North Bengal State Library, Coochbehar

Kabi Rahasyam

Tagore, Sourindro Mohun, Ed. · 2006/04/1

PDF Proofread

Front matter

No text on this page.

No text on this page.

No text on this page.

कविरहस्यम महामहोपाधायेन। चौमता भवसायधेन विरचितम् । मिनिसार, भारट कमाणार पर दिपार पर विपोपी पर बलजियम, गारट कमाचार पत्र दि फावार पर दिपार पर पावरटे पर साकमनि, सिखियार पर दिपौरियार पहार परममिडिया टर्षि, सिभेचियार पर दि पोर्ट- मिन् मिलिटारि षडार पर कारट, गारट दि पहार पय पसवमाता पायाम, नेपालीय नारर पर दि गुर्ण घडार पद सर. खती, मझौतमायक, सहीतमिल- विपासागर, अफिसार या अमिष्टकमन् पक्षिक (फ्रान्स), फेसी निमारमिटि पर परिणावा-प्रतिभिरपाधिभिः पवितेन बौगौरीन्द्रमोहन ठाकुरेल प्रसीवाया। विषमपदव्यास्था-धातुविकृतिस्था सहितम् । कृषिकाताराबधाबा, राययो मुद्रिवम् । १८.५ भवाब्दाः।

No text on this page.

KAVI-RAHASYAM, OR A ROOT-LEXICON WITHIN A POEM. BY BHATTA HIL: YUDHA. EDITED WITH NOTES BY SOURÍNDRO MOHUN TAGORE, Mus. Doc. D. L. Fellow of the University of Calcutta, Ilony. Member of the Royal Asiatic Society of Ceylone, Knight Commander of the Order of Leopold of Belgium, Kniglit Commander of the First Class of the Order of Albert of Saxony, Chevalier of the Imperial Order of Modjidie of Turkey, and of the Royal Portuguese Military Order of Christ, Knight of the Siamese Order of Bagabamalá, and of the Order of Sarasvall, Sangita Nayaka, and Seogita Silpa-Vidydaágarı of Nepaul, &c.,&c.,&c. Calcutta: PRINTED BY BIPIN BEHARY Ror, AT THL Roy Press, 86 Bacatola Lane, Pulloldanga, PUBLISHED BY KALLI PRASOANNA BANERJEE, ___ 1879. Call Rights Reservod)

No text on this page.

10
3. Nat. Groft Espr., M.
Director of Publio Lastruction, Bangal,
THIS
KAVI-RAHASYAM
is most respectfully
DEDICATED
HIS MOST OBEDIENT SERVANT,
TAB
EDITOR.

No text on this page.

PREFAOE In ancient times there was a celebrated king at Gaur named Adis úra. Intending to perform a great sacrifice he invited five able Brahman as well versed in the Vedas from Kanyakubja (Kanauj), and duly engaged them as priests to officiate at the ceremony, the performance of which he did not think it proper to entrust to the degenerate Brákman'as of Gaur. When the ceremony was finished, he did them great honor and granted them five villages in order that they might settle in the country. Of these five Brúhman as, Bhattanáráyan'a was most noted for learning and erudition. He he. longed to the Sándilya family and from him are descended the Tagores of Bengal. His works, Prayoyaratni?, Gobhilasu trabha'shya and Kurimara. namuktivicharaproclaim his fame and form an enduring monument of his vast intellectual powers, and his grent drama of Ven'i sanha'ra', the best yet written in Bengal, is still the pride of this country. 1 The names of the five Bráh mands were Bhattanáráyan'a, Daksha, Vedagarbha, Cbbándara and Sribarsbe. * The names of the five villages were Karnakuci, Bralimapuri, Harikuti, Rankagra 'ma and Balagramu. 3 A work on certain religious ceremonies. Discussions on the delivery of Ibe soul from the body and exemption from further transnigration by death at Benares. • A drama on the war between the Kauravas and the Pandaru.

ii The author of this work the learned Bhatta Haláyudha, was sixteenth in descent from Bhattanárayan a'. He wrote the Bra'kman'asarrama”, Nya yasarını ova, Panditasardarva, Sirasarvusva, Matnyası ktatantra,' Abhidha'naratnamala' and kavi. rahunya. A profound politician, he was the prime ministor of Lakshman'a Senn, the son of king Vallála Sona. It might be therefore inferred that he flourished towards the lattor end of the eleventh contury aftur Christ. Ho is frequently quoted by Ujjvallatta, Mallinátha and Medinikara, who may be, therefore, presumed to have flourished after him and to have regarded him as a very high authority. The two brothers Dharan idhara and Vanamáli, ancestors of Haláyndha were renowned for uncommon learning. Dharau idhara is knowu among the learned as the author of the Vye karan asa sarvasva anul cominentary on the Institutes of Manu, and his brother Vanamáli is the author of the Bhukii- Huayudha was twelveth in descent from Bhattanárayan'a according to A brief account of the Tagore Family, published by 1. C. Bose & Co. in 1876, "A work explaining Vodic Muntras. A Thrological work. A Sanskrit Vocabulary.

ratna kart and Dravyas'uddhiprakaran arahasya'. Dhananjaya, the grandson of Dharan idhara has immortalised his name by compiling the Nighantu, vocabulary of Vedic terms. He held the office of judge in the reign of Vallála Sena. Pas'upati and I's ána, brothers of Haláyudha, were men of extraordinary erudition, and the former wrote a work on the rituals prescribed in the Yajus Veda, and the latter composed several works on Law. The celebrated poet Jagannátha who received the title of "the King of the Learned" (afematia) was descended from this family. The Rasagangádhara, Bhiminivilusa Rekha' a yan'ita geometry) and other works have kept alive the farne of Jagannathe. Purushottama Vidyávágis & was the of Jagannatha. The Prayogaratnamálá , Muktichintámani", Vishn'ubhaktikalpalatá ®, Bha'sha'vritti?, Trika'n'das esha, Eka ksharakosha Haralata, Ha ra vali, Gotrapravaradarpan aio and other works Bon * A Literary work. • A Theological work, this is said to have written at the request of Jaya Chandra, the king of Trigarta (Julludar Doab). 3 Poems op miscellaneous subjects, . Grammar. 6 A Vedic work. • A work in praise of Vishn'u. ? A Compientary on Pán ini's Grammar. "A Sanskrit Vocabulary. . A Dictionary of the Alphabets. 10 A work on Law. .

were written by him. These productions and the fame of their anthor will last as long as the Sanskrit S'a'atras command the respect of men of letters. Balarama, the son of Purushottama is known as the author of Prabod haprakasa (grammar). My revered father Haro Cooma'r Tagoro was born of this family. He was a good Sanskrit Acholar, he oucourayod Sanskrit literature, patronisod mon of learning, and himself wrote Dakshin'a'rchanapa-riju la, llaratattvadi dhiti and Purascharan apauldhati. The Library which he has left in the family, contains .a large number of Sanskrit MSS collected from different parts of India, and noted for their rarity and excellence. The late Honourable Prosonna Cooma'r Tagore C.S. I. was my uncle. He translated into English the celebrated 'iva dachinta inani, the highest legal authority of the Mithila' School, published abstracts of several Law Books prevailing in Bengal and the N. W. Provinces, and recovered many olul Sanskrit works and distributed them gratis to lovers of learning. He was a sound lawyer, and be has left a vast collection of Law-Books. My respected brother, the accomplished Hon'ble Maha raja Jotoendra Mohun Tagore C. 8. I. is now the ornament of the fainily. He is bimself a poet, and a great patron of learning. He owns a rich and well kept Library of Eagliad Books and love 1

1
It is to be regretted that the works of this high
family should sink into oblivion; and we, who are ita
living representatives, however unworthy, should
feel it as our boundon duty to make them known to
the world. I therefore, intend to publish the works
of our ancestors. For the present the humble editor
has taken up the Kavirahasya of Hala'yudha. The
object of this work is to teach the use of Sanskrit
roots (of the same or different meanings, or of the
same sound, &c.). The author did not propose to
write a poem; but he has displayed in it so much
poetical power, that it may be ranked among the best
productions of the Sanskrit poets. In overy verse he
has shewn uncommon skill in the use of roots.
The following will serve as a specimen :-
'यी बोलाति बगियरबसपाती
गोभिवानीवि परतिशतीन बामः।
मनोचिपातियो परवि ममी बीवी
i mafa fra forca fora fedtoet'.'
(Page 4th, verse 11th.)
aloo tu ponsession of a vast collection of Sanskrit and Law Books left
by his father and uncle.
1 He sbo baile the goden of Victory with graceful offerings,
given to Dharma a reverential welcome, envelopes the world into the
majesty of his power, honours his relatives with presents of wealth,
lovu fame, seeks prosperity, valves good nawe, disperses his enemies
in was, and destroys the evil that belal his friends and kindrod.

yuwwah Here the author has given all the different forms of the roots #, and in the present tense («z), singular number. Such skill is to be noticed in every verse. The original manuscript is so full of orthographical mistakes that it hoe been task of very great difficulty to arrive at the correct reading. I lavo herein attempted the explanation of such passages as appeared to me to be in need of it, and I have in the appendix put in the necessary information about all the roots found in the text. SOURINDRO MOHUN TAGORE. W भूमिका। पासीत् पुराऽस्मिन् गौड़देश प्रभूतकोतिरादियूरोनाम नृपतिः । स कदाचित् पुस्खयोलो यियचुरुपसम्म तदानी- तनान् गौड़ीयान् ब्राणान् ऋविक्कचाऽनन् कान्य कुमादावि जोनान् श्रुतप्रकाशान् पक्ष भूसुरानानिनाय । प्रश्च तेरध्वर्युपदेषु समधिष्ठितैर्निर्मिते यथाविधान मध्वरे नरपतिस्तेभ्यः पञ्च प्रामान् दत्त्वा सबहुमानमिष गौड़देशे वासमकारयत् । पासीत्तेषां मुख्यतमो देवाना- मिव नारायणी भानारायणो नाम। यः खलु साहिब- गोवप्रसूतः प्रसविता चाऽस्मदीयस्यैतावतष्ठाकुरवंयस्य । विलसन्ति येन प्रपौताः प्रयोगरव-गोभिलसूत्रभाष कापौ. मरणमुशिविचारादयो निबन्धाः कीर्तिपताकाव धर- थाम्। यस्य च कतिर्वेणीसंहारनाम नाटक गौड़लन- पदवास्तव्यस्य कवेः कतिरिति गौड़जनपदस्य मूर्वानं पर- मुबयति । प्रख बिल कविरहस्वस्थ रचयिता कोविदकुमारोषः मानपारावारपारीण: बोमान् भाहलायुधो नाम तम्मा- देव सुग्रहीतनानो भहनारायसात् षोड़शतमः पुरुषः (१) । (२) मागारावधान सदनमः पुरती वायुषः, रविण्या- fuà agriafratefui (vido, A brief account of the Tagoro Family, published by C. Bone and Co. in1868.)

(1) पब मापस चावस पहितसर्वच शिव- सर्व मत्वरजातन्वं पिसन्दीविहतिम् अभिधान- खमा बपितसमचार सुबडून निवधान निबन्ध । पासोदयसपनाइव नौतिमन्त्रविशारदः प्रसातवीत पाच- सपनवत्तिनो बनासनस्य मनोमहाराजसमापसेना समावो मुवातमा सरिकः । चतोऽय सृष्टीयकादश्यता- दोषेष प्रादुरासोदित्यनुमीयते। उनहत्तमसिनामेदिनी- परप्रमतीमा अति प्रमाणामतान्बानामुहर हातमोऽयं तेषामतीवप्रामाषिकसोपनीषण सबससामा- विजानामिति नाप सन्देशः। ठाकुरमहायोऽयमुदधिरिव रवाना भूयसा पहित- पराचा प्रसूतिः । बातोऽस्मिन् विन्दमनोहरे वंशे विद्या- पारोघरीधरमत्सोदरवाकरितमित्रानयासौवनमानी। विभाति धरोधरणसतिगवरपसर्वनाम विहति- मातीवरबोधिनी मनुधरहितायाः, पोतते शशि प्रबरपरानभभिरवाकरप्रमतवसवभवतो वनमाविनः प्रबमाः । विविधवादिहन्दारबहादसविषयो धनधयो. माम प्रसातवेदिकनिषटकारसव परीधरस पीवः। पासौरसी गौड़भूपासमासनसभायां प्रधानतमी मन्त्री। बपिसवारी साबुषसमेव चमचवस तनयः । पाताप सायुधसागुमचानापौधानपशपतिनामानी बुतेन मोरगरपहारनूनी । तयोः पहपतिनुजा पर पातिमोपानर मामा निवन्ध प्रधिमार। बता पालन पविकृमिरोमषिः पतिराजोपाधि- चंगवावरम यमुत्तंसचामास, वानरवन्ति रहोबा बोतिरसगाधर-भामिनीवितास-रेखागरितादातवः । प्रत्वादेयोऽयेषमनीषिणी साचादिव पुरुषोत्तमः पुरषोत्तम नामा तव जगवावल मनः। पिणापागीयोपाधिना बेन प्रयोगरतमाला, मुखिचिन्तामरिः, विभतिवत्सलता, भाषात्तिः, सिमामाबिन्दुसन्दीपन, विकासमेवः, एकावर- बोषः, हारलता, रावसी, मोबप्रबरदर्षवमन्येच गावी प्रचीताः। खानति बावनवासमन भुवने सामालिकानामागासपरिपौसानुरामः खाति तावत्वालमत्र पुरुषोत्तम तयः कोय। पासीन पुरषोत्तमसामसभवी गुणाभिरामोबसरामः। पवारि बेन मनीषिणा प्रबोधमकामाभिधान वावरपम् । पब कारी मते उदभूदवादनवायात् चौरनोरधेरिख कोलम- महामतिः पितामाकं परमपूज्यपादः पविखवीति- हमारनामा महामा। बेन बलु ठाकुरवंबावर्तन दधिवानपारिजात-परतखदीधिति-पुरबरपतिप्रम- तयो निबन्धाः प्रचौता बबासोकसामान्यपुसमतान: सबसचीवमधे सबससोबोत्तरः साधुवादः। पासीत् (1) पिता नो मित्रमादित्वपापरोविवामभूमिरिचावताम् । पिन कमसमिव मिसिन्दा रसातमिव बोविसाः परि- पारबतिब सततमेव विभवमानसहिताः विनाः । बायपरितपितपिादयः निब सदार्षिगरसातहतमूरिषितः । उखानदानाताबमाविष्ट साहर: सरपुरीमधुमाधिते । पासौष कनिहतातपादोऽस्माकं प्रसवपुस्खोवलमूर्तिः परमपूज्यपादः प्रसवकुमारनामा मनखी। प्रणिनाय बोसयममाहोराबपुरुषभाषया विवादचिन्तामणिं नाम तबभवतो बापसतिमित्रस्य कतिं पाबावजनपदवा- देशादिपरवितानाचाऽनेकविधान व्यवहारशास्त्राणां निव थान () प्रकाशयामास र सह टोकाभिर्दायभागादि- पानपरोष पूर्वनिबन्धान, बान् प्रतिदिनमेव स बदाम्च- परो विततार बिनेभ्यः । यः खलु भारताबरनचचभूतो- नियमशिया भारतनचीपाधि (३) बोधारस्व समिति सभापरवी (३) मानौवसामाविकपद भारतेबरमहा- सभायामाससाद (४)। 10 Heritable Rites of Bandhus according to the Westore School of Hindantan : Tablo of successiou aocording to the Hindu Law as prevalent in Bengal, &c. &c. () Companion of the Most Exalted Order of the Star of India. (1) Meinber of the Council of the Lieutenant-Gorernor of Bengal. (0) Member of Hi. Excellency the Governor General's Legislativo Council, ac.ac.

महिनावनमानमायावत् । पचौरमै परमो मसिन सातिना विचारवियः। विषोतानाऽसत्सलामभूतो निषित बासापकोविदः बीविडालवितामषिः परमपूज्यपादो- मम बौवान् भाता महाराजः बौमान पुसावा धुरौसी यतीन्द्रमोहनो नाम । बरदानी कनिहतातपाद- व नो भारतमचनोपाधिपदे भारतभरमहामभावाः सम्बपदव्याचाऽवतिष्ठमानो मानोवतः सततमेव खदेख- हितमतदौषितः बालं नयति । बनवाडा विहरति सदाऽधीतरी बारमवानान बविज्ञायां विवाति सदा सन्धपीयूपराविः । सबीनपुरी मदनवमी माशामिपूर्ण बसासाविसदनामी बुरिजमाविमनतिरी वामनायो कतिपटपमहपेषु सायबीनजावितामायते । बनाऽगमगारसी सबिममा ममावायते पुरवरित तसा पायपधारावते । मानौयकोसस्य मम तातोपममापनबनविरवात- सबवादितन मया प्राचीनतरवास पवन परिबर पुस्तकं दुर्लभमक्सोक्यताऽस्मत्पूर्वपुरुषतिसंरचषममदीयं कामिति मन्धमानेन वाम प्रचारे यथामति सोडतः प्रधवः।

(च) पोसिबाकसदभिवादिधातुरूपास्येव विषा- रविवचितऽपि कावामिनाये कविस्तवा शनिं प्रकटौ- पकार यहाऽयं वाकरबाभूतमप्युपादेयकावाश्वतर्भाव- महति । प्रत्यायवीयविधवाऽत तवभवान् पन्यकारः प्रतिनोवमेवरूपादिधातूनामर्धगादिभदादूपमेदान् प्रदर्श- यामास । तदा दिएमावमुदाड़ियते, यथा ;- 'योवाति जयत्रिय बसवर्ष हरीतगपरे मोमिनमहायोति परति जातीन बचानः । सपोनिकायति थी परति म यही नीयते पुरवारयति रिपो निवरते नि प्रियीपद्रवम्' । (११५ श्रीक:) । पवेसिव बोके यथाक्रम बौलाति, पोते, हणोति, परति, हमाति, वरयति, बीयते, वारयति, वरते, इति नवविधानि (१) धातुरूपावि दर्थितवान् । एवं सर्वव । पस परिणतिविधी मया यदादयपुस्तकमासादितं तदती- बासमत्रसमसम्मामाभाविकलचालोचते सिपिकरप्रमाद- दोषेच, तेन प्रतपाठनिकपणे नितान्तदुष्परिऽपि मवा सर्वानना विहितः प्रवासः, न जाने तन जतजयोऽखि मवान विषमपदानां घाखा प्रबुजानाप सर्वेषामेव पातूना सम्पूर्ण वितिभागि, प्रबमा मूले हितोवा पातविधिता। ()ी. पद पापि, गोधातोपेपरातोर एकपम्।

(क)
इदानीमिदमये सामाजिकान यदि तैरत मे खलन
विचित् समुद्राव्येत तदनुक्रोमबुद्या परियोधनीयमिति ।
रेसिपीढ़ीयोऽभवदनिपतिम् तिमानादिर:
पारेमऽसी कदाचित् नुमतिवितत पुणधोखी नरेन्द्रः ।
विमानभिचानिए परमिरान् पौधा बचायतन
पखाताः पर विधा: पुतितिकमा पाहता: पाबमात् ।
पासीत्वा परिही रिपि मरता भानारावास
योऽवा ठाकुरा मुखर्मावविपुलं स्तबान पूतपापम् ।
पोसहारमाव: प्रसवमनिता हसवायीचमन
चौबीमधे यदीवा परपरसापापि बामनिवतिः।
श्रीमान् मारतायुषः तनिधिजातक्षदीयावये
योऽबट्ठाकुररावभावरमणि चावतामयी
पः सेनान्वयमुन्धदुग्धवधिप्रीतमोतदावे
भवी चमूमनः परिषदि प्रस्थातिरभूत ।
यी एवमापामिणोपरम्
वृतेनिवार चार चौरः।
बात पिमानसूप
बासारखा विदुषी परितः।
बीयप विधाषिपारी
मावा बनिन पवार।
पपरिसरातवचन
पाबाबपाहि।
मिषबीमाराधाराम
दीवाववानि प्रददावि विमः।
सादीपासवान

(ब)
बन्ध विसीपीमार
उमानिस: पभवबीनम
मिनिये विजयन नएष बधा: ।
विपदाधिक दासियतन
सातबाषणयमेव चिराय वान।
पखवानाराजपाबाम्
१८.१वादः। सौरागिने, सुदि,
मारम्बामा
बीचौरीन्द्रमोहन था।

कविरहस्यम्। बीगोविन्दो जयति। माखाचरणम्। जयन्ति मुरजित्वादमखदीधितिदीपिकाः । मोहान्धकारविध्वंसामुलिमार्गप्रदर्भिकाः ॥ १॥ अभिधेयवयनम् । लोकेषु शास्त्रेषु च ये प्रसित काव्येषु ये सत्वविभिः प्रयुताः । उचिव तांवित्तविनोदनाय मन्दामहं धातभिरहरामि ।। हरविव: बीर: पादचीवरपीपदीपिवधी गरिन:, बण वा: दीपिका पदीपा: । मोववारविचंसात्मशानापविनिरपिकामान् कि बार्षिः निर्माचीपावन पोधिपाः, पीबमबमापन: प्रवामियाः । बति सबौदावा पचाम। परिवाना मानवसान दीपिका- सामन। बका, दोपहाग बनलीवः पया पिशायने, नपा अधिनापि भवरवादाति भावः।१.

बपिसवमा एवार्था एकशब्दार भिवाचित वाचकाः । सामाभिधामा भिवार्थाः सहयाचराः ।। एकास्तित्वसदार निवध्यन्तेऽव धातवः । धातुपारायणभोधिपारोत्तोधिया मया ॥ ४ ॥ पचपन्यारमः। प्रमथगस्त्यमुनियोत्वापविवे दक्षिणापथे। अमराज इति स्थाती राजा सामान्यदौषितः ॥५॥ गोपायति चितिमिमा चतुरबिसौमां पापा गुणत उदारमतिः सदेव । विसं न गोपयति यस्तु बलीयकम्यो- धोरो न गुप्यति महत्यपि कार्यजाते ॥१॥ पम्मि प्रणालि प्रपति विजदेवताय प्रोणाति बान्धवजनानतिधीन् पृणोति । भामग्रीति:सम्पबवादमबस यीस्वासाम्बम् ।। साति राजानमुपचोक्यम् तत्पमतिप्रसन प्रत धानुष्याश्यानमारमते, गोपायतीयादि । साबिसौमामिवनेमास्स सार्वभौमत्वं विचितम् । ममता विन्दमा मनोनिनि:, पापात् नुगमते पाच मिन्दन् तवान् निवर्तते रा। बतायुगापराजयवाहिय पापादिति पचनी । मावपि बाबा तिवारी वार्थमारे उपखितपि, म नुपति शासचिनी , मौना समय: बीभवनायक रसायनानि पुष्किामानि। रसा.

यः प्रीयते प्रपबिधु प्रवत खान यं प्राययन्ति पविनिरसारनानि । । धूमोति पम्पकवनामिनीत्वयोवं चूतं धुनाति पति स्कुरितातिसुतम् । वायुर्विधूनयति केशरपुष्परेवून यत्वानने धवति चन्दनमचरो।। कायो न नीति वृषाति न यस्य अति न!जयंते भुजबसं न जिनाति नः । यदिहिषां जरति चेतसि भोगला तेषां वपूंषि विपिनेषु च जारयन्ति ॥८॥ यस्तृप्रोति पिड न बधापरिग व्येव कव्यः सदा स्वाहायब्दपुरष्कृतेन हविषा योऽमित्रयं तर्पति । यमानि यथा नरामजादीमपाल दयानिविदरी विमुकयोऽपि नया चिन्ताधीवादीनपात्यादयानन्दमावत रति भावः। रसायमलाई यथा,- यवराव्याधिषिणासि वयसः सभा तथा। पy in भेषवं नसायनम् इति।.. अरितो विकसितः, पतिमुको मापनीयता, पतिसकः पुरुषः वादगासनी मापरीषतेखमरः । शराः प्रधानाचा: पाया, नेपा एपीएन कसम परावान् । यस गिरिजा पेसि हदये भीगाचा उपभोगवासना नरति जो भवति, सर्वखाना तेषां बामनिरपायामागदिवः। सबाय दि बीयसे दरिदापा मगीरचा इति भाष:.. पिन अप्रियायविदादीन्, यहा बवा पिपितामहादी। प्रधा कपिरासम्। देवासर्पयति प्रियोपकरवाचनमस्कारिभिः वयत्यन्धनरेन्द्रदुर्लभतमः कामः प्रकामञ्च यः ॥१०॥ यो बीपाति जयश्वियं रणमुखे धर्म होतेऽवरे तिजोभिनंगदासपीति वरति जातीन् यथार्धनः। सत्वोतिष पाति यो वरवति मं यशो बीयते युरे वारयति हिषो निवरते नित्यं प्रियोपद्वम् ॥११॥ गाथा व्ययति प्रसबमलिता बोकल योन्यति साध्यं प्रापयति स्फुटाधमधुरं गद्यप पचं सदा । भावासतिपय अवतियः बिष्टाचरं माटकं अधाति प्रतितापदापरित या विचिवच यः॥१२॥ बस्योपानतटे फुटन्ति सततं वीषु पुष्पचाटाः सोटते नवकुदमसानि कुटजाः प्रायेषु पयेषु च। रब पियसम्मानमवले, यषा, सापये बापि सन्ति पारे नमः संत रविवीयमाबपियुषवमनरवणम् । सामव्ययम पम्याहिपानिदर्शनमको पत। पविषयं माई पत्यायनीयदपिणापमा विधा पियवनाना, सवनम प्रपतीनां उपद्राम, समालम निगरते निवारयति पाबीया रोबरीवीवर्यः । ११ । बावाम पायापति मासासादिभाषाविरचित पपम् । प्रसमा प्रसाद नवराषिवा मानगुषिविटारा प्रमाणिवाम । विहामि पवे. सामान पाप विटावरम, या विसावलो. पारावानि पापि शापान सब वन, पाा दी, टिमस्पर. iframमारीघरमा मित पौषु आवास, पहीली बबनरा। पुपस्टाः समसः । ना.

1 स्फोटन्ति द्विषतां थिरांति सहसा यस्वाप्रियं कुर्वता यसास्फोटयति स्फुटन्दमदियः कुर्वहरैः पूरिताः ॥१३॥ वस्ते नेववरं निवासयति यषिष चौमांग यो वस्य त्यरिषु प्रवासयति यः कुकः कुलं विहिषाम् । प्रश्नहासयति व्रजन दादियः कसूरिकासौरभ- लौर्यस्व मुखाम्बुजे निवसति प्रौया सरस्वत्यपि ॥१४॥ मृषयति ननृपाणां सपत चोदताना- मनुचितममावं न हिवां मर्षते यः । पपि शतमपराधान् मर्षति नानानां सितवसनमा यो मर्षयत्वागमनम् ।। मिथितयरसास्रशादयस्वन्तरीचं छदति समरभूमि विरिया मुखप छदयति सरसोकं यो गुयन युरे सरखुवतिविमुतारादयन्ति खबर।। अप्रवानि प्रत्ययसवागि, कमबीडी सियामियमरः । फुटवागिरि. मक्षिकाः। १५. मेवारन एक महानमिबई:, सापटीपीचमिन्धमरा से परिदधाति । परिषु बुध, पसानिति । वासयदि सरनोपरीवि।। भावमान पीतयेदं प्रासमिविशेषः, मवि चमचे, क्षा मरच्यवीत्वप: INI निधिताहारिवन विधिवारमारिविण पादचारी पाई सबसम्माखापेषिवः । भरविनिममा विद्यापपरवाः पन: माहा:

..............। कुवति कुररहन्दं चक्रवाका: कुचन्ति बुतपुटपरिपेयं कोषचक्र कुनाति । कागतिकमहंसी माथोअत्तचित्ता- नवरतरमणीयं यदएहोद्यानवाप्याम् ॥ १७ ॥ से यत्कोतिरपुरमनवरतं प्रेरयत्यन्तरामा यं धर्म प्रेरति श्रीविषयसुखरसास्वादनाय प्रकामम् । य: प्रेण त्याममोऽधं क्रतुभिरतमुभिः प्रेण यत्य स्त्रजाल संपामे अबुसेना द्रविण वितरणैः पेणयत्यधिदौख्यम्॥१८॥ याति येष्ठंडविरभिमतं योवियाणां गृहेषु श्रीवात्ययः सुकविसहशान् घोरखण्डप्रकारान् । पुररमन्दम उत्कीयममः, उन्कोजकुररी ममाणिज्यमरः। भुतिपुटपरि. पर्य कमलमपुर यथा सान तथा। पति प कलासीय पति अनाभ' 'कुधन यसबापाठयमादपुलकाये रथम, पतएव धमन्या पति चासोति पाठवल्पनासाहसिकत्वं प्रजाषितम् ॥१०॥ ६ पुर मुरलीवम में मरति। पतनुभिः माहि:, तुभियंकर मादिभिः, पाचन पर्च पापं प्रति चिपति माश्यतीबर्ष: द्रवितषित- नहाने, इपित मनियमरः। परिंदोघ वाचवदारिता पेपनि निवारयति ।। पौषिमा हादसामा, ताप बबा,-एक शाखी सवयो वा परमि- सीब। पटवार्षभिरतीविनः बारियो नाम पवित् । इति । सरितामा तिबारानियः। सरिया बापरसन दयमानदशति औरण्यापमिसामपि वा माररसेन रसमानानन्दवतीति औररहन मुकविसायम। श्रीमति पता भूपूजाषितम्, उच्य खादीस कवितखम्। पवं वायत्यनुपमरसं शूस्खमुख्य मांसं राष्ट्र यस्व अपयति जनः सुस्थितो हव्यकव्यम् ॥१८॥ कोकूयते पिशकमप्यतिगौरवेगा यः सर्वलोक हृदयामविकायमूर्यः । योकाव कौति कुवते न भयाच कचिद यमण्डले बनपदः कवते च ममाम् ॥ २० ॥ तणां न पुष्णाति यमांसि पुष्यति प्रवारर्बिप्रमनांसि पोषति । भृत्यांच यः पोषयतीसितधनः प्रतिक्षणं पूषति यस्य विक्रमः ॥ २१॥ शास्त्यरोन् धर्ममायास्ते कीर्तिमाशंमते पराम्। यः शंसते सतां नि विशसत्युत्पथस्थितान् ॥ २२ ॥ मातम्, अनोखाया तब संताय यः । मस्थित मरहितः, राजा ममि. तोपद्रव इति यावत्, एतेन तस्य सर्व मुशासन प्यन्यते । यकस्य वापर. कियार्थमनम् । १. चतिगोरखपबादरेण शिषकमपि वानवमपि बोनयत पुन: पुन: बरते पारश्तोति यावत, बदामाद्रियाति बिस वसमिति भावः । बमपदोदिया, खवरण वशवासी जनसम् रम्यर्थः । म बेदीचीवमबादि, नए सम्वेद पप्रिजापुरुषमादिभेदात् सावविधमा... पवार: बाम्बदामे:, पमिपितानाम नमाना बलमा दारिवि यावत् । पूषवि वरवे। उपस्थिवान् विमानंपतिवान् अमान, किशविनि, दुष्टान इस तीबईः । १२.

रावादयते पन्दोदिवोदयति भावारः। उदेति यः सर्वदोग मोदीयन्ते च विशियः ॥२॥ ददाति इषि भूरि दाति दारिद्वामानाम् । योऽवदायति कौर्मित पिरोऽवयति विहिषाम् ॥२४॥ वैति सारिपाखापि गोंयस न विद्यते। विन्ते व सदा सतिस्तेषां पूजा विन्दति ॥२५॥ यस्थ पृथी प्रसूतार्थ धर्ममर्थः प्रसूयते । प्रसोति विजयं धर्षः स प प्रसवति श्रियम् ॥२६॥ हपति जिनः सतहलेच हल: मह। वर्षस्यनावोपतेर्योवर्जयति दुखनैः ॥ २७ ॥ संपल भाभिषसमः संपतिन पापिभिः । संपर्षयति न च संपर्धति वचकः ॥ २८॥ - रामायनयादी उपमानभूतन्द्रमप्याम्या राजोदय स्वाभिमानाद मतिकाबहार। शिरिष पख मनमः, - उदीयले पदय न बनने सौदी: ।५. पिर मम । भूरि परम् । परिणी वाचवामा दारिता देव, दाति पनि रनोति बावन् । बोमि पादापति एमति, विहाँ कीर्ति- मस्तीवर्षः। पति हिनि । १४ । किनीमास। बिन्दति रमते ।१५। निमः रिस: सरिन्धर्षः, सा सवं, पति परिसरति। परी: पूरैः, बहावापरबपचार नववना रब मरः । ३ मा सामितिष:, परिषजति।.. अभिन: मिकर: मामापारिति शत, नाम: सान संपले तपत्वादिबवावा तम्बी वापरतपः । सपने रिपुरार तापवत्वहितं सताम् ॥१८॥ बोमो शवति सत्वेन बी तपसा तमुम् । पिवं जयपति शानात् धानाच्छुधति यमनः ॥३॥ सावत्यावे वोमंसहति विषयम् । अन्याय सहतमासी सति चितिरपणे ।। यष मोमासते वर्ष मानयत्वर्षिनी हिलान् । मानति खननं सर्व शर्मानयते परम् । १२ ॥ हमत न परव्यं महाति विदुषां गुणान् । महादयं रोषां दिषा मयते धिरः ॥१३॥ मित्वं महति माहयौं भक्त्या महयति हिलान् । बोके महीयते यख कोसिसौष मंहते ॥ ३४ ॥ संस न परोति। चादर्शपुकायेतु 'समा नाभिनने यः समुनकिन पापिभिः। संपठति न पटे: म संपठति वच: । ति पाठी हसते, 'मो समविपतिधातीरसवात्, वनरध पठधातुप्रयोमे प्रकरण महादयीमाविदोषाव प्रामादिकोऽय पाठ थमीयते । १८॥ परान् मन् वापयति उपपौड़यवि, पति परमपः, पिपरयीसापेरिति प। वष्यते ऐकणे परते । १९ । मापासव पबति पविधीवरीति.. करते यताति। भौरादिकमा पानी प्रयीमः । यायते मतानि हिमतीबईः । ५. माईयों बार मावि पूजयति । जिन बागवान, नियमविदिन, मायात कपिरहणम्। धरते यो धुरंधा धैर्य धारयति ध्रुवम् । प्रियते यत्र धौः सम्यक् नियति बोष मापती ॥१५॥ पति माधवः सामग्विषति सर्ता गतिम् । राति धर्मकायेषु यः सदोबतिमीषते ।। धव्याप्रियते नित्यं पिपर्सि एधिवीषयः । पारयवर्धिनामा पालयत्यखिलं जगत् ॥३०॥ बुटन्ति सञ्चसन्देहास्नु व्यक्ति प्रन्ययो दि । यस्वाग्मचामिनोदुःखं तइत्येनय तोड़ते ॥३॥ मिनोति मार्गणान् युहे मीनाति हिवतो बसम् । मो माया मीयते मान्यो धर्षेण मयतेऽधमम् ॥ ३८ ॥ औरत, बापान पर्युपासीय मानवाय पार्थिव इति मनुवरा। माने पिते पनिष्ठते। एम् परखाने वि बावीसीदादिवान् परि पासवानिमः परमातलाख । पापमयाभावमय सर्वदशादीमा- हर्षितः । एम: पापम् ।। मापन परान मिगोनि विपति। कपनमारबराबमरः । पिता अवाक सेब मोनाति विनावति। भाषा कापटान पचान पानीपते जापति।। मातम पापाययुबरसदानादिधियापार बरपदिसामा परम्परावरित नियम नायले पासपति, पिरारिता सदाचारपरिपाटी मातोपः। पनामाचसादीना पकसंबसपारो परिरपति, पारमा पत्रमाणाम तण कार्य विशेषतः । सपान पाता कपिरानम्। तबते पचतं दस्तायते खकुसवतम् । बाबते वर्षधर्वष यवौतिः सगयति चितौ ॥४॥ पोभतेकपसम्पत्तोः शुभति स्पौतया बिया । पति भरारीव मिति ॥४१॥ नियुको गुल्मपाषा नियोजयति रक्षकान् । दो मियोवति सामन्तान् स्वयमामनि युज्यते ॥४२॥ धर्ष सोमयति स्तौति देवान नौति गुरुम् रिजान् । मुवति विषु लोकेषु षडगुतान् प्रयतो नमः ॥४३॥ रामायापासयत्ना। पगिरपि, बार: सासा पर बरशिताः। तेषां शासिबरीरावा सीमहीयते। रति वर्ष ब-बम यात्रमहान मात्रा प्रतियाः। धापन पाषायम पद पारिरितीनमाः । हाममध्यवर्ग यशी पर्य:भिवरखाली: । इसीयु पषि- बसा विश्वास प्रसा। हिमातीमा दावी साधनमामि बनवामित पिया पिया सापति संहता भवनि सर्व खान यापीतीवर्ष: ।। जर्म:मनोपर, परीरावयवः, पचति विभाति। परीन् गम् m मिति, हिमशि. सारचा 'पाना रति प्रतिः प्रधामपुरषाधिष्ठिती रविपुषविली प, पापाम: विखा, दुपाचारादिषु छात: निवासय बर्षः शिवाय मनिवार रामावादी पालखते। सामना ममनाम मगन राय, विवीत्रवि पाधापति, एसेवासा ममीवर विचितम् । सयम पाबना, पाबविपरमारे, गुब्बत संवृती भाति, समापिसी हदि परमामा पस- बौदि भावः। बाबा देवीपसमा परमानमावि वि. श्रीमति सवा नीति सोवि। बावाम गरिविवहादीम् । .

पारासिपिरबानी बरोति भरमसनम् । योति विमोहराति परमान यस वोतिरिवति पाराति पविना पुरम् । पीति घरी स्वां दिखमुणनिति ॥४॥ यो सुति गिरिंबधित् चित् कायम चोठते । यो सुति परद्रव्यं तपिरो मुख्यबसौ ॥ तेतिखत पिशवनी धमिना पोषु तिजति यौवनमदेन रते युवानः । . । मारियडीयाममासमधमाश्रयः । पर गुणा बमरः । ५। पाणी पुरे, बापाविरसई, विरवि वर्षति । शरी: गिरव- बचीति नापयति । हरवान् विपाषामहान् पारीमान् योपान् शाति माविबरीविसरमममियर पिरीविपरमसमिति पादपुलबपाठीमा: ॥४॥ पा सरकोषम, यति मावि । पिना पुर पाताचम्पादिबति। मान समय पर विधीमोवि याप्रीति ।।५। बोरामा पनि गिरि पर्वत विमति, अमसीएवापवासा पर्वयमसेतोष,पर रासि मनपा नियत पर्ववाद रवि, वामनः, गिरिरा समावच प्रासादंबा सीवतः । परण शिक्षा पा महाविभाविकः । विपिन काणे पोतिन पीठ पसी नभति, पदिय बायकव्यानि षामा सम्पादकीयः। वी. बमा पर पुति अपहावि, पपी राजा नचिर: वस परसापारिस: जो पुरुयति हिनि। यो घुमति गिरिधिदिबा बीएलचि बिरि' मितिविपाठी ery: ।। - सन्धिानाः सामापियर बस प्रवास भवमोकरमानभिताः ।। सनावर परिविमति बाप पर प्रमोपति पापबाकाये। संस्थेषु मोषयति वरपर मचे खो खो भुर्व प्रतिमते विदितावदः ॥ ४८. निपतन्ति रखेषु यस बापाः यितयनिहितामतासवर। पतयन्ति समन्ततो विपक्षाः सबसचोषितोऽधिपत्यते यः । ४८. भवते दुरितक्षयं वयोशः मातुभिर्भावयते च नाकमोवम् । भवति विदर्थव पूजितो य- वृषवद भावयति रिवर सर्वा ।। देविचवाति विक्षनवापिसावीयंन्यासयीयः । समापि, विवि विवि मातुराना माचीवर्षः। पाषषमाः विवापियः, विव गावकीय, सानि विविधान विचालान पायनिक पास पचिविशेषस माविबरपरकर पपिपि साइमभावार युधिहिरे इति नि:। संख्येष पुर। विवाः बीमार्षिभिवा: हवा, पारस बनासपी पवा,पिचा: बया, समबवः सास दिनु, पविभूमी निपनि बयो: बाबा पिरिन, बतुभिया, इरिवषय पापा, मपये विरास भन्नेषु मोदगूरयतेऽसमावे- युखिऽपि यो मोदगुरते खपवित् । पाप्यते औरपि यस्य स स्फुरदयमःखेतपटावगुहिताः ॥ ५५ ॥ पनामनिद्रातिमिरोपगूढ़े राजन्य वैदयते व एकः। सुखं सदावेदयतौह सर्व खा प्रजा पत्र निवेदयन्ति । १२ ॥ माधीविनसम पानीमा ममिम्बाबमपदम् । मानवीय दिवसीय मारयते वर्षयति। बायो इतिदीनुरोधादव निवड, पबचा भापति रवि अबीर Very:..." अपेषु परायेषु रिपुषिविषा, पवन पार्ष, नरपवे नापति, नीत पराना मगर रवि मनुसरण पसायमपरान् रिपुमानीवः । वा, पोपपती पवनवी रिपापिय:, का, सोपवियुगयुषमान रिपापियर, मदारले उमापति, पामिति श्रयः। बााधमान पान पर समावयप वादिनसबरपान भारपिरवान् रिपून बारसोबावयः। सविन पिदिमघार- पः। पुल पार बम विपटी पीपल, देन पलिता पाएमा पीः बरसो, पपि बस. सधु बापूबते - बधान परिषा पियापिरीरिकी पारिरिति बापन, पर निद्राविगिर विवपरममिनिमीषण पवार, देव पवाति, उपयोपिया, बहरते चावीपर्दव वना विपरवि.

बपिसवम। बोधते प्रवियो यःचत्रविद्यासबोधति । नियमधामबुतामा मामान बुधते ॥५॥ बोमबते परस्त्रीभ्यो यो वनाति रिपुं रखे। बाधयति न दुःखातीः केयान् यदरियोषितः ॥५४॥ माष्टिं तीर्बोदनित्यं मायालेपहिलान् । योमायति सामाज्यं श्रियमापयशचताम् ॥५५॥ यः धुभ्यति रिपुष्षेत्र घोभते मानुजोवियु । मनागपि मनोयस न चुदाति महाहवे ॥५॥ प्रधविधाम चामल, पानवासीऽदन चाममिति यात्। परिया इकनोबादिवान् रामीयान् विषया। पयामे परमरिम: समापिकाबा तिहानियम वाहवः पन, परमा- बागम्, पामाब' जीवामा भने नामावि, मातिभिषामि परमाननी: बीवन बीयपरमभवतीवर्ष: ... परखीवीपीमनसते परमारीसंस निन्दवि। समनापानी प्रयीमः। पासावीसावाबान बदयीमान पवीऽपावभीनुवादित परणीय रवि पक्षमी.. बारिपन मवादमापपनैः। वाम विवाश्रािब माणि पारोमि। पिवी वापसाचा पवितापमपम परार मावि विपरीति, राबानगरमा माहापिषि सपीबाग पिव: यदीप बीबर पाय पिडाबवि प्रविधीमविगुपीरिएको अविनतीमावे। माहीमहासराज मनः समावपि विधि. इपि, विरिदोषवाकाबले खबरः, वावि बाइपोमावा.

पिराचा गरिमठिया बनून बवाचपि नहिंसति । तमेव विवेक बसराना विद्यायेत् ॥१०॥ मिति नौवसीयो जीवहतमापात् । योवाविवादिवरितीना हिलीयते ॥१८॥ मन्दादयो विषबा समयन्ति निरापदम् । बिया सुमायते नित्यं विषया यब मुस्थति ॥ देवते बन्दुकेनित्यं प्रारितेश दौश्यति । परिदेवयते पषिद यस्य राष्ट्र न दुःखितः ॥३०॥ यः विचति प्रिया प्रेक्षा श्रेषति विषतां पुरम् । दुःषामपि कार्याषि धिया श्रेषयति चात् ॥१॥ . पवचादितिरिसपाति यावत्, बनून पन र मिति, मधुपयोग पिवदेवतवाषिरा बसपायो रिसा नायचे पारीनुरिति बरसादिनि भाषः ।... मिति बने विति हिरीर बाबामियत: बड़ाहित्यान नमसपीरियवादिनासः। सरिमा खटानाम् । ५८। भवादयः परसबबरमाः, विषा: भोवसाधमानि पनि, निरापर पिपापरहिव. राजाम, सुन पानवनि। समाजाते समभवति ।। शरपरिमित होयदि बोदति। पारिमियन कियते नजीवे एव- हुचते। प्रातिभिः किससे मनुस विशेष: समावि मनुः। परि- परवे दिवा.. पिसा पुरी नगर पति दावि पारिवामि। पिया हिरमा पनि पापणीवरीति बरपिया मातिवादिनः मासेमबतिपरितः मनोमबतिमारोपी पवाप्रतिमनः॥३॥ इतोऽपि मारते मासी सी मातेपः। महोत्वमसामयाबी विजेत' मानुतिपरी ॥३॥ खेसन्ति सम्बना निवसनीयोषितः । खेलायो बरस्थापि यत्पमा निरपवाः ॥ पिबन्ति मा पायन्ति पीयन्ते प्रियाधरम् । यत्प्रसादादवित्रातसपरोपद्रवाः प्रजाः ॥१५॥ यः प्रापयति सबंध सचानं मनुराजवत् । प्रापति प्रत्यहं तेनः कौत्ता प्रायोति रोदसी ॥ नखरते गुरोराना न लावति यः खितिम् । यं ब्याधिरतिदीमाग्नि कदापिन शाति ॥७॥ मानेमानीयस, मादिनः विचाराधिनः, माति पराजयते । पोहे, मन्यति मिपौर्यात पर विति। न प्रमादि। परमपि दुघरमपि कार्य, मनोतिबा समयागाति ।। बरबाबा, महाबतीया। बावने कोकासमनुमविला पदस बचादिमध्ये पाठात् नमसपीवरियावादिमा ।। प्रबार प्रतिदिन, तेवः पीपदय प्रमा, मावि मते । बादामजान बा, रोदसी गावामी, पापियो रोदसी रोदसी रोदसीक्षिकभरत:, माधोति बापीवित सिमियादा जमावति माविमति बाधित रोमः, पविहीनः पवन 10 सियते योन मस्येषु यापन सिन्दति । वियते तेषु यईच दीयमानं न पचते १८॥ प्राज्ञापयति योमत्वान् यी संत्रापयत्यजान् । भूपाल भलिनमाभिर्वाम्मिर्विज्ञापयन्ति यम् ॥१८ निकलते मुखादयन नाचौलपरषा गिरः । यः वियं कसयत्येन्द्रोमुत्वासयति यो ययः ॥७॥ सर्बो गति विद्याभिर्धनैर्गस्भायते परः । विद्याधमसमतोऽपि यो न गर्चयते प्रभुः ॥७॥ क्रन्दन्ते कान्दिनौकाव नश्यन्ते यस्य शत्रवः । अन्दन्त्यश्रुजलेर्वाग्मिः कन्दयन्ति रिपुस्त्रियः ॥७२॥ प्रपत्रोऽपिजठरानलीयन, ताह, कदाचित् न पाति भीषयति, श्रम- परिमिताचारादिसनियमरचपेन तस्स न कदाचित् वास्थामनी नायते रतिभावः ।. पणान् कागान् संज्ञापयति हिमसि । यो पहिंसनादहिंसाधर्महानि- रस्य न भवति, यथार मनुः, यशार्थ पक्ष: मुष्टाः स्वयमेव स्वयधुवा । पजीऽस भूत्यै सर्वख तखादय योऽपष: । इति ।। पनीला पसभ्याः, परुषाः कशाः, गिरोबाचा, न निकलने नि:सरन्ति । ऐन्दीम एनसम्बमिनी, श्यि बों, कलयति उपभरके । 'ऐन्दं पद भूमि गतोऽपि भुते इति भावः । बम: उत्कालयति वितनोति । ..। मल्भीडारी, स खाचरति गल्भायते । मर्वयो पाती भवति।.. बादियोमा भवन पलाषिताः। कान्दिनीबारवा कान्दगीका यादी पुसकपाठी साधु: ।

यः सदाशिवते धर्मतिरिपूत। हरन्ति दिमधीमार बस दिबियोधने । बचोति माधवं बुरे तचिरोमिस्तपाति नाम् । सृपोति विदयावास यः कुन्देन्दुनिर्भुवः ॥७॥ यतते धर्मएवासी बातयत्वनिरिणः । निर्यातयति वैर नरेन्द्र नामागतम् ॥०॥ पौयांसते खासता निधिमोन्यमिपत्रिकाम् । शानयत्याशगान नित्वं यत्सन्चं समरोत्सकम् ॥७॥ न सौदति सचित् कार्ये सर्ववासदति त्रियम् । पासादयति विद्यामा सर्बासी पारमप्यसौ।०७॥ हवाति विदारयति। दरनि विति।... भाषा मममूर, बचोति मिनि। पहिरोमिषा भी मत:, मा भूमि, जाति पासादयति । विदशावासहरमोषम् । ०४ । रिष: बन पनि निरनरं, यातयति निपौड़यति । पोदर परिरात्र. मशीपु, कमामत एखपरम्परामा, र अनुता, निर्यातयति बोध. बति... पौरासते तीचौरीति, समनामधाती: प्रयोगः। पसिविता पुरिका, बासी चासिबीच एरिवा चाभिमुखमरः । पारमान . सौदति पासबी भवति। पासव प्राविधामा विधामा पाबी- चिनीषरतीया, पार' सीमान, पासादयति पश्मिपति शिवार यषा, पाबोधिनी गयी बातो इसमीतिक मानवी। पिपारसय एवंदा बीम- चेमाष दहिमान। या, पहामि दारवारी मीमांसा बाक्सिरः।

वपतिनाटकं बलात् प्राण विप्राः परखरम् । वयन्ति रखानि भूमि वडापयन्ति । वर्ष मिमौते यः पवित् कृत्वा मा। मनन्ति मानिनो यस वनभुवनीदरे ॥७॥ बस बीति नित्यं बोधयति रिवान् । बांयत्वरिवोरा वा मूनिमाये ॥ विषयते प्रजारि विषयाति परोदयम् । विसाधोति परोपोमं तपःपौवनमः ॥८॥ धमन सम्भते सर्वसमायबर विधया। धनविधासमृगोऽपि न समीति स समनः ॥२॥ योनिामीसितप्राप्ता कल्पते कल्पहचवत् । नवलयति मिथ्या शिरः कपति विहिषाम् ॥८॥ पुराबाबत विधातारा रति मः ।... बाट पनि पियन पतनि । बुबा देईन, मिमोने सप्रमाबरोति, वेदोदित पर मरते बर्षः। मनम्ति पनि सहा बायोति बाबत या पयासाति पातो. प्रवीव: ... मामान परिट मातीमान भं, विषमते प्रतियाति निवारबती- प परिमाने तो तिक्षावार पासव मेदिनी। परीद पूजामधुरव, विभाति प्रतिपाति । पचारिमिबम प्रचाविर परी. समिप बगैरम बापुसायोः पाठः ।। बचारमन् बलायर, पर्षिया बापमानाम. हितमा प्रार्षिक दौनानां दायते निस्वं योर्षियो दयते धनम् । दौयने प्रत्यहं बस दुरितानि तपखिमः॥८॥ योबेनजीवते सर्व: पौषते मतिः। उभाभ्यामप्यसंसोबत मातीव तीवति ॥५॥ न रोषयति यस योग तुलीनवाधिकः । बशेति तखासीमेवाभिरोषति न चोति गुरोरन वर्षति निवाः प्रवाः । तमेव धर्षयत्वे बवान प्रतिक्षति ८७॥ चूर्वते चोहत्तीन वर्षयस्तरिमहसम् । पवयति व्योम यत्येनाप्रभवं रवः । ८८ ॥ बमुखामाय, बलते पायोति, समों मपतीबर्षः। मिना पति पक्षमयीवात् पाँ। पिरिग रिपू, शिरः मत, बपति हिमपि दयते ददावि। उपसिम: तपीपखसम्मान, पराम:, दुरितानि पापानि, दीयने मम्मनि। दोबने रति दौरा पो यस पारी: बीवः । ४. गौरते सति । वीरवि कीवी मावि, वीरानीमा बम भोगदिवस अधीनः ।. घमिरीपनि सर्बया भिमसिदि. भोति प्रजन्मते। पति पीपयति । चूर्वते सावि विवाश्यवावि बावन् । बसनामा यस वपरीक्षित, रमः पूनिपटस, बोन पाकामयसम, भगववि पासादयति । गरसभंसते पापूर्वपति, पूदी रविरोधः । ८८ ।

नोवडते परद्रव्ये नोवइति परजियम् । बोलायति यषि धम् एव मनः सदा ।। यो मायति समान मार्गति ममाननः । यसिगयते नित्वं वाहन नाहजनो धनम् ॥८॥ विधिनष्टि परं मूर्चा त्रिया यवं विशेषति । विशेषयति यो वाग्मौ वाला वाचस्मतेवरः ॥ ८१ !! वितानयति यः कीर्ति वितनत्यमलं ययः । वितनोतियः स्त्रीगोदये मचषयचाम् ॥ ८२॥ शते न सषा वा लिखते न निष्फलम् । नेन्द्रियाणि विहेषु कियाति विषयेषु सः ॥ ३ ॥ हित मितष यो वहिन वचत्यवृतं वचः । मानादेशसमुदभूतां वापयत्यखिला लिपिम् ॥ ८४ । यस्य वहति नित्यं बौन शशिवहति । इंन्ति सिंहवदयस्थ दिपा हारिवारणम् ॥ २५॥ परनिएपनि विजयति। सवयति उत्सब भवति । विपर्वस मिलावीरसिया विशिक्टोम्बादिप्रयोगः । सूनादिना खरा रिपरामबापतयः ।। वितामपनि विमोति।. पनि। सिनेविसीपति । विशति पीडति ।। पतिपति । परिपा: परिष:, परिवार विपक्ष पानि पनि डिपति बश माता हियन्तिरतुरामाः। उपयन्ति मनुवार बुरे मिबोचता सुषम् ।। तपसा भने पाप नसाारौं सवति । ववीजानि सर्वाधि योगाभ्यासादसवाति यः॥८॥ रिक रिपुर्यदाकान्तो धन्वति। रचयन्ति र यबारीसोचनान्यत्रुवारिभिः ॥ ८ ॥ सत्यं वदति सर्वत्र सर्वस्व पदन हितम् । यव सत्यमच हितं न वादयति ताम: ८८ सर्वोऽप्यर्जियति द्रव्यमामनः प्रीतिहेतवे । प्रजते शाणती कौनि यथार्जति यः विरम् ॥१०॥ डिपनि पावनि, डिप वैयबमने, रबम प्रयोगः ।। भते दाति, मापयतीवि वायम्। तबमा प्रमान, परोन् मन् भवनि दानि। यीमाभ्यासान पुन: पुन: परमाणानुसयामाना सीवानि भयोजभतानि प्रभाएभागि वापि, भाति दाति, सामाभिः सर्वाधि भसमान कुरोग विनीतापमान। 'वरी दाने बर्षा जाममोम बडिमा' इति रघु.।। रिपुः मः, यदा पाकाम: तेग राजा पभिभूतः, वदा रिकको मयात् पुरीषम् उत्समति, रिच विटपरणे, इत्यत्र प्रयोगः । गति रिती भवति, होमोनायव स्वः। यस रात्र: रिपीनारोगा चोचनानि, पारिभिः पविनाशायनम:, रचर्याम सम्पृशानि भवति ।। भारती निन्या चिरशायिनीमिय: ।।...

कपिराणम्। NA यस्व सहामोडल मासन्ते वाहमालिन: बसन्ते सदगुणा नित्वं यसन्ति परालयम् ॥११॥ मजयन्तासि भवन्त मांस भवन्ति योषितम् खत्महिताशानां अवता कोषपा रहे । १२ ॥ यस्त साखयते बधून सासयत्यखिलाः प्रजाः । सन्ति यमाखोक्य सलमानां मनोरखाः ॥१०॥ मुटति रिवता दर्प तेषां सहगा मोटति । यो मोटवति राहे तत्वोऽमरमरूपान् ।।०४। बुरे पति परामवान् मृगति वारणान। मनुवाः पुगतव मेयोऽपि वियते नरः ॥१५॥ बसन्ति गरयो यथात् वसति परदारगाः। यजासयति निःशवान सत्येन परवारवान् ॥१०॥ " -- सामाषिणः परपरा बस संबामघोषब, रमपक्षिय, भावने पनि सर्वामि। अनि बचना. इप बम मचावेन पिरति पोषप: राषस: गम् पायो पिपलने, साबमानम कामयाबी। पासवति उपसरते, परशयनीवरः। रामानम, पानीका, बनाना नारीवा, नगीरचा पामाः, शचि पुभिवा मानि, पतिकोमनीयाजतेस दर्शविन पाणिनीबनारस पहनावावन रसि भाष:.. vिatml वनपारार, हटतिपूरितीवि वागम् ॥१०॥ शानिन, सिमपाती. पीया। पारगन् मत्रान्, बपति हलिदिौराणिकरावी. प्रयोगः ।। .

सुबबाधिवान दुर्गा मापानिपोटति।
रिपूषा बोटबम्बाबी पराी पटा१.७॥
मतमानातिनानं भगानापि माति।
महबबापतार्यवामिन स नरं बा१८.
द्वापत बारबर्ष छाइते - निमागमे ।
छापति पौषतापवं वरियोगे मृगौडा । १.८
विवाति दुरित हा विरोवर दु:खाताम् ।
मवानां नित्वममान विधुते यः सखिभिः । १५॥
हिडीयवा राबो परजीविन्ति।
बढ़ते मौससम्मको वाधवानपि तामसी। १५
चामो दुरी, रिपूषा गर्ग, राशिमा, पटा गया, वीटयान
मधादि...
बपियीने पहारा: वित, बीमारिपातीषा, परमरपनीमा मिना.
नानानिम:, 4: शरीर, बापते होवोगपति, बरसनापावासविरा-
बन भगवोदि मा निजानने राग, द्वार प्रजापरतावे वर्षः ।
चौताप कमा बस पुरिविषिः, परोरख पाधमिवर्ष:, हापति
इरित पापमा सवा दारिद्रा, चिनीय निमावि..
रामोपचे बवि दुधिया परनोव्यर्थः। परजो परदार,
पिपनि पापाभिप्राय प्रवाशांचा पो रामा, मारनामपि वानरसे
पवनपते। 'बाबी दुरश्विीपासीरवीरवा निमार: १९९
LIBRARY
TOHARAJAN
15WAREERA

चति प्रत्वा पापंचायति पिता इसम्। बमः चियति रोदस्खोर्यन धरतानमः । ११३॥ द जोड़पति छिट्स पर देवांजोइति । ताननामतापवान् नालेन जुस्यसो । १११॥ परामोति विप्राय व्यसनानिराधति । यत्प्रसादाननः सबंः सतत रापति त्रिया ११४॥ यो मोषति परद्रव्यं तस्य मुखाति यः गिरः । सुचवपातार्थानां दुःखं धनसमपंचात् ॥ ११५ ॥ भलायति यो विमान गुरुन देवास्तवार्षति । पर्वत परतो यख मौखिरतापभिर्दपाः ॥ १६॥ पाययति छ तदर्ष यो आयवरीन् । बयते यदयशोविन बसोवादयंता मतम् ॥१७॥ बम. कीर्तिः, गोदसीः पावाभूम्योरनराख, पियति पनि विपासे बनानीहारिक प्रयीनः । ।११। पिटल माररकबोरयति बरवति, प्रमोद पानापार चमामबमाण, नार पिया, पान गुन सादि। ५. विमा मापभीमना, पापा, मोनिबारबति। पिया बमा, राति सम्पती भवति । भीति परति । हातिहिनिपता पर्ग: नानिमा, धावामी बवामाना। मोति विराटे, 'मौरि: विरोटे चिरी गाविस्ने तिम:, बागि वाणि, वाम पनि बिर:, पामधिनरीषिभिरिवर, बस परपी ने पूवति गरि, विष पनम, बाबति जाति सनपाधी रहावीवर्यः ।

पीति विना मति दुरितोदवम् । बसावति हारिहा होनाना छपिरहन ॥११॥ सह विविध जादुमाइते परतावनम् । पासादयति बचा विषयानि ११॥ बब विचति तो बन विचाबति सबम् । विचाबति नबासी तपतीना साववम् । १२.॥ मबिभेति नरेन्द्रन्यो देवेभ्योऽपि न भवति । एकमात् भेवते धनाव भेवत्ववसीयतः । १२६॥ वर सम्पाणि विनियोग, परीवामन, व्यति मावि, अपुनः पमा पितामाहावि भाषः। 'पाराम कि पिसगांय सतां नारिहरामिय' विरा:10. इरिबीरब पापविणारादुर्भाव ईवे निरापरीनि। द्रपि, दान प्रवचन मन् दीनाना हरिद्वापा, हारितामांबविनाशयति ॥८॥ रसावन माम शिरीरसब: बानिपुरिमचारीम्गारिकरी मेषविष:, बाज' पर दोषमाः पृति' मामारोम्बा' परः । दिपार बाबिगरी बिन्दसायनान् । गिबाद पत्रादि। पिवाहिक परसबादीनान । १९॥ पसरा हा सरचित बनिति मति। बस रिसावदि पति। सापतीमा पविषयापी पाचा, सुधार मुलापारवा, पिसावधि पारनि । विचायतीवर विचारवि- पचीवाय'बाबा, बदी पात्रा। १९. सैमा बारिमः, पति रिमति, बणे सनसन बादीमा त. पान व पारिवाभिचादिदेवबसनेवी मम भाववानिमाः ।

नापिरहणम्। यंकणत्ति गुणग्रामः अन्तत्वरिधिरांसि यः । कौवन्ति च गोष्ठीषु यद्गुणानसरोगणाः ॥ १२२ ॥ न्यञ्चते प्रत्यहं मोहो यस्मान्न्यन्ति चाऽरयः । पञ्चयन्ति सदा यच्च गुणाः सर्वातिशायिनः ॥ १२३ ॥ न कुपाति बुभुक्षातः यौतार्तश्च न कुन्धति । यस्य राष्ट्रे धनाव्यो वा मृतः कोऽपि न कुष्यति॥१२४॥ . पवाह कामन्दकः, 'हुताशनी नख व्याधिर्दुभिष' मरण तथा। इति पञ्चविध देवं मानुष व्यसनं ततः । पायुक्तकेभ्योरेभ्य: परेभ्यो राजवल्लभात्। पृथिवीपतिलीभाच मराण पक्षधा मतम् । इति । ११॥ गुणग्राम: दयादापिण्यादिसद्गुणसमूहः, य' राजान, जपत्ति बेष्ट समा. अयतीति यावत् । वनति हिमति। परीगणा उर्वोमनकाधा दिल्या. मनाः, यदुत परिपुराणे, 'पर्व शो मेनका रमा मिचकेशी अनुषा । वित्राची च एताचीच परचूड़ा लिखीत्तमा। भानुमत्यवखा पर्चा हादशा- भरस: एमाः', ति। मीष्ठीषु सभास, 'गोष्ठी समायामाखा रवि पिषः। यदगुणान् कोनयति वर्गायनि। १९९ यभान मीर: पजाम, बरते पपमति। परयः परः, यवान राधा, पनि पपसरम्नि यायान् पलायनवर्ष। सधान् पतिवावनि परा- भरनीति सातिमाधिन: पनवसाधारवाइवर्षः, गुलाः बोधादयः, . राजाम, पनि विषयनि भूषयनीति यावत् । १११। प्रभुपात: पापीड़ितीजमा, म समावि विवि । बीतान: पीवपीडितब नमः, म कुमति नियति । सो राजा पर एपिवाना पसीवाना बनवमतीवर्षः। माथी प्रमः, पति पराव विजाति, राबदल. भवारपरपनी दुकान माभिपापनाविभाषः। पर पीऽपि पति पूतिवमापावि, सामाना बताया रागानोडिंपरोवीनिया: ॥ .

विचारयति यो धर्म विनिर्बाधारः सह। विचारयत्वस्य लोके शरश्चन्द्रोज्नुलं यशः ॥ १२५ ॥ अविद्यानियाकान्ते जगत्वेकः सचेतति । धिया चेतयते सर्व परस्य दये खितम् ॥ १२६ ॥ यो भुजाभ्यां भुवो भार भरते भरतीपमः । बित्तिं च यशोराशि भूयोस यस्य भूरपि ॥ १२० ॥ यस्थ रोषारला दृष्टिर्धावते यत्र मानवे। पाशपाणिस्ततस्तस्मिन् यमदूतोऽभिधावति ॥ १२८ ॥ शास्त्रेण स्तोभते भूयो लघुप्रकृतिको नरः । न स्तुभाति महामाऽसौ न स्तभोत्यचतस्ततः ॥ १२८ ॥ प्राणिडत दक्षिणीयानां विप्राणाचरणेव यः । यत्पादौ मौलिरबांएजाल नति राजकम् ॥१३॥ पविद्या पजाम, सेव निद्रा वन्यमिमीखनात् निद्राखरूपिपीत्यर्थः, तया पाकान्ले पभिभूते जगति, एक: कोवख:, सचेतति जागनि, सर्व पयतीत्यर्थः । १९. भरतीपम: दुमनामनमरतराजसहमः, या मनुस्खः, यदुवायुपुराणे, 'भरपात प्रमाना वे मनुभरतसचते। निकामना वर्ष बदमारत' घृतम् । इति । भरते धारयति । ११०॥ यस राजा, रोपावरा गीताबा, हरिः वा शासन, भारत निपतति। पानपारि: रासः, बमदूत: तखिन् बबुसती विष:, पमिधापति, पित: सपएप रिपुडासबलपवीति भावः ।। दपिकामांनाति दरियाः, को पालनारीपिता महासमय बर्ष:, नेपा परः पादः, पारिजाबान प्रमादि। राम सपब, मृत भरि कुमाहिदविवारिधिः। अबसमधुमितास जिवन्ति नवनानि । १५ । मपतिनापि सब पीरमः। सन्दधाति धनुष बोमवार शाम । १९ । होभा बोरियता वर्ष भाववाचाववत् । भनतिजामिनोगामाया माममनापत् । १५. परवेशिवदान्त मालाबारन सबंदा। विक्निसियामाजी सवाना वः ॥ १४ ॥ पामायते यतः प्राप्य याभागान दिनीयसः । प्रभूतधसम्मत्तेराम्यायो यत्प्रवाः । १५ मौपिरवारमा सामचिमरीविलिः, यस राशः पादो, मलि प्रता सयति सवतीति बावन् । १.. दिमिला नबनानिगिपनि पापि भवनि१४ । पति समिति। समाधि बीवति। सायब पापम् १० पाचवान् नुमानित, दीया बाहया, सिवा दर्प अपूर्वा बजे, मक- पति पति, सबमेव साधान रिपड मिनीवि भाषः। पावत् परम पवितीभनीवाविरिवः, परावा, या पाचीवमेव, कामि- मीना मान पारिसहावीप, मजिविराबरोपित ५५ पानी से भी जान पर्वया, स्पीचोवनिमः, विविधि पादित.. दिप पीय: साप विषा: शाः, विधि तिः। वी.पीचरविरारिसाव बारः। बवः बचात् राम:, पावाबाराब, पायावर

बोबारमते निव विपिन विनमरते।
इतिबावाममोसोतीमावासीकमपति १५॥
बुरे खयोति मी वारपान मारपलिमिः।
इलामबहार तेषां मोतियाविषम् ११
तातिवार्षिचायत बोरपणाने
पवते वापस पोमा परेसा । ११८ ॥
धोरतगधोरणाबाता विनीता पखवारा।
जात्या भूपि धूमने साहमिः साह पारिताः ।।
यमिन् समुदिते राशि वनः संबोति पितो।
संकुचवरिनारो मुख परेवापुति । १४.॥
नि प्रतिदिन, स्थापते अमपितापवासाचे बाबान' परीति,
जार, सावडामा ' असyिता। होपषी पिारि
स्थायामादुपचायते । ति। मैहले शिवि समयमा भावीवि वागन् ।
मपति बाबति । १.
बारपनिभिः परसमा गारवान नमान, पीति शिक्षिा..
रवाने रामनी, तापित: तिमपिता, पचिन पावस. पते
पति, पानिमन वेबसा होणतावर्षः । १८ ।
पापीर मारी, पाहाबा: चड़िा:, 'पापीरा सिपवासा-
रोग विषादिन: बगर:
बिनीवा: शिपिता:, यज पर शिम:,
भोरनि बतिचातुर्य मानवनि, पीर विधाताबमा नादिवशीलता
भयोगः । बाम: पप सारबिमिरवर्ष:, समाजात वा,
पारिता: रिवाः, नाबा: डा.,परमार नीतिमा एमाः, पासा.
पः, पूर्ण पापनि, पूर बताविक दिवादिनीयब पीनः । १६.
बचिन राधि, पिती पिया, रसहित समुह अववि कवि,

नाव घोषति हारि यस्य कविदुपद्रवम् । घोषयन्ति पुनः सर्वे दीर्घमायुयंदाचिताः । १४१ ॥ छडीयन्ते घरा यस कोटियः समराल्ने । भन्नानामरिसन्धानामुड्ड्यन्ते रासि च ॥१४२॥ यो सिनाऽनुमयते सत्वमप्यरिचेष्टितम् । म चाऽनुमायमस्यचस्तस्य यशेतसि खितम् ॥१४॥ मृट्टाति पिषता दर्प यो भुनाभ्यां भवः पतिः । मईले परपी यस विशिषः पर मताः । १४४ । बमा, बीवि निगोषति, विनीsभिमापोराबायमिति भाष: । पहे. पादिपरपिसन्दर, परिमारोषा वदीयरि सदरो, मर्य, संडपति विनीत, पविनामवेमधीवन नविन मरतीवर्ष। १४.. पप निका, पडसम पनपात, राणापरावणबम पवालयभिचादि- यसमिय:, पीपति वावराय । यदाधिता: प बदषिता: सा: माय बर्ष:, दोधन पायुः परपावर, बीपनि प्रचारपति, पुरणायुग- बीपिली पियासमा प्रमाधिकार मोदन रवि भाव: ।। यो पनि साना पावनपराताम् ।। पि शिम, निषिम परिचिव परमधान, परामर नानाति, भावास वावीवारीपाच पिवयीति मारः। पपपल, बरेवति बनविदबहीवन विनिमः, सपनामववि पारयु भाजीवि, विनापारहिवासी रावेषि भारः । बाबी पुणेवारिपामा निः । नासहिद परीषिणाद् विषा. पिपर। परेवानि पिरमाननः वि १३॥ मावि वि वर्मा पारवीवि बावत् । मईचे संपानि ।

मिसन्ति प्रत्यायसवानिवारपसम्पदः । मौसन्ति रिपुनारी मुखपञ्जावमानि। १४५ । यस्थ व्याघोटते दो माहतार्थः कुतवन । बापुटन्ति विपचार यसबुषमुपागताः ॥ १४ ॥ यो वाम्मी वादिना मधेवाचमुः प्रपाते। प्रपत्रयन्ति यत्वीर्ति दिएमुखेषु महाजनाः ॥ १४७ ॥ यस्व न्यायाचिततिः पूज्यमाना दिने दिने । तपन्ति मामरा निस्वं षन्ति इसदेवताः ॥ १४८ ॥ मनो मोशियते यस दहतोमानियम्। उरिनधि संसारासारादानवेदिनः । १४८। नेदते न पर कचित् खामी यः समदर्शनः । तमिन्दति परौवाद परख विदधाति यः ॥ १५ ॥ पाणिनी पीटकाः, पारसा: परिष:, सपही बरबानियावाणि. बारपा. सम्पः। मिशिएका वा भकि बाराम:, दख: पावार्थ: पिपर: नव्याचीरते बापने, बन्- मीन दोषविषयमः। बाटणि पवावी. अपने रिलीति दौरखतीति भागम् । परवि वीपर्वाचा १४ अपरिवासाववाः, 'वासीयबरे गोरे यापि विवि विपिरमपावरदिन पावसामसपाबा. बैदवे गिदवि, निर निन्दापानिबसीपादिवसायीका समर्थन सामः, पिपारादिवारी पिणः परीविभेदरविवाति वान।

पितून पूरगति विवरबाबदा। पूर्वन्ते पितरता प्रसादरदितोदितम् । १५१ . मप्रगत्मावते मिवावावः बदापन । पाजी प्रगल्भते दो रिषी विष्टयन घटाः ॥१५२ । प्रवासते यथा योषि पन्द्रः संपूर्णमदतः । प्रकायते तवा भूमो प्रजाना नबनोत्सवः ॥ १३ ॥ माखात रिजातिमो दातुं सप्यति बोधन । चैत्यदेवकुशवाजायमसर्पयतीव यः ॥ १५४ ॥ विमाऽपराधमारहान नटति मगामसी। बेटयत्वरिपोरोब संपामरसिकान सपः ॥ १५५ ॥ परीवारम पपवादमा..। दिनोदिन शव पवितमिति यावत् । पाणी पुरे, रिपरिपूी पटा: सम्पन, विषटयम् विषय प्रवदमते माभिमानमाविपरीवित ११ नयमीनाः नबनानदारः । मामाले विनाति । १५५ बर्दियालयानादिति । देशमा शानि देवालानि अतिहितदर- वाणि, पावान वरपर्दोष, मा, रेवानि सामागि, सानि पियापि, वामान, मातीवनरेगोरे मरेऽपि सचिव मिति विसः। गमा नि, नवनि बोपवषि, पादेवतियापाशवी बीकि- नीतिबार ... दिनापराधनियारिनास गमवावस्मरामि विपषितम, वापी, 'पत सरापानमा पवित्रा ति । पेटवति गावः ।।

मनुते मनुतुनोखी प्रवामावबपद बहः। पिसाबबीतामाबजनपद: सदा १९५० लिविवतियोब सामररसिभिः । बरोबमा परिरस पिजीवी बनः ॥१५॥ बोनापति विद्यारपते महाप्रमः । प्रबोपखवसी रावा बसेनसायो बनः । १५८ विपिरपसाने बदगुबारसबवः । स्वयं पुरवितोरिडोबा व्यवपि ॥ १५८ पाते पुसतौर्येषु सम्मानि मक्षितः। पासवरिसन्यानि बुधि पृष्ठे सायकः ॥ १. मनाली पातमनुसहमः । प्रमा प्रतिसम्मम, सामनन मियमनुते पक्षति, पपणिविक प्रमाः पापवतीय,-'रामाम: पितर: पोशा: पुषा जनपदासा । पनी भूपाः पाजनि प्रमा: पुचामिनीरान। पिषि, रवानरपासिभिः मानिसहरबादिम्पविर, बोम पाका, पिपति रमता विचीयते विचिनी भवति। पितोष रवि समादिवरमधेपिसोपस पाठान्सा, गनुपन वामपर.. चारपत्र: वन्दिाद, पिपिटपक्षाने सगीर, बनवान, सोति, समाविश्वकपमा बिट प्वापबम पीनी बरतविदोषा रखः, पीहरादित्वात् साy: । यति साति, बसवानिबनुषा पुषवीतु, शिव: सरिमाइबारे युवाविवाविवाविपन परवानि, बरखे बसवि, दहावीवि बावन, महावार पदापुराणे, 'पापी रमादाय युगामी साविती । महो अरोर्ण बाबी पूर्व चुरी। विपीना पूविता वहिन यः भवति। सिमवाय पिाव मिविषयति यः धन शिषदीयमवयवः। निविषयति हानिन भाडामा दिने दिने । सुसम बन मुन्ति बरबसिनो हिवाः। प्रोचन्ति प्रधरणेवामन दोनता प्रमाः । १२ ॥ सभापते परं सोव ये भिचावतचारिषः। नदीमा दुःखिताः केचिद्भवन्ति यस मण्डले ॥१५॥ म भापति नमः कषिवाकाचति परस्त्रियम् । सोहि पाकिस्तुष्टस्तसरा खिती जनः ॥ १४॥ पियामेन वियोगी भीख समीपत: : गव- समाधिपुर बिnि.. मनाप, दोषों समपनी बारी या महापण य। 'भने हमनमानसार' तिरः । भवन नि:शेषयति उन्मूलपति भाखागार धनाबार, हारीन, नि:शेषति भूव करीवित यस वदीपरा, धिमी शिवा: समाधाः, सलमान पनायास- वर्ष यतामितिषः, अनि उनि । एका शिजाना, अपुरेच पालन नग पोन, ममा बगसम्म, दीनता दाक्षिा, पोचनि यति। पीर- कोतिभपूर्वका तीदादिप बामे रख पयोमः । प्रेशनीति पाद- पुसमपाठीमा: ।। जीवनदायरा भिषामचारिस: भिषामजी बाचा:, मारिष सबने पर पविषयम, सहवासले दोकने, पवन अधुर मिला- बीपीवि भा। भिवासन धारिया तिमाह मनुः,- भवधिबाबादी भोवती। मेरेश प्रतिमोतिषपवाससमा प्रता'ति । ११॥ पापविर रीति, पागबाईपरीतोषः । पाइप बोरस्ते बस - . उदवही नवनापिपराबरः उद्घावति मोहोड सवामिव बो गुणान् । पन्ने बस मोन्दोवसातविन्दवः। बवौमतेपते खौरी वपुः भरपराहतम् ।। चमते बो हरिद्वापी दुष्टान् नवमति प्रभुः। नशाम्यति धितोमानामपराषवसामपि ।५॥ तितिचतेचमी यस सापराधेि साथ। तिरन्ति समागम्य सर्वचारसता मिरम् ॥१५॥ यख योगनिमनसभोगवा पायते । अपते दीर्घसंसारपबिवाणविनिमयात् । १५८ . भोगदिवस प्रयोगः। माने चिनपि । बोहोत समानु, सचिन, भावति पिपीति, सर्वएष वत्सवामान नवाजापा पूर्ण वमननिभाषः ।। बसपान्दी: सदान, वारणावतविन्दवः पानिपारिता:, 'समा- पहावाबासरपवमिवासरा। विभादि यतहारमिडीयते। रवि भूपाः। अपने चरति। वैषपरबल प्रयीमः । शरीर, परमरातबामपापपीषियमन, पते पते ।। वितियते चमते, तिथ निभानावना मनमा प्रयोगः। सता साचूना, चिरपनन उपदमिनियारत, पाबन भिव, बाल पति- परतिभाष:, ब राजान, अनि नीति बना विशेषः । उत्पाविपोषयमवितीची भक्तीवि भाषः । १५ । भीमापा उपभोववासना, प्रणयने गर्भवति। पापिनियवान बनानुसबा मान,दीसंसारविमानभवर्ष बाई पवन,अथवे विषिषीमावि .

HAIRMALHARMA विद्यापयति यः बीमान् विप्रेमो विपुलं पर। विवतितम सलवार सदामिषः । बाबामहड़देहोऽपि मन्दवे योन सन्दरः। मन्दायत सचित् बायपासनवर्णिचित् १०॥ अपमृत्युं परित्यज्य सम्प्रापिति यत्प्रवा। नपासते पुरतख प्रतिदून करोति वः ॥ १२ ॥ यो न सम्पति पूर्वेषां खिति रात्री तदामने। पातुं सुप्यति बाप नेवाचनपुटेन यः । ११. दक्षते यः सदार सदारिष संस्तुतः। दी घासन यस बिरसा नरेशराः । १०४॥ पस, पतीये पने मनी' इति जयनो। विधानवि ददावि, मामी बितर हामहतसमरिसविधार तिरम्' रखमः । वाशिषः पामाबादाम, विपनि राषि। समापनबनेन देवामाभिधान बमोचन सचिव।... जबाबी सीमावि मदारमान शादिवान का प्राविति बपतिसमनिष करोति विषियमापरवि, सस m: परमार, पाणवे विति, रिपुर' अपमान करीबीनि एका राजा परवीना, शिविगाहा समावनिति बावन, बदामी बारे पनि चिचि पारमादिराबाहशरमवीमयः। बा, पापीपरावांसाधिकारनपारिदि। वापसी मोर पक्षिनिवाबत. पावबादमाई, पुपति उपयोगपति ।। पारिपाबा विवापरा, रामपालमीदिवेष

ददते इविभूरि बामपन्या गदेव ।
दहते बाजार सन्तटा नित्वमाविषः।१०।
भंयते दुरित' राहे प्रवान्यो सपमावतः ।
पूर्वमापा बरोघर असत्वरिषतापिनी ।।
प्रमादेनाऽपि देवामिगुरबापते नमः।
साक्षात् खतामसंखोपात् दासोमपिनसम्पति १०॥
नटन्ति माटवेबसपरितं भरतादयः ।
नाटयन्ति सुट तेको पताकाविबमद्रुमाः । १७ ।
बाणेन विचारवापरतुवा, मनुन: स: सिकः, पा; सदा सर्वदा,
पारेर पपिपिपर, gः। पविभाषादिवस पर पारणे दखल
प्रयीमः। 1000
परोपर वापसम, पुर्यबाचा वीर्ग, परिपनाशिनी रिपुरना,
भाविभूमी निपति।
जवान वापरापा, नातीनापिविवि
मरवादमा महाम:, बराबरतो मान बीपिवावारी नाठामा
अपनी हनिः, वाणा, राजपरिवमाटवी, पचिपाड.
बबिभिनवनावि गम, पचरंगीचरः। तेषां मौजवनियामा
भरवादीलानिमः, पवावापियामाः पद्यावारिसावरिया: बलामा,
मुटंबर, माटवविरोधी विनामवासनायरामायनीति
पुरादिवसमासरावी. प्रवीयः । पनामा,-'पवा-
बाबान बीच विवानि सुपाब, 'मापि after
पवावविधीब बारि साहिब पवावापियवादीमा विपिy.
बीमामास्वान चापगमन भरवाहवाल परवीन बाई
पुषण पाठीमीविवाहा।।
-

बोन वषयी किषित् सदा सत्वपरायणः । वरन्ति र सरबन्द्र यो दिषु तद्गुवाः ॥ १०८। होमानिधूमसरभिः पवते मारतो मृदुः । गोदावरीतपाईः पुनाति भुवि यत्पबाः ॥१०॥ यो मिमौते च मौमासा तदर्थमनुतिहति। पयवोऽपि न मौमन्ति यह दुःखपीड़िताः । १८१ ॥ मुख पति पालेयमिचुचेवर कर्षति । यत्प्रसादादवित्रातले योजनपदः सदा ॥ १२ ॥ मोकन्ते मौकरः स वायवोदधिशोदधेः । चन्द्रावतीतरणादाः मोकयन्ति च यहपुः ॥ १३ ॥ .. - पायते प्रतारयति । पति मनि, माराम माधुवनीत्यर्थः । एषयी. मिला: । १०. मीमांसा नाम विचारपूर्वकतावनियक: यन्यभेदः । मीमांसा च विविधा वर्षमीमांसा समोसा ति। बर्मवादविचारमन्यः कर्षमीमांसा मिनिमगीता, सेव मीमांसात्म मसिहा पूर्वमीमांसा इत्युची। प्रवास- देवग्विारपना अनमीमांसा वेदव्यासादिपपीता, सा वेदासत्वेन प्रसिहा उत्तरमीमांसा रघुपते। मिमीले पधारयति । तदर्थ मीमांसोदितकार्यादि पतिजति सम्पादयति। मोमनि मन्दायले चासनाद कुर्वनोन्यः ।११। मायामशेषम । बमपदी देशः, देवासी समसाइति यावत् १८॥ सपावः, रविवाद: रविवसदस, बीबर: बसवाभिः, मोकने सिमा भवनि, योपोबल प्रयोगः । पन्द्रावतीतसादाः पदावतो. पौविविधीभोतमा, भावनाविषः, बदापुर्वख राजभरीर, धोकयनि पनि। १८ - : शब्दावी सदासान मापसेनबरन। परं मन्दबतिहासः परागमनरोधनः । १४ विसन्ति धनेतृमा सरसोपीविनः । सासन्ति रसामित्रा यशाचे भरतोत्तमाः । १८५॥ विशालयन्तिा बसवन्तोऽपि मनवः । विषयवसानाबाद मदनबवा ।११. पसी प्रक्रमते सोमवोऽपि गाभिः सह। मानमन्ति समायेनं विवान्ताबायोपिते १८७ वियन्ति वीरसन्तानहो यसलामाः। विवायतेवबोधार बत्कुलखितियानाः ॥ १८ ॥ प्रवते पुषुवयस पविण्यामुषसं यशः । प्रथयन्ति धीयांसो गुवाः खर्ग निसाः ॥१८॥ पामझाने समाया, मराविहिन बीपि नमः, म भदायतेने, मारविदागादिविमरवादितिमा परि विश्वाति सरपास:, 'प्रतीहारपानाचा:खिनदया: बर: १४॥ भरतीतमा: महा:, बामनि बने पूर्व प्रवासवनि, बा, माटा. दिवभिनवनि । १८ विधासनिपाईपने, पचायले नि वामन। मदनबा बराचारः, परमानाद, विषयविदबीब करीविया प्रामने पारमते | अपूर्वबादामनेपदम् । १८॥ मिनिममा परी घामानित पपुरत् पसरपुरावशेष प्रयले प्रचार मषि पनि मावा.

कविरथम्। प्रमन्ति न्यायोऽप्येनन कदाचिदभयादिव । पामयन्ति यमन्यच तमुझय करोत्यसौ ॥ १८ ॥ वेवेष्टि पिष्टप' सर्व कीर्तिर्यस्याऽतिशायिनी। विश्वाति विषवत् पाषान् वयोधर्महिषामसौ ॥१८१॥ नि:शेषं शेषति क्रोधात् प्रतिपक्षमापतौन् । एकः शेषति योऽशेषभूतानां भरणे ध्रुवम् ॥ १८ ॥ चिपति प्रतिपक्षाणां हदये यो भय ध्रुवम् । विष्यति बोरियाणा निष्क पुष्कलमालये ॥ १८३॥ . भवन्ति । १९ व्याधयी रोगाः, एम'राजानं, न पनि परन्ति पभिभवन्नोति यावत् । यम पन्यच जनम, पामयन्ति पौड़यन्ति, व्याधय इत्यनुषाः । पसी राजा, न व्याधित जमम, माम अतिक्रमणीय स्याधिनि कमितिभावः, करीति ॥ १०॥ यस राषः, पतियायिनी सातिरिक्षा, पनन्यसाधारयः, पौर्तिः, पिटप भुवन, बरि व्याप्रीति। दिगोयस विषधातो: प्रयीमः । पसी रामा, यीपरिषदिनयोदितधर्मविषावकाना, मापान, विषवत् विषाभिष, विवाति रियोजयति सारतोति बापत् । १. प्रतिपक्षमापतौन प्रतिकूला राजा. नि:शेष औषति समूखम उन्लयनि । एक: पसाहायनिरपेपरस्पः, पोषमतामा मिचिखपनाना, मरणे, पति बेपरवापरति । बचा एक एप बनतः साराभार' बिर्षि वा सोऽपि रातिभाष: । १९९० बीपिवारसामान, चामर पी, पुषपुर, हवा, परा चतु:- परिरिपरिमित, बाल-परिन् ति: पुण्योटो पुषवम्' मित सिप, विवि दावि । १९५। - - सपति विन्धया पारा सरव समं प्रभुः। माटेरपि प्रेया साहार सापबत्यसो। १८४॥ यौति कासेसचीभिः वसन्तानहाये। चुनाति यौवनखोऽपि न प्यावधपोजनः । १८ । न रोजबति यः कषित् प्रापिना बरपापितः । तस धरत: रोगान बजन्ति प्रचामपि ॥१८॥ पन्तवेद्यामसो विहान् मति तयतः । नयति सर्वत्रो विवादेवादिभिः सारा १८७॥ सम्पयते मतिर्य वैजोकोऽपि खगेहवत् । सम्मश्यति पुनः मना सागरान्त महीतले । १८८॥ . यो रामा, कारी तुकारी, बसनामार समाहा, मनमानीप- भीमायेतिभाषः, कुखीभिः खदारः, योति मायने, 'तुमामाभिमानी स्थात् खदारनिरतः सदा ति ममुखरजातिमावः । बोपणनीपिका गपि प्रबन्दियमानी पोवई, खापवीमनः बारमारीनटामिः, , नातिमापते। सामरबम बीमः । १९ बरवामित: कारषिकः, यो राजा, प्राविमा मधेपपिपिन रीजति मिति। रतिरमुरागी यस तबराम:, पनामपि रोमान बनि पौड़ान भरतरिवार परत वाद पक्षपाती ग सा: ।। Vतात: पसी रात्रा, पनगा मादिदिकामी पतिपरिष वासन बारबति, वरा, बनवा पापवावारितारपणे पापरति माते पश्चिमतिमापायी निधारमा १९.. बसा मति: बुद्धिःखीकोऽपि विमुक्कापि, बावन मे समाते, बिमासिनो निवपरिबनानिय पसदीय:, 'उदारपरिवार MAR सनिले मुजोषां यत्पमा प्रतिपाखिता। मिति समकचोरकपोसाधिमवादिषम् ॥१८॥ व विघटते कोपाचेपो मृगौडयाम् । विचाटयतिपास्कोट वैरिया करियां घटा ॥२०॥ निसनन्ति न दुःखार्ताव निरुपद्वे । समयतापसन्देन पर्जन्योऽपि न भोतवत् ॥ २०१॥ रसन्ति मारेः कायस्खोयाने पतविणः । रसयन्ति सुखायामि तत्करप्रतिपालिताः ॥२२॥ सज्जते मषिकामा चियत्रोवियोऽप्यासौ। सलते चिकानाच वार्ता कर्णगता पुनः ॥२३॥ अटुमान रति भावः । सम्पाते इतिहमा सम्पूर्वकत्वात् पात्मनेपदं, विष- बापमादककवा ९८ मिलेकुमति निनमधाती: पीयः । मिति घुमति ॥ १ बगोडा रिपनयनाना, कोपाक्षेप: मानायवोपन समविघटते पपसरता पायोटे पसा पामद सति, रिपा परि षटा विपत्र- ससूपः, विचारवति पणावते । ...। निर्माण पनि पानावर्षनीबई। बनयति गर्वति। पर्जन्य भधः । भीमबत् राजरसमस बरिता...। पनविष: परिषः, मधुरैः श्रीपाभिरामः, ब, रसनि नि । सम्बरपतिपाक्षिताः स बनाः, सायानि समिटपामामीप्रमानि, रस- पनि पासायनि। 'पापानि नबरमतिरारिता:' बादर्भपुस्तकपाठी मषिका बा, तमलों तत्सम में। परिवाना पेक्षाना, गगनां संवादः, बसोसवति दारिद्राबादने पतितान नरान् । तूचयपि देवा संघाने सुत्रपिकमात् ॥२०॥ नाहिदगवते बपिन विषया मारहामाया। यदि प्रमादारयति तबिन् मानमते विषम् ।२.५ घोषयतिनिःसारं संसार सारवानसी। नयोति सदाचारो यो तामपि वाधवान् ॥२०॥ यं परिचिव समावि पदवन्ते पदातयः । पाहवे राजखोर बख सम्पपते ध्रुवम् । २०७॥ - पांगता यदि भाति, तदाऽपि बचते, इसी बारमारीसंसर्गः, ar- चासत्रामपि मामी साततिभाष:।.. नीति सरति। ये बात र तुच्चों मति, नव परिमा बस प्रयोगः । १.४. बहिः सर्षः। वारड़ासावा पिपया विचारसमला पिन पामते बसरति १.५॥ पतामपि पावाम बीपति बसबमि भुमीपणाप भीति प्रवाश्यति, पच पावला: 'घामभिर्मु तीसरी पतीपम: पनी, रोदित कि विवाः काया: समशित: ति। 'सममा बिलासिनत दाति समितिले दिए:...। पदातयः पादचारा: बोषाः, पादाबाम पतीति पदामिः, पादन पदिबादिना पदादेशः, 'पदाविपतिपदवपादाविपदामयः' बमरः । व राजावं, परिषिष परिवाय, बालि चामि परवीम्यान रिपूनिति वागत. पदरचमि। पावरे, रामपची: बबनी:, बस रात्र:, सम्पयते सम्पना भवि, सर्मपि भवत्यः । १.०॥ .

पपिएम। यत्र समयति धूर्व प्रतिपक्षधमानि । समतेऽयं ततो भूमि मातिावादिवम् ॥ २०८ वियं हापि मी न पार्षति यसबा। यथा प्राति शुखा सत्वयीनां सुभाषितम् ॥२८॥ धर्षे सर्बसदानेऽपि यस दोसायते न धीः । दोसयथरिवर्गस बौषितामा यः सदा । २१॥ पाते वापिनों बाभ्यामाश्य यः । पाते वितारातिर्वहुरूप यः विवम् । २११॥ बदते विस सर्वोऽपि वपुषानुपरमितः । मखिति तखाजा बाबामातिमेदसः । २१२ । बम प्रविपनामणि बचिन मनुभुपारी, सरचित सेब, पति सबमानदायमान परयति. रोबारारि सेम' परबतीबाबत: अनिएका राजस्वः। बषपतीतिर पिवमा बम देवन प्रबीम: । .. सर्वसदानबर वापिससपि विजिदादीबो, यस पौषितनदीपावते व पापरवि, सर्वस रानि म पनि पिवाड़ा ममपतीब, बारमा सर्वसामानमतीति भावः । ११.. पारिमी सेना। पाते प्रयववे, पासवे पर प्रवीनः । विस्ताराति: विनाधितमः, मी रामा, पाप सि., मिसम्बई, मावा अपरिविवार, बा, पापा बामदपक नियंभीमा पनिदि वारत, परतेपारदि.११. पएर वपुषानबरोरी, पारशिवः नवान, भावपदापारिया, खेदते पारितीमति। सिविचमपवित १९९.

मणिविवाविपचारिखूबते यश कोतवात् । वैज्ञानिका पयोपहियोत्पाटिबादिकम् ।।३ वाति वातः पुरेबल तापमाबेर भौतवत् । छापति बचा जोर वेदा, सरते वपुः । २१४ ॥ अर्जन्ति विविधाभिवभूतिभियंत पानिनः । जर्वबन्तिानन सचानन पहातबः । २१५॥ पायचति र मौीमसी बावरिमित्वया । ताबदाम्पति सी नम्बतां धूलिपतिः ॥ २५॥ . भनि रपमा, या पिशापि मनीराविधूिबने पनि का नमनाने बम विपूर्वक प्रयोगः। जामिया मिनिषा:। परिणापोरव- मिति बापतउत्पाटिया स मोरसा सद, बदनामिरोमबभेदन पवन सिंधान, बा, 'तुति विशेष बबभूषणमिरीमणम्' इति । पवने विमान प्रवीवः ।। बचा बापता पायुना, मुरते रविवीमाया, बदाई पगारिसित, पु: शरीर, जाति पति। मायनीति नीचे दबक उनपूर्वक प्रयोगः । 'बालविरपान समयसापवान। पाति पालनपानासाना. विचारितिमारः। ९९४ अनि बिहारमोनासम्पदा अपनीच। वर्ष समापीरिमय पुरादिपीकाबीयः । पुरादः पहाचिदपियवान् यथा पीरवीबदा- पर, नवा परेवावि पदम् । १५ । मीनों पाईन, भाषचति पावता परीवित पाचवि भाववा भाति, पाधिपावाब नौवारिसमावीमः | ११ rre- पपिएसम्। मोदबन्ने सदुपनि मावत पुचरेषवः। पत्यन्त गम्यमानाब मोदी तत्पुरसिवः ॥२१॥ बरिरामनबानमायरिवाचति । पर रोवते तब परमानविनिमयात् ॥१८॥ वाति महासनित्य देश यब बचिमन् । याबाबति जगत् सर्व विसतानिभर्गुः ॥ २१५ बत्प्रमानानुपर्युः पर्षयोऽपि न मवति । मर्चवन्ति वातावपिमानास तखाराः । २२० । एंध विसम्मत यस्य न व्ययते पदम् । पति बसोबारम बोर्सिः सुखतामनः ॥ २२१ ॥ परति बिधवा पाला सर्वानानन्दयबसौ। खरयत्यतिकष्टोऽपिन कदाचित् परियहम् ॥ २२२ ॥ पुपरेपः समपरामा:, मारवा, मोदय ने सुरभीवर्षनि। मीदने । एचति पियति नीयते चि: परिभावित समाविषमधे सचिन पाठात् पापा बर। परमानविनिमयात् नमानसमानानासा सितमुनिर्भ: बाबासाः, पतिनिये: बीमष दमादाविमादिभिः रिवर्षः। जगत् पषियों जाति वरते, थापीतीवर्ष: प्रवीन: १० या पर वादा, म अबते बसविण मासानः पुचीयवस वन, सबोवारमयति मावि मसावीवि धावत् । ११. परति बपति बपतीदिबावत्। परिया परिवारवि चिपनि भवतीति बापत सरपीविरमा बस पहचा समन्ति परियोमेन सौमन्तिबः परातराः। यः सामवति सामनः विरालोकवताः ॥२५॥ हिताहित प्रवाना व प्रेमी मित्वमाबगा। मेघयत्यखिसाना सितिमियोगिनाम् ॥२४॥ पभिलथति साधूनामुदयं सर्वतोदयः । साधुवोकोऽपि नि:सौमातम्याऽभिवषते वियम् ॥२२॥ कायः काम्यति नाकन्दे यस्ख प्रारतो रिपून । कामन्ति रिपुदनास प्रवमाना दियो दम ॥ २२० । यः स्वप्रेनाऽपि नामौयं गुणं कुचाऽपि कत्यते । कथयत्यादिगणानां चरितानि सहसमः । २२० । चुरादिमनीयस्थ प्रयोगः । ११५ यरियों ने यस राम: विरत सीमनिय बामियः परातुरा: बामपौरिता: सम्यः, सममिविया भवनि । समाये बनायोमः । सामा: प्रिय- पचमरचनाचतुरः, मागिनीमाविधातातिभाष:, यदुर साहिब 'तप प्रियाच: सामावि : मधुरः, पाखीवन: वोचितः, वा विरा नुराः सौमनिमी:. सामयति मावति । साम मानने समयीमः । १९॥ पाबना खयम् । नियोषिमा रसादिका नियुकामाम् । १४ पाकदे दावमयो, 'पाबन्दा बादने नि मित्रदारपयोरिति महिनी। रिपुदमन, पारत: मिजतः, यस राधः, बायः बरं, बाबति जानी- भासिमामा: पबाधमाना: १. बनते बापते मसतीनि यापन् । यतिबीयावा रवि पदयाघायामिबखप्रयोग: । ११. ...

कविरायम्। व्यनलि यच्छरीरस्य सच सार्वभौमताम् । व्यत्रयन्ति च गोदान यो यानिका हिजाः ॥२२८॥ पाबोटन्ति नखरज सुखमाबोटयन्ति च । सहजतवैधण्या रुदत्योऽरिकुसस्त्रियः ॥ २२८ ॥ सम्माशयति यः सबून अलरखिलानपि । विपाययति चामान जान कक्षय नयन् ॥२३०॥ घूर्णते भाषवस्याऽपि यद्गुणत्रवणाछिरः । मिवोदासीनभूतानां घुषतीति किमजुतम् ॥२३१॥ - सार्वभौमता चयनिता, व्यक्ति सूचयति, चक्रवत्तिमरणोपेतोऽसी राजा इति भावः । यानिवा: यजमोला:, रिजा: बाबा, गोदाम केशान्त- नामकमस्कार, यहा य धनुहागरूप कर्मा, व्यायनि योतयन्ति, यथाशास्त्र सम्पादयतीत्यर्थः । १९८॥ नः मचाधातः, पर शरीर, पापोटन्ति, हिन्दग्नि, शोकोन्मत्ततयेति भाषः । सुगम पापीठयन्ति विमाश्यन्ति । यस्य म्यूईन सुरचितेन सैन्येन लतं वैषम्य विधवाया: गमन काया: भावः, पतिविनाम इत्यर्थः, यास ताः, पतएषः पदन्यः विलपमपरा: । १९९। सम्पाशयति पाति। पर बधने इत्यस सम्पूर्वस्य प्रयोगः । सामान जीवामान, वर्षय भाभकर्षविनाशज, भानम् चामजाममित्यर्थः, नयन् मापया, विपाश्यति भवपाशात् मोचति, पावसानमितिशेषः । १५०। मापस अपामा निधोदासीनमतानामिति। पचित राम: सरासीमानारमा यस रासस परिः, वरनाकर' यस राज्य समस मिषम् । उदासीपमूतनु अनुमित्राच्या परतरी राजा, विजिगीषी: अमिममिनो बारिता, प्रतवाय मोपकारी माणपकारी वक्ष मासीन सपा विरो मुहा, पुदि समति । ११ । .

यस्य सजीविसति प्रथा परपितः। विकायते भूांसो गुणाः बहारिषः ॥ २२॥ किसन्ति बालकाः काय बोडन्ति सविरा अपि । प्रजातव्याधिदोगस्वविश्वा यस महसे ॥ २५॥ यः कूटयति सबूषा हा गनघटा । संकुटन्ति भयाक्रान्ताः सवयो यस्य दर्शनात् ॥ २३४ ॥ क्रपते परवडापागाजितविक्रमः । प्रचुर प्रधितोऽप्य नाऽसौ छापयति प्रभुः । २३५ ॥ I चपरामर्ष पुरजन्य, मना: प्रती:, रचितुः पावयितः, बम रामः, ली: राजषी:, विकसति नितरा प्रकारले पनि यापन् । पारिष: वर्षमधुरा: मुषा: दयादाचियादयः, विकासने भीमने। रचिरिब रपिता इत्यादपुलापाठोन सा: । १९. स्वविराः हाः । स्थाभि: रीमा, दीपंच दारिद्वादिः, पिर: परसपति. राहादिती भय खराट्रोपद्रवी वा, ते पाता: बननुभूताः यः, ने नाम: । मसले मुषितते राधे । २१५॥ पत्रपटा: परिसम्मान, टयति दाति विनामयोति वापत् । अनि मयन पातषिवर्दशा भवति।। सपणे पापाणु बने, कपते दयते, हा पदांयतीति वापत् । पान पोन वीर्यसम्पतिमाः, पर्षित: सिमः पराम: म मा, समयसबपतापरवः। पति दुखी मदि। परमपि दामिविया पाचनविकम:' व 'पनातिरिकमः' इति पादपुसषपाठीमा: १. .

पविराथम्। प्रजनमधुभिः मनुस्खोया धौतमिवाधिकम् । यदययः शेतते दिषुः विन्दते च सुरालये ॥ २३॥ कुपस्थल पन्वयति पथयत्युत्तरापथम् । यत्खड़गखण्डिताशेषप्रचण्डरिपुमण्डलम् ॥ २३७ ॥ हादते विश्वगम्भीर यहेशे वर्षको धमः । हादते शस्थलोभन लषोबलजनोऽप्य तम् ॥ २३८ ॥ ज्योत्माच्छलेन मूर्छन्ति यद्गुणाः शयलाञ्छने । न त स्पूछति यत्राऽसौ तुष्टः सहदयः प्रभुः ॥ २३८ ॥ दृणोति द्रोणवदयुद्धे शरजालेन यो रिपून् । द्रुणति प्रवतो यस्य दिङमुखेषु रिपुव्रजः ॥ २४० ॥ . । अधिकम पधिकतर, तते प भवति, स्वत: पकस्यापि यशसो रिपुमारी. नयमनक्षचालितत्वात् श्रीकाधिकर' यम्। बिन्दसे मेत भवति। वित- मिन्दयो धोका यो: प्रयीम: १२० । कुशयल कान्यकुमदेशम् । नत्तरापथम् उत्तरदिगभागम् । पन्य यति पथ- यति पनि गवतीत्यर्थः, तत्र तत्र पलायतरतिभावः । २२० । बधुक: वर्षसमोख:, लषपतपदेष्यादिना उकमन्ययः । धनी मेघ:, सिन्ध- मन्नौर' यया खान तथा हादसे अचंति । लषिरस्यास्तौति कधीवख:, कर्षक इत्यर्थः, रमष्यादिमा बसमस्ययः, बख इति दीर्घः । हादते पाहादितो. भाति १३८ सादय: सामाजिक: गुरुयाहीत्यर्थ:, पसी प्रभुः रामा, यव यखिन् बने, तुष्टः, पोऽस प्रौतियार सार्थ करोतीत्यर्थः, अनं, न पति विचारति ॥२३॥ होमन द्वीपायप, भरवालेन वापरलेन, रिपन दुचोति उप- नापयति । रिपुमशः मधुममः, दिसणेषु दियनरंपु, दुपति क्षति - AAAAAAAAAAAAAA बपितसम्। सोमालिकति मेहाद यः सदा धरपीपतिः। पालिङ्गायति राजालंच मविकुटिमम् ॥ २४१ । रथान् सवति संग्राम स्वयमेव जपेन यः । सोम सुनोति यत्रेषु परलोकजिगीषया ॥ २४२ ॥ ममो मादयते यस्य योगाभ्यासरसायनम् । सर्चलोकातियायिन्या विभूत्वा च न मावति ॥२४३॥ मिति ज्ञातिवर्गेषु मेहयत्यामबन्धुषु । रणे शूरयते यस भूयते विरिषा बलम् ॥ २४४ ॥ यः घोलति सदा धयं पोलयस्यामनो हितम् । नच स्तमति मोकेन नच दुःखेन ताम्यति ॥ २४५ ॥ पसायतरस्यर्थः । १४॥ मचिहिम मसिमयाभूमि, रबासमा: रबाभरसरमिभिः, गलि. यति रचयति । ३.१. संग्राम युके, रथान सपति प्रेरयति । मेरो यस्य प्रयोगः । परवील. जिगोषया पर्गकामनवा, यशेष भीम याrat भीमशता, समीनि निपी. यति, यो सीमला निपोप नदस पिस्तोवः । स पभिषये व्यस्थ सादि. बीयप्रयोगः । २०१० योगाभ्यासरसायन समानुसन्धानप, महौषध, यखममः भादयते पान दयति। सर्वगीकातिशायिया चोवीनरया, विभूया सम्पदा, नमाति मनोमवति। २४५॥ सेपुर, भूयते पराजमते । विरिया मी व सेब, मयते विमा- प्रति.. वर्ष दोषति पचवि पाचीचयोति बापत् । जीवन मावाहि - हिनत्ति नियमान वेदवत्वरितोदवम् । मोति पौः सदा यस पति और भूतखे ॥२४॥ यः पति सतां मार्ग गवेषयति सक्रियाम् । यत् विचिदम्यधीतऽसौ यदध्येति तदधयम् ॥ २४७ ॥ पासोचते सदा नौनिमालोचयति सन्नियाम् । पासोवन्त बमबला नालोकयति यब ताः ॥ २४८ ॥ यो न कुतसयते कुत्सां नतु कुत्सति मिहनम् । न भत्सयति वर्षवान् नत भसयते परान् ॥२४॥ मजयन्ति गुणाः सर्व यो गुणानेव महति । भूषण भूषयत्वयं यस्तु भूषति भूषणम् ॥ २५ ॥ उन्मूलयति यः पनमूलति तमांसि च । राष्ट्र पीड़ति नागीय पौड़यत्यरिमण्डलम् ॥ २५१ ॥ बनेन, मसमति मितीनमति, सम खाये बम प्रयोगः । १४५। पी: दुरिः, सीनि। और रामवीर सपति करते ही बायोमः । १. सा मा सदाचारपति, पवे परसमाते । बषयवि पोषयति । बोल बम पदमपुरादिनीबस प्रयीमः । २४०। महोबारि। बुधाः मोर्षीयंदवादाक्षिणादयः, सर्व वर्ग, मत्यति भूपबनि। थी राजा अपाय मति भूषयति, बगः सर्वच उत्कर्षीत- गोऽपि पर चारण सममेव उनव समन्ते रमः। एवं वस्तु भूषण मपि भूपति बारमारोतीवर्षः। 'पमानेपषमलनसार रवि कविसमा निवर्हति बुधाऽसैन् तपसा गे निवाईते । माईति पयः पूर्वा युपौनसमहति ॥२५॥ भतया नमति यो देवान् नमसति गुरुन् रिजान् । परविरोदसौ कौली सधधमनुराधते ॥ २५॥ दिवा निदायते नाऽसौ न निद्वाति सम्बयोः । न सधति परद्रवं नवयते परम् । २५४ ॥ पूर्यते न करित वाय त्वरते धर्व एव यः । ध्वन्ति यद्गुणान् मची ध्वनयन्ति पखेचराः ॥२५५॥ तजते योहि भूपालान् न त यति सज्जनम् । न दुनोति पर वाचा दुर्जनोतरा न दूयते ॥ २५ ॥ व राजाममा बुडा गोविमासानुसारिया पक्ष्या, परीन् अचम् नियई यति विना- जयति। तपसा तपोपीन, निवदीप्यते। सभी पूजाम सभामम. पनि भवति। युर, दोऽपि स बरामीऽपि, पूजयति । २५९. कौा यमसा, रोदसी पाबाममी, पति चासोति। सर्व प्रका- पाखमरूपं गत्रयम, पनुराधने सर्वप्रयोग रति५। समायो साय प्रातम, यदुर्ग,-'पियामा रजनी प्रावामनुष्ये। मादौना बदुर्भसमा दिवसापनधिते । वि। पद परम पति एभुमिचवि. वर्थते वरवे। पानि पीपयनि । ना: मानवाः । परा: ममी- विहारिका देवमादयः । १५॥ माना पियवर्गमेयर्थः, पर हुमोति पतापर्याव। दुवंगीच्या दुवंगवारेन च म यते सायं दुःवितो भनिन ।

न सूदते मतिर्यस्य यः सूदयति भाववम् । चिकित्सति जगपाधि साधु केत्सयति प्रजाः ॥२७॥ सत्वं सगिरते यव गणाति सुभग वचः । यो भक्तो भुवन धर्ने यस्य धीन भुजत्यलम् ॥ २५८ ॥ पतन्ति यहिषो दिषु दुरितञ्च पलायते। जहाति दुर्जनः सङ्ग जिहोते सजनाश्रयम् । २५८ ॥ लिनाति धमएवाऽसो नेन्द्रियार्थेषु लौयते । जायन्ते यस्य सत्पुत्ता जयन्ति च गुणोदयाः ॥ २० ॥ बः पयों पाति पायन्ति यत्ाभावाच मनवः । वित्तरति मारोषा स्वयं ता पनुरज्यते ॥२६१ ॥ रहत्यविदुषां सा हयस्वप्रिय सदा । बोर्धािम्यति यस्योया गुणाः स्वर्ग भमन्ति च ॥२२॥ यख मति: बुद्धिः, न सूदते पश्यति । मात्र रिपुडाल, सहयति विना. जयति।१५.. ससतिर प्रतिमानी । सभग: मारवाक, माति उदीरयति । प बस धीः परित, भुति, रिता भवति, सरखाममा धर्थ सेवते रत्व, मुज पोटिल्ये स्वस्थ नौदादिकस प्रयोगः । २५८ । यहिष: यस अपरा, दिए पनि मनि पलायनवर्थः । दुरित पापं पलाय पसरति। सच्चमाश्य साधुसा, बिहीवे मातीति । २५९ । पीपर,पातिरपति। यत्पभावात् यम प्रतापेन,वषया, पायन्ति एथनि, पानीका भवनीवर्षः। नारीचा विनरजति चिन परम भवदि।२६॥ पविदुषो मूग, मा संस में, हवि परिहरवित पप्रिय रहयति पमा निराकरीति । १९९ - मान पलवति मौरीपाते पिता बिरः। प्रोपति शिवतः सर्वान् शुषत्वपि तत्पुरम् ॥२३॥ पर्यापयति माहारिमामयतेऽन्यतः विभाववति यो इवा समाजमति सजना २४॥ सुमन्यच काम समय सम्मति यः सदा । बैदान मदति विस्पष्ट नसावं मपति बाचित २१॥ पत्राति सचिमाहारमयुते । परन्तपः । दचते सर्ववान दयते शिवाम् ॥ २५॥ थिवं बयते भवारा विभूत्वा बर यचति । याटति सतां मचेस बोटति निरामयः । २०७० गातेमाणमत्वमापते नार्थमन्दतः। बोस गुनाति तह, तत्क्षवादेव गुपति ॥१५॥ सबा पित: बाम, पीपति हाति। वनपुर नगर पति दाति । पमापरे विनायोग धापयति । वर्षय बाप। सभापनि, पूजयति, समान पूजायामिन्य पदमा पुरादियोयन बीमः । १०। परिपाम, पार' भवादयम, पानि भी, अपरीषिवनमाय- भवाबविपति ममुबारपाना पने बाधीवित बयते पूषववि पति यागपरति, परनुचरिभणी:सी रा विमान: १०॥ मापते पक्षिा योजना, पराजे, विवि, वान पि. अमित, बर्ष पुति बर।।

कविरहस्यम्। एजते राजचियः एजयत्यखिलं जगत् । धे युद्धेषु यत्तेजः एधते यः श्रियाऽधिकम् । २६८। यः पोटति सभामध्ये तं गेटति निरीक्ष्य यः । प्रतिषेधति यः भवन कार्य तस्याश सिध्यति ॥२७॥ नयन्ते यदगुणाः सर्व यस्तावयति दिङमुखम् । बिया मुहति मडाति सरखत्या च यः सदा ॥ २०१ ॥ एजते भीमले। वे दोप्यते । य: त्रिया सा, अधिकम् एषते मोटति गर्व प्रकाशयति। ति पाजामाति। प्रतिषेधति निवारयति । सिध्यति सम्पबते । १०.. प्रिया बसा, पाति तुमति । सरसन्या विषया महानि पानन्दिती. भवति २०१॥ इनिसमाप्तमवामगुपोदय कविरहस्यमिदंरसिकप्रियम्। सदमिधामनिधानालायुपाहिजवरस्य कतिः सुखतार्षिनः॥

साडेतिकवर्गविज्ञापनम् । I, ... ... .. ... .. J, ... ... मादिमशीयः । पदादियपीयः । आदिमायः। दिवादिमबीयः। खादिमनीयः। नदादिगणीयः। बधादिगवीयः । समादिमबीयः । कादिगपौय: । बादिमीरः। दिवादिः शमादि। तुदादिः कुटादि। तुदादिमुपादि। पादिः पादिया घटादिः। पवाराम पाहि.. परपदी। पामनेपदी। उभयपदी। दिमा, ... तु-क, .. ... का -पा, ... .... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 1. ... ... पमिद, ... यसमा भाग। or- ब.म:भान। विट ... ... यसमाविक mer

No text on this page.

कविरहस्यधूमधातुविवरणम्।
शोकसंख्या।
.
.
। गुप् (भा, प, सक, वैट) रच; गोपायति (१) ।
। गुप् (भा, पा, सक) निन्दायर्या ; जुगुप्ते (२) ।
है। गुप् (१ प, सक) गोपने ; गोपयति ।
।। गुप् (दि, प,पक) व्याकुलीभाव; गुप्यति।
७। पृ (का, प, सक) प्रौपने ; पचति ।
७। पूर (तु, प, सक) प्रौपने; परति ।
७। प्रो (क्रया, प, सक) प्रौपने ; प्रौराति ।
७। प (स्वा, प, सक) प्रौपने; पणोति ।
७। प्रौ (दि, पा, पक) प्रौती; प्रौयते।
७ । प्रौ (मा, उभ, सक) पौरने ; प्रयते ।
७। प्रो (चु, प, सक) प्रौपने ; प्राययति ।
८। धू (स्खा, उभ, सक) कम्पने ; धूनीति ।
८।४ (खा, उभ,सक) कम्पने ; धनोति ।
८। धू (क्रग-पा, उभ, सक) कम्पने ; भूमाति ।
८। धू (तक, प, सक) कम्पने ; भुवति ।
(1) बमबतीधुपपरपनी विजयावा:' इदि मुष नपपानी: पाय
प्रबहते, गरे, धातुसंधाबाट बीपाय तिपातीति ।
(1) 'चितिवमप: सोम पवादिस्य सविधान, समिरे, प्रमाणित
मौनि मुनियो, विना विभागानुसंधावार लिए ।

बपिएमातापिपरपम्।
%3B
-
बोकसंखा।
५(पान्तः,प,सक)(विपूर्षकः) कम्पने विधूनयति(३)।
८। (भा, उभ, सक) कम्पने ; धवति।
(दि, प, पक) परायां; जौर्यति।
17(an, प, पक) वरायां, चये ; वृशाति ।
। जूर (दि, पा, पक) जरायो, चये ; जूर्यते ।
। ज्या (क-पा, प, पक) जरायो, पये ; जिनाति ।
८। न (भा, प, पक) जरायो, चये ; परति ।
। न(तु, प, सक) जरायो, पये ; जारयति ।
१०। वप (खा, प, सक) प्रौपने प्रोति ।
१० । बप (भा, प, सक) प्रोसने , तपति
१०। बप (तु, प, सक) प्रौपने ; तर्पयति ।
१. । बप (दि, प, सक, वेट) प्रीती ; हप्यति ।
५। बी (का-पा, प, सक) वरपे, प्रार्थने ; नौशाति,
विपाति।
१५ (का, पा, सक) वरणे, प्रार्थने ; होते।
५। ह (स्वा, उम, सक)(पाम्पूर्वक:) प्रावरणे ; पाहयोति।
५। भा, प, सक) वरणे, मेवायो; परति ।
। (ग, प, सक) परसे, प्रार्थने; हाति।
(१) मोमीन या' इविनम्। नमोऽभारपणे पानी सही पापयति

अविरामापिपरपम्
.
बोकसंस्था।
११। वर (पदन्त-पु, ष, सक) परी, प्रार्थनेपरवति ।
११ । बौ (दि,पा, सक) परी, प्रार्थने ; बीयते।
११। छ (, प, सक) वारी; बारबति ।
११। ह (भा, पा, सक) (निपूर्वक) निवारण ; निवरते।
१२ | पन्य (चु, प, सक) पवने, रचने ; अन्वयति ।
१२ । पन्य (भा, प, सक) यन्यने, रचने ; पचति ।
१२ । पथ् (चु, प, सक) अन्यने, रचने ; पापयति ।
१२ । पथ (भा, प, सक) पन्बने, रचने, प्रवति ।
१२ । पन्ध (क्रमा, प, सक) अन्यने, रचने ; प्रथाति ।
१३ । स्कुट (तु-कु, प,प्रक) विकासे ; स्फुटति ।
१३ । सुट (भा, पा, प्रक) विकासे ; स्फोटते।
१३ । स्फुट (भा, प, प्रक) मैदे ; स्कोटति।
१३ । स्फुट (, प,सक)(पापूर्वक:) भदने ; पासोटयति।
१४ । वस् (पदा, पा, सक) परिषाने ; वस्ते।
१४ । वस् (उ, प, सक) (निपूर्व:) निवाये ; निवासयति ।
१४ । वस् (दि, प, पक) द; वस्यति ।
१४ । वस् (चु, प, सक)(प्रपूर्वक:) निर्वासने ; प्रवासयति ।
१४ । बस् (तु, प, सक) सुरभीकर; वासयति ।
१४ । वस् (भा,प,प्रक)(निपूर्वकः) वासे,पवखाने ; निवसति।
१५ । सब (पदन्त चु, प, सक) चमायाँ ; मृषयति ।
.
।

बपिररावताविपरपम्।
।
बोकसंस्था।
१५ । मृप (दि, उभ, सक) धमायाँ ; मृवते ।
१५। मृष (भा, पा, सक) चमाया ; मर्षते ।
१५। मृष् (भा, प, सक) क्षमायाँ ; मर्षति ।
१५ । मृष (चु, प, सक) क्षमायां ; मर्षयति ।
१५। छन्द (चु, प, सक) पाच्छादने ; छादयति ।
१५। छद (भा, प, सक) पाच्छादने ; दति ।
१६ । छद (पदन्त , प, सक) पाच्छादने ; छदयति ।
१७। कु (त, प, पक) पयतमधुरमब्दे ; कुवति ।
१७। कुण् त, प, पक) पयशामधुरमब्द ; कुणति ।
१७ । कू (का, प, पक) पयतमधुरशब्द ; कुमाति ।
१७ । कण (भा, प, पक) प्रयतमधुरमब्दे ; कति
१८ । (प्रदा, पा, पक) कम्पने, गतौ ; ईल।
१८। ईर् (तु, प, सक) (प्रपूर्वक:) प्रेरणे ; प्रेरयति ।
१८। ईर (भा, प, सक) (प्रपूर्वक:) प्रेरणे ; प्रेरति
१८। इन् (त, प, सक)(पपूर्वकः) प्रेरणे, प्रक्षेपे ; प्रेणति ।
१८ । रन् (चु, प, सक)(प्रपूर्वकः) प्रेरणे, प्रक्षेपे ; प्रेषयति ।
१८। पेष (च, प, सक) प्रेषी, गमने ; पेणयति ।
१८ । वा (पदा, प, सक, पनिट) पाके, विकृत्तौ ; वाति।
१८ । श्री (का, उभ, सक, पनिट ) पाके ; धौगाति ।
१८ । (भा, प, पक, पनिट ) पाके, विकृत्ती; वायति ।
१८ वा (घटा, प, सक) पाक; अपयति ।
.

अविरामसारिपरपन
।
.
सोकसंस्था।
२०।कु (यस्ता, पा, सव) पुनः पुनराहानबोदवने (१)।
२० । कु (प्रदा, प, पक) पन्दे ;कोति।
२० । कु (तु-कु, पा, पक) शब्द ; कुपी।
२० । कु (भा, पा, पव) शब्दे, उचारी ; वायते ।
२१ । पुष (क्रा, प, सक) पोषी, वान; पुणति।
२१ । पुष् (दि, प, सक) पोषरे, पाने ; पुषति ।
२१ । पुष् (भा, प, सक) पोषये प्रोषने ; पोषति ।
२१ । पुष् (च, प, सक) पोषणे,पालने ; पोषयति ।
२१ । पूष (भा, प, पक) पुष्टो, हो ; पूषति ।
२२ । यास् (पदा, प, सक) यासने ; मासि ।
२२ । गास् (पदा,पा,सक)(पाइपूर्वकः) प्रार्थने पाया।
२२ । सन्स् (भा, पा, सक)(पाहपूर्वकः) प्रार्थने ; पायंसन।
२२ । अन्म् (भा, पा, सक) प्रशंसायो, प्रार्थने ; गंमते।
२२ । गम् (भा, प, सक) (विपूर्वकः) वधे ; विरासति ।
२३। अय् (भा, पा, पक) (उत्पूर्वकः) उदये ; उदयते ।
२३ । । (भा, प, प्रक, पनिट) उत्पूर्वक:) उदयेः; उदयति।
२३।र(पदा,प,पक.अनिट्)(उत्पूर्वक:)प्रमादये, उदेति।
%B
.
.
(१) (क) प्रदे, 'कोमा' रवि भवे पुन: पुन: बरते बची
पते, कीपूयते, ति पदयम् भवनि।

कविसाधाडविपरम् ।
.
म
बोकसंखा।
२१। (दि, पा, पक, पनिट) (उत्पूर्वकः) अमादये ;
सदीयते।
२४ । दा (ता, प, सक) दाने ददाति ।
२४ । हा (पदा, प, सक) छेदने, खण्डने ; दाति ।
२४ । दे (भा, प, सक) (प्रवपूर्वः) गोधने ; पबदायति ।
२४ । दो (दि,प,सक)(पवपूर्व:) छेदने, पहने; भवति।
२५॥ विद् (पदा, प, सक) चान; वेत्ति ।
२५ । विद (दि, पा, सक) पवखाने ; विद्यते।
२५ । विद (रु, पा, सक, पनिट) मौमांसायां ; विन्ते।
२५ । विद (त-म, उभ, सक, पनिट) चामे ; विन्दति ।
२।। सू (पदा, पा,सक, बैट्) (प्रपूर्वः) प्रसवे ; प्रसूते ।
२५ । सू (दि, पा, सक, वेट)(प्रपूर्व:) प्रसवे ; प्रसूयते ।
२१। सु (पदा, प, सक) (प्रपूर्व:) प्रसवे ; प्रसौति ।
२१॥ स (भा, प, सक) (प्रपूर्व:) प्रसवे ; प्रसवति ।
२७। (क, प, सब) पनाति
२७। हन् (पदा, पा, सक) बने हो।
२७। इन (भा, प, सक) बर्वने ; यति ।
२७। हज (, प, सक) वर्षम; वर्वति
२८ । एच (पदा, पा, पक) (सम्पूर्व:) सम्पर्क सम्मो ।
२८ । एच् (क, प, पक) (सम्पूर्वः) सम्पर्क सम्पति।

पपिरामवापिपरवा
बोकसंखा।
२८ । एच् (जु,प, चक) (सम्पूर्व:) सम्म सम्पति ।
२८ । एच् (मा, प, पक) (सम्पूर्वकः) सम्बईसम्पति।
२८। तप (भा, प, चक, पनिट) प्रमुख, उत्ताप ; तपति।
२९ । तम् (दि, पा, पक, पनिट) प्रभुत्वे, सत्तापतयो ।
२८ । तप् (भा, उम, सक) सन्तापने, हाई; तपते ।
२८। तप् (, प, सब) सन्तापने, दार; नापयति ।
३० । इन्ध (भा, प, सक) गोधने , अन्धति ।
३° | एन्ध (भा, त्रा, सब) गोधने , गन्यते ।
३० । गन्ध (चु, प, सक) योधने ; उन्मयति ।
३० । एथ् (दि, प, पक, प्रनिट) सो; गति ।
११ । सह (धु, प, सब) सहने ; साहयति।
११। सह (भा, प. सक) सहने ; सहति ।
११ । सह (भा, पा,सक) सहने ; सकते।
२१ । सह (दि, प, सक) सहने ; समति ।
३२ | मान (भा, पा, सब) विचार; मौमासी ()।
१२। मान् (धु, प, सक) सबाने ; मानवति ।
२२ । मान् (भा, प, सक) सचाने ; मानति ।
१२ | मन (पा, सब) सबाने; मानवत।
.
(१) विविजनपः सन मानामहानवर और रवि समिधान,
हितो, नीले, मीमांस नि मापस पानुसंज्ञायां लिए।

Arr.
पविरमानधातपिपरकम् ।
।
बोकसंख्या।
१५। एस (भा, पा, सक) पहरे; हयते ।
२१। यह (बाग, उभ, सक) पाये शाति।
११। यह (भा, पा. सक) बहरे; गहते ।
१५। यह (पदन्त ,पा, सक) पहणे ; महयते ।
३४ । मह (भा, प, सक) पूजायाँ ; महति ।
१४ । मा (पदस , प, सक) पूजाय ; महति ।
१४ । महो(क)(नामधातः,पा,पक) पूजायां ; महीयते(१)।
२४ । मन (भा, पा, पक) ही ; मंहते ।
१५ । ध (भा, उभ,सक) धारणे ; धरते।
३५ । (चु, प, सक) धारणे ; धारयति ।
१५ । ४ (तु, पा, प्रक) प्रवखाने; धियते (२)।
२५। (तु, प, पक) प्रवस्थाने; प्रियति ।
२।। ष् (तु, प, सक, सेट ) अभिलाषे ; इच्छति (३) ।
१६। इष् (दि, प, सक, मेट) (अनुपूर्वकः) पन्वेषणे ;
पन्विति।
.
(1) 'नमसपीपरिष: पादियः सः तो पति सूक्षेत्र काययः ।
पादिगम चिनीमहीडीवोगदाना भानुपमेण वामनेपदम् ।
(१) ब) पासाने इति धावीसौदादिवात् करि घट -यषा
"प्रियते इसमप्रसाधन" रवि कुमारः, वियते पहिले वर्षः।
(१) स्वादामवादिस्मेष तौदादिकासावीरिजादेवः ।

बबिरहतधातुविवरचन।
सोकसंस्था।
३५ । इष (का, प, सक, बेट) पाभौरीसति।
३६ । ईष् (भा, प्रा, सक, सेट) दाने, रवये ; पते ।
३७। प (तु, पा, प्रक) (वि+पापूर्वः) व्यापार, उद्योगे;
याप्रियते।
३७ । प (हा, प, सक) पाचने, रक्ष; पिपति।
३७। प (पु, प, सक) पूरने ; पारयति ।
३७ । पाल् (चु, प, सक) पालने, रघरे पासयति।
३८ । बुट (तु-कु, प, अक) भेदे, पये ; त्रुटति ।
१८ । बुट (दि, प, प्रक) भदे, चये ; वुवति ।
३८ । तड़ (त-कु, प, सक) भेदे, विनाये ; तुइति ।
३८ । तुड़ (भा, पा, सक) भेदे, विनाये ; तोड़ते (२)।
३८ । मि (खा, उभ, सक) चेपये ; मिमोति ।
३८ । मी (क्रा, उभ, सक) विनाशे; मौनाति ।
३८ । मी (दि, पा, सक) विनाये ; मौयते
३८ । मौ (भा, पा, सक) गती, प्राप्तौ ; मयते ।
४० । तय् (भा, पा, भक) पालने, रघरे तयते ।
४. । ताय (भा, पा, सक) पासने, रवये; तायते।
४०। (भा, प्रा. सक) रघरे, वारे; पायते ।
४० । स्त्री (भा, प, अक) संहती, धनी ; खगवति ।
%3
.
.
(१) बोविन्दमापरतोना मते धानुरवं परपदी।

१.
पवितधातुविपरपम्।
.
सोकसंख्या।
४१ । एभ (भा, पा, प्रक) दीप्तो ; योभते ।
४१ । एन्भ (तु, प, प्रक) दीप्तौ ; शुभति ।
४१ । शुभ (तम, प, पक) दीप्ती ; शुम्भति ।
४१ । एम्(तु-म, प, सक) निपूर्वकः, विनाश; निशुम्भति।
४२ । युज् (रु, उभ, सक)(निपूर्वकः) योजने ; नियुङ्क्ते ।
४२ । युज् (चु,प,सक)(मिपूर्वकः) नियोजने ; नियोजयति।
४२ । युन् (भा, प,सक)(निपूर्वकः) नियोजने; नियोजति।
४२ । युज् (दि. पा, प्रक) योगे, समाधौ ; युज्यते ।
४५ । स्तोम (पदन्त चु, प, सक) प्रशंसायों ; स्तोमयति।
४३ । स (पदा, भ, सक) सवे; तौति ।
४३ । नु (पदा, प, सक) तवे नौति ।
४३। नू (त-ख, प, सक) सर्व ; नुवति ।
४४ । (त, प, सक)पये ; किरति ।
४४ । (तना, उभ, सक) बर; करोति
४४ (खा, उभ, सक) वध ; गोति।
881 (का-या उभ, सक) वधे ; साति।
४५ । (ता, प, सक) गमने; यति।
४५ । (ग-पा, सक) गमने ; पाति।
४५ गए (तमा, प, सक) गती, व्याप्ती ; मोति।
४ (भा, प, सक) गतो, शालो ; इच्छति ।

meanurn
कविरासतधातुविरम् ।
.
लोकसंख्या।
४६ । लुन् (भा, प, सक) गमने ; लुण्ठति ।
४६ । लुट् (भा, पा, प्रक) पासमा ; सोठते ।
४६ । लुन् (भा, प, सक) अपहरणे ; लुण्ठति ।
४६ । लुन्ठ (चु, प, सक) भूमी लुण्ठने ; लुण्यति ।
४७ । तिल् (यडन्तः) (भा, पा, प्रक) गती ; तेतिस्यते ।
४७ । सिम (भा, प, सक) गमने ; तिक्षति ।
४७ । चुम् (भा, प, पक) विसासे ; चुमति ।
४८ । मुच् (तम, उभ, सक, प्रनिट) मोपने ; मुवति ।
४८ । मुच (जु,उभ,सक)(प्रपूर्वकः) प्रमोपने प्रमोश्यति।
४८ । मोच (चु, प, सक) मोचने पर मोचयति ।
४८ । पत् (भा, प, पक)(निपूर्वकः) पतने ; निपतति ।
४८ । पत (पदन्त , प, पक) पतने ; पतयति
४८। पन (दि, पा, पक)(पधिपूर्व:) प्रमुले, पाविपचे;
पधिपत्यते।
५०। भू (भा, उभ, सक) प्राप्तो ; भवते (१)।
५० । भू (, पा, मक) सम्भावने, तर भावयते ।
५० । मू (भा, प, पव) सत्तायां ; भवति ।
५० । भू (, प, सक) भावने, मनने ; भाववति ।
५। नूर (चु, पा, सक) (उत्पूर्व:) उसमे ; ड्रयते ।
(1) 'भष: मामी वा विमाधाबपाण

APNAAMKARAN..
कपिरहस्तधातुविवरणम् ।
.
लोकसंख्या।
५१ । गुर् (तु-कु, पा, सक)(उत्पूर्वः) उद्यमे ; उगुरते।
५१ । गूर् (दि, पा, सक)(प्राङपूर्व:) प्रागमने ; आर्म्यते ।
५२ | विद (चु, पा, सक) वेदने, बोधने ; वेदयते ।
५२ । विद (च, प, सक) वेदने, बोधने ; वेदयति ।
५२ । विद (चु, प, सक)(निपूर्वकः) निवेदने ; निवेदयति।
५३ । बुध (भा, पा, सक) जाने ; बोधते ।
५३ | बुध (भा, प, सक) जाने ; बोधति ।
५३ । बुध् (दि, पा, सक, पनिट) जाने ; बुध्यते ।
५४ । बध (भा, पा, सक) निन्दायां ; बीमत्सते (१) ।
५४ । बन्ध (क्रया, प, सक, पनिट) बन्धने ; बधाति ।
५४ । बध (चु, प, सक) बन्धने ; बाधयति ।
५५ । मज् (पदा, प, सक, वेट) योधने ; मार्टि।
५५ । मन् (भा, प, सक, पेट्) मार्जने ,भूषणे ; माजति।
५५ प ( प, सक) भूषणे, निवार; माजयति
५५। जुम् (दि, प, पक) चोमे, सन्चलने ; हुभ्यति ।
५५ । चुम् (भा, पा, पक) चोमे, सबसने;
५५ । धुम् (बाग, प, पक) चोभे, उगे ; चुनाति ।
५७॥ हिनम् (र, प, सक) हिंसायां; हिनस्ति ।
(१) विविवड़प: पोम इत्यादिसूब खा सन् होच। भमानखा.
दिवामिवारियूपारावीसभः ।

पपियवाविपरवाना
ए
.
बोकसंख्या।
५७। हिनस् (भा, प, सक) हिंसायां; सिति ।
५७ । हिन्स् (धु, प, सक) रिसायो ; सियति ।
५८॥ (हा, प, पक) सम्बायो ; बिति ।
५८ । डोह (भा, प, पक) सजायां ; डोचति ।
५८। बीपी(क) (मामधातुः) सजाया; डोषीयते (१)।
५८ । मुख (पदन्त , प, सक) पौरने ; मुखयति ।
५८ । म (नामधातः) सुखानुभवे ; सुखायते (२) ।
५८ । सस् (दि, प, पक) प्रौती ; स्थति।
• । देव (भा, भा, पक) कौड़ायां ; देवते ।
। दिव (दि, प, पक) कौड़ायां ; दिव्यति ।
। दिव (चु, पा, पक) (परिपूर्णः) रोदने ; परिदेवयते ।
१। बिष् (दि, प, सक, पनिट) पाशिने विति।
११। निर (भा, प, सक) दहने ; श्रेषते ।
विप (न, प, सब) पाणिने, भारीपयति।
११। मन (गा, प, सब) मदने, एकने महाति।
(1) औक) भवादिलो पाडान 'मनपरिष: पचारिक
नोविजयी भोजन पावरपरका
(२) समासाद वितरपाका विषयमापनावरे
पाते।

कविसमतधातुषिपरपम् ।
।
,
लोकसंख्या।
६२ । मन्य् (भा, प, सक) मथने, दसने ; मन्यति ।
१२। मथ् (भा, प, सक) मथने, पौड़ने , मथति।
१३ । सन्क (भा, पा, पक) पहायां, भये ; यते ।
३। शक (दि, उभ, सक) करणसाम! ; शक्यते ।
१३। सक् (खा, प, सक, वेट) करणसामों ; मनोति ।
१३ । पक (खा, पा, सक, सेट) करणसामधी ; शकुते ।
६४ । खेल (भा, प, प्रक) कौड़ाया, उत्सवे ; खेलति ।
६४ । खेल (चु, पा, प्रक) क्रीड़ायां, उत्सवे ; खेलयते ।
१४ । खेला (नामधातुः) कौड़ाकरणे ; खेलायते (१)।
१५। पा (भा, प, सक) पाने ; पिवति ।
६५। पै (भा, प, सक) गोषणे ; पायति ।
१५। पौ (दि, पा, सक) पाने ; पीयते।
६। पाप (तु, प, सक) (प्रपूर्वक:) प्राप्ती ; प्रापयति ।
। पाप (भा, प, सक) (प्रपूर्वकः) प्राप्ती ; प्रापति ।
। पाप (खा.प,सक) (प्रपूर्वक:) प्राप्ती ; प्रायोति ।
(७। सन्ध (भा, पा, सक) प्रतिक्रमे ; लाते ।
..
(१) बादल कलादिमध्ये पाठात् कः । कलादिष; कर (ड),
विस(क), (ज), डीसी(क), स. मनु, पशु, पोट, तिरस्, घरम्, उपस्.
असम, मका, मेघा, भक, दुस, परम, भाष. दूपर, पार, परम, भिषत्र,
गांभ, एका, मेला, बा, सतम, पब, निः ।

परिराखVANIपिपरपमा
सोकसंस्था।
१७। सनष् (चु, प, सक) उमाने ; सायति।
५७। सन्छ (भा, प, सक) गोषी ; साति ।
4८। खिद (दि, पा, प्रक, पनिट) सेदे, दुःसे; वियते ।
4। खिद् (तु-म, प, पक, पनिट ) खेदे, व्याघात ;
सिन्दति।
१८|जा (च, प, सक)(पापूर्व:) पादेश ; पात्रापयति।
१८।ा (चु, प, सक)(सम्पूर्व:) वधे ; मंत्रापयति ।
१८ । सा (चु,प,सक)(विपूर्व:) आवेदने ; विज्ञापयति ।
७० । कल (भा, पा, प्रक)(निसपूर्वः) शब्द, निःसरणे ;
निकलने।
७० । कल (पदन्त चु, प, सक) गणने, लामे ; कसयति ।
७० । कल् (चु, प, सक)(उत्पूर्वः) विम्सार, उदौरणे ;
उत्कालयति ।
११ । गई, (भा, प, प्रक) गर्थे, पहारे; गर्चति ।
७१। गल्भ (नामधातुः) गर्विताचारे ; गल्भायते (१) ।
१। गर्व (च, पा, प्रक) गई, पहारे; गर्बयते ।
७२ | कन्द (भा, पा, प्रक) पार्तनादे, विसापे; क्रन्दते।
०२ । बन्द (भा, प, प्रक) रोदने, विसाप ; कन्दति ।
.
(१) पापनाशी सचीपर या बसमीकीड़ात तिनम मा.
परवीबाःहिस, गवलेन वामनेपदमा बमः ।

पविरामविकरणम् ।
.
-
जीवसंखा।
२। मान्द, (, प, पक) रोदने, विद्याप ; मन्दवति।
। (त, पा, सक)(पापूर्व:) पादरे ; पाद्रियते ।
७५। (का, प, सक) विदार; खाति ।
५। (भा, प, पक) भये ; दरति ।
७४ । बर (तमा, प, सक) परिभवे ; हणोति ।
७४ । त (का, प सक) पाच्छादने ; बणाति ।
७४ । स (खा, उभ, सक) पाचाहने ; स्तृणोति ।
०५ । बत् (भा, पा, पक) यो ; यतते ।
७५ । यत् (धु, प, सक) पौड़ने ; यातयति ।
७५ । यत् (, प, सक)(निसपूर्व:) वैरयोधने निर्यातयति ।
। यान् (भा, उभ, सक) तौलौकरणे ; योगांसते (१)
। पि (खा, उभ, सक)(निपूर्वक:) तौल्लीकरणे;
निशिनोति।
। यान (धु, प, सक) तौरवीकरणे ; मानयति ।
७७ । सद् (त, प, पक, पनिट) विषादे ; सौदति (२)।
७७ । सद (भा, प, सक) (पापूर्वः) प्राप्तौ ; भासदति ।
७७ । सद् (चु, प, सक)(पापूर्वक) प्राप्तौ ; प्रासादयति।
७८ । बष्ट (भा, प, सक) विभागे, वण्टने ; वहति ।
.
(१) विनिमयुपः सविवादिसून कामपानी: सब।
(२) साहायपेयादिस्यसाधावीसीमावः ।
mamman

पविरामायापिकरण
"
बोकसंस्था।
७८ । वष्ट (चु, प, सक) पहने, विभागे ; पति ।
७८ । पट (पदन्त ,प,सकोबछने,विमागे पडापयति ।
७८ मा (घा, पा, सक) प्रमाणे ; मिमौते।
७८ मा (दि, पा, सक) प्रमाणे मावते।
७८ । बा (भा प, सक) अनुमोसने ; मनति (१)।
८० । वृध् (भा, पा, पक) हो । यति।
८०। यई (चु, प, सक) वर्षाने, पूरणे, वईयति ।
८०। वर्ष (चु, प, सक) छेदने ; वायति ।
८१। स्कन्भ (भा, पा, सक) (विपूर्वः) निवारण, रोधे ;
विष्कम्भते।
८१ खन्भ (का,प,सक)(विपूर्वः) विस्तारे; विकमाति।
८१। स्वान (खा, प, सक) (विपूर्वः) निवारी रोधे ;
विधीति।
२। सन् (भा, पा, पक) गर्वे, मद; सभने।
८२ । स्तन (का, प, पक) गब्बे, मदे ; समाति।
२। सन्म (स्वा, प, पक) गर्थे, मदे ; सभोति ।
३। आप (भा, पा, पक) प्रथम; बाल्पते ।
८। छाप (चु, प, सक) बलमाया, हावी ; वस्यति।
८। छप (भा, प, सब) ऐदने ; वसति ।
(१) साहायपेबादिना वाचावीनार्दनः ।
MainAM

कपिरासावधाषिरम् । - सोकसंस्खा। ८४ । दाय (भा, पा सक) दयायो, दाने ; दायते । ८४ । दे (भा, पा, सक) दाने ; दयते । ८४। दो (दि, पा, पक) ये ; दीयते। ८५ । ची (भा, पा, प्रक) उमादे, मोहे ; चौवते । ८५ । तो (भा, प, पक) स्खौल्ये, उन्मादे ; तोवति । ।। वर्ष (चु, प, पक) क्रोधे ; रोषयति । ।। ष् (दि, प, पक) क्रोधे , रुथति । ८।। ष् (भा,पापक (पभिपूर्वः) वधे, संहारे भिरोषति। ८७। ष् (स्वा. प, प्रक) प्रागल्भ्ये ; चोति । ८७ । वृष (भा, प, सक) पोड़ने वधे ; धर्षति ८७ । ष (, उभ, सक) बलपूर्चकबधने ; धर्ष यति । ८८। चूर (दि, पा, सक) दाहे, विनाशे ; चूर्यते । पूर्ण (चु, प, सक) पेषणे, विनाये ; चूर्णयति । ८। चूर्ण (नामधातः) (पवपूर्वः) चूर्णद्रव्यैरवविरणे ; पवचूर्णयति । ८८। कछ (भा, पा, पक) (अत्पूर्वः) उत्कण्ठायां ; उत्कण्हते। ८८। वह (भा, प, सक) (उत्पूर्वः) उत्कलापूर्वक- चिन्तायां ; उत्करहति । सागर(पपक)(उत्पूर्वः) उत्वलायो, भौताये; उत्ववति।

परिसVANIविपरमा
बोकसंख्या।
८. । मार्ग (चु, प, सक) अन्वेषले; मार्गयति ।
४.। मार्ग (भा, प, सक) अन्वेषणे ; मार्गति ।
८० । मग (पदन्त , पा, सक) पन्वेषणे ; मगयते ।
८१। मिष (इ, प, सक)(विपूर्व:) विशेषणे ; विपिनष्टि ।
८१। शिष् (भा, प, सक)(विपूर्व:) विशेषणे ; विशेषति ।
८१। मिष (चु, प, सक)(विपूर्व:) विशेषणे ; विशेषयति ।
८२ । तन (च, प, सक) (विपूर्वः) विस्तारे ; वितामयति।
८३ | तन् (भा, प, सक)(विपूर्वः) विस्तारे ; वितमति ।
८२ । तन् (तना, उभ,सक)(विपूर्व:) विस्तारे; वितनोति।
८३ । केय (भा, पा, पक) कवने ; केयते ।
८३ किम् (दि, उभ, प्रक) को; किस्यते ।
८५। किम् (क्रया, प, सक, वेट) पौड़ने ; किनाति ।
८४ । वच् (पदा, प, हिक, पनिट) कंचने ; पति।
८४) व (भा, प, दिक, पनिट) करने ; वति ।
८४ । वच् (चु, प, सक) वाचने, वापयति।
८५। हह (भा, प, पक) हो, दीप्ती ; बर्षति ।
८५। हन्ह (भा, प, पक) हो, दौसौ ति।
८५। हन (भा, प, प्रक) गजशब्द इति ।
4। डिप (त-कु, प, सक) प्रेरणे, वेगममने जिपति ।
टिप् (दि, प, सक) प्रेरणे, वेगममने ; हिप्यति ।
-
पाठ;
.
,
.

.MA.MAAV
....
AAMR.....।
बपितातुवियरवन ।
-
बोकसंस्था।
८। डिम् (, प, सक) प्रेरणे, वेगगमने ; डेपयति ।
८७। मज (भा, पा. सक) भजने, दाई ; भर्जते ।
८७ । भस्न (त, उभ, सक, प्रनिट) भजने, दाई भन्नति।
८७ । भू (क्रया-पा, प, सक) भजने, दाहे ; भृणाति।
८८ । रिच (व,उभ, प्रक,पनिट) विटक्षरणे, वियोगे; रिक्त
८८। रिच (भा, प, पक) वियोगे, शून्यत्वे ; रेचति ।
८८ । रिच (चु, प, पक) संयोगे, समृतौ ; रेचयति ।
८८ । वद् (भा, प, सक) कथने ; वदति ।
८८ व (भा, पा, सक) करने ; वदते ।
८८। बद (तु, प, सक) कयने ; वादयति ।
१०० । अर्ज ( प, सक) उपार्जने; प्रति
१०. । पर्ज (भा, पा, सक) उपार्जने ; अर्जते ।
१०। पर्ज (भा, प, सक) उपार्जन ; पति।
१०१। गाल (मा, पा, सक) प्रशंसायां ; मालते।
१.१। अल् (भा, पा, प्रक) गती, प्रचारे ; गलते।
११। पल् (भा, प, सक) गती, प्राप्ती ; असति ।
१.२ मच (, प, सक, सेट्) भक्षी ; भक्षयति ।
१.२। भए (भा, पा, सक) भक्षर ; भरते।
१२। भए (भा, प, सक) भवसे ; भवति ।
११॥ सस् (धु, पा, सक) लिलाया ; सासयते ।
.
.

पपिराधातुविवरण।
.
लोकसंखा।
१०३ । सस् (उ, प, सक) लासने, पालने ; सासयति।
१०३। लस् मा, प, पक)(उत्पूर्वकः) पिलाये, पारस्ये;
हसम्मति
१०४ । मुट् (तु-कु, प, सक) चूर्णने, महने ; मुटति ।
१०४ । मुट् (भा, प, सक) चूर्णने, महने ; मोटति ।
१०४ । मुट् (चु, प, सक) चूर्णने, महने ; मोटयति ।
१०५ । म (का-पा, प, सक) वधे ; मृगाति ।
१०५ । म (तु, प, सक) वधे ; मयति ।
१०५ । स (तु, पा, पक) मररी; नियते ।
१।। बस् (दि, प, पक) भये ; परवति ।
१०६ । वस् (भा, प, प्रक) भये ; वमति ।
१०६ । वम् (9,प.सक) धार, पहले, निषेधे ; वासयति।
१०७ । लुट (दि, प, सक) खण्डने ; सुवति ।
१०७ । लुट् (भा, प, सक) लुण्डने ; सोटति ।
१०७ | सुट (च, प, सक) सुखने, मन्यने ; बोटयति ।
१.८ । गई (भा, पा.सक) निन्दायां ; महते।
१०८ । गई, (भा, प, सक) निन्दायाँ ; महति ।
१.८। गई (उ, प, सक) निन्दा ; गईयति।
१.८ । द्वाप (भा, पा, प्रक) पावाम, देय ; हाधते ।
१.८। द्वार (भा, पा, पक) प्रबागरे ; द्वारने ।
..
.
.
।

कविरासतधातुविवरणाम् ।।
.
लोकसंख्या।
१०८ । दाघ (भा, प, अक) पायामे, घड़ी ; द्राषते ।
११० । चि (का, प, सक) क्षये, नाशे ; क्षिणाति ।
११ । क्षिण् (तना, प, सक) क्षये, नार्य ; क्षिणीति ।
११. । क्षिण (तना, आ, सक) क्षये, नाथे ; क्षिणुते ।
१११ । हिन्ड् (भ, पा, सक) गमने, अनादरे ; हिण्डते ।
१११ । हिण् (भा, प, अक) विलासे, हावे ; हिणति ।
१११ । हेड (भा, पा, सक) अनादरे ; हेड़ते।
११२ । चि (भा, प, अक) क्षये, नाशे ; क्षयति ।
११२ । ६ (भा, प, भक) क्षये, नाथे ; क्षायति ।
११२ । चि (ल, प, अक) वासे, गतो; क्षियति।
११३ । जुड़ (जु, प, सक) प्रेरण, गतो ; जोड़यति ।
११३ । जुड़ (भा, प, सक) प्रेरणे, गती ; जोड़ति ।
११३ । जुड़ (तु कु, प, सक) बन्धने ; जुड़ति ।
११४ । राध् (स्वा, प, सक) पार्क, संसिहो; राधीति ।
११४ । राध (दि, प, सक) पाके, संसिही ; राध्यति ।
११४ । राष् (दि, प, प्रक) सम्पत्तौ ; राध्यति ।
११५ । मुष् (भा, प, सक) हरये ; मोषति ।
११५ । मुष (का, प, सक) हरणे, स्खलने ; मुखाति ।
११५ । मुष (दि, प, सकरपे, खाने ; मुवति ।
११ । पई (, प, सक) पूजाया ; पयति ।
.
।
.
.

कविरहखातधातुविवरणम
२३
-
लोकसंख्या।
११६ । अर्च (भा, प, गक) पूजायां ; पति
११६ । पञ्च (भा, पा, सक) पूजायां ; अर्थते ।
११७ । व्यय (कु, प, सक) व्यये, उत्मग ; व्ययवति ।
११७ । व्यय (भा, प, सक) मतो, प्राप्ती ; व्ययति ।
११७ । ध्यय (भा, पा, सक) गती, व्याप्ती ; व्ययते ।
११८ । अई (भा, प, सक) विनाशे ; प्रति ।
११८ । अई (भा, पा, सक) विनाश ; पईते ।
११८ । बई (चु, प, सक) विनाशे ; अई यति।
११८ ! स्वद (भा, पा, सक) भाम्बादने ; वदने ।
११८ । खाद (भा, पा, सक) प्रास्वादन ; म्वादने ।
११८ । स्वद (चु, प, सक) (आङपूर्व:) प्राम्वादमे
पाम्बादयति ।
१२० । विच्छ (तु, प, सक) गमन ; विच्छति
१२० । विच्छ (भा, प, सक) गमने ; विच्छार्यात ()।
१२० । विच्छ (आन्तः, प, सक) हरगे ; विश्छाययति ।
१२१ । भी (ता, प, प्रक) भये ; विमति ।
१२१ । भेष (भा, प, पक) भये ; भेषति ।
१२१ । भेष (भा, प्रा,प्रक) भये ; भेषतं ।
4
(१) '
विरानुलिपवाय: न्याय:, बनी पानुस। पायर्यावर
तुदादित्वात विचति इति कपम् ।

कबिरामनपातपिपरपम् ।
शोकसंस्था।
.
१२२ । बत् (रु, प, सक) वेष्टने ; आपत्ति।
१२२ । बत् (तु-म, प, सक) छेदने ; तति ।
१२३ । कृत् (च, प, सक) कीर्तने ; कोर्तयति ।
१२५। पन्च (भा, पा, प्रक)(निपूर्वः) अपगमे ; न्यञ्चते ।
१२३ । पञ्च (भा, प, प्रक)(निपूर्वः) अपगमे ; न्यञ्चति ।
१२३ । पन्च (चु, प, सक) व्यसने, योभने ; प्रञ्चयति ।
१२४ । कुन्य (क्रया, प, प्रक) संकेशे ; कुधाति ।
१२४ । कुन्य (भा, प, प्रक) संकणे ; कुन्यति ।
१२४ । कुथ् (दि, प, प्रक) संक्रये, दुर्गधे ; कुष्यति ।
१२५ । चर् (चु, प, सक)(विपूर्व:) विचारे, मीमांसायां ;
विचारयति।
१२५ । चित् (भा, प, सक) संज्ञाने ; चेतति ।
१२६ । चित् (चु, पा, सक) संघाने; चेतयते ।
१२७ । भ (भा, उभ, सक,) भरणे, धारये ; भरते।
१२७। भ (ता, उभ, सक) भरी, धार; बिभर्ति ।
१२८ । धाव (भा, पा, पक) द्रुतगतो ; धावते ।
१२८ । धाव(भा,प,पक)(अभिपूर्व:)इतमतौ; पभिधावति।
१२८ । सम् (भा, पा, पक) स्तो; स्तोभते ।
१२८ । स्तनम (का, प, पक) सो; सुभाति ।
१२८ । सन् (खा, प, पक) स; सुधोति ।
.

कविरासतधातुविरमा
लोकसंख्या।
१३० । निन्ज (प्रदा, पा, प्रक) (प्र+पारपूर्वकः) एकी;
प्राषिके।
१३० । निन् (हा, उभ, सक, पनिट) योधने, प्रचासने ;
१३१ । किन्द (भा, उभ, पक, सेट) रोदने ; किन्दति ।
१३१ । विद (दि,प,प्रकावेट) केदे,पार्द्रताया; विद्यति ।
१३२ । धे (भा, प, पक)(सम्पूर्वः) सन्धी ; सन्धयति ।
१३२ | धा (डा.उभ, सक) (सम्पूर्वः) सम्भाने, मन्दधाति ।
१३३ । भन्ज् (उ, प, सक) भने ; भवति ।
१३३ । भन्ज् (रु, प, सक, पनिट) भनने ; भति।
१३४ । विच (का, उभ, सक, पनिट) (विपूर्षक:) विवेक ;
१३४ । विच (स, उभ, मका, पनिट)(विपूर्वक:) विवेक ;
विविधि।
११५। प्याय् (भा,पा,प्रक)(पारपूर्वक:) प्रौती; पाप्यायते।
१३६ । यम् (भा, पा, पक) (वि+पारपूर्व:) वायाम ;
बाबचते (१)।
(१) 'पाबागदगमानवमः' विषयवान मारमात् यमान
परिमापाबनेपरम ।

--
P.A.......An.
कविरासतवावियरवन् ।
-
पञ्चते।
।
श्रीवसंख्या।
१६ । मिद (भा, पा, भक) मेदे, मेहे; मैदते ।
११। मिद (दि, प, प्रक) मैदे, मेहे ; भवति ।
१३७ । (वा, प, सक) हिंसायां ; कणोति ।
१३७ । को, (का, प, सक) द्रवाविनिमये ; कोणाति ।
१३८ । पई (भा, पा, प्रक) दीप्तो ;
१३८ । पर्च (नामधातुः, पा, प्रक) पूजाईवे ; अर्घायते ।
१३८ । धोर् (भा, प, प्रक) गतिचातुर्ये ; धोरति ।
१३८ । धूर (दि, पा, प्रक) गती ; धर्यते ।
१४० । कुच् (भा, प,पक)(सम्पूर्व:) संकोचे; संकोचति ।
१४० । कुच (तु कु, प, प्रक)(सम्पूर्वः) संकोचे, संकुचति ।
१४१ । घुष (भा, प, सक) घोषणे ; घोषति ।
१४१ । घुष (चु, प, सक) घोषणे ; घोषयति ।
१४२ । डी (दि,पा,प्रक)(उत्पूर्वः)आकाशगतो; उङहीयते।
१४२ । हो (भा,पा,प्रक)(उत्पूर्व) प्राकाशगतो; उखडयते ।
१४३ । मी (भा,उभ,सक)(अनुपूर्वः) अनुमान ; अनुमयते ।
१४३ । मी (चु,प,सक)(अनुपूर्व:) अनुमाने; अनुमाययति ।
१४४ । बद (क्रया, प, सक) मई ने, चूर्णने ; ममाति ।
९४४ । सद् (भा, पा, सक) महने, संवाहने ; मई है।
९४५ । मिस् (तु, उभ, पक) सम्मिलने; मिलति ।
१४५ । मौल् (भा,प,पक) मुद्रायां, निमौलने ; मौलति ।

बपिएसनधानुपिपरपमा
.
.
लोकसंस्था।
१४६ । घुट् (भा, पा, पक) (विपूर्वः, पाहपूर्व:) प्रति-
निहत्ती; वाघोटते।
१४६ । घट (तु-कु, प, पक)(विपूर्वः, पासपूर्व:) वाधान,
निहत्ती ; वाषटति।
१४७ । पन्च् (भा, पा, सक)(प्रपूर्व:) प्रकाये ; प्रपश्यते ।
१४७ । पन्च (चु, प, सक)(प्रपूर्व:) विस्तारे ; प्रपत्रयति ।
१४८ । तुष (दि, प, प्रक) सन्तोषे ; तुचति ।
१४८ । तूष् (भा, प, प्रक) सन्तोष ; वृषति ।
१४८ । विज (त, पा, प्रक)(उत्पूर्वः) उडेगे ; उहिजते ।
१४८ । विज् (रु, प, प्रक)(उत्पूर्व:) वैराग्ये ; उहिमति
१५. । निद् (भा, उभ, सक) मिन्दायाँ ; नेदते ।
१५०। निन्द् (भा, प, सक) निन्दायां ; निन्दति ।
१५१ । पूर् (चु, प, सक) पूरणे ; पूरयति ।
१५१ । पूर् (दि, पा, सक) परिपूरले ; पूर्यते ।
१५२ गल्भ(नामधातुः)(प्रपूर्व:)गर्विताचारे; प्रगल्भायते।
१५२ । गल्भ (भा, पा, प्रक)(प्रपूर्वः) गये ; प्रगल्भत ।
१५३ । वाग् (भा, पा, प्रक)(पपूर्वः) दौमी ; प्रकायत ।
१५३ | काय (दि, पा, प्रक)(प्रपूर्वः) दौती ; प्रवाश्यते ।
१५४ । बप (दि, प, पक) प्रोती; यति ।
१५४ । बप (चु, प, सक) प्रौपने ; तर्पयति ।
%3B
:

कपिरासश्यावृषिपरपम् |
।
लोकसंख्या।
१५५ । पिट (भा, प, सक) वधे ; खेटति ।
१५५ । खेट (पदन्त चु, पा, सक) वधे ; खेटयति ।
१५६ । मन् (तना, पा, सक) भान ; मनुते ।
१५६ । मन् (दि, पा, सक) जाने ; मन्यते ।
१५७। चित्र (पदन्त चु, प, सक) अनुरचने ; चित्रयति।
१५७ । विवी(क) (कलादिः) विनये ; चिनीयते ।
१५८ । कुप (दि, प, प्रक) कोपे , कुप्यति ।
१५८ । कुप् (, प, प्रक)(प्रपूर्व:) प्रकोपे ; प्रकोपयति, ।
१५८ । (भदा, पा, सक) खतौ ; है।
१५८ । (१ प. सक) सुती ; यति ।
१५० । पन्क (भा, पा, सक) लक्षणे, पाने पाते।
१५० । भनक (पदन्त चु,प,सक) चियुक्तकरणे ; प्रत्यति।
१५५ । यिष् (, प, सक)(निस्पूर्वः) उन्मूलने, शून्यता
सम्मादने ; निःशेषति।
१५२ । मुच् (तु-म, उभ, सक, पनिट) मोचने ; मुञ्चति।
१५२ । (त, प, सक)(प्रपूर्वः) मोचने ; प्रोच्छति ।
१५३। माम् (दि,पा,पक)(उत्पूर्वः) दीप्तो ; उद्भाश्यते ।
१५३। भम् (दि, प, पक) भये, पधःपतने ; भयति ।
१५४ । भान (भा,प, पक)घोरक्ते, पाकाहायां; भारति।
१५४। वानर (भा, प, सक) पावाहा ; काइति ।

विरावधाविपरपन शोवसंस्था। १५५ । घर (भा, पा,सक)(उत्पूर्व:) पदे ; उदयात। १५५ । घट (, प, सक) (उत्पूर्व:) समासने, विसारे; हदयावति । १५५ । तेप (भा, पा, पक) धरणे, कम्मने ; पते । १५७/चम् (भा, पा, सक, पेट्) धमाया ; चमते १५७। चम् (भा, प, सक) चमायां ; चमति । १५०। चम् (दि-यमा, प, सक) चमायां; शाम्यति । १५८ । तिन (भा. पा, सक) धमायां ; तितिक्षते (१)। १५८। ति (, प, सक) निशान ; जयति । १५८ (नामधातः,पा,पक)धिको प्रयायत (३)। १५८। बय (भा, पा, पक) पेविचे अबते । १७० । बल् (पु,प,सक)(विपूर्वक:) दाने ; विश्वापयति। १७० । बच् (भा,प,सक)(विपूर्षक:) दाने , विश्वपति। १०१ । मन्द (भा, पा, पक) बाये ; मन्दते । १७१। मन्द (नामधातुः,पा,पक) बड़ापार ; मन्दायते। १७२ । पन (प्रदा,प,पक)(प्रपूर्व:)प्रारधार; प्रापिति। (१) विविधनुष: सपियादिना समिति, लि, सिनिय ति भाग- पातुसंधार्या दिए। ()ीशिवाराातिवषत्वान उपदान : हि भति, आनुवर्ष

।
कपिरामनपातविपरपम् ।
.
जीवसंथा।
१७२ । पन्(दि,पा,पक)(प्रपूर्व:)प्राणधारणे ; प्रावत()।
१०१। सुप् (त-म, प, सक) लोपे, छेदने ; लुम्मति ।
१७३। सुप् (दि, प, प्रक) मोहे, प्रौत्सुक्ये ; सुप्यति ।
१७४ । दध (मा, पा, सक) दाने , दधते ।
१७४ । चा (डा, उभ, सक) धारणे ; धत्ते ।
१७५ । दद् (भा, पा, सक) दाने ; ददते ।
१७५ । दा (हा, उभ, सक) दाने ; दत्ते।
११। मनम् (भा, पा, पक) भंश, नाये ; पते ।
१० । अन्य (दि, प, पक) शे, नाये ; भश्यति ।
१७७ । अप (भा,उभ,सक,अनिट)पाक्रोये,यपधे;यपते।
१७७। यप (दि,उभ,सकप्रनिट)पाक्रोये,अपधे ;ययति।
१७८ । नट् (भा, प, पक) नृत्ये, अभिनये ; नटति ।
१७८ । नट (न, पा सक) दौती, अभिनये ; नाटयति।
१७८ । पत्र (चु, पा, सक) प्रतारणे ; वषयते ।
१७८ । बञ्च (भा, प, सक) गती ; वति ।
१८०। पू(भा, पा, सक) योधने ; पवते ।
१८० । पू (का-पा, उभ, सक) गोधने , पुनाति ।
१८१६ मा (जा,पा,सक) परिमार, विचारे; मिमीते।
.
(१) पावनचिनिन्दबादिना पिकसविधानात् पचे मामिति, पावते, रवि
हमानबारीपि भवति।

पिराखावधातुविवरण।
.
लोकसंस्खा।
१८१। मौम् (भा, प, पक) भब्द ; मौमति।
१२ । व (त, सम, सक, पनिट) वर्षपति।
१२ । अ (भा, प, सक, पनिट) वर्षी ; वर्षति ।
१८३। शौक (भा, पा, पक) सेके; मौषते।
१८३ । मौक (, प, सक) सेके, अणें ; मोवति ।
१८४ । शब्द(नामधातः,पा,पक)मन्दवरदमदायते(२) ।
१८४ । शब्द (धु, प, पक) गद गदसति ।
१८५ । खस् (भा, प, पक) (विपूर्वक)विसासे, कौड़ाया;
विसति।
१८५ । सस् (,प,पक) नृत्यनेपुणे, अभिनये; वासयति।
१८५ । बो (कु,प,चक)(विपूर्वः) चन्तर्धाने ; विडायति ।
१६। सो (भा,प,षक)(विपूर्वः) द्रयोकर : वियति ।
१८७। क्रम् (भा,पा, प्रक) (पपूर्व:) पार, चेष्टायां ;
प्रवामते (३)।
१८७। कम्(दि,प,सक)(पासपूर्व:) प्राकमरे पासम्मति।
१८८ | वो (पदा, प, सक) गर्भधारणे; वैति।
१८८ । वन (दि,पा,पक)(विपूर्व) उत्पत्ती; विवायते ।
(१) पद करीबीवि बदायवे। पदबाटाद: विपापै ब: इति
म: भाइरधनाबपदम।
(२) 'भोपादार गोपाबा परान् मोमबार पारी बाबपन।
प्रामधारभरी बर्षः।

बपिरमातापिपरपम् । शोकसंख्या। १८८ । प्रम् (भा, पा, पक) प्रख्याती ; प्रथते । १८८ । प्रथ् (चु, प, प्रक) प्रख्याती ; प्रधयति । १८. । पम् (भा, प, सक) गती, प्राप्तौ ; प्रमति । १८. । पम् (, प, सक) पौड़ने, रोगे ; प्रामयति । १८१। विष (डा, भ, सक, पनिट) व्यापने ; वैवेष्टि । १८१। विष (का, प, सक) वियोजने ; विष्णाति । १८२ | विष (भा, प, सक) विनाये ; शेषति । १८२ । मेष(नामधातः,प,पक)शेषतुल्याचार ; शेषति(१)। १८३। चिप (तु, उभ, सक, पनिट) क्षेपणे ; क्षिपति। १८५। क्षिप् (दि, प, सक, पनिट) क्षेपक्षे ; तिप्यति । १८४ । लप (भा, प, सक) यातायां वाचि ; लपति । १८8 । लप (चु, प, सक) वातायां वाचि ; लापयति १८५। यु (पदा, प, पक) सामे, मित्रणे ; यौति । १८५। यु (कमा उभ, सक) सङ्गमे, मियणे ; युनाति । १८५। बज् (धुप, सक) हिंसायो , रोजयति । १८५ बज (त, प, सक) भा, पौड़ने ; जति । १८७। बोए (भा, प, पक) अपसब्द ; बति । (१) पनि बचानको सीपबादिना शि, वात् पगुमः, बार- मारवा:, लत: बारमावस बीपः, सहमवेग अंग विधातुसंधा, विप् सप, पवारखीपः।

कविरासातपातुनिभरपन
२५
-
,
लोकसंख्या।
१८७ । मेछ (, प, पक) बोलभाषाप्रयोगे बोयति।
१९८ । दृम् (भा, पा, प्रक, पनिट) (सम्पूर्व:) शाने,
दर्शन ; सम्मणते ()।
१८८ । हथ् (भा, प, सक पनिट्) दर्शने ; सम्पश्यति ।
१८८ । निनम् (प्रदा, पा, सक) चुम्बने ; निस्ते।
१८८ । निन् (भा, प, सक) चुम्बने , निक्षति ।
२०० । घट (भा,पा,प्रक)(विपूर्वः) अपसरणे; विघटते।
२०० । घट (च,प, प्रक)(विपूर्वक:)पलायने ; विधाटयति ।
२०१। स्तन (भा, प, प्रक) (निपूर्व:) शब्दः ; निस्तनति ।
२०१। स्तन (भदन्तचु, प, पक) मेघशब्द ; समयति ।
२०२ । रस (भा, प, भक) शब्द ; रमति ।
२.२ । रस (पदन्त चु, प, सक) पाखादने ; रसति ।
२०३। लस्ज (भा, पा, पक) सम्बायां ; सब्बते (२) ।
२०४ । तल (चु, प, सक) उत्तोसने ; तोलयति ।
२०४।. तूल (च, प, सक) परिमाणे ; तूनयति ।
२०५ । दनम् (चु, पा, सक) दंशने ; पयते ।
२०५ । दनय (भा, प, सक) पनिट) दंथने ; दयति ।
(१) समपूर्ववादकत्वार सम्पमते वायनेपदम। समीक्षा
अधाति, समः भरेधः पकर्षकेच एच: + (बामपर) बान्
एते मार्षमा पि विधामादायकाः ।
(२) बीसदोमाने सबानुनुदाहियोगः ।
.
.
-

पपिरामापातपिपरम
२५॥ (, प, सक) यो पोषयति ।
२४ा (भा, प, सक) गोये ; पोचति ।
२०७। पद (पदन्तरपा, सक) गती, प्राप्ती ; पदयते।
२०७। पद, (दि, पा, पक)(सम्पूर्व:) सिहो ; सम्पद्यते ।
२०८ । सन्म (प्रेरणेवान्तः, भा,पा,सक) शब्देसम्भवति।
२०८। लभ (भा, पा, सक, पनिट) लामे ; लभते।
२०६। (भा, प, पक)(प्रपूर्व:) प्रहर्षे ; प्रहर्षति ।
२.८ । (दि, प, प्रक)(प्रपूर्व:) प्रहर्षे ; प्रायति ।
२१ । होला (नामधातः) दोलासहयाचारे ; दोलायते।
२१ । दुख (चु,प, सक) दोसने ; दोलयति ।
२११। बार (भा, पा, पक) प्रयो; बाहते।
२११ । बा (भा, उभ, सक, पनिट) वहने ; वहते।
२१२ । खिद् (भा, पा, पक) खेदे ; खेदते।
२१२ । खिद (दि, प, पक, पनिट) खेदे ; खिद्यति ।
२१३ । जम् (भा,पा,सक)(विपूर्वः) तसन्ताने, वायते।
२१५। वे (भा, उभ, सक) तन्तुसन्ताने ; क्यते ।
२१४ । वा (पदा, प, पक) वायुचलने , वाति।
२१४ । वे (भा, प, पक)(उत्पूर्वः) गोधे ; उवायति ।
२१५ । बजे (, प,पक) बसपारयोः ; खर्बयति (१)।
.
(1) पुरावे. बदारिदमिकलात् अदीति पदरी प्रकम् ।

पपिरावावधातुविवरणमा
-
बोकसंसा।
२१६ । यम् (भा, प, सक, पनिट) (पाधपूर्व:) पिसारे;
पारपति।
२६ । पान (भा, प, प्रक) विस्तृतो ; पाम्पति।
२१७ । मुद (उ, उभ, सक) अधिवासने ; मोदयते ।
२१७ । मुद (भा, पा, पक) प्राय; मोदते ।
२१८ । एच (दि, प, पक) योगे; गति ।
२१८ । चि(नामधातः, मयादिः)यौचाचाशनीयते (1)।
२१८। बा (पदा, प, अक) साने; बाति ।
२१८ । (भा, प, सक) वेष्टने ; चायति ।
२२० । गर्न (भा, प, प्रक) गर्जने ; गर्नति ।
२२० । ग (चु, प, प्रक) गर्जने ; गर्नति ।
२२१ । वाय (भा, पा, पक) वाये, भये ; बाबते ।
२२१ । वाय (भा, प, पक) वाये, मंगे; वायति ।
२२२ । ख (भा, प, पक, बेट) पदे ; खरति ।
२२२ । सर (पदम, प, मक) तिरखारे ; खरबति ।
२२३ । सम् (भा, प, पक) बहावा ; समति।
२२३ । साम (पदन्त , प, सब) साखरे; सामयति ।
२२४ । ईए (भा, पा, सक)(प्रपूर्व:) दर्शने प्रेक्षते।
..
(१) दिवादिबादसूतवाारायः। पारित विवीवर्ष:।
'भमादप वा वसीप वि स्त्रम् ।

बपिसावधातुविवरणम् ।
सोकसंख्या।
२२४ । चि (चु, प, सक,) (प्रपूर्व:) दर्शने ; प्रेक्षयति ।
२२५। सब,(दि,उभ,सक) (अभिपूर्वः)अभिलाषे;अभिलस्थति।
२२५ । लष् (भा,उभ,सक)(अभिपूर्व:)अभिलाषे; अभिलषते।
२२ । काम (दि-यमा, प, पक)म्बानी ; काम्यति ।
२२५ । कम् (भा, प, प्रक) बानी ; कामति ।
२२७ । कत्य (भा, पा, सक) माघायां ; कस्यते ।
२२७ । कब (पदस चु, प, सक) कथने ; कथयति ।
२२८ । पन्ज, (रु,प,मकवेट)(विपूर्व:) प्रकाये ; वानक्ति।
२२८। पन्ज् (, प, सक)(विपूर्वः) प्रकाये ; वाचयति।
२२८ । वुद (भा. प, सक)(पापूर्व:) छेदे ; पावोटति ।
२२८ । बुट् (, प,सक)(पाम्पूर्वः) छेदे ; पायोटयति ।
२३० । पश् (तु,प,सक)(समपूर्व:) बन्धने ; सम्पाययति।
२१ । पच,प,सक)(विपूर्व:)बन्धनामोचने ; विपापति।
२३९ । पूरी (तु, उभ, सक) भ्रमणे ; घूर्णते ।
२३१ । ए (ता, प,
सक) भ्रम घुणति।
२३२ । कस् (भा, प, पक)(विपूर्वः) दौती ; विकसति ।
२१२ । काम् (भा, पा. पक)(विपूर्व:) दीप्तौ ; विकायते।
२३९। बिल (त, प, पक) क्रीड़ायां; किसति ।
२२६ । कोह (भा, प, पक) कोड़ागं ; क्रीड़ति ।
२३४। कूट (पदन्त , प, सक) दाई, वधे ; कूटयति ।
२१४ । कुट (त-कु, प, पक)(समपूर्व:) कोटिचे; संकुरति।

पपिरामापिपरम
बोकसंस्था।
२३५ । क्रप (भा, पा, पक) अपार्ग ; अपते ।
२३५ । आप (पदन, प, पक) होणे अपयति ।
२३६ । शित् (भा, पा, पक) पौडओ ; पोतते ।
२३६ । मिन्द (भा, पा, पक) घोलो ; मिन्दते ।
२३७ । पन्छ (, प, सब) गतौ; पनवति ।
२३७ । पम् (उ, प, सक) मतौ; पचति ।
२३८ । साद (भा, पा, पक) गई। हादसे ।
२३८ । बाद (भा, पा, पक) पाहादे ; हादने ।
२३८ । मूई (भा, प, पक) ही ; मूर्यति।
२३८ । स्मूई (भा, प, सक) विमृती ; सूर्यति ।
२४. । हु (खा, प, सक) उपतापे ; दुयोति ।
२४. । हुम् (त, प, सक) मतो; दुपति ।
२४१ । चिनम्(भा,प,सक)(पापूर्व:) पाये ; पासिति।
२४१ लिन्ग(पु,प,सक)(पासपूर्वः) रचने प्रातिपति।
२४२ । स (मा, उम, सब) मती, प्रेरणे ; सवति ।
२४२ । र (खा,उम,सक) निबीड़ने, अभिव; सनोति।
२४३। मद (, पा, सक, बैट्) तप ; मादयते ।
२४३। मद (दि-यमा, प, पक) मद; मावति।
२४४ । विद (दि, प, पक, बेट) मोती ; शिति ।
२४४ । बिए (, प, पब) मोती; यति ।
.

१६
कविरासतधातुविवरबम्।
लोकसंस्था।
२४४ । मूर (पदन्त , पा, पक) विक्रमे ; पूरयते।
२४४ । पूर (दि, पा, सक) विनाये ; सूर्यते ।
२४५ । पोल् (भा, प, सक) अनुशीलन ; शौखति ।
२४५ । पौल (पदन्त चु,प,सक) अनुशीलने ; शौलयति । .
२४५ । स्वम् (भा, प, पक) वेलवी ; स्तमति ।
२४५ । तम् (दि-शमा, प, पक) वैलवा ; साम्यति ।
२४६ । छिद (क, उभ, सक, प्रनिट) छेदमे ; छिनत्ति ।
२४६ । छेद (पदन्त , प, सक) छेदने ; छेदयति ।
२४६ । ऋध् (खा, प, पक) हो ; ऋनीति ।
२४६ । ध् (दि, प, पक) हदी; ऋध्यति ।
२४७ । निष् (भा, प, सक) पासिङ्गने ; वेषति ।
२४७ । गवेष (पदन्त चु, प, सक) अन्वेषये ; गवेषयति ।
२४७ । । (पदा, पा, सक)(अधिपूर्वः) अध्ययन अधीते।
२४७ । र (पदा, प, सक)(पधिपूर्व:) पर, पधेति।
२४८ । लोच(भा,पा,सक)(पापूर्वः)पालोचनेपासोचते
२४८ लोच (,प,सक)(पापूर्वः) पनुपौलने पालोचयति
२४८ । लोक (भा,पा,सक)(भाजपूर्व:) दर्शने पालोकते।
२४८ । सोक् (धुप,सक)(पाम्पूर्व:) दर्शन; पाखोकयति।
२४८ । कुवर (उभ, सक) निन्दायां ; कुतसयते ।
२४८ । कुवर (भा, प, सक) निन्दायां ; कुदसति
२४८ । भवन (g, प, सक) भत्सने ; भवति ।

~~
कपिराखावधातुविवरणम् ।
-
बोकसंख्या।
२४८ । भर्स (चु, पा, सक) भत्र्सने ; भसयते ।
२५० । मन्द (च, प, सक) भूषये ; मण्डयति ।
२५० । मन्ड (भा, प, सक) भूषणे ; महति ।
२५० । भूष (चु, प, सक) भूषणे ; भूषयति ।
२५० । भूष (भा, प, सक) भूषणे ; भूषति ।
२५१ । मूल (चु, ,प,सक उत्पूर्व:) उन्मूलने ; उन्मूलयति ।
२५१ । मूल (भा,उभ,सक)(उत्पूर्वः) उन्मूलने ; उभूमति।
२५९ । पौड़ (भा, प, सक) पोड़ने ; पीड़ति ।
२५१ । पौड़ (चु, प, सक) पौड़ने ; पीड़यति ।
२५२ । वई (चु, प, सक)(निपूर्व:) वधे ; निवई यति ।
२५२ । वह (भा, पा, पक)(निपूर्वः) दीप्तो ; निवर्हते
२५२ । पई (भा, प, सक) भजने, पूजन ; प्रहति ।
२५३ । नम् (भा, प, सक, प्रनिट) नमस्कारे ; नमति ।
२५३ । नमस् (नामधातुः) नमस्कारे ; नमस्त्रति (१)।
२५३ । र (क, उभ, सक) पनिट, पावर सरि।
२५३ । रथ (दि, पा, सक, पनिट (अनुपूर्वः) अनुरोध ;
पनुराधो
२१४। निद्रा(भयादिः,पा,पक) निदाभवन निद्रायते । (२)
(नमसपीरिसरबादिमा नी । Rimita taiwala
(8) निद्रादिदो पगमोपि दलिमा मिस, म
पनिद्रामा विद्यावान भावी निहायते। मार्दवाना नसीपति
मोस मिदाबसादिसरमधे पाठाना, नवाबपदः।
.
.
AN

परिणाहुविवरण।
गोकसंख्या।
२५४ । छा (पदा,प, पक)(निपूर्व:) निद्रावा; निद्राति।
२५४ । स (दि, प, सक) लिषायां ; गधति ।
२५४ । मई (उ, उभ, सक) सिपायां ; मईयते ।
२५५ । तूर (दि, पा, प्रक) खरायां ; पूर्वते ।
२५५ । स्वर (भा, पा, पक) खरायां ; बरते।
२५५ । धन (भा, प, सक) घोषणे ; धनति ।
२५५ | मन (पदन्त , प, सक) घोषणे ; धनयति ।
२५६ । तर्ज (भा, पा, सक) भर्सने ; तर्जते ।
२५ । त (, प, सक) भर्त्सने ; तर्जयति ।
२५६ । दु (खा, प, सक) उपतापे ; दुनोति ।
२५ । दू (दि, पा, पक) उपतापे ; दूयते ।
२५७ । सूद (भा, पा, पक) _ये ; सूदते ।
२५७ । सूद (चु, प, सक) हिंसायां ; सूदयति ।
२५७ । किन(सनन्तः,भा,प,सक)रुम्जये; चिकित्सति(१)।
२५८ । गीत,पा,सक)(सम्पूर्वकः)प्रतिज्ञायां ; सङ्गिरते(२)।
२५८ । ग (क्रया-पा, प, सक) करने ; गणाति ।
(१) बित्तिनगुपः सीम् रत्यादिना सन्विधाने, रमविविध, निमोति
मुगनिषेणे, सन् यस्तो पिरिति रिवे, सवादिधुरिति चिकित्समावस
पातुसंधाबार तिम् । सन् विधाने खते वितधावी: सन्देहावेऽपि बन्नवापि
विवो मतः रत्वाख रीगोपशमनावम् ।
(२) 'समः प्रतिज्ञाशाम्' इति सूत्रप सम्पूर्वान् मिरवः पवित्रा पामने-
पदम्।

कविरासावधावियरपर।
॥
..
लोकसंस्था।
२५८ | भुज् (क.पा.सक पनिट) भोजने, भोगे ; भयो।
२५८ । भुज् (त, प, सक) कौटिखे ; भवति ।
२५८ । पद (भा, प, सक) गमने ; पति।
२५८ । प्रय् (भा,पा,प्रक)(परापूर्व:) पसायने ; पसायते ।
२५८ (ता, प, सक) त्यागे; बहाति।
२५८ (ता, पा, सक) प्राप्ती, गती; विडीने।
२६० । सो (क्रा-पा, प, पक) श्रेषे ; सिमाति।
२६ । लौ (दि, पा, पक) श्रेषे ; सौयते।
२१०। जन् (दि, पा, पक) जनो; जायते।
२६ । जि (भा, प, प्रक) बये ; जयति ।
२६१ । पा (पदा, प, सक) रवये ; पाति।
२६१ । पै (भा, प, अक) योषे ; पायति ।
२६१। रन्ज् (मा, उभ, प्रक, पनिट) रागे ; रवति ।
२६१ । रन्ज् (दि, उभ,पक,अमिट)(अनुपूर्वक:) पनुराये;
परम्पते।
२१२ । रह (भा, प, सक) त्यागे ; रहति ।
२५२। रह (पदन्त , प, सक) त्यागे ; हयति ।
२१२ । भम् (दि-ममा, प, पक) भमरेमाम्यति।
२१२ । भम् (भा, प, पक) भमरे ; भमति ।
२१३ । सन् (चु, प, सक) भने ; बयति ।
२६३ । सन्द (भा, पा, सक) छेदने ; राहते।
3
.

पविरामवापिपरपम् । पर्षयते। .. लोकसंख्या। २११। पुष (भा प, सक) दाहे ; मोषति । २५३ । अष् (दि, प, सक) दाहे ; मुवति । २५४ । पर्ष (नामधातः)अजिज्ञासायां; पीपयति()। २५४ । पर्व (पदन्त चु, पा, सक) प्रार्थने; २५४ । भाव (पदन्त चु, प, सक) (विपूर्वः) विभागे ; विभाजयति। २१४ । समाज (प्रदन्त चु,प,सक) सम्भाने ; समाजवति । २१५। लुभ (तु, प, प्रक) लोमे ; लुमति । २१५ । लुभ (दि, प, पक) लोभे ; लुभ्यति । २१५। गद (भा, प, सक) भाषणे ; गदति । २१५ । गद (दि, प, सक) भर्सने ; गद्यति । २१ । पम् (क्रया, प, सक) भोजने; अनाति । २६। पर (खा, पा, सक)व्याप्ती ; प्रत्रुते । २५ । दर (भा, पा, प्रक) नेपुण्ये ; दक्षते । २६ । दर (उ, पा, सक) हिंसायां ; दचयते । २१७। यच् (धु, पा, सक)पूजायां विषयते । २१७। यध (नामधातः) यक्षसहयापारे; यति () । (९) वर्षमापरे पर्यापयति, 'ले: सावधाने मिः' इति नि:, 'मापसत्या. देवामतः' इति नाप, नन्। (२) यवागारविमति, पापारा कि, कान, अयुषः, बार चार- गः, तती पसारमायसनीपः, नरमलेग सात धातुसंधा।

पपिरामातापिपरम्
:
3B
बोकसंस्था।
२१७ । खेट् (भा, प, सक) भवदर्मने ; पेटति ।
२५७। खोट (भा, प, पक) गतिवेवणे ; बोटति।
२१८ । गाह (भा, पा, सक, वेट) विसोड़ने ; गारते।
२१८। गाध (भा, पा, सक) रचायां ; गाधते।
२१८ । गुध (कग, प, पक) क्रोधे ; गुमाति।
२६८। गुध् (दि, प, सक) वेष्टने ; गुमति ।
२१८ । एन (भा, पा, पक) दीप्तो ; एजते ।
२१८ । एज् (पान्तः) योभने, दौपने ; एजयति ।
२६८। इन्ध (स, पा, प्रक) दोती; ।
२१८ । एध् (भा, पा, पक) ही ; एधते ।
२७० । यौट (भा, प, प्रक) गबै ; गोटति ।
२७० । भिट (भा, प, सक) अनादरे ; पेटति ।
२७० । सिध्(भा,प,सकोप्रतिपूर्वः,निवार; प्रतिधति ।
२७० । सिध् (दि, प, प्रक) पनिट , सिटी ; सिधति ।
२७१ । नौ (भा, पा, रिक) प्रापचे ; नवते ।
२१ । नौ (भा, प, शिक) प्रापये ; नयति।
२०१ । सडू (तु, प, प्रक) हर्षे, सड़ति।
२०१। बड़ (का, प, पक) हर्षे ; महाति ।
;
इति समाप्तमिदं कविरासतधातविवरणम् ।

AADHARAJANS
।
पविराममधावियरपम्।
कतिपयपाठादिदोषरहिः ।
विलसग्नि (४१ पठायो, ३ पनी) पा विलसति इति साधु।
विलासयति ४१ पठायो, " पडकी) पत्र विखावयति इति सा।
विलापति (४१ पहावां, १८ पकी)
काय (१ पहायो, ५ पदको) पब सायति सा।
LIBRARY
15 MARIE 8/
COOCH BEHAR

No text on this page.

No text on this page.

No text on this page.

No text on this page.

No text on this page.

Kabi Rahasyam

Author
Tagore, Sourindro Mohun, Ed.
Title
A Root - Lexicon Within A Poem
File name
Kabi Rahasyam
Text
OCR done
Citation
1879
Published
2006/04/1
Publisher
Kally Prassanna Banerjee, Kolkata
Language
Sanskrit
Pages
132
Library
North Bengal State Library, Coochbehar
Classification
Poetry. Poems. Verse
DLI number
344919
Barcode
4990010216652.00
Scanning centre
C-DAK, Kolkata
Digital publisher
Digital Library Of India
Rights
In Public Domain
VMLT id
LgQJbq36GVE
Download PDF

Kabi Rahasyam