भरा काण्डरुहा, राना तिककरोहिणी ।
तिक्ताऽरिष्टा कटुमत्स्या, चकाही शकुलादनी ॥ २१८४
फपिकच्छा मपगुप्ता कण्डरा दुरभिग्रहा ।
अजहा मर्कटी व्यण्डा, फच्छुरा कपिफच्छुरा ॥ २१८५
ऋप्यप्रोक्ता शूफशिबी, लागली प्रायुपायणी ।
आर्यमी यहिपर्याया, कपिरोमा दुरालमा ।।
२१८१
२१८३
२१८६

·.
निघण्टुशेपः।
२७७
मजिष्ठायां रक्तयष्टिः, समझा विकसाऽरुणा ।
भण्डीरी मञ्जका भण्डी; जिगी योजनवल्लयपि ॥ २१८७
कालमेपी कालगोष्ठी, मण्डूकपर्णिकापि च.! .
मरिचे मलिनं कृष्णं, वेल्लनं धर्मपत्तनम् ॥ २१८८
'पवनेष्टं शिरोवृन्तं, भूपणं कोलकं च तत् ।
पिप्पल्यां च पला कृष्णा, वैदेही मागधी कणा ॥ २१८९
शौण्डी श्यामोपणा कोलोपकुल्या कृष्णतन्दुला ।
तन्मूलं ग्रन्थिकं सर्वग्रन्थिकं चटकाशिरः॥ २१९०
समूलक कोलमूलं, कटुग्रन्थिकमूपणम् ।
विकायां तथा चव्यं, चवनं कालवल्लयपि ॥ २१९१
तत्फले वसिरो हस्तिपिप्पली श्रेयसीत्यपि ।
गिरिपामरस्फोता, विष्णुक्रान्ता पराजिता ॥ २१९२
सा तु श्वेता श्वेतनामा, कटभी श्वेतपुप्पिका ।
श्वेतस्यन्दाऽश्वखुरश्च, कृष्णा त्वव्यक्तगन्धिका ॥ २१९३
नीलस्यन्दा नीलपुप्पी, महाश्वेताऽङ्गवन्दना ।
स्यादिन्द्रवारुणी त्वैन्द्री, विपादनी गवादनी ॥ २१९४
इन्द्रैर्वारुः क्षुद्रफला, गोदुधा च गवाक्ष्यपि ।
द्वितीयेन्द्रवारुण्यां तु; चित्रफला महाफला ॥ २१९५
आत्मरक्षा विशाला च, पुसी तुम्बसीत्यपि ।
वचायामुग्रगन्धोग्रा, जटिला शतपर्विका ॥
२१९६

·२१९९
२७८
निघण्टुशेपः।
इक्षुकर्णिका गोलोमी, लोमशा सूतनाशिनी ।
अन्या श्वेतवचा मेध्या, पड्मन्था हैमवत्यपि ।। २१९७
शारिवायां गोपकन्या, गोपवल्ली प्रतानिका )
गोप्या स्फोता लता श्वेता, शरटा काठशारिवा ।। २१९८
नागजिहाथ सा कृष्णभद्रा चन्दनशारिवा ।
भद्रवल्ली कृष्णवल्ली, चन्दनोत्पलशारिवा ॥.
मूर्वायां मोरटा देवी, मधुश्रेणी मधूलिका ।
देवश्रेणी मधुरसा, गोकर्णी तेजनी सवा ।। २२००..
धनुःश्रेणी चापगुणी, पीलुर्ना तिक्तवल्कली ।
पीलपर्णा निग्धपर्णी..
लागल्यां हलिनी नन्दा, विशल्या गर्भपातिनी ।
अनन्तामिमुखा शैरीपुप्पिका कलिकारिका ॥ २२०२
- गुडूच्याममृता सोमवल्ली वत्सादनी धरा ।
छिन्नोद्भवा छिन्नल्हा, विपन्नी देवनिर्मिता ॥
विशल्या कुण्डली जिन्ना, तनिका चक्रलक्षणा ।
देव्यनन्ता मधुपर्णी, जीवन्त्यमृतवयपि ॥
देवताडे देवदाली, वृतकोशा गरागरी।
जीमूतकस्तालकश्च, वेण्या सुविपघातिनी ।
कोशातक्यां कृतच्छत्रा, जाली घोपा सुतितका ।
मृदफालिनी कुंटा, घण्टाली कृतवेधना ॥ २२०६
..: ॥ २२०२
-
२२०३
।
२२०४.
२२०५

·L
निघण्टुशेषः।
२७९
घामार्गवे पीतपुप्पो, महाजला महाफला ।
कर्कोटकी कोशफला, राजकोशातकीति च ॥ २२०७
हस्तिकोशातकी स्वेभा, विशाला कर्कशच्छदा।।
क्षीरिण्यां स्यात्कटुपर्णी, धर्पणी पीतदुग्धिका ॥ २२०८ .
फेनक्षीरा हेमक्षीरा, पीतक्षीरा करीपणी ।
हेमाया हेमशिखी, हेमवती हिमावती ।। २२०९
शविन्यां स्याद्वनहरी, तस्करी चोरपुप्पिका ।
किशिनी ग्रन्थिका चण्डा, श्वेतबुध्ना निशाचरी॥ २२१०
आखुपर्ध्या पुत्रश्रेणी, न्यग्रोधा शम्बरी वृषा ।
चित्रोपचित्रा रण्डाख्या, प्रत्यक्श्रेणी द्रवत्यपि ।। २२११
पद्मिन्यां तु महावल्ली, बिसिनी बिसनामयः ।
पलासिनी नालकिनी, नलिनी पुटकिन्यपि ॥ २२१२
कमले नलिनं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् ।
परं शतसहस्राभ्या, पत्र राजीवपुष्करे ॥
२२१३
विसप्रसून नालीकं, तामरस महोत्पलम् ।
तज्जलात्सरसः पंकात्, परै रुहजन्मजैः । २२१४
पुण्डरीकं सिताम्भोजमथ रक्तसरोरुहम् ।
रक्तोत्पलं कोकनदं, कैरविण्यां कुमुदती ।।
२२१५
उत्पले स्यात्कुवलयं, कुवेल कुवलं कुवम् ।
श्वेते तु कुमुदं चैव, कैरवं गर्दभायम्
२२१६
नीले तु स्यादिन्दीवर, हलकं रक्तसंधिकम् ।

·२२१८
२२२०
अतिच्छना छरपुप्पालपुष्पा कारखी सहर ५.२२२१.
कृष्णेऽस्मिन् कारवी पृथ्वी, सुगन्धा तुपवी पृथुः ।। २२२२
सप्तलायां पहुफेना, सातला विन्दुलाऽमली ॥ २२२५
२८०
निघण्टुशेपः।
सौगन्धिके तु कल्हारं, वीजकोशे वराटकः ॥ २२१७
पद्मनाले तु मृणालं (बिसिनी) तन्तुलं विसम् ।
किञ्जल्के केसरं नव्यदले संवर्तिका भवेत् ॥
'पद्मकन्दे करहाटशिफे शालकमौत्पले ।
पद्मवीजे तु पद्माक्षं, पद्मकर्कटिकेत्यपि ॥
वारिपा तु पानीयवृष्टगा कुम्भिका हठः ।
जलशूके जलनीली, तथा शैवालशैवले ।।
'इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचिते निघण्टुशेपे तृतीयो लताका'डः ।
शतपुप्पायां तु घोपा, शताहा माधवी मिपिः ।
जीरके तु कणाजाजी, जरणः कणजीरकः ।
उपकुञ्ची कुञ्चिका च, कालोपकुश्चिकापि च ।
रसोने लशुनो म्लेच्छकन्दोऽरिष्ठो महौषधम् ॥ २२२३.
महाकन्दोऽपदोऽप्येप, गुलनो दीर्घपत्रकः ।
पलाण्डौ यवनेष्टः स्यात्सुकन्दो वक्रमूषणः ।।
फरणः स तु हरितो, लतार्को दुदुमोऽपि च ।
सारी मरालिका दीघा, फेनाच मफसा यया ।
प्रसारण्यां चारुपर्णी, मद्रपर्णी प्रतानिया ॥
२२२४
રકર

·निघण्टुशेपः।
२८१
भद्रबला भद्रलता, भद्रकाली महाबला ।
सारणी सुप्रसारा च, राजा बला चसापि च ।। २२२७
ब्राह्मी वयःस्था मत्स्याक्षी, ब्राह्मणी सोमवल्लरी ।
सरखती सत्यवती, सुख(सुसुखा) ब्रह्मचारिणी ॥ २२२८
सूरणे कण्डुरः कन्दोऽर्थोघाती चित्रदण्डकः ।
वृद्धदारुके त्यावेगी, जीर्णवालुकजुङ्गको ।
२२२९
अजाण्टी ऋक्षगन्धा स्यादन्तकोटकपुष्पिका ।
सुवर्चलायां मण्डूकी, बदराऽऽदित्यवल्लभा ॥ २२३०
मण्डूकपर्ण्यभक्तादित्यवल्ली सुखोद्भिदा ।
भृगराजे भृगरजो, भृङ्गारः केशरञ्जनी ॥ २२३१
अमारको मेकरजो, भृङ्गो मार्कव इत्यपि ।
कासमर्दे त्वरिमर्दः, कालं कतककर्कशौ ॥
२२३२
वास्तुके तु शाकश्रेष्ठः, प्रवालः क्षारपत्रकः ।
शाकवीरो वीरशाकस्ताम्रपुष्पः प्रसादकः ॥ २२३३
पालक्ष्यायां तु पालट्या, छुरिका मधुसूदनी ।
जीवन्त्यां स्याज्जीवनीयं, जीवनी जीववर्धिनी ॥ २२३४
माङ्गल्यनामधेया च, शाकश्रेष्ठा यशस्करी ।
स्यादम्ललोणिकायां तु, चाङ्गेरी चुक्रिका रसा ॥ २२३५
अम्बष्ठाऽम्लोलिका दन्तशठाटोलाम्लटोलकः ।
नरेन्द्रमाता क्षुद्राम्ली, चतुप्पी च लोणिका ॥ २२३६
तन्दुलीये मेघनादस्तन्दुली तन्दुलेरकः ।

·२२३८
૨૮૨
निघण्टुशेषः।
गण्डीरको रक्तकाण्डो, विपहार्यल्पमारिषः॥ २२३७
समण्ठो तु.तोयवृत्तिर्गण्डीरस्तोगमञ्जरी।
समष्ठीला शोपहरी, जलापा मार्गतूलकः ।।
अन्यः सुस्थलगण्डीरः, फर्बरष्टकदेशजः ।
काकमाच्यां काकमाची, काकसाहा वृषायणी ॥ २२३९
श्रीहस्तिन्यां तु भूरुण्डी, कुरुण्डी काश्मरीरिपुः ।
सुनिपण्णे सुचिपत्रः, खस्तिकः शिरिवारकः ॥ २२४०
श्रीवारकः शितिवरो, वितुन्नः कुकुटः शितिः।
मूलके तु महाकन्दो, रुचिप्यो हस्तिदन्तकः ॥ २२४१
बुस्तिका नीलकण्ठश्च, सेकिमो हरिपर्णकः ।
चाणाक्यमूलके शालमर्कटो मरुसंभवः ।।
विष्णुगुप्तमतो मिश्रः, स्थालयो मर्कटोऽपि च ।
हिलमोच्यां शङ्खधरा, जलब्राह्मी च मोचिका ॥ २२४३
कलम्ब्यां तु शतपूर्वा, केलम्बूर्यायसी च सा ।
कारवेल्ल्यां तु सुपवी, कटिल्ला मृदुपर्णका ।।
२२४४
पटोले तु पाण्टुफलः, कुलकः कर्कशच्छदः ।
राजीफलः कफहरो, राजिमानमृताफलः ॥
२२४५
कोटे तु किलासम्मतिक्तपर्वः सुगन्धकः ।
कूष्माण्डके तु कर्कारुः, कलिङ्गयां बहुपुत्रिका ॥ २२४६
तुम्च्यां पिण्डफलेक्ष्वाकुस्तिक्तबीजा महाफला ।
अलाबूः क्षत्रियवरा, कटुका लाबुनी च सा ॥ २२४७
२२४२

·.
निघण्टुशेषः।
२८३
चिभिव्यां त्रपुसी वालुक्येाराडपत्रिका ।
ऊर्वारुः कर्कटीस्तत्र, फला राजादनीलता ।। २२४८
छर्दनीय विपाश्च, तस्याः पकफलस्फुटी ।
कूर्चके शृनकः सों, दीर्घायुः कूर्चशीर्षकः ।। २२४९
माल्यनामधेये च, जीवकः प्रियजीवकः ।
हखागको मधुरकः, प्राणफश्चिरजीव्यपि ।। २२५०
पुष्करमूले सान्मूलं, पीरपुष्करनामकम् ।
पीप्यरं पुष्करजटा, कश्मीरं पनवर्णकम् ।। २२५२
मस्तुगन्धायां तु गन्धा, म्वरपुप्पा शकम्मरा ।
फरी वरी तुझी, पूतिमयूर इत्यपि ।। २२५२
निम्न्यां रकफला गोल्हा, मपालफरपोपिका ।
ओठोपमफला तुण्डी, तुण्डिका पीलपमेपि ॥ २२५३
दस्यागाधामनन्दपिरपिते निपगोषे पतुः गारमः।

·२२६१
३२८४
निघण्टुशेषः ।
वायसेक्षुः पोटगलः, कासेक्षुः कोकिनां क्षमः ॥ २२५७
उलपू चल्वजो बालकेशी दृढलतापि च ।
इक्षु रसालो गण्डीरी, गण्डकी क्षुद्रपत्रकः ॥ २२५८
तस्यैकादश भेदाः स्युः, पुण्ड्रकान्तारकादयः ।
नले नडः शून्यमध्यो, गमनो नर्तको नटः॥ २२५९
अरण्यनलको रन्ध्री, पोटगलो विभीषणः।
नलिनु मनलिका, नाकुली लेखकाञ्चिता ॥
२२६०
शरे तु मुञ्जो बाणाख्यः, स्थूलदर्भः पितामहः ।
गुञ्जस्तजनको भद्रमुञ्जो याजनकक्षुरः॥
मुजस्तु यजिको मध्ये, दृढत्वग्ब्रह्ममेखलः ।
अथ वालतृणे शप्पं, शुकं शालिकमकुलम् ।।
तृणं स्यादर्जुनं घासे, यवसं चारि इत्यपि ।
दर्वायां तु शतपर्वा, भार्गवी विजया जया ।।
मङ्गल्या स्यादलाऽनन्ता, मरी प्रतानिका रुहा ।
सहस्रवीर्या श्यामाङ्गी, हरिता हरिताल्यपि ॥
घेतदूर्वा तु गोलोमी, शतवीर्या शता लता ।
गण्डदूर्वायां मुण्डाली, वारुणी शकुलाक्षकः ।। - २२६५
'मुस्तायो भद्रको भद्रमुस्ता राजकशेरुकः ।
गुन्द्री वरोहो गाङ्गेयः, कुरुविन्दोऽम्बुदाह्वयः ॥ २२६६
कुटं नटे तु कैवर्ती, मुस्तकं जीवनायम् ।
काण्डीरकं जीवयुनं, गोनदं गोपुरप्लवम् ॥ . -२२६७
२२६२
२२६३
२२६४

·२२७०,
.
निघण्टुशेषः।
शतपुष्पं दारपुरं, वानेयं परिपेलवम् ।
जलमुक्ता मुस्तकाभ, शैवालदलसंभवम् ॥
२२६८.
वीरणे तु वीरतरं, वीरभद्रं समूलकम् ।
मूलेऽस्योशीरमभयं, समगन्धि रणप्रियम् ।। २२६९
लामजके तुं नलदममृणालं लवं लघु ।
इंप्टकापथकं शीघ्र, दीर्घमूलं जलाशयम् ॥
इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचिवे निघण्टुशेषे पञ्चमस्तृणकाण्डः ।
अथ धान्ये सस्यं सीत्यं, ब्रीहिः स्तम्बकरी अपि ।
आशौ स्यात्पाटलो ब्रीहिर्गर्भपाकिनि पष्टिकः ॥ २२७१.
शाली तु कलमाद्याः स्युः, कलमे तु कलायकः। , . .
लोहिते रक्तशालिः स्यान्महाशालौ सुगन्धिकः ॥ २२७२.
यवे हयप्रियस्तार्थ्यशूकस्तोक्यस्त्वसौ हरित् ।
माल्यके स्यान्मसूरः, कलाये तु सतीनकः ।। २२७३
हरेणुः खण्डिकधाथ, चणके हरिमन्थकः ।
मापे तु मदनो नन्दी, सरी वीजवरो चली ।।
२२७४,
मुद्रे तु प्रधनो लोभ्यो, वलाटो हरितो हरिः।
पतिऽस्मिन् वसुखण्डीरः, प्रवेलजयशारदाः ॥ २२७५,
कृप्णे प्रवरवासन्तहरिमन्थजशिम्बिकाः ।
वनमुद्ने तु वरका, निगूढफकुलीनकाः ।।
२२७६,
खण्डिको राजमुद्ग तु, मयुष्टकमयुष्टको ।

·निघण्टुरोपः।
गोधूमे सुमनो वल्ले, निष्पावः शितिविम्बिकः ॥ २२७७
कुलत्थे तु कालवृन्तस्ताम्रयन्ते कुलस्थिका ।
आढक्यां तुवरी वर्णा, स्याल्कुस्मापे तु यावकः ॥ २२७८
नीवारस्तु वनव्रीहिः, श्यामाके श्यामकः समी।
कहो तु कडुनी कॉः, प्रियङ्गी पीततन्दुला ॥ २२७९
सी कृष्णा मधुका रक्ता, शोधिता मुशटी शिता ।
पीता माघन्यथो दोला, फोद्रवः कोरदूपकः ॥ २२८०
चीनके तु काककहुर्यवनाले तु योनलः ।
जूर्णाहयो देवधान्यं, जोर्णाला वीजपुप्पिका ॥ २२८१
शणे भङ्गा मातुलानी, स्यादुमा तु क्षमाऽतसी ।
गवेघुकायां, गवेधुर्वन्यतिले तु जतिलः ॥
२२८२
पण्डतिले तिलपिजस्तिलपेजोऽथ सर्पप ।
कदम्बकस्तुतुंभोऽथ, सिद्धार्थः श्वेतसर्पपः ॥
मापादयः शमीधान्यं, शूकधान्यं यवादयः।
स्यात्सस्यशूके किंसारु, कणिशं सस्यशीर्षकम् ॥ २२८४
स्तम्बे तु गुच्छो धान्यादेर्नालः काण्डोऽफले विह ।
पलालों धान्यत्वपलः, तुपे वुसे कडगिरः ॥
२२८५
इत्याचार्यधीहेमचन्द्रविरचिते निघण्टुशेपे पष्टो धान्यकाण्ड ।
इति श्रीहेमचन्द्राचार्यविरचितो निघण्टुशेषः समाप्तः।
२२८३

·27686 श्रीअभिधानचिन्तामणी शुद्धिपत्रकम् । १ १ " १ देवाधिदेवकाण्डः प्रथमः। पृष्ठ श्लो०पा० अशुद्ध ५-२ दाहा' °दाह ३ १२ ॥१२॥ ३ १७-४ वाड वड १९-४ लिङ्ग लिङ्गा ४ २६ ॥२६॥ २८-१ शान्ति.१५ शान्ति.१७ ३०-२ वीरश्चरमतीर्थकृत वीरश्रमतीर्थकृत् "-३ महावीरो महावीरों ३३-२ जम्बूस्वाम्यर्थ प्रभवे जम्बूस्वाम्यथ प्रेमव- प्रभु ३४-३ महागिरि सुहस्त्याचा महागिरि सुहस्त्याचा ४०-२ सुव्रता चिरा सुव्रताऽचिरा ४२-१ सुमुखश्चापि कुसुमश्चापि ४८-१ मृगश्छागो ९ ६०-२ वैरेतयो वैरेतयो ६९-२ धर्माय धर्मार्थ ७२-३ रस्सरती रत्यरती टीप्पन पंक्ति ७ साहसोपतता साहसोपेवता ७५-२ निर्वाण नियोग " 210 मृग छागो ·पृष्ठ लोपा. भशुद्ध ૧૨ ७७-१ अभाषणं पु० इत्यादि मोक्षोपायो योगो लो० ज्ञानश्रद्धानचरणा- स्मकः सभापणं पुन- मौनं, गुरुर्धमापदे शकः ॥७॥ ८१-३, सूनवा सूनृता २ देवकाण्डः द्वितीयः। ९३ ९४ ९३ १६ ९९-४ घणि घृणि वृ ° १०२ " " १०५ १०६-१ १११-३ शोऽशः ojso " " " " शोशः प्या फा भाद्र फाल्गु र्भानु " भद्र फल्गु र्माणु १२३ ११८-४ १२१-२ १२३ १२४-१ १२५-३ १९ " उप० " रिई टीको 'टिको " ·४ पृष्ठ २८ २९ श्लोपा० अशुद्ध १९३-२ शडखो १६ पङ्किः ५ति व्रतो. २०३-२ °म्बिको २१०-२ रिटिना मदि। शवो ५ इति व्रती म्यको रीटिन नन्दि - " " " " २१२-१ २१४-१ २१५-१ २१६-१ ३२ " २१७-४ २१८-३ २१९-१ शम्भूः ईनो पट जन्हु व्वसुः सुवण जगन्नाथो, शाश- लर्जुनाः रिष्ठ दुन्दुमिः मुशलं "थिस्सरी शम्ब २१८ चनं, शम्भुः "र्दनी पद जगु र्वसुः सुवर्ण जगन्नाथो, शाई- लार्जुनाः °रिष्ट' दुन्दुभिः मुसलं थिः सरी शंव २२८ नि " २२०-२ Am " २२७-३ २२५-३ " २२८-१ " " २३१-२ ·सोपा. ३४ स्वण गौतमा स्वर्ण गोतमा " २३१-३ २३७-२ २५८३ २५९-२ २७०-१ २८०-३ २८५-३ २८६-२ हिका सांघा ३९ रिहका श्लाघा नृत्तं . " " . " ४२ २९२-४ २९५-३ ३०६-२ ३०७-४ सरजः . ककुम्भ सरवं सारिवक मुष्ठा सारिवकाः संछया: पाठविको मरध्वजः ककुम वा साश्विक मुख सारिकाः संढपा: पाठपको युध १६ ३२१-४ " " प्रयोज्याः प्रपोग्यः ३ मर्यकाण्डस्कृतीयः। समान्यो 'नांशी 'रोदावों, १५२-३ स पदापो मांश रोदानो " ·६ पृष्ठ शोल्पा ३७२-२ " " " " " ३७८-२ R ३७९-२ ३९०-१ . " ३९५-२ ४००-१ ५६ अशुद्ध निसूदनानि निपूदनानि निष्कारणा निष्कारण ॥३७॥ गतो गतो "पिटलम् "धिश्छलम् ३६८ ३७८ प्रतारणम् प्रतारणम् विसत्वरो विसस्वरो विसमरः, विस्मरः, दादि दीदि घृतचरः घृतवर: कृतिः कृती हवो झो धान्याम्लाना धान्याम्लारना सवार चेपवार मासुरी असुरी स्वोदर स्वोदर प्रस्तों प्रधितो पृष्ठस्तु एष्टस्तु हष्णुजी कृष्णजी संय्यतश्व सयतश्च विप्रकृती, निप्रकृतो, 'गृहीतर ग्रहीतरि " " ४०७-३ ४१५-१,२ ४१७-२ ४०९-१ ४२७-२ ४३१-४ २३२-३ " ४११-१ ४४५-२ ६२ ·एछ श्लो०पा० . ४४६-४ १५०-१ " ६३ ४५२.५ अशुद्ध र्जितोऽहि पिचण्डिलो विस्नु खुरणसा, बलिनी बलिभौ यलिर किलासिनिः क्षणा ४५६-४ " " "" ४५८-३ " १६५-१ ४६९-१ "जितेहि पिचिण्डिलो, विखु । खुरणस वलिनो वलिभः वलिरः किलासिनि क्षण छदौं आनाह सङ्घ चचव: शास्ता जाहिको प्राणों प्राघूर्णके व्योकः कुटु ६५ " " ६७ ६८ ४८८-४ ४९४-२ १९९-२ अनाह सह चुद्धवः शस्ता जद्धिको प्रा! माघूर्णको बोका " ५०८-१ " " " " त्रयोदशपको चतुर्दशपट्टी लतिवं कुटुम्विना परस्पम् ७१ ललितं कुटुम्बिनी परस्परम् " ·८ पृष्ठ लो०पा० " ५१६-१ ५२१-३ अशुद्ध पयसी प्रेयसी दयेशा हृदयेशा वनयिता चरमिता झ्यन्त नयन्तः प्राज्ञी प्रज्ञा प्रजानन्त्यां प्रजानत्यां चार्याणी, 'चार्यानी "यथ्यां 'यी साधारणा खी साधारणस्त्री " प्रज्ञा प्राज्ञी " " " ५२३-१ " .. ५३२-३ " ७५ ५३८-४ ५४६-४ ५४०-२ " स्त्रीधमः स्याद्गम बगद्र सभगा सौरस्या, मेर भस्तक वेणि श्रोत स्त्रीधर्मः स्याद्गर्भ वाद सुभगा सोरस्यो, येर मस्तिक वेणिः धोत्रं " ५५०-१ ५६३-४ ५६०-२ ५००-३ ५०४-1 ७७ ७८ " ". ७९ ऽक्षण्य " ५७६-३ ५७८-४ ५७९-२ ऽक्षिण्य निमिटनम् नर्स निमीलनम् " ·९ पृष्ठ श्लो०पा० अशुद्ध भ्रविकारे भूविकारे " ५८०-१ ५८७-२ ५८८-४ अवों कृपाव "रोऽसगः दोर्वाहा सिंहतालस्तु ५८९-२ ५९६-४ ५९७-२ " ८२ भुवो कृकपाश्चों रोंऽसगः दोर्वाहा सिंहवलस्तु, मुंस्तु बूचुकं तु कारखण्ड वस्ति नलकीलो वादों लुमका छवि " ६०४-३ ६०६-४ ६१३-१ " " ६२५-२ कलखण्ड वस्ति नरकीलो धारो लुमका छवि जैर्भ, यस्ति यस्करः वादि सिह " " ६३४-२ ६४५-२ ६५१-३ ८८ चखि यसरः वति मिरुद x पाल' सापत्र पारा " ८९ ६५६-1 तारपत्र ·पृष्ट श्लो०पा० ८९ ६५८-२ ६६३-२ ९० ९० ६६५-२ ६७०-३ ६७४-३ ६७६-२ ६०८-२ ६८४-१ ६९५-१ अशुद्ध वलीलता वापा मुंद्रा, किङ्किणी रुर्णायु धौलः नक्रक स्वामो मुकुरा प्राजपत्य वृथु सर्पदमः धीभरसुः परियाई " ९२ शुद्ध वलीलताः वापी मुद्रा, किरणी रूर्णायु चोल: नक्तक च्यामो मकुरा प्राजापत्य पृथु सव्वंदम बीमरसु.(स.) परिवह करतो रुप्या गोपो प्रत्यय ७०२-२ ७१०-१ ७.६-१ ९६ ९० ७२३-४ . ७२९-४ रूपा गोपा प्रत्यय परपः सामदा- मुंगया " " ०२८-३ ०११-४ ०१२-४ सामदान मृगया दरम् समशसम " समजमम् ·पृष्ठ श्लो०पा० ७४६-२ " " ७४९-१ ७५१-४ " अशुद्ध ध्वजिना पताकिना अनीकिना शतः यानमुस स्था सनद्धा वम कवच ७५७-४ १०३ " ७६५-४ ७६६-२ " " १०४ ७६७-१ पासा, यसा लक्षतः ध्वजिनी पताकिनी अनीकिनी शताह: यानमुखं रथ सनद्धो वर्म कवचं नु यूपांसो यसी एक्ष्यतः मुकं शिशिनी धारणम् गाधपक्षी प्रहितो चम्म दीली भिन्दिपाले " १०४ ६०२-४ ७७४-२ १०५ - " . सिझिनी कारणम् गाईपक्षी, प्रहिते १०५ ७७९-३ 1 ०८५-२ " दिया भिन्दिपाल शास्फो उजर ७८०-३ ७९२-४ सदुरुषो " अप्यू ·૨૨ पृष्ठ सोपा १०७ ७९८-३ ७९९-१ ८०२-४ ८०३-४ ११ 'भशुद्ध शक्यत शक्यते पहसी सहसी यानि, द्वयाभि, समीक समीक • तुमुल सुमुलं सन्द्रा सन्दाव उमरं दमरे बटुः यटू घर रोच्या, रोच्या, होत्र होनं राष्ट्राः ताद कटको कटके समीधेनी सामिधेनी भंसित शमनं (सन), शसनं (मन), होगामि होमामि मझामन महामनं पारायण पारापर्ग कार्य मनग्य मनावं संस्कारपूपं संरमा- पुष्प " ८२२-1 ८२५-१ " ८४०-१ ॥ ८१२-1 ८११-२ ·१ ३ पृष्ठ सोपा० अशुद्ध ८४५-१ ८४६-१ " यज्ञसूत्र घाल्मीकी मना माठः पराशर्यः, कालिका " " ८४७-१ ८५२-१ ८५८-१ ८५९-२ ११७ ८६५-२ ८६६-३ ८६८-२ कात्यायने स्पृष्टो, निपदै येतन सवावृत्तिः क्रया ऋयद नीया न्यासं, मात्र यज्ञसूत्रं वाल्मीकि मैना माठर:- .मारातयः कालिकी प्याजी. कात्यायनो स्पृष्टो निपिद्ध येतने सेवावृत्तिः मयी प्रेयदे नीयी म्यासे, मात्रके मर्य पगितम्य स्तुरूपी गणे दुमायुतः मपुर, ८०१-१ " " पगितम्य " ८०२-२ " " गणेप मागुतः मयुत, ·पृष्ठ श्लो०पा० ८७३-४ ११९ ६ ८७५-१ " " .. . ८७८-४ ८७९-१ " अशुद्ध कोटवः कोटयः असाय असङ्घयं यहितकम् वहितकम् बोहित्थं वोहित्य वहन वहनं पोतवाहा पोतवाहो तरीण्यों तरीण्यो बेडऽथ, बेडाऽथ, सेकपान सेकपात्रं कोला कोलो स्वात्तरी स्थाचर साक्षी, साक्षी, पोतव पोतवं तरपल तस्पले चतुर्विशत्या चतुर्विशत्य हस्खा गवीश्वर गवीश्वरे गाभी, शाभीर गोस. हली कार्यकों कार्पको मत्य 'मत्यं विरा विशः १२० ८८२-३ " ८८४-४ ८८८-४ १२१ ८९०-२ " ८९२-२ ८९७-२ १२२ ·पृष्ठ मित किण्वंत " १२१ १२५ श्लो.पा. अशुद्ध ८९८-२ पैदेहका वैदेहको ९०२-३ मिरा ९०३-३ माध्यीक मायीक ९०१-४ किण्वन्तु ९०८-२ कलादा फलादो प्रसेविका प्रसेविका ९१०-३ काम्पविया काम्पविक पिप्पलकं, पिपलकं, ९२०-1 यारो कारो ९२२-१ मारण्य मालेन्यं ९२१-1 कोहल कीदार कुगुरू, धनुर्क, पणहारो एमाले ४ तियंकाण्टधतुर्थः x ९५१-२ सरसी सम्भव मेम्प पर परत दिपाय शिपाये १४१-१ " १२९ " " " A ·१६ पृष्ट अशुद्ध १२८ लो०पा० ९४६-२ ९४७-१ ९५३-३ ९५७-१ ९५९-२ . १३२ १३३ ९६७-४ ९७५-१ ९७९-१ ९८१-२ ९८३-३ " कुरून् वर्ष वर्षे निर्जला निर्जलो बवास्तु वद्गास्तु वाहीका वाल्हीका वाहिका पालिका कारुपा० कारूपा० माप्य माप्यं कोशला कोसला दामलिप्त दामलितं क्षौमाहाहाहा. क्षौमाहाहा. सराण सरणि चारुपयो, चारपयो विवणि चिपणि समाद सभोद. पस्त्यः पस्त्यं घामागारं धामागारं सन्धाना, सन्धानी होत्रीयन्नु रामणे रागने पटर्स यल पुनिमायान्तु युनिकायां तुः म्युरो ..म्रो .. ९८८-१ १३५ ९९२-1 ९९६-१ ܗܳܨܶܕ होग्रीयं १००४-२ १००५-२ " ·ह श्लो.पा. १०१४-१ १०१८-३ नीनं सालभजी घुष्य कुण्ड, पाग्यो उम्यरीप ' " १३५ १०२०-२ " न्त्याला, " १०२१-३ १०२३-२ मन्यानो भशुद्ध नीधं शालभनी चुल्य कुण्ड, पानी ऽम्बरीब त्यालं, मन्थनो राण याटकः पात्यका भव, पुर कृप्यन्तु "दूप्यन्तु रसवलम् पीपक वारका " पत्यका १०२७-२ १०२९-४ १०३५-२ १०४१-१ १०४२-२ १०४६-१ भयं, गुर' १४३ कुप्यं १०५०-४ " १०५५-२ १०५६-५ १.६२-२ १०१३-४ दूप्यं तु रसबलः पोप्पर तेच गरेय पास हरिम्मत पपरागो पनप' गय पाल हरिग्ममि. पराग पना " " " २ ·पृष्ठ श्लो.पा. शि ध्यर्णी " १४७ १०७३-२ १०७८-४ १०८०-१ १४८ " "-४ " १०८६-१ १०९३-२ १४९ 'स्पृशि ध्यर्णवो जले हदिनी कालिन्दी दिजा ऽऽर्जुनी चुरी घुण्डी म्भसा सरिः मप्र यहुटी "रिरम्मदः 'रसका अम्मा हृदिनी कालिन्दो दिना उजनी चुरा चुण्डी °म्भमा तरिः ध्र यहा रिदम्मदः " " " १०९६-२ १०९९-१ ११.१-२ ११०२-१ " मम्मस् शम्पा सौदामिनी न्धियह " १०४-५ ११.५-३ ११०६-१ १५२ १०८-४ १११२-३ १५३ ११-३ 11८-२ गोधरः। रुपनं ज्योती गुदिम सौदामनी गन्धवाद: पाणिगः।" रुपानं परेशी गुरिम " ·पृष्ठ लोपा० १९२३-१ . " "-२ " ११२५-१ ११२८-३ ११२९-२ अशुद्ध किशलयं किशलं सुमनभा, प्रफुल्छ नुसिद्र "विन्द्र शुद्ध किसलयं किसलं सुमनसः रफुल्लसं मुनिद्र विमुद ११३० उपाय:, " " ११३०, ११३१-१ ११३७-३ घेवस: "-४ अश्वत्या, घवसः बानीरा कोली, भद्रपा १५६ ११३८-१,२ पानीरो कोलिय भद्रपर्णी १४८-२ " १५१-४ १५८ ११५१-२ १७५८-२ नम्माटिका नवमालिका मानुलको मालिको नारिकर नाटिकर' माक्षा त्रियण्टका निकण्टकः हीरे रीवरे दतुंग पिसत्र सोगन्धिम् सौगन्धि । दिसम् विसम् विमप्र.

·२० श्लो.पा. " " पृष्ट अशुद्ध १५९ ११६८-२ ग्रीहि ब्रीहिः पटलो पाटलो ११०४-२ भकुष्ट मकृष्ट मयुष्टको मयुटको सपः सर्पपः ११८४-२ शिकश शिकं च ११८५-२ "तुण्ड तुण्डि १६२ ११८९-४ शूज हवे. ११९४-१ बल्वजा वल्वजा १९६-३ सील्कि' शौलिक १९७-२ कुष्ट ११९८-२ सतक सतु १२०३-४ सपा जलोकसः जलौकसः १२०९-३ पिरजी मिरजो १२१०- पूर्पाई १२१. पूर्यावं १२. पूर्याद ॥२०॥ x १६५ द्वितीयपनी स: 11१२१00 १२१२-४ पन्ध्रयः पदयः भोज्यन्तु १२१४-३ पणा घर्षणा " " " " " मोग्य " " पन्नी, दन्तो, ·पृष्ठ लो.पा. अशुद्ध १२२४-२ ऽस्यानं तु १२३५-२ १२३६-२ १२३८-४ १२३९-४ १२४७-४ " हिरिश्च वाहिका श्रीवत्सकी क्यिाहो बालधिः कुशिकास्यं दामञ्चन पाणन्तु घग दीनान्तु " " १२५२-३ १२५३-१ " १२६६-१ उमग्रंश्वस्य हिनीरच वारिहका श्रीवृक्षकी क्रियाहो वारधिः कृतितास्यं दामाश्चनं पराण तु ग दीनां तु संवा मोदी खेकाद् हा १२७३ रगर:छा. यन्त्रः यर्करो पुरो पारधिः शालाको जरन्तो गुपिटर पृीही १७२ कहा. १२७२-१ १२७३ १२०५-१ छगलष्ठा " १२७८-४ " पर्करो कुछरो प्यारधिः पशाखाका अरन्ता गण्डिव १७३ १२८०-३ १२८२-४ ·२२ पृष्ट लोपा १२९३-२ शुद्ध हरिणा शंवराः मुसली सरट: लोचने हरिणा शम्यतः मुशली सग्ट: लोचनः छटु दुदुभी १२९७-३ १२९९-३ १७६ १३०५-४ " दुण्डभी स्फटः द्विजपक्षि' पन पत खअनः रायपत्ये घकोट १७९ १३३-४ " १३३२-४ -पशि पत्रं पतन, खानः नथपत्ये वकोट यिस घंटकायां राटुका क्रारी पारायता शाम्रो तभिः घटकार्या " करी पारापतः शंयरो तिमिः १३४४-४ ११५०-२ " पोशादिः जीदप पोडादित जीवप: " ·२३ ३ पृष्ठ श्लो-पा० अशुद्ध १८२ " १३५७-४ प्रथमपसी अष्टम्यो पनौ प्रथमपल्ली १३६४-२ सप्तम्यां पसी " तिर्यघाण्डः नरवा तिथपाण्टः घपा नरक्काण्डः पुन सावं जीय तिबाट " दम नारयकाण्ड नारकका सामान्याण्ड पपा नारककाण्डः पुन सायं जीय. सामान्यकाण्ड: स्वाद सामान्यापट सिधिप सामाग्यपा परम गन्धो १८४ प्रयमपली १३७६-" प्रथमपती १८५ . मयमपल्ली तिर्यकाण्डः शिल्वि पाण्ड यम गयो नियंवादः मंापार भन्म १३९०-१ प्रथमपट्टी १८. सामान्यमण्ट: संम्पाद माम १५.२-१ १८८ प्रपमपी ११.५-५ निसार गगानी गर्ग गन पर यामि मानित " ·२४ पृष्ठ श्लो.पा. अशुद्ध वृकस्य रत " १४०८-२ " १४०९-२ १४१०-३ प्रथमपतौ पेटकं १८९ " १९० " प्रथमपट्टी १४२१-१ १४२३-३ १४२९-३ प्रथमपी १४३०-१ वृपस्य रति दर्दुरः पेटक तिर्यकाण्डः धैनूकं तिर्यकाण्डः वर्ल घोरणी कुजं तिर्यकाण्डः पुथुळ विकट पिपुलं दव्य यीघ्र प्रबह तिर्यकाण्डः पराई उघमं सामान्यकाण्ड: धेनुकं सामान्यकाण्डः वातूल धोरणी कुख सामान्यकाण्डः पुथुलं विकटं विपुलं १९१ " " " १४३१-१ " १९२ प्रथमपल्ली " वीध प्रव सामान्यकाण्डः पराई उधमं द्र सामान्यकाण्डः " १४४१-४ १४४३-४ प्रथमपल्ली १९३ तियाण्डः ·२५ पृष्ठ श्लो०पा० ३९३ १४४६-४ १४४७-२ प्रथमपट्टी " अशुद्ध निविड बहलं तिर्यकाण्डः स्थावरन्तु कुटिले नगरं तिर्यकाण्डः प्रतिकूलन्तु सम्यन्तु तिर्थयाण्ड निबिडं वहलं सामान्यकाण्ड स्थावरंतु कुटिलं नगतं सामान्यकाण्डः प्रतिकूलं तु " १४५६-४ १४५८-३ प्रथमपी १४६५-१ " १९५ " सम्यं तु " प्रथमपनी सामान्यकाण्डः " " " " १४८३-३ १४८४-१ प्रथमपसी १४८७-३ १४८८-४ १४८९-३ " ‘রিয়ান तिर्थयाण्डः मुप्त परीकृते मही विपितानि सगुन' नियंपाण्डः मुनि थुतम् मम्बनन गढ़ "निशात सामान्याण्डः मुतं 'परीकृते सहीणं न्वेपितानि मगुप्त मामान्या: मनितं गुतम् मंवनन " १४९२-२ प्रथमपनी १५९६-३ " " " " ·पृष्ट सामान्यकाण्ड: " २०१ " श्लो.पा. प्रथमपत्री १५११-४ प्रथमपनो १५१२-३ १५१७-२ प्रथमपट्टी १५२१-४ १५२६-३ प्रथमपती अशुद्ध तिर्यकाण्डः स तिर्यकाण्डः लक्ष्मीच्छा भेंशो तिर्यकाण्डः ठवनानि रयू तिर्यकाण्डः " २०२ समाः सामान्यकाण्टः लक्ष्मीश्छा धेपो सामान्यकाण्डः टेवनानि रयूः सामान्यकाण्ड " २०३ २०४ " " १५३९-३ हटे ·शेपनाममालाशिलोञ्छसहितस्य अभिधानचिंतामणिकोशस्य अकारादिवर्णानुक्रमेण शब्दानुक्रमणिका शब्दः श्लोकः | शब्दः अहिप. श्लोकः ३२ अंश. अंशकूट अंशु } अंशुक. अंशुहस्त. अंस. अंसल अंहति. 'अंहस. मंहि. अंहिनामन्. १४३४ | अंहिस्कन्ध १२६४ / अकम्पित. ९५ अश. ९९ अर्ण. ६६६ | अकस्कन ९६ अकस्मात. ५८८ भविश्चा, ४४८/ अश्श्चिनता. ३८७ अकुप्य. १३८१ अपार ६१६/ मक्त. ११२१ | अकम. ४५४ ४९० १५३२ १०४५ १४९२ १५११ ·अमिधान चिन्तामणी १३८३ | अखात. ४०१ | अखिल. ७२० | अखेदित्व. अक्षीव. } ९४१ भक्ष.. '८८४ | अक्षौहिणी, ७१९ ९४३ | अखंड. ११४३३ १०९४ अक्षत. ८ अक्षदर्शक अक्षदेविन्. ४८५ अग. १११४ भक्षपूर्त ४८५ | अगद. अक्षमाला. ४७२ अक्षर १११४ अक्षरचन्चु. १८३ अगरु. ६४० अक्षरचण १८३ अगस्ति. १२२ अक्षरजीवक. ४८३ अगस्त्य. १२२ अक्षवती १३६४ अक्षवाट अगाघ १०७० अक्षान्ति. ३९१ | अगाधजल. १०९१ अक्षि. ५७५ अगार, ९९२ अक्षिकटक. १२२५ | अगुरु. ६४० अक्षिगत. ४४८ अगौक्स. अक्षिविकणित, १७८ | भग्नायी. ८४९ | अगदकार. ७५ अगम. .

·शब्दानुक्रमणिका अग्नि., } १०९९ / अग. १२०९ ८१३ ११२२ १४५९ अपन. ८१२ { ८१२ १५२९ अग्निक. अग्निकारिका. अग्निकार्य, अग्निचित्. अग्निदेवा. मग्निभू अमिभूति मग्निमारुत. अग्निरक्षण. भग्निरनी. अग्निवाल्लम. भग्निवाह. भग्नितमय. भग्निसिंहनंदन. अग्निहोत्र. अग्निहोत्रिन. भग्नीन्धन. १८३५ १०९ / अग्रद्धा. २०९ / अग्रमन्मन् अप्रमाति. भग्रणी. १२३ भग्रतः ८३५ / अग्रवीम. १२०९ अग्रयान ६४७ अग्रमर. १९०३ | अग्रायणीय. ६२० अनिप. अग्रेदिधीपू. १२०० ८०० ४९८ २४७ अग्रिम. { १४९ ५२५ ८३५ अग्रेसर. { ८१४ अग्र. १४२८ १११९ अग्न्यापान ८२९ भव.

·शवानुकमणिका १११४ / अमगर. } अगुलीयक. २११ 'भड्गुष्ठ. ५९२ | अन. २१४ अमि. १७९८ १२७५ अधिनामन्. ११२१/ अनकाय. २०१ अधिप. १३.५ अजनीविक. अप्रिस्कन्ध. ८८९ अनदेवता. ११४ अचल. अजनामक. १०२७ १०५४ अचटभ्रातृ. ३२ | अमन्य. १२१ अचला. अनप. अचिरप्रमा. ११०४ अनमीद, अचिरा. ४० अनर्य. अचेष्टता. २०७४ अमन अच्युत. १२७५ अमाजी. ४२२ अच्युतम. अमातशत्रु. अच्युतामन. } २२५ अभिन. २६ ४२ अरछ. १०७१ अमितमला. भरमल. १२८९, भनिन. अष्टुप्ता. २४० भनिनपत्रिका. १३३६ ७०७ २१४ | अमा. ७०७ ·अभिधानचिन्तामणी } } अमिर. १००४ ९८१ अट्ट अजिह्म. १००२ अजिह्मग. ७७८] अट्टहास. २९७ अजिह. १३१४ | अट्टहासिन्. । १९७ मन्जुका. ३४ | अट्टालक. अज्ञा ३५२ | अड्डन. ७८३ ७३ | अणक. १४४२ 'अज्ञान. १३७४ | अणभ्य. ९६६ अञ्चल. ६६७ अणि. अञ्चित. १०१३ १७० | भणिमन् २०२ भजन. ६८६ | अणीयम्. १४२८ १०५३ अणु. १६२४ अञ्जनाधिका. १२९८ अण्ड भञ्जनिका. १२९८ अञ्जलि. ५९८ अण्डक. अञ्जलिकारिका. १०१४ | अण्डकोश, अजप्त. अञ्जमा. १५३० | अण्डन. १३५३ भटनी. १३५५ १११० अतमी. अटाट्या. १६०११ अतिकुत्सित } अटवी. -~- ·शद्वानुक्रमणिका '३२३ अतिपी. अतिक्रम १६०४ | अतीव. अतिमा, ४९४ | अत्तिका, अतिथि, ४९९ अत्यंतगामिन्. भतिधिपूजन. " (१२ अत्यंतीन. अतिदुर. १४५२ | अत्यय अतिपपिन् ९८४ | मत्यर्थ. । १५०५ अतिपात. १५०४ अत्यल्प.. १४२८ १८ अत्याकार. ४४२ मतिमर्याद. १५०६ | अत्रमवान्. ३३६ "अतिमात्र. १५०६ | अत्रिग्न, अतिमुक्तक. ११४७ | अत्रेयी. १४४९ अथर्वन् २४९ अतिवाहिक. १३५८ अदन. ४२४ अतिवृष्टि. ६० भदन .१४२६ अतिवेल. १५०६ । अदृष्ट. २९६ अमुत. १५०६ ३०३ अतिसर्जन. १५१९ अद्भुतत्व. अतिसंधान **:३७९ | मर. अतिस्थिर. अतिस्निग्धमधुरत्व, ६८ | अद्रि १०२७ भतिहास. भतिरक्त. . ३०२ अतिशय. } २९८ ·মিষধিবামী भद्रिना. अद्रिश. अद्वय. अघम. अधमर्ण. अधर. }. . अधीश्वर. अधवा. अधस् अधस्तात्. अधःक्षिप्त. २०४ | अधिभु. १०२७ अधिरोहिणी. २३४ अधिवासन. १४४१ / अधिविना. ८८२ अविश्रयणी. ५८१ अधिष्ठान. • ३४७ अधीरा. ६३१ १५२६ । अधुना. १५२६ अघृष्ट १४८२ अघोऽशुक ५३५, अघोऽसम. १४१९/ अघोभुवन. २५५/ अधोमर्मन्. ७२५) अधोमुख. ७६७। अध्यक्ष. ७४४ मध्यपन. ७२२ अध्यवसाय. १५११ अध्याहार. ४४० अध्यूढा. १०३५ मध्धेपणा. ३५८ अध्यग. अधि. अधिक. अधिकरण. अधिकर्मिक अधिकाङ्गः अधिकार. अधिकृत. अधिक्रम अधिक्षिप्त. अधिक्ष्यका. अधिप.

·शदानुक्रमणिका भध्वन्. ९८३ | अनन्ततीर्थकृत. अध्वनीन. ४९३/ अनन्तवीर्य अध्वन्य. ४९३ अनन्तर. अध्वर. ८२० अनन्ता. अध्वरथ. ७५२ अध्वर्यु. ८१९ | अनन्यज. २२७ अनक्षर. २६६ / अनन्यवृत्ति. १४५८ अनक्षि. ५७६ | अनर्गल. अनगार. ७६ | अनल. १०९९ अनङ्ग २२७, अनवधानता. १३८२ अनंगासुहृद्. २०. अनवरत. १४७१ अनच्छ. १०७१ अनवराध्य. १४३९ अनड्डान. १२५७ | अनवस्कर. अनडुही. १२६५, अनवस्थिति. ३१५ अनड्डाही. १२६५ मनश्वर. अनतिविलम्बिता. अनसू ७५३ १३०७/ अनादर. १४७९ २९. अनादृत. १४७९ अनन्त. २२४ | अनामय. ४७४ १६३ अनामिका, ६९३ अनन्तक. (७५ अनारत. अनन्तनित्. २९ अनार्यन. ७० ·शब्दानुक्रमणिका १ अनृत. १५२० ३२६ १५० २९६ २९६ अनुप्लव. अनुमव. अनुभाव. अनुमति. अनुयोजन. अनुयोगकृत. अनुरति. मनुराग. अनुराधा. अनुरोध. अनुलाप. अनुवत्सर. अनुवृत्ति, अनुशय. अनुष्ण. अनुहार. अनूचान. अनूप. अनूरु. भन्नु अनेकनातिवैचित्र्य, ७० अनेका अनेहमूक. अनेहस् अनोकह. १११४ ९६२ अन्त. १३७४ १४६९ अन्तःकरण. अन्तःपुर. ७२७ अन्तःपुराध्यक्ष. ७२६ अन्तक. भन्तकृदशा. २४४ १४६० अन्तर २७४ } अन्तर भन्तरा. अन्तराय.

·अभिधानचिन्तामणी अन्तवासिन्. } अन्तराल. अन्तरीक्ष. अन्तरीप. १०७८ अन्तरीय. अन्तरे. १५३८ अन्तरेण. } १५२७ अन्तर्गत, १४९५ अन्तर्गड. अन्तर्धा. १४७७ अन्तर्षि. १४७७ भन्तार. १००७ अन्तर्मनस्. अन्तर्वनी अन्तर्वाणि. ३४५ भन्तदि. अन्तर्विगाहन. १५०० अन्तर्वशिक. अन्तर्हिन. ११७७ ९२३ भन्तावमायिन् } अन्तिक, १४५० अन्तिकतम. १४५८ अन्तिका. १०१८ अन्तिकाश्रय, १००१ अन्तिम. १४५९ ७९ ९३३ ८७४ अन्त्य. १४६९ अन्त्यवर्ण. अन्त्र, १२२९ १२८० अन्ध. ४६७ अन्धकार अन्धकामुहद् २०० अन्यतमम. अन्धसू. ३९५ अन्धु. अन्न. भनकोष्ठक. २०१२ अन्यत्. भन्दुक. } ·शब्दानुक्रमणिका अन्यतरत्. अन्यभूत. अन्यशाखक. १३२२ ८५७ १४३३ 2020rum अन्यून. अन्योन्य. ३१ ३९८ ९८६ अन्वक्ष. १४५७ १४५७ अपटु. अपतर्पण. अपत्य. अपत्यपथ. अपत्रपा. अपत्रपिष्णु. अपथ. अपथिन्. अरदिश. अपध्यस्त. अपमित्यक. अपयान. अपस्मार. अपररात्र. २२७ ५०३ अन्व अन्वय. अन्वर्थ. अन्यवाय. भविष्ट. अन्वेपित. अन्वेष्ट्र. अपकृष्ट. अपकम. अपक्रिया. मघन. अपचय. अपचित. अपटान्तर. भफ्टी. ८८१ ८.२ ३२. ११५ १४९१ ४६१ १४४२ अपरा. } १२२८ ७७२ ७४४ १५१५ अपरामिता. ५६६ | अपराद्धेपु. १५२४ अपराध. अपर्णा. अपटाप. ६८० / मासिका. २७६ ·मभिधानचिन्तामणी ९९५ अपाचीन. अपाटव. ४६२ } अपावृत्त. } अपवरक. अपवर्ग. अपवन. अपवर्जन. अपवाद. अपपारण. अपवारित. अपविद्ध. अपशद. अपष्ठ. अपष्ठु. अपष्ठुर. अपान. ११०८ २७१ १२४५ १४७७ ३५५ १४७६ अपाश्रय. १४७४ अपाप्सन. २४४३ अपिधान. १४७७ १२३१ अपिनद्ध. १४६५ | अपुनर्मव. अपूप. ३९८ १४६६ अपोह. अप् १०६९ ७५८ अपित्त. १०९८ ३७५ अप्रकीर्णप्रसतत्व. ६८ १९२४ | अप्सर. २९८ अप्सा:पतिः अप्रधान. अफल. भवद्ध. अबद्धमुख.. अपसव्य. } १८३ अपस्कर. अपस्नान. अपहार अपहात. अपांग. अपांगदर्शन. अपाची. अपाच.

·शम्दानुक्रमणिका अला. अवाघ. २६० ५०४ १४६६ / अमिख्या. १५१२ अन्न. अमवांधव. अमहस्त. अमिनीपनि. ८३० ५०३ ६ अधिकफ. अधिन, अधिमा. भन्धिमंडूकी. अधिशपन. मच्यामि अनामय अमदद अमपा. १०५ अमिचर. अपिचार. अभिमन. अमिनात. १५९ / अमिक्ष. १०७७ अमिज्ञान. १८२ अमिधा. अभिघ्या. १२०४ भमिनंदन. २१४ अमिनय. ११०० ममिनव. अभिनिर्मुक्त. २५ भमिनिर्याण. अभिनिवेश. अमिनीत. अमिपन्न. ममिनाय, भमिमर, २६ २८२ १४४८ ८६० ७८९ १५०० भमापण. अमित १७९ भमिनमा १५०१ ४४१ ·६ अभिधानचिन्तामणौ अभिभूत. } ४४० २६१ १४३७ ७२९ अभिमंत्रण. अभिमुख. समिमाति. अभिमान. अभियाति. अभियोग. अभिराम. अमिय. अभिलात. जमिलाप अभिलापुक. . ७२८ ३०० १४४४ ३४१ १५२१ ४३१ ४२९ ३४९ ८४४ १५१७ ४३६ अमीक्ष्णम्. १५३१ अभीपंग. २७२ अमोपु. अभ्यग्र. १४५० अभ्यंजन. ४१७ अभ्यंतर. अभ्यमित. ४६९ अम्पमित्रीण. ७९२ अभ्यस्त्रिीय. ७९२ अभ्यमित्र्य. ७९२ अभ्यर्ण. १४५१ अभ्यवस्वंद. अभ्यवहार ४२३ अभ्याख्यान, २६८ अभ्यागत. अभ्यागमा ७९७ अभ्यागारिक. ४७८ अभ्याटान. अन्यांत. ४६९ अभ्यामई. ७९८ ७८८ अभ्यास १४५० अभिवादक. अभिवादन. अमियाप्ति. भभिशस्न. अमिषा. भभिपणन. अमिपंपात. अभिमारिका. अभीक. ७९० ७९७ ५२९ ·शब्दानुक्रमणिका अमर्ष. ५०१ अमर्षण. ३२० ३९२ अमा १९२७ १४८९ २७८ १५०८ अमांस. अमात्य. } ७१४ ७१९ १५० १५० अभ्यासादन. अभ्युत्थान. अभ्युदित. अभ्युपगत. अभ्युपगम. अभ्युपपत्ति. अभ्युपाय. अभ्यूपा. अभ्योष. अन, अभ्रक. अभ्रपथ अभ्रमातंग, अभ्रमप्रिय. अनि अभ्रष. अमत्र. अमम. भमर. अमरावती. अमर्य. अममवेधिता. ३९९ अमावसी. अमावस्या. अमावासी. १०५१ अमावास्या. १६३ अमित्र. १७७ अमुक्त. १७७ अमुत्र, । अमुप्यपुत्र. ७२९ १५२८ ५०२ १०२६ ५६ अमृत. ७४ ८९ ८७ ८८ अमृतद्युति. अमृतम् १०५ १०४ ·अभिधान चिन्तामणी । १५८ अमृता. अमृतासंग. अमेघ. अंधक. भंवर. } अम्बरीष. अंबष्ठ. ५७५ १४६६ १०२८ भयःप्रतिमा. भयन. } अयंत्रित. अयम. अयाचित. अयि. अयुक्छदः. अयुत. अयोग्र. अयोधन. अयोध्या. १०२० ८९६ ३३५ ५५७ अंबा. } १०१७ ९२० ९७५ २८ १२८ अर. अंयिका. } अंबु. 'भंयुकूप. अंबुप. अंकृत. अंमम् अम्भसू. अम्ब. अम्लवेतप्त. भम्लिका. २०३ १०६९ १३५० १३२९ २६७ १०६९ ११०४ १३८८ ४१७ १०९३ अरघट्टक. अरमस्. अरणि. अरण्य. अरण्यश्वन्. ८२५ १२९१ भरति. } ·शब्दानुक्रमणिका ५०१ अरनि अरविंद. अरर. अररि. अराति. ८४९ अराल. ७२९ १४२७ ७२८ १५३७ ९२ अरि. अरित्र. ७११ अरिष्ट. ८७९ ११३९ ९९७ ४०८ १२५ २२० १३२१ अरंतुद. अरुंधती. अरुंधतीनानि, अरुस्. मरे. अर्क. } अर्कन. अर्कतनय. अर्कबांधव अकरतोन. अर्कसूनु. अर्कसोदर. अर्गला. अर्गलिका. अर्घ. अर्ध्य. भर्चा. } भर्य. अर्चित. १०३ अरिष्ठ अरिष्टनेमि. १७७ १००४ १००५ ८६८ ५०० ४४७ अरुण अरुणसारथि. अरुणावरन. भगोपळ.

·अभिधान चिन्तामणी अर्चिस्. अचिमत्. } ७९४. ३८८ १४३४ अर्जुन. १०८४ १४५ ६७७ ११०२ अर्थिक. ९९ । भर्थिन. १०९८ अर्य. अर्दना. अर्ध. १३९३ | अर्धगुच्छ. ७०८ | अर्धमाहवी. ७०२ अर्धमाणव. १०४४ अर्धरात्र. अर्घवीक्षण. १२६५ .१०७३ / अर्धहार. १८८ अर्धेनु. १०६९ भद. भयुद. १९२ म. १५११ अर्थमदेवा. भर्यमन. २८८ ८० मर्या. २७० भर्याणी. अर्जुनध्वन. अर्जुनी. अर्णव. अर्णवमंदिर. मर्णम. भति. अर्थ. । अपंपण. मना. अयोग. अपंवाद भपिशान. ४०९ ९५ } १२३ ६२१ ५२४ ·अर्वन् । अाक ११०३ अर्शम. शब्दानुक्रमणिका अलसेक्षणा. १४४३ भलात. १५४२ अलावू. अलि. १९८९ अलिक. अलिंजर. ४४७ अलिंद. २४ अर्शोन. अर्घायुज्. अर्हणा. अहेत. १२१२ ५७३ १०२२ १०१० २६५ ६७३ १३६५ १४२६ अलीक. } अहित. ११८४ १४२८ १४२८ अलक्ष्मी. १२११ अलोक. मलं. १५२७ अल्प. अलक. अल्पतनु. अल्पमारिष. अलका. अस्पिष्ट. अलक्त. १३८० अल्पीयस्. अलंकरिष्णु. अवकर अलंकर्मीण. ३५४ । अवकृष्ट. अलंकार. अवकीर्ण. अलंकारसुवर्ण. १०४६ अवकीणिन्. अलर्क १२८० अवकेशिन् अलगद अवगणित. अलस. अवगत. ४४० १४७६ ८५४- । १४७९.

·भभिधानचिन्तामणी अवग्रह. } ९६२ १४७६ १५०२ अवग्राह. अवघात. अवचल. अवज्ञा. १४७९ अयज्ञात. ९३३ ९५६ ४१५ अवट. } भवटीट. अवटु. अवतंस. भवनमस. अवतार. भवनोका. अपदंश. अवधि. १२२६ अश्वस्त. अवन. २०१७ अवनत. ७५० अवनाट. अनि. १४७९ भवति. १३६४ । भवन्तिमोम. ९३१ । अवन्ती. अपात. ५८६ थवभृथ. ६५४ भवभ्रा. अम. १०८७ अबत. १२६७ । अषमताकश. ९०७ स्वपई. अवमानित. १४९९ अवयव. अपराम भयरति. १४४२ भशोष. २१७८] भरोधन. १४४२ १४७९ १२२२ अपमान. } १३९३ १४७९ अवदान. भरदारण. भाय. भवान. १५२२ ·शब्दानुक्रमणिका १३५१ १४७९ - अवरोधिक. अवर्ण. अवलग्न अवलम्बित. अवलिप्तता अवलोकन. अववाद. अवश्यम्. अवश्याय. अवष्वाण. अवमक्थिका. भवप्तर अवसर्प. अवमर्पिणी. अवसाद, अवहार. २७१ अवहित्या. ६०७ | अवहेलन, १४७८ भवाच. ५७७ २७७ अवाकूश्रुत. १५४० अवाग्र. १०७२ अवाच्या ४२४ अवार. ६७९ अवारपार. १५०९ अवि. ७३३ अवित. अविदुग्ध. ३१२ अविदूस. ३२४ अविद्या. अविनीत. १४९६ अविनीता. अविमरीत. अविरत. अविरति. अविरल ३४८ १४५६ २६६ १०७९. १०७३ १२७८ १२७८ अवतान. अवसित. अवमेकिम. अवस्कर. अवस्था. अवहस्त. १२७८ १४७१ १४४७:- ·१४ अभिधानचिन्तामणी १०३५ अविलंबित. अविला. अविसोद. १४७० १२७७ १२७८ अश्मन् अश्मंतक. अश्मरी. अश्रांत. . अवी. ४७० १४७१ १०१३ अधि. अवृष्टि अपेक्षा. अव्यवहित. अव्याहतत्व. भब्युच्छित्ति. १४५१ अश्रु. अश्लोल. २६६ अरूपा. - अशन, } अशनाया. अशनायित. अशनि. } ११०१ ७१ | अश्लेषाभू. १२२ ३९५ ४७ अश्व. ४२३ १२३२ ३९३ अश्वकिनी ३९२ अश्वग्रीव. ११०५ १३११ अश्वतर. १२५३ ५२९ अश्वत्थ ११३१ १३८० भश्वमेधीय. १२४३ १४३३ भश्वयु. ११३५ अधधारण. १२८६ अश्यार. ७६१ १०.४ अश्वसेन, १०.२ अनसनपनंदन. १९२ } • अशिश्वी. अशुम. भशेप. भशोक. - अशोका. अश्मगर्म. भश्मम. .

·शब्दानुक्रमणिका १२३३ १८१ अश्वा. अश्वारोह. अश्विन. अश्विनी, अश्विनीपुत्र. अश्वीय. अपडक्षीण. असंख्य. असार. असि. असिक. असिनी. ७८२ ५८१ ६२१ १२० १२९७ असित. } १२९२ अष्टपाद्. } १४२० ७४१ १२८६ १२११ १२३७ १९६ ११९४ असितानन. असिधावक. असिधेनु. अतिपत्रक. असिपुत्री. असु. अमुख. असुमत. १०४३ ६१४ १३१६ अष्टमंगल. अष्टमूर्ति. अष्टश्रवण. अष्टापद. } अष्टिवत्. असकृत. असदध्येत. असंकुल. असत. असती. अमहन. असमति. ८५७ असुर. २३८ १०४९ १४७१ असुराह. ५२८ असूया. ७२९ / असूक्षण. अमृप. १४७९ ·२६ अभिधानचिन्तामणी असूकर. ६२४ • १९७ १२७९ . ६२० अस्थि. } असचिरा. ६३० अस्थिकृत्. असृज्. } ६२१ अस्थिधन्वन्. असौम्यस्वर. ३४९ अस्थिपंजर. १४८२ अस्थिभुज्. १५३९ अहम. अस्थिर. } १०२७ ३२४ अस्थिविग्रह. अस्तर. अस्थिप्तमव. अस्ताग. ५२ अस्थिस्नेह. अस्ताघ. १०७० अस्फुट अस्ति. १५४१ | अस्फुटवाचू. अस्तिमत्. ४७७ अन्न, अस्तिनास्तिप्रवाद. २४७ अस्तु. अस्खपा. अस्तेय. अनु. '७७५ अस्वप्न. अन्न. अस्वा. अपाम. मलामान्य- सम्पाच २०७० निदिता. २१० ६२८ ६२८ २६६ ६२२ १०१३ १२०३ ३०७ ·शब्दानुक्रमणिका २७ ३१८ अहंयु. अहंकार. अहंकृत. अहन अहमहमिका. अहंपूर्विका. अहमति. १३७४ अहर्मणि. अहोधव. अहर्मुख. अहस्कर. अहि. १३०२ अहिकोश. अहिच्छत्र } अहित ७२९ अहिकांत. ११०६ अहितुंडिक. अहिभृत. अहिभय. अहिर्बुध्न. १९७ अहिर्बुध्नदेवता. ११४ महिमा. अहोपुरुषिका. अहोरात्र अहाय. १५३० भा. आं. १५४० आकर. आकल्प. आकल्य. आकार. १५१३ आकारगोपन. ३१४ आमारण. २६१ आकालिकी. आकाश. आकीर्ण. १४७३ आकुल. १४७२ अपकृत. आक्रद. ७९९ आकम. आक्रीड, आक्रोश. २७२ आक्षद. १९९ १८ ·२८ मभिधानचिन्तामणी २४३ आचार्या. } ५२३ ५२४ आक्षेप. २७२ आङ्गिरस. आखडल आचमन. आखनिक. १९८८ आचाम. आख. आचार. आखुग. २०७ आचारवेदी. भाखेट. ९२७ आचारांग. आख्या २६० आचार्य. आगंत. ४९९ आगम. २४२ आगत. ७४४ आचार्याणी. आगु. २७८ आग्नीध्रा. ८१४ माग्नेय. } ६२१ भाच्छाद. १२३ / आच्छुरितक. भाग्नेयी. १६९ / आच्छोदन. आमहायणिक. ११२ आजक. आप्रहायणी. १५० आमग. आघाट ९६२ आमि. आधार. ४०७ आमीव आमात. ४२६ आन. भामान. ४२१ आज्ञा. भोगिक आभ्य. आचित. } ८८५ १४७३ २९८ ९२७ १४१७ २०१ ७९७ २७७ १०७ ·शब्दानुक्रमणिका भाज्यवारि आंजनेय. भाटि आरोप. आईवर. आढक आदकिक. १३२२ भादकी. } १३७६ २४७ १०७६ आतोद्य. आत्तगंध. १३३८ आत्मगुप्ता १४९९ भात्मयोष. ७९९ मात्मन. ८८६ आत्मदर्श. आत्मन्. १०५६ ११७५ आत्मप्रवाद. ३५७ आत्मभू } ९६६ आत्ममरि. आत्मयोनि. आत्माशिन. आत्मीय. ७१७ आत्रेय. मायर्वण. १३३४ भादर्श. आदि. ४९९ आदितय. आढ्य. भाणवीन. आतंक. } आततायिन्. आतप. आतपवारण. २१७ २२९ ܐ ܘ ܕ ६२० ९९७ १४६९ आतापिन्, आति. मातिथेयी आतिथ्य आतुर. आदित्य. } ·. अभिधामचिन्तामणी ७०० आदित्यमनु आदिम. मादिरान. માન आदेश. आदेशिन्, अ देष्ट. ७०५ आनंदधु. १४६८ | आनंदन. आनंदप्रभव. आनय. २७७ आनाप. ४८२ भानाह. भानिली. ८१४ ९२९ १४.१ ११२ १५.४ १४८१ १४५८ | भानुपूर्वी. आगन. ४२८ भादोरित. प्राचीक्षिकी. } २६६ आधि. माध्यान. भान. भाना. भानामि, २१२ मारगा. भारण. आणि. आप. भ.प. भाम". ११. मान. भासी. भार भापीन. १९८ पापिर. } ९०७ २८. भा. .} ·शब्दानुक्रमणिका ३१ ३ ५०२ } १५४० २४९ ११५२ आपृच्छा. २७४ आमुक्त. २५ आमुष्यायण. आप्त. ७३४ आमोद. आलोक्ति. २४२ आप्रपदीन. आमोदिन. आप्तव. ६३८ | आम् भाबद्धमुख. आम्नाय. } आमरण. आभा. १५१२ आम्र आभिनात्य. आम्रातक. आभीरपल्लिका. १००२ आप्रेडित. आमीरी. ५२२ आम्लवेतस. आभील. १३७१ आयत. आभोग. १४३२ आयति. आम ४६३ आयत्त. मामगंधिन्, १३९२ आयसी. आमनस्य. १३७१ मायःशुलिक आमय. आयाम. आमयाविन्. भायुक्त. आमलकी. ११४५ प्रायुध. आमिक्षा. ८३१ आयुधिक. ४१७ १४२८ ३५६ ७६९ १४३१ ७७३ भामिप. ७७० ·३ २ भभिधान चिन्तामणौ आयुधीय. आयल्लका. आयुर्वेदिन. आयुस्. आयोगव. आयोधन. आरकूह. आरक्ष. ७६९ आराव. १४०० आरेका. १३७५ ४७२ आरोग्य. १३६९ | आरोपितविशेषता ८९७ ७९६ १४३१ ७० भारोह. } १०४७ । आरोहण. आरोहण. } १०१३ भार. } १२२६ ११६ आर्जुनी. १०४७ आर्तव. ११४० आति. आरम्पध. आरण. आरनाल, आरति. ९३ / आई. १३७१ १४९२ ११८९ आईक. आदी. आर्यपुत्र. १५२२ १४०६ १५१० भारंभ. } ३३५ आर्य. १४०० ३५९ आरमटी. आरव. आरा. भारापन. आराम. आरालिक. ४९७ आर्या. आर्यावर्त. आर्पमि. १९२ ·my ९२२ आपल्य. भाहत भाल. आदम. आलय. आलवाल. शब्दानुक्रमणिका १२१९ | आलेख्य. भास्यशेष, १०५९ आलोक. ३७१ आवरन ९९० आवरण. १०९५ | आवर्त. ३१५ | आवहित. आवलि. २७४ आवमथ. आदम्य. आलाप. आलावत. आरिन्. १०७६ १४८० १४२३ ९९४ ९९१ ९९४ ११८३ १२११ आवसथ्य, आवसित. मालि. आवा१. } १४२३ १११४ १५०७ २९३ ५२९ आवा. १०९५ १०९५ ९९१ आघात. आविक्र. आलिक. आलिंगन. आलिंगिन्. आली आलीट. आलीनक आट. आटुक्त. भाविद्ध. } १०४२ आविल. आविष्कृत. १४८२ १४५० १०७१ २४७८ १३०७ ·अभिधानचिन्तामणी २७२ १३०४ माविष्ट. आविस् आयुक्र. आवुत्त. आवृत. आवृत. आवेग. १५३० आशिस. १५३६ आशोविप. आशु. } ३३२ १४७६ १५०४ आशुग. } ३२२ | आशुशुक्षणि. आश्चर्य. १४९९ आश्रप, ११०६ १०९७ ३०४ भाश्रम. आवेश. आवेशन आवेशिक. आवेष्टक. आशंसित. माशंपा. आशंह. आशंका. आशय. ४९९ ९८२ ३५० }. } आश्रय, आश्रयाश, ९९१ १०९९ २७८ ३५० आश्रय. १३८३ आशा. १४८९ १४२० आशित. } ३९४ ४२६ ९६४ आश्रुत. आश्च आधाप. आश्वयुज्. आश्विन. माशितंगवीन.

·शब्दानुक्रमणिका AD भावीन. १२५० आपाढ, -- आसुर. आसुरी. आस्कंदन. आस्कंदितक. आस्तर. आस्तिक. ४१९ ७९७ १२४९ १०२९ आपाढाभू. आसक्त. ३८५ १२२४ १४९८ २७८ आस्था. } आसन. ६८४ १८१ १४९८ आप्तना. आसंदी. आसन्न १४५१ ९०४ आसव. } १२८८ आसादित. आसार, } २४९० ७९० आस्थान. आFयानगृह. आस्पद. आस्फोटनी. आस्या आस्यलागल. आस्थलोमन्. आया. आत्यामव. भाहत भाहतलक्षण. आहा. आह. १४९८ आतीन. ४९२ आफुति. आसुतीपर. ८१८ ९.१ ·अभिधानचिन्तामणी आहवनीय. भाहार. आहारतेमस्. आहार्य, आहाय. आहिक आहिताग्नि. आइति. आहो. आहोपुरुपिका. आहिक. आय. भाबा. आह्वान ८२६ इच्छा. ४२३ इच्छावसु. ६२० इज्जल. २८१ इन्याशील. १०९२ इट्चर. इडिक्क. इतर. ८२१ । इतरेतर. १९३९ । इतिह. ३१८ । इतिहास. २२५ इत्वरी. २६० इदानीम्. २६० इध्म. १२१९ १२७७ ९३२ १४९९ १५३७ २६९ ५२८ . ८२७ ३५९ इ . } इचवारि. इक्ष्वाकु. २२६ १२१२ इन. ११९४ | इंदिरा. १०७५ इंदिदिर. इंदीवर. १४५४ । इंदु. १५१३ इंदुकांता. १५१३ इंदुजा. १९४३ } इंदुभूत. इंग. इंगित. इंगुदी. १९९ ·शब्दानुक्रमणिका ११९९ | इंद्रियार्थ. १६९ | इंधन. १७१ ३५९ इमपालक. ९९७ इमारि. १०३० इम्य. १०११ / इमद. १२०९ | इरा. ९२६ इरिण. ८२७ १२१८ '७६२ १२८१ ३५७. ११०१ ९३९. ९२७ इवला. इपीका. इषु. ११९५ ७७८ इन्द्रक. इन्द्रकील. इन्द्रकोश. इंद्रगोप. इन्द्रनाल. ? इन्द्रनील. इन्द्रभूति. इन्द्रलुप्तक. इंद्रवारुणी. इद्रसृत इन्द्राग्निदेवता. इंद्राणी. इंद्रानुन. इद्रिय. } इंद्रियग्राम देद्रियायतन. ११५७ } १७५ २१४ १३८३ इष्ट. इष्टगंध. इष्टापूर्त. इष्य. इष्वास. ई. ईक्षण. } ८३५ १५६ ९७६ ·३ ८ ८९ १६ / ईपादन्त. अभिधानचिन्तामणौ ईक्षणिक. ईपदुष्ण. ईडा. २६९ ईपा. ईति. ईरित. १९८२ ४६५ ईपिका. ईर्या. १५०० ईपीका. ईर्ष्यापयस्थिति. १५०१ ईया. ईर्ष्यालु. ईहामृग. } ३५८ ईश. } १९५ उजनाह. ईशमस. १८९ उस. ईशान. } उक्षन् १९५ उबा. ३५९ उरूय. ईशिप. २०२ उम ३५९ ईचा. १९६ प्र. उप्रपन्यन् धरा. २०४ अमिन. १२२६ ९२० ९२० ४३० २८४ १२९१ १२४१ १२५८ १९५८ } १७१ ईन. १९३९ उपट. १४७८ ·शब्दानुक्रमणिका उच्चताल. उच्चय ९९४ १०७ <७९ उटज ६७३ उडु. २३६९ उडुपथ. १४४९ , उड्डीन ७५० उड्डीश. उचल उच्चार. उच्चावच. उच्चल. उडुप उच्चे श्रवसू. उञ्चैघुष्ट. १५३६ उत. ११९ ४३६ १५४१ उतथ्यानुन. ਉਚਰੋ १४६६ । उताहो. उच्छ्राय १४३१ उत्क उच्छिष्टभोजन. ८५७ उत्कट उच्छ्नि. १४२९ उत्कंठा. उच्छीपक. उत्कठित. उच्छास. उत्तर. उच्छसित. ११२८ उज्जयन्त उत्कलिका. उज्जयिनी उज्वल. उत्कुण. उम्म्म. ११२७ उत्कोच. उन्झित. १४७५ उत्क्रम. उत्कर्ष. १५०६ . १०७६ ·अभिधानचिन्तामणी उत्तेरित. १२१५ १२४९ ३८९ उत्कोश. उरिक्षप्तिका. उत्तप्त उत्तम. उत्तमर्ण. उत्तमांग. उत्तर. उत्तरमा उत्तरच्छट. उत्तरफल्गुनी. उत्तरा. उत्तराभाद्रपद. उत्तरायन. उत्तरापाटा. उत्तरासंग. उत्तरीयक. उसंम. उत्तान. उचानादन. उमानशय. ४५७ १५८० १२६ १२८६ ११२ उत्पतितृ. १४३८ । उत्पतिष्णु ८८२ उत्पत्ति. उत्रल. उत्२श्य. उत्पाटित. उत्पात. उत्पादक. १६७ | उत्पादपूर्व. ११५ उत्पादशयन. १५८ उचिमट. उत्कृष्ट उम्म. उसंग. ९५४ उसमन. २०७१ उत्सर्पिणी. १२२ उराम उरामादन. १२४५ उम९. १२४८ उम्मद १३३० ११२८ १२७ भित. } ·शब्दानुक्रमणिका ७३५ उदय, ५४ - ४२८ उत्साहन. उत्सुक. उत्सूर. उसृष्ट उत्सेध. उदक. उदकू क्या. उदगद्रि. उदगयन. "उदग्भूम. उदग्र. ४५० ४५० ११७५ उदर १४३१ उदरपिशाच. १०६९ उदरंभरि. १६८ । उदरत्राण. उदरिणी. १०२७ / उदरिन्. उदरिल. ९५३ | उदर्क. १४२९ उदरग्रंथि. उदवासित. १२२६ उदश्वित्. १०२६ उदात्त. १४८२ उदान. १०७३ उदार. २६० ३९४ उदावत. १०७३ उदासीन, उदाहार. ९९० उदप्रदत् । ११०९ उदंचन. उदंचित. उदधि. उदधिकुमार, उदंत. उदन्या. उदन्यत. उदपान. } ७३२ २६२ ·अभिधान चिन्तामणौ उदीची. उदीचीन. उदीच्य. उदीर्ण. १० ८८१ १४२८ उडुंबर. } १३५७ उद्धान. उद्धार. ९५२ उद्धर. ३६७ । उद्भुषण. ११३२ उद्धृत उद्भट १०३९ उद्भिन. उद्भिज्ज. उद्भिद्. १५०५ उद्यम. ८१९ उद्यान. उद्योग. १०९३ उद्योत. १२०९ उद्र. उद्वत्सर. उद्वर्तन. ११७७ उद्वह. उदूखल. उद्गत. उद्गमनीय. उदाढ. उद्दात. उदयन. • उद्घाटक. उदंश. उद्दान. उद्दाम. उद्दाल. उहाव. उद्धर्ष. उद्वत. उद्व. १०१ . १३५ ६४२ १४९५ १२२१ उद्वांत. } १५०८ उद्वासन. उद्वाह. ६१८ ·शब्दानुक्रमणिका 0 ३ उपकारिका, उपकार्या, उपकुल्या. उपक्रम. १४२८ १४६८ ३२२ ४६२ ४२१ २८२ १६१० २७१ उद्वेग. इंदुर. उन्दुरु. उन्नत. उन्नतानत. उन्नयन. उन्नसत् उन्नाह. ভৱি उन्मदिष्णु. उन्मनस् उन्मथ उन्माष. उन्माद. उम्मिपित. उन्मीलन. उन्मुख उन्मूलित. उन्मेष. उपक्रोश. उपगृहन. उपग्रह. उपग्राह्य. उपघ्न. उपचर्या. ४२९ ,४७३ ९३२ ३२० उपचार. ४९७ उपचारपरीतता. उपचित. ४४९. उपनाप. उपजिड़ा. १२०७ उपज्ञा. उपताप. उपत्यका. १०३५ उपदंश. ९०७ ५७८ १२४९ उपकंठ. } उपकरण - ·४ भभिधान चिन्तामणी उपप्व. १२०८ उपह. १२०७ उपभूत. १२५ ७४० उपभोग. } ८२८ ७२ १४६२ ६५८ उपदा. उपदीका. उपदेहिका. उपद्रव उपघा. उपधान. उपधृति. उपधि. उपनत. उपनय. उपनाय. उपनाह. उपनिधि. उपनिषद् उपनिष्कर. उपनिष्क्रमण. उपनीतरागत्व. उपन्यास. उपपति. उपपादुक. उपपुर. उपप्रदान. ५१८ उपमा. ९९ ३७८ उपमात. १४९४ उपमान. ८१४ उपयम. उपयाम. २९० उपरक्त. उपाक्षण. २५० उपरति. उपरम. उपराग. उपरि. २६२ | उपरिष्टात् उपल. १३५७ उपलब्धि. ९७२ उपलम. उपलिंग. ७४९ १५२२ १५२२ १२६ १५२६ १५२६ १०३६ १५२० ·शब्दानुक्रमणिका वन. उरवर्तन उपक्षप्तथ. -उपवास. उपवाह्य. उपविष, उपविष्ट. उपवीत. उपवैण. उपशम. उपशल्य. उपशाय उपश्रुति. उपसंग्रह. उपमन्न. उपसंपन्न. उपसंव्यान. उपसा. उपसर्ग. उपसर्जन. उपमा. उपसूर्यक. उपर. ४१७ उपत्य. ८४२ उपस्थित. १४९४ १२२२ । उपस्पर्श. १३१४ उपहार. } ४९२ उपहालक. १४० उपठहर. ७४१ उपाकरण. ८४१ ९६३ उराकृत. १५०३ उगन. १४४१ २६३ उपात्यय. १५०४ उगदान. १५२४ १४९४ ४७८ ३७३ १३८१ उपाध्याय. १२७४ ५२३ उपाध्याया. १२५ ६२४ उपाध्यायानी. १२६८ । उपाध्यायी. १२४ १०१ | उपानह. उपाधि. } ·अभिधान चिन्तामणी २०३ } ९६७ ६५७ १२७६ १२७६ ७९२ उपान्त. १४५० उमा. उपाय. (चतुष्टय) ७३६ आयन. ७३७ उम्य. उपार्टम २७४ उरःसुत्रिका, उपामकदशा. २४४ उग. उपासग. ७८१ उरण. उपास्ति. ४९७ उपभ्र. उपाहित. } उरीकृत. १२६ उरश्छद. उपांशु. १५३८ उरमिल. उपेक्षा. उग्स्. उपद्र. उरस्य. २६२ उपोद्घात.} उरस्वान्. १५१० उराह. उतकृष्ट. उरु उभ. १४२३ उरोज. उमापति. १९९ । वर्णायु. उमावन. ९७७ उर्वरा उमासुत. उर्वशी. उम्. १५४२ उी. उबर. उप. उम्बुर. उलप. २१४ ५५० ७९२ १२४० १२७६ १९९४ ·१४५७ ऊरव्य. जीकृत. उरुरीकृत. भभिधान चिन्तामणी २६४ । अमिमत. १४८८ बशीरमण. उप. ऊपण. ८६४ ऊपर ९४० ४१९ ९३९ उरुन. ३२३ ऊर्ग. } जस्वल. उसिन्. अर्णनाभ. उर्णाय. १९२ १९२ १०८ १२८९ क्ष. } १५५ ७९२ ७९२ क्ण. १२१० ऋकृप, ६७० ४९२ २९३ ऋम्विद्. १४८२ ऋच.-ग. ४५५ ऋचीप. ऋनीप, ४६५ ४९२ ऋजु. ३ १९६ | ऋजुरोहित. ऋण. १०७५ ऋत. ऊर्ध्वक. ऊर्ध्वक्षिप्त. ऊर्ध्वमानुक. ऊर्ध्वज. ऊर्ध्वजु. उपदम. ऊर्ध्वलिंग. ऊलोक. ऊर्मि. अभिवा, २४९. १०२० १०२० १४५६ १७९ ·शब्दानुक्रमणिका ऋतु ऋतुमती. ऋते. ऋद्ध. ऋद्धि ऋमु. ऋमुक्षिन्. श्य. १९२७ ३५७ ३६७ ८८ २६ १२५६ एकक. १४५७ एक्कुंडल. २२४ एकगुरु. एकतान. १४५८ एकताल एकदत. २०७ १३२२ एक्श. ४५३ १२६२ एक्धुरीण १२६२ एकपत्नी. ५२८ एकपदी. एकपदे. १९३२ एकाद. १९६ एकटिंग, १८९ एकप्रत्ययसंतति. एफयष्टिका. एक्सर्ग. एकहायनी. १२७२ एकाविन्. ११५७ एकाग्र, १४५८ ऋषम. १४४० ऋषि. ऋषिकुल्या. ऋष्टि. ऋष्यांक. १०८२ ७८२ २३० ८४ एक. १९५७ १४६८ - ·अभिधानचिन्तामणौ एकांत. } एकांतदुःपमा. एकांतसुषमा. एकायन. एकायनगत एकावली. ऐ. एडक. एडगन. एडमूक एडूक. एण. एणभृत्. एत. एतन. एतहि. ७४२ । एसि. ११८९ १५०६ एपण. ७७९ एपणा. १२९ | एपिणी. ९२४ १४५८ १४५८ | ऐकागारिक. ६६१ | ऐकाग्र. १४५८ ४५४ ऐतिह्य. २५९ १२७६ । ऐंद्रलुप्तिक. ४५२ ११५८ | ऐंद्रि. ७०९ ३४८ ऐंद्री. १००३ | ऐरावण. १७७ १२९४ १०५ / ऐरावत. १८० १३९८ १७७ १३६८ | ऐरावती. ११०४ ऐल. ७०१ ऐश्विल ८२७ ऐशानी. १४९५ ऐश्वर्य. ओ. ११५० | भोक्स. ९९१ एषम्. एधित. एनसू. एरंड ·३ शब्दानुक्रमणिका -- औदार्य. } ५०९ १४१६ ८४२ १४११ ओघ. २९२ १०८७ | औदुंबर. ओंकार. २५० औपावक. भोजस्. ७९६ औपम्य. ओण्ड. औपथिक. ओतु. १३०१ | औपरोधिक. ओदन. औपवस्त ओम्. १५४० मोमीन, ओपण. १३८९ औरभ्र औरभ्रक. ओपधि. १११७ ओष्ठ. औरस. ५८१ औरस्य. औ. श्रोईदेहिक. औक्षकः औपुष्प ११४७ मोर्वशेय. औत्सुक्य. औलुक्य, औदनिक. ७२२ मोशीर. आदम्चित. औषध. औदश्चितक. ४११ औपषि. औदरिक. ४२८ औषधीपति. औदात्य. मौष्ट्रक. १४१७ ५५० ६५० १४१६ | और्व १२०० ८९२ * १११७ ·५२ अभिधानविन्तामणी क. २११ ७०७ क. कस. १०६९ २२० १०२४ १०५७ १०५६ १२६४ १२५७ कंपक. कसोद्भवा. ककुद. ककुद्मन. ककुद्मती. ककुम् ककुम. ककुम. ककोटक. क्खट. श्या. १२३२ कंक. १३३३ पङ्कट. कंकण कंकत. कंकपत्र. कंकमुख. ९०९. कंकाल. कंकेलि. ११३५ कंग कंगुनी. कच. कचश्मश्रुनखाप्रवृद्धि. ६३ कच्चर. १४३५ कचित. १५४० १३८६ कक्षः कच्छ. } १०७७ वक्षा. ५८९ काउप. } कक्षापट. कक्षीवत्, कच्छपी. } १३५३ २८८ १३५३ ·शम्दानुक्रमणिका कच्छा. कच्छाटिका. कच्छुर. कच्छू कजल. कज्जलध्वज. ४६४ १३३० २९० कटिल्लक कटिसूत्र. क्टीर. कटु. कटुक्काण. कटोलवीणा. कटवर. कठिन. कठिनी. कठोर. कडंगर. क्डार. कण. कंचुक. -- १३८७ १०३७ कंचुक्न्.ि कंचुलिका. ७२७ ६७४ ११८२ १३९७ ११२७ ४२१ ४२२ कट } २०१७ १२२५ कणा. कटक. ७४६ कणित. कणिश. परयाणग्रवाद. १९८१ २४८ कटाक्ष. वटक. कटाह. कटि. कटिमोथ. ५७८ १०२२ ०७ कण्टकारिका. कण्टकाशन. ११५७ १२५४ ·अभिधान चिन्तामणी ५८८ २८७ १२३२ १२९४ १५३३ १३८६ १२८३ १९५ १०१७ ३४७ १०४३ कंठ. कंठकूणिका. कंठबंध. कंठिका. कंठीरव. कंठेकाल. कंडन. कण्डरा. कण्ड. कण्डयन. कण्डूया. कंडोलक. कत्तृण. कायंफथिकता. कदक. कादध्यन्. दिन. कदेव. } कदमक.. यादर्य. क्दली. } कदाचित्. कदुप्ण. कद्रु. वद्वद. कनक कनकाध्यक्ष. कनकाटुका. कनकाहय. पनन. कनिष्ट. कनिष्ठा कनी. ४६४ १९९१ २६३ ६८१ ९८४ ७१८ ११५१ ४५३ ५५२ ५९३ ५१० ६७५ ६९३ १०४० कनीनिका.} कनीयस. कनीयम. } १०५४ १९८० १४२८ } कंद.. } ·कन्दर्प. कंदी. कंदली. १०४८ १०४७ शब्दानुक्रमणिका २२८ कपिला. कपिकोह. १२९४ कपिश. ९२१ कपिशीर्ष. कपोत. कपोतपाली. ९७३ कपोताम. कपोल. १३३९ १०१० १३९४ कपोली. ४६२ ६९० कंदुक. कंधरा. वन्यकुब्ज. कन्या, कन्याकुन कपट. कपर्द. } कपर्दिन्. कपाट. कपाल कपालभृत्. कपालिनी. कपि. कपिकन्छु कपित्य कपिध्वन. कपिल. कफ. कफर्चिका. १२०६ कफणि. १९६ कफिन्. १००७ कफोणि. करंध. } १९९ २०६ कबर. १२९१ कारी. क्मठ, ३१५१ । कमंडछु. ७०९ कपन. ५९० ५६५ १०७० १४६९. ८१६.

·अभिधानचिन्तामणौ १२२४ कमनच्छद. कमनीय, कमर. १४४५ कर. कमल. } } } कमला. कमलोत्तर. कमितृ. कम्प. कैप्र. कंपन. कंपाक. कपित. कंट. } कर लिवाह्यक. कंरि. कंच. संयुग्रीवा. ५९१ १०६९ करक. २२६ १०२१ ११५९ | करकपात्रिका. १०२५ ४३४ फरंक. ६२८ १०२२ करन. १९.४ करंग. १४५५ १२२५ ११०६ करट.. १३२२ १४८१ १२६९ करटिन्. १२१७ करटु. } वरटा. १०२१ १२०४ करण ८२ पत्र. } ४३४ १४४५ करणनाण. करतोया.

·शब्दानुक्रमणिका ६७ करीष. करीपाग्नि. १२७३ करपत्रक. करवाल.. करवालिका. करवीर. करवीरा. १९४९ २९४ करम. १३३७ १२१८ कर्क. .१२३७ करुण ९८९ करुणा. १२५५ करुणापर. ५९२ कोटु. कोणु ११०४ । करेणुभू. १४६९ | करोटि. ३९९ कर्कट. १९९७ ५९२ कर्कटी. १२२३ / कर्कपू. ५९४ कर्कर. कर्कराटुक. कर्कराल. १२१७ ११५० कर्क रेट १०१९ कर्कश. कारु. करभूपण. करमाछ. -करंच. करम. करवीर. करवीरक करशाखा. करशीकर. करशुक. करहाट. करालिक. करिन्. } ११८९ ११३८ १३३७ ५६९ १०२१ फकी. करीर.

·अभिधानचिन्तामणौ कोटक. कर्णकीटा ११९० १२१० ५७४ ३७२ ७१० कर्णेनप. कर्तन. कर्तनसाधन. कर्तरी. } कर्दन. कर्दम. कर्पट. क. } १४०३ ११९८ कीनलोक कर्णमित् कर्णधार. कर्णपूर- वर्णपूर. वर्णभूषण. वर्णमूल. कर्णमोटी. कर्णरतिका. कर्णवेष्टक. नर्णशकुली. वन्दु ९७७ .६५४ १०२२ १२२५ २०६ कर. ६५६ / कर्बुर. ६७४ कर्बुर. } १३९८ १८८ २०१४ कर्मकर. १२२४ कणिका. ३५४ कर्मकार. कर्मक्षम. कर्मट कर्मण्या. कर्मन् कर्मप्रपाद. कणिकाचल. गिकार. वीरप. १४९७ २५७ ·शब्दानुक्रमणिका कलधौत. } १०४३ १०४४ १२२० करम १४७ ३६४ ३५४ कलंबा कलंबिका. कलाक. १३३९ कर्मभूमि. कर्मदिन. कर्मवाटी. कर्मशील. कर्मशूर. कर्मसचिव. कर्मसाक्षिन्. कर्मसुमत. कर्मार. कर्मात कर्ष. कर्षक कर्षण. कर्पू. कहिचित् ९२० क्लल. कलर्दिक. कलश. कलशी. कलप. कटह. कलहंस. १०१९ १०२२ १०१९ १५३३ कल. कला कलकण्ठ. कलकल २२७ कलंक. } कलाकेलि कलाचिका. कैलाद. ६०७ । कलान्तर. कलत्र. } ८८१ ·ঋমিষিকামী ० कलाप. कल्प. कलापक. १७९ २५० ३७२ १२३२ १०५ कल्पन. ११७० कल्पनी. २८९ कल्पमा. ७९६ । वल्पातीत. कल्यात. २९१ कल्पित. ८४९ कल्मष. कलाभृत्. कलामक. कलाय. कलावती कलि. कलिका. } कलिकारक. कलिंग. कलिन्दिका. कलिरक्ष. कलिल. ९२ १२२१ कल्पाप. ४७४ २५८ ११४५ १४७२ कल्य. कलुप. ९०१ कलेवर. १०७१ '५६४ कल्यपाल. कल्यवर्त. करक. कल्या. २७३ ·'शब्दानुक्रमणिका ६ १ २४८ कल्याण. १०४३ २४८ कश्मल. } श्मीर. कश्मीरजन्मन्. १४३५ ९५८ कल्याणप्रवाद. कल्लोल. कश्य. १०७६ ४२५ ९.२ १२३६ १२४४ ९०९ कवक कवच. कवल. ४२६ ३४१ ११९ २११ कपाय. कष्ट. कम्तीर. कस्तूरी. करहार. १०४२ कवि. १२५० १२५० १२५० कविका कविय. कवी. कयोष्ण. कन्या कशा. कशिपू. कशेरुका. १३३३ १०४९ २०५२ १३२१ १०७८ कांस्य. कांस्यनील. काक. काककंगू काक्तुंड काकाक्ष. काकपृष्ट. काकमाची. ८३२ १२५२ ५७२ १३२१ १९८८ ·अमिधान चिन्तामणी ५८८ कांजिक. काण. १३२४ १४१० ६८५ काण्ड. काकटक. कारली. काकारि. काकु काकुद. काकोदर. काकोदंबरिका. काकोल } काक्ष. काक्षी. कांक्षा. ७७८ ११८२ १४४२ ७७१ ८५८ ७७१ काच, ११३३ कांडपट. १२९६ कांडपृष्ठ. १३२३ कांडवत. कांडस्पृष्ट. १०५५ कांडीर. कातर. ३६४ कात्यायन. कात्यायनी. १०४३ कादंब. २३६ | कादंबरी. कादंबिनी. कागवेय कानन, २०३ } } काच्छी. कांचन. ९०२ कांचनगिरि कांचनी. कांचिक. १३०७ कांची. कांचीपद. कानीन. } ६४७ ८४७ .६०७ ·शब्दानुभमणिका कात करता. कातार काति. } कामाङ्कुश कादविक कादिशीक. कापथ कापिल. कापिश कापिशायन. कामन कामपाल २२४ १५४० काम. ९८५ १५०५ १११० । कामयित ४३४ ११९४ कामरूप ९०९ कामलता. कामारि. १०१५ कामायुप. ५९४ ९८४ कामावतायित्व, २०२ ८६२ कामुक कामुका. ५२७ ९०२ कामुकी. ५२७ १०५१ काबल ७५४ ९४५ काबविक. ९१० १३९४ कायोज १२३५ काम्य. १४४५ १४६४ ૧૨૭ काय. ४९५ कायमान. कापोत. काम. कामगामिन. कामकेलि.

·अभिधानचिन्तामणौ कारकाद्यविपर्याप्त. ६९ | काप्ति. कार्यास. } कारकुक्षीय. कारण कारणा. कारणिक. ११३९ ३५४ १४९८ ७७५ कारंडक. ९५७ १५१३ कार्म, १३५८ कार्मण. ४७९ / कार्मुक. १३४१ कार्य. ११८८ कार्पक. १११४ ८.६ ८९० १३९७ काठ. काविल कारस्कर. कारा. कारिका. कारिन. कारु. कारण्य. कारुप. कारोत्तम १८४ ३२३ कालक. ८९९ ३६९ ९५९ } १३३२ कातिवीर्य. } ७०२ १.४४ १०५ कास्वर कातिक.. • कार्तिक कातिकिक. 'काय. कालाण्टक. कालकर्णिका. कालकूट. काटखज. कारखंड. कालचक्र. कालधर्म. कालनेमि. काशष्ठ. १२८ ३२४ २२० ·शब्दानुक्रमणिका ar ४.८ ६४१ कालवृंत. कालशेय. कालागुरू. कालांतरविष. कालायस. कालासुहृद्. काव्य.. काश. काशी. काश्मरी. ९७४ काश्यप. २०० १०५५ ६२२ काश्यपि. } कालिका २३२ कालिंग, कालिनी.. कालिंदी. कालिंदीसोदर. काश्यपी. कापायवसना काष्ठ. काठकीट. का. ५३१ ११२२ २२०३ काली. १८५ २०३ २२१ काष्ठा. कालीय. कालीयक. काम. कास कामार १२८३ कालेय. } कासीस २०५६ है कोल्य. काल्या. कावचिक. कावेरी. १३२९ १२६८ क्किोदिवि २४१७ , किसि. १०८४ :किंकर. १२९० " ·६ ६ अभिधानचिन्तामणौ . १९४ किंकिणी.' किकिरात. किंवन. किंचित् किंचुलक. किंजल्क. किटि. किटिम. किट्ट. किट्टवजित. किण. किण्व. कितय. १२८७ ९५ १०० किंपानं. ११३१ | किपाक: किंपुरुष. } १५२६ १२०३ / किंपुरुषेश्वर. कियदेतिका. १२८८ किर. १२०९ किरण. } ६२९ किरात. किरि. किरीट किरीटिन्. किर्मीर. ४२ क्मिीरनिषूदन. किलाटो. किलास. १५३६ किलासन्न. १५३६ | किशसिन्. ..१५३५ । किलिकिंचित. २५२८ किरिम. १५३. किस्विष. १२८७ } १३९८ ७०८ किन्नर. ४०५ ४६७ 'किन किमुत. ११९० किम. } १०१७ ·; হামদ্ধি ६७ १०६९ + १२९१. किशळय. किशोर. किसल. किंवदन्ती. किंशारु. किंशुक. ११२३ कीलाल. ११२३३ । कीलित कीन २५९ १९८१ कुकुंदर. ११०१ १३२४५ कीकट. } कीकप. } कीचक कीचकनिषूदन. कीट. कोन. १३४२ १२७४ कुक्कुट ६२६ । कुक्कुटाम, १२०२ कुक्कुटाहि. ११५३ । कुक्कुटि. कुक्कुम १२०२ ६२३ । कुक्षि. ३६८ कृतिमरि. १८१ कुंकुम. कुच कुचंदन. कुषर. २७३ कुन. १२८० | कृषिका. ११०२ कुंचिकास्य, ४२७ कीनाश. ३४८ कीरः कीर्ण. कीर्ति. कील. कीला.

·अभिधानचिन्तामणी कुड्मल. कुंचित. कुंज. कुंजर.} कुंजराराति. कुंनराशन. कुंजळ. १४५६ १११५ १४४० १२१७ १००३ १२९८ कुख्य.. कुख्यमत्स्य. कुणप. कुणि. कुण्ठ. कुंड, } ५५० १०१९ १०१९ | कुंडगोलक १३०३ ९७९ फुटक. कुटम. कुटर. कुटहारिका. कुटिल. कुटुंगिन्, फटुमिनी. गुहनी. मित. हिम. कुंडल. ८९१ कुंडलिन्. कुण्डिका. १०२३ फुटिन. ५३४ १४१६ कुतप. } ८९० ऊतुक. फुतुप. कुत् ९९२ कुत्सा. १११५ फुरसत. १०२५ २७१ १५५२ ·शब्दानुक्रमणिका २ कुष. १} ३३२ कुमार, १०१० कुद्दाल कुनटी. कुनामि. कुंत. कुमारक. कुमारपाल. कुमारसू कुमारी. १०८१ २०३ कुंतल. ५६७ } } कुमालक, pr कुथु, } ९६० १७० १०४३ कुमुद. कुंद. } कुपृय. कुष्य. कृप्यशाला १४४३ १०४६ ९९६ १८९ कुपेर. } कुमुदनांधव. कुमुदिनीपति. १०४ कुमुदत. ९५४ कमद्वती. कुंमा. ८२४ १२२६ कुंम. १०१९ कुंमकार. कुंमकारकपट. १३४२ कुम्न. } १४२९ १३३ ५२७ कुग्मित ·७०. अभिधान चिन्तामणी ५२९ ११७५ ११७५ १०६२ ४८५ ५६५ कुंभशाला. ९९९ कुलहा. इंमिन्. १२१७ कुलत्य.. कुंभी. १०१९ कुस्थिका.} कुंभीनस. १३०४ कुलनाश. कुंमीर. १३४९ । कुलरालिका. करंकर. १३२८ | कुलप्रेष्ठिन्. फुरंग. १२९३ कुलस्त्री. करचिर. १३५२ | कुछाय. कुरंटक. ११२५ । कुलाल. फरण्ड. कुछाली. करर. १३३५ कुलाह कुररी. १२७७ कुरुक्षेत्र. कुलिक. } ९५० ५६९ । कुनिका कुरुविंद. } ११९३ | पुलिश. १०१ कुटिशांकुशा. पुरुषिस्त. युली. १२७९ कुलीन. } ५.१ युलीना फुटीनस. १०६२ १२४१ ४८५ १९१३/ कुलीन. १२६५ १०२ ·} शब्दानुक्रमणिका कुलीर. १३५२ कुशल. कुलक. ६३२ ३४३ कुलमापामिपुत. ४१५ कुशयल. कुरमास. १९७५ कुशा. १२५२ ६०२ युल्य. } कुशाग्रीयमति. ३४४ ६२५ कुशारणि. कुश्या. } १.८. ) कुशिक, १०८९ | कुशिन् ११.३ | कुशी. १०३९ कुवल. ३२९ कुवलय. कुशेशय. कुक्लाश्व. १९६० कुाली. ११३८ | कुष्ट. कुवाट. १००७ कुष्टारि. १०५७ कुवाट. कुर्विद. कुर्वणी. ९२९ कुसुम ११२४ कुपैट. ११.३ कुसुमपुर. १०० कृप. १११९ कश, कुमूल १ १६३ कुशीलय. } ७०४ AA ३४८ कुमीद. ९१३ | कुसीदिक.

·अभिधान चिन्तामणी कटम्य. कुमृति. } कुस्तपुरु. ३७७ ४१९ १८९ कर्णिका. } २९१ १२६१ १०९१ प. कुहरू. } १०८८ कुहकम्वन. कुहन. कुहना. पक ९२६ १३४२ गर. ३९१ कर ३७९ १३६३ / कर्न ३९५ ५८३ फपिका. } समित. १५१ / फर्नशिरम. कृर्मिका. १००६ फन. ९२२ फर्म ११०७ | . १.१२ | फपि. १७८ / फर्मामा. ९२. . १२५९ क. ६८० ६९० ४८ - परयंत्र, ·যাঙ্গময়িকা OM २१० ११८८ कृतांतजनक. कृतार्थ. कृतिन. १०९ २०८ कूलंकपा. कुष्मांडक. कृक कृकण कृकलास. कृकवाकु. कृकाटिका. कृच्छ्र. } कृतकर्मन. कृतपुख. कृनमाल. कृतमुख कृतम्. कृतलक्षण. कृतवर्मन्. कृतप्तापत्रिका. कृतहस्त. } १४३३ कृत्ति १२९९ । कृत्तिका. १३२५ । कृत्तिकात. कृत्तिवासस्. ८४२ कृत्य. कृत्रिमधूप. ३४२ कृत्स्न, ७७२ कृपण. कृपा. ३४२ कृपाण. १६२७ कृपाणिका. कृपाणी. कृपालु. ५२७ कृपीटयोनि. ३४२ ७७२ कृमिन. २१२ कृमिमा. ३६८ १०९७ १२०२ १२११ कृमि. } कृतात.

·७४ अभिशनधिताममा कृमिपर्वत. कृमिला. कृष्णमार. कृष्णावर. ६६८ १२९४ २०४ ४२१ कृश. १४२७ कृष्णा. } ८९१ कृशानु कृशान्धिन्. कृपक कृषि कृषिक. कृषीवल. कृष्टि. कृष्णामिष. कृष्णवास. कृष्णिका. इमर. ८९० ८९० ३४१ केकर. केका. ३९८ ४९८. १३२० १३१९ क्नि. केणिका. केतक. वेतन. कृष्ण. ४१९ ७५० केतु १२२ ६५५ १३२३ कृष्णकर्मन्. कृष्णकाक कृष्णभूप. कृमाटा कृष्णमन्. कृष्ण,ग ८७९ केनिपात. केयू. केरल केलि. १०९८ १२८२ ·शब्दानुक्रमणिका २२० २१० । वे शिक्. के लिकिल.} के लिकीर्ण. केलिकंचिका. केवल. केवलज्ञानिन्. १२५५ ५७१ ११३५ ७४२ ५० केशोच्चय. केसर. } केसरिन्. केवलिन्. १२८४ २२० कटम १४१९ केश. देशकलाप. "केशन केशपक्ष. केशपाशी. केशभार. केशमान. केशरचना केशरञ्जन. केशरिमुत. केशव., केशहस्त. केशिक. ५६८ | कैनव. } ४६६ केदारक ५६८ | केदारिक ५७१ केदार्य. ५६८ | कैरव, ६८८ कैरविणी. कैराटक. ११६४ ११८७ | कैलास. १.१९७ १०२८ १९० } ४५८ कैलासौकस्.. कैवत. कैवल्य. कैशिक. कैशिकी. १४२० ·१३८७ ११२५ ११७७ १२८७ कोल. कोलक. } ७६ अभिधानचिन्तामणी कैश्य. २४२० कोपना. कोमल. कोक. } १२९१ कोयष्टि. कोकनद. कोरक. कोकाह. १२३७ । कोरदूपक. कोकिल. कोटर. ११२२ कोटवी. ५३४ कोटि. } ८७३ | कोलकुण. कोटिपात्र. ८७९ कोलंबक, कोटिवर्ष, ९७७ कोलाहल. कोटिश. ८९३ | कोली. कोटी. कोविद. कोटीवर्ष. ९७७ कोविदार. कोट्ट.. कोठ. कोश. २९४ कोण. } कोदंड. ७७५ कोशफल. कोद्रव. ११७७ कोशला, २९९ कोशातकी. ६४६ ४२० १२०९. २९० १४०४ ३४१ ११५२ १०४५ ७१४ कोप. १९८८ ·शब्दानुक्रमणिका ७७ १०२४ ११२४ कौलेयक. } कोशिका कोशी. कोण. कोयक. कौटतक्ष. १२७९ ५०२ ९७४ कौश. कौशनिक. कौशल्यानंदन. कौशांबी. कौटिक. ९३० ६२८ १३२४ कौशिक. १८७ ९२६ ९२६ ८५० कौशिद्य. कौशेय. } कौटिल्य. कोणप. कौतुक. कौतूहल. कौद्रवीण. कौतिक. कौपीन. कौवेरी. कौमदी. कौमुदीपति कौमोदकी. कौलटिनेय, कोलटेय. कौरटेर. कौटीन. कौपितकी. कौस्तुभ, क्राच. क्रकचच्छद. २२२ क्रकर. ५४९ ५४९ / क्रकुच्छेद मत. २७० ऋतुमुन्. १२३ २२३ ९९८ ११५२ १३३८ ११५० ८२० ·७८ अभिधानचिन्तामणौ क्रंदन. ऋदित. क्रम १४०४ क्रीडा. कुडच. १५०३ | कुंच. ६१६ । क्रुषा. ८३९ क्रुष्ट. ११६४ १०२९ १३२९ २९९ २९९ १४०२ कपण. क्रमुक. क्रमेटक. 'क्रय विक्रषिक. क्रयिक. ऋयिन. नव्यमात्रक. केय. क्रयद. १३८६ ८७१ ८७१ क्रोह. १२८७ १२१ ६०२ १५०७ अम्पाद. काथ. क्रांति. कायक. किया. क्रियावत. क्रियाविशाल, क्रियाह. क्रियेद्रिय. ६२२ १८८ कोडपाद. क्रोडा. ८६८ क्रोडीकृति. १४९७ कोष. ३५३ । क्रोधन. २४८ कोधिन् क्रोश. क्रोटु. ३९२ १२९० ·७९ ११०५ क्रौंच. । शब्दानुक्रमणिका क्षणिका. १३२९ क्षत. १०२९ क्षतघ्ना. २०९ सतन. ६२२ क्रौंचारि. कुम. क्लिन्न. क्किन्ननेत्र. क्लिष्ट, क्लीप. १४९२ क्षतव्रत. ८९७ ७२१ २६५ । सत्त. ५६२ ३१९ क्षत्र. } क्लोमन कहु. कण. छणन. कषित. काण. १४०० १४०० क्षत्रिय. क्षत्रिया. सत्रियाणी. क्षत्रियी. संत. ६२४ ६२१ ५२२ १४०० १५०८ ४९९ क्षण १६०९ क्षमा. क्षणदा. सणन. क्षगानु. समितृ. ४१५ । क्षमिन्. २९० ·८० अमिधान चिन्तामणी ४४९ क्षय. १४०९ क्षरिन्. ४०४ क्षव. १५२३ । क्षीण. ४६३ / क्षीणाष्टकर्मन्, क्षीजन. क्षीच. १५७ क्षीर. ४१८ ४६३ । क्षीरक्ठ क्षीरज. ४४९ क्षीरस्फटिक. ८२८ क्षीरवारि. १०१२ । क्षीरशर. ११२५ । क्षीरोदतनया. १९८६ क्षुण्ण. क्षवथ, क्षाम. क्षार. १०७५ २२६ १४३७ क्षारक. क्षारपत्र. सारित. क्षालित. क्षिति. क्षितिरुह. क्षिप्त. क्षिप्नु. क्षिम. क्षुताभिमनन. क्षुत. } ४१८ १३७२ १११४ १४८२ ३५० १४२७ १२०५ १२०२ १४७० शुद्रवंचु. १५२३ । क्षुद्रकीट. क्षिया.

·क्षुद्रटिका, क्षुद्रनासिक. क्षुद्रा. क्षुद्रोपाय. क्षुधित. श्रब्ध. क्षुमा. क्षुरप्र. क्षुरमर्दिन. क्षुरिन्. क्षुरी. क्षुल्ल. शुल्लक. शब्दानुक्रमणिका क्षेम क्षमंकर. १२१३ / सोयी. क्षोणि. ९३६ ३९२ क्षोद क्षौम. } १०२३ ११७९ सौर. ९२५ क्ष्णुत १४८४ ९२३ क्ष्मा. ९२२ १९९५ क्ष्वेडा. १४०४ ख. १२०५ १०५१ क्ष्वेड. क्षेत्र, ५४९ खग. ७७८ क्षेत्रमा क्षेत्रज्ञ क्षेत्रिन्. क्षेप. सेरणी. खहर. २७१। सचित. ८७७ | समक. २३.९ ·अभिधानचिन्तामणौ १०२१ खजाका. खनित्. खनक. खंडिक. } ११७१ ११७४ ११७२ खटक. खटिनी. ४५५ खंडित. १३२८ खण्डिन्, १३२८ खण्डीर. १६२ खद्योत. ५९७ खनक. १०३७ खनि. १०३७ खनित्र. ४५४ सर. खटी. १३०० १०३० ८९२ १२५६ १३८५ खट्टन. खटा. खटांग. खटांगभूत. खग. खगपिधानक. खगिन्. ४५१ २०० खरकृटी. १२८७ खरकोण. स्वरणात. खरणस. स्वरांशु. १२८७ स्वरु. ४०३ | खर्च. खर. } १९८ ८५९ १६१ खंड. संडप. } ·হনুমসি। ८३ १४२९ ४६४ खादन. ४२३ ५८४ खर्व. खानि. खापगा. सबैशाख. १०८२ खारी. खल १२३८ १२४४ ४५२ खलति. खलधान. खलपू. खलिनीनिम. खलीन. खलूरिका. खलेवालिन् खल्या. ७८८ १०५६ खिल. ९६९ । खुगाह. ४५२ खुरणस. खुरणस १४२१ खुरली. १२५० खेचर. खेट. ८९४ १४२१ खेटक. १०२५ खेद, खेय ४६४ खेलनी. १०६८ खेला. १०५१ खोङ्गाह. १०९४ खोह. १०९५ खोर. २९९ १०९१ खल्वाट. खस खस्फटिक. खाख्य. खातक. खातिका. ४५५ ·अभिधानचिन्तामणी ख्यात. १४९३ । गडुल. गदोल. ११३ ४२५ २०१ गण. ४८२ गगन. गगनध्वन. गगनाग. गंगा. गंगाभूत् गंगामुत. गच्छ. ५३२ ९७ गणक. १०८१ गणरात्र. गणि. २०८ गणिका. गणिकापति. गणिपिटक. १२१७ गणेय. ४७ गणेश. १४२२ ११५२ ] गंड, २४५ गन. २०७ ५८२ गमता. गमप्रिया. गमानीव. गनाम्य. गमासुद गमाहुय. १२२५ ११२० ४६७ गंमा. } २०७ गंटि. २०० गंडक. गंडमाल. गंदील. गण्य. गंटिक ४६. गंहपर. गटक. १२९१ ·शब्दानुक्रमणिका १२३३ गंडूपदमव. गंडपदी. गंडप. गंडोल. १०४१ १२०३ गंधर्व. ५९८ ११०६ गताक्ष. ४२६ ४५७ ४७० १५०० गति, } २०५७ १०५७ गंधवह. गंधसार. गंधांबुवर्ष. गंधाश्मन्. गंधिक. गंधोत्तमा. गंधोली. गमस्ति. } गमीर. गमन. गंभीर. गंमीरवेदिन. गया. १२१५ गदाग्रन. गदाभूत. २१९ गंनो. गंध, १३९० गंधक. १०५७ गंधकालिका. ८४७ गंधज्ञा. गंधधुली. गंधपिशाचिका. गंधमातृ. गंधमूपी. गंधरस. १०७१ ५८० २०७१ गर. गरम. गरल. १३१४ ५४० १०६३ ·अभिधानचिन्तामणी गरुड. } ५२८ गरुडायन. गरुत् गरुत्मत. गर्गरी. गर्न. गर्न गजि. ५४० १२६६ ३१६ १४४२ ५८८ ४३ गर्भपाकी. गर्भवती. १०२ गर्भागार. १३१८ । गर्भाशय. गर्मिणी. १०२२ गर्व. १२१८ । गर्हणा. १४०५ गी. १४०६ गल. १२२० गलवम्बर १४०६ गलगड. १३६४ । गलशुडिका ९९९ गलंती. १२५६ गलननी. गलाकर. १२०८ गलि. गलित. ४२९ ५४० गश्य. गवळ. गवाक्ष. ५८५ गर्जित. गत. गर्तिका. गर्दभ. गर्दभाह्वय. गर्दभी. गई. गर्द्धन. गर्म. १२७५ १४९० १८२ } गवर्क. गर्मक. } १२८६ १२८३ १०१२ ·८७ गवीश्वर. मवेधु. गवेधुका. गवेपित. शब्दानुक्रमणिका ८८८ गात्र. } १९७९ गात्रसोची. ११७९ गात्रसंप्ला. १४९१ मात्रानुलेपनी. १२७३ गाधिपुर. १४२१ ८ गाधेय. गान. ६६३ १२२८ १३०२ १३४० ६३९ -९७४ गाय. गव्या. २८० गांधर्व. } गव्यूत. } गम्यूति. १८३ १४०१ गांधार. ८८८ ८८८ १४७२ गांधारी. } गहन. गहर. गांगेय. २४० १०४४ १०६४ ७७८ १४१५ ८२६ १०४३ १४४७ १५०५ गारुड. गारुत्मत. गार्द्धपक्ष. गार्मिण. गार्हपत्य. गालत्र. गालि. गिर. गाद. गाणिक्य. गांडिव. गोंडीव. २७२ २४१ ·८८ अभिधानचिन्तामणी } ८८३ गुञ्जा. } ६८८ ११४२ ११५७ ४२५ गिरिः १८ १०२७ गिरिकर्णी. गिरिका. . १३०१ गुड. गिरिगुड. गिरिज. १०६२ गुडपुष्प. गिरिजामल. १०११ गुडफल. गिरिमल्लिका. ११३७ / गुडाकेश. गिरियक. ६८९ / गुडूची. गिरिश. १९६ गुडेरक. गिरिसार. १०३८ गिरीश. १९६ गीत. गुण, २८. गीति. २८० गीर्वाण. गुणग्राम. गीपति. ११९ / गुणटयनिका. गीष्पतीष्टिकृत. गुणवृक्ष. गुग्गुल. ११.२ | गुणित. ६६० । गुणोत्कर्ष. गुच्छ. १९८२ | गुंडित ११२६ / गुण्डिव. गुन्छ. ११२६ गुस्मक. ७७६ ९२८ १४४१ १४१४ ६८२ ८७७ १४८३ १३७५ १४८३ १२९१ ·शब्दानुक्रमणिका गुरुम. गुदाका. गुदग्रह. गुंद्र. गुद्रा. गुंद्राल. ११९२ ११९३ / गुल्मिनी. गुल्य. ४६९ ७४८ ११२० १११८ १३८८ १४९७ गुहा. ७४२ गुप्ति. गुंफ. गुह्य. १४३० गुह्यक. गुरु. ११९ गूढपथ. गूढपात् ८५८ गूढपुरुप १११ / गूढमार्ग. गुरुकम. गुरुहन्. गुरुदैवत. गुर्वी. गुर्विणी. गुरुपत्र. गुल. ५३९ ! गूथ. ५६८ १४२.५ १०४२ १९८७ गूवाक. गृजन. गृध्र. गृध्नु गुरफ. ४२९ ·अभिधानचिन्तामणी गृष्टि. १२६८ ( गेय. २८० गेह. ९८९ ४७७ ४७७ ५१२ : गेहभू. १२९७ | गेहेनर्दिन १२९७ | गेहेशूर. ७३४ १३३१ गरेय. १२७९ गैरिक. १०४४ १०६२ १२६५ .४४५ गृह. गृहगोधिका. गृहगोलिका. गृहपतिः गृहबलिमुन्. गृहमणि. गृहमृग गृहमेधिन्. गृहयालु गृहस्थ. गृहा. गृहावग्रहणी. गृहिणी. गृहिन्. } गृहीतदिश. गृहोलिका. गृह्य. गृधक. २४१ १२५७ ५९६ १२९३ ५१२ १००९ ६१२ गोकर्ण. } गोकिराटिका. ८०६ गोकुल. १२९८ | गोक्षुर. १३४३ गोप्रथि. ३५६ ६८९ ] गोणी. १२७३ गोचर. १२७३ १३८४ गेंदुक.

·शब्दानुकर्माणका गोतमान्वय. २३७ १०२७ गोप.. । गोत्र. गोपति । ६०३ १२५९ गोत्रा. गोद. १०.९ गोपरस. गोपानप्ती. गोशयित. गोपाल. गोपालिका. ६२६ १०१९ १०८४ गोदत. १२०८ ८९१ | गोपुच्छ. ८८ गोढा. गोदारण. १ गोदावरी. गोदुह. गोधन, गोधा } गोधि. गोधूम, गोधेनुक. गोनस. गोनर्दीय. गोनास. ८९२ गोपुर. १०८४ | गोपेंद्र गोप्य. १२७३ । गोमत् गोमती १२९७ गोमय गोमयोत्या. ११७४ । गोमायु १४१८ गोमिन् १२७२ १२०८ १२९० <<< १३४९ १३०६ । गोमुख. } १३०६ । गोमेघ ६ ·गोयुग. ११२५ गोरस. मभिधानचिन्तामणी १४२४ । गोस्तनी. गोम्यान. गोहिर. ४०८ गौतम. १९९९ २० ५५० । गोराटी. गोरुन. गोलक. गोला. गोलिका. गोलांगूल. गोवर्द्धनघर. १२९७ १२९७ १२९७ १०६० गौधार १२९७ । गौधेय. १२९२ । गौधेर. २१८ ८८९ २१५ गौरव. १२७२ गौराईक. १२५९ ९९९ / गौरी. गौर. गोविंद. } } ५०० १९९८ २०३ २४० गोविड गोवृष. गोशाला. गोशीर्ष. गोष्ठ. गोष्ठश्व. गोष्ठी गोसंख्य गोसहक्ष ४७७ गौष्ठीन ग्रंधन. ग्रंथि अधिक प्रात ११३० ८८९ १२८६ २६६ ·अमिधानमिन्तामो चंगपथ. दाशब्द. घंटिका. घन. घन. ९८७ वर्म. १०४९ धसि. ५८६ घस्मर. २२२ ५६४ वाटा. १४४७ टिक. वात. घातुक. २८६ चार्तिक. घार. २०४७ घास. घुट २०६९ १३५९- १९७ घुग्टक. घुसूण- धूक. १६३- कानि ९ घूर्णन. पूर्णि. धनगोलक. घनषात. मनरस. धनवात. बनवाहन. ननसार पनाचन. धनात्यय. पनाश्रय. मनोदधि. घनोपल. बुटिक. घुग.

·शब्दानुक्रमणिका ३०३ | घ्राणतर्पण. वृणा. चकित. चकोर. ४०० घृणि. घृत. घृतचर. वृतपूर. घृतलेखनी. वृतेली. वृष्टि घोटक. घोणप. १०४२ ७४१ चक्र. १२०७ १२८८ १२३२ १३०० ५८० १२८८ १०५४ वोणा. चक्रनीवक. चक्रनामन्. चकांधव. चक्रभृत. नक्रमईक. चकमडलिन. चक्रवर्तिन चक्रवाक. घोणिन्. छोर घोग्वालिन्. वोल. ११५८ १२९० ४०८ १०४९ १००२ " घोष. चक्रवाल, } १३२५ घोपणा. घोषवनी. घाण. २८७ ५८. चकाग. चक्रावत. चक्रिन. १३०४ ·अमिधानचिन्तामणौ घंटापथ. घटाशब्द. घंटिका. घन. ७९४ घन. धर्म. १०४९ वसि. घस्मर. २९२ वाटा. १४४७ घांटिक. १६४ वात. घातुक. वार्तिक. १०३७ घार. १०४७ घासं. १२. घुट. १०६९ धुटिक. १३५९ धुण. घुण्टक. घुसण. घूक. धकारि. १३५९ | घूर्णन. पूर्णि. २९. पूर्णित. धनगोलक. धनधात. धनरस. घनवात. वनवाहन. घनसार. पमाघन. घनात्यय. बनाय. मनोदधि. घनोपल. पपर. १२०३ १३२४ १३२२ १९१९ ·शब्दानुक्रमणिका चतुर्मुख. चंद्रशाला. चतुर्मुखांगता. चंद्रहास. । चतुर्वर्ग. १३८२ चंद्रातप. चतुर्हायणी. चतुष्क. ९८६ / चंद्रगोलिका, चतुष्पथ. चंद्रोदय. चतुस्त्रिंशजातकज्ञ. २३३ चंद्रोपल. १०७ १०७२ / चंद्रिका. चत्वर -- ९८८ २००४ } ४७६ १४१५ १४७० ११.०५ चंदन. चपला. चपेट. चंद्र. चमर, चपाती. १३२० १०८५ १०५७ चमू. } १२९४ ४०० ७४६ ७४८ १२९४ चंद्रक. चन्द्रका. चंद्रकांत. चंद्रप्रम चंद्रभन्. चंद्रमागा. चंद्रमणि. चंद्रमस्. १०४१ १०८५ चमूरु. चंपक चंपा. चंपाधिप. चंपोपलक्षित. ९५५ ·अभिधान चिन्तामणौ चक्रीवत् चक्रेश्वरी.' ३९२ २३९ चक्षण. ५७५ ४४८ चंडता. चंडा. चंडातक. शुष्य. चक्षुष्या. चरीक चंचल. चंडाल. } १२१२ ११५४ १९०५ चला. नुसूनिक. चंच. पटक नटका. पटकाशिरस. पट्ट. १३३१ चंडिल. ९२२ चंडी. २०३ चतुःशाल. २५२ चतुःसम. ९९८ चतुर. ३८५ चतुरंगवलाध्यक्ष ७२५ चतुर्गति १३६३ दैत चतुर्दशी. ४२१ . •पणा. • पकात्मन. १९७१ चतुर्भद्र. १३९२ ८५३ चतुर्भुन.

·शब्दानुकमणिका 'चलनी. ६७१ | चामीकरपंकन ११०४. चामुंडा. ७३४ चलाचल. चलित. "चछु. . चार. १४८१ ६९८ “चषक. १०२४ चारण. चारपथ. चारमट. चारित्र. चारु. चार्वाक. १३३२ चाल्नी. ܐ: ܘܐ चपाल. चाकिक. } पाटकर. चाटु. पाणर. चांरालिका. चातक. चातुर्वर्ण्य. चांद्र. चाद्रमस. -चाप. भापड. नामर. नामीकर. २९० १३२९ चाप, चिकित्सक. चिकित्सा निकिल. २०९. चिकुर. } विष्ण. चिकन. नित् मिता. १०१४ ·अभिधान चिन्तामणी चय. चर्चा. } १३७३ चर. ९. १४११ ७३३ , चर्चिका. १४५४ चर्चिक्य. ६१६ | चर्मटी. ८४३ | चर्मकृत् चर्मचटका. चर्मदंड. १४५९ चरण. २७३ १३२४ १२५२ १०२७ / चर्मपमेदिका. चरणग्रंथि. चरणायुध. चरम. चरमतीर्थकृत. चरमाद्रि. चराचर. चरि. नम्ति. चरित्र. चरिष्णु परी. ९१५ ९०८ चर्मप्रसेविका. १४५४ ११९ चर्ममुंडा. चा. ८४३ चर्वण. ८४३ पणा. ११५४ चर्पणी. ४२४ १२१४ ५२८ १०५० मल. } मह. १०१५. चळवंचु. १९३९ मर्चरी. प. पश्न. १९३ पटना.

·चीन. चीनक. चीनपिष्ट, चीर. चीरिल्लि. शब्दानुक्रमणिका १२९४ | चूर्णकुंतल ११७८ चलिका. १०६१ चेट. १३४८ चेटी, १२१५ २४५ १२२५ ३६० ३३४ ५३४ ११४२ चीरी. १२१५ चेत. ६७८ चेतन. चेतना. चेत. १३३९ चीरुका चीवर. चुक. } चुडी. चुदी. लुक. चुल. चुल्ली. १०९३ / चेदि. चेदिनगरी. ६९८ चेल. १०१८ चैत्य. ६.३ चैत्यद्रुम. ५७१ | चैन. ६५० चैत्ररय. चूडा. चूडामणि. सून. नूतक. १०९३ तिक य. नोक्ष, चूर्ग. } ६३७ वीच.

·अभिधानचिन्तामणो चिति. ३७५ । चित्रशिखंडिन्. चित्त. १३३९ चित्रा. ११२ चित्तप्रसन्नता. ३१५ । चिद्रूप. चित्तविप्लव. ३२० चिंता. ३२० चित्तोन्नति. चिपिट, ४०१ चित्या. ३७५ चिबुक. १३९८ | चिरक्रिय. ३५३ चित्र. ३०३ चिरमीविन्. १३२२ ९२२ चिरंतन. चिमेहिन्. १२५६ चित्रक. १२८१ चिरम्. चित्रकाय. १२८५ चिररावाय. १५३२ चित्रकृत् ९२१ चिरस्य. चिरात्. १५३२ चित्रगुप्त. चिराय. नित्रख. निरिटी. मित्रभानु. १०९८ चिरण. चिभिटी. १९८९ चिट. १३९८ चिलिचिम. निरवारिक १९१५ भिगशाळा. निल ९९९ मित्रशिदिन, ११८ निन्द. निकृत्त्वम्. } } १३३४ ·মামন্ধি। १२९४ | चूर्णरुंतल. ११७८ चूलिका. } चेट. चेटी. } १२१५ चेत. चीन. चीनक. चीनपिष्ट. चीर. वीरिलि. चीरी, चीरुका चीवर. २४५ १२२५ ५३४ १५४२ ६७८ चेतन. चुक. } चुंही. चुदी. चुलुक. चुल्ल. चुल्ली. चूचु. चूडा. चूडामणि. चेतना. ४१७ | चेत. १०९३ चेदि. चेदिनगरी. ६९८ चेल. १०१८ चैत्य. ६०३ | चैत्यगुम. चैत्र. १४१३ चैत्ररय. पैत्रिक. १९० ११३३ नूतक. चूर्ग. } नोक्ष. त्रोच.

·४७७ ११२३ उदिस्. } २५० २४९ १४७३ मभिधानचिन्तामणो चोटी. चोद्य. उदन. चोर. चोल. ६७४ छद्मन् चौड़पुष्प ११४७ चौरिका. चौर्य. चौलुक्य. छंदस्. च्युत. च्युति. } १०९ -उन्न. च्युनेषु. छर्द छर्दिसू. छग. १२७५ छगण, १२७३ १२७५ छल्ली. छछुन्दरी. छनि. } छत्रत्रय. उनधार. १२१८ । लागण. गरथ. छ. ३७८ ८०४ na- ४८ १२७५ -- + १०९७ ·शब्दानुक्रमणिका. छागिका. १२७५ ४४९ जगत. छात. । नगती. } छादनी. छांदप्स. छायाकर. छायाभूत. छायामुत. ७६४ , जगत्कर्तृ. १०५ १२०. जगत्प्रभुः नगच्चक्षुष् . ११०७. छाया. . छित. छिद्र. छिद्रित. जगत्प्राण. जगत्साक्षिन. जगन्नाथ १४८९ जगर.' जगल. मग्धि. जघन. जघनफला. १३४३ जपन्य. ९०४. हिन. छेक. } 1 ६५२ ५१० । जघन्पन. } छका. छेद. दित. नाम. १४५४ १४९० - जगल.' ९५३. जक्षण ४२३; अंधा.

·१०४ अभिधानचिन्तामणी वारिक. जबात्राण. नंबाल. जटा. ४९४ जननी. जनपद ९४७ ४९४ जनप्रवाद. २७० ८१६ ! मनमनोहारिन् १३९० १९२० : जनयित. २०० जनयित्री. ५५८ २५९ ६०४ जनार्दन. ३५२ जनाश्रय. १३८५ जटाजूट. नदी. जठर. ११३१ । जनश्रुति. जड. जनि जन'. } जतु. जतक. तुका. ४२२ जनुस् जंतु. जंतुफल. जन्मन् ११३२ ५८ ५०१ ११९२ ५५६ जन. जन्य. जनक. जनगम. जनना. जन्यु. जए. मनन. १४२२ ५०३ १३६७ | जंपती. नरा. } ·হামলিঙ্কা । १०१० जंबाल. 'बालिनी. जनार. नंबुक, जंबूस्वामिन्. ११४९. जादव. नरन्त. १२८९ । १२६८ १२८२ ३४० ५४० जंभ. १७५ जमल, १९७९ नरामीरु. नरायु. जरायुम. नरिन्. नतिल. ११७२ । जल. नाटकांतार. मलकुम. मलम. मलनन्मन्. जय. ११३८ नयदत्त. नयवाहिनी. नयंत. नयंती. १०९ नया. जलपर. नरधारा. नधि, नधिगा. नरना. गरप. नरठ.

·अभिधानचिन्तामणी १२० १०८८ १९०३ १२०४ ३४७ ४९५ १२३४ जविन्. ४९४ जलनिधि. २०७४ जलका. जलनीलिका. १९१७ १११७ | जलोच्छुात. जलपति. १८८ जलौका. जबालक. १०२९ । जलौका. जरमा र. १३५० जल्पाक. जलमुच्. जलराशि. नवन. } जलवाह. जलव्याल. जश्नी. जलरुह. १९६२ जलरुह्. जन्हु. जलरंकु. । १३३२ जागर. १३३२ जागरण. जलशलिका. जागरा जलशय. नागरिन्. जलशूक. जागरूक. जन्सूकर. १३४९ जागा. भलाणुक. जला. जागुड जलालोका. १२०४ जागृवि. जलाशय. जलसपिणी. १२.४ जांधिक. ४४३ जलरंज. ४४३ १०९९ ४७४ १०९६ / जाडलिक.

·शब्दानुक्रमणिका. १०७ माध्य. जाया. जायाजीव. जायापती. जायु. ३२८ ११९ जात. ३१२ ३०६ ३५२ १४१२ १०४४ १०९९ } जातरूप. जातवेदस. जातापत्या. जारन. जाल. जाति. ११४७ मालक. ६५० ९२६ १४१२ १०१२ ११२५ १२१० १२७७ ९५८ ४३ जालकारक जालकिनी. मालंघर १२५८ १४३९ जालप्राया. जातिकोश. जातिफल, जात. जातोक्ष. नात्य. जानकी. नानु. जापक. जामदग्य. नामात. मामि. जामेय, नांबूनद. जालिक. ८४८ ७६९ ९९९ में जालिका. मालिनी. नास्म. मावाल. माहक. १०४५ ·अभिधानचिन्तामणौ जाहली. १०८१ ३२१ २९३ १९२ मिष्णु. ७०९ २१४ ७९३ जिगीष. मिपमा मिवत्सु. मियां नित. जितकामिन. नितनेमि. मिनशत्रु ७२९ । मिहानक ८०५ जिह्म. जिह्मग. १४५७ १३०४ १३५४ १८५ ३६ / निहा नितारि. जीन. मिताहर मिनेन्द्रिय. मित्या. निम्बर ८०१ मीमूत. ८११ नीमूतवाहिन. ११०४ ८९० मीरक. ४२२ मीर्ण. भिन. •१५२३ नीवरत. मिनममन् मिनेश्वर २१ नीर.

·शब्दानुक्रमणिका १३४० जुगुप्मन. २७१ ७२ जुगुप्सा. } ८२८ ११७८ १५०६ १५०१ जमा. नीवनीव. जीवत्तोका. जीवत्पनि. जीवध. जीवन. } जीवनक. जीवनी. नीवनीय. जीवनीया. नीवनौपष. जीवतो. जीववृत्ति. जीवमू. ८६१ / जूर्णाहय. १०६९ ड्रमण. ३९५ ११८५ नेतृ. १०६९ जेमन. जेय. १३६७ | मैवातृक. मोनाला. ८८८ जोपम्. ४२४ मैवातृक. } १५२८ भीवा } } जीवात. नीवान्तम. जीविका. नीति. नीविताल ७७१ ज्ञ. ज्ञप्ति. ज्ञात. ९६० ज्ञातनंदन. ज्ञाताधर्मकपा. १३९७ शाति. ज्ञान.

·अभिधानजिन्तामणौ ज्ञानप्रवाद. ज्ञानिन् २४५ ४८२ ७७६ ज्वाला, ज्वालाजिह. न्या. } ज्यानि, यास. झंझा. झटिति. १५२३ ३४० झंपा. ५५.१ अर. ११०७ १५३० १४७० १०९६ न्येष्ठ. १५४ झप.. ११. ११३९ १२१६ १२१६ ज्येष्ठश्वश्रू. ५५४ ज्येष्ठा ५९३ झाबुक. ज्येष्ठांश्रमिन. ८०८ । झिल्लिका. ज्योतिरिंगण. १२१३ , झिल्लीका. ज्योतिए. २५० ज्योतिपिक. ज्योतिष्क. टकनामन्. न्योतिम. ढंक. ज्योत्स्ना. टंकण. न्योस्त्राप्रिय. १३३९ टिभि. न्योत्स्त्री. 1 टीका. ९५९ १०७ ९४४ १३३० । ४७१ नाटन. १०९९. डमर.

·७५३ ड्यन. } २१० ११८४ १०७७ डाहल. डिंगर. डिंडीर. हिम. डिम्ब. डिभ. २८१ शब्दानुक्रमणिका तडित्वत् १३१८ तंडु . ९५६ / तंडुलीय. ३६० / तंडुलेर. प तृत.. ततस् तति. तत्काल. २९३ | तत्कालधी. ७२७ । तत्र. तत्त्वज्ञान. ४०९ तत्त्वनिष्ठता. १०८ तत्पर. १३०९ तत्रभवान् । ९१९ तत्मद- ९१७ तपाग. १४२३ द. टकन. २९२ २८४ तक्र. नमार. तसक तक्षगी. तक्षन्. तटिनी. १.७८ सप्य. १०८० दद. ६ तडाग. १०९४ तद्गत. ११०४ तदात्व ९. तदन. नहित. तरिकुमार २ ·अभिधानचिन्तामणौ तहल. तंतुसंतत. १४८७ तनय. ६४२ तंत्र. तनु. १४९ १६३ १४२७ १२१० तेनुत्र. तनुवात. तनू. तनूकृत. तनूनपाद. १३५९ ५६३ १०९१ ९२८ नन्हह. } .६३० } ९१३ तंत्रक, तंत्रवाय. तंत्रिका. तंत्रि. तन्द्रा. } तप-क्लेशसह. तप. तपनात्मना. तपन. तपनी तपनीय. १५७ १०८४ संतुण. नंतनाग. तंतुम १०८५ १३५१ तपत. वाय. ताशाला, } ९१३ ९९९ , तपस.

·शब्दानुकमणिका १५३ १०७९ तपस्य तपस्या. तपात्यय. तप्त तमःप्रमा. तमङ्गक तरंगिणी. तण. तरणी. तरड ८७७ ८७९ १४९३ तरल. १०११ १४५५ . तमम् १२१ तरलोचना. तरला. तालित तरवारि ११४४ तरस. तरी. " १४५ तमस्विनी. तमा. तमाल. तमालपत्र. तमालिनी. तमित्र. तमित्रा. तमी. तमोघ्न तम्मा. तंबा. तरक्षु. तरग. ३३९ १०९८ तरु तरुण तरुणी तर्क तविद्या. तकु. तर्कुक तर्जनी. १२८९ १०७६ ५९२ ·११४ अभिधानचिन्तामणो तनिक तर्ग. तर्दू. १४८७ ३८१ २२६ तर्पण. तर्मन्. तर्प. २८० ५५६ तविपी. १२६० तट. तस्कर. १५०२ ता. ताड तापत्र. ८२५ तडिय. तात. ताततुल्य. हानिक. तापन. तापम. तापमदुम. तापिच्छ. तापी. ४४९ ताब्य. तामरम. तामलि. तामरिसी. १८२ तोtin. तापसी. तोडी तमिका. १०८४ तदिन. auम. सलुनी.

·ताम्र. ताम्रकुट्टक. ताम्रचूड. ताम्रवृंता. ताम्रसार. ताम्राक्ष तायिक. शब्दानुक्रमणिका १०३९ । तायशैल. ९१० १३२५ १९७५ ताल ६४२ १०५९ २९२ ६९५ ९५८ १४०९ तालक. तालकाम. ताललक्ष्मन्, तालवृंत. तालिका. १३९५ २२४ तार. १४०२ ९२ तारक. } ६९९ / ताली. तारका. तारकारि. १०७६ तारा. तारारि. तारुण्य. तार्किक. ताj. ताय॑ध्वन. तालु. २०९ | तालुनिह. १०७ तालूर. ५७५ ताविष. ताविपी. तिक्त. तिक्तपत्र. तिग्म. १२३२ तिनउ. ११९० १९८५ - | तितिक्षा.

·१ तितिडी. ११८० ११८० अभिधान चिन्तामणौ तितिक्षु. ३९१ तित्तिम. १२०९ तित्तिरि. तिलक. १३४१ तिथि. १४७ तिथिप्रणी. १०४ तिलकालक. तिनिश. ११४२ तिलपणिका. तिलपिंज, तितिडीक. तिलपेज, ४१७ तिमि. तिलिस. १३४४ तिमिशिलगिल. १३४८ तिल्य. तिमित. तित्व १४९२ तिष्य. तिमिर. तिरस्. १९३४ तीक्ष्ण. तिरस्करिणी. तिरस्क्रिया. ४४१ तीक्ष्णगंधक. तिरोधान. १४७८ | तीक्ष्णशूक. तिरोहित. ८०५ तीर. २४७७ तीरी तीर्थकर. दिन. तीर्थकर. १२१६ | तीर्पयाक्. ११५९ १३८५ १०३८ ११९५ १०७८ २४ ·} तीव. नीनवेदना. तुक. तुकासीरी. शब्दानुक्रमणिका १३८५ तुमुल. } १५.५ १३५८ तुंबरु. ५४३ तुंची. १५४ तुरग. १४२८ तुरगिन्. १४२६ तुरंग. १४४६ तुरंगम. तुरंगवदन. ११८५ तुपाह. तुरीयक. ७९९ १४०४ ४२ ११५५ १२३२ तुंग. १२३२ १२३२ १९४ तुच्छ. तुंड. तुढिकेरीका. तुंडिम तुडिल. तुत्थ. तुत्यांजन, ९५९ } तुरुष्का १०५२ १०५२ तुला. ६०४ ६०६ | तुलाकोटि. तुल्य. ४५० तुवर. तुवरक. तुवरी. सुंदपिका. तुंदपरिमृज्. तुदि. तुंदिक. तृन्दिल. तुन्नवाय. १३८९. ९९० ११७५ ११८२ तुप.

·अमिधानचिन्तामणी तुपानल. ११०१ | तृणाटवी. १०७२ | तृणादि. १३८५ . तृणौकस् ४१५ तृतीयाकृतम्, १०७२ तृतीयाप्रकृति. तृप्त. ७७१ तृप्ति, ११११ १२०१ ९९६ ९६८ तुपार. तुपोदक. तुहिन. तूण. तुणिन्. तूणीर. तुर. तुर्ण. तुर्णि. तूर्य, तूलक. तूलिका. तूणींशील तुगीक. तण'काम्. -तुष्णीम. तृण. ४२६ ४२६ ४२० ३९४ ३९४ तृप्. २८६ १४७० तृषा. ३२२ | तृपित. २८६ तृष्णक. ४२९ ३९३ ४३० तृष्णा. } तृष्णाक्षय. १५२८ वेनस. १५२८ तेनिन. १९९५ तेमन. ११९१ नमावर्तनी. ११५३ ३९९ ९०८ तृणकम. तृगरान. तत्तर ·शब्दानुक्रमणिका २४९ .८११ तैलपणिक. तैलपायिका. तैलाटी. तैलिन् तैलिन. तैविशाला. तैप. तोक. त्रयी. १३३७ | त्रयीतनु. १२१५ | त्रयीमुख. ९१७ त्रम. ९६७ । सयोनि. ९९७ त्रसर. १३१७ त्राण. } १४२७ १५२३ १४९७ तोक्म. त्रात. त्रास. त्रासदायिन्. त्रिक. १२३० ८९३ ४७९ १०३० ४२२ तोत्र. } तोदन. तोमर, तोय, तोरण. तौर्यत्रिक. तौलिकिक. त्यक्त. त्याग, त्रपा. पु. पुसी. १०६९ २००७ २७९ ९२१ १४७५ ३८६ त्रिककुद, त्रिकटु त्रिकंटक. त्रिकाय. १०४ १९८९ त्रिकूट. त्रिगर्त. त्रिगुणाकृत.

·१२० अभिधानचिन्तामणी त्रिशास्. १८९ १४० त्रिपथ. १०८१ १२७२ त्रिदश. त्रिशला. त्रिशदोधिका. १०८१ त्रिदिा त्रिशीर्षक. त्रिश. त्रिमंध्य. त्रिश्यक. विमा. त्रिसीत्य त्रिपथगा. १०८१ निस्रोतम. त्रिपदी. १२३० विहल्य. त्रिपुरी. ९७५ बिहायणी त्रिपृष्ठ त्रिफला. १८. त्रता. निमुकुट, १०३० त्रपुर. त्रिमुख. घोटि. त्रिपामा. त्रियूह. त्र्यंबका. १२३९ १२०५ त्र्यूषण. निरखा. विक्. । त्रिवर्ग वियत्रीक. ६१२ / सक्षीरिन् त्रिविष्टप. त्वपुष्प. त्रिशंकुन ७०१ त्रिशंकुयानिन्. वन. ४ विरेव. ४२२ } ·चिमार. ६८३ स्वरा. स्वरि. शब्दानुक्रमणिका ११५३ | दंशिन् १४६८ दंष्ट्रा. ३२२ / दंष्ट्राशीस्, ३२२ | दष्ट्रिका ४९१ | दष्ट्रिन्. दुक १४८६ दकावणिक. दक्ष १८२ दक्षना. दक्षनापति. स्वरित. १९८८ त्वष्ट. ४१० ३४२ त्वष्ट ११२ ८२ स्वाष्ट्री. विप्. विपि. सरु. १४६६ थ. यूकृत. दक्षिण १०० ७८२ दक्षिणत्व. दक्षिणप. १५२१ दक्षिणा. दक्षिणाचल ५८५ दक्षिणायन. दक्षिणाई. दक्षिणाशापति. १२८२ दक्षिणीय. दक्षिणेर्मन् १.२९ दंश. ४४ दंशमीहक. दंशित. Pra n ·अभिधानचिन्तामणौ दक्षिण्य. दग्ध. दग्धकाक. दग्धिका. दधिसार. दनुज दंत. - } ३९६ २३८ १२२४ ५८४ १०११ १०३४ १२२८ ५८१ दंड. १२१७ १२१७. दंडधर, दडनायक. दंढपारुष्य. दंडभृत. दंगहत. दंडित. दंडिन् दत्त. दत्ततीर्थकृत. दईन. दधि. दधिफल. दंतक, दंतभाग. दतवस्त्र. दतशठ. १८४ दंतावल. ७२५ दंतिन् ७३९ । दंतुर. ९१. दंदशूक दभ्र. ४४६ दप, ७२१ दमुनस्. दंपती. १६१ दंभ. ११५८ । दमनर्या. ३९६ | दंगोलि. १४२६ दधिवारि. १०७५ दया. ३६९.

·शब्दानुक्रमणिका १२३ दयाकुर्च. दयालु. दयिता. दर. } दरित. दरिद्र. दरी. दर्दुर. दुर्गुण. दर्दुरोगिन्. दर्प. दर्पक. } २३४ ६७५ दर्शन. } ५१५ / दर्शयामिनी. दर्शित. १४७८ १३६४ ११२३ दल. १४३४ दलनता. ११२४ १०३३ दलि. १३५४ दलिक. ११२२ १४.९ । दलिन. ११२८ ४५९ दल्मिन्. १७२ ४५९ ११०१ दव. २२७ दविष्ट. १४५२ ३८४ । दवीयम. १४५२ ११९२ दशकंधर. देशन. ५८४ दशन दशारमितापर. २३३ दशवल. १५० दशभूमिग. ८२३ दशमिन्. दर्पण. दर्भ. दर्वि, दर्वी. दर्वीकर. दर्श.

·૧ર अभिधानचिन्तामणी दशश्वेतवानिन्. १०४ । दात. १३७७ । दात्यूह. दशा. दात्र. दाधिक. १३३२ ८९२ १२२३ ८८५ दान. दशाप. दशाचित. दशाह. दशेधन. दसेरक. दस्यु. । ३५१ ७२ दत्र. दापित. दइन. दहनकेतन. दहनोपल दाक्षायणी. दाक्षाय्य. दाक्षिण्य. दाक्षेय. दाढा. दानवारि. ९५७ दानशील. ३८१ दानान्तराय. ७२९ / दानशौंड. १८२ दांत. १०९९ ११०३ । दामंचन. १०६७ दामनी. दामन. १३३५ दामलिप्त. १३७७ दामोदर. } ५८३ दार. दारक. ३७७ दारकर्मन्. १४६ १२५१ १२७४ १२७४ ९७९ दादिका. - दांडानिनिक. ६४२ ·७७१ दारद. दारित. दारु. दारुण. दारुहस्तक. दाघाट. दालन. दाव. शब्दानुक्रमणिका ११९६ १४८३ दिग्ध. } ११२२ / दिग्वासस्. दित. दितिज, १३२८ दिधिषु. ६२५ दिन. दिनकर. ११०१ दिनाबमान. १४० ९२९ दिन्दु २२३ ६९७ दिव. १३८ दिवस. १२५४ दिवसकर. ८४८ दिवस्पृथिवी. ९३९ दिवा. दिवाकर. ९७ ५३४ ९२३ १४८ ९३३ ५४८ दिवान्ध, १३२४ दिवामध्य. दाश. दाशरथि. } दाशाह. दाशेयी. दाशेर. दास. दासी. दासेय. दासेर. दिफरी. दिफुमार. दिग्गम.

·अभिधानचिन्तामणौ दिश. ३२४ } १३०४ दिश्य. दिष्ट. दिष्टांत. दिष्टया. दीक्षणीयेष्टि. दीक्षा. दीक्षित. दीदिवि. दीधिति. दीप. दीपक. दीपन. १०९२ १६६ | दीर्घनिद्रा. दीर्घपत्रक, १२६ । दीपाद. १३७९ | दीर्घष्ठ. ३२४ । दीर्घर्जु. ११२८ | दीर्घसूत्र. ८२३ | दीर्घायुस्. ८२३ दीपिका. दुःख. ३९५ दुकूल. दुगूल. दुग्ध. १३४२ दुन्दुम. दुंदुमि. ९९ | दुदुमिनाद. ५०९ दुरध्व. दुरित. १४२८ | दुरितारि. १३०३ | दुरोदर. १२०१ १२२५ ३४४ दुर्गत. ४०४ २९३ दीप्ति. ९८४ ४८६ पौनिह. दीर्घकोशी. दोघग्रीव. दीर्थदर्शिन. } ३५८ ·शब्दानुक्रमणिका ૨૨૯ १३८० १२२२ १५४१ दुपमा. दुर्गति दुर्गध. } दुर्गलपन. दुर्गतचर, दुर्गा. दुर्जन, दुर्दिन. दुमिन्. } दुल दुर्भिक्ष. दुर्भनस् दुर्मुख. दुर्वर्णक. दुर्वा, दुर्वासस्. दुर्विध १३५९ | दुष्कृत दुष्टगन. १३९१ १२५४ दुषमसुषमा २०३ दुस्थ ३८० दुस्फोट १६५ | दुहित. ४६८ दूत. दूती ४४९ दून. ३५८ ५४२ ७३४ ५२१ १४९३ ७७६ १९९२ दूरहर ३११ । दुरवधिन्. १०४३ दुरापातिन ३४७ । दूर्वा ८५० दृषिका. ३५८ दृपित ७२९ दपीका. १३५३ दुईद दुपीविप दुली. दुष्पवन. दुधर्मन दृष्य motum २८१ ·૧૨૮ अभिधान चिन्तामणी २१८ टूष्या. दुस. कर्ण. दृग्विप, १०९४ १८३ २३७ दृढमृष्टि. दृतरथ. दृढसंधि, दृति. दृश. दृपद्. १२३२ । देवकीसूनु. १२७८ | देवकुसुम. १३०३ देवखात. १३१२ देवगायन. १५०५ | देवच्छंद. १३८७ | देवनग्ध. १४४७ | देवता. ३६८ देवताप्रणिधान. ३७ | देवदत्ताप्रज. १४७२ | देवद्यच्. १०२५ । देवघान्य. ६७५ १०३५ ३०२ देवन. ५११ देवनंदिन. ३०९ / देवपति. ६७५ देवप्रक्ष. २४५ देवब्रह्मन् ३३६ । देवभूय ३३३ । देवमातृक. ५६ / देवयज्ञ. ८८ | देवर. देवन. } ४८६ ५५३ टरजस. A हटि. A दृष्टिवाद. ८४९ देव ९५५ ·१२९ शब्दानुकमणिका ९२४ । दैत्यदेव. १८२ / दैत्यारि. देन्य. ९०३ / दैl. ९२४ । दैव. १३७९ देवज्ञ. ३५३ १७९ दैवत. . ४० देवल. देववर्द्धकि. देवश्रुत. देवसृष्टा. देवानीव. देवाधिदेव. देवानांप्रिय. देवायुध. देवार्थ देवी. } देवीकोट. देव. देश. देशक, देशरूप. देशिक. देह. देहधारक. देहभृत्. देहली. दैत्यगुरु ३३४ ७५८ १४८१ १३७५ देवर. दाःसहस्रभृत. ९७७ | दोर्मूल. ५५३ दोला. ९४७ दोप. ७४२ दोषज्ञ } ४९३ दोपा. } १९६९ ! दोपैदर. १०.९ दोस १२० । दोहद. १४३ २८० ६४१ ·अभिधानचिन्तामणी दोहदलक्षण. दोहदान्विता. दोहृद. दौवारिक. } द्रप्स. ५३९ ५४१ ७२१ दविण. १३५३ द्रव्य. ७०२ ५४४ द्राक्. ९३८ द्राक्षा. ९३८ द्वामिल. ५५५ ८०२ १९२ १९२ १०९१ १५३० दौष्यंति. दौहित्र. द्यावाक्षमा. द्यावापृथिवी. द्यावाभूमी. १३८ दुषण. । ८५४ १११४ २११ ७८५ ७७५ द्रुण } १९२ । द्रुणा. धुति. द्युत. धुपति धुम्न धुत. धनकारक धूतकृत. द्यो द्योतन दंग. हन. ७७६ १४८७ २९२ १४७० द्रुम. दुनानति. द्रुमामय. ९७१ । दुमोत्पल, ·शब्दानुक्रमणिका १३७५ १००४ द्रुवय द्रुहिण. द्रोण. द्रोणकाक. द्रोणदुग्धा. द्रोणघा. द्रोणी. } १००५ ९८० द्वापर. द्वार. द्वारका. १३२३ द्वारपालक. १२६९ द्वारयन्त्र. १२६९ | द्वारवती. ८७७ द्वारस्थ. १०३४ द्वार १५१५ द्वि. ९६९ द्विक द्विककृद्. ५३८ ७९७ द्विग. द्रौणिका. द्रौपदी. १००४ १४२३ १३२२ १२५४ द्वंद्व. १४२४ द्वंद्वचर. दय. द्वयम १४२३ १८३ ८०७ १०४ ८१२ ८६६ ८१२ ३८० २०९ २३१ द्विनपति. द्विनन्मन्. द्विनत्रुव द्विमाति. विभिद. } द्वितय. द्वादशाक्ष. द्वादयोगी द्वादशात्मन् द्वादशास्.ि ·अभिधानचिन्तामणौ द्वेष्य, ५१३ । द्वपिन् १२६३ २३५२ द्वैगुणिक. ४५४ / द्वैध. १२१७ / द्वैप. ९८६ / द्वैपायन. ६८० द्वितीया. द्विदत. द्विधागति. द्विननक. द्विप. द्विपथ. द्विपाद्य, द्विष्ठ. द्विरद. } द्विरेफ. द्विविद. द्विपत. ७४५ द्वैमातुर. } २०७ द्यष्ट. २०३९ ध. धत्तूर. १२६३ १२१७ १२१२ २२० ७२९ ७२९ १३०७ धन. १९२ १२७३ द्विप. धनंजय धनद. द्विसहस्राक्ष. द्विहल्य. द्विहायनी. द्वीप. द्वीपकुमार. दीपवती. १२७२ धनिन्, } १८९ ३६७ ४७७ १०७८ धनिष्ठा. धनुर्धत. धनुस्. घनेश्वर, १२८५ ७३ ७७५ द्वेष.. १९० ·धन्य. धन्या. धन्याक. , शब्दानुक्रमणिका ४८९ धर्मचिंतन. ४१९ धर्मधातु. ४१९ / धर्मध्वनिन. धर्मपुत्र. ७७५ धन्वन्. } धर्मराज. } ७०७ १८४ २३५ घमन. धमनि. मनी, म्मिल्ल धर्मशास्त्र. } २६३ घर. } घणप्रिया. धरणि. वरणिधर. धरणीसुता. ६७० धर्मसंहिता. २५१ ३६ / धर्माधिकरणिन्. ७२५ १०२७ । धर्माध्यक्ष. ११ धर्मार्थप्रतिवद्धता, ९३५ धर्मीपुत्र. ३२९ २१७ | धर्मोपदेशक. ७०३ घन. ९३५ धवल. धवित्र. धाटि. घातकी. ११५० धातु- १०३६ ९५० धातुकासीसम्. १०५६ धातुन घरा. धरित्री. धर्म..। धर्मक्षेत्र. धर्मना. ६ ab.

·अभिधानचिन्तामणौ घाराघर. धातुपुष्पिका धातुशेखर. धात. धारिका. १०५६ २१२ ११४५ ६५८ ९२५ धात्री. धारिणी. धार्तराष्ट्र. धार्मपत्तन. धार्मिक. धिकत. धिकिया. धिपण. धिपणा. १३२६ ४२० ७२४ ४४० २७१ घाना. धानुष्का ७७१ धान्य. } धान्यक. ४१९ धान्याक. घान्याम्ल. धिष्ण्य. १२० धामन् । ९९ ९९२ ८२७ धी. वीति. ३०८ घाय्या. धारण. } धारणा. } धीर. धीरत्व. धीरकंध. धीवर. धीसख. धुत. ५०९ १२८२ ९२९ १०८७ घारा. १२४६ ·शब्दानुक्रमणिका ay . धू धुनी. धुन्धुमार. धुरंधर. धुरीण. धुर्. शुर्य. धुर्वी. १०८० धूर्त. १२६२ १२६२ धूर्वह. ७६७ धूली. १२६२ ७६७ १४८१ धृतराष्ट्र धृति. १०३८ १२६३ ९७० धूसर. } १३११ . ४३२ ४३२ धूायित. धूपित. धूम. धूमध्वज. धूमप्रभा घूमयोनि. धूम. धूमोर्णा. धूम्पाट. १४९३ घृष्णन. १४९३ धृष्ण. ११०३ धेनु. १०९८ । धेनुक. १३६० | धेनुका. १६४ | धेनुष्या. १३९८ धेनुक. १८५ धोरण. १३९८ धोरणी. १२१८ १२७० धवत. ७५९ १२४६ धूटि.

·अभिधातचिन्तामणौ १२४६ १२४५ १४३७ धोरित धौत. धौतकौशेय. धौरितक धौरेय. धोरेमक. धौर्य. ध्वनिग्रह. ध्यांक्ष. वान ध्वांत. ध्वान्ताराति. ६७३ १३२२ १३२९ १४६ AP १२६२ १२४६ ध्यान ४ ४५१ १३०२. नःक्षुद्र. नकुल. नक्तक. नक्तमाल. नक्तम् ध्रुव. ३२० १३५३ १२२ २१२ २१२२ ८२९ ९०१ ११४० ध्रुवक ध्रुवा. नक. १३४९ च्वन नक्षत्र, } १०७ ध्वमिनी. ध्वज्या, ७५० ७४६ ९०१ नक्षत्रमाला नख. नखा. नम्बरायुष. नस्तविप. ध्वनि. । १३९९ ·शब्दानुक्रमणिका १३७ नग. १०२७ } ९५५ २०७३ नगरी. नग्न. नग्नहु. नग्नहू. नना. नग्निका नट ७९५ ९०६ ९०४ नदीमातृक. नदीश. नद्ध. नदी. ननंह. ननांह. ननुच. नंदक. ५५४ १६४२ २२२ १९९७ नटन. ३२९ २८० १०५९ ११९३ ९५४ ९५४ नंदन. - १७८ ५४१ ४० नंदा. नंदिनी. नंदिनीतनय. नटमंडन. नद. नडकीय. नहप्राय. नहत. नहट. नत. नतनिक नद. नदी. नदीम. नदीमत्र. ५५४ ८५२ ९५१ ९५४ १२४७ नंदिन. २१० १०७९ नंदीमुखी. १०९५ नंदीसरम. नंदीश ·अभिधानचिन्तामणी नयनौषध.' नद्यावर्त, ४८ १०१५ नर. १०५७ ३३७ ७०९. २२१ १३५९ १३६० ८५८ २३९ नपुंसक. प्ल. नम.श्वाप्त. नभःसंगम. नभःस्थित. नमस्. । नमस्य. नभस्वत्. नभोगति. नमोऽम्बुप. नमोमणि. नभ्राज. नमसित. नमस्. नमस्यिन. नमि. नमुचि. नयन. ५४४ नरक. ११०६ | नरकभूमि- नरकस्या. १३५९ नरकीलक. १५४ नरदत्ता. १५४ नरमालिनी. ११०६ नरवाहन. १३१८ नरायण. १३२९ नटिक. नर्तन. ११४ नर्मदा. ४४७ नमन्. १५४२ नटक. ४४७ नलकिनी. २८ नलकीळ. १७४ लकवर. ५७५ नलमीन. १८९. २२४ २८.. १०८३ ६५५ १९१ ·शब्दानुक्रमणिका १३९ ११३० नागकुमार. १०४२ नागन. नलिन. नलिनी. नव. नवत. नवनीत. नवमालिका. नवासि. नवीन. नवोद्धृत. नव्य. नट. नवीन. नष्टामि. नस्तित. नस्योत. नहि. नाक. नाकिन्. नागमिहिका. १०६० नागजीवन. १०४२ नागदन्त. १०११ नागमाता. नागर. ४२० नागरक्त. २०११ २४४८ नागरंग ११४३ नागलोक. १३६३ ४९२ नागवल्ली. ११५५ ८५५ नागाधिप. १२६० नागोद. १२६० नाटक. २८४ १५३९ नाटेर. ५४८ २७९ नाट्य. नाट्यधर्मिका. १३५१, नाट्यप्रिय. १९८ नाटिका. नाही. नाग. } ·१४० अभिधानचिन्तामणी ९०८ २१० नारक. } १३५९ १३५८ ११४३ ३५९ नाहींघम नाडीविग्रह. नाडीव्रण. नाथ. नाथवत. नाद. नाना. नानारूप. नांदीपट. नांदीमुख. नापित. नापितशाला. नारंग. नारद. नाराच. नाराचिन्, ७७९ ९२४ १५२७ नारायण. २१४ ५०३ १०९२ १०९२ ९२२ ܘ ܘ ܘ ܐ नारी. नाल. नालिर. नालिझरन. नालीक. नारि १०२२ नामि. } नात. नाभिम. नामधेय. नामन. नामशेष. नामसंग्रह २६. ३२४ १८२ ५८० नासत्य. नामा. नातिका. नालिस्य. नासीर. नायर } २६२ ६५० ·शब्दानुक्रमणिका नास्तिक. } निकृत. } ४४१ ४९० ९३४ ७४२ १४४२ निकृति. निकृष्ट. निकेतन. निक्कण. निकाण. निक्षेप १०१३ ७४ १४०० ९८२ / निखर्व. ८७४ ३५८ नाहल. निःशलाक. निःशोध्य. निःश्रेणि. निःश्रेयस निःश्वास. नि.सरण. निःस्व. निकट. निर, निकप. निकपा. निकप्तात्मन. निकाम. निकाय. निकाय्य. निकार. निकुंभ. निरंच. १२२९ निखिल निगड. निगडित. निगण. १४११ ९०९ निगम. } १५०५ निगरण. निगाल. १२४१ ९९० । निगडक. निमह. निचंद. निवास. २५८ ·૨૨ अभिधानचिन्तामणी निम्न. निचित. ३५६ निद्राण. } 4७६ । निद्रालु. निचुल. निचोल. निचोटक. निन, नितंब. नितरिनी. नितांत. निधन. निघान. निधि. निघीश्वर. ४४२ ३२४ १९२ १९२ १९० १०८ | निधुवन. निध्यान. निनद. निनाद. ५.४ १५०१ १३९९ निस्य. } १४९३ | निंदा. १०१९ नित्यगति नित्ययौवना. निदाप. } निशन. निश. निदा. } निंद. निप. निपान. निपूण. निबंध. निधन, २७७ । निरहंग. निषित. निीि. २५७ ·शब्दानुक्रमणिका निम. १४.२ ६७७ ४३१ निभालन. निभृत. निमय. निमित्त. निमित्तवित्. १५१३ निमीलन. } ३२४ ६२ निमीश्वर. निमेष. २७७ नियोग. } १५२० नियोगिन. नियोन्य. ३५९ निरंकुश. १४६७ निरंतर. निरय, १२५९ २६७ निरर्थक. } १५१६ निरवग्रह. निरस्त. } निरस्तात. १४७१ निराकरिष्णु. निराकृत. १४७३ निराकृतान्योत्तरस्व. ७ निराकृति निरुक. २५४ निहफि. २५० १५०८ निन्न } १३६४ निम्नगा निर. नियति. नियंतृ. नियम. } नियमस्पिति. नियामक - नियुद्ध. ८२ ८१ ' निरोप. ८७९ निति. ७९९ / निर्ग. ९५७ ·अभिधानचिन्तामणौ १२२५ } ma निर्गुडी. निग्रंथ. नियन. निर्योप. निर. निर्नल. निर्झर. निर्मरिणी. निर्णय. निर्णित. निगेंनक. निर्दिग्घ. निर्दिग्धिका. निदेश. निबंध. निर्मर. निर्मद. निर्मम. निक. १३१५ ३८७ ५७७ १५१४ १४९४ . ११४७ निर्याण. निर्यातन. १३९९ निर्याम. निर्लक्षण. निर्बयनी. निर्वपन. १०९६ / निवर्णन. १०८० निर्वहण. १३७४ निर्वाण. १४३७ निर्वाणिन्. निर्वाणी. ४४९ निर्वात. ११६७ निद. निर्वापण. १५०० निसिन. १५०६ निरा. १२२१ निति. १२१२ निवृत्त निवेद. } ६० ४५ २७१ ५३० निर्मा १४८७ ३२१ ·शब्दानुक्रमणिका निवेश. } ३६२ / निशाट. ९९२ १३९० ५७६ ९९० १२६६ १३२४ ६७३ १४१२ निशात. निशान्त. निशापति. निशामन. निशारत्न. निशावेदिन. निशित. निशीथ. निशीथिनी. निशुंभ. } निशुममथनी. निश्चय. निपंग. निषद्या. निषद्धर निषध निषधा. नियंथन. निहारिन्, निर्हाद. निलय. निलिम्पिका. निवपथ. निवसन. निवह. निवाप. निवास. निवीत. निवृत्त. निवृत्ति. निवेश. निवेशन. निशमन. निशा. निशाकर. निशारूया. निशागण. १४१ ६९९ २०५ १३७४ ९९१ ८४५ १४७१ १५२२ १४९९ ९७२ ५७७ १००२ १४०१ ९८० निपाद. } १४३ / निपादिन.

·अभिधानचिन्तामणौ १०४४ ४९२ ५३५ ११७४ निष्पाव. } निष्पुलाक. निष्प्रवाणि. निर्मवत. निसुदन. निस्तल. ४४० निष्क. 'निष्कल. निष्कला. निष्कपाय. निष्कारण. निष्कासित. निष्कुट निष्कुह. निष्क्रम. निष्क्रय निष्काय. निष्टच. निष्ठा. निष्ठान. ११२२ / निस्तहण. ३७० ७८२ १५२४ ३६२ ९३४ १५१४ १९९ २६९ निस्त्रिंश. निस्राव. निस्वन. निस्वान. निहाका. निहव. नीकाश. ३९६ १३९९ १३९९ १२९७ २७६ निठुर. निष्ठेव. निष्णात. .निष्पक. निप्पमारति निप्पल. . १६२१ नीच. ३४२ ११८६ / नीनस्. १३७२ नीर. नीटन. १५४१ ·शब्दानुक्रमणिका १४७ } नीप. नीर. नीरंध्र. नीरुन्. नील. } नीलक, १०११ ६७५ १०७२ नीलकंठ. } ११३८ नीवी. १०६९ १४४७ नीवृत. ४७४ नीत्र. १९३ नीशार. १३९७ नीहार, १२३९ । नुति. १९५ नुत्त. १३१९ नुन्न. १२०२ नूतन. नून. १०६५ नून. १९८ २२५ नृ. नृचक्षस. १२१४ नृजल. ५८७ नृत्त. नृत्य. ४७६ । नृधर्मन्. नृप. १५१८ नृशासन. नृयज्ञ. १४८२ १४८२ १४४८ १४४८ १५४० नीलंगु. नीलमणि. नीललोहित. नीलवस्त्र. नीलवाससू. नीला. } २८० नीली. नीलीराग. नीलोत्पल. नीवारू. नीवार. ८२२ ·अभिधानचिन्तामणौ १५३९. नृशंस. नेतृ. नेत्र. नेत्रांबु. नेदिष्ठ. नेपथ्य. नेपाली. नेम. ४४१ ३७६ नो. ३५८ नौ. ५७५ नौकादंड. न्यकार. १४५२ न्यकृत. न्यक्ष. १०६० न्यग्रोध. १४३४ । न्यङ्कु २८ न्य. ३० न्यचित. न्याद. १०९१ न्याय. १४४९ न्याय्य. न्याप्त. १२६४ १२७० पक्क. नेमि. १४३३ ११३२ १२९३. १४२९ १४८२ ४२३ ७४२ ७४३ नेमी. नैकभेद. १४८५ नेगम. नैचिक. नैचिकी. नेमेय. नयायिक. त. } किक. त्रिशिक. पक्कण. १००२ पक्ष. ७२३ ७७१ ५६८ ·शब्दानुक्रमणिका पक्षक. १००७ पंगुल. १२४३ ८९४ पज्ज. पक्षति. } पंचजन. पंचज्ञान, पंचत्व. पंचदशी. पंचवाण. २३३ ३२४ २२९ पक्षद्वार. १००७ पक्षमाग १२२८ पक्षांत. १४८ पसिन्. पक्षिणी. १४४ पक्षिमृगगत्यनुहारक १२४८ पक्षिलस्वामिन, ८५४ पक्षिस्वामिन् पक्ष्मन्. १०९० पंक. पंचभद्र. } १२३६ १४०१ ५९१ १२८४ १३५३ पंकन. पंकजन्मन. पंकजिनी. पंकप्रभा. ११६२ पंचम. पंचमुख. पंचलोह. पंचशाख. पंचशिख. पंचांगगुप्त. पंचांगी. पंचांगुल. पंचार्चिस्. पंचास्य. पंभिका. पट, पटकुटी. १३६० १२८४ २५६ पंकरुहू. पंक्ति. पंगु. १४२३ ४६२ ·मभिधानचिन्तामणौ पटचर. पण्यशाला. पण्यांगना. पण्याजीव. ५३२ पटल. १०१० १४११ पतग. पटवासक. पटह. १२१३ १२१४ पटोलिका. १३१७ २९ पतंग, ७९९ १३८५ पतगिका. पतंजलि. ३८४ पत्. पतत्र. ११८८ | पतत्रिन्. ७८७ पतद्ग्रह. पतयालु. ४८६ पताका. ५३२ पताकिन्. १२०६ | पताकिनी. पति. पटिश. पण ४४५ ७५० ७४६ पणागना. पणास्यिक. पणितश्य. पण्ड. पंडा. पंडित. •पण्य. ३१० } । पतित. ३४१ १४९० पतिवत्नी.

·२५१ ५२७ ७७८ ४९३. ९८३. ११./ शब्दानुकमणिका पतित्रता, पत्रांगुलि पतिवरा. पत्रिन् । पत्तन. ४९७ पत्रोर्ण. पत्ति. ७४८ पथिक. पत्नी. पथिन्. पृथ्या. पत्र ७५९ १३१७ पद. पत्रणा. पत्रपरशु. ९२० पदभजन. पत्रपाल. पदमंजिका. पत्रपाश्या. पदवी. पत्रभंगी. पदाजि. पदाति. पत्रल. पदातिक. पत्रलता.. पदासन. पत्रलेखा. पदिक. पत्रवल्ली. . पत्रवाह. ७७८ २४२. २६४. २५६ ९८३. पत्ररथ. ४९७. ४९८ पद्धति. } ९८३ पत्रांग.

·अभिधानचिन्तामणौ पन्नद्धा. ४०४ पद्म. १९३ ६९३ पयस्. ४०५ १२२९ पयस्य. पयत्या. पयोधर. पराशत पद्मनाभ. २१५ पर. पद्मनाल. पद्मप्रम. पद्मभू पद्मराग, 'पद्मवास १४३९ १४५२ ७२८ ३५६ २१३ १०६४ २२६ . पद्मा. १८८ २२६ १०९४ पद्माकर. पद्मावती. पद्मेशय. पद्मोत्तरात्मन. पद्य. पद्या. परच्छंद. परजात. परंजन. परतंत्र. परपिंडाद. परमाग. परभृत्. परमान्न. परमाहत. १३७५ १३२१ परमेछिन्. } २४ १४९१ पन्नग. १३०४ । परंपर. ५४४ ·আহাজালিঙ্কা ३८५ परंपराक. परलोकगम. परवत. परवश. परशु. परश्वध. परवधायुध. परस्परं. १२४५ परायण. पराध. परार्ध. परावृत्त. परावर्त परासन. परासु परास्कंदिन. परिकर, ३७४ ३८२ ७७० १४९९ ७३९ ७९६ पराक्रम. } ७१५ २४६ परिकर्मन्. } परिकर्मिन् परिकूट. ८०३ परिक्रम. पराग, परामुख. पराचित. पराचीन. पराजय. पराजित पराधीन. परान्न. पराभव. पराभूत. परामर्श. मरायत्त परिक्षिप्त परिखा. १५०० १४७४ १०९५ परिग्रह } ४४१ ७१५ परिघ. ३२२ ३५६ परिघातन.

·अभिधानचिन्तामणौ . १९०२ परिचय. परिचर, परिचर्या. परिचारक. परिच्छद. ४४१ ४४१ २७४ परिणत. } १५१३ / परिष्ठव. ७६५ । परिप्लुता. परिवह. ३५९ परिभव, परिमाव. १२२१ परिभाषण. १४८५ परिभूत. ५१८ परिमंडल. १५१८ । परिमल. परिमोपिन् १४३१ परिवत्सर. १५२९ । परिवर्त. १५०२ परिवर्तन. परिवसथ २७५ परिवाद. परिवादिनी. १०२ परिवापण. परिवार. परिवित्ति. ७२९ परिवृद. ७२९ / परिपेट. १५०१ परिवदिनी. परिणय. परिणाम. परिणाय. परिणाह. परितस्. परित्राण, परिटान परिदेवन. परिधान. परिधि. परिधिस्प. परिपण. परिपन्पक परिपंथिन् परिपाटी. १३९१ ३८२ १५९ २७१ २८८ ५२६ ५२.

·হনুমগিন্ধা १०२ परीटि. १४७४ परीहास, २६९ परुप. } २५७ ३१९ परुप्. परेत. १४७५ परिवेष, .. परिवेष्टित. परिवन्या. परिव्राजक. परिशिष्ट. परिश्रम. परिषद्. परिष्कार. परिष्कृत. परिप्वंग. परिसर. परिसर्प. परिस्कंद. परिस्नोम. परियंद. परिसुत. परिसुता. परीक्षक. पीत. परीरम्म. परीवार. परीवाह. ९६३ १५०० परेष्टु. परेधित. परोष्णी. पर्कटिन्. पर्जन्य. } पर्णशाला. पर्णिन. पदन. पर्पटी. ९.२ ४७९ १०६५ १७९ १५०७ पय्यक. पर्यटन. पर्यय. पर्यस्तिका. १६०१ १५०१ ·अभिधानचिन्तामणौ पलंप. पलंकपा. ११४२ पलल. पर्वत- पर्याण. १९५२ पर्याप्त १५०५ पर्याप्ति. १५०२ पर्याय, १५०३ पर्युदंचन. ८८१ १०२७ पर्वतकाक. १३२३ पर्वतजा. १०८० पर्वताधारा. पर्वन्. । १४८ ११३० पर्वमूड. पर्वसंधि. १४९ पलाद. पलायन. पलायित. पलाल. १८७ ८०२ ८०५ ११८२ ११२३ पलाश. पलिक्री. } १२७० ६७१ पशु. पशुक. पशुपाणि. पर्पद, ६२७ २०७ पलित. पल्यंक. पल्ययन. पदव. पल्लविक. पल्ली, पवल. पद. १२५२ ११२३ पल. १२९८ १०९५ १५२१ १०१७ १५२१ ११०६ पर्वयोनि. पटगंड. पवन. १२०० ९२२ } ·शम्दानुक्रमणिका १३०२ पवनाशन. पवमान. पवि. पाक्य. ९४२ } पवित्र. } ११९२ १३८८ ९४४ २२२ १०१४ १२७५ ५३७ १९९ १५३७ १३५ १४५९ पशु. पशुक्रिया. पशुपति पश्चात्ताप. पश्चानुपी. पधिम. पधिमा. पक्ष्यतोहर. पत्य. पांशु. पांसु. पासुला १३९५ पाचन. पाचनक. पांचजन्य. पांचालिका. पांचाली. पाट् पाटक. पाटघर. पाट. पाटला. पालि. पाटलिपुत्र. पाटित. पाठक. पाटीन, पाणि. } पागिगृहीती. पाणिग, सागिर. ११४४ ९७० ९७० ५२८ पाक. १९८ पारपुटी. पाच गुहा. पाल्पान. ९९८ ·अभिधानचिन्तामणी - पाणिनि. पाणिपीडन. पाणिमुक्त. पाणिवादक. पाथस. पाथेय ११७ ७७४ ९२५ १३९३ १०६९ ४९३ १०३४ ०० पांडर. पाद. पांडवायन. १४३४ १३९३ पांडुकंबलिन्, पांडुमूम. ९५३ पादकटक. पादग्रहण. पादचारिन. पादजल. पादप. ८४४ ४९८ ४०९ पांडुर. } ४६६ १३९३ पांडुरपृष्ठ. पातक. १२२९ ४२ पाताल. पातालोकस. पातुक. पादपाश. पादपीठ. पादमूल, पादरक्षण. पादवल्मीक, पादस्फोट. पादान पादांगद. ४४५ १०७९ ३२७ ८२८ १०२६ ९१४ पात्र.

·शब्दानुक्रमणिका पादातिक. पादावर्त. पादुका. पादुकाकृत. पादु. पाय. ४९८ १०९३ ९१४ पाप्मनः पामन. पामर, पामा. पामारि. ९३२ ४६४ १०५७ ९१४ १०० १०८९ ३९४ पायस. पान. पायु. पाय्य. १०७९ पानगोष्ठिका. पानमानन. पानवणि. पानीय. पानीयनकुल. पानीयशाला, पान्थ. पार. ९०७ पारंगत. १०२४ पारत. ९०१ पारद. १०६९ / पारंपर्य. पार. } ७७० ७७० पारश्वघ. पारश्वधिक. पारसीक. पारणेय. पारायण, पाप १४१३ १३०० ९२७ ५४७ पापदि.

·शम्दानुक्रमणिका पाश. } पिचच्य. पिचु, पाशक. पाशिन. ४८६ / पिचुमन्द. . पाशुपास्य. १०४२ । १४५९ १४२१ १०३५ ९१९ पिचुल. पिञ्चट, पिच्छ. पिपिछल. विज. पिनन. पिंजर. पाश्चात्य. पाश्या. पापाण. पापाणदारक. पिक. पिंग. पिङ्गकपिशा. पिंगचक्षुप्. पिङ्गजट १३२. .४१४ ३७२ } १०५८ १३९. ६३२ १२०७ १३५२ १९९ १३०३ १३९६ पिमन. पिंजूप. पिट. पिटक. पिठर, १०१७ पिंगल. पिंड. पिंगेक्षण. पिचंट पिचंडिका. पिरिल. रिटक. १०.३ ११८ ·अभिधानचिन्तामणी १०२॥ पिंडदान. पिंडिका. } पिंडीशूर. पिंडोलि. पिण्याक. पितामह. } ८२२ पित्सत्. ६१५ | पिधान, ७५६ । पिनद्ध. १७७ पिनाक. ४२७ पिनाकभूत. ९१७ पिपासा. २११ पिपासु पिपीलक. ५५९ पिपीलिका. पिप्पली. पिपिका. २०१ १९९ ३९४ पितृ. १२०६ १२०७ ४२१ ६३२ ९८९ | पि. ११४२ १२९६ पितृगृह. पितृपति. पितृयज्ञ. पितृपन. पितृव्य. पितृसू पित्त. पित्तळ. पित्र्य पिन्या. १८४ । पियाल. ८२१ पि. ९८९ पिशग. ५५२ पिशाच. १४. पिशाचकी. पिशित. १०४७ पिशिताशिन् १८९ ४२९ ३८० ८४० पिशुन. } पिष्टक. ३९८ ·शब्दानुकमणिका १६३ पिष्टपुर. पिष्टवर्ति. पिष्टात. पिष्पलक. पिहित. पीता. पीताब्धि. पीतांचर. पीन. पीनस. पीनोती. पीयूष. पीठक. १४७६ पीठ. } १२६९ पीठभू. पीठमर्द. पीडन. पीडा. पीत. पीततंदुला. पीतदुग्धा. पीलु ८०० १३७१ | पीछुपर्णी. १३९४ पीवन् पीवर. १२७० पीवरस्तनी. १०५९ पुंश्चली. पंधिह. १३९४ पुंसवन. पुस्. १३९१ पुंस्त्र. १२०६ १२१७ ११४२ १९८५ ४४८ ४४८ १२१९ ५२८ पीतन. } ४,०४ ३३७ ६२९ पीतनील. पीतपादा. पीतरक्क. पीतल. पीतलोह. पीतमाल. पुख. १०४८ पुंगव. पुष्छ. १४४० १२४४ ·२६ अभिधानचिन्तामणौ पुंज. पुटकिनी. पुटभेद. पुटभेदन. पुंडरीक. } पुंडरीकाक्ष. पुंड. पुग्य. } पुत्रिका. २०१४ पुद्गल. १०८८ पुनःपुनः पुनर्नव. पुनर्भव.. ५९४ १७० / पुनर्मविन्. १२८५ | पुनर्मू. १२५ २१७ ८५२ पुनर्वष्ट. ११९४ १४३५ पुनर्वह. १०९० पुन्नाग. ८४३ पुर. }, १००३ १९४ पुरःसर. ४९८ ९४८ पुरतम. १५२९ ४८९ पुरंदर. १७१ पुरंध्री. १२११ पुरम्, १५२९ पुरस्तात. १५२९ पुरा. पुग्यक. पुण्यनन. पुण्यभू. पुण्यवत. पुत. पुत्तिा. पुत्र. } १४२ ·शब्दानुक्रमणिका ४९८ ४९८ ७२० पुरूवस्. पुराण. १४४९ । पुरोग पुरोगम. } पुराणग. २१२ पुराणपुरुष. २१४ पुरोगामिन्. पुरातन. १४४८ पुरोधस्. पुरावृत्त. २५९ पुरोभागिन. पुरामुहृद् २०० पुरोहित. पुरी. पूर. पुरीनत. पुरीप. पुलक. } पुरु. १४२६ पुलिन. १३६६ पुलिंद. पुरुष. ३३७ | पुलोमन् पुरुषपुंडरीक. ६९६ पुरुषसिंह. पुष्का. पुरुषास्थिमालिन् १९७ २५ पुरुषोत्तम. २१४ पुष्कराख्य. पुष्करिणी. पुरुह. १,४२१ पुष्कल पुरुहूत. १७१ ७२० ९७१ ३०५ १२०२ ९३४ १०६९ १२२४ १३२८ bergen ·भभिधानचिन्तामणी पुष्प. १०१४ २२८ १०५७ पुष्पक. पुष्पकरंडिनी. पुष्पकाल. पुष्पकेतन. पुष्पकेतु. पुष्पचाप. एप्पद. पुष्पांजन. पुष्पास्त्र. ११८४ | पुष्पिका.. १९० पुष्पिकासीस. पुष्य. १५६ | पुष्येषु. २२८ पुस्त. १०५४ पूग. २२८ पूजा. १११४ पूजित. पूज्य. २२८ ९२२ ११५४ ४४७ ४४६ पुष्पदंत. १४३५ १२४ पूत. } ७५२ १२७४ पुष्पदामन. पुष्परथ. पुष्पलक. पुष्पलाविन्. पुष्पवती. ५ष्पक्त पुष्पवाटी. पृष्पक्ष पुष्पानीव. पूतना. पूतिगंधिक पूप. पूपली. पूपिका. पूय. २१९ १३९१ ३९८ ३९९ ३९८ ६२४ १०८७ १४७३ १२४ ६०५ परित. -पुरुष.

·२६७ ३९८ पूर्ण. पूर्णकुंम. पूर्णपात्र. पूर्णानक. पूर्णिमा. पुर्णिमारात्रि. qી पार. २०० १९२ २६३ शब्दानुक्रमणिका १४७३ | पूर्वापाढा. ७१८ पूलिका. ६७७ पूपासुहद् पृक्य. पृच्छा. ८३४ पृतना. ९८१ २४६ पृतनापा. १४५९ पृथक्. १०८३ पृथगात्मता. २४६ पृथगात्मिका. ५५१ पृथग्जन. पृथग्विध २३८ पृथिवी. पृथिवीशक, ७४५ १७४ } पूर्वगंगा. पूर्वगत. पूर्वन. पूर्वदिक्पति ९३२ १४६९ पूर्वभाग. ६८९ ७०० २८२ पृथु. पूर्वा. पूर्वाद्रि. पूर्वानुयोग पूर्वाभाद्रपद. १०२७ पृथुक. २४६ पृथुरोमन् ११५.1 पृथुल: ३३८ ४०१ १३४३ ·अभिधान चिन्तामणी १०५४ २२८ १३४ १०५७ पुष्पक पुष्पकरंडिनी. पुष्पकाल. पुष्पकेतन. युप्पत. पुष्पचाप. पुष्पद. २२८ ९२२ १११४ ४४७ पूजा. ११२५ । पुष्पांजन. ५३६ पुष्पास्त्र. ११८४ पुष्पिका. पुष्पिकासीस. ९७६ पुष्य. १५६ । पुष्येषु. २२८ पुस्त. १०५४ पूग. २२८ १११४ पूजित. पूज्य. २९ पूत. १२४ पूतना. ७५२ प्रतिगंधिक. १२७४ पृपली. पूपिका. १२४ पूय. ४४६ 'पुष्पदंत. १४३५ } २१९ पुप्पदामन. पुप्परथ पुष्पलक. पुष्पलाविन्. पुष्पवती. ५८पवत्. पुष्पवाटी. पुष्पम, पुष्मानीव. ३९८ ३९९ प्ररित. •पुरुष. १४७३ ९०० ५ ·হ্যামসিদ্ধা १४७३ | पूर्वापादा. ७१८ | पूलिका. ६७७ । पूषन् पूषासुहृद्. पृक्य. पूर्ण. पूर्णकुंम. पूर्णपात्र. पूर्णानक. पूर्णिमा. पूर्णिमारात्रि. ३९८ २०० १९२ पृतना. पुर्धार. ९८१ २४० ७४५ १७४ } पृतनापा. पृथक्. पृथगात्मता. पृथगामिका. पृथग्जन. पृथग्विष. पृथिवी. पृथिवीशक, ५६१ ९३२ २३८ ६८९ पूर्वगंगा. पूर्वगत. पूर्वन. पूर्वदिक्पत्ति पूर्वदेव. पूर्वभाग. पूर्वांग, पूर्वा. पूर्वाद्रि. पूर्वानुयोग. पूर्वाभाद्रपद. ७०० ३३८ १०२७ २४६ २८२ पृथु. पृथुक. , पृथुरोमन् ११५.| पृथुला १.३४३ ११३० ·अभिधानचिन्तामणी पेढाल. १०१५ ६४ ४०५ १४४७ १४२७ १४४५ पृथ्वी. ९३५-३९ पेटा. पृदाक १३०३ पृश्नि. । ९९ । पेयूप. ४५३ पेल. पृश्निशंग. २१७ १२९४ पन. पेलव. १०८९ पृपत. १०८९ पृपत्क. ७७८ पेशल. } पृषदश्व. ११०७ पेशी पृषदाज्य. ८३२ पेशीकोश. पृषातक. ८३२ पैङ्ग्प. पृष्ठ. पैठर. पृष्ध्यथि. पृष्ठमांसादन. पैतृष्वसेय. पृष्ठवंश. ६.१ । पैतृष्वत्रीय. पृष्ठवाह्य. १२६३ । पैत्र, पृष्ठशृंग. १२७८ ! पैलव, पृष्ठय. पोगंड. पेचक १२२७ पोटगल. १३२४ पेटक. पोटा. } १३१९ ६४५ १५९ ८१५ ४५५ ११९३ ५३२ .

·पोट्टिल पोत शब्दानुक्रमणिका पौरोगव. ८७६ पौर्णमास. ३३८ | पौर्णमासी. १२१९ पौलस्त्य. } ८७५ पौठी. ८७६ पौलोमी. १३४७ | पोप. ७२२ ८२३ १४९ १८९ १२८७ | पोष्ण. पोतन. पोतवणिन. पोतवाह्. पोताधान, पोत्रिन्. पोलि, पोलिका. पोलिंद. पौतव. पौत्र. पोनर्भय पौर. ३९८ ३९८ ८७८ पोष्पक. प्याट् प्रकट. प्रकटित. प्रकम्पन. प्रका. १०५४ १५३७ १४६७ १४७८ ५४४ पौरक. ५४७ १९९१ १११२ १४५९ प्रकरण. पौरस्त्य प्रकार }. २८४ १४.१ १९२० १५०५ पोल्प. प्रकाम. प्रसार ·अभिधानचिन्तामणौ १०४९ प्रकाश. प्रगलमता. प्रगाद. प्रगुण. प्रगे. २९९ १३७१ १४५६ १५३३ प्रकाशित. प्रकीर्णक. १४६७ १४७८ ७१७ प्रग्रह. } प्रग्रीव. ७१४ १०१२ १०१० प्रकृति. प्रघण. ८९९ प्रघाण. प्रकृष्ट. १४३८ प्रघात. प्रकोष्ठ. ५९० प्रचक्र. प्रकम. १५०९ प्रचलाक. प्रक्रिया. ७४४ प्रचलायित. प्रकण. १४०८ प्रचुर. प्रकाण. १४०८ प्रचेतस्. प्रक्षर. १२५१ प्रच्छदपट. प्रक्ष्वेडन. ७७९ प्रच्छन्न. प्रखर. प्रख्य. १४६२ / प्रर्दिका. प्रख्यातन्तृक. ५०२ प्रच्छादन. प्रगंद. प्रजन. प्रगल्भ. भननन ७९० १३२० ४४२ १४२५ } ४६९ १२७४ ·शब्दानुक्रमणिका ܐ ܘ 4 प्रणिपात ५४३ प्रणीत. } ८२६ प्रजाता. प्रजाप. प्रजापति. प्रजावती. ମ प्रज्ञप्ति. ५९६ ७४० ३७९ प्रज्ञा प्रज्ञान. १४६४ प्रणेय. प्रतति. ६१४ प्रतन. प्रतल, प्रतार प्रतारण. ५०२ / प्रतिर्मन् प्रतिकाय. प्रतिकाश. १३१८ । प्रतिकूल. १६०३ प्रतिकृति. ३८८ प्रतिकृष्ट. प्रतिक्षिप्त. } २५० १४०३ प्रतिग्रह. प्रतिग्राह. १०८९ प्रतिव. १३७८ प्रतिघातन. प्रतिच्छद. १४६९ प्रडीन. সন্সবি. प्रणय. प्रणयिनी. प्रणव. प्रणाद. प्रणाय्य. प्रणाली. प्रणिधान. प्रणिधि. ४४० १४७४ .२९९ ·१७२ अभिधानचिन्तामणौ ८८२ १४१३ प्रतिमान } १५६४ १२२७ १४६४ १४६५ प्रतिच्छाया १४६४ । प्रतिम प्रतिवा. प्रतिम. प्रतिजागर. १५१८ प्रतिमा. प्रतिज्ञा. २७८ प्रतिज्ञात १४८८ प्रतिताली. १००६ | प्रतिमुक्त. प्रतिदान. प्रतियातना. प्रतिध्वनि. १४१० प्रतिरूप. प्रतिनप्तृ. ५४४ प्रतिरोधक. प्रतिनादविधायिता. ६५ | प्रतिलोम. प्रतिनिधि. १४९३ / प्रतिवचस्. प्रतिपक्ष ७२८ प्रतिवमय. प्रतिशासन. प्रतिपत्. } १४७ प्रतिशिष्ट प्रतिपन्न. १४९६ प्रतिश्याय. प्रतिपादन. प्रतिश्रय. प्रतिवद्ध. ४३९ प्रतिश्रव प्रतिघ. १४९८ | प्रतिश्रुत. प्रतिनि. १४६४ प्रतिश्रुत. प्रतिमय. ३०२ प्रतिष्टम. प्रतिमा. प्रतिष्ठ प्रतिभान्वित. ३४३ प्रतिमर. ११९२ १४१० १४९८ ·शब्दानुक्रमणिका प्रतिसग. प्रतिप्तीग. प्रतिसूर्य. प्रतिहत. प्रतीक प्रतीक्ष्य. प्रतीची. प्रतोचीन. प्रतीन प्रतीप. प्रतीर. प्रतीहार. } प्रतोद. प्रतोली. प्रव प्रत्यन. प्रत्यप्रथ. प्रत्यच प्रत्यनीक. प्रत्यंत प्रत्ययित. २५२ | प्रत्यर्थिन्, प्रत्यवसान. ४२३ १२९९ प्रत्यवत्यात. प्रत्याकार. ५६६ प्रत्याख्यात १४७३ प्रत्याख्यानप्रवाद. २४८ प्रत्यादिष्ट. १४७४ १६८ प्रत्यालीद. ७७७ १४९३ प्रत्यासार. १४६५ प्रत्याहार. १५२४ २००४ प्रत्युत्क्रम. प्रत्युत्पन्नमति. प्रत्यूष. प्रत्यूपस. १४४९ प्रत्यूह. १५०९ प्रयन. प्रथम. २४१९ प्रथित. ७२८ प्रदक्षिण. ९५२ प्रदर. प्रदिश्.

·१७४ अभिधानचिन्तामणौ ११२८ प्रफुल. प्रबुद्ध. } प्रबोध. प्रमजन. ५९२ प्रदीप. प्रदीपन. प्रदेशन प्रदेशिनी. प्रदोष प्रद्युम्न. प्रद्योतन. प्रद्राव. प्रनन. ३१९ प्रमा. २२८ ९५ प्रभा. -- १९० ७९७ ७२० १४३८ प्रपाकर. प्रभात. प्रमाव मधान. ७४० ४० प्रभावती.} २८९ ७५६ १३१८ प्रभाम प्रभिन्न. १२२० प्रधानधातु. प्रधि. प्रनी. प्रन, प्रद प्रपा. प्रचात. } प्रपितामह प्रगट. प्रपौत्र. प्रमु. १०३२ प्रमत. प्रभूत्व. प्रभूष्णु. प्रभटक. प्रमथ.

·शब्दानुक्रमणिका प्रलंयमिद्. प्रलंगांड. १९९ २२४ ४६७ प्रलय. २७५ ३८५ ६०५ ४३५ ३७० १३८२ प्रलाप. प्रवण. प्रवयण. प्रवयम् प्रमथन, प्रमयपति. प्रमद. प्रमदवन. प्रमदा. प्रमनस्. प्रमय प्रमाद. प्रमापण. प्रमीत. प्रमीला. प्रमुख. प्रमेह. प्रमोद प्रपस्त. मयाणक. प्रयाम. प्रयास प्रवा. १६१४ ७५३ प्रवर्ग. १४३८ प्रवाह. प्रवह. प्रवहण. ४११ प्रवाहिका. प्रवान. १५१८ प्रवाल. १२. प्राप्तन. सासिन् प्रवाह १११८ | शहि. } २९१ ४९५ प्रयोग. प्रयोगन. प्रमोहा ·अभिधानचिन्तामणी । ९०३ प्रविदारण. प्रवीण. प्रवृत्ति. प्रवृद्ध प्रवेक, प्रसन्ना. प्रहम. प्रसर. ४९५ प्रसल १४९५ १४३८ ६७० प्रसव. प्रवेणी. } १४१ ११२५ १५३९ प्रसन्य. प्रसा. प्रमादन. प्रसादना. ४९१ ११७२ १५०० ९९३ ५८९ प्रसाधन. ६८८ प्रवेत. प्रवेल. प्रवेश. प्रवेशन. प्रवेट प्रशंपा. प्रशमन. प्रशस्यता. प्रश्न. प्रश्नव्याकरण. प्रश्वासरोधन. ३७० ६८ प्रसार. प्रसारिन् प्रसित. प्रसीदिका. २४४ प्रस. ६४२ प्र. प्रष्ठाही. प्रसन्न ४९९ प्रसूति. १४३९ प्रसूतिका १२६६ | प्रसूतिन. १०७१ प्रमून. ११२४ ·शम्दानुक्रमणिका प्रस्त. } ७७३ प्रस्ता. प्रमृति प्रहर. प्रहरण, } ६१४ ५९८ । प्रहर्षुल. प्रहसन, प्रहस्त. प्रहासिन्. १०३५ प्रसेवक. } २८४ ५९६ प्रस्कन्न. प्रस्तर. प्रस्तार. प्रहि. १०९१ १५०९ प्रहित. } प्रस्ताव प्रस्तावौचित्य. प्रहेलिका. प्रहाद. २६९ ६९९ प्रत्य. } १०३५ प्रस्थान. प्रस्थापित. १४२९ २०२ प्रस्फोटन. } प्रांशु प्राकाम्या प्राकार. प्राकाराग्र. प्राकृत. प्रागरभ्य. प्रारज्योतिष. प्राग्रहर १०२९ प्रस्रवण, ९८१ ९३२ ५०९ ९५६ ११३८ प्रस्त्राव. प्रहत.

·२७८ अभिधानचिन्तामणी प्राण. प्राग्वंश, प्राघुण. प्राधर्मक. प्रांगण. प्राची. ४९९ १९९ १००४ प्राणतज. प्राचीन. } ९८२ प्राणद. } ९३ ६२१ १०७० ८३ ६१६ प्राचीनमहिप्. प्राचीनावीत. प्राचेतात. पाच } ५१५ प्राच्य. पाजन, प्राजापत्य. प्रानित. प्रात. प्राता. प्राज्ञी. १७? प्राणयम ८४५ प्राणमा. प्राणायाम. प्राणावाय. १६८ | प्राणाहिता. ९५२ प्राणेशा. ८९३ प्रातर, १९५ प्रातराश. प्रातिहारिक. ३४१ प्रापमकल्पिक. ५२२ प्राम. ५२२ प्रादेश प्रांतर. ४२५ ९२५ १५३९ ५९५ ९८५ प्रांनल. माडिवाक. प्राप्त. } १४९० ·शब्दानुकमणिका १७९ १ २ प्राप्तरूप. प्राप्ति. . २६४ २२४ २०२ प्राभूत. प्राय. प्रियप्राय. प्रियमधु. प्रियंवद. प्रियसत्य. प्रिया. प्रियाल. प्रीणन. प्रीति. प्रीतिद. पृष्ट. प्रेक्षा. ५१५ १९४२ १५०२ } प्रायम. प्रालंब. प्रालंपिका. प्रालेय. प्रावरण. प्रावार. प्रावृप. प्रास. प्राप्तफ. प्रासंग. प्रासंग्य. प्रासाद. प्रासिक. प्रिय. प्रियक. १५२९ ६५२ ६५७ २०७२ ६७१ ६७२ १५७ ७८५ प्रेखा. ७५८ १४८१ १४८० खित. १२६१ / प्रेखोलन, ९९३ | प्रेखोलित. १४८० } १४४५ प्रत. प्रेतगृह. प्रेतपति. प्रेतवन. ९८९ प्रियंग. } in ९८९ ·अभिधानचिन्तामणी १३७७ प्रेत्य. प्रेमन. प्रेयप्ती. प्रेपित. प्रेष्ठा.. पूवग. १२९२ ४७ १०३ १२९२ १२९१ प्रेष्य. प्रोक्षण. प्रोज्जासन. प्रोत. प्रोष. प्रोष्ठपदा. १४९२ ५१६ / वंग. प्लवंगम. } प्लीहन. १४८७ प्लुत. } १२४३ / प्र. सान. १२४८ १२४६ ४२४ प्रोठी. फ. प्रौद. } प्रोति प्रोष्ठम्द. फण. फणभूत. फणिन. १६४ सक्ष. फल.

·शब्दानुक्रमणिका १२८९ १२८९ ४२७ फक. ७८३ फेरंड. १९१४ फेरव. फलपाकावसानिका. १९१७ फेरु फलभूमि, ९४६ | फेला. फलवत. १११६ फेबी. फादन. ब. फालन, बक. फलिनी. ११४९ | बकनिसूदन. फलिन्. कोट. फलेपहि. १११६ बकुल. १४४६ | ग. फल्गु. ११३३ फाणित. बद्ध फांट. १४८१ | बधिर. चन्दिन. फाल. बन्दी. १३३२ फाल्गुन. } ८८२ फारनिक. फागुनीमा. फुछ. फेन. फेनिड. पंचक. बन्धकी. ११२७ पंधन. } ११३८ १२७ ·१२८२ अभिधानचिन्तामणी बंधनग्रंथि, पन्धु. बंधुनीवक. चंधुता. बंधुर. } धुल. वंधूक. चप्पीह. ७४५ ७१४ ३२९ १७४ २२४ ६९७ १००४ २२५ २२५ १५३५ १११९ १४२२ बल. १४४४ १४६८ ५४८ ११४९ बलज. १३२९ । बलदेव. बलमद्र. १३०२ बलवत्. २१७ ४५३ बलाक. १२७६ पटाका. बलांगक. ११२३ बलाट. १०९९ बलात्कार १३१९ बला. ८८ पठाहक. ८२० ४५ चर. चर. नह. नहिन्योतिप्. बहिन. बहिर्मुख बहिशुप्पन्. बाहि. ८०४ } ·बलि. बलिन्. } बलिन चलिम. बटिमुन्. बलिवमन्. बलिश बळीनृख. जीवई. चकपिणी. बहिद्वार. शब्दानुक्रमणिका ७४५ बहुगवान्, ३४७ बहुत्वका ११४४ २२१ । बहुपद ११३२ ४४७ बहुप्रन. १२८८ ८२२ बहुप्रद. ४४८ वहरूप. ११७१ ४५६ ४५६ १४२५ १३२२ बहुला. १३६३ | बहुवर्णपुष्पवृष्टि. १९१९ / बहुविध. १२९२ बाद. १५०५ १२५७ २२१ नाण. १३५२ परिचा. रहिए राणार. राणकि. वाणासन, १४२५ } वादा. यादगपग. बाधा. बहुररी.

·१८४ अभिधानचिन्तामणो बांधकिनेय. बांधन. १५५ बाल. ६४८ बाहुल. } १२१९ | बाहुसंभव. ३३८ विडाल. ३५२ बिडालक. ६८८ विदीनस्. १३०१ बिमीतक. १०५८ १७१ ११४५ १०८९ १०७ १०६३ / वि. ७१७ | चिंच. } बालक्रीडनक. बालमूपिका. बालवायन. वामपनन. बालमंध्याग. मालिका. मालिनी. बालिश. बाल्य. ११८५ १३०३ बाप्प. } विम्बी. ६५६ निल. विशय. ३५१ बिल्व. ३३९ विप्त. विसप्रसून. ५८९ पीन. चीनकोश. चीनकोशी. बीमपुष्पिका. १९२ बीनपुर. ६२९ } बाहाण. बाहुदैनय. बाहुदा. बाहमपा. १०८६ १९७८ ·शब्दानुक्रमणिका १८५ १२०१ बीनरह. बीनवर. बीजसु. बुलि. } ४५० १०९७ बीमिन् बीज्य. बीपत्स. बीभत्सु. बुकण. बुक्स. बुका. बुद्ध. बुद्धि. बुद्धीद्रिय बुबुद. ८७७ बुप्स. ५२६ / बंहित. ७१३ । बृहतीपति. २९५ वृहत बृहत्कुक्षि. ११०७ बृहद्भानु. बृहन्नट. बेडा. बेर. १४९६ बेल्व. ३०८ बोधकर. १३८४ बोधितरु. १०७७ ३४१ बोधिसत्त्व. २३२ बोल. बोध. ब्रन ७९४ बोधिद, २५ २३२ १०६३ ७.१ बुधित. बुध. बुमुक्षा. बुमुक्षित. ब्रह्मचारिन्. ८०८ ८०७ ३९२ ·अभिधानचिन्तामणी वसन. नमत्व. ब्रह्मदत्त. नमसुनु. ८४१ ब्रह्मोनलि. ब्रह्मावर्त. ४२ नझामन. माक्ष. बाषण. २१२ ब्रह्मन् १२९९ १२०७ २४१ यशपादप. पून. नमस्त्री. वा. मानिद. नामय. वगा. प्रमाधि नीति. म. भसीन. १९९६ वावग्य. मापीर्ष. ८५५ ८३९ । माझी. ८४१ ८२१ बुध म. भार. मधि. मक्षक. यसका मसनामुश्य. ९२१ ·शब्दानुकमणिका मग, मद्रा भगंदर. ४७१ ६९८ १२९७ १२१८ मगवत. मगवत्यंग. २४३ भगिनी. } ५१ ११४३ ५४॥ ९२३ १२५९ १०७५ मद्रकुंम. भद्रात. भद्रपर्णी भद्रबाहु. मदमातुर. भद्राकरण. मद्रासन. भपति. मम्मासार. मप मयंकर. भग्न. माविषाणक. मंग. मंगा. भंगुर. मंग्य. मनमान. १५५७ } मपानक. } २९४ भटिन. महारक. } भहिली. मांत. ४१२ मयापह. मा. मरण. भरणी. ११५ | पाणी, ·अभिधानचिन्तामणी ६९२ ७०२ ३२८ मरत. १०२७ २१२ भवनाधीश. भवानी. भवानीगुरु मगंतकृत. मविक. भवित मविन्. मविष्णु. . ३८९ मषण. १४०७ १२७९ ८२८ मरतपुत्रक. ३२८ मरद्वाज. १३४० मरुन. १२९० मरूटक. ४१२ मरित. १४७३ मग.. मत. } ३५९ मतदारक. मर्तृदारिका. मर्मण्या, मर्मन्. } १०४४ १२८९ १२८९ ८२७ १०० मसित. मना. मामन्. मा माग. मागधेप. } मागीनिय. मागीरपी. १३७९ ५४३ १०८१ मलक. १५२८ ९२० मागीन. मानन मदन.

·शब्दानुक्रमणिका ८४८ भाण. मांड मांडागार, भाद्र भाद्रपद. माद्रमातुर. मानवीय. १०२६ ९९५ १५५ ५१९ भार्गव. } भार्या. भार्यापती. भाल. मालहश. मालुक. भालक. -- ५४६ ६७६ १२८९ १२८९ २९५ भानु ३७ ९५ ६९ पाव, मामंडल १०९ मामिनी. मावना. १३७३ भावित. } भार १४९० ८८५ भावुक. भारती. २८५ भापा. भारद्वान. मारयष्टि. मारवाह. भारिक. १ २४१ २८५ २४१ २५४ भापित. माध्य. मात.

·अभिधान चिन्तामणी भाम. मास्का. मास्वत. मिक्षा. मिस्सटा. मिस्सा. भी. ८१३ । भीत. ८०९ ३९६ ३९५ ३०१ मिशु. भीति । ३०१ ८०७ ५३२ मीम. } ७०७ ३६५ १०४ भीरुक. मिझुकी. मिशुसंघाटी. मित्त. भित्ति. भित्तिका. मिदा. भित्. मिदुर. मिथ. मिदिपाल. भिन्न. } मिया. मिठ. मिपन. १४३४ मीरु. २००३ १२९८ १४८८ | भीलुक. भीषण १८० भीम. १०९१ । भीष्मसू. मुकशेषक. १४८८ मुक्तसमुचित. १४५८ मुग्न ३०२ १०८१ ११५७ ९३४ ४७२ १८९ मुन. भुमकोटर.

·शब्दानुक्रमणिका मुजग. मुमंग. } ५१९ मत. १३०३ मुनंगभोनिन्, १३०१ भूतग्राम. १४१४ भुजंगम. १३०३ भूतन. १२५४ भुनशिरस्. भूतधात्री. ९३६ ५८८ भूतनायिका. २०५ भुनाकंट. ५९४ भूतपति. १९९ भुजांतर. भूतयज्ञ. ८२२ मुनामध्य. भूतात्त. ४९१ भुमिष्य. ४१२ भूति } मुजिष्या. ८२८ भूनेष्टर. १३६५ भुवन. । भूदार. १२८७ भूदेव. ८१२ मुक. भूधर, १०२७ भुविप्. ८७ १०२७ भूप. १५२५ भूभृत. भूकश्यप. २२३ भूमि. भूधन. भमिका. ३२७ मूच्छाया. भूमिलेपन. १२७२ ·अभिधानचिन्तामणी २१० २१० ३६२ भूमिश. भूयस्. } भूयिष्ट. भरि. } भरिमाय. भन. मलता. मूषण. मण. भूस्यश् ८६४ | भृङ्गारिका. १४२५ भुंगिन्. १९३१ । भूगिरिटि. १४२६ भूगिरीटि. १४२६ भृतक. १०४५ भृति. १२९० । भृतिमुज्. ११४४ भृत्य. १२०३ भृत्या. ६४९ । भृश. ३८९ भृष्ट. ३३७ भेक. ६७९ भेड. भेद. ४४ मेरी. १५०५ १३५४ १२७७ ७३६ भृकुटि OCCC भृकुंप्स. ३२९ । भेल. भूग. } १०३२ भेषन. १२१२ । भैक्ष. भैरव. } ११८७ भैरवी. ७१८ भैपन्य. ४७२ १४१५ ३०३ १९८ २०६ १७३ भृहराज. भृङ्गार.

·शब्दानुक्रमणिका भोक्त. ५१७ ७२ १६९ ५६९ भोग. भ्रमरक. भ्रमरालक. भ्रमासक्त. भ्रमि. १३०७ ७९५ भ्रए. भ्रातु या. भ्रातृ. } ५२० मोगावती. भोगावली. भोगिन् भोगिनी. भोजन. मोलि. मो. भौती. मौरिक. अंश. भ्रकुप्स. भ्रकुटी. १५१९ १४९१ ५१४ ६५० ५६१ ५४३ ५४३ १३७४ ४२४ भ्रातृव्य. भ्रात्रीव. भ्रांति. २४२ भ्राष्ट्र. १५१७ भृकुंस. ३२९ भृकुटि. ६७९ १०८८ ९०९ भ्रकुंस. भृकुटि. दंग. १२१२ / धेश. १०२. ३२९ ९७९ ६७९ ३२९ ६७९ ५४० नम. -- भ्रमर.

·अभिधानचिन्तामणौ १५३० ८७८ ४७ मंग. मकर. मंगल. } ७९४ मकरकेतन. मकरधि. मकरनिधि. मकरंद मकरराशि. मकराकर. मकुष्ठक. मक्षिका. मख. मखक्रिया. नखामुहृद्. ८७६ १४४१ २२९ मंगलपाठक. १०७४ मंगला. २०७४ मंगल्यक. ११२७ मंगश्या. २०७४ मंगिनी. १०७४ ११७४ मचर्चिका. १२१४ मज्जकृत. ८२० मज्जन्. २०० ७९५ मन्जसमृद्मव. मंच. ९६० ६९९ / मंचक, मंजरि. ६९२ मंना. १७४ मंजीर, ६२८ ११२१ ६२९ मगध. मगधेश्वर, मषवत. मघवन्. } ११२२ १२७५ ११२२ १०२३ मघा. घामव.

·'शब्दानुक्रमणिका मंजु. मंजुल. मंजूषा- ७८२ ६९० १३०२ ९०१ मठ. मणि. १३५४ मंडलान. १४४४ मंडलाधीश. १०१५ । मंडलिन. ९९४ मंडहारक. मंडित. ६११ । मंडूक. १०६३ मंडर. १०२२ मत. मतंगज. मतल्लिका. मति. ११२५ मत्कुण. मणिक. मणिकार. मणित. मणिबंध. मणिवक्र. मंड. - १३८३ १२१७ १४४० ३०८ १२०९ १२१९ मंडन, } २१९ मत्त. मंडप. १००३ १२२० १०१२ १०७ ७७७ ९४७ मंडल. मत्तवारण. मता. मत्तालंय. मत्तमगमना. मत्य. मत्सरिन. ८९२ ·अभिधानविन्तामणो १३४७ ९०२ मत्स्य. मत्स्यमाल. मत्स्यंडी. मत्स्यनाशन. मत्स्यवंधनी. मत्स्यराज. मत्स्यवेधन. मथित. मथिन् मथुरा. ११२६ १२१३ मद. १३४३ | मद्गुरप्रिया. ९२९ मद्य. मद्यपंक. १३३५ मद्यपाशन. ९२९ मद्यचीज. मद्यमंड. ९२९ मद्यसंघान. ४०९ मद्र. १०२३ ९७८ मधु. १२२३ १२२१ १२५९ मधुका.. ११७१ मधुकृत मधुकम. ९०२ मधुदीप. मधुम. ९०२ | मधुधूलि, १२२१ मधुपर्क. १३४७ मधुमक्षिका. २२९ मदकल, मदकोइल. मदन. } ९०२ ११७७ १२१२ २२७ मदना मदिरा. मदिरागृह. मदिष्ठा. मदोत्कट. मदुर. ४०३ १२१३ ·शब्दानुक्रमणिका मधुर. } मध्यम. १४०१ ९०६ ११४१ २२७ ११९८ मध्यमा. } मधुरा. मधुवार. मधुठील. मधुसारथि. मधुसिश्यक. मधुसुहद्. मधुवा. मधुसूदनी. मधूक. मधूच्छिर. मधूपन्न. मधूलक. २२९ / मध्यमीय. १४६० ११८५ ६९३ १२१४ १०५९ १३६८ २९२ मध्यलोकेश. मध्या. मध्याह. मध्याप्तव. मनःशिला. मनम. मनस्ताल. मनाग. मनित. मनीपा. मनीपिन्. मनुम. मनुप्य. मनोगुप्ता. २०५ मध्य. मध्यदेश. मध्यदिन.

·अभिधानचिन्तामणी १२१८ ४८८ १४४५ २२९ मंद. मनोजवास. मनोज्ञ. मनोयोनि. मनोरथ.. मनोरम.. मनोहत. मनोहर. मनोहा. मंतु. मंत्र. ३५२ ३५३ ३८४ ४९५ १०३० } १०८१ } ११४१ १७९ १४४४ मंदगामिन्. १४४४ मंदर. १०.६० मंदाकिनी. ७४४ मंदाक्ष. ७३५ ७४१ १०९९ ७३३ ७१९ | मंदुरा. १०२३ | मंदोदरीसुत. १०२३ / मंदोष्ण. १०२२ १४२९ ४९५ मन्मथ. मन्या. मंदार. } मंदिर. } मंत्रनिहु. मंत्रक्दि. मंत्रिन्. मंप. मंपदंडक. मंपनी. ९९८ मंद्र. } मंपर. १३८१ १४०२ १४०९ २२७ १८७ मंपान.

·२०० अभिधानचिन्तामणी १०२९ मलय मलयज. मलयु. मलिन. मलिनांपु. मलिनी. ११७० ४१३ ११५३ ८१० १४३५ ४८४ मसूर, मसूण. मस्कर. मारिन्. मन्तक. मस्तकनेह. मस्तिक. मस्तिष्क. मस्तु. मस्तृटुंगक. १६७ मलिम्जुन. ३८२ ८५८ १४३५ मलीमम. मल्लरु. मलनाग. मल्लि ५८४ ८५३ मह. १२८२ १५०८ १४३० २८९ मछिका. } १०२४ महत. महती. महसू. महापंद. महाकाल. १३२१ १९४९ ११३२ मटिकाक्ष. मटिकापुप्प. मशकी. पपिपी. मपिधान. मपी. ममी. महाकाली.} २३९ ५०२ महाकुल महागंधा. महागिरि.

·शब्दानुक्रमणिका १२५४ महामीरू. महामत्स्य. १२०८ ७२० महामात्र. }. महांग. महाचंह. महान्वाल. महातमःप्रमा. महातरु महातेन. महात्मन् महादेव. महादेवी. महाधातु. महानट महानंद. महानत. महानाद. } महानिशा. महापप. महापा. } महाल. महावीन्य. महारोधि. ११४० महामानसिका. २४० महामुख. १३४९ महामृग. १२२७ १९८ | महामैत्र. २३५ २०४ महाम्बुज. ६२० महायक्ष. महायन. ८२२ महायशस्. महारजत. १०१३ १२८४ महारनन. ५७३ महारस. ४१. महाराम. ५९४ ९८७ | महार्यता. महावम. महावीर. } ११०७ महानातिन्. २३२ महाशप. .......९७ ·२०२ अभिधानचिन्तामणौ ५२२ / महोरग, } २२६ ६२२ महाशय्या. महाशाली. ११६९ । महोदय. महाशिरःसमृद्भव. ६९६ महाशुद्री. महासेन. } महौषध. } २०८ महानायु. मा महिमन्. २०२ महिला. मांसकारिन् ५०४ महिप. } मांस. } १२८१ मांसन. महिपध्वन. मांसनेमस्. महिपमथनी. २०५ मांसपित्त. महिपी. १२० मांसल. मही. मांतिक. महीक्षित. १९. महेच्छ. मासिक. } महेम्बर. मागध. महेश्वरी. १०४८ महोस. १२१८ महोत्पउ. मागधी. } ६२२ ६२४ १२४ १०५५ ३१७ | माक्षिक. . } ७९५ ८९८ ·নুমসিদ্ধা २०३ माप. मांजिष्ठ, मातुआनी. } ११७९ माटर. -- माठी. + मादि माणव. माणवक. माणव्य. माणिक्या. माणिमंथ. मातुली. ६२३ मालुग ११५० २०१ मातृ. । ११२४ ६५७ मातृमात २०३ मातृमुख. ३५२ १४१९ । मातृशासित. ३५२ १२९८ | मातृप्वसेय. ५४६ ९४२ मातृष्वस्त्रीय. ५१५ १२१७ मात्र. मात्रा. १४२७ ४३ माघ. २१५ माधवक. ९०४ ११०७ ११७७ ११४७ ५०० माधुमत माधुर्य. ६०९ ६५९ माध्यंदिन, १४९० ५५२ माध्यम. मातंग. } मातरपितर. मातरिश्चन. मातलि मातापितर. माधवी. } मातामह. मातुळ. २९ - ·२०१४ अभिधानचिन्तामणी माध्वीक. मान. मारजित. - २३५ ६० ३२५ मानवः मारि. } मानवी. } २४० ११०७ मारिवारक. मारुत. मारुति मार्कव मार्ग २४० १३२५ १९८७ मानस. मानसी. मानसौकस्. मानुष. मानुष्यक. माद्य. मांधात. ९८३ १५२ १५० १४९१ माया. मार्गण. } ७०० मार्गशीर्ष. ३०७ मार्गशीपी. मानित. ९२५ मा. ९२५ । मानन. २३७ मानना मार्जार. ४६२ | मार्मारकर्णिका. मातिा. २२७ मार्तद. ३७२ माड. मायाकार. मायागुत. मायिन्. मायु. मायूर. १९५९ १३०१ मार. AA ·शब्दानुक्रमणिका मादैगिक. मार्प. माधि. माल मालती. मालतीतीरज, मालव. माला मालाकार. मालिक मालिना. मालूर. माल्य. माल्यवत. ९२४ मापुरी. ३३३ मास्म. १६३९ माहिष्य. ९३४ माहेंद्रन. ९६३ माहेयी. १२६५ ११४७ । मितद्रु. १०७३ ९४४ । मितंपच. ९५६ ६५१ मित्र. ७३२ ९०० मित्रयु. ४८९ मित्रवत्सल. ४८९ मिथ.साकांक्षता. ६७ मिथस्. मिथिला. १०२९ मिथुन. मिथ्या. मिथ्यात्व. ९६७ मिथ्यामियोग. मियामति. २३७४ ३९६ मिष, माप. ९९७ मापक मापीण माप्य माय माप्तर .

·अभिधानचिन्तामणी मिश्र. } १२०४ } ५७२ ९८२ १२५० ३५१ १३९१ १४६९ मुक्तावली. १२१८ मुकास्फोट. मिहिका. २०७२ मुक्तासन. मिहिर. मुकाहार. मीद. १४९५ / मुक्ति. मीन. १३४३ मीनकेतन. २२९ मुख. मीमांसा. } २९१ मुखयंत्रण. २५३ मुखा. मीलित. ११२९ मुखवासन. मुकुट. ५० मुखविष्ठा. मुकुंद. } १९३ । मुखशोधन. मुखसंभव. मुख्य. मुकुल, ११२६ । मुचुटी. मुक्तनिर्मोक. १३१२ मुंन. मुक्ता. १०६८ | मुंबकेशिन् मुक्ताकलाप. १५८ मुक्कामालम्म. मुक्ताफळ. १०६८ ! मुंडक. मुक्कामुक्त. ७७४ मुंडन, मुक्कालता. मुण्डा. १२ १४३८ २१७ ४५८ } ९२३ ९२३ ·मुंडित मुदिर. ५९७ मुत. १ मुद्ग. मुद्गर. मुद्रित. शब्दानुक्रमणिका ४५८ / मुष्कवंक्षण. मुष्टि. ३१६ , मुष्टिक. मुसटो. ११७२ मुसळ. मुसलिन्. } ११२९ मुस्तक. १५३४ मुस्ता. मुस्तु. १०१७ २२४ १२९७ १९९९ मुघा. मुनि. मुनिसुव्रत ५९७ १६३१ १३७ ३४९ ३५२ मुनिस्थान. मुनींद्र. मुमुक्षु. . ४७० २९ मुहूर्त २८ मूक. १००१ मूढ. २३५ मूत्र मूत्रकृच्छ. २२० मूत्रपुट मूत्राशय. ९६० मत्रित. १४८३ | मूर्ख. ६१२ | मा. ४५७ ! मूरि. मुरम. मुरण्ड. मुपित. मुष्क. मुष्कर १४९५ ३५२ ·१०५२ १३०० १४४९ | मूपित. २०८ अभिधानचिन्तामणी मूछित. मूपातत्य. मूर्त. } .४६१ | पिक. मूर्ति. मूर्तिमतः । मृग. १४४९ मर्धन्. मर्धवेष्टन. ६६७ । मृगमालिका. मूर्धाभिषिक्त. ६९० मृगतृष्णा. मूर्धावसिक्त. मृगदंश. ११२१ मृगधूर्तक. १२१८ १२९३ ९२८ १०१ १२८० १२९० ६४४. मृगनाभि. १२८४ मूलक. } मूलकम. मूज. मूलधातु. ११८३ मृगनाभिजा. ११९० मृगपति. ११९८ मृगमद १४९८ मृगया. १२०० मृगयु. मृगधाजीविन्. मृगव्या.. १३०० । मृगशिाम्. ९०८ मृगशीर्ष. मूल्य. } ३६२ ९२७ ९२७ ९२७ ९२७ १०९ १०१. मूषक. मूगा.

·शब्दानुकमणिका २०९ मृगाक्षी. मृगादन. मृगारि. मृगित. मृगेन्द्रासन. मृना. १२८५ १२८४ १४९१ २० मृहानी. मृणालिनी. मृत. मृदङ्कर. १३४१ मृदङ्ग २९३ मृदाया. १०५६ मृदु मृदुच्छद. मृदुल. मृदुलोपक. १२९५ मृदङ्ग १०४२ मृद्धीका. ११५६ मृध. ७९५ मृपा. ११३४ मृष्ट. १४३७ १०३३ मेखला. } मेखलादिना. १०८३ मेष. मेघकाल मेघगंभीरघोषत्व १८८ मेघनाद. ११८४ मृतक. मृतस्नान. मृतत्वमोक्तृ. मृति. मृत्. मृत्तिका. ९४० } ९४० मृत्यु. मृत्यु नय. मृत्सा मृत्स्ना. ९४० ·૨૧૦ अभिधानचिन्तामणी मेघनामन्. ११९३ । मेदोन. मेवपुष्प. १०१९ | मेध. ८२७ मेघमाला. १६५ मेधा. मेघवत. १७१ मेघाजित. ८५२ मेघवहि. ११६१ | मेधाविन्.. मेघवाहन. मेधि. ८९४ मेघमुद्र. १३१९ । मेध्य. मेघाख्यं. १०५१ मेनकाप्राणेश. १०२७ मेघागम. १५७ | मेनाद्रिना. २०४ १३२० मेचक. } मेरक. १३९७ मेरु. मेट. ११० मेलक. १५०८ मेण्टक. १२७६ मेतार्य. मेप. मेषि, ८९४ मेपशृंग. मेदक. ९०४ मेषी. मेह. मेदस्हत. मेहन. मैत्र. मैदावेमत्. मैत्रावरुण. मेदिनी. मेदुर. मनावरुणि. } १२७७ मेदस्. } ११९ ·३२० ७७ मैत्री. } मैथिली. मैथुन. मैनाक. । मैनाकस्वस. ૬૨૪ ३१२ शब्दानुक्रमणिका ११३ / मौल्य ७३१ । मौद्गोन. मौन. मौरनिक १०२८ माळ, २०१ मौर्यपुत्र २२० मौवीं. ९०४ मौलि. ७५ ७७ मौहर्तिक. १५१६ म्रक्षण. ११३४ म्लान, म्लिष्ट. ५०८ ७७ } ४८२ ४१६ मेरेय. मोक्ष. मोक्षोपाय. मोघ. मोचक. मोचा. मोहायित. मोद. मोस्ट. म्लेच्छन्द. म्लेच्छमुख. १०१० ११८॥ १९९४ प. मोह. } سرے यकृत ८०१ यक्ष. मोहन. मौकलि. मौकिक १८९ १९१ १०८ पक्षकदम.

·२१२ अभिधानचिन्तामणौ ६४७ यक्षघू. यक्षनायक. यक्षेश } 0 Cococ १९० ४६३ ८१७ यतिन् यथाकामिन्.. ३५५ यत्रकामावप्तायित्व. २०२ यथाजात. ३६२ यथातथम्. २६४ यथाहवर्ण. यथास्थित. यथेप्सित. यदि १५४२ यदुनाथ. २१९ यहच्छा. यद. यद्भविष्य. यद्वद. यंत. यक्षेश्वर. यक्ष्मन. यजमान. यजुर्वित् यजुप्. यन्न. यज्ञकाल. यज्ञपुरुष. यज्ञशेष. यज्ञसूत्र. यज्ञांत. यज्ञिय. यन्यन् १५०५ ८२० १४८ २१४ ८३३ ३८३ ८३४ } यत. १२३१ यन्त्रक. यंत्रगृह. यंत्रणी. रन्त्रमुक्त. यंत्रित. ९०९ ९९७ ५५५ यतस्. ७७४ यति. } ८०९ ·शब्दानुक्रमणिका २१३ १०४१ यम. यवनेष्ट, यवस. यवागू. १४२४ यवानज. १०८ । यविष्ट. १०८३ । यवीयस्. ९४३ १५२ यम्य. १४२४ २७३ १२८१ १०८३ १०८३ ५५ यमदेवता. यपमगिनी. यमराज. यमल. यमलार्जुन. यमवाहन. यमी. यमुना. यमुनामनक. यमुनाभिद्, ययु यव यवस्था पवक्षार, यवनप्रिय. यवनाल. यवनगटन. यवफल. २२४ १२४३ यश.पटह. यशःशेष, यशम्. यशोधर. } यशोभद्र. यष्टि यष्ट. या. याग पायक याचनरु. याचना. याचित. याचितक. ८२० ९४३ ४२० ११७८ ·भभिधानचिन्तामणी १४४२ १४५ १४२४ १४२ १०५१ याचा. यान, यानक. याज्ञवश्क. याज्ञसेनी. यात. यातन. यातना. यातयाम. यात. यातुधान. यात. यात्य. यात्रा. यादःपति. यादईश. यादम्. यादोनिवास. ८१८ ३८८ याप्य. ३९५ याप्ययान. याम. यामक. यामल. १२३१ यामिनी. १३५८ यामुन. १४१३ याम्या. ३४० यायजुक. १८७ याव. यावक. ५१४ याटीक. १३५८ युक्त. ७९० युग. १०७३ | युगकीलक. १३४८ | युगंधर. २०६९ युगपत्र. ७५९ | युगपार्श्वग. युगल. युगांत. युग्म. १४२४ ७१७ १९५२ १२६० यान. यानपात्र. यानमुख. १४२५ ·शब्दानुक्रमणिका ७५९ युग्य. । १०४१ ८५१ युद्ध. युद्धानिवर्तिन. युध् युधिष्ठिर. युवति. युग्नाश्वज. युवन्. ७९३ ७०७ ५११ ७०० ३३९ ४०४ योगवाहिन. योगेष्ट. योगेश योग्या. योग्यारय. योजन. योजनगन्धा. योजनगामिनी. योत्र. योद्धृ. योध. योनल. योनि. योनिदेवता. योषा. योपित योग ११७८ यूका. यूग. यूपनाथ. यूथपति. यूधिका. यू. यूपकर्ण यूप. योक्त्र. १४१२ १२२० १२२० ११४८ ८२४ ८२५ ४०४ ५०४ १ यो क. ५२० योग. } यौवत. ८५ यौवन. ३३९ ·२१६ अभिधानचिन्तामणी रहस् है रक्तोत्पल रक्षम, रक्षईश. रक्षा रक्षित. ७.६ क्ति. १४९७ १०३९ १३९५ १०६६ रक्षोन्न. रक्ष्ण १२९३ २८२ ६२२ रंग. १२९९ । रंगमातृ ११८५ रंगाजीव } ३२८ रक्तद. रक्तचंदन. रक्ततुंड, रक्तनम रक्तपृच्छिका. रक्त.फटा. -रक्तफेनन, रक्तमय रक्तलोचन. रक्तवमन. रक्तशालि. रक्तश्याम. रक्तसंध्या. रक्तसरोरुह. रक्ताक्ष. रकाक. रगावतारक. ३२८ १४९९ ६२२ १३३९ ८०९ ११६९ १३९८ रचना. रजक. १०४३ रजत } १२८३ १०१६ जिताद्रि. रजनी. १०२८ ·२१७ रजस् १०७४ १०७४ रजस्वल. रजस्वला. शब्दानुक्रमणिका रत्नगर्भा. ९७० रत्नवि, रत्ननिधि. रत्नप्रमा ९२८ रत्नसानु. रत्नसू. १४०० रनाकर. रत्नराशि. रंजन. रण. १०३२ ९३७ १०७४ ५९९ ७५१ ७९९ रथ. } रणरणक. रणसङ्कुल. रत. रतकील. रतत्रण रतशायिन्, रवान्दुका. १४२२ ९१७ ७५३ रति. १२८० रयकट्या. १२८० रयकारक १२८० स्थकुटुंबिक. १२८० स्थकृत. २९५ स्थगर्भक. स्थगुप्ति स्पद्रुम. स्थपाद १०१३ | स्यारोहिन स्थाग रथागाह. २२९ ७५५ रत्र. रखमुख्य. रखकर.

·अभिधानचिन्तामणी रथिक. रथिन्, १२५४ रवण. } रधि १०४९ रथ्य. १२३४ रवि. स्थ्या. } रश्मि. } १२५२ रश्मिकलाप. १४२२ ५८३ ५८४ ५८१ २९५ ३२७ रमण. रमणी. ५१७ ५०५ २२६ रमा. १३८९ १०५० रंभा. } १०५३ रय. १४०६ रसक. १४४५ । रसगर्म. ४९४ रसन. १०८७ रसज्ञा. रसन्येष्ठ. १४०० ।-रसतमम् ५८५ ग्लुक. .

·মানুষলিঙ্কা रसना. राक्षा. } } ७३ २९६ १२८० १०६० ६२१ ९९८ ९४४ ९३७ राव. } १४१७ राजक. राजदंत. राजधानी. ९७३ रसनाहि. रसनेत्रिका. रसमव. रसवती. रसशोधन. रसा. रसातल. रसादान. रसायन. रसाल. रसाला. रसित. रसोद्भव. रसोन. रहस्. } रहसि. रहस्य. रामन्, १९४ -- १०८ १९८६ ५३७ ७४१ राजन्य, रानन्यक. राजपट्ट सनपुत्रक. राजनीजिन्, राजमुद् राजयक्ष्मन् १४१७ १४९ १९७४ राका.

·૨૦. अभिधानचिन्तामणो १२७९ ४१२ २४२ १२२२ रात्रिजागर. रात्रिंचर. राद्ध. राद्धान्त. राघ राघा. राघातनय. राधावेधिन्. १३४७ १३०४ राजर्षित राजवंश्य. रानवमन्. राजवाझ. रामशय्या राजशृंग. राजसर्प. रानसर्पप. राजहंस. राजादन. रामाई. राजावत, रानि, रानिका. रामिल. रामीव. राज्ञी. रान्यांग. राटि. १३२६ ११४२ १३९७ राम. २०६६ १४२३ २२४ १९८ ७०३ ४२२ रामठ. १३०५ रामा. } २०४८ ६०५ ८१५ रांम. राळ. १५१२ रात्रि. रात्रिघर. रावण रावणि. राशि ·राष्ट्र राष्ट्रीय. रामम. शब्दानुकमणिका ૨૨૨ ७१४ रीतिपुष्प. १०५४ ९४७ रीरी. ३३३ | रुप्रतिक्रिया. रुक्म. १०४३ १२१ / रुक्मिभिद्. '२२४ २२० पण. १२५ । रुच. रुचक. ९४३ १४४६ रुचि. ९९ १९१ १२०८ रुचिर. १४४४ १५२२ रुच्य. १४४४ ७२८ रुज्. राहुग्राप्त राहुलसू. रिक्तक. रिक्थ. रिक्षा. रिखण. रिद्ध. रिपु. रिरी. रिष्टताति. रिष्टि. रीढक. नीटा. वीण. } रुजा. ४८९ ७८२ १२७७ १४७९ रुत. रुदित. रुद्ध १४०७ १४०२ १४७६ ति. } १०४८ ·मभिधानचिन्तामणी ૨૨૨ ६९५ । रेतस् २०३ | रेफ. ६२१ । रेवती. ६२९ १४४२ रुद्रतनय. रुद्राणी. रुधिर. रुमा. रुमाभव. रुह. रुशती. रुपा.. १२० २२४ रेवतीभव. ९४२ | रेवतीश. १२९३ | रेवन्त. रेवा. २९९ रेपण. २९९ | रेषा. १९९३ २६९ रे (राः)} १११४ वतक. १३७६ रोक. १४०७ १९१ १०४३ } रूक्ष. रूपतत्व. रूपाजीवा. रोग. १०४६ १०४५ २०४३ रूप्य. रूपित. रोगहारिन् रोचक. रोचन. रोचनी. रोनिए. रोनिष्णु. रोदन. १०० ९९ चित. १२४८ शुस्मृत.

·शब्दानुक्रमणिका ३ ૨૨૨ २३९ रोहिणी. १०७७ १०७९ ११५९ / रोहिणीपति. ७७८ रोहिणीमुत. १०४ ११७ } ११९ | रोहित. १२९४ १३४० - रोदसी. } रोधम् रोधोक्का. रोध. रोप. रोम. रोमगुच्छ रोमन्. रोमलता. रोमविकार. रोमश. रोमहर्षण. रोमाञ्च. रोमावली. रोमोद्रम. रोलंच. रोष. रोषण. रोह रोहणदुम. ६३० । रोहिताश्व. ६०६ / रोच्य. ८१५ रौद्र. रौद्री. } २९४ १२७६ ३०५ ३०५ / रोमक. ६०६ / रौहिणेय. ९४२ २२४ रौहिप. } १२१२ २९९ ७७७ ८५३ ·२२४ अभिधान चिन्तामणौ लक्षण. }, १३७६ लङ्केश. } लवन. } लक्ष्मण १२४८ लक्ष्मणा. } ३५७ ७०४ १३२८ लजा. लज्जाशील. १३२९ । लज्जिका. लजित. २२६ लश्च. ३५७ १५१२ लढा. १०६४ टता. ३५७ लपन. ३९० ५३३ १४८४ ७३७ लक्ष्मन्, . उक्ष्यी. } लञ्जिका. ११५९ } ६७२ १४९० लक्ष्मीपुष्प. लक्ष्मीवत्. लक्ष्य. लगुड. छन्न. लग्नक. विपन्, ७४३ लव्धवर्ण लभ्य. उम्पाक. २०२ । लम्बिका. १४२७ लम्बोदर. रम्मन. ख्य. } २०७ १९२० २९२ लघुहस्त.

·शब्दानुक्रमणिका ललन. ललना. ८९० १२८८ ललंतिका. . ललाट } १२४४ ललाटिका. ललामक. ललित. ९३ ७२ ५५६ लागल. ५०५ लागली. ५७३ । लागुलिक. लाल. ६५५ लाजा. लाञ्छन, ५०८ लान्तकन. ७०४ लाम. लामान्तराय. लालसा. १४२७ लाला. लालाविष. लालास्त्राव. ९४१ सालिक. १०७५ लावण. १५२१ लाम्य. ८९२ लिक्षा. लिंग. ७७५ लिंगवृत्ति १०७६ लिपि. लिपिकर. लवङ्ग. लवण } १२११ १२८३ २८० १२०८ लवणवारि. ल्वन. लवित्र. लशुन. लस्तक. लहरी. लाक्षा, ८५६ ·२२६ अभिधानचिन्तामणी ळेश. } १४२७ ४१३ ४२४ } लोकनित्. २३५ २४८ लिप्त. लिप्तक. लिप्सा. लिप्सु. लिवि. लीला. } छुठित. लुब्ध. लुब्धक. लुलाय. लुलित. लूता. लून. ट्रमन्. लूमविप. लेत. लेखक. लेखा. लेष्यकृत. टिहान. १४८३ ७७९ ४३० | लेष्ट. ४२९ लेह. लेहन. ५०७ लोक. ५५५ १२४५ ४२९ | लोकबिंदुसार. ९२७ लोकालोक. १२८२ लोचन. लोध्र. लोपाक. १४८२ लोपामुद्रा. १२४४ लोप्वं. १३१२ | लोम. ८८ लोभ्य. ४८३ / लोमकर्ण. १४२३ | लोमन्. ९२२ लोमपादपुर. १३०४ लोमविष. लोकेश. २१३ ६७५ १२९१ १२३ ११७२ १२९६ ९७७ ·२२७ लोमहत ' शम्दानुक्रमणिका १०५९ / लोकायतिक. १४५५ लोहश्लेष्मण. ५८५ लोल. जौहोत्तम. १०४१ लोला. लोलुप. लोलुम. लोष्टभेदन. छोटु ४३. वंश. २५२ वंशत्रिक. लोह. लोहकार. लोहन. लोहपृष्ठ. लोहल. लोहाभिप्तार. वंशक्षीरिन्. ६१० १०३७ वंशरोचना. १०३९ वंशानुवंशचरित. २५२ ९२० वंशिक. ४० १०४९ वंश्य. वकृ. ३४९ वक्त्र, ५७२ ७८९ | वक्त्रमेदिन. १३८९ ६२१ १०८८ वक्र. लोहित. } १२७८ लोहितक. सोहितचंदन. लोहितांग. १०६४ ६४४ वक्रबालषि. वाय. वक्रातः १३२५ ·२२८ अभिधानचिन्तामणी वक्रोछिका. वक्षस्. वति. ३७९ १४२ १२६९ वङ्ग- २९७ वंचक. वंचन. ६२७ वंचित. ६१३ / वंजुल, १०४९ / वंजुला. वट. १०४२ वटक. १०५९ वटवासिन्. .२४१ पटिन्. २७० वटु. २४१ वटकरण. १८० वडवा. वङ्गारि, वचन. वचनीयता. वचम् १९४ ९२८ ८१४ १२३३ वज. वडवामुख.} ११०० ९२९ ११४० वजाण्टक. बजतुंड. वनदर्शन. १३०० वज्रपर्यायनामन. १०६५ वज्र,विला. २३९ वजिनित. वञ्जिन. वडवासुत. वडिश वणिग्मार्ग. वणिज्. वणिन्या. वंट. ८९२ } वण्ड.

·२३० अभिधानचिन्तामणी वस्तृ. वाटा. वप्र. वरण. ९८० १०४१ ९८० ९१५ १२३२ वरना. } वप्रनय. वप्रा. चभ्रीकूट. . वरद. ९७१ वरप्रदा. ४६९ वररुचि. १२२३ / वरयित. चरला. १२३ ८५२ बमथ. १३२७ वमन, वमि. वनी. ४६९ / वरवर्णिनी. १२०८ वरांग. } वयस्. वराटक. वयस्थ. ३३९ १९६५ १२०६ ९२८ ९७४ क्यस्य. ७३० वयस्या. ५२९ वराणसी. वरारक. वराशि. वराह. वर. १५२३ वरमतु. वरिष्ठ. } १०४० ·१०५० १४१७ शब्दानुक्रमणिका वरुट ९३४ वर्णिन वरुण. १८८ वर्तक वर्तन. वरूप ७५८ | वर्तनी. वरूथिनी. ७४६ | वर्तलोह. वरेण्य. १४३८ वर्ति. } वर्कर. १२७६ | पर्तिणु. वर्ग. १४१३ । वर्तुल. वर्चस्. । १०१ वर्मन. वर्द्धकि. वर्चस्क. वर्द्धन. वर्जन. वर्द्धनी. वर्ण. वर्धमान. } १३९२ वर्ध. वर्णज्येष्ठ वर्मन. वर्णना. वर्णपदवास्य- वर्मित. विविक्तता. वर्य. वर्णा. वर्या. वर्णिनी. वर्षगा. ९१७ ३७२ १०१६ १०२४ १०४१ Mo ११७५ १२१४ ·२३२ अभिधान चिन्तामणी १५९ ९४७ वलिंगत. वर्ष. } व १२४५ १२४७ वर्षकरी. वरगु. वरगुलिका. वरमन. १३३७ ४२३ वर्पण. वल्मीक. } वल्ल. वल्लकी. वल्लभा. वल्ली.. ११७४ २८८ वर्पधरायक. वराकिन् वर्षवर. वर्षा. वर्षाम. वीयस्. वर्मन् चटक्ष. वलमी. वलय. पलयित, वलिर. वलीक. ९४७ १९५२ ७२८ १५७ १३५४ ३४० ५१४ ११२२ ७२३ ८८९ वल्लव. ra १०११ वल्ली. वल्हा. वल्यना. वश. वशक्रिया. ११९४ १४७४ ४५८ १०११ १२.. शा. वाल. दगा. ११२१ १२५२ १११८ शिक.

·शम्दानुक्रमणिका २३३ २२३ ११४ शिता. वशिर. वशिष्ट वश्य. वषट् षट्कार. वसति. } १२७५ वसथ. चपन. वसंत. वसा. बसिन् २०२ वसुदेव. } ८४९ | वसुदेवता. ४३२ | वसुदेवभू. वसुधा. वसुंधरा. ८२१ वसुपूज्य. १४२ वसुमती. वस्त. ६६६ वस्ति. वस्ति. } वस्तिमल. ।२४ वस्तुक. १३५० वस्त्र. वस्न. १०४३ वनमा वस्वोकसारा. १०६३ वह. ९४२ वसु १९१ १२६४ १०९० १०९९ ९४२ वहन. वहल वहा. वसुक.

·अभिधानचिन्तामणी ८७५ १०९७ २८३ वाचिक. } वाचोयुक्किपटु. ३४५ पहित्रक. वहि. वहिकुमार. वहिवी. पहिरेतस्. पहिशिख. वहयुत्ात. वाच्य. १०४४ १९७ ४९५ वान. १२६ पद्य. १२३३ ७५१ वाजिन. वानिशाना. वान्छा. २४२ वाट. ९८२ ८१२ वाढव. वाक्पति. वाक्पारुष्य. वाक्य. वागीश. वागुरा. वागरिक. याग्निन्. वाइस. वाच. पायम. पामसति. यानाट. पापा. ९२८ ९२८ ३४६ २१२ १२१७ वारवंय. वारुप, वाणि. पाणिन. ८१७ ११८ | पाणिन्प.} पाणिनी.

·शब्दानुक्रमणिका वाणी. वानप्रस्थ. } वात. ८.९ १२९२ वानर. वानस्पत्य. वानायुज, वानीर. १२२७ १२९५ १२९५ वापी. वाम } वामदेव. वातकिन्. वातकुंभ. वातप्रमी. वातमृग. वातरोगिन्. वातापिद्विष्. वातायन. वातायु. वातूल. वात्या. वात्सक वात्स्यायन. वादाल. पादिन. वाय. वाघीणत. वान. वानदट १२२ १०१२ १२९३ १४२१ १४२१ १९५ १४२९ वामन. वामलूर ९७१ ८५३ वामा. १२३३ २८॥ वामाक्षी. वामी. १२८७ वायव्या. वायत. ९१३ । वायसी. १३२२ ·अभिधानचिन्तामणी ३ चायु. वायुभूति. वायुवाह. वार. ४७४ ८६५ वार. २५६ वारटा. वारण. वारनाण. वारमुख्या. वारयंत्र. चारवधू, वारला. वाराणसी. वाक्ष वार्णिक. ११०३ वार्त, १०६९ वार्ता. } १४११ वार्तायत. १३२७ / वाविह. १२१७ वा शिन् वार्तिक. ५३३ वार्द्धक. १००५ ६३३ / वार्ड्सनी. १३२७ । वार्दि. ९७४ | वा पि. १२२९ वाटुंपिक. १०६९ वाईस्पस्य. १२०४ वाट. ९०१ वाटक. २०७३ वालधि. ११९ वालपाश्पा. पालि. पालिन्, } ३४० १०२१ ८७४ ८८० वारि. } ८१२ यारिम. वारिवात. बारीश. वारुगी.

·११४० शम्दानुक्रमणिका १९९७ वासस्. १०८९ वासा. वासित. } १२५ वासिन्. वासिष्ठी. १५०७ वालुक. • वाटुका, वालुकाप्रमा. • वालुंकी. •वाळेय. वाल्मीकि. • वाहिक. वाल्हीक. } वावदक. वावृत्त. वाशिष्ट. वासनेयी. ८४६ ९५९ / वासोक. ९९५ ४२२ वासुकि. ९९९ / वासुदेव. ३४ वासुपूज्य. वास्. वातौकस्. ९९५ ९८९ १४२ १२५४ ११७३ यासंत. वास्तु. वास्तुक. वास्तोप्पति. वास. ११४७ वाह वासंतिक. वासंती. वामना. वासयोग. वामर. बाह पाली. ५८९ १२२३ ७५९ वाहन. वाहरिपु. याहस. वाहिक -- ·मभिधानचिन्तामणौ वाहित्य. १२२७ ४१९. १२२० वाहिनी. ७४५ ७४८ ७५९ ८७२ वाय. वाहिकादि. विकृत.' विक. विक्रम. विक्रय. विक्रयिक. विक्रयिन. विक्रांत. विक्रायक. विकिया. वाहीक. } ११२७ । विक्रुष्ट. २१९. विक्रेत्य. विक्लव ९५८ वि. विकच. विकट. विकत्यन, विकणिक. विकर्तन. विकलांग. विकसित. विकस्वर. विकाल. विकासिन. विकिर. विकृर्वाण. विकृणिका. विस्नु. विख विगान. विन. ४६० ४५० २७० ४६० ११२८ ३५० विग्रह. ५६३. ३२० ४३५ ५८० विवस. विन. विघ्नेश. २०७.

·शादानुक्रमणिका ५३९ विचक्षण. विचकिल. विचचिका. विचारणा.} २५१ १३७३ १४७५ ४१४ ११२८ ४१४ विचारित. विचाल. विचिकित्सा. विचेतम्. विच्छन्द. विच्छित्ति. विजन. विजनन. विजाता. विजिल. विनिविल. विभित. विजल. . विज्ञ. विज्ञान. } विज्ञानमातृक. विट, विट. विटक. १३७५ ४३५ ७४२ ५४१ ६९८ २०१० ११२४ विटप. } ११२० विजय, ४२ १०१५ १२८१ विजयच्छंद. विजयनंदन. विटपिन. विटमाक्षिक. विट्चर. विड. वितय. विताण. वितर्क. २०५ विजया. } २०५ ३२२ ·अभिधानचिन्तामणौ १४८६ २४८ ११०४. १०४९ ४७१ } १४८७. ७३० वितदि. १००४ विद्ध. वितस्ति. ५९५ विद्याप्रवाद. वितान. } ६८१ | विद्युत्. ८२० विद्युत्प्रिय. वितुन्नक, विद्रधि. १४९३ विद्रव. वित्त. १४७५ विद्रुत. १९१ । विद्रुम. विदग्ध. ३४३ विद्वस्. विदर. १४८८ | विद्वेप. विदर्भ. विधवा. विदारक. १०८८ विदिक्. विधा. } विदित. . विधात. विदिता. विदु १२२६ विधि. विदुर. ३४९ विदुल. विदूरग. १३९० विधु. विदृपक. विदेह. } विधुतदः ९७५ विधुवन १४९७ ३६२' १३७९ २१२ १९२० } १२१ १५२२ ·शब्दानुक्रमणिका विधूत. विधूनन. विपणि. } १००२ विधेय. १४७५ १५२२ ४३२ १०२ १५२७ १५०१ १५०१ ३४२ २२६ २४४ २३४ ११२९ विनतासून विनयस्थ. विना. विनायक. } विनिद्र. विनिद्रत्व. विनिमय. विनियोग. विनीत. विनेय. विन्दु. विध्य. विंध्यवासिन्. विन. विपक्ष विपंची. वि. ८६९ १५२० विपत्ति. विपथ. विपद विपर्यय. विपर्यास. विपश्चित. विपश्यिन् विपाक्श्रुत. विपाट् विपादिका. विपाशा. विपिन विपुल. विपुला, विप्र. विप्रकार विप्रकृत. विप्रकृष्ट. विप्रतिसार. विप्रयोग. ९३८ ७९ ३४९ १०२९ ८५२ १४७५ ७२९ २८७ १३७८, ·૨૨ अभिधानचिन्तामणौ विप्रलब्ध. ४१२ विभ्रम. । विप्रलंम. ५०८ १५१९ । विभ्रमादिवियुकता. १९ विप्रलाप. २७६ | विमनस्. ४३५ विप्रनिक. विमर्शन विप्रिय. ७४४ विग्रुप् १०८९ विमल. विप्लव विन विमलाद्रि. विध. विमान. विवुध. विमुद्र. ११२९ विमव. १९१ वियत. विभा. वियात. विमाकर. वियोग. विमात. १३९ विरति. १५२२ विमाव. विरल. १४४७ विमावरी. १४२ विरह. विमावा. } विरागाई. ११०० विराटन. विमु. ३५९ विराव. विभूति- २५७ विरिंच. विभपा. १५१२ विरिंचन. ८९ ४९.

·शब्दानुक्रमणिका २११ ૨૭૨ २६२ १०० १०९७ ७३० १४.९ १३२५ १४९७ विरिचि. विरुद्धशंसनं. विरूपाक्ष. विरोक. विरोचन, } विरोध. विलक्ष. विलक्षण. विलग्न. विलंबित. क्लिंग विलाप. विलास. विलीन. विपन. विपी विलोम. विवध. विवर. विवश. विवस्वत्. विवाद. विवाह, विविक्त. विविध. विवृताक्ष. विवेक. विवोढ़, विवोक. विश विशंकट. विशद. } विशरण. विशप्तन, विशाख. ५१७ ५०७ २९२ १५१९ १४२९ १३९२ ५०७ २०९ ३९४ ! विशाखा. ९३२ विवर्ण. } विशाय. विशारण. विशारद.

·२४४ अभिधानचिन्तामणौ विशाल, विशालता. '} विशाला..} ९३५ विशिख. विशिखा. विशुद्ध. विशेष. विशेषक. विश्. विश्रम्म. विश्राणन. विश्रुत. विश्व. विधकद्रु. विश्वकर्मन. विश्वकृत. विश्वम् विश्वभेषम. विश्वमा. १०२६ विश्वंभरा. १४२९ विश्वरूप. ). २१५ १४३१ । विश्वस्तम्. २१२ ९७६ विश्वसेन. ११५७ विश्वस्ता. ५३० ९८१ विश्वा. । ४२० विश्वामित्र. ८५० १५१५ विश्वास. १५१८ विष. ११९५ ६३४ विपण्णता. ३१२ १६१८ विषदर्शनमृत्युक. १३४० विपघर. विषमायुध. १४३३ विषमोन्नत. विषय. १३८४ १२८१ ९४७ १८२ विषयग्राम. विपयि, २३६ विषसुचक. ४२० विषाण. } १३८३ } १२२४ १२६४ ·शब्दानुक्रमणिका २४५ १५२९ ४४४ विपाद, विपातक. विषुव. विषुक्त विष्कम. विष्फिर, विष्टप. ४२४ १५१९ ३८६ विष्टा. ३९० विष्टरश्रवस्. विष्टि. विष्ठा. ३१२ विष्वक्. १९७ विष्वक्सेन. विष्वद्यच. १४॥ विष्वाण. १०२३ विसंवाद १३१६ विसकण्ठिका. १३१५ विसर. १११४ विसर्जन. विसार. विसारिन २१८ १३५८ विसृत्वर. विस्मर. विस्त. विस्तर. विस्तार. } ८६४ ९७९ विस्तीर्ण. विस्कार, विस्फुलिंग. १०८२ विस्मय २३० विस्मृत. ३९० विष्णु. } ४० १४३२ ११.४ १४५२ विष्णुगुप्त. विष्णुगृह. विष्णुद्विप्. विष्णुपद. विष्णुपदी. विष्णुवाहन ·अभिधान चिन्तामणी १०७३ } ९२४ १२५२ १२३१ विस्त्र. १३९२ वीचिमालिन्. वीणा. 'विनगंधि. १०५८ वीणावाद. 'वित्रता. ३४० वीत. -विहा. -विहंग, वीतंस. विहंगम. वीतदंभ. विहंगिका. बीतन. विहनन. वीतराग. 'विहप्तित. २९७ वीति. विहस्त. ३६६ वीतिहोत्र. विहायस्. } वीथी. } विहायता. १५२६ वीन. विहायित. वीनाह. १५०० विहार. } ९९४ वीर. पवित. .विट्ठल. • वीक्षापन्न. वीरजयंतिका. -वीझा. १५०० वारणीमूर. १०७५ वीरपत्री. ४९० ५८७ २५ १२३३ १०९८ २८४ १०९२ २८ वानि. ५१५ ·१११३ वीरपाणक. वीरमार्या. वीरमात. वीरविक्षावक. वीरसू. वीरहन, वीरशंसन. वीरुध. वीरोज्न. वीरोपजीविक. शब्दानुक्रमणिका ८०२ | वृक्षभेदिन्. ५१५ । वृक्षवाटी. वृक्षादन. वृक्षाम्ल. ५५८ ८५५ वृत. वृजिन. } ४१७ १३८१ १४५७. २४८४ ९८२ १५२३. ८४४ वृति. } १२९ वृत्त. } वृत्ताध्ययनदि. वृत्तांत. १२९१ वृत्ति } वीर्य. वीर्यप्रवाद. वीपध. वृक. वृकधूप. वृक्का. वृकोदर, वृतण. वृक्ष. वृक्षधूप. वृक्षभिद. ७०७ वृन. दृया वृद्ध वृद्धकाक. वृद्धनामि. वृद्धश्रवातसू.

·२४८ अभिधान चिन्तामणो १०९८ वृद्धि. वृषाकपि. } १९५ वृद्धिजीवन. वृद्धोक्ष. वृंत. वृंद. चूदारक. वृश्चिक ८८१ १६०२ ८८७ १२५८ ११२७ १४११ वृषांक. वृषी. वृपोपगा. वृष्टि. वृष्णि. वृष्य. वृहतिका. वृहती. वृहद्गृह. वृहस्पति. वेग. वेगवत् १३०० ११४० २८९ १५९ वृष. १२५६ ४९४ वृषण. दृपदंशक. वृपन् वेगसर. वेणि. १२५३ ५७० १२७७ १०८७ वृषभ. } } १७२ २९ वेणी. १२५६ ८९४ वेणु. १३०० । वेणुक. ५२७ वेणुध्म वृषल. वृषोचन. वृपस्यंती. १२३० ९२५ ·शब्दानुकर्माणका वेतन. वेतप्त. देतस्वत्. वेत्रासन. वेत्रिन्. ३६२ वंध्य. ८६५ | वेपथु. ११३७ / वेमन् ९५४ वेल. ६८४ वेला, ११११ } २४९ | वेलन. वेद. ४२० १२४५ २५३ वेल्लित. १३७० २००३ १०९५ ९८९ २५० वेदगर्भ. } वेदना. वेदव्यास. वेदांत. वेदिमा. वेदित. वेदी वेध वेधनिका. वैधम्, } बधित. वेश वेशंत. वेश्मन. वेश्या. वेश्याचार्य. वेश्याश्रप. वेष. वेष्टन. वसवार. वसर. ३४९ १००४ ८२४ १५२३ ९०९ २१२ १००३ ४१७ १४८१ । बहत ·अभिधानचिन्तामणी वैकक्ष. } वैदेही. } ४२६ वैकटिक. १७२ ९१० वैद्य. २१५ | वैधेय. ३५२ वैध्यत. १४१ | वैनतेय. } वैनयिक. ७६४ वैनीतक. वैन्य. २२१ २३१ ७५२ ७५९ ७०० १९२ | वैपरीत्य. १५०१ वैकुंठ. वैखानस. वैजनन. वैजयंत. वैजयंतिक. वैजयंती. वैजयिन. वैज्ञानिक वैदर्य. वेगव. वैणविक. वैणिक वैतप्तिक. वैतनिक वैतरणी. वैतालिक, वैदेह वैदेहका. ३४३ १०६३ वैमात्रेय. वैमानिक. वैमेय. वैयाघ्र. ९२५ ९२४ ७५५ वैर. } ९३० ३६१ | वैगिक. १०८० वैरनिर्यातन. ७९४ / वैरप्रतिक्रिया. ८१८ वैस्शुद्धि. ८९८ वैराट. ८०४ १२०९:

·वैरिन्, शब्दानुक्रमणिका ७२९ वौपद २४० व्यंसक, वैरोट्या. वैवधिक. वैवर्य. ११३८ ३७७ ३२ ३४२ १४६७ वैशाख. १३५४ वैशेपिक. वैश्य. वैश्या. वैश्रवण. वैश्रवणालय. वैश्वानर. वैश्वी. ૧૮૨ ३९७ व्यक्त. १५३ व्यक्ति. व्यग्र. व्यंग. ८०७ व्यंजन. व्यंजक. १८९ व्यंजन. ११३२ व्यतिहार. व्यत्यय. व्यत्यास. व्यथक. व्यथा. व्यध. व्यध्व. १२४० व्यतर. १०७६ व्यपदेश. १२३९ / व्यभिचारिन. व्यय. १५०२ १५०१ ५०१ १३७० १५२३ वैसारिण. वैहासिक. वोटा. वोरुखान. वोलक. बौलाह. बोहित्य, ३२६ ·२५२ समिधानचिन्तामणी व्याघाम. व्यलीक. } व्यवच्छेद. ३७९ ७४४ व्याधि. } व्यवधा. व्यवधान. व्यवहार. व्यवहारष्ट. १४७७ १४७८ २६२ ४६९ ११०९ व्यवाय. } १५०९ ५३८ व्याधित. ब्यान व्यापन. व्यापाद. व्यापादन. व्यात. व्याप्त. व्याम. १३७२ ३७० ७१९ १४७३ ३८१ व्यसनसप्तकम् व्यसनात. व्यसनिन्. व्याकरण. व्याकुल. न्याकोश. ३२० } २५. व्यायाम. ३६६ | व्यायोग. ११२७ १२८५ व्याल. ११४० १३४० ध्यालमाहिन. २८४ १२२२ व्याम. } १३०३ ४८८ व्याघ्राट. व्याघ्री. व्याप्त. } प्याटि. ८५२ ९२७ ध्याहार. ब्युस्क्रम.

·९२० न्युत्पन्न. न्युष्ट. व्युष्टि. व्यूद. न्यूटकंकट. व्यूति. व्यूह. } व्यूहपाणि. व्योकार. व्योमकेश. व्योमन्. व्योष. शब्दानुक्रमणिका प्रतिन् १३९ ब्रश्चन. बात. १४३० जातीन. व्रात्य. ९१३ बीडा १४११ व्रीहि. ७४७ / त्रैहय शंवर. ९२० १९८ ११२ ४२२ १२९३ २२० शकट. } शक्ट, शकली. चम. } शकुन. मन्या. } १२७३ १५०१ ७८९ शकुनि. ग्रण. मन. प्रतति. मनसंग्रह. मतादान. शकुंत. } ८२३ शकुंतलात्मन. ८१ | शकुंति.

·अभिधान चिन्तामणौ ६७४ शंख. शकुल. शकुलार्मक शकृत् शकृतकरि. शकृद्वार. शक्त. १३४ १२६० ६१२ १२०५ १३१०- १२०५ २१९ १३४९. शंखनक. शंखभृत. शंखमुख. शची शचीपति. शक्ति. २०९ १७२ शठ. शक्तिभृत. शक. शक्रजित्. शकशिरस. शक्ल. शक्कर. शंकर. शंका. ३७७ ११७९. ३५१ १२५६ १९५ शठना. शण. शत. शतकीर्ति. शतकोटि. शतनतु. शतद्रु. शतधृति. १८० १७३. १०८४ शंकु. शकुकर्ण. १२५ शतपत्र. शकर. ४७९ शतपदी. १२१०- ·शब्दानुक्रमणिका शतपर्वन्. शनपर्विका. शतभिपज़. शतइदा. शतांग. शब्दग्राम. शन्दन. शब्दाधिष्ठान. शम. ३४८ ६७३ १५३५ ५९१ शतानंद..} २११ ८५० २१६ ७२८ शम. शतावर्त. ३०४ ३०४ शमय. शमन. } ८३० शनु. शत्रुनय. शनि. शनैश्चर. शनैः शप. शपथ. पन. १२० १२० १९४२ २१२ २६२ शमल. शमि. शपी. शमीगर्भ, ८१३ } शफ. १२४४ शमीधान्य. शंपा. शंग. शंबर. शंपरारि. शम्बर ११०४ १८० शवर. शरावात. -शन. १००२ १३९८ २२८ १९३ ·अभिधानचिन्तामणी ४७९ १६९. १५८ ८७२ १२८६ २०९ १३३८ शंबाकृत. शरण. शंवूक. १२०५ | शरणार्थिन. शंभली. शरत. २४ शरद्. शंभु. शरधि. २१३ शरम. शम्मव. शरभ. शम्या. ५५७ शरव्य. शय ५९१ शरारि. शयन. शरारु. शराव. शयनास्पद. ९९५ शराश्रय. शयनीय. शरीर. शयानक. १२९९ शर्करा. शयालु. शर्कराप्रमा. शयित. ४४३ शर्मन. शयु. १३०५ शर्व. शय्यंमत्र. शर्वरी. शय्या. ६८२ | शर्वाणी. शर. ७७८ शल. ११९२ शरज. ४०७ शलम. १०२४ ५६४ ४०२ १९५. १२९६ } १२१३ ·शब्दानुक्रमणिका २५७ } शल्ल. शलाकापुरुष. शलाट. शलाटु. शरका शल्की. ७७३ १०३७ १२९६ शस्त. ७०० ८८५ ११३० शस्त्रनीविन्. १४३४ | शत्रमार्ज, १३४४ शत्रानीव. १२९६ शस्त्री. ७८७ शाक. ८५८ शल्य. ११८४ शल्यक. शल्यारि. शव. शाकट. ७०७ ५६४ ८८५ ८८५ ९१५ ९.५ शश. १२९५ १३३४ शाकटीन. शाकशाकट. शाकशाकिन. शाकुनिक. शाक्तीक. शाक्यसिंह. शाकर. शाखा. शाखापुर. शाखामृग. शाखारंड. शाखिन् शशबिंदु. शशभृत. शशादन. মুমিন शशिप्रिया शशिभास्कर. शश्वत. शष्य शप्तन. ७७१ २३६ १२१६ ११५ १२४ १५३१ ९७२ १२९२ ८५७ ८३० ·अभिधानचिन्तामणी २९४ शांकर. शांकलायननी. शांखिक. शाटी. शाठ्य. शाण. शाणाजीव. पाणी. शात. शातळभ. शात्रव. शाद. शाद्वल. शांत. १२५७ शार. ८४८ शारद. ९१० शारि. ३७७ शारिका. } शारिफल. ६७९ | शाङ्ग १४८४ | शाङ्गभृत. १०४५ शार्दूल. } ७२८ शालङ्कायनजा. ९५५ शालवृक. ४८७ २२२ २१९ १४४० १२८१ ८४८ १२८० ९९० २९५ शाला. } शांता १०२४ ३०४ शांति. शालानीर. शालि. शालीन. शाळुर. शालुक. शाला. शालेय. १३५४ शांतिगृह. शाप. २७२ ५२९ १३५४ भाम्बरी.

·शम्दानुकमणिका २५९ शाल्मलिन्, शाव. शिखा. ११०२ ५७२ शविर. शिखांडक. शिखिग्रीव. १२२ १३१९ २०८ शाश्वत. शाष्कुल. शाशन. शास्तृ. } शास्त्रविद् शिक्य. शिक्षा. शिक्षित. शिखंडक. } शिखंडिक. शिखंडिका शिखर. } शिखरिणी. ४२९ २७७ शिखिन्. २३२ ४८८ शिखिवाहन. ३४५ शिग्रु. शिक. २५० शिवाण. ३४२ । शिविनी. शिक्षा. १३२० ५७२ शिञ्जित. शिजिनी. } शित. शितशिविक. १०३२ शिति. ४०४ शिथिल. १३२ ५८१ १४०५ ७७६ ११७४ ·२६० अभिधान चिन्तामणी शिपिविष्ट. ४५३ ४५५ ११२० } १०३६ १०६२ १०३८ १२०३ ७७८ १२१२ १०२७ ७५९ ७४७ शिला. } शिलाजनु. शिलासार. शिली. शिलीमुख.} शिलोच्चय. शिल्प. शिल्पजीविनी. शिल्पा. शिल्पिन्, शिल्पिशाला. शिफा. शिविका. शिबिर. शिमि. शिंबा. शिंचि. शिम्बिक. शिरस्. शिास्क. शिरस्त्राण. शिरस्य. शिरोगृह. शिरोधरा शिरोधि. शिरोमणी. शिरोमर्मन. शिल. ५२१ १००० ८९९ १४०१ शिव. ५७० ९९५ १२७४ ५८६ ५२ शिवकर. शिवगति. शिवकर. शिवताति. शिवपुरी. १२८८ ४८९ ९७४ ·शम्दानुक्रमणिका शिवा. ३३९ शिशिर. } शिशु. शिशुक. शिशुत्व. शिशुनामन्. शिशुपाल. शिशुमार. शिशुवाहक. शिश्न. शिश्विदान. शिष्टत्व. शिष्टि. शिष्य. शीकर. शीघ्र. शीघ्रवेधिन्. ११४५ शीत. } १२८९ १३८५ ४० शीतक. ३८३ २०४ शीतल. } शीतशिव. ९४२ ३३८ शीधु. १३४६ शीन. शीर्णाधि. १२५३ शीर्ष. ५६७ २२१ शीर्षक. १३५० शीर्पच्छेद्य. १२७७ शीर्पण्य. } ८५५ ८४४ शील. } २७७ शुक. शुकपुच्छ. २०६८ १६५ शुक. १४७० | शुक्ति. १२०० ७७२ शुक्किम. ६ ७९ ·२६२ अभिधानचिन्तामणौ शुक्र. शुक्रकर. शुक्रशिष्य. शुक्लषातु. शुक्लापांग. शुगा. शुच. १०९८ | शुतुद्रि. ६२९ | शुद्धमति. ११९ | शुद्धांत. ७२७ १५४ शुद्धोदनसुत.. २३७ शुन. १२७९ १२८ शुनासीर. १७२ २३८ शुनि. १२७९ १३९२ शुनी. १२८१ १०३७ शुन्य. १४४६ १३२० शुम. ११२४ । शुभंयु. २९९ शुमा. २७३ १०९९ शुभ्र. १३९३ १५४ शुम्ब. ९२८ ९९ | शुममपिनी. २०५ शुरक. ७२४ शुल्काध्यक्ष. ७२४ १३९२ ९२८ ४२० शुल्क. १०३९ १२२१ शुल्वन. १०४९ ९०३ शुखारि. १०५७ ९०६ शुभपा. ४९७ शुचि. शुंठी. शुंडा.

·शब्दानुक्रमणिका ধুন্দা, शुपि शुपिर. } ,२८७ शलाकृत. १९९ ४१३ १२९६ ४१३ १२२९ शुष्क. शुष्म. शुष्मन्. शूक. शूकधान्य. शुकर. शुकल. ३१० शलनाशन. १३६३ / शूलभृत् २८७ १३६३ / शूलिक. ६२४ शल्य. श्रृंखल. } ३६९ । शृंखलक. ११८१ श्रृंग. शृंगवेरक. श्रृंगाट, ८९४ श्रृंगार. ५२४ शृंगारभूषण, ५२३ श्रृंगारयोनि. १४४६ | शृंगिक. शृगिण. ३६५ | शृगिणी. शृगिन्. १०१८ शृगीकनक. २२८ शृत. शेखर. स १२५५ १०३२ १२६४ ११८९ ९८८ २९४ १२३५ शूद्र २२९ ११९८ १२७७ शूद्रा. शूद्री. शून्य. शून्यवादिन. शूर शरदेव. शर्प. স্বার্থক্য १०४६ १४८५ .

·२६४ अभिधानचिन्तामणी ६१० | शोचन. ६१० | शोचि. ११६७ शोचिष्केश २९९ ९९ १०९९ शेप. शेपस्. शेपाल, शेमपी. शेलु शेवधि. शेक्ल. शेवाल. शोण. १९२ ११६७ / शोणित. १३९५ १२४२ ६२१ ९७७ शेष. शैक्ष. शर्पच्छेदिक. शैल. १०१५ ११७७ शैलालिन्. शोधित. } १४३७ शैलुष. शैव शैवल, शैवलिनी. शैवाल. शैशव. शैप. ११६७ | शोणितपुर. १३०७ | शोथ. ७९ । शोधनी. ३७३ | शोधिका. १०२७ ३२९ ३२८ शोफ. शोमन. ११६७ १०८० ११६७ शोभांजन. ३३९ शोष. शोपण. २९९ शौक. शौच. शोभा. } ११३४ शोक. १४१४ ८२ ·शब्दानुक्रमणिका श्याव. श्येत. १३९६ १३९२ ४८ इयेन. } ११३४ श्रद्धा. ५४१ शौंड, शौशिक. शौंडीय. शौरि. शौर्य. शौकिक शौखिक. श्मशान. श्मशानवेश्मन्, স্থ, श्याम. श्यामक. श्यामल. ७९६ ७२४ ९१० ९८९ श्रद्धालु. श्रंयन. ४९० ६५३ श्रम. श्रमण. श्रव. ७५ ५७३ ५७४ १३९७ ११७६ १३९७ १४२ ४४ श्रवण. } श्यामा. ११४ श्रवणा. श्रविष्टा. श्रविष्ठाभू. श्राणा. ११४९ ८२२ श्यामाक. श्यामांग. श्याळ. श्यालिका. श्राद्ध ५५२ ५५५ श्राद्धकाल. १४१ ·२६९ मभिधानचिन्तामणो श्राद्धदेव. श्रावण. श्रावणिक. ११३१ १२३६ श्री. १८५ | श्रीवासभृत्. ८११ | श्रीवात. १५४ श्रीवृक्ष. १५४ । श्रीवृक्षकिन्. ३५७ श्रीसंत. श्रुत २२६ | श्रुतदेवी. १५१२ १९५ ६४१ श्रेणि. २३४ १८९ २१५ २४१ २४९ श्रीक्ठ, श्रीखड. श्रीधन. श्रीद. ८९९. श्रेणिक. } श्रीधर. } | श्रेणी. ७१२ १४२३ २२८ ७४ २१४ । श्रेयसू. श्रीनंदन. श्रीपति. श्रीपय. श्रीपर्णी. श्रीफल. १३७९ श्रेयास. } २७ श्रीवत्स. २२२ ४७ २१८ ! श्रोण.

·शब्दानुक्रमणिका २६७ ५५९ श्रोणी. श्रोत्र. श्रोत्रिय. श्रौषट्- ११०३ श्लोक्ष्य. श्लाघा. श्लील. श्लीपद, श्वेपण. श्लेप्म. श्लेप्मन्, लेप्मातक. श्लोक. ५७४ ८१७ १५३८ ४९२ १२२९ २७० ३५७ ४६५ ४०५ ४६० ४६२ ११४४ २७३ ८६ ८६६ ११५६ विशुर. श्वश्रू. श्वस्. श्वसन. श्वसित. श्वान. श्वापद. श्वाविध्. श्वास. श्वासरोधन. श्वासहेति. श्वित्र. १२७९ १२१६ १२९६ १३६८ ८३ ३१३ श्वेत. श्व श्रेयस. श्वजीविका. श्वदष्ट्रा- श्वदयित. श्वन्. श्वपच. श्वन. श्वयथु. १०४३ ४०९ १३९२ १३४६ १७७ १०५ १२८५ ११३४ १३९५ ११८० श्वेतकोलक. श्वेतगज. श्वेतद्युति. श्वेतपिंग. श्वेतमरिच. श्वेतरक्त. श्वेतसर्पप. १२८० ९३३ १३६४ २ ·२६८ अभिधानचिन्तामणौ श्वेतहय. श्योवसीयस. प. पट्कर्मन्. पट्पदी. पडगी. पडभिज्ञ. पड्गव. पड्ज. पहिन्दु. पद पड्रसासव. ८१२ १२०८ २५३ २३३ १४२४ १४०१ २१५ २२६३ ६२० १२५९ १११० ५६२ पाठवाद. १२६८ पाण्मातुर. २०८ पिड्ग. पोडशावर्त. १२०५ पोडशार्चिप्. १२ पोडशाहि. १३५२८ ठीवन. १५२१ ठेवन. १५२१ ट्यूत. १५२१ स. सयत्. सयत. सयमनी. १८६ सयुग. ७९९ सयोजित. १४८५ सरभ. १४९९ सराव. १४०० सलय. ३१३ सराप २७५ सवत्. १५३५ सरत्सर १५९ सवनन. १४९८ पण्ड. -- पण्डतिल. {२ ७२८ ११८० ४२ २०९ ११६८ पण्मुख. पष्टिक. पष्टिक्य.

·शब्दानुकमणिका २६९ सवर. { सश्रुत सश्लेप. सवर्त. १४८९ १५०७ १४७१ १४५१ ४८१ ससक्त. सवर्तक. { ससद् ससरण. ससिद्धि. सस्कार. सस्कारवत्त्व. सस्कृत. १३७७ १३७३ ९६५ १०६९ १६१ २२५ ११०० ११६६ ९६१ ४९२ ३०९ २७८ १४७६ १४७६ ३२२ ३१३ ५३७ ६७१ ७९५ १३७५ ४४५ ४१५ १४९१ २७८ सस्तर. { सवर्तिका. सवसथ. सवाहक. सवित्ति. सविद्. सवीत सवृत सवेग. सवेश. सवेशन. सव्यान- सशप्तक. सशय. सशयालु. सशयितृ. सशित. सश्रव. ३४५ ८२० ६८२ १५१३ सस्तव सस्त्याय. सस्था. ३२३ ७४४ सस्थान. सस्थित सस्थिता. सस्फोट. सहत. 1१५१६ ३७३ १२७० ७९६ १४७२ ·२७० अभिधानचिन्तामणौ संहति. संहनन. संहर्ष. संहार.. संहूति. सकल. सकृत्प्रज. सक्तक. सक्तु. सक्थि. सखि. सखी. सख्य. सगर. सगर्भ. सगोत्र. सग्धि. सफट. १४११ ५६३ १५१५ १६१ २६१ १४३३ २३२१ १९९८ ४०१ ६१३ ७३० ५२९ ७३० • ६९२ संकल्प. १३७० संकल्पयोनि. २२९ संकसुक. संकाश. १४६२ संकीण. १४७२ ११४८९ संकुचित. ११२९ २६५ सकुल. १४७२ संकोचपिशुन. ६४५ संक्रंदन. १७१ संक्रम. १५१७ संकाम. १५१७ संक्षेप. १४३२ सख्य. ७९६ ८७२ सख्या. १३७३ संख्यावत्. ३४२ संख्येय. ८७२ संग. १५०८ ७३१ संगत. २६८ { + संकथा ५६१ ४२५ १५०४ २७५ १०१६ २२१ १४८५ संकर्षण. सकलित. { ·२७१ संगम. संगर. संगीत. संगुप्त. संगूढ. संग्रह ५२१ २९५ ९९२ ४५६ ३७१ २६० ४५६ ११०२ ८१६ १३१८ १४७१ १३७७ ५२८ २०४ संग्राम. शब्दानुक्रमणिका १५०८ संचारिका. ७९८ संचारिन्. २७८ संजवन. २७९ संज्ञ. २३४ संज्ञप्ति. १४८५ संज्ञा. २५७ संजु. 1१४३२ संज्वर. सटा. ७८४ संडीन. सतत. १४१२ सतत्त्व. १३४४ ४८० सती. १४११ सतीनक. ७६६ सतीर्थ्य. ७४९ सत्. ३७९ सत्तम. १२२१ सत्त्व. १४१२ सत्त्वप्रधानता. सत्पथः संग्राह. संघ. संघचारिन्. संघजीविन्. संघात. सचिव, सज्ज. (१०५५ ..११७० सज्जन .३४२ १३६६ सज्जित. संचय. संचर..

·૨૭૨ अभिधानचिन्तामणी १४५० २६५ सत्य. सत्यंकार. सत्यपवाद. सत्यवती सत्याकृति. सत्यानृत. सत्यापन. सदेश. सद्भुत. समन्. सद्यम्. सद्यस्क. सधर्मन्. सधर्मिणी. सध्रीची. सध्यच्. १५३२ १४४८ २६४ ८७२ २४७ ८४७ ८७२ ८६७ ८७१ १११० ८२० १००० १५२७ ७३४ १५३० १४७० १४६१ १४६१ • ९९० ५१२ ५२९ ४४४ सत्र. सनत्कुमार. सत्रशाला. सत्रा. सनिन् सना. सत्वर. { सनातन. { . सदृश सदृक्ष. सदन. सदृश. सदस्. सदस्य. सदा. सदानीरा. सनाभि. सनि. सनिभृति. सनीड. संततं. संतमस. संतान. संताप. ९३ १५३१ २१६ १४५२ .५६२ ३८८ ३६२ १४५० १४७१ १४६ ५०३ १.१०२ ४८१ ४८० १५३१ १०८५ ·२७३ १४५० १४५१ १४५० १४५१ संतापित. सतोप. सदर्भ. सदश. सदान. सदानित. सदानिनी. सदेशहारक. सदेह. सदोह. सद्राव. सधा. सधानी. सधि. सधिजीवक. सधिनी. संधिला. सध्या. सन्नद्ध. सन्नाह. सन्नाव. शब्दानुक्रमणिका १४९३ सन्निकर्प. ३०८ सन्निकृष्ट. ८२ सन्निधान. ६५३ सन्निधि. सन्निभ. १२७४ सन्निवेश. सपल. ९९९ सपत्राकृति. ७३४ सपदि. १३७५ सपा. १४११ सपिंड. ८०२ सपीति. २७८ सप्तकी. सप्तजिह. ७३५ सप्ततंतु. ४७५ सप्तपर्ण. १२६७ सप्तपि. ९८५ सप्तला. सप्तसप्ति. सप्ताचिं. ७६६ सप्ति. १२२२ सप्तोदचिस्. १५१६ ७२९ १३७२ १५३२ ४४७ ५६२ ९०७ ६६४ १०९९ ८२० ११३३ १२४ ११४८ १२० १२३३ ११०० ·२७४ अभिधानचिन्तामणी सब्रह्मचारिन्. ८० समय. सभा. ९९० ४८१ सभाजन. सभासद्: सभास्तार. सभिक. .४८० ४८० ४८५ समया. समर. समरोचित. समर्थन. समधूक. समर्याद. समवकार. समवर्जिन्. १५०९ २४२ १२६ १५३१ ७९६ १२२२ १३७४ ४८० १४५१ २८४ .१८४ .२४३ सभ्य. ४८० सम. १४३३ समवाय. ९४९ समग्र. समज. समन्या. समजस. समततस्. समतभद्र. समतात्. समपाद सम. .२४१४ •४८१ •७४२ १५२९ २३४ १५२९ ৩৩৩ १५२७ समसुप्ति. समस्त. समस्थली. समा. समासमीना. समाफर्पिन्. समाधात. १२७१ १३९० समाज. १४१४ ४८१ ·.शब्दानुक्रमणिका: ૨૭૬ समाज्ञा. समाधान. २७३ १३७८ समीक. समीचीन. समीप. समाधि. २६४ १४५० ११०६ ११०६ १३७८ १४६१ ११०९ समीर. समीरण. समुख. समुच्चय. समुच्छ्य. समुत्पज. १५२४ समान. समानोदर्य.. समापन. समालभन. समास. समुदय. समाहार. समुदाय. १४३२ १५२४ १४३२ २५७ ४८८ { -३६६ ७९८ १४११ ७९८ १४११ १०१५ १०७३ १०८० समाहृति. समाहय. समिता. my ४०२ ४८१ समुद्र समुद्र. समुद्रदयिता. समुद्रविजय. समुन्नवत्. समुर- समूह. समूहनी. समोदक. समिति. समित्. समिध्. समिर. १४९२ १२९४ १४११ २०१६ ४०९ ८२७ ११०६ ·२७६ अभिधानचिन्तामणो ३५७ ३५७ ७९८ सपत्ति. सपद्ः सपराय. सपात. सपातपाटव. सपुट. सपृक्त. सप्रति. ३ १५३७ सप्रदाय. सपधारणा. सप्रयोग. सपहार. सप्रेप. सफाल. सम्राज्. सभ्रम. ३२२ समद. ३१६ समई. समार्जनी १०१६ समुखीन. १४३७ सम्मूर्छन. १२०१ समूर्च्छन. १५१७ समूर्छनोद्भव. १३५६ समृष्ट. सम्यक्. २६४ ६९० १३८८ सरक. सरघा. १२१३ सरट. १२९९ सरण. १०३८ ९८३ सरमा. १२८१ सरल. ३७६ सरलद्रव. ६४८ सरस्. सरसी. १४७० १०१५ १४६९ ५३ १५३७ ८० १३७४ ५३७ ७९६ १५२० १२७७ ११२८ १५०४ २६१ २७४ . सरणि. समाध. सपोधन सभाप. सभूतविजय. सभेद. समोग. ३१२ ·२७७ ११ शब्दानुक्रमणिका १०९१ सर्पराज. सरसत्. । १०७३ सर्पहन. १०८५ साराति. सरखती. १०८० सर्पिस. २४१ सर्व. सरि. १०९६ सर्वसहा. सरित्. १०८० सर्वकेशिन्. सरिद्धरा. १०८२ सर्वज्ञ. सरूप. १४६१ सरोज. ११६२ सर्वग्रंथिक. सरोजन्मन्. ११६२ सर्वतम. सरीसृप. १३०३ सर्वतोमुख. सरोरुहासन. २१२ सर्वदर्शिन्. सरोरुह्. ११६२ सर्वदुःखक्षय. सरोरुह. ११६२ सर्वधुरीण. २५२ सर्वदम. सर्ग. १३७६ सर्वभक्षा. सर्ज. सर्वमंगला. सर्जमणि. ६४७ सर्वम्पफ. सर्जरस. सर्वरस. सर्प. सर्पमुन्. १३१९ सर्वसा. १३०२ २३१ ४०७ १४३३ ९३७ ३२८ २५ १९८ ४२१ १५२९ २०७० २५ १२६१ ७०२ १२७५ २०४ १२६ ११३८ { १३८९ ७८७ ·२७८ अभिधानचिन्तामणौ सर्वलोह. ७७९ सर्ववेदस्. ८१९ सर्वसन्नहन. ७८८ सर्वानुभूति ५१ ५४ सर्वान्नभक्षक. ४२८ सर्वान्नीन. ४२८ सर्वाभिसार. ७८८ सर्वार्थसिद्ध. २३७ सर्वास्त्रमहाज्वाला. २४० सर्योध. ७८८ सर्पप. ।११९८ ११८० १०६९ सल्लकीः .१९५२ सव.. .८२० सवन.. ६३८ सक्यस्. ७३० सवर्ण. १४० सवित ९५ सवितृदेवत. .११२ सवित्री. सावित्री. सविध. १४५० सवेश. .१४५० सव्य. १४६६ सव्यसाचिन्. ७०८ सव्येष्ट. .७६० ससीम. .१४५० ११३० सस्य. ११६८ सस्यशीर्पक ११८१ सस्यशूक. १९८१ सलिल. सह. -- सहकार.. सहचर. सहचरी. १५२ १५२७ ११३३ ७३० ५१२ ५५१ १३७६ ३९१ • ९०७ सवलि. । -- सहज. { सहन.' सहपान.

·शब्दानुक्रमणिका २७९ सहभोजन. सहसा. ४२५ १५३२ सहस्. { १५२ १५२ ८७३ १३४५ १७२ ११६१ ४२२ ९५ { १०३ सहस्य. सहस्र. सहस्रदंष्ट्र. सहस्रनेत्र. सहस्रपत्र. सहस्रवेधिन् . सहस्राशु. सहस्रार. सहसिन् . सहाय. सहायता. सहिष्णु. सहृदय. सहोदर. सांवत्सर. १८२ साकम् . १५२७ साकल्यवचन. ८३९ साकेत. ९७५ साक्षिन्. ८८२ सासि ५० सागर. २०७३ सागरनेमि. ९३८ सागरमेखला. ९३८ सागरांचरा. ९३८ साख्य. ८६२ १५१५ साचि. १५३४ सात. १३७० सातवाहन. ७१२ सातिसार. ४६० सात्वत. २२४ सात्वती. २८५ २११ सात्विक.० २९५ २८३ ७६४ . १४२२ ३९० ३४५ . 2७४ २२६ -- सांयापिक. सायुगीन. ७९३ ·२८० अभिधानचिन्तामणौ साद. ३१२ । ७६१ सादिन्. ८३१ ७३१ साधारण. साधारणली. साधारणी. साधित. १४७२ .१४६१ ५३२ २००५ ४४६ सांदलिन्ध. सान्नाय्य. सान्न्यासिक. साप्तपदीन. सामन्. सामयोनि. सामवायिक. सामविद् सामवेद. सामाजिक. १२१७ ७१९ ८१९ २४९ ४८१ १५१५ १४७२ साधु. { ३७९ सामान्य. { १२३५ ३०१ ५२८ १०३५ सामिधेनी. सामुद्र. साधुवाहिन्. साध्वस. साधी. सानु, सानुमत् . सान्तपन. सांत्व. सांत्वन. नाष्टिक. सांद. सांपरायिफ. २६६ सांप्रतम् . { । ९४१ ५६५ ७९८ ७४३ १५३० ५१६ १४६३ ७७८ १६२ साम्मातुर. १४९२ गय.

·शब्दानुक्रमणिका ૨૮૨ सायम् . { -- सार. सारंग. { सारणि. सारथि. सारमेय. सारस. १४० १५३१ ६२६ १९१ ११२१ १२९३ १३२९ १०८९ ७६० १२७९ १३२८ ६६४ ७६७ १३२९ ८१५ ९५८ १४१२ ८६८ १५२७ सार्वभौम. १७० १११४ साल. ९८० । ११३८ सालभजी. १०१४ सालवेष्ट. ६४७ साला. १११९ सालातुरीय. .८५१ ९५७ साल्व. २२० सावित्र. ८१३ सावित्री. ५९३ साना. १२६४ साहस. ७३६ ६१४१५ साहस. ७६१ १२८३ सिह. १४४० सितल. सिहद्वार. { सारसन. { सारसी. सारस्वत. सार्थ. सार्थवाह. सार्धम् . सापिक. सापी. सार्व. २५ ·२८२ अभिधानचिन्तामणी ११४ १४०४ २०३ १०४२ ३५५ . ३७ सिंहनाद, सिंहयाना. सिंहल. सिंहसंहनन. सिंहसेन. सिंहान. सिंहासन. सिकता. सिक्थक. सिचय. सिन्. सित. १०३८ १०८९ १२१४ • ७४ ४१२ सिद्ध १४८७ सिद्धांत. २४२ सिद्धापगा. १०८२ सिद्धायिका. (११८० सिद्धार्थ. ३८ सिद्धार्था. ३९ सिद्धि. सिध्म. .४६७ सिध्मन्. ४६७ सिध्मल. ४६१ सिध्य. १११ सिन. ११४२ सिनीवाली. १५१ सिंदुवार. ११४७ सिंदूर. १०६१ सिंदूरफारण. .१०४० [२०७३ सिंधु. 1१०८० सिंधुर. १२१७ सिरा. ६३१ . १२३०९ १३९२ १३२५ ४०३ सितच्छद. सितरंजन. सिता. सितार. सिनांभोज. सितासित. सिनोदर. सितोपला. २१६२ २२१ १८९ ·सिल्ह. सीता. . सीत्कृत. सीत्य. .११६९ । ३७ . सीमन्. सीमन्त. सीमन्तिनी. सीमा. सीर. सीवन. सीवनी. सीस. सीसपत्रक. सुकरा. सुकल. सुकुमार. सुकृत. सुरुतिन्. मुखंतुण. मुख. शब्दानुक्रमणिका ६४८ सुखवर्चक. ९४५ सुगत. २३२ १७०३ सुगंधक. ११९० सुगधि. ९६८ सुगधिक. १११६८ सुगृह. ९६२ सुग्रीव. ५७१ ५०४ सुचरित्रा. ५२८ ९६२ सुत. ५४२ ८९० सुतारका. ९१२ सुतेजस्. ६११ सुत्रामन्. १७२ १०४० १०४० मुदर्शन. २२२ १२७१ सुदाय. ५२० १३८७ सुदारु. .१०३१ १३७९ मुधर्मन्. ४८९ मुधर्मा. २०० सुधा. ८९ १३७० सुधाभुज. •८८ . . 1४ ·२८४ अभिधानचिन्तामणौ सुमति. सुमधुर. सुधासवा. सुधाहृद्. सुधी. सुनाम. सुनिश्चित. सुंदर. सुंदरी. सुपथिन्. सुपर्ण. मुपर्णकुमार. सुपर्यन्. सुपार्श्व. सुपार्श्वक. ५८५ *२३१ ३४१ २०२८ .१४९१ १४४५ ५०५ ९८४ २३१ सुमनस्. (२६ ५२ २६६ ११२५ ८८ ११७४ ३८ ६९२ १०३२ .४० सुमित्र. सुमित्रभू. सुमेरु. सुयशस्. २७ २१३ सुरज्येष्ठ. सुरत. सुरपथ- सुरपणिका. ४४३ ३१३ १७० ६९८ २७६ ४४८ ७०९ सुप्त. सुपतीक. सुप्रभ. सुमलाप. सुभग. सुभदेश. मुमून. मुम. सुरभि. १६३ ११३४ ..९५६ १२६५ .१३९० .१७३ ६२३ ९०३ ११८ सुरर्पभ. सुरस. मुरा. सुराचार्य. .११२४ ·शब्दानुक्रमणिका ९०१ २३८ {१२६९ सुराजीविन्. सुरारि. सुरालय. सुरावारि. सुरुङ्गा. सुरूहक. सुलोहक. सुवचन. सुवर्चिका. { १५ १०७५ ९८५ १२४० १०४८ -२७६ ९४५ ८८४ ११०४३ १०४७ १०४१ २१७ ५१२ सुव्रता. ।१२६८ सुशीम. १३८५ सुपम. १४४४ सुषमदुप्पमा. १३० १२९ सुषमा. १५१२ १५३५ सुसीमा. सुस्मिता. ५०७ सुहस्तिन्. ३४ सुहित. ४२६ [७१४ सुहृद् ७३० सुहृद्दल. सूकर. १२८७ सूक्ष्म. १४२७ सूक्ष्मदर्शिन्. सुवर्ण. {१ सुवर्णक. सुवर्णबिंदु. सुवासिनी. मुविधिः { २९ सुवीराम्ल. सुवेल. [३३० ।३८० १०३० सूचक. २५४ सुनत. ई. सूचनकृत्. सूचि.

·२८६ अभिधानचिन्तामणी सूचिसूत्र. सूची. सूचीमुख. सूच्यास्य. ९११ १०६५ १.३०० सून. सूना. सूनु. ११२५ ९३० ५४२ २६४ A सूनृत. ७६० 'सूत. सूप. ७२३ ३९७ ७२३ ३८ सूपकार. १०५० ७११ . सूततनय. सूतिकागृह. सूत्थान. { ३८४ २५४ २४६ सूत्र. सूत्रफंठ. सूत्रकृत. सूत्रधार. सूत्रवेष्टन सूर. सूरण. सूरत. सूरसूत. सरि. सूर्मी. सूर्य. सूर्यकांत. सूर्यजा. सूर्यमणि. सूर्याश्मन्. सूर्यदुसंगम. सूर्योद. ८१२ २४३ ३३० ९१३ ७२२ ३९७ ९९८ .७२२ ३६९ १०२ ३४१ १४६४ ९५ १०६७ १०८३ १०६७ १०६७ १५० ५०० . “सूदशाला. .सूदाध्यक्ष.

·२८७ सकणी. सूग. सुगाल. सृणि. सृणीका. १२३८ ४९६ ९१२ सूति. ८६६ १२१ १०७८ १०८६ सृपाटिका. सेक. सेकपात्र. सेकिम. सेक्तृ. सेचन. सेतु. शब्दानुक्रमणिका ५८१ सेराह. ७८५ सेवक. १२८९ सेवन. १२३० सेवनी. ६३३ सेवा. ९८३ सेवावृत्ति. सैंहिकेय. सैकत. सैतवाहिनी. सैद्धातिक. सैनिक. ८७८ सैधव. ८३७ ९६५ सैन्य. ३९ ७४८ सैरं सेरिम. ७५१ २०८ सोद. ७२५ सोदर. ७४८ सोदय. ७६३ सोपांग. ७६३ सेना. १२३४ ७४५ ७६३ ५२१ ७१० १२८२ १२७८ सेनांग. सेनानी. सेनामुख. सेनारक्ष. { २४५ ·૨૮૮ अभिधानचिन्तामणौ सौप्तिक. सौभागिनेय. सौमिकी. सौमित्रि. . सोपान, सोम. सोमज. सोमप. सोमपीथिन् सोमभू. सोमयाजिन्. सोमसिंधु. सोमाल, सौखसुप्तिक. सौख्य. सौगत. १०१३ १०५ ४०४ .८१८ ८१८ ६९५ ८१७ २१८ १३८७ ७९४ सौम्य. ० ५४७ .८२३ ७०४ ५७६ ११७ १४४५ १२५७ १२६५ १०५० ११९६ १०५५ १२० १९९६ सोरभेय. सौरभेयी. सौराष्ट्रक. सौराष्ट्रिक. सौराष्ट्री. सौरि. सौल्किकेय. सौवर्चल. सौवस्तिक. सौविद. सौविदल्ल. ११६५ ११९१ १०५८ ९१० ११०५ ९९२ सौगधिक. सौचिक. सौदामिनी., सौध. सोधर्म. सौनद. सौनिक. सौपर्णेय. ७२१ ७२७ ७२७ ४१६ ९६० १०५१ २२५ सोवीर. .२३१ सौहाई.

·२८९ . सौहित्य. सौहृद. स्कंद. ६०३ १४०६ स्कंध. शब्दानुक्रमणिका ४२६ स्तनशिखा. स्तनांतर. २०८ स्तनित, १२२४ स्तनितकुमार. ५८८ १४१३ स्तबक. स्तब्धरोमन्. १२०० स्तम. १३३४ संव. १२५८ १११९ संबकरि. ७४६ स्तंवपुर संभ. १२५८ १४९१ स्तरि. १५२२ स्तव. ८०४ स्तिमित. ६०३ स्तुति. ३३८ स्तुतिव्रत. ६०३ स्तेन. १६४ स्तेय. ६०३ स्तोक. -४०४ ११२६ १२८८ १२७५ १९८२ ११२० ११६८ स्कन्धज. स्कंधमल्लक. स्कंधवाहक. स्कंधशाखा. स्कंधावार. स्कंधिक. स्कन्न. स्खलन- स्खलित. स्तन. स्तनधय. स्तनमुख. स्तनयिलु. स्तनवृन्त. { १०१४ ३०५ ११०४ २६९ १४९२ २६९ .७९५ ३८१ ३८३ ·२९० अभिधानचिन्तामणौ स्थविर. .३३९ २११ १९५ स्थाणु. {११३ १२२ स्थांडिल. स्थान. स्तोकक. १३२९ स्तोत्र. २६९ स्तोम. १४११ ८२० स्त्यान. २४९४ स्त्री. ५०३ ७३८ स्त्रीचिह्न ६१० खीधर्म. स्त्रीधर्मिणी. ५३५ स्त्रीपुंस ५३८ स्वगन. १४७७ स्थगित. १४७६ स्थगी. संडिल. ८२४ संडिलशायिन्. ८१० सपति. f.८१८ ९९७ खपुर. .१४६८ ९१० सलशृंगाट. ११५६ सली. ८१० ७७७ ९८८ ९९१ १०९५ २४३ ७२४ ७२४ ९७२ . स्थानक. स्थानाङ्ग. स्थानाध्यक्ष. स्थानिक. स्थानीय. स्थापत्य. स्थामन्. स्थायिन. सायुक. साल. स्साली. सावर. साविर. २९५ ७२६ .१०२६ १०१९ १४५४ ३४० ·शम्दानुक्रमणिका २९१ स्वासक. {१०७७ १४५३ १२६३ स्थासु. स्थित. स्पेष्ट. स्थौरिन् खसा. सातक. क्षान. .८०८ ६३८ ६४९ १०७७ १४५३ ४९२ १३७७ ७४४ १४९८ १४९९ १३४४ स्नायु. स्थिति. ६३१ ४७८ स्निग्ध. स्थिरजिह्व. स्थिरा. ४१३ १०३५ स्थूणा. सुपा. मुहि. स्नेह. नेहप्रिय. ११४० १३७७ स्थूल. स्थूलनाश. स्थूलभद्र स्थूललक्ष. स्थूलशाट. स्थूलशीर्षिका. स्थेय. १४६४ ६८१ ४४८ १२८८ ३४ ३८५ ६७२ १२०७ ८८२ १४५३ स्पर्धा. स्पर्शन. ४६२ १५१५ ६११०७ ३८६ {१४५३ स्पश. स्पष्ट. १४६७ ·२९२ अभिघानचिन्तामणौ स्पृहा. स्फुट. स्फटिकाचल. स्फाति. स्फार. स्फि. स्फिर. ४३० २३१५ १०२८ १५०२ स्सरण. स्मरध्वज. सारमंदिर. स्मित. ३०८ २८६ ६०९ २९६ ११२७ २५१ .३०८ ११२९ ४९४ ७५१ ६०९ स्फुट. स्फुटन, स्फुटित. १४६७ १.१२८ १३१५ २४८८ २१२८ ७८३ २५२३ १५२३ .११०३ १८१ स्मृति. मेर. स्यद. स्पंदन. संदिनी. स्यन्न. स्यमंतक. स्याद्वादवादिन्. स्याद्वादिन्. ६३३ १४९६ २२३ . २५ स्फुरण. स्फुरणा. स्फुलिङ्ग. स्फूर्जथू. स्फोटक. स्फोटायन. सय. सर. सरंकूपिका. स्यूत. म्यूति. ८५३ ३१७ २२७ सर. १४८७ ९१२ ६५१ ६३३ १०९६ सव. {१०९ ·२९३ सवंती. सष्ट्र. १०५१ ४२३ .१५३८ स्रस्तर. खाक. सुनी. सुच. सुत. सुव. स्रोतईश. ७८६ शब्दानुक्रमणिका १०८० स्वच्छंद. २१३ स्वच्छपत्र. १४९१ स्वजन. ६८२ खतंत्र. १५३० सदन. ९४५ खधा. ८२८ खधाभुज्. १४९६ वधिति. ८२८ खन. १०७३ स्वनि. १०८० सनित. १०८६ समक. १३८३ सभावे. १०८० खभू. १०५१ स्वयंवरा. १५२५ स्वयंप्रभ. १९२ स्वयंभू. . स्रोतस्. १४०६ ४४२ २१६ स्रोतस्विनी. स्रोतोजन. ५४ २४ ६९५ स्वकीय. सकुलक्षय. संग. स्वर. स्वरापगा. सरभेद. १३४४ ३५५ २०८२ ·२९५ अभिधानचिन्तामणौ स्वरू. खरूचि. खरूप. १८३ १८१ १३७६ ५५३ वर्ग. वर्गपति. खर्गसद. खर्गिगिरि. खर्गिरि. स्वर्गिवधू. खापगा. खर्जि. स्वर्जिका. खजिफाक्षार. वर्ण. वर्णकाय. वर्णकार. खणज. वारि. खर्भानु. सर्प, सर्वापी. १८० | सर्वेश्या. ३५५ खवैद्य. १३७६ स्खलक्षण. १५२५ खर. ८७ स्वस्तिक. स्वस्त्रिय. खाति. १०३२ खादु. १०३२ १८३ खादुरसा. १०८२ खादुवारि. ९४५ ९४५ खाध्याय. ९४५ १०४३ खान. २३१ खात. ९०८ १०४२ खापतेय. १०४१ १२१ खामिन्. १८३ १०८२ ५४३ ११२ १३८८ ९०२ '१०७५ ८२ ८४२ २४९ १३९९ १३६९ ३१३ १९१ खाप. ७१४ ३५९ २०८ ·२९५ शब्दानुक्रमणिका हो, ४७४ स्वास्थ्य. १५३७ ३३४ १००२ ७२५ ८०४ खाहा. हट्टाध्यक्ष. ८८८ ३५६ ३०५ १३५६ ९२१ ५२९ ३५६ खाहाभुज्. खेच्छा. खेद. खेदज. खेदनिका. खैरिणी. खैरिता. खैरिन्. ४३९ ५८३ हडे. हत. हनु. हनुमत्. हन्न. हंभ. १४९५ १४०६ १२३६ हय. हयग्रीव. हयप्रिय. हयमार. यवाहन. २२० ११७० ११३७ १०३ हंस. १०४३ १३२५ हंसक. ६६६ हंसकालीयतनय.१२८३ हंसग. २१२ हंसपाद. १०६१ १३२७ ५२० हरण. हरवीज. हरशेखरा. १०५० १०८२ .

·अमिधानचिन्तामणौ १२३३ ११.७२ १८४ हरि. १७१ २१४ हरिताल. हरितालि. हरिदश्व. हरिदेव. हरिद्धा. हरिद्राराग. हरिद्रु. हरिपर्ण. हरिप्रिया. हरिमंथक. हरिमंथज. हरिय. हरिवश. हरिश्चन्द्र हरिपेण. हरिसुत. हरितकी. १०५८ ११९३ ९८ ११४ ४१८ ४७६ १११४ ११९० २२६ “११७० ११७३ १२३८ ३५ १३५४ १२८३ १२९२ १२४२ ९५७ हरिक. हरिकेलिय. हरिचंदन. { हरिण. हरिणी. दरिमणि. हरित्. १२९३ २३९२ २१६४ .१०६४ ११४६ ११७० ९९३ १२८४ हर्म्य. हर्यक्ष. हर्यच. हर्प. १९३९४ ।११७२ १३९५ दरित. ३१५ ·शब्दानुक्रमणिका २९७ हर्षमाण. ४३५ हव्यपाक. हव्यवाह. हव्याशुन. हस. हला. हलाह. ८३३ , १०९९ १०९७ २९६ २९६ २९८ .१०२० १०२० २१२९ हसन. हसनी. हसतिका. ३३४ १२४३ ११९५ १२९८ ८९० २२४ ८९० ११३८ ९०२ ९६८ ११६४ २८१ २६१ .८३३ १०९७ हलाहल. हलि. हलिन्. हलिप्रिय. हलिप्रिया. हल्य. हल्लक. हल्लीसक. हव. हवित्री. हविरशन. हविगैह. हविष्य. हसित. .११२ -१२२४ ५९१ ८८७ १५०२ १०७ हस्तधारण. हस्तबिंब. हस्तसूत्र. हस्तिन्. हस्तिदतक. हस्तिनख. हस्तिनापुर. हविस्. १२१७ ११९० ९८२ ९७८ ८३१ ८३२ हव्य.

·२९८ अभिधानचिन्तामणौ { हस्तिनासा. •१२२४ हस्तिनीपुर. हस्तिन्. • १२१७ हस्तिपक. ७६२ हस्तिमल्ल.. १७७ हस्तिशाला. ९९८ हस्त्यारोह. .७६२ हाटक. .१०४३ हायन. १५९ हार- '६५९ हारफल. ६६० हारहर. ९०३ हारहूरा. ४९३ हारि. १४४४ हाखि. .१३९४ हारीत. .१३४१ हाद. .१३७७ हाल. .७१२ हालक. १२१२ हाल. ९०३ हालिनी. १२९८ हालि. हाव. ५०९ २९६ हास. हासिका. २९६ हास्तिक. हास्तिनपुर २९६ हास्य. २९४ १८३ हिंसा. ३७१ हिंस्र. ३६९ हिका. हिंगु. ४२२ हिंगुल. १०६१ हिज्जल. ११४५ हिञ्जिर, .१२२९ हिडंबनिपूदन. १०७२ हिम. १३८५ दिमपुति. १०५ हिमपस. १०२७ . .

·शब्दानुक्रमणिका २९९ . हीरक. हुड. + हिमवत्. हिमवालुका. हिमांशु. हिमानी. हिमालय. हिरण्मयी. १०२७ ६४३ १०४३ १०७२ १०२७ १४६४ १२०६ १०४३ १९२ १०४५ २२१ २१३ १०२८ १०९० १०७९ हुतवह. हुताशन. इति. हरव. हृच्छय. हिरण्य. १०६५ १२७६ १२७६ १०९९ १०९७ २६१ १२९० २२७ ६०३ १३६९ ६२३ ६०३ ६२३ १३६९ २६८ • ६७ ६०२ ३४५ --- हृदय. हिरण्यकशिपु. हिरण्यगर्भ. हिरण्यनाभ. हिरण्यवाहु. 'हिरण्यवर्णा. हिरण्यरेतस्. { हिरुक्. { १०९७ १५३४ १५२७ १४७५ हृदयंगम. हृदयंगमता. हृदयस्थान. हृदयालु. हृदयेशा. हृद्य. हल्लास. हृल्लेख. १४४५ हीन. हीनवादिन. हीनांगी. १२०७ ·अभिधानचिन्तामणी हृषीक. हृष्टमानस. ४०७ ७०२ ८१९ ८२१ हेका. हेति.. हेतु. ८२१ ८३३ ८३७ १३८३ । हैयंगवीन. हैहय. होत. ४६८ होत्र. ७७३ होत्रीय. ११०२ होम. १५१३ होमकुंड. १०४३ होमधूम. १०६६ होमामि. १०५२ हृद्: ११३२ इदिनी. १५६ हव. ११४६ हाद. ११४८ २०७ ही. ५०९ ह्रीकु. हीण. १४०५ हीत. १५३७ हीवेर. १२९७ हेपा. १०८२ हाद. १०९१ १०८० हेमकंदल. हेमतार. हेमदुग्धक. हेमंत. हेमपुष्पक- हेमपुष्पिफा. हेरम्ब. हेरिक. हेला. हेलि. हेपा. { हादिनी. {११०५ १३९९ १८० ११०५ ३११ १३०१ १४८४ १४८४ ११५८ १४०५ ३१६ है . हैमवत. हैमवती.

·शेषअकारादि. अक्षज. अक्षतस्वन. अक्षर. अगूढगन्ध. अमिरेचक. अक्षति अधीश्वर. १६८० अधोमुख. १६१६ अनन्ता.. १५९६ अनेकलोचन. १५८५ अनेड. अनेडमूक. १६४८ अन्तःखेद. १६१३ १५८६ १६८७ १६४६ १६४८ १७१४ १७०६ १६११ १७२८ १७१२ १७४० १७४३ १५९० १७४४ १७४२ १६४६ १७४३ १७४५ १६३५ अन्तिक. अन्ध. अन्यथा. अन्यदा. अन्वर्थ अपचिति. १५४४ १७०८ १७४७ १७४६ अजित. अजिनयोनि. अञ्चति. अञ्जना. अजसा. अतल. अतस्. अति. अत्युग्र. अद्धा. अद्य. अधान. १६४७ अपराजित. अपरेतरा. अपाचीतरा. अभिधान. अभिपस्ति. अमृत. १६०९ १५७३ १५७३ १६२४ १६३७७ १६४२ ·आकाशचमस. १५५५ A ३०२ अभिधानचिन्तामणौ A १५७४ असन्महस्. असह. १६६७ . अखकण्टक. १६८५ . अमोधा. १५९२ अम्बरस्सली १७०० अम्बुधन १५७१ अम्वुतस्कर. १५५२ अरसञ्चित. १६९१ अरापूल. १६८७ अर्धकाल. १५९० अर्धकूट. १५८८ अर्धतूर. १६२९ अहि. अहिपर्यक १७२२ अहिभुज. १६४३ अहिरणि. १६२३ अहो. १६५० आ. १६४३ अस्त्रशेखर. अखसायक. अस्त्री. अस. १६८६ १६८९ अर्धलोप्टिका. .१६३९ अर्वती. अर्शन. अर्हत. अलम्भूप्णु. अछुका. अवकटिका- अवकुटारिका अपटिन् १५८५ १६२२ १७२९ १७११ १६२५ . आकार- आकारगृहन. आखोर. आच्छोटन. आज.. आभासर. आमीठ. १६३२ १५६९ जव्यय. १६१२ अष्टतालाऽध्यता.१६९० अष्टादशभुजा १५९९ गरीयुत. १५६८ १६३८ १७३७ १६३१ ·शब्दानुक्रमणिका आयत्त. आरणिन्. आराफल. आरोहक. ईण्डेरिका. ईप्सा. ईश्वरी. १६३९ १६४६ १५९८ आशिर. { १६३५ १७३४ १६९१ १७१५ १७११ १५८० १५५३ १६१८ १६३८ आश्मन. आसन्द. आसव. इ. उग्रचारिणी. १५९९ उच्चलिङ्ग. १६६९ १५६६. उत्तरदिक्पति. १७१४ उत्तराशाधिपति. १५८२ उत्तरेतरा. १५७३ उदक. १७४९ उदारथि. १६०७ उदित. १६२४ उद्ध. १६७० उद्दाम. १५८१ उद्धर. १५८० उद्धृष. १६४१ उन्नतीश. १६२२ उन्मत्तवेश. १५८७ उपप्लव. १५५८ उपराग. १५५८ इडवत्सर. १५६९ इडावत्सर. १५६९ इतरथा. १७४७ इति. १७४३ १७४७ इन्द्रभगिनी. १५९३ इन्द्रमह. १७२५ इन्द्रमहकामुक. १७२४ इन्द्रवृद्धिक. १७२३ इन्द्रायुध. १७२२ १७०६ इरावर. १५७२ इत्थम्.

·३०४ अभिधानचिन्तामणी उपासन. उभयद्युस्. उभयेद्युस्. उरु. उरुक्रम. उरुगाय. ऊना. ऊवा. ऊलन्द. ऊल. ऊशम. ऊपणा. ऊपाकील. १६९४ ए. १७४६ एकदा. १७४६ १७४६ एकश. १६०८ १५८० एकपर्णा १५९४ १६०७ एकपाटला. १५९४ १७१६ एकपाद् १६१७ १६०७ एकभू. १५५६ एकशफ. १७२२ १७०९ एकज १५८९ १५५६ १६५१ एकान. १६१३ १५६२ १६७३ १६४५ एकादशोतम. १५८८ १७३५ एकानसी. १५९८ एतन. १७३८ १७४३ १५५९ १७४२ एक. १६१० १७४३ १६४४ १७४२ एवन्. १५६७ १७४३ गे. १५६८ | ऐपमम्. १७४७ { { ऊर्यकच. ऊर्ध्वमन्. ऊपणा. ऊमायण. . जाचि.

·. शब्दानुक्रमणिका ३०५ औ. १६१२ औजस. कपिल. १७०५ १७२५ औपयोगर्म १५५४ कपिलाञ्जन. १५८९ क. कम्बल. १७०७ ककुदावर्त. १७२३ करट. १६७४ ककुदिन्. १७२३ ६.१६४९ कङ्कटीक. करण. १५८४ ।१६५३ कटपू. १५९० करपाल. १६८८ कटाटङ्क १५९० करम्ब. १६३८ कटाह. १७२५ करवीरक. १६०५ कटिमालिका. १६७७ करालिक. १६८८ कदर. १६४२ करालिका. १६०१ कड. १६३५ कर्णधारिणी. १७१९ कणय. १६९३ कर्णसू. १५५१ कणिका. १७१९ कर्णादर्श. १६७७ कण्ठामि. १७२९ कर्णिकारच्छाय. १७०६ कथम्. १७४७ कर्पट. १६७९ कन्दराकर. कर्वर. १५७९ कन्यस. १६५८ करा. १५९७ १५५१ कलकूणिका. १६५४ कपि. १६१७ कलशीमुख. कलशीसुत.

·३०६ अभिधानचिन्तामणी कलाधिक. १७३४ कलापूर. १६३० १७०८ कलप. १७२५ कांस्य. १७०२ काकजात. १७३२ काकु. १६६५ काचिम. १७०८ काण्डवीणा. १६२५ कादम्ब. .१६२५ कान्तारवासिनी. १५९२ कामताल. १७३३ कामना. १६४६ फामरूप. १५४६ कामरूपिन्. १७२७ कामलेसा. कामसच. १५६५ कामायु. फामिन्. १७३६ १५४४ कायस. १६४९ १५६८ काल. १५८९ कालकुण्ठ. १६११ कालकूट. १५७९ कालग्रन्थि. १५६८ कालङ्गमा. १६०२ कालजरी. १६०१ कालदमनी. १६०२ कालमृत. १५५० कालरात्रि. १५९१ कालायनी.. १५९८ कासू. १६९० काहल. १६३४ काहला. १६२७ किरण. १६२६ फिट्टिम. १७०८ फिगालात्. १५७४ रिण्विन्. १७२० फिलरी. १६२५ किरान् १६४७ किराती. १५९८ किरिकिशिका. १६३० ·३०७ किल. कीकसमुख. कीटमणि. कीलाल. कुटर. कुट्टन्ती. कुट्टार. कुण्डा. कुण्डिन्. कुण्डालिक. कुन्द्रा. कुमुख. कुम्भदासी. कुलदेवता. कुलधारक. कुला. कुलेश्वरी. कुवीण. कुपाकु कुसुमान्त. शब्दानुक्रमणिका १६५९ कुहावती. १७२९ कुहूमुख. १७१६ कूटकृत्. १६७० कूटसाक्षिन्. १७२० कूणितेक्षण. १६९० कूपज. १७०० कूपद १५९९ कृतज्ञ. १७२० कृत्तिकाभव. १७३३ कृपीट. १६०२ कृष्ण. १७२७ कृष्णतण्डुला. १६०२ कृष्णपक्ष. कृष्णपिङ्गला. १६०० कृष्णा. १६०१ केलिनी. १६२५ केशी. १७१२ केसरिन्. १६७५ कैटमी. १६७५ कोट. १६२७ कोटिश्री. १५९६ १७३२ १५८६ १६९७ १७३७ १६७१ १६४९ १७२४ १५५४ १७०६ १५६४ १७०२ १६४५ १६८१ १५९३ १५९१ १७०० १५९७ १७२१ १६०२ {१७०२ कुहाला. १५९७ ·३०८ अभिधानचिन्तामणी कोट्टपति. .१६८४ कोणवादिन. १५८६ कोला. १६४५ कोशफल. १६७४ कोशशायिका.. १६८९ कौन्तेय. १६८२ कौमुद. १५६६ कौशिकी. १५९१ क्रतुधामन्. १६१३ क्रमण. १७२० क्रूरात्मन्. १५५८ कोधिन्. १७२३ क्लपुप. १५५५ क्लोम. १६६९ क्वाथि. १५६० क्षणिनी १५६२ क्षान्ता. क्षिपणु, १७१४ क्षीराब्धिमानुपी. १६२० क्षीराहय. १६७६ क्षुण्णक. १६२९ (१६३६ 1१६३६ क्षुद्रा. १६५६ क्षुधा. १६३७ क्षुध. १६३७ क्षुर्य. १६८९ क्षेत्रज्ञ. १६०६ १६३४ क्षेमङ्करी. १६०३ क्षेमा. १५९६ क्षौरिक. १६९८ ख. खगालिका. १६५५ खटिका १६४१ खण्डशीला. १६५४ खण्डास्य. १६११ खतमाल. १५७१ खतिलक. १५५२ खदिर. १५७३ खपराग. १५६३ खरकोमल. १५६६ ·शब्दानुक्रमणिका ६१५८४ खरु. ११६६४ खसापुन. १५७९ खसिन्धु. खिलखिल्ल. १७३० खुडणी. १६२६ खुरोपम. १६९० खेट. १६४९ ग. गडयित्नु. १५७० गणनायिका. १५९५ गणिका. १७१९ गणेरुका. गणेश्वर. १७२६ गदयिलु. १५७० गदान्तक. १५७८ गदित. १६२४ गदिनी. १५९५ गद्गदखर. १७२५ गन्धदारु. १६७३ गन्धनालिका. १६६३ गन्धवती. १६९६ गन्धवहा. १६६३ गन्धहृत. गरबत. १७३० गव्य. १६४२ गात्र. १६६० गान्धर्वी. १५९७ गीरथ. १५५७ गागी. १५९७ गीप्पति. गुणाधिष्ठानक. १६६७ गुणाधि.. १६२४ गुप्तचर. १६१९ गुह्यगुरु. १५८४ गूढभोजन. १७२१ गृहजालिका. १६३३ गृहाम्बु. १६४३ गोकुलोद्भवा. १५९८ गोत्रकीला. १६९९ गोनर्द. १७३६ गोपाल. १५८५ गोपाली. १६५१ गोला.

·३१० अभिधानचिन्तामणी गोसर्ग. १५६० घृताण्डी. गौतमी. १५९१ | घृतार्चिप्. १७१२ गौर. १५५७ घृताहय. गौरव. १६७५ घृतौपणी. १६३९ गौरावस्कन्दिन्. १५७४ घोर. १६७५ अन्थिक. १६८१ घोरा. १५६१ ग्रहनेमि. १५६९ घोपयिनु. १७३३ ग्रहाश्रय. १५५९ प्रामकुकट. १७३५ च. १७४२ प्रामणी. १६९८ चकित. १६३६ ग्राममृग. १७२५ चक. १६९१ घ. चक्रमेदिनी. १५६० १६६२ पचमत्. १७२९ घन. १७०३ चण्डकोलाहला. १६२७ घनश्रेणी. १६९९ चण्डमुण्डा. १६०४ धनाजनी. १५९६ चतुःशाख. १६६० घनोचम. १६६२ / चतुर्दष्ट्र. १६१२ घरी. १६७७ चतुर्धा. १७४८ धर्मा. १७३९ । चतुर्वृह. १६०८ धमुरी. १७११ चतुस् १७४८ पासि. २७१२ चतुम्नाला. १६९२ मृत. २७०६ चन. १७४१ {१७०३ ·१६९३ १७०२ १६३७ १६३७ छ. • चर. १५४४ १५७० १६३४ शब्दानुक्रमणिका चन्दनगिरि. १७०१ चिरिका. चन्दिर. १५५६ चीनपट्ट. चन्द्रकिन्. चोरड. चन्द्रभास. १६८९ चौर. चपला. १६४४ चमर. १६८३ छात्र. १६६२ छायापथ. चर्मचूड. १७३३ छेकाल. चर्मण्वती. १७१० छेकिल. चर्मिन्. १६०६ १७१४ जगत्स्रष्ट्र चामरिन्. १७२२ जगद्दीप. चारणा. १५९६ जगद्रोणि. चारुधरा. १५७५ जगदहा. चिक्लिद. १५५५ जटाधर. चित्. १७४१ चित्रपिङ्गल. जटिन्. १७३० जड. चित्रयोधिन्. १६८० चित्रवाज. १७३५ जनित्र. चित्राङ्गसूदन. १६८० जन्तु. चिपिट. १६४७ जय. चिरायुप्. १५४६ जयत. . १५९० १५५२ १५९० १६९९ १५८९ १७१८ १७१६ १५७३ १५८९ .

·૨૪૨ यभिधानचिन्तामणो क्षेत्र. जयन्ती. १६०० जया. १५९१ जरण. १६४५ जर्ण. १५५४ जलकान्तार. १७१५ जलपिप्पक. १७३८ जलभूषण. १७१३ जललोहित. १५८० जलवाल. १७३९ जलाका. १७१८ जलाशय. १७३८ जल्पित. १६२४ जरापुप्प. १६७५ जवीयस. १७०४ जागली. १५९३ जानि. जाम्बूलमालिका. १६५० जारी. १६०१ नितमन्यु.. १६१४ जीर. १६४५ औरण. २६०५ जीवन. १७०४ जीवनीय. १६४१ जुहुराण. १७१२ जूटक. १६६१ १६९५ जोटिन्. १५८८ जोटीन. १५८८ ज्येष्ठ. १७०३ ज्येष्ठामूलीय. १५६६ ज्योतिर्मालिन्. १७१६ ज्योतीरथ. १५५९ झझर. १६३० टहरी. ट. ड. १६३० डकारी. डमर. डमरुक. डिण्डिम. १६२५ १६३१ १६२६ १६३० तण्डला. १६१५ ·. तथा. तदा. तदानीम् तनूतल. तन्तिपालक. तन्त्री. तपन. तपस. तीक्ष्णधार. [१६८८ शब्दानुक्रमणिका ३१३ ६१७४२ तिमिकोश. १७०९ २१७४७ तिमिला. १६३० १७४६ तीक्ष्णकर्मन्. १७४६ तीक्ष्णतण्डुला. १६४४ १६६७ १६८१ १६९१ १६७२ तीर्थ. १६९५ १५६० तीर्थपाद. १६०६ १५५४ १७४२ १७४३ १६९५ तुपित. १५४७ १५६१ तेर. १६६२ १६०७ तोयडिम्भ. १५७२ १७१६ नपुबन्धक. १७०२ १७४६ त्रस. १६६७ १७२८ त्रस्त. १६६९ त्रसु. १५६१ त्रापुप. १७०४ १५९१ त्रायस्त्रिंशपति. १५७३ १६३२ त्रिककुत्. १६०९ १७०५ त्रिधा. १७४८ १६२७ विधातुक. १६०४ १५५३ तपस् तमि. तमोन. तमोमणि. तर्हि. तलेक्षण. ताड्य. Ver तामसी. तारजीवन. तालमर्दक.

·३१४ अभिधानचिन्तामणौ त्रिधामन्. त्रिपात्. त्रिलोचना. त्रिशिरस्. त्रिस्. १६०९ १६५५ १५८१ १७४८ १७४८ १६७१ त्रेधा. त्वग्मल. द. १५६३ १६०५ दिदिवि. १५४५ दिनकेसर. १५६३ दिनमल. १५६५ दिनाण्ड. १५६३ दिनात्यय. १५६२ दिव. १५४५ दिवापुष्ट १५५० दिवाय. १५६४ दिव्य. १७०९ दिशाम्प्रियतम. १५९० १५४५ १५५७ दीन. १६३६ दीप. .१७११ दीर्घजानुक. १७३६ दीर्घनाद. (१७२४ 1१७३३ दीर्घपवन. १७१९. दुन्दुभि. • १५८१ दुरासद १६८७ दक्षिणाशारति. १५५९ दध्याहय. १६७६ दन्तालय. १६६२ दर्दर. १६२६ दर्दुरा. १६०२ दशनोच्छिष्ट. १६६४ दशवाहु. १५८५ दशावतार. १६०८ दशाव्यय. दाक्षायण. १७०५ दाण्डपाशिक. १६८४ दायाद. १६५७ दारद. १७०९ दालु. • १६६५ दीदिवि. { . .

·शब्दानुक्रमणिका . दुःशृङ्गी. १६५४ द्विमुख. १७२९ दुःस्फोट. १६९१ द्विशरीर. हगजल. १६३१ द्विस्.: १७४८ दृशान. १५५१ द्वेधा. १७४८ पद्धती १५९३ / द्वैधम्.. १७४८ देव. १६८७ ध. देवदीप. धनकेलि. १५८३ देवदुन्दुभि. १५७४ घनदावास. १७०१ देहसंचारिणी. .१६५७ धनायाः १६४६ देहिनी. १७०० धन्विन्. ।१६१६ दौन्दुभी. १६५० ।१६८१ १५४५ धरण. १६६८ द्रकट. १६२८ धरणीप्लव. १७०९ द्रगड़. १६२८ धर्मनाभ. ; १६१५ द्वाःस्थ. १६८३ धर्मनेमि. द्वाःस्थितिदर्शक. १६८३ धर्मपाल. १६८७ द्वादशमूल. १६०८ धर्मप्रचार. १६८८ द्वारंवृत्त. १६४४ धर्मवाहन. १५८७ द्विखण्डक. १६८० धर्पणी. १६५४ द्वितीय. १६५७ १६१३ द्विधा.. १७४८ १६६२ द्विपद. धाराह १६८८ . . धार.. धारा... 3.

·अभिधानचिन्तामणौ धाराधर. धारासम्पात. घीदा. घीन. घीवर. धूमल. धूम्र. घेनुका. ध्वजप्रहरण. ध्वान्तचित्र. १६८८ १५७१ १६५७ १७०१ १७०१ १६२८ १५८८ १६८९ १७१४ नन्दिनी. नन्दिवर्धन. नन्दीक. नतृ. नभ. नमःक्रान्त. नभोध्वज. नरविवण. नराधार. नलिन. नवव्यूह. नवशक्ति. १६०० १५८३ १७३४ १६५८ १५६९ १७२६ १५७० १५७९ १५८८ १७०७ १६०८ १५८६ ।१६०८ १६६३ १६०० १५६२ १५६९ १७३३ नकुला. नक्ता. नक्षत्रवर्मन्. नखायुध. नखारु. नगावास. नदीष्ण. नन्दपुत्री. नन्दयन्ती. नन्दा. नन्दिघोष. नसा. नस्या- नचिकेत. नाडीचरण. नामवर्जित. नारायणी. नासत्यदल. नासिक्य. निधनाक्ष. १७१२ १७३० १६३५ १५९८ १५७८ १५९४ १६०० १६०० १६८१ १५८२ ·३२७ १५४४ १६८३ १६४८ निमित्त. निमेषद्युत्. निरञ्जना. निलिम्प. निवसन. निशात्यय. निशावर्मन् निशाइय. निशीथ्या. निश्. निपद्वरी. निष्णा. नीका. नीच. नीलपङ्क. नीलवस्त्रा. नृत्यप्रिय. नृपलक्ष्मन्. नृवेष्टन. नृसिंहवपु. नेमि. नेरिन्, शब्दानुक्रमणिका १६८५ नैश्चिन्त्य. न्यायद्रष्ट १६०० न्युज. १५४६ १६७९ पक्षिसिंह. १५६० पङ्कक्रीडनक. १५६३ पङ्कगन्धिक. १५६४ १५६१ १५६१ पञ्चकृत्वस्. १५६१ पट्ट. १६३४ पणव. १७११ पत्र. पत्रफला. १५६३ पदग. १५९९ पदत्वरा. १७३० पदायता. १६८३ पन. १५८७ पद्मगर्भ. १६१२ पद्महास. १५५६ पद्मिन्, १५७३ पपी. १६२२ १७२८ १७०८ १५५७ १६४७ १७४८ १७०२ १६२६ १६८९ १६५० १६९७ १६९८ १५६८ १६१५ १६१५ १५५१ ·अभिधानचिन्तामणी . . . परमद, १६७३ परमब्रह्मचारिणी. १५९२ परमरस. १६४३ परवाणि. १५६९ परचस्. १७४४ पराक्रम. १६१५ परारि. १७४७ परार्बुद पराविद्ध. १६०९ परास. परिज्वन्. १५५६ परिणाह. १५८५ परित्राण. १६७१ परिपूर्णसहस्रचन्द्र- वती १५७६ 'परिवारक. १६४१ परिविद्ध. १५८३ परिम्पन्द. १६७६ परुत्. १७४७ परुल १७२० परेचवि १७४५ पर्पट. १६३९ पर्परीक. पर्वरि. १५५५ पलकप. .१७२६ पलप्रिय. १५७९ पललज्वर. १६४८ पलामि. १६४८ पल्लूर. १७०७ पवनवाहन. १७१३ पवि. १७११ पवित्र. १७०२ पश्चिमदिक्पति. १७१४ पाशुजालिक. १.६०७ पासुचन्दन. १५८५ पाण्डव. १६८२ पाण्डवायन. १६८२ पाण्डवेय. १६८२ पाताला. .१७०७ पादकीलिका., १६७८ पादनमु. १६९७ पादनालिका. १६७८ पादपालिका. १६७८ पादपीठी. १६९८ ·शब्दानुक्रमणिका पादरथी. पादवीथी. १६९८ पादशीली. "१६७८ पादाङ्गुलीयक. १६७८ पादात. १६५० पारिकर्मिक. १६८४ पारिमित. १६४९ पारिशोल. १६३८ पालक. १७२० पालि. १६५५ पावन. १७०७ पिकबान्धव. १५६७ पिङ्ग. १७२५ पितृगणा. १५९६ पिप्पल. १६६८ १७०७ पीठसर्पिन्. १६४७ पीडन. १६५३ पीतकावेर. १६७५ १५५१ पीतु. १५५५ १५५२ पीथ. १७१३ पुटक. १६७४ पुण्यश्लोक. पुतारिका. १६६९ पुत्री. १६०३ पुनः १७४३ पुरला. १६०१ पुराणान्त. १५७२ पुराध्यक्ष. १६८४ १६०६ पुरुष. १६११ पुरुषव्याघ्र. १७३७ पुरोगामिन्. १७२४ पुस्कर. १५५१ पुष्करिन्. पुष्टिवर्धन. १७३४ पुप्परजस्. १६७५ पुप्पसाधारण. १५६७ पुप्पहास. १६१४ पूजित. १५४६ पूताचिंस्. १५६१ ·३२० अभिधानचिन्तामणी १७४७ १७४५ १७११ १७१२ १६०४ १६०९ १६०४ १७१२ पूर्वतरा. पूर्वेधुसू. पृथु. पदाकु. पृश्निगर्भ. पृश्निशृङ्ग. पृष्ठ. पेचकिन्. पेचिल. पेशी पैशाची. पोपयिनु. पौत्री. पौर. पौरिक. प्रकर. प्रकर्षक. प्रकीर्णक. प्रकीर्णकेशी. प्रकूप्माण्डी. मखल. १७१७ १६९८ १७६२ १७३३ १५९९ प्रख्यस्. प्रगल्भा. प्रचक्षस्. प्रजवुक. प्रजाकर. प्रतियत्न. प्रतीचीश. प्रत्यक्. प्रत्यूपाण्ड. पपातिन्. प्रभा. प्रमर्दन. प्रमोदित. प्रलापिन्. प्रलोभ्य. प्रवर. प्रवरवाहन. प्रवाहिक. १५९३ १५५७ १६६० १६८६ १६७६ १५८१ १७४९ १५५२ १७०० १६०३ १६१७ १५८२ १६१९ १६६१ १६७२ १५७८ १५८० १६८७ १६३८ १६३८ १६७३ १६२१ १७२० १५९९ १५९५ प्रसव. प्रास्त्रव.

·प्राण. शब्दानुक्रमणिका ३२१ १७४३ बलि. १६२८ प्राच. १७४९ पलित. १६४४ १७१३ बलिन्. १६१९ प्राध्यम्. १७४१ पलिन्दम. प्राक्षिक. यहुपुत्री. १६०१ प्रिया १६७५ वहुभुजा. १५९४ प्रियदर्शन. १७३७ १५५१ प्रियवादिका १६२९ बहुरूप. १५८४ प्रोथिन्. १७२० १६१३ बहुलनीय. १७३१ फलकिन. १६७३ यहुशृङ्ग. १६१४ फलोदय. १५४५ बाभ्रवी. १५९१ फल्गुनाल. १५६५ पालचर्य. १६०५ फाल. १६१९ बालसात्म्य. फाल्गुनानुज. १५६५ बाहुचाप. १६६७ फुलक. १६३१ वाइपमाहुसन्धि. १६६६ य. वीजदर्शक. १६३३ पदरीवासा. १५९३ वीजोदक. यन्थुदा. १६५४ १५५४ बुध. वरी. १६६१ १६२३ चाहियना. १५९२ बोधि. पलदेवखस. १६०३ ·३२२ अभिधानचिन्तामणो ब्रह्मचारिणी. ब्रह्मण्य. १५९७ १५५८ ब्रह्मनाभ. ब्रह्मन्. १५५१ १६३६ १६९८ १५५० १५५० १६३२ भगनेत्रान्तक. १५८४ भगवत्. १६२३ भट्ट. १६३३ भणित. १६२४ भण्डिवाह. १६९८ भद्रकपिल. १६१२ भद्रकाली. १५९५ भद्रचलन. भद्रेणु. १५७७ भद्रश्री. १६७३ भद्राङ्ग १६१९ भरटका १६३३ भरथ. १७१३ भरुज. १६४१ भर्भरी. १६२० भल्लह. १७२४ १५४४ भाटक. भाटि. भाण्डिक. भानुकेशर. भानेमि. भासुर. भिक्षणा. भिक्षुणी. भीमा. भीरु. भीरुक. भुजदल. भुजि. भूतनाशन. भूरि. भृगु. भौम. भ्रामरी. १५९५ १७०४ १७०४ १६६६ १७१३ १६४५ १५८८ १५५७ १५९१ मङ्गलखान. मङ्गलाहिक. मङ्गल्य, भव्य १६५२ १६५२ १६४२ ·शब्दानुक्रमणिका ३२३ fnant १६३० मणिकण्ठक. १७३५ मण्डल. १७२५ मत्स्योदरी. १६९६ मथन. १६२१ मदननालिका. १६५४ मदशौण्डक. १६७४ मदाम्बर. १५७७ मदोल्लापिन्. १७३२ मधुक. १७०३ मधुकण्ठ. १७३२ मधुघोप. १७३२ मधुज्येष्ठ. १६४२ मधुरा. १६४३ मध्यलोका. १६९९ मध्यस्थ. १६९६ मनुज्येष्ठ. १६८७ मनोदाहिन्. १६२१ मनोहारिन. १६५५ मन्दरमणि. १५८६ मन्दरावासा. मन्दीर. १६७८ मयुक.. १७३१ मयूरचटक. १७३४ मराल. .१७३६ मरीच. मरुद्रथ. १७२१ मरूक. १७३१ मर्क. १७१४ मर्त्यमहित. १५४६ मर्मचर. .१६६७ मर्मभेदन. १६८५ मर्मराल. .१६३९ मलयवासिनी. १५९७ मलुक. १६६८ मल्लिकाक्ष. १७२२ महस्. १७४४ महाकच्छ. २७०९ महाकान्त. १५८७ महाकान्ता. १६९९ महाकाय. १७१८ महाकाली. १५९५ महाकम. १६१३ महाग्रह.

·३२४ यभिधानचिन्तामणौ १५५३ १७०० १६१५ महाचण्डी. महाजया. महातपस्. महानाद. महानिशा. महापक्ष. महाफला. महाबल. महामति. महामद. महामाय. महामाया. महान्वुक. महायोगिन्. महारौद्री. महाविद्या. महावेग. महाशय. महाशिला. महासत्य. १६०४ १५९४ १६१४ १५८८ १६०२ १६२२ १६९० १७०२ २५५६ १७१८ महासारथि. महास्थाली. महाहंस. महीप्रसार. महेन्द्राणी. महोत्सव. मांसनिर्यास. माद्रेय. माधवी. माधव्या. मानजर. मानस्तोका. मारी. मार्गणा. मार्जारकण्ठ. मापाशिन्. मासमल. मास्. माहाराजिक. मिहिर. मिहिराण. मुखखुर. १५९१ १५८६ १७३५ १६०२ १५९४ १६२२ १७०९ १६९२ १५७९ १५८२ १६२३ १५७६ १६२० १६७१ १६८२ १७४१ १७४० १६०९ १५९६ १६०३ १६३७ १७३१ १७२१ १५६८ १५५३ १५४८ १५७५ १५८४ १६६४ महासत्त्व.

·शब्दानुक्रमणिका ३२५ मुखभूपण. १७०३ मौलि. १६६१ मुद्गभुज. मौलि. १७०० मुनय. १६९४ य. मुनि. १५५९ यजत. १५५४ मुरन्दला. १७१० यज्ञधर. १५५४ मुरला. १७१० यज्ञनेमि. १६१० मुपुण्ढी. १६९३ यक्षराज्. मूक. १७३८ यज्ञवह. १५७८ मृदुपाठक. १७३९ १७४२ यथा. मृदुल. १६७२ १७४७ मेघकफ. १५७१ यदा. १७४६ मेघनादानुलासक.१७३१ यम. १५५८ मेघारि. १७१५ यमकील. १६१८ मेघास्थिमिञ्जिका. १५७१ यमस्वसू. १५९९ मेचक. १६६८ यमुनाग्रज. १५७८ मेधातिथि. १७३८ यहि, १७४६ मेरुपृष्ठ. १५४५ यवनारि. १६१७ मेर्वद्रिकर्णिका. १६९९ यागसन्तान. १५७६ मैथुनिन्. १७३६ यादवी. १५९१ मोदक. १६४० यामनेमि. १५७४ मोह. याम्या. मोहनिक. १५६५ युगपत्. १७४६ { ·३२६ अभिधानचिन्तामणी १७१० १७२९ युगांशक. १५६८ युवन. १५५६ योगनिद्रालु, योगिनी. १५९५ १५८८ योगिन्. १६२३ १६८१ योग्य. १६४१ यौवनोदभेद. १६२० र. रक्तगीय. १५८० रक्तजिह. १७२७ रक्तदन्ती. १५९४ रक्तमस्तक. १७३६ रक्तवर्ण. १७०५ रजस्. १७०३ रजोबल. .१५६२ रणेच्छु. १७३४ रतावुक. १६६९ रतोद्वह. १७३२ रत्नगर्भ. १५८२ रतबाहु. १६१४ रलिपृष्ठक. रन्तिदेव. रलिनदी. रसनारद. रसमातृका. रसा. रसापायिन्. रसालेपिन्. रसिका. रसोत्तम. रखा. राक्षसी. रागरज. रागरस. राज. राजराज. रात्रिचर. रात्रिनाशन. रात्रिवल. रात्रिराग. रिटा. रुचि.. १६६५ १७२३ १६६४ १६६५ १६४१ १६६५ १५६१ १६२१ १६५९ १५५३ १५५४ १६३७ १५५० १५०१ १५६३ १७४० १६४६ ·शब्दानुक्रमणिका ३२७ १५४८ रद्रतनय १६८७ रुरु. १७२३ रूपग्रह. १७०४ रेतोधस्. रेरिहाण. १५८९ खती. .१५९३ रोमलताधार. १६६८ रौद्री. १६०२ लिप्सा. ० लेपन. लामुल. १६७० लाञ्छनी. १६५४ लालस. १६४६ लालिनी.. १६४६ १६७१ लोकनाथ. १६२३ लोकनाभ. १६१५ लोकप्रकाशन. १५५२ लोकवन्धु. १५५० लोत. १६३१ लोभन. १७०५ लोभकिन्. १७२९ लोल. १६४६ लोलघण्ट. १७१४ लोहकटकसचिता १६९२ लोहदण्ड. १६९१ लोहनाल. १६८६ लोहमात्र. लोहिताक्ष. लक्षहन्. लक्ष्मीपुत्र १६८५ १७२१ १६७२ १६७० १६४० १६०७ .१६२४ १६४६ १६०० १६३० लतापर्ण. लपित. लम्पट. लम्बिका. ललना.

·३२८ अमिधानचिन्तामणी १६६५ १७२८ १७०४ १५७५ १७१२ १६३९ १७४२ वक्रदल. वक्रदंष्ट्र वड. वज्रदक्षिण. वञ्चति. पटिका. वडवा. वत्. वत्स. वदाल. वनन्तप. वनराज. वन्दीक. वप्य. वमि. वयुन. वर. वरक. वरदा. वरद्रुम. वरयात्रा. वरवृद्ध. १५८५ चरा. १५९१ वराण. १५७४ वरारोह १६११ वराहकर्णक. १६९४ वर्धमान. १६१२ वर्षकोश. १५६५ वर्षाशक. १५६४ वीवीज. १५७२ वलयप्राय. १६९१ वल्लकी. १६२५ वरा. १६३५ वंश. १६१८ वंशा. १७३९ । १६४७. वसु. १७०४ वसुप्रभा. १५८३ वसुसारा १५८३ वस्त्रपेशी. १६७९ वस्त्र. १६७९ वह. १७१४ वहिनेत्र. १५८७. १७२४ १७२६ १५७४ १६५९ १७११ १५७५ १६७५ १६८० १५९३ १६७३ १६५० ·शब्दानुक्रमणिका ३२९ वा. वाग्मिन्. { वायु. वहिभू. १७१६ १७४२ १७४३ वाग्दल. १६६४ १५५७ १७३८ वाच. १५५७ वाजिन्. १५५० १५४८ वायुम. १५४६ वायुवाहन. १६११ वार. १६८५ वारङ्ग १७३० वारवाणि. १६५६ वारिवाहन. १५७० वारुणि. १५६० वारुणी. १५९५ वार्तिक. वार्मसि. १५७० वालपुत्रक. वासनीयक. १६७४ वासरकन्यका. १५६१ वासवावास. १५४५ वासिता. वासुदेव. १७२१ वासुभद्र १६१३ वासुरा. १५६२ विकचा. १६०० विकराला. १६०१ विगतद्वन्द्व. १६२४ १६८० विजय. १६८६ विजया. १५९६ विजयिन्. १६९५ विज्ञानदेशन. १६२३ विथुर. १५८० विद्या. १६७७ विद्यामणि. १६७७ विधातृ. १६१३ विनोद. विन्ध्यकूट. १५५९ विन्ध्यनिलया. १५९२ विपुलस्कन्ध १५५३ वियद्भूति. १५६३ ·३३० अभिधानचिन्तामणी वियाम. १६६७ विरजस् १६०१ विलङ्का. १६०० विलोमजिद्द. १७१८ विशसन. १६८८ विशालक. १६२२ विशालाक्ष. १५८६ विशालाक्षी. १५९८ विशोक. १७३५ विधमु. विश्वेदेव. १५४७ विप. १७०७ विपाग्रज. १६८८ विपाणान्त. १६०५ विपापह. १६२१ विफिर. १७३४ विष्णुशक्ति १६२० वीक्ष्य. वीरभवन्ती. १६५८ वीरशङ्क- १६८५ वृकोदर. १६१४ वृजिन. वृत्र. १५६२ वृन्दाक. १६१६ वृपणच. १५७६ वृपाक्ष. १६१३ वृपोत्साह. १६१० वेणुतटीभवः १७०६ वेदोदय. १५५२ वेध्या. वेल्लितान. वै. १७४२ वैकुण्ठ. १५४९ वैजयन्त. १६०५ वैणव. १७०६ बाज. १७३५ व्यन्जन. १६६४ व्यवहार १६८६ व्यादीर्णास्य. १७२७ व्याधिस्थान. १६६० व्योमधूम. १५७० व्योमोल्मुक. १५५६ .

·. शकुनि. शकाणी. शठ. शतक. शतघ्नी. शतमुखी. शतवीर. शताक्षी. शतानन्द. शतावरी. शद्रु. शपीवि. शवर. दशमान्तक. शयत. शराभ्यास. शरु. शलिक. शब्दानुक्रमणिका' शप्कुली. १७३७ शस्त्र. १६८९ १५७६ शाकम्भरी. १५९८ १५८० शान्ति. १५४४ १५८९ शान्तियात्रा. १६५१ १६७० शारद. १५६८ १७०३ शार्वरी. १५६२ १६०८ शालिहोत्र. १७२१ १६९२ शालूक. १७०८ १६०१ शास्तृ. १६८६ १६१६ शिखरवासिनी. १६०३ १५६१ शिखिमृत्यु. १६२० १६१७ शिद्धानक. १६४९ १५७५ शिरःपीट. १६६६ १६१८ शिलानीह. १६२२ १५७५ शिलोद्भव. १७०५ १५८७ शिवकीर्तन. १६१८ १६२० शिवर. १६८७ १५५४ शिवदूती. शिवारि. १७२३ १६१७ शीतल. १७१५ १६११ शीतीभाव.

·३३२ अभिधानचिन्तामणौ शैलाट. { शीर्पक.' १६७२ शीलका १६६२ शुक्र, १७०५ १५६४ शुचि. १७१४ शुण्डाल. १७१९ शुनि. १७२३ शुभाशु.० १५५३ शुभ्र. १७०४ शूलधरा. १५९२ शृगाली. १६९५ १६७२ शृङ्गमुख. १६२७ शृङ्गवाद्य. १६२७ शृङ्गोष्णीप. १७२७ शेफ. १६७० शेफस्. १६७० शेव. २७३८ शेषाहिनामभृत्. १६१९ शैलधन्वन्. २५८६ शैला. १५९८ १७४० १७२६ शोध्य. १६७० १७०४ शोभ. १५४६ शौण्ड. १७३४ शौण्डी. १६४४ श्येनाक्ष. १७३६ श्रवण. १६०७ श्रविष्ठारमण. १५५५ श्रीकर. श्रीगर्भ. १६१० १६८६ श्रीघन. १६४२ श्रीमत्. १७३८ श्रीमत्कुम्भ. १७०५ श्रीराह. १६१८ श्रीवेष्ट. १६७६ श्रुतकर्मन्. १५५७ श्रुतश्रव. १५५८ श्वस्. १७४४ श्वेत. १७१६ श्वेतरूप्य. १७०३ { ·शब्दानुक्रमणिका श्वेतवाहन. १५५३ सन्ध्याबल. १५८१ १६७९ १७११ १६५० पडङ्गक.! पडङ्गजित्. पड्स. पटिहायन. पष्ठी. १६६० १६०८ १७०७ १७१८ १५९२ संवत्. १५६८ सवृत्. १५८१ सत्यवती. .१६९६ सत्यसगर. १५८२ सत्यामि. १५६० सदागति. १५५१ सदादान. १५७७ सदायोगिन्. १६१८ सद्यस्. १७४५ सनत्. १६०६ सन्तति. सन्तान. १६५७ सन्धिवन्धन. १६७२ सन्ध्यानाटिन. १५८९ समन्तभुग. समर्थ. समर्धका. समवभ्रंग. समारट. समितिजय. समितीपद. समिर. समोलूक. सम्भृत. सम्भेद. सर. सरीसृप. सर्वधन्विन्. सर्वत. सल. सलवण. सलिलप्रिय. सहसजित्. सहसदंष्ट्र. १६५३ १६७० १६१२ १५८१ १५८८ १७०२ १७१३ १७१० १६४२ .१६१६ १६२१ .१५६८ १७०३ १७२७ १७३८ ·३३४ अभिधानचिन्तामणौ मुखोत्सव. सुगन्धिक. सुदर्शन. {१७३० सहस्राङ्क. १५५० सांवत्सररथ. १५५१ साध्य. १५४६ सायक. सारण. १६२६ सारिका. .१६२६ सावित्री. १५९७ सिहकेसर. १६४० सिंहविक्रम. १७२० सित. १५६४ सिताङ्ग. .१५८७ सिद्धसेन. १६०५ सिन. सिनीवाली. १५९४ सिन्धुवृप. १६१४ सिन्धुसङ्गम. १७१० सिन्धूत्थ. १५५५ सिरामूल. १६६९ सीमिक. १७१५ १७४२ सुकृत. १५४४ सुखसुप्तिका. १६३२ सुधन्वन्. सुधाकण्ठ. सुनन्दा. सुनन्दिनी. सुनिश्चित. सुप्रसन्न. सुप्रसाद. सुभग. सुभद्र. सुयामुन. सुरवेला. मुरालय. सुरात. सुरोत्तम. सुवाल. सुवृप. सुशर्मन्. सुपेण. १६५९ १७२७ १५७७ १७३७ १६१६ १७३२ १६०० १७१० १६२३ १५८३ १५८४ १५८५ १६०७ १६१८ १७१० १७१३ १५५२ १५४६ १६१३ १५४९ १६१२ ·* { सुप्पाप. सूक्ष्मनाभ. सूचक. सूचिकाधर. सूचिन्. सूत्रकोण. सूनृत. सूर्पकर्ण. शब्दानुक्रमणिका १७४४ स्त्रीदेहाध. १५८७ १६३२ १५५८ स्थिर. १६१६ १७२३ स्थिरमद. १७३० १७१७ स्थेय. .१६८३ १६९७ सावन्. १६७२ १६२६ । स्नेहु. १५५६ १५४४ २७४२ १७१८ स्यन्द. १५५५ १५५४ खजातिद्विप. .१७२४ १७१५ खनि. १७१३ १७०६ खमुखभू. १६२२ १५४५ स्वयम्. १७४४ १५६६ खस्तिक. १७३५ १६०९ खस्त्ययन. १६५२ १६७४ १६९५ २७४२ १७०४ हंस. १७२१ १५९६ हकारक. १६२५ १७२६ हनुप. १५८० १७१५ हयप. १५७७ १५८० हरादि. १७०१ सूमर. सेव्य. सैरिक. सैरिन्. सोम. सौमनस. सौम्य. ह . he म्कन्दमातृ. स्कन्धशृङ्ग. स्कन्धिन. स्तब्धसम्भार.

·३३६ अभिधानचिन्तामणौ हरितच्छद. हरिमत्. हवन. हविस्. हस्तिमल्ल. हासा. हि. हिमवद्वस. हिमा. हिमागम. हिरण्यकेश. हिरण्यनाभ. ही. १७१५ १५७४ १७१२ .२७१२ १६०६ १५९५ १७४२ १७०१ १५९५ १५६७ १६०९ १६१० १७४२ हीर. हीरी. हुडुक. हुल. हुलाग्रका. हुलमातृका. हृत्कर. हेरम्म. हेलि. हेपिन्. हैमवती. हख. १५९० १६०३ १६२७ १६९४ १६९० १६८६ १५९० १७२६ १६५१ १७२० १६०३ १६४८ L PARVATNE इति नाममाला शेपस्याकारादि NERDEN ·, शीलोञ्छे अकारादि. अ.. अशुपति. १३ अशुमत्. MMMM WWW ८८" १७४" अशुमालिन्.. ९८ अकूवार. अकृश. अग. १८४० अग्निजन्मन् २०९ अग्न्याहित. १८२२ अग्रिम.. १७९४ अग्रेगू. ४९८ टी० अङ्गना. ५४२ अगण, १८३७ अङ्ग्रि. १७९८ अच्युतदेवी. १७५४ अजगव. १७६४ -अजगाव. १७६४ अजिता. १७५४ अटरूपक. १८५२ अटाटा. १८८५ अट्या. १८८५ अति. १८८८ अतिसारकिन् १७८३ अत्रिनेत्रप्रसूत.१०५ टी० अदितिज. अद्रिद्विप्. अधियाङ्ग. १८१६ अनिन्द्रिय. १८७४ अनुग. १७८८ अनुतर्प. १८२९ अनुयोग. २६३ टी० अनून. १८७८ अनूगधा. १५६० (२५टी० अनेसातवादिन १८२६ अनेडमूक. १७७२ ·३३८ अभिधानचिन्तामणी ७ टी० ७ टी० अन्तरीक्ष. १७६२ अन्ती. १८३९ अन्तेपद्. १७५६ अन्दोलन. १८८३ १८६ अन्ध. १८४५ अन्धकारि. २०० टी० अन्धातमस. १७६२ अन्यभूत. १८६७ अपचायित. १७८२ अपराजित. ९४ टी० अपांनाथ. अप्रतिचक्रा. १७५४ अब्दवाहन. १९७ टी० अभिज. १७८९ अभिपुत. ४१५ टी० अभीपु. ९९ टी० अभ्रपिशाचि. १७६१ अमृतप. ७ टी० अमृतपायिन्. अमृतभुज. अमृतलिह. अमृतव्रत. अमृतान्धस् ७ टी० ७टी० अमृताश. ८८ अमृताशन. अम्बुद. १०५१ टी. अम्बल. १८७६ अयुपलाश. १५ टी० अयुक्शक्ति. १५ टी० अयुगिपु. अयुड्नेत्र. अयोनि. १८३९ अररे. १५३७ टी० अरिष्टहन्. २२१ अर्थ. १८७५ अर्थिक. १८१९ अर्धनाराच. ७८० टी० अलक्तक. १८०८ अलिन्. १८५९ अलिगर्द. १८६६ अवगण. .१८८० अवगणना. १८८३ १५ टी० १५ टी० १८८, ७ टी० ७ टी० ७ टी० ·अहिभुज्. १३ टी० अहो. . शब्दानुक्रमणिका अवनद्ध. २८७ टी० अहम्प्रथमिका. १७६९ अवन्ध्य. १७६७ १३ टी० अवमानना. १८८३ अहिरिपु. अवरा. १८६० • १८८८ अवसस्थिका.. १८०६ आ. अवस्कन्द. १८२० आ. अवाची. १६७ दी० १७६५ अविनश्वर. १६६ टी० आकर. १८७७ अविसवादिवाच्.७३४, आक्षपटलिक. १७८५ अवीरा. १७९३ आक्षारणा. १७६७ अव्यय. ७४२ टी० आक्षारित.. १७८१ अशुचि. १८०० आमीधी. १८२१ अष्टापद. १८६४ आच्छादन. १८०४ असत्य. आण्ड. असित. आतपत्र. ७१७ टी. असुराचार्य. १२० टी० आतिथ्य. २७८९ १८१३ असुहृत्. आत्मज.. ६ टी० 1७२९टी. असूक्षण. १८८३ आत्मजन्मन् असतं. १८०१ आत्मजा.० ५४२ टी० असितेजस्, १७९९ आत्मम्. अहममिका. १७६९ . २६५ टी० १६ टी० . ६ टी० ·३४० अभिधानचिन्तामणी १८०६ इ . १७६५ १८७१ ६.टी० ६ टी० ६ टी० ९ टी० ११० .१७५९ ७८२ टी० ई . . ६टी० आस्तरण. आत्मयोनि.१२१३ टी० 1२२९ टी० आत्मरुह. इत्वर. आत्मसम्भव. इन्द्रावरज. आत्मसूति आदिकवि. इन्वका. १८२४ आदित्य. ८८ टी. इपुषि. आधाण. १७८० आनुपूर्वी. १८८६ / ईश्वरी. आन्तःपुरिक. . १८१३ ईह. मान्तर्येश्मिक. १८१३ जासाय. १८०० उच्छादन. आयु. १८७४ उत्कण्ठ. मायुर्वेदिक. १७८४ उदरिक. आवसित. १८५७ जायुप्मत्. १७८५ उद्घाटन. आशिम्. १८६६ उद्घात. आशिर. १७७८ उद्घातन. मागी. .१८६६ उदा. पाश्चिनेय. १७६१ आययाग. १८१९ उपळ्या. १७६५ ४३० टी० १८०० ३१४ टी० ४५० टी० १८८३ १८१८ १८८६ १८४८ ५४२ १८६५ १८३६ ·शब्दानुक्रमणिका. ३४१ ४५३ टी० उपधा. . १७७६ उपयन्तृ. १७९२ उपवस्त्र. १८२३ उपशोचन. २७५ टी० उपवर्तन. १८३४ उपासना. १७८८ उरगभूपण. १९९ उरसिज. ६०३ टी० उधिर. १८ उभृत्. १८ उशती. १७६८ उपारमण. २३० टी० उप्णवारण. ७१७ टी. उहार. १८७२ ऊ. ऊर्जखत्. १८१९ ऊर्ज. १८१९ ऊध्र्वदेहिक. ३७४ १७६९ एककुण्डल. १८६६ एकनेत्र. १९६ एकाक्ष. एनतेन. १८८९ ओ. ओदुम्बर. १८४१ औ. औचानपाद. १२२ टी० औचानपादि. १२२ टि. औदरिक. १७८३ औपवस्त्र. १८२३ औपवाब. १८६० आध्यदैहिक. १७७५ औपधीश. १०४ टी० .क. १८४५ कंस.. २०४९ टी० कंसजित् २२१ टी० ककुत. १८६२ १८६२ कक्षापुट, १८०५ ऋजुरोहित. १७९ ऋप्यकेतु. २३० टी० ·३४२ अभिधानचिन्तामणी कलानिधि. १०५ टी० कलिन्दतनया. १८४७ कल्मप. १८७९ कवचित. १८१५ कवार. .१८३७ कवितृ. १७७२ कशारुका. १७९८ कशिपु. १८०७ काकलि. १४१० टी० ३५०॥ २७५ टी० कात्य. कक्षीकृत. १८८४ कखटी. १८४१ कडिन्दिका. २५८ टी० कणाद. १८२६ कण्डूति. ४६४ दी० कद्वर कनिश. १८५७ कनिष्ठ. १८७८ १७६६ कपालिन्. १९९ टी० कपोणि. १७९६ कमन. १७८१ कमलजन्मन्. २१३ दी० कमलयोनि. २१३ टी. कमलिनी. १८५५ कररुह. ५९४ दी० कराची. १७९० करि. १८५९ कर्फयू. १८५२ कर्ण. १८२७ कणान्दू १८०४ फणारि ७१० टी० {१६ १८२५ ॥ ५१६ टी० कान्त. कामध्वंसिन्. २०० टी० कारेणव. १८२५ कार्तिकेय. २०८ टी० कालकण्ठक. १८६९ कालनेमिहर. २२१ टी० कालानुसार्थ. १८०२ कालिका. १७६३ कालिन्दीकपण.९२४टी० फालिन्दीसू. ९५ टी० फालिन्दीसोदर. ९ टी० ·शब्दानुक्रमणिका ३४३ १०टी० ४६ टी० कालियदमन. १२२१टी० कालियशासन. १० टी० कालियारि. १० टी० किकिदीवि. .१८६९ किकी. १८६८ किङ्किणी. १८०४ किधुलुक. १८५८ किनरेश. १९० टी० किर्मीसरि. ७०८ टी० कुकुन्दुर. ६०८ टी० कुज. १११४ टी० कुटक. १०२३ टी० कुटिलाशय. १७७२ कुण्डिनपुर. १८३५ कुण्डिनापुर. १८३५ कुध्र. १०२७ टी० कुमुदसुहृत्. १०४, कुमुदिनी. १८५५ कुमुदवत्. १८५६ कुमुद्वतीश. १०४ टी० कुरण्टक. १८५१ कुरण्डक. १८५१ कुर्पर. १७९७ कुलक. १७८६ कुलपालिका. ५१५ टी० कुलिङ्ग. १८६९ कुलमाप. १८३८ कुष्माण्डी. कुसुम. १७९६ कुसुमधन्वन्. २२८ टी० कुसुमबाण. २२८, कुसुमायुध. २२८, कुहक. कूचिका. १७७८ कूर्पास. १८०५ कृतकृत्य. १७७२ कृतान्त. कृतार्थ. १७७२ कृतिन्. १७७२ कृपाण. ७५८ टी० कृमिजग्ध. १८०१ कृशेतर. ९२६॥ १९ टी० ·३४४ अभिधानचिन्तामणी ८९० टी० २२१" ख. ख. १०५१ टी० खकट. १८७६ खजाक. १८४० खडकिका. १८३७ खट्टिक. १८३१ खवागधर. १९९ खण्डल. १८७८ खररश्मि. खर्जूति. १७८३ खलत. १७८२ खलिन. १८६१ खारीक. खोल. १८१७ ग. कृपक. कृष्ण. केलीकिल. १७७० केशिहन्. २२१ टी० कैटभारि. कैरववन्धु. १०४ , कोटीश. १८२८ कोपन. १७७७ कौज. १८४० कोपोदकी. १७६५ कन्याद. १८८ टी० क्रिमि. १८५८ क्रुश्चा. १८६८ क्रौञ्चदारण. २०९ टी० क्षणप्रभा. १८५० क्षान्ति. १७७७ क्षान्तिमत्. क्षिप्त. ७७९ क्षीरप. १७७१ क्षुरिका. .१८१८ क्षेत्राजीव. १८२८ ९५ टी० ९६९ टी० गगन. १०५१ टी० ६ टी० ७६ टी {१९६ " गङ्गाधर. १९९ गजासुरद्वेपिन्.२०० टी० गणनाथ. गदाग्रज. गदाधर. १९९ टी० ९टी० २१९ टी० ·१३९ टी० १९०टी० ८टी० २१४ टी० २३० टी० ८ " २७१ टी० शब्दानुक्रमणिका गन्दुक. १८०९ गोस. गन्धवाह. १८५० गौसमी. १८४७ गभस्तिपाणि. ९६ टी० गौरीनाथ. गरुड. • ७८० टी० गौरीप्रणयिन्. गरुडगामिन्. २२१.टी. गौरीप्रिय. गरुडाक. गौरीरमण. गरुल. गौरीवर. गर्जा. १८७७ गौरीश. ग्रहकल्लोल. .१७६० गवीधुका. १८५७ अहेश. गवेश्वर. १८२८ च.. गाङ्गेय. २०८ चक्र. १८४८ गाधिनन्दन. ८५० टी० चक्र. १३३०टी० गिरिक. १८०८ चक्रपाणी. २१९ टी० गिरीयक. १८०८ चक्रवाकबन्धु. ९६ टी० गुदकील. १७८४ चक्षुर्विकल. ४५७ टी. चन्द्रमोलि. गुह्यकेश. चन्द्रशिरस्. गहिनी. १७९० चन्द्रात्मज. ११७ टी० गोकर्ण. १८६५ चन्द्रात्मज. ९टी० गोप. १८४४ चन्द्राभरण. गोपित्त. .१८४२ चन्द्रिका, .१७५९ ९७ टी. .६ टी० १९० टी० " ६ टी० ·३४६ अभिधानचिन्तामणौ चैत्रसख. चोदित. चौर. २२९ टी० १८८४ १७७६ . चन्द्रिमा. १७५९ चपल. १८४१ चरणप. १८५० चरण्टी. १७९० चरिण्टी. .१७९० चर्च. १८७५ चर्मवसन. १९८ टी० चलुक. १७९७ चाणाक्य. १८२५ चाणूरसूदन. २२१ टी० चाण्डाल. १८३२ चान्द्रभागा. १८४७ चान्द्रमसायनि.११७टी० चारक. १८२१ चिक्खल्ल. १८४८ चित्रक. १८०२ चित्रकर. १८३१ चिपिटक. ४०१ टी० चिरण्टी. १७९० चिहुर. १७९५ चूडारल. ६५०टी० चेतोभव. २२९ टी० छात. १८८४ छादित. .१८८२ छायाङ्क. १०५ टी० छुरिका. १८१८ छुरी. १८१८ ज.. जकुट. १८७७ जङ्घाकर. १७८८ जनित. १७९५ जन्म. १८७३ जमन. .१७७९ जम्भद्विप्. १७४ जयन्त. जयन्ती. -१८१४ जरट. १८७६ जलद. जलधि. जलनीली. १८५६ . ९४ टी० १७ टी० १७ टी० ·शब्दानुक्रमणिका ३४७ जलेशय. ३३४ टी० १७६५ नवन. १७७९ जवा. १८५४ जडुकन्या. १८४६ जागरित. १७८१ जागल. १८३४ जात. १८८६ जानुदन. ६०१ टी० जानुद्वयस. ६०१ टी० जीव. १८७३ जीवत्पत्ती. १७९२ जीवातु. १८७४ जुगुप्सा २७१टी.१७६७ जैन. १८२६ ज्योत्नेश. १०४ टी० ५४२॥ १८३४ टपति. १८१२ टीटिभ. १८६९ त. तटाक. १८४९ तडाग. १८४९ तडागिका. १०९४ टी० तनया- तनुत्राण. १८१६ तन्तुवाय. १८२९ तन्द्रि. १७६९ तन्द्री. तपसी. १८२१ तपखिन्. तपोधन. तरवालिका. १८१८ १८७२ तर्पित. ३९३ टी० तल्ल तापिच्छ. १८५३ तारका. ५७५ टी० ८०९ टी० ७६॥ झम्प. १८८२ झम्फान. १८१५ झपध्वज. : २२९ टी० ·३२४ अभिधानचिन्तामणौ दी.. " - टी०१७ ट्री०१७ . तारकान्तक. २०९ टी० तिमिरारि. तिलन्तुद. तुङ्गी.. १७६१ तुन्दिल. . १७८२ तुम. १८६३ तुपार, १२३५ टी० तोमर '७८० तोयद. तोयधिः त्रिकटुक. .१७७९ त्रिदशावास. टी० ८७ त्रिदिवाधीश. टी० ८८ त्रिनेत्र. त्रिपिष्टप.., त्रिपुरान्तक. टी० २०० त्रिमार्गगा. टी०२०८१ ज्यक्ष. त्वक. १८१६ त्वकलार. १८५४ यचा. .१८५० लिपानीमा ५१६" दक्षाध्वरध्वंसक. २०० दण्डकटक. १०२३ टी० दण्डकोटक.१०२३॥ दण्डासन. ७८० टी० दधिप्राज्य. .१८२२ दध्याज्य. ८३२ टी० दनुजद्विप्. ८८, दमूनस्. १८४९ दम्भोलि. १०६५ टी० दयित. दशकण्ठ. ७०६." दशन. • १८१६ दशमीस. ३४०टी० दशरथ. १९॥ दशवाजिन्. १०४." दशशतररिम. ९५" दशशिरस. ७०६, दशाव. दशा. २०३, दामायणी, १७६५ टी०१५ टी०८७ टी०१५ .:१०४, ७०६, दी०९७ ·८९॥ १८॥ २३८" . शब्दानुक्रमणिका ३४९ दाक्षायणीश. १०४ टी० देवगुरु. ११९ टी० दाक्षीपुत्र. १८२४ देवयान. दात्योह. १८७० देवराज. दान. २३८ टी० देवलोक.) दाय. १७९२ देववर्मन्. १६३ ॥ दारिका. ५.२ टी० देहभा. १३६६ ॥ दाशरथ. १८०९ | दैतेय, दिग्वस्त्र. १९८ टी० दैवप्रमाणक. ३८३ , दिधीपू. १७९२ / दैववादिन. ३८३ , दिनकृत्. धुवसति. दिनप्रणी. युवासिन्. दिनबन्धु. धुशय. दिनरत्न. धुसदन. दिनेश. धुसद्. दिव पृथिव्यौ. १८३३ दिवाश्रय. १० टी० धुसमन्. दिवि. १८६८ योत. १७५८ दिवौकम् १०टी० द्रप्रय. १७७० दु सज्ञा. '१२०६॥ द्रविण, १८२० दुराचार. द्राढिका. १७९६ दृष्टिपात. १७६७ द्रुत. १८५९ देवगणिका. १८३ टी. १८६८ ९७ टी० १०" ० ० ९६॥ ९५" १० " १०" १०" " १०॥ १८." ८५४" द्रोण.

·अभिधानचिन्तामणौ द्रौणिक. ९६९ टी० ७२१० द्वाःस्थ. धूमिका. १८४५ धूणि. १७५८ धेनुकध्वंसिन्. २२१ टी० द्वाःस्थित. ७२१॥ १०४ ॥ १०४ " ५३२ " " ५४२ " द्विगुणाकृत. ९६८" द्विजेश. द्वितीयाकृत. ९६८" द्विविदारि. २२१॥ द्विसीत्य. .९६८ टी० घ. धनु. १८१७ 'धनुर्धर. ७७० दी० धनुप्मत्. ७७०टी० धनू. १८१७ धन्विन्. ७७० टी० धरणीसुत. ११६ (टी.) धातूर. १८५४ धाम. १८३६ धावक. १८३० घियाङ्ग. १८१६ धीमत्. घूममहिपी. १८१५ धूमर्य. १८४५ नक्षत्रवर्मन्. १६३ टी० नक्षत्रेश. नग्निका. नडि. ६३१ नन्दना. नभःकेतन. नभःपान्थ. नमुचिद्विप्. १७४ ॥ नरकारि. नरपाल. नवशक्ति. नशन. १८२०॥ नाकेश. नाटिका. १७९९ नाटेय. नाड़ि. १७९९ नानाविध. नाभिजन्मन्. २१३ टी० २२१॥ ६९०" १५॥ १७३ टी० ५४८ टी० ·शब्दानुक्रमणिक नारकिक. (१८७२) | नेमिन्. १७५२ नारकीय. (१८७२) नैकसेय. १८७ टी० नार्यश. १८५३ । नैचिकिन्. १८६२ नालिका. १७६१ नेपाली. १८४३ निःशेष १८७८ नैमित्त १७८६ निःसम्पात. १७६१ । नैमित्तिक. १७८६ निगल. १८६० नैरयिक. १८७२ निधानेश. १९० टी० न्युज. १७८२ नियुत. १८२७ निरर्गल. १८८१ पक्षिन्. १४४ टी० निर्गुण्डी. १८५३ पङ्कजिनी. .१८५५ निर्लयनी. १८६६ पञ्चबाण. निर्वापण. ३८७ टी० १२२९, निशाटनी. १८७० पञ्चेपु. निशामणि. १०५ टी० पटचोर. ३८२ टी० निशेश. १०४ टी० पटाका. १८१४ निपङ्गिन्. १८१७ पट्टन. १८३५ निपध. १८७८ पट्टिस. ७८७ टी० निपाद. १८७८ पण्ड. १७९५ नीति. १८१४ पण्यवीथी. १८३५ नीरद. १७ टी० पतङ्ग. ६४२ टी० नेदीयस्. १८८० पतत्री. १८६७ १५ टी० " ·३५२ अभिधानचिन्तामणौ ९६ टी० ९६ टी० १७४ । . ५९४ टी० पतहाह. १८०७ पताकादण्ड. १८१५ पत्रमञ्जरी. :१८०३ परवल्लरी. १८०३ पद्. १७९८ पद्मपाणि. पद्मवन्यु प्रमिनीश. ९७ टी० परपुष्ट. १८६७ परशुधर. २०७ टी० परशुराम. .१८२४ परिजन. १८१२ परिणेतृ. १७९२ परिदान. १८२७ परिवहण. ७१२ टी० परिसार. ८८३ टी० परिहार्य. १८०४ परीरम्भ. १८८३ पर्यनुयोग. २६३ टी० पर्यस्तय्या. १८०३ पर्येपणा. १७८८ पर्धयम. १.८२१ पलिघ. .१८१८ पवनी. .१८३९ पवित्र. । १८२३ । १८६३ पशुधर्म. १७१४ पशुनाथ. १९९ टी० पाऊद्विप, पाकगासन. १७५ टी० पाणिग्राह. १७९१ पाणिज. पादनाण. १८३० पादुका. पाद् १७९८ पामर. १७८३ पायतिथ्या. १८०३ पारावत. पारिपद. पारिपद्य. १७८५ पारीन्द्र. १८६४ पार्वतीनन्दन.२०८टी. पाशुपाणि. १८८ टी० पायध. २०१ टी० ·.१० टी० " १० " १०॥ १०. . " .शब्दानुकरणिका पिका.. १८५९ पुरद्वेपिन्. पिछ. १८६७ पुरध्वंसिन्. पिटक. १८३९ पुरनिहन्तृ. पिनाकपाणि.. ६.टी० पुरमिद्. 1१९९, पुरमथन. पिनाकभर्तृ. ६, । पुरशासन. पिनाकमालिन्. ६ पुरसूदन. पिनाकशालिन्. ६ पुरहन्. पिपासित. १७७७ पुरान्तक:.' १०., पिशुन. १८०१ । पुरान्तकारिन्. .१०, पीयूष. १७७८ | पुरारि, १०॥ पुकस. १८३२ पुरुप्रेमद्विष. १५४ ॥ पुट. १८३८ पुरुपदप्त. ६०१॥ पुत्री. पुष्कस. पुरकेतु. पुष्पचाप. पुरघातिन्. पुप्पध्वन. २२८ पुरजयिन्. पुप्पन्धय. १२१३॥ पुरजित्.. पुप्पलिह्. १२१३ ,, पुरदमन. १०., पुप्यास्त्र. पुरदर्पच्छित्. १०, पुप्पिता, १७९३ पुरदारिन्. पुष्पेषु २२८.दी पुरद्रुह्. पूतनादूपण. २२.१ . ५४२ टी० १३३॥ २२८।। १०॥ १ + १०॥ २८८४ + " o 1 ·प्राचीश. १७३ टी० पौलोमीश. १७३ ५१६॥ ३५४ अभिधानचिन्तामणौ पूर्वदिगीश. १७३ टी० प्रव्रज्या. १७५६ पूपदन्तहर. २०० प्रशस्त. १७५५ पृथग्रूप. १८८१ प्रसादन. १८३६ पृष्णि १७५८ प्रस्तर. १८०६ पेटक. १८३८ १८२६ पेडा १८३८ प्रस्मृत. १८८५ पेयूप. १७५७ पेलक. प्राग्. १८८० १७९७ पोली. ५९८ टी० प्राणसम. प्रणयिन्. प्राणिन्. १८७३ ५१६ टी० प्राणेश. प्रतिग्रह. १८०७ प्रतिचर. प्रादुप्कृत. १८८२ १७७४ प्रतिसीरा. प्रादेशन. १८०६ १७७७ प्रतिसूर्यशयानक. १२९९ प्रापणिक. १८२७ प्रतीपदर्शिनी. ५०६ टी० प्रिय. प्रभविष्णु- प्रियाल. प्रमथाधिप. २०७ दी० प्रेमवती. १७९१ अमृत. प्रेयस. प्रलम्बन. प्रेष्ठ. प्रवङ्ग १८६४ प्रवण, १८२५ फणिलता. ११५५ दी० " ५१६ टी० ५१६ टी० १८५२ ५१६ टी० " २२४॥

·शब्दानुक्रमणिका फरक. १८१८ १०३९ टी० ब. बकेरुका. १८७० बर्हिरुत्क. १८४९ बहिण. १८६७ बर्हिप्. १८४९ चलद्विप्. १७४ बलवत्. ४४८ टी० बलिपुष्ट. १८६८ बलिबन्धन. २२१ टी० बहुधान्यार्जक. १७७४ बहुरूप. १८८१ बाणजित्. २२१ टी. बाणधि. ७८२ टी० बाध. १८७५ बाहुलेय. २०८ टी० बिडाल. १८६५ वीभत्स. बुद्धिसहाय. १८१२ बोधकर. १८१९ बौद्ध. ब्रह्मन् १८२१ ब्रह्मसूत्र. १८२३ भ. भद्र. भन्द्र. १७५५ भल्ल. ७८० टी० भपक. १८६३ भसल. १८५९ भिदा. १८८४ भिद्. १८८४ भुजशिखर. ५८८ टी० भूतनाथ. भूधर. भूपाल. १८ ॥ भूभृत्. भौम. भ्रष्टबाण. ७७२ दी० १९९॥ १८" ६९० " १०२७" ७१० टी० मकरकेतन. २२९ टी० मकरध्वज. मकरालय. १८४६. ८६१ टी० ·३५६ अभिधानचिन्तामणो २०९ टी० मनोविलासा. १७८० मन्दाक्ष.. १७६९ मय. १८६२ मयूरथ. मरुदेवी. .१७५३ मरुमरीचिका.१०१ टी० मर्जिता. १७७८ मलिनी. १८६२ महानील. १८४५ महीधर. {३०३७, ३१७ टी. मकुट. १८०२ मकुर १८०५ १८१९ मञ्जरी. ११२२ टी० मण्डलकृ. १७८४ मण्डितपुत्र. १७५३ मतिमत्. ३४१ टी० मत्स. १८७१ मद्र. १८७७ मधुकर. १८५९ मधुप. १२१३ टी० मधुमथन. २२१, मधुलिह् १२१३ ॥ मधुनत. १२१३, मधुसख. मधुसुहृत्. २२९ टी० मध्यन्दिन. १८८१ मनुष्यधर्मन्, १९० टी० मनोगव. १७८० मनोजन. १७८७ मनोयोनि. २२९ टी० मनोराज्य. .१७८० १०२७॥ " १०२७, महीध्र महीरुह्. १११४ टी० महेला. १७८९ माकन्द. १८५१ माणिक्य. १८४४ माणिसन्ध. १८३३ माणिमन्त. १८३३ मानिनी. मायाविन्. १७७६ मायिक. १७७६ मारिप. १७७० ५०७ टी० ·. शब्दानुनमणिका ३५७ मार्ग. १८६१,टी०१५२ मैनावरुणि. १८२४ मार्दीक. १८२९ मैन्दमर्दन. २२१ टी० मालका १८३४ मौह. १७८६ माहेय, ११६ टी० मीनकेतन. २२९॥ यज्ञाशन ८८ टी० मुनि. १७५२ यज्ञोपवीत. ८४४ टी० मुरारि. २२१ टी० यथोगत. .१७७३ मुष्णी. १७५८ यमनित्. २००टी० मुस्तक. १८५८ यमनी, १८०६ मूर्छा ३०७ टी० यमरथ. १८६३ मूर्धावसिक्त १८०९ यमराज्. १८५ टी० मूषिकरथ २०७ टी० यमलार्जुनभञ्जन- मृगलाञ्छन. १०५ टी० २२१ टी० मृत्तिका. १०५६ टी० यमसू. ९५ टी० मृत्सा. १०५९ टी० यमखसू. ९टी० मृत्ला. १०५९ टी० याद पति. १०७३ टीor मेकलकन्या. १८४७ यादोनाथ. १८८ टी० मेघ. १०५१ टी० यामवति १७६१ मेघवर्त्मन्. १६३ टी० यावक. १८०८ मेधाविन्. १८७० यावन. १८०२. मेला.. १७८६ याव्य. १८७९. १७८४ युवती १८७९ . मेह...

·३५८ अभिधानचिन्तामणी १९०टी० १४१ टी० ७०९ टी० योगिन्. ७६ टी० योगीश. १८२४ योपिता. १७८९ यौवनिका. १७७१ र. रक्तिका. ८८३ टी० रजनीकर. १०५ टी० रण्डा. १७९३ रतिपति. २२९ टी० रतिवर २२९० रत्नराशि. १०७४ टी० रतवति. १८३३ रथकार. १८३० स्थामा १३३० टी० रमणीय. १८७९ रविसारथि. १०२ टी० १८१४ रसजात. १८१२ रसा. १८७२ रसाम. १८१२ रसाल. १८५१ ७४१ टी० राक्षसेश. ७०६ टी० राजराज. रात्री. राधेय. रामभद्र १८१० राव. १८७७ राहुमूर्धहर. २२१ टी० रुक्मिदारण. २२४ टी. रेपस्. १८७९ रेणुकेय. रोगित. रोहिणीश. १०४ टी० रोहिणेय. ११९ टी. ८५९ टी० ४५९ टी० ७०६ टी० लक्ष्मणी. १८६८ लक्ष्मीनाथ. लशपति. लडह. १८७९ लिसिता. १७८६ लिविकर. लीलापति. ५०७ टी. लम्बी. १८५१ १८१ टी० ·११६२॥ १६४ " वज. शब्दानुक्रमणिका लेखक. वला. १८६१ लेपक. १८३१ वल्लभ. ५१६ टी० लोकपाल. ६९० टी० वागा. १८६१ लोटभेदन. १८२८ वानमन्तर. १७५८ लौकायितिक. १८२६ वानायु. १८६५ वायुवम॑न्. १६३ टी० वंशक. १८०१ वारिज. वक्षोज. ६०३ टी० वारिद. १०६५ टी० वारिधर. वडवामि. वारिधि. वडवानल. १७ टी० वारिनिधि. १०७४ ॥ वडवावहि. १७ टी० वारिमुच् वतस. १८०३ वारिराशि. १०७४" वधूटी. १७९१ वारिवाह. वध्वटी. ५१२ टी० वार्दल. १७६३ वरवर्णिनी. ५०७ टी० वाधि. वरारोहा. ५०७ टी. वावल्ल. वरिष्ट. १७६२ वाशा. १८५२ वरुणपाश. १८७१ वासरकृत. ९७ टी० वर्णपरिस्तोम. १८०५ वासवावरज. २१४, वर्ण्य. १८०१ वाहिक. १८०१ वलभि. १०११ टी० वाहीक. १८६१ १७ टी० १०७४, १६४" १७ टी० ·३६० अभिघानचिन्तामणौ ५॥ . ५"" ९४" विपमनेत्र. १९६५ विकल्प. १८७४ विकार. १८८७ विकृति. १८८७ विक. १८५९ विग्रह. १८७८ विघ्नराज.' २०७ टी० विचका. १२०५" विजय. विजिपिल, १७७९ विवेश. १९० टी० विनोद. १८३१ चिन्न. १८८५ विप्रतीसार. १८७५ विभेदक.. .१८५३ विमानयान. ८९ टी० विमानिक. विलेप्या.., ३९७, विलोचन. १७९६ विवधिक. १७७४ विवाहप्रन्नप्ति- १७६६ विधकर. .५ टी० विश्वकर्तृ. विश्वकारक. विश्वकृत. विश्वजनक. विश्वविधातृ. विश्वसू. विश्वसज्. विश्वस्पृश्य. २१२॥ विश्वसष्ट. विपमनेत्र. १९६॥ विषमपलाय. .१५॥ विपमगक्ति. • १५॥ विपमस्पृहा. ४३१॥ विषमाश्व. विपमेपु. १६-२२९टी० विप्. विसकण्टिका. १८७० विसप्रसून. १८५६ विस्फोट. १७८३ विहङ्गमा. १७७५ वीजन. १८०८ वीराशंसनी. ८०१ टी० १८०० ·८९ टी० १७४ टी० ९" " ९५ टी० A १२, शब्दानुक्रमणिका ३६१ वीवधिक. १७७४ वैमानिक. वृत्रद्विप्. वैराट. १८४४ वृषकेतन. वैरोट्या. ४५ टी० वृपगामिन्. वैष्णव. १८४२ वृपध्वज. व्याख्याप्रज्ञप्ति. १७६६ वृषपति. १२॥ व्योम. १८२९ वृषयान. व्योमयान. १५५७ वृपलक्ष्म. ६॥ व्योमरत्न. वीड. १७६९ वृपलाञ्छन. श. " शवरारि.' २२८ टी० वृषवाहन. शकटारि. 1 २२१, वृपाङ्क शकल. १७९८ वृपासन. शकुनावेदनी १२८९टी० वृष्णि ९९, शक्तिपाणि. २०९, वृसी. १८२१ शङ्कुमुख. १८७१ वेत्रधर. १८१२ शाहपाणि. ३१९ टी० वेश. १८०० शचीश. वैजयन्त. ९४ टी० १७७५ शण्ठ. वैनतेय. १७९५ वैनतेयवाह्न. २२१, शपड. १८६१ वैमनस्य. १३७१॥ शुण्ड. ११२, " { १७२५ १०२॥ ५६२ टी० ·३६२ अभिधानचिन्तामणौ ६५० टी० ८ टी० ७६ टी० शतधार. .१७६३ शतार. १७६३ शब्दग्रह. १७९५ शमन. १८२२ शमभृत्. शम्बुक. १८५९ शरजन्मन्, २०९ टी० शरासन. १८१७ शरीरिन्. १३३६ टी० शर्म. १८७५ शशधर. १०५ टी० ८ ८॥ शिविर. १८१४ शिरोरत्त. शिला. १८४३ शिवकान्ता.. शिवप्रणयिनी. शिवप्रियतमा. शिवप्रिया. शिवरमणी शिववधू. शिववल्लभा. शिवी.. २०४। शिशुपालनिपूदन ८" ८ হায়িমুঘল-৫৩ १९९" २२१ टी० १०५॥ २३७॥ शीतांशु. शीतेतररश्मि. ९५॥ शुप्मन्. १८४९ ९६ टी० शशिशेखर. शाक्य. शायक. १२७३ । शातकौम्भ. शान्तिगृह. १८३७ शारिफलक. १७८७ शान्.ि २१९ टी० शाचतिक. १८८० शिक्षणक. १७९९ शूर्पकारि. २२८, शूलभृत्. ६ शुलायुध. ६ शालिन्. ६-१९९ ॥

·शब्दानुक्रमणिका ३६३ शृगाल. ११६४ शृङ्गार. १८४३ शृङ्गारजन्मन्. २२९ टी० शृङ्गारयोनि. २२९, शोणरत्न. १८४४ शौद्धोदनि. २३७ टी० शौष्कल. १७८० श्रमणा. १७२३ श्रवण. १७५५ श्रीकण्ठसख. श्रीमत्. १७७३ श्रीवत्साङ्क. २१९ टी० श्रुतिविकल. ४५४ , श्वेतपत्ररथ. २१५, श्वेतरस. ४०९, श्वेतवाजिन्. १०४॥ ९ टी० सस्फेट. १८२० सहतल. १७९७ सगh. सङ्कल्पयोनि. २२९ टी० सङ्कोच. १८०१ सङ्घर्ष. १८८६ सत्येतरत्. २६५ टी० सदागति. १८५० सदातन. १८७९ सधर्मचारिणी. १७९१ सनत्. १८८८ सनात्. १८८८ सनिठेव. २६६ टी० सन्तति. १७८९ सन्धि. १८३६ सप्तच्छद. १५ टी० सप्तपलाश. सप्तर्षिज. १७६० सप्तर्षिपूता. १४ टी० पट्चरण. १२१२ टी० १६॥ षट्पद. पडहि. १२१२ १२१२॥

·समाधि. ९४ डी. (१०५॥ अभिधानचिन्तामो समर्पण. १८८७ सर्वदमन. १८०९ समाख्या. १७६८ सर्वदा. १८८८ १७६८ सर्वार्थसिद्ध. समुद्रकाश्चि. ९३८ टी सर्वीय. १७५२ सव्या, १८१५ समुद्रनवनीत. १७५७ सहधर्मिणी. १७९० १७५९ सहाय, १८१३ समदरशना. ९३८ टी० सांशयिक. १७८१ समुद्रवसना. ९३८, सांसष्ट्रिक. १७६२ समुपजोप. १८८७ सातीन. १८५६ समृद्ध. सादिन. १८१५ सातपदिन. १८१३ सम्फेट. १८२० सालवाहन. सम्भव. १७५२ साल्वारि, २२१ टी. सम्माजक. १७७४ सिंहवाहना. २१३॥ सरमा. सित. सरसीरुद. १९६२ दी सितांशु. सरोज. .१७॥ सिताध, सरोरुह. सितेतर, सर्पघल्ली, १९५५॥ सिदार्थ ३५८ टी. ११०६॥ १०५ टी० १०४ श्री. १६दी १५॥

·१०४७ १०५॥ १८५ शब्दानुक्रमणिका १८८९ सौर. १७६० सुग्रीवाग्रज. १८१० सौवर्ष. ६५६ टीम सुता. ५३२दी स्कन्धावार. ७४६॥ सुतारा. १७५४ स्तनप. १७७१ सुधाशु. १०५ टी० सैन्य. १७७६ सुधासू. ९३९ टी० सुनासीर. स्थापक. ३३० सुरपति. स्थूरिन्. १८६२ सुरयान. ८९ टी० सुरस्त्री. १८३, स्नुहा. १८५२ सुरस्त्रीश. स्फुरक. १८१८ १७३ टी० स्फोटन. १८२५ सुषीम. १८७६ स्फोटायन. १८२५ सूका. १७६९ स्फोटायन. १८२५ सूत्रामन्. सरवती. ५०५० ५४२ टी० स्मृतिम्. समिणी. खधाशन. सुणिका. १७९९ स्वर्गस्त्री. १७३ ॥ सौखशायनिक. १८१९ स्वर्गिन्. ८८ सौखशाय्यक. १८१९ सर्वासिनी. १७ दी १७३॥ सुरेश. २२९॥ ८८ " "

·अभिधानचिन्तामणौ
२२१ टी०
५१६॥
१०४३॥
खाहाशन. ८८ टी०
१८४३
स्वीकृत. १८८४
हिमवदुहितृ. ९ टी०
हिरण्यकशिपुदारण.
१७९८
हनुमत्. १८१०
हृदयेश.
हयग्रीररिपु. २२१ टी०
हर्यक्ष.
हेम.
१७६४
हेरिक.
हव्यभुज्. १०९७ टी०
१८१२
हारल.
इदिनी. १८४७
१८५८
हालाहल.
हीकुर्वन्. १८६५
इति शेषनाममालाकारादि।
इति फलिकालसर्पसथीहेमचन्द्राचार्यप्रणीताया
नाममाटायाः शीलोन्छस्य शेपनाममाला.
याध मूलमकारादिक्रमश्च ।
इति श्रेष्ठि देवचन्द ला जैन पु० ग्रन्थाः ८८.

·निघण्टुशेषेऽकारादिक्रमः अशुमती. २१६० अशुमत्फला. २०४९ अक्ष. १९७० अक्षफल. २०३१ अक्षिपीलु. २०२६ अक्षिस्यन्द. १९५० अक्षोट. २०२८ अगस्त्य. १९१७ अगुरु. अगूढगन्ध. २१५१ अग्निपादप. अग्निपुप्पिका. २०३७ अग्निभा. २०९६ अग्निमन्थ. १९७३ अनिमुखी. २०२३ अग्निशिख. २१५९ अग्निशिखा. २२०२ अभ्याख्य. २१३५ अकोट. २०२१ अकोलक. २०२१ अङ्गारवर्णा. १९५८ अङ्गारवली. २०३४ अङ्गारवल्लिका. २१६० अङ्गुल. २२६२ अभिपणी. २०८७ अभिसानुज. २११२ अजप्रिया. १९६१ अजमोदा. २१४३ अजशृङ्गी. २०७९ अजहा. २१८५ अजाण्टी. २२३० अञ्जनकेशिन्. १९२६ अञ्जलिकारिका. २१७१ अटोला. २२३६ अट्टहास. २१२७ अण्डतुल्यफल. २०२९ अतल.

·अभिधानचिन्तामणी { १७४२ अति. १८८९ अतिगुहा. २१६० अतिबला. २१४८ अतिमुक्त. १९२६ अतिमुक्तक. १९७९ अतिरसा. २१०६ अतिविपा. २१७५ अतिसौरभ. २११० अनपत्रक. २१११ अदरोहिणी. २०४५ अधःशल्य. २०९२ अधिष्टकण्ट. २११५ २११५ २२०२ अनन्ता. २२०४ २२६४ अनाकान्ता. २०८३ अनार्यक. १९१० अनार्यतिक्तक. २११६ अनुवाक. २०१७ अनुस. २१४५ अश्वक. २०४८ अन्यथा. १७४७ अपामार्ग. २०९२ अपामार्गतुल्यक.२२३८ २२१४ अब्जजन्मन् २२१४ अनुह. २२१४ अमया. १९५९ अभ्रष. १९९४ अभ्रपुप्प. २०१८ अमला. २०९९ अमिलान. २१३२ अमृतवल्ली. २२०४ १९६९ अमृता. १९७२ २२०३ अमृताफल. २२४५ अम्बठकी. २१२६ अम्बष्ठा. २२३६ सम्युज. २०१६ अम्बुदाइय. २२६६ { { ·शब्दानुक्रमणिक अम्बुप्रसादनफल.२०४४ २२२३ अरिष्ठ. अन्धुवेतस. २०१८ २०२५ अम्रपाटक. अरिष्ठा. २१८४ अम्ल १९४८ अरुण. अम्लकेशर. १९४२ अरुणा. अम्लटोलक. अरुष्का २०२२ अलपत्र. १९५१ अरुणकर. २०२२ अर्कमका २२३१ अग्लपूर. अम्ललोणिका. २२३५ अर्जक. २१०८ १९९२ अम्लवृक्ष. १९४६ अम्लवेतस. अर्जुन. १९९२ १९४७ ३२६३ अम्लशकि. अर्थप्रसाधनी. २१४९ अम्ला. २२३६ अर्थसाधन. २०२३ अम्लान. २१३२ अर्थोपाती. २२२९ अम्लिका. १९४५ अला. २२६४ अरणि. अलावून २२४७ अरण्यनलक. २२६० अल्पपाटा. २१५७ अरलि. १९७४ अल्पमारिप. २२३७ अरविन्द. २२१३ अल्पास्थि. अरस्फोता. २१९२ अवगवाक्षी. २१९५ अरिमर्द. २२३२ अवगुज. २१०५ ·३७० अभिधानचिन्तामणी अन्यक्तगन्धिका.११९४ अहमग्रिका. १९६९ १९७० अहो. १८८९ अव्यथा २१०३ आ. अशोकरोहिणी. २१८३ आकाण्डीरक. २२६७ अश्मगर्भ. १९९० आखुपर्णी. २२११ अश्मन्तक. १९५१ आघाट. २०९३ अश्मरिकारिपु. २०२० आघेगी. २२२९ अश्वकण्ड. २०७८ आचमन. २११८ अश्वकर्ण. आटरुष. २०४७ आढकी. अश्वगन्धा. २०७८ २२७८ अश्वघ्ना. आदण्ड. २१६३ २०४१ आदित्यवल्ली. २२३१ अश्वत्थ. आमण्ड. अश्वत्थफला. २०४० २१५६ आमलकी. १९७२ अश्वपुच्छा. २०९७ आग्र. २००९ अधमारक. १९१८ आम्रातक. १९३५ अश्वमूर्ति. २०३९ आयतफला. १९३२ अश्वरोध. १९१८ आयसीश्वरा. २१६३ अश्ववल्लभा. २०८४ आहेचत. २०२९ अधावरोहक. २०७८ आरोग्यशिम्बिक. १९८८ अष्टापदी. २१२९ आर्तगल. २१३४ असन. १९८९ आर्यभि. २१८६ ·शब्दानुक्रमणिका ३७१. आवर्तकी. आशु. २१६१ २२७१ इन्द्रायुध. इष्टकापथक. • २०७२ २२७० इक्षुकर्णिका. इक्षुकाण्ड. इक्षुगन्ध. इक्षुगन्धा { . इक्षुवल्ली. २११७ २२५७ २२५७ २०८५ २०८८ २०८५ २२५८ २२४७ १९६३ २०१६ २२१७ २१८४ इक्ष्वाकु. इगुदी. २१४४ उग्रगन्धा. २१९६ उग्रा. २१९६ उच्चटा. २१७८ उज्झटा. २०९९ २१६५ उत्तानपत्रक. २०४१ उत्पल. २१२७ उत्पलशाखिन्. २१९९ उत्सादन. २००३ उदकीर्य. २०३३ उदनाहया. २१४७ उदुम्बरपर्णिका. २०८९ उद्दालक. २००७ उद्वह. उद्वेग. २०६८ उन्मत्त. २१४० उपकुञ्चि २२२३ उपकुञ्चिका २२२३ . इन्दीवर. इन्दीवरी. इन्दुक. इन्द्राक्ष. इन्द्रवारुणी. इन्द्रा. इन्द्राणी. २०६० २१९४ २११५ २०५९ २०७२ ·अभिधानचिन्तामणी उपकुल्या. .२१९० उपासना उलपवत्वज. २२५८ उलिकाः २२३६ उशीरपत्रा.. '२०१३ उशीरममय. २२६९ उपणा. उष्ट्रधमकपुच्छा. २०८० एडाजा एनतेन. एरण्ड. एल. एलापर्ण. एलावालुक. २०४० २२४८ २१०६ २१२० २१२० एल्वाल, ऐ. ऐर्वारु. { ऋद्धि. २०६१ ऋपभ. २०६० ऋषिसृष्टसुख. २०३२ ऋप्यगन्ध. २०८५ अन्यगन्धा. २०८५ २१४८ ऋप्यमोका. २१८६ मप्या. .२१४८ ऐन्द्री. २१९४ ऐरवत. १९५२ २०९१ २१९५ ऐलेय. २१२० ओ. भोड्पुष्प. २०३७ भोदनपाकिन्. २१३४ . एकपत्रफल. एकवदन. एकाठाल. एकाठीला. २०७० २०३१ १९३८ २१८० •२२७६ १९९२ २१४८ २०६३ करता कार, ·काहुनी. { शम्दानुक्रमणिका ३७३ कोट. २२४६ कफल. २०३५ कोलक. १९२३ कट्फला. १९८३ २०७५ कटुङ्गी. १९७५ २२७९ कढङ्गर. २२८५ कच्छकोलि. २०१७ कणजीरक. २२२२ कच्छुनाशिनी. २१५६ कणवीर. १९१८ २११५ कच्छुरा. कणा. २१८९ २१८५ कणाजाजी. २२२२ कटङ्कटेरिका. २०५४ कणिश. २२८४ कटभी. १ २०९६ कण्टकाढ्या १९५७ २१९४ कण्टकारिका. २०८१ कटम्मर. १९३५ कटम्भरी. १९५३ कण्टकिन्. २१८४ कटिल्ल. २००८ २०९४ कण्टकीटक. कटिला. २२४४ कण्टफल. २०८९ २१८४ २१८३ कण्टली. २०८१ कढका. २२४७ कण्टी. २०८८ कटुग्रन्थिक. २१९१ २२२९ कटुफल. १९२३ कण्डरा. २१८५ कटुम्बक. २२५५ कत. २०४४ कटुरोहिणी. कतकर्कश. २२३२ { ·३७४ अभिधानचिन्तामणौ कपीतन. कथम. १९४७ कदम्बक. २२८३ कदम्बपुष्पिका. २१०३ कदली. २०४९ कदुपर्णी. २२०८ कनकाइय. .२१४० कन्द. २२२९ कन्दपत्रत्वच्.. २१६५ कन्दराल. १९२८ कन्यका. २१३१ कपिकच्छा. २१८५ कपिकच्छुरा. २१८५ कपिचूत. १९३५ कपित्थ.. कपिपिप्पली. .२०९२ १९३४ कपिप्रिय. १९३५ १९४९ कपिहोमा. २१८६ कपिला. १९५९ कपिवल्ली. २०९३ कपीन. कपोत. कपोताभिः कफवर्धन. कफहर. कफेलु. कमण्डलु. कमल. कमलोत्तर. कम्पिलक. कम्बुक. कम्बोजि. करकण्टका. करच. करतालिका. करमर्द. करवछम. करवी. करवीर. १९०७ १९३६ १९२९ १९३९ २०२९ १९२५ २०१५ २२४५ २००७ १९२८ २२१३ २१५९ २०४३ २०७८ २०९७ २१८२ २०३२ २०३४ १९३६ २०२७ .२१५३ १९१८ ·शब्दानुक्रमणिका ३७५ करवीरक. १९०७ कर्णसू. २०१४ कर्णिकार. १९१६ करहाट. २२१९ कर्णिकारच्छाय. १९८५ कराती. १७९० कर्णी. १९८८ कराम्रक. .१९३९ कर्पट. १९३० करी. १९९६ कर्पराल. २०२८ करीषणी. २२०९ कर्पर. १९२२ करुण. १९४१ कर्बर. २२३९ कर्कटक. २०१५ कर्वरि. २२५२ कर्कटकिनी. २०१५ कर्बुर. २११९ कर्कटशृङ्गी. २०८० कार. २०५३ कर्कटाहा २०८१ कर्पफल. कर्कटी. २२४८ कार्षि. १९७१ कर्कन्धु, १९५९ कलम. २२७२ कर्करी. २२४८ कलम्बी. २२४४ कर्कशच्छदा. २२०८ कलशी. २०८६ कर्कशाह. • २०४३ कलायक. २२७२ कर्कारु. २२४६ कलिङ्गी. . २२४६ कर्कोटकी. २२०७ कलिद्रुम. कर्चुर. २१४२ कलिनाशन. २०३२ कर्णधारिणी. कलिवास. .१९३१ कर्णपूर. .१९०७ कलिहारिका...२२०२ . . .

·अभिधानचिन्तामणी कल्याण. १९८९ कल्हार. २२१७ कवच. २१४६ कवल. २२१६ कश्मरी. १९८३ कश्मीर. २२५१ कपाय. काककर्कटी. २०६६ काककुष्ठ. २०६३ काकचिश्चिका. २१७७ काकजधा. २१५३ काकजम्बु. २०१३ काकणिन्द्रिका. २१७७ काफतक्ष. २२८१ काकताल. कायतुण्डक. फास्तुण्डपूली. २१५५ काफनखी. काफनन्तिका. २१७७ फाफनाशा. फारूपाद. १९६७ फारूपारक. २००२ काकपील. २९७८ काकमर्दफ. २०४२ काकमाची. २०१२ काकमुद्रा. २०९८ काकर्द. २०४२ काकवल्लभा. २०१३ काकसाहा. २२३९ काकादनि. २१७७ काकेन्दुक. २००२ काकोडम्बरिका. १९३२ काक्षीव. १९७७ काचिम. काश्चनी २१०० कापदः २१८५ काण्डतिक्तक. २११६ काण्डरूहा २१८४ कानीन. २००४ कान्ता. २१२८ कान्तारक. २२५९ पाम.. २२५१ पामती.

·शब्दानुक्रमणिका ३७७ t { कामपादप. २०१६ कामागा. २००९ १९२७ कामुक. २०१६ काम्पिल्ल. २०४३ कायस्था. कारम्भा. २०७६ २१४३ .२१५३ कारवी, २२२१ २२२२ कारयेली. २२४३ कार्तिकेय. २०३० कार्पाशी. २०४४ कार्मुक. २०२६ कार्यशाल. .१९५१ २००२ .२२३२ कालगोठा. २१८८ कालनियति. १९६१ काठमेषी. ।.२१०४ .२१८८ कालवाडी. २१९१ कालवृन्त. २२७८ फालवृन्तिका. १९०८ कालशाक. २००१ कालस्कन्ध. १९१९ २००१ २१३७ काला. २२२३ फालानुसाय. २०५० फालिरस कालेयक. काल्य. .२१४२ काश. २२५५ काश्मरी. काश्मीरज. २१२२ क्राश्मीररिपु. २२५० कारद्वारुणी. १९९८ काटपाटला. काटशारिवा. २१९८ काष्ठीला. २०४९ कासनी २०३५ कासम. २२३२ ·३७८ यभिधानचिन्तामणौ कीरवल्लभ. २२४१ कुकुट्टी. २०५६ २२५६ २१२१ कुष. कुङ्कुम. कुचन्दन. कुजम्बुका. कुश्चिका. कुञ्जरा. कासू. १९६० कासेक्षु २२५७ काहल. १९३४ काहला. १९२७ किंशुक. १९८० किंसारु. २२८४ १९२६ किङ्किणी. २१५८ किवीराट. २१३४ किवीरात. २१३४ किल्क. २१५८ किणीही. २०९२ किण्वमूल. २१७४ किण्विन्. १७२० कितव. २१३९ किम्पाक. २०४२ किरात २११६ किरातक. २११६ किराततिक्त. २११६ किल्लसर. २२४६ फिलिम. किशिनी. २२१० कुट. कुटी. कुट्टिम. कुठिञ्जर. कुटेरक. कुण्डली. कुण्डिन्. कुतमु. कुनालिक. कुनाशक.. २०१३ २२२३ २०३८ १९७४ २१३५ २२६७ २१६८ २०३६ २१०८ २१०८ २२०४ १७२० २२५३ २११५ ·शब्दानुक्रमणिका , ३७९ - { २१२६ कुन्दरुकी. २०३९ कुपाल. २००२ कुवेराक्षी. १९०९ २००८ कुब्जक. २०१६ कुब्जकण्टक. १९५४ कुमारक. २०१९ कुमारजीवनामक.२०३१ कुमारी. २१३१ कुमुद. २२१६ कुमुदाहारी. १९८३ कुमुदिका. २०३६ कुमुदोद्भव. १९१८ कुमुदती. २२१५ कुम्भिका. २२२० कुम्भी. २०३६ कुम्भीक. १९१७ कुम्भोलखलक. १९६५ २१३२ कुरण्टक. २१३३ कुरबका २१३३ कुरुण्डी. २२४० कुरुवक. २१३२ कुरुविन्द. २२६६ कुल. २१७४ २००२ कुलक. । २२४५ कुलत्थ. २२७८ कुलस्थिका. २२७८. कुलपुप्प. .२१७४ कुलाव. १९८२ कुली. २०८२ कुल्माप. २२७८ कुवलय. २२१६ १९५९ कुवेल. २२१६ कुश. २२५६ कुशलिन. १९५१ कुशिंशिपा. १९५९ कुशेशय. २२१३ कुष्ठनाशिनी. २१०४ कुवलि. { ४० ·कृष्णमल्लिन्. २१७७ ३८० अभिधानचिन्तामणौ २१२१ कृष्णफला. २१०५ कुसुम्भ. २१५९ कृष्णभद्रा. • २१९९ कूटशाल्मली. १९५७ कृष्णभेदा. २१८३ कूरमण्डलपत्रकः २०९५ २११० कूर्चक. २२४९ कृष्णमालक. २११० कूर्चकेसर. २०६७ कृष्णला. कूर्चशीर्पक. २२४९ कृष्णवर्ण. २०२३ कूप्माण्डक. २२४६ कृष्णवल्ली. २१९९ कृतच्छता. २२०६ कृष्णन्तिका. २०९७ कृतवाण. २११२ कृष्णसर्जस्. १९८९ १९८६ कृष्णसारा. १९५८ कृतमाल. २०३३ १९११ कृमिन. १९४३ कृष्णा. १९८२ कृमिज. १९१० २१८९ कृमितरु. २०११ फेकणि. १९६७ रुमिहा. २०६० केतक. •२०७० कृष्ण. २१८८ केतकच्छदनीय.२०४४ कृष्णजटा. २१६५ केरलन्. २०५९ कृष्णतन्दुल. २०५९ केलम्यू. २२४४ कृष्णतन्दुरा. २१९० केरामाटिफ. २०२६ रुष्णपाकफल. १९१० केशरजन. २२३१ ·२१८९ २०७८ १९९३ २१९१ २१९० १९५९ शब्दानुक्रमणिका केशवल्ली. २०९३ कोलक. केशवावास. .१९२८ कोलकर्णी. केशाम्बु. .२०११ कोलफल. केशी, २१६६ कोलमूल. केसर. १९१६ कोला. २२२१८ कोलि. केसराम्ल. .१९४२ कोलिपत्र. केसरी. १९४३ कोली. कैटरी. २०३५ कोशफला. कैरव. .२२१६ कोशातकी. फैरविणी. २२१५ कोपपुप्प. कैवर्तिमुस्तक. २२६७ कोपफल. कोकनद. २२१५ कौरव. कोकिनाक्षमः. २२५७ ककरा. कोटिव. २०५८ क्रन्दाल. कोद्रव. २२८० क्रमसन्धारण. कोमल, १९२३ कोर. १९२४ कमुक. कोरङ्गी. १९२१ कोरदूपक. २२८० कोल. १९२४ क्रमुकच्छद. ३ २२०७ २२०६ १९९९ १९२४ २११७ २०५१ १९७९ . २०५१ २०६८ २०७१ २०६९ से ·૩૮ર अभिधानचिन्तामणौ क्षारश्रेष्ठ. { २०५२ क्रव्यादिन्. २१६६ क्रोष्टपुच्छिका.. २०८६ गीतक. .२०७७ क्लीतफिका. •२१३८ क्षत्रियवरा. २२४७ क्षारपत्रक. २२३३ १९८१ २०५२ क्षितिक्षम. १९५३ क्षीक. २०२६ क्षीरकन्दा. २०८५ क्षीरपुप्पी. २१४१ क्षीरवल्ली. २०८५ क्षीरविदारिफा. २०८५ क्षीरशुला. २०८५ क्षीरारूपर्ण. १९३७ क्षीरिका. १९३३ क्षीरिणी. २२०८ सीरिन्. १९३२ भुदचन्दन. १९१३ क्षुद्रपत्र. २१०८ क्षुद्रपत्रक. २२५८ क्षुद्रपनस. २००८ क्षुद्रफला. २१९५ क्षुद्रभण्टाकी. २०८२ क्षुद्रवीभू. २०९४ क्षुद्रसहा. .२०९८ क्षुद्रा. २.०८२ क्षुद्राम्र. २०११ क्षुद्राम्ली. २२३६ क्षुर. .२०८९ क्षेत्रमण्डन. २१५८ ख. खण्डारीष्टा. २०५४ खण्डिक. 5.२२७४ । २२७७ खदिर. १९५३ खदिरिका. २१७१ खर. २२५६ सरपत्र. •२१११ सरपुप्पा. २२५२ ·खर्जूर. { शब्दानुक्रमणिका ३८३ खरमञ्जरी. २०९२ गन्धकारी. २०३९ खरस्कन्ध. .१९३५ गन्धकुसुम. १९४३ खरावा. २१४३ गन्धनाकुलिका. २१०७ २०६५ गन्धपत्र. १९४९ २०७० गन्धपुप्प. २०१७ खर्जूरिका. २०६६ गन्धपुष्पक. २०२१ खर्जूरी. २०७० गन्धफली. २०७६ ग. गन्धबली. २१४९ गजद्विश. १९८५ गन्धमासी. २१६६ गजभक्ष्या. २०३९ गन्धमूलक. २१४२ गणरूपक. १९३७ गन्धमूला. २१०६ गणिका. २१२६ गन्धर्वहस्तक २०४१ गणिकारिका. १९७३ गन्धवणी. २१४५ गण्डकाली. २१७१ गन्धवती. २१६८ गण्डकी. २२५८ गन्धवीरा २०३९ गण्ड. २२६५ गन्धवृक्ष. २०१९ गण्डाली. २२६५ १९१२ गन्धसार. गण्डीर. २२३८ १९९३ गण्डीरक. २२३७ २१६० गण्डीरी. २२५८ गन्धा.. २२५२ गन्धकटी. २१६८ २२५२ ·अभिधानचिन्तामणौ . गन्धाढी. २१६७ गन्धादया. २१३१ गन्धाली. २११९ गन्धोत्कट. २१३९ गमन. .२२५९ गम्भारी. .. १९८३ गम्भीर. - १९४१ गरागरी. २२०५ गर्दभ. २२१६ गर्दभशाक. २१६१ गर्दभाण्ड, १९२८ गर्भपाकिन्. २२७१ गर्भपातन. २०२४ गर्भपातिनी. २२०२ गवाक्षा. .२१२९ गवादनी. .२९९४ गवेधु. २२८२ गवेधुका.. २२८२ गाय. २२६६ गायत्रिन्. १९५३ गार. २००५ गिरिज. २००० गिरिपणी. . २१९२ गुग्गुली. १९६४ गुच्छ. २२८५ गुच्छफल., २०१७ गुजखजनक. . २२६१ गुजा. २१७७ गुडपुप्प. १९९९ गुडफल. .२०२७ गुडा. १९३८ गुडूची. २२०३ गुणोज्वला. २१२५ २०७६ गुन्द्रा. २२५६ गुन्द्री. २२६६ गुरुपुप्पिका. . १९४५ गुल्मक. १९१९ गुल्मारि. २०२७ गुवात. .२०६८ गुहा. २०८६ गुहाशय. २०२८ . { ·२१५१ { २२६५ शब्दानुक्रमणिका गूढगंध, गोमी. .२०५९ गृञ्जन. २२२४ गोमूत्रगन्धक. १९९० गृध्रनखी. १९६० गोलफल. गेहविटप. १९८६ गोलिह. २०५२ गोकण्ट. २०८८ गोलोमा. २०७३ गोकर्णी. २२०० गोलोमी. २१९७ गोक्षुर. २०८७ २२६५ गोचन्दना. २१४५ गोल्हा. २२५३ गोजिका. २१४६ गोवन्द्रनी. .२०७६ गोत्रवृक्ष. १९९४ गोशीर्षक. १९१२ गोदुधा. २१९५ १९८१ गौर. गोधास्कन्ध. . १९५५ गोधूम. २२७७ गौरशाक. .२००० गोनर्द. .२२६७ २१०० गौरी. गोपकन्या. २१९८ २१११ गोपति. २०६१ ग्रन्थमूली. २११९ गोपभद्रिका. २०३५ ग्रन्थी. २००८ गोपवल्ली. २१९८ ग्रन्थिक. २०५७ गोपवृक्ष. १९७६ २१९ गोपुरष्ठव. २२६७ प्रन्थिका. २१०४ गोप्या, २१९८ २२१० . { १९८० {२१११ ·३८६ अभिधानचिन्तामणी अन्थिपर्ण. २०५६ अन्थिल. { १९६७ १९८६ २२६० २१३८ १९५० २१२८ २१२८ ग्रहनाशन. आमनलिका. ग्राम्या. ग्राहि. ग्रीप्मा. प्मिका. घ. घण्टा. घण्टापुप्प. घण्टाखा. घण्टाली. घनसार. घनस्कन्ध. घावनी. घास. घुटा. २०५१ २१४० २१५७ २२०६ १९२२ २०११ २०८६ २२६३ १९६० १९५६ २०९० घुसण. २१२१ घृतमण्डलिका. २१७२ घृतिका. २०८६ घोण्टा, १९६० घोण्टा. १९६० घोपा. २२०६ २२२१ च.. चक्रवर. १९७९ चक्रमर्दक. .२१०१ चक्रलक्षण. २२०४ चक्रशल्या. २१७८ चक्राका २१०१ चक्राख्य. २०५० चक्राङ्गी. २१८४ चक्षुप्य. २१६९ २०४१ २०४१ चटकाशिर. २१९० चणक. २२७४ चण्ड., पुणवल्लभा. { ·शब्दानुक्रमणिका ३८७ चन्दना.. चण्डा. २२१० चण्डात. १९१९ चतुरङ्गुल. १९८७ चतुप्पी. २२३६ चन्दन. चन्दनपुप्पक. १९२५ चन्दनबीजिका. २०४५ चन्दनशाखि. २१९९ २१९९ चन्द्रनामक. १९२३ चन्द्रबाला. १९२० चन्द्राहय. २०४३ चर्मकपा. २०८४ । २१७० चर्मरङ्ग. चर्मिण. २००६ चलपत्रक. १९२७ चवन. २१९१ चविका. २१९१ चव्य. २१९१ चाङ्गेरी. २२३५ चाणाक्यमूलक. २२४२ चामरपुष्पक. २२५७ चार १९३५ चारि. २२६३ चारिपत्रिका. २१५२ चारुदर्शन. १९२९ चारुपणी. २२२६ चारुमोटा. २१२५ चिकण. २०६८ चिश्चा. १९४५ चित्र. २०४० चित्रक. २१३५ चित्रदण्डक. २२२९ चित्रपर्णक. २१५५ चित्रपर्णी. २०८७ चित्रफला. .२१९५ २०८९ चित्रा. २२११ चिरजीविन्. २२५० चिरपाकिन्. १९५० चिरविल्वक. २०३२ {२२११ ·अभिधानचिन्तामणौ छिन्नरुहा. छिन्ना. छिन्नोद्भवा. छुरिका. २२०३ २२०४ २२०३ २२३४ जघनेफला. जटा. जटायु. १९३३ २१६५ १९६४ २१६५ जटिला. चिभिटि. [२०९० 1 २२४८ चिल्लिन्. २००४ चीनक. २२८१ चुक्र. १९४७ चुका- १९४५ चुक्रिका. २२३५ चुक्रिकाम्ला. १९४५ चूडामणि. २१८७ चूत. २००९ चेतकी. १९७० चोरपुष्पिका. २२१० छ. छत्रपत्र. २००६ छत्राकी. २१०८ छत्रातिच्छत्रक. २२५५ छर्दनी. २२४९ छागलाय. १९४१ छायावृक्ष. १९२८ छिन्नमन्थनिका. २१०४ जतुक. जतुका. { २१६९ जतुकारी. जतुकृत्. जतुदुम. जननीजनी. जन्तुका. जन्तुपातक. जन्तुनन्तु. जन्तुफल. २१५१ २१६९ २१६९ २१७० २१६९ २०११ २१७० २१७० २०६० २१५८ १९३१ ·शब्दानुक्रमणिका ३८९ जलज. {२२१ जपा. जम्बीर. जम्बु. जम्बू. जम्बूल. जम्भ. जम्भल. जम्भीर. जम्भील. जय. जयद्रुम. २०३७ १९४० १९७५ २०१२ २०६९ १९४० १९४० २११२ १९४० २२७५ २०४६ १९७३ । २०४६ १९७३ २२६३ जलजन्मन्. जलजा. जलनीली.. जलपिप्पली. जलब्राह्मी. जलमुकता. जलरुह. जलशूक. जला. जलाशय. जवा. जातिकोश. जातिफल. जाती. जातूका. जात्यभूत. २००० २२१४ २२१४ २०७७ २२२० २१७३ २२४३ २२६८ २२१४ -२२२० २२३८ २२७० २०३७ २१२४ २१२४ २१२२ २१५२ २१२४ २१५८ २२०६ जयन्ती. जया. जरण. २१३५ २१५१ २२२२ २२८२ २११८ जल. जलकेस. जाली. {२३० ·३९० अभिधानचिन्तामणौ ज्योतिप्का. ज्योतिप्मति. झिण्टिन्. २०९६ २०९६ २१३३ ट . जिङ्गी. २१८७ जीमूतक. २२०५ जीरक. २२२२ जीर्णवालुक. २२२९ १९८९ जीवक. २२५० जीवनाह्वय. २२६७ जीवनी. २२३४ जीवनीय. २२३४ जीवन्ती. २२०४ ।२२३४ जीवबुध्न. २२६७ जीवबोधिनी. २१०२ जीववद्धिनी. २२३४ जुङ्गक. २२२९ जूर्णाहय. २२८१ जोरण. १९९६ .२२८१ ज्ञायतालिका. • २०९९ ज्यंभल. १९३७ ज्योतिप्क. २१३५ टकदेशज २२३९ २०१२ त. तक्राधिवासन. १९५२ तगर. २०५० तटरुह २०४५ तनु. २००८ तनुक्षीर. तनुवल्कल. २००३ तन्तुल. २२१८ तन्त्रिका. २२०४ तन्दुल. तन्दुली तन्दुलीय २२३७ तन्दुलेरक. २२३७ २१५३ जोणाला. २०५९ २२३७ तन्वी...

·शब्दानुक्रमणिका ३९१ ताम्रपुप्प., तपखिनी. २१०३ २१६६ तपखी. २१३९ S१९१९ तमाल. २०२० तमालपत्र. १९२० तरङ्गिणी. २१०१ तरणी. २१३१ तरुण. २०४० तारी. १९७३ तल. २०६६ २१४० तस्करलायु. २१५५ तस्करी. २२१० तापसतरु. १९६३ तापसवल्लभ. १९३५ तापिच्छ. १९१९ तामरस. २२१४ तामलकि. २०९९ तामस. १९२० ताम्रपत्र. ताम्रपर्णी. २०३८ २२३३ ताम्रफल. २०२१ ताम्रमूलिन्. .२११५ ताम्रवृन्त. २२७८ ताम्रसार. १९१४ ताम्रिका. .२१७८ तार्थ्यशूक. २२७३ २०६६ ताल. २०७० तालक. २२०५ तालपत्री. २१६४ तालपर्णी. २१५० तालमूली. २१५० ताली. २०७० तिक्तकरोहिणी. २१८४ तितपर्व. २२४६ तिक्तवीजा. २२४७ तिक्तमज्जा. १९६३ तिकवल्कली. २२०१ २०१९ तिक्तशारु., ·३९२ अभिधानचिन्तामणौ तिक्ता. .२१७९ २१८४ १९७८ १९४५ तिनिश. तिन्तिडी. तिन्तिडीक. [.१९४६ . 1 १९४८ तिन्तिला. १९४५ तिन्दु. २००२ २२०२ तिन्दुक. २००१ तिरीट.. २००४ तिलकरोहिणी. २१८३ तिलपर्णिका. १९१५ तिलपर्णी. तिलपिज. २२८३ तिलपेज. २२८३ तिल्य. २००४ तिप्यपुप्प. १९९० तिप्यफला. १९७२ तिप्या. २१४९ २१०९ तीक्ष्णगंध. १९७६ तीक्ष्णपत्र. २०४८ तीक्ष्णफल. २०४८ तीक्ष्णवल्क. २०४८ तीक्ष्णसार १९६६ तीरवृक्ष. २००० तुङ्गः १९१७ तुजा. १९६१ तुङ्गी, २२५२ १९२१ तुच्छा. २१३७ तुण्डिका. २२५३ तुण्डी. २२५३ तुण्डीकेरी. २०४४ तुभ. २२८३ तुम्बरु. २०४८ तुम्बसी. २१९६ तुम्बी. २२४७ तुरगी २०७८ तुलसी. 5.२११० २१६४ तुला. १९२१ ·. तुवरी. तुप तुपवी. तुपा. तुष्ट. तूक्षुर. तूणी. तूद. तूल. तूलिनी. शब्दानुक्रमणिका ३९३ २२७८ तेजोमन्थ. १९७४ २२८५ तेजोवती. २१६४ २२२२ तेजोहा. २१६४ २२८५ तैलपर्णिक. १९१२ २००१ तैलभाविनी. २१२२ २०८९ तोकय. २२७३ २१३७ तोयपिप्पली. २१७३ तोयमअरी. २२३८ २०५० तोयवृत्ति. २२३८ २०५० तोयाधिवासिनी. १९०८ १९५६ २१९६ २२५५ अपुसी. २२४८ २२६३ जायन्ती. २११२ २०५२ त्रायमाणा. २११२ २०६६ त्रिक २०८८ २०६९ निफण्ट. २०८८ २१२९ त्रिदिवोद्भवा. १९२२ २०५३ त्रिपणी. २१५९ २२०० तिपादी. २१७२ २१६३ १९२२ त्रिपुटा. २१३० तृण. तृणधज. तृणशुल्य. तेजन. तेजनी. तेजस्विनी. तेजिनी..

·३९४ अभिधानचिन्तामणी त्रिवृन्ताल्य. .१९८० दन्ती. २०८९ 5.१९२० दन. २२५६ सुटि. दमन. २१३८ त्र्यरूसुरूपा. २१३० दर्भ. २२५६ त्वक्सार. २०५३ दलम्. १९२० त्वक्सुगन्ध १९५२ दाक्षिणात्य. २०६७ त्वक्सुगन्धिका. १९२१ दाडिम. २०३६ त्वगदिन्. दाडिमपुप्पक. २०३४ त्वगुज. २०६५ दानपि. २१३८ त्वचिसार. २०५३ दाप. २०५१ त्वलर्क १९३७ दारुक. १९९७ दारुण. २१३५ दण्डोत्पला. २१४५ दारुहरिद्रा. २०५४ दद्रुन. २१०१ दार्विका. २१४६ दधित्थ. .१९५० दावी. २०५४ दधिफल. १९५० दासी. २१५३ दन्तधावन. १९५३ दिण्य. १९२४ दन्तपीज. २०३७ दिसिन्. '२१३४ १९४१ दिच्यवज. २११८ दन्तराठ. ।१९५० दीपवृक्ष. १९८५ दन्तशठा. २२३६ दीप्ता. २२२६ दन्तहर्पण. १९४० दीप्य. २१४४ ·a दीर्घकील. दीर्घदण्ड दीर्घपत्र.. . दीर्घपत्रा. दीर्घफल. दीर्घमूल. दीर्घमूला. दीर्घरोमक. दीर्घवृक्ष. दीर्घवृत्तान्त. दीर्घायु. दीपिका. शब्दानुक्रमणिका ३९५ २०२१ दुर्गन्धा. २१०४ २०४० दुर्ग्रह. २०९३ १९९१ दुर्नामारि. २१५० २००० दुर्मेपाः २१७८ .२२२४ दुर्मोघा. २१७८ २०९४ दुर्लेखा. २१०५ १९८७ दुर्वणप्रसर.' २१२० २११४ दुर्वा. २२६३ २१५९ दुप्पधा २०८२ • २११८ दुस्पर्श. .२११५ १९७९ दूरमूल. १९७४ दृढ. २१२० २२४९ दृढलता. २२५४ २१५२ दृढस्कन्ध. । १९३४ २०८१ दृशोक्षीव. २२२५ देवजग्ध. २२५४ १९७४ देवता. २१३९ २१८५ देवताड. २२०५ २११५ देवदाली. २२०५. २१८६ देवदुन्दुभि. २१११ १९६४ देवदूति. १९४४ दु स्पर्शा. दुद्रुम. दुन्दक. दुरभिग्रहा. दुरालभा. दुर्ग.

·३९४ अभिधानचिन्तामणौ त्रिवृन्ताख्य. .१९८० [.१९२० त्रुटि. १९३८ न्यरूसुरूपा. २१३० त्वकूसार. २०५३ त्वक्सुगन्ध १९५२ त्वक्सुगन्धिका. १९२१ त्वगदिन्. १९९६ त्वगुज.. २०६५ त्वचिसार. २०५३ त्वलर्क १९३७ दन्ती. २०८९ दभ्र. २२५६ दमन. २१३८ दर्भ. २२५६ दलम्. १९२० दाक्षिणात्य. २०६७ दाडिम. २०३६ दाडिमपुप्पक. २०३४ दानपि. २१३८ दाप. २०५१ दारुक. १९९७ दारुण. २१३५ दारुहरिद्रा. २०५४ दार्विका. २१४६ दावी. २०५४ दासी. २१५३ दिण्य. १९२४ दिसिन्. '२१३४ दिच्यवन. २११८ दीपवृक्ष. १९८५ दीक्षा. २२२६ २१४४ दण्डोत्पला. दद्रुम. दधित्थ. दधिफल. दन्तधावन. दन्तवीज. २१४५ २१०१ • १९५० १९५० १९५३ २०३७ १९४१ १९५० २२३६ १९४० दन्तराठ. दन्तशटा." दन्तहर्पण, दीप्य.

·दीर्घकील. दीर्घदण्ड दीर्घपत्र. दीपत्रक. { २२२ दुर्वा. दीर्घपत्रा. दीर्घफल. दीर्घमूल. दीर्घमूला. दीर्घरोमक. दीर्घवृक्ष. दीर्घवृत्तान्त. दीर्घायु. दीपिका. शब्दानुक्रमणिका ३९५ २०२१ दुर्गन्धा. २१०४ २०४० दुर्घह. २०९३ १९९१ दुर्नामारि. २१५० २००० दुर्मेपा. २१७८ २२२४ दुर्मोघा. २१७८ २०९४ दुर्लेखा. २१०५ १९८७ दुर्वणप्रसर. २१२० २११४ २२६३ २१५९ दुप्पधर्षा. २०८२ २११८ दुस्पर्श. २११५ १९७९ दूरमूल. २११४ १९७४ दृढ २१२० २२४९ दृढलता. २२५८ २१५२ दृढस्कन्ध. ) १९३४ २०८१ दृशोक्षीव. १९७७. २२२५ देवजग्ध. २२५४ १९७४ देवता. २१३९ २१८५ देवताड. २२०५ २११५ देवदाली २२०५ २१८६ देवदुन्दुभि. २१११ देवदूति. दु स्पर्शा. दुद्रुम. दुन्दक दुरभिग्रहा. दुरालभा. { दुर्ग. ..

·३९६ अभिधानचिन्तामणौ देवद्रु. देवधान्य. देवनिर्मिता. देवपुत्रिका. देवपुष्प. देवमणि. देववल्लभ. १९९७ २२८१ २२०३ २०५८ १९२५ २१७६ १९१७ १९९७ १९९२ २२०० २१४८ २०५८ २२०४ २२०० देवशाक. देवश्रेणि. देवसहा. इकिलिम. १९९७ द्रुम. १९९७ द्रुमोत्पलव्याध. १९१५ द्रोणी. २१३८ द्वारदारु. १९९३ द्विजकुत्सित्. २००६ द्वितीय. २१०९ द्विरदाशन. १९२८ द्वीप. १९२४ द्विपिशत्रु. २१८१ द्विपिका. २१८१ ध. धत्तर. २१३९ धनु. २०२२ धनुर्वृक्ष. धनुःश्रेणि. २२०१ धनुप्पुट. १९३४ धन्वन्. १९९५ धन्वयवासक. २११४ धन्वयास. २११४ धमनि. १९२६ देवी. दैत्य. दैत्या. दोला. द्रवती. द्रविड. द्रावण. द्राविडी. २१६७ २१३७ २२११ २१४२ २००१ १९२० ·r धामार्गव. { शब्दानुक्रमणिका ३९७ धरा. २२०३ ध्वा नामिका. २१५६ धर्मद्वेपिन् न. धर्मपतन. २१८८ नकुलप्रिया. २१०८ धर्पणी. २२०८ नक्तश्चर. धव. •१९८१ नक्तमाल. २०३२ धातकी. २०३७ नगमित्. २१५५ धातुपुप्पी. २०३७ १९७४ धान्य. २२७१ नट. २२५९ धान्यत्वपल. २२८५ २२६७ २०९२ नटिन्. १९३० २२०७ नटी. १९२५ धावनी. २०८२ नड. २२५९ २०८६ नताश्री. २०८० धुरन्धर. १९८१ धूर्त. २१३९ धूर्तपादप. १९९२ नदीकुलप्रिय. २०१७ धूर्धर. २०६१ नदीसर्जस्. १९९२ धूसरच्छदना. २१४२ नद्यास्या. २१५४ ध्रुवसाधन. • १९९३ नन्दा. २२०२ ध्रुवा- २१५९ नन्दिन. १९८२ ध्वजदुम. २०६६ नन्दी. २२७४ नदीकान्त. { २०१६ ·अभिधानचिन्तामणौ . नर्तक. नन्दीवृक्ष. “२०४६ नमस्कारी. २१७१ नम्भ. २००३ नरेन्द्रमाता. २२३६ २२५९ नल. २२५९ नलदममृणाल. २२७० नलदा. २१६५ नलिका. १९२५ नलिन. २२१३ नलिनी. २२१२ नलिनु २२६० नवमालिका. २१२७ नवमालिनी. २१२७ २१०७ नाकुली. २१६२ २२६० नागजिहा. २१९९ नागदन्ती. २०९० नागवला २०५४ नागरग १९५२ १९७४ नादेयी. २०१३ २०१८ नारङ्ग. १९५२ नारायणी. २१८१ नारीकर २०६७ नाल. २२८५ नालकिनी. २२१२ नालिकेर २०६७ । २०७१ नालीक. "२२१४ नि श्रेणि. २०६५ नि स्यन्दन) २००१ निकुञ्जक. २०१९ निकुम्भ २०९० निकोचक. २०२१ निगूढ. २२७६ निचुल. २०१६ नित्यभद्रा. निदिग्धिका. २०८१ निम्ब. .२०२४ 6 . .१९८४ ·शब्दानुक्रमणिका निम्बकर. निम्बतर. नियमन. २०२६ १९६५ २०२५ निर्गन्ध. निर्गुण्डिन् निर्गुण्डी. निर्मध्या. निर्माल्या. निशाख्या निशाचरी. निष्कुटि. निष्पाव. नील. नीलकण्ठ. नीलकपित्थ. नीलकेशी. नीलनिर्यास नीलपर्यफ. नीलपुप्पी. नीलमञ्जरी. १९१३ २०७२ २०७४ १९२५ '२०५८ २१०० २२१० १९२० २२७७ •२१३४ २२४२ २०१२ २१३८ १९९० २०६४ नीलमल्लिका. १९६८ नीलवल्कल. २०६८ नीलसन्धिक. २०७२ नीलसारक. २००१ नीलस्यन्दा. २१९४ नीलाम्वुजच्छदा. २०१२ नीलिकीसुता. २०७४ नीली. २१३७ नीवार २२७९ नुन्नमालिनी. २०९९ नृप. २०५० नृपात्मज २०१२ नेमिवृक्ष. १९५४ न्यग्रोध. १९३० न्यग्रोधा. २२११ प. पङ्कज. २२१४ प्रङ्कनमुष्टिका. २०५८ पङ्कमुष्टिका. २०५७ पङ्करह. २२१४ पंचम्प्रचा. २०५५ २०७३ ·४०० अभिधानचिन्तामणी पश्चागुल. पटोदय. पटोल. पट्टरजन. पट्टिका. पट्टी. पण्या. २०४० २०४३ २२४५ १९१४ २००४ २००४ २०९६ १९१४ १९१५ १९६६ २०९३ २०१८ पद्मकर्कटिक. २२१९ पमनाल. २२१८ पद्मवर्णक. २२५१ पद्मा. २१६० पमाक्ष. २२१९ पद्माट. २१०२ पद्मिनी. २२१२ पनसा. २००८ पयखिनी. २०८५ परपुष्टमदोद्भव. २००९ पराजिता. २१९२ परावत. २०२८ पराश्रय. १९२७ परिपेलव. २२६८ परिमण्डल. २०६५ परिव्याघ. १९१५ २०१९ परुप. २०६४ परूपक. २०६४ २०५५ १९८० पतूर. पत्र. पत्रपुप्पी. पत्रमालिन्. पत्राङ्ग.. पत्री. पत्रोण. पथिका. पथिगुम. पथ्या. पभ. पद्मक. । २१२३ १९७६ २१६४ १९५४ १९६९ २२१३ २०६२ २२१९ पर्जनी. पर्ण. .

·पर्णमेदिनी. पर्यास. पर्पटक. पर्वकाढ्या. पर्वपुप्पा. पलप. पलङ्कषा. पला. पलाण्ह. पलाल. शब्दानुक्रमणिका २०७६ पाटलि. २०५२ २१०९ पाटली. १९०८ २१४६ पाठा. २१७९ १९७२ पाठीन. २१३५ २०९१ पाण्डु. २०९७ १९६४ पाण्डफल. २२१५ २०८९ पाण्डुरच्छदा. १९५८ २१८९ पाण्डुराग. २१३९ २२२४ पाण्डुरोगप्रिय. २१७४ २२८५ पापचेलिका. २१७९ १९८० पारावत २०२८ २०९६ पलाश. { पारावतपदी. { २१५४ पलाशक. पलाशिनी. पवनेष्ट. पवित्रा. पारिजातक. पारिजाता. २२१२ २१८९ २२५६ २११७ २०६३ २२७१ पाकल. पारिभद्र. १९६५. २१६३ २०२४ १९६५. १९९७ २२३४ २१७४ पाटल. पालदया. पाशुपत. पाटला- ·૦૨ अभिधानचिन्तामणी {१९ पाषाणभेद. २.१५५ पीतं. ..२१२१ पापाणवूक. १९५१ पीतक्षीरा. २२०९ पिकवान्धव. २००९ पीतचन्दन. २०५५ पिचुमन्द. २०२५ पीततन्दुला. .२२७९ पिच्छा. १९५७/ पीतदारु. २०५५ पिच्छिका. २१६१ पीतदुग्धिका. २२०८ पिच्छिल. २००६ पीतद्रुम- २०५५ पिच्छिला. १९५६ १९२९ .१९५८ पीतन. २०५५ पिण्डफला. २२४७ २१२१ पिण्डा. २१५२ पीतनक. पिण्डी. २०१४ पीतपूति. २०६५ १९८७ पिण्डीतक. २०१४ २२०७ पितामह. : २२६१- पीतपुष्पक. पीतपुष्पक. १९१६ पिपाठीन. .२१३५ पीतपुप्पिका. पिप्पल. १९२७ पीतभद्र. २१३४ पिप्पली. २१८९ पीतर १९८९ पिशाचिका. २१६६ पीतवर्णक. २०६३ पिशिताः २१६६ पीतशाल. १९८९ २१२१ । पीतसार २०२१ . पीतपुप्प. { २१४७ . पिशुन:

·शब्दानुक्रमणिका ४०३ २०५४ पीता. २२८० २१२६ २१६३ पीतिका. २१०० पीतिनी. २१५९ २०२७ पीलु. २२०१ पीलुपर्णा. २२०१ पीलुपी. २२५३ प्रीवरी. २१८० पुटकिनी. २२१२ पुटा. १९२२ पुण्डरीक. २१३९ र २२१५ पुण्डू. २२५९ पुण्डक १९२६ पुण्यगन्धा. २१२५ पुत्रक. २१३८ पुत्रजीव. २०३१ पुत्रदा. .२०७८ पुत्रश्रणि. २२११ पुद्गल. •२२५४ पुनर्नवा. २०९४ युन्नाग. *१९१६ पुर. १९६४ पुरुपनामक. १९१७ २०६३ पुष्कर. २२१३ पुष्करजटा. २२५१ पुष्करमूल. २२५१ पुप्पकन्दा. २०८३ १९५० पुप्पफल, २००० पुष्पवर्षिणी. २०७४ पूग. २०६८ पूगिन् २०६८ पूतना. पूतिपर्णी २१.५ ·{ ४०४ अभिधानचिन्तामणौ पूतिपुष्पा. १९४४ पौष्कर. २२५१ पूतिफल. १९६३ प्रकीर्ण. २०३२ पूतिफली. २१०५ प्रकार्यक. २०३३ पूतिमयूर. २२५२ प्रग्रह. १९८७ पूतिमारुत. १९६८ प्रधन. २२७५ पूतीक. २०३२ प्रचोदन. २११५ प्रत्यरिभेद. १९५५ २१९८ पूरक. १९४२ प्रतानिका. २२२६ पूरणी. १९५६ पृथक्पर्णी. २२६४ २०८६ पृथिवीपति. प्रतापस. २०६१ १९३८ S.२१५२ प्रतिविपारुणा. २१७५ पृथु. २२२२ प्रतिहास. १९१८ २१५२ प्रत्यक्पुप्पी. पृथ्वी. २०९३. २२२२ प्रत्यक्श्रेणी. २२११ पृथ्वीका. १९२२ प्रपुण्डरीक. २१६९ पृश्चिपर्णी. २०८६ प्रपुन्नाट. २१०१ पोटगल. २२५७ प्रपोण्डरीक. २१६८ २२६० प्रभावल. २१५३ पौण्डरीयक. २१६८ प्रमोदनी. २१२९ पौर.. २२५४ प्रलोमी. -२१३४ ------ ·४०५ १९७५ २२५० १९३३ २०७५ १९८९ २.१३० शब्दानुक्रमणिका प्रवङ्ग. १८६४ प्रियजीवक. प्रवर. प्रवरवासन्त. २२७६ प्रियदर्शन. प्रवाल. २२३३ प्रियवल्ली. प्रवालफलघोपिका२२५३ प्रियशालक प्रवेल. प्रिया. २२७५ प्रियाल. प्रव्रजिता. २१०३ प्रियालता. प्रसादक. २२३३ प्रेतराक्षसी. प्रसारणी. २२२६ प्रहसन्ती. २१३६ प्राचीना. २१७९ प्लवक. प्राणक. २२५० प्लीहिरक्तहा. २०९४ २१८६ फणिनफ. मिय. १९४१ फणिन्. प्रियंवदा. २१२३ फरण. १९८८ फल. २०७५ फलकिन २०७५ प्रिया फलपूरक. २२७९ { २०७५ २११० १९२९ १९३० १९२९ २०३५ प्रावृपायणी. { २१८६ फ. प्रियक. { २१११ २११२ २२२५ २०१४ १९१२ १९४२ { ·४०६ अभिधानचिन्तामणी * फलपाण्डव, २०३६ फलसेह. २०२८ फलाम्बु. २००८ फलराजी. १९३३ फलिनी. : २०७६ फलिन्.. २०७६ फलेरुहा. १९०९ फल्गुवाटिका. .१९३२ फाल्गुनी. १९३२ फुल्ल. २०१६ २२०९ फेना. २२२६ फेनिल.. २०२४ फेनिलच्छदा. १९५९ वर्वरक. वर्वरी. पर्वरोद्भव. चर्हि. वर्हिपुप्पी. यहिए. बेलदा. बलदेवा. बलप्रभ. बलभद्रिका. बलवान्. बलसार. बला. फैनक्षीरा. २२५२ १९१३ २२५६ २०३७ २११८ २१५० २११३ १९९४ २११३ .२१५८ १९९४ २१४७ २२७४ २०७५ २०७४ २००६ १९३० २००५ २०२३ २०९९ वलिन्. ) चहुक्षमा.. . ब बदरा. २०४४ बदराधृष्टि. २११३ बदरादित्यवल्लभा.२२३० बदरी. १९५९ चन्धुर.. २०६१ वन्धूफपुष्पक. १९८८ बहुगन्धा. बहुत्वक. बहुप. बहुपट. वहुपत्र.. बहुपुत्रा ·. -२२१८ . शब्दानुक्रमणिका ४०७ बहुपुत्रिका. २२१६ बिम्बी. २२५३ बहुफेना. २२२५ बिल्व. १९६८ बहुमञ्जरी. २११० बिल्वक. २१५३ बहुला. १९२१ बिस. बहुवल्क. . १९३४ बिसनाभय २२१२ वहुवार. २००७ विसप्रसून. २२१४ बहुसुता. .२१८० विसिनी. २२१२ बाण. .२१३४ वीजक. १९४३ बाणाख्य. .२२६१ १९८८ बालकेशी. .२२५८ बीजकोश. '२२१७ बालतृण. .२२६२ वीजपुप्पिका. २२८१ 5.२११४ वीजपूर. १९४२ बालपत्र. १९५३ चीजपूर्ण. १९४२ बालपुप्पा. २१२५ बीजवर. २२७४ बालभीरुको २०१८ वीजसेह. १९८० वाष्पिका. २१५३ बुसा. २२८५ बिन्दुक. १९६३ बृहत्पत्र. २००५ विन्दुलामली. .२२२५ बृहत्पुप्पी. २१५७ विभीतक. १९७० १९२१ विभेदक. बृहद्वला. २१४९ --- वृहदेला.

·४०८ अभिधानचिन्तामणी बोधि. १९२७ नाकाटक. २०५० ब्रह्मकिरीटिनी. २१४१ ब्रह्मचारी. २०५१ ब्रह्मचारिणी. २२२८ ब्रह्मजटा. २१३८ ब्रह्मण्य. २०५० ब्रह्मदर्भा. २१४४ ब्रझदारु. २०५० ब्रह्मनिष्ठ.. २०५१ ब्रह्मपादप. १९८१ ब्रह्ममेखल. २२६२ ब्रह्मा. २०३० ब्राझणयष्टिका. २१६१ २०५७ ब्राझणी. २१६१ २२२८ भ. २२८२ मजुरा, २१७५ भण्डिल. १९०७ भण्डी. २१८७ भण्डीर. १९०६ भण्डीरी. २१८७ भद्रक. २२६६ भद्रकाली. २२२७ भद्रपर्णिका. १९८३ भद्रपर्णी. २२२६ भद्रवला. २२२७ भद्रमुञ्ज. २२६१ भद्रमुस्ता. २२६६ भद्रलता. २२२७ भद्रवती. २०३६ भद्रवल्ली. २१९९ भद्रश्री. १९१२ २०३६ भद्रा. २०४५ भद्रेन्द्रा. .१९९८ भरद्वाजी. २०४५ भल्ली. .२०२३ भवोदन्या. २१४७ ·{ भरसकाष्ठा. भसगर्भा. भस्सपिङ्गला. भारवाही. भारोध्वहो. भार्गवी. भार्गी. भास्करप्रिय. भिक्षु. भिल्लातक. भिपड्माता. भीम. भीरु. भीरुपत्रिका. भुज. भूकूप्माण्डी. शब्दानुक्रमणिका ४०९ भूतनाकेशिका. २१६७ १९५९ भूतनुत् २०२२ १९५९ भूतपालघ्नं २२५५ २१३७ भूतवास. १९७० १९८१ भूतवृक्ष. २००६ २२६३ २२५१ २१६० भूतिक. २२५५ १९१३ भूतिकतृण. २२५४ २१०२ भूनिम्ब. २११६ २०२२ भूपदी. २१२९ २०४७ भूमिकालिका. २१४६ १९४७ भूमिखर्जूरी. २०६६ २०१८ भूम्यामलकी. २०९९ २१८१ २००५ भूरिगन्धा २१६८ २०८४ भूरिवला. २१४९ २०७३ भूरिस्नेह. २०२२ २०७५ भूरुण्डी. २२४० २१६६ भूर्ज. २००५ २१११ भूर्वपकेतु. २०९५ भूस्तृण. २२५५ भूतकेशी. { भूतमी. भूतजटा. .

·४१० अभिधानचिन्तामणी भृङ्गमित्र भृङ्गरज. भृङ्गराज. भृङ्गसम्मता. भृङ्गार. २२३२ २१२७ २२३१ २२३१ २१३१ १९२४ २२३१ २२३२ १९४७ २०२२ २१६० १९२६ . मेकरज. भेदन. भौतिक. भौभा अमरोत्सव. १९११ १९६२ मङ्गल्या. २१४९ २२६४ मञ्जसार. २१२४ मञ्जरिशिम्विका. २०८१ मञ्जरीनन. २०१९ मञ्जिष्ठा. २१८७ मञ्जका. २१८७ मणिच्छिद्रा. . २१७६ मण्डुकपर्ण १९७६ मण्डूकपर्णिका. २१८८ मण्डूकपर्णी. २२३१ मण्डूकी. २२३० मत्स्यगन्धा. २१७३ मत्स्यगन्धिनी. २१५६ मत्स्यपिता. २१८३ मत्स्या. .२१८४ मत्स्याक्षी. २२२८ मत्स्यादनी. २१७३ मत्स्यान्तकफल. २०१५ . मकरन्द. मकसा. मकुष्टक. मकूलक. मङ्गल. मङ्गली. मगल्य. मङ्गल्यक. २१२६ २२२६ “२२७७ २०९० २०६१ २२५० १९२८ २२७३ ·शब्दानुक्रमणिका ४११ मंदगन्धि १९९९ २०९१ २१४१ २०१० मदन. मदयन्ती. मदिरासख. मद्यपावनी. १९८५ २०१४ २१४० २२७४ २१२९ २०१० २०३८ १९९८ १९९८ २०५० १९४४ २२८० १९९९ २१४१ १९७७ २०१० १९८२ २१३७ मधुपुप्प. मधुपुष्पा. मधुपुष्पी. मधुफल. मधुवीज. मधुमती. मधुर. मधुरक. मधुरसा. मधुरा. मधुक. मधुकर्कटी. मधुका. मधुकाष्ठ. मधुगन्धा. मधुगृअन. मधुदूत. २०५० २२५० २२०० १९४४ २०७७ २१७६ १९३४ १९४४ १९९८ १९७८ २२०० १९९९ १९९९ २२३४ मधुराजफल. मधुवल्ली. मधुशाक. मधुशिग्रुक. मधुश्रेणी. मधुष्ठाल. मधुष्ठील. मधुसूदनी. मधुसव मधुपर्णिका. १२१३७ मधुपर्णी -- २०७७ २२०४ ·अभिधानचिन्तामणी h { मधुलिका. { २०७७ मधुसवा. २१८१ मधूक. .१९९८ मधूल. २००० २०७७ २२०० मध्यकेसर. १९४३ मध्यदृढत्वक. २२६२ मनोज्ञा. २१२३ मनोहर. २१२६ १९६५ मन्दार. १९३८ मयूर. २१४३ मयूएक. २२७७ मयूरक. •२०९३ मयूरजक मरालिका. .२२२६ मरिच. २१८८ मरिचक. .२१११ मरी. २२६१ मजन्मन्. { २०५९ मरुन्माला २०५८ २०१४ मख्वक. २११२० मरुसम्भव. २२४२ मरूपक. २११२ मरूद्भव. २११४ मर्कट. २२४३ मर्कटतिन्दुक. २००२ मर्कटिका. २०९३ मर्कटी. .२१८५ मलपत्रक. २१३५ मलमारी. • १९३३ मलयज. मलिन. • २१८८ मल्यपुष्पिका. २१५२ २१७९ मल्लिकाकुमुम. १९४१ मल्लिगन्धा. मशकिन .१९३२ २०५३ : १९७५ मल्लिका ·शब्दानुक्रमणिका ४१३ . मस्तुगन्धा. महती. महाफला. महाकन्द. महाबल. २२७३ २२५२ २०८३ २२४१ २२२४ १९६८ २०४२ १९८३ २१४९ २०८१ २२०७ २१६२ महाबला. महाकपित्थ. महाकाल. महाकुम्भी. महागन्धा. महाघोषा. महाजला. महाजालिनी. महादेव. महान् महानाग. महानिम्ब. महाभद्रा. महाभेदा. महामुनि. { २०१२ २१९५ २२०७ २२४७ १९९५ १९४४ २२२७ १९८४ २१७६ २०२९ २०४८ २१५९ २१३८ २००३ १९१२ २१३३ २०१५ २२१२ २१५० १९९५ २०२९ महारज. महारसा. महारोध्र. महाई. महावर. महाव. महावल्ली. महाविषा. २०२६ १९९४ महापारावत. २०२९ महापुरुषदत्ता. २१८२ महाफल. १९६८ महावृक्ष.

·अभिधानचिन्तामणी महाराण, १६२१५८ . मागधी, २१५८ मांसरोहो. २१७० मांसारि महाशाल. १९८९ मांसी. २१६५ महाश्यामा. १९५८ माकन्द. २००९ महाश्रावणिका. २१०३ माकन्दी. ) १९७२ महाश्वेता... २०८४ २१२५ महाश्वेतानवदना.२१९४ 2.२१८९ महासजस्. १९८९ मागधोत्थित. • १९२३ माध्य. S२०९७ २१२६ महासहा. .२१३२ माजल्य. •२२३५ महासुगन्धा. २१०८ माणिवन्ध. १८३३ महिपाक्ष. १९६४ माणिमन्त. १८३३ महीरुह १९४६ मातुल. २१४० मातुलपत्रक. २१४० २००८ महेरणा. मातुलानी. •२२८२ २०३९ महोटिका. मातुल •१९४२ २०८३ मातुलनी. १९४४, महोपल. .२२१४ २०३१ महौनसी. २१६३ | माधव १९९८ महोपय.? २२२३ माधवी. २२२१ मपगुमा. २२८५ मापपीता. .१९२७ ·.१९२४ । मुश्चक . मुञ्ज. शब्दानुक्रमणिका, ४१५ मारीच. मुखभञ्ज. .:१९७७ मारुत. २११२ मुखशोधन. १९५५ मारुतापह. २०२० २०५१ मारुतापहा. २१०६ २२६१ मार्कव. २२३२ २२६२ मार्जन. २००४ मुण्डक; १९२६ मार्जार. मुण्डतिका. २१०२ मार्जारगन्धिका. २०९८ मुण्डी. २१०२ मालक. २०६२ मुद्गः, २२७५ मालती. २१२२ मुद्गपी. २०९८ मालतीफल. २१२४ मुनि. २१३८ माला. .२२२५ १९१७ मालक. २११० मुनिद्रुम. मालूर. १९६९ मुशटी. २२८० २२७४ मुष्कका. २०५१ माप. २२८४ मुसलिना. .२१५० मापपर्णी. २०९७ मुस्तकाम. .२२६८ मिषि. ૨૨૨૨ मुस्ता. २२६६ मिसिद्भुम. २०१६ पूर्वा २२०० मुक्तवन्धना. २१३० २२५१ मुखभिय. १९५२ ३२४१ मुल..

·अभिधानचिन्तामणी मेपशृङ्गी. मेषाक्ष. मेहघातिनी. मोक्ष. मोक्षक. मोघन्. मोघा. मोचक. मूलकपल्लव. मूपण. २१८९ मृगगामिनी., २०६० मृगा. २०९१ मृगाक्षी. २०९१ मृगादनी. २०९१ मृगालिका. २०८३ मृणाल. २२१८ मृत्युपुप्प. २०७० मृत्युफल. १९९५ मृदङ्गफलिका. २२०६ मृदुच्छद. २००५ मृदुपर्णका.' २२४४ मृदुफल. मृदुवक. २००५ मेघनाद. २२३७ मेदा. २१७६ मेध्या. २१९१ मेला. २१३७ मेपकुसुम. २१०२ २०७९ २१०२ २१०० २०५१ २०५१ २०५९ १९०८ १९७७ १९५६ २०४९ २१४३ २२४३ २१२७ २२०० २२२३ मोचा. मोचाम. मोचिका. मोमाली. मोरटा. म्लच्छकन्द. य. यजिक. यज्ञान यमलच्छद. यमश्वस. यव. २२६२ १९३१ १९५१ २१२७ २२७३ ·यवतिका. यवनाल. यवनेष्ट. योगसार. योगिन्. योगी., । - शब्दानुक्रमणिका: ४१७ .२१६३ योगजः १९९० २२८१ १९५२ २०२५ '१९५२ २२२४ .१९९३ २०५२ योग्य.. २०६१ २२६३ योजनवल्ली. .२१८७ २१४४ योनल. .२२८१ २२२६ योपाहा. .२०७६ २१४४ र.. २११४ रक्त. २०६२ २२३५ रक्तकाण्ड. २२३७ २१६५ रक्तकाष्ठ. १९१५ २०७७ रक्तकुसुमा. १९५६ २१११ रक्तकेसर. २२६१ रक्तचन्दन. १९८१ रक्तचूर्णक. .२०४३ २२४५ रक्तपर्याय. . २१२१ २२७८ रक्तपादी. २१७१ २११४ २०६१ रकपुप्प. १९८० २१२५ २१३२ यवकल. यवस. यवसाय. यवा. यवानी. यवासक. यशस्करी. यशी. यष्टीमधु. यस्या- याजनकक्षुर. याज्ञिक. यायसी. यावक. यास. युग. यूथिका. . .

·अभिधातचिन्तामणी रक्तपुप्पा. २१६२ रजःपुष्प. रंजनीपुष्प. रजत. रजनी. { रक्तपूरक. रक्तफल. रक्तफला. रक्तवीज. रक्तमाल. रक्तयष्टि. रक्तवेधना.. रक्तशालि. रक्तसन्धिक. रक्तसरोरुह. रणप्रिय. रण्डाख्यु. . . १९४७ १९३१ २२५३ २०२३ २०२८ .२१८७ २२०६ २२७२ २२१७ • २२१५ १९१४ १९५३ २०४३ २१७७ २२१५ २०९८ २०६४ २१४६ २२५६ .२०६९ २१२२ १९१९ २१०० २१३७ २२३९ '२२२१ २०१७ १९७८ १९७९ १९७८ २०६१ २२६० २०४९ २०२६ २१०६ २०६७ २०३८ २१०६ २२३५ रथकृन्नेमि. रथनाम. रथसाधक. रथान भी. रम्भा. रम्यक. रसना. रसफल. रकसार. रक्तिका. रकोत्पल. रणी रहदायफ. {. -- ·शम्दानुक्रमणिका राजाई. राजाह. राजिमान्. राजीफल. राजीच. राठ. राम. रसाम्बष्ठा. २१८० साम्लक. १९४८ २००९ रसाल. २२५८ रसोन. २२२३ रस्था. २१०६ राजकशेरुकृ. २२६६ राजकोशातकी. २२०७ राजजम्बू. २०१२ राजन्या. १९३३ राजपादप. १९८७ राजपुत्र. २०१२ राजपुत्रक. २०१५ राजबला २२२७ राजमुद्ग २२७७ १९३४ राजवृक्ष. २०६९ राजादन. १९३३ राजाम्र. १९५० राजार्क. रामठ. रामठी. रामतरणि. रामदूति. रामसेन. राष्ट्रवृद्धिकरी. राष्ट्रिका. २२४५ २२४५ २२१३ २०१४ २११७ २१५१ २१५२ २१३१ २०९० २११५ १९६० २०८२ २१०६ २१७१ २१८४ १९५५ १९५५ . रास्ना. रिम. रिमेदक. रुचक.

·४२० रुचिभ्यः रुजासह. रुद्राक्ष, रुधिरसावक. रुवक.. . ल. अभिधानचिन्तामणी २२४१ । रोहिणी २१८३ रोहित .२२५५ २०२९ रोहितक. । २०३४ १९४७ रोहिप. २२५४ २०४० रोहि. २०३४ २०४० रोहितक. २०३४ २१७० २२६४ लकुच. २००८ २००६ २०२१ लक्षण. १९३० २०६४ १९६१ १९८७ २०६२ लगुड. १९१९ १९५७ २०१० २०४३ लक्षातिका. २०५८ २०३५ । २१६१ लता. २००३ २२६५ १९९९ लताङ्कुरः । २०६९ १९२० १९९१ लतातरु. २०३५ २०६६ १९१२ लतार्क, २२२५ रुहा. रेखापत्र, रेचक. रेचन. रेवत. रोचन. रोचनक. रोचना.. रोन. रोधपुष्प. रोमश. रोहड़क. रोहणोद्भव. लक्ष्मी. { { ·शब्दानुफमणिका ४२१ १९२४ लोचमस्तक. २१४३ २२७० लोणिका. २२३६ लवन १९२४ लोध्र. २००३ लवङ्गक. लोभनीया. २१०४ लवणा. २०९६ लोभ्य. २२७६ लशुन. २२२३ लोमपामविनाशि०१९६२ लाक्षाप्रसादन. २००४ लोमशा. २१९७ लाक्षावृक्ष. २०११ लोमहीना. २१५३ लाङ्गलिन्. २०६७ लोह. १९१० २०८६ लोहित. १९१४ लागली. २१८६ २१७३ लोहितचन्दन. २११२ २२०२ लौहद्रावक. १९४८ लावुनी. २२४७ लामज्जक. २२७० वश. २०५२ लीमका. २२७६ वशपत्रा. २१५२ १९४३ वशिक. लेखकाचञ्चिता. २२६० वक्त्रभूपण. २२२४ लेखशाटक. २००७ वक्रशोधिन्. १९४१ लेख्यपत्र. २०६६ वक्रा. २०८१ लोचमर्कट. २१४४ वनसेन. १९१७ ·४२२ अभिधानचिन्तामणौ वरका. . २१४६ . वचाया. :२१९६ । वन्यतिल. २२८२ वन्या. -२०१८ २०.९८ वज्जुल. १९३८ वपुषा- २.१५६ वयःस्था. २२२८ वञ्जल. '१९७८ वयस्था. १९७२ वट. १९३० वर. २१२२ वटपत्रफ. २१०९ २२७६ वटप्लव. १९२९ वरतिक्त. वत्सादनी. २२०३ वरविक्ता. २१७९ वधू. २११९ वराटक. २२१७ वनकर्णिका. २०३९ वराम्ल. १९४३ बनज. २०४८ वरार्गल. २०३० वनपुप्प. २००९ वरी. २१८० वनविलासिनी. २१४२ वरुण. २०१९ वनव्रीहि. २२७९ वरोह. •२२६६ बनम्नाट. .२०८७ वर्णवती. २१०० वनशेफाली. २०७३ वर्णा. २२७८ वनस्पति. १९३१ वर्णिचारुकेसरा. २१३१ बनहरी. २२१० वर्चिका. २०७९ बन्दक. २१६० वर्धमान. .२०४० वन्दा. .२०४५ वर्धमाना. .. १९४१ ·वर्षपाकिन्. . शब्दानुक्रमणिका ४२३ १९३५ घसुखण्डीर. २२७५ वर्षपुष्पिका. २१४८ वसुच्छिद्रा. २१७६ वल. २२१६ वसुत्राणा. २११३ वाट. २२७५ वसुवृक्ष. १९३२ वलिनथिन्. २१३५ वस्तगन्धा. २१४३ वल्कला २१६४ वसाख्य. १९२० वल्लकी. २०३८ वदेहविद. १९९७ वल्लरीव्याल. २१३५ वहिचूडा. २०५७ वल्ली २१४४ वहिपर्याया. २१८६ वशिर. २०९२ वहिशिख. २१२२ यसन्तकुसुम. २००७ वदिशोधन. १९७४ वसन्तजा.. २१३६ पाकुची. २१०४ वसन्तदूती. १९०८ २२२१ वापुप्पा. वसन्तपादप. २०१० वाजिदन्तक. २०४७ २१४५ वाट्यायिनी. २१६६ २१४९ वसा. २१६८ वाव्यालक. २१४७ वसिर. २१९२ वाणीर. २०१८ १९१९ यातपोष. १९८१ वमु. वायपुप्पिका. २१४७ २१७४ वानरावास. ह वमुक..

·.२११७ ४२४ अभिधानचिन्तामणी मानिकप्रिय. . १९४७ वालुकी. १२२१८ वानीर. २१२१ वानीरज. वाल्हीक. २१५१ वानेय. २२६८ वाशिका. २२४६ वापगुणी. २२०१ वासन्त. १९७० वापिभान्य. २११७ वासन्ती. २१३६ वायसाङ्गिका. २१५४ वासवोलूक. १९६४ वायसी. २१५४ वायसेक्षु. वासा. २०४७ २२५७ वास्तुक. २२३३ वारास्तवी. २२५६ वाराही. २११३ वाह्यपुष्पिका. २१४८ वारिज. १९२४ विकत. १९६७ वारिपत्रिका. २१०७ विकसा. २१७० २१८७ २०९० वारुणी. विकाम्लिका. १९४५ २१५५ २२६५ विकीरण. १९३७ वार्गकी. • २०८२ विकीर्ण. २०५६ वार्षिक. २११३ विजया. २२६३ वार्षिकी. २१३० विजयाशस्त्रधारण.२०३१ वालक. २११८ विटप्रिया. २१०१ चालक. २१२० विट्खदिर. १९५५ C १२१८७ ·विदुल. ई . शब्दानुक्रमणिका ४२५ विडत. २०५९ विशालत्वम् १९८५ २०६४ विशाला. २१९६ विडालिका. २०८४ .२२०८ चितुन्न. २२४१ विशोधिनी. :२१३७ विदारि. .२१६० विष्वक्सेना.. २०७६ विदारी. २०८३ विश्वदेव. २१४५ २०१७ विश्वदेवदेवा. २०५३ २०१९ विद्रध्यराति. विश्वरुपक. १९७७ विश्वा. २१७५ विट्ठमवल्ली. १९२६ विभावरी. विपगन्ध. २०१५ २१२८ विभीपण. विपग्रिन्थ. २१७२ २२६० विरजाविता. विपघातिनी. २०८० १९५६ विरूपक. विषघातिन्. २००७ २००१ वित्वगन्ध. २१०९ विपनी. २२०३ विषमच्छद. १९८५ विशद. २०८३ विशनाशन. विषमर्दिनी. २१०७ २०१४ २००३ विषमुष्टिक. २०२६ विशल्या. २२०४ विपझतु. १९९६ २२०२ विपहारी. २२३७ विशाख. २०९४ विपाहु. २२५९ ·४२६ अभिधानचिन्तामणौ विषाणिका. २०७९ विषादनी २१९४ विपोदर. २०१५ विपौषधिः २०९१ विष्णुकान्ता- २१९२ विष्णुगुप्त. २२४३ विष्वक्सेनप्रिय. २११३ विसर्पिणी. २१६२ विसगन्धा. २१५६ विहीरा. १९८३ वीर. २०६० वीरण. २२६९ वीरतर. २२६९ वीरतरु. २०२२ वीरपुष्कर. २२५१ वीरभद्र. २२६९ धीरशाफ. २२३३ वीर्या २१४९ बुक. .२१७४ बुखिका २२४२ वृक. २१७९ वृकदन्तिकाः २१८० वृकी. २१७९ वृक्ष. २०२६ वृक्षपर्णी २०८४ वृक्षभक्ष्या. २०४६ २०४६ वृक्षादनी. २०८४ वृक्षाम्ल. १९४६ वृकोत्तशा. २२०५ वृत्ता. . २१७० वृद्धकर्णिका. २१७९ वृद्धपादा. २१६३ वृन्त. १९७४ वृन्तिका. १९८२ वृश्चिकाला. २०७९ वृश्वीर. २०९४ वृप. २०४७ वृषभनामका .२०६० पा. २२११ पायणी. २२३९ - - ·शम्दानुक्रमणिका ४२७ वृप्यकन्दा. वेण्या. वेत. व्याघ्रपाद. १९६७ व्याघ्रपुच्छ. २०४१ व्याघ्री. २०८२ व्याधिनामक. २११७ व्याधिहन्. व्यालदंष्ट्र २०८८ व्रण. २०२२ २२७१ व्रीहि. वेतस. क्षेत्रमूला. वेधान्य. वेल्लक. वेल्लज. वेश्या. चैकुण्ठ. वैजयन्तिका. वैदेशी. वैदेही. वैश्रवणावास. व्यडम्बक. व्यडिपत्रिका. व्यण्डा. व्यामतल. व्याघ्रनसी. २१५० २२०५ २०२५ १९४८ २०१७ २१६२ २१४२ २१६० २१८८ २१०१ २१०९ १९७३ २०१३ २१८९ १९३० २०१० २२४८ २१८५ २०४१ १९६० शकम्भरा. २२५२ शकलि. २२५४ शकुन्ती. १९०८ शकुलाक्षक. २२६५ २१७३ शकुलादनी. २१८४ शकतरु. शक्रपती. २१११ शकप्पिका. २२०२ १९६१ २०३० है ·अभिधानचिन्तामणौ L . शङ्खघण्टिका. .२१५७ शहद्रावक १९४८ शङ्खधरा २२४३ शङ्खनी. २१६३ शङ्खपुप्पी. • २१४१ शङ्खमालिनी. १२१४१ शड्यूयिका. २१२५ राहाहा. २१४१ शहिनी. २२१० २१३९ शढी. २११९ २१५८ शण. २२०२ शणिपुप्पी. २१५७ शण्डेरिन्. १९३९ शवपत्र. २२१३ तपदी. २१८१ शउपर्वन २०५२ शतपर्वा. २२५४ २२६३ शतपर्विका. २१९६ शतपाकिन्. २१७८ शतपुष्य. २२६८ शतपुप्पा. २२२१ शतप्राश. १९१८ शतमूला. २१८१ शतवीर्य. २१८१ शतवीर्या. २२६५ शतवेधि. शता. २२६५ शतावरी. २१८० शताहा. २२२१ शवरपादप. २००३ शमीधान्य. २२८४ शमीपत्रा. २१७१ शम्पाक. • १९८७ शम्बरी. २२११ २२६१ शरश. .२१९८ चला. १९६८ .

·. - शब्दानुक्रमणिका शल्यक. २०१४ शालिक. .२२६२ शल्यपर्णी. २१७६ 5. २१२४ शालूक. शव. । २००९ र.२२१९ २२६२ शाल्मलि. १९५६ शाक. शाल्मलिदल. १९८५ शाकपुप्प. १९६६ शाल्योदन. २१२७ शाकवीर. २२३३ शिशिपा. १९५८ शाकश्रेष्ठ. २२३३ २१२५ शाक श्रेष्ठा. २२३५ शिखण्डिनी. २१७८ शाकाम्ल. १९४६ शिखरिणी. २१२८ शाखाम्ल. १९४८ शिखरी. २०९३ शाण्डिल्य. १९६८ शिखीग्रीव. १९९० शाबर. २००३ शिग्रु. सारद. १९८५ शिति. २२४१ शारदा. २२७५ शारदी. २१७३ शितिशिम्बिक. २२७७ शारिवा. २१९८ शितिवर. २२४१ शास्था. २०३४ शिफा. २२१९ शालपर्णी. २१५९ शिम्बिका. २२७६ शालमर्कट. २२४२ शिरिवारक. २२४० शालि. २२७२ शिरोरू. १९८६ ·ममिधानचिन्तामणौ शिरोवृन्त. २१८९ / शीघ्रपरोहिन्. २१५८ शिलाटिका. २०९४ २००७ शिलाभित. २१५५ शीत. २०२७ शिव. .१९६५ २०१७ शिवकिरीटिनी. २१४१ शीतपाकी. २१४७ शिवकीलिका., १९६१ शीतभीरु. २१२९ शिवधूप. १९६५ शीतलरजः. १९२३ शिवमल्ली. २१७४ शीतला. १९०९ शिवलोमा. १९६२ शीतवीर्य. २०६३ १९६१ शीतसंवासा. शिवा. १९७० २०९८ शीतसहा. २०७२ २१५० शीणरोमक. २०५६ शिवाटिका. २१५२ २१२१ शुक. शिवाधात्री. १९७२ २२६२ शिशिरेफला. २०८० शुकच्छद. २०५६ शिशु. २००४ १९१७ शिशुगन्धिका. २१२८ शुरुनास. १९७५ शिपर. १९२४ १९०७ शुकपुष्प. २०८९ २०५६ शीन. २२७० शुक्रमिय. १९०७ २१३६ । N ह ·शैलूप.. शन्दानुक्रमणिका ४३१ शुकमालक. २०२५ शखरिक. २०९२ शुकवृक्ष. १९०७ १९६८ शुकष्ट. २०२५ | शैवला.. २२२० शुक्तिकाम्ली. १९४५ | शैवाल. २२२० शुक्तिपी. १९८४ शवालदलसम्भव. २२६८ १९२९ । शोधन. २०६४ शुङ्गिन्. १९३१ शोधिता.. २२८० शुचिपत्रा. १९६२ शोफूकर. २०२२ शुभनामन्. २०२४ शोकनी. २०९५ शुपिरा. १९२५ शोभाजन. १९७६ शूकधान्य. २२८४ शोषण. १९७५ शकशिम्बी. २१८६ शोपहरी. २२३८ शून्यमध्य. २२५९ शौण्ड. २१२४ शून्या. १९२६ | शौण्डर्य. २१६८ शुनक. २२४९ शौण्डी. २१९० शुङ्गवेर. शौखरी. २०४५ शुङ्गिन्. २०६१ शौरि. १९८८ शृङ्गी. २१७५ महाकन्द. २२२४ शोफालिका. २०७४ श्यव. २०६२ शेल.० २००७ श्यामक. २२७९ ·४३२ अभिधानचिन्तामणी . श्यामकन्दा. . २१७५ । श्रीमान्, २०६० श्यामल. १९२८ श्रीवारक. .२२४१ श्यामवल्कल. १९०७ श्रीवास. १९६९ श्यामसार. २०१६ श्रीवृक्ष. १९२७ २०७६ श्यामा श्रीहखिनी. २२४० २१९० ( १९७० श्यामाक. २२७९ २१०६ श्यामानी. २२६४ श्रेयसी. २१७९ श्योनाक. १९७५ २१९२ वणशीर्षा. २१०३ भ्याइ. १९६८ श्रवणा. २१०३ घ्याय. १९२५ 'श्र्वणी. २१०२ लक्षणपत्र. १९५१ श्रीखण्ड. १९११ श्लिष्टपूर्ण. २०५६ १९७३ श्रीपर्णी. स्लीपदारि. २०३२ •१९८२ .श्लेष्मान्तक. २००६ २०३६ .श्रीपुष्प. .१९२५ श्वखुर २१९४ 'श्रीफल १९६९ श्वनावधू. २०५७ श्रीफला. १९७२ श्वेत.. १९१३ श्रीफलिका. २१३७ श्वेतकन्दिका २१७५ श्रीमती. २१३० धेतकुमीका. १९०९ ·शब्दानुक्रमणिका पडङ्गी. पग्रन्था. .२०८८ २०३३ २१९७ २११९ २२८३ २२७१ पण्ढतिल. पष्टिक. श्वेतचन्दन. श्वेतदूर्वा. श्वेतपुष्प. श्वेतपुप्पा. श्वेतपुष्पिका. श्वेतपुप्पी. श्वेतफल. श्वेतबुना. श्वेतमरिच. श्वेतमूला. श्वेतवचा. श्वेतवल्क. श्वेतवृक्ष. श्वेतसर्पप. श्वेतसार. श्वेतसुरसा. श्वेतस्यन्दा. १९११ २२६५ १९१८ २०२० २०९१ २१९४ २१४२ २०२० २२१० १९७८ २०९५ २१९७ १९३२ २०२० २२८३ १९५४ २०७३ ०२१९४ १९७१ २२१८ .१९८१ १९६१ २१२१ संवर्चक. संवर्तिका. सकटाक्ष. सक्तुफला. सङ्कोच. सतीद. सतीनक. सत्पुप्प. सत्यनाम्नी. सत्यवती. सत्सला. २२७३ २१६९ .२०७५ २२२८ २१२८ १९३४ २०३५ २१२१ सदापुष्प. पदपदानन्दी. .२१३० पदरसा. १९७२ ·४३२ अभिधानचिन्तामणौ .२२४१ श्यामकन्दा. .२१७५ श्रीमान्. २०६० श्यामल. १९२८ श्रीवारक. श्यामवल्कल. १९०७ श्रीवास. १९६९ श्यामसार. २०१६ श्रीवृक्ष- १९२७ श्यामा २०७६ श्रीहस्तिनी. २२४० २१९० १९७० श्यामाक. २२७९ २१०६ श्यामागी. २२६४ श्रेयसी. २१७९ श्योनाक. १९७५ २१९२ श्रवणशीर्षा. २१०३ श्याह्न श्रवणा २१०.३ ध्याह्वय. १९२५ 'श्र्वणी. २१०२ श्वक्षणपत्र. १९५१ श्रीखण्ड. * १९११ श्लिष्टपर्ण. २०५६ १९७३ श्रीपर्णी. श्लीपदारि. २०३२ *१९८२ .श्लेष्मान्तक. २००६ २०३६ .श्रीपुष्प. -१९२५ श्वखुरद २१९४ 'श्रीफल. श्वनावधू. २०५७ श्रीफला. १९७२ श्वेत. १९१३ श्रीफलिका. २१३७ । श्वेतकन्दिका, श्वेतकन्दिका २१७५ श्रीमती. .२१३९ श्वेतकुम्मीका. १९०९ ·४३३ श्वेतपुप्प. है २०८८ २०३३ २१९७ २११९ २२८३ २२७१ शब्दानुक्रमणिका श्वेतचन्दन. पडङ्गी. श्वेतदूर्वा. २२६५ पग्रन्था. २०२० श्वेतपुप्पा. २०९१ पण्डतिल. श्वेतपुष्पिका. २१९४ पष्टिक. श्वेतपुष्पी. २१४२ श्वेतफल. २०२० सवर्वक. श्वेतबुध्ना. २२१० संवर्निका. श्वेतमरिच. १९७८ सकटाक्ष श्वेतमूला. २०९५ सक्तफला. श्वेतवचा. २१९७ सङ्कोच. श्वेतवल्क. १९३२ सतीद. श्वेतवृक्ष २०२० सतीनक. श्वेतसर्पप. २२८३ सत्पुष्प. श्वेतसार, १९५४ सत्यनाम्नी. श्वेतसुरसा. २०७३ सत्यवती. श्वेतस्यन्दा २१९४ सत्सला. प पट्पदानन्दी. २१३० सदापुम्प. पदरसा. १९७२ १९७१ २२१८ १९८१ १९६१ २१२१ २२७३ २१६९ २०७५ २२२८ २१२८ १९३८ २०३५ २१२१ ·मभिधानचिन्तामणौ सदाफल. १९३२ सर्ज. सन्नकद्रु. १९३५ । सर्जकस्. सप्तच्छद. .१९८४ सर्पगन्धा. सप्तला. २२२५ । सर्पदष्ट्रिका. समगन्धि. २२६९ सपाक्षी. समझा. सर्वतोभद्र. २१८७ सर्वतोभद्रा. समण्ठ. २२३८ सर्वसार. समन्तदुग्धन्. १९३९ सर्पप. समष्ठीला. २२३८ सल्लक. २०४४ सल्लकी. समुद्रान्ता. २०५८ २११५ सवरणी. सस्य. समूलक. २१९१ समूला. २१५० सस्यशीर्षक. सरखती. २२२८ सस्यशुक. सरालक. २१०९ सस्यसवर. सरी. २२७४ सहकार. २०६२ सहचर. सरोज. २२१४ सहदेवा. सरोजन्मन् २२१४ सहदेवी. २२४९ १९९१ २१०७ २०७९ २१०७ २०२४ १९८३ १९७९ २२८३ १९७५ २०३८ २१८२ २२७१ २२८४ २२८४ १९९१ २०१० २१३३ २१४८ २१४५ , ·४३५ सह- सहसपत्र. सहस्रवीर्या. सहस्रवेषि. सहस्रवेधिन्. सहस्राङ्ग. २०४७ २०८७ २०४७ २०९७ २०८३ २०४७ १९५४ २२१५ सहा. सागर. सातला. साधुपादप. साधुवृक्ष. शब्दानुक्रमणिका २१७० सिंहपर्णिका. २२१३ । सिंहपुच्छी. २१८२ सिंहमुख. २२६४ सिंहवृन्ता. २१५१ सिंहि. १९४९ सिंहिका. २०२७ सित. २१३१ सिताम्भोज. २२२१ सिद्धवृक्ष. १९६२ सिद्धार्थ.. २२२५ सिद्धि. १९४३ सिन्दुक. २०२० सिन्दुवार. २०४८ / सिन्दुवारक. २१६८ सिल्लक २१६९ सीतप्लावसा. २२२७ सीत्य. २०२९ सुकन्द. १९९५ सुकुराराति. २०२८ सुकोशक. २२५६ सुखदा. २२८३ २०६१ २०७२ २०७२ २०७२ सानुज. सानुमानक. सारणी. सारफल. सारवृक्ष. साराम्ल. सारीवानी. २१३६ २२७१ २२२१ २१२८ २०११ २२२८ ·४३६ अभिधानचिन्तामणी . A सुखोद्भिदा. २२३१ सुप्रसारा. २२२७ १९१५ सुफल. ,२०१० सुगन्धक. २२४६ सुभगा. २१३० २२५५ सुभञ्जन. १९७७ २०३८ २१०७ | सुभिक्षा. सुगन्धा. 2 २२२२ सुमन. २२७५ १९९० सुमनसू. .१९८६ सुगन्धि. र २१२० सुमनालता. २१२३ सुगन्धिक. • २२७२ सुमूलक. २२६९ सुगन्धिपत्रा. .२०१३ सुरक्तस. २०११ सुचिपत्र. २२४० सुरङ्गक १९१५ सुतिक्तक. २०२४ सुरगा. २१५४ सुतिक्तता. २२०६ / सुरङ्गिन्. १९७७ सुत्तेजन. १९९५ सुरति. २१२८ सुधा. १९३८ १९१२ सुनिषण्ण. २२४० सुरभि., २०३९ सुन्यमीरु. २१८२ सुपादी. २१७२ S.२०७२ सुपार्थ: सुरसा. १९२९ .२११० सुपुष्य. २१५८ .२१६७ १९४२ सुलोमशा. २१६७ .

·शब्दानुफमणिका 5 सुवर्चला. सुवर्ण सुवर्णक. .२२३० .१९९२ १९८४ सुवर्षा. २१३० सुवल्ली. २१०५ सुवसन्ता. २१३६ २०३८ २०७४ सुवाहा. २१०६ २१०८ सुवासन्ती. १९२७ सुविपघातिनी. २२०५ सुव्रत. २१७४ सुव्रता. २११९ सुपवी. २२४४ सुषेणक. १९३९ सुसभ. २०६३ सुस्थलगण्डीर. २२३९ सुसवा. २०६८ सूक्ष्मैला. १९२० सुतन. २१५१ सूतनाशिनी.. २१९७ सूपधूपन. २१५१ सूरण. २२२९ सूर्यपर्णिका २०९८ सूर्यपी. २०९७ सूर्यपत्र २०१५ सूर्यामिसझिक. २०२३ सेकिम. २२४२ सेतु. २०२० सेव्य. “१९९२ सेव्यालिवान्धवा-२१३६ सेहुण्ड. १९३९ सैरेयक. '२१३३ सोमराजी. २१०५ १९५४ सोमवल्क. २०३५ सोमवल्लरी. २२२८ सोमवल्लिका. २.१०५ सोमवल्ली. २२०३ ·४३८ अभिधानचिन्तामणी सौगन्धिक. २२१७ स्थूलदर्भ. २२६१ सौमनसम्पुट. २१२४ स्थूलपण. १९८५ सौमनसायिनी. २१२३ स्थूलवल्क. २००५ सौर. २०४८ स्थूलैला. १९२१ सौरभ. २०४८ सौणेयक. २०५७ सौवीरी. १९६० खिग्धपी. २२०१ स्कन्धजन्मन् १९३१ स्यका. २०५७ २२८५ स्फटिक. १९२३ खम्बकरि. २२७१ स्फूर्जक. २००१ स्तोगन्धिक. २२५४ स्फोता. २१८९ स्निपत्रक. १९८० खलपट. स्मारक्षीपीडा. २१६२ १९४० संसिन्. २०२७ स्खलनाल. २०८७ सवा. २२०० खायिनी. २१७९ सुच. १९३८ स्सालय. २२४३ सुवाक्ष. १९३७ स्थाली. १९०८ सदंष्ट्र २०८८ सिरफ. १९९३ सरवन्पनिका. २०५१ सिरसार. १९९३ सगंज. १९९७ सिरा. २१६० सर्णलता. २०५९ स्थूछ. १९८७ २०९६ ·ह शब्दानुक्रमणिका ४३९ खर्णशेफालिक. १९८८ हरिताली. २२६४ खस्तिक. २२४० हरित. २२७३ १९६७ हरिद्रा. २१०० खादुकण्टक. २०८८ हरिपर्णक. २२४२ हरिमन्थ. खादुकन्दा. २०८३ २२७६ हरिमन्थक. २२७४ खादुफल. १९९५ हरिवालक. २१२० खादुमस्तक. २०६५ हरीतकी. १९६२. हरेणु. २२७४ हंसपदी. २१७२ हलिनी. २२०३ हंसपादिका. २१७२ हलीमक. १९९९ हजी. २१६१ हल्लक. २२१७ हट. २२२० हविर्मन्थ. १९७४ हट्टविलासिनी. २१०१ हस्तविषा. २०४९ हपुषा. २१५६ हस्तिकर्ण. २०४२, हयप्रिय. २२७३ हस्तिकोशातकी. २२०८ हरि. २२७५ हस्तिदन्तक. २२४१ हरिचन्दन. १९९४ हस्तिदन्ती. २०९० २२२५ हस्तिपर्णक. २०४१ हरित. २२७५ हस्तिपिप्पली. २१९३ हरिता. २२६४ हखिमयूरक. २१४३

·हेमपुष्पिका. { २०४२
४४०
अभिधानचिन्तामणी
हतिवारुणी. २०३६
हृद्यगन्ध. १९६९
हिंसा. २१६५ हृद्यगन्धा. २१२३
२१५२ । हेमक्षीरा.
२२०९
हिङ्गुनिर्यास २०२१ । हेमदुग्धक.
१९३१
हिडपत्री. २१५२
२१२६
हिज्जल. २०१६
२०८२
हिन्ताल.
२०६९ हेमवती.
२२०९
२०७० हेमशिखी.
हिमजा. २११९ हेमाहया
हिमवालुक. १९२२ । हैम.
'२११६
हिमाह. १९२२
१९६९
हिलमोची. -२२४३
२१९७
हीर. .२१२१ हीवेर. २११८
इति श्रेछि देवचद लालभाई जैनपुस्तकोद्वारे-ग्रन्थाङ्कः ९२
"

·श्रीजैनआनंदपुस्तकालये लभ्यग्रन्थाः- 0 । ०-८-० ०-२-० १ अहिंसाष्टक, सर्वज्ञासिद्धि ऐन्द्रस्तुतिश्च २ अनुयोगद्वार-चूणिहारिभद्रीयवृविध ३ उचराध्ययन-पूर्णिः ४ऋपिभापितानि ५ ज्योतिप्करढकमकीर्णकम् (सटीकम्) ६ जिनस्तुति देशना (हिन्दी) ७ पावतरगिणी ८त्रिपष्टीयदेशनासमह. ९ दशकालिक-पूणि १० प्रवीणदशकम(सस्कृतच्छायान्विवम्) "द्रम्पलोकप्रकाश १२ नदीआदिअकारादिक्रमो विपयफमश्च १३ नदीचूणिहारिभद्रीयवृत्तिश्च १४ नयपद प्रकरणदचि १५ परिणाममाला (लेजर पेपर) (ड्रोइंग पेपर) १६ प्रवचन-सारोवार (पूर्वाद) (उत्तरादः) १८ पपातकादिशामाटकम् मूरमानम् १९ पपाराकादिशामदशकस्सागरापनुरूम २० पपयसम्ममयः (सटीफा) १-4-0 ३-०-० " " " २-४-०

·२
२१ पयरणसंदोहो
०-१२-०
२२ प्रवज्या-विधान-कुलकादि
२३ प्रत्याख्यानादि-विशेषणवती-वीरावीशी
२४ वारसासूत्रं (सचित्र)
१२-०-०
२५ मध्यमसिद्धप्रभा व्याकरणम्
२६ यशोविजयजीकृत १२५, 1५०,३५०, गाथायाः
खवनानि(साक्षिपाठसहिवानि)
२७ युतिप्रबोधः
२८ ललितविस्तरा (सटीप्पना)
०-१०-०
२९ वरवर्णसिद्धिः
३०विचार-रनाकरः
३१ विशेषावश्यक विषयानुक्रमः अकारादिक्रमः
३२ वंदारुवृत्तिः
३३ श्राद्धविधिः (हिन्दी)
१-८-०
३४ क्षेत्रलोक-प्रकाशः
२-०-०
वृहत्सिवप्रमान्याकरणम्
आचारांगसूनवृत्तिः
भगवतीसूत्र दानशेखररिकृतत्तिसहितम्
पुष्पमाला अपरनाम उपदेशमालाप्रकरणवृतिः
तस्वार्थसूत्रम् (हारिभद्रीयटीकासहिवम्)
श्री-जैन-आनंद-पुस्तकालय,
ओशवाल महोल्ला, गोपीपुरा, सुरत.

·२ ८ लिङ्गानुशासनम् । वाकोत्तरा नक्तकरलकाका, न्युरोचरा सङ्गतरङ्गरगाः । परागपूगौ सुगमस्तुलुङ्गकुडनकालिङ्गतमङ्गमनाः ।। वेगसमुद्गावपाङ्गवर्गों घार्घा मञ्चसपुच्छपिच्छगच्छाः। वाजौजकिलिज्जपुञ्जमुज्जा अवटपट्टहठपकोष्ठकोष्ठाः ।। अङ्गुष्ठगण्डौ लगुडमगण्डकरण्डकूप्माण्डगुडाः शिखण्डः । वरण्डरुण्डौ च पिचण्डनाडीव्रणौ गुणभ्रूणमलक्तकुन्तौ ॥९ पोतः पिष्टातः पृपतश्चोत्पातवातावर्थकपर्दो । बुद्भुदगदमगदो मकरन्दो, जनपदगन्धस्कन्धमगाधः ॥ १० अर्धसुदर्शनदेवनमहाभिजनजनाः परिघातनफेनौ । पूपापूपौ सूपकलापौ रेफः शोफः स्तम्वनितम्बौ ॥ ११ शम्बाम्बौ पाञ्चजन्यतिप्यो पुप्यः सिचयनिकाय्यरात्रवृत्राः । मनामित्रौ कटप्रपुण्ड्राऽऽराः कल्लोलोल्लौ च खल्लतल्लौ ॥ १२ कण्डोलपोटगलपुद्गलकालवाला- वेला गलो जगलहिङ्गुलगोलफालाः । स्याद्देवलो वहुलतण्डुलपत्रपाल- वातूलतालजडला भृमलो निचोलः ॥ १३ कामलकुद्दालावयवखाः, स्रवरौरवयावाः शिवदावौ । माधवपणवादीनवहावभुवकोटीशाशाः स्पशवंशौ।। १४ कुशोड्डीशपुरोडाशवृपकुल्मासनिप्युहाः । अहनिर्वृहकलहाः, पक्षराशिवराश्यपिः ॥ १५

·लिहानुशासनम् ।
दुंदुभिर्वमतिवृष्णिपाण्यविज्ञातिरालिकलयोऽजलिघृणिः ।
अमिवहिकृमयोऽहिदीदिविग्रन्थिकुक्षितयोऽर्दनियनिः ।।
गिरिशिभुजायुको हाहाहश्च नगर्गमुत् ।
पादश्मानावात्मा पाप्मस्थेमोप्मयक्ष्माणः॥
.१७
इति पुंलिङ्गाधिकारः।
१
स्त्रीलिङ्गं योनिमद्वग्रीसेनावल्लितडिन्निशाम् ।
वीचितन्द्रावटुग्रीवाजिबाशस्त्रीदयादिशाम् ॥
शिंशपाद्या नदीवीणाज्योत्स्नाचीरीतिथीधियाम् ।
अङ्गुलीकलशीकमुहिडपत्रीसुरानसाम् ॥
रासाशिलावचालालाशिम्वाकृष्णोप्णिकाश्रियाम् ।
सृकापण्याऽतसीधाय्यासरघारोचनाभुवाम् ।। २०
हरिद्रामासिदूर्वाऽऽलूबलाकाकृष्णलागिराम् ।
इत्तु प्राण्यङ्गवाचि स्यादीदूदेकखरं कृतः ॥ २१
पात्रादिवर्जितादन्तोचरपदः समाहारे ।
द्विगुरन्नावन्तान्तो वाऽन्यस्तु सर्वो नपुंसकः ॥ २२
लिन्मिन्यनिण्यणिस्युक्ताः, कचितिगल्पवस्वकपू ।
विंशत्याद्याशतावन्द्वे, सा चैक्ये द्वन्द्वमेययोः ॥
२३
सुग्गीतिलताभिदि ध्रुवा, विडनरि वारि घदीभवन्धयोः ।
शल्यध्वनिवाघभित्सु तु, श्वेडा दुन्दुभिरक्षविन्दुपु ॥ २४

·४
लिङ्गानुशासनम् ।
गृह्या शाखापुरेऽश्मन्तेऽन्तिका कीला रताहतौ ।
रज्जो रश्मिर्यवादियॊषादौ गज्जा सुरागृहे ॥ २५
अहंपूर्विकादिवर्षा, मघा अकृत्तिका बहौ ।
वा तु जलौकोऽप्सरसः, सिकतासुमन.समाः॥
गायत्र्यादय इष्टका वृहतिका संवर्तिका सज्जिका-
दूपीके अपि पादुका झिरुकया पर्यस्तिका मानिका ।
नीका कञ्चलिकाऽलुका कलिकया राका पताकाऽन्धिका,
शूका पूपलिका त्रिका चविकयोल्का पन्जिका पिण्डिका २७
ध्रुवका क्षिपका कनीनिका, शम्बूका शिविका गवेधुका ।
कणिका केका विपादिका, मिहिका यूका मक्षिकाऽप्टका २८
कूर्चिका कूचिका टीका, कोशिका केणिकोर्मिका ।
जलौका प्राविका धूका, कालिका दीर्घिकोष्ट्रिका ॥ २९
शलाका वालुकेपीका, विहङ्गिकेपिके उखा ।
परिखा विशिखा शाखा, शिखा भा सुरन्या ॥
३०
जरा चचा कच्छा पिच्छा, पिञ्जा गुजा खजा प्रजा।
झझा घंटा जटा घोण्टा, पोटा भिस्सटया छटा ॥ ३१
विष्ठा मञ्जिष्ठया काष्ठा, पाठा शुण्डा गुडा जडा।
वेडा वितण्डया दादा, रादा रीदाऽवलीढया ।
घृणोणा वर्षणा स्थूणा, दक्षिणा लिखिता लता।
तृणता निवृता रेता, गीता सीता सिता चिता ॥ ३३

·५
लिङ्गानुशासनम्।
मुक्ता वार्ता लूताऽनन्ता, प्रस्ता मार्जिताऽमृता ।
कन्था मर्यादा गदेक्षुगन्धा गोधा खधा सुधा ।। ३४
साखा सूना धाना पम्पा, झम्पा रम्पा प्रपा शिफा ।
कम्बा भम्भा सभा हम्भा, सीमा पामारुमे उमा ॥ ३५
चित्या पद्या पर्या योग्या, छाया माया पेया कक्ष्या ।
दूप्या नस्या शम्या संध्या, रथ्या कुल्या ज्या मङ्गल्या ॥ ३६
उपकार्या जलाढ़ेरा, प्रतिसीरा परम्परा ।
कण्डरा सृग्धरा होरा, वागुरा शर्करा सिरा ॥
गुन्द्रा मुद्रा क्षुद्रा भद्रा, भस्त्रा छत्रा यात्रा मात्रा।
दंष्ट्रा फेला वेला मेला, गोला दोला शाला माला ॥ ३८
मेखला सिध्मला लीला, रसाला सर्वला बला ।
कुहाला शङ्खला हेला, शिला सुवर्चला कला ॥
उपला शारिवा मूर्या, लट्वा खट्टा शिवा दशा ।
कशा कुशेशा मञ्जूपा, शेपा भूपेषया नसा ॥
वलसा विस्रसा भिस्सा, नासा वाहा गुहा स्वाहा ।
कक्षाऽऽमिक्षा रिक्षा राक्षा, भङ्गयावल्यायतिस्त्रोटिः ॥ ४१
पेशिसिर्वसतिविपणी नाभिनाल्यालि पालि-
भल्लिः पल्लि कुटिशकटी चर्चरिः शाटिभाटी।
खाटिपतिततिवमिशुण्ठीतिरीतिर्वितर्दि-
दविनाविच्छविलिविशठिश्नेढिजात्याजिराजि ॥४२
४०

·६
लिङ्गानुशासनम् ।
रुचिः सूचिसाची खनिः खानिखारी,
खलिः कीलितूली क्लमिर्वापिधूली ।
कृषिः स्वालिहिण्डी त्रुटिदिनान्दी,
किकिः कुकुटिः काकलिः शुक्तिपढी ॥ ४३
किखिस्ताडिकम्बी द्युतिः शारिराति-
स्तटिः कोटिविष्टी पटिष्टिवीर्थी ।
दरिवल्लरिमञ्जरिः पुञ्जिभेरी,
शरारिस्तुरिः पिण्डिमाढी मुपण्डिः ।।
राटिराटिरटविः परिपाटिः,
फालिगालिजनिकाकिनि कानिः ।
चारिहानिवलमि प्रधिकम्पी,
चुल्लिचुण्डितरयोऽहतिशाणी ।। ४५
सनिः सानिमेनी मरिर्मारिरश्यो-
पधी विद्रधिझल्लरिः पारिरनिः।
शिरोधिः कविः कीर्तिगत्रीकवर्यः,
कुमार्याढकी खेदनी हादिनीली ॥
हरिण्यश्मरी कर्तनीस्थग्यपश्यः,
करीर्येकपद्यक्षवत्यः प्रतोली।
कृपाणीकदल्यौ पलालीहसन्यौ
वृसी गृध्रसी घर्घरी कपरी च ।।
४
६

·लिङ्गानुशासनम् । काण्डी खल्ली मदी घटी, गोणी खण्डाल्येपणी गुणी । तिलपर्णी केवली खटी, नद्रीरवसत्यौ च पातली ॥ ४८ वाली गन्धोली काकली गोष्ठ्यजाजी- न्द्राणी मत्स्यण्डी दामनी शिञ्जिनी च । शृङ्गी कस्तूरी देहली मौर्व्यतिभ्या- सन्दी क्षैरेय्यः दर्दुपशंशप्कुली। ४९ कर्णान्दुकच्छू तनुरजुचच- स्नायुर्जुहूः सीमधुरौ स्फिगर्वाक् । द्वार्थोदिवौ मुक्त्वगृचः शरद्वा- श्छर्दिहरत्पामहपदृशो नौः ॥ ५० इति स्त्रीलिङ्गाधिकारः। . नलस्तुतत्तसंयुक्तररुयान्तं नपुंसकम् । वेधआदीन् विना सन्तं, द्विखरं मन्नकर्तरि ।। ५१ धनरलनमोऽन्नहपीकतमोघुसूणाङ्गणशुल्कशुभाम्बुरुहाम् । अघगूथजलांशुकदारुमनोविलपिच्छधनुर्दलतालुहृदाम् ५२ हलदु खसुखागुरुहिङ्गुरुचत्वचभेषजतुत्थकुसुम्भदृशाम् । मरिचास्थिशिलाभवसूक्कयकृन्नलदान्तिकवल्कलसिध्मयुधाम् सौवीरस्थानकद्वारक्लोमधौतेयकासृजाम् । लवणन्यजनफल्पसूनद्रवतां समिद् ॥

·८
६
लिङ्गानुशासनम् ।
पुरं समायोश्छत्रशीर्पयोः पुण्डरीकके।
मधु द्रवे ध्रुवं शश्वतर्कयोः खपुरं घटे॥
अयूपे देवेऽकार्यादौ, युगं दिष्टं तथा कटु ।
असे द्वन्द्वस्थले धन्वारिष्ठमद्रुमपक्षिणोः ॥
धर्म दानादिके तुल्यभागेऽध ब्राह्मणं श्रुतो।
न्याय्ये सारं पद्ममिभविन्दौ काममनुमतौ ।।
खलं मुवि तथा लक्षं, वेध्येऽहः सुदिनैकतः।
भूमोऽसंख्यात एकार्थे, पथः संख्याव्ययोत्तरः ५८
द्वन्द्वकत्वाव्ययीभावौ, क्रियाऽव्ययविशेषणे ।
कृत्याः क्तानाः खलनिद्भावे, आ त्वात्त्वादिः समूहजः ५९
गायत्र्याद्यण्वार्थेऽन्यक्तमथानकर्मधारयः ।
तत्पुरुपो बहूनां चेच्छाया शालां विना सभा
राजवर्जितराजार्थराक्षसादेः परापि च ।
आदावुपक्रमोपत्रे, कन्थोशीनरनामनि ॥
सेनाशालासुराच्छायानिशा वोर्णा शशात्परा ।
भाद्गणो गृहतः स्थूणा, संख्याऽदन्ता शतादिका ॥ ६२
मौक्तिक माक्षिकं सौप्तिकं क्लीतकं,
नाणकं नाटकं खेटकं तोटकम् ।
आहिक रूपकं जापकं जालकं,
वैणुकं गैरिकं कारकं वामुकम् ॥

·४ लिङ्गानुशासनम् । रुचकं धान्याकनि शलाकाली- कालिकशल्कोपसूर्यकाल्कम् । कवककिवुकतोकतिन्तिडीकै- डूकं छत्राकत्रिकोल्मुकानि ॥ माकिकदम्बके बुकचिबुककुतुकमनूफ़चित्रके । कुहुजकं मधुपर्कशीर्पके, शालूकं कुलकं प्रकीर्णकम् ।। ६५ हल्लीसकपुष्पके खलिङ्गं, स्फिगमङ्गं प्रगचोचवीजपिञ्जम् । रिष्टं फाण्टं ललाटमिष्टव्युष्टकरोटपीटचीनपिष्टम् ॥ ६६ शृङ्गाटमोरटपिटान्यथ पृष्ठगोठे, भाण्डाण्टतुण्डशरणग्रहणेरिणानि । पिङ्गाणतीक्ष्णलवणद्रविण पुराणं, त्राणं शणं हिरणकारणकार्मणानि ।। ६७ पर्याणर्णघ्राणपारायणानि, श्रीपर्णोणे धोरणथूणभूतम् । प्रादेशान्तारमन्तशीतं निशान्तं वृत्तं तूस्तं वार्तवाहित्यमुक्थम् ।। अच्छोदगोदकुसिदानि कुसीदतुन्द- वृन्दास्पदं दपदनिम्न सशिल्पवल्पम् । कूपत्रिविष्टपपरीपवदन्तरीप- रूपं च पुप्पनिकुरम्पटुम्बशुल्वन् ॥ ६९ ·७० लिङ्गानुशासनम् । प्रसभतलभशुष्माध्यात्मधामेमसूक्ष्म, किलिमतलिमतोमं युग्मतिग्मं त्रिसध्वम् । किसलयशयनीये सायखेयेन्द्रियाणि, द्रुवयभयकलत्रद्वापरक्षेत्रसत्रम् ।। शृङ्गवेरमजिरामपुष्करं, तीरमुत्तरमगारनागरे । स्फारमक्षरकुकुन्दरोदरप्रान्तराणि शिविर कलेवरम् ।। ७१ सिन्दूरमण्डूरकुटीरचामर- ' फराणि दूराररवैरचत्वरम् । औशीरपातालमुलूखलातवे, सत्त्वं च सान्त्वं दिवकिण्वयौतवम् ॥ विश्व वृशे पलिशर्पिशकिल्विपानु- तार्पिपं मिपमृचीपमृजीपशीर्षे । पीयूपसाध्वसमहानससाहसानि कासीसमत्सतरसं यवस विस च ।। मन्दाक्षवीक्षमथ सक्थि शयातु यातु, खाद्वाशु तुम्बरु कशेरु शलाल चाल । संयत्ककुन्महदहानि प्रपत्पुरीतत् , पर्वाणि रोम च भसच जगल्ललाम ॥ इति नपुसकलिनाधिकार । ७२ ७ ३ ७४

·लिङ्गानुशासनम् ।
पुंस्त्रीलिङ्गश्चतुर्दशेऽके शङ्कुर्निरये च दुर्गतिः।
दोमूले कक्ष आकरे गजो भूरुहि बाणपिप्पली ।।
७५
नाभिः प्राण्यनके प्रधिर्नेमी कचन रलिहे कुटः।
योण्योपध्योः कटो प्रमो मोहे पिण्डो वृन्दगोलयोः।। ७६
भकनीनिकयोस्तारो, भेऽश्लेपहस्तश्रवणाः।
कणः स्फुलिङ्गे लेशे च, वराटो रजुशस्त्रयोः ।
कुम्भः कलशे तरणिः, समुद्राकांशुयटिषु ।
भागधेयो राजदेये, मेरुजम्न्यां सुदर्शनः ।
करेणुर्गजहस्तिन्योरल्याख्यापत्यतद्धितः ।
लाजवत्रदशी भूमीहाद्याः प्रत्ययभेदतः ।।
शुण्डिकचर्मप्रसेवको सप्लकमकवृश्चिका अपि ।
शल्याधुटिको पिपीलिकधुउन्हुडपतुरुप्कतिन्दुकाः ८०
शुनोऽय लयभुजशाटसटाः सपाटः,
कीदः किटस्फटपरा वरटः फिलाटः ।
चोटचपेटफटगुण्डगुडाः सशाणाः,
स्युवारिपर्णफणगर्वरथानमोदाः ।।
विधापफलम्पनित्यः, सहचरमगरनालिरिहाराः ।
बकरासरी कुटारसारी, यहरराफरमसूरफीठरालाः ८२
पटोलः फम्पलो महो, दंशो गण्ड्पयेतसौ ।
लालसो रभसो पर्तिक्तितिटपस्तुतिः॥
८३

·८४
लिङ्गानुशासनम् ।
ऊर्मिशम्यौ रत्न्यरती अवीचि-
लव्यण्याणिश्रेणयः श्रोण्यरण्यो ।
पाणीशल्यौ शाल्मलियप्टिमुष्टी,
योनीमुन्यो खातिगव्यूतिवस्त्यः ।।
मेथि#धिमशी मपीपुषी ऋष्टिः पाटलिजाटली अहिः ।
पृश्निस्तिथ्यशनी मणिः सृणिौलिः केलिहलीमरीचयः ८५
हन्वाखूः कर्कन्धुः सिन्धुर्मुत्युमन्वाटेर्वारुः ।
उरुः कन्दुः काकुः किप्कुर्बाहुगवेधू रा गौर्भाः॥ ८६
इति पुंस्त्रीलिङ्गाः।
पुंनपुंसकलिङ्गोऽन्जः, शङ्ख पद्मोऽजसंख्ययोः ।
कंसः पुंसि कुशो बहिर्वालो हीवेरकेशयोः ।।
द्वापरः,संशये छेदे, पिप्पलो विप्टरोऽतरौ ।
अब्दो वर्षे दरखासे, कुकूलस्तुपपावके ।।
परीवादपर्ययोर्जन्यतल्पौ,
तपोधर्मवत्सानि माघोप्णहृत्सु ।
वटस्तुल्यतागोलभक्ष्येषु वर्णः,
सितादिखरायो रणे संपरायः ।।
८९
सैन्धवो लवणे भूतः, प्रेते तमो विधुतुदे ।
सदायो कखरे कूच्छू, नते शुक्रोऽमिमासयोः ।।
८८

·१ लिनानुशासनम् । कर्पूरखर्णयोश्चन्द्र, उडावृक्षं छदे दलः । धर्मः स्वभावे रुचको, भूपाभिन्मातुलुङ्गयोः । पाताले वाडवो वः, सीसे आमलकः फले । पिटजङ्गलसत्त्वानि, पिटकामांसजन्तुषु ॥ ९२ मधुपिण्डौ सुरातन्वोर्नाम शेवालमध्ययोः । एकाद्रात्रः समाहारे, तथा सूतककूलको ।। ९३ वैनीतकमरको मरको वलीक- वल्मीकवल्कपुलकाः फरकव्यलीको । किंजल्ककल्कमाणिकस्तवका वितङ्क- वर्चस्कचूचुकतडाकतटाकतकाः॥ चालक: फलकमालकालका, मूलकखिलकपकपातकाः। कोरकः करककन्दुकान्दुका- ऽनीकनिकचपका विशेषकः ॥ शाटककण्टकटकविटा, मञ्चकमेचकनाफपिनाकाः। पुस्तकमस्तकमुखकशामा, वर्णकमोदकम्पिकमुष्काः॥ ९६ चण्डातकश्चरकरोचककमुकानि, मस्तिप्कयावफकरण्डकतण्डकानि । आतशकसरकाः कटकः सशुल्कः, पिण्याकशहरफहंसकशझपखाः ।।

·लिङ्गानुशासनम् ।
नखमुखमधिकाङ्गः संयुगः पद्मरागो,
भगयुगमथ टङ्गोद्योगशृङ्गा निदापः ।
ऋकचकवचकूचर्चिपुच्छोञ्छकच्छाः,
ब्रजमुदजनिकुञ्जौ कुञ्जभूर्जाम्बुजाश्च ॥ ९८
ध्वजमलयजकूटाः कालकूटारकूटौ,
कवटकपटखेटाः कर्पटः पिष्टलोष्टौ ।
नटनिकटकिरीटाः कर्वटः कुक्कुटाडौ,
'कुटयकुटविटानि म्यगटः कोट्टकुष्ठाः ।। ९९
कमठो वारुण्डखण्डपण्डा,
निगडाक्रीड़नडप्रकाण्डकाण्डाः ।
कोदण्डतरण्डमण्डमुण्डा,
दण्डाण्डौ दृढवारवाणवाणाः ।। १००
कापिणश्रवणपक्कणकंकणानि,
द्रोणापराहचरणानि तृणं सुवर्णम् ।
खर्णप्रणौ वृषणभूपणदूषणानि,
भाणस्वथा किणरणप्रवणानि चूर्णः ॥ १०१
तोरणपूर्तनिकेतनिवाताः, पारतमन्तयुतप्रयुतानि ।
श्वेडितमक्षतदैवतवृत्रावतलोहितहतशतानि ।। १०२

·लिङ्गानुशासनम् । व्रतोपवीतो पलितो वसन्तध्वान्तायुतद्यूतघृतानि पुस्तः । शुद्धान्तवुस्तौ रजतो, मुहूर्तद्वियूथयूथानि वरूथगूथौ १०३ प्रस्थं तीर्थ प्रोथमलिन्दः, ककुदः कुकुदाप्टापदकुन्दाः । गुददोहदकुमुदच्छ्दकन्दावुदसौधमथोत्सेधकबन्धौ १०४ श्राद्धायुधान्धौषधगन्धमादन- 'प्रस्फोटना लग्नपिधानचन्दनाः । वितानराजादनशिश्नयौवना- पीनोदपानासनकेतनाशनाः।। : १०५ : नलिनपुलिनमौना वर्धमानः समानौ- दनदिनशतमाना हायनसानमानाः ।। धननिधनविमानास्वाइनस्तेनवना, भवनभुवनयानोद्यानवातायनानि ।। .१०६ अभिधानद्वीपिनी निपानः, शयनं लशुनरसोनगृञ्जनानि । खलिनखलीनानुमानदीपाः, कुणपकुतपावापचापशूपीः॥ १०७ स्तूपोटुपी विटपमण्डपशप्पयाप्प- दीपानि विष्टपनिपी शाडिम्बविम्याः । जग्भः कुसुम्भकभी कटभो निमोऽम. संझामसंकमललामहिमानि हेमम् ॥ १०८ ·६ लिङ्गानुशासनम् । उद्यमकामोद्यामाश्रमकुट्टिमकुसुमसंगमा गुल्मः। क्षेमक्षौमी कम्बलिबायो मैरेयतूयौं च ।। १०९ पूयाऽजन्यप्रमयसमया राजसूयो हिरण्या- रण्ये संख्यं मलयवलयौ वाजपेयः कपायः । शल्यं कुल्याव्ययकवियवद्गोमयं पारिहार्यः, पारावारातिखरशिखरक्षेत्रवस्त्रोपवस्त्राः॥ अलिंजरः कूवरकूरवेरनीहारहिजीरसहस्रमेंदाः । संसारसीरौ तुवरश्च सूत्रशृङ्गारपद्रान्तरकर्णपूराः॥ १११ नेत्रं वक्रपवित्रपत्रसमरौशीरान्धकारा वरः, केदारप्रवरौ कुलीरशिशिरावाडम्बरो गहरः। क्षीरं कोटरचक्रचुक्रतिमिराजारास्तुपारः शरो, आष्ट्रोपहरराष्ट्रतक्रजठरार्द्राः कुञ्जरः पञ्जरः ॥११२ कर्पूरनपुरकुटीरविहारवार- कान्तारतोमरदुरोदरवासराणि । कासारकेसरकरीरशरीरजीर- मञ्जीरशेखरयुगंधरवजवप्राः॥ ११३ आलवालपलभालपलालाः, पल्वलः खलचपालविशालाः । शूलमूलमुकुलास्खलतैलो, , तूलकुचलतमालकपालाः ११४ ·... . . लिङ्गानुशासनम्। कवलप्रवालवलशम्मलोत्सलो- पलशीलशैलशकलागुलाञ्चलाः। कमलं मल मुशलशालकुण्डलाः, : कललं नलं निगलनीलमङ्गलाः ॥ ११५ काकोलहलाहलौ हलं, कोलाहलककालयकलाः । सौपर्चलधूमले फलं, हालाहलजम्मालखण्डलाः ॥ ११६ लाडूलगरलाविन्द्रनीलगाण्डीगाण्डिवाः । उल्वः पारशवः पाश्वीपूर्वत्रिदिवताण्डवाः ।। ११७ निष्ठेवः प्रग्रीवः शरावरायौ भावक्लीनशेवानि । देवः पूर्व: पल्लवनस्पी, पाश, कुलिश कशाकोशौ २१८ आकाशकासकणिशाङ्कुशशेपवेपो- प्णीपाम्बरीपविपरोहिपमापमेपाः । प्रत्यूपयूपमय कोपकरीपकप- चपामिपा रसवुसेक्सचिठसाथ ।।.. फर्पास आसो दिवसावतंसवीतंसमासाः पनसोपवासी । निर्यासमासौ चमसासकासलेहानि यो गृहगेहलोहाः १२० • पुण्याहदेही पटहस्तनहो, लक्षोऽररिस्थाणुरुमण्डलनि च। ११९ 5

·लिङ्गानुशासनम् ।
चाटुश्चटुर्जन्तुकशिप्वणुस्तथा,
जीवातु कुस्तुम्बरु जानु सानु च ॥ १२१
कम्बुः सक्तगुरुर्यास्तु पलाण्डु-
हिङ्गुः शिौस्तितउः सीध्वथ भूम ।
वेम प्रेम ब्रह्म गरुल्लोम विहायः,
कर्माष्ठीवत्पक्ष्मधनुर्नाममहिम्नी ।।
१२२
इति पुनपुंसकलिङ्गाः ।
सीक्लीययोर्नसं शुक्ती, विश्वं मधुकमौषधे,
माने लक्षं मधौ कल्यं, कोडोऽके तिन्दुकं फले ॥
तरलं यवाग्वां पुप्पे, पाटलं पटलं चये ।
वसन्ततिलकं वृत्ते, कपालं भिक्षुभाजने । १२३
अर्धपूर्वपदो नावष्ट्यणक-नटौ क्वचित् ।
चौराघमनोज्ञाद्यकञ्, कथानककशेरुके । १२४
वंशिकवौष्ठिककन्यकुब्जपीठानि नक्कमवाहित्यम् ।
रशनं रसनाच्छोटनशुम्ब, तुम्बं महोदयं कांस्यम् ॥ १२५
मृगन्यचव्ये च वणिज्यवीर्यनासीरगात्रापरमन्दिराणि ।
तमिसशस्ले नगरं मसूरत्वक्क्षीरकादम्बरकाहलानि ॥ १२६

·लिङ्गानुशासनम् ।
स्थालीकदल्यौ स्थलजालपित्तला-
गोलायुगल्यो बडिशं च छर्दि च ।
अलाबु जम्बूडुरुषः सरः सदो,
रोदोऽर्चिपी दाम गुणे त्वयट तयट् ।। १२७
इति स्त्रीनपुंसकलिङ्गाः।
खतस्त्रिलिङ्गः सरकोऽनुतर्षे शललः शले ।
करकोऽब्दोपले कोशः, शिम्बा खड्गपिधानयोः॥ १२८
जीवः प्राणेषु केदारे, वलजः पवने खलः ।
बहुलं वृत्तनक्षत्रपुरायाभरणाभिधाः ॥ १२९
भल्लातक आमलको, हरीतकबिभीतको।
तारकाढकपिटकस्फुलिङ्गा विडङ्गतौ ।।
पटः पुटो वटो वाटः, कपाटशकटौ कटः ।
पेटो मठः कुण्डनीडविपाणास्तूणककतौ ॥ १३१
मुस्तः कुथेङ्गुदग़म्भदाडिमाः, पिठरपतिसरपात्रकंदराः ।
नखरो वलरो दरः पुरश्छत्रः कुवलमृणालमण्डलाः १३२
नालपणालपटलार्गलशृङ्गलकन्दलाः ।
पूलावहेलौ कलशकटाही पष्टिरेण्विषु ।।
इति खतनिलिताः।

·२०
लिझानुशासनम् ।
परलिलो द्वन्द्वोऽशी हेऽर्थों वाच्यवदपत्यमिति नियताः ।
अभ्यारोपाभावे गुणवृत्तेराश्रयाद्वचनलिङ्गे ।' १३४
प्रकृतेलिङ्गपचने वाधन्ते खार्थिकाः कचित् ।
प्रकृतिहरीतक्यादिर्न लिजमतिवर्तते ।। १३५
वचनं तु खलतिकादिर्यद्वाऽत्येति पूर्वपदभूता ।
स्त्रीपुंनपुंसकानां सह वचने स्यात् परं लिङ्गम् ॥ १३६
नन्ता संख्या डतियुष्मदस्मच्च स्युरलिगकाः ।।
पदं वाक्यमव्ययं चेत्यसंख्यं च तहहुलम् ॥ १३७
निःशेपनामलिङ्गानुशासनान्यभिसमीक्ष्य संक्षेपात् ।...
आचार्यहेमचन्द्रः समभदनुशासनानि लिङ्गानाम् ।। १३८
..
इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचितं लिङ्गानुशासनं समाप्तम् ॥

·एकाक्षरकोशः।
अकारो वासुदेवः सादाकारस्तु पितामहः ।
पूजायामपि माङ्गल्ये आकारश्च प्रकीर्तितः ॥ १ ॥
इकार उच्यते कामो लक्ष्मीरीकार उच्यते ।
उकारः शकरः प्रोक्त ऊकारश्चापि लक्षणे ॥२॥
रक्षणे चापि ऊकार ऊकारो ब्रह्मणि स्मृतः ।
ऋकारो वेदमाता स्याहकारो दनुजप्रसूः ॥ ३ ॥
लकारो देवजातीनां माता सद्भिः प्रकीर्तिता।
लकारः सर्यते पूर्वैर्जननी शब्दकोविदः ॥ ४ ॥
एकार उच्यते विष्णुरैकारः स्यान्महेश्वरः ।
ओकारस्तु भवेद्ब्रह्मा ओंकारोऽनन्त उच्यते ॥ ५ ॥
अं स्याच परमं ब्रह्म अ: स्याच्चैव महेश्वरः ।
कः प्रजापतिरुद्दिष्टः कोऽर्कवाययनलेषु च ॥ ६॥
कश्चात्मनि मयूरे च का प्रकाश उदाहृतः ।
कं शिरो जलमाख्यातं कं सुखं च प्रकीर्तितम् ॥७॥
पृथिव्यां कुः समाख्यातः कुः शब्देऽपि प्रकीर्तितः ।
खमिन्द्रिये खमाकाशे खः खर्गेऽपि प्रकीर्तितः ॥८॥
सामान्ये च तथा शून्ये खशब्दः परिकीर्तितः ।
गो गणेशः समुद्दिष्टो गन्धर्वो गः प्रकीर्तितः ॥९॥

·२
गं गीतं गा च गाथा स्याद्गोश्च धेनुः सरखती ।
घा घण्टाथसमाख्याता घो घनश्च प्रकीर्तितः ॥१०॥
घो घण्टाहननेऽधर्मे कुर्घोणा घूर्ध्वनावपि ।
उन्कारो भैरवः ख्यातो डकारो विपयस्पृहा ॥११॥
चश्चन्द्रमाः समाख्यातो भास्करे तस्करे मतः ।
निर्मलं छ समाख्यातं तरले छः प्रकीर्तितः ॥१२॥
छेदके छः समाख्यातो विद्वद्भिः शब्दकोविदैः ।
जकारो गायने प्रोक्तो जेमने जः प्रकीर्तितः ॥१३॥
जेता जश्च प्रथितः सूरिभिः शब्दशासने ।
रवो झकारः कथितो नष्ट झश्चोच्यते बुधैः ॥१४॥
झकारश्च तथा वायौ नेपथ्ये समुदाहृतः ।
अकारो गायने प्रोक्तो अकारो झर्झरध्धनौ ॥१५||
टोपरित्र्यां च करके टो ध्वनौ च प्रकीर्तितः ।
ठकारो जनतायां स्याहो ध्वनौ च शठेऽपि च ॥१६॥
ठो महेशः समाख्यातष्ठश्च शून्ये प्रकीर्तितः ।
बृहङ्घनौ च ः प्रोक्तस्तथा चन्द्रस्य मण्डले ॥१७||
डकारः शङ्करे त्रासे ध्वनी भीमे निरुच्यते ।
ढकारः कीर्तिता ढका निर्गुणे निर्धने मतः ॥१८॥
णकारः सूकरे ज्ञाने निश्चये निर्णयेऽपि च ।
तफारः कीर्तितश्चौरे कोडपुच्छे प्रकीर्तितः ॥१९॥

·३
शिलोच्चये थकारः स्यात्थकारो नयरक्षणे ।
दकारोऽने कलत्रे च छेदे दाने च दातरि ॥२०॥
धं धने सधने धः स्याद्विधातरि मनावपि ।
धिपणा धीः समाख्याता धूश्चैवं भारवित्तयोः ॥२१॥
नेता नश्च समाख्यातस्तरणौ नः प्रकीर्तितः ।
नकारः सौगते बुद्धौ स्तुतौ वृक्षे प्रकीर्तितः ॥२२॥
नशब्दः खागते बन्धौ वृक्षे सूर्ये च कीर्तितः
पः कुवेरः समाख्यातः पश्चिमे च प्रकीर्तितः ॥२३॥
पवने पः समाख्यातः पः स्यात्पाने च पातरि ।
कफे वारे फकारः स्याचथाऽऽहाने प्रकीर्तितः ॥२४॥
फूत्कारेपि च फः प्रोक्तस्तथा निष्फलभाषणे ।
बकारो वरुणः प्रोक्तः कलशे यः फलेऽपि च ॥२५॥
वक्षःस्थले च यः प्रोक्तो गदायां समुदाहृतः ।
नक्षत्रे भं बुधाः प्राहुभवने भः प्रकीर्तितः ॥२६॥
दीप्तिर्भास्याच्च भूर्भूमि भयं कथितं बुधैः ।
मःशिवश्चन्द्रमा वेधा मा लक्ष्मीश्च प्रकीर्तितः ॥२७॥
मा च मातरि माने च वन्धने मःप्रकीर्तितः।
यशो यः कथितः प्राों वायुरिति शब्दितः ॥२८॥
याने यातरि यस्त्यागे कथितः शब्दवेदिभिः ।
रश्च रामेऽनिले वह्नौ भूमावपि धनेऽपि च ॥२९॥

·30 इन्द्रियेन्धनरोगे च रुर्भवे च प्रकीर्तितः । लो दीप्ती द्यां लश्च भूमौ भये चाहादनेऽपि च ॥३०॥ लो वाते लवणे च स्याल्लो दाने च प्रकीर्तितः । लःश्लेपे चाशये चैव प्रलये साधनेऽपि लः ।। ३१ ।। मानसे वरुणे चैव लकारः सान्त्वनेऽपि च । विश्व पक्षी निगदितो गगनं परिकीर्तितम् ॥ ३२॥ शं सुखं शंकरः श्रेयः शश्च सीम्नि निगद्यते । शयने शः समाख्यातो हिंसायां शो निगद्यते ॥३३॥ पः कीर्तितो बुधैः श्रेष्ठे पश्च गम्मीरलोचने । उपसर्गे परोक्षे च पकारः परिकीर्तितः ॥ ३४ ॥ सः कोपे वरणे सः स्यात्तथा शूलिनि कीर्तितः । साच लक्ष्मीवुधैः प्रोक्ता गौरी सा च स ईश्वरः ३५ हः कोपे वारणे हश्च तथा शूली प्रकीर्तितः । हिः पद्मावरणे प्रोक्तो हिः स्याद्धेत्ववधारणे ॥३६॥ क्षः क्षेत्रे वक्षसि प्रोक्तो बुधैः क्षः शब्दशासने । क्षिः क्षेत्रे क्षत्ररक्षे च नृसिंहे च प्रकीर्तितः ॥३७॥ आगमेभ्योऽभिधानेभ्यो धातुभ्यः शब्दशासनात् । एवमेकाक्षरं नामाभिधानं रचितं मया ॥ ३८ ॥ इत्येकाक्षरकोश: समासः ॥

·धीः।
श्रीपुरुषोत्तमदेवप्रणीत: कोशः
शब्दभेदप्रकाशः।
॥ श्रीगणेशाय नमः ॥
प्रबोधमाधातुमशाब्दिकानां
कृपामुपेत्याविशतां कवीनाम् ।
कृतो मया रूपमवाप्य शब्द-
भेदप्रकाशोऽखिलवाङ्मयार्थः ॥ १॥
विन्द्यादगारमागारमपगामापगामपि ।
अरातिमारातिमथो अम आमः प्रकीर्तितः ॥२॥
भवेदमर्प आमर्पोऽप्यकुरोऽङ्कर एव च ।
अन्तरिक्षमन्तरीक्षमगस्त्योऽगस्तिरेव च ॥ ३ ॥
अटरूपश्चादरूपोऽप्यवस्योऽवश्य एव च ।
प्रतिश्यायः प्रतीश्यायो भल्लूको भल्लुकोऽपि च ॥४॥
उल्मूकमुल्मुकं प्राहुः शम्बूकमपि शम्बुकम् ।
जतुका स्याज्जतूकापि मयूरो मयुरो मतः ॥ ५ ॥
वास्तुकं चापि वास्तूकं देवकी दैवकीति च ।
ज्योतिष ज्यौतियं चापि छेवन टीवनं तथा ॥ ६ ॥

·OC इन्द्रियेन्धनरोगे च भवे च प्रकीर्तितः । लो दीप्तौ द्यां लश्च भूमौ भये चाह्लादनेऽपि च ॥२ लो वाते लवणे च स्याल्लो दाने च प्रकीर्तितः । लःश्लेपे चाशये चैव प्रलये साधनेऽपि लः ॥ ३१ ॥ मानसे वरुणे चैव लकारः सान्त्वनेऽपि च । विश्व पक्षी निगदितो गगनं परिकीर्तितम् ॥ ३२ ॥ शं सुखं शंकरः श्रेयः शश्व सीम्नि निगद्यते । शयने शः समाख्यातो हिंसाया शो निगद्यते ॥३३॥ पः कीर्तितो बुधैः श्रेष्ठे पश्च गम्भीरलोचने । उपसर्गे परोक्षे च षकारः परिकीर्तितः ॥ ३४ ॥ सः कोपे वरणे सः स्यात्तथा शूलिनि कीर्तितः। साच लक्ष्मीवुधैः प्रोक्ता गौरी सा च स ईश्वरः ३५ हः कोपे वारणे हश्च तथा शूली प्रकीर्तितः । हिः पद्मावरणे प्रोक्तो हिः स्याद्धेत्ववधारणे ॥३६॥ क्षः क्षेत्रे वक्षसि प्रोक्तो बुधैः क्षः शब्दशासने । क्षिः क्षेत्रे क्षत्ररक्षे च नृसिंहे च प्रकीर्तितः ॥३७॥ आगमेभ्योऽभिधानेभ्यो धातुभ्यः शब्दशासनात् । एवमेकाक्षरं नामाभिधानं रचितं मया ॥ ३८ ॥ इलेसाक्षरकोशः समाप्त.॥

·वेशो वेपश्च कथितो वुपोऽपि स्सागुसस्तथा। स्याद्धनुर्धनुषा साधू जरसा च जरां विदुः ॥ १७ ॥ सूकरः शूकरोऽपि स्यात्सृगालश्च शृगालवत् । सूरः शूरश्च कथितः कलसः कलशोऽपि च । तनुश्च तनुपा सार्ध धनुना च धनुर्विदुः ।। १८ ॥ सुनासीरः शुनासीरो नारायणनरायणौ । यातुधानो जातुधानो लक्षणो लक्ष्मणोऽपि च ॥१९॥ श्वशुरः खसुरोऽपि स्याचरित्रं चरितं तथा। पारदं पारतं वासा वासकः कृमिणः कृमिः ॥ २० ॥ त्रिफला त्रिफलं चापि कृसरा किशरापि च । भवेदृष्टिस्तथा विष्टिः प्रियालः स्यास्पियालवत् ॥२१॥ कलाटिनः कलाटीनो बलिशो बडिशोऽपि च । संकरः शंकरोऽपि स्यान्मद्गलो मुद्गलोऽपि च ॥२२॥ मुद्गरो मद्गुरश्चापि मकुटं मुकुटं त्विह । सुकृतं सूकृतं चापि चुलुकं चूलुकं तथा ॥ २३ ।। करजः करजोऽपि स्यात्परेतः प्रेत उच्यते । किर्मीरोऽपि च कर्मीरो हायनं हयनं स्मृतम् ।।२४॥ शौण्डीयमपि शौण्डीर ज्येष्ठे ज्येष्ठोऽपि दृश्यते । सौदानी च सुदानी च सौदामन्यपि दृश्यते ॥२५॥ -

·सूत्रामापि च सुत्रामा हनूमान्हनुमानपि ।
दुपणं स्थापणं च भवेदुपरम्परम् ॥ ७ ॥
वन्धूरं वन्धुरं च स्यादूरीकृतमुरीकृतम् ।
वाहीकं वाहिकं चापि गाण्डीवं गाण्डिवं तथा ॥८॥
उपाप्यूपा ननन्दा च ननान्दापि प्रकीर्तिता।
चाण्डालोऽपि च चण्डालो वादान्योऽपि वदान्यवत्।।९।।
हालाहलं हालहलं वदन्त्यपि हलाहलम् ।
हल्लालं च हलालं च हाहलं च प्रचक्षते ॥ १० ॥
प्रकाणः मकणश्चापि श्यामाकः श्यामकोऽपि च ।
साहचरः सहचरः स्फाटिकं स्फटिकं तथा ॥ ११ ॥
गन्धर्वोऽपि च गान्धर्वश्चमरचामरस्तथा ।
चोरश्चौरश्चटुश्चाटुश्चोलं चेलं चमुश्चमूः ॥ १२ ॥
चञ्चश्चञ्चूस्तलस्तालः श्यामलः स्यामलम्तथा ।
धान्याकमपि धन्याकं युतकं यौतकं तथा ॥ १३ ॥
कवाट च कपाटं च कविलं कपिलं तथा ।
करवालः करपालोऽवनीपकवनीपकौ ॥ १४ ॥
पारावतः पारवतो जरा स्याज्जरसा सह।
जटायुपा जटायुश्च विन्द्यादायुस्तथाऽऽयुपा ॥ १५॥
सायं सायो भवेत्कोशः कोपः शण्डश्व पण्डवत् ।
भाविकं भविकं चापि मुपलं मुसलं तथा ॥ १६ ॥

·९
वर्षाः स्युर्वरिपाभिस्तु हविषापि हविस्तथा ।
सर्पप: स्यात्सरिपपः कर्पः स्यात्कारपेण च ॥ ३६॥
मारिपो मर्प इत्युक्तः परशुः पर्श एव च ।
हारितो हरितोऽपि स्यान्मुनिपक्षिविशेषयोः ।। ३७॥
तुवरस्तूवरोऽपि स्यात्कुवरः कूवरस्तथा ।
उत्तमोऽनुत्तमोऽपि स्यादाहतं स्यादनाहतम् ॥ ३८ ॥
उदारे चानुदारः स्यादुदने चानुदग्रवत् ।
कोकोणः कोकणश्चापि मिहिरो महिरस्तथा ॥ ३९ ॥
महिलायां महेलापि महला स्यान्महेलिका ।
छेदश्छेकश्च छेकालो विदग्धे छेकिलोऽपि च ॥४०॥
गूगुलो गुग्गुलोऽपि स्याद्धिफूले चापि हिड्गुलम् ।
मन्दिरे मन्दिरापि स्याद्वीर्ये वीर्यापि कथ्यते ॥४१॥
भुक्तेऽप्यवालं चावालमुदके स्यादुदं समम् ।
दुष्टभेदे शतरुपः शतारुश्च निगद्यते ॥ ४२ ॥
नेकद्रकाणद्रकाणा भवन्त्यपि दृकाणवत् ।
पनामपि पनाने कुद्दालथ कुदालवत् ।। ४३ ।।
मारुप मारिपं शाके प्रीहा प्लीहा गदेऽपि च ।
फेगाफेणिस्तथान्ध्यादो करिण्यांकारिणीति च ॥४॥
धरित्री धारयित्री च वरीपी तारपी तथा ।
कन्याकुब्ज कान्यकुब्न कोशलोचरकोशला ॥१५॥

·जरठो जठरोऽपि स्यान्निमेपो निमिपोऽपि च ।
वुको बकश्च कुसुमे मदनो मलयो द्रुमे ॥ २६ ॥
आराग्वधारग्वधौ च खुरकक्षुरकावपि ।
पृष्णिः पृश्निश्च सरयूः सरयुश्च निगद्यते ॥ २७ ॥
नीलगुरपि नीलामुरीधरी चेश्वरापि च ।
तापिच्छमपि तापिन्छं त्रपुयं त्रापुपं तथा ॥ २८ ॥
डिण्डिरोऽपि च डिण्डीरः परशं पशुना सह ।
वालुका वालिका चापि दोर्दोपापि भुजा भुजः ॥२९॥
बाहुर्वाहा तृपा तृष्णा संघ्या स्यात्संधिना सह ।
भगिनीमपि भनी च झल्लरी जल्लरी विदुः ।। ३० ॥
वेत्रं च वेतसा सार्धमेधमाहुस्तथैवसा ।
संवलनं संवरणं तलुनी तरुणी तथा ॥ ३१ ॥
प्रमदावनं प्रमदवनं प्रवणं परिकीर्तितम् ।
खरूलिका खुरलिका वजं वज्रोऽशनिस्तथा ॥ ३२ ॥
शिलमुळं शिलोन्लं च भवेदुञ्छशिलं तथा ।
आशिराश्याऽहिदंष्ट्रायां लक्ष्मीर्लक्ष्मी हरेः प्रिया॥३३॥
कुमुदं कुमुश्वापि योपित् स्याद्योपिता सह ।
तमस्तु तमसा प्रोकं रजसापि रजः समम् ॥ ३४ ॥
जलकास्तु जलौकाभिः कथितोऽयं जलौकसः ।
दिवा दिवं च कथितं पर्पः स्यात्पर्पदा सह ॥३५॥

·फेगाफेणिस्तथाध्यादो करिण्यां कारिणीति च ॥४४॥ धरित्री धारयित्री च तरीपी तारपी तथा। कन्याकुब्ज कान्यकुब्नं फोशलोचरकोसला ॥४५॥ वर्षाः स्युर्वरिपाभिस्तु हविपापि हविस्तथा । । सर्पपः स्यात्सरिपपः कर्पः स्यात्करियेण च ॥३६॥ मारिपो मर्प इत्युक्तः परशुः पर्श एव च । हारितो हरितोऽपि स्यान्मुनिपक्षिविशेषयोः ॥ ३७॥ तुवरस्तूवरोऽपि स्यात्कुवरः कवरस्तथा । उत्तमोऽनुत्तमोऽपि स्यादाहतं स्यादनाहतम् ॥ ३८ ॥ उदारे चानुदारः स्यादुदने चानुदग्रवत् । कोंकोणः कोंकणश्चापि मिहिरो महिरस्तथा ॥ ३९ ॥ महिलायां महेलापि महला स्यान्महेलिका । छेदश्छेकश्च छेकालो विदग्धे छेकिलोऽपि च ॥४०॥ गूगुलो गुग्गुलोऽपि स्याद्धिझूले चापि हिङ्गुलम् । मन्दिरे मन्दिरापि स्याद्वीर्ये वीर्यापि कथ्यते ॥ ११ ॥ भुक्तेऽप्यवालं चावालमुदके स्यादुदं समम् । दुष्टभेदे शतरुपः शतारुश्च निगद्यते ॥ ४२ ॥ नेकद्रेकाणद्रकाणा भवन्त्यपि दृकाणवत् । पत्रामपि पत्राने कुद्दालश्च कुदालवत् ॥ ४३ ।। मारुपं मारिपं शाके प्रीहा प्लीहा गदेऽपि च । ।

·१
वाराणसीत्यपि प्रोक्ता वारणासी वराणसी ।
ताम्रलिप्ता दामलिप्ता तुङ्गोऽप्युत्तुङ्ग इत्यपि ॥ ४६ ।।
अन्तस्थीययकारश्च पवनस्य तु कथ्यते।
तन्त्रवायस्य वायेऽपि तत्रादित्वं च दृश्यते ॥ ४७ ॥
एवमन्येऽपि चार्हादाचूह्या वर्णप्रयोगतः ।
मूर्धरेफादयो ज्ञेयाश्छन्दोभङ्गभयादिह ॥ ४८ ॥
छन्दावभिप्रायवशी कलजः स्यात्कलाजवत् ।
एखादिरपि पीडायां धनुःकोट्यामपीप्यते ।। ४९ ॥
एतौ मध्यतवर्गीयो वैडूर्यमणिशावलौ ।
तालव्यमध्यो विशद ऊर्ध्वशब्दो वकारवान् ॥५०॥
यावन्या च भवान्यां च श्रावणे मासि मध्यवः ।
शफे खुरं कवर्गीय क्षकारश्च क्षुरमके ॥ ५१ ॥
नापितस्योपकरणे कपसयोग इप्यते ।
अन्ययान्यव्ययं शत्रो दोपाशब्दः प्रचक्षते ।। ५२ ।।
प्रायो भवेयुः प्रचुरप्रयोगाः
प्रामाणिकोदाहरणे प्रतीताः ।
रूपादिभेदेषु विचारणेपु
विचक्षणो निश्चयतामुपैति ॥ ५३ ।।
कचिन्मानाकृतो भेदः फचिद्वर्णहतोऽन च ।
फचिदान्तरोउसाच्छन्दानां रूदितः कचित् ॥५४॥

·प्रकोपे सनिधी चैव पुल्लिा उपध्वजे ॥४॥ प्रश्ने चानीकृते रोपे पुलिग अस्तु रक्षणे ॥५॥ जागर्ति यस्यैप मन सरोजे स एव शब्दार्थविवर्तनेश.। निजप्रयोगार्पितकामचारः परप्रयोगार्थविशारदश्च ।। ५५ ।। इति पुरुषोत्तमदेवकृत शब्दभेदप्रकाश समास ॥ उदयानन्द भालोपाध्यायस्यैद पुस्तक पराधम् । श्रीमत्सुधाकलशमुनिपुग्यप्रणीता ॥श्रीएकाक्षरनाममाला॥ श्रीवर्धमानमानम्य सर्वातिशयसुन्दरम् । एकाक्षरनाममाला कीर्तयामि यथाश्रुतम् ॥ १॥ अः पुलिशानधारिण्य सल्पोऽर्थेऽव्यय पुन । विरिचावाश्च पुलिस आ वाक्ये सरणेऽव्यय ॥२॥ आः सतापेऽव्यय कुध्यामव्ययोऽप्यधृता स्मृती। इ कामे पुलिग इ चाव्यय कोपोतिरोदयो ॥३॥ ई: पद्मायामव्ययस्त्वी प्रत्यक्षे दु न्यभावने । रोपोको मप्रणेऽप्यर्थेऽव्यय उलव्ययन्तथा ।

·ऊमव्ययः प्रकर्पोक्तो प्रश्ने ऋर्देवमातरि ।
अव्यय ऋतु कुत्सायां वचनेऽपि तथैवच ॥ ६ ॥
ऋस्त्वजे दानवाञ्छायां ऋश्च स्याद्देवमातरि ।
ऋारायां भवेदेस्तु विष्णावस्तु वृपध्वजे ॥ ७ ॥
ओरुयलिङ्ग आइताकव्ययः स्यादनन्त ओ।
संबोधने चाव्यय ओ परब्रह्मण्यमः शिवे ॥८॥
कः सूर्यमित्रवाय्वमिब्रह्मात्मयमकेकि ।
प्रकाशवक्त्रयोश्चापि के नीरसुखमूर्धसु ॥ ९ ॥
कुक्कुत्सितशब्देपु पापीयसि निवारणे ।
ईपदर्थे च किंशब्दः कुत्सने क्षेपप्रश्नयोः ॥ १० ॥
वितांश्चर्यनिन्दासु किंशब्दः स्यात् कियानपि ।
खमिन्द्रियखर्गशून्यभूपाकाशमुखेषु च ॥ ११ ।।
संविदि शून्यखण्डे च वर्तते खश्च भास्करे ।
गो गन्धर्वे गणेशे च गीते गं गश्च गातरि ॥१२॥
गौर्वाणीचाणभूरश्मिवजस्वर्गाक्षिवारिषु ।
दिशि धेनौ श्रुतेश्चयां गणेशे चापि गौः स्मृतः ॥१३॥
घः कुम्भे हनने घोपान्तर्भावफिरिणीप्वपि ।
डो विपये भैरवे च चखरी चन्द्रचौरयोः ॥१४॥
चुचकारे समात्यातश्वकारः पुनरव्ययः ।
अन्योऽन्यार्थे विफल्पार्थे समासे पादपूरणे ॥.१५ ॥

·mr
पक्षान्तरे समूहार्थे हेताववधृतावपि ।
अन्वाचये तथा तुल्ययोगितायां च कीर्तितः ॥१६॥
छः सूर्ये छेदके ख्यातस्तथा संवरणे भवेत् ।
छञ्च छन्दसि तडिति निर्मले च तथा स्मृतः ॥१७||
जश्च जेतरि जनने विगते जिस्तु जेतरि ।
जूर्विहायसि जवने पिशाच्यां विगतेऽपि च ॥१८॥
झो नक्तं गायने नष्टे घर्घरध्वनिनामनि ।
चारुवाक्चारयोझस्तु व्यूहने गूढरूपके ॥ १९ ॥
टः पृथिव्यां ध्वनी वायो करके टं पुनर्भुवि ।
चकोरेऽन्दे तथा ठस्तु घटे शून्ये वृहद्धनौ ॥२०॥
चन्द्रस्य मण्डले रुद्रे डो वृपाके ध्वनावपि ।
पन्दिवृन्दे तथा डः स्यात् यामिनीपतिमण्डले ॥२१॥
ढो ढकायां समाख्यातस्तथा ढा निर्गुणे ध्वनौ ।
णः प्रकटे निकले च प्रस्तुते ज्ञानवन्धयोः ॥२२॥
तकारस्तस्करे युद्धे कोडे पृच्छे च ता श्रियाम् ।
तु स्यात्पूर्वे निवृचौ च पूर्वसादवधारणे ॥ २३ ॥
विलक्षणे विकल्पार्थे धो भवेद्भयरक्षणे ।
भूधरे च तथा भारे दो दाने दायकेऽपि च ॥२४॥
दाने दातरि दा केचिद्विदुर्दा छेदवन्धयोः ।
दं कलत्रं तथा धञ्च धीरे च धनदे धने ॥ २५ ॥

·धस्तु चित्रेऽधवारे च धीवुद्धाविपुधावपि ।
गुह्यकेशे विरिधौ धा तथा धूर्मारकम्पयो ॥ २६ ॥
धूते धुराकम्पने च नो बुद्धौ ज्ञानवन्धयो ।
असानसभ्यमस्साकमेपा स्थाने भवेच्च न ॥ २७ ॥
निषेधार्थेऽव्यये नो च नकारश्च नरस्तु ना ।
नि श्रुते नेतरि ख्यातो नुः स्तुतौ च प्रकीर्तित ॥२८॥
निः स्यात् क्षेपे च नित्यार्थे भृशार्थाश्रयराशिपु ।
कोशले बन्धने मोक्षे सशये दारुकमणि ॥ २९ ॥
अधोभावोपरमयो सनिधानेऽव्ययो मत ।
नुः प्रश्ने च वितर्के च विकल्पेऽनुशयेऽव्यय ॥३०॥
तरण्या नौस्तथा ख्यात पः पाने पवने पथि।
प्रोढे च वर्णके पश्च पा पातरि तथा श्रुते ॥ ३१ ॥
फकारो निप्फले जल्पे पुप्फरे भयरक्षणे ।
फं फा वाते फले पेने फूत्कारे फुस्तथोदित ॥३२॥
वः कुम्भे वरुणे पद्मे करहे विगतो तथा ।
भश्चालिशुरुयोर्भावे भश्च दीप्तो भये तु भीः॥३३॥
भं धिपण्ये भूर्भुवि साने मश्चन्द्र च निधो शिवे ।
मौरीच बन्धने म् सान्मा माने मारणेऽव्यय ॥३४॥
अलच्छन्दे द्वितीयाया मा च पष्ठया च मे पुन ।
मा मातरि तथा रम्या यस्तु याते यमेऽपि च ॥३५॥

·यश्च घातरि सूर्ये स्याद्या याने यातरि श्रियाम् ।
खटाङ्गेऽपि च रः कामे तीक्ष्णे वैश्वानरे नरे ॥३६॥
रामे वजे च शब्दे स्याद् रा द्रव्ये कनके पुनः ।
आश्रये नीरदे च स्याद् रुः सूर्ये रक्षणेऽपि च ॥३७॥
भये शब्दे च री प्रान्तो लकारश्चलने पुनः ।
ला दाने लूश्च लवने लश्च लूश्च विडोजसि ॥३८||
लश्चामृते दिशायां च लीः श्लेपे वलये तथा।
वो वाते वरुणे रुद्रे सान्त्वने चाव्ययः पुनः ॥३९॥
एवार्थे उपमाने च विकल्पे च समुच्चये ।
विः श्रेष्ठे भीते नानार्थे वै हेतो पादपूरणे ॥ ४० ॥
द्वितीयायाश्चतुर्थ्याध पठया युष्मद्वहुत्वके ।
वश्वासां च विभक्तीनां द्वित्वे वां कथितो बुधैः ॥४१॥
आकाशे विहगे विश्वे शं श्रेयसि सुखेऽव्ययः ।
शस्तु शान्ते च साक्षायां शीः शये हिंसनेऽपि ॥४२॥
शुश्चन्द्रे पः सदारः स्यात्तथेष्टे प्रसवे तु पूः।
सः सूर्येच परोक्षे च सं सोचेऽव्ययस्तु सम् ॥४३॥
संगार्थे शोभनार्थे च प्रकृष्टार्थसमर्थयोः ।
प्रथमान्तलदः साने स्मृती लक्ष्म्यां च सोच्यते॥१४॥