·अनन्तशयनसंस्कृतग्रन्थावलिः।
ग्रन्थाङ्क: १३०.
श्रीचित्रोदयमजरी।
प्रन्थाङ्क: १९
महानयप्रकाशः।
पौरस्त्यग्रन्थप्रकाशनकार्याध्यक्षेण
के. साम्यशिवशास्त्रिणा
संशोधितः ।
भनन्तशयने
महीनतमहामहिमश्रीचित्रावतारमहाराजशासनेन
राजकीयमुद्रणयन्वालये तदध्यक्षेण
मुद्रायित्वा प्रकाशितः।

·॥श्रीः॥
श्रीमूलावनिपालमौलिमणिना सङ्कल्पितश्रीरिव
श्रीमूलात्मजनिस्तथा सहजया लक्ष्या च सम्भावितः ।
स्वातिज्योतिरिवादितः समुदितश्चित्रावतारः स्वयं
मार्ताण्डाग्रसरो विराजति महाराजः स रामाभिधः॥
भास्वपूर्णमणिः प्रवालमृदुला श्रुत्याघलङ्कारिणी
श्रीमद्वञ्चिवसुन्धरानवयशोराशिप्रकाशात्मिका।
उत्फुल्लत्सुकृतिप्रसाधनधृतामोदोन्नदडिण्डिमा
श्रीचित्रोदयमञ्जरी सुमनसां सर्वस्वमुज्जृम्भताम् ।।
के. साम्वशिवशास्त्री.

·INTRODUCTION. The Mahāniyaprikaša is a rare work derling with the principles of the Eastey a syste’n of philosophy L'his work rightly deserves the name Mahanayaprahoša, 29 it elucidates in a clear and logical manner, the paths leading to the relisation of Malasaktı (the great Goddess of Power) Who per. vades and preserves the ubiserse The author himself proclaims at the opening of the work, that this Vlahannyi, embracing all the other systems of thought is forthy of being studied "कुलकौरादिकाम्नायशासनिकमतादिषु । सरहस्यप्रपशेषु स्वरूपस्थितिहेतुपु ॥ सिद्धान्ततन्त्रभेदेषु नान्योपायात्मकेपु तु । स्थितेवपि च सोल्लेखो व्यापको हि महानय ॥" (2 ४. लो ३०, ३१) अपटकमयमतिष्टाम् (11 श्लो. १) अपटादक्षता सेय (१ १६ सो ८२) यन्नापटे परिक्षीणोऽपि टकोऽसौ नयस्तत {पृ० १९ श्लो. १.९) अपटाटङ्कसङ्केत्तात् (पृ. ४०. सो. १३०० अपटादसतात् (४ ४. श्लो० १५०) From the above references I consider that the principles of this school with Apatátınkı is its very cream of life are intended for the revelation of the true nature of the great Goddess, existing as if unsculptured and unchiselled on the screen and manifisting as the inspuing agency of the evolution and involution of the universe by Htr Divine Intelli Sence. The essence of the whole work s epitomised by the zuthor himself in the follotring verse, "आयो व्योमेश्वरीस्सन्दरूपो विश्वोदयोन्मुस । भन्यो रौद्रेश्वरीस्फारमयो विश्वविलापक " (१०४३ श्लो०१७ The work contains 9 chrpters (Ulláans) with about 600 Karikas in total The first chapter discusees how it is differentrated from the other schools of philosophy and the second about Piţiiusvirûp? The remaining 7 clapters deal with Vyomestari, Prikisk, Anantha, Marti, Drndi, Srstu and Anakhya cakris. This is given in harik2s 3 t090f the 7th Ullas.

·91 2 Thus th19 school is glorified in establishing og it does, by authority ind reason, the supreme prominence of Vahadiktı, that is beginningles and mdat isible It is seen from the colopholls that the name of the work 18 Mahanıyasiakiba, 'इति महानयनकाशे सर्ववर क्षण्यप्रतिपादनो नाम प्रथमोलास This is afhrmed by the words of th wthor himself in the follown, stanzi, 'महानयप्रकाशेऽस्मिन् ये पूर्वापरवेदिन । हस्तामल कयत् तेषां वस्तुतच प्रकाशते ।' (gºfu FT ORX) But some scholars 16 of opinion that its namo .9 Mahaithapishól, mil they may find the following in support of this VIC* -- 'महानयत्रमे पूर्व महाशब्दोऽर्थयुक्तिभाक् ।' (9. do 38 ) Anther It is understood from hearsny cvxcuce thrt the author of this wolk 175 the grint scholar aud poet Sri Abhmavi guptacal) I hur ly further evidence u sup port of this view in the last harika of the minuscript, 'एतदर्थानुसारेण स्तोत्रमहारके मया।' The author of Stotr iblaittirakı mer tioned herein must be the luthor of this work is well But Stotrablattáraka 24 attributca to Abhinav gupticārya by scholars In the introduction to Tantrasara uf Kashmir Grantha mulk, the cditor MahamahopWhyry Valundurama Sastri spends of len other works connected with the manuscript of the Tuntrisura and quotes 1 stanza of the transcuber, one Kraqassamim which he mentions bout one Mahiniya prakasa, a treatisu on Tantri The ycrae is quoted b low, महानयप्रकाशोऽय चित्रित कृष्णस्वामिना। स्वात्मार्थ साधकाथ च महार्थस्य प्राशर ॥' If the Vahinayaprakasa mentioned is the same as the onc hcfore us, it only rıht to have it mcluded in the list of works of Ablunay cuptătărys, The Malıā payaprakala that las buen pull-huld in the lashinir (ruthainila though correlated in subject matter is quite Different from the one before us, as the former consists of Karikas in the vernacular 6 ·3 with elucentive comme tries in Sanskrit, And the quthor Sri Sitikanțlacărya is as Kell different. Srimad Abhinuguptalarse to whom the work has been attributed in a native of hishmr, residing at l’rtarr pura,* ind i gent authority imong the founders of the Sivádvata School His mimi is well known as the author of Tanträloka etc But he is not confined to Tantr und Vintr alone in which he is proficient enough He was 1 great critic as well as in zuthority on the science of literature and histuonies Works like Dhviy alokalocin, Natyrre larıvrti ete, do proclum his mastery over these arts The dite of this great Acārın has been proved to be the litter half of the 20th century and the first quarter of the 11th century A D So it is inercssary to reiterato all the arguments here Many are buown 19 lus teachers Hu himself niks mention of them in his introduct ry verses to the Valını. Târtiba "गुरुभ्योऽपि गरीयांम युक्त श्रीचुखलाभिधम् । वन्द यत्कृतसस्कार स्थितोऽस्मि गलितग्रह ।। सत्तो गुस्तर श्रीमान् भूतिराजो महामति । जयताद् भक्तननतासमुदरणसाहस ॥ श्रीमोमानन्दसम्योधश्रीमदुरपलनिस्सना । जयन्ति सविदामोदसन्दर्भा दिक्मसर्पिग ॥ सद्यसिस्तिच्छेदिप्रत्यभिज्ञोपदेशिन । श्रीमलक्ष्मणगुप्तस्य गुरोविजयते वच The manuscript on which this publication is 19-cd bu longs to Brihmasri Narayapın Blogtat i ppåd of Parim bu illam, Thiruralla and is i bout I centuries old It is almost worn out and is written in Valavalım ser pt Lien though the work is almost complett 122 view of th subject niriter, the manuscript seems to have los the conclo in portion pressing roy respectful cariebtedne s to tlic cell rou-01 ner of the manuscript, I deem myself fortun ite m placing the work before the cnlightened public Trivandruna. 4. SAB SITI ISTRI. 24 9 1112 प्रवरपुरनामधये पुरे पर्षे काश्मारिकोऽभिनवगुप्त माटिया दमवाक्ये वार्तिक मेतद् रपयति स्म। (garande) ·॥ श्रीः॥ निवेदना। महानयप्रकाशोऽयं कोऽप्यपूर्वः शक्तियसिद्धान्तनिरूपणपरो ग्रन्थः । अपटटङ्कमयप्रतिष्ठाया देव्याः प्रसादेन महार्थचक्रक्रमसम्प्रदायो युक्त्यात्मना महानयेनानेन प्रकाश्यत इति नामधेयमस्यान्वर्थ महानयमकाश इति । भन्येषां सर्वेषां प्रक्रियाभेदानां व्यापकोऽयं महानयोऽवश्यविज्ञेय इति मन्थ- कारेणैव विस्पटमुच्यते। यथा "कुलकौलादिकानायशाक्तनिकमतादिषु । सरहस्यप्रपञ्चेषु स्वरूपस्थितिहेतुषु ।। सिद्धान्ततन्त्रभेदेषु नान्योपायात्मकेषु च । स्थितप्यपि च सोलखो व्याएको हि महानयः ।" (पृ० ४, श्लो० १०,३१.) इति । मपटटकमयपतिष्ठाम् (पृ० १. श्लो. १.) मपटाटङ्कता सेयं (पृ० १६. लो०८२) यत्राटे परिक्षीणोऽपि टोऽसौ नयस्ततः (पृ० १९. श्लो० १०९.) अपाटकसङ्केतात् (पृ० ४०. श्लो० १३८.) अपराटकसकेतात् (पृ० ४२. लो० १६०) इति बहुशोऽपटाटङ्कजीवातररस्य सिद्धान्तस्य कथनं मन्ये स्वसंवित्प्रकाश्यस्य विश्वस्य स्यप्रकाशायोदयलयावास्पदीकृत्य बाद पटेऽवलम्बेऽटकनमरेखण- मचित्रणमात्मस्वरूपं देव्या निगमयत्ययं नयविमर्शः । ग्रन्थकारश्चैवं तमिमं संगृहाति- "आयो व्योमेश्वरीस्पन्दरूपो विश्वोदयोन्मुखः । अन्यो रौद्रेश्वरीस्फारमयो विश्वविलापकः ।" (५० ४३. लो० १७७.) -- ·लासादा ३ - नवभिरुल्लासैः सम्पुटितो माकी कारिकाणां शतकपटकैन कृताकृतिरयं प्रकाशस्तत्राद्याभ्यां सर्वमतवैलक्ष्यण्य पीठस्वरूपे, अन्यैश्च सप्तमि. व्योमेश्वरी- प्रकाशानन्द मूर्ति वृन्द सृष्टयनात्यवाणि च निरूपयति । तदिदं सप्तमो- ९ कारिकाभिः सूत्रत उदृश्यते । एवं सममाणं सोपपत्ति चानाद्यविच्छिन्नं शक्तिप्राधान्य साधयन्नय नय मुतरां प्रशस्यते "इति श्रीमहानयपकाशे सर्ववैलक्षण्यप्रतिपादनो नाम प्रथमो- प्रन्यनाम। ल्लास" इत्यादितत्तदुल्लासपरिसमाप्तिवाक्यैः, महानयप्रकाशेऽस्मिन् ये पूर्वापरवेदिन । हस्तामलकवत् तेषां वस्तुतत्त्वं प्रकाशत ॥" (पृ० २७. श्लो०२४.) इति ग्रन्यकारवचनेन च महानयप्रकाश इति ग्रन्थनाम ज्ञायते । महार्थप्रकाश इत्यपि केचनाचक्षते । तपा, "महानयको पूर्व महाशब्दोऽर्थयुक्तिभाक् ।" (पृ० १. श्लो० २९.) इति वचनमनुकूलं भवति । प्रन्थकारश्च सुप्रसिद्रो बहुशास्त्रपण्डितो बहुप्रबन्धप्रणेता च श्री महामहेश्वराचार्यवर्यश्रीमदभिनवगुप्ताचार्य इति फर्णाकर्णिकथा श्रूयते । अस्ति च किमप्यन्यभिचरितं रिहं, यदिहापरब्धग्रन्थान्तिमकारिकायाम् - "एतदर्थीनुसारेण स्तोत्रभट्टारके मया ।" इति श्रीमदाभिनवगुप्ताधार्यस्य कृतिः स्तोत्रभट्टारको नाम' काचित् स्व- तत्वेनाभ्युपगम्यत । स्तोत्रभट्टारकश्चाभिनवगुप्ताचार्यकृतिरित्यभियुक्ताः । काश्मीरीयमन्थमालान्तर्गतस्य तन्त्रसारस्योपोखाते प्रमाधकेन महामहोपाध्याय- पण्टितमुकुन्दरामशास्त्रिणा दशापरानपि ग्रन्थान् प्रकृततन्त्रमारमातृकाघटितोन् पश्यता तनत्यं लेसकृष्णस्वामीयश्लोक्मोलिसितं प्रदर्शयता च महानय- प्रकाशोऽपि कश्चन तत्र मिलिनः म्यीक्रियते । अयं च स लोकः- "महानयप्रकाशोऽयं चित्रित कृष्णम्यामिना । स्वात्मार्थ साधार्थ व महार्थस्य प्रकाशकः ।।" इति । - ·यद्ययं महानयप्रकाशः प्रकृत एव स्यात् स्थाने, स श्रीमदभिनव. गुप्ताचार्यग्रन्थमातृकार्या प्रवेशितातुल्यप्रसरः । अन्यश्च महानयप्रकाशो यः काश्मीरीयग्रन्थमालायां प्रासाधि स मनागिव प्रमेयसाम्येऽपि संस्कृतव्याख्योप- वृहितभाषामयकारिकामा सुदृढमन्य एव । कर्ता च तस्य श्रीमन्महेश्वराचार्य- श्रीशितिकण्ठाचार्योऽप्यन्य एव । अस्य च महानयप्रकाशस्याभ्यूधमानः कर्ता श्रीमन्महामहेश्वराचार्यवर्यः श्रीमदभिनवगुप्ताचार्यः 'श्वरपुरवासी काश्मीरिकः कश्चन शिवातमतप्रतिष्ठापकेषु परमं प्रमाणप्रकाण्डम् । तत्कृतैश्च तन्त्रालोकादिभिरियमस्य महती प्रथा प्रत्यक्षा । न केवलमस्य महती पाण्डित्यप्रतिष्ठा तान्त्रिकेषु मान्त्रिकेषु च प्रस्थानेषु, साहित्यां नाट्यकलायाम- प्ययमाजानपावनो रसिकः कमनो दृष्टः । तत्रापि ध्वन्यालोकलेचननाट्यवेद- विवृतिमुखा ग्रन्था उत्तमाः साक्षिणः । भस्य च महामहिम्न आचार्य- धुरन्धरस्य जीवितसमयः कि त्वदीयदशमशतकोत्तरार्धम् एकादशशतकादि- मपादश्चेति चरित्रदिशा सुप्रसिद्धं न पुनः पल्लघनायोपादीयते । एतेषां गुरवश्च नैके प्रसिध्यन्ति । कीर्त्यन्ते च ते स्वयमेव स्वकृते मालिनीवार्तिक उपक्रमे "गुरुभ्योऽपि गरीयांस युक्तं श्रीचुखलाभिधम् । वन्दे यत्कृत संस्कारः स्थितोऽस्मि गलितग्रहः ।। ततो गुरुतरः श्रीमान् भूतिराजो महामतिः । जयताद् भक्तजनतासमुद्धरणसाहसः ॥ श्रीसोमानन्दसम्बोधश्रीमदुत्पलनिस्सृताः । जयन्ति संविदामोदसन्दर्भा दिवसर्पिणः ।। सदृष्टिसंमृतिच्छेदिप्रत्यभिज्ञोपदेशिनः । श्रीमल्लक्ष्मणगुप्तत्य गुरोविजयते वचः ॥" . + "प्रबरपुरनामधेय पुरे पूर्व काश्परिकोऽमिन गुमः । मालिन्याश्मियाश्ये यात्तिसमेतद् रवयति स्म " (मालिनीवार्तिकम् ॥

·४
अस्य च महानयप्रकागस्यापूर्वस्य प्रकाशनायोपयुक्ता मातृका ब्रह्मश्री
तिरुवल्ला परम्पूरिलं नारायणभट्टतिरिस्वामिका प्रायश्चतुश्शतसंवत्सरीजरत्तमा
केरलीयलिपिः । विषयतः सम्पूर्णदेश्यापि मातृकेयमन्ते लुप्तकल्पा ग्रन्थावसिति-
भागमस्पृशती दृष्टा । दययैतत्प्रसाधनाय मातृकामर्पितवद्भ्यो महामनस्केभ्यो
ग्रन्थस्वामिभ्य. परमा कृतज्ञता प्रकटयनसि तमिमं प्रकाशं प्रकाशयन्नयं
धन्यधन्यः ॥
अनन्तशयनम्,
२४-९-११२.
के. साम्बशिवशास्त्री.

·॥ श्रीः॥ महानयप्रकाशः। यस्याः क्रमाक्रमपदो(जत्सितनृ? ज्झितवृ)त्तिरूपः साक्षाद् विराजति(त)रा क्रमभूमिकान्तः। तां कामपि प्रगहनानुभवैफरूपा देवीं नमाम्यपटटकमयप्रतिष्ठाम् ॥ १॥ विचक्षणैर्यद्यपि सम्यगुक्तो महार्थचक्रक्रमसम्प्रदायः । प्रकुर्वते हन्त तथापि युक्त्या यथान्वितः स्वानुभवाविलुप्तः ॥ २ ॥ स्वात्मस्वरूपमनिकेतनमप्रमेयं स्वाभासमच्छमविलुप्तमतिस्वतन्त्रम् । विश्वात्मकं तदतिवर्ति च यत् तदस्य मिथ्याविकल्पजनितौ किल चन्धमोक्षौ ।। ३ ।। एवंविधं यदधिगन्तुमिहात्मतत्त्वं मिथ्याविकल्पविभवोदलनं च सम्यक् । युक्ति महानयमयीं न विहाय शक्यं सवात्तमोत्तमतमो हि ततो महार्थः ॥ ४ ॥ GPT8170002821111 1

·२
महानयप्रकारे
तस्यास्य सम्प्रति ययास्थितलोकयात्रा-
रूपस्य सर्वविषयप्रतिपत्तियुक्त्या ।
उन्मील्यते कथनपूजनसंक्रमात्मा
नित्याविलुप्तविभवो गुरुसम्प्रदायः ॥ ५॥
इदमनुभवसारयुनिगर्भ
गुरुमुखमुद्गगतसंशयावमानम् ।
झटिति परपदाप्तयेऽन्तरं
हृदि परिमृश्य निधीयते महद्भिः ॥ ६॥
अतितीवशक्तिपातादारूढे शाम्म समावेशे।
स्वानन्दामृतरूपं जीवन्मुक्तः प्रकल्पते विश्वम् । ७ ॥
अतिमात्रमध्यमृदुताभेदेनापि प्रवर्तमानस्य ।
सूक्ष्मेक्षिकाप्रकारो विलसति तस्यातिशक्तिपातस्य ॥ ८ ॥
अनिदंप्रथमतया यद् विश्वगतं व्यापकं निजं रूपम् ।
अनुपाययोगयुक्त्या गुरुमुखदृष्टन सम्प्रदायेन ॥ ९॥

·प्रथम उल्लासः।
सर्वावरगनिर्मुक्तो हानादानपदोज्झितः ।
स्थितये स्वस्वरूपस्य नान्यत् किञ्चिदपेक्षते ॥ १४ ॥
निर्विकल्पविकल्पादिसंविदोघसमाश्रया ।
या चि(तति)स्तन्मयस्पर्शात् परानन्दचमत्कृतिः ? तिः)
[॥ १५॥
सा भूतव्योम वामेशी गुरुदृक्पातसाहसात् ।
पीठक्रमादौ सर्वत्र विशुद्धिस्तस्य जायते ॥ १६ ॥
अनपसवनीयस्य विश्वस्यास्य यथोदयः।
स्थितिनाशौ स्वभावस्य स्वरूपे च विलेपनम् ॥ १७ ॥
निरावरणता चापि यथास्मिन् सति जायते ।
परानन्दचमत्कारचन्द्रिकाच्छान्तचेतसः ॥ १८॥
अत्र सर्वत्र विपये निर्विकल्पः प्रवर्तते ।
गुरुप्रसादाद् यज्ज्ञानं ++ ++ किलोच्यते ॥ १९ ॥
महातीव्रतमे + + + + स्वानुभवस्थिते ।
कथनादिक्रमातीता विशुद्धिस्तत्र काशते ॥ २० ॥
महातीव्रतमे चास्मिन् प्रवृत्ते गुरुशासनात् ।
दृष्टादृष्टादिसङ्केतकथामात्रा प्रकाशते ॥ २१ ॥
प्रकाशरतेन्ते) महातीने व्यवहारदरासुयाः (१)।
प्रत्येकविषयावृत्या पहिरन्तर्मुखोदयाः ॥ २२ ॥
संविद्देव्यो महाव्योमसंघादिवाटिताशलाः(?)!
तासा पूजनविच्छित्या स्वरूपं सम्प्रकाशते ॥ २३ ॥
विकल्पवासनाशून्यप्रस्ट (सा? स्वात्ममंविदः ।
प्रथते कस्यचिन्जानमनपेक्षितसाधनम् ॥ २४ ॥

·महानयप्रकाश तस्यास्य सम्प्रति यथास्थितलोकयात्रा- रूपस्य सविषयप्रातपत्तियुक्त्या । उन्मीत्यते कयनपूजनसक्रमात्मा नित्याविलुप्तविभवो गुरुमम्प्रदायः ॥ ५ ॥ इटमनुभसारयुक्तिगर्भ गुरुमुखमुद्गतसशयाचमानम् । झटिति परपटाप्तयेऽन्तर हृदि परिमृश्य निधीयते महद्भिः ॥ ६ ॥ अतितीनशक्तिपातादारुढे शाम्भरे समावेश । स्वानन्दामृतरूप जीवन्मुक्त प्रकरपते विश्वम् । ७ ॥ अतिमानमव्यमृदुताभेदेनापि प्रवर्तमानस्य । सूक्ष्मेक्षिकाप्रकारो विलसति तस्यातिशक्तिपातस्य ॥ ८ ॥ अनिवप्रथमतया यद् विश्वगत व्यापक निज रूपम् । अनुपाययोगयुक्त्या गुरमुसदृष्टन सम्प्रदायेन ॥ ९ ॥ सर्वानुभवढशाया यवलुप्त. सर्वदा भरेत् पृथक् । तस्य स्वभापल्सिद्विश्वमयस्य स्वरूपकिरणस्य ।। १० ।। सोऽय पुराणाधिष्ठान कम. ममनिवर्जिन । महार्यस्य परा निष्ठा गलितस्परस्थिते ॥ ११ ॥ पुराणस्यादिसिहाय यविष्ठानमात्मन । गीत पुराणाधिष्ठान मापना (तत्तु तु तदु)चमम् ॥ १२ ॥ युक्तिचर्यादिविक्षेपवासनामोभवर्जितः । अनुपायक्रम. सोऽय यस्य रूट(स्य ? •स) योगिराट् ॥१३ ।।

·प्रथम उल्लासः।
३
सर्वावरणनिर्मुक्तो हानादानपदोझितः ।
स्थितये स्वस्वरूपस्य नान्यत् किञ्चिदपेक्षते ॥ १४ ॥
निर्विकल्पविकल्पादिसंविदोघसमाश्रया ।
या चि(ततिस्तन्मयस्पर्शात् परानन्दचमत्कृतेः ? तिः)
[॥१५॥
सा भूतव्योम वामेशी गुरुदृक्पातसाहसात् ।
पीठक्रमादौ सर्वत्र विशुद्धिस्तस्य जायते ॥ १६ ॥
अनपह्नवनीयस्य विश्वस्यास्य यथोदयः।
स्थितिनाशौ स्वभावस्य स्वरूपे च विलेपनम् ॥ १७ ॥
निरावरणता चापि यथास्मिन् सति जायते ।
परानन्दचमत्कारचन्द्रिकाच्छान्तचेतसः ॥१८॥
अत्र सर्वत्र विपये निर्विकल्पः प्रवर्तते ।
गुरुप्रसादाद् यम्ज्ञानं ++ ++ किलोच्यते ॥ १९ ॥
महातीव्रतमे + + + + स्वानुभवस्थिते ।
कथनादिकमातीता विशुद्धिस्तत्र काशते ॥ २० ॥
महातीयतमे चाम्मिन् प्रवृत्ते गुरुशासनात् ।
दृष्टादृष्टादिसङ्केतकथामात्रा प्रकाशते ॥ २१ ॥
प्रकारा(ते ?न्ते) महातीचे व्यवहारदरासुवाः (१)।
प्रत्येकविषयावृत्या बहिरन्तर्मुखोदयाः ॥ २२ ॥
संविदव्यो महाव्योमसंघावित्रीटिनाइशलाः(2)
तासों पूजनयिस्टित्या स्वरूपं नम्प्रकाशते ।। २३ ।
विकल्पवासनाशून्यप्रस्ट(साम्या)मविदः ।
प्रयते कस्यनिम्नानमनपेक्षितसाधनम् ॥ २४ ॥

·महानयप्रकाशे उद्रिक्तनिर्विकल्पांशं मन्दमन्दविकल्पतः । प्रथते कस्यचिज्ञानं सङ्केतादिकथाश्रयात् ॥ २५ ॥ पूजनादिक्रमापेक्षं (वं ? सं)स्थिते + + कस्यचित् । विकल्पसामनन्तर्यान्निर्विकल्पः प्रवर्तते ॥ २६ ॥ अप्रवृत्तस्य + + + शक्तिपातस्य या स्थितिः । अतिमात्रादिभेदेन ततोऽयमु(चि ? दि)तः क्रमः॥२७ ॥ परधारासमारूढमाहेश्वर्यप्रदर्शकः। शक्तिपातक्रमो योऽयं महातीव्रतमादिकः ॥ २८ ॥ नान्यत्र स तथोद्दिष्ट इत्यतो गुरुगौरवात् । महानयक्रमे पूर्व(उ ? म)हाशब्दोऽर्थयुक्तिभाक् ॥ २१ ॥ कुलकौलादिकाम्नायशाक्तत्रिकमतादिपु सरहस्यप्रपञ्चेपु स्वरूपस्थितिहेतुपु ॥ ३० ॥ सिद्धान्ततन्त्रभेदेषु नान्योपायात्मकेषु च । स्थितेप्वपि च सोल्लेखो व्यापको हि महानयः॥ ३१ ॥ पौर्वापर्यपरिक्षीणा ये महार्थिनः किल । अस्ति नान्या गतिस्तेषां विकल्पग्राससाहसात् ॥३२॥ मुप्रयुद्धोऽनपेक्षोऽत्र प्रबुद्धोऽपेक्षते पुनः। सङ्केतादिकथामानं तथा चक्रप्रपूजनम् ॥ ३३ ॥ दृष्टनष्टादि सङ्केतकथामात्रस्य मर्म यत् । तत् प्रपञ्चितमन्यत्र यदतः साम्प्रतं मनाक् ॥ ३४ ॥ एतत्पूजनमक्रमक्रममयं पीठकमोपक्रमः (व? च)कोल्लासविभागयुक्तिघट(नं ? ना)सत्सम्प्र- [दायोज्ज्वलः।

·द्वितीय उल्लासः ।
मा गा(ल्लुप्त)मिहेशं गुरुमुलं कालक्रमादित्यतः
सम्यक् + ++++++ नवशादस्मासिरुन्माल्यते
इति श्रीमहानयप्रकाशे सर्ववलक्षण्यप्रतिपादनो नाम
प्रथमोल्लासः ॥
अथ द्वितीय उल्लासः।
परमरहस्या + + + गुरुवरमुखसम्प्रदायसहीजम् ।
पीठकमस्वरूपं नत्वा सन्तन्यते प्रथमम् ॥१॥
यथास्थित समाश्रित्य भूतभावात्मकं जगत् ।
पीठकमस्य संस्थान कथ्यते हृदयङ्गमम् ॥ २ ॥
देवीचकस्य यः स्फारः पीठकमतया स्थितः ।
यागादिकमरूपेण तज्ज्ञमिर्गरुणोच्यते ॥ ३ ॥
प्राधान्येन स्थितो लोके व्यवहारः क्रियात्मकः ।
अतः पीठक्रमशतिस्तन्मुखेनैव कथ्यते ॥ ४ ॥
अनेनैवाशयेनादी वरुपाशनपूर्वकः ।
गुरुणा सम्प्रदायस्य भाजनं क्रियते पशुः ॥ ५ ॥
पीठश्मशानक्षेत्रेशमलयागात्मको हि यः ।
पीठकमोऽत्र पाठेभ्यो ब्योमेश्वर्यादयः क्रमात ॥ ६ ॥
यः शून्यमाणधीयुटिकौन्द्रियचयात्मकः ।
कायो यम जडत्वेन बापन विषयात्मना ॥ ७ ॥
व्योम्न आरम्य पृथिवीपर्यन्तेन व्यवस्थितः ।
अनन्तानुभवाधारसिद्धयोगिनिपेषितः ॥ ८ ॥

·.
महानयप्रकागे
एतत्सङ्केतकस्थानमाश्रिताश्चिन्मरीचयः ।
दृश्यन्ते प्रकटं यस्मादसौ पीठक्रमस्ततः ॥ ९ ॥
कर्मेन्द्रियात्मनो यागाच्छून्यान्तं यावदास्थितः।
उद्योगादिक्रमः काये बहिः पृथ्व्याद्यनुक्रमात् ॥ १०॥
पूर्व पूर्व महाव्याप्तिरत्र सर्वत्र वर्तते ।
आश्रयायिभावश्चाप्यविभिन्नतया स्थितः॥ ११ ॥
निशावरणरूपत्वादनन्तत्वादनाकुला ।
पीठस्वरू(पं ?) व्योमेशि विधान्तिः सर्वमंविदाम् ॥१२॥
अन्तश्शून्यात्मना काये सैव पठितया स्थिता ।
यः कर्मेन्द्रियपर्यन्तः संविस्फारस्तदाश्रयः ॥ १३ ॥
पातादारभ्य पृथिवीपर्यन्तं यजडात्मकम् ।
एतस्यैवाश्रयत्वेन नभः पीठकला बहिः ।। १४ ॥
अकालकलिते व्योम्नि स्पन्दमाना तु या चिति ।
कालदाहैकभूः सैपा श्मशानं खेचरी मता ॥ १५ ॥
अपवेद्ये सुपुप्तेषु प्राणः स्पन्दनशक्तिमान् ।
कालं ग्रसीत देहान्तः श्मशानं स तथा स्मृत.॥ १६ ॥
वेद्यस्य कलनारू(?) कालस्त्वपि समाप्यते।
कालग्रसनशीलत्वात् त्वक श्मशानं तु सा बहिः॥ १७ ॥
एतद्रूपं परं क्षेत्र प्रकाशानन्दभृमिगम् ।
पालये
+ + + + भ्यां भूपरि क्षेत्रपस्ततः ॥ १८ ॥
बुद्धिप्रमाता देहान्तः शून्यप्राणमयं यतः ।
क्षेत्रं पालयते तेन क्षेत्रेश(स्य)तन्मयः॥ १९ ॥

·७
द्वितीय उल्हासः ।
वाद्येऽपि विषये तेजस्वङ् नभोमण्डलात्मकम् ।
क्षेत्र पालयते तेन तदात्मत्वेन सैव तत् ॥२०॥
विश्वाभासमयं ज्ञानं यद्गतं परसंविदि।
सामरस्थात्मना सैषा मेलः संहारभक्षिणी ॥ २१ ॥
आभासानां स संहारो या प्रकाशान्तरास्थितिः।
सामरस्यात्मना सैषा प्रत्यावृत्त्या समन्ततः ।। २२ ॥
भक्षयन्त्यान्तरस्पर्शादतः संहारभक्षिणी ।
विषयाभोगसम्भूतचमत्कारोपबृंहितम् ॥ २३ ॥
बुद्धीन्द्रियाभाममयं ज्ञानं यत्रोपशाम्यति ।
बीजभावात्मना मेलः स्निग्धो यः प्रत्यगात्मना ॥२४॥
अ + बता बहिर्येयं प्रतिबिम्बग्रहक्षमा।
माम्यान्तररसास्वादमेलावात्मानुभूयते ॥ २५ ॥
वासनावधर्मस्कारसामरस्यात्मना स्थितिः ।
आहन्यमाने रभसात् परतर्पणहेतुतः ॥ २६ ॥
पूर्णान्तरमहारावद्रावणा(द )लिकुलाफुला।
निरावरणदुर्लक्ष्यस्वविधान्तिपदोन्मुखी(म् ?) ॥ २७ ॥
आद्य(गाय ? याग)मयी (यो ? ये)यं गभीरोदारभूमिका ।
रौद्ररौद्रेश्वरी यागस्तस्मादिष्ट गुरुत्तमैः ॥ २८ ॥
अलंगासंक्रमः सोऽयं महासाहसजन्मभूः ।
अधिकप्रियमेलाबाडठमेलोपलक्षणः ॥ २९ ॥
अन्तःकायेऽपि ये भावा युक्ताः कर्मेन्द्रियैः स्फुटाः ।
तत्क्षणे, विस्मृतिस्तेषामाकाद्वायाः परिक्षयात् ॥ ३०॥

·८ महानयप्रकाशे सान्तरीयकविधान्तियोऽयं यागः स्वसाक्षितः । अत्रानुगुण्यमेतस्या देव्याः सञ्चेत्यते स्फुटम् ॥ ३१ ॥ दृश्यते यत् तया (बहिः पृथिवी ? पृथ्वी) तत्तत्कर्मव्यपा- [श्रया। स यागो यत्र भावानां विश्रान्तिः समनन्तरम् ।। ३२ ।। इत्थं (स्माश्या ? श्मशा)नतारूपचिजडात्मप्रमेयता(म्)। पीठक्रमेण संश्रित्य देवीचक्रं विजृम्भते ॥ ३३ ॥ सर्वव्यापकरूपत्वात् तथा प्रत्यक्षवेदनात् । सर्वाद्यन्तप्रतिष्ठानादेतत् सर्वोत्तमत्वतः ।। ३४ ॥ सर्वसहस्वभावत्वात् परानुग्रहहेतुतः । प्रकर्पनुतिमात्रत्वात् पीठं प्रणवसंज्ञितम् ॥ ३५ ॥ महाचक्रामो योऽयं कथ्यमानो यथायथम् । अत्रान्तर्नेबनाथस्य प्रकटानुभवोऽभव(न् ?त्)॥ ३६ ॥ ततो ध्या(नं? त) तु तत्पीठं सर्वपीठोत्तम बहिः । योगिनीसिद्धसंसेव्यमुत्तरस्यां दिशि स्थितम् ॥ ३७ ॥ धामक्रमस्यापि वपुरन्तरेव निरुपितम् । सर्वज्ञानाश्रयत्वेन लोकयात्राप्रतिष्ठितम् ॥ ३८ ॥ यत्र यत्र पतन्त्येता अन्तर्वा यदि वा बहिः । संविद्देव्यो व्याप्तिसारास्तद्धाम परिकीर्तितम् ॥ ३९॥ यदि काचिदिहान्यास्ति सूक्ष्मा संशयकालि(ता? मा)। प्रमेयलोचनादने सा स्वयं विनिवर्तते ॥ ४० ॥ प्रत्यक्षकायविषयानुभवकनिष्ठः पाठकमस्य कथितो गुरुसम्प्रदायः ।

·तृतीय उल्लासः।
अत्रैव दत्तहृदया विलयं नयन्ति
मिथ्याविकल्पजनितं भवमोक्षजालम् ।। ४१ ॥
इति श्रीमहानयप्रकाशे पीठस्वरूपनिरूपणं नाम
द्वितीयोल्लासः ॥
अथ तृतीय उल्लासः।
.
उदयावभासकालनासा(दीनां) स्वरूपविश्रान्तिः ।
आकुञ्चनप्र(का ? सारणवशतो यत्रास्ति तत्पदं नत्वा ॥१॥
आमूलविश्वविभवप्रस्पन्दनयुक्तिसुन्दरोदारम् ।
प्रातीतिकस्वरूपं ब्रूमो व्योमेश्वरीचक्रम् ॥ २ ॥
पीठक्रमे यत् प्रकटं रश्मिचक्र प्रतिष्ठितम् ।
आमूलात् तस्य संस्थानं कथ्यते संवि(दुन्मदात्म)ना ॥३॥
शब्दादिपञ्चवर्गात्मविश्वं हि यदिदं स्थितम् ।
न शक्यं तदपलोतुं स्वसंवेदनसिद्धितः ॥ ४ ॥
संवेदनाद् बहिर्भावेनास्य सिद्धिः कथञ्चन ।
ज्ञानात्मतां विना यस्माद् बाह्यतापि न सिध्यति ॥५॥
अतो बाह्यात्मता लोके शरीरापेक्षया स्थिता।
संवेदनं पृथक् (तस्य) सर्वज्ञेनापि दुष्करम् ॥ ६ ॥
अतः संवेदनायत्ता सत्ता विश्वस्य सर्वतः ।
ज्ञानाधिकत्वात् सिद्धेस्तु न माया नापि वासना ॥७॥

·महानयप्रकाशे दिग्देशकाला(का)रादिकलातङ्कविवर्जितम् । क(त्पाप्य)विश्वात्मकत्वेऽपि तदुत्तीर्णतया स्थितम् ॥ ८॥ ननु विश्वमयी संवित् सर्वस्यानुभवात् स्थिता । तदुत्तीर्णस्वरूपायास्तस्या नानुभवस्तदा ॥ ९॥ प्रथैव चेत कथं विश्वं चिन्मानं हि प्रथेप्य शेक्ष्य)ति । निरावरणरूपायाश्चितो विश्वात्मता कुतः ॥ १० ॥ नीलप्रकारो नीलात्मा प्रकाशातिशयो न चेत् । नीलप्रकारो नैव स्यादा(द्ध ? त्म)संवित्प्रथावलात् ॥११॥ तस्मान्नीलप्रकाशो यः स नीलातिशयात्मकः । नीलाभिन्नप्रथासिद्धा नीलताप्यनुभूयते ॥ १२ ॥ तस्याः प्रयैकरूपत्वे नीलनिवसम्भवः । प्रथाबहिष्ट्वेऽप्येपैव न्यायोक्तिर्यदतः पृथक् ॥ १३ ॥ वासनाहेतुवैचित्र्या(द) विश्ववैचित्र्यसङ्गति()। नतु शुद्धरारूपायाः प्रथाया एव जृम्भणात् ॥ १३ ॥ प्रकाशमान विश्व तदित्युक्तिरुपपद्यते । प्रकाश एव विश्वं तु सर्वानुभवनासितम् ॥ १५ ॥ विश्वोत्तीर्णप्रकाशस्तु स्वतन्त्रो नानुभूयते । यदतः स्वप्रथोऽप्येष सिद्धो विश्वनियन्त्रितः ॥ १९ ॥ विश्वोत्तीर्णचितिः : कथम्। सञ्चेत्यते समाविश्य विश्वानुभवभूमिकाम् ॥ १७ ॥ नीलानुभनकाले हि नीलरूपणयोज्झिता। निर्विक्पपराहन्तास्वरूपा प्रयते प्रथा ॥ १८ ॥ अगोच्यते यदुक्त तु ·तृतीय रल्लासः । सविकल्पदशात्वेऽपि सुखनीलादिसंविदाम् । विशेपानुभवो नास्ति विवादोऽन्तर्बहिष्ठया ॥ १९ ॥ तथैव नीलानुभवादभिन्नोऽपि तदुज्झितः । अन्तर्मुखप्रकाशो यः पराहन्तात्मकः स्थितः ॥ २० ॥ हेवाकात् केवलं सोऽन्यैस्तत्त्वज्ञैरुपलभ्यते । अन्यथा नीलसंवित्तिरपि नैव प्रसिध्यति ॥ २१ ॥ आभासं न विना यस्मात् सत्ता संविद इष्यते। आभासोऽपि कथं सिध्येत् किल संवेदनं विना ॥ २२ ॥ अन्योन्यापेक्षया हीत्थं नीलसंविन सिध्यति । आभासनिरपेक्षात्र द्रष्टव्या संविदः स्थितिः ॥ २३ ॥ परतन्त्रस्वतन्त्रत्वे तत्राकिञ्चित्करे यतः। नीलानुभवसंसिद्धिं न समर्थयितुं क्षमे ॥ २४ ॥ सिद्धेः प्राक् परतन्त्रत्वं समं नीलप्रकाशयोः । सिद्ध रूपे स्वतन्त्रत्वं समं नीलप्रकाशयोः ॥२५॥ अथ नीलं परापे(क्षं ?क्षा) प्रथ(या ?ये)न्न प्रथा पुनः । स्वयम्प्रथनशीलत्वान्नीलमात्मन्यपेक्षते ॥ २६ ॥ परतन्त्रमतो नीलं स्वतन्त्रा तु प्रथा मता। परतन्त्रस्वतन्त्रत्वे तत्राकिश्चित्करे कथम् ॥ २७ ॥ ज्ञातमेतद् यथा नीलमुत्पन्नमपि हेतुतः । प्रका(शया? शा)पेक्षया वक्तं परतन्त्रं न रूपतः ।। २८ ॥ नील नीलात्मके रूपे स्वतन्त्रं न प्रथात्मके। प्रकाशस्तु प्रथामाबादतिरिक्तो न विद्यते ॥ २९ ।।

·महानयमकाशे
तावन्मात्रे प्रकाशस्य नीलापेक्षा न युज्यते ।
नीलात्मनि तु नीलस्य प्रथा(केपी)क्षारित सर्वथा ॥३०॥
नीलात्मकं हि नीलस्य रूपं सिहं स्वहेतुतः ।
न प्रकाशात्मकमपि प्रायशोऽन्धादिदर्शनात् ॥ ३१ ॥
प्रकाशरूपे तृत्पन्ने स्वपरप्रथनात्मके ।
यथानुभवससिद्धी सर्वापेक्षा निवर्तते ॥ ३२ ॥
नीलं तर्हि स्वसि(डा? यर्थ न प्रकाशमपेक्षते ।
प्रकाशस्तूपलम्भाय नीलमात्मन्यपेक्षते ॥ ३३ ॥
पारतन्ध्यं प्रकाशस्य सुनरामित्थमुलसेत् ।
आभासरहिता यस्मान्नैतन्योत्पचिरिष्यते ॥ ३ ॥
न(तु ?नु) नीलप्रकाशे (या ? य:) प्रकाशांशो व्यवस्थितः।
तस्य स्वरूपसत्तार्थ नीलापेक्षा कयं भवेत् ॥ ३५ ॥
स्वरूपलाभः पूर्वस्मात् प्रथांशात् कारणात्मकात् |
नीलापेक्षा न तत्रास्ति स्वस्फुरत्वेन संघिदः ॥ ३६ ॥
नीलांशस्य मथार्य(त्वं ?) प्रथापेक्षास्ति वस्तुतः ।
तदेतद्धि स्वतन्त्रत्वं परतन्त्रत्वलक्षणम् ॥ ३७ ॥
इत्थं किमेतदुक्तं स्यात् सोपाधि निरुपाधि वा ।
प्रकाशस्य निजं रूपमथवाप्युभयात्मकम् ॥ ३८ ॥
सोपाधि चेदुपाधेश्च तस्य चान्योन्यसंश्रयात् ।
उभयासिद्धिती रूपं सिध्येत् सोपाधिक कथम् ॥ ३९ ॥
अथानुपाधि तपमुपाधः प्रथनं कथम ।
परस्यापरनिष्ठत्वादेवं दुयेज्जगस्थितिः ॥ ४ ॥

·तृतीय उल्लासः ।
अयोभयात्मकं रूपं सोपाध्यपि तदुज्झितम् ।
तथा सर्व समीचीनमिति चेत् तर्हि (चप्त्य ? चेत्य)ताम्
[॥४१॥
तत्रानुपाधि यद्रूपं तस्यानुभवनं कथम् ।
स्वसंवेदनरूपायां निर्विकल्पभुवि स्थितम् ॥ ४२ ॥
नचापलापः कर्तव्यः पूर्वदोपप्रसङ्गतः।
नचानुपाधिरूपस्य नीलांशत्वेन वेदनम् ॥४३॥
पराहन्तात्मकं तस्मात् तदसाङ्केतिकं मतम् ।
प्रत्यक्षभेदः कथितो यः स्वसंवेदनात्मकः ॥ १४ ॥
तत्राशयो नचेदेष तझेदः किन्निबन्धनः ।
ननु रक्तोदकन्या(यो ?याद्) भवतोऽपि स्मृतिः कथम् ॥
रक्तोदकात्मक रूपमेकमेव हि तात्विकम् ।
विकल्पस्तु स्वशिल्पेन तद्भुनर्ति द्भिनत्ति) विशेषतः
[॥ ४६॥
तहन्नीलप्रकाशात्मरूप(माखण्ड्य चाखण्ड)तः स्थितम्।
विकल्पशिल्पतस्तत्र केवलं खण्डनं स्थितम् ॥ १७ ॥
अविभागात्मकाद् भासात् तादृशादेव कारणात् ।
कार्यस्य तादृशस्यैव प्रवन्धेन प्रवर्तनम् ॥ १८ ॥
अन्योन्याश्रयताधारतु दोपा वैकल्पिका मताः ।
सम्भवेयुः कथं तन निर्विकल्पप्रतिष्ठितौ ॥ १९ ॥
ज्ञातं किन्वेष विगुणो न्यायो नीलप्रकाशयोः ।
विरोधात तावदेकत्वं स्याजडाजडयोः कथम् ॥ ५० ॥
निरंशस्त्रप्रकाशश्व प्रकाशरतात्विको मतः ।
साधान्यप्रथाधीनोऽप्यन्यासस्तात्त्विको मतः ॥ ५ ॥

·१४ महानयप्रकाशे सधैक्येऽन्य ++ + मत्यासत्यत्वहानितः । एकानेकस्वभावत्वात् स्वभावो न निरुध्यते ॥ ५२ ॥ स्वभावविनिरोवस्तु बाधितोऽनुभवेन यत् । तत् स्वमिद्धप्रकाशोऽन्य(इय' व्यवस्थाहेतुतामियात् ॥ असण्ठ्योऽपि तदेष्टव्योऽभेदो नीलप्रकाशयोः । ततो रक्तोदकन्यायोऽमङ्गतोऽत्र कथं भवेत् ।। ५४ ॥ अन्यच्च नीलप्रथयोरभेटे वास्तवे कथम् । आभासविगमादच्छान्मुक्तिभूता प्रथा भवेत् ॥ ५५ ॥ अनादिकप्रवाहात्मा मायाभासप्रतिष्ठिते. ॥ ५६ ॥ ज्ञाहत्यर्तृत्वातासार ॥ ५७॥ प्रथावासनयोश्चान्या सामग्री नास्ति वास्तवी। प्रकारापिगमेऽपि स्याद् यद्धेनोर्गसनाक्षय. ॥ ५८ ।। तन्मुक्तिकाले यस्त-ज्ञराभागोच्छेद इप्यते । नवप्राप्ताम्य (१) निक्लस्वहतारपिरामतः ।। ५९ ।। तोपानशुडयादि यतिशित परिक्रप्यते । न तत् सनिताबीज युक्तिन, पर्यवन्यति ॥ ६ ॥ तस्मात सोपाधिक ज्ञान परस्परसमाश्रयात् । तादात्म्ये:पि क्यं नाम प्रतिष्ठाधिगच्छति ॥ ६१ ।। प्रमाय च चिन्मात्ररूप यत् प्रतिष्टितम् । तदुपाधि प्रति इथं मानयापि प्रसर्पति ।। ६२ ।। .

·तृतीय उल्लासः। प्रतीतौ यच्च नारूढं तादात्म्येऽपि न तद् भवेत् । प्रतीतिभाजनं यद्वन्मणिरौप्यादिकैरलम् ॥ ६३ ॥ अनेनैवाशयेनोक्तो युक्तितत्त्वविचक्षणैः । प्रकाशार्थोपरन्तोऽपि स्फटिकादि जालोमपम्(१) ।। ६४ ॥ ननु नीलप्रथाकाले नीलात्मातिरयोऽधिकः । अपह्नोतुं कथं शक्यः परतन्त्रमय(: १)प्रथः ।। ६५ ।। अधिकश्चेत् कथं भाति भाति चेदधिकः कथम् । भासते चाधिकञ्चेति परस्परमसङ्गतम् ॥ ६६ ॥ प्रकाश एव तर्हि स्यान्निरुपाधिनिरञ्जनः । एवञ्च नानानुभवमयी नश्येजगस्थितिः ॥ ६७ ॥ अत्रोच्यते यदधिकं भानात् तत्तावत्प्रथमयुक्तिकः(१) । + + + + + + + + तत्र वित्थं समर्थना ॥ ६८ ॥ यदा खोल्लेखविभवः प्रथया जगदुद्गमः । अनवच्छिन्नरूपत्वं तदा तस्य निजं प्रति ॥ ६९!! (वि? चि)दल्लेखम(लं ? य) विश्वं चिदुल्लेखे प्रतिष्ठितम् । चिदुल्लेखादनधिकं लोकयात्राप्रसाधकम् ॥ ७० ॥ उल्लेखश्च विमर्शात्मा स्वाभासमयनिर्मितः । इयं सा वस्तुनः सिद्धिस्तात्त्विकी विदुषां मता ॥ ७१ ॥ सेयं स्फुरत्ता बोधस्य महासत्तास्वरूपिणी । खोल्लेखकर्तृतासारा प्रत्यक्षानुभवात् स्थिता ।। ७२' (ए)तत् स्वोल्लेखविभवमयं विश्वं स्वभावतः । स्वतन्त्रत्वादनुन्मममुन्मममित्र भासयेत् ॥ ७३ । - ·महानयप्रकाशे अखण्ड विपया(द? नन्द)मयादनुभवाच तत् । सामरस्येन सर्वत्र स्थि(तथि तं चि)न्मात्रसारतः ॥ ७॥ दिग्देशकालवैचित्र्यभेदाद् भागवताद् यदि । तदात्मवर्तिनि जाने भेदः स्यात् तत्प्रथा कथम् ॥ ७५ ॥ प्रथासामर्थ(तः) तस्मात् त दो न व्यवस्थितः। नवांशांशिकया भेद आभासेऽप्यनुभूयते ॥ ७६ ॥ तिलराशिवदज्ञानात् सङ्गतत्वेन वासनात् । अतः प्र(शेय? थे)करूपत्वमाभासस्य व्यवस्थितम् [॥ ७७ ॥ अन्यञ्च चित्रविज्ञानमेत(मे ?दे)वावभासते । तत्प्रपञ्चो विभिन्नोऽपि तद्रूपं (ज्ञे ?ज्ञा)तुमक्षमः ॥७८ ॥ नच व्यस्तः समस्तो वा तत्स्वरूपस्य भेदकः । तथात्वानुभवासिद्धेः समं तत्प्रथनं कथम् ।। ७९ ॥ तहद् विश्वमयी संविदेका चेत् तत्प्रथा कथम् । तन्नियन्त्रणया चास्या एकत्वं परिहीयते ॥ ८० ॥ विश्वावेशेऽपि तत्संवित् त(टा ? त्तद्रूपणयोज्झिता। अखण्डानुभवात्मत्वात् सामरस्यतया स्थिता ॥ ८१ ॥ अपटाटङ्कता सेयं गम्भीरोदारता तथा। इदं तद दुर्घटैश्वर्यमसामान्यस्वभावकम् ॥ ८२ ।। संविदा भासमाने च रूपे भ्रान्तिन विद्यते । अन्यावष्टम्भतोऽन्यस्य प्रथनं भ्रान्तिरिष्यते ॥ ८३ ॥ न स्वभासप्रथा भ्रान्ता स्वसंवेदनसिद्धितः । स्वसंवेदनसिद्धत्वं न कथञ्चन बाधितम् ।। ८४ ॥

·१७ तृतीय उल्लासः । बहिश्चन्द्रद्वयाभावात् तहाधोतरकालिका । ननु हिचन्द्रानुभवे प्रथामात्रैकजीविते ॥ ५ ॥ स्वसंवेदनरूपस्य यदि बाधा भवेत् ततः । तदेकमयरूपत्वाद् भवेद् बाधापि बाधिता ॥ ८६ ॥ तस्मान्निजोल्लेखमयं स्वस्वसंवेदनात्मकम् । संविदेवी जगचित्रं निर्मिमीते स्वभित्तिकम् ॥ ८७ ॥ विवर्तपरिणामादि न किञ्चित् संविदोऽधिकम् । यदसत्यादिकलनावशाद् विश्वस्य सम्भवः ॥ ८८ ॥ नचापि विश्ववैचित्र्यं तस्य स्याद् वासनात्मकम् । यथाधि प्रातिर्यादि(?)गम्भीरोदारसंविदः ।। ८९ ॥ उल्लिख्यमानं तद्रूपं ना(म्ना ? ना)वैचित्र्यशोभितम् । फेनवत् संविदुवुद्धं तत्सामर्थ्याद् विजृम्भते ॥ १० ॥ ईदृक् स्वातन्त्र्यमाश्रित्य संविदः पारमार्थिकम् । प्रमेयजातमखिलं स्थितं शक्यसमर्थनम् ॥ ९१ ।। प्रत्यक्षरूपमाश्रित्य विपयानुभवात्मकम् । महानयस्यानुगुणं चिद्रूपं प्रतिपादितम् ।। ९२ ।। बहुवक्तव्यता यस्मात् प्रमेयस्यास्य वर्तते । अतो विरम्यतेऽस्माभिर्दिङ्मात्रं तु प्रकाशितम् ॥ १५ ॥ संविदः साश्रयाः काश्चित् काश्वनापि निराश्रयाः। तत्रापि तासां वैचित्र्यं सविकल्पाविकल्पतः ॥ ९४ ॥ तत्रापि बहुवैचित्र्यं नियतानियतात्मकम् । ज्ञानशेयप्रपञ्चश्च तत्रापि बहुभूमिकः ॥ ९५ ॥ D

·महानयप्रकाशे
अखण्डविपया(द नन्द)मयादनुभवाच तत् ।
सामरग्येन सर्वन स्थि(तधित चि)न्मानसारतः ॥७॥
दिग्देशकाल्पैचि यभेदाद् भागवताद् यदि ।
तदात्मपर्तिनि जाने भेदः स्यात् तत्प्रया क्थम् ॥ ७५ ॥
प्रथासामः (त.) तस्मात् त ढो न व्यवस्थितः।
नवाशाशिक्या भेद आभासेऽप्यनुभूयते ॥ ७६ ।।
तित्राशिवटज्ञानात सङ्गतत्वेन वासनात् ।
अतः प्र(शेय? 2)ररूपलमानासस्य व्यवस्थितम्
[॥ ७७ ॥
अन्यत्र चित्रविज्ञानमेत(
मेवारभासते ।
तत्प्रपञ्चो विभिन्नोऽपि तद्रूप (जे ?ज्ञा)तुमक्षम ॥७८ ॥
नच व्यस्त समस्तो वा तत्स्वरूपस्य भेदक. ।
नयात्वानुभनासिद्धे. सम तत्प्रपन कथम् ॥ ७९ ॥
तहद् विश्वमयी सविटका चेत् तत्प्रपा काम् ।
तन्नियन्त्रणया चाम्या एम्त्व परिहीयते ॥ ८० ॥
विश्वाशेऽपि तत्सरित् त(म तद्रूपणयोझिता ।
अग्वण्डानुभवात्मत्वात् सामरस्यतया रिश्ता ॥ ८१ ॥
जपटाटवता सेय गम्भीरोढारता तथा।
इन तद् दुर्घटेश्वर्यममामान्यम्यभारकम् ॥ ८२ ।।
सचिटा भासमाने च स्पे भ्रान्तिन विद्यते ।
अन्यावष्टम्भतोऽन्यम्य प्रयन भ्रान्तिरिप्यते ।। ८३ ॥
न म्यभामप्रपा भ्रान्ता समपटनमिद्वित ।
स्वसदनमित्व न कथञ्चन बाधितम् ॥ ८ ॥

·तृतीय उल्लासः । बहिश्चन्द्रयाभावात् तहाधोचरकालिका । ननु विचन्द्रानुभवे प्रथामात्रैकजीविते ॥ ८५ ॥ स्वसंवेदनरूपस्य यदि बाधा भवेत् ततः । तदेकमयरूपत्वाद् भवेद् वाधापि वाधिता ॥ ८६ ॥ तस्मानिजोल्लेखमयं स्वस्वसंवेदनात्मकम् । संविध्वी जगचित्रं निर्मिमीते स्वभित्तिकम् ।। ८७ ॥ विवर्तपरिणामादि न किञ्चित् संविदोऽधिकम् । यदसत्यादिकलनावशाद् विश्वस्य सम्भवः ॥ ८८ ॥ नचापि विश्ववैचित्र्यं तस्य स्याद् वासनात्मकम् । यदि प्रातिर्यादि(१)गम्भीरोदारसंविदः ॥ ८९ ॥ उल्लिख्यमानं तद्रूपं ना(म्ना? ना)वैचित्र्यशोभितम् । फेनवत् संविदुवुद्ध तत्सामर्थ्याद् विजृम्भते ॥ ९० ।। ईदृक् स्वातन्त्र्यमाश्रित्य संविदः पारमार्थिकम् । प्रमेयजातमखिलं स्थितं शक्यसमर्थनम् ॥ ९१ ॥ प्रत्यक्षरूपमाश्रित्य विषयानुभवात्मकम् । महानयस्यानुगुणं चिद्रूपं प्रतिपादितम् ।। ९२ ॥ बहुवक्तव्यता यस्मात् प्रमेयस्यास्य वर्तते । अतो विरभ्यतेऽस्माभिर्दिमात्रं तु प्रकाशितम् ॥१५॥ संविदः साश्रयाः काचित् काश्चनापि निराश्रयाः। तत्रापि तासां वैचित्र्यं सविकल्पाविकल्पतः ॥ १४ ॥ तत्रापि बहुवैचित्र्य नियतानियतात्मकम् । ज्ञानज्ञेयप्रपञ्चश्च तत्रापि बहुमृमिकः ॥ ९५ ॥ p

·महानयप्रकाशे
श्रद्धाश्रहानियाजालफलानुगुणयोगतः ।
तत्रापि स्वर्गनरकाद्यनन्त(न' मोतिविभ्रमाः ॥ ९६ ॥
अतात्त्विका बन्धमोक्षविभेदा अपि तन च ।
अनन्तलोकसंस्थान(: १)प्रभवाश्च तथाविधाः ॥ ९७ ॥
तथा(द्यन्म ? श्यानं म)नोभूमिमतिकम्यातिवर्तते ।
मा(द्या ? श्या)नसंविदंशस्य तदेतत् स्फूर्जितं मतम्
[॥ ९८ ॥
अविकल्पनिजाभोगविमर्शात्ममयं च तत् ।
स्वच्छैकरूपस्वच्छन्दचिद्रसाश्यानतामयम् ॥ ९९ ॥
क्रमाक्रमपदावेशि प्रतिभारूपणादिके ।
अनन्तागाधगम्भीरे संविद्रूपे निमज्जति ॥ १०० ॥
विश्वात्मकं तदन्यच्च रूपमेतद् यदीशितुः ।
अस्निनास्तिव्यतिक्रान्तं सर्वाश्रयनिराश्रयम् ॥ १०१॥
अप्रकाशप्रकाशात्माप्यसमजसमज(सा ? सम्)।
परा शक्ति विना तस्य स्थितस्थापि स्वभावतः ॥ १०२॥
चिच्चमत्कारविथान्तिवैक्लव्यादप्रतिष्ठिते(१)।
अस(क)रप(त्व)मित्यस्य तदपेक्षित्वमिष्यते॥१०॥
महेशस्यात्मविश्रान्तिः पराहन्तात्मिका हि या ।
तस्या अपि परावस्था (या ? भा)ति सूक्ष्मप्रभेदतः॥१०॥
तद्देवीधाम (या ? य)बासौ कान्दिशीको विभुर्भवेत् ।
भावाभावी प्रकाशेऽन्तः प्रतिष्ठामधिगच्छतः ॥ १०५ ॥
स चापि सकलापेक्षाशून्याया चिच्चमत्कृती।
तारतम्यादिकलनावासनावेधदूरगे ॥ १०६ ॥

·यत तृतीय उल्लास.।। परविश्रान्तिपर्यन्ते सापि विश्राम्यत्ति स्वतः । परप्रकाशविश्रान्तिदशायामपि स्थिताः ॥ १०७ ॥ वासनावेधसंस्कारा भावामावोभयात्मका: । अतस्तामसनीकृत्य या विश्रान्तिरतुत्तरा ॥ १०८ ॥ सा देवी कथ्यते तस्या नयोऽसौ देवतानयः । यत्रापटे परिक्षी(णा पणो)ऽपि टङ्कोऽसौ नयस्ततः ।। १०९॥ या कालग्रासविश्रान्तिस्तद्रूपं परमेशितुः । या तु विश्रान्तिविश्रान्तिस्तद्देवीरूपमिप्यते ।। ११०।। इत्थं सू (दिम १ मे)क्षितारूपो भेदो यत् परमेशयोः । ऐक्येऽपि दर्शितं सम्यक् प्रतीतिपरिशुद्धये ॥ ११ ॥ इत्थं संवेदनापेक्षा रूपे ज्ञप्तौ च सर्वथा । विश्वस्येति कथं पूर्वमुत्पत्तिरिति संश (ये १ यम् )॥ ११२ ॥ छेत्तुं व्योमेश्वरीचक्र स्फुटमत्र प्रकाश्यते । निरावरणचित्सि(हौधौ) स्फुरचासारसुन्दरम् ॥११३॥ परप्रकाश विश्रान्तियंत्र विश्राम्यति स्वयम् । तदेवीरूपमत्रान्तः प्रथमस्पन्दनात्मना ॥११४ ॥ पञ्चाकाशमयं चक्रं विश्वबीजं तथोदितम् । सर्वापेक्षाविरहितं स्त्रोच्चलत्तास्वरूपकम् ॥ ११५ ॥ तत्रापि चान्यत् संविखमन्येषां नमसा परम् । तन्मयं च तदुत्तीर्ण व्यापकत्वेन वर्तते ।। ११६ ॥ प्रथममतिमारूपा व्योमेशी सेयमुच्यते । खेचर्यादिस्वरूपं यत् तदस्या एवं जृम्भितम् ।। ११७ ॥

·महानयप्रकाशे
प्रत्येक सामरस्येन देवीपञ्चकमञ्चितम् ।
स्वातन्त्र्योल्लासकोद्रेकप्राधान्यात पृथगुच्यते ॥ ११८ ॥
शब्दाद्यनुभवस्थाने संचित् स्पन्दादिरूपणी ।
प्रत्येकं सूक्ष्मया वृत्त्या स्वौचित्येनानुभूयते ॥ ११९ ॥
इत्थं प्रत्येकविपये पञ्चानुभवहितम् ।
सामरस्यात्मना सर्व देवीचकं प्रकाशते ॥ १२०॥
एवं पञ्चात्मकं विश्वं सिद्ध स्वानुभवेन यत् ।
पञ्चाकाशतया पूर्व तदुक्तं संविदात्मना ॥ १२१ ॥
परप्रकाशप्राधान्याचिदायं शक्तिपञ्चकम् ।
परविश्रान्तिविश्रान्तिप्राधान्यात् विदमिप्यते ॥१२२ ।।
व्यापकत्वं च नित्यत्वं पूर्णत्वं सर्ववेदिता(म्?)।
सर्वकर्तृत्वमित्येतत् शक्तिपञ्चकलक्षणम् ॥ १२३ ॥
स्वरूपलाभो विश्वस्य पूर्व ज्ञप्तिस्ततः परम् ।
ज्ञानाधिकत्वात् सिद्धेस्तु स तु चिन्मात्रलक्षणः ॥१२४ ॥
इत्थं विश्वस्य संस्थानं प्रथमं संविदात्मना ।
पश्वात्मकेन स्कुरितं परशक्तिस्वभावतः ॥ १२५॥
स्वप्रकाशात्मकानन्द(मू? स्फूर्तिबिन्दुक्रमात्मकः ।
चक्रपञ्चकविष्फारो व्योमेश्यादिमयः स्थितः ॥ १२६ ॥
अक्रमोऽपि क्रमात्मायमुपदेशमुवि स्थितः ।
तत्तत्प्रतीतिचिश्यीवभागप्रीतपादनात् ॥ १२७ ॥
तदेव संविदो रूपं पञ्चात्मत्वेन संस्फुरत् ।
सामरस्यात्मना पूर्व व्योमेशीचक्रमुच्यते ॥ १२८ ॥

·प्रकाशचक्रपूज्यं +++ द्वादशधा स्थितम् ॥ ५ ॥ चतुर्थ उल्लासः। गुरोः स्वरूपमेतच सर्वावरणभेदकम् । परस्वरूपविश्रान्तिसमावेशनतत्परम् ॥ १२९ ॥ एतस्य ज्ञप्तिमात्रेण देहाद्यावरणक्षयः । पूजनेन तु संरूढिरतः पूज्यतमं हि तत् ॥ १३० ॥ निश्शेषविश्वविभवप्रतिपत्तिहेतु- व्योमेश्वरीप्रथमचक्रनिरूपणेन । ल(ब्ध्वा? ब्धा)वधानवशतः कृतिनो भजन्त आद्यन्तवर्जितपदं परमात्मनिष्ठाः ।। १३१ ।। इति श्रीमहानयप्रकशे व्योमेश्वरीचक्रनिरूपणं नाम तृतीयोल्लासः ॥ अथ चतुर्थ उल्लासः । नानानुभवविलासप्रसरणवी(जं?ज)स्वरूपमविभिन्नम् । ज्ञात्वा स्वयुक्तिगर्भ प्रकाशचककम तनुमः ॥ १॥ पञ्चात्मकं स्वचक्रं यत् प्रथितं संविदात्मना । ज्ञानक्रियात्मकत्वेन प्रत्येकं तद् द्विधा मतम् ॥ २ ॥ बुद्धिकर्मेन्द्रियनातौ स्थितौ ज्ञानक्रियात्मना । दशधाप्याप्तिसारत्वात् तयोरपि परिस्फुटम् ॥ ३ ॥ आश्रये बुद्धिमनसी स्थिते सामान्यरूपतः। एवं द्वादशकं यत्र प्रकाशकलिलात्मकम् ॥ ४ ॥ अविभिन्नतयोत्पन्ननिर्विकल्पमयप्रथम् ।

·१२
महानयमकाने
संवित्कदम्बक(ळ ? गुहास्थितं सिद्धनिपेवितम् ।
प्रकाशमात्रप्राधान्यादन्वर्थ नामतः स्थितम् ॥ ६॥
प्रमाणसृष्टिप्रवणा अत्र संविन्मरीचयः ।
अवधानधनै(व्ये १३)या द्वादशात्मावशुद्धये ।। ७ ।।
संमूछितप्रकाशात्मा मरीचीनामयं चयः ।
देशकालकियारूपकलासृष्टिलयावनिः ॥ ८ ॥
मासराश्यादिरूपोऽपि द्वादशात्मानुभूयते ।
कालक्रमो बहिस्तत्तद्भावभावकसंवृतः ॥ ९ ॥
प्रमाणसृष्टिसंर(भलप ?म्भलम्प)टासु मरीचिषु ।
बहिर्मुखावहङ्कारो निलीनोऽत्र व्यवस्थितः ॥ १० ॥
अन्तःस्पन्दप्रधानत्वात् खे निरावरणात्मनि ।
चरन्त्या एव विष्फारः खेचर्या द्वादशात्मना ॥ ११ ॥
ज्ञानक्रियासामरस्यमयशक्तिस्वभाव(च्च १ तः)।
(आतदा)कारमयत्वेन पूर्व विश्वम्य गम्भवः ॥ १२ ॥
ततः प्रमाणरूपेण द्वादशात्मतयोदयः।
ज्ञानक्रियासामर(स्य श्यात)किञ्चिदुद्रेकलक्षणः ॥१३॥
अत्र दत्तावधानानां देशकालक्रियात्मनः ।
कालक्रमस्य सहसा ग्रासो मवति योगिनाम् ॥ १४ ॥
(स्वभावावरकत्वेन ये लोकस्य व्यवस्थिताः।
ज्ञानिनः स्वस्वरूपस्य विष्फारस्तैस्तु तन्यते ॥ १५ ॥
अतः कालक्रमस्यास्य हादशात्मा य उद्वः।
स एवं सन्निविष्टान्तत् (१) ग्रासेन सहसावनिः ॥ १६ ॥

·पश्चम उल्लास ।
-
इति कथितमुदारयुक्तियोगा-:
दनुभवभूमिगतं प्रकाशचक्रम् ।
गुरुवरमुखसम्प्रदायगम्यं
परमसमाधिमतामतन्द्रितं स्यात् ॥ १७ ॥
इति श्रीमहानयप्रकाशे प्रकाशचननिरूपणं नाम
चतुर्थोल्लासः ॥
-
अध पञ्चम उल्हासः।
स्वात्मप्रमेयमयनिर्मितपूर्णभावा-
दिच्छानुरूपविभवेन समुल्लसन्त्यः ।
चिद्राश्मयो न च चमत्कृतयो हि यस्मि-
नानन्दचक्रमधुना तदिदं प्रवनमः ॥१॥
प्रकाशचक्रं यत् पूर्व प्रमाणाद् विनिरूपितम् ।
विषयाभोगविभवा प्रसृतेन्छास्य (प्र?)पूर्यते ॥ २ ॥
तन्मात्राभूतरूपं च संविदाश्यानतामयम् ।
पश्चात्मकं यद्विपय(स्व)रूपमनुभूयते ॥ ३ ॥
तत्र संविन्मरीचीनां बुद्धिकौन्द्रियात्मनाम् ।
विषयाभोगनितिनिर्विकल्पप्रतिष्ठिते ॥ ४ ॥
ऐकध्याद् बुद्धिमनसोर्य एकादगधोद्यमः ।
पोडशात्मा न सजातो विषयाभोगपूरणात् ॥ ५॥
आनन्दचकं तदिदं पोडमात्मतया स्थितम ।
निमरीचिचमत्कारप्रमेयोल्देपदन्तुरम् ॥ ६ ॥

·महानयप्रकाशे
स्वस्वरूपापरित्यागात् प्रमेयीकरण हि यत् ।
स्वात्मनो दुर्घटैश्वर्यप्रतिपादनलक्षणम् ॥ ७ ॥
अनेन परिपूर्णत्वादिच्छाभोग्यस्य सर्वतः ।
महानन्दप्रधानत्वाच्चकमानन्दसंज्ञितम् ॥ ८ ॥
अत्रापि दत्तचित्ता ये भवन्ति ज्ञानशालिनः ।
विपया एव एतेषां भवेत् संवितस्वरूपभूः ॥ ९ ॥
भत्र विश्वस्वरूपस्य सर्वाका समापनात् ।
चर्वणात्मापि संहारो नान्तरीयतयोदितः ॥१०॥
सामरस्यक्रियोद्रेकान्निप्पन्नेऽन्तर्जगद्भरे।
विपयाभोग औत्सुक्य मरीचीना निवर्तते ॥ ११ ॥
चिच्छक्तिभूताया(मस्या)मिच्छात्मन्युदितो भुवि ।
चरन्त्या एव विष्फारो भूमय्याः पोडशात्मकः ॥ १२ ॥
आनन्दचरस्य यथोपपत्ति प्रदर्शित स्वानुभवस्वरूपम् ।
समाधिलाभाय सदैव भूयाद् भावोपभोगेन महाजनस्य
[॥ १३॥
इति श्रीमहानयप्रकाशे आनन्दचरनिरूपण नाम
पञ्चमोल्लास ॥
अथ पष्ट उल्लासः।
यत्रावृत्तिवन विश्वविभवोल्लासोपभोगात्मना
रश्मीना बिलयो ह्य कृत्रिमतमेऽहकाररूपे भवेत् ।
तत्तत्कालकलाक्लापफबलव्यापारपारगम
ध्यात्वा सम्प्रति मूर्तिचक्रमुचित व्या न्यते (युक्तिभिः)
[॥१॥

·पश्चग उल्हास ।
२३
-
इति कथितमुदारयुक्तियोगा-
दनुभवभूमिगतं प्रकाशचक्रम् ।
गुरुवरमुखसम्प्रदायगम्यं
परमममाधिमतामतन्द्रितं स्यात् ॥ १७ ।।
इति श्रीमहानयप्रकाश प्रकाशचक्रनिरूपणं नाम
चतुर्थीलासः ॥
-
अथ पञ्चम उहामः।
स्वात्मप्रमेयमयनिर्मितपूर्णभावा-
दिच्छानुरूपविभयेन समुछसन्त्यः ।
चिद्ररमयो न च चमत्कृतयो हि यरिम-
नानन्दचक्रमधुना तदिदं प्रवन्मः ॥ १॥
प्रकाशचकं यत् पूर्व प्रमाणाद् विनिरूपितम् ।
विषयाभोगविभवा प्रसृतेन्छास्य (?)पूर्यते ॥ २ ॥
तन्मात्राभूतरूपं च संचिदाश्यानतामयम् ।
पसात्मकं यहिपय(स्व)रूपमनुभूयते ॥ ३ ॥
तत्र संविन्मरीचीनां बुद्धिकमन्द्रियात्मनाम् ।
विपयाभोगनितिनिर्विकल्पप्रतिदिन ॥ ४ ॥
कध्या युग्मिनसोर्य एकादायोधमः ।
पोटदात्मा म सजातो विषयाभोगपूरणात ॥५॥
आनन्दच नदिदं पोटगात्मतया धितम ।
निमगनिरमत्कारप्रमेयोलेपदन्तुरम् ॥ ६ ॥

·महानयप्रकाशे स्वस्वरूपापरित्यागात् प्रमेयीकरणं हि यत् । स्वात्मनो दुर्घटैश्चर्यप्रतिपादनलक्षणम् ॥ ७ ॥ अनेन परिपूर्णत्वादिच्छाभोग्यस्य सर्वतः । महानन्दप्रधानत्वाच्चक्रमानन्दसंज्ञितम् ॥ ८ ॥ अत्रापि दत्तचित्ता ये भवन्ति ज्ञानशालिनः । विषया एव एतेषां भवेत् संवितस्वरूपभूः ॥ ९ ॥ अत्र विश्वस्वरूपस्य सर्वाकारं समापनात् । चर्वणात्मापि संहारो नान्तरीयतयोदितः ॥१०॥ सामरस्यक्रियोद्रेकान्निप्पन्नेऽन्तर्जगद्रे । विपयाभोग औत्सुक्यं मरीचीनां निवर्तते ॥ ११ ॥ चिच्छक्तिभृताया(मस्या)मिच्छात्मन्युदितो भुवि । चन्त्या एव विष्फारो भुमय्याः पोडशात्मकः ॥ १२ ॥ आनन्दचक्रस्य यथोपपत्ति प्रदर्शितं स्वानुभवस्वरूपम् । समाधिलाभाय सदैव भृयाद् भावोपभोगेन महाजनस्य [॥ १३ ॥ इति श्रीमहानयप्रकारे आनन्दचत्रनिरूपण नाम पश्चमोल्लासः ॥ अथ पष्ट उल्लासः।

·पष्ठ चल्लास आनन्दचक्रं यदिदं षोडशात्म निरूपिताम् । विधान्ति(चिरादिता) तस्य प्रत्यावृत्त्या प्रमातरि॥२॥ अतः प्रमावरूपस्य मूर्ततानानुभूयते । अहवारस्य सकलप्रयोगार्थदशात्मनः॥३॥ वहिर्मुखमरीचीनां प्राधान्ये सति यो भवेत् । अव्यक्तरूपोऽहङ्कारः स मूत्तोंऽत्र स्फुटं स्थितः ॥४॥ प्रमाणरूपः प्रथमं द्वादशात्मा यतः स्थितः । कालमृष्टिमया (स्फुरा ? स्फारो) मरीचीनां चिदुत्कटः [॥५॥ विषयाभोगरूपेण कामेनास्य प्रपूर्यते । बहिर्मुखे वा यदतः कालकामात्मकं जगत् ॥ ६ ॥ निष्पन्ने जगतो रूपे कालकामक्रमात्मके । विषयाभोगविष्फारविषण्णासु मरीचिपु ॥ ७ ॥ प्रत्यावृत्त्या स्वस्वरूपमेलनाभासतत्परः । सप्तदश(:) षोडशानां मरीचीनां विनायकः ॥ ८॥ प्रमातृरूपोऽहङ्कारो मूर्तत्वेन समुत्थितः । सप्तदशात्म तदिदं मूर्तिचक्रं विमृश्यताम् ॥ कामोपभोगकालात्मनाससाहसतत्परम् । तत्तत्प्रतीतिवैचित्र्यवासनालयभूमिगम् ॥ १० ॥ पूर्व बहिर्मुखात्मा यो मरीचीनां चयो भवेत् । इदानी स समापन्नो मातृमेलावभाजनम् ॥ ११ ॥ कालसृष्टिमयं (भा १ मा)नं मेयं कामक्रियात्मकम् । एतद्वयं यत्र लीनं सामरस्येन वर्तते ॥ १२ ॥ 5

·महानयप्रकाशे
वीजभावात्मना सैपा कालपासप्रनालिका ।
(अव?भावा)सनेन सहसा मूर्तिचक्रेऽनुभूयते ॥ १३ ॥
कालात कामस्य विष्फारः कामात् कालस्तु वर्धते ।
इति विश्वक्रमे हेतू कालकामौ न तात्विको ॥ १४ ॥
कामात्मतां विना कालः कथं स्यात् कलनात्मकः ।
कलनात्मकतावज्यं कथं कामस्य सम्भवः ॥ १५ ॥
(अतः) परस्परापेक्षौ कालकामौ न तात्त्विको ।
अकालकलिताद् रूपादकामाच्च समुत्थितौ ॥ १५ ॥
तयोः कवलनं यत्र प्रत्यावृत्त्या भवेत् स्फुटम् ।
तद् विश्वप्रासरसिकं स्वरूपं परमेशितुः ॥ १७ ॥
एतत्प्रमेयानुगमात् कालकाम(म)यं द्वयम् ।
बाह्यं ददाह शिखिना स्थूलरूपधरो हरः ॥ १८ ॥
तदित्यं यो ह्यहङ्कारो निर्माता कालकामयोः ।
प्रत्यावृत्त्या स एवान्तः संहतो कालकामयोः ॥ १९ ॥
महङ्कारस्य मूर्तत्वप्राधान्यान्मूर्तिसंज्ञितम् ।
चक्र सप्तदशमयकममेलपसुन्दरम् ॥ २० ॥
सत्तादृशाद् विचित्रत्वात् प्रतीतीनां स्वभावतः ।
नामसंस्थानयोमेंदं प्रति चक्र प्रवर्तते ॥ २१ ॥
स्वसिद्धरूपप्राधान्यात् तत्र सिद्धतया स्थितिः ? ते.)।
निर्भययोगतःशक्त्योंगिनीत्वेन सम्भवः ॥ २२॥
परं रहस्यं कथितं किञ्चित् किञ्चित् क्वचित् क्वचित् ।
मर्व सभयभीरत्वान्नैकत्रैव प्रकाश्यते ॥ २३ ॥

·सहि उल्हासः
महानयप्रकाशेऽस्मिन् ये पूर्वापरवेदिनः ।
हस्तामलकवत् तेषां वस्तुतत्वं प्रकाशते ॥ २॥
इत्थं विश्वस्य संस्थानं प्रमानन्तं निरूपितम् ।
गुरुपातपात्राणां संशयत्रासविच्छिदे ॥ २५॥ .
यथाक्रमं मानमेयमातुरूपतया बहिः ।
खचक्रात् प्रसृतं विश्वं परशक्तिस्वभावतः ॥ २९॥ ,
स्तोत्रकारस्येदमेव स्थितं चेतसि पजगौ।
संवितस्तोत्रैः समालोकप्रमाणार्थप्रमा(द: ? :)॥ २७ ॥
प्रत्यावृत्त्या वितन्वत्याः संहारस्यापि भक्षणम् ।
देव्याः संहारभक्षिण्याः स्फार एष मुसङ्गतः ॥ २८ ॥
मूर्तिचक्रवरसम्प्रदायतः कालघट्टनमयी समन्ततः ।
संविदत्र परमार्थयोगिनो भासतामसमसाहसावनिः॥२९॥
इति श्रीमहानयप्रकाशे मूर्तिचक्रनिरूपणं नाम
पहोल्लासः॥
T
मथ सप्तम उल्लासः।
अविकल्पविकल्पसंविदा सकलं वृन्दमनुज्झितकमम् ।
उदयादिम(या 'यं) यदन्तरे हठपाकेन गलत्यनारतम् ॥१॥
अनुभूय गुरुप्रसादतः परविश्रान्तिदशामनुत्तराम् ।
तदिदं समुदायपूर्वकं किल वृन्दक्रमचकमुच्यते ॥ २ ॥
प्रत्यक्षानुभवं श्रित्वा भूतभावमयं जगत् ।
पीठकमशा पूर्व गुरुणा प्रतिपादितम् ॥ ३ ॥

·२८
महानयप्रकाशे
अन्यहेतुनिरासेन तस्य मूलात् समुद्भवः ।
खचकात्मतयोन्ममः पञ्चात्माथ प्रकाशितः ॥ ४॥
स्वप्रकाशकरान्तस्थस्फुटज्ञानक्रियात्मकः ।
प्रमाणात्मा हादशधा ततोऽपि प्रतिपादितः ॥ ५ ॥
ततोऽपि दुर्घटैश्वर्यपारिपूर्ण्यचमत्कृतेः ।
मानन्दाल्यः पोडशधा प्रमेयात्मा निरूपितः ॥ ६॥
ततो बहिर्मुखश्वर्यतृप्तेरपरमे सति ।
स्वप्रतिष्टतया सृष्टिसंहारात्मा व्यवस्थितः ॥ ७ ॥
प्रत्यावृत्त्यात्मतश्चापि यत्र सर्व प्रलीयते ।
मातुः सप्तदशस्यास्य मूर्तत्वेन समुद्भवः ॥ ८ ॥
तदित्यं सर्वजन्तूनां व्यवहारदशाक्रमे ।
सिद्धोऽपि यो बहिर्भावः सर्वः सर्वविदात्मकः ॥ ९ ॥
मेयमानप्रमात्रात्म वहिः सिद्धमपीह यत् ।
तत् प्रकाशं विना सिध्येन्न कथञ्चन कस्यचित् ॥१०॥
भतः प्रकाशनिप्पत्त्या निप्पतिर्यस्यकस्यचित् ।
परस्यापरनिष्ठत्वान्नत्वैक्यं चि-जडात्मनोः ॥ ११ ॥
भतो यद् विश्ववैचित्यं जडात्मैवानुभूयते ।
स्योटेखरेसासंस्थानं तत् स्वतन्त्रं चिदात्मकम् ॥ १२ ॥
पराकाशात् स्पन्दनत इच्छातोऽथ यथाक्रमम् ।
इन्द्रियहारतः पश्चाद् भावाभासः प्रवर्तते ॥१३॥
पहिःसिद्धेऽपि विपये प्रमातॄणां स्वभावतः ।
तदन यावद् गुरुणा विश्वस्योदयसंस्थितिः ॥ १९ ॥

·सप्तम उल्लासः । २९ संहतिः स्वस्वभावश्च स्वसाक्षित्वेन दर्शितः। अतः सर्वत्र चक्राणां स्वरूपप्रतिपादनम् ॥ १५ ॥ महानुभावाधिष्ठानात् सामरस्य प्रवर्तते । आरघट्टघटीयन्त्रन्यायेनैतावतः सदा ॥ १६ ॥ जगतः सृष्टिसं(सा? हा)रौ भावाभावमयौ स्थितौ । भने(क)कमयोगेनाप्याक्षि(ते ? ) ++ गोचरम् ॥१७॥ विचित्रसृष्टिसंहारप्रबन्धः परिवर्तते । शून्यादारभ्य देहान्तं सङ्कोचात्मा हि योऽग्रतः ॥१८॥ स संसारो विमुक्तिस्तु तत्स्यरूपविपर्ययः । तवन यावत् संसाररतत्तद्रूपतया स्थितः ।। १९ ।। +++समुद्वाम्यां सङ्कोचस्य व्यवस्थितेः । न भावत्यागतो मुक्ति पि भावोपभोगतः ॥ २० ॥ भाव(नाशाल ? नालम्व)नान्नापि शून्यमानोपलम्भत।। अनामहादाग्रहाहा कस्यचिन्नापि तात्त्विकी ॥ २१ ॥ असङ्कोचापटात्मा सा विमुक्तिः पारमार्थिकी। यदपेक्षावशात् सर्वाः संसारोन्या(?) विमुक्तयः ॥ २२॥ एतदात्मनि विश्वस्य स्वस्वरूपविलापनम् । सोचदलनाम्यासाद् वासनालयभूमिगम् ॥ २३ ॥ निरावरणताहेतोरतस्तत्प्रतिपत्तये । वृन्दक्रमस्य संस्थानं कथ्यते गुर्वनुमहात् ॥ २४ ॥ श्वविमर्शावधानेनाप्याकालाग्नि शिवावधि । विश्वस्य भावः सहसा स्वस्वरूपे विचीयते ॥ २५ ॥ ,

·महानयमकाशे
महानयमहायानवेदान्ताइयवादिनः।
सदृशाः प्रतिपाद्यन्ते चार्वाकाइयवादिभिः ॥ २६ ॥
ये हस्तिमशकन्यायादर्थादर्थास्तु भेदिनः ।
तैर्जडा विप्रलभ्यन्ते सदृशैरभि(सायतै ?धायकै) ॥२७॥
अतो नास्तिकतातत्त्वं चित्ते कृत्वा दुरात्मभिः ।
महानयोपदेशेन पात्यते स्वपरावधः ॥ २८ ॥
सर्वोत्कृष्टस्वभावस्य शिवस्यापि महात्मनः ।
स्थितः सङ्कोचसंस्कारः का कथान्येषु जन्तुषु ।। २९ ।।
अतो नित्यावधानेन स्वस्वरूपमयस्थितेः ।
सर्वाग्रहगाहवशाज्जीवन्मुक्तिः प्रकाशते ॥ ३० ॥
तथावधान विपयिस्वरूपपरिशीलनात् ।
अविकल्पविकल्पात्मस्थैर्यरूपतया पुनः ॥ ३१ ॥
विकल्पशृङ्खलाबडो हेतुकार्यात्मको हि यः ।
नानाविधाग्रहप्रन्थिवासनावेध(ज?)हितः ॥ ३२ ॥
न शक्योऽसावपह्रोतुं किल प्रत्यात्मवेदनात् ।
अतः संहाररूपोऽयं ++++विना कथम् ॥ ३३ ।।
सहसा ग्रसितुं शक्यः संवादैरेव पेशलैः।
तस्मात् स्वरूपदायेन सर्वावरणमेदिना ॥ ३४ ॥
परावधानरूपेण स्थातव्यं परयोगिना ।
अतो विश्वस्य संस्थाने यन्मुखेन यदागतम् ।। ३५ ।।
सन्मुखेनैव तत् तस्य हठपाकेन लीयते ।
विश्वं प्रकाशाधीनत्वात् तन्मयत्वाच वस्तुतः ॥ १५ ॥

·सक्षम उल्लास । संविस्वरसवाहित्वाछून्य स्थापयितुं यथा । तथैव हठपाकेन प्रत्यावृत्तिकमात्मना ।। ३७ ॥ निरावरणतां नेतुं शक्यं संस्थानशीलनात् । एतस्मिन् विदिते सम्यङ्मुक्तिः संसारभूमि(नाम् ? तः) [॥ ३८॥ अन्यथा मुक्तिरूपं तु संसारस्यापरो विधिः। यथास्थितस्य विश्वस्य यथैवानुभवे स्थिते ॥ ३९॥ सङ्कोचसंस्थानलयाज्जीवन्मुक्तिः प्रकाशते । यथैव पश्यन्ति विश्वं तथैव परिवर्तते ॥ ४० ॥ संवित्स्वातन्त्र्यतस्त्यक्तसर्वोपायकदर्थनम् । अतो विमर्शरूपोऽय कथनात्मा प्रकाशते ॥ ११ ॥ सत्सम्प्रदायो गुरुणा सर्वावरणभेदकः । भूर्तिचके घहङ्कारः प्रमात्रात्मा य उस्थितः ॥ ४२ ॥ स्वात्मसङ्कोचसंहारपूर्व स हठपाकतः । भावसंस्काररूपस्य रश्मिवृन्दस्य सर्वतः ॥ १३ ॥ तिष्ठतो बीजभावेन मा(त्र ? )मेलावरूपिणः । । निर्विकल्पविकल्पांशान् भावाभावहयानुगान् ॥ ४४ ॥ विनिर्भिध विनिर्भिद्य संहरत्यान्तरानपि । निर्विकल्पविकल्पांशाः प्रायः सङ्कलनावशात् ॥ १५ ॥ सम्भवन्ति चतुष्पष्टिः प्रतीतीनां स्वभावतः । तत्रापि ज्ञेयसंस्काराभिज्ञरूपाः प्रतीतयः ॥ १६ ॥ सम्भवन्ति चतुष्पष्टिः सोपानक्रमयोगतः। भन्या अपिच तन्निष्ठा हठपाकैफलम्पटाः ॥ १७ ॥ --

·महानयप्रकारे
ज्ञातृभोगस्वरूपिण्यत्तत्संख्या एव वस्तुतः ।
ज्ञातृभोगस्वरूपाणां मरीचीनां कदम्बकम् ॥ ४ ॥
प्रत्येकं हठपाकेन ग्रसितुं तत्र वर्तते ।
तच्च स्फुटास्फुटत्वेन वर्ततेऽनुभवादपि ॥ १९ ॥
शे(यं? य)संस्काररूपाणां प्रतीतीनामनुक्रमात् ।
आसां सर्वप्रतीतीनां परविश्रान्तिलक्षणम् ॥ ५॥
न क्षणं च्यवते रूपं यस्याः सा पारमार्थिकी।
सर्वोत्तीर्णा सर्वमयी सर्वसर्वात्मकप्रथा ॥ ५१ ॥
अविभिन्ना विभिन्नेव या काचित् पारमेश्वरी ।
व्यपदेशातिगा तस्याः स्वस्वरूपमयस्थितेः॥५२॥
पश्चपष्टिप्रतीतित्वमुपचारेण गीयते
रौद्रेश्वर्या अयं स्फारः प्राधान्येन व्यवस्थितः ॥ ५३ ॥
संस्कारहठपाकात्मा ग्रासव्यापारपारगः ।
संहारभक्षिणीरूपाद् व्योमेश्यन्तं हि यत् स्थितम् ॥ ५४॥
चक्रसंस्थानमेतस्य निजचक्रक्रमान्तरे ।
निर्विभव्य स्वकं रूपं हठपाकक्रियात्म(कः? कम्)॥५५॥
प्रत्यावृत्त्या वस्वरूपे निरावरणसुन्दरे ।
इच्छासंस्कारविरहे क्षीणा विश्राम्यति स्वतः ॥ ५६ ॥
परधारासमारूढसामरस्यावसानभूः ।
एपा कृशतनुर्देवी सर्वेष्याविलयावनिः ॥ ५७ ॥
अनपायपदप्राप्त्यै कैश्चिदेवाभ्युपास्यते ।
या(या)स्वचक्रे चकेशी ता तामाविश्य युक्तितः ॥ ५८॥

·सप्तम उसास:।
रौद्रेश्वरी सर्वचक्राण्यामूलाद् असति स्वयम् ।
अतो वृन्दक्रमे सर्वमुपादेयतया स्थितम ॥ ५९ ॥
प्रमेयजातं सङ्कोचकलाविच्छेदनक्षमम् ।
मुद्रामन्त्रनिरीहादिप्रमेयप्रतिपादनात् ।। ६० ।।
कथनात्मा सम्प्रदायो निष्ठामत्र परां गतः।
कथनात संशयच्छेदः पूजनं परिपूर्णता ॥ ११ ॥
सङ्कमात् सामरस्यस्य परा निष्ठा प्रवर्तते ।
अतोऽत्र सावधानेन हृदयेन विमृश्यताम् ।। ६२ ।
चतुप्पष्टिमरीचीनां संस्थानं हृदयङ्गमम् ।
प्रत्यक्षा(नुभ)वात् सर्व स्वात्मा भवति योगिनाम् ।। ६३ ।।
अतो गुरुमुखात तद्यत् प्रत्यक्षेणानुभूयते ।
विपयाभोगसंस्काररूपो य: कामसम्भवः ।। ६४ ॥
कालेनासाद्यते भूयः स तद् बीजक्रमात्मना ।
तद्भोगेनापि कालस्य तृप्तेरुपरमे सति ।। ६५ ।।
यथाकमं स्वस्वरूपहानिः संजायते स्फुटम् ।
तदित्थं प्रथमः कालः कामं सृष्ट्वा ततः क्रमात् ॥ ६६ ॥
प्रत्यावृत्त्या तु तद्मासात् स्वं स्वं रूपं असत्यपि ।
तदेतद् वस्तुतः सर्व मरीचीनां विजृम्भितम् ॥ ६७ ॥
अक्रमाणां क्रमाभासरूपमप्रत्यक्षतः स्थितम् ।
तत्र कालस्य या सृष्टिादशात्मा निरूपिता ॥ ६८ ॥
प्रत्यावृत्तिक्रमोन्माना मूर्ताहङ्कारमेलनात् ।
त्रयोदशात्मतां प्राप्ता सा विश्रान्तिपदोन्मुखी ॥१९॥

·महानयाकाशे
त्रयोदशानां रूपाणां प्रत्येकमुदयादिभिः ।
पश्चात्मिका पञ्चषष्टिस्तत एता मरीचयः ॥ ७० ॥
अन्त्या क्रमाक्रमोत्कान्त्या विश्रान्तिरिति गीयते ।
चतुप्पष्टिमरीचीनां सामरस्यावसानभूः ।।७१॥
उदयादिमयोल्लासद्वादशात्ममरीचयः।
तन्मयोल्लासपरमाहङ्कारानुगमूर्तयः ।। ७२ ॥
प्रतिभावं प्रवर्तन्ते हठग्रसनलम्पटाः ।
भावानुभवभूमौ हि स्तिमितिव्यन्तरात्मनि ॥ ७३ ॥
सर्वेन्द्रियमरीचीनां चक्रं युगपदुल्लसेत् ।
यस्या यस्या यत्र यत्र रूपादावधिकारिता ॥ ७४ ॥
तस्यास्तस्यास्तत्र तत्र स्वोद्रेकः केवलं स्थितः ।
तन्निलीनत्वमन्यासामित्येकोऽनुभवो नचेत् ॥ ७५ ॥
कथं स्यादृपलावण्यविकासाट्यपरसियाम् ।
अमिलापस्तथाोप प्रायः स्पर्शेन्द्रियात्मकः ॥ ७६ ॥
नचात्र रूपलावण्यविलासः स्पर्शनात्मकः ।
एवं वचनमाधुर्य तथानश्वासस रभम् ॥ ७७ ॥
अधरामृनपानं च सर्व स्यात् तच्च निष्फलम् ।
तदित्यं सर्वरश्मीनां सर्वसर्वात्मतामयम् ॥ ७८ ॥
प्रमातृपरितोपात्मसामरस्यव्यवस्थितम् ।
स एप परमो वीरः पराहकारलक्षणः ॥ ७९ ॥
युगपत सर्वरदमीनां परं द्रावणलक्षणम् ।
आधयागं ममासाद्य सामरस्येन वर्तते ॥ ८ ॥

·सप्तम उदासः
१५
चक्रेश्वरः स एवायमाद्ययागादनन्तरम् ।
चतुष्पष्टिमयेनान्तः शक्तिचक्रेण सङ्गतः ॥ ८१॥
निर्विकल्पविकल्पात्मसंस्कारान् पशुरूपिणः ।
गगलनक्षमा ततोऽपि परिविश्रामविलीना(१) ॥ ८२ ॥
हठेनाहन्ति रभसात् स्वचक्रपरितृप्तये ।
मध्ये च पर(मा)मोदचमत्काररसात्मिका ॥ ८ ॥
मदिरा जम्भते कापि विभस+कलाक्रियः ।
कान्दिशीकत्वमायाति परशक्ताव(सासा)वपि ॥ ८ ॥
वीरसिंहासनस्थेयं दे(वीं ? वी) परममगला(म् ?)।
चलनान्मोहरूपस्य क्रमणात् परसंविदः ॥ ८५॥
गुरुः सकलचक्राणां क्रमाक्रमपदोज्झितः।
उद्योगातिक? योतातिक)(म)चापि दैविध्येन व्यव-
[स्थितः ॥८६॥
पराकाशस्पन्दनेच्छाहक्रियात्मा बहिर्मुग्वः ।
एकस्तयुक्रमात्मान्यः पराकाशप्रतिष्ठितः ॥ ८७ ॥
बहिर्मुखत्वेऽपीच्छातश्चर्वणं तत्रयात्मनः ।
कामसंसर्गतस्तस्य प्रत्यावृत्त्या(त्म ? )समन्ततः । ८८ ॥
ज्ञानक्रियातः कालस्य ग्रासो विश्रान्तिरप्य(थ)।
विषयाभोगनितिनिर्विकल्पेऽपि यत् स्फुटम् ॥ ८९ ॥
कालप्रसनविश्रान्ती सर्वेषां भवतः क्षणम् ।
अन्तर्मुखत्वे तूयोताद् भागामर्शक्रियात्मकात् ॥ ९ ॥
आरभ्य चिति विश्रान्तिपर्यन्तं पञ्चकं स्थितम् ।
एवं वहिर्मुखाभावावसरे ह्युदयादिकम् ॥ ११ ॥

·महानयप्रकाशे
व्योमेश्वरीक्रमाद् यावद् रौद्रेशीपञ्चकं स्थितम् ।
(तद) बहिर्विश्वमाश्रित्या - । थ क्रियात्मनः॥ ९२ ॥
विमर्शात् परमाकाशपर्यन्तमपि तत् स्थितम् ।
+ + + + समाश्रित्य पूर्व पीठक्रमात्मना ॥ ९३ ॥
यागादिभेदरूपेण तज्ज्ञप्तिर्गुरुणा कृता ।
ततो विश्वस्य संस्थानमामूलात् प्रतिपादितम् ॥ ९४ ॥
मानमेयप्रमात्रात्ममूर्तिचक्रान्तमित्यतः ।
इदानी येन रूपेण सर्वाकारं विलीयते ॥ ९५ ।।
यथास्थितक्रमणव तद् वृन्दं प्रतिपाद्यते ।
सामरस्ये प्रवृत्तेऽपि ज्ञानमेलावलक्षणे ॥ ९६ ॥
वासनावेधसंस्काराः कालपासेऽपि यत् स्थिताः।
मतः कियां विना तेषां न(हि)निहरणं भवेत् ॥ ९७ ॥
चिद्विमर्शस्वरूपेण स्वात्मयागमयात्मना ।
अलं पासप्रवृत्तेन क्रियावेशेन तत्त्वतः ॥ ९८ ।।
भूय उन्मजनं न स्यादेपामिति विशेषतः ।
रौद्रेश्वरीमयः स्फारः परानुग्रहभूमिकः ॥ ९९॥
मिथ्या(विभि)मानरूपी यः संसारोऽन बिलीयते ।
निस्संम्कारप्रकामात्मा पराशक्तिः प्रवर्तते ॥ १० ॥
अरया एव ततो देव्या अपि प्राधान्यमिप्यते ।
निगवर(णं ? णता) यस्मादतः सञ्जायते स्फुटम् ।। १०१॥
पूर्व या यमस्कारभित्तिरूपाः प्रतीतयः ।
गोपानकमरूपेण चतुष्पष्टिनिरूपिताः ॥ १०२॥

·सप्तम उल्लासः ।
स्वचके पशुरूपाणां तासां धामन्त्रयात्मनाम् ।
चिद्विमर्शस्वरूपेण हठपाकेन गालनम् ॥ १०३ ।।
क्रियते चरुचर्यादिप्रक्रमानुभवात् स्थिर(:?म्) ।
तत्र रौद्रेश्वरीरूपं प्रथम पोडशात्मनः ॥१०४ ॥
मेयसंस्कारचक्रस्य विषयाभोगरूपिणः ।
निराबरणतां नेतुं प्रवृत्तं चिहिमर्श(क? त): ॥१०५ ॥
कामस्वरूपमामूलादत्र प्रस्तं समन्ततः ।
अहङ्कारेण सिद्धत्वं श्रित्वा तत्तन्मरीचिनाम् ॥ १०६ ॥
संहारभक्षिणीरूपं ज्ञानं सिद्धमयात्मताम् ।
भाविश्य मेयसंस्कारचक्र तत्र मलीयते ॥ १७ ॥
ततः कालस्वभावस्य द्वादशात्ममयस्थितेः ।
मानसंस्कारचक्रस्य प्रत्यावृत्तिकमात्मनः ॥ १८ ॥
अचिकल्पविकल्पाभ्यां चतुर्विशतिरूपतः । ।
मननत्राणधर्माभ्यां मन्त्रमिद्धमयात्म(नाता)म् ॥९॥
आविश्य तत्स्वरूपस्य विकल्योपक्रमो लयः।
भूचरीरूपमाविश्य क्रियतेऽनुभवात्मना ॥ ११ ॥
ततो विकल्परूपस्य निर्विकल्पप्रतिष्ठितः।
मेलाबसिद्धतां श्रित्वा कालपासो हि तन्यते ॥ १११ ॥
द्वादशात्मकमोन्मझमेलाथानन्तरं ततः।
तन्मात्ररूपसंस्कारास्तथान्तःकरणनयम ॥ ११२ ॥
भष्टाविह विशिष्यन्ते शाक्ता अन्यक्तमूर्तयः ।
तद्विनिहरणायुक्तं शाक्तनष्टात्मकं हठात् ॥ ११३ ॥

·महानयप्रकाशे
खेचरीरूपमाविश्य सूक्ष्मकालांशभेद(कः ? कम्)।
सूक्ष्मेक्षिताप्रकारेण परं तन्मात्ररूपिणः ।। ११४ १
एकस्य कामसंस्कारवेधस्याप्य(न्ति ? स्ति) संभवः।
तथैव चान्तःकरणत्रयसंस्कारभूमिगः ॥ ११५ ॥
मनुवेधोऽस्ति यस्याप्युधुगाप्यत्र संलयः (१)।
चक्ररूपं शाम्भवं + तश्चक्र क्रमतः स्थितम् ॥ ११६ ॥
श्रेयसः पररूपस्य शंस्वभावतया यतः ।
भवनं शाम्भवं तेन चक्रमेतत् प्रकीर्तितम् ॥ ११७ ।।
व्योमेश्वरी स्वस्वरूपे प्रत्यावृत्तिकमात्मना ।
रौद्रेशीरुपमाविश्य कालग्रासादनन्तरम् ॥११८॥
स्वकृत्यं सकलं कृत्वा सम्यग् विश्राम्यति स्वतः।
तदत्र सर्वसंस्कारचक्रमक्रमरूपिणा ॥ ११९ ॥
ज्ञातृभोगस्वरूपेण चतुष्पष्टिमयात्मना ।
स्फुटास्फुटत्वभिन्नेन मेयाभ्यासाद् यथायथम् ॥ १२० ॥
मेयमानप्रमातृत्वं विचित्रक्रमरूपतः ।
चतुप्पष्टिमयं मेयं मयंका(र) रसि(स्य ? प्य)ते ॥ १२१ ।।
मुद्रामन्त्रात्मकोऽत्रैव सम्प्रदायोऽनुवर्तते ।
प्रसङ्गादिह तस्यापि स्वरूपं प्रतिपाद्यते ॥ १२२ ।।
स्वरूपज्ञापनारूपं मुद्रासंस्थानमिप्यते ।
स्वविमर्शात्मना त्राणमिप्यते मन्त्रलक्षणम् ॥ १२३ ।।
नानानुभवरूपामु व्यवहारदशास्वपि ।
एतद् व्यं व्यातिसारं स्फुटं प्रत्यक्षतः स्थितम् ॥ १२४ ॥

·सप्तम उदासः।
अद्याप्यभिन्नरूपत्वात् परोक्षमिव वर्तते
यत्परिज्ञानवशतो भवो भवति मुक्तिभूः ॥ १२५ ॥
मुद्रामन्त्री बिन्दुनादौ निरीहात्मा तदाश्रयः ।
भविभागेन वर्तन्ते सर्वानुभवभूमिपु ॥ १२६ ॥
करङ्किणी क्रोधिनी च भैरवी लेलिहानिका ।
खेचरी चेति मुद्रायाः पञ्चात्मकतया स्थितिः ।। १२७ ।।
यो ज्ञानमन्त्रमेलावशाक्तशाम्भवभेदतः ।
क्रमस्तस्य यथासंख्यमेताभिः सर्वथान्वयः ॥ १२८ ॥
मुद्रामन्त्रनिराहाणां धामवर्णचिदात्मनाम् ।
अन्योन्याव्यभिचारेण सामरस्यादभिन्नता ॥ १२९ ॥
कमे सर्वज्ञपर्यन्तं प्रत्यक्षा कापि या स्थिता ।
यत्परिज्ञानवशतः कायवाङमनसाश्रयम् ॥ १३० ।।
सङ्कोचसंस्काग्लयात् सर्वाकारं विशुध्यते ।
आणवादिसमावेशत्रयव्यापकरूपता ॥ १३१ ॥
यत्रापि भिन्नानुभवात् स्वरूपस्थितये भवेत् ।
यादिक दिकल्म(?)त्रयमक्रमतो लयम । १३२ ।।
यत्प्रसादेन यत्स्फारात् युट्यते कालघट्टनम् ।
इच्छानिर्हरणात् सृष्टमाकालामि शिवावधि ॥ १३ ॥
मेयमद्याप्यनुन्मनप्रथाकथनरूपतः ।
केपाञ्चिदेव सशान्ता मुखान्मुखमनुक्रमात ॥ १३४ ॥
महार्थकथनं यस्या विना यादृशतादृशम् ।
यां विनापि नयस्यास्य वैलक्षण्यं न जायते ॥ १५ ॥

·महानयप्रकाशे
सैपा रहस्यरूपत्वान्मुखाम्नायैकगोचरा ।
लिपौ पातयितुं शक्त्या न सम्यग्वदते मना(क् ) ॥१३६ ।।
(कोटाक्षीक्रियते वुद्धौ तज्ज्ञानं सूक्ष्मदर्शिनाम् ।
प्रत्यक्षानुभवादस्या भेदग्रासो हि यत्नतः ॥ १३७ ।।
अवर्णाकारसंस्थानां प्रमातॄणां स्वभावतः ।
अपटाटङ्कसङ्केतात् कायसंस्थानतः स्थि(तम् १ ता)
[॥ १३८ ॥
कायसंस्थानरूपा च मुद्रा सार्वत्रिकी मता ।
करानुभवात्मत्वात् प्रथमं सा(रकिं ? कर)किणी ॥१३९ ॥
ततः करकरूपस्य स्वात्मन्याधारतावशात् ।
संरभात् क्रोधिनीरूपमसावाश्रित्य वर्तते ॥ १४० ॥
ततोऽपि तत्स्वरूपस्य सान्तविपरिवर्तिनः ।
यथायथं सम्भरणाद् भैरवीति प्रकीर्तिता ॥ १४१ ॥
ततोऽपि वासनारूपपुर्यष्टकविलापनात् ।
महाविलयरूपत्वाल्लेलिहानेति कथ्यते ॥ १४२ ।।
ततश्चापि (स्व)स्वरूपे प्रतिष्ठामभ्युपेयुपि ।
निरावरणरूपत्वात् खेचरीरूपमास्थिता ॥ १४३ ॥
इयं मा परमा मुद्रा ह्यापातालान्छिवावधि ।
तर्पयित्या जगत्कृत्स्नं निजसंस्थानतः स्थिता ॥ १४४ ।।
एवंविधं हि यत् स्थानं जङ्गमस्थावरात्मकम् ।
वाचकात्मस्वरूपान्तरध्यस्तं मन्त्ररूपतः ॥ १४५ ॥
भापाद्यने परामर्शात् स्वरूपत्राणयोगतः ।
अवर्णमयवाक् कल्प + + कारतया स्थितः ॥ १४६ ॥

·सप्तम उल्लासः।
अवर्णात्मा महामन्त्रो विश्वावरणतत्परः ।
निजस्वरूपटङ्कान्तपञ्चमुद्रात्मकं जगत् ॥ १४७ ॥
आकृप्य घट्टयत्युबैरनाहतहतोशितः ।
भेदप्रपश्योपशमः परामर्शान्तकोटि(शः? गः)।। १४८ ॥
एतद् द्वयं संविदन्तः सामरस्यतया स्थितम् ।
निरीहरूपे विश्रान्तिः परविशान्तिलक्षणे ॥ १९ ॥
वाच्यवाचकसंस्थानं वस्तुतः संविदेव हि ।
निरावरणता यस्मात् स्थिता तत्रापि वस्तुतः ॥ १५॥
परस्परापेक्षतया कालकामौ न तात्विको ।
नचापि न स्थितौ यस्मात् प्रतीतिपथि वर्तते ॥ १५१ ।।
निरावरणत्वञ्चि तदेवचितो यथा (१) ।
स्वसंवेदनसंसिद्ध तहदेवानयोन किम् ॥ १५॥
आमुखाद् भासमानं च यद्रूपमनयोः स्थितम् ।
केशोण्डुकाभाससमं तन्निरावरणं पुनः ।। १५३ ॥
अपरामर्शदोषेण केवलं ह्यनयोः स्थितिः ।
परामर्शः पुनर्देवी परानुग्रहभूमिका ।। १५७ ।।
परामर्श प्रवृत्ते तु शालनं यदि वा स्थितिः ।
अनयोः समतामेति योगिनः प्रति वस्तुतः ॥१५५ ।।
एतद्रूपपरिज्ञानदयपट्टनसम्भया ।
निरीहात्मा संविवेव प्रथतेऽनुपयोगिनः ॥ १५ ॥

·महानयमकाये
मुद्रामन्त्रनिरीहाणां धामवर्णचिदात्मनाम् ।
ऐकथ्यमनया भया प्रतिभावं व्यवस्थितम् ॥ १५७ ।।
मुद्रा स्वरूपकथनं मन्त्ररूपं च पूजनम् ।
संक्राम(चौथ) निरीहात्मा त्रयमेकतयाप्यदः ॥ १५८ ॥
पञ्चशून्यात्मकाकाशपिण्डरूपतया विभुः।
संविसंस्थानमाश्रि(त्योत्या)वर्णा(मा)जो विराजते॥१५९||
षोडशस्वररूपत्वमस्यान्तः प्रकटं स्थितम् ।
अपटाटासक्रेतात् केवलं न विभाव्यते ॥ १६ ॥
एतत्प्रभावाद् व्युत्थाने समाधियोगिनां भवेत् ।
अनुकार्यानुकरणसमानप्रतिपत्तितः ॥ १६१ ॥
एकस्वभा(वः? था) मर्वासु लिपिप्वेय विभुस्थितिः ।
अन्ये वर्णा विभिद्यन्ते यथा नायं पुनस्तथा ॥ १६२ ॥
एकरवरूपं मुद्रायाः करकात्मतया स्थितम् |
आक्षितेः शिवपर्यन्तं महासामान्यलक्षणम् ॥ १६३ ।।
तथैव वर्णराजस्य महामन्त्रस्वरूपिणिम् ? णः) ।
सर्यवाचकसामान्यध्वनिरूपतया स्थितम् ॥ १५ ॥
तथा खचक्ररूपायाः संविदोऽनुगमा स्थितः ।
निरीहात्मतयाप्येतद्वयविश्रान्तिलक्षणः ॥ १६५ ।।
तदिदं धारणाध्यानसमाधीनां स्वभावतः।
व्युत्थानेऽपि स्थितं साक्षात् त्रयमेकत्र संयमः ।। १५६ ॥
एतत्परिज्ञानवशाद विक्षेपो नास्ति वस्तुतः।
एतद्रूपापरिज्ञानाव का न विक्षेपभूमयः ॥ १६७ ॥

·सप्तम उझासः। + तदेतत् परमं गुह्यं योगिनीनां मुखे स्थितम् । मुखागमम्लानभयादुवाट्य प्रतिपादितम् ॥ १८ ॥ एतत्प्रकटनाज्जातो योऽपराधो महान् मम ।। मरीचिमण्डलं तन्मे क्षम्यतां गुर्वनुग्रहात् ।। १३९ ।। पण्डपिण्डस्वरूपस्य सूक्ष्मप्राणक्रमात्मनः । अस्यैव वर्णराजस्य लिपिसंस्थानमन्यथा ॥ १७० ॥ आनित्य परमा संवि(मन्मुण्डदण्डतया स्थिता । हत्संविदुत्थरूपाया वर्णारणिमयात्मनः ॥ १७१ ॥ ध्वनन्त्याः परमं नादं महासामान्यषाचकम् । अधाकुण्डलिनीस्रोतोमहावर्तफणाहतेः ॥ १७२ ॥ स्वस्फा(रार)वानरूपस्य निष्पच्या रचितस्थितः । प्रत्यावृत्या तु यद्धाममेयसंहरणात्मनः ॥ १७३ ॥ अमालान्तं पश्यन्त्यास्ततोऽपि परमे पदे । बिन्दुशून्यात्मनि स्थानान्निरावरणता ततः ॥ १७४ ।। मुण्डनं ज्ञानरूपेण दण्डनं च क्रियात्मना । मुण्डदण्डकमौ तेन मतौ ज्ञानक्रियात्मको ॥ १७५ ॥ शिरसप्रदेशे मुण्डात्मा ज्ञानेन्द्रियमयाश्रयः। कर्मेन्द्रियस्फारम(धो १ यो) दण्डात्मा तु ततोऽपरः ।। १७६ ।। आपो व्योमेश्वरीस्पन्दरूपो विश्व ? श्वोदयोन्मुखः । अन्यो रौद्रेश्वरीस्फारमयो विश्वविलायकः ॥ १७७ ।। • कस्यापि पिण्डनाथस्य देहसंस्थानरूपिणी । च्यातिसारा स्थिता मुद्रा पक्षप्राणक्रियामिका ।। १७८ ॥

·११ महानयमका सूक्ष्मप्राणक्रमोल्लासपिण्डनाथानुसन्धितः । महाप्रभावाज्जायन्ते योगिनामक्रमोदयाः ॥ १७९ ॥ प्रत्यक्षानुभवात् सोऽयमुत्तमः पिण्डवर्णराट् । योगिनो मु(ड्य ख्य)विश्रान्तिश्चिदानन्दाय कल्पते । परस्थूलक्रमौ प्रायो व्याप्तिसारी व्यवस्थितौ । सूक्ष्मक्रमप्रभावानामाकारो योगिनां मतः ॥ १८१ ॥ अतोऽत्र पिण्डनाथस्याप्युपयोगो व्यवस्थितः । धामवर्णचिदैकानयमस्याप्यनुभवस्थितम् ॥ १८२ ॥ आलिज्य (कां ? काय) ग्रसितुं यदा कालः प्रवर्तते । तदा भोगविनाशाय तदा कालो(वि? पि) कल्प्यते । पाण्यवाचकविच्छेदमयमाणक्रमात्मना। अक्रमोच्चाररूपेण चित्प्रकाशः प्रकाशते ॥ १८ ॥ अक्रमोच्चाररूपस्य क्रमात्मायं व्यवस्थितः । अदूरविप्रकर्षण सामान्यात्मतया पुनः ॥ १५ ॥ इत्थं खानुभवं त्यक्त्वा ये सङ्ख्यामात्रपूरणात् । यथाकथश्चिचक्राणां ग्रन्थ्याधारकलादिभिः ॥ १८ ॥ वर्णक्रमान्यैरन्यैव प्रकारैरसमजसैः । स्वरूपं बोधयन्त्युच्चैः (के ते)ऽपि (न) ज्ञानशालिनः ॥ नातः क्रमादयोऽप्यत्र ये तज्ज्ञैः प्रतिपादिताः । अनयत्वात् प्रपञ्चस्य नास्माभिस्ते प्रपञ्चिताः [॥ १८ ॥ आमूलादिलसति शाकिनीकमेऽस्मिन् शता+द्विगलितसंशयोदयो या ।

·अष्टम उल्लासः।
भन्यानामनुभवनिष्ठसम्प्रदायः
स्वानन्दामृतरसतृप्तये स भूयात् ॥ १८ ॥
इति श्रीमहानयप्रकाशे पदपक्रनिरूपणं नाम
ससमोलासः ॥
अपाष्टम उल्लासः।
स्वात्मज्ञानप्रवणं महामभावप्रवर्तनोपायम् ।
सृष्टिस्थितिसंहारस्वरूपनिष्ठक्रमं तनुमः ॥१॥
प्रत्यभिज्ञागम्यरूपप्रथनात्मगुरुदयः ।
वृन्दकमान्तैः स्फुरितः सर्वसंशयभेदकः ॥ २ ॥
अतो वृन्दक्रमस्यान्ते पूज्यते गुरुसन्ततिः ।
आत्मरूपपरिज्ञाने परानुग्रहकारिणी ॥ ३ ॥
भत आत्मपरिक्षाने सम्पन्ने निर्विकल्पकः।
विकल्पवासनाविद्धः पूजनामा प्रवर्तते ॥ ४ ॥
पूजा नाम न पुष्पाधैर्या मतिः क्रियते हढा ।
निर्विकल्पे महाव्योन्नि सा पूजा धादरालया ॥५॥
इति पूजास्वरूपस्य तत्त्वतः प्रतिपादनात ।
स्वसङ्कोचकलालोपे निर्विकल्पं हि पूजनम् ॥ ६ ॥
पञ्चाकाशखरूपस्य खचक्रस्यानुरूपतः ।
योन्यादिपञ्चरूपेण पूजनात्मा यतः स्थितः ॥ ७ ॥
तत्र योनिमहासत्ताविश्रान्तिः सर्वसंविदाम् ।
महायोनिस्वरूपस्य पिकायात्मतयोदिता (1)॥ ८॥

·४५
महानयमकाछे
प्रमेयभूमिकावर्तशहयोनितयोदिता ।
प्रत्यावृत्तिकमाद् भूयः खरूपपदरूपिणी ॥९॥
पायोनितया ख्याता ततोऽपि परमे पदे ।
निजविश्रान्तिमापन्नो दिव्ययोनितयोदिता ॥१०॥
इति संक्षेपतस्तत्त्वं पञ्चवाहकमस्य यत् ।
तन्निर्विकल्पतारूपसृष्टयात्मा पूजनोदयः ॥ ११ ॥
युगनाथप्रसादेन सर्वदास्य स्थितियतः।
अतस्तदात्मकत्वेन स्थित्यात्मा पूजनक्रमः ॥ १२ ॥
तत्र व्योमेश्वरीरूपं खगेन्द्रात्मतया स्थितम् ।
पञ्चाकाशस्वभावस्य निशावरणतामयम् ॥ १३ ॥
मानमेयमयस्वाङ्गसङ्कोचप्रसरक्षमम् ।
खेचरीभूचरीरूपं कर्मनाथसयोदितम् ॥ १४ ॥
प्रत्यावृत्त्या प्रमेयस्य महासंहाररूपकृत ।
संहारभक्षिणीरूपं मेपनाथतयोदितम् ॥ १५ ॥
भावात्ममयरूपत्वात्मध्छन्द इति वस्तुतः।
रौद्ररौद्रेश्वरीरूपं श्रीमच्छन्दतयोदितम् ॥ १६ ॥
तदित्थं युगनाथानां व्याप्तिसारतया स्थितम् ।
भदृष्टविग्रहाविष्टं व्योमेश्वर्यादिपञ्चकम् ॥ १७ ॥
अविकल्पकविज्ञानस्थैर्येण तदनन्तरम् ।
देवतारूपमासाद्य खस्वातन्यविजृम्भणात् ॥ १८ ॥
मनसः खण्डनोधुक्ता एकादश मरीचिकाः।
युद्ध्याचा एष संहारः प्रधानः पूजनक्रमः ॥ १५ ॥

·२७ अष्टम उल्लासः। सर्गावतारसंहारचक्राणामित्थमिष्यते । पूजनात्मस्वरूपाणां क्रमोऽयं निर्विकल्पकः ॥ २० ॥ अनाधिरूढवृत्तीनां व्युत्थानावसरेऽपि यत् । कालपासो भवन्नित्यं नानानुभवभूमिषु ॥ २१ ॥ अतः पूजनरूपोऽयमात्मज्ञानतया स्थितः । उपदेशतरोः पुष्पं चिदामोदमनोहरम् ॥ २२ ॥ ततोऽपि सर्ववृत्तीनां कलियासपुररसरम् । निरावरणविधान्तिः सङ्कमात्मा प्रवर्तते ॥ २३ ॥ कथनादेव येषां तद्विश्रान्तिर्जायते परा(म्)। सृष्टिस्थितिसंहारचक्रापेक्षा न कुर्वते ॥ २४ ॥ वृन्दक्रमानन्तरं तैरनाख्यं चक्रमिष्यते । सृष्टयादिचकत्रितयं तन्मते नैव पूज्यते ॥ २५ ॥ अस्सन्मतेऽपि तदपि परिपूर्णार्थमिप्यते । एतत्समारूविशात् प्रभावो हि प्रवर्तते ॥ २६ ॥ एतद्विमर्शसम्भूतबीरावल्यादितर्पणात् । सीहामनवीर्यस्य पहिष्णुस्तम्मनादिकम् ॥ २७ ॥ पूजनात् खेचरत्वं हि सिद्धसूत्रेपु गते । आत्मज्ञानात् प्रवर्तन्ते यथेच्छमणिमादयः ।। २८॥ कथं न पूजने चैव सामेऽपि स्वभावतः। प्रत्येकमस्ति त्रैविध्यमुदेका भेद इष्यते ॥ २९ ॥ आत्मज्ञानसमुद्यतैरिति निजैर्भावानुभासात्मकैः संविन्मजनसारतामुपगतः सृष्ट्यादिभिः पूजनैः ।

·महानयप्रकाश
सम्पूर्णामलसुन्दरामृतमयस्फारासवानन्दिताः
कालपासचरूपहाररसिका नन्दन्तु योगिनजाः ॥३॥
इति महानयप्रकाशे सृष्ट्यादिनक्रानिरूपण नाम
सटमोल्लासः ॥
अथ नयम उल्लासः।
यत्सर्गस्थितिसंहतिक्रममयैश्चकैरुपारूपितं
(न) स्वस्माच्च्यवते मनागपि पदाद्विश्रान्तिलाभात्मिकाद।
आविश्याथ तदक्रमक्रमकलोतीर्णप्रथं साम्प्रतं
तत् सङ्ग्राममनाख्यचकमुचितैयुक्तिकमैदृश्यते ॥ १ ॥
इत्थं गुर्वात्मदेवानां कथनादिकमात्मना ।
लोलीभावस्थितं नित्यं सर्वानुभवभूमिपु ॥२॥
अमे(दो? दे)ऽपि किलोद्रेकादेतेषां भेद इप्यते ।
तमाश्रित्यानुरूपेण प्रमेयं प्रतिपाद्यते॥३॥
प्रायो हि मैथुने मधे मांसे च परिदृश्यते ।
आसक्तिः सर्वजन्तूनां विशेषात् कस्यचित् कचित् ॥ ॥
यदि तत्त्यागसंरम्भः पूर्व तेषां विधीयते ।
उपदेशो न स मनागपि चिचे प्ररोहति ॥ ५ ॥
जन्मान्तरशताभ्यस्ता विषयेषु मतिर्नृणाम् ।
जरगौरिव सस्येभ्यः सा हि दुःखेन वार्यते ॥५॥
इति संवादतस्तेपो परित्यागो हि दुष्करः ।
अभ्यभूयन्ति ते यस्मादुपदेशकराय च ॥ ७ ॥

·नवम उल्हासः ।
यथास्थितोपभोगात्मपूर्व यत्तूपदिश्यते ।
तत्राधिरूढिर्लोकस्य श्रद्धापूर्व प्रजायते ॥ ८ ॥
प्रथैकरूपाभावाञ्च निहियन्ते ततः कथम् ।
प्रथाया भावपर्यन्तं रूपं तद् भिद्यते कथम् ॥ ९ ॥
भेदश्वेद कल्प्यते तर्हि कल्पनेयं न सत्यभूः ।
स्फुरणादेव वै तेषां गालनं नापि तात्त्विकम् ॥ १० ॥
तच्च कल्पैरसङ्ख्येयैर्बहुदुष्करचर्यया ।
नचास्ति स्फुर(णा)भावो ह्यन्यस्यानुपलभितः ॥ ११ ॥
अभावमात्र नास्त्येव स्यान्चेत् तद् भाति सर्वदा ।
तस्मात् तत्त्वमतत्त्वं वा न भावेन विना भवेत् ॥ १२ ॥
स्वसाम्राज्यवाद् भानं सतत्त्वातत्त्वयोः समम् ।
हानोपादानकलनातन्त्र वित्थं समर्थना ॥१३॥
यथास्थितस्य तस्यातः स्वरूपमुपपद्यते ।
एतत्परिज्ञानमयी जीवन्मुक्तिनिगद्यते ॥ १४ ॥
एक स्वरूपरूपं हि मेयमानप्रमातृतः ।
सर्गावतारसंहारमयैराक्रम्य वर्तते ॥ १५ ॥
स्वस्वरूपानुगुण्येन प्रत्येकं कलनावशात् ।
सृष्टिस्थित्यादिभिर्भदैश्चतुर्धा अपि ताः स्थिताः ॥ १६ ॥
कालपासान्तमुदयाच्चतुर्पा विहितो हि यः ।
तस्य विश्रान्तिरेकैच ततो दे(व्यात्र व्यस्त्र)योदश ॥
म(न्यामाख्यचक्रप्राधान्यात् पूजनीयतया स्थिताः।
तासामन्त्या स्वविश्रान्तिर्महाविलयभूः परा ॥ १८ ॥

·महानयप्रकाशे
सर्गावतारसंहाराः क्रमात्मानो व्यवस्थिताः।
अनारयमक्रममपि क्रमात्मैव तदाश्रयात् ॥ १९ ।।
अक्रमात्मपरामर्शात् कमारूपणरूपिणः ।
कालस्य सहसा ग्रा(स)मङ्कमादित्थमिप्यते ॥ २० ॥
यस्मिन् यस्मिन् हि विषये संक्रामन्ति मरीचयः ।
तत्र तत्र ह्यनायासादनाल्यस्फुरणं स्थितम् ॥ २१ ॥
उद्योगेनावभासवेत् कथं सक्तस्य सम्भवे ।
अचर्वितोऽवभासः स्यात् तदमृष्टतया कथम् ॥ २२ ॥
तत् सर्गस्थितिसंहाररूपे यो यः क्रमः स्थितः ।
तन्न तत्राममत्वेन अनारुयं प्रथमं स्थितम् |॥ २३॥
अत्रान्तरेऽपि विश्रान्तिः क्रमाक्रमपदोज्झिता ।
कालोपाधेरनाक्रम्य नान्तरीयतया स्थिता ॥ २४॥
नो चेद् भावान्तरे संवित् प्रसरेत् कथमन्यथा ।
तद्रूपमात्रावष्टम्भात् परिच्छिन्नात्मरूपतः ॥ २५ ॥
नीले तावत् स्थितं भानं भानं च (ति ? कि)ल चर्वणे ।
अक्रमेण स्थितं नो चेन्नीलसंविन्न सिध्यति॥ २६ ॥
आदौ नीलं ततो भानं ततश्च यदि चर्वणम् ।
अन्योन्यपरिहारेण नीलसंविन्न तद् भवेत् ॥ २७ ॥
कालक्रमात्मा कवितः क्रमध्यान्योन्यवर्जनात् ।
नैवं काचित् प्रतीतिः स्याद्विविधांशाभभेदतः ॥ २८ ॥
तन्निरंगवि(दंदा) भोगमयानाख्यानुमावतः ।
सर्वानुभवसमिद्धौ लोकयात्रा प्रतिष्ठिता ॥ २९ ॥

·-- नवम उल्लासमा आमुखांद-भासमानश्च क्रमो योऽयं व्यवस्थितः । यथानुभवमेतस्य भेदेऽनाख्यं-स्फुटं स्थितम् ॥ ३० ॥ तत्र. मेयस्वरूपस्य चतुर्धा,भेदसम्भव. । आदायकलितोल्लासस्तत्सम्भोगरततः परम् ॥ ३१ ।। ततोऽपि चर्वणं तत्र विरामस्तदनन्तरम् । एवं मानस्वरूपेऽपि चतुी भेदसम्भवः ॥ ३२ ॥ खौचित्येन परिजयो मातरूपे तथैव च। अत्र सर्वत्र विश्रान्तिरकैव निरुपाधिका ॥ ३३ ॥ आसा आदशदेवीना परामर्शवलात स्फुटम् । विकल्पवासनाशून्यं निर्विकल्प प्रवर्तते ॥ ३४ ॥ ये तु योपिव्यसनिनस्तन्मुग्वेनैव ते कमात् । कालपासपदे सम्यक् प्रविशन्ति-निराश्रये ॥ ३५ ।। केचिद् दर्शनमात्रेण तथाङ्गस्पर्शनात परं । हीन्द्रियोत्सत्तितश्चान्ये विश्राम्यन्ति निगश्रये ॥ ३६ ।। इत्थं योपियसानिना तिम्माऽनुभवभूमिका, । दृश्यन्ते कालविलये विधान्तिर्निरपाधिका ।। ३७ ।। सुटिष्टय)पृष्टयादिभेदेन चतम्रोऽनाख्यदेवा । प्रमेयभूमिमाश्रित्य कालपासपगः स्थिताः ॥ २८ ॥ क्षेपार्थस्थ कलेर्धातोरन्वर्शनगमात स्फुटम् । कालीशब्दश्चतसृणां देवीना वाचकः स्विनः ॥ ३९ ॥ क्षेपो बहिर्मुपेच्छालयोषित्मम्मोगजन्मनि । प्रवृत्व(ता. स्त) तम्यादिवशति कालमयः स्वितः। 2011 ·महानयप्रकाशे एवं मद्यव्यसनिनो ये कचिजन्तवः स्थिताः । तेषां तदाश्रयेणैव कालपासोऽभिधीयते ॥ ४१ ॥ तस्यापि दर्शनस्पर्शपानयोगब(ता? तः) स्फुटम् । उद्रेकात् कर्पतो दृष्टः कालपासस्य सम्भवः ॥ ४२ ॥ प्रविष्टेऽन्तः शीधुर(मं ? से) नेदनिहरणात्मके । स्थैर्यमेति चमत्कारी विना विषयसङ्गतिम ॥ १३ ॥ प्रतिविम्बमहाभोगमध्यभूमिविकासनः । प्रमाणभुमिमाश्रित्य चतस्रः कालिकाः स्थिताः ॥ ४ ॥ शब्दसङ्ख्यानवृत्तेश्च कलेर्धातोः किलार्थतः। स्थितिसृष्टयादिभेदेन चतुर्धा कालिकोदयः ॥ ४५ ॥ एवं मांसव्यसनिनामन्तरारवादभूमिनाम् । प्रमातृरूपमाविश्य चतनः कालिकाः स्थिताः ॥ १६ ॥ गतार्थस्य कलेर्धातोरर्थस्यानुगमादिमाः । दर्शनस्पर्शसम्भोगविरामोद्रेकता मताः ॥ ४७ ।। संहारसृष्टयादिमयश्चतुर्धायं क्रमः स्थितः । स्त्रीमद्यमांसभोगेपु चमत्कारानुवृत्तितः ॥ ४८ ॥ कालग्रासो व्यसनिनां कञ्चित्कालं स्फुट स्थित(म? :)। एतत्परिकररत्वन्यो भावना व्यवस्थितः ॥ ४९ ॥ युक्त्यानयैव तत्रापि कालग्राममयी स्थितिः । अनेनैवाशयेनैव परब्रह्मोपलव्धये ॥ ५० ॥ ललनामधुमांसानि पूज्यागाणि विशेषतः । तदित्यं सर्वभागानां सर्वानुभवभूमिपु ॥ ५१ ।।

·नवम हाम:
महार्थदृष्टया सुगमः कालपासोऽप्ययलतः ।
सम्यग वास्तुविचारेण भावाना(म ?मा)स्वभावतः ॥
लब्धवोपो(द)यानन्दं वन्दे संस्थानमात्मनः ।
इति सिरमुखाम्नाययुक्त्या नैवास्ति वस्तुतः ॥ १६ ॥
वस्तुस्वभावो यत्रायं कालः स्यात् कलनात्मकः ।
स्वविष्फारमयं सर्वमिदं संस्थानमात्मनः ॥ ५४ ॥
इति बोधोदयानन्दात् कः कालो ग्रस्यते हि यः।
तद्ग्राससंरम्भपरा याच द्वादश कालिकाः ॥ ५५ ॥
इत्यं विचार्यमाणानां न किञ्चिदिति निश्चयात् ।
एकैव चिदचिहोगभोगनिर्भोगलक्षणा ॥ ५६॥
विश्रान्तिः परमा देवी कालोपाधिविवर्जिता।
सविकल्पाविकल्पानां सर्वासां संविदालयः ॥ १७॥
कमात् क्रमपदोत्तीर्णा तदाभोगात्मिकापि या ।
अचला स्पन्दरहिता सर्वस्पन्दोपभोगिनी ॥१८॥
प्रत्यक्षभूता.सर्वस्याप्ययापि विविधैर्मुखैः ।।
तथा पूजनसङ्कामरुपायैरुपलक्षिता ॥ ५९ ॥
भासा द्वादशदेवीनां स्वरूपविलयावनिः ।
त्रयोदशीति या देवी कथ्यते झुपचारतः ॥१०॥
उपादेयतया सैव परोपास्यतया स्थिता ।
प्रयोदशीनां देवीनां स्वौचित्यानुसारतः।
अभिधाना(नि ? नि) वर्तन्ते हृदयङ्गमयुक्तितः ॥ ११ ॥
एतासामभिधानेन या मन्त्राक्षरमालिकाः ।
कालिकाक्रमदृष्टवाटुपचारेण ताः स्थिताः ॥ १२ ॥

·५४ महानयप्रकाशे मेलावदर्शने छत्र प्रत्यक्षज्ञानगोचरे । कथं मन्त्रस्य सद्भावः स प्रत्यक्षोऽपि वा कथम् ॥६३॥ अवर्णराजप्रत्यक्षः कायानुभवभूमिकः । पञ्चपिण्डात्मकोऽपि स्यात् सूक्ष्मप्रत्यक्षदर्शिनः ॥ ६ ॥ नान्यानि मन्त्रवर्णानि प्रत्यक्षानीव सर्वथा । उपचारेण तवृत्तिकालिका क्रमगोचरा ॥ ६५ ।। तत्तहिकल्पसम्भूतवासनावेधसंक्षयात् । सर्वाकालाविरहिता विश्रान्तिर्जायते परा ॥ ६६ ॥ इत्यमुत्थानविषये भावानुभवभूमिपु। प्रत्यक्षः सर्वजन्तूनां स्थितोऽसौ) पूजनक्रमः ॥ ६७ ॥ अन्यरावरकत्वेन ये भावाः परिवर्जिताः। तैरेव ज्ञानिनामित्थं जाज्वलीति परा चितिः ॥ ६८॥ एतदर्थानुसारेण स्तोत्रभट्टारके मया । स्फुटं ये विवृताः श्लोकास्तत् ++ ++* ॥ ६९॥ शुन भूयान् ॥ * इमानेवाशो मातृकायामुपलभ्यते ·LIST OF SANSKRIT PUBLICATIONS FOR SALE. RS, AR. 0 Ata Bhaktimanjari (Stuti) by H. H. Svati Sri Hàmı Varmı Mahir&jr. 10 स्यानन्दूरपुरवर्णनप्रवन्धः Syanandurapuravarnanaprabandha (kirja) br 4. I Svāts Sri Ramı Varmi Maharaj!, with the commentary Sundarī of Rajarajı Varma Koil lampuran, 2 0 0 Trivandrum Sanskrit Series. No. 1.- Daiya (Vyalarana) by Desa with Puruşakir of lipomalilabukamuni (out of stock). 100 No 25 Matt Annie 0 0 0 2 No. 3maF: Nalabhyudaya (Kavya) boy, Vam1na Blicti Bant (second edition). O No. Imperatorus: Sivalilarnava (Kavya) by Nilhanthus Diksita (out of stock). 2 Xo 5-faa Vyaktiviveka (ularihin) by Mahiina-Bha¢ft rith comracntary (out of stock). 222 Xo Cüzult: Durghatavrtti (Vyah'apa) by Siripadera (out of stock) in ATJA TAFI Brahmatattenpraka. sika (Velanti) by Sullivettiranta- <sti (old or stock), S- ATTITUR Pradyumnabhyodaya (Nafphalliy Nan Varm Blasa (out of stoc). 1 2 vis 0 ·2 RS. As. R. 1 No. 9-asyangal Viropaksapancasika (Vedantaj by Virana kşanatha with the commentary of Vidyaakra. varcin (out of stock). 08 0. No. 10-ATORIEI Matangallla (Gajalaksana) by Nilakantha (out of stock). 080 No. 11-तपतीसंवरणम् Tapatisamvarana (Nataka) by Kulasekhara Varma with the commentary of Sivarama (out of stock). 2 No. 12-OTHUATTA Paramarthasara (Vedanta) by Adišefa with the commentary of Raghavananda (out of stock). 080 No. 13-TTTTH Sobhadradhananjaya, (Nataka) by Kulagekbara Varma with the commentary of Sivarama (out of stock). 2 No. 14-farer: Nitisara (NIti) by Kamandaka, with the wingeutary of Sankarārza (out of stock). 3 80 No. 15-ETHETETE H Syapnayasavadatta (Nataka) by Bhasa (second edition) No. 16–afamátriranu Pratijnayaugandharayana (Nataka) by Bhasa (out of stock). 1 x 0 Pancaratra (Nataka) by Bhasa (out of stock). 1 0 0 No. 18-17TOTT Narayaniya (Stuti) by Nārāyana Bhatia with the commentary of Degamangalavarya 4 00 No. 19-ARAUITY- (second edition); ur. 17. uri by ::: 180 No. 17-4 1 No 20-fan Arimaraka (Sataka) by Bhasa (out of stock). 1 No. 21--reelta Balacarita (Nataka) by Bh&(out of stock).

·3 R3. AB. P No 22-ATH menerima Taria Madhyamavyayoga-Duta - vakya-Dutaghatotkaca-Karnabhara and Urubhanga (Nataka) by Błasz (out of stock) 1 8 0 No 23 turuarenta: Nanartharnayasam - ksepa (Kosa) by Kesatasramın (Part I, 1st and 2nd Kändas) (out of stock) 112 0 No 24a rufcopa. Janakiparinaya (Kavya) by Cakrı Kavi (out of stock) 0 No 25 1 0 0 12 No 26-siteit Abhisekanataka by Bhası (out of stock) 0 12 0 No 27HCETE. Kumarasambhava (Kavya) by Kalıdá sa with the two commentaries, Prakāśika of Arunagirinatha and Vivaruņa of Nārāyava Pandita (Part I, 1st and 2nd Sargas) (out of stock). 1 12 0 No 28 AESTHET: Yarkhanasadharmapraena (Dharmashtra) by Vikhanas (out of stock) 0 8 6 Yo 29-rometu Nanartharnayasam - kbepa (Kota) by Kesay isvämın (Part II, 3rd kanda) (out of stock) No 30-- orgara Yastuvıdya (Silpn) (out of sturt) 0 12 No 31-erighet Nanartharnarasam - ksepa (kos) by Kesayasyimin (Part III, 4th, 5th and 6th kandas) so 32ATTATT Kumarasambhava (Kavya) by Kaldász with the two coinmentanes, Prakasha of Arunagirinatha and Vivamna of Narayana Pandita (Part II, frd, 4sh and 3th Sargue) (out of thct). 2 80 ·1 1 NS.AS. P. No 33-ECETTE Vararucasangraha (Vvakarına) with the commentary Dípaprabhā of Nārāyaņa (out of stock) 08 (1) No .forgio Manidarpana (Nyāya) by Rujacadamıņmukhin 4 0 No 35-foret Manisara (Nyáy?) by Gopinatha 8 No 36,- TATAFTA Kumarasambhava (kavya) by Kalida <a sith the two commentaries, Prakasika of Arunagirinatha And Vuani of Narayana Pandita (Part III, 6th, 7th and 8th Sargas) 3 0 0 No 37—7:itate=4 Asaucastaka (5mptı) by Varrucı witli commentary 0 4 0 No 38-नामलिकानुशासनम् Ramalinganusasana (losa) by Amarasimha with the commentary Tfkasaryisva of Vandyaglutiya 1 Saryanındı (Part 1, 1st Kanda) 2 0 0 No 39.71 Carudatta (Nuktha) by Bhasr (out of stock) O 12 0 No 40--Carca Alankarasutra by Rujāual? Knynka with the Alatikira arvosva of Sankhula and its coinmentary ty Samudrnbur dlı (econd cdition) 2 8 0 No 41-VRHU Adhyatmapatala (Ve danta) by Agustunba 15th Virarımı of Sri Sankırı Bhd. it l’Adlı ( ut of soch) No 12-APPARATE Pratimanataka by Bh791 (nukas such) 1 8 0 No 43-नामलिङ्गानुशासनम् Namalinganusasana (hola) i Arnarsimba with the tro commentines, Ain irihowoxlghatana of Apimes amın anul 1971 1977 of Vantagliatfy. Siri Ann In (Part II, 21 han, 1 65 171919) 8 0 ho. 14- Tantrasuddha luy Diatrika Telutting (o il ny stock) 0 0 2 ·5 BS.AS. 1. No. 45-926qu Prapancahrdaya. No. 46-cfcHraria: Paribhasavrtti (Vy.- karana) by Nilašnntha Dikeita. O 8 0 No 47--सिद्धान्तसिद्धासनम् Siddhantasiddhanjana (Vedānta) by Krabănanda Sarasvati (Part I.) 1 12 0 No. 48-FESTO Do. Do. (Part II). 200 No. 49Tresentert Goladipika (Jyotişa) by Parmesvaa. 040 No. 50- magust: Rasarnavasudhakara (Alaskêr) by Singa Bhīpala. 3 0 0 No. 51--rangalan Namalinganusasana (Kola) by Amarusimha wth the tro commentaries, Amarakosodghatana of Keirasyāmin and TILāsarvasya of Yandyaguntiya Sarvănanda (Part III, 1o 12.14:17 2nd Kanda, 7-10 vargas). 2 0 0 No. 52-7aeTATATH Namalingan usasana (Rosa) by Amarışımba with the conmentary Tikasarvasva of Vanilyagluaţion Survånandha (Part IV, 3rd Kinda). 180 No. 53-fruitur: Sabdanirnaya (Vecânt:) by Pralkkatan.yatindri. 0 12 0 No. 54-tertiarraian: Sphotasiddhi. nyayapicara (Vy&kurum). D 40 No. 55-ANTEATTE Mattavilasaprahasana (Nätabel) bis Maliendravihmamarinnan. (out of stock). O 80 No. 56-Orient Manusyalayacandrika (Śilpa) (out of stock), 0 8 No. 57-yeah Raghuviracarita (Kavya). 1 40 No 58--सिद्धान्तसिद्धाञ्जनम् Siddhantasiddhanjana (Vedant) by Kirgnimus; dirskati (Part Ill). 200 ·6 RS, AS P. 0 1 No 59 Fra Nagananda (Nataka) by Harşadeva with the commentary Vimarsınl of Suvarâma (out of stock). 3 0 No 60-aygfa Laghustati by Lagbubhattåraka with the commentary of Raghavånaada. O 8 Na 61-सिद्धान्तसिद्धाञ्जनम् Siddhantasiddhanjana (Vedanta) by Krynînanda Sarasvati (Part IV) 0 No 62-FNHETE SE Sarvamatasangraha. (out of stock) 0 8 0 No 63--formateret Kıratarjuniya (Kavya) by Bharavi with the commentary Sa bdarthadipika of Citrabhânn (1, 2 and 3 Sargas). 2 8 0 No 64-ÀUHT Meghasandesa by Kalidasa with the commentary Prdfpa of Dakçıpâvartanatha 0 12 0 60-4444 Mayamata (Silpu) hy Mayamuni (out of stock) do 66-AEFAT Mabarthamanjarı (Darsana) with the combinentary Parimala of Mahesvarananda 4 0 No 67—Toten Tantrasamuccaya (Tantra) by Narayana with the commentary Vimuréint of Sahkarı (Part I, 1-6 Patalas) (out of stock) 3 4 0 ho 68--0744 pirt Tattyaprakasa ( agama) by Sri Bhojadeva with the commentary latparyadipuka of Sri Kumara 1 12 0 Jo. 61 Bryanta Isanasivagurudeyapaddhati(Tantra)by Ibảnagiva gurudes amisra Part I, Samanya pada) 1 No 70-आर्यमन्जुश्रीमूलकल्प Aryamanjusrimula kalp& (Part I). 0 3 4 0 0 ·7 RS.AS. P. No. 71- 0 0 0 Pagulas) (out of stock). 3 8 0 No. 72-arragoela: Isanasigaguradevapaddhati (Tantra) by Ilanabıragurudevamiſra (Part II, Jantrapada). 1 0 No. 73-9caftra Filet: Isvarapratipattiprakasa (Vedānta) by Madhusadanasamsvati. No. 74-piegfa: Yajnavalkyasmrti with the commentary Balakride of Vibvarů pâcârya (Part I – Acara and Vyavaham Adhyâyas). 3 0 No. 75-farea GH Silparatna (Silpa) by Sribumára (Part I). 2 12 0 No. 76-277 haq: Aryamanjusrimalakalpa (Part II). 300 No. 77--augarsta. Isanasivagurudevapaddhati (Tantra) by leanasiva. gurudevamisra (Part III, Kriyapıda 1-30 Patalas). 300 No. 78-mpcratoare Asvalayanagrhyasutra with the commentary Anávila of Haradattācārya. 2 No. 79-Tery Arthasastra of Kautalya with commentary by Mahamahopadhyaya T. Goņnpati Sastri (Part 1, 1 & 2 Adhikampas). No. 80-- HTC Do. Do. (Part II, 3—7 Adhikaranis). No. 81--7749Ff:Yajnavalky asmrti with the coinmentary Balakrida of Vibya. rapăcărya (Part II. Prayascittadhyâya). No. 82-ci Arthasastra of Kautalya with commentary by Mahamahopu. dhyaya T. Ganapati Sastri (Part III, 8-15 Adhikarapas). 6 0 3 12 0 4 0 0 2 0 0 ·S 18 AS P på 1 10 83 - arraferarefa Isanasıyagurudayapaddhati (Tantra) by Išāna sivt, urudevamibia (Part IV, Knya 1a 31-64 Patalas and Yogaradı) 3 8 0 No 84-आर्यमन्जुश्रीमूलकल्प Aryamanjusrimulakalpa (Part III) 0 0 No 85-faroserie Visnusamhita (Tantru) 2 0 No 86 - atat Bhai atacarita (hävyn) by Kronakavi 1 8 0 No 87--ATAEHYER Sangıtasamayasara (Sangſta) of Sangitåkara Pirkvadeva 20 No 88-1873 Kavyaprakasa (Alanhar) of Mummatabhatta with the two com mentines the Sampra layaprakasını of Sri Vidyacıkravartin and the Salı tyicâdamını of Bhattagopalı (Pirt I 1-o Ullasas) 3 0 0 No 89-shirzlet Sphotasıddhi (Vyakarın ) by Bharatam éra 08 No 90-PATATA Mimamsaslokavartika with the commentary Kaska of Sucaritanniára (Part I) 2 8 0 No 91--Matér Horasastra of V rihamıhırā Curya with the Vivarına of Rudra 3 0 0 No 92-utada Rasopanisat 2 0 0 No 93-चेदान्तपरिभाषा Vedantaparibhasa (Vedantelat Dharmara jārllvarıudsz with the cuininent iry Prakisk of Peddidi kşita 8 0 No 94- Brihaddesi (Singita) of Matan, muni 0 No 7, -Etil Ranadipika (Jyotiga) of Kunărag aba 0 1 8 ·9 RS, AS. P 0 to 96--*FATENT Rksamhita with the Blă sya of Shundasvāmin and the cornmentary of Vchbatamadhavaiya (Part 1, Ist 1 8 0 Adhyaya in 1st Aptakı) No. 97-71Graugargar Naradıyamanusamhita 20 (Smştı) with Bhasya of Bbwasy.un No 98- TEYGTH, Silparatna (Sılm) by Śrs kumira (Part II) 2 8 0 No 99—-fthieti Centre Mimamsasloka. vartika (Mímámsā) with the com mentary Kaskā of Sucaritamısra (Part II) 200 No 100-1025rat Kavyaprakasa (Alankara) of Vammatabhatta with the two com mentaries, Sampradayaprakabinſ of Srīvidyācakravırtin and Sahitya cadamini of Bhattagopila (Part II, 6-10 UP'Asas). 300 No 101-mühirag Aryabhatiya (Jyotiga) of Aryabhatacaryn with the Bhagya of Nilalantbasomasutyan (Part I Ganitapada) No. 102-aft Dattıla (Sangita) of Dattilamuni, 0 4 0 No. 103--format Hamsasandesa (Vedanta) with cominentary No. 101--ATEX PENITET Sambapancasika (Stuti) mth commentary, No 105fatalia Njdhipradipa of Siddha érikaplašimhbu No 106-14Thrift Prakriyaaryasia (lyskarap) of Sri Narayana 2 8 0 80 Bbatta with Ommentary (Parti) ·10 RS AS. P. 1 No. 107–474CF77 Kavyaratna (Kaisa) of Aiharldás? 0 12 0 No. 108-BANUEST Balamartandavijaya Nátala) of Devarajakau, 8 0 No. 109-TAHTE Nyayasara with the coinmentary of V&sudevaaari. 18 0 No iin-arazitu Aryabhatīya (Jyotisā) of Aryabhuţacārya with the Bhāşya of Silnkıntha-Omasutian (Part II. Kālakriyāpada) 1 0 0 No 111- Gu. Hridayapriya (Vaidyaka) hy Paramešvara, 3 0 0 No. 112--Fatura TERI Kucelopakhyana and Ajamilo. pakhyana (Sangīta) by H. H Svätı Sri Rama Varma Yahiraja 0 4 0 No 113--ataca: Sangitakrtis (Gana) of H H. Svātı Sri Rain Varma Maharaja 1 0 0 No. 114-ECHTHIET Sahityamimamsa (Aladkár) 1 0 0 No. 115-1 TETT Rksamhita (with the Bhagy of SLandasamia and the commentary of Icnlatamadhajarya) (Part II 2nd Adhyaya in Ist Astala ) I S 0 No. 116-417448tary Vakyapadiya (Vyakarana) with the commentary I'rahirnakaprikala by Helurajn son of Chatıraja. (Part I). 1 S 0 No. 117-FCENFUCTACTH Sarasvatikantabharana (Vzákaranz) by Bhojadeva 31th the cominentury of Sri Nariyana Dandınátha, 18 0