·प्रकाशकनुं निवेदन
भगवद्गीतानी आ सालित मात्तिनु काम१९४०-१थी
हाप उपर हतु, त प्रेम जप्त थवाथी मधुर ज पही रा
हतु प्रेम पाहु मळना ते पाई हाथ पर लईने प्रसिद्ध
करनार्मा आवे छ श्री काकासाहेबनी प्रस्तावनामाची
वाचक जाशे क, आनु गुजराती विवेचन पण आ साथे
छापवानु राख्यु हतु परतु सवारी कागळ नियमनने कारणे
ते काम हाल तरत यई शके एम नथी, एटले मूळ तया
चरणसूचि पुस्तकरूपे हाल तो वाचकोने पहोंचाडवामा आवे
छे गुजराती भनुवाद हवं पछी थोदाक मासमा बहार
पाडवामा आवशे
मान्युभारी, १९४७

·प्रस्तावना
आ गीतामा हमेशनो ७०० श्लोकोनो मम वने त्यो
सुधी एम ने एम राखीने मात्र जूना अढार अध्याय मांगी
नांसवामां आव्या छ; विषयोना विवेचनने अनुसरीने सातसो
श्लोकोने चोपन अभ्यायोमा वहेंची दीधा छे, अने ते
अध्यायोनां नवां नाम पाड्या . गीताना विवेचनमा जे
श्लोकोनी सरेसर आवश्यक्ता नथी एवा, सेम ज जे लोको
पधी जातना अने बघा धर्मना विद्यार्थीओने गीता शीसवती
घसते अनुपयुक्त तेम ज अडचणभर्या लाग्या एवा ४२
जेटला श्लोको आमाथी काही नासवामी आव्या छे. मने
एवो विश्वास छ के, आ श्लोकोने अभावे गीताबोध संडित
यतो नदी. केटलाक श्लोको विवेचननी दृष्टिए अयोग्य
जग्याए आव्या छे एवं स्पष्ट देखावाथी तेमने घटते स्थाने
मूकी विवेचन वधु व्यवस्थित फ्यु छे. एवा फेरफारो बने
त्या सुधी न ज करवा अने गीताना श्लोकोनो कम धने
त्यां मुधी छे तेवो ज अबाधित राखयो एवं धोरण राख्यु छे.
आ जातनी चोपन अध्यायोनी गीता मूळमां ज
छापी छे, अने गीतानो अक्षरशः अनुवाद* न करता
आजना शब्दोमा गीताने जे रीते मुकाय ते रीते प्रकरणश:
मूकवानो प्रयत्न कयों छे. आम करवाथी, नवीन पद्धतिथी
प्रकरणो रचवानो हेतु स्पष्ट थशे अने ते सिद्ध पण थशे.

·विद्यार्थीओ माटे ज आ व्यवस्था करी छे आनी मददथी
गीतानु अध्ययन कर्या पठी मूळ गीता एक बार वाववाथी
ते सटेलाईथी समजाशे नवी ढवे अन्याय पाडनाने लीधे
अने कम परतवाने सीधे सगवड थशे ज जेम लोमान्ये
का छे के, “कोहीनुरने नवी ढवे पासा पाडयाथी एन तेज
अने एनी किंमत वधी' तेम ज गीताने आ ढवे वानता
गीतार्थ वधारे पट यशे एवी आशा छे
चोपन प्रकरण बनाववाथी गीतानी शिसागण अने तेनु
वलण स्पष्टताधी समजवामा गदद थशे
नवा अध्यायो उपरनु विवेचन मूळ मराठीमा लसायेलु
होवाथी तेनु गुजराती भाषातर* मारा मिनधी गापाळराव
कुलगीए करी आप्यु छे
नवा अध्यायोना श्लाकोनी चरणसूनि भाई जठागल
गाधीए तैयार करी छे
पर्धा दत्तात्रेय बालकृष्ण कालेलकर
सप्टेम्बर, १९४०
* माने अगे प्राशपर्नु निवेदन जुमओ
प्रकाशक

·प्रस्तावना
आ गीतामा हमेशनो ७०० श्लोकोनो मम बने त्यो
सुधी एम ने एम रासीने मान जूगा अढार अध्याय मांगी
नासवामा आव्या छे, विषयोना विवेचनने अनुसरीने सातसो
श्लोकोने चापन अभ्यायोमा पहेंची दीधा छे, अने ते
अध्यायोना'नवा नाम पाज्या . गीताना विवेचनमा जे
श्लोकोनी खरेसर आवश्यकता नथी एवा, तम ज जे लोको
यधी जातना अने बधा धर्मना विद्यार्थी आने गीता शीसवती
वसत अनुपयुक्त तम ज अडचणभर्या लाग्या एवा ४२
जेटला श्लोका आमांधी काढी नाखवामा आव्या छ भने
एवो विश्वास छे के, आ श्लोकाने अभावे गीतानोध खडित
थतो नदी केटलाक लोको विवेचननी दृष्टिए अयोग्य
जग्याए आन्या छे एवु स्पष्ट देखावाथी तेमने घटते स्थाने
मूकी विवेचन वधु व्यवस्थित क्यु छे एवा फेरफारो बने
त्या सुधी न ज करवा अने गीताना श्लोकोनो म बने
त्या मुधी छे तेवो ज अबाधित राखवो एवु धोरण राख्यु छे
भा जातनी चोपन अध्यायोनी गीता मूळमा ज
छापी छे, अने गीतानो अक्षरश अनुवाद* न करता
आजना शन्दोर्मा गीताने जे रीते मुकाय ते रीते प्रकरणशः
मूकवानो प्रयत्न कयों छे आम करवाथी, नवीन पद्धतिथी
प्रकरणो रचवानो हेतु स्पट थशे अने ते सिद्ध पण थशे

·४२
४४
YU
४८
५०
१९ ब्रह्मनिर्वाणयोग
२. योगरहस्ययोग
२१ म्यानयोग
२२ समाधिसाम्ययोग
२३ साम्यसिद्धियोग
२४ हानभक्तियोग
२५ भभ्यासयाग
२६ शुक्लकृष्ण-मनी-योग
२७ राजविद्यायोग
२८ प्रभायोग
२९ भगव्यक्तियाग
३० विभूतियाग
३१ विश्वरूपदर्शनयाय
३२ विश्वरूपस्तश्योग
२३ कालप्रवृत्तियोग
३४ प्रतियाग
३५ दर्शनाधिकारयोग
३६ अनन्ययोग
३५ अमृत सिद्धियोग
३० क्षेत्राध्याय
३९ ज्ञान नेय-योग
४. पुरुषप्रकृतियोग
५८
६८
VO

·अनुक्रमणिका ३ ४ ។ १० १२ १४ १६ मंगलाचरणम् गीतामाहात्म्यम् १. स्वजनदर्शनयोगः २. अर्जुनविषादयोगः ३. उत्थानयोगः ४. स्वधर्मकर्मयोगः. ५. स्वजनकृपायोगः ६. प्रबोधनयोगः ७. साम्ययोगः ८. योगबुद्धियोगः . ९. स्थितप्रज्ञयोग: १०. कर्मयोगः ११. लोकसंग्रहयोगः १२. निग्रहयोगः १३. अवतार-रहस्य-योग: १४. कम-मीमांसा-योगः १५. यश-रहस्ययोगः ६. ज्ञान-साधनायोगः १७. निष्टाययोगः १८. योगधारणायोगः १९ ३३ ३२

·३५
३
८
४०
४२
४७
.१९. ब्रह्मनिर्वाणयोगः
२०. योगरहस्ययोगः
२१. ध्यानयोगः
२२. समाधिसाम्ययोगः
२३. साम्यसिद्धियोगः
२४. ज्ञानभक्तियोगः .
२५. अभ्यासयोगः
२६. शुक्लकृष्णे-मृती-योगः
२७. राजविद्यायोगः
२८. प्रभवयोगः
२९, भगवळ्यक्तियोगः
३०. विभूतियोगः
३१. विश्वरूपदर्शनयोगः
३२. विश्वरूपस्तवयोग:
३३. कालप्रवृत्तियोगः
३४. प्रगतियोगः
३५. दर्शनाधिकारयोगः
३६. अनन्ययोगः
३७. अमृतसिट्रियोग:
३८. क्षेत्राध्यायः
३९. मान-नेयं-योगः
४०. पुरुषप्रकृतियोगः
.
६८

·८.
८२
८४
४१. त्रिगुणयोगः
४२. गुणातीतयोगः
४३. प्रपत्तियोगः
४४. भगवद्-आत्म-स्वरूप-योगः
४५. पुरुषोत्तमयोग:
४६. सर्गद्वययोगः
४७. आमुरसफ्ल्पयोगः
४८. प्रद्धात्रययोगः
४९. गुणराख्यानयोगः
५०. ब्रह्मनिर्देशयोगः
५१, त्यागनीमांसायोगः
५२. नैष्कर्म्यसिद्धियोगः
५३. ब्रह्मसिद्धियोगः
५४. प्रसादयोग
उपसंहारः
लोकवरणसूचिः
८७
९३
१०१

·संकलिता भगवद्गीता

·मंगलाचरणम्
॥ ॐ नमा नारायणाय पुम्पात्तमाय ।।
सम सर्वेषु भूतेषु इश्वर सुखदु खयो ।
महान् महात्मा सर्वात्मा नारायण इति श्रुति ॥
य ब्रह्मा वरुणेंद्ररुद्रमरुत स्तुन्वन्ति दिव्यै स्तवैर्
वेदै साग पद क्मोपनिषदैर् गायन्ति य सामगा ।
ध्यानावस्थित तगतन मनसा पश्यन्ति य योगिनो
यस्यात न विदु मुरासुरगणा देवाय तस्मै नम ॥
३ विष्णुर्वा त्रिपुरान्तको भवतु वा, ब्रह्मा सुरेन्दोऽथवा
भानुर्वा शशलक्षणाऽथ भगवान् बुद्धोऽथ सिद्धोऽथवा ।
रागद्वेप विपार्ति-मोह रहित सत्वानुक्पोद्यतो
य सर्व सह सस्कृता गुणगणैस् तस्मै नम सर्वदा।।
४ विपदो नैव विपद सपदो नैव सपद ।
विपद्विस्मरण विष्णो सपनारायणस्मृति ।।
. मूक क्रोति वाचाल पगु लघयते गिरिम् ।
यत्कृपा तमह देव कृष्ण वदे जगद्गुरुम् ।।
६ सर्वोपनिषदो गावो दोग्धा गोपालनदन ।
पार्थो वस मुधीभोक्ता दुग्ध गीतामृत महत् ।।

·गीतामाहात्म्यम्
श्रीविष्णुरुवाच ।
१ गीता मे परमा विद्या ब्रह्मरूपा न सशयः ।
गीता-ज्ञानमुपाश्रित्य त्रीन् लोकान् पालयाम्यहम् ॥
२. प्रारब्ध भुज्यमानो हि गीताभ्यासरत सदा ।
स मुक्तः स मुखी लोके कर्मणा नोपलिप्यते ॥
३. यत्र गीता-विचारश्च पठन पाठन श्रुतम् ।
तत्राह निश्चितं पृथ्वि ! निवसामि सदैव हि ॥

·संकलिता भगवद्गीता
अध्याय १
स्वजनदर्शनयोगः
धृतराष्ट्र उवाच
१. धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामका पांडवाश्चैव किमकुर्वत संजय !
संजय उवाच
२ अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वज. ।
प्रवृत्ते शत्रसपाते धनुरुद्यम्य पांडवः ।।
३. हृषीकेशं तदा वाक्यम् इदमाह, महीपते !
अर्जुन उवाच
सेनयोभियोर्मध्ये रथ स्थापय मेऽच्युन ।
४ यावदेतानिरीक्षेऽहं योद्धुकामान् अवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यम् अस्मिन् रणसमुद्यमे ॥
५. योत्स्यमानानवेक्षेऽह य एतेऽत्र समागता ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर युद्धे प्रिय-चिकीर्षव ॥

·मंजय उवाच
६. एवमुस्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत !
मेनयोउँभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥
७. भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेपा च महीक्षिताम् ।
उवाच
'पार्थ ! पश्यैतान् समतान्कुरून्'इति ॥
८. तत्रापश्यस्थितान्पार्थः पितन् अथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्धातन् पुत्रान्पोत्रान्सखींस्तथा ।
श्रशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोर् उभयोरपि ॥

·अध्याय २
अर्जुनविपादयोगः
, तान्समीक्ष्य स कतिय सर्वान्यधून् अवस्थितान् ।
कृपया परयाविटो विषीदन् इदमब्रवीत् ॥
अर्जुन उयाच
२ दृश्यम स्वजन कृष्ण | युयुग्मु समुपस्थितम् ।
सीदन्ति मम गाग्राणि मुख च परिशुष्यति ॥
३ वपधुश्च शरीरे मे रोमहपय जायत ।
गादीव प्रगत हस्तात् विश्व परिदपत।।
४ न च शकनाम्यस्थातु भ्रमतीव च मे मन ।
न च श्रेयाऽनुपत्यामि इत्या जनमाहव ।।
५ न कशि विजय, कृष्ण! न च राग्य मुसानिन।
बिना राग्यन गोविंद' किं भाग वितन वा ॥
यपामय काशित नो राम्य भोगा मुगानि च ।
म इमेऽवस्थिना युद प्रामान्यपन्या धनानि च ॥
. भाचार्या पितर पुग्राम तथा च पितामहा ।
मानुटा भग पोत्रा श्याला सधनम्नया ।
८ गतान हन्तुमिच्यामि मनाऽपि मधुसूदन
मी मोरयराज्यम्य तो किन महीन॥
.

·९ निहत्य धार्तराष्ट्रान्न का प्रीति स्याज्जनादन !
पापमेवाश्रयदस्मान् हाँतान् आततायिन ॥
१० तस्मानार्थी वय हन्तु धार्तराध्यान् स्वयाधवान् ।
स्वजन हि क्थ हत्या मुसिन स्याम माधव !
११ यद्यप्यत न पश्यन्ति लोभोपहतचेतस ।
कुलपयकृत दोष मिनद्रोहे च पातकम् ॥
१२ कय न ज्ञेयमस्माभि पापादस्मानिवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृत दोष प्रपश्यद्भिर् जनार्दन !
१३ कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्मा सनातना ।
धर्म नछे कुल कृत्स्नम् ,अधोऽभिभवत्युत ।।
१४ अधर्माभिभवात् कृष्णं । जायते वर्णसकर ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्मा कुलधर्माश्च शाश्वता ॥
१५ उत्मनकुलधर्माणा मनुष्याणां जनार्दन ।
नरके नियत वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥
१६ अहो वत महत्पाप कर्नु व्यवसिता वयम् ।
यदाज्यमुखलोभेन हन्तु स्वजनमुद्यता ॥
१७ यदि मामप्रतीकारम् अशस्त्र शस्त्रपाणय ।
धातराष्ट्रा
रणे हन्युस् तन्मे क्षेमतर भवेत् ॥
संजय उवाच
१८ एवमुक्त्वाऽर्जुन सख्य रथोपस्थ उपाविशत् ।
विमृज्य सशर चाप शोक-सविन मानस ॥

·अध्याय ३
उन्यानयोगः
संजय उवाच
१. तं तया कृपयाविरम् अश्रुपूर्णाहुरेक्षणम् ।
विषीदन्नमिदं वाक्यम् उवाच मधुमूदनः ॥
श्रीभगयान् उयाच
२ पुनस्वा कामरमिद विषमे रामुपस्थितम् ।
अनार्य तुटमस्वय॑म् अफ्रीतिकरमार्जुन !
३. पाच्य मा स्म गम पार्थ ! ननस्वप्युग्मयत ।
हृदयदौयय त्यागेतिट परत!
४ भय चैन् लमिम धर्म समाम न करिष्यगि ।
तत स्वधर्म कीर्ति च हिवा पारम्भमास्यसि ।।
५ भरीत चार भूतान न्यायन्ति तऽव्ययाम् ।
मारिनत्य नापि मरणादनिरिन्यत ।।
१. भयारणार उपरत मम्पन्न ला महारमा ।
पो (ani) घर ममनो भूग याम्गम गापाम् ॥
७ भराच्यवादांय यहन् वयन नर्गना।
निन्दन्तरण गाम सनो दुगार नु थिम् ।।
८ मो या प्राण्यांग जिवा मायने माम् ।
सामातिय युदाय निमय ।।

·अध्याय ४
स्वधर्मकर्मयोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।
धाद्धि युद्धाच्योऽन्यत् क्षनियस्य न विद्यते ॥
२ यदृच्छया चोपपन्न स्वर्गद्वारमपावृतम् ।
मुखिन क्षत्रिया पार्थ! लभन्ते युमीदृशम् ।।
३. ब्राह्मण क्षत्रिय-विशा शूद्राणा च परंतप !
कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभाव-प्रभवर्गुणैः ॥
४ शमो दमस्तपः शौच क्षान्तिरार्जवमेव च ।
ज्ञान विज्ञानमास्तिस्य ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥
५ शौर्य तेजो धृतिर्दाश्य युद्धे चाप्यपलायनम् ।
दानमीश्वरमावश्च क्षात र्म स्वभावजम् ।।
६ कृषि-गौरक्ष्य-वाणिज्य वैश्यम स्वभावजम् ।
परिचर्यात्मक कर्म शुद्रस्यापि स्वभावजम् ॥
चातुर्वर्ण्य मया मृष्ट गुण-कर्म विभागश ।
स्वभाव-नियत कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्विषम् ॥
८ श्रेयान् स्वधर्मो विगुण परधर्मात् स्वनुच्छितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेय परधर्मो भयावह ॥

·९. स्व व कर्मण्यभिरतः संसिद्धि लभते नरः ।
म्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दनि तच्छृणु ॥
१०. यतः प्रवृत्तिभूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धि विन्दति मानवः ।।
११. सहजं कर्म कौन्तेय ! सदोषमपि न त्यजेत् ।
सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाभिरिवायताः ।।

·अध्याय
स्वजनरुपायोगः
अर्जुन उयाच
१ क्थ मीप्ममह सत्य द्रोण २ मधुसूदन !
इषुभि प्रतियोत्स्यामि पूजाहविरिसूदन !
२ गुरून् अहत्या हि महानुभावान्
श्रेयो भोपतु भेक्ष्यमपीह लाक ।
हत्यार्थकामास्तु गुरुन् इहै।
भुजीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान् ।।
३ न चतदिन कतरन्नो गरीयो
यद्वा जयेम यदि वा नो जययु ।
यानेव हत्वा न जिजीविषाम
तेऽवस्थिता प्रमुखे धार्तराष्ट्रा ॥
४ कार्पज्य-दोपोपहत-स्वभाव
पृच्छामि त्वां धर्म-समूढ-चेता ।
यच्छेय स्याननिश्चित बहि तन्मे
शिघ्यस्तेऽह शाधि मा त्वा प्रपन्नम् ।
१२

·५ न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्
यन्टोकमुच्छोपणमिन्द्रियाणाम् ।
अवाप्य भूमावसपनमृद्ध
राज्य मुराणाम् अपि चाधिपत्यम् ।।
मंजय उवाच
६ एपमुक्त्वा हपाश गुडारेश परतप ।
'न यास्य' इति गोपिन्दम् उप वा तूष्णी यभूपह॥
३

·अध्याय ६
प्रबोधनयोगः
(आत्मस्तवराज )
सजय उवाच
, तमुवाच हृषीकेश प्रहसन्निव भारत !
सेनयो भयोर्मध्य विषीदन्तमिद वच ॥
श्रीभगवान् उवाच
२ अशोच्यान् अन्वमोचस्त्व प्रज्ञावादाश्च भापमे।
गतासूनअगतासूच नानुशोचन्ति पण्डिता ॥
३ न स्वेवाह जातु नास न त्व नेमे जनाधिपा ।
न चैव न भविष्याम सर्वे वयमत परम् ॥
४ देहिनोऽस्मिन्यथा दहे कौमार यौवन जरा।
तथा देहान्तरप्राप्तिर् धीरस्तन न मुद्यति ।
५ नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यत सत ।
उभयोरपि दृष्टोऽन्तस् त्वनयोस्तत्वदर्शिमि ॥
६ अविनाशि तु तद्विद्धि यन सवमिद ततम् ।
विनाशमव्ययस्यास्य न पश्चिन्कनुमईति ।।
अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योपता शरीरिण ।
अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद युध्यत्व भारत !
य एन वेत्ति हन्तार यौन मन्यत इतम् ।
उभौ तौ न विनानीतो नाय हन्ति न हयत ।।
९ न जायत म्रियते वा कदाचिन
नाय भूना भविता वा न भूय ।
८

·अजो नित्य शाश्वतोऽय पुराणो
न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥
१० वेदाविनाशिन नित्य य एनम्अजम्अव्ययम् ।
क्थ स पुरुष पार्थ । क घातयति हन्ति क्म् ।।
११ वासासि जीर्णानि यथा विहाय
नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि ।
तथा शरीराणि विहाय जीर्णा-
न्यन्यानि मयाति नवानि देही ।।
१२ नैन रिन्दन्ति शस्त्राणि नन दहति पावक ।
न चैन परेदयन्त्यापा न शोषयति मारत ॥
१३ अयोऽयमदायोऽयम् अफ्लेद्योऽशोप्य एव च।
नित्य सर्वगत स्थाणुर अनाऽय सनातन ।।
१४ अव्यक्नोऽयम्अचिन्त्योऽयम् अविसर्योऽयमुच्यत ।
तस्मादव विदिबैन नानुशोचितुमर्हसि ॥
१५ अय चैन नित्यजान नित्य वा मन्यम मृतम् ।
तयाऽपि त्व महाबाहो । नैव शोचितुमर्हसि ।।
१६ जातस्य हि ध्रुवो मयुर, ध्रुव जन्म मृतस्य च ।
तस्माद् अपरिहार्येऽथ न ल भाचिनुमहमि ।।
१७ अव्यस्तार्शनि भूतानि व्यक्त-मयानि भारत ।
अव्यक्तनिधनान्या तन का परिदनना॥
१८ देही नियमवध्योऽय देहे सर्वस्य भारत
तरमारामाणि भूतान न स्व शारितुमर्हग ॥

·अध्याय ७
साम्ययोगः
श्रीभगवान् उयाच
१. मुसदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयो ।
ततो युद्धाय युज्यस्व नैव पापमवाप्स्यसि ॥
२. मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णमुसदु.खदाः ।
आगमापायिनोऽनित्यास् तस्तितिक्षस्व भारत !
३. य हि न व्यथयन्त्येते पुरुप पुरुषर्षभ !
सम-दुख-सुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥
४. न प्रहध्येत्प्रिय प्राप्य नोद्वित्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद् ब्रह्मणि स्थितः ।।
५ विद्याविनयसपने ब्रामणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ।।
६ इहैव तैर्जितः सगों येषा साम्ये स्थितं मनः ।
निदोंप हि सम ब्रह्म तस्माद् ब्रह्मणि ते स्थिताः ।
H
१
६

·अध्याय ८
-
योगवुद्धियोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ नेहाभिकमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते ।
स्वत्पमप्यस्य धर्मस्य प्रायत महतो भयात् ।।
२. व्यवसायात्मिा बुद्धिर् एक्ह कुरुनन्दन ।
बहुशागा ह्यनन्ताध युद्वयोऽव्यवसायिनाम् ॥
३. भोगेश्वर्य-प्रगवताना तथापहतचेतसाम् ।
ध्यवसायात्मिका युद्धिः समाधौ न विधीयते ॥
५. गैगुण्यपिया पैदा निगुण्यो भगाजुन ।
निन्दो नित्यसत्त्वस्यो निर्योगक्षेम आमगन् ॥
५. यावान उदपाने सर्वतः सप्लुनोदक ।
तारान्सर्वेषु वेदेषु मानणस्य मिजानत ॥
१. कर्मण्येवाधिकारस्न मा फलेषु कदाचन ।
मा कर्मफलहेतुर्भूः मा त समोऽस्वार्मणि ॥
७. योगस्थः कुरु कमाण सई त्यक्त्वा धनंजय ।
सिदसिदपो. समो भूवा, रामन योग उच्यते ।
८. रेण पारं कर्म युदियोगादनजय !
युदो रणमन्दिर, पणा परहेतवः ।।

·२. बुद्धियुक्तो जहातीह उमे मुकृतदुष्कृते ।
तस्माद्योगाय युज्यस्व, योगः कर्मसु कौशलम् ॥
१०. कर्मजं वुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः ।
जन्म-बन्ध-विनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम् ॥
११. यदा ते मोह-कलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति ।
तदा गन्ताऽसि निवेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च ॥
१२. श्रुतिविग्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला ।
समाधावचला बुद्धिस् तदा योगमवाप्स्यसि ।।

·अध्याय ९
स्थितप्रज्ञयोगः
अर्जुन उवाच
१ स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य देशव !
स्थितधी किं प्रभाषेत किमासीत प्रत किम् ॥
श्रीभगवान उवाच
२ प्रजहाति यदा कामान् सर्वान्पार्थ! मनोगतान् ।
आमन्यवात्मना तुम स्थितप्रशस्तदाच्यते ।
३ दु येप्यनुद्विममना मुखेषु विगनस्पृह ।
वीतरागभयकोध स्थितधीर्मुनिरुच्यत ।
। य सत्रानभिस्नेह तत्त प्राप्य शुभाशुभम् ।
नाभिनन्दति न द्वेटि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्टिता ॥
५ यदा सहरत चाय कूमोऽजानीव श ।
इन्द्रियान्द्रियार्थेभ्यम् तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ।।
विषया विनिवर्तन्त निराहारम्य हिन ।
रगव, रसोऽप्यस्य पर या निर्तित ॥
• यततो ह्यपि कौन्तेय । पुस्पस्य विपथिा ।
इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रगभ मन ।।
- तानि सगंण संयम्य युगा आसीन मत्पर ।
वो हि यस्यन्द्रियाणि तस्य प्रभा निरा॥
९ प्यायतो विषयान्पुंग गापजायत ।।
रामार्सजायते प्रम कामाकोधोऽभिप्रायन ।

·१. क्रोधाद्भवति समोह समोहात्मृतिविभ्रम ।
स्मृतिभ्रशाद् वुद्धिनाशो धुद्धिनाशात्प्रणश्यति ।।
११ रागद्वेषवियुक्तस्तु विषयान्इन्द्रियश्चरन् ।
आत्मवश्यर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति ।।
१२ प्रसादे सर्वदु खाना हानिरस्योपजायते ।
प्रसनचेतसो ह्याशु बुद्धि पर्यवतिष्ठते ।।
१३ नास्ति वुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।
न चाभावयत शान्तिर्,अशान्तस्य कुन मुसम् ।।
१४ इन्द्रियाणा हि चरता यन्मनोऽनुविधीयते ।
तदस्य हरति प्रज्ञा वायु नमिवाम्भसि ।।
१५ तस्माद्यस्य महायाहो । निगृहीतानि सर्वश ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस् तस्य प्रज्ञा प्रतिष्टिता ।।
१६ या निशा सर्वभूताना तस्यां जागति सयमी ।
यस्या जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुने ।।
१७ आर्यमाणम्अवलप्रतिष्ठ
समुदमाप प्रविशन्ति यद्वत् ।
तत्कामा य प्रविशन्ति सर्ये
स शान्तिमानोति न कामकामी ।।
१८ विहाय फामान्यः सन्पुिमावरति निस्पृह ।
निर्ममा निरहकारः रा शान्तिमधिगच्छति ।।
१९ एषा ग्रानी स्थितिः पार्थ! मैनां प्राप्य विमुचति ।
स्थिवास्थामन्तकालेऽपि अनिणरति ।।
२०

·अध्याय १०
कर्मयोगः
अर्जुन उवाच
१ ज्यायसी चैत्वमणस्त मता बुद्धिजनादन !
तल्कि कर्मणि घोरे मा नियोजयमि केश।
२ व्यामिणा वाक्यन बुद्धि मोहयसीर मे ।
तदेक वद निश्वित्य यन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥
श्रीभगवान् उयाच
३ न पर्मणामनारम्भात् नैर्य पुरुषोऽनुन ।
न च मन्यगनादर मिर्दि समधिगच्छति ।।
४ न हि कधिभणमपि जाउ तिटत्यक्मन् ।
कायत यशः कम समः प्रतिगुण ॥
५ यमन्द्रियाणि गयभ्य य आस्त मनगा स्मरन् ।
इन्द्रियानिमूदामा निभ्यानार रा उन्यत ।।
६ मन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतान ।
फन्दियः मर्मयोगम् अमश्न स विभिग्यत ।
७ नियत पुरमा कम पाया कर्मण ।
शारीरयामानि न त ने प्रशिददेवसरमण ॥
यायनमनोऽन्यत्र कोऽयं धर्मबन्धन ।
न फर्म बान्ता ! मुफ्तगंग गमागर ॥

·९ यस्त्वात्मरतिरेव स्याद् आत्मतृप्तश्च मानव ।
आत्मन्येव च सतुष्टम् तस्य कार्य न विद्यते ।।
१० नैव तस्य कृतेनार्थों नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रय 1
११ तस्मादसात सतत कार्य धर्म समाचर ।
अराक्तो ह्याचरन्म परमाप्नोति पूरुष ॥
२

·अध्याय ११
लोकसंग्रहयोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ कर्मणैव हि ससिद्धिम् आस्थिता जनकादय ।
लोक्सग्रहमेवापि सपश्यन्कर्तुमर्हसि ॥
२ यद्यदाचरति श्रेष्टम् तत्तदेवतरो जन ।
स यत्प्रमाण कुरुत लोकस्तदनुर्तते ॥
३ न मे पास्ति कर्तव्य त्रिषु लाक्यु किंचन ।
मानवाप्तम् अवाप्तव्य वन एव च मणि ।।
४ यदि यह न वर्तेय जातु कर्मण्यतन्द्रित ।
मम वर्मानुवर्तन्त मनुष्या पाथ! सपश ॥
५ उत्सीढयुरिम लोका न कुर्या कर्म चेदहम् ।
सस्य च स्याम् उपहन्यामिमा प्रज्ञा ॥
६ सक्ता कर्मण्यविद्वासो यथा दुर्वन्ति भारत !
कुर्याद् विद्वास्नयासक चिरी”क्सग्रहम् ॥
७ न बुद्विमद जनयद् अजाना कर्मसगिनाम् ।
जोपयत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्न ममाचरन् ।
८ प्रकृत क्यिमाणानि गुगै मणि रावश ।
बहकारविमूढारमा कर्ताऽहमिति मन्यत ।।
९ तत्त्ववित्तु महानाहा । गुणकर्मविभागयो ।
'गुणा गुणषु वतन्त' इति मत्वा न सनत ॥
२३

·१०. प्रकृतगुणसंमूडाः सनन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृल्मविदो मन्दान् कृत्वविन्न विचालयेत् ॥
११. मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीनिममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥
१२. ये मे मतमिदं नित्यम् अनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ।।
१३. ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
सर्वज्ञानविमूढास्तान् विद्धि नष्टानचेतसः ।।
२४

·अध्याय १०
निग्रयोगः
अर्जुन उवाच
१ सदृश चेटत स्वस्या प्रकृतज्ञानवानपि ।
प्रकृति यान्ति भूतानि निग्रह किं करिष्यति ॥
श्रीभगवान् उवाच
२ इन्द्रियस्यन्द्रियस्यायें रागद्वेपो ध्यपस्थिती ।
तयोर्न वशमागच्छन् तो ह्यस्य परिपन्थिनों ॥
अर्जुन उयाच
३ अथ केन प्रयुक्तोऽय पाप चरति पूरुप ।
अनिच्टनपि वाष्र्णेय! बलादिव नियोजित ॥
श्रीभगवान् उवाच
४ काम एप क्रोध एप रजोगुणसमुद्भव ।
महाशनो महापाप्मा विद्वयनमिह वैरिणम् ॥
५ घूमेनाप्रियते बहिर् यथाऽऽदनों मरेन च ।
ययो चेनावृतो गभम् तया तनेदमागृतम् ॥
६ आत ज्ञानमेतन हानिनो निन्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तय ! दुष्प्रेणानरेन च ।।
२२

·५, इन्द्रियाणि मनो बुद्धिर् अस्याधिष्टानमुच्यते ।
एतैर्विमोयत्येप ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥
८. तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
पाप्मान प्रजहि ह्येन ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥
९ इन्द्रियाणि पराण्याहुर् इन्द्रियभ्य परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर् यो बुद्ध परतस्तु सः॥
१०. एव युद्धेः पर बुद्ध्या सस्तभ्यात्मानमात्मना ।
जहि शत्रु महाबाहो' कामरूप दुरासदम् ॥
२
६

·अध्याय १३
अवतार-रहस्य-योगः
श्रीभगवान् उवाच
१ इम विवस्वत याग प्रोक्तवान्अहमव्ययम् ।
विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥
२ एव परम्पराप्राप्तम् इम राजर्पयो विदु ।
स कालेनेह महता योगो नरः परतप!
३ स एवाय मया तऽद्य योग प्रोक्त पुरातन ।
भक्तोऽमि में सखा चेति रहस्य ह्येतदुत्तमम् ।।
अर्जुन उवाच
४ अपर भवता जन्म पर जन्म विवस्वत ।
क्थमेतत् विजानीया त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥
श्रीभगवान् उवाच
५ बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चानुन ।
तान्यह वेद सर्वाणि न त्व वेत्थ परतप ।
६ अजोऽपि सन्अव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् ।
प्रकृति स्वामविष्टाय सभाम्यात्ममायया ॥
यदा यदा हि धमस्य ग्लानिर्भवति भारत !
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मान सृजाम्यहम् ।।

·८. परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे ॥
९. ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
मम वर्मानुक्तन्ते मनुष्याः पार्थ 1 सर्वशः ॥
१०. न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।
इति मां योऽभिजानाति मभिर्न स वध्यते ॥
११. जन्म कर्म च मे दिव्यम् एवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।
त्यक्त्वा देह पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन !
१२. वीतरागभयकोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
बह्यो ज्ञानतपसा पूता मद्भारमागताः ।।
.
२८

·अध्याय ५
यज्ञ-रहस्ययोगः
श्रीभगयान् उयाच
१. सहयज्ञा प्रजा मथ्या पुरोपाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविध्यध्यम् एष योऽस्त्यिामधुस् ।
२. देवान्भाश्यतानेन ते देवा भाश्यन्तु व ।
परस्परं भाग्यन्त श्रेय परमवाप्स्यथ ॥
३. इटान्भोगादि वो देश दास्यन्ते यज्ञभाविता ।
तैर्दत्तान्अप्रदायभ्यो यो भुयते स्तेन एव सः ॥
४. अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादानसभव ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यः कर्मसमुद्भवः ।।
५ कर्म ब्रह्मोद्भव विद्धि ब्रह्माक्षरसमुदभवम् ।
तस्मात्सर्यगत ब्रह्म नित्य यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥
६ ब्रह्मार्पण ब्रह्म हविर् ब्रह्मानौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रीव तेन गन्तव्य ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥
७. एव प्रवर्तित चक्र नानुतियतीह य ।
अघायुइन्द्रियारामो मोघ पार्थ । स जीवति ॥
८ यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिपै ।
भुञ्जते ते त्वष पापा.ये पचन्यात्मकारणात् ॥

·अध्याय १६
ज्ञान-साधनायोगः
श्रीभगयान् उयाच
१. श्रद्धावान्लभते ज्ञान तत्पर. सयतेन्द्रियः ।
ज्ञान लब्ध्वा परी शान्तिम् अचिरेणाधिगच्छति ।।
२ अज्ञवाप्रधानश्च संशयात्मा विनश्यति ।
नाय लोकोऽस्ति न परो न मुरा सशयात्मन ॥
३ तद्विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया ।
उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञान ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिन. ।।
४. यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहम् एव यास्यसि पाण्डव !
येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि ।।
५ अपि चेदसि पापेभ्य. सभ्य पापकृत्तम.
सर्व ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सतरिष्यसि ।।
६. यथैर्धासि समिद्वोऽग्निर् भस्मसात्कुरुतेऽर्जुन !
ज्ञानाम्नि सर्वाणि भस्मसात्कुरुते तथा ।।
७ न हि ज्ञानेन सदृशं पविन मिह विद्यते ।
तत्स्वयं योगससिद्ध कालेनात्मनि विन्दति ॥
८ योगमन्यस्तकर्माण ज्ञानसछिनसशयम् ।
आत्मवन्त न कर्माणि निबध्नन्ति धनजय।
९ तस्मादज्ञानसभूत हृत्स्थ ज्ञानासिनात्मनः ।,
छित्त्वैन सशय योगम् आतिष्ठोत्तिष्ठ भारत !
३२

·अध्याय १८
योगधारणायोगः
थीभगवान् उयाच
१ नव किचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यञ्ण्वस्पृशअिघ्रन् अनन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन् ।
२ प्रलपन्विसृजन्गृहन् उन्मिपन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियायेंषु वर्तन्त इति धारयन् ॥
३ ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्ग त्यक्त्वा क्रोति य ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥
४ कायेन मनसा युद्धया केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिन कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वाऽऽत्मशुद्वये ।
५ युक्त कर्मफल त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्त कामकारेण फ्ले सक्तो निवध्यते ।।
६ सर्वकर्माणि मनसा सन्यस्यास्ते सुस क्शी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन् न कारयन् ॥
७ न कर्तृत्व न कर्माणि लोक्स्य सृजति प्रभु ।
न कर्मफलसयोग स्वभावस्तु प्रवर्तते ।।
८ नादत्त कस्यचित्पाप न चैव सुकृत विभु ।
अज्ञानेनावृत ज्ञान तेन मुद्यन्ति जन्तव ॥
९ ज्ञानेन तु तदज्ञान येघा नाशितमात्मन ।
तेपामादित्याज्ञान प्रकाशयति तत्परम् ॥
१० तयुद्वयस्तदात्मानम् तनिष्टास्तत्परायणा ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिधूतक्मपा ॥

·अध्याय १९
ब्रह्मनिर्वाणयोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ बाह्यस्पर्शध्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुसमक्षय्यमनुते ।।
२ ये हि सस्पर्शजा भोगा दुसयोनय एव त ।
आयन्तवन्त कौन्तेय ! न तेषु रमते बुध ॥
३ शश्नोतीहैव य सोटु प्राक् शरीरविमोक्षणात् ।
काममाधोद्भव वेग स युक्त स मुखी नर ।।
४ योऽन्त मुसाऽन्तरारामस्
तथा तज्योतिरेव य ।
स योगी ब्रह्मानिर्वाण ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥
५ लभते ब्रह्मनिर्वाणम् रूपय क्षीणकन्मपा ।
उिनद्वैवा यता मान सवभूतहित रता ।।
६ कामकोधवियुक्ताना यतीना यतचेतसाम् ।
अभिता ब्रह्मनिर्वाण वर्तते विदिता मनाम् ॥
७ स्पर्शान् कृत्वा वहिर्वाह्यान् चक्षुपान्तरे ध्रुवो ।
प्राणापानी समौ कृत्वा नासाभ्य तरचारिणी ॥
८ यतेन्द्रियमनावुद्धिर् मुनिर्मोधपरायण ।
विगतेच्टाभयोधो य सदा मुक्त एव स ॥
९ भोक्तार यतनपमा सवलोकमहेश्वरम् ।
मुहृद सवभूताना हावा मा शान्तिमृच्छति ।।

·अध्याय २०
योगरहस्ययोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ अनाधित कर्मफल कार्य कर्म करोति य ।
स सन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रिय ॥
२ य सन्यासमिति प्राहुर् योग त विद्धि पाण्डव !
न ह्यसन्यस्तसत्पो योगी भाति कश्चन ॥
३ आरुरुक्षोर्मुनेयोग कर्म कारणमुच्यते ।
योगारूढस्य तस्यैव शम कारणमुच्यत ।।
४ यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न मस्वनुपजते ।
सर्वसकल्पसन्यासी योगारुढस्तदोच्यते ॥
५ उद्धरेद् आत्मनाऽऽत्मान नात्मानमवसादयत् ।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुर् आत्मैव रिपुरात्मन ॥
६ बन्धुरात्माऽऽत्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जित ।
अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शनुवत् ॥
७ जितात्मन प्रशान्तस्य परमात्मा समाहित ।
शीतोष्णसुरादु खेषु तथा मानापमानयो ।
८ ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितन्द्रिय ।
युक्त इत्युच्यते योगी समलोटाइमकाञ्चन ॥
२ मुहन्मिनायुदासीन - मध्यस्थ द्वेष्य-बन्धुषु ।
साधुवपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यत ॥

·अध्याय २१
ध्यानयोगः
श्रीभगवान् उवाच
१. योगी युञ्जीत सततम् आत्मानं रहसि स्थितः ।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥
२. शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छित नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥
३ तनकाय मन कृस्या यतचित्तेन्द्रियक्रिय ।
उपविश्यासने युज्याद् योगमात्मविशुद्धये ॥
४ समं कायशिरोग्रीव धारयन् अचल स्थिर. ।
सप्रेक्ष्य नासिराम स्वं दिशश्चानवलोकयन् ।।
५. प्रशान्तारमा विगतमीर् ब्रह्मचारिवते स्थित ।
मनः सयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥
६ युजन्नेव सदात्मान योगी नियतमानसः ।
शान्ति निर्वाणपरमां मत्सस्थामधिगच्छति ॥
७ नायनतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नत ।
न चातिस्वमशीलस्य जाप्रतो नैर चार्जुन ! ॥
८ युक्ताहारविहारस्य युक्तचेटस्य कर्ममु ।
युक्तस्वनामोधस्य योगो भाति दु सहा ॥
९ यदा विनियत चित्तम् आत्मन्येवावतिष्ठते ।
निस्पृहः सकामेभ्यो युक्त इन्युच्यते तदा ।
१. यथा दीपो निरातस्थो नेते सोपमा स्मृता ।
योगिनो यतचित्तस्य युजतो योगमात्मनः ॥
३७

·अध्याय २२
समाधिसाम्ययोगः
,
श्रीभगवान् उवाच
१ यनोपरमते चित्त निरुद्ध योगसेवया ।
यन चैवात्मनाऽऽत्मान पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥
२ मुखमात्यन्तिक यत्तद् बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् ।
वेत्ति यत्र न चैवाय स्थितश्चलति तत्त्वत ।।
३ य लब्ध्वा चापर लाभ मन्यत नाधिक तत ।
यस्मिन्स्थितो न दुख्नेन गुरुणापि विचाल्यते ॥
४ त विद्याद् दुरासयोग - पियोग योगसज्ञितम् ।
स निश्चयन योक्तव्यो यागोऽनिर्षिणचेतसा ॥
५ सक पप्रभवान्कामान् त्यस्त्वा सर्वानशेपत ।
मनसवेन्द्रियग्राम विनियम्य समन्तत ॥
६ शनै शनैरुपरमेद् बुद्धया धृतिगृहीतया ।
आत्मसस्थ मन कृत्वा न किंचिदपि चिन्तयत् ॥
७ यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।
ततस्ततो नियम्यैतद् आत्मन्येव वश नयत् ॥
८ प्रशान्तमनस धेन योगिन मुसमुत्तमम् ।
उपैति शान्तरजस ब्रह्मभूतमकल्मपम् ।।

·९. युजनेव सदात्मान योगी विगतकल्मपः ।
मुखेन ब्रह्मसस्पर्शम् अत्यन्तं सुखमनुते ।।
१०. सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शन. ॥
११. यो मा पश्यति सर्वत्र सर्व च मयि पश्यति ।
तस्याह न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥
१२. सर्वभूतस्थित यो मा भजत्येकवमास्थितः ।
सर्वथा वर्तमानोऽपि स योगी मयि वर्तत ॥
१३ आत्मौपम्येन सर्वन सम पश्यति योर्जुन ।
मुस वा यदि वा दुःस स योगी परमो मतः ॥
३

·T
अध्याय २३
साम्यसिद्धियोगः
अर्जुन उवाच
१. योऽय योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन !
एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात् स्थिति स्थिराम् ।।
२. चञ्चल हि मनः कृष्ण ! प्रमाथि बलवदृढम् ।'
तस्याहं निग्रह मन्ये वायोरिव मुदुष्करम् ॥
श्रीभगवान् उवाच
३. असशयं महावाहो ! मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
अभ्यासेन तु कौन्तेय! वैराग्येण च गृह्यते ।।
४. असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ।
वश्यात्मना तु यतता शस्योऽवाप्तुमुपायतः ॥
अर्जुन उवाच
५. अयतिः श्रद्वयोपेतो योगाच्चलितमानसः ।
अप्राप्य योगरासिद्धिं कां गतिं कृष्ण ! गच्छति ।।
६. कचिन्नोभयविभ्रष्टम् हिन्नानमिव नश्यति ।
अप्रतिष्ठो महाबाहो ! विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥
७. एतन्मे संशयं कृष्ण ! छत्तुमर्हस्यशेपतः ।
त्वदन्यः संदायस्यास्य छेत्ता न युपपद्यते ।।

·श्रीभगवान् उवाच
८ पाय । नैवेह नामुन विनाशस्तस्य विद्यत ।
न हि कन्यागत् पश्चिद दुर्गतिं तात । गच्छति ।।
९ प्राप्य पुण्यकृतान् लाकान् उपित्वा शाश्वती समा ।
शुचीना श्रीमता गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायत ।।
१० अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् ।
एतद्धि दुर्लभतर लोक जन्म यदीदृशम् ॥
११ तन त बुद्धिसयोग ल्भत पौर्वदेहिकम् ।
यतते च ततो भूय ससिद्वौ कुरुनन्दन। ॥
१२ पूर्वाभ्यासेन तनै हियत खवशोऽपि स ।
जिज्ञामुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिपर्तत ।।
-
१३ प्रयत्नाद्यतमानस्तु यागी सशुद्धकिल्विप ।
अनेकान्मससिद्धम् तता याति परा गतिम् ॥
१४ तपस्विभ्योऽधिका योगी झानिभ्योऽपि मतोऽधिक !
कमिभ्यधाधिका योगी तस्मात् योगी भानुन ।
१५ योगिनामपि सर्वेपा मद्गतेनान्तरामना ।
प्रद्धावान्भजत या मां रा मे युग्नतमो मत ।
४१

·अध्याय २४
ज्ञानभक्तियोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ चतुर्विधा भजन्ते मा जना सुकृतिनोऽर्जुन
आतों जिज्ञामुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ । ।
२ तथा ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्णि
प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थम् अह स च मम प्रिय ॥
३ उदारा सा एवैत झानी त्वात्मैप मे मतम् ।
आस्थित स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमा गतिम् ॥
४ बहूना जन्मनामन्त झानपानमा प्रपद्यते ।
वासुदेव सर्वमिति स महात्मा मुदुर्लभ ॥
५ कामस्तस्तरहृतज्ञाना प्रपद्यन्तऽन्यदेवता ।
त त नियममास्थाय प्रकृत्या नियता स्वया ॥
६ यो यो या यो तनु भक्त प्रयाऽचितुमिच्छति ।
तस्य तस्याग श्रद्धा तामेय विदधाम्यहम् ॥
७ स तया प्रद्या युक्तम् तस्याराधनमीहत ।
रमा च तत कामान् मयेर मिहिनान् हि तार ॥
८ अन्तयत्तु पर तनहाय पमेधगाम् ।
देवान्दक्यतो यान्ति मामरता यानि मामपि ।।
९ भन्यात व्यक्तिमारम मन्यन्त मामयुट्य ।
पर भारमजानन्तो ममाप्ययमगुत्तमम् ॥
१२

·१०. नाह प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।
मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मागजमव्ययम् ॥
११. वेदाई समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन !
भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥
१२. इच्छाद्वेषसमुत्येन द्वन्द्वमोहेन भारत ।
सर्वभूतानि संमोह सगै यान्ति परन्तप ।
१३ येषां लन्तगतं पाप जनानां पुण्यकर्मणाम् ।
ते द्वन्दमोह-निर्मुक्ता भजन्ते मा दृढयताः ।।
१४ जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।
• त ग्रह्म तद्विदुः कृन्नम् अध्यात्म कर्म चासिलम् ॥
४३

·अध्याय २५
अभ्यासयोगः
अर्जुन उवाच
१. किं तद् ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम !
प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ।।
श्रीभगवान् उवाच
२. अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभागोऽध्यात्ममुच्यते ।
भूतभावोद्भवको विसर्गः कर्मसज्ञितः ॥
३. अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।
यः प्रयाति स मा याति नास्त्यत्र संशयः ॥
४ य यं वापि स्मरन् भावं त्यजत्यन्ते क्लेवरम् ।
तं तमेवैति कौन्तेय ! सदा तदभावभावितः ॥
५. तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च ।
मापतमनोबुद्धिर् मामेवैप्यस्यगशयम् ॥
६. अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।
परमं पुरुयं दिय्य याति पार्थानुचिन्तयन् ॥
७. परि पुराणम्अनुशासितारम्
अशोरणीयांसमनुस्मरेदयः ।
संस्य धानारमअचिन्यरूपम्
आदित्यपूर्ण तममः परस्तात् ।।
४४

·८. प्रयाणकाले मनसाचलेन
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
ध्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्
स त पर पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥
९ यदक्षर वेदविदो वदन्ति
विशन्ति यद्यतयो वीतरागा ।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्य चरन्ति
तत्ते पद सग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥
१. सर्वद्वाराणि सयम्य मना हृदि निरुध्य च ।
मूाधायात्मन प्राणम् आस्थितो योगधारणाम् ॥
११. ओमित्यकाक्षर ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् ।
य प्रयाति त्यजन्देह स याति परमो गतिम् ॥
१२ अनन्यचेता सतत यो मा स्मरति नित्यशः ।
तस्याह मुलभ पार्थ । नित्ययुक्तस्य योगिन ॥
१३ मामुपेत्य पुनर्जन्म दु साल्यमशाश्वतम् ।
नाप्नुवन्ति महात्मान ससिद्धिं परमा गता ।।
१४ भागमभुपनालोका पुनरावर्तिनोऽर्जुन
मामुपेत्य तु कौन्तय । पुनर्गन्म न विद्यत ॥
१५ सहस्रयुगपर्यन्तम् अहयंब्रह्मणो विदु ।
रात्रि युगमहसान्ता होरामविदो जना ॥
१६ अव्यक्ताव्यक्तय सम प्रमान्यहरागमे ।
राध्यागमे प्रलीयन्त तदाव्यक्तमझरे ॥

·१७. भूतप्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।
राध्यागमेऽवशः पार्थ! प्रभवत्यहरागमे ॥
१८. पररतस्मात्तु भावोऽन्यो ऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः ।
यः स सर्वेषु भूतेषु नदयत्म न विनश्यति ।।
१९. अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तम् तमाहुः परमां गतिम् ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥
२०. पुरुषः स परः पार्थ! भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।
यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥
४६

·अध्याय २६
शुक्लकृष्णे-मृती-योगः
श्रीभगवान् उवाच
१ वेदेषु यज्ञेषु तपसु चैव
दानेषु यत् पुण्यफल प्रदिएम् ।
अत्येति तत्सर्वमिद विदित्वा
योगी पर स्थानमुपैति चाद्यम् ।।
२ या काले त्वनावृत्तिम् आवृत्तिं चैव योगिन ।
प्रयाता यान्ति त काल वक्ष्यामि भरतर्षभ ।।।
३ अग्निज्योतिरह शुक्ल पण्मासा उत्तरायणम् !
तन प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जना॥
४ धूमो रानिस्तथा कृष्ण पण्मासा दक्षिणायनम् ।
तन चान्द्रमम ज्योतिर् योगी प्राप्य निवर्तते ।
५ शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगत शाश्वत मते ।
एक्या यात्यनादृत्तिम् अन्ययाऽऽवर्तत पुन ॥
६ नैते सूती पार्थ ! जानन् योगी मुह्यति क्श्वन ।
तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन । ॥
६७

·अध्याय २७
राजविद्यायोगः
श्रीभगयान् उवाच
१ इद तु त गुद्यतम प्रपक्ष्याम्यनसूयवे ।
ज्ञान विज्ञानसहितं यज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥
• राजविद्या राजगृध पवित्रमिदमुत्तमम् ।
प्रत्यक्षावगम धर्म्य मुमुस तुमव्ययम् ॥
३ अश्रद्दधाना पुरुषा धर्मस्यास्य परतप !
अप्राप्य मा निवर्तन्त मृत्युमसारवर्मनि ॥
४. न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमेश्वरम् ।
भूतमन् न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावन ॥
५ यथाशस्थितो नित्य वायु सर्वगो महान् ।
तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ।।
६ सर्वभूतानि सेन्तेय ! प्रकृति यान्ति मामिकाम् ।
का पक्षय पुनस्तानि कपादौ विसृजाम्यहम् ।।
७ प्रकृति सामवष्टभ्य विसृजामि पुन पुन ।
भूतप्रागमिम हत्नम् अपश प्रकृतेवशात् ॥
न च मा तानि कर्माणि निव-नन्ति धनजय 1
उदासीनवदासीनम् असक्त तेषु कर्मसु ॥
४८

·अध्याय २८
प्रभवयोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ भूमिरापोऽनलो वायु स मनो बुद्धिरेव च ।
अहकार इतीय मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥
२ अपरेयमितस्त्वन्या प्रकृति विद्धि मे पराम् ।
जीवभूता महाबाहा ययद धायते जगत् ॥
३ एतयोनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।
अह कृरहस्य जगत प्रभव प्रठयस्तथा ॥
४ मत्त परतर नान्यत् किंचिदस्ति धनजय 1
मयि सर्वमिद प्रोत सूने मणिगणा इव ॥
५ रतोऽहमप्यु, कौन्तय । प्रभास्मि शशिसूर्ययो ।
प्रणव सीवेदघु शब्द खे पौरुप नूपु ॥
६ पुण्यो गन्ध पृथिव्या च तथास्मि विभावसौ ।
जीवन सर्वभूतेषु, तपश्चास्मि तपस्विषु ॥
७ बीन मा सवभूताना विद्धि पाय ! सनातनम् ।
बुद्धिषुद्धिमतामस्मि तजस्तेनस्विनामहम् ॥
८ वर वठयतामस्मि कामरागविवर्जितम् ।
धर्माविदो भूतेषु कामाऽस्मि भरतर्षभ ।
. अह अतुम्ह यज्ञ स्वधामभगौपधम् ।
मन्त्रोऽनम् अहमेवाज्यम् अहमपिएअह हुतम् ॥

·१० पिताऽहमस्य जगता माता धाता पितामह ।
वेद्य पविनमोंकार कर साम यनुरेव च ।।
११ गतिर्नता प्रभुः साझी निवास शरण मुहत् ।
प्रभव प्रल्यस्थान निधान बीजमध्ययम् ।।
१२ तपाम्यहम् अह वर्ष निगृह्णाम्युन्नृजामि च ।
अमृत चैव मृत्युव सदसच्चाहमर्नुन ! ॥
१३ विद्या मा सामफा पूतपापा
यजेरिया स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते ।
त पुषमासाद्य मुरन्दोरम्
अनन्ति दिव्यान् दिवि दवभोगान् ॥
१४ ते त भुक्या स्वर्गलोर विशाल
माणे पुण्य मत्यलाक विशन्ति ।
एव यी धममनुप्रपना
गतागत कामकामा लमन्न ।
५५ अनन्याधिन्तयन्ता मा य जना पयुपामत ।
तपा निन्याभियुक्ताना योगक्षेम वहाम्यहम् ॥
१६ यऽप्यन्यदवता भरना यन्त प्रदयाचिता ।
तऽपि मामेव के-लय' यान्त्यविधिपूर्वकम् ।।
१७ मह हि यताना भोक्ता च प्रभुरेव च ।
न तु मामअभिनानन्त तत्त्वनातदच्यान्ति त ॥
१८ यान्ति टवा दवान् पिढन् यान्ति पितृरता ।
भूतानि यन्ति भूतम्या यन्ति मजनाऽपि माम् ।।

·१९ पर पुष्प फल तोय यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।
तदह भक्त्युपहृतम् अनामि प्रयतात्मन ॥
२०. यत्करोपि यदनासि यज्जुहोपि ददासि यत् ।
यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम् ॥
२१ शुभाशुभफलैरेव मोक्ष्यसे कर्मवन्धन ।
सन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैयसि ॥
०२ समोऽह सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रिय ।
य भजन्ति तु मा भक्त्या मयि ते, तेषु चाप्यहम् ।।
२३ अपि चेत् सुदुराचारो भनते मामनन्यभार ।
साधुरेव स मन्तव्य सम्यग्व्यवसितो हि स ॥
२४ क्षिप्र भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्ति निगच्छति ।
कौन्तेय ! प्रतिजानीहि न मे भक्त प्रणश्यति ।
२५ मा हि पार्थ! व्यपाश्रित्य येऽपि स्यु पापयोनय ।
स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास् तेऽपि यान्ति परा गतिम् ।।
२६ किं पुनर्लाह्मणा पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा ।
अनित्यममुख लोकम् इम प्राप्य भजस्व माम् ।।
२७ मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मा नमस्कुरु ।
मामेवैयसि युक्त्वैवम् आत्मान मत्परायण ॥
૨

·अध्याय २९
भगवद्व्यक्तियोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ भूय एव महाबाहो । शृणु में परम वच ।
यत्तेऽह प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥
न मे विटु सुरगणा प्रभव न महर्षयः ।
अहमादिहिं देवाना महर्षीणा चे सवरा ॥
३ यो माम्अजम्अनादिं च वैत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असमूट स मन्येषु सर्वपापै प्रमुच्यते ॥
४ बुद्धिर्शनमसमोह क्षमा सत्य दम शम
मुस दुख भवोऽभावो भय चाभयमेव च ॥
. अहिंमा समता नुष्टिम् तपो दान यशोऽयश ।
भवन्ति मावा भूताना मत्त एव पृथग्विधा ॥
६ अह सवस्य प्रभो मत्त सर्व प्रवतन ।
इति मत्या भगन्त मा बुधा भावममन्विता ॥
७ मन्चित्ता मगतप्राणी बोधयन्त परस्परम् ।
क्थयन्तश्च मा निन्य तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥
८ तपा सतनयुक्ताना भजता प्रीनिवकम् ।
ददामि बुद्धियोग त यन मामउपयन्ति त ।

·तपामेवानुकम्पाथम् अहमज्ञानज तम ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्यता ।।
अर्जुन उवाच
पर ब्रा पर धाम पविन परम भवान् ।
पुरुष शाथत दिव्यम् आदिदेवमन विभुम् ॥
११ आहुस्त्वामनपय सर्वे देवरिदस्तथा ।
असितो देवलो व्यास स्वय चैव प्रवीपि मे ॥
१२ सर्वमेतद् अन मन्य यन्मा वदसि पेशर !
न हि ते भगवन् । व्यक्ति निर्देवा न दाना ।
१३ स्वयमेवात्मनाऽऽत्मान वेत्थ व पुरुषोत्तम !
भूतभारन 1 भूतग। दवदव ! जगत्पत। ॥
१४ वक्तुमहस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतय ।
याभिषिभूनिमिनोकान् इमारव व्याप्य तिष्टसि ॥
१५ र विद्यामह योगिन् ! त्वा सना परिचिन्तयन् ।
या पपु च भारपु चिन्त्योऽसि भगवन् । मया ।।
१६ विस्तरेणामना योग विभूतिं च जादिन !
भूय स्थय तृप्तिहि तो नास्ति मेऽमृतम् ॥
.५

·अध्याय ३०
वितियोगः
श्रीभगवान उवाच
१ हन्त । त कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतय ।
प्राधान्यत कुरुश्रष्ठ ! नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥
२ अहमात्मा गुडाकेश। सर्वभूताशयस्थित ।
सर्गाणाम् आदिरन्तश्च मध्य चैवाहमर्जुन ।
३ इन्द्रियाणा मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ।
मृत्यु सर्वहरचाहम् उद्भवश्च भविष्यताम् ॥
४ प्रजनचास्मि कन्दपों यम सयमतामहम् ।
अहमादिश मध्य २ भूतानासन्त एव च ॥
५ हिमालय स्थावराणां स्रोतसामस्मि जाह्नवी ।
अश्वत्थ सर्ववृथाणा सरसामस्मि सागर ।।
६ मासाना मागशीपोंऽहम् ऋतूना कुसुमाकर ।
पनन पवलामस्मि ज्यातिषा रविरशुमान् ॥
७ अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्व सामासिकस्य च ।
अध्यात्मविद्या विद्यानां वाद प्रवदतामहम् ॥
८ वेदाना सामवेदाऽस्म दवानामस्मि वासव
वृहत्माम नथा साम्नां गायनी छन्दसामहम् ॥
-

·९ यज्ञाना जपयज्ञोऽस्मि गिरामस्म्यक्मक्षरम् ।
अहमेवाक्षय कालो धाताह विश्वतामुख ॥
१० गत छलयतामस्मि तजस्तेजस्विनामहम् ।
जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्व सत्त्वक्तामहम् ॥
११ पुरोधसा च मुरय मा विद्धि पार्थ! बृहस्पतिम् ।
महीणा मृगुरह देवीणा च नारद ॥
१२ वृष्णीना वामुदेवोऽस्मि पाण्डवाना धनजय ।
मुनीनामप्यह व्यास कपीनामुशना कवि ॥
१३ प्रहादश्चास्मि दैत्याना राम शस्नमृतामहम् ।
रुद्राणा शक्रश्चास्मि सिद्धानां कपिरो मुनि ॥
१४ सेनानीनामह स्वन्दो वरुणो यादसामहम् ।
कीर्ति श्री च नारीणां स्मृतिमेधा धृति क्षमा ।।
१५ उचे प्रवरामश्वानां विद्धि मामगृतोद्भवम् ।
ऐरावत गत दाणां धेनूनामस्मि कामधुक् ।।
१६ आयुधानामह वन मरु शिसरिणामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्दाऽह गतेयत्र पक्षिणाम् ।।
१७ दण्डी दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
मौनं चैवास्मि गद्यानां ज्ञान ज्ञानातामहम् ।।
१८ ययापि सर्वभूना पीज तदहमर्नु।
7 तदस्ति ति यस्यार मया भूत चराचरम् ॥
१९ नातोऽस्ति मम दिव्यानां विभती परतप ।
एष मत प्रापतो विभूतविस्तरो मया ।।

·२० यद्यद् विभूतिमत्सत्त्व श्रीमजितमेव वा ।
तत्तदेवावगच्छ वं मम तेजोऽशसभवम् ॥
२१ अथवा बहुनतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन !
विष्टभ्याहमिद कृत्स्नम् एकाशेन स्थितो जगत् ॥
२२ एता विभूति योग च मम यो वति तत्त्वत ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र सशय ॥
५७

·अध्याय ३१
विश्वरूपदर्शनयोगः
अर्जुन उवाच
१. मदनुग्रहाय परमं गुयमध्यात्मसंज्ञितम् ।
यत्वयोक्तं चचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ।।
२. भवाप्ययो हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।
त्वत्त: कमलपत्राक्ष ! माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥
३. एवमेतर ययात्थ त्वम् आत्मानं परमेश्वर !
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपम् ऐशारं पुरुषोत्तम ! ॥
४ मन्यसे यदि तच्छययं मया द्रष्टुमिति प्रभो।
योगेश्वर ! ततो में वं दर्शयात्मानमयव्यम् ॥
श्रीभगवान् उयाच
५. पाय में पार्थ! रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
बहून्यदृष्टपूर्वाणि नानावणातीनि च ॥
६ ईरस्य जगानं पश्याय राचराचरम् ।
मम देहे गुटोश। यथान्य द्रष्टुमिच्छसि ।।
७. न तु मा प्राश्यगे द्रष्दम्
दियं ददामि त चन: पश्य में योगमेश्वरम् ॥
अनेनैव सचभुषा ।

·मंजय उवाच
८. एवमुक्त्वा ततो राजन् ! महायोगेश्वरो हरिः ।
दर्शयामास पार्याय परमं रूपमैश्वरम् ॥
९, अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यनायुधम् ।
सर्वाश्चर्यमय देवम् अनन्त विश्वतोमुसम् ॥
१. दिवि सूर्यराहस्रस्य भवेद् युगपस्थिता ।
यदि भा महशी सा स्याद् भासस्तम्य महात्मनः ॥
११. तनक्स्थ जगत्कृत्स्न प्रविभक्तमनेकधा ।
अपश्यदेवदेवस्य गरीरे पाण्डवस्तदा ।
१२ ततः स विस्मयाविष्टो हटरोमा धनजय ।
प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥

·अध्याय ३२
विश्वरूपस्तवयोगः
अर्जुन उवाच
१. पश्यामि देवास्तव देव ! देहे
सर्वास्तथा भूतविशेषराधान् ।
नान्तं न मध्यं न पुनस्तपादि
पश्यामि विश्वेश्वर 1 विश्वरूप ।
२. किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च
तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।
पश्यामि त्वां दुनिरीक्ष्य रामन्ताद
दीप्तानला युतिम्अप्रमेयम् ॥
३. समक्षरं परमं येदितव्यं
समस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता
सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥
४. अनादिमप्यान्तमअनन्तपीयम्
अनन्तयाई गगिसूर्यनेत्रम् ।
पक्ष्यामि त्वां दीप्तहुताताप
म्यतेजमा रिश्रमिः तपन्नम ॥
६०

·५ धावा-पृथियोरिदमन्तर हि
च्याप्त त्वयैकन दिशश्च सर्वा ।
दृष्टवादभुत रूपमुग्न तवेद
तोक्न प्रत्यथित महामन् ॥
६ ममी हि त्वा मुरसघा विगन्ति
कचिमीता प्राअल्या रणति ।
स्वस्त त्युक्त्वा महर्षि सिद्ध-सपा
स्तुवन्ति त्वा स्तुतिमि पुष्कलामि ॥
७ सं महत् त बहुवस्त्रनेत्र
महानाहा! बहुबाहूरुपादम् ।
यहूदर बहुदष्टावरान
दृश्या लोका प्रव्यथिताम्तयाहम् ।।
८ नम स्पृश दीप्तमनेकवर्ण
व्यात्तालन दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृट्वा हि त्वा प्रव्यथितान्तरामा
धृति न विन्दामि शम च विष्णो 1 ॥
९ दशकरालानि च त मुसानि
दृष्ट्वैव कालानल्सनिमानि ।
दिशा न जान न लभे च शम
प्रसीद दवेश जगनिवास ॥
• अमी च त्या धृतराष्ट्रस्य पुना
सर्वे सहवावनिपालमधै ।

·भीष्मो द्रोण सूतपुनस्तथासौ
सहास्मदीयरपि योधमुख्य ॥
११ वकनाणि ते त्वरमाणा विशन्ति
दष्ट्राकरालानि भयानकानि ।
केचिद्विलना दशनान्तरेषु
सदृश्यन्ते चूर्णितउत्तमाझे ॥
१२ यथा नदीना वहयोऽम्बुवेगा
समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति ।
तथा तवामी नरलोक्वीरा
विशन्ति वकनाण्यभिविज्वलन्ति ॥
१३ यथा प्रदीप्त ज्वलन पतगा
विशन्ति नाशाय समृद्धवेगा ।
तथैव नाशाय विशन्ति लोकास्
तवापि वस्त्राणि समृद्धवेगा ।
१४ रिह्यसे प्रसमान समतात्
लोकान् समग्रान् वदनैवलद्भ ।
तेजोभिरापूर्य जगत्समग्र
भासस्तवोग्रा प्रतपन्ति विष्णो। ॥
१५ आख्याहि मे को भवान् उग्ररूपो
नमोऽस्तु त देववर । प्रसीद ।
विज्ञानुमिच्छामि भवन्तमाद्य
न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम् ॥

·अध्याय ३३
कालपत्तियोगः
श्रीभगथान उयाच
१ कालोऽस्मि लोकक्षयकृतप्ररद्धो
लोकान् समाहनुमिह प्रवृत्त ।
ऋतेऽपि त्वा न भविष्यन्ति सर्वे
यऽस्थिता प्रत्यनीवेषु योधा ॥
२ तस्मात् त्वमुत्तिष्ठ यगो लभस्व
जित्या शनन् भुश्व राज्य समृद्धम् ।
मयैवैत निहताः पूर्वमेव
निमित्तमान भव सव्यसाचिन् ! ॥
३ द्रोण च भीम च जयद्रथ च
कर्ण तथान्यानअपि योधवीरान ।
मया हतास्थ जहि मा व्यथित्रा
युध्यस्व, जेतासि रणे सपत्नान् ॥
मजय उवाच
४. एतच्छुत्वा वचन केशरस्य
कृतजलिर्वेपमान किरीटी ।
नमस्कृत्वा भूय एयाह कृष्ण
सगढ़द भीतभीतः प्रणम्य ॥

·अध्याय ३४
मणतियोगः
अर्जुन उवाच
, स्थाने हृषीक्श ! तव प्रकीर्त्या
जगन् प्रहृष्यत्यनुरज्यते च ।
रक्षारि भीतानि दिशो द्रवन्ति
सर्वे नमस्यन्ति व सिद्धसधा ।।
२ नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्व
पुनध भूयोऽपि नमो नमस्त ।
अनन्त । देवश 1 जगनिमास!
खमक्षर सदसत् तत्पर यत् ।।
३. स्वमादिदेव पुरुष पुराण
स्वमस्य विश्वस्य पर निधानम् ।
वेत्तासि वद्य च पर च धाम
स्वया तत विश्वमनन्तरूप॥
४ नम पुरस्तादूअथ पृष्ठतस्त
नगोऽस्तु त रावत एव सर्व ।
अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्व
सर्व समाप्नोषि ततोऽसि सर्व ॥
५ सखेति मत्वा प्रसभ यदुक्त
हे कृष्ण ! हे यादव 1 हे सखेति ।
६४

·अजानता महिमान तवेद
मया प्रमादात् प्रणयेन वापि ॥
६. यच्चावहासार्थम्असत्कृतोऽसि
विहार-शय्यासन-भोजनेयु ।
एकोऽथवाप्यन्युत ! नत्समभं
तत्क्षामये त्वाम् अहमअप्रमेयम् ॥
७. पितासि लाक्स्य चराचरस्य
त्वमस्य पूज्यश्व गुरुगरीयान् ।
न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो
लोकत्रयेऽप्यप्रतिम-प्रभावः ।।
८ तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय काय
प्रसादये त्यामअहमीशमीडयम ।
पितव
पुत्रस्य
सखेद
मख्युः
प्रिय. प्रियायाहसि देव । सोदुम् ॥
९. अदृश्पूर्व हृषितोऽस्मि दृट्वा
भयन च प्रव्यथित मनो में ।
नदेव में दर्शय देव ! रूप
प्रसीद देवेश 1 जगन्निवास ॥
१०. गिरीटिनं गदिनं चकहस्तम्
इच्छामि त्वां द्रष्टुमह तथैर ।
तनव रूपेण चतुर्भुजन
सहस्रपाहो ! भव विश्वमूर्ते' ।।

·अध्याय ३५
दर्शनाधिकारयोगः
श्रीभगवान् उघाच
१ मया प्रसनेन तवार्जुनेद
रूप पर दर्गितम्आरमयोगात् ।
तजोमय विश्वमनन्तमाद्य
यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् ॥
२ न वेदयताध्ययनेर्, न दानेर
न च कियाभिर,न तपोभिरुप्रै ।
एवरूप शक्य अह नृलोके
द्रष्टु त्वदन्येन कुरुप्रवीर ! ।।
३. मा ते व्यथा, मा च विमूटभावो
दृष्ट्या रूप घोरमीमप्रमेदम् ।
व्यपेत-भी प्रीतमना पुनस्त्व
तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य ॥
सजय उवाच
४ इत्यर्जुन वासुदेवस्तथाक्त्वा
स्वक रूप दर्शयामास भूय ।
आश्वासयामास च भीतमेन
भूत्वा पुन सौम्यापुमहात्मा ॥

·अर्जुन उवाच
५. दृट्वेद मानुष स्प तर मोम्य जनार्दन !
इदानीमरिम गनः सचेताः प्रवृति गतः ॥
श्रीभगवान् उयाच
६. मुदुर्गमिद म दृटानगि यन्मम ।
देग अप्यन्य स्पस्य नित्य दर्शनाक्षिणः ।
७ नाद वेदर न नएसा, न दानेन न पेग्यया ।
शस्य एनिधी द्रष्ट र गनम मा यथा ॥
८. भय का सनन्यया शक्य अहमेरिधोऽर्जुन !
FIद च तत्त्वेन प्रगट च परंत॥
१. मम्मरन् मगरमा मद्भपनः गगाजिनः ।
निर भू य. ग मामेन पाव! ॥

·अध्याय ३६
अनन्ययोगः
अर्जुन उवाच
१ एव सततयुक्ता य भक्तास्त्वा पयुपासते ।
य चा यक्षरमव्यक्त तेषा क योगवित्तमा ॥
श्रीभगवान् उवाच
२ मण्यावश्य मनो य मा नित्ययुक्ता उपासते ।
श्रया परयोपेतास् त मे युक्ततमा मता ॥
३ य लभरमनिर्देश्यम् अव्यक्त पर्युपासत ।
सर्वनगमचिन्त्य च कूटस्थमचल धुरम् ।।
४ मनियम्येन्द्रियग्राम मर्वन समबुद्वय ।
त प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहित रता ॥
५ कलेशोऽधिक्तरस्तषाम् अव्यक्त मक्तचेतसाम् ।
अव्यक्ता हि गतिर्दु स देहवद्भिराप्यत ॥
६ य तु सर्वाणि कर्माणि मयि सन्यस्य मन्परा ।
अनन्यनैव योगेन मा ध्यायन्त उपामत ।।
७ तपामह समुद्वर्ता मृत्यु-ससार-सागरात् ।
भवामि न चिरान्पार्थ । मध्यावेशितचेतसाम् ॥
८ मायव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय ।
निवसिध्यसि मायव अत ऊर्च न सशय ॥

·अध्याय ३७
अमृतसिद्धियोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ अद्वेष्टा सर्वभूताना मैन क्रुण एव च ।
निममो निरहकार समदु खमुख क्षमी ।।
२ संतुष्ट सतत योगी यतात्मा दृढनिश्चय ।
मध्यर्पितमनोवुदिर् यो मे भक्त स मे प्रिय ॥
३ यस्मानोद्विजत लोको लोकानोद्विजत च य
हर्षामर्पभयोद्वेगैर मुक्तो य स च में प्रिय ॥
४ अनपेक्ष शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथ ।
सर्वारम्भपरित्यागा यो मद्भक्त स मे प्रिय ॥
५. यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काक्षति ।
शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान् य स मे प्रिय ॥
६ सम शनौ च मिने न तथा मानापमानयो ।
शीतोष्णमुरादु खेषु सम सगविवर्जित ।
७ नुल्यनिन्दास्तुतिमौनी सतुयो यन केनचिन् ।
अनिकेत स्थिरमनिर् भक्तिमान्मे प्रियो नर ॥
८ य तु धामृतमिद यथोक्त पर्युपासत ।
श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽनीर मे प्रिया ॥

·अध्याय ३८
क्षेत्राध्यायः
श्रीभगवान् उयाच
१. इद शरीरं कौन्तय ! क्षेत्रमित्यभिधीयत ।
एतद् यो वेत्ति त प्राः 'क्षेत्रज्ञ' इति तद्विदः ॥
२. क्षेत्रई चपि मा विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत !
क्षेत्रक्षेत्रमयोनि यत्तज्ञान मत मम ॥
३. तत्क्षेत्र यच्च याहरच यद्विकारि यतश्च यन् ।
स च या यन्प्रभावश्च तत्समामन में शृणु ॥
४, “महाभूतान्यहकारो युद्धिरण्यानमेव च ।
इन्द्रियाणि दशैक् च पच चेन्द्रियगोचराः ॥
५ इच्छा द्वेष मुग दुःग सपानचेतना प्रति ।।
एनक्षेमं रामामेन सधकारमुदाहृतम् ॥
६ यथा प्रसाशयत्येक कृत्स्न लोमिम रविः ।
क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्न प्रकाशयनि भारत
५. क्षेत्रक्षेत्रायोरेशम अन्तर मानशुरा ।
भूतप्रकृतिमाश च य विदुर यान्ति ते परम् ॥

·अध्याय ३९
ज्ञानं-ज्ञेयं-योगः
श्रीभगवान् उवाच
१ मायासक्तमना पार्ष! योग युजन्मदात्रय ।
असशय समग्र मा यथा ज्ञास्यसि त?णु ।।
२ शान तेऽह सपिज्ञानम् इद रक्ष्याम्यशेषत ।
यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यद् ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥
३ मनुष्याणा सहस्रषु कश्चिद्यतति सिद्धय ।
यततामपि सिद्वाना कश्चिन्मा वत्ति तत्त्वत ॥
४ 'अमानित्वमदभित्वम् अहिंसा क्षान्तिरार्जवम् ।
आचार्योपासन शौच स्थैर्यमात्मविनिग्रह ॥
५ इन्द्रियायेषु वैराग्यम् अनहकार एव च ।
जन्म मृत्यु जरा व्याधि - दु ख दोषानुदर्शनम् ।।
६ असक्ति नभियङ्ग पुनदारगृहादिपु ।
नित्य च समचित्तत्वम् इशानिटोपपत्तिषु ।।
७ मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी ।
विविक्तदेशसेवित्वम् अरतिर्जनससदि ।
८ अध्यात्मज्ञाननित्यत्व तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम्' ।
एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तम्, अज्ञान यदतोऽन्यथा ॥
७२

·९ शेय यत्तत्प्रवक्ष्यामि यज्जावामृतमश्नुत ।
'अनादिमत्पर ब्रह्म न सत्तनामदुच्यत ।
१० सर्वत पाणिपाट तत् सर्वतोऽधिशिरोमुखम ।
सवत श्रुतिमलाक सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥
११ सर्वेन्द्रियगुणाभास सर्वेन्द्रियविजितम् ।
असक्न सर्वमृच्चैव निर्गण गुणभाक्नु न ।
१२ बहिरन्तश्च भूतानाम् अचर चरमेव च ।
सूक्ष्मत्वान् तदविज्ञेय दूरस्थ चा तक च तत् ।।
१३ अविभक्तं च भूतषु विभक्तमिर च स्थितम् ।
भूतभतृ च तज्ज्ञेय प्रमिष्णु प्रभविष्णु च ।।
१४ ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस तमस परमुच्यत ।
ज्ञान क्षेय ज्ञानगम्य हृदि सर्वस्य धिष्ठितम्' ।।
१५ इति क्षेत्र तथा ज्ञान ज्ञेय चोक्त समासत ।
मदभवन एतद्विज्ञाय मदभावायोपपद्यत ।।
७
३

·अध्याय ४०
पुरुपप्रकृतियोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ प्रकृति पुरुष चैध विद्वधनादी उभावपि ।
विकारांश्च गुणाश्चा पिद्धि प्रकृतिसभवान् ॥
२ कार्यकारणकतृत्वे
हेतु प्रकृतिरुच्यते ।
पुरुष मुसदु साना भोवतृत्वे हेतुरुच्यत ।
३ पुरुष प्रकृतिस्थो हि भुक्ते प्रकृतिजान्गुणान् ।
कारण गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्ममु ॥
४ उपद्रष्टाऽनुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वर ।
परमात्मेति चाप्युक्ता देहेऽस्मिन्पुरुप पर ।
५ य एव वेत्ति पुरुष प्रकृति च गुणे सह ।
सपथा वर्तमानोऽपि न स भूयोऽभिजायत ।
६ प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वश 1
य पश्यति तथात्मानम् अकार स पश्यति ॥
. अनादित्वान्निगणत्वात् परमात्माऽयमव्यय ।
शरीरस्थाऽपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते ॥
८ यथा सवगत सौक्षम्याद् आमाश नोपलिप्यत ।
सवनावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते ॥
९ ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना ।
अन्य साख्यन योगेन क्मयोगेन चापरे ।।

·१०. अन्य त्वक्मजानन्त श्रुत्वान्यभ्य उपासत ।
तऽपि चातितरनत्यव मृत्यु श्रुतिपरायणा ॥
११ सम सर्वेषु भूत्यु तिष्टन्त परमेश्वरम् ।
विनश्यत्स्वविनश्यन्त यः पश्यति स पश्यति ।।
१२ सम पश्यन् हि सर्वन समस्थिनमीश्वरम् ।
न हिनस्त्यात्मनात्मान ततो याति परा गतिम् ।।
१३. यदा मनपृथग्भावम् एक्स्थमनुपश्यति ।
तत र च विस्तार ब्रह्म सपद्यते तदा ॥

·अध्याय ४१
त्रिगुणयोगः
श्रीभगवान् उघाच
१. पर भूय प्रवक्ष्यामि नानाना मानमुत्तमम् ।
यज्ञात्वा मुनय. सर्वे परा सिद्धिमितो गताः ॥
२. इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम माधयमागता. ।
सर्गेऽपि नोपजायन्त प्रलये न व्यन्ति च ॥
३. सत्त्व रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसंभवाः ।
निबनन्ति महावाहो । देहे देहिनमव्ययम् ।।
४. तत्र सत्त्व निर्मलत्वात् प्रकाशकमनामयम् ।
सुखसङ्गेन वनाति ज्ञानसङ्गेन चानघ । ।।
५. रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासासमुद्भवम् ।
तन्निवनाति कौन्तेय । मसङ्गेन देहिनम् ॥
६. तमस्त्वज्ञानज विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
प्रमादालस्यनिद्राभिस् तन्निबध्नाति भारत ! ।।
सत्त्व सुखे सजयति रज. कर्मणि भारत !
ज्ञानमावृत्य तु तम प्रमाद संजयत्युत ॥
८. रजस्तमश्चाभिभूय सत्व भवति भारत !
रज सत्त्व तमश्चव, तम सत्त्व रजस्तथा ॥
७६

·९ सद्वारेषु देहेऽस्मिन् प्रकाश उपजायत ।
ज्ञान यदा तदा विद्याद् विवृद्ध सत्त्वमित्युत ॥
१०. लोभ प्रवृत्तिरारम्भ क्मणामशम स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विट्वे भरतर्षभ ! ॥
११. अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
तमस्यतानि जायन्त विवृद्ध कुरुनन्दन ॥
१२. यदा सत्त्ये प्रवे तु प्रलय याति देहभृत् ।
तदोत्तमविदा लाकान् अमलान्प्रतिपद्यत ॥
१३ रजसि प्रलय गत्वा कर्मसनियु जायत ।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥
१४. कमण मुकृतस्याहु सात्विक निर्मल फलम् ।
रजसस्तु फलं दु खम् अज्ञान तमस फलम् ॥
१५ सत्त्वासंजायत ज्ञानं रजसो लोभ एर च ।
प्रमादमोही तमसो भवतोऽजानमेव च ॥
१६ अर्व गन्धन्ति सवस्था मध्य तिष्ठन्ति राजसा ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसा ॥
१७ नान्य गुणेभ्य कर्तार यदा दशऽनुपश्यति ।
गुणेभ्यश्च पर वेत्ति मद्भाव सोऽधिगच्छति ॥
१८. गुणानेतानतीत्य प्रीन् दही देहसमुद्भवान् ।
जन्ममृत्युजरादु वा विमुक्नोऽमृतमश्नुत ।

·अध्याय ४२
गुणातीतयोगः
अर्जुन उवाच
१ कैलिनम्त्रीनगुणानेतान् अतीतो भवति प्रमो!
किमाचार क्थ चैतान् नीन्गुणानुअनिवर्तते ।
श्रीभगवान उधाच
२ प्रकाश च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
न द्वेष्टि सप्रवृत्तानि न निवृत्तानि काक्षति ॥
३ उदासीनवदासीनो गुणयों न विचान्यते ।
गुणा
वर्तन्त' इत्येव योऽवतिष्ठति नेत ॥
४ समदु ससुरा स्वस्थ समलोटारमकाञ्चन ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस् तुल्यनिन्दात्मसस्तुति ॥
५ मानापमानयोस्तुल्यस् तुल्यो मिनारिपक्षयो ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीत स उच्यते ॥
६ मा च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सवत ।
स गुणान्समतीत्यैतान् ब्रह्मभूयाय कल्पते ।।
ब्रह्मणो हि प्रतिष्टाऽहम् अमृतस्याव्ययस्य च ।
शाश्वतस्य च धर्मस्य मुसस्यकान्तिकस्य च ॥
७८

·अध्याय ४३
प्रपत्तियोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ अर्ध्वमूलमध शासम अश्वत्थ प्राहुरव्यम् ।
छन्दासि यस्य पनि यस्त बद स वदवित् ॥
२ अवश्चार्य प्रसनास्तस्य शासा
गुणप्रा स्पियवाला ।
अधश्च मूलान्यनुसतनानि
कानुनन्धीनि मनुष्यलोक ॥
३ न रूपमस्यह तथापरभ्यन
नान्तो न चादिन च मप्रतिष्ठा ।
अश्वत्थमन मुविरूटमूलम्
असगशवण दृढन रित्वा ।
४ तत पद तत्परिमार्गितव्य
यस्मिन्गता न निरतन्ति भूय ।
तमेव चाय पुरुष प्रपद्ये (न्)
यत प्रवृत्ति प्रमृता पुराणी ।।
निर्मानमोहा जितसादापा
अभ्यामनित्या विनिवृत्तमामा ।
द्वन्द्वविमुका मुरादु गगक्षर
गच्यन्त्यमूटा पदमव्यय तत् ॥
६ न तद्भारायन सूर्या न शमादान पाक ।
यदगवा न निवर्तन्ते तद्वाम परम मम ॥

·भगवद्-आत्म-स्वरूप-योगः
श्रीभगवान् उवाच
१ ममैवाशो जीवलाके जीवभूत सनातन ।
मन पष्टानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ।।
२ शरीर यदवाप्नोति यच्चायुकामतीश्वर ।
गृहीत्वैतानि सयाति गायुगन्धानिवाशयात् ॥
३ श्रात चक्षु स्पर्शन च रमन घ्राणमेव च ।
अधिष्ठाय मनश्चाय पियानउपमेवत ॥
४ उकामन्त स्थित रापि भुआन वा गुणान्वितम् ।
विमूढा नानुपश्यन्नि पश्यन्ति ज्ञानचक्षुष ॥
५ यतन्तो यागिनश्चन पश्यन्त्या मन्यवस्थिनम् ।
यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैन पश्यन्त्यचेतस ॥
६ यदादित्यगत ततो जगदासयतऽखिलम् ।
यञ्चन्द्रमसि यनानौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ।।
७ गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।
पुष्णामि चौपधी सर्वा सोमो भूवा रसात्मक ॥
८ अह वैश्वानरो भूत्वा प्राणिना दहमाधित ।
प्राणापानसमायुक्त पचाम्यन चतुर्विधम् ॥
९ सर्पस्य चाह हृदि सनिविणे
मत्त स्मृतिनिमपाहन च ।
वेदेध सरहमव वैद्यो
वेदान्तद व विटा चाहम ॥
८०

·अध्याय ४५
पुरुपोचमयोगः
श्रीभगवान् उवाच
, द्वाविमों पुरुषो लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
क्षर सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यत ।
२ उत्तम पुरुषस्त्वन्य परमात्मेत्युदाहृत ।
यो लोकनयमाविश्य विमर्त्यव्यय ईश्वर ॥
३ यस्माक्षरमतीतोऽहम् अक्षरादपि चोत्तम ।
अतोऽस्मि लोके पेदे च प्रथिन पुष्पोत्तम ।
४. यो माम् एवमसमूहो जानानि पुस्पोतमम् ।
स विभजति मा सहभागेन भारत ! ॥
५. इति गुद्यतम साम्यम् इदमुक्त मयान !
एतद्दया युदिमान् स्यात तित्यय भारत!

·अध्याय ४६
सर्गद्वययोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ द्वौ भूतसौं लोकेऽस्मिन् दैव आमुर एव च ।
दैवी सपद्विमाक्षाय निबन्धायामुरी मता ॥
२ अभय सत्त्वसशुद्धिर् ज्ञानयोगव्यवस्थिति ।
दान दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्नवम् ॥
३ अहिंसा सत्यमक्रोधस त्याग शान्तिरपैशुनम् ।
दया भूतेष्वलोलुप्त्व मार्दव हीअचापलम् ॥
४ तेज क्षमा धृति शौचम् अद्राहो नातिमानिता ।
भवन्ति सपद देवीम् अभिजातस्य भारत !
५ देवी विस्तरश प्रोक्ता, आमुरी पार्थ ! मे शृणु ।
(मा शुच , सपद देवीम् अभिजातोऽसि पाण्डव !)
६ दम्भो दोऽतिमानश्च क्रोध पारुष्यमेव च ।
अज्ञान चाभिजातस्य पार्थ! सपदमामुरीम् ॥
७ प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुरा ।
न शौच नापि चाचारो न सत्य तेषु विद्यत ।
८ असत्यम्अप्रतिष्ठ त जगदाहुरनीश्वरम् ।
अपरस्परसभूत किमन्यत्कामहैतुक्म ॥
८२

·९ एता दृष्टिमवष्टभ्य नात्मानोऽपमुद्वय ।
प्रभवन्त्युप्रर्माण क्षयाय जगतोऽहिता ॥
१० काममाश्रित्य दुष्पूर दम्भमानमदान्विता ।
मोहाद् गृहीत्वाऽसदनाहान् प्रवर्तन्त शुचिव्रता ॥
११ चिन्ताम् अपरिमेया च प्रल्यान्तामउपाश्रिता ।
कामोपभोगपरमा एतापदिति निश्चिता ॥
१२ आशापाशशर्वद्धा कामकोधपरायणा ।
ईहन्ते कामभोगार्थम् अन्यायेनार्यसचयान् ॥
८३

·अध्याय ४७
आसुरसंकल्पयोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ अशास्त्रविहित घोर तप्यन्ते य तपो जना ।
दम्भाहकारसयुक्ता कामरागवलान्विता ॥
२ र्पयन्त शरीरस्थ भूतग्राममचेतस ।
मा चैवान्त शरीरस्थ तान् विद्ध्यामुरनिश्चयान् ।।
३ 'इदमद्य मया लब्धम् इम प्राप्स्ये मनोरथम् ।
इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥
४ असौ मया हत शत्रुर् हनिष्य चापरानपि ।
ईश्वराऽहमह भोगी सिद्धोऽह यलपान्मुखी ॥
५ आढयोऽभिजनवानस्मि, कोऽन्योऽस्ति सहशो मया ?
यक्ष्य दास्यामि मोदिष्य' इत्यज्ञानविमोहिता ॥
अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृता ।
प्रसरता कामभोगेषु पतन्ति नरकऽशुचौ ॥
७ आत्मसभाविता स्तब्धा धनमानमदान्विता ।
यजन्त नामयज्ञस्त दम्भेनाविधिपूपकम् ॥
८ अहकार बठ दर्प काम क्रोध च सथिता ।
मामात्मपरदहेषु प्रद्विपन्ताऽभ्यसूयका ॥
८४

·१. न मा दुष्कृतिनो मूहा: प्रपद्यन्त नराधमा. ।
माययाऽपहनझाना आमुरं भावमाश्रिताः ।।
१०. तानह द्विपन करान् संसारेषु नराधमान् ।
क्षिपाम्यजनमशुभान् आमुरीष्वेव योनिपु ॥
११ आमुरी योनिमापना मूटा जन्मनि जन्मनि ।
मामप्राप्येव कौन्तेय । ततो यान्त्यधो गतिम् ।।
१२. विविध नरवस्येद द्वार नाशनमारमन. ।
कामः कोधस्तथा लोभम् तस्मादेतत्त्रय त्यजेत् ॥
१३. एतविमुषतः कौन्तेय ! तमोरितिभिनेर ।
आचरत्यागमन श्रेयम् ततो याति परा गनिम् ॥

·अध्याय ४८
श्रद्धात्रययोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ य शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तत कामकारतः ।
न स सिद्धिमवाप्नोति न मुस न परा गतिम् ॥
२ तस्माच्छात्र प्रमाण वायव्यवस्थिती ।
ज्ञान्या शास्त्रविधानोक्त फर्म पर्तुमिहार्हसि ॥
अर्जुन उवाच
३ य शास्त्रविधिमुत्मज्य यजन्त पदयान्विता ।
तपा निष्ठा तु का कृष्ण ! मत्वमाहो रजस्तम ॥
श्रीभगवान् उयाच
४ सत्त्वानुरूपा
सर्पस्य
प्रद्धा
भाति भारत
धदामयाऽय पुरुषा यो याद स एर स ॥
५ विविधा माति घरा दाहिना सा स्वभावजा ।
गाविसी राजसी ना तामसी चेति तो श्रुणु
। यजन्त साधिदेवान् यशक्षामि राजसा
प्रतान्मृतगणांपन्य यजन्त नाममा अ॥ ॥

·अध्याय ४९
गुणसंरयानयोग
श्रीभगवान् उवाच
, ज्ञान ज्ञेय परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचादना ।
करण कर्म क्तति विविध कर्मसग्रह ॥
२ ज्ञान कर्म च कर्ता च विधव गुणमेदत ।
प्राच्यत गुणसख्याने यथारच्छृणु तान्यपि ॥
३ सर्पभूतषु यनैव भावमव्ययमीक्षत ।
अविभक्त विमरता तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकम् ॥
४ पृथान नु यज्ञान नानाभागान् पृथग्विधान् ।
पत्ति मापु भूतषु तज्ज्ञान विद्धि रानसम् ।।
५ यतु कृतपदस्मिन् काय सम्तम्भहेतुम्म ।
जनवादप च तत्तामममुदागतम् ।।
६. नियत सारहितम् अरागद्वेपत पृनम् ।
भपरप्रेणुना कर्म यत्तमाविकमुच्यते ॥
- यतु कामामुना धर्म साहवारण ॥ पुन ।
कियत यदुरायाम तदगजगमुदाहनम् ॥
८ अपर धय हिंसाम् अनय च पोहपम् ।
मोहादारभ्यत फम यततामममुध्यत ।।
८७

·सिद्धयसिद्धयोनिर्विकार क्र्ता सात्त्विक उच्यते ॥
१. रागी कर्मफलप्रेप्सुर् लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचि ।
हर्षशोकान्वित कर्ता राजस परिकीर्तित ॥
११ अयुक्त प्राकृत स्तब्ध शठो नैष्कृतिकोऽलस ।
विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥
(२)
१२ बुद्धभेद धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविध शृणु ।
प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनजय ! ॥
१३ प्रवृत्ति च निवृत्ति च कार्याकार्ये भयाभय ।
बन्ध मोक्ष च या वेत्ति थुद्धि. सा पार्थ । सात्त्विकी ।।
१४ यया धर्मम्अधर्म च कार्य चाकार्यमेव च ।
अयथावत् प्रजानाति बुद्धि सा पार्थ ! राजसी ।।
१५ अधर्म धर्ममिति या मन्यत तमसारता ।
सर्वार्थान् विपरीताश्च बुद्धि सा पार्थ । तामसी ॥
१६ धृत्या यया धारयत मन प्राणेन्द्रियरिया ।
योगेनाव्यमिचारिण्या धृतिः सा पार्थ ! सात्त्विरी ।।
१७ यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतऽर्जुन ।
प्रसङ्गन फलामक्षी धृति सा पार्थ । राजसी ॥
१८ यया स्वप्न भय शोक विषाद मदमेव च।
न विमुपति दुर्मेधा धृति सा पा तामसी ॥
८८

·२९ विधिहानम्अष्टान मन्नहानम् अदक्षणम् ।
ध्रद्धाविरहित यज्ञ तामस परिचक्षते ॥
३० देव द्विज-गुरु प्राज्ञ - पूजन शौचमार्जवम् ।
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीर तप उच्यते ।।
३१ अनुद्वेगकर वाक्य सत्य प्रियहित च यत् ॥
स्वाध्यायाभ्यसन चैव वाड्मय तप उच्यते ।।
३२ मन प्रसाद सौम्यत्व मौनमात्मविनिग्रह ।
भावमशुद्धिरित्येतत् तपो मानसमुच्यत ।।
३३ श्रद्धया परया तप्त तपस्तविविध नरै ।
अफलाकाक्षिभियुक्त सात्त्विक परिचक्षते ।।
३४ सत्कारमानपूजार्थ तपो दम्भेन चैव यत् ।
क्रियते तदिह प्रोक्त रास चलमधुवम् ॥
३५ मूढग्राहेणात्मनो यत् पीडया क्रियते तप ।
परस्योत्सादनार्थ वा तत्तामसमुदाहनम् ॥
३६ दातव्यमिति यदान दीयतेऽनुपकारिणे ।
टेशे काले च पान च तद्दान सात्त्विक स्मृतम् ॥
३५ यत्तु प्रत्युपकारार्थ फलगुद्दिश्य वा पुन ।
दीयते च परिविलट तदान राजस स्मृतम् ।।
३८ अदेशकाले यदानम् अपात्रेभ्यश्च दीयत ।
अस कृतम्अवज्ञात तत्तामसमुदाहृतम् ॥
[अभदया हुत दत्तं तपस्तप्त, कृत च यन् ।
असदित्युच्यते पाथ ! न च तत् प्रेत्य नो इह ॥
९०

·अध्याय ५०
ब्रह्मनिर्देशयोगः
श्रीभगवान् उवाच
१. ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणत्रिविधः स्मृत ।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिता' पुरा ।
२ तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञ-दान-तप क्रिया ।
प्रवर्तन्ते विधानोक्ता. सतत ब्रह्मवादिनाम् ॥
३. तदित्यनभिसधाय फलं यज्ञ-तप किया ।
दान-क्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाइक्षिभि ।
४. सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते ।
प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ ! युज्यते ॥
५ यहे तपसि दाने च स्थितिः रादिति चोन्यते ।
कम चैव तदर्थीय सदित्येवाभिधीयते ॥
६ अश्रद्धया हुत दत्त तपस्तप्तं कृत च यत् ।
असदित्युच्यते पार्थ । न च तत्प्रेत्य नो इह ॥

·1
अध्याय ५१
त्यागमीमांसायोगः
अर्जुन उवाच
१ सन्यासस्य महाबाहो ! तत्त्वमिच्छामि वदितुम् ।
त्यागस्य च हृषीक्श | पृथक् कशिनियूदन ! ॥
श्रीभगवान् उवाच
२ काम्याना कमणा न्यास सन्याम कवयो विदु ।
मर्व कर्म फल-त्याग प्राहुरूयाग विचक्षणा ॥
३ त्याज्य दापवदित्यक क्म प्राहुर्मनापिण ।
यज्ञ-दान-तप कर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥
४ निश्चय गृ] मे तन त्यागे भरतसत्तम '
त्यागो हि पुष्पव्याघ्र निविध सप्रकीर्तित ॥
५ यज्ञ-दान-तप क्म न त्याज्य कार्यमेव तत् ।
यज्ञा दान तपश्चैव पावनानि मनापिणाम् ॥
६ एतान्यपि तु कमाणि सङ्ग त्यक्त्वा फ्लानि च ।
कर्तव्यानाति मे पाय निश्चित मतमुत्तमम् ।।
७ नियतस्य तु सन्याम क्मणो नोपपद्यत ।
माहात् तस्य परित्यागम् तामस परिकीतित ॥
८ दु समित्यव यन्कम कायफ्रेशभयात् त्यनेत् ।
स कृत्वा रानम त्याग नैव त्यागफलं लभेत् ॥
९३

·१. कायमित्येव यत्म नियत क्रियतेऽर्जुन |
सा त्यक्सा फल चैव स त्याग: सात्विको मतः ।।
१०. न द्वेश्यकुशल कर्म कुशले नानुपजते ।
त्यागी सत्त्वसमाविशे मेधावी छिनसंशयः॥
११. न हि देहभृता नाक्य त्यक्तु कर्माण्यशेषतः।
यस्तु मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ।।
१२. अनिष्टमिट मिश्र च त्रिविध कर्मण. फलम् ।
भवत्यत्यागिना प्रेत्य न तु संन्यासिना क्वचित् ।।
९४

·अध्याय ५२
नैष्कर्म्यसिद्धियोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ पञ्चैतानि महागाहो! कारणानि निबोध मे ।
सारये कृतान्त प्रोक्तानि सिद्ध्ये सर्वस्मणाम् ।।
२ अधिष्ठान तया का करण च पृथग्विधम् ।
निविधाश्च पृथक्चेया दैव चैवान पञ्चमम् ॥
३ शरीरवाद्मनोभियत् कम प्रारभत नर ।
न्याय ा विपरीत वा पञ्चैते तस्य हेतव ।।
४ तव सति कर्तारम् आत्मान केवल तु य ।
पश्यत्यकृतयुद्धित्वान् न स पश्यति दुर्मति ॥
५ यस्य नाहकृतो भार्या बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।
हत्वापि म इमागेकान् न हन्ति न निवध्यते ॥
६. असक्तवुद्धि सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृह ।
नैष्कर्म्यसिद्धि परमा सन्यासेनाधिगच्छति ॥

·अध्याय ५३
ब्रह्मसिद्धियोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ सिद्धि प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निवोध मे !
समासेनैव कौन्तेय ! निष्टा झानस्य या परा ॥
२ बुद्वया विशुद्धया युक्तो धृत्याऽऽत्मान नियम्य च
शब्दादीन्विषयास्त्यक्त्वा रागद्वेपो व्युदस्य च ॥
३ विविक्तसेवी लघ्वाशी यनवारसायमानस ।
ध्यानयागपरो नित्य वैराग्य समुपाश्रित ॥
४ अहकार बल दर्प काम क्रोध परिग्रहम् ।
विमुच्य निमम शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ।।
५ ब्रह्मभूत प्रसनात्मा न शोचति न कादक्षति ।
सम सर्वेषु भूतेषु मद्भक्ति ल्भत पराम् ॥
६ भक्त्या मामभिजानाति यावान् यथास्मि तत्त्वत ।
ततो मा तत्त्वतो झापा विशते तदनन्तरम् ।।
७ सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्यपाश्रय ।
मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वत पदमव्ययम् ॥
८ चेतसा सवकर्माणि मयि सन्यस्य मत्पर ।
बुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित सतत भव ॥
।

·९. मन्चित्त सवदुर्गाणि मत्प्रसादात् तरिष्यसि ।
अब चेन् त्वमहंकारान् न श्रोष्यसि विनक्ष्यसि ॥
१० यदहकारमाश्रित्य 'न योत्स्य' इति मन्यसे ।
मिध्यप व्यवसायस्ते प्रतिस्त्वा नियोक्ष्यति ।
११. स्वभावजन कौन्तेय । निद्वः स्पेन कर्मणा ।
कर्नु नेछिसि यन्मोहात् करिष्यस्यवशोऽपि तत् ।।
५५ ईश्वरः सभिताना हृद्देशेऽर्जुन ! तिष्ठति ।
भ्रामयन् सर्वभूतानि यन्नारूटानि मायया ॥
१३ तमेव शरण गच्छ सर्पभानेन भारत
नत्प्रमादान् परा शान्ति स्थान प्रास्यमि शाश्वतम् ॥
१४ इति त ज्ञानमाख्यातं गुथाद् गृयतर मया ।
विमृश्यतअशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥
१५. सगुद्यतम भूय शृणु मे परम वच ।
इरोऽसि मे दृटमिति ततो वक्ष्यामि त हितम् ॥
१६. मन्मना भर मद्कतो मद्याजी मा नमस्कुरु ।
मामवैयमि सत्य त प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ।
१. मधर्मान् परित्यज्य मामेक शरण व्रज ।
अह या सरपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुच ॥

·अध्याय ५२
प्रसादयोगः
श्रीभगवान् उवाच
१ इद त नानपरताय नाभक्ताय कदाचन ।
न चाशुभ्रूपव वाच्य न च मा योऽभ्यसूति ॥
२ य इद परम गुध मद्भक्तध्वभिधास्यति ।
भक्ति मयि परा कृषा मामेवैध्यत्यमशय ॥
३ न च तस्मान्मनुष्यषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तम ।
भविता न च मे तस्माद् अन्य नियतरो भुवि ॥
४ अन्यध्यत च य इम धर्य सनादमावयो ।
ज्ञानयज्ञेन तनाहम् इ” स्याम् इति मे मति ॥
५ श्रद्धावानअनसूयश्च शृणुयादपि यो नर ।
सोऽपि मुक्त शुभालोकान् प्राप्नुयात्पुण्यकमणाम् ॥
६ कश्चित्तच्छुत पार्थ ! लयकाग्रेण चेतसा ।
कच्चिदज्ञानसमोह प्रणयस्ते धनजय । ॥
अर्जुन उवाच
७ नया माह स्मृतिलब्धा खेप्रसादान्मया युन । ।
स्थिताऽस्मि गतसरह करिष्य वचन तब ॥

·उपसंहारः
संजय उवाच
१. इत्यह वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
संवादमिममौषम् अद्भुत रोमहर्षणम् ॥
२. व्यामप्रसादान्छुतवान् एतद्गुयमह परम् ।
योग योगेश्वराकृष्णात् साक्षात्कथयतः स्वयम्
३ राजन् । संस्मृत्य सस्मृत्य संवादमिमम्अद्भुतम् ।
क्शवार्जुनयो. पुण्य हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥
४. तच्च संस्मृन्य सस्मृत्य रूपमन्यद्भुत हरेः ।
विस्मयो में महान् राजन् । हघ्यामि च पुनः पुन. ।।
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तन श्रीविजयो भूनिर् ध्रुवा
ननिर्मतिर्मम ॥
इति श्रीभगवद्गीतोपनिषत् समाता ।
प्रपत्र-पारिजाताय गीतामृतदुहे नमः ।
वमुठेवमुत देव कृष्ण वदे जगद्गुरुम् ।।
ॐ तसद्ब्रह्मणे नम.
५
२
२

·संकलिता भगवद्गीता श्लोक चरणसूचिः

·गीताशोक चरणमचि
(उपमहारना अध्याय मार उप म्यु छ)
मृटमम श्लोकचरण
मकलित प्रम
१३.९ अकार स पश्यनि
1.10 अकर्मणा बोदव्यम्
४.१८ अरमणि २ कम य
..२ मीनिरम् अर्जुन
२.३८ अकीर्ति नापि भूतानि
२-२८ अरेयोऽगोप्य ण
अगर मय परमम्
1..13 अHITIमराराम
...10 अभरामपि चातम
1.2
... अभिग्योंनिरहर
३.16 भपायुर दयाराम.
1.14 अा गरमैन म
२.२४ भगाय गनानन
४.९ अधिराभिगधारी
२२ भायोऽयम
".1 भगाना मम्मिान कदम
.... भो faran Trn

·४१.१४ ११-७- १८-८ २५-७ ४.६ अजोऽपि सन्अव्ययामा ४.४० अन्नधाश्रधानश्च १६-४ अनानं चाभिजातस्य १४.१६ अज्ञानं तमसः फलम् १३-११ अज्ञान यदतोऽन्यथा ३-२६ अनानां कर्मसङ्गिनाम् ५.१५ अज्ञानेनातं ज्ञानम् ८-९ अणोरणीयांसमनुस्मरेद् यः १२-८ अत ऊर्व न संशयः १८-२२ अतत्त्वार्थवदत्य च १४-२१ अतीतो भवति प्रभो। १५-१८ अतोऽस्मि लोके बंट च ६-२८ अत्यतं सुसमनुते ८-२८ अत्येति तत् सर्वमिदं विदित्वा अत्र शूरा महेप्वासाः ३-३६ अथ केन प्रयुक्तोऽयम् १२.९ अथ चित्त समाधातुम् १८-५८ अथ चेत् त्वमहकारात् २-३३ अथ चेत् त्वमिम धर्म्यम् २-२६ अथ चनं निन्यजातम् १०-४२ अथरा बहुतेन ६.४२ अथवा योगिनामेव १... अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्या १०१ २२.९ . x-x १३-१० १-२ ·३१-९ ३२-४ x-x ३४.४ x-x २५-१२ २८-१५ १८-७० अध्यध्यत च य इमम् ११-११ अनन्त विश्वतोमुसम् ११-३७ अनन्त । देवेश जगभिवास! ११-१९ अनन्तवाहुम् शशिसूर्यननम् १-१६ अनन्तविजय राजा ११-४० अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वम् १०-२९ अनन्तश्चास्मि नागानाम् ८.१४ अनन्यचेता मततम् ९-२२ अनन्याश्चिन्तयन्ता माम् १२६ अनन्यनैव यागेन १२-१६ अनपेक्ष शुचिर्दक्ष १८-२५ अनपक्ष्य च पौरपम् अनहकार एव च अनात्मनस्तु शनुव १३ ३१ अनादित्वानिगुणत्वान् १३-१२ अनादिमत् पर ब्रह्म ११-१९ अनादिमध्यान्तम्अनन्तपीर्यम् २-२ अनार्यजुष्टमस्वय॑म् २-१८ अनागिनोऽप्रमेयस्य ६.१ अनाधित क्मफल्म् १०-१९ अनिवन स्थिरमति ३६ अनिच्छन्नपि वाणेय! .-३. अनियममुख लाकम् १२-३ २८.०६

·-
१५-१५
२८-२
x-y
१५-१४
१३-२४ अन्ये सांत्येन योगेन
४.४ अपरं भवतो जन्म
१६-८ अपरस्परसंभूतम्
४.३० अपरे नियताहारा
७.५ अपरेयमितत्वन्याम्
१-१० अपर्याप्तं तदस्माकम्
११-१३ अपश्यद् टेवदेवस्य
१७.२२ अपात्रेभ्यश्च दीयते
४-२९ अपाने जुद्धति प्राणम्
९-३० अपि चेन् मुदुराचारः
४-३६ अपि चेदसि पापेभ्यः
१-३५ अपि त्रैलोक्यराज्यस्य
१४.१३ अप्रकाशोऽप्रवृत्तिय
६-३८ अप्रतिष्टो महाबाहो !
९.३ अप्राप्य मां निवर्तन्त
६-३७ अप्राप्य योगमसिदिम्
१८-२३ अफलप्रेप्मुना कर्म
१५.११ अफलाकाभिभियतः
१७.१७ अफला क्षिभियुक्नः
अभय गस्वर्गमुदिः
१६.2 अभिजातम्य भारत !
१६.५ अभिजातोऽगि पारका !
५.२६ अभितो प्रमाणम्

·२८-१
अवाप्य भूमावसपलमृदम्
२.२५ अविकार्योऽयमुच्यते
२-१७ अविनाशि तु तद्विद्धि
१३-१६ अविभक्तं च भूतेषु
१८-२० अविभक्तं विभक्तेषु
४९-३
२-२८ अव्यक्तनिधनान्येव
१२-३ अव्यक्तं पर्युपासते
७-२४ अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नम्
२-२८ अव्यक्तादीनि भूतानि
८-१८ अव्यक्ताद् व्यक्तयः सर्वाः
१२-५ अव्यक्तासम्तचेतसाम्
१२-५ अव्यक्ता हि गतिर्दुःसम
८.२१ अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तः
२-२५ अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयम्
८-२० [भ] व्यक्तोऽव्यस्तात् सनाननः २५-१८
१.४६ अयं शनपाणयः
२.६६ अशान्तस्य पुतः मुमम्
१७.५ असायविहितं घोरम्
२." अमोग्यान् अन्वमोचस्वम्
अधन गन्छन् पाध्यमन् १८.1
९.२. अनन्ति दिध्यान दिशाभागान २८.१३
९.२६ भवामि प्रयतात्मनः
१.३ धाना: पुरया:

·x-x
x-x
१७.०८ अश्रया हुत दत्तम्
अश्रुपूर्णाकुरेक्षणम्
१५.३ अश्वत्यमेन मुविरूढमूलम्
१५-१ अश्वत्थ प्राहुरव्ययम्
१०.२६ अश्वत्थ. सर्वपक्षाणाम्
१-८
अश्वथामा विषर्णय
११-६ अधिना मरुतस्तथा
६-३६ असयनामना याग
६-३५ अमाय महाबाहा
अमाय समग्र माम्
असस्त तयु कर्ममु
१३-१४ असक्न सामृत
१८-४९ असक्तनुद्धि सवत्र
अमन ग विशिष्यत्र
१३-९ असक्तिअनभिष्यतः
३-१९ असम्ना पाचग्न् कर्म
१५.३ अमनमरण रदन टिस्वा
१५.२० अमत्कृतम्अवज्ञातम्
१६.८ अगत्यम्अप्रनिष्ट ते
१७-२८ अगदि युच्यन पाथ'
१०.३ भग? म मधु
१०.१३ अगिता वली व्याग
१६.१४ भगो मया हन मा
४.-८
१९३
२९.11

·१-४
१२-७
११-८
२८-३
अस्मार तु रिशिष्टा ये
१-२२ अस्मिन् रणसमुद्यमे
३-४० अस्याधिष्ठानमुच्यत
अहकार इतीय मे
१६ १८ अहकार वल दर्पम्
१८.५३ अहकार यल दपम्
३-२७ अकारविमूढारमा
अह कृत्स्नस्य जगत
१-१५ अह कनुरह यन
१८-१६ अह त्वा सर्वपापेभ्यो
अह बीजप्रद 'पिता
१५-१४ अह वैश्वानरो भूवा
७-१७ अह म च मम प्रिय
५०८ अह सरस्य प्रभव
९ २४ अह हि मयज्ञानाम्
९ १५ अहमग्निर् अह हुतम्
१.११ अहमज्ञानज तम
१०.०० अहमात्मा गुडाकेश।
१०२ अहमादिहि देवानाम्
१०-२० अहमादिश्व मध्य च
११५४ अहमेवविधोऽजुन !
१०३३ अहमेवाक्षय पाठ
८-१७ अहर्यद् ब्रह्मणो विटु
२८१७
२९०
२५-१५

·१३-७ अहिंसा क्षन्तिरानवम् १६-२ अहिंसा सत्यमकोव १०-५ अहिंसा समता तुष्टि १-४५ अहो वत महन् पापम् २-१६ ४०.८ ३२.१५ ४७.१३ x-x xx १-८ १३-३२ आकाश नोपलिप्यते ११-३१ आरयाहि मे को भवानुग्ररूप २-१४ आगमापायिनोऽनित्या. १६२० आचरत्या मन श्रेय १-३ आचार्य ! महतीं चमूम् १-२ आचार्यमुपसंगम्य १-३४ आचार्या पितर पुत्रा १-२६ आवार्यान् मातुलान् भ्रातृन् १३.७ आचायोपासन शौचम् १६-१५ आइयोऽभिजनवानस्मि ४-४२ आतिष्टोत्तिष्ठ भारत। ३-१७ आमनृप्तश्च मानव ३१७ आमन्या च मनुष्ट ६२६ आमन्यव वश नयत् २-५५ आमन्यवामना तुर ६-१८ आमन्येवानिष्टत १८.३७ आममुद्रिप्रमादजम् ४.४१ आमवल न कर्माण ११३ ४७५ १६.९ २२-७ १६८ ·१६-१३ ५२-४ ३१-३ २८-२७ २१-१ २०.५ २-६४ आत्मवश्यविधेयात्मा १६-१७ आत्मसभाविता. स्तब्धा ४.२७ आत्ममयमयोगानो ६.२५ आत्मसस्थ मनः कृत्वा १८-१६ आत्मान केवल तु यः ११-३ आत्मान परमेश्वर। ५.३४ आत्मान मत्परायण ६-१० आत्मान रहसि स्थित ६.५ आत्मैव रिपुरात्मन ६.५ आत्मै ह्यात्मनो बन्धु. ६-३२ आत्मौपम्येन सर्वत्र ८-९ आदित्यवर्ण तमस परस्तान् १०.२१ आदित्यानामह विष्णु १०.१२ आदिदेवमज विभुम् ५.२२ आयन्नन्त कौन्तेय । २.७० आर्यमाणम् अचलप्रतिष्टम ८.१६ आनाभुरनाया: १०-२८ आयुधानामह वनम् १५.८ भायु सत्वयनारोग्य' ६.३ आरक्षोभुनर्योगम् ७-१६ आनो जिज्ञामुरार्थी ३.३९ आत मानमेतन ८.१३ आवृति चा यागिनः २२१३ २५-७ x-x २५.१४ ·५३-१४ ११-९ १३-१० ४७.५ उप-१ २७-१ १८-६३ इति ते ज्ञानमाख्यातम् ३-२८ इति मत्वा न सज्जते १०-८ इति मत्वा भजन्ते माम् ४-१४ इति मां योऽमिजानाति १६-१५ इत्यज्ञानविमोहिताः ११.५० इत्यर्जुन वासुदेवस्तथोक्त्वा १८-७४ इत्यह वासुदेवस्य १४-२ इद ज्ञानमुपाश्रित्य इद तु ते गुह्यतमम् १८-६० इदं ते नातपस्वाय इद वक्ष्याम्यशेषत- इद शरीरं कौन्तेय! १६.१३ इदमद्य मया लब्धम् १६.१३ इदमस्तीदमपि में १.२१ इदमाह, महीपते । १५-२० इदमुक्तं मयानघ । ११-५॥ इदानीमस्मि रातः ३.३४ इन्द्रियस्येन्द्रियस्यायें ४-२६ इन्द्रियामिषु जुदति १०.२ इन्द्रियाणां मनधारिम २-६७ इन्द्रियाणा हि चरताम् १३-५ इन्दियाणि दशा च 1.४१ पन्द्रयाणि परान्याहुः ३८-१ ३५.५ १२२ १५.१२ ·१२-७ १८.२ १०-५ २-६० इन्द्रियाणि प्रमाथीनि ३-४० इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः २-५८ इन्द्रियाणीन्द्रियार्येभ्यः २-६८ इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यः ५.९ इन्द्रियाणान्द्रियार्थेषु ३-६ इन्द्रियार्थान् विमूडात्मा १३-८ इन्द्रियार्थेषु वैराग्यम् ३-४२ इन्द्रियेभ्यः परं मनः ९.३३ इमं प्राप्य भजस्व माम् १६ १३ इमं प्राप्स्ये मनोरथम् १.२ इमं राजर्पयो विदुः ४.१ दम विवस्वते योगम् १०.१६ इमास्त्वं व्याप्य तिष्टसि २-४ टपुमिः प्रतियोत्स्यामि १८.७० इयः स्यामिति मे मतिः १३-९ इटानिटोपपत्तियु ३-१२ इटान् भोगान् हि वो देवा: १८६४ इटोऽसि में दृटमिति १-७ कम्य उगत् कृत्नम् ५-१९ इहैव तेजिंतः सर्गः १२-९ २८-२६ ४७-३ २९-१४ ५४-४ १५-३ ६-२९ इंसते योगयुक्सामा १८.६१ ईयरः सर्वभूतानाम् २२-१० ·१६-१४ ईश्वरोऽहमह भोगी १६-१२ ईदन्ते कामभोगार्थम् ४६-१२ ४५-२ x-x २-९ उवा तूष्णीं वभून ह १०-२७ उच्चे थवसमश्वानाम् १५.१० उच्चिएमपि चामेध्यम् १५-१० उत्कामन्तं स्थित वापि १५-१७ उत्तमः पुरुपस्त्वन्य: १.६ उत्तमौजाश्च वीर्यवान् १-४४ उत्सन्नकुलधर्माणाम् १४३ उत्सायन्ते जातिधर्मा. ३-२४ उत्सीदेयुरिमे लोका. ७-१८ उदारा. सर्व एवैते ९-९ उदासीनवदासीनम् १४.२३ उदासीनवदासीन १२-१६ उदासीनो गतव्यथ ६.५ उद्धरेद आत्मनाऽऽत्मानम् १०.३४ उद्भवच भविध्यताम् ५.९ उन्मिपन् निमिषन्नपि ४.३४ उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानम् १३-२२ उपद्रष्टानुमन्ता च ६-१२ उपविश्यासने युज्यात् ३ २४ उपहन्यामिमाः प्रजा. २-१५ २-१४ ११.५ २४-३ २७-८ ४२-३ २०-५ १८-२ १६-३ ४०.४ २१-३ ११.५

·२२-८
१७.५
६-२७ उपैति मान्तरजसम्
२.१६ उभयोरपि दृष्टोऽन्तः
५-४ उभयोविन्दते परम्
२.५० उमे मुकृतदुरकृत
२-१९ उभी तो न विजानीत.
१.२५ आच पार्थ! पश्यैतान्
२-१
उपाच मधुसूदनः
६.४१ उपित्ला शाश्वती समाः
६.८
१५.१८ ऊर्य गच्छन्ति सस्वस्था
१५-१ अर्वमूलमध भासम्
९.१५ का साम यजुरेव च
१०-३५ ऋतूनां युमुमाकरः
११-३२ ऋतऽपि वा न भविष्यन्ति सवे
५.२५ प्रायः क्षीणरूमपा
१३-४ ऋषिभिर्यहुधा गीतम्
११.१५ ऋोध गर्वानुरगा। दिव्यान्
x-x
x-x
पर संन्यं च योग च
९.१५ एकज्येन पृथान
७-१७ एकभक्निशियन
५.४ एपमन्यास्था गम्यत
८.२६ एमया यायनातिम्
२४-२

·१३ ३० एक्स्थमनुपश्यति ४०१३ ६-१० एकामी यतचित्तात्मा १०४२ एकाशेन स्थितो जगत् २.४१ एकह कुरुनन्दन ! ११४२ एकाऽथवाप्यच्युत! तत् समक्षम् ११३५ एतच्छुत्वा वचन करावस्य ३३४ १३ ११ एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तम् १३६ एतत् क्षेत्र समासेन ३८५ १८७५ एतद्गृह्यमह परम् उप२ एतद्धिं दुलभतरम् २३१० १५ २० एतद् बुद्ध्वा बुद्धिमान् स्यात् ७६ एतद्योनीनि भूतानि १३१ एतद्यो वेत्ति त प्राहु ६ ३९ एतन्मे सराय कृष्ण ! २३७ ६ ३३ एतस्याह न पश्यामि १६९ एता दृष्टिमवष्टभ्य एता विभूति योग च ३०२२ १३५ एतान् न हन्तुमिच्छामि १८६ एतान्यपि तु कर्माणि १६ ११ एतावदिति निश्चिता १६ २२ एतैविमुक्त कौन्तेय । ४७१३ ३४. एतर्विमाहयत्येय १२७ ७ १३ एभि सर्वमिद जगत् ४९४१ १२० ·८-१३ ओमित्येकाक्षर ब्रह्म २५-११ १७-२३ ओम् तत् सदिति निर्देशः २३-६ ४९-२५ २९-१५ ६-१० १३.४ २-२१ कं घातयति हन्ति क्म् १८-७२ कच्चिदशानसंमोह १८-७२ कच्चिदेतच्छृतं पार्थ! ६.३८ कचिन्नोभयविभ्रष्ट १७९ कट्वम्ललवणात्युष्ण १-३९ कथ न ज्ञेयमस्माभि १०-१७ कथ विद्यामहं योगिन् । २-२१ क्थ स पुरुषः पार्थ । ४-४ कथमेतद्विजानीयाम् २-४ कथ भीष्ममह सख्ये १०९ कथयन्तश्च मा नित्यम् २-३४ क्थयिष्यन्ति तेऽव्ययाम् १८-१८ करण कर्म कर्तेति १८.१४ करण च पृथग्विधम् १८-६० करिष्यस्यपशोऽपि तत् १८-७३ करिष्ये वचन राव ११-३४ वर्ण तथान्यान् अपि योधवीरान् १८६ कर्तव्यानीति मे पार्थ! १८-२८ कर्ता तामस उच्यते १८-२६ वर्ता सात्त्विक उच्यते २९-७ ५४-७ १२२ ·१७.३ १०-५ १३-२४ कर्मयोगेन चापरे ४०-९ ३-३ कर्मयोगेन योगिनाम् ५-२. कर्मयोगो विशिष्यते १४-१५ कर्मसगिषु जायते ४१.१३ १४-७ कर्मसङ्गेन देहिनम् १८-४१ कर्माणि प्रविभक्तानि १५-२ कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ६.४६ पर्मिभ्यश्चाधिको योगी २३-१४ ३-६ मेन्द्रियाणि सयम्य ३.७ फर्मेन्द्रियः कर्मयोगम् १५-६ पर्शयन्त. शरीरस्थम् ९.७ कपक्षये पुनस्तानि ९.७ कम्पादौ विसृजाम्यहम् ४-१६ क्योऽयत्र मोहिता १४-२ ८-९ कवि पुराणमनुशासितारम् २५-७ १०.३७ क्वीनामुशना कविः ३०-१२ ३.१८ कचिदर्थव्यपाश्रयः १०.१० ७-३ पविद्यतति सिद्धये ७.३ वधिन्मां वैत्ति तत्त्वतः १८-६९ कश्चिन्मे प्रियवृत्तमः ११.३७ परमाच ते न नमेरन् महामन् ! x-x २७.६ १४.१. ४-१२ काक्षन्तः कर्मणां सिदिम् ૨૪

·१८-४
२०.१
१०.११
४९१४
५-११ कायेन मनसा बुद्ध्या
१३-२१ कारणं गुणसङ्गोऽस्य
१८-१३ कारणानि निबोध मे
२-७ कार्पण्यदोपोपहतस्वभावः
१३-२० कार्यकारणकर्तृत्वे
६-१ कार्य कर्म करोति यः
३-१९ कार्य कर्म समाचर
१८-३१ कार्य चासार्यमेव च
३-५ कार्यते ह्यवशः कर्म
१८-९ कार्यमित्येव यत् कर्म
१६-२४ कार्याकार्यव्यवस्थिती
१८-३० कार्याकार्ये भयाभये
१८-२२ कार्ये सक्तम्अहैतुक्म्
१०-३० काल' कलयतामहम्
४.३८ कालेनारमनि विन्दति
११-३२ कालोऽस्मि लोक्क्षयकृत् प्रवृद्धः
१-५ काशिराजश्च वीर्यवान्
१-१७ काश्यश्च परमेघासः
४८.२
४९१३
x-x
१६.७
x-x
x-x
४-१६ किं कर्म मिति

·१८-४ ४०-३ ५२.१ १०.११ कार्यते ह्यवश १०.४ ५-११ यायेन मनसा युट्या १३-२१ कारणं गुणसङ्गोऽस्य १८.१३ कारणानि नियोध मे २-७ पापण्यदोषोपहतस्वभार. १३-२० कार्यकारणकर्तृत्व ६-१ कार्य कर्म क्रोति य. २.१९ कार्य फर्म समाचर १८.३१ वार्य चासार्यमेव च ३-५ कर्म १८-९ कार्यमित्येव यत् कर्म १६-२४ कार्याकार्यव्यास्थिती १८-३० कार्यासाय भयाभये १८-२२ कार्ये सकम्अहेतुक्म् १०-३० फालकलयतामहम् ४-३८ कालेनात्मनि विन्दति ११-३२ कालोऽस्मि लोक्क्षयकृत् प्रवृद्ध १-५ काशिराजश्च वीर्यवान् १-१५ काश्यच परमेपास. ४८-२ ४९१३ ४९-५ x.x १६-७ X.x X-X ४-१६ किं कम किमति ८-१ किं कर्म पुरुषोत्तम! किंचिदस्ति धनजय ! १०-४२ किं ज्ञातेन तवार्जुन ! १४-२ २५-१ ७-७ ३०.२१ २

·xx
कृपश्च समितिंजय
१८ ४४ कृषि गौरक्ष्य-वाणिज्यम्
३२११
१८४
37 ३
१३ २४ केचिदामानमात्मना
११०१ कचिद् भीता प्राजल्यो गृणति
११२७ कचिद्विग्ना दशनातरेषु
५११ कारिन्द्रियैरपि
१८ ७६ क्यार्जुनयो पुण्यम्
५०१७ पु वेषु च भाषेपु
१२. कैमया सह योद्धव्यम्
१४.१ कैलिम्नान गुणानतान्
१६ १५ कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया ?
४२१
२८२४
५३५ कौतय! प्रतिजानाहि
२१३ कोमार यौवन जरा
१७१८ मियत तदिह प्राक्तम्
१८५४ कियत बहुरायास
१७५५ किय ते मोक्षादिक्षभि
१३२९ क्रियमाणानि सश
२४३ रियाविशेषाराम्
१६४ कोध पाध्यमर च
०६३ कोधाद्भवति समोह
xx

·५३-७ २-१२ २-१३ १८.५६ कुर्वाणी मद्यपाश्रयः १.३८ कुरुक्षयकृत दोषम् १-३९ पुलक्षयकृतं दोषम् १.४० कुलपये प्रणश्यन्ति १४२ कुल्ताना पुरस्य च १-४३ कुलधर्मान शाश्वता १.४० कुलधर्मा सनातना ६-४२ कुले भपति धीमताम् १८-१० कुदाले नानुपनत x-x ०१४ २-१३ २३-१० ५१-१० १२-३ कूटस्थमचल ध्रुवम् १५१६ कूटस्थोऽक्षर उच्यते ६-८ फूटस्थो विजितेन्द्रिय २५८ कूमोऽशानीव सर्वश ३१-१२ १५२० कृतकृत्यश्च भारत। ११.१४ कृताचलिरभापत ११.३५ कृताञ्जलिर्वेपमान क्रीिटी ४-२२ कृत्वापि न निवध्यते १३-३३ कृत्स्न लोकमिम रवि ३-२९ कृत्स्नविन विचालयेत् २-४९ कृपणा फलहेतव १-२८ कृपया परयाविष्ट. १४-८ ३८६ ११.१० २-१ १२८

·१८.१०
२८-१४
५-१७ गच्छन्त्यपुनरावृत्तिम्
१५-५ गच्छन्त्यमूहा पदमव्ययं तत्
४.२३ गतसहस्य मुक्तस्य
९-२१ गतागतं कामकामा लभन्ते
२-११ गतासून् अगतासूच
९-१८ गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी
११-२१ गन्धर्वयक्षामुरसिद्धसड्याः
१०.१६ गन्धर्वाणां चित्ररथः
११.३० गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिक
४-१७ गहना कर्मणो गति
२८-११
x-x
x-x
x-x
१४-३
१-३० गाण्डीव प्रसते हस्तान्
१५.१३ गामाविश्य च भूतानि
१०.३५ गायत्री छन्दसामहम्
१०-२५ गिरामस्म्येकमक्षरम्
२.९ गुडाकेश. परतपः
१.२४ गुहारशेन भारत !
३.२८ गुणकर्मविभागयोः
४.१३ गुण-कर्म-विभाग
१८-१९ गुणतविविध गृणु
१५-२ गुणप्रादा विश्यवाला
१४.५ गुणा: प्रतिगमग.
१३१

·२९-४
४-४
०५ केशोऽधिकतरस्तेषाम्
२-३ पलव्य मा स्म गमः पार्थ!
२-३१ क्षत्रियस्य न विद्यते
१०.४ समा सत्य दमः शम
१६.९ क्षयाय जगतोऽहिता
१५-१६ क्षरचाक्षर एव च
१५-१६ क्षरः सर्वाणि भूतानि
१८४३ क्षान कर्म स्वभावजम्
१८-४२ क्षान्तिरार्जवमेव च
१६१९ क्षिपाम्यजस्रमशुभान्
९-३१ क्षिप्र भवति धर्मात्मा
४-१२ क्षिप्र हि मानुषे लोके
१२१ क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति
२.३ क्षुद्र हृदयविल्यम्
१३-३४ क्षेत्रक्षेनज्ञयोरेवम्
१३-२ क्षेत्रक्षेनशयोनिम्
१३ २६ क्षेत्रक्षेनज्ञसयोगात्
'क्षेनर' इति तद्विदः
१३२ क्षेत्रज्ञ चापि मां विद्धि
१३-३३ क्षेत्र क्षेत्री तथा कृत्स्नम्
१३-१ क्षेत्रमित्यभिधीयते
२८ २४
२०१४
३८७
xx
७.४ खं मनो बुद्धिरेन च

·१८.१० ५-१७ गच्छन्त्यपुनरावृत्तिम् १५-५ गच्छन्त्यमूटा पदमव्ययं तत् ४.२३ गतसहस्य मुक्तस्य ५२१ गतागत कामकामा लभन्ते २.११ गतासून् अगतासूश्च ९.१८ गतिर्भर्ता प्रभु साक्षी ११-२२ गन्धर्वयक्षामुरसिद्धसड्याः १...६ गन्धर्वाण चित्ररथ ११-३७ गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकनें ४-१७ गहना कर्मणो गति २८.१४ ६-२ २८-११ x-x x-x x-x १४-३ १-३० गाण्डीव असते हस्तात् १५१३ गामाविश्य च भूतानि १०.३५ गायत्री छन्दसामहम् १०.२५ गिरामस्म्येक्मक्षरम् ३... गुडारेश परतपः १-२४ गुडाकेशेन भारत! ३-२८ गुणकर्म विभागयो. ४.१३ गुण-कर्म-विभाग १८-२९ गुणतप्रविध Py १५-२ गुणप्रादा सियाग गुणाः प्रतिममा ४९-१२ ·४२-३ ४१-१७ ३.२८ गुणा गुणेषु वर्तन्त १४-२५ गुणातीतः स उच्यते १४-२० गुणानेतानतीत्य त्रीन् १४.२३ 'गुणा वर्तन्त' इत्येव १४-१९ गुणेभ्यश्च परं चैप्ति ३.२५ गुणैः कर्माणि सर्वशः १४-२३ गुणयों न विचाल्यते ६-२२ गुरुणापि विचाल्यते २-५ गुस्न् अहत्वा हि महानुभावान् ११.१ गुह्यमध्यात्मसज्ञितम् १८.६३ गुह्याद्गुह्यतरं मया ११-८ ४२-३ २२-३ ५३-१४ १५.८ गृहीत्वैतानि संयाति ४४-१२ १३-१६ प्रसिष्णु प्रभविष्णु च ४-७ ग्लानिर्भवति भारत। ३९-१३ १३-७ - १-३५ नतोऽपि मधुसूदन २-८ ५-२७ चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ६-३४ चञ्चल हि मनः कृष्ण ! ६-३३ नचलत्वात् स्थिति स्थिराम् ७.१६ चतुर्विधा भजन्ते माम् १०-६ चत्वारो मनवस्तथा २४-१ x-x

·४-१३ चानुवर्ण्य मया स्टम्
३-२५ चिकीर्लोक्मप्रहम्
१६-११ चिन्ताम् अपरिमेयां च
१०-१७ चिन्त्योऽसि भगान् । मया
८-८ चेतसा नान्यगामिना
१८-५७ चेतसा सर्पकमाण
२१-२
६-१ चैलाजिनकुशोत्तरम्
१५.1 छन्दसि यम्य पानि
१३.४ एन्दोभिर्भावविधः पृथक
४.४२ हिरवैन समय योगम्
५-२५ सिनद्वधा यतात्मानः
६-२८ हिमाञमिर नश्यनि
६-३९ छेता न गुपपयने
६.३९ ऐतुमईरयशेषतः
८.२६ जगतः भाभन मो
१-३६ जगा प्रहाय यनुरग्यत प
or अगदयकमूर्तिना
१६. जगदारनीभरम्
१५.११ अगदागनेऽगितम्
४५८

·२७-९
२४-१३
x-x
४१-१८
९.१० जगद्विपरिवर्तते
१४-१८ जघन्यगुणवृत्तिस्थाः
जना न विदुरामुराः
७-२८ जनानां पुण्यकर्मणाम्
७.१६ जनाः सुकृतिनोऽर्जुन !
जन्म कर्म च मे दिव्यम्
२-४३ जन्मकर्मफलप्रदाम्
२-५१ जन्म-बन्ध-विनिर्मुक्ताः
१४-२० जन्ममृत्युजरादुःखैः
१३-८ जन्म-मृत्यु-जरा-व्याधिक
४-५ जन्मानि तव चार्जुन!
१०.३६ जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि
७.२९ जरामरणमोक्षाय
३-४३ जहि शत्रु महाबाहो !
६-१६ जामतो नैव चार्जुन !
२-२७ जातस्य हि ध्रुवो मृत्युः
३-२३ जातु कर्मण्यतन्द्रितः
३.५ जातु तिष्टत्यकर्मकृत्
१५.१९ जानाति पुरुषोत्तमम्
१-४१ जायते वर्णसंकरः
६-४४ जिज्ञासुरपि योगस्य
६-७ जितात्मनः प्रशान्तस्य
३०.१०
२४-१४
१२-१०
२१-७

·१८-४९ जितारमा विगतस्पृहः
२-३७ जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम्
११-३३ जिल्ला
शत्रून् भुइय
राज्यं समृदम् ३३.२
७.९ जीवनं सर्वभूतेषु
१५७ जीवभूतः सनातनः
७.५ जीवभूताम् महावाहो!
४.२७ जुह्वति ज्ञानदीपिते
१५-१३
३-२६ जोपयेत् सर्वकर्माणि
३५.८
२७.१२
७२ सातव्यमवशिष्यते
११.५४ ज्ञातुं च तत्वेन
९.१३ ज्ञात्वा भूतादिमध्ययम्
५.२९ ज्ञात्वा मा शान्तिगृच्छति
१६-२४ ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तम्
१०-११ ज्ञानदीपेन भास्वता
५.१७ ज्ञाननि तकल्मपाः
१८.१९ ज्ञानं कर्म च का च
१०.३८ ने रानवतामहम्
१३-१७ जान से हानगम्यम्
१८.१८झान झेयं परिवाना
मन वेड एविमानम्

·४१-९ ४१-७ १२-७ १५-१७ २७.१४ ४६-२ १४-१५ ज्ञानं यदा तदा विद्यात् ४-३९ ज्ञानं लब्ध्या परां शान्तिम् १८.४२ ज्ञान विज्ञानमास्तिभ्यम् ९.९ झानं विज्ञानसहितम् १४.९ ज्ञानमात्य तु तमः ३-४० ज्ञानमात्य देहिनम् ४.३३ ज्ञानयज्ञः परंतप! ९.१५ ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये १८.७० ज्ञानयज्ञेन तेनाहम् १६-१ ज्ञानयोगव्यवस्थितिः ३.३ ज्ञानयोगेन सांत्यानाम् ७.१९ ज्ञानवान् मां प्रपद्यते ६-८ ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा . ३-४१ ज्ञानविज्ञाननाशनम् १४.६ ज्ञानसङ्गेन चानघ । ४.४१ झानसंछिन्नसंशयम् ४-१९ ज्ञानामिदग्धकर्माणम् ४.३७ ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि १२-१२ ज्ञानाद् ध्यान विशिष्यते १४-१ ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ४-२३ ज्ञानावस्थितवेतस. ४-३४ ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः १२-८ १४-५ ४१-१ १४.९

·१२-६
२३-१४
३-३९ ज्ञानिनो नित्यवैरिणा
६-४६ ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिक:
७-१६ ज्ञानी च भरतर्षभ ।
७-१८ ज्ञानी वात्मैव मे मतम्
५-१६ ज्ञानेन तु तदज्ञानम्
४-३३ ज्ञाने परिसमाप्यते
१८-९
१५१७
३९-१५
१३.१८ ज्ञेयं चोक्तं समासतः
१३-१२ झेय यत् तत् प्रवक्ष्यामि
५-3 सेयः स नित्यसन्यासी
८-२ शेयोऽसि नियतात्मभिः
२५-१
३-१ ज्यायसी चेत् क्मणस्ते
१०.२१ ज्योतिषां रविरंशुमान्
१३-१७ ज्योतिषामपि तज्ज्योतिः
३९-१४
उप-४
१०.३१ झपाणां मकरयास्मि
१.३३ त इमेऽवस्थिता युद्दे
१८-७७ तच्च संस्मृत्य सस्मृत्य
१८-२१ तज्ज्ञानं विद्धि राजसम्
१८-२. तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम्
१३.३. तत एव च विस्तारम्
१२-११ ततः कुरु यतात्मवान्
१५.४ ततः पदं तत् परिमार्गितम्यम्
४०-१३

·x.x x-x २०-७ ३१-१२ x-x २३-१३ ४०-१२ १-१३ चतः शङ्खाश्च मेयश्च १.१४ ततः श्वैतर्हयर्युक्ते ६-२६ ततस्ततो नियम्यैतद् ११.१४ तत. स विस्मयाविष्टः २-३३ तत. स्वधर्म कीर्ति च २-३६ ततो दुःखतरं नु किम् १४-३ ततो भवति भारत ! १८-५५ ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा ६-४५ ततो याति पर गतिम् १३-२८ ततो याति परां गतिम् १६-२२ ततो याति परा गतिम् १६-२० ततो यान्त्यधमा गतिम् २-३८ ततो युद्धाय युज्यस्व १८-६४ ततो वक्ष्यामि ते हितम् ३-१ तत् किं कर्मणि घोरे माम् ९-२७ तत् कुरुष्व मदर्पणम् ११-४२ तत् क्षामये त्वामहमप्रमेयम् १३-३ तत् क्षेत्र यच यादृक् । २-५७ तत्तत् प्राप्य शुभाशुभम् १०.४१ तत्तदेवावगच्छ त्वम् ३-२१ तत्तदेवेतरो जनः १७.१९ तत् तामसमुदाहृतम् १७.२२ तत् तामसमुदाहृतम् १०.१ २८-२० ३४-६ ११.२

·२८.१७
५३११
१८.२२ तत् तामसमुदाहृतम्
१८.३९ तत् तामसमुदाहृतम्
४.१६ तत् त कर्म प्रवक्ष्यामि
१५.१२ तत् तेजो विद्धि मामकम्
८-११ तत् त पद सग्रहेण प्रवक्ष्य
१३-११ तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम्
१८.१ तत्त्वमिच्छामि वेदितुम्
३२८ तत्त्ववित् तु महावाहो !
९.२४ तत्त्वेनातश्च्यवन्ति त
४३९ तत्पर सयतन्द्रिय
१८६२ तत्प्रसादात् परा शान्तिम्
२-२८ तत्र का परिदेवना
८-२५ तन चान्द्रमस ज्याति
६४३ तत्र त बुद्धिसंयोगम्
८.२४ तत्र प्रयाता गच्छन्ति
१८७८ तत्र श्रीविजयो भूति
तम सत्त्व निर्मलत्वात्
१२६ तापश्यत् स्थितान् पार्थ
११.१३ तत्रैकर्थ जगत् कृत्स्नम्
६.१२ तकान मन ला
१८.१६ तत्रैव सति कतारम्
4.10 सवाय्यानरको
१३.३ तत् समामेन में
२३ ११
उप-५
१-८
२५१६

·३२.१२ ४०-८ १९.४ १८-३८ तन् मुसं राजसं स्मृतम् १८.३७ तत् मुसं सात्त्विकं प्रोकम् ४-३८ तत् स्वयं योगर्गमिद्धः ११.२८ तथा तवामी नरलोकवीराः ३-३८ तथा तेनेदमावृतम् १३-३२ तथात्मा नोपलिप्यते २-१३ तथा देहान्तरप्राप्तिः ५-२४ तथान्तज्योतिरेव यः २.२६ तथाऽपि त्वं महाबाहो ! १८-५० तथाप्नोति नियोध मे १४-१५ तथा प्रलीनस्तमसि तथा मानापमानयोः १२-१८ तथा मानापमानयोः २-२२ तथा शरीराणि विहाय जीर्णानि तथा सर्वाणि भूतानि १-३४ तथैव च पितामहाः ११-२९ तथैव नाशाय विशन्ति लोकाः ३.९ तदर्थ कर्म कौन्तेय! २-६७ तदस्य हरति प्रज्ञाम् ९-२६ तदहं भक्त्युपहृतम् २-५२ तदा गन्ताऽसि निर्वेदम् ४-७ तदात्मानं सृजाम्यहम् २-५३ तदा योगमवाफ्यसि ५३-१ ४१-१३ २०-७ . २-७ ३२-१३ ९-१४ २८-१९ ८-११ १३-७ ८-१२ १४० ·१०.२ ४१-१२ २५-१९ १८१० १७-२५ तदित्यनभिसवाय ३.२ तदेक वद निश्चित्य ११-४५ तदेव मे दर्शय देव ! रूपम् ११-४९ तदेव मे रूपमिद प्रपश्य १४-१४ तदोत्तमविदा लोकान् १७-२१ तद्दान राजस स्मृतम् १५-२० तद्दानं सात्त्विक स्मृतम् ८२१ तदाम परम मम १५-६ तद्धाम परम मम ५-१७ तद्युव्यस्तदात्मानः ७.२३ तद्भवत्यत्पमेधसाम् ५-५ तद्योगैरपि गम्यते १८-२४ तद् राजसमुदाहृतम् २-७० तद्वत् कामा य प्रविशन्ति सर्वे ४.३४ तद्विदि प्रणिपातेन १३-२६ तद्विदि भरतर्षभ । १४.७ तग्निवनाति कौन्तय ! १४.८ तनिध्नाति भारता ५-१७ तनिष्टास्तत्परायणा. १-४६ तन्मे क्षेमतर भवेत् ५. तन्मे हि मुनिधितम् ७.९ तपश्वास्मि तपरिया १७.१७ तपस्तत् विविध नरै. १४१ ९-१७ x-x १८.१० ·२३-१४ २८-१२ २५.५ ३१ ४९.२८ २२-४ १७.२८ तपस्तप्त कृत च यत् ६-४६ तपस्विभ्योऽधिको योगी ९-१९ तपाम्यहमह वर्षम् १७ १८ तपो दम्भेन चैव यत् १०.५ तपो दान यशोऽयश १७.१६ तपो मानसमुच्यते १७५ तप्यन्ते ये तपो जना तं तथा कृपयाविष्टम् ७.२० त त नियममास्थाय त तमेवैति कौन्तेय । १५-१२ त यज्ञ विद्धि राजसम् ६ २३ त विद्याद् दु खसयोग- १३.१७ तमस परमुच्यते समस्त्वज्ञानज विद्धि १४-१३ तमस्येतानि जायन्ते १४१० तम सत्त्व रजस्तथा ४१९ तमाहुः पण्डित बुधा ८.२१ तमाहु परमो गतिम् २-१० तमुवाच हृषीकेश १५४ तमेव चाद्य पुरुष प्रपद्ये(त्.) १८६० तमेव शरण गच्छ १६-२२ तमोद्वारेनिभिर्नर २.४४ तयापहृतचेतसाम् १५२ ४१८ २५ १९ ५३.१३ ·१२.२ १७-३ xx ३२१३ १५५ ३-३४ तयोर्न वशमागच्छेत् ५-२ तयोस्तु कर्मसन्यासात् १-३ तव शिष्येण धीमता ११५१ तव सौम्य जनार्दन ! ११-२९ तवापि वस्त्राणि समृद्धवेगा १६-२४ तस्माच्छान प्रमाण ते ३-४१ तस्मात् त्वमिन्द्रियाण्यादौ ११.३३ तस्मात् स्वमुत्तिष्ठ, यशो लभस्व ११-४४ तस्मात् प्रणम्य प्रणिधाय कायम् ३.१५ तस्मात् सर्वगत ब्रह्म २३० तस्मात् सर्वाणि भूतानि तस्मात् सर्वेषु कालेषु ८ २७ तस्मात् सर्वेषु कालेषु ४.४२ तस्मादज्ञानसभूतम् २-२७ तस्माद् अपरिहार्येऽर्थे ३.१९ तस्माद् असक्त सततम् २-३७ तस्माद् उत्तिष्ठ कौन्तेय ! १६.०१ तस्मादितत् प्रय त्यनेत् २-२५ तस्मादेव विदित्वैनम् १७ २४ तस्मादोमित्युदाहृत्य ५-१९ तस्माद् ब्रह्मणि ते स्थिता २६८ तस्माद्यस्य महागहो। २-१८ तस्माद् युध्यस्व भारत ! २५-५ १६-१ १०.११ ६-१४ ९-१५ ·२३-१४ २-१० x-x X-x १०-९ २-५• तस्माद्योगाय युज्यस्व ६-४६ तस्माद् योगी भवार्जुन ! १-३७ तस्मानार्हा वयं हन्तुम् १४-३ तस्मिन् गर्भ दधाम्यहम् ४-१३ तस्य कर्तारमपि माम् ३-१७ तस्य कार्य न विद्यते ७-२१ तस्य तस्याचलां श्रद्धाम् २-५७ तस्य प्रज्ञा प्रतिष्टिता २-५८ तस्य प्रज्ञा प्रतिष्टिता २-६१ तस्य प्रज्ञा प्रतिष्टिता २-६८ तस्य प्रज्ञा प्रतिष्टिता १-१२ तस्य संजनयन् हर्पम् २-६९ तस्यां जागर्ति संयमी ७.२३ तस्याराधनमीहते ६-३० तस्याहं न प्रणश्यामि ६-३४ तस्याहं निग्रहं मन्ये ८-१४ तस्याहं मुलभः पार्थ । ९-१५ x-x ९-१६ २२-११ २३-२ २५-१२ ३-२९ तान् अकृत्स्नविदो मन्दान्११-१० १६-१९ तानई द्विषतः रान् २-६१ तानि सर्वाणि संयम्य :.७ तान नियोध द्विजोत्तम! ४-५ तान्यहं वेद सर्वाणि १४४ x-x ११.५ ·४७.. १७६ तान् विद्वयामुरनिधयान् १०७ तान् समीक्ष्य स कौन्तय ४११ तास्तथैव भजाम्यहम् २.१४ तास्तितिक्षस्त्र भारत' १८-७ तामस परिकीर्तित १७.१३ तामय परिचक्षत तामसी चेति ता अणु ७०१ तामेप विदधाम्यहम् २-४६ तावान् सर्वेपु वैदपु १४४ तामा ब्रह्म महद्योनिः ४९.०९ ४८-. २४-६ yx १३-२७ तिष्टन्त परमेश्वरम् ४०११ १७९ -तीक्ष्ण-स्क्ष विदाहिन ४९-२५ x-x ३७-७ ४०४ १-१९ तुमुलो व्यनुनादयन् १४.०४ तुल्यनिन्दात्मसस्तुति १०१९ तुल्यनिन्दास्तुतिमानी १४-२४ तुल्यप्रियाप्रियो धीर १४ २५ तुन्यो मिनारिपक्षयो १०.९ तुष्यन्नि च रमन्ति च १४-५ तृष्णासनसमुद्भवम् १६-३ तेज क्षमा धृति गौचम् ४६.४ ·४८-३ ४९-२३ १७.१ तेषां निष्टा तु का कृष्ण! १७-७ तेषां मेदमिमं शृणु १०.१० तेषां सनतयुक्तानाम् १२-७ तेपामहं समुद्धर्ता ५-१६ तेपामादित्यवज्ञानम् १०-११ तेषामेवानुकम्पार्थम् ८-१७ तेऽहोरात्रविदो जनाः १८-९ २५-१५ ३-१२ तैर्दत्तानप्रदायभ्यः ३-३४ तो ह्यस्य परिपन्थिनी १२-२ १४-७ ५१-११ १४.६ १३.११ ४-२१ त्यक्तमर्वपरिग्रह १८-११ त्यक्तुं कर्माण्यशेपत ४-२० त्यक्त्वा कर्मफ्लासङ्गम् त्यस्त्वा देह पुनर्जन्म ६-२४ त्यक्त्वा सर्वानशेषतः २.३ त्यक्त्वोत्तिष्ठ परंतप! ८.६ त्यजत्यन्ते कलेवरम् १६-२ त्यागः शान्तिरपैशुनम् १८-१ त्यागस्य च हृषीकेग। १२-१२ त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् १८-१० त्यागो सत्वसमाविष्टः १८.४ त्यागे भरतसत्तम। २५-४ ५१-१ ·५१-४ १८-४ त्यागो हि पुरुपच्याघ्र । १८.३ त्याज्य दोपवदित्येक ५१-३ ८-१ ४९-४१ ५१-१२ ४७-१२ ४९-१ ५१.४ २-४० घायते महतो भयात् १८-१९ निधैव गुणभेदत ७-१३ निभिर्गुणमयैर्भाव. १८-१२ त्रिविध कर्मण फ्लम् १६-२१ त्रिविध नरक्स्येदम् १८.१८ निविध. कर्मसमह. १८-४ निविध सप्रकीर्तितः १८-१८ निविधा कर्मचोदना १७-२ निविधा भवति श्रद्धा निविधो भवति प्रिय ३-२२ निपु लोकेषु किंचन १४ २१ त्रीन् गुणानतिवर्तते २४५ नैगुण्यविपया वेदा ९-२० विद्या मा सोमपा पूतपापा. ४८-५ ११-३ ४२-१ २८-१३ २-३ ५४-७ १-३० यत् चैव परिदयत त्वत्त कमलपनाक्ष। १८-७३ स्वत्प्रसादान्मयाच्युत! ६-३९ त्वदन्य सशयस्यास्य २-१, सनयोस्तत्त्वदर्मिभिः १४८ ·३२-३ ३४-७ ११-१८ त्वमक्षर परम वेदितव्यम् ११-३७ त्वमथर सदसत् तत्पर यत् ११.१८ स्यमव्यय शाश्वतधर्मगोप्ता ११.४३ स्वमस्य पूज्यश्च गुरंगरीयान् ११-१८ स्वमस्य विश्वस्य पर निवानम् ११-:८ त्वमस्य विश्वस्य पर निवानम् ११.१८ त्वमादिदव पुरुष पुराण ४-४ खमादौ प्रोतमानिति ११३८ स्यया तत विश्वमनन्तरूप। १८७२ स्वयकाग्रेण चेतसा १०.१७ स्वा सदा परिचिन्तयन् ३२.९ ३२-११ ३०-१७ २९८ ४९.२८ ११.२५ दंप्राकरालानि च ते मुखानि ११.०८ दाक्रालानि भयानरानि १०.३८ दण्डो दमयतामम्मि १०.१० ददामि बुद्धियोग तम् १६-१० दम्भमानमदान्दिता १७.१२ दम्भार्थमपि च यत् १७-५ दम्भाहकारसयुक्ता १६-१७ दम्भेनाविधिपूर्वकम् १६-४ दम्भो दपोंऽतिमानश्च दया भूतप्वलोलुप्त्वम् ११४ दर्शयामानमव्ययम् १४९ ३१४ ·११-१ दर्शयामास पार्थाय ३१-८ १५-२० दातव्यमिति यद् दानम् १७.२५ दान-क्रियाश्च विविधाः १६-१ दान दमश्च यज्ञथ १८-४३ दानमीश्वरभावश्च ८-२८ दानेषु यत् पुण्यफल प्रदिष्टम् ३.१२ दास्यन्ते यज्ञभाविताः २६-१ १५-३ ३१-१० x.x xx २९-१४ १८-४० दिवि देवेषु वा पुन. ११-१२ दिवि सूर्यसहस्रस्य ११.११ दिव्यगन्धानुलेपनम् ११-८ दिव्य ददामि ते चक्षु ११-११ दिव्यमान्याम्यरधरम् ११-१० दिव्यानेकोद्यतायुधम् १०.१६ दिव्या ह्यात्मविभूतयः १०-१९ दिव्या ह्यात्मविभूतयः १-१४ दिव्यो शहौ प्रदध्मतुः ६-१३ दिशश्चानवलोक्यन् ११.२५ दिशो न जाने न लमे च शर्म ११-१७ दीप्तानला द्युतिमप्रमेयम् १७-२१ दीयते न परिक्तिटम् १७-२० दीयतेऽनुपकारिणे x-x २१-४ ३२-२ ·कर्म १३.८ -दुस-दोषानुदर्शनम् ५.६ दु'समाप्तुमयोगतः १८.८ दु खमित्येव यत् ५-२२ दु खयोनय एव ते दुसशोकामयप्रदा १८.३६ दुखान्त च निगच्छति ८-१५ दु खालयमशाश्वतम् २-५६ दु ग्वेध्वनुद्विग्नमना ६-४० दुर्गति तात ! गच्छति ३-३९ दुष्रेणानलेन च ६-३६ दुष्प्राप इति मे मतिः ५१-८ १९-२ ४९-०५ ४९-१९ २५-१३ २३-८ १२.६ ८-८ ३५-६ X-X १३-१५ दूरस्थ चान्तिके व तत् २०४९ दूरेण ह्यवर कर्म ११४३ दृष्टवानसि मा यथा ११.५० दृष्टवानसि यन्मम १-२ दृष्ट्या तु पाण्डवानीकम् ११-२० दृष्ट्वादभुतं रूपमुग्र तवेदम् ११-४९ दृष्ट्वा रूप घोरमीझमेदम् ११-२० दृष्ट्वा लोका. प्रव्यथितास्तथाहम् ११ २४ दृष्ट्वा हि त्वा प्रध्यथितान्तरात्मा ११.५१ दृष्ट्वेद मानुष रूपम् १.२८ दृष्ट्वेम स्वजन कृष्ण ३२-७ ३२-८ - २-२ १६१ ·xx ४९३० ०४८ १५-२ ११-५५ दृष्ट्यैव कालानलमनिभानि १-१५ देवदत्त धनघय १०-१५ देवदव ! जगत्पत! १७.५४ देव द्विज गुरु-प्राज्ञ- १०.१३ देवपिनारदस्तथा १०-२६ देवीणा च नारद ११-५० देवा आयस्य रूपस्य १०.५० देवानामस्मि वासर ७.०३ देवान् देवयजो यान्ति ३-११ देवान् भावयतानेन १७... देशे काले च पाने च १०.७ देहाद्भिरवाप्यत देहिना सा स्वभावजा २-१३ देहिनोऽस्मिन् यथा देहे १४-२० देही देहसमुद्भवान् । २ ३० देही नित्यमवभ्योऽयम् ८-४ देहे देहभृता वर ! १४५ देहे देहिनमव्ययम् २-३० देहे सर्वस्व भारत ! १३ ०२ देहेऽस्मिन् पुरुप पर देहेऽस्मिन् मधुसूदन देव आमुर एव च १५२ ४१-१८ ६-१८ xx ४१३ ४०.४ xx

·१५-११
१८.१४ देव चैवान पञ्चमम्
४-२० देवमेवापरे यज्ञम्
९१३ देवी प्रकृतिमाश्रिता
१६-५ देवी सपद्विमानाय
७.१४ देवी पा गुणमयी
१६-६ देवो विस्तरश प्रेक्त
१-४: दोपैरेत कुलतानाम्
४६-१
४९४२
x-x
११-०० धावा-पृथियोरिदमन्तर हि
१०.३६ रात उलयतामस्मि
३०-१०
१५-१०
४.३५ द्रश्यस्यामन्यथो मयि
४.०८ व्ययज्ञास्तपायदा
११ ८८ प्रष्ट पदन्यन कुरुप्रवीर !
११-३ इष्टुमिच्छामि त पम्
१. दुपदर्थ महारथ
१-१८ दुपदो द्रौपदेयाश्च
११.३० दाण च भीम च जपदय च
दश च मधुसूदन'
x-x
x-x
७.२७ इन्दमोहेन भारत ।
१.-१३ द्वन्द गामामिरम्प च
४. उन्धातीतो निगर
१५. दैविमुक्ता मुपद
सम

·४७१२ १६.२१ द्वारं नाशनमात्मन १५-१६ द्वाविमो पुरुषौ लोके १६-६ द्वौ भूतसगों लोकेऽस्मिन् १३-८ १६-१७ धनमानमदान्विता. १२० धनुरुद्यम्य पाण्डव धर्मक्षेने कुरुक्षेने ४-८ धर्मसस्थापनार्थाय ९-३ धर्मस्यास्य परतप ! ७-११ धर्माविरुद्धो भूतेषु १-४० धर्मे नटे कुल कृत्स्नम् १८-७० धर्म्य मवादमावयोः २-३१ धाद्धि युद्धाच्छेयोऽन्यत् २८८ २-१३ ५४-४ ४-१ २१-४ ४४-७ १०-३३ धाताह विश्वतोमुस ६.१३ धारयन् अचल स्थिर १५-१३ धारयाम्यहमोजसा १-२३ धार्तराष्ट्रस्य दुद्धे १-२० धार्तराष्ट्रशन् कपिध्वज १-३७ धार्तराष्ट्रान् स्ववान्धवान् १-४६ धार्तराष्ट्र रणे हन्यु. १-५ २-१० २.१७ २-१३ धीरस्तन न मुह्यति

·४-११
१८.४८ धूमेनाग्निरिवावृताः
३-३८ धूमेनानियते वह्निः
८-२५ धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः
१२-५
५१-२४ धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ! ३२-८
१८-३५ धृतिः सा पार्थ 1 तामसी
४९-१८
१८-३४ धूतिः सा पार्थ! राजसी ४९-१७
१८-३३ धृतिः सा पार्थ! सात्त्विकी
१८-५१ धृत्याऽऽत्मानं नियम्य च ५३-२
१८-३४ धृत्या धारयतेऽर्जुन !
१८.३३ धृत्या यया धारयते
४९-१६
१८-२६ धृन्युन्साहसमन्वितः
१-५ धृष्टकेतुश्चेकितानः
१-१७ धृष्टद्युम्नो विराटश्च
x-x
xx
१०.२८ धेनूनामस्मि कामधुक्
कर्मफलत्यागः
१८-५१ ध्यानयोगपरो नित्यम्
१२-१२ ध्यानान्
१३-२४ ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति
२-६२ च्यायतो विषयान् पुम:
२-२७ धुर जन्म मृतस्य च
१८-७८
ध्रुवा
नीतिमतिर्मम
उप-५

·४०-७ १८.७ १८-७ २०-४ २.५ २२-६ x-~ १३-३१ न क्रोति न लिप्यते ५-१४ न कर्तृत्वं न कर्माणि न कमणामनारम्भान् ५-१४ न कर्मफलसंयोगम् न कर्मस्वनुपजते २-१७ न कश्चित् कर्तुमर्हति १-३२ न काझे विजयं, कृष्ण! ६.२५ न किंचिदपि चिन्तयेत् ३-२४ न कुर्या कर्म चैदहम् १-१६ नकुलः सहदेवश्च १०.२१ नक्षत्राणामहं शशी ११-४८ न च कियाभिर् न तपोभिरुप्रैः १७-२८ न च तत् प्रेत्य नो इह १८-६९ न च तस्मान्मनुष्येषु न च मत्स्थानि भूतानि न च मां तानि कर्माणि १८.६७ न च मा योऽभ्यसूयति १-३२ न च राज्य मुसानि च १-३० न च शक्नोम्यवस्थानुम् १-३१ न च श्रेयोऽनुपश्यामि न च सन्यसनादेव ६-१६ न चातिस्वप्नशीलस्य २-६६ न चाभावयतः शान्तिः ३५-२ ५०-६ २७-८ २-४ २.४ १०-३ २१.७ ·१०-१० x-x २१-७ ६ १८-८ २.६६ न चायुक्तस्य भावना १८.६७ न चाशुश्रूपवे वाच्यम् ३-१८ न चास्य सपभूतघु न चाह तेष्ववस्थित. ५-६ न चिरेणाधिगच्छति ६ १६ न चैकान्तमननत न चैतद्विद्य क्तरनो गरीय ० २३ न चैन क्रेदयन्त्याप २-१५ न चैव न भविष्याम ५१५ न चैव मुकृत विभु २-२० न जायते म्रियत वा कदाचित् १८-४० न तदस्ति पृथिव्या वा १०.३९ न तदस्ति विना यत् स्यात् १५-६ न तद्भासयते सूर्य ११-८ न तु मां शक्यसे द्रष्टुम् ९-२४ न तु माम् अभिजानन्ति १८-१० न तु सन्यासिना क्वचित् ५-२० न तपु रमते बुध १८-५ न त्याज्य कार्यमेव तत् १८-३ न त्याज्यमिति चापरे २-१२ न त्व नेमे जनाधिपा ४-५ न त्व वेत्थ परतप। २-२७ न त्व शोचितुमहसि ३०.१८ ३१-७ २८-१७ ५१.१० ·२-३० न त्व शोचितुमर्हसि ११-४३ न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिरः कुतोऽन्यः ३४.४ ७.१२ न त्यह तेषु, ते मयि २-१२ न स्वैवाह जातु नासम् ११.५३ न दानेन, न चेज्यया १४.२२ न द्वेष्टि सप्रवृत्तानि ४२-२ १८-१० न द्वेष्टयकुशलं कर्म ५१-१० न निरग्निन चाक्यि २०-१ १४-२२ न निवृत्तानि काङ्क्षति ३-८ न प्रसिद्धयद् अर्मणः १०-७ ५-२० न प्रहृष्येत् प्रिय प्राप्य ३.०६ न बुद्धिभेद जनयेत् ११-७ १-१९ नभश्च पृथिवीं चैव x-x ११.२४ नभ स्पृश दीप्तमनेकवर्णम् ३०.८ ११.४० नम पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते ११-३५ नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णम् ९-१४ नमस्यन्तश्चमा भक्त्या ०७.१३ ४-१४ न माम् कर्माणि लिम्पन्ति ७-१५ न मा दुष्कृतिनो मूटा ४.१४ न मे कर्मफले स्पृहा ९-२९ न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रिय. २८.०२ ३-२२ न मे पास्ति तव्यम् ९-३१ न मे भक्तः प्रणश्यति ०८-०४

·३४-२
३४.४
xx
१८६
१०.० न मे विदु मुरगणाः
११-३९ नमो नमस्तऽस्तु सहस्रकृत्व
११.३१ नमोऽस्तु ते देवर ! प्रसाद
११.४० नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व ।
२.९ 'न योत्स्य' इति गोविन्दम्
१८-१९ 'न योत्स्य' इति मन्यसे
१-४४ नरक नियत वास
१०.२७ नराणा च नराधिपम्
१५३ न रूपमस्येह तथोपलभ्यते
५१३ नवद्वारे पुरे देही
२०२२ नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि
२.३१ न विकम्पितुमर्हसि
१८-३५ न विमुञ्चति दुर्मेधा
११.४८ न वेदयज्ञाध्ययनेर् , न दान.
न शक्नोपि मयि स्थिरम्
न शशाङ्को न पायक
१२.१७ ने शोचति न काद्धति
१८५४ न शोचति न कादक्षति
२-२३ न शोषयति मारुत
न शौच नापि चाचार
८०२० नश्यत्सु न दिनदयति
१८५८ न श्रोष्यसि विनक्ष्यसि
नात्मानाऽल्पबुद्धय
४-१
४९.१८
२५१८

·४-४०
१८-७३ नटो मोहः स्मृतिलब्धा
१३-१२ न सत् तमासकुच्यते
१६-७ न सत्य तेणु विद्यते
१८-१६ न स पश्यति दुर्मतिः
१३-२३ न स भूयोऽभिजायते
१६.२३ न स सिद्धिमवाप्नोति
४८.१
१६-२३ न मुसं न परां गतिम्
न मुसं संशयात्मनः
१८.१७ न हन्ति न निबध्यते
२.२० न हन्यते हन्यमाने शरीरे
६.४० न हि कल्याणकृत् कश्चित्
न हि कश्चित् क्षणमपि
४.३८ न हि ज्ञानेन सदृशम्
१६-७
१०-१४ न हि ते भगवन् । व्यक्तिम् २९-१२
१८-११ न हि देहमृता शक्यम्
५१-११
१३-२८ न हिनस्त्यात्मनात्मानम्
११-३१ न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम् ३२-१५
न हि प्रपश्यामि ममापनुद्यात्
न घसंन्यस्तसकन्पः
२०-२
१३-८ नाकृतेनेह कश्चन
६.५ नात्मानमवसादयेत्
६-१६ नात्यनतस्तु योगोऽस्ति
१०.१०
२०.५
२१-७

·१८-८ ११-३ x-x x-x ११-१३ ६-११ नात्युचित नातिनीचम् ५.१५ नादत्त कस्यचिन् पापम् ३-२० नानवाप्तमवाप्तव्यम् १८-२१ नानाभावान् पृथग्विधान् ११-५ नानावतीनि च ११.५ नानाविधानि दिव्यानि १.९ नाना-शस्त्र प्रहरणा ३-३२ नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ३-१६ नानुवर्तयतीह य २-११ नानुशोचन्ति पण्डिता २-२५ नानुशोचितुमर्हसि ११-१६ नान्त न मध्य न पुनस्तवादिम् १५-३ नान्तो न चादिन च सप्रतिष्टा १०.४० नान्तोऽस्ति मम दिव्यानाम् १४-१९ नान्यं गुणेभ्य रिम् २-४२ नान्यदस्तीति वादिन, ८.१५ नाप्नुवन्ति महात्मान १८-६७ नाभश्ताय कदाचन २-१६ नाभावो विद्यत सत २..७ नाभिनन्दति न द्वेष्टि नायका मम सैन्यस्य २-२० नाय भुवा भविता वा न भूय ४.४० नाय लोकोऽस्ति न परः ३२-१ x-x २५.१३ xx ११ ·१५-१ १९-७ ३०-१ २४-१० ३५-७ २८-१२ ४-३१ नाय लोकोऽस्त्ययज्ञस्य २-१९ नाय हन्ति न हन्यते १०-११ नाशयाम्यात्मभावस्थ. २-१६ नासतो विद्यते भावः ५.२७ नासाभ्यन्तरचारिणी २-६६ नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य १०.१९ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ७-२५ नाह प्रकाश रावस्य ११-५३ नाह वैदैर् न तपसा २-६८ निगृहीतानि सर्वग ९-१९ निगृणाम्युत्सृजामि च ३-३३ निग्रहः किं करिष्यति १३-९ नित्य च समचित्तत्वम् ११-५२ नित्य दर्शनकाक्षिण ३-१५ नित्य यज्ञे प्रतिष्ठितम् २-२६ नित्य वा मन्यसे मृतम् ४-२० नित्यतृप्तो निराश्रय ८-१४ नित्ययुक्तस्य योगिन ९-१४ नित्ययुक्ता उपासते १२-२ नित्ययुक्ता उपासते २-१८ नित्यस्योक्ता शरीरिण २-२४ नित्य सर्वगत' स्थाणुः १८-३९ निद्रालस्य-प्रमादोत्यम् १२-१ ३९-६ १५.५ २५-१२ ४९-२२ ·२८.११ ४६-१ ३३-२ x-x १०.७ ९-१८ निधानं बीजमव्ययम् २-३६ निन्दन्तस्तव सामर्थ्यम् १८.६. निबद्धः स्वेन कर्मणा ४.४१ निवघ्नन्ति धनजय ! ९.९ निवघ्नन्ति धनंजय ! १४-५ निवघ्नन्ति महाबाहो ! १६-५ निबन्धायामुरी मता ११-३३ निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ! १-३१ निमित्तानि च पश्यामि १८-२३ नियतं सगरहितम् ३-८ नियतं कुरु कर्म त्वम् १८-९ नियतं क्रियतेऽर्जुन ! १८-७ नियतस्य तु संन्यासः ३-४१ नियम्य भरतर्षभ। ३-७ नियम्यारभतेऽर्जुन! ३-१ नियोजयसि केशव । ६-१० निराशीरपरिग्रहः ३-३० निराशीनिर्ममो भूत्वा ४-२१ निराशीर्यतचित्तात्मा २-५९ निराहारस्य देहिन. ६-२० निरुद्ध योगसेचया १३.१४ निर्गुणं गुणभोक्तृ च ५-१९ निदोष हि सम ब्रह्म १२-८ १०-६ १०-१ ११-११ २२.१ १६३ ·८-४ १७-४ ९-१८ ३७.१ ८-४ ५१.४ ५१-६ १७-३ २-४५ निर्द्वन्द्रो नित्यसत्त्वस्थ निद्वन्द्वो हि महाबाहो! २-७१ निर्ममो निरहकार १२-१३ निर्ममो निरहकार १५.५ निर्मानमोहा जितसगदोपा २-४५ निर्योगक्षेम आत्मवान् ११.५५ निर्वैरः सर्वभूतेषु १२-८ निवसिध्यसि मायेव ९-१८ निवास शरण सुहृत् १८४ निश्चय शृणु मे तन १८-६ निश्चित मतमुत्तमम् ५-२ नि श्रेयसकरावुभौ १८-५० निष्टा ज्ञानस्य या परा २ ४५ निस्त्रगुण्यो भवार्जुन 1 ६-१८ निस्पृह सर्वकामेभ्य १ ३६ निहत्य धार्तराष्ट्रान् न ९०-३८ नीतिरस्मि जिगीपताम् ६.१९ नेगते सोपमा स्मृता २-४. नेहाभिकमनाशाऽस्ति २३ नैतत् त्वायुपपद्यते ४९ नैति मामेति सोऽर्जुन ! ८२७ नेते सृती पार्थ | जानन् १६४ २१-१ ३०१७ २१-१० १३.११ ·४४-५ १४-६ १८-१ २-२३ नैन छिन्दन्ति शस्त्राणि २२३ नैन दहति पावक १५-११ नैन पश्यन्त्यचेतसः २-७२ नैना प्राप्य विमुद्दति ४-२० नैव किंचित् करोति स ५.४ नैव किंचित् करोमीति ५-१३ नैव कुर्वन् न कारयन् ३-१८ नैव तस्य कृतेनाथ १८८ नैव त्यागफल लभेत् २-३८ नैव पापमवाप्स्यसि २-२६ नैव शोचितुमर्हसि ३-४ नष्कर्म्य पुरुषोऽश्नुते १८.४९ नैष्कम्यसिद्धि परमाम् १८-६ १०-१० १०-३ ५२.६ ५-२० नोद्विजेत् प्राप्य चाप्रियम् १८-१५ न्याय वा विपरीत वा ४४८ १५-१४ पचाम्यन चतुर्विधम् १३-५ पञ्च चेन्द्रियगोचरा १८-१३ पञ्चैतानि महाबाहो ! १४-१५ पञ्चते तस्य हेतव १-१३ पणवानक्गोमुखा ५-१० पण्डिता समदर्शिन ५२-३ xx ·xx x-y xx-x ११-१९ पश्यामि त्वा दीप्तहुताशवस्त्रम् ३०-४ १११७ पश्यामि त्वा दुनिरीक्ष्य समन्तान ३२-२ ११-१६ पश्यामि त्वा सर्वतोऽनन्तरूपम् ११.१५ पश्यामि देवास्तप देव ! देहे ११-१६ पश्यामि विश्वेश्वर ! विश्वरूप ! ३२-१ ११-६ पश्याश्चर्याणि भारत ! १-३ पश्यता पाण्डुपुत्राणाम् १-१५ पाञ्चजन्य हृषीकेश १०-३७ पाण्डवाना धनजय ३०-१२ ३ ३६ पाप चरति पूरुप १२-३ १-३६ पापमेवाश्रयेदस्मान् १-३९ पापादस्मानिवर्तितम् २१२ ३ ४१ पाप्मान प्रजहि ह्येनम् १२-८ ६.४० पार्थ । नैवह नामुन १६-४ पार्थ ! सपदमासुरीम् १८-७४ पार्थस्य च महात्मन उप-१ १८.५ पावनानि मनीषिणाम् ११-४३ पितासि लोक्स्य चराचरस्य ९-१७ पिताऽह्मस्य जगत २८-१० १० २९ पितृणामयमा चास्मि १-२६ पितॄन् अथ पितामहान् ९२५ पितॄन् यान्ति पितृव्रताः २८-१८ ५१-५ x-y ·११.४४ पितेव पुरस्य सखेव सल्यु १७.१९ पीडया श्यित तप २८ १८ २५१४ २५-१४ १७१ ९१८ १७-- xx ७९ पुग्यो गन्ध पृथिव्या च १३-९ पुनन्दार-गृहादिपु १२६ पुनान् पोनान् सखीस्तथा ८.१६ पुनरावर्तिनोऽर्जुन। ८.१६ पुनर्जन्म न विद्यत ५१ पुनर्योग च शससि ११-३९ पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्त २१ पुमाचरति निस्पृह ३-३ पुरा प्रोक्ता मयानघ ! १-५ पुरुजित् कुन्तिभोजश्च • १८ पुरुप पुरुषर्भ! १०.१० पुरुप शाश्वत दिव्यम् १३ २१ पुरुप प्रकृतिस्थो हि ८ ४ पुरुषश्चाधिदैवतम् ८-२२ पुरुष स पर पार्थ । १३-२० पुरुष सुखदु खानाम् २... पुरुषत्त्य विपश्चित १०.२४ पुरोधसा च मुरय माम् ३.१० पुरोवाच प्रजापति १५-१३ पुष्णामि चौषधी सर्वा २९१० x-x २५-२० ४०० ·४९-३० १३-१२ ४९-२६ २३-१२ १४-१ १४-१ ४९.४ ४९-१२ १७.१४ -पूजनं शौचमार्जवम् २-४ पूजाविरिसूदन! ४-१० पूता मद्भारमागताः १७-१० पूति पयुपित च यत् ६.४४ पूर्वाभ्यासेन तेनैव ४-१५ पूर्वः पूर्वतरं कृतम् ४.१५ पूर्वरपि मुमुक्षुभिः २-७ पृच्छामि त्वा धर्म-संमूह-चैताः पृथक् कशिनिपूदन 1 १८-२१ पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानम् १८-२९ पृथक्त्वेन धनंजय। १-१५ पौण्ड्रं दध्मो महाशह्वम् १४.११ प्रकाश उपजायते प्रकाशकमनामयम् १४-२२ प्रकाश च प्रवृत्तिं च ५.१६ प्रकाशयति तत् परम् १३-३३ प्रकाशयति भारत ! १३-२३ प्रकृति च गुणैः सह १३-१९ प्रकृति पुरुष चैव ९-१२ प्रकृति मोहिनी श्रिताः ३-३३ प्रकृति यान्ति भूतानि ९.७ प्रकृति यान्ति मामिकाम् x-x ४१-४ ४२-२ १८.९ ४०-५ २७-११ १२-१ ·५३-१० ११-८ ११-१० १२-१ २४-५ ४०.६ ७.५ प्रकृतिं विद्धि में पराम् ४.६ प्रति स्वामधिष्टय ९-८ प्रति स्वामारभ्य १८-५९ प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति १५-७ प्रकृतिम्यानि वर्षति ३-२७ प्रकृतेः स्यिमाणानि ३-२९ प्रकृतेर्गुणसमूहाः ३-३३ प्रकृतेनियानपि ७२० प्रकृत्या नियताः स्वया १३-२९ प्रकृत्यैव च कर्माणि १०-२८ प्रजनश्वास्मि कन्दर्प २-५५ प्रजहाति यदा कामान् ११.३९ प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च २.११ प्रज्ञावादाश्च भापसे ११-१४ प्रणम्य शिरसा देवम् प्रणवः सर्ववेदेषु १८-७२ प्रणटस्ते धनजय । १८-६५ प्रतिजाने प्रियोऽसि मे प्रत्यक्षावगम धर्म्यम् २-४० प्रत्यवायो न विद्यते १५-१८ प्रथित. पुरुपोत्तम १-४१ प्रदुध्यन्ति कुलत्रिय १६-१८ प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयका xx ७-८ ३१-१२ २८-५ ५४-६ २७-२ ८.१ x-x ४७८ ·२४.५ २-१२ २९२ २८-३ २८-११ २५-१७ ७-१५ प्रपद्यन्ते नराधमाः ७-२० प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः १-३९ प्रपश्यद्भिर्जनार्दन । १०-२ प्रभवं न महर्षयः प्रभव: प्रलयस्तथा ९-१८ प्रभवः प्रलयस्थानम् ८.१९ प्रभवत्यहरागमे ८-१८ प्रभवन्त्यहरागमे १६-९ प्रभवन्त्युप्रकर्माणः ७-८ प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ६-३४ प्रमाथि यलवटम् १४.१७ प्रमादमोही तमस: १४-८ प्रमादालस्यनिद्राभिः १४.९ प्रमादे संजयत्युत १४-१३ प्रमादो मोह एव च ६-४५ प्रयत्नाद्यतमानस्तु ८-२ प्रयाणकाले च कथम् ७-३० प्रयाणकालेऽपि च माम् ८-१० प्रयाणकाले मनसाचलेन ८-२३ प्रयाता यान्ति तं कालम् प्रलपन् विमुजन् गृहन् १४-१४ प्रलय याति देहमृत् १६-११ प्रलयान्तामुपाश्रिताः ૧૭ર ४१-१५ ४१-६ ४१-११ २५.१ X-x २५.८ १८-२ ४१-१२ ·२७.१ १७.५ xx ५०-२ ४६-१० ३१-११ १४-२ प्रलये नव्यथन्ति च ९.१ प्रवक्ष्याम्यनसूयने ५४ प्रवदन्ति न पण्डिता ०४२ प्रवदन्त्यविपश्चित १५-२४ प्रवतन्ते विधानोक्ता १६.१० प्रवर्तन्तऽशुचिव्रता ११ १३ प्रविभक्तमनेक्धा १८.३० प्रवृत्तिं च निवृत्ति च प्रवृत्तिं च निवृत्ति च १-२० प्रवृत्ते शस्त्रसपात ११५४ प्रवेट च परतप । १७.०६ प्रशस्ते कर्मणि तथा ६.२७ प्रशान्तमनस ह्यनम् ६.१४ प्रशान्तात्मा विगतमी १६ १६ प्रसक्ता कामभोगेषु १८.५४ प्रसंगेन फलानाक्षी २-६५ प्रसनचेतसो ह्याशु २६४ प्रसादमधिगच्छति ११.४४ प्रमादय स्वामहमीशमीयम् २.६५ प्रमाद सर्वदुःखानाम् ११२५ प्रसीद देवेश! जगनिवास ! ११४५ प्रमीद देवेश! जगनिवास । २.१० प्रहमानिव भारत । १२ ३५-८ ५०-४ २२.८ ४९-१७ ३४-८ ३२-१ ·३०-१३ १५-१३ १५-१५ ४४-८ १०.३. प्रहादधामि दैत्यानाम् ५-२३ पार शरीरविमोक्षणात् ४.२७ प्राणकर्माणि चापर १.३३ प्राणांस्यक्त्वा धनानि च ४.३० प्राणान् प्राणेपु जुद्धति ४-१९ प्राणापानगती रुड़वा- १५-१४ प्राणापान-समायुक्तः ५.२७ प्राणापानों समो कृता ४.२९ प्राणायाम-परायणाः १५.१४ प्राणिनां देहमाश्रितः ४-२९ प्राणऽपानं तथापरे १०.१९ प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ट । १८.७१ प्राप्नुयात् पुण्यकर्मणाम् ६.४१ प्राप्य पुण्यकृतान् लोसन् १८.२ प्राहुस्त्याग विचक्षणाः ११.४४ प्रियः प्रियायार्हसि देव । सोढुम् ७-१७ प्रियो हि झानिनोऽत्यर्थम् १७-४ प्रेतान् भूतगणांधान्ये ४.१ प्रोक्तवान् अहमव्ययम् १८-१९ प्रोच्यते गुणसंख्याने १८.२९ प्रोध्यमानमशेषण १५-१४ ४४.८ १५-१४ ५१-२ २४-२ ४८-६ ४९-१२ २-५१ फल त्यस्वा मनीपिण. १७-२५ फलं यज्ञतप.क्रिया: ५०-३ १७४

·१५.२१ पलमुद्दिश्य वा पुन
५-१२ फ्ले सक्तो निरध्यते
१८.५
२०.६
२८-८
x.x
x-x
१२-३
१८-३० यन्ध मोक्ष च या वेत्ति
६.६ वन्धुरात्माऽमनस्तस्य
७-११ बल बलवतामस्मि
१-१० बल भीमाभिरक्षितम्
१-१० बल भीष्माभिरक्षितम्
३.३६ बलादिव नियोजित
४.१० बहवो ज्ञानतपसा
१३-१५ यहिरन्तश्च भूतानाम्
९१५ बहुधा विश्वतामुखम्
२-४१ यहुगासा बनन्ताश्च
११-२३ यहूदर यहुदष्ट्रा परालम्
७.१९ यहूनां जन्मनामन्त
४.५ यहूनि में व्यतीतानि
११-६ बहून्यदृष्टपूर्गणि
२७.१४
३२.७
३१.५
५.२१ यामस्पर्गेपसपनामा
१५१५ यिव्यय भा
1..१९ यी तदहमर्जुन !
७.१.दन मा सांभूतानाम
२८.७

·२२-२ ९.१० ५३.८ ८.८ ३८.४ २.४१ युद्धयोऽव्यवमायिनाम् २.६५ युद्धिः पर्यवतिष्टने ६.२१ युद्धिप्रायम् अतीन्द्रियम् २.६३ युदिनाशात् प्रणश्यति ३.२ युद्धिं मोहयसीव मे २.५० युद्धियुक्तो जहातीह १८.५७ बुद्धियोगमुपाश्रित्य २-४९ युदियोगाद्धनजय। १३.५ युधिरव्यक्तमेव च १०.४ युद्धिानमसमोह. ७.१० बुद्धिघुद्धिमतामस्मि १८.१७ बुद्धिर्यस्य न लिप्यते २-३९ युद्धियोंगे विमा शृणु .२-५२ बुद्धिर्व्यतितरिष्यति १८-३२ बुद्धि. सा पार्थ । तामसी १८-३१ बुद्धि सा पार्थ | राजसी १८-३० युद्धिः सा पार्थ! सात्त्विकी १८-२९ बुद्धेर्भेद धृतेश्चैव २-४९ युद्धौ शरणमन्विच्छ ६-२५ बुद्धया धृतिगृहीतया २-३९ बुया युक्तो यया पार्थ ! १८-५१ बुद्ध्या विशुद्ध्या युक्त बुधा भावसमन्विता x-x ८११ ४९-१५ ४९-१३ ४९.१२ ८-८ २२-६ xx १०-८ ·३०.८ १४-३ २९-७ १५-६ २१-५ ५०-१ १८-३ १०.३५ वृहत्साम तथा साम्नाम् ४-१५ योद्धव्यं च विकर्मणः १०.९ बोधयन्तः परस्परम् ४-२४ ब्रह्मकर्मसमाधिना १८.४२ ब्रह्मकर्म स्वभावजम् १७.१४ ब्रह्मचर्यमहिंसा च ६-१४ ब्रह्मचारिखते स्थितः १७.२३ ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः १४-२७ ग्रह्मणो हि प्रतिष्ठाऽहम् ५.१० ब्रह्मण्याधाय कर्माणि २-७२ ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति ८-२४ ब्रह्म ग्रनविदो जनाः १८-५४ ग्राभूतः प्रसमात्मा ६-२७ प्रमभूतमकमरम् ५.२४ प्रनभूतोऽधिगच्छति १४.२६ प्रमभूयाय कल्पते १८.५३ प्रमभूयाय कल्पते ५.२० प्रभावित प्राणि स्थितः १२.३० ग्राम संपवते तदा १३.४ प्रनगूधपदेश ३.१५ माक्षरममुभम् १.२५ मामारपरे यहम् २२-८ ४२-६ x-x ·१५.६ X.x १५.६ १५.६ ४-२४ बनानौ ब्रह्मणा हुतम् ११-१५ प्रमाणमीशं कमलासनस्थम् ४-२४ प्रामापण ब्रह्म हविः ४.२४ ग्रीव तेन गन्तव्यम् १८.४१ प्रादाण-क्षप्रिय-विशाम् २-४६ ब्राह्मणस्य विजानतः १७.२३ प्राह्मणास्तेन वेदाध ५-१८ याहाणे गवि हस्तिनि ५०.१ २८.२६ ३७.७ ४२-६ ९-३३ भक्ता राजर्पयस्तथा १२-२० भरतास्तेऽजीव मे प्रियाः १२-१ भक्तास्त्वां पर्युपासते १८-६८ भक्ति मयि परां कृत्वा १२-१९ भक्तिमान् मे प्रियो नरः १२-१७ भक्तिमान् यः स मे प्रियः १४-२६ भक्तियोगेन सेवते १३-१० भवितरव्यभिचारिणी ४.३ भक्तोऽसि मे सखा चेति ११-५४ भक्त्या त्वनन्यया शक्यः १०-५५ भक्त्या मामभिजानाति ८-१० भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ८-२२ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया १०.१० भजतां प्रीतिपूर्वकम् १७८ २५.८ २५-२० ·२८-२३ २२.१२ २४-१३ २७-१२ ३४-९ ४०-४ ५१-१२ ९.३० भजते मामनन्यभार ६-३१ भजत्येकत्वमास्थितः ७-२८ भजन्ते मां दृव्रताः ९-१३ भजन्त्यनन्यमनसः १०-४ भयं चाभयमेव च २-३५ भयाद् रणाद् उपरतम् ११-४५ मयेन च प्रव्यथित मनो में १३-२२ भर्ता भोक्ता महेश्वरः १-४४ भवतीत्यनुशुश्रुम १४.१७ भवतोऽज्ञानमेव च १८.१२ भवत्यत्यागिनां प्रेत्य १.११ भवन्तः सर्व एव हि १०.५ भवन्ति भावा भूतानाम् १६.३ भवन्ति संपद दैवीम् १.८ भवान् भीष्मश्च वर्णश्व ११.२ भवाप्ययौ हि भूतानाम् १२-७ भवामि न विरात् पार्थ । १८-६९ भविता न च मे तस्मात् १६.१३ भविष्यति पुनर्धनम् ७-२६ भविष्याणि च भूतानि ११.१२ भवेद् युगपत्थिता ४-३७ भस्मसात् पुरते तथा ४.३७ भरममान् कुरुतेर्जुन ! xx २९-५ ३१-२ २४-११ ·१८-२० भावमव्ययमीक्षते १५-१६ भावसंशुद्धिरित्येतत् ४९-३२ ११.३० भासातवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो! ३२-१४ ११-१२ भासस्तस्य महात्मनः ३१-१० ७-४ भिन्ना प्रकृतिरष्टधा २८-१ x-x X-x १-१५ भीमा वृकोदरः १-४ भीमार्जुनसमा युधि ५-२५ भीष्मद्रोणप्रमुसतः १-११ भीष्ममेवाभिरक्षन्तु ११-२६ भीष्मो द्रोणः सूतपुनस्तथासौ १-७ x-x ३२-१० १५-८ १३-२१ भुङ्क्ते प्रकृतिजान् गुणान् ३-१३ भुञ्जते ते त्वघ पापाः १५-१० शुजानं वा गुणान्वितम् २-५ भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान् ४४-४ ५-२ १५-६ भूतप्राममचेतसः ५-८ भूनग्राममिमं कृत्स्नम् ८-१९ भूतग्रामः स एवायम् १३-३४ भूतप्रकृतिमोक्ष च १३-१६ भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयम् १०.१५ भूतभावन ! भूतेश ! ४७-२ २७-७ २५-१७ ३०-७ २९-१३ ·२५-२ ३०.४ ३०.३ ८-३ भूतभावोद्भवकरः ९-५ भूतमन् न च भूतस्थः १०-२० भूतानामन्त एव च १०-२२ भूतानामस्मि चेतना ४-६ भूतानामीश्वरोऽपि सन् ९-२५ भूतानि यान्ति भूतेज्या. ११-५० भूवा पुनः सौम्यवपुमहात्मा ८-१९ भूत्वा भूचा प्रलीयते २-३५ भूत्वा यास्यसि लाघवम् ७-४ भूमिरापोऽनलो वायुः १०-१ भूय एव महाराहो । १०.१८ भूयः कथय तृप्तिर्हि २८-१८ ३५-४ २८-१ २९-१६ २८-१७ १९-९ ९-२४ भोक्ता च प्रभुरेव च ५-२९ भोक्तारं यज्ञतपसाम् १३-२० भोक्तृत्व हेतुरुच्यते २.४३ भोगैश्वर्यगति प्रति २-१४ भोगैश्वर्य-प्रमानानाम् १७-१. भोजन तामस-प्रियम् x-x ८-३ १.३० भ्रमतीव च मे मनः १८.६१ भ्रामयन् भूतानि ८.१. ध्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक् २५.८ ·५३.८ १०-१ ३६-१० ४९-४० २८-४ १८५७ मचित्तः सततं भव १८-५८ मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि १०.९ मच्चित्ताः मद्त-प्राणा: मता बुद्धिर्जनार्दन ! ११-५५ मत्कमकृन् मत्परमः १२-१० मत्कमपरमो भव मत्त एव पृथग्विधाः ७-१२ मत्त एवेति तान् विद्धि मत्तः परतरं नान्यत् १०-८ मत्तः सर्व प्रवर्तते १५-१५ मत्तः स्मृतिनिमपोहनं च १८-५८ मप्रसादात् तरिष्यसि १८.५६ मत्प्रसादादवाप्नोति ६-१५ मत्संस्थामधिगच्छति ९-४ मत्स्यानि सर्वभूतानि ९-६ मत्स्थानीत्युपधारय मदनुग्रहाय परमम् १२-१० मदर्थमपि कर्माणि १.९ मदथे रयकजीविताः ६-४७ मद्गतेनान्तरात्मना १३.१८ मभक्त एतद् विज्ञाय ११.५५ मरतः सावर्जितः ७-२३ माश्ता यान्ति मामपि ५३-७ २१-६ x-x २७-५ ११-१ x-x २४-८ ·२५-१० ४९-२९ २८-९ २८-२७ ५३.१६ ४९-१५ २२-३ ८-१२ मनो हृदि निरुध्य च १७-१३ मन्त्रहीनम् अदक्षिणम् ९.१६ मन्त्रोऽहम् अहमेवाज्यम् ९-३४ मन्मना भव मद्भक्तः १८-६५ मन्मना भव मद्भक्तः ४-१० मन्मया मामुपाश्रिताः १८-३२ मन्यते तमसावृता ६-२२ मन्यते नाधिकं ततः ७-२४ मन्यन्ते मामयुद्धयः ११-४ मन्यसे यदि तच्छश्यम् १०.४१ मम तेजोंऽश-संभवम् ११-७ मम देहे गुडाकेश। ९.११ मम भूत-महेश्वरम् ७-१४ मम माया दुरत्यया १४-३ मम योनिमहबम मम यो वेत्ति तत्त्वतः ३-२३ मम वर्मानुक्तन्ते ४.११ मम वानुवर्तन्ते १४-२ मम साधर्म्यमागताः ममात्मा भूतभावनः ७-२४ ममाव्ययमनुत्तमम् १५-७ ममैवांशो जीवलोके मया ततमिदं सर्वम् १८४ ३०.२० ३१-६ २७.१० ४९-४२ x-x ३०-२२ ४१-२ २७.४ २४.९ xx ·१९.४ मया युमिति प्रभो ! ३१-४ ९.१० मयाऽध्यक्षेण प्रकृतिः ११-४१ मया प्रमादान् प्रणयेन वापि ३४-५ ११-४७ मया प्रसन्न तवामुनेदम् १०-३९ मया भूतं चराचरम् ३०-१८ ११-३४ मया हतास्त्वं जहि; मा व्यथिष्टाः ३३.३ १३-१० मयि चानन्ययोगेन ९-२९ मयि ते, तेषु चाप्यहम् २८-२२ १२-८ मयि बुदि निवेशय ३६-८ १८-५७ मयि संन्यस्य मत्परः ५३-८ १२-६ मयि संन्यस्य मत्पराः मयि सर्वमिदं प्रोतम् ३-३० मयि सर्वाणि कर्माणि ११-११ ७-२२ मयैव विहितान् हि तान् २४-७ ११-३३ मयैवैते निहताः पूर्वमेव ३३-२ ८-७ मय्यपितमनोवुद्धिः ३७-२ १२-१४ मय्यर्पितमनोयुद्धिः २५.५ १२-७ मन्यावेशितचेतसाम् १२-२ मथ्यावेदय मनो ये माम् मय्यासकमनाः पार्थ! १२-८ मय्येव मन आधस्व २-३४ मरणादतिरिच्यते, १०-२१ मरीचितामस्मि xx ·x.x ३२-७ ३१-८ १-१४ महति स्यन्दने स्थिती १०.६ महर्षयः सप्त पूर्वे x-x १०.२ महर्षीणां च सर्वशः १०-२५ महीणां मृगुरहम् ९.१३ महात्मानस्तु मां पार्थ ! २७-१२ ११-२३ महाबाहो ! यहुबाहरुपादम् १३-५ महाभूतान्यहंकारः ११-९ महायोगेश्वरो हरिः ३-३७ महाशनो महापाप्मा २-३५ मरयन्ते त्वा महारथाः २-४७ मा फर्मफलहेतुर्भूः ९.१७ माता धाता पितामहः १-३४ मातुलाः शुराः पौनाः २.५ ११-४९ मा ते व्यथा, मा च विमूढभावः ३५-३ २-४७ मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि २-१४ मात्रा-रसास्तु कौन्तेय ! १.१४ माधयः पाण्डवश्व x-x १४-२५ मानापमानयोस्तुल्य: ४२.५ ९.११ मानुषी तनुमाश्रितम् २.१. २०४७ मा फलेषु कदाचन १४-१६ मा योऽप्यनिवारण १७.६ मा पोनःशरीरस्यम् २८-१० ·२४-११ २८-२५ ८-७ २५... ४७-८ ०४१४ ५-१४ ७.०६ मा तु वेद न क्श्वन १२. मा घ्यायन्त उपमत ९-३२ मा हि पार्य! व्यपाधिल मामका. पाण्डवाश्चैव मामनुस्मर युष्य च १६-२० मामप्राप्येव कौन्तय ! १६-१८ मामामपरदेहेषु ७-२९ मामाश्रित्य यन्ति य १२.९ मामिच्छाप्तु धनजय ! ८-१६ मामुपेत्य तु कौन्तय। ८-१५ मामुपेत्य पुनर्जन्म १८.६६ मामेक शरण प्रज ७-१३ मामेभ्य परमञ्चयम् ७-१४ मामेव य प्रपद्यन्त ७-१८ मामेवानुतमा गतिम् १८-६८ मामेवष्यन्यसाय. ५-३४ मामवैष्यसि युक्त्वैवम् १८-६५ मामेवष्यसि सत्य त ८-, मामेवैध्यस्यसशयः ७१५ माययापहृतज्ञाना ७१४ मायामेता तरन्ति ते १६२ मार्दव हीरचारल्म् १६-५ मागुच मपद देवीम् १८७ ५३१७ ४९४० २४३ २८-२७ ४९-४२ ·१०-३५ माराानो मार्गशीयोऽहम् ११.२ माहात्म्यमपि चाव्ययम् ३१-२ १-३८ मिन्नद्रोहे च पातकम् ३-६ मिथ्याचारः स उच्यते १८-५९ मिध्यप व्यवसायस्ते १०.५ १०८ ४९.९ ३-९ मुक्तसंगः समाचर १८-२६ मुक्तसङ्गोऽनहंवादी १२-१५ मुक्तो यः स च मे प्रियः १-२९ मुखं च परिशुप्यत्ति ३-३१ मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ३-१३ मुच्यन्ते सर्वकिल्विषः ५.२८ मुनिमोक्षपरायणः १०-३७ मुनीनामप्यहं व्यास: २-२ ११-१२ १५-८ १९-८ ३०.१२ १७.१९ मूढप्राहेणात्मनो यत् १४.१५ मूहयोनिषु जायते १६-२० मूढा जन्मनि जन्मनि ७-२५ मूढोऽयं नाभिजानाति ४.४ मूर्तयः संभवन्ति याः ८-१२ मूळधायात्मनः प्राणम् १.-३० मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहम् ४९-३५ ४१-१३ ४७.११ २४.१० x-x ·४०.१० १३-२५ मृत्यु श्रुतिपरायणाः ९.३ मृत्यु-संसार-वर्मनि १२-७ मृत्यु-संसार-सागरात् १०-३४ मृत्युः सर्वहरश्वाहम् ५१-१० १८-१० मेधावी छिन्नसशयः १०.२३ मेरु शिसरिणामहम् १२-१३ मैत्र. करुण एव च ५३-१७ २८-२१ २५-११ १५-७ २५-११ १८.६६ मोक्षयिष्यामि मा शुचः ९.२८ मोक्ष्यसे कर्मबन्धनः ९.१२ मोघज्ञाना विचेतस. ३.१६ मोघं पार्थ । स जीवति ९-१० मोघागा मोघकाण: १६-१६ मोद-जाल-समारताः १४.८ मोहन सर्वदेहिनाम् १४.२२ मोहमेव च पाण्डव ! १८.७ मोहात् तस्य परित्यागः १८-२५ मोहादारभ्यते कर्म १६.१. मोहाद् गृहीत्वासमाहान् ७.१३ मोहित नाभिजानाति १९.१ मोहोऽयं विगतो मम ४२.२ ५१-७ ४६.१० **** ३१-१

·३०.१७
१० ३८ मौन चैवास्मि गुह्यानाम्
१७१६ मौनमात्मविनिग्रह
१०५
२५१५
२५४
२०-२
३६ य आस्त मनसा स्मरन्
१८६८ य इद परम गुह्यम्
१-०३ य एतेऽत्र समागता
२१९ य एन चैत्ति हन्तारम्
२-२१ य एनम् अजम् अन्ययम्
१३-०३ य एवं वेत्ति पुरुषम्
८-२१ य प्राप्य न निवर्तन्ते
य य वापि स्मरन् भावम्
६-२२ य लब्ध्वा चापर लाभम्
य सन्यासमिति प्राहु
२-१५ य हि न व्यथयन्त्येते
१३-२९ य पश्यति तथात्मानम्
य पश्यति स पश्यति
१३ २७ य पश्यति स पश्यति
८-१३ य प्रयाति त्यजन् देहम्
य प्रयाति स मद्भावम्
१६ २३ य शास्त्रविधिमुत्सृज्य
११५५ य स मामेति पाण्डव ।
८-२० यः स सर्वेषु भूतषु
५२८ य सदा मुक्त एल स
४८१

·२-५७ य सर्वनानभिस्नेह १७४ यक्षरक्षासि राजसा ४८-६ १६-१५ यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्ये ४७.५ १५-१२ यचन्द्रमसि यच्चानो ११-७ यच्चान्यद् द्रष्टुमिच्छसि १०-३९ यचापि सर्वभूतानाम् ३०.१८ १५.८ यच्चाप्युक्रामतीश्वरः ११.४२ यच्चावहासार्थम् अमत्कृतोऽसि २.८ यच्छोकमुच्छाषणमिन्द्रियाणाम् ५-१ यच्छ्य एतयोरेकम् २-७ यच्छ्रेय स्यान् निश्चित ब्रूहि तन्मे ४ १२ यजन्त इह देवता. १४-१० १७.४ यजन्ते तामसा जना १६-१७ यजन्ते नामयजेस्ते ४७७ ९२३ यजन्ते श्रद्धयान्विता २८१६ १७१ यजन्ते श्रद्धयान्विता ४८३ १७४ यजन्ते सात्त्विका देवान् ९-१५ यजन्तो मामुपासत २७१४ ९.२३ यजन्त्यविधिपूर्वकम् २८-१६ ९-२७ यजुहोपि ददासि यत् २८२० ४३५ यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहम् यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यन् १४१ यज्ज्ञात्वा मुनय सर्वे ·१४-२ ५१-३ ५०.२ १५.८ ४९-२३ १३-१२ यज्ञात्वामृतमश्नुते ४.१६ यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ३-१४ यज्ञः कर्मसमुद्भवः ४-३० यज्ञ-क्षपित-कमपा. १८-३ यज्ञ-दान-तप.कर्म १८.५ यज्ञ-दान-तप.कर्म १७.२४ यज्ञ-दान-तप.क्रिया: ४.३१ यशशिष्टामृतभुजः ३.१३ यज्ञशिष्टाशिनः सन्तः १७-७ यज्ञस्तपस्तथा ज्ञानम् ३-१४ यज्ञाद्भवति पर्जन्यः १०.२५ यज्ञानी जपयज्ञोऽस्मि ४-२३ यज्ञायाचरत. कर्म ३-९ यज्ञार्थात् कर्मणोऽन्यत्र १७-२३ यज्ञाच विहिताः पुरा १७.२७ यज्ञे तपसि दाने च ४-२५ यज्ञेनवोपजुद्वति ९-२० यौरिष्टवा स्वर्गति प्रार्ययन्ते १०-५ यशो दानं तपथैन ६.१२ यतचित्तेन्द्रियक्रियः. ७-३ यततामपि सिद्धानाम् ६.४३ यतते च ततो भूयः १९२ ५०.१ ५०.५ १५-११ २८-१३

·१५.१०
४-१०
२.६० यततो ह्यपि कौन्तेय!
९-१४ यतन्तश्च दृढप्रताः
१५-११ यतन्तोऽप्यतात्मानः
१५-११ यतन्तो योगिनश्चनम्
४-२८ यतयः सशितग्रता.
१८-५२ यतबाकायमानग.
१५.४ यतः प्रवृत्तिः प्रमता पुराणी
१८.४६ यतः प्रवृत्तिभूतानाम्
१२-१४ यतात्मा दृढनिश्चयः
५-२६ यतीनां यतचेतमाम्
५-२८ यतन्द्रियमनोयुद्धि.
६-२६ यतो यती निधनि
९-२० या गरोपि यदमाग
१३-२ यत् तज्ञान मन मम
१८-२५ या ता तामसमुन्त
१८-१३ या नात्याला रयत
१८-३८ या तरऽगतोपमम्
१८.२ . पर तदये विमा
९.२७ या परयन फोरम
१८.२४ पातु काममुना पने
१८... या मुलांना
१.११ मा प्रारम्
यापमानाग

·२२-१ उ.५ २२-१ २७.५ ११-६ १२.५ यत् त्वयोक्नं वचस्तेन ८-२३ यत्र काले त्वनावृत्तिम् ६-२० यत्र चैवात्मनाऽऽत्मानम् १८.७८ यत्र पार्थो धनुधरः १८.४८ यत्र योगेश्वरः कृष्णः ६-२० यत्रोपरमते चित्तम् यत् सांख्यः प्राप्यते स्थानम् ९-६ यथाकाशस्थितो नित्यम् ३-२५ यथा कुर्वन्ति भारत । यथा ज्ञास्यसि तणु ३-३८ यथाऽऽदशों मलेन च ६-१९ यथा दीपो निवातस्थः ११-२० यया नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः १३.३३ यथा प्रकाशयत्यकः ११-१९ यया प्रदीप्तं ज्वलनं पतंगा: १.११ यथाभागमवस्थिताः १८-१९ यथारशु तान्यपि १८-४५ यथा विन्दति तच्छृणु १३-३२ यया सर्वगर्न सोदयात् १८.६३ यच्छति तथा कुरु ४-३५ यास मामिदोऽगि: १२-२० यथोक्तं पर्युपागत ३-१८ यथोल्नातो गर्भः ३२-१३ x.x ४०.८ १२.५ ·१.३८ यद्यप्येते न पश्यन्ति २-११ १-४५ यदाज्यसुखलोमेन २-१६ २-६ यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः १३.३ यद्विकारि यतश्च यत् ३८-३ १४-६१ यन्त्रारूढानि मायया ५३.१२ २-६७ यन्मनोऽनुविधीयते १०-१४ यन्मां वदसि केशव! २९-१२ ११-४७ यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् १०-२९ यमः संयमतामहम् १८-३४ यया तु धर्मकामार्थान् १८-३१ यया धर्मम् अधर्म च १८-३५ यया स्वप्नं भयं शोकम् ययेदं धार्यते जगत् २८-२ २-१९ यश्चैनं मन्यते हतम् १७-११ यष्टव्यमेवेति मनः १५.१ यस्तं वेद स वेदवित् ४३-१ १८-११ यस्तु कर्मफलत्यागी ३-३७ यस्त्वात्मरतिरेव स्यात् १०-९ ३-७ यस्त्विन्द्रियाणि मनसा १५.१८ यस्मात् क्षरमतीतोऽहम् १२-१५ यस्मानोद्विजते लोकः १५-४ यस्मिन् गा न निवर्तन्ति भूयः ४३.४ ..६.२२ यस्मिन् स्थितो न दुःखेन .

·१८.५
२१.८
२१-८
२१-८
३०-२२
२१-१०
५-१२ युक्तः कर्मफलं त्यक्त्या
६-१७ युवतचेष्टस्य कर्मसु
६-१७ युक्तस्वमाययोधस्य
६-१७ युक्ताहारविहारस्य
५-८ युक्तो मन्येत तत्त्ववित्
१०-७ युज्यते नात्र संशयः
६-१९ युजतो योगमान्मनः
६-१५ युअन्नेव सदात्मानम्
६-२८ युजनेवं सदात्मानम्
२-३५ युद्धाय कृतनिश्चयः
१८-४३ युद्धे चाप्यपलायनम्
१-२३ युद्धे प्रिय-चिकीर्पवः
१-६ युधामन्युश्च विक्रान्तः
११-३४ युध्यस्व, जेतासि रणे सपत्नान्
३-३० युध्यस्व विगतज्वरः
१.२८ युयुत्सुं समुपस्थितम्
१-४ युयुधानो विराटच
x-x
x-x
१२.५ ये चाप्यक्षरमव्यक्तम्
७-१२ ये चैव सात्त्विका भावा:
९-२२ ये जनाः पर्युपासते
१२-२० ये तु धामृतमिदम्
१२-६ ये तु सर्वाणि कर्माणि

·१११३ २९८ १०.२ ४.१० २५.२० १२३ ये त्वक्षरमनिर्देश्यम् ३-३२ ये स्वेतदभ्यसूयन्त ४.२५ येन भूतान्योपेण १०१० यन माम् उपयान्ति त ३.२ येन धेयोऽहमाप्नुयाम् २-१७ येन सर्वमिद ततम् ८-२२ यन सर्वमिद ततम् १८.६ यन मर्वमिद ततम् ६६ यनात्मैवात्मना जित ३.१३ य पदन्त्यात्मरणान् ९.३० यऽपि स्यु पापयोनय ५-२३ यऽप्यन्यदेवताभवना ९.२९ य भजन्ति तु गां भश्त्या ३-३१ य में मतमिद नियम् ४-११ ये यथा मां प्रपद्यन्ते १३२ यस्थिता प्रयीवेषु योधा १३-३४ ये विदुर् यान्ति र परम् य शादिमिरज्य २.३५ दयां (uri) चा पदुमा ७२० पा सन्तग। पापम् 4.1. नाशिनमारमन यो शेकदमा प्रजा ५.१९ या साम्य निधन मन २८-१६ २०२१ ४८३ ·१-३३ येपाम) कांक्षितं नः ५-२२ ये हि संस्पर्शजा भोगाः १९.२ २८-१५ २१-३ २४-१० १५-१० १७-७ १६-८ ८.७ ९-२२ योगक्षेमं वहाम्यहम् ६-४१ योगभ्रष्टोऽभिजायते ६-१२ योगमात्मविशुद्धये ७-२५ योगमायासमावृतः ४-२८ योगयज्ञास्तथापरे ८-२७ योगयुक्तो भवानुन ! ५-६ योगयुक्तो मुनिर्बह्म ५-७ योगयुक्तो विशुद्धात्मा ४.४१ योगसंन्यस्तकर्माणम् २-४८ योगस्थः कुरु कर्माणि योग तं विद्धि पाण्डव ! योगं युअन् मदाश्रयः १८-७५ योगं योगेश्वरात् कृष्णात् २-५० योगः कर्मसु कौशलम् ४-३ योगः प्रोक्तः पुरातनः ६-३७ योगाच्चलितमानस: ६.४ योगारूढस्तदीच्यते ६-३ योगास्डस्य तस्यैव ६-२७ योगिनं सुसमुत्तमम् ५-११ योगिनः कर्म कुर्वन्ति २०-२ ७-१ उ-२ १३-३ २२-८ १८-४ ·३७.४ १२-१४ यो मे भक्तः स मे प्रियः १२-१६ यो मभक्त स मे प्रियः १०-३ यो माम अजम् अनादि च १५-१९ यो माम् एवमसंमूढः ६-३० यो मां पश्यति सर्वत्र ८-१४ यो मां स्मरति नित्यशः ९-२६ यो मे भश्त्या प्रयच्छति १७३ यो यच्छदः स एव स: ६-३३ योऽय योगस्त्वया प्रोक्तः ७-२१ यो यो यो या तन भक्तः १५.१५ यो लोक्त्रयमाविश्य १४-२३ योऽजतिष्टति नेङ्गत ४५-४ २२.११ २५-१२ २८.१५ ४८-४ २३-१ २४-६ ४२-३ ४१-१४ ४१-१३ ४१-८ ११-३६ रक्षोप्ति भीतानि दिशो यन्ति १४.१६ रजसस्तु पलं दुःखम् १४-१५ रजसि प्रलयं गत्वा १४-१७ रजसो लोभ एव च १४-१० रजस्तगधाभिभूय १४.१२ रजस्येतानि जायन्तं १४-५ रजः कर्माणि भारत! १४.10 रज: सस्वं तमश्व ३.७ रजोगुणसमुद्भवः १४.७ रस रागात्मकं विदि २०

·१२. रय स्थापर मेऽच्युत !
१४७ रयोपस्य उपादिशन्
१५९ रसन प्राणमेव च
२.५९ रसवर्ज, रसाऽप्यस्य
७८ रसोऽहमप्मु, कोन्तय ।
रस्या निग्धा स्थिरा हृद्या
४३ रहस्य खेतदुत्तमम
४९-१४
११० राक्षसीमामुरी चंद
२-६४ रागद्वेषवियुक्नम्तु
३-३४ रागद्वेषों व्यवस्थिती
१८५१ रागदपो ध्युदस्य च
१८.५७ रागी कर्मफलप्रेम
१८७६ राजन् ! सस्मृत्य पमृत्य
९-२ राजविद्या राजगुणम्
१७.१८ राजमं चरमपम्
१८-२७ राजा परिकीनिंत
७१२ रानगास्तामयाद
राजा वचनमवीन्
१-२३ राज्य भर मुसानि च
२-८ राई मुरागमपि पाधिपत्यम्
4.10 गनि युगमहरनाम्
८.१८ रायागने प्रीयन्त
२०३

·८-१९ राज्यागमेऽवशः पार्थ!
१०-३१ रामः शस्त्रमृतामहम्
३०.१३
१०-२३ रुद्राणां शंकरथास्मि
११-२२ रुद्रादित्या वसवो ये च साध्याः
x-x
१८-७७ रूपमत्यद्भुतं हरेः
११.४७ रूपं परं दर्शितमात्मयोगात्
११-२३ रूपं महत् ते बहुवत्रनेत्रम्
३५-१
३२-७
१-२९ रोमहर्षश्च जायते .
२.३
.
२४-७
७-२२ लभते च ततः कामान्
६-४३ लभते पौर्वदेहिकम्
५-२५ लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणम्
२-३२ लभन्ते युद्धमीदृशम्
२-३८ लाभालाभौ जयाजयो
५.१० लिप्यते न स पापेन
१८-३
xx
१.४२ लुप्तपिण्डोदकक्रियाः
.१८.२७ लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः
११.३० लेलिपसे असमानः समन्तात्
३२.१४
२०४

·११२० लोकत्रयं प्रन्यथितं महात्मन् ३२.५ ११.४३ लोकत्रयेऽप्यप्रतिम-प्रभाव । ३.२० लोकसग्रहमेवापि ११-१ ३-२१ लोकस्तदनुवर्तते ११-२ ५-१४ लोकस्य सृजति प्रभुः १८-७ १२-१५ लोकानोद्विजते च यः ११-३० लोकान् समग्रान् वदनवलद्भिः ३२-१४ ११-३२ लोकान् समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ६-४२ लोके जन्म यर्शदृशम् १३-१० ३.३ लोकेऽस्मिन् द्विविधा निशा .१७-२ ७-२५ लोको मामजमव्ययम् २४.१० ३-९ लोकोऽय क्मवन्धनः १०.८ १४-१२ लाभः प्रवृत्तिरारम्भ. ४१-१० १-३८ लोभोपहतचेतसः २-११ ०९-१४ ३२-११ १०.१६ वक्तुमहस्यशेषेण ११-२७ वरमाणित स्वरमाणा विशन्ति ८-२३ वक्ष्यामि भरतर्षभ! १०-१ वक्ष्यामि हितकाम्यया २-३६ वदिष्यन्ति तवाहिताः १०-२९ वरुणो यादसामहम् १.४३ वर्णसरकारक ३ २२ वर्न एव च मणि x-x ·१६-२३ वर्तते कामकारतः ५-२६ वर्तते विदितात्मनाम् वर्तन्त इति धारयन् ७-२६ वर्तमानानि चार्जुन ! १८-२ वतात्मैव शत्रुवत् २०-६ ९.८ २-६१ वशे हि यस्येन्द्रियाणि ६-३६ वश्यात्मना तु यतता १०-२३ वसूनां पावकचास्मि xx ३०-७ ९-१४ x-x १४-१५ घायं तप उच्यते १०-३२ वादः प्रवदतामहम् १५-८ वायुर्गन्धानिवाशयात् २.६७ घायु वमिवाम्भसि ११-३९ वायुर्यमोऽग्निवरुणः शशाङ्कः ९-६ वायुः रावनगो महान् ६-३४ वायोरिव सुदुष्करम् २-२२ वासांसि जीर्णानि यथा विहाय ७.१९ वासुदेव. सर्वमिति १३-१९ विकारांश्च गुणांश्चैव ५-२८ विगतेच्डाभयक्रोधः ५-७ विजितात्मा जितेन्द्रियः ११-३१ विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यम् ४.३२ वितता प्रदाणो मुखे १९-८ *१७-८ ३२-१५ १५-१६ . २०६ ·xx २९-१२ ११ १३ ३०.११ २८-७ ३०-१५ x-x १२.४ १०.२३ वित्तशो यक्षरक्षसाम् १०-१४ विदुर्देवा न दानवा ३-३२ विद्धि नष्टानचेतस. १०-२४ विद्धि पार्थ । बृहस्पतिम् ७.१० विद्धि पार्थ! सनातनम् १३-१९ विद्धि प्रवृतिसभवान् १०-२० विद्धि माममृतोद्भवम् ४१३ विद्धयर्तारमव्ययम् १३-१९ विधनादी उभावपि ३-३५ विद्येनमिह वैरिणम् ५-१८ विद्यापिनयसपने ३-२६ विद्वान् युक्त समाचरन् १७११ विधिदृष्टा य दज्यत १५-१३ विधिहीनम् अस्यानम् १३-२७ विनश्यत्स्वबिनद पन्तम् २-१७ विनाशमव्ययस्यास्य ६.४० पिनाशस्तस्य विद्यत विगासाय च दुष्कृताम् ६-२४ विनियम्य समन्तत ५-२१ विन्दत्यात्मनि यन् मुखम् १-३१ विपरीतानि देव! १३.१६ भिश्नमिर स्थितम् १..१८ विभूनि च जनार्दन । ४९-२७ १३.८ x-x २०७ ·३०-१९ २८-२१ ४१-१८ ४४-४ ५३-१४ २२-४ ४-१ १०-४० विभुतीनां परंतप! १०-४० विभूतेर्विस्तरो मया ९.२८ विमुक्तो मामुपैध्यसि १४-२० विमुक्तोऽमृतमभुते १८-५ विमुच्य निर्ममः शान्तः १५-१० विमूढा नानुपश्यन्ति ६-३८ विमूढो ब्रह्मणः पथि १८-६३ विमृश्यैतद् अशेषण ६-२३ वियोगं योगमंज्ञितम विवस्वान् मनये प्राद १३-१० विविक्तदेशसेवित्वम् । १८-५२ विविक्तसेवी लघ्वाशी १८.१४ विविधाश्च पृथक् चेष्टाः १४.११ विवृद्धं सत्त्वमित्युत १४.१३ विवृद्ध पुरुनन्दन ! १४-१२ विश्व भरतर्षभ ! १८-५५ विसते तदनन्तरम् ११-२९ विशन्ति नाशाय समृद्धवेगा: ८-११ विशन्ति यद्यतयो चीतरागाः ११-२८ विशन्ति वयग्राण्यभिविग्यलन्ति ११-२२ विश्ऽशिनौ मस्तधोमपाध २-२ विषमे समुपस्थितम् २-६४ विषयान् इन्द्रियधरन् ५२-२ ४१-१० . ५३-६ ३२-१३ २५-६ x-x ·४९-२१ ४९१८ २.१ १५-९ विषयान् उपसेवत २-५९ विषया विनिवर्तन्त १८-३८ विपयेन्द्रियसयोगात् १८३५ विपाद मदमेव १८-२८ विषादी दीर्घसूनी च २-१. विषीदन्तमिद वच २-१ विषीदन्तमिद वाक्यम् १-२८ विषीदन् इदमब्रवीत् १०४२ विष्टभ्याहमिद कृत्स्नम् ८-३ विसर्ग कर्मसहित ९-८ विसृजामि पुन पुन १-४७ विसृज्य सशर चापम् १०१८ विस्तरेणात्मनो योगम् १८.७७ विस्मयो में महान् राजन् । २-७१ विहाय कामान् य सर्वान् ११-४२ विहारशग्यासनभोजनेषु २५२ २७-७ २१८ उ-४ x-x ११.२२ धीक्षन्ते त्या विस्मिताचैव सर्वे २-५६ वीतरागभयकोध ४-१० वीतरागमयक्रोधा १३-१२ ४.३६ युजिन सतरिष्यसि १०-३५ वृष्णीना वासुदेवोऽस्मि २०९ १०.१२ ·२२-२ २९-१३ x-x ३०-८ ११.३८ येतासि वैद्य च परं च धाम ६-२१ चेत्ति यत्र न चयायम् १०-३ वेत्ति लोकमहेश्वरम् १८-२१ वेति सर्वेषु भूतेषु १०.१५ वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ! २-४२ घेदवादरताः पार्थ! १०-२२ वेदानां सामवेदोऽस्मि १५-१५ येदान्तकृद् वेदविदेव चाहम् २-२१ चेदाविनाशिनं नित्यम् ५-१६ वेदाहं समतीतानि ८-२८ वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव १५-१५ वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यः ९-१७ वैद्य पवित्रमोंकारः १-२९ वेपथुश्च शरीरे मे १०.३० पैनतेयश्च पक्षिणाम् १८-५२ वैराग्यं समुपाश्रितः ६-३५ वैराग्येण च गृह्यते १८.४४ वैश्यकर्म स्वभावजम् ६.१० २४-११ २६-१ २८-१० २-२८ व्यक्त-मध्यानि भारत, ११-४९ व्यपेतभी: प्रीतमनाः पुनस्त्वम् २-४४ व्यवसायात्मिका बुद्धिः २-४१ व्यवसायात्मिका युद्धिः २१० ८-२ ·११-२४ व्यात्तानन दीप्तविशालनेत्रम् ११-२० व्याप्त त्वयैवेन दिशश्च सर्ता ३-२ व्यामिश्रेणेव वास्येन १८-७५ व्यासप्रसादाच्छुतवान् ८-१३ व्याहरन् मामनुस्मरन् ३२-८ ३२-५ १०-२ उ२ xx x-x ३५-७ x-x x-x १-२ व्यूढ दुर्योधनस्तदा १-३ व्यूढां द्रपदपुत्रेण ५-२३ शस्नोती हैव य सेढुम् ११५३ शक्य एवविधो दुष्टुम् ६-३६ शक्योऽवास्तुमुपायत १-१२ शड्स दध्मौ प्रतापवान् ११८ शह्वान् दध्मु पृथक् पृथक १८-२८ शठो नष्कृतिकोऽल्स ११५ शतशोऽय सहनश शनरूपरमेन् ६.४४ शब्दब्रह्मातिवर्तते शब्दः से पौक्ष्य नूषु १८-५१ शब्दादीन् विषयरत्यक्त्वा ४-२६ शब्दादीन् विषयानन्ये ६.३ दशम, कारणमुच्यते १८-४२ शमो दमस्तप गौचम् १५.८ शरीर यदवाप्नोति ६-२५ शनै ७-८ १५१२ २०-३ ४४ ·१०-७ ३.८ शरीरयात्रापि च ते १८-१५ शरीरखाङ्मनोभिर्यत् १३-३१ शरीरस्थोऽपि कौन्तेय ! ११-१३ शरीरे पाण्डवस्तदा ७-३१ शश्वच्छान्ति निगच्छति ३१-११ २८-२४ १८-५ १४-७ ५-१२ शान्तिमानोति नैष्ठिकीम् ६-१५ शान्ति निर्वाणपरमाम् ४-२१ शारीरं केवलं कर्म १७-१४ शारीरं तप उच्यते १८.५६ शाश्वत पदमव्ययम् १४.२७ शाश्वतस्य च धर्मस्य ५३-७ ४२-७ x-x १-१७ शिखण्डी च महारथः २-७ शिष्यस्तेऽहं शाधि मा त्वा प्रपत्रम् ५.४ २-१४ शीतोष्णसुखदुःसदाः ६- शीतोष्णसुखदुःखेषु १२-१८ शीतोष्णमुखदुःखेषु २०-७ ८-२६ शुक्लाणे गती येते ३-४१ शुचीनो श्रीमतां गेहे (-11 शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य ५.१८ शुनि भव पाच २१-२ २१२ ·१२-१७ शुभाशुभपरित्यागी ९-२८ शुभाशुभफलैरेवम् ३७.५ २८-२१ १८०४४ शुदस्यापि स्वभावजम् १८-४१ शुदाणा च परतप! १०-१ शृणु मे परम वच १८६४ शृणु मे परम वचः १८.३६ शृणु में भरतर्षभ । १८-७१ शृणुयादपि यो नर १०-१८ शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ५३-१५ ४९-११ २९-१६ १-५ शेग्यच नरपुगव x-x १-४७ शोक-राविम-मानस २.१८ १८-४३ शौर्य तेजो धृतिर्दाक्ष्यम् ४५ १-३४ श्यारा: राबन्धिनस्तथा ३७-८ १२-२० थ्रद्दधाना मत्परमा १७.१७ घट्या परया तप्तम् १२-२ अदया परयोपेता ७-२१ अट्याचितुमिच्छति १७-३ थ्रदा भवति भारत। १५३ प्रदामयोऽ पुरुष २४६ ४८.४ ४८-४ ·११-१२ ३-३१ श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तः १८-७१ श्रद्धावानगसूयश्च ६-४७ श्रद्धावान् भजते यो माम् ४-३९ श्रद्धावान् लभते ज्ञानम् १५-१३ श्रद्धाविरहितं यज्ञम् २३-१५ ३०-२० ८-१२ ३१-२ ४०.१० x.x १५-१७॥ १०-४१ श्रीमर्जितमेव या २-५३:श्रुतिविप्रतिपन्ना ते १५-२ ध्रुतौ विस्तरशो मया १३-२५ श्रुत्वान्येभ्य उपासते २.२९ श्रुत्वाप्यनं वेद न चैव कश्चित् ३-११. श्रेयः परमघापयथ ४-३३ श्रेयान् द्रव्यमयायात् ३.३५ श्रेयान् स्वधमों विगुणः १८-४८ थेयान् स्वधमों विगुण : २-५ श्रेयो भोवतुं भैश्यमपीह लोके १२-१२ श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासात् २-५२ श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च १५-९ श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च ४-९६ श्रोत्रारीनीन्द्रियाण्यन्ये १-१. श्वशरान् सुहृदचर x.x x-x १.८ ."

·८-२४ पण्मासा उत्तरायणम्
८.२५ पण्मासा दक्षिणायनम्
५१-८
xx
११-५
x-x
स एवायं मया तेऽय
४-२ स कालेनेह महता
१८.८ स कृत्वा राजस त्यागमू
३-२५ सक्ता कर्मण्यविद्वांसो
११.४१ सखेति मत्वा प्रसभ यदुक्तम्
११-३५ सगद्दं भीनमीत प्रणम्य
१४ २६ स गुणान् समतात्यैतान्
११९ स घोषो धातराणम्
३-२४ सकरस्य च कर्ता स्याम्
१-४२ सक्रो नरकायव
६२४ संकल्पप्रभवान् कामान्
५.१० राम त्यवत्वा करोति य
५-११ सन त्यक्त्वाऽऽत्मशुदये
२-४८ सा त्यक्त्वा धनजय।
१८९ सह त्यक्त्वा फल चैव
१८-६ सङ्ग त्यक्त्वा फलानि च
२०६२ सद्गपूपजायते
२०६२ सनात् मजायत काम
२-३३ सग्राम न करिष्यसि
१३.६ सघातस्थतना धृति
२२-५
१८३
१८-४

·२२-११ ३८-३ ११-१० x-x २५-१३ ५०.२ २५-८ ४८-३ ६-३० स च मे न प्रणश्यति १३-३ स च यो यत्प्रभावश्च ११-५१ सचेताः प्रकृतिं गतः १५-२६ सच्छन्दः पार्थ! युज्यते ३-२९ राजन्ते गुणकर्मसु १-७ सज्ञार्थं तान् प्रवीमि ते ९.१४ सततं कीर्तयन्तो माम् १७-२४ सततं ब्रह्मवादिनाम् ८-१० स तं परं पुरुपमुपैति दिव्यम् ७-१२ स तया भ्रद्धया युक्तः १७-१८ सत्कारमानपूजार्थम् १७-१ सत्त्वमाहो रजस्तमः १८-४० सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तम् १४-१० सत्त्वं भवति भारत । १४.५ सत्त्वं रजस्तम इति १०.३६ सत्त्वं सत्त्ववतामहम् १४-९ सत्त्वं सुखे सञ्जयति १३-२६ सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् १४-१७ सत्त्वात् संजायते ज्ञानम् १४.३ सत्यानुरूपा सर्वस्य १५-१५ सत्य प्रियहितं च यत् सत्यागः सात्विको मतः १८-११ सत्यागीत्यभिधायते २१६ ४१-८ २०-१० X-X ४१-१५ ४८-४ ४९-३१ ·२८-१२ ५०-४ ५०-५ ४-११ ३२-३ २२.४ १-१९ सदसच्चाहमर्जुन! १३.२१ सदसद्योनिजन्मसु ८.६ सदा तद्भावभावित १५-२६ सदित्येतत् प्रयुज्यते १७-२७ सदित्येवाभिधीयते ३-३३ सदृश चेटने स्वस्याः १८-१८ सदोपमपि न त्यजेत् १५-२६ सद्भावे साधुभाव च ११-१८ सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ६-२३ स निश्चयेन योक्तव्य. १३-१४ संतुष्ट सतत योगी १२.१९ सदृष्टो येनकेनचित् ११-२७ सदश्यन्त पूर्णिम्नमा १२-४ सनियम्यन्द्रियप्रामम् ३-३. सन्यस्याध्यात्मचेतसा ५-१३ सन्यस्यास्ते मुरा वशी ५- गन्यास कर्मणां कृष्ण । १८-२ रान्यारा कवयो दिदु ९-२८ सन्यासयोगयुक्तामा ५.६ संन्यासानु महाबाहो । १८.१ संन्यागस्य महाबाहो! ५-२ सन्यामा कर्मयोगा १८.४९ सन्यासेनाधिगरयति २७.७ 1001 ·१४४ ७.३ ४-१८ स युद्धिमान् मनुष्येषु ५-२१ स प्रहायोगयुक्तात्मा ४.२३ समग्र प्रक्लिीयते २४८ समत्व योग उच्यत २-१५ सम-दुख-मुख धीरम् १२.१३ सम-दुख-सुख क्षमी १४-२४ सम-दुख-सुख. स्वस्थ ६.९ समबुद्धिर्विशिष्यत ६-१३ सम कायशिरोनीयम् ६-३२ सम पश्यति योऽर्जुन । १३-२८ राम पश्यन् हि सर्वत्र ६८ समलोटाश्मकाशन. १४ २४ समोटारमाधन. १३-०८ ममवस्थितमीश्वरम् १.२५ समवेतान् कुस्न् इति २२-१३ ४.-१२ ४२-४ २०-८ ४०-१२ समवेता युयुत्सव. १२.१८ राम शत्रौ च मिन्ने च २.१८ सम सगविवर्जित. १८५४ सम सर्वेषु भूतेषु ४-२२ सम सिद्धापसिटौ च ७-१९ स महात्मा मुदुर्लभ १३-२७ सम सर्वेषु भूतेषु १७१ समाधाय स सात्विक २१८ २४.४ ४.-."

·८१२ ९-१७ ३२-१२ २३१५ २८२२ २१.४ xx २-५३ समाधावचला बुद्धि २०५४ समाधिस्थस्य देशव! २.४४ समाधो न विधीयते १८-५० समासेनव कौन्तय। २-५० समुद्रमाप प्रविशन्ति यन् १२८ समुदमेवाभिमुसा भवन्ति ६-१७ स मे युक्तमो मत. ९.२९ समोऽह सर्वभूतेषु ३-२० सपश्यन् कर्तुमर्हसि ६.१३ मप्रेक्ष्य नासिकात स्वम् सभव सरभूतानाम् ४८ राभवामि युगे युगे सभवाम्यात्ममायया १-२४ रामाविनस्य चाकी २.६३ गमाहात् स्मृत्तिविभ्रम ९-३० सम्यव्यवसको हिस ३.२१ म य प्रमाण पुस्त 4-11 स याति परमो गतिम् ४.१८ स युक्त समान ५.२५ सयुक्त स मुखी नर ६.१२ र योगी परमो मा ५.५४ ग योगी प्रमाणम् योगी माय दत्त ܘܪ܀ २५.११

·४१-२
xx
xx
५१-२
३८२
१०-२४ सरसामस्मि सागर
१०-३२ सणाम् भादिरन्तध
१४-२ सर्गेऽपि नोपजायन्ते
७-२७ सर्गे यान्ति परन्तप!
१०-२८ साणामस्मि वासुकि
१६ सर्व एव महारथा
१२ ११ सर्व कर्म फल-त्यागम्
१८२ सर्व कर्म-फल-त्यागम्
५१३ सर्वकर्माणि मनसा
१८.५६ सर्वकर्माण्यपि सदा
सर्वक्षेनेषु भारत !
१८६४ सर्वगुग्धतम भूय
३३२ सर्वज्ञानविमूढास्तान्
१३-१३ संपत पाणिपाद तत्
१३ १३ सर्वत श्रुतिमलोके
२ ४६ सर्वत सप्लुतोदक
१३ १३ सर्वताऽक्षिशिरोमुसम्
१२३ सर्वप्रगमचिन्य च
६२९ सर्वन रामदर्शन
१२-४ सर्वत्र समपुट्य
१३.१२ गर्वग्रापस्थितो देहे
६.३1 सर्वया वर्तमानोऽपि
१३.२३ संथा यतमानोऽपि
१२०
११-१३

·२५-१० ४१-१ २२.१० २२-१२ ३६.४ ८-१२ सर्वद्वाराणि संयम्य १४-११ सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन् १८.६६ सर्वधर्मान् परित्यज्य १०.३ सर्वपापैः प्रमुच्यते १५.१९ रावमावेन भारत ! १८-६२ सर्वभावेन भारत ! ६-२९ सर्वभूतस्थमात्मानम् ६-३१ सर्वभूतस्थित यो माम् ५-२५ सर्वभूतहिते रताः १२-४ सर्वभूाहिते रता ५.७ सर्वभूतात्मभूतारमा ९-७ सर्वभूतानि कौन्तेय ! ६-२९ सर्वभूतानि चात्मनि ७.२७ सर्वभूतानि समोहम् १०. सर्वभूताशाश्वत १८.२. सर्वभूता येनकम् १२.१३ सर्वमान्य तिष्ठति १०.१४ समेतत् ऋत मन्य १४.४ योनिगु कौन्तेय। ५-२९ सांगेकमहेमरम् १.१८ गवंशः पृथिवीपत। १.४ ससकापसन्यासी १५.१५ सय पाई गिनिर्विरः ૨૨૨ २२.१० २४-१२ ३९.१. २९.१२ x.x x-x ·२५-७ १५-१७ २२-११ १५-१३ ८-९ सर्वस्य धातारम् अचिन्त्यरूपम् ४-३३ सर्व कर्माखिलं पार्थ! ६-३० सर्व च मयि पश्यति ४-३६ सर्वे ज्ञानप्लवेनैव ११-४० सर्व समाप्नोपि ततोऽसि सर्वः ३-५ सर्वः प्रकृतिजर्गुणैः ७.६ सर्वाणीत्युपधारय ४-२७ सर्वाणीन्द्रियकर्माणि २-५५ सर्वान् पार्थ ! मनोगतान् १-२७ सर्वान् बन्धूनवस्थितान् १२-१६ सर्वारम्भपरित्यागी १४-२५ सर्वारम्भपरित्यागी १०.४८ सर्वारम्भा.दि दोषेण १८-३२ सर्वार्थान् विपरीतांश्च 11-११ सर्वाश्चर्यमयं देवम् ११.१५ सस्तिथा भूतविशेषसवान् १-३६ सर्वे नमस्यन्ति च सिदमड्याः १३.१४ सन्द्रियगुणाभासम् १३.१४ सर्वेन्द्रियविवर्जितम् ४-३. सर्वेऽप्येते यज्ञ विदः ४-३६ मर्वेभ्यः पापकृतमः १.९ रा युविशारदाः २.११ म पयमतः परम् ૨૩૬ ३७-४ ४२-५ ३१.९ ३२.१ ३९.11 १६-५ x-x ·३२-१० ३८-५ x.x ९.१८ २.." x-x १-२५ सो च महीक्षिताम् ११.२६ सर्वे सहैवानिपालसंघः १३.६ सविकारमुदाहृतम् १-१३ स शब्दानुमुखऽभवत् २-७१ स शान्निमधिगच्छति २-७० स शान्तिमाप्नोति न कामकामी १५-१९ स सर्वविद्भजति माम् स संन्यासी च योगी च १८-४८ सहर्ज कम कौन्तय ! ३-१० सहयज्ञाः प्रजाः सख्या १-१३ सहसैवाभ्यहन्यन्त १.४६ सहस्रबाहो । भव विनमर्ने ८-१७ सहाययुगर्यन्तम् ११.२६ सहाम्मदीयैरपि योधमुख्यः ४-२६ संपमामिषु जुदति १८.७६ सवादमिमम्अरभुतम् १८.७४ संवादमिममत्रोपम् ४.४. सशयात्मा विनश्यति १६.१९ मसारेषु नराधमान् ८.१५ संगिदि परमां गताः १८-४५ रागिदि लमो गर. - गंगिदो पुरुनन्दन । ३.४३ मस्तभ्यामानमारममा ३४-१० उ५.-२ उ५..1 ५."

·उ५०.२ १७-५ ५२-१ ४८-५ १८-७५ साक्षात् कथयतः स्वयम् ५-४ सांख्ययोगो पृथग्बालाः १८-१३ सांख्ये कृतान्ते प्रोकानि १४-१६ सात्त्विक निर्मलं फलम् १७-१७ सात्त्विकं परिचक्षते १५.२ सात्त्विकी राजसी चैव १-१७ सात्यकिवापराजितः ७.३० साधिभूताधिदैवं माम् ७-३० साधियझं च ये विदुः ९-३० साधुरेव स मन्तव्यः ६-९ साधुष्वपि च पापेषु २-६९ सा निशा पश्यतो मुनेः ६-३३ साम्येन मधुसूदन ! १०-२४ साहंकारेण वा पुनः x-x x-x x.x २८.२३ २०.५ २३-१ ५२-१ ५३-१ ४.१० १८-१३ सिड्ये सर्वकर्मणाम् १०.२६ सिद्धानां कपिलो मुनिः १८-५० सिद्धि प्राप्तो यथा प्रा १५.४६ सिदि विन्दति मानवः ३-४ सिद्धिं समधिगच्छति ४.१२ सिद्धिर्भवति कर्मजा १६-१४ सिद्धोऽहं बलवान् सुखी १८-२६ सिद्धपसिद्धयोनिर्विकारः १०-३ १४-१. २२४

·५-२९ सुहृदं सर्वभूतानाम्
६.९ सुहृन्मित्रायुदासीन
.
१२
१३-१५ सूक्ष्मत्वात् तदविज्ञेयम्
७-७ सूत्र मणिगणा इव
९-१० सूयते सचराचरम्
१-२५ सेनयोर उभयोरपि
१.२१ सेनयोर उभयोर्मध्ये
१-२४ सेनयोर् उभयोर्मध्ये
२.१. सेनयोर उभयोर्मध्ये
१०.२४ सेनानीनामई स्कन्दः
१.
.
५४-५
१८-७१ तोऽपि मुक्तः शुभाँलोकान्
२.१५ सोऽगृतत्वाय कल्पते
१५-१३ गोमो भूत्वा रणात्मकः
१... सोऽविक्म्पेन योगेन
४४.४
x.x
१.१८ सौभद्रप महापा.
1-1 सौभदो द्रौपदेयाथ
१.८ योगदतिस्तर
x-x
x-x
११.२, म्यन्त वा स्तुतिभिः पुरयाभिः १५-६
९-३२ लियो पाता पक्षाः १८.१५

·१-४१ स्त्रीषु दुष्टासु वाष्र्णेय !
x-x
५३.१३
x-x
२२-२
५०.५
१८-६२ स्थान प्रापयसि शाश्वतम्
११-३६ स्ाने हृषीकेश! तव प्रकीर्त्या
१.२४ स्थापयित्वा रथोत्तमम्
१०-२५ स्थावराणां हिमालयः
२.५४ स्थितधी: किं प्रमान
२-५६ स्थितधीर्मुनिरुच्यते
२-५५ स्थितप्रशस्तदोच्यते
२-५४ स्थितप्रशस्य का भाषा
६.२१ स्थितचलति तत्त्वतः
१७-२७ स्थितिः सदिति चोच्यते
१८७३ स्थितोऽस्मि गतसदेहः
२-७२ स्थित्वात्यामन्तकालेऽपि
५-२० स्थिरबुद्धिरसमूढः
६-११ स्थिरमासनमात्मनः
१३-४ स्थैर्यमात्मविनिग्रहः
५.२७ स्पर्शान् कृत्या बहिर्वाधान्
८.५ म्मरन् मुक्त्वा करेवरम्
२-६३ स्मृतिभ्रंशात् युदिनाशः
१०.३४ स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा
१.३१ प्रोतसामम्मि जारपी
३०.१४

·४-१० ४.९ ३२.४ ४-८ ५३-११ ११-५० स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः १८-४६ स्वकर्मणा तमभ्यर्य १८-४५ स्वकर्मनिरतः सिद्धिम् , १-३७ जन हि कथं हत्या ११-१९ स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् २-३१ स्वधर्ममपि चावेश्य ३.३५ स्वधर्मे निधन भ्रयः ९.१६ स्वधाहम् महौषधम् १८-६० स्वभावजेन कौन्तेय । १८-१७ स्वभापनियतं कर्म १८४१ स्वभावप्रभवर्गुणः ५-१४ स्वभावस्तु प्रवर्तते ८-३ स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते १०.१३ स्वयं चैव नवीप मे १०-१५ स्वयमेवात्मनात्मानम् २०३२ स्वर्गद्वारमपावृतम् २-४. स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य ११.२१ स्वस्तीत्युस्त्वा महर्षिसिद्धाघाः ४-२८ स्वाध्याय-ज्ञानयज्ञान स्वाध्यायातप आर्जवम् १७-१५ स्वाध्यायाम्पसन चैव १८४५ स्वे, स्वे कर्मण्यभिरतः २-३५ हतो वा प्राप्त्यति गम् १८-७ २५-२ २९-१३ ८-१ . १५-१० ४६-२ ४-५

·५२-५
५-२
२-४
१८.१७ इत्यापि स इमाडोकान्
२.५ इलार्थकामांस्तु गुरुन् इहैव
१.३१ इत्या स्वजनमाहवे
१.३६ हत्वतान् आततायिन
१६१४ हनिष्ये चापरानपि
१०.१९ हन्त तक्थयिष्यामि
१.४५ हन्तु स्वजनमुद्यता
२६० हरन्ति प्रसभ मन
१८-२७ हर्षशोकान्वित कर्ता
१२ १५ हमिर्पमयोद्वैगै
२६५ हानिरस्योपजायते
२-१३ दित्वा पापम्अवाप्स्यसि
x.x हिमालय स्थावराणाम्
x-x
४-४२ हरस्थ झानासिनामन
१.१९ हृदयानि व्यदारयत्
१३-१७ हृदि सर्वस्य घिष्ठितम्
१८६१ हृदेशेऽर्जुन ! तिष्ठति
१२१ पाकेश तदा वाक्यम्
१११४ हृयोमा धनजय
१८.७७ दृष्यामि च पुन पुन
२२९
उ५००

·१८-७६ हृष्यामि च मुहुर्मुहुः
उ५०-३
११-४१ हे कृष्ण! हे यादव हे शोति ३४-५
९-१० हेतुनानेन फौन्तेय ।
१३-४ हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः
१३.२० हेतुः प्रकृत्तिच्यते
१-३५ हेतोः किं नु महीयन्ते
२-८
६४ हियते ह्यवशोऽपि सः
२१.१२
xx
નવજીવન પ્રકાશિત
ગીતા વિષયક અન્ય પુસ્તકે
મિત
ગાંધીજી
"
અનાસક્તિયોગ
ગીતાબોધ
गीतापदार्थकोश
ગીતાનિ
ગીતામંથન
ગીતાધર્મ
"
G. ५. भया
દ. બા. શાબેલકર