Canegie Mellon Univeristy

Samasa Chakravathi

2006/02/27

PDF Proofread

Front matter

No text on this page.

| - ఉపయుక్తశ్లోకాలు సదృశంతిషులింగేషు సర్వాసుచవిభక్తి! నని నేషనచసర్వేషుయ న్న వ్యెకి తరవ్యయః || a t యల్లి గంయద్వచనంయాచవిభ క్వితే ష్యస్య 1 తల్లింగంతద్వచన: సొచవిభ కీర్వ శేషణస్యా పే !! S1 లింగం ఖ్యా విభే దెపివి శేషణ విశేష్య తొ ! విభ క్తి:పున రె కైపు శేషణ, వేష్య యోః 4 3 1 నస్యాన్నియ లింగేషు తెప్పలి : గంవి శేష్యవల్ | త్య'దా దిషుక చిల్లి గం ఏథెయో దైశ్య గంభవేత్ || 9 | విశేషణ : పురస్క, త్య విశేష ్యంతదనంతరమ్ | కతృణమణ క్రియాయు క్తమేతచన్వయ లక్షణమ్ || 2 || వి శేష్యంతుప్రథానం స్యాదప్రధానం విశేషణమ్ ద్వా భ్యాంయు గమిలిపోకు తిభిన్గా కైర్వి శిసకం || ఓ || కాలాపకంచ తుభిః స్స్యాత్తమాధ్వణంకులకమతం | లళయోల డయో సద్వజ్ఞద యోర్వబయో సదా i!2! రలయోర్నణయాశ్చాంత సవినగాణ విసగణ యోః ! సబిందు కొవిందుక యోస్సాదభేదేసకల్పనమ్ || J' (ఇడమః ప్రత్యక్ష గతం ) ఇడమస్తుపన్ని కృష్ణం ) సమీప గ్రావతిక చైతటోరూ పం | అదనస్తువిప్రకృష్టం తదితిపక్షే జానీయాల్ ! F | ఈషద రైక్రియాయో గేమర్యా దాభివిధౌచచుః | ఏతచూత జీత-విద్యా ద్వా క్యస్తరణయోగజీల్ lloo! నష్టివాగు లొపమనావ్యోరుపసగః యో: ఆప-చేపహలంజానాం యథావాచాని శా |Inal వగాహః, అన గాహః || సిధానం | అపిధానమిత్యాది || ప || ఉపను. 7ణగాత్సర్ బలాదన్యః ప్రతీయ తె | ప్రహారాసరసలహా కవిహారపరిహా ఓనత్ || 19 || భాత్వధక బాధ తేకశ్చిత్క శ్చిత్తమనువళూలె | తవేసవి సష్ట్యన్య ఉ పసగణ గతి స్త్రీI lev3! కవచ ..ముంచతి || త్యజత్యఢణః ! ఆముం చతి | బధ్నా తీత్యథEః | ఏనంతిష్ఠతి ప్రతిష్ఠతే ఇత్యా డౌధాత్యర్థ బోధః ఆగచ్ఛ తీత్యతః అధ్యా గచ్ఛతిపర్యాగచ్ఛతీక్యా తొ నవి శేషః | యున శ్రీకృత స్సంయున శ్రీక్యా వావి శేషః ఇత్యాదిక మేణా దాహణంప ) పరా, అప్యసం, అను, అన్యసిస్టర్, మఫ్ డు,,ని,ఆజ్ , ని అని, అపి, ఆ 4.

ఉపయు కల్లో కాకి తి,సు,ఉత్ , అభిమతి, పరి, ఉప, 13 ఆపాదయో ద్వావింశతిరుపసర్గాః ti ||లడ్వత మానేలెడ్వెధూ తెలుజ్ఞ జైట సథా ! విధ్యా శిషా స్తులిజ్ లో బొల్మజ్ఞుటాలుష్పవిష్యతి !!x || ప్రధానక రణ్యాఖ్యాయే లా దీ నాహువ్వీ కణాం || అప్రధా చేసుహాదీనాంణ్యం లేక దుశ్చకర్మణః || అక మజాకస్సకమా? చద్వికమాణ చద్వికతృణకః | చతురాణ ధాత పస్తే శ్యః పాయలాడయోష్టదా la! వివక్షోథెడతొ న్యే ఓ ప్రయో గాస్స్యు: నేక భా! ధాతొ రకమక కాత్క తృభానయోస్సు ల డా దయ3 | 2!! సమక్ కొళతళా రిచక మూణ్య పిలడాడయః | ద్విక మఃత్కళకానిచ గౌణెమ్యు చక మణి 13 || ప్రయోజ కేక తకారిచ కమణిస్యుద్విజా కతృకా కాల్ | ఏతేష్టధాప్రయోగాస్సు కన్యే వైన. క్షి కాయనా 15 (క్రియమాణుతుయత్కమళ స్వయ మేనప్రసిధ్యతి! సు క రైస్స వసు ర్యసామణక శేజా తు విదు: 12.!! ) సౌక ర్య ద్యొత సెక తర్వ్యాపొరస్యా వినక్షయా ! కిమకణ? కతృప్ తాస్యా చ్చెత యోగఃకమః క తజారి !!! ఏవంక రణక శ్రాది ప్రయోగా ఆగలక్షణం! కమః శూన్యఃయాక తృణయక్తో కమణక ఈరితః || 4 || కతృణకర్త క్రియాయు కప్రయోగస్స్యాత్సక నుః కః | కమడ్వయ క్రియాకతృజా సంయు క్తస్సాద్ద్వికమణకః | యత్మక తృః తృతీయాస్యా త్కమణ ప్రధమాన వెల్ | సకచుకాణీప్రయోగస్స్యాయావాచకసంయుతః #Jil కతృణ తృతీయా యుగ్భావే ప్రయోగస్సౌ యాయుతః ! థనంత ద్వితీయాంతకమ భ్యాం క్రియయాసహ IF || యతకతృకొత్య తీయాస్యాత్సర్వక మజాకక మణి! సమాంతతృతీయా తకతృకాభ్యాం కీయయాసహ ||93|i య క రవ్వి చూతు సద్వికతృణకకతః రి || కతృణద్వయంతృతీయాంతం ప్రథమాయత్మణ koll క్రియాయుతః ప్రయోగోయు స్యాద్వికతృణకకరణ : ఏపమష్ట ప్రయోగాస్స్యుక ధస్యాత్కకర్తరి !!ns || ప్రయోగ్యంకియాక ర్తృయుక్తోక రక ఉపయుకశారా? -- పై ఈరితః ! కర్తృశ్వాకరణాదీనాం ( ప్రాయనస్స్యాత్సక రకః || 3 !! - బి.రాజ ' రామాభూమండలము పొలయల్! రామచందో దశ . మములో మనీకయున్ lit . 'వెణా లభ్యతయ రాణి ధూ యతక్షితా | రామేణకుంభకణ పొగనీయతసురాలయమ్ inall? సరాఘన స్నేకుం బంధయాచూసవారిళా | రామేణక పిభి స్సీతురకా రకాశ్యత జలా శయే || mk || రామసంస్పర్శ నాచ్ఛేనఁస్వయంధనుర భక్తి | 'రామబాణపు ప్రసాలాక్ తరసా స్వయమచ్ఛినల్ | 02 || శము నుధ్వవనం మజ్జ నచిక లంజ గణన , భసరొదనహ ససేమ్) | కుటిలొత్సుక లేభ మణంయత సంకరణం జరణంశక నంగ్లానికి 0.7 వృద్ధిక్షయభయజీ వితమరణంలజ్ఞాసత్తా జాగరణమ్ || శయనకీ డా రుచి దీప్యఢజంధా తుగణుతముక రకమాహుః In? !! శాష్యతి ధ్వనతి | మజ్జకి 1 కుండ తి ! జృంభతే ! దభ్నోతి | దికి | హసతి | హూళ్ఛతి ఉత్కంఠ | యత తె 1 క్షరః ! జీర్యతి 1 శక్నొతి | గ్లాయతి | వర్ధ 31 క్షీయతే ! ఏ భేత్ | జీనతి ! మియ తే | లజ్జతె | ఆస్తి 1 తిష్ఠతి ! జగతి = ! శెలే | క్రీడలి 1 Fచ 3 II దీప ్యలె | ఏవంక వేశోదా హరణాని తత్తదర్ధకొని వోర్టవ్యాని !!!! ధాత్రధాణంత రేవృత్తై త్వరైనొపసంగ్రహాల్ | ప్రసి ధైరవివక్షతః క కమిక్ కాకియా 11.9 H వహతి భారం 1 అరాంత రే ! నదీమహలి ! స్యందత ఇత్యథః!! కొత్వ నసు X -- 1 నృశ్యతి | గౌతిక శిక్షపలి | జీవతి | ప్రాణాక్ భారము 72 | ప్రసిధైః ! మెఘోష త్యాది | క క్షణో వివ క్షణ | హికొన్నయస్చ. శృణు తెనకి, ప్రభురిల్యాది! పిక కాగిత సర్వస్వం కటాక్షైడ్ కలశోళరాత్ | దర్వ్యాపోయాం బుధే స్త్రీ సూర్యబాత్సుంహi n! కి రాచక రకరణం సం ప్రబోనంత డైనను | ఆసాగా నా కరత్యాహుః రకాణిషట్ ! కరాభవతి ధాళ్వ రైస్వాతం లో వినమః | క రస్యాతి. యాక గు రాష్ట్రుమెష్టత మహియల్ 13: కరణ సామా ప్రకృష్ణ -- | గా -- ఉపయుక్తాంశశ్లో కాని ముపకారికం|క రణాయుమభి మ్రితిసంప్రదానంస ఉచ్య తే || || అపాదా నమపాయేయద్ధు ను తదచలంచలం కియాధారోఢీకరణంకతృ క క్తము ఫోనయః !!2!! ఏ ఔషాంకియయాయో గె సంజ్ఞాక రాది కాభవేత్ | వి వక్షాతః కారకాణిభ వేయుఃక్వచిదన్యథా !si దుహ్యా చట్టాడు శ్రీ చ్ఛి చిష బూ 992 సుజిమధు షామ్ | కర్తయు క్స్యాదక ధితంతధాస్యా స్నేహృకృష ్వహామ్ 112 11 డుహాదీనాంద్వాదశా నాఁతథానీ ప్రభృతీనాం చపుణాం కర్మణాయమ్య జ్య త | త దేవాకథితంక రైతి పరిగణనం జన్యమి 1్యర్ద ందోగ్గిపయః | బలి. యాచ తెపసుధామ్ | తం , బానొదనంపచతి | రాక్ :దండయత్ | వజమవరుణదేగాం మూణనకంపుభానంపృచ్ఛతి తి ! వృక్షప పచినొతిఫలాని | మాణనకు గ రంబూ తెశా సివా ! శతంజయతి దేవదత్తం | సుధాఁక్షీరనిధీం మ థ్నాతి | దేవద శంశతఁముష్ణాతి 1 గ్రామమజాలనయతి | హరతి 1 క | వహనా | అర్ధనిబంధ నెయంసంజ్ఞా | బలింభిక్ష తెనసుధామ్ || చూణవకంధ రంభాష తె ! అభిఛత్తేన కీక్యాది ||సూ || అధిశీజ్ స్థాసాం కర అధిపూర్వాణా మేషామాధారః కరస్యాత్ | అధి శెతె | అ ధితిష్ఠతి | అధ్యా సేవా వైకు. రంహరిః ||సూ || ఉపాన్వధ్యా జ్వసః | ఉ సాదిపూర్వస్య పస తెరాధాగఃకరస్యాత్ | ఉపసతి | అనువసతి | అ ధనసతి అనసతి వా వైకుంఠంహరిః ||వా || అక రక ధాతుభిర్యోగే దె శః కాలొఛానొగంతవ్యొధ్వాచక రసంజ్ఞక ఇతివాచ్యమ్ | కురూ స్వపితి | మాసమాస్తే | గొదొహమాస్తే | కోశమా సే ఇత్యాది క మే” దాహరణిం||సూ ! గతి బుద్ధిపత్యవసా నారశబ్దక రాక రకాణాను ణిక రాసణా | గత్యాద్యర్థానాం శబ్దక రకాణామక రకాణాంచాణా యఃక రాసణా కరస్యాత్ | సత్య వసానం భక్షణం || శతూనగమ యత్సవ గణం వెదార్ధం స్పానవేచయల్ | ఆశయచ్చామృతం దెవాన్యె దాన ధ్యా యద్విధిమ్ | ఆ సమశ్సలి లేపృథ్వీం యస్స మెహరిర్గతిః | | -- శ్రీరస్తు స్త్రీహయగ్రీవాయనమః | -- సారం స్తారంహయగ్రీవం చాలవ్యుత్పత్తి సిద్ధయె ! సచూసచక్రవర్త్య చ్యతన్య తెసప్రమాణకః || ౧ | సమథః పదసంఘాతస్సమాసో న్యాక పద్యభాక్ ! తదర్ధబోధకంవాక్యం విగ్రహస్సద్విధామతః i _9 !! లౌకి క్కో లౌకిక శ్చెతి ప్రయోగాహళాస్తులౌకిక : 1 అలౌకిక ఆయార్ష ప్రయోగాన ఈతః || 3 1 ద్విధాసమాస స్సామాన్య విశేషాహ్వయ భేదతః | సుప్పు పేతి సమాసస్స్యాత్సామాన్యా - నన్య సంజ్ఞకః || 3i కృత్తద్ధిక సమా సైక శేషస నాచ్యం తథాతురూపొః పంచనృత్తయః ! : రాథాభిధానంవృతిః : వృత్త్యరాణవబోధకంవాక్యం విహః ! సచద్వివిధః గౌకిక్కోలౌకికన సనిష్ఠతత్వాత్సాడుగౌకికం | స యోగానహోక్ సాధురలౌకికః | తతః ఏ కాషీకా భాగలక్షణ సామర్థ్యవిశ్ స్టపదసంఘస్సమాసః 1 తదర్ధబోధకవి సహవాక్యం ద్వివిధంలౌకికడు లౌకికంచెతి ! తత్ర రాజ్ఞఃపురుష ఇత్యా విధేహవాక్యంలౌకిక లోగా ప్రయోగార్హంసాధు రాజ జస్ పురుషసుఇత్యా డివిగోహవాక్యం శాస్త్ర ప్రక్రియార్హమలౌకికంలో కే ప్రయోగాసరమసాధు ! తప్పు సుషాది విశేష సంజ్ఞాసూన్య స్సుప్పు పెతి సమాసస్సామాన్యసమాసః in మ్వెవిధః H నామపూర్వపదో ఒన్యయపూర్వపపశ్చేతి ! తర్యాదు ఖా | పూర్వ భూతో మాశపూర్వః ! విస్పష్టంపటు? విస్పష్టపటుకి చా గర్థ సదృశో వాగథావివ : అన్యయ పూర్వపపోయథా ! ససకదా సైకధా!ఏపంనాంత రీయక మిత్యాది !! అథవి శేషసమాసొసోహ చాలు వాగ్నేయపురాణే ! .! షాఢాసమాసాస్సం – పొదష్టావింశతధా పునః | నిత్యా నిత్యత్వ దెస లుగలు వనచద్విధా || a t ఠాష్ట భాతత్పురుషసప్తధాక ధారయః | సదాచబహు ఏ హిద్యను -- | | ఉద -- ము సమాస చక్రవరాఖ్యగం రాభాషితోద్విధా ! - # ద్వంద్వశ్చద్వివిధో జైయ్కో వ్యయీభా వొద్విధామతః ! లెషా పునస్సమాసానాం ప్రాధాన్యం స్యా చ్చతుర్వి ధం & 3 4 పథమువిశేష సమాసషడ్విధః | తత్పురుషఃక ధారయో బహుఏహిద్వ = గుద్వణంద్వా2 వ్యయీభావశ్చేతి ! తతా ప్రాయె? పూర్వపదార్ధప్రధాన్కొన్య యాభావో వ్యయళ్ళ ' ఉ త్తగపదార్థ ప్రధాన స్తత్పురుషః ఉత్తరపదలి గళ్ళ | ఉభయ పచాథక ప ధానా వ్వంద్యః ఉత్తరపదలి - గళ్ళ --- అన్యసదాథ ప్రధాన్ బహువీ , హిః విశేష ్య నిమ్నశ్చ • దిగుక రధారయా తత్పురుష భేదౌ | శ పునద్విజ విధః 1 నిత్య సమాస్కో నిత్య సమాసశ్చేతి ! అవిగహోస్వ పదవిగ్రహ్కోవానిత్య సమాస 1 యథాదిశయోర్మధ్యం అసదిశమ్ ! కు త్సితః పురుషఃకు పురుషః | కుంభంక రోతీతి కుంభకారణ త్యాది ! స్పషద విగ్రహ్కో నిత్యసమాసః 1 యథా రాజ్ఞః పురుషో రాజపురుషఇత్యాడి పునద్వి: చిధః | లుక్సరూస్కో లుక్సమాస శ్చేతి 1 యత పదయోః ప బానాంవావిభక్తిలు వ్య తెస లుక్సమాసః 1 యధారామశ్చలక్ష్మణశ్చ రామలక్ష్మణ్ ! ఏనం రామలక్ష్మణ భరతశత్రుఘ్నా ఇత్యాది 1 యతని భక్తిన్న లువ్య తేస్కో లుక్సమాసః ! యథాస్తోకాన్ముక్తః | స్తంబేరము ఇత్యాది . తృతత్పురుషా ఇష్టవిధః 1 ప్రథమా తత్పురుషోద్వితీయాత త్పురుషస్తృతీయా తత్పురుషశ్చతుషేణ తత్పురుషః సంచమీతత్పురు షషష్ఠీ తత్పురుషస్సప్తమీ తత్పురుష నక్ తత్పురుష శ్చెతి 1 తత పథ మాంతం పూర్వపదం షష్ఠ్యంతాదినొత్తగప దినసమస్య తెచేత థమా తత్పురుషః 1 సయథా (1) పూర్వః కాయస్య పూర్వకాయః ! ఏవంతి పరశాయ 1 అధరకాయ 1 ఉత్తరకాయః ( 9) అధకాంపిప్పల్యా అధక (1) పూర్వాపరాధరొత్తర మెక దేశి నే కాధిక ర₹ఉవయవివాచినాస హపూర్వాదయస్సమస్యన్ షకత్వసంఖ్యా విశిష్టశ్చేదవయవీ 1 షష్టీస మాసాపవాదః 1 (3) అధకాంనపుంసకం ఈ సమాంశవాచ్యథ శజ్జా -- . . 1 a తనకు అను పాటలు మానులు - తత్పురుష సమాస పిప్పలి ! అధ=ంకొశాత క్యా అధః కోశాతకీ (1) ద్వితీయంభిక్షాయాః ద్వితీయ భిక్షా | ఏవంతృతీయభిచా | చతుధ భిక్షా 1 తురీయధిక్షా ! పక్షేభిక్షా ద్వితీయ మిత్యాదిషష్టీ తత్పురుషాపి (3) పోపొజీవితాం ప్రొపజీవికః ! ఆషన్నొజీవి కాచపన్న జీవిక: పక్షే జీవితాపాపం త్యాదిద్వితీయా తత్పురుషోషి | (3) మాసొజాతస్యయస్య సమాసజాతః! ద్వితీయా తత్పురుషోయథా (1) కృష్ణుః, కృష్ణతః 1 కాంతా రమతిః, కాంతారాతీతః ! నరకంపతితో , నరక పతితః | గ్రామంగ తొామగతః | తుహినమత్య స్తితుహినాళ్య సః ! సుఖంపాపసు ఖపా పి | సుఖమాషన్న స్సుఖావన్న 8 (2) గామంగమీగాష గమీ అన్నంబుభుక్షుః అన్న బుభుక్రము: (4) మాసం మితఃమాసప్రమితః ప్రతిపచ్చంద98. 1 మాసంపరిచ్ఛేత్తుమారబ్ధ వానిత్యథE : ! నిత్యం క్లీ బేయస్స ప్రాగ్వల్ !వా! ఏక విభక్తాపషష్ఠ్యంతవచనమ్ ఏక దేశీ సమాస విషయకోయము.పసజ నసంజ్ఞాని షేధః| తెనార్ధపిప్పలి ఇత్యాది! (1) ద్వితీయతృతీయగతుర్థతురీయాణ్యన్య తరస్యాం! ఏతాన్యేక దేశినా సహఫాగ్వద్వా | ప ఇషష్ఠీ తత్పురు.జ.పి ( 9) ప్రా పాపన్నె చద్వితీ యయా|| వాసమస్యే లె! ప డై ద్వితీయాశి తెత్యాది నా సమాసః (3) | లాఃపరిమాణినా || పరిచ్ఛేద్య వాచినా సుబం తెన సహకాలాస్సమస్యంతె ద్వయోరహ్నోస్సమాహారోద్య ్యహః ! ద్వ్యహోజాత స్యయస్యద్వ్య హజాతః | ద్వేఅహనీజాత స్యేతి విగ్రహే ఉత్తరప దేసపరిమాణినాద్వి గొస్సిద్దయేబహూనాంతత్పురుషస్యాపసంఖ్యానమితి బహజపద ద్విగౌ ఆహ్నోహ్న ఏ లెభ్య ఇత్యహ్నా దేశద్వ ్యహ్న జాతః ఇతి | పూర్వతతు నసంఖ్యా డెస్సమాహార ఇత్యహ్నా దేశని షేధశి (6) ద్వితీయ్మాతాతీతప తితగతాత్య స్తప్రాప్తాప న్నైః! ద్వితీయాంత శితాది ప్రకృతి క్రైస్సుబు లైస్సహవాసమస్య తెసతత్పురుషః (x) గమ్యా దీనా ముపసంఖ్యాసం (4) కాలాః!! 3నెత్యెవ. అనత్యంతసఁయోగాథ50వచనమ్, !! సంగుడు i ఆ మందు -- సమాసచక వరాఖ్యంగా (1) ముహూతణసులు ముహూతజా సుఖమిత్యాది ! తృతీయా తత్పు, తుషాయధా ! ( 9) సంకులయాఖండి కంకులాఖండి ! దాన్యేనార్ ధాన్యాధE (3) మా సేస పూర్వొమాసపూర్వం : డెవెనసదృశో దేవ సదృశః ! ఇంటె సమఇంచనమః! మాషణ కోసంమాజనంగా షాం పణం ! ఓనందూష కలమీద్యొది 1 చాచాకలహావాక్కలహః 37 Bణ నిపుణః, ఆగారసిపుణః ! గుడేసమిణీకు డమిశః ! ఏవంగుడుం మిశ్రాధానాః ! ఆచాలన్ల (ర) చూసేనావరొచూసావకః (2) హలి ణా తాతొ హారిత్రాతః ! నఖేరిన్నొ నఖభిన్న! : ఏనఁనఖనిర్భిన్న: (1) కాకేన చియాకాక పెయానదీ : నా తెనచ్చేద్యం వాతచ్ఛేద్యం తృ ణమిత్యాది ( 2 ) దఛ్నా ఓదనంచఖ్యోదనం (1) గుడెనభానాశిగుడి ధానా?!! ---చతుథీ తత్పురు పోయగా (C) యూపొయచారుయూ (1) అత్యంత సంయో గేమ! కాలాఇ త్యేన వ || కాలాఇత్యేవ ! అల్గానాథకంవచనమ్ (3) తృతీయా తత్కృతా ఫేక నగుణవచ నేన! త్కృతేతిలుస్తతృతీయాకమ్! తృతీయా స్తంతృతీయా కాశృతగుణవచన్న ఆశలెనచసహస్రా గ్వల్ (2) పూర్వన దృశ్యకమోనాధ కలహ నిపుణ మిక్కర్లు ! తృతీ యాంత మే లైస్సహస్రా గ్వల్ | (6) అశరస్యో ససంఖ్యానమ్ (1) క తృణకరణైకృతా బహుళం!!క రరిక ఈశాచతృతీయా కృదం తెన బహులం ప్రొగ్వల్ | కృష్ణ హల్లెగలి కారక పూర్వస్యాపి గ్రహణం : నఖనిగ్భ న్న-1 (1) కృతి రధికార్థనననే ! స్తుతి సింహభలక మర్ధవాద వచనమ ధికారకా పచనం తతకర్తరికరణేవ తృలీయాకృత్యహత్యయాంతై స్స హప్రాగ్వల్ (ఆ) ఆ న్నే నవ్యంజనం!! సంసారవ్యవ్యణాచకంతృతీ యాంతమన్నెన ప్రాగ్వల్ (తా) భజ్యేణ మిశీక రణమ్ (C) చక థీకా తదధాణధక బలిహితసుఖరక్షి లైం!! చతుర్ధ్యంతో థొ యయత్తద్యాని "నాఆథ్యాదిభిశ్చతుర్థ్యంతం ప్రొ గ్వల్ ! తదథేజానప్రకృతి వికృతిభావ ఏవ నిరక్షిత గహణాజ్ఞాపకాల్., అథేక న నిత్య సమాసోవిశేష్యలి? రాముడు తత్పురుష సమాసం పదారు 1 కుండలాం హిరణ్యం కుండలహిరణ్య మిత్యాది ! ద్విబొయా సంద్విజాధకూప ! ద్విజారాయవా గూళీ ! స్వర పయః 1 భ్యోహితంగోహిత | గోభ్య స్సుఖంగొసుఖం , గోభ్యోరక్షితం గోరక్షితమ్ || --- పంచమీతత్పురుషాయశా (1) దొరాగ్భయంతో రభయు (9) వృకాద్భీకొనుక భీతః ! సింహాద్భీతిః సింహ భీతిః ! వ్యా మాద్భీ : వ్యాసుధీః (3) సుభాద పెతస్సుఖా పెతః | ఏవఁకల్పనా పోఢః ! చకము క్తః ! స్వర్ణపతితః ! తరంగాపత స్తఇత్యాది (8)స్తో శాను క్తః ! అల్పాను క్తః ! అంతి కొదొగతః ! అభ్యాశాదాగతః ! దూరాచాగతః | విషకృపాచాగతః | కృచ్ఛాదాగతః ! - షష్టీ. తత్పురుజయథా (1) రాజపురుషో రాజపురుషః ! అమస్యఫలం మఫలం (4) దంతానాంరాజా రాజద నః 1 హంసా శాంరాజాణరా జహంసా? (2) కుక్కుట్యా అండంకుక్కుటాండమ్ | మృగ్యా పచం మృగపదమ్ ! మృగ్యాః క్షీరం మృగక్ష్మీరం ! 'కాక్యాన్ళాబః కాకశాబః ! (v) బోహణస్య యాజక బాహణయాజకః | దేవపూజక ఇత్యాది ! (F)స క్వాషాం శ్వేతతరస్సర్వ శ్వేతః| సర్వేషాంమహ త్తరస్సర్వమహాక్ ! 'T చెలీవ క్తవ్యమ్ (2) పంచమీ జాయెన (3) జయభీతభీతి భీభిరితివా చ్యమ్ 1 (3) అ పేరొపోడము క్తపతితాపత సైరల్పశః! ఏలైస్సహాల్పం పంచమ్య నం సమస్య తెసతత్పురుషః | (6) పొకాంతికదూరార్ధకృ చాణికైన 1 పంచవ్యూస్తాకారభ్య ఇత్య లుక్ (7) షష్టి షష్ఠ్యంతంసు బం తేన సహ సమన్య తె (4) రాజవ నాది సుపరమ పవః పూర్వప్రయో గ్రాహకంపరంస్కాల్ (2) కుక్కుట్యా దీనామం దాదాపు ఇతిపుంవద్భా వళి (ఆ) యాజ కాదిభిశ్చ 1 పభిషష్ఠ్యంతం సమస్య తె ! తృజకాభ్యాం కర్తరీత్యస్య మతిప్రసన్షియమ్ ! (E) గుళోత్తరేణతరజ్ఞాపక్బెతి వాచ్యం తరబంతఁయద్గుణవాచి లేనసహసమాసఃతరలో పశ్చ ! ననిష్ఠా రణఇతిపూరణ గుణెతి చనిపెధస్య పతిప్రసవ్యమ్ | | - అతను ముందు అనగా -- - wife సమాసచక్రవర్త్యా ఖ్యా గంధై 10) ఇర్మానాం మనశ్చనః ఇధపవశ్చనః కుఠారః | గోదొహనీ స్థాలీ సప్తమీతత్పురుషాయధా (9) అజైషుణ్ండో క్షణెండి | ఈ శ్వరే అభి ఈశ్వరాధీనః ! కావ్యేషుకుకలః కాన్య కుశలః(3) సాంకా శ్యే (9) కృన్యోగాచషషీ సమస్య తఇతి వాచ్యం | ననిధాధారణే, ! నిర్ధా రశాయషష్టీ సానసమస్య తె నృణాంద్విజశేష?! ప్రతిపదవిధానాష ప్లీన సమస్యత ఇతివాచ్యం | సర్పిజా జ్ఞానం. H. పూరణగుణసుహి తొధణ సదన్య యతవ్య సమానాధికరణెన ! పూరణాద్య థేశ్ స్సదాదిభి శ్చషష్ఠీనసమస్య తె # పూరణే ! సరౌంషష్ఠః | గుణె కాక స్యకాష్ణ్యం ఊహణస్యళుక్లా ! యధాప్రక రణాదినాదం ఇతివి శేష్యంజ్ఞాతం తదేదముదాహరణమ్! అనిత్యొయంగుశెనని షేధః సంజ్ఞాప్రమాణత్వా ధిత్యాదిని దెశాల్ | లెనాథ గౌరవంబుద్ధిమాంద్య మిత్యొ దిసిద్ధమ్ సుహితాధాక స్తృత్య భాణః | ఫలానాం సుహితః |. తృతీయాసమాస నుస్యా దేవ ! స్వరేవి శేషః | సల్. ! ద్విజన్య కుర్వకాకుర్వాణోవాకిం క్షరఇత్యథకాః | అవ్యయు 1 గ్రహణస్య కృత్వా | పూర్వోత్తరసాహ చర్యాత్కృదన్యయ మేనగృహ్య తే!. అనతదుపరీత్యాది సిద్ధమితి రక్షితః ! తవ్యః ! బాహణస్యకర్తవ్యం ! తష్య తాతుభవ త్యే విస్వక ర్తవ్యం 'ద్వి జకర్తవ్య స్వరెథెడ? | సమానాధిక రణే తక్షకస్య సర్వస్య! విశేషణస మాస స్వీహబహుళ గ్రహణాన్న గోడౌనొ రిత్యా దిషు పోటా యువతీ త్యాదీనాం విభ క్త్యంత రెచరితా థాక నాం షరత్యాచ్బాధక .ష్మీసమా పః ప్రాప్తస్సొష్య నేనవార్య లే ! కైనచపూజాయాం ! మతి బుద్ధి త్యాదిగా విహితొయః క్త సదం తేన ప్లీన సమస్యలే | రాజ్ఞాయ తొబుద్ధ పూజితోవా | రాజపూజిత ఇత్యామౌ తుఫూ లెక్తాం తెన స హతృతీయాలతస్య సమాసః (9)సప్తమీశౌండే?!! సప్తమ్యంతంశౌం డాటెభి ప్రాగ్వత్ | అభిశబ్ద తపఠ్య 31 అధ్యుత్తరపదాదితిఖః ! 2) సిద్ధషష్క పక్వల డైన్నో ఏ లెస్సప్తవ్యంతంరోగ్వల్ ఆతులు 2 తత్పురుష సమాసః సిద్ధ సాంకాశ్యసిద్ధ | ఏవం || ఆతపశుష్క | స్థాలీపక్వః ! చళలు ధశి ( ) నిదాయా) | తీథేక "ధ్వాఃక్ష ఇవతీర్ఘధ్వాంక్ష8 1 వమతీర్థ కాకః (3) ఆపశ్య కెథే - 1 మా సేదేయంమాస దేయమృణం పూర్వా గేయం 1 పూర్వాష్ణ గెయంసామ (1) పూ రాష్ట్రాకృతఁ పూర్వా పకృతం | ఏవమపరాష్ట్రాకృతం ( పూగ్వరాత్మకృతం | 'అపరరాత కృతమ్ | (ఆ) ఆతరక్తం (1) అవత ఫై నకులస్థితంతఏ తత్ (1) లైసమితః | గేహేశూరః | గెహనదీ: 1 గోషేపఁజితః ఇత్యాది నష్ తత్పురుషోయథా (2) నబాహణ: అబాహ్మణః 'ఆశ్వోసభవ p్వం క్షేణ షీ పేఏంక్షవాచినాసహస 'స్తవ్యంతం సమస్య లెనికి గాయామ్ 1 { 9) కృత్యైరృణ్స పమ్యంతం 'కృత్య ప్రత్యయాం లైస్ము హ గ్వదావళ్య కె 1 ఋణగ్రహణంనియోగోపలక్షణార్ధమ్ (35 సహోరాతో వయవాః! ఆహ్నో రాత్రేళ్ళావయవాస్సప్తమ్యంతొకి కాంతెన సహ ప్రొగ్యత (2) తతః త ఆత్యేతత్సమమ్యంతంక్రాం తేన. సహసాన్వత్ (x) డే పే? సప్తవ్యస్తంకాం తెనసహ ప్రాగ్వన్ని దాయామ్ | (t) పొ తీసంమికొదయశ్చ | ఏతినిపాత్యం తె% 2 1 పాలౌసమితోః భోజనసమయఏవసంగతాశినతు కార్యే ! ఆకృతిX తోయం ! చకారొవధారణాథః తేనే షాంసమాసొంత రె ఘటకత యాప్రవెశొనః(2) నం నః సుపాసహసమస్య తె 1 నలొపోనణః ! నుకోనస్యలో పస్స్యొదుత్తరప దెతస్తాన్నుడచి 1లు ప్తనకారాన్నఇడ త్తరస్యాజా దేనుఁ డాగమస్స్యాత్ అనశ్వః తత్సాదృశ్యమభావశ్చ తర న్యత్వంతదల్పతా ! అపాప్యంవిరోధశ్చ నఇద్ధాప్షట్ప , కీ 'రైతాళి! బొహణసదృశో గ్రహణః 1 సంశయష్యా భావో2 సంశయః 1 ఆ ఢాభానేవ్యయీభావేఅసంశయమిత్యొద్యసి ! అశ్వాదన్య-నళ్వః ! అల్పముదరమస్యా అనుద రాక న్యా ! అపశస్తాః పశవొసగవఃగోన్వె భ్యో న్యే | ధ రవిరద్ధ ధరః | అతీసావృశ్యాదయకర్థికార్థాః | 1 కాదు కూతురు " - సమాసచక్రవర్త్యాఖ్య గంధే తీత్యవశ్వః (a) నధాజతీతిన ట్రాట్ 1 నపాతీతినపాత్ ! సవే తాతినవే దా! సత్సు సాధవస్సత్యాః న సత్యా అసత్యా? నఅసత్యాః నాసత్యా: న ముంచతీతినముచిః | నకులమస్య నకులః || నఖమస్య నభః | న స్త్రీపు మాకానప్పుసకం | నక్షరతీతి నక్షత్రం : నకామతీతినక 9: '! నాస్త్యక మ స్తిన్ని తి నాకః (ఆ) నగచ్ఛ తీతినగః 1 అగః | పర్వలొ వృక్షశ్చ—! అథక ర్మధారయస్సప్తవిధః 1 విశేషణ పూర్వపదొవి శేష్యపూర్వపదోవి శేషణా భయపదఉపమానపూర్వపర ఉపమానోత్తరపదస్సంభావనా పూ ర్వపదో వధారణా పూర్వపడ శ్ఛెతి | తతవి శేషణ పూర్వపదక రధా అయోయథా (3) నీలశ్చా సౌఘటశ్చనీలఘుటు | నీలౌచతౌఘ టౌచనీ లఘటౌ ! నీలాశ్చ తెఘటాశ్చనీల ఘటాః | స్త్రీలింగే ! బాలాచసాల తొచబాలలకా 1 చాలెచ తెల తెచదాలల తె ! బాలాశ్చ తాలతాశ్చబాలల తాః • నపుంసకే !! తీలంచతల్ ఉత్పలంచనీలోత్పలమ్ | నీలేచ తెఉ తలేచనీలోత్పలే ! నీలానిచజొనిఉత్పలానిచనీలోత్పలాని (6) సూ ర్వశ్చాసౌ వైయాకరణశ్చ పూర్వ వైయాకరణ | అపరాధ్యాపకః త్యాది !! (7) అపరశ్చాసావధకాశ్చ పశ్చారః i! (4) సౌపనాపితః | అ ఇకకులాల? 1 విశేష పూర్వపదోయథా (2) వైయాక గణశ్చాసౌజనూ (0) నభౌణ్న పాన్న వెడానాసత్యానము చినకులను నపుంసక నక్షత్ర నక్రనాకేషు ప్రకృత్యా !! ఏషునఇన్ ఏకృత్యా స్యాత్ | (9) నగొడి పొణిష ఎన్యతరస్యాం || నగఇత్య తన జ్వా పకృత్యాస్యాత్ | (3) వి శేషణం విశేషేణ బహుళమ్! భేదకంసమానాధికరణేన ఖైద్యేనబహుల ఆహౌగ్వల్ (1) పూర్వాపరస్త్రథమచరమజఘన్య సమానమధ్య మధ్యకు మీఠాశ్చ పూర్వనిపాతనియమార్థమిదమ్!కథమేక వీరఇతి | పూర్వకాలై ? తిబాధిత్వాపరత్వాద నేనసమా సేవీ రైక ఇతి స్యాత్ | బాహుల కొద్భవిష్య తి | (1) అపరస్యారెపశ్చభావొవక్తవ్యః H (2) పాపాణ కాకుత్స లైః! (2) కుత్సితొనికుత్స 811 కుత్స మానానికత నైస్సహస్రార్బల్ & నురితి బు | లలు తత్పురుష సమాసః చిన్న వైయాకరణఖ సూచిః | మీమాంసకదుడుగా రూట! ! విశెషశోభ యపబొయభా (1) పూర్వంస్నాతః పశ్చాదనులి స్తః స్నాతశ్చాసా ననులి పశ్చస్నా కానులి.పః | ఏక నాధః సర్వయాజక : ! జర న్నైయా యికః | పురాణ మీమాుసకః 1 నవపాఠకః | కేవల వైయాకరణ(-) కృతంచతదకృతంచకృతాకృతమ్ ||– ! ఉపమానపూర్వపదక రధార యోయథా (3) శంఖ ఇనపాండురఃశంఖపాండురః | ఘన ఇవశ్యామో ఘనశ్యామః | ఉపమానొత్తరపడోయథా (1) పురుషోవ్యాఘ్ర ఇవసు రుషవ్యాఘ3 1 నాసోమ ఇవనృసొమః సంభావనాపూర్వపపోయథాప బుద్ధిః పశుబుద్ధి: ముఖమితిప ద్వముఖప దమ్ అవధారణా పూర్వప దోయథా ! ఏద్యై నగనం విద్యాధన! ముఖ మేవచంద్రఃముఖచందః | ఇవేశ్యు పమా | ఇతితి సంభావనా ! ఏవేత్యనధారణా | భిన్న పూర్వప చచ్చిపత్య యాథ సమాసోయథా (x) ఆ ③ణయః ₹ణయః కృతాః శ్రేణీకృతాః ! అపయోధరాఃపయోధరాస్సంపద్యమానాః పయోధతి భూతాః !!! మధ్యమపడలా షీ శాకపొథిక వాదిసమాసోయథా (2) శాక ప్రియః పార్థివః శాక పార్థివః | దేవపూజకో బాహణః దేవదాహ ణ: i= మయూరవ్యంసకాదిసమాసొద్వివిధః | సుబంతసమాస స్తి (1) పూర్వకా లైక సర్వజరత్పురాణనన కేవలాస్సమానాధికరణేన | వి శేషణ విశేష్యెణేతి సిద్ధేపూర్వనిపాతనియమాథకాంసూతమ్ | ఏక స్థ జ స్యదిక్సంఖ్యా సంజ్ఞాయామితి నియమబాధనాథకంచ ! (6) 3 నన శ్వాశిష్ట నావణ || నఖ్విశిథేనకాం తెన అనంత్ కాంతం సమస్య లె | (3) ఉపమానాని సామాన్యవచ నైశి (6) ఉపమితంవ్యాఘాదిభిస్సామాన్యా ప్రయో గే 7 || ఉపమేయం వ్యాఘాదిభిస్సహస్రాగ్వల్ సాధారణధ ర స్యా ప్రయో గేసతి | విశేష్యస్య పూర్వనిపొతనియనూథ=ంసూతమ్ | (x) శేణ్యా దయః కృతాదిభిః 1 శ్రేణ్యాదిపుచ్వ్యథక వచనంక ద్రవ్యం ( 1 ) శాక పాథికా వాదీనాం సిద్ధయేట్ త్తరపదలొ పస్యా పసంఖ్యానం || | | సమాసచక సర్త్యాఖ్య గంధే. జంతసమాసశ్చేతి | సుబంతసమాసోయధా (1) వ్యంసకశ్చాసౌమ యూరశ్చ మయూరవ్యంసకః | వ్యంసకోభూ ర్తః || ఉదక్ఛ అవాక్చ ఈ చ్చానచమ్ | నిశ్చితంచప్రచితంచనిశ్చ పచం | నాస్తికి చనయస్య ఆ కించనః | నాస్తికుతొ భయంయస్య అకు తొభయః ! అన్యొ రాజారా జాంతరం ! చి దేవచి నాతం!! అజంతసమాసోపి ద్వివిధశి 1 తి జంతపూర్వ పదః | అజంతో భయపద శ్ఛేతి | తతాద్యాయథా (9) జహిజోడంజ హిజోడమిత్యాభ డ్ర్యైణయఆహసజహిజొడి| ఏవంజహిస్తంభః!జహి జః ద్వితీయోయథా 3 ఆళ్నీ తపిబ తెత్యెవంస తతంయతాభిధీయ లెసా అశ్నీ తపిబకౌ| చతభృజ్ఞతా ఖాదతమోద (ర) పహిళ డేఇతియ స్టిక్ కర్మణిత దేహీడమ్ ఏహిపచం | ఉద్ధరకొస్తాదుత్సృజ దెహీతియస్యాంకి యాయాంసొ ఉద్ధరొత్సృజా ఉద్ధమవిధమా(7) ఈషత్పింగళ?! ఈషద క్తం(ల)కుత్సితఃపురుషఃకు పుడుషః' కాపురుష ఇత్యాది(2) ఊరీకృత్య |ఉర రీకృత్య శు శ్రీకృత్య పటపటాకృత్య(రా)ఖాట్కృత్య (సత్కృత్య! ఆన త్కృత్య (10) అలంకృత్య (90) అంతర్హత్య మధ్యేహ త్వాత్యర్థి (95)పు (9) మయూరవ్యంసకాదయళ్ళ ఏ తేనిపాత్యంతె 1 (3) జహిక ర గొబహుళమాబీ డ్ర్యైకర్తారంచాభిదధాతి || జహీథ్యేతత్కరణా బ హులంసమస్య తె అభీ థ్యైగ మ్యే! సమా సేన చెత్కర్తాభిధీయత ఇత్య థE 8 || (3) ఆఖ్యాతమాఖ్యా తెనకియాసాత ల్యె | (6) ఏహీడా ద యోన్యపదార్దే || (x) ఈషదకృతౌ !! ఈషద్గుణవచ నేనెతివాచ్యమ్ | (1) కుగతి దయః || ఏ తేనమ థె ననిత్యం సమస్యంతె || (2) ఊ ర్యాదిద్వి డాచశ్చ || ఏ లెకియాయో గే గతిసంజ్ఞాస్స్యుః | కారకాశ బస్యోపసంఖ్యానమ్ | కోరికాకృత్య | (y) అనుకరణంచానికి పరం !! (C) ఆద రానాదరయోస్సదసతీ॥ (2) భూషణెలం(20) అంతరపరిగి, హే ! అంతహత్య | అపరిగ్రహెకిం | అంతహణ త్వాగతః | హతం పరిగృహ్య గత ఇత్యధణః || (02) పురోవ్యయమ్ || || || - | తత్పురుష సమాసం రస్కృత్యం) - స్తంగత్య | (9) భూయ(3) తిరఃకృత,తిరస్కృత్య! తిరఃకృత్వా (6) అసాక్షౌ త్సాక్షాత్కృత్వా | సాక్షాత్కృత్యసాక్షి త్కృతాని | పొదిసమాసొయథా (x) ప్రగతఆచార్యః పాచార్య : (4) అలికాలంలో మాలా మతిమాలి H (2) అవకృష్ణ కొకిలయా అనకో కిలః (5) పరిగ్గానొధ్యయనాయపర్యధ్యయనః | (C) నిషాన్తః కౌశాంబ్యానిష్కా శాంబిరిత్యాది 1 ఉపపదసమాసొయథా (10) కుం భంకరోతీతికుంభకారః 1 సొమే నష్టవాక్ సోమయాజీ | జలా జ్జాతం జలజం ( an) స్వాదుంకారంభు జ్కే (93) మూల కేనొపదశ్య ! మూ లకోపదుశమ్ ! మూల కేనొపదంశంభుజ్ క్షే(93) ఉచ్చైఃకృత్య! ఉ (1) అస్తంచ Iఅ సమితి మాంతమవ్యయుగతిసంజ్ఞంస్యాత్ | అచ్ఛగ త్యధక న దేషు 11 అచ్ఛగత్య అచ్ఛాద్య | అభిముఖంగత్వాఉకానీ చెళ్య ధ:: |అవ్యయంకిం | జలమచ్ఛంగచ్ఛతి || అదోనుప దేశే || అదికృ త్య అదళికృతమ్ |పరంపత్యుపదేశే ప్రత్య దాహరణమ్ I అదళికృత్వా || (9) తికొంతదౌr (3) విభాషాకృణి (5) సాక్షాతృ భృతీనిచ ||కృ ఇవాగతి సంజ్ఞానిస్యుః 1 లవణ కృత్యాత్య తమాంతత్వం నిపొతనాల్ || చ్వ్యధక ఇతివ క్తవ్యం (x) పాదయోగతాద్యర్దే ప్రథమయా (1) ఆ త్యా దయః కాంతాద్య ధైద్వితీయయా (2) అవాదయః కృష్టాద్య దౌతృతీ యయా (1) పర్యాదయోగా సాద్య రెచతుధ్యాక్ || (F) నిరాదయః శాంతొద్యరె పంచమ్యా (10) ఉపపదమతి జ్ || ఉపపదంసు బంతం సమరెననిత్యం సమస్య లే 1 అతిజుంతశ్చాయఁసమాసః 1 (on) అమై వాస్య యేన || అమైనతుల్య విధానం యడుపపదుత డెవావ్య యెనసహ సమస్య తె (19) తృతీయా ప్రభృతీన్యన్యతరస్యాం! ఉపడంశ స్తృతీయా యామిత్యా దీన్యుపపదాన్యమం లేనావ్యయెన సహవాసమస్యం 3 || (73) కాచ ! తృతీయా ప్రభృతీన్యు పప దానికానం తెన సహవాసమ | - స్యంతె అమలు సమాసచకొనర్యాఖ్యం థె. చై శికృత్వా ( 7 ) అల కృత్వా ! నాలుకృత్యా|| సంఖ్యాపూర్వపద సత్పుషవిశేష్యోగుః II సద్విని 1 ఒకవచ్భా అనేక సద్భావీ చీత్ 18 ఆద్యోయధా ! ( 4) సంచానాఁనటా నాంసమాహారికి పంచవటీ ! యాణాంలోకానాం సమాహార స్త్రీలోకీ | (3) పంచానాం తా ణాంసమాహారః పంచమాత్రం ఏవంతి భువనం ! చతుర్యుగమ్ ! చతు ష్పథమ్ | అనేక నద్భావీయథా || (5) షట్బ తెఋకవశ్చషడృతవః | స ప్రచ తెఋషయశ్చస ప్రఋషయః | త తళైవతద్ధితోధక ద్విగపర్యధా (7) షణ్మా మాకణామపత్యం షాణాతురః | ద్వయోరాతోరప త్యం ద్వైమాతురః | అష్టసుక పాలెపు సంస్కృతః పురోడా హై క పాలః || ఇత్యాది | ఉత్తరప దేవ్వే గుర్యథా !! (1) డ్వె అహనీజాతస్య ద్వ్యహ్నజాతః | పంచగా వొధనంయస్య పంచగవధసః !!! అథస మాసాంతాః ||!! (1) పరమాచసొగౌళ్ళపరమగవీ (1) ద్వెఅంగు ళీ ప్రచుణమస్య వ్వ మంగుళంచారు | ద్వ్యంగుళాయష్టిః | నిగణత మంగుళీ ఖ్యోనిరంగుళం || (F) అహశ్చ రాతిశ్చ అసౌూ రాతః ! స (1) తృతీయా ప్రభృతిశ్వాభావాత్సమాసాభావ " ( 9) తద్దితా త్తర పచసమాహా రెచ | తద్దికాళేశావిషయెఉత్తరప దేపరత స్సమాహా రేచ వాచ్య ఇక్సంఖ్యా పార్వత్ || అకారాంలో త్తరపదోద్విగు స్త్రీయామి స్టః (3) పాతాద్యంతన్యన, స్త్రీత్వమ్ 1 (6) దిక్సంఖ్యే సంజ్ఞాయాం 1 (7) అపత్యాద్యక్షణకతద్ధి తేవివ్య తేజాయమానొద్విగురనేక వద్భాష్యా న (ఓ) ఉత్తరప దెస పరిమాణినా ద్విగొస్సిద్ధయె బహూనాంతత్పు రుషస్యోపసంఖ్యానమ్ || (2) గొరతద్ధిత లుకి | గొంతా తత్పురుషాట్టచ్ స్యాత్సమాసాంతొన కుతజ్ఞతలుకి || ఇతిగొంతా తత్పుషాట్టచిటిత్త్వా స్లీప్ || (1) తత్పురుషస్యా 3గు ఫేస్సంఖ్యా వ్యయా దెః! సంఖ్యా వ్యయా దేరంగుళ్యంతన్యతత్పురుషస్య సమాసాంతో స్యాల్ 1 ఇత్య చినజీప్ (F) అహస్సర్వెక దేశసంఖ్యా తపుణ్యాచ్చ రా TAR! ఏభ్యోరా తెరచ్ -- అమలు i -- తత్పురుష సమాసం ర్వారాతి : సర్వ రాష్ట్ర ! పూగ్యంగా పూర్వరాతః | సంఖ్యా తరాత | పుణ్య రాత్రి || (7) ద్వయోరాతో కస్సమాహారొద్విరా ఈ ఆరాతు కణ రాత మివ్యాది | అతికాంత రాతి మతి రాత: (9) పరమశ్చాసౌరాజాచపకము రాజు | రాజానమతి కాంతాఆతి రాజీ | కృష్ణస్య సఖాకృష్ణసఖః | ఉత్తమాహి (3) సర్వాహః | పూ ర్వాహః ! అపరాష్ట్రః | సంఖ్యా జాహ్నః (5) ద్వయోరహ్నోన్నమా హాకొద్వ హః i agహః (7) ఏకాహః (2) పుణ్యాహం 1 సుదినా హమ్ ! సుదినశబ్దః పశ స్తవాచీ (2) ఆశ్వానామురఇనళశ్వోరసం ! ముఖేశ్వఇత్యగ (1) గా;మస్యతE④మత క్షః సాధారణఇత్యర్థః కుట్యాంభనఃకౌటి స్వతంత్ర సచాసౌరక్షాచకౌటతక్షణ శ్వానమ తికాతో తిన్వొనరాహః !ఆ.విశ్వ సేనా(90) ద్వినావఁ 189 నామం(or) నావొడకా మర్ధనానం || (93) కుత్సితొహాకు బ్రహ్మ కుత్త II స్యాల్ చాత్సంఖ్యా వ్యయా దేః | అహ అహగణహణంద్యం ద్వాథకామ్|రా తాహ్నాహాఃపులసి (9) సంఖ్యా పూర్వం రాతం క్లీ బం (9) రాజాహ స్సఖిభ్యష్టచ్ | ఏతద, తాత్తత్పురుషాట్టచ్ స్యాత్ | అహ్నష్టఖో రెవ టిలో పస్స్యాన్నాస్యత | (3) అహ్నోహ్న ఏ లెభ్యః || సర్వాదిభ్యః వరస్యా హక్ బ్ద స్యాహ్నా దేశస్స్యాత్సమాసాం తెప రె] అహ్నోదంతా త్ | అదంతపూర్వపద. దేఫాత్పరస్యాహ్నాహ్నా దేశస్య నస్యణస్సాల్ట్ ల్ సర్వాష్ణః | పూ ర్వాహః (4) నసంఖ్యా దేస్సమాహారె | ఇత్య హ్నా దెశని షేధః (3) ఉత్తమైకాభ్యాంచ ! ఉత్తమశబ్దాఁత్యాథః కః పుణ్య శబ్దమాహ (4) పుణ్య సుదినాఖ్యా మహ్నః క్లీ బ తెష్టా | (2) అ ①ఖ్యాయాముగసః ! టచ్ స్యాత్ (1) గామకౌటాభ్యాంచత క్లి! (6) అలేశునః (1)C) నానొద్విగో? || నౌశబ్దాంతాద్ది ్వగొస్టచ్ స్యా న్నతుద్ధికలు (10) అచ్చ ! ఆధాయి న్నానష్టచ్ స్యాల్ (0-3)కుమ హబ్బా మన్య తరస్యాం || ఆఖ్యాంబ్రహ్మణోవాటజ్ స్యా త్తత్పురుష -- | ! సమానచక్రవరాఖ్యగం థే. (9) మహాగ్రహః | మహా బ్రహ్మ ! మహా దేవః | మహా జాతీయః (1) అ స్టసుక పొలేషం సంస్కృతఃపురోడ్కాష్టాక పొల?(3)అష్టగావోయ స్య తదష్టాగనుశకటు (8) వ్యాచడశచద్య ్యధికాచ శెలివాద్వాదశ ! 5వు ద్యావింశతిః అష్టాదశ ! అష్టావింశతిః | ద్వితా | ద్వ శీతి: (ఈ) న్విశత ద్విసహస్త్రం అత యోధనత్రయోవింశతిః |త్య శీతి8(2)AS చత్వారింశత్ || ద్వాచత్వారింశల్ |అష్టచత్వారింశల్ అష్టా చత్వారింశల్ తిచత్వారింశత్' | ఆయశ్చత్వారింశల్ | ఏవంపంచాశతృష్టిస ప్రతినన తిసు (1) ఏ కెసనవింశతిః | ఏకొన్న వింశతిః | ఏకాద్నవింశతిః || ఏకొ నవి: శతిరిత్యథ5 (6) షడ్జ నాజన్య షాడ | షట్బ దశచషడధికాద శిలీఖాషోడశ ! షట్ప కా రాః | హాథాషధా (no) కుక్కుటళ్ళ మయూరీచకుక్కుటమయూర్యౌ | మయూరీకుక్కుటా ! అధE0 పిప్పల్యా 8 అధః పిప్పలీ || (an) పంచసుక పాలేషు సంస్కృతఃపు డాళ్ళ పుచక పాలః | స్త్రీప్రొజీవికాంపా ప్రజీవికః | ఆపన్నొజీవి (1)ఆ నహతస్సమానాధిక రణజాతీయయోః | మహతఆ కారోఁతా దేశ స్స్యౌత్సమానాధికరణెఉ త్తరప దెజాతీయెచప రే | ( 9) అష్టనఃక పా లేహవిషి | దీమణి (3) గవిధయుక్తే | గోశబేప రెయు ఇత్య థేకా గవ్యెఅష్టనఆత్వం స్యాత్ | (1) ద్వ్యష్టనస్సంఖ్యాయామబహుఏహ్య శీత్యోః | ఆత్వం స్యాత్ || (7) పాకృతాదితిన కన్యం || (ఉ) స్త్ర యః #99శబ్ద స్య అయస్స్యాత్పూర్వవిషయే 1 పాక్ఛతాది త్యెవ 1 నే హతిశతం | శ్రీసహస్త్రం(2) భాషాచత్వారింశతభృతాసర్వేషాం! ద్వృష్టకొస్తేశ్చపోగు క్తంవాస్యా చ్చత్వారింశదాదౌప రె(0)ఏ కాది శ్ఛేక స్య చాచుక్ || ఏకాదిర్న ప్రకృత్యాస్యా లేక శబ్ద స్యాదుగాగ మశ్చ || (F) షషఉత్వందతృదళధాసూ తగపదా రేష్టుత్వంచధాసు వెతివాచ్యమ్ || (70) పరవల్లింగంద్వంద్యతత్పురుషయోః || ఏతయోః పరపడ స్యేవలి గంస్యాల్ || (on) ద్విగురొపాపన్నాలఁపూర్వగతి తత్పురుష సమాసః కాం ఆపన్న జీవిక ! ! అలంకుమార్యై ఆలంకు టూరి:1 నిషాంశాంవి. (0)నిగత స్త్రీ తొంగుళిభ్యోని అంశాడు (1) అశ్వశ్చ బడ బాచఅశ్వబడబౌ | అశ్వబడబాద్ | అశ్వబడ బైః (3) ఋచోధకామ దర్చః | అర్ధర్చం | ధ్వజః | ధ్వజమ్ | ఏవంతీథణ శరీరమంటపమూ ష దేహాంకుశకు శకలశాదయః (6) తయాణాంపంధాః | తిపథమ్ | విరూపఃపంథాశి విపథం (?) అపథం || అపంథాః (1) పాణి నేరుప జ్ఞాపాణిన్యు పజ్ఞం గ్బంధః | నందస్యోపకమః సదోపక మందో ణః ( 2 ) ఇడూణాం ఛాయాఇకుచ్ఛాయం (1) ఇనసభం | ఈశ్వర సభం (5) రాజసభా | చందగు పసభా ! రక్షసృభం - పిశాచసభం (3) స్త్రీ సభం స్త్రీ సంఘాతం త్యథఃః | ధ రసభాధ రశాలెత్యధE 8 సమా సేపు ప్రతి షేధోన క్తవ్యః (1) సంఖ్యాయా స్తత్పురుషస్య వా చ్య ఇతిడజ్ (3) పూర్వవదశ్వ బడబౌ || ద్వివచనమతంతమ్ | అశ్వబ చచాక్ | అశ్వబడ బ్రేరిత్యాది 1(3) అధకార్చా:పుసిచ (6) పథస్సం ఖ్యావ్యయా దేః | సంఖ్యా వ్యయా దేశపరః పథశబ్ద క్లీ బమిత్యథE 8 || x) అపథంనపుంసకం || తత్పురుష ల్యెవ | అన్యతతు అపభో దేశం కృతసమాసొంతగ్రహణాన్నేహ 1 అపంథాః 1 (2) ఉపజ్ఞాపకమం తదా ద్యావిఖ్యా సాయాం || ఉపజ్ఞాంతఉపకదంతశ్చ తత్పురుషోన పుసకంస్యాత్ తయోరుపజాయమానొపకమ్యమాణ యోరాది ప్రో థమ్యం చెపాఖ్యా తుమిష్యతె 11 (2) ఛాయాబాహుళ్యై ! ఛాయాంత స్తత్పురుషానపు-సకంస్యాత్పూర్వపదాథ చాహుల్యె| విభాషా సేనే త్యాది వికల్పాపవాదః || (7) సభారాజా మనుష్యపూర్వా || రాజ పర్యాయపూర్వః అమనుష్యపూర్వశ్చ సభాంత స్తత్పురుషానపుంస కంస్యాల్ (E)పర్యాయ స్యే వేష్య తే || నేహ 1 'రాజసభా* | చుదగు ప్రసధా | అపసుష్య శబ్లో రూఢ్యా రక్ష పిశాచాదీ నాహ ! (10)ఆశా లాచ || సంఘాలౌభాణ యాసభాతదంత స్తత్పురుపోనపుంసక ప్యాల్ | రాజులు ముందు సచూసచక్రవర్యాఖ్యగం. (1) బాహణ సేనం | బాహణ సేనా | యవసురంయవసురా కుడ్య చ్ఛాయం యం | కుడ్యచ్ఛాం యా గోశాలం ! గొశాలా | శ్వనిశం శ్వని ఇత్యాది ! --! ఇతితత్పురుషః ..... అధబహువీ హిస్సప్తవిధ9 1 - -- ద్విపదోబహుపదస్సంఖ్యాత్తర పదస్సంఖ్యా భయపడోది గంతరాళ లక్షణావ్య తీహారలక్షణస్సహపూ ర్వపద క్బెతి !! ఉపమానపూర్వపదసంభావనాపూర్వపదావధారణాపూ ర్వపదాదీ నామ ③ వాంతభౌడ్ వాన్న పృథగణసమ్ | తతాదృషడ్వి ధః | ద్వితీయాబహు ఏహి స్తృతీయాబ ఏ హిశ్చ తుఫీక బహుఏహిః పంచమీ బహువీ హిస్టషీ బహుహౌహిస్స హోమీబహువీధి శ్చెతి || ద్వితీ యాబహువీ హిర్యథా (9) ఆరూఢవానరోయం సఆరూఢవాసరో వృక్షః ! హౌస్తముదకంయ: సప్రాప్తాదకోగ్రామః || తృతీయాబహు బీహిర్యథా ! ఊడొరఖోయేన సఊఢరథోవడ్వాక్" ! నిజికాతః కౌ మోయెనసనిటిక్తకామః | స్త్రీయాం 1 నిజితకామా ! క్లీ బేనిజిక్ తకామమిత్యాది ! చతుధీః బహువీ హిగ్యథా | ఉపహృతః పశుగ్య స్తే సఉపహృతపశుః ! పంచమీ బహువీ హిర్యథా | ఉద్ధృత ఓదనొ యస్యాస్సా ఉద్ధృతౌదనా స్థాలీ ! నిXF తో జయస్తోత్సవిజF నొ దె శః 1 షష్టీ బహువీ హిర్యథా ! పీతమంబరం యస్య సః పీతాంబరొహరిః ! (0) విభాషా సేనాసురాచ్ఛాయాశాలానిశానాం | ఏతదంత స్తత్పు రుషః క్లీ బంవాస్యొత్ ! తత్పురుషన కర్మధారయ ఇత్య నువృ తెర్నే హ ! దృఢసొనొరాజా ! అసేనా ! పరమ సేనా!! - ఇతితత్పురుషః (3) శేషా బహువీ హిః | అధికారొయం | ద్వితీయాళి లేత్యా దినా యస్యతిక స్య విశిష్య సమాసొనోక్తస్స శేషః ప్రథమాంతఇత్యధEః || అనేక మన్య పదాథేశ్ | అనెకంప్రథమాంతమన్యస్యపదస్యా థేశ్వర మానం వాసమస్య తె సబహువీ హిః ! అప్రథమావిభక్త్య థేక జహు శ్రీ హిరితిసమానాధికరణాసమితిచఫలితమ్ !! అవును || 3 i ! ఒహుగ్రహిసమాసం స ప్రమీ బహుఏ హగ్యథా వీరాః పురుషాయ - వీకపురుషకోగామః! బహవోభపు రాదు సిక్ సబహుభమకోవృక్షం | స్యకరణలకు వీ, హెఘక కాలొయస్యసకి కాలఇత్యాభిధానస్థ లేకువ ! బహు పపబహుశ్యాఖా ! నీలముజ్వలంవపున్యం నీలో ఏలవపు: ఆ వ్యదపూర్వపడబహుర్యభా (1) ఉచ్చేము 43 1 సుముఖs If అల ఓరుదుస్యా స్సాల క్షీరా, గౌః ! ఆ స్త్రీతివిభ కిపతి రూపక మన్యయం 1 మధ్య సుపచలో ఓ బహ్వు హిర్యఖా !! (3) కరంజను యవ్యసక కధకః ! ఖరస్యము ని మిసముఖంమస్య - ఫిరము | పంచ ఇనమువలయస్యాస్సో-చందము) H (3) శానా ఆసుఘాతశ్చూడా యస్యసు కెళచూడు | సునణr కాస్యవికాలో యస్యసః-సుస నా కలక్ట్ - 88 (1) ప్రతి తపణ, ప్రపణr3 (2) అవిద్య మానకపు లోయస్యసోపు - అవిద్య చూనసుత | ఏనమసంగః | క్రియావి శేషణ బహువీ హిర్యగా 11 నిగణ తానంకాయ ఫిక్క కర్మణికర్యథాభవ తితఖా- నిశ్శంకం సంఖ్యాత్తగపద బహుపి హర్యథా (2)దశాన్యాస మీ పేమెసుతి తె, ఉపడశాః | ననఏ కాద నే వేశ్య సూరి (-) వింశతెరా సన్నా కసన్న వింశాః | అచూకలింగాః | అధిక చత్వాని: శాః !! (1) అవ్యయానా వాద్యః (9) - సిడ్నీ రాదయశ్చ | (3) సప్తమ్యుప మానపూత్సవదస్య బహఏహిర్వాచ్యోవా చొపిత్తరపదలోపః (6) సం ఘాతవికారషష్ట్యా శ్చొత్తరపదలొపశ్చ | (7) ఆదిభ్యోధాతుజ స్య వాచ్యో వాచొ త్తకలోపః (ఓ) నవో స్వధా నాం వాచ్యావా చొత్తంపదలొపః || (2) సంఖ్యయాన్య యాసన్నా దూరాధిక సంఖ్యా స్సంఖ్యేయె || సంఖ్యాయాధ యాసంఖ్య యా అన్యయాడయస్సమస్యం సబహుఏహిః | బహుగ్రహ సుఖ్యా యెజడబహుగణాల్ | సః త్యెయెయోబహువహి స్తరోడ్డచ్స్యాది తిడజ్ || (7) తివింశతేది: తి || వింశతేభణ స్యతిశబ్దస్య లొ పస్సాడ్డితిప రె!!

11 సమాసచకవర్త్యాఖ్య గంధే సంఖ్యో భయపడ బహువీ హిగ్యథా ద్వౌవాత యోవా ద్వితా 11 పంచ షడ్వాసంచషాః | ద్విరాన్సత్తా దశద్విదశాః | వింశత్రిత్యఢఃః || సుజ థేక బహువీ హిః ! దిగంత రాళలక్షణ బహువీ హిర్యభా (2)ద క్షిణస్యాశ్చ పూర్వస్యాశ్చది”ర్యదుతరాళం సాదక్షిణ పూర్వా || ఇ త్యాది 1 వ్యతిహారల క్షణ బహువీ హిద్యణ్ణ (9) కెశేషు కేశేషు గృహీ త్యెదంయుద్ధం ప్రవృత్తం కెశౌ కెశి || చండేశ్చదంగైశ్చ హృ₹్యదం యుద్ధం ప్రవృత్తందండాదండి 1 ముష్టిభిశ్చ ముష్టిభిశ్చ ప్రహృత్యాదు యుద్ధ ప్రవృత్తంముప్రీముష్టి || సహపూర్వపద బహువీ హిర్యథా ! (3) పు తెణసహ 1 సపుతస్సహపులొ వా ఆగతః || సకమః కః సలామకః (3) స్వస్తిరాజేసహపుతాయసహామాత్యాయ (x) స్వ దిజ్నామాస్యంతరా? || దినా'మాన్యంత రాళ్లేవాచ్యే ప్రాగ్య త్ | నామగ్రహణా ద్యౌగికానా"0న 1 ఐంద్యాశ్చకొ బేర్యాశ్చాం తరాళమితి వాక్య మేవ !! ( 9) తత తెనేదమితి సరూ పె | సప్తమ్యం తేగ్రహణ విషయే సరూ పేప దేతృతీయాం లెచ ప్రహరణవిషయే ఇదం యుద్ధ పనృత్తమిత్య గ్లైసమస్యే తే కర్తవ్య తీహా రెడ్యో త్యాసబహు వీ హి? | ఇతి శబ్దాచయం విషయవి శెషాలభ్యతె 1 ఇచూ మణ వ్యతిహా రే ! కమణ వ్యతీహ రెయోబహువీ హస్తసాంబ్ స్యాత్సమాసాంతః | అన్యే షామపిదృశ్య తె | దీఘణ ఇత్యనునర్తతే | ఇచిక వ్య తీహా రెబహు గ్రహ పూర్వవదాంత స్యదీసుజ తిష్ఠద్గుపభృతిషి ్వచత్యయన్య పాఠాదవ్యయీభావత్వమన్యయత్వంచ 11- - ఓగుణః | ఉవణాణం తస్య భస్య గుణస్స్యా తద్ధి తెప రె! అవా దేశః బాహూబాహవి | సరూ పెకిం 1 హ లెనముస లేన (1) తెనస మోతతుల్యయో ? || తుల్యయో గే వతః మానం సహెల్యెత తృతీయాం తెనసహస్రగ్వత్ | వొపసజ నస్య | బహువీ హెరవయస్య సహస్య నస్స్యాద్వా (6) ప్రకృత్యాశిషి సహశబ్ద ప్రకృత్యా స్యా దాశిషి 1 (7) అగోవత్సహలేష్వితివాచ్యమ్ || - చాం || 'బహువీ హిసమాసం Mసగవేసవత్సాయసహలాయ || ఉపమానపూర్వపదోయథా | చం ద ఇవముఖంయస్యాస్సాచందముఖీ ! సంభావనా పూర్వపడోయథా రామ నామయ స్యస రామనామకః ! అవధారణా పూర్వ పదాయ భా | యశ ఏవననంయస్య సయధనః !! అఫబహువీ హౌసమా ఏకార్యాణ్ | (0) దీ ఘే సర్ధినీయస్య స దీముణ సద్దః | జల జె ఇవాషిణీయస్యా స్పా,జలజాక్షీ ! స్థూలా, స్థూలాక్షౌ వెణుయష్టిః | (9)పంచా గుళయోయస్య తత్నంచాంగుళంచారు (2) ద్వౌమూధాః సౌయస్య స ద్విమూధకాః !! తిమూధE: 1) అంతగణ తాసిలొమానియస్యసోంత లో మః !! బహిలో మః | (x) మణవనాసికాయస్య సదణసకి ఖురణాః !! ఖువణని!! ఖరణా? | ఖరణసః | స్థూలనాసిక : 1(4)* న్నతొ నాసికాయస్య ఉన్నసః (2) ప్రగతానా సికాయస్య మణసః !! (2) బహుప్రీహౌనిక,స్స్వాం గాతచ్ ! న్యత్యయేనషష్ఠి | స్వాం గవాచిపక్ష ్యక్ష్యంతొద్బహుషీ హెష్టచ్స్యాత్ | స్వాంగాల్కిం 1 దీ మూసికిశకటమ్ | (3) అంగు ళేదా రుణి : అంగుళ్య - ఆచబహు హిష్టచ్స్యాదారుణ్య షేణ | పుచాుగులందారు ! అంగుళి సదృశావ యను ధాన్యాదివి క్షేపకాష్ఠముచ్యతే ! బహువీ హె80 1 ద్వేఅంగు ళీ ప్రమాణమస్యా? ద్వ వొంగుళాయష్టిః ! అద్దితా ఫేక తితత్పురు మేతత్పు రుషస్యాంగుళెరిత్యజ్ | దారుణికిం ! పంచాంగుళిహః సః | (3)ద్వి తిభ్యాం షమూధ్నక్ ! ఆభ్యాం మూధ్న స్టస్స్యాద్బహువీ హౌ ! (6) అంతబణ హిభ్యాంచలొమ్నః - అభ్యాంలొమ్నోస్సాద్బహు వీహౌ' | ఇత్యప్ I (?). అవ్నోసి యాస్సంజ్ఞాయాలనసంచాస్త్ర లాల్ | నాసికాళదాంతాద్బహుమీ హెరచా,,న్నా సికాశబ్దశ్చ న సంప్రాప్నోతి నతుస్థూలపూర్వాత్ | పూర్వపదాచితిణత్వం | అ స్థూలాత్కిం | స్థూలనాసిక : 1 ఖురు రాధ్యా వాణస్ | (2) ఉపస గాఢ చ్చెతినసా ధేచ్చ త్యయశ్చ (2) ఉషసగాణ ద్బహుళమితిణత్వం | అతడు !! - | సమాసచక నర్త్యాఖ్యగం (3) విగతా నాసికాయస్య విగ | విఖ్య (2) నా స్తిహలీర్యస్యసోహ ల? అహలి? | అసక్షః ! అసక్తిః | ఏవంసు మర్భ్యాం | (3) నా ఏప జాయస్యస్కో ప్రజా | దుషజాః | సుప్రజాః ! ఏవః అమేధాః దు మేక భాః i! సుమేధాశి (1) కల్యాణో ధర్త్యస ్యసక ల్యాణధరా !! {x) దక్షిణేహమణంవణం యస్య సదక్షిణె రామ్మగః | వ్యాధేసకృత ణఇత్యధః (4) పగ తేజానునీ యస్య పూజు | సంగ లేజాసనీయస్య సంజ్ఞు || (3) ఊరైజానునీ మస్య ఊర్ధ్వ జు! ఊధ్వణ జాను ! (7) జ ధనుర్యస్య సశాజు ధన్వా(F) యువతిజాయాయస్య సయువజా విః || (92) ఉద్ద గ. ధోయస్య సఉద్గ : ధీః || ఏవంపూతిగంధ: 1 సుగం (1) న కస్యఃఖ్యశ్చ | (5) సంక్ చుస్సుక్యౌహలిస్బ్యరస్యతర స్యాం అచ్స్వాల్ సుపాతసుశ్వసుదిన శారికుక్ష చతుర శైలణీపదాజపద బోషపదా31ఏ తెబహువీ హయోచత్య యాంతాని పొత్యం గొభనం ప్రోతర్వస్య సుపాతః ఇత్యాది (3) నిత్యమసిచ్చ ,జా వేడయోః || నqx దుస్సుభ్యణ త్యావ | (9) ధరాదని క్కనలాల్ || కెవలాత్పూర్వపదా త్పరోయోధ రక బస్తీదం తొద్బహు మహేరనిచ్స్యాత్ ! కేవలాక్కిం పరమస్వోదర్య స్యేని తన దెబహు గ్రహ నూషత్ | స్వభో హీ హన కెనలుపూర్వపదం ! కింతుమధ్యమ ర్వాదా పెక్ట్ కమ్ | స దిసా వ్యధ రైత్యా కౌతుక ర్మధారయ పూర్వపదోబహుమీ హి : ఏవం పరమస్య భరైక్య బిసాథ్చిన 1 సనృత్తిపరాఃనుచ్ఛిత్తిఫ రైత్యా దినల్ | (7) ద క్షీణిరాలుబయో గే || (-) పసుధ్యా జానన్ జునా ! అభ్యాంపర యోజా సుశబ్దయోః జ్ఞురా దేశ స్స్యాద్బహు ఏశా (2) ధ్యాFES భాషా (7) ననుషశ్చ ధనురం తస్య బహువీ హేరసజా బెళస్స్యాత్ , నా సంజ్ఞాయామ్ శత ఫన్వాశతధను (F) జాయాయానిజ్ ! జూయాంతస్య బ హు ఏ పార్నీ జా ఔరస్స్యాత్ (10) గండ స్వేడుత్సూతి సుసురభిభ్యః || ఏ జ్యో గంధర్యంకాకొంతా దేశస్స్యాల్ | గ డ సేత్వాకదేశాలత గ అమ్యమును తత్పురుష సమాస 48 | సురభిగంధిః || (0) పదస్యేనగంధోయస్య సప దగంజిః || ( 3 ) వ్యాఘ సేనపాదానస్య నామపాక్ | హ | నఇనపొచావ సృహ స్తిపొడిః | క టాలపాదః | (3) జ్వాసొదావస్య ద్విపాల్ ! తిపాల్ ! సుపాల్ ! (5) షడు కొతిసృషోడ | శోభనాదంతా అస్యసుడ సువతీ స్త్రీ) (5) శోభనంహృదయమన్యసుహ్మ నిత్యం : దుష్ట హృదయమధ్యదు హృక్ డమికం అస్య సుహృగయః || మహ్మక' దమః (4) వ్యూఢంకయ్యసుణాస్కః | ఓవ. పియగర్పి హణ31 ఏకా:ఏక దేశఇవావిధాన లక్ష్యమాణఇళ్యథ | సుగం ధీపుష్పం సలిలంచ ! సుగంధర్వాయ.. | సేహభనాశి గలభావిడ 9 బ్యాణ్య స్యసుగంధకపణిక : ! ఆల్బానాడు, 1 సూప్య గంధోలే హోయ సికొలత్సూసంభోజ మృగం | నాగ కలమో డే లే స బుధ X హెరి3 విశ్వః || (-) ఉపమానాచ్చ -- ( 3 ) సాడ్యుల్ ఏ స్యాం | హస్యాదివః = తాదు వనూనా తస్య పొద్దశబ్దస్య లోపస్స్వాచ్చడు మహ ! ఆహస్యా విభ్యః కి) | హసీనాదః ! కుల ! కంభవీషుచ!కుంభపద్యా దిషు పొదస్సులో జీప్చనిపొత్య స్త్రీయం | నెహ కుంభపొదః | (3) సంఖ్యాస. పూర్వస్య ! పాడు లోపస్సా ఫల్సిచూసాలలో బహు గ్రహ || (ఆ) నయసినంతస్యుడన ! సంఖ్యా సుపూర్వస్యదంతస్య ద తృఢత్యా డెస్స్వాయ. ! ! ! చతుర్దం | పడ్డంతాలస్యషా డకా ! సుడక్ ! సుదల ! వయసికి ! ద్వాదం 3 | సుదుతో నటః (1) సుహృడుహ్మణ బొ మీకో మితయోః || సుమభ్యాణ రహృదయం సహృద్భానొ నివాత్య తె ! అన్యఈ సుహ్మడయః | తె ! అన్య ఈ సుహృడయః 1 ముహ్మణదయః !! (-) ఉ 59 1959 1955 | ఇహపుమాళ్ అసడ్వాణ పయః నౌగిల 4) త్యెక నవనాలకొని పతం త్వవచన బహువచనాం తేభ్యస్తుశేషాద్య భాషేలి విక ల్పెనక ట్ ద్వాపు కూ! |్వపు సూ ఆధార్ న్న ఇ9 | ఆనర్ధకం | !'

- am - సమాసచక్రసర్త్యాఖ్య గుభే ష్క ఆత్యాది " (1) బహవొదండినోయస్యాంసాబహుదండి కానగరి బహువా గికాసభా | స్త్రీయాంకిం. | బహుదండీ ! బహుదండి! గ్రామః || (9) మహద్య శోయస్య సమహాయశస్క : # మహాయశా'..! (3) బహ్వ్యోమాలాయస్య సబహుమాలక: } బహుమాలాకః ! బహు మాలః || (6) ప్రవాణీ తంతువాయళలాకా ! నిగణ తాపవాణీయస్య నిషు వాణిః షటః # సమా ప్తవానొనవఇత్యర్ధశి - (x) కంరేకా "యస్యసకల శేకాలః || (2) చికౌగావోయస్య సచిత్ర గుః (2) రూ పవతీభార్యాయస్య సరూపవద్భార్య : 2 కిం ! అపాధE .1 అపాథ కమ్. ! (0) ఇన స్ట్రియాం ! (9) శేషాద్వి భాషా ! అను కసమాసాంతాచ్చె షాధికార స్థాద్బహువీ హేః కబ్యా స్యౌల్ ! అను కైత్యాదికి 3 ! వ్యాఘ్రపాత్ ! సుగంధిః | శ్రీయపథకి శేషాఛికారస్ధాత్కిం 1 ఉపబహవః ! ఉత్తరపూర్వా ! ఇహనకప్ (3) ఆషోన్య కరస్యామ్ ! కప్యా బంతస్య ప్రస్వోవాస్యాత్ ! ( 8 )ని స్క్రవాణిశ్చ, I కబవొతనిపాత్య తె! (7) స షమీవి శేషణే బ హువీహౌ ॥ స వమ్యంతంవి శేషణంచ బహు హౌపూర్వం ప్రయో! జ్యం | కంఠేకాలు ! అతఏమజ్ఞాప కొద్వ ్యధిక రణపదోబహువీ హిః ! సర్వనామసుఖ్యయో రుపసంఖ్యానం ! సర్వశ్వేతః | ద్విశుక్లః 1 మి భోజన స్సమా సేసంఖ్యా పూర్వం శబ్దపరవిపతి షెనాల్ ! ద్వ్యన్యః ఇత్యాది | వాప్రియస్య. ! ప్రియగుడు | గుడప్రియః | సంఖ్యాయా ఆర్పీయస్యాః I: ద్వితా 1 ద్వం ద్వెపి | ద్వాదశ II (C) గొ స్త్రీయో ఈపసజ న స్యేతిగొశబస్య ప్రస్వః (2) స్త్రీయాశిపుం వద్భాషితపుం స్కౌదనూజ్సుమానాధిక రణే స్త్రీయామపూరణీ ప్రియాదిషు 8, భా షి తప్పుస్కాదనూజ్. ఊజ శ్రావొయస్యామితి బహువీ హిః | నిపా తనాత్పంచమ్యా అలుక్" షష్ట్యాశ్చలుక్ ! తుల్యే ప్రవృత్తినిమి త్తెయదు క్తపు స్కం తసాత్పరఊబభావోయత తథాభూతన్య స్త్రీ వాచక శ - 1 :

13 1 శాలు | అంకులను ముందుగా 'బహువీ హిసమాన జస్య పువాచక శబ్బ స్యేవ రూపః స్యాత్సమానాధికరణ స్త్రీలింగె ఉ త్తరప ద | నతుపూరణ్యాం క్రియాశౌచ పరతః | స్త్రీయా కిమ్ ! గ్లామణికులం దృష్టిరస్యగా మణిదృష్టిః భాషితపుంస్కార్కిం 1 గం గాభార్య : 1 అనూహం 1 వామోరూభార్యః | సమానాధిక రకెకిం 1 కల్యాణ్యాఃమా తాకల్యాణీమాతా | స్త్రీయానం | కల్యాణీ ప్రధానం యస్య సకల్యాణీ ప్రధానః 1 పూరణ్యాంతు : ఆఫ్పూరణీ ప్రమాణ్యాః | పూరణా ప్రత్యయాంతం యల్ స్త్రీలింగంతదంతాత మాణ్యంతో దృబహువీ హరప్పా ్యల్ | కల్యాణీ పంచమీయాసాంరాతీశాంతాః క ల్యాణీపంచమా రాత్రేయః ! స్త్రీ ప్రమాణీయస్య స స్త్రీ ప్రమాణః పుం పద్భావని షేధోపత్యయశ్చ ప్రధానపూరణ్యా మేవరాతిః పూరణీ వాచ్యా చెదిత్యుక్తా దాహరణే ముఖ్యా : అన్య తతు ! నద్యృతశ్చ 1 న ద్యు త్తరపదాదృదంతో త్తరపదాచ్చబహువీ హేళిక ప్స్యాత్ | పుంవ ద్భావః 1 కేణి 1 కెప రేణో హ్రస్వస్స్యాత్ | ఇతి ప్రాప్తి | నక పి ! కపిప రెఅణో హ్రస్వానస్యాత్ | కల్యాణపంచమీకశిపక్షః ! బహుక తృణకః | అప్రియాదిషుకిం ! కల్యాణి ప్రియః 1 ప్రియా | మ నొజ్జా ! కల్యాణీ' సుభగా } దుభణగా ! భక్తిరి సచివా స్వసాకాల తాంతా సమాచపలా దుహితావా'మా అబలా 1 తనయా ! సామ న్యెనపుంసక ం దృఢ భక్తిర్యస్య సదృఢ భ క్తికి స్త్రీత్వవివక్షా యాంతురు ఢాభక్తి పురుషః తసిలాది ష్వాకృత్వసుచః | తసిలాదిషు కృత్వసుజ్యలె షుప రేషు స్త్రీయా పుంవత్స్యౌత్ ! పరిగణనం-కర్తవ్యం | అవ్యా ప్రతివ్యా పిపరిహారాయ | ఆతసౌ, తరప్ తమపౌ, చరట్ జాతి యరౌ, కల్పప్ దేశీయరౌ, రూపప్పాశపౌ, థాల్, తిల్ థ్యన్‌, L: హ్వీషు ! బహుత ! బహుతః ! దశణనీయతరా ! దశ నీయతమా, మరూ పెతిహస్వ: పరత్వాత్పుంసద్భావం బాధతే ! పట్వితరా ! ప ట్వితమా ! పటుచరీ 1 పటు జాతీయా 1 దశః నీయకల్పా | డర్బనీయడె | - సమూస చక్రవర్త్యాఖ్యంగా (1) కృత్య కృత్యం యెనసకృతకృత్యః ! ( 9) ఆహితః అగ్ని ర్యేసస ఆహి తాగ్ని? I అగ్న్యాహితవాక్యాది(3)ఆసిను వ్య. "యే. ఆసు వ్యతః | ద ండ పాణ్యస్య దండపాణిఃచకపొ. ---- ఇతి బహు హు -- శీయా ! దE నీయ రూపా 1 చునీమహేశా | బహుథా ప్రస్తావృ కేవృకతి? ! అజ్యాహికా అజధాని || త్వరలోగుణన పనస || • క్లాయాభావ శుక్ల ఏం శుక ! గుణపచనస్యకి | కర్యానాను క శ్రీజత్వం 1 శరది కృకాపణ కౌల్యాబాలుసాహన్యేవ పుసకం ! * స్యో థేతద్ధి లేహ సినీనా • స నజూ 5 కు i e7 B. | Wహిణే య : తక్ చ్ఛసోశ్చ Hభన లో ఛారా “సతా: భదీయాః | క్యజ్ఞానినొచ్చ || ఏతయోః పరతః పు:ఎల్ ! ఏనీనాచకం ఏతాయ తే | "శ్యానీవాచరతి శనాయ తె1 స్వభిన్నా కొంచెద్దశః నీయాలమన్య ల ద రమ్మనీయమానినీ | దర్శనీయాం శ్రియం మన్య తె దర్శనీయమానీ చైత 2.1 నకొపథాయాః ! కొపభాయా రొడూసపుంసల్ | పొచికాభార్యః I రసికాభార్య 81 మర్రి కాయలే ! ముది కామానినీ ! కోపఛపతి పెథేశద్ధి తవు గ్రహణు ! నేహ 1 పాకాధార్యాయస్య సహకభార్యః || సంజ్ఞా పూరణ్యాశ్చ 11 అనయోర్నపుఁపల్ ! దత్తాభార్య: 1 దత్తామానినీ |ప్ప శమీ భార్య | పుచమీపాశా ! జా లెళ్ళ || జాకె: పరొయః స్త్రీహత్య యః తదంతా స్త్రీ నపుంవల్ ! శూర్ణాభ్యాం | బాహ్మణీభార్యః | (0)నిష్ణా || నిష్ణాతం బహువీ హౌపూర్వం స్యాత్ ! జాతి కాలసుఖా ది హ్యాః పరానీషావాచ్యా | సారంగజద్దీ | మాసజాతా 1 సుఖజాతా ! (హ్రయికించెదం 1 కృతక టః 1 పీతాదకః || (9) వాహితాగ్న్యా చిషు & ఆకృతి గణ్యము ! (3) ప్రహరణా భేజాభ్యఃప రె నిస్థాసప్త 11 . మ్యా || ఇతి బహువీ హి || ద్వంద్వ సమాసం అథ ద్వంద్వాద్వివిధి| ఇత రేడియోగద్వంద్వః సచూసlడ్వంద్వ వ్వెతి | సచపకంద్వివిధః || ద్విప వొబహుపదిశ్చేతి || తతాదా ద్విపబొయధా (1) రామశ్చలక్ష్మణశ్చ రామలక్ష్మణ్ || జహుపదా" యథా ||హోతాచపోతాచ నష్టాద ఉచాతాదహాత్మబోతృష్ణోధా తారః (9) జాయాచపతిశ్చదమ్చుతీ ! జమలీ ! జయాపతీ (3) హ రిశ్చహరశ్చహరిహరౌ (9) హరిగురుహ రాశి | హరిహరగు కవః || (7) ఈళ్ళకృష్ణశ్చ ఈ కృష్ణా ! (6) అశ్వరధేం ద్రాః 1 ఇంద్రా శ్వరఖాః " ( :) ఇం దావాగ్ని ii ( 7 ) శివళ్ళ కెశనశ్చ శివ కేశవా || (F) ఆథకామాక్ ! ధమాణ₹ (29) హేమ సశివసఁజాః | కృ త్తికాకొహిరణ్యా | గీష వసు తొ (gn) కుశ కాలం (1-3) తాపసప రNT (3) డాహణకు యుట్ళూ ద్రా (0)ను. స్థిరాజుల సౌ (2) చా రైట్వంద్వః | అనేక లసుబుతం చా రైవిద్యమా సంవా సమస్య తె సద్వంద్వః | సముచ్ఛయాన్వాచధిత రెటరయోగసమాహా రాశ్చాధాE: | పరస్పరనిర పెక్షస్యానెక సేన సిన్నన్వయస్సముచ్చ యః ! అన్యతరస్యానుషంగిక త్వేస్వచయః | మిళితొ నామన్వయఇత రెతరయోగః 1 సమూహస్సమాహారః || త త్రైశ్వరం గురు:చభజ స్వేతి సముచ్ఛయే భిక్షామటగాంచొనమేత్య న్వాయెచ నసమాస్కో సామ థ్యాత్ || (9) దంపతీజఁపతీజా యాపతీ! జయాశబ్దస్యజంభాషోదం భావశ్చ నిపాత్య తె 1 (3) ద్వం ద్వెసి ! ద్యం చేసినఁ జ్ఞకఁపూర్వం స్యాత్ || | (5) అనేక ప్రా ప్తా వేక తనియమో- నియమశ్శే మే || (3) అజాచ్య దంతం || ఇదంద్యం ద్వాపూర్వంస్యాత్ || (2) బహుష నియమః (2) ఘ్య తాదజాద్యదంతం విపతి షెధేన II ( 3 ) అల్పాచరం | (E) ధమా? దిష నియమః !! (ac) ఋతున్న త్రాణాం సమాక్షరా ణామానువూ ర్వె ణ || (nn) లఘ్వక్షరం పూర్వం || (79) అభ్యర్హతంచ (23) పణాక్ నామానుపూ ర్వెణ (7) భౌతుజ్యా జాయన !!

సమాసచక్రవర్యాఖ్యగం థె. సమాహారద్వంద్వాయఖా | ( - } పొణీచ పా దౌచ ఏషాంసమాహా రః పాణిపాదమ్ | మాదణంగిక శక్తపాణవిక శ్చ అనయోస్సమాహారఃమా ద ంగికపాణవికం | రథీకాశ్చాశ్వారోహశ్చేషాంసమాహారః థీకా శ్వారొహం || (-~) ధానాచశష్కులీచ ధానాశష్కులి (3) యూగా శ్చలిక్షాశ్చయూ కాలిక్షం | (6)అహిసకులం 1 గోవ్యాఘ్రం || కా లొలూక మిత్యాది (x) బద రాణిచామల కాని చైషాల సమాహారః బద రామలకం 1 బదరంచామలక ంచబద రామల కె | tథిక శ్ఛాశ్వారోహ శ్చరథికాశ్వారొహౌ | ప్లక్షన్యగ్రోధావిత్యాది (4) దధీచపయశ్చద ధిపయసీ || ఇధాబహిః'షీ | ఋక్సామే | వాజనసే | (2) దశదం తొషాః (1) ఉపదశుదంతో జేమ్ ! ఉపడశాః దంతొష్టాః (F)హో తాచపోతాచహోటాపో తొరౌ | మాతాచపి తాచమాతాపితరౌ ! పి 1) ద్వంద్వశ్చప్రాణితూర్య సేనాంగా నాం!! ఏషా ద్వంద్వ ఏకవత్స్యా త్ ! సనూహార స్యేకత్వా దెక ల్వెసిద్దెనియమాధE0 ప్రకరణం ణ్యంగాదీనాం సమాహారఏవయధాస్యాల్ | (9) జాతిర ప్రాణినాం ! ప్రొణిమజ జాతివాచి నాంద్వంద్వ ఏక వల్ !! (3) కుద జంతవః | ఏ షా సమాహా రెద్వంద్వస్సా ్యత్ | జనకులాల్ కుదజంతవః || (6) యేషా చవిరోధశ్శాశ్వతిక ః | లేషాంపొగ్వల్ | (7) ఫల సేనా వన స్పతిమృగశకుని కుదజంతు తృణధాన్యానాం బహుప్రకృతి రేవద్వంద్వ ఏక వదిలి వాచ్యం (4) నద వయఆదీని! ఏతాని నైక వత్స్యుః | ఇధ్యాల హిషీనిపొతనాద్దీఘణ : 1 (2) అధిక రణోతాన త్త్వచ || ద్రవ్యసంఖ్యా వగమే ఏకవ దెతి నియమోన స్యాల్ | 1) విభా'షాసమీ పే || అధికర జై కౌవ త్త్వస్య సామీ ప్యేన పరిచ్ఛె దేసమాహారవ వే త్యావంరూపోనియ మోవాస్యాల్ ! (6) ఆనజృతోద్వం డ్వె || విద్యా యోనిసం బంధవా చినా మృదంతా నాంద్యం ద్వే ఆసజ్ స్యాదుత్తరప దెప రే | పు కౌన్యత రస్యా మిత్య తొమండూక ప్లుత్యాపు ఆ ఇత్య నువృత్తాః పితాపుత్రా ! || ఏక శేషః తాచపుత్రశ్చ పిఠాపు 9 || (9) మిత శ్చవరుణశ్చమి వరుణా || (3) అగ్నిశ్చవాయుశ్చ అగ్ని వాయూ ! వాయ్వగ్నీ | (3) అగ్నిశ్చ సొమశ్చ ఆగ్నీషోమౌ ! అగ్నీ వరుణా ! (6) అగ్నా మరుకౌడేవలె అ స్య ఆగ్నిమారుతం కర్త | అగ్నీవరుణ దేవ తె అస్య ఆగ్ని వారుణం | 2) ద్యౌశ్చభూమిశ్చ ద్యావా భూమీ | (2) ద్యౌశ్చ పృథీ వీచ వ్యా వాపృథివ్యా || దినస్పృథివ్యా !. ! అధద్వంద్వ సమాసాంతష్టచ్ ! (2) వాక్చత్యక్చ అనయోస్సమాహారి వార్త వచం ఏవంత్వ జం శమీవృషదమ్ | వాక్విషం | ఛలోపానహం ఇత్యాది ! - ఇతి ద్వ ద్వ సమాస అధద్యం ద్వాపవాద ఏక శేషః | సచ ద్వివిధః || సరూ పైకశేషా వి రూ పైక శేష శ్ఛేతి || సహ పైక శేషాయధా || (7) రామశ్చ రామ శ్బ రామా ! రామశ్చ రామశ్చ రామశ్చ రామాః | ఏసంహరిశ్చహరి శ్చహారీఇత్యాది | విరూ పైక శెహెయథా || (F) నక దండచ్చ కుటిల (1) దేవకాద్వం ద్వేవ ! ఇహో త్తరప దెప రేజనజ్ || (9) నాయుశ బ ప్రయోగే ప్రతి షెమః | (3) ఈద గ్నెస్సొమవరుణయోః | దేవతా ద్వంద్వఇ ₹్యన | అగ్నేసుల్సొమసోమా: ఇశిషత్యం | (6) ఇద్వృ హౌ | వృద్ధిమన్యు త్తరప దెఅగ్నెరిదా దేశ స్స్యాదేన తో ద్వం ద్వె || (x) దివోద్యావా || దేవతాడ్వం ద్వాఉ త్తరప దెప రె 1 (1) దినసశ్చ పృ థివ్యాం !! దివఇ శ్యేవ | చాహ్యినా ! (6) ద్వ ద్వాచ్చుదషహా నాతృమాహారే | చనగా తొషహాంతాచ్చదనం ద్వాట్టచ్స్యాత్స మాహారె || ఇత రేత రద్వం ద్వేతు ప్రాకృట్ఛరచావిత్యాది || ఆ ఇద్వంద్వసమాసు... (5) సరూపాణా మేక శేష ఏక విభక్తా ! ఏక విభక్తాయాసిసకూపా జ్యై నదృష్టాని తెషా మధ్యే ఏక ఏవాపశిష్య తే || (F) విరూపాణామ పిసమానాథకానామ్ || || %3D మందులు సమాసచక్రసర్త్యాఖ్య గం థె. దండశ్చనకదం డౌ 1 కుటిలదండౌ (9) గాగ్యణశ్చగా గ్యాణయణన్చ గా గ్యౌః ॥ (9) గాగీ చగా గ్యాస్ యణాచ గగాE: 3 (3) హంసీ చహ : సశ్చహంసౌ ॥ (ఆ) ఛాతాచస్వసాచభౌతగౌ | పుత్రశ్చదు హికౌచపుత్ || (7) శుక్ల ఫ్చశుక్లావశుక్లంచ శుక్లం శుక్లానీతివా ! సచసాశతచ్చ | తత్ | తా "నీకి వా( 4 ) చూతాచపితాచపితరౌ | మా తాపితరౌ | మాతరపి తరౌ (2) శ్వశూశ్చ స్వశురశ్చ శ్వశురా 14వ శశ్వరుగా (1) సచదేవద త్తశ్చలౌ (F) సచయశ్చయా (90)స చయశ్చతౌ (90)సాచ దేవద త్తశ్చతౌ | అచ్చ దేనజిత్తాచయజ్ఞదత్తా చకాని I(99)కచ్ఛ దేవదత్తశ్చ తె(13) కుక్కుటమయూర్యావిమే! మయూలీకుక్కుటానిమా ! తచ్చసొచఅర్ద పిప్పల్యౌ తే || (2) వృక్రయూ నాతల్లక్షణశ్చే దేవని శేషః || యూ నా సహకాగోష్ట్ర శిష్యతే | గొల యువపత్యయమాతకృతం చెత్తయోః కృత్స్న వై రూప్యం స్యాత్ | (9) స్త్రీపు : వచ్చ | యూ నాసహోక్తానృద్ధాశ్రీ శిష్య లె | తదభఃశ్చపువల్ ! (3) పుకు స్ట్రియా | స్త్రీయాస హోళాపుమాళా శిష్యతే తల్లకణ నవిశేష శ్చెల్ | ఆ ఛాతృపుతా స్వసృడుహితృభ్యాం (x) నపుంసక మసపులస కే నైక పిచ్చాస్యాస్యతర స్యాస్ : ఆ క్లీ బేఎసహకాకీ బంశిష్య తే తచ్చవా ఓక నత్స్యా తల్లక్షణ ఏవవి శేష శ్చేత్ | (-) పితామాత్రా | చూత్రాసహోక్తా పితావాశి ష్యతే | మాతనపిత రావు దీ చామ్ IF (2) శ్వశ్ముళ్ళ వర! శ్వశ్వాస హోకాశ్యశుకొవాశిష్య తె తల్లక్షణఏప విశేషశ్చల్ | (1) త్య దాదీ నిస రైవర్నిత్యమ్ || సరైఎస్సహోత్తాత్య దాదీనినిత్యం శిష్యం తె I(E) త్య దాదీనాం మిషస్సహోల్ద్యత్పరంతచ్ఛిష్యతే || (c) పూర్వ శేషా పిదృశ్య తఖతి భాష ్యమ్ II (17) త్య దాదిత నెం సేపుం నపుంసకతొలిం గవచ నాని || (79) పుఃనపుంసకయోస్తుపడత్వాన్నపుంసక శిష్య || (73) అద్వంద్వతత్పరుషవి శేషణా నా మితిన క్తవ్యం !

అవ్యయీభావసమాసః (9) గానః పుమాంసః ప్రియశ్చ షా మేక శేషెగానఇమాః !-~# ఆ ఇ కి శేషః అధాన్యయీభానః | సద్వివిధః || అవ్యయ పూర్వపదోనామ పూర్వప డశ్చేతి!! తతాద్యాయథా (3) దిశయోమధ్యంఅపడిశం ! అపది శె న | అపది శే || (3) పిభ కృరాదిషు | హరౌ అధిహరి | కృష్ణస్య (3) గ్రామ్య పశుసం ఘోష తరువ్వెషు, స్త్రీ! ఏపుసహవివక్షాయాం స్త్రీ శిష్యతే ! పుమా, స్త్రీయేత్యస్యాసవాదః ! గామ్యేతి కిం | రురవణ మే 1 పశుగ్రహణం కి3 | బాహణా ఇమే 1 సం ఘోషుకిం | ఏకౌగా నౌ | అతరుణైషుకి ఆ వత్సాణమే ! ఆనె - ఫేప్వితవాచ్యం | అశ్వా ఇమే || ఆక్యాక శేషం (9) అన్య జి.విభక్తిసము సమృద్ధివ్యదృథా భావా త్యయా సం ప్రతి శబ్ద ప్రొ సుభౌ పపశ్చాన్యధాన పూర్వ్యయాగపద్య సాదృశ్య స మృత్తి పాకల్యా తనచ నెషు | అవ్యయమికి యోగొవిభజ్యతే ! అవ్య య. సమథేశ్న సహసమస్య లె సోవ్యయ భావః! దిశయోమధ్యమ పదిశం | అస : ప్రథమాసిదికష్టం సమాస ఉపసజ= సమ్ | సమాసశా స్త్రీ పధమానిది కష్టముపసజనసంజ్ఞంస్యాల్ | ఉపసజనం పూర్వం!! సమా సేఉపసజనుపాక యోజ్య ! ఏక విభక్తి చాపూర్వనిపా తె!! విజయన్ని యతవిభక్తికంతచుపసజనసంజ్ఞుస్యాత్ | నతుతస్య పూర్వనిపాతః | గొరొయోరుపసజన్య | ఉపసజనంయోగోశ బకి స్త్రీ 596్యయా:తంచలేదంతస్య ప్రాతిపదిక స్వహస్వస్స్యాత్ ! అవ్యయీభావశ్చేత్య వ్యయత్వం | నాన్య యా? వాడలొ మ్వపంచ మ్యాః || ఆదంతావస్య యీ ఫావాళ్సుపోసలుక్ తస్య పంచమీంవినా అ మా దేశశ్చ స్యాత్ | తృతీయాసప్తమ్యో బళా హుళం | అదంతాదవ్య యాభావా తృతీయాస ప్రమ్యో బహులమమ్భావస్స్యాత్ | అపదిశం అపది శెన 1 అపదిళం 1 అపవి శే || (3) విభ కీక్యా దెరయ మధE: | వి - - | సమానచక్రవరాఖ్యగ థే. సమీపము పకృష్ణమ్ మద్రాణాంసమృద్ధిస్సమదమ్ || యవనానాం వ్యధికాదుకార్యవనం | విగతాబుద్ధివ్య | మక్షి కాణామభావోనిర్మ క్షికం | హిమస్యాత్యయో -తిహిమమ్ | అత్యయోధ్వంసః | నిద్రాన మృ తినయుజ్య లె అతినిద్యం | హరిశబ్ద స్యప్రకాశః | ఇతిహరి 1 వి షోపశ్చాదను విష్ణు ! యోగ్యతా వీప్సాప దాథా నతివృత్తి సాదృశ్యా నియథాథాః | రూపస్యయోగ్యమనురూపం | అధః మథ ప్రతిమ త్యథకు 1 న కిమనతిక మ్య యథాశక్తి || హ రేస్సాదృశ్యంసహరి | జ్యే స్థస్యానుపూ ర్వణ అను జ్యెస్థం (9) చక్ణయుగపత్సచకం | పు ర్వాద్ధానయుగపత్సహపూ ర్యాహం || సదృశస్సఖ్యా ససఖ | క్షత్రా ణాంసంపత్తిః క్షత్ర | ఋధైరాథిక సమృద్ధి | అనురూపొ తథా వస్సంపత్తి 39 భేదః | తృణమస్య పరిత్యశ్న సతృణమ తిసాక ల్యె నేత థ=ః | అగ్ని గ్రంధపర్యంతమధీ తెసాగ్ని (9) యావంతశ్లో కాస్తానం తొచ్యుతపమాః 1 యావచ్ఛోకం (3) విష్ణోరప | అపవిష్ణు | వి షో పరిపరి విష్ణు II ననాద్బహిఃబహిర్వనం | సనాతొక్ ప్రాగ్వనం (6) ముక్తిపర్యంతమాము క్తి | ఆము 3. | బాలాసభివ్యాప్య ఆబాలం భక్త్యథాణ దిషువత మానమన్యయంసుబం తన సహసమస్య తేసోన్య యీభావః || (0) ఆస్యయీభే వెచాకాలె | సహస్య సస్స్యాదవ్యయీ భోవె 1 నతుకాలె | సచక్రం ! కాలేతు సహపూర్వాపం | సదృశస్స ఖ్యా ససఖి | యధాథం శ్వేనైవ సిదైపునస్సాదృశ్య గ్రహణం గుణభూ తెపి సాదృశ్యాయథాస్యాది ,వమథకం !! యధా - సాదృశ్య ! అసా దృశ్య ఏనయథాశబ్ద సమస్య తే | తె నేహన 1 యథాహరిస్తభాహరః | ఏ తెనసా శృశ్య ఇతి వాయధాధ ఇలి వాపా పంనిషిధ్య తే ! (9) యా వదవధారణే || (3) అపపరి బహిసంచనఃపంచమ్యా ! (6) జై ర్యా దాభివిధ్యోః | ఏతయో రాజ్పంచమ్యం తెనవాసమస్యతే సోవ్యయీ భావః | తెనని నెమర్యాదా | తెససహేశ్యభివిధిః || -- కామా యా యంపదా అవ్యయీభవసమాసః హరిభ కి: ఆబోలెభ్య ; (3) అభ్యన్ని శలభాఃపతంతి | అగ్ని మభి 1 ఏ త్యగ్ని 1 అగ్నిపతి (3) అనువనమశనిగః తః | వనస్య సమీపంగత ఇత్యధకః (3) అనుగంగ: వారాణసీ ! గంగా చేస్యుః సదృశ క్యాప లక్ష్మి అత్యషE 8 || నా మపూర్వపదోయధా || (6) శాకస్య లేశఃశాక ఏ తి (x) అ క్షేణవిపరీత నృత్త అక్షరి | వవంశలా కాపరి | ఏకపరి || (2) గంగాయాఃపారంపొ రెగఁగం | పొ రెగంగా దానయగంగా పా రాతో | గంగాయాఃమధ్య మధ్యే గంగం | మధ్యాగంగా దానయగం గామభ్యాల్ (2) ఉ నత్తా గంగాయ స్త్రీ దె ఫేసఉ నత్త గంగం నామదే శః || ఏవంలో హిత గంగమ్ !—ఆ భావ్యయీభా ససమాసాంతా!- (9) లక్షణె నాభిహతీఆభిముఖ్య ! అభిముఖ్య ద్యోతకావభిప్రతీచి హ్నవాచినా సహ ప్రాగ్వల్ || (9) అనుగ్యత్సమయా || ధకాంసమయాద్యోత్య తె కౌసలక్షణభూ తెనానుస్సమస్య లెసోవ్యయీ భావః (3) యస్య చాయామః || యస్య దైమ్యక్ మను నా ద్యోత్య తెతే న లక్షణభూ లేనానున్నమన్య తే || తిష్ఠద్గుపభృతినిచ | ఏతానిని త్య వై | తిష్ఠంతిగా వొయ స్త్రీ కాలేసతిష్ఠచ్చు ! దోహనకాలు | ఆయా నిగావోయ స్తి కాలెస ఆయతీగవం | ఇహళతా దేశః పుంవర్భాన విరహస్సమాసాంతొ ప్రత్యయశ్చనిపొత్య లె | (1) సుష్ప్రతినామాత్రా భేత్ || సుబంతమల్పారెనపతి నాసహసమస్య లే 1 ఆల్పాథే కిం | వృ క్షంప్రతి విద్యోత విద్యుల్ ! ( 2 ) అక్షశలా కొసంఖ్యాః పరిణా || ద్యూతవ్యవహా రేప రాజయఏవాయంసమాసః if (4) పారెవజ్యష స్థావా | పొరమధ్య శర్రాషష్ఠ్యంతెన సహవాసమ స్యే 3 | ఏదఁత త్యంచానయోర్ని పొత్య తె | పశ్లేషష్ఠీ తత్పురుషః | మహావిభాషయా వాక్యమపి 1 గంగాయాఃపారాత్ 1 గంగాయామధ్యాల్ I(2) అన్య పదా థేక చసంజ్ఞాయాు | అన్యపదా రైవిద్యమానం సుబంతంనదిభి స్సహసమస్య తెసంజ్ఞా యాం! విభాషాధికా రెసివా క్యేససంజ్ఞాననగమా 3, | సమాసచక్రవర్త్యాఖ్య గంధే, (1) శరదస్సమీపంఉపశరదం || ప్రతివిపాశు || (9) అక్షి ప్రతిపత్య క్షం 1 అక్షః పరం పరొక్ష | అన్షస్సముఖం సమక్షం 1 అక్ష్యనుగ తం అన్వక్షం (3) రాష్ట్ర స్సమీపముప రాజు.. | ఆ తనిఅధ్యాత్తం 1(3) చ రణస్సమీపం ఉపచ రం | ఉపచమః || (7) న ద్యాస్సమీపం ఉప నదం | ఉపనది 1 ఉపపొణ మాసం | ఉపమీణ చూసి | ఉపాగ హాయణమ్ | ఉపొగ హాయణి (1) ఉపసమిధం 1 ఉపసమిత్ ! (2) గి రెస్సమీపముపగిరం ! ఉరగిరి | ఇత్య వ్యయీభావః || || అథసొ భాగణసమాసాంతాః || (5) ఋ వొడకా మధర్చః | అనృచబహ్వృ చావధ్యాత ర్యెవ | నేహ అనృక్సోమ | బహ్వృక్సూకం | విజేపూః విష్ణుపురం | క్లీ బత్వ లొ కాత్ !విమలాపంసU2 | V'జోధూః రాజభు రా | సర్వేషాంపంథాః సర్వపథః | రమ్యః సంభాయె సీక్ సరష్యాప ధో దేశః | అక్షస్య ధూః అక్షడు | దృఢభ్యూస్య సదృఢధూరక్షః || దిహనిత్య సమాసః | (1) అవ్యయీభా వేశాంత భృతిభ్యః || శందాది భ్యష్టచ్ స్యాత్సమాసాంతన్యయీభా 3 i శరద్ | విపాశ్ | అనస్ | మనన్ | ఉపానహ్ !! దివ్ ! హిమవల్ | అనడుహ్ ! మిశ్ | దృశ్ | విశ్ | చేతన్ | చతుర్ | త్యద్ ! తద్ | యద్ | కియల్ | జరా యాజరస్చ 1 ఉపజరసం | (3) ప్రతి పరసమనుభ్యో క్షః !! పరొక్షేలి డితిని దేశ్ శాస్పరస్య కారా దెశః |పరోక్షాయెన్యా దిత్వశణ అద్య జం తు (3) అనశ్చ | అన్నంతాదవ్యయీభావాట్టచ్ స్యాల్ (8) నపుం సకాదన్యతరస్యాం || అన్నంతంయల్ క్లీ బ; తదంతొదవ్యయీభావాట్ట జ్వాస్యాల్ | (7) నదీ పౌణజు మాస్యా గ్రహాయణేభ్యః | వాటచ్ || (6) ఝయః 1 ఝయంతాదవ్యయీభావాట్టజ్వాస్యాత్ | (2) A రెశ్ప సేనక స్య 1 గిర్యంతొదవ్యయీభావాట్టజ్వాస్యాత్ ! సేనక గ్రహణం పూ జాథకం || (7) ఋక్ఫూర్భరాశి పథామాన జే | అలన కైఇతి చ్ఛేదః | ఋగాద్యం తస్య సమాసస్య ఆహాత్య యోంతోమయవస్స్యాల్ అయా 13 సర్వసమాసాంతాః (3) ద్విగః తాఆప్కో సిన్ని తిద్వీపమ్ | ఏవమంతరీపఁప్రతీపం సమీప మిత్యాని || (9) అనుగకొలనో సిస్ని తి ఆనూపో దేశః (3) ప్రతిసా మ) | అసుసొమం ! ఆనసామం ! ప్రతిలోమః ! అనలొమం | అవ లొమం | (6) కృష్ణా మిగ్యస్య కృష్ణభూమః | ప్రాసాదః | ఏనము దగ్భూనుః | పాండుభూమః 1 ద్విభూమః 18 భూమః (7) పంచనదం సప్తగోదావరం || ప దునా ఛాయస్య సప ధనాభ (2) గవాక్షీవా క్షీయస్య సగనాక్షః || (2) అపెద్యమానానిచ త్వాళ్యస్య అచతురః | ఏ వంవిచకురః ! సుచతురః || (9) ఆయశ్చత్వారోవాతి చతురాః ! చపుణాంసమీపీయెసంతి తెఉపచశురా? | ఏ లెపంచబహుగ్రహ యః | తతకు కాదశద్వంద్వాః | స్త్రీపు సా! ధేన్సనడుగూ | ఋక్సా మె | వాజనసే 1 లక్షిణీచ భూ వాచ ఆకిచువం ! 'దారాశ్చగానశ్చ దారగనకు | ఊరూచ అప్లిన కౌచఊర్వష్ఠవం | పా చావంత్ ధూ స్తదంతస్యన 1 (④) ద్వ్యంతరుపస గేజ పఈల్ | అపఇతికృతస మాసొంతస్యానుకరణం | షష్ఠ్య థేక ప్రథమా! ఏభ్యోపస్య కత్స్యాల్ 9) ఊదన్ దేశ్ ? || అనొఃపరస్యా పస్య ఊత్సాదె శే!!(3) అచ త్యవ్వనపూర్వాత్సామలొమ్నః | ఏతత్పూర్వా త్సాయలోమాఁతాత్స మాసాదచ్ స్యాత్ (6) కృష్ణోదక్పాండుసంఖ్యాపూర్వాయా భూమే రజిష్యతే || (x) సంఖ్యాయాన దిగొదావరీభ్యాంచ || అచ్చ త్యన్వ వేశ్య త్రాజియోగవిభాగాదన్యత్రావ్యచ్ " (1) అన్నా దర్శనా త్ || అచకుః పర్యాయాదళ్లోచ్చ్యాత్సమాసాంతః | (2) అచతుర విచతురసుచతురస్త్రీ పుస ధేన్సనడుహఋక్సామవాఙ్మనసా ప్రభువ హెరగవొగ్యష్ఠనపదషీనన క్తం దివరాతిందివాహదిక వసరజసని ళ్ళె 9 యసపురుషాయుషద్వా యుష త్ర్యాయుషగ్యణ జుషజాతొ క్షమ హోక్ష వృశ్లో(పశునగొద్దేశ్వాః || ఏలేనంచవింశతిరజ తానిపాఠ్యం తె || (7) త్యుపాభ్యాంచతురోజిష్య తే || అలలు | సమాసచక్రవరాఖ్య గంచే చపడద్ధీనం ! న క్త చదివాచన దినం | రాశౌచదివాచరాతిఁదినం అహనిచ దివాచ ఆహది? వం | విప్సాయాంద్వంద్వః | అహ సృహనీ తృథకాః | రణోప్య పరిత్యజ్య సరజసం ! సాకల్యే ఒన్యయీభావః ! రజ సొసహవర్తతే ఇతి బహువీహౌతు సరజః పంకజం | నిశ్చితం ఆయో నిశ్శేయసమితి తత్పురుషె ! బహు మహౌతు నిశ్శే యాక్ పురు షః | పురుషస్యాయుః పురుషాయుషం | తతొద్విగుః ద్వ్యాయుషం!! త్యాయషు | తతోద్వంద్వః | ఋగ్యజుషమ్ | తత స్త్రయఃక రథా రయాః | జాతశ్చాసౌఉచజాతొ క్షః | ఏవం మహోక్షః వృదాక్షః ! శునస్సమీపముపశునష్ | గొప్లేశ్వగోస్థ శ్వః || (7) బహణావర్చ : బ్రహవర్చసమ్ 1 హ స్తి నర్చ సం 1 పల్య నర్మసం | రాజవర్చసం 11 (9) అవగతంనష్టం తమో నతమసమ్ | సమంతత స్తమః సంతమసం! అం ధయతీత్యంధం పచాద్యచ్ 1 అంధంతమోంధతమసం (3) రహసి అను రహసం || అవరహసం | తపరహసం (8) ఉరసిపత్యురసం | విభ కర్టెవ్యయీభావః || (7) పగతో ధ్యానం ప్రొ ధ్వోరథి 11-~! (ఉ) శొభనొరాజాసు రాజా | అతిశయితో రాజా అతి రాజా | (2)స రమశ్చాసౌరాజాచపరమ రాజః 1 (v) రాజానమతి క్వాంతో తిరా జః (6) భనెనకైనీయస్య స సుస్భః | శోభనే ఆక్మిణీయస్య సస్యక్ష 21 11 (1) బ్రహహ స్త్రీభ్యాం వర్చసః !! అచ్స్యాల్ (పల్య రాజభ్యాం చెతివ క్తవ్యం || (9) అవసంబం ధేభ్య సమసః || (3) అన్నవతపాదహసః || (6) పతేరురసస్సప్తమీ స్టాల్ || ( x ) ఉపసగాణ దధ్వనః | (2) న పూజనాల్ || పూజనాభాత రేభ్య స్సమాసాంతానస్యుః | స్వతీపూ జాయాం 1 స్వతిభ్యా మేవ ! నేహ | పరమరాజః 1 (2) స్వతీ పూజా యామిత్యు క్తత్వాదతనని షేధః || (7) అత్రా తెః పూజాధకత్వా భావాల్' II (E) బహువీహౌసర్ధ్య రిత్య తః ప్రాగేవని షేధః || 3* - | ఆలుక్సమాసః (1) నిర్దాయాం | కుత్సితో రాజాకి , రాజా | ఏపలకి సఖా ! కింగౌః I జైపాభావే! కి. రాజః | కింసఖః1 కి :గవః (-) నరాజాఅ రాజా | ఏ ముఅసఖా ! అగౌః || (3) నపంథాః | అపథం | అపంధాః ! నాస్తి పథాయ సిన్న పథో దేశః | పభ్కోవా పధఃనతః తె || ... ఆ ఇతి సర్వసమాసానాలు అథాలుక్సమాసః |(6) స్తోకానుక : 1 ఆల్ఫాన్ముక్తః | అంతికా దాగతః | అభ్యాశాచాగతః | దూరాదాగతః | కృచ్ఛా దాగత ఇత్యాది (1) ఓజసొకృతమ్ | సహసాకృతమ్ || అంభసాకృతం ! తమ సాకృతమ్ (1) ఆంజసాకృతమ్ (2)మనసా గుప్తా! మనసా ఆజ్ఞా కుం శీలమస్య మనసాజ్ఞాయీ !! (v) ఆ త నా స్వచమః | ఆ త్తనాషష్ఠః (F) ఆ త్తనె పదప్ 1 ఆ తనెభాషా | (79) పిస్తే పదమ్ | పర స్తే ఆ షా || (1) కిమ: ఓ పే | (9) సఇ సత్పురుషాల్ ! సమాసాంతొన | తత్పు రుషాం 1 అధ,రంశకటమ్ 1 (5)షజోవిభాషా!!న పూర్వాశ్వథో వాసమాసాంతః | తక్పురుషాది న!.. ఆ ఇవి సర్వసకూసొనాలి (6) అలుగు తమకు దే అలుగ? కాః ప్రాగా జః | ఉత్తరపదాధి కారస్వాపాద పరిసమంపై | పంచమ్యాస్తాకాది వ్యః | ఏభ్యః పంచ మ్యా కలుక్స్యాయ రసదే | ఏవదు . శ్రీ కాళ దూరాధ కృచ్ఛా రె భ్యః || (7) ఓజస్సుతోంభ సమస సృతీయాయాః ! (4) అంజసఉప సంఖ్యానం: పుసొసుజోజనుషా ధఇలిచ | యస్యా గఃజః పుచూ?" స పు- సానుజః | జనుషా. రోజాత్యంధం 1 (2) మనస స్సంజ్ఞాయాం ! మ సాగుస్తా!!ఆజ్ఞాయినిచ || మనసఇ త్వెవ || (లా) ఆ త్మనశ్చ | పూర ఇఇతన కన్య | జనాచకానస్వాత చతురకా ఏవే త్యాదిబణ హువీ హి రోగ్య 1 (C) వైయాకరణాభ్యాయంచకుథ్యాణ ఆ శనల జ్యెను (19) పరస్య చ | అ మును - | || సహసచకనర్త్యాఖ్య గందె (0)శ్వచిసారొ యస్మ సత్వచిసార?( 9 ) గవిష్ఠిరః! యుఫిఫ్టీ (3)హృది స్పృక్ | దినిస్పృక్ (6) కంఠేకాలోయస్య సకం రేకాలః | ఉరసి లోమా (x)హస్తే బంధఃహ స్తబంధః | ( 4) స్తంబేరమ తెఇతిస్తం బేరమః | కణే కాజపతీతి కథైక జపః | క్వచిన్న కు రుచరః || (2) ఫౌళ యః ! భశయః | గా మేవాసః | గ్రామవాసు ! వాసు 1 గా మేవాసీ! గా సువాసీ H (7) చొరస్యకులు II (F) వావోయు క్తిః | దిశోదండః I పశ్య కొహం H (19) దేవానాంపియోమూఖః ! అన్యత దేనపి యః | (an) శునశ్శేషః | శునఃపుచ్ఛః ! శునొలాంగూలః | (92) దివోదాసః H (93) నిందాయాం | దాస్యాఃపుతః ! "దా సీపుత్ర! అన్యత బ్రాహ్మపుత్వం (OS) హోతురం తెవాసీ | మాతుః పుత్రః 12 తుగం తెవాసీ ! పితుఃపుతః || (9%) మాతుష్వసా | మాతుస్స్వసా || (9) హలనంతోత్సప్తమ్యాస్సంజ్ఞాయాం || హల: తొదద : తొచ్చ సప్త మ్యా అలుక్స్యాత్సంజ్ఞాయామ్ if (2) గవియు ఫిభ్యాం స్థిరః ఆభ్యాం స్థిరస్య సస్యషస్స్యొల్ | (3) హృఢ్యుభ్యాంచ (6) ఆముగ్ధమస్తకా ల్సే నంగాదకామే || (7) బనెచనిభాషా ! హలదం ఆత్స ప్రమ్యాల లుక్ | హలదంతాతీ ! గు పి బంధః | (4) తత్పురు షేకృతి బహు ళం (2) శయవాసవాసిష్వకాలాల్ !! హలదంతాది శ్యేన 1 నేహ భూ మిశయః !! (6) షష్యా | అనా లొ శెత. బ్రాహ్మణకులం I(E) వార్షికృశ్య కోఖ్యయుక్తి పండహ రేషు () దేవానాంపియఇతిచ మూఖే= (31) శేషపుచ్ఛలాంగూ లేషు శునః || (99) దివశ్చదా సే (23) పు తెస్యతరస్యాం | షష్ట్యాకపు ఆపరె ఆలు గ్వానిం దాయాం! (08) ఋతొవిద్యా యోనిసంబనే భ్యః || విద్యాయోనిసంబంధవాచి నబుదంతోత్రష్యా అలుక్ 1 (2x) విభాషాస్వసృపత్యోః | ఋదఁ తాత్పష్యా ఆలుగ్వాస్వసృపత్యొ పరయోః | ఇత్యలుకి II మాతు పెతు భ్యాణ మన్యతరస్యామితీషత్వ వికల్ప: 1 లుక్పకేతు | మాతృపితృభ్యాం -- 11

32
సమాసాశ్రయవిధయః
పిలుష ్వజ | పితుస్స్వసా 1 1చ శృస్వసా పిసృష్వసా!!
ఆ ఇత్యలుక్సమాసం
అవసమాసాశ్రయవిధయ ( )2 న యోరియ మతిశయితాచౌహణీతో
హ..రా ఆస్వతిశయికాహోహ బాహణితమా ! పశస్తాబోహణీదా
హణిరూపో ఈషదసమాపాబాహణీ బ్రాహ్మణిక ల్పాకుత్సితా బ్రాహ్మణీ
గ్రహణి చెలీ ఛాహణీ మాత్తానుబూ బ్రాహ్మణిబువా బాహణ్యాః
గోళంయస్యాస్సాఊహణి తై! బాహ్మణిమతా ! "హ్మణిహ
తా(అ)హృదయ : ఖమతీచ్య హృల్లె 41 ముల్లోతు హృడమ లేఖః హృదయ
స్యపేయు హృద్యం! హృదయ స్యేద హోదకమ్ | హ్మల్లాసః (3) హృ
చ్ఛోక : 1 హృదయశోకః ! సౌహాద్యక మ్ | సౌహృదయ్యమ్ | హృ
బోగి ! హృదయణగe il (6) పొదాభ్యా మజతీకి పదాజిః !! ప
స్వసేతినిత్యషత్వమ్ || - ఇత్య లుక్సమాసు...
(1) మరూపకల్ప బలడు 9వ గోత్రమతహ లేషు జ్యోనేకాచో
హ్రస్వః || భాషితపుస్కాడ్యూజీస్ తద: తస్యా నేకాచొహ్రస్వ
స్సా ధూపకల్ప ప్రత్యయేషు చెలడాదిషుచొ త్తరప దెషు | చేల
డాదీనివృత్తివిషయేక త్సనవాచీని | తైః కుత్సికౌనికుత్స నైరితి సమాసః
జ్యః కిం ! దత్తాతరా | భాషీ తప్పుస్కాతి
4.0 ! ఆమలకీత రా ! కునలీ
తరా !! నద్యా శ్శేషస్యాన్యతఃస్యాం || ఆజ్యం తన ద్యాః జ్యం లైకొచ
శ్చఘావిషు “స్వోవాస్యాత్ | బ్రహబంధుత రా 1 గ్రహణం ధూత
రా | స్త్రీ3 రా | స్త్రీతరా ! కృన్న ద్యాన | లక్ష్మీతరా !! ఉగితశ్చ
ఉగితఃప
రాయాసదీతద తస్యఘాదిషు హ్రస్వోవాస్యాత్ | విదుషి
తరా ! హ్రస్వాభానస క్షేతసేలాదిషి. ్వతిపు: వద్భావః | విద్వత్తరా!
(9) హృదయగ్య హల్లెయదణ్ లా సేషు || హృదయస్యహృదా డెస్ట్
స్సా ఖాదిషు ప రేషు II (3) వాశోక
ష్యంగేషు (6) పొద
స్యపదాజ్యాతిగొపహ తేపు | ఏషూ త్తరప దెషుసావస్య పదఇత్యడం

- | సమూసచకి వర్త్యా గంథి తాతిః | పదగః ! పదోపహతః | (9) ఐదోవిధ్యం అతి పద్యాశ్శ ర్కరా? అతద రైకి ! పొదాధక ముదకం పొద్యమ్ || (9) పధ్ధిమం! ర్కొషీ 1 పద్ధతిః (3) గాయ పచ్ఛన్నంసతి | పొదంపాడమిత్య థr : 1 ఋగ్భిన్నే ! పొదశః కాషాణ పణం దదాతి (6) ఉదక పూరి లో మేఘ? ఉదమేఘః ఉదధిస్సముద99 | శ్రీరాణ్యుద కానియ స్టిక్ & రోచః (v) ఉద పెషంపిన, I ఉదవాసి ఉదవాహనః | ఉదధిఘః టః | (ఆ) ఉదకుంభః | ఉదకకుంభః ! నేహ | ఉదక స్థాలీ | ఉదకప ర్వతః || (2) ఉదశుంఠః | ఉదక మంథః | ఊఔదనః | ఉదకాదనః ఇక్యాది H ( ) గౌమణ్యః పుత్రః గ్లామణిపుత | గ్లామణీపుతః!! (F) పద్యభూ గం.11 | శుక్లీ భాషకె (no) భూవాకుంషోభాషణం తొభావాయస్య సఃభకు సః | భుసంసః భూకుంసః | స్త్రీ వేషధారీ నతఃక ఇత్యథః | భువఃకంటికి కొటిల్యం | అరుటి: | భుకు టిః || భూకea || (an) ఏక స్యా ఆగతమక గూష్యం !ఏక స్యాః క్షీరమేక క్షీరం తఆ దేశస్స్యాత్ | అజ్య తిభ్యాంపా దే త్యౌణాదికొణిః ! అజేర్వ్య భావానిపాత నాల్ (1) పద్యత్యతదర్ధా ! పాదస్య సత్స్యావతద రెయ తిప రె | (9) హిమ కాషిహతిషువ (3) ఋచ న్నె Wఋచఃసాదస్య ప త్స్యాచ్ఛేప రే (ఈ) ఉదక స్యోదస్సంజ్ఞాయామ్ ! ఉత్తరపదస్య చేతిన క్త వ్యం || (7) పేషువాసవాహసశిషుచ | (2) ఏకహలా జాసూరయి తవ్యోన్యతరస్యాం || ఏకహలా చౌకిం | ఉదక స్థాలీ | పూరయిత వ్యేకిం ! ఉదక పర్వశః || (2) మంథెదనసక్తు బిందువజాభారహారవీనధగాసా షుచ II (1) ఇకొహ్రూస్పోజ్యోగాలనస్య || ఇగంతస్యా జ్యుం తస్య హస్పోవాస్యాను త్తరపదా ! (6) ఇయజువజ్భావినా మవ్యయానాం నెతి వాచ్యం (3) అభుకుఁ సౌదీ నామితి నక్తవ్యం ! అకారొ'నేనవిధీ యతఇతి వ్యాఖ్యాంతరం I (92) ఏక ద్ధి తెచ | ఏ కాశబ్దస్యహ్రు సృస్సా త తద్ధితే ఉత్తరప దెచ ! || అం 1 and !! I సమాసాశ్రయవిధము (1) రెనశిపుణ్యం ! కాళిదాసః ! ఆజ4గం (-) అజొయాభా నః అజ్వం ! దీపిణిత్వం | (3) ఇకాభిశ్చితం ఇష్టక చితఁ ! ప కేవష్టక చితం | ఉషిక తూలం 1 ముంజెషీకి తూలమ్ | దూలధారి | ఉ త్పలమాల' రి! (6) సత్య: కరోతి సత్యం కారః | ఆగదంకారః | ఆ స్తు:కారః || (x) తిమింగి లతీతి తిమింగిలః || (2) తిమింగిల?,లః !! (2) రాకౌచక రాతించర: రాతి చరః | రాతి మటః 1 రాశ ట : (1) సమానఃపడోయస్య సపక్షః | సధమా? | జాతీయః || సమానంజ్యోతి కస్య సజ్యోతి 14నం సజనపద ఇత్యాది(Co) సమ (1) జ్యావాస క్యావోస్సంజాచ్ఛ ఉదసోబహుళం !! (9) త్వేచ ||త్వపత్య మెజ్యాపోహ స్వః || (3) ఇష్ట కేషీ కామాలా నాంచిన తూలభా రిషు ఇష్టకాదీనాం తదఃకొనాంచ పూర్వపదా నాంచి దిషు కమాదు త్తరపదేషు హస్వస్స్యాత్ !! (6) కారేసత్యా గదస్య ! ముమ్ స్యౌల్ అy శ్చెతివాచ్యం ! (*) గి లేఒగిలస్య II అధి:లస్యకం | గిలగిలః ! (4) గిలగి లేచ | (2) రాకృతివిభాషా 1 (7) సమానస్యచ్ఛ " స్య మూధణ ప్రభ్యత్యుద రేషు | సమానస్య సస్స్యాడు త్తరప దెన తుమూధాః దిషు | అనుభౌతాసగభ్యః | అనుసఖాసయూఢ్యః | యోనస్సనుత్యః | తతభవఇత్య ధేః సగభX సయూధసనుతాద్యదితి య ల్ | అమూPE దిషుకిం ! సమానమూ ధాణ | సమానప్రభృతయః 13 మానొదర్కారి 1 సమాన స్యేతియోగొవిభజ్యతే | తేనసపక్షః ! సా ధ ర్యం ! సజాతీయమిత్యాది సిద్ధమితి రాశికా ! అథవాసహశబ్దస్సదృశ వచనొ స్త్రీ ! సదృశస్సఖ్యా ససఖియథా | తెనాయమస్వపడవి X బహువీ హిః | సమానఃపడోయ స్యే త్యాది | (6) జ్యోతిజ నపద రాత్రి నాభి నామగోత్రరూపస్థానవణ వయోవచనబంధ.షు | ఏషు ద్వాదశసూత్తరపదేషు సమాసస్య సస్స్యాల్ (00) చరణెహచా రిణి | హచారిణ్యుత్తరస ఔసమానస్య సస్స్వాచ్ఛరశాసమాన్య అంది || ముందు -- -- | ! -- సమాసచక వర్త్యాఖ్య గందే సొహచారీ సబ్రహచారీ || () సమా నేతి థేకా గురౌవస తీతి సతీష్య El (3) సమాసెఉద రెభవస్సోదర్యః || సమానోదర్యః (3) సమానొదృశ్యత ఇతి సద్బక్ ! సదృశః | సద్భక్షః (8) అయమి వదృశ్యతఇతి ఈదృక్ | ఈదృనం | ఈ దృక్షః | క ఇనదృశ్యత ఇతి || దృక్ | కీదృశః | కీచృక్షః | (7) సఇవదృశ్యత ఇతి తాదృక్ | తాదృ శః ! తాదృక్షః | తత్పరిమాణమస్యతా నాద్ || (1) అన్య స్తిన్నా శీః అన్య వాశీః 1 అన్య స్తిన్నా శాఅన్య దాశా! ఏనమన్య బాధౌ అన్య దాస్థి తః అన్య దుత్సుకః | అస్య చతిః అన్య ద్రాగః || నగమ్యమానే! చరణశ్శాఖా ! బ్రహవేషః ! తదధ్యయనాథం మత తమపి బ్రహ్మతచ్చరతీతి బాహచారీ!. -- II (9) తీథేక యే! తీర్ధ ఉత్తరపదే యాదౌపత్య యెవివక్ష అసమానస్య సస్స్యాల్ | సతీర్య : ఏక గురుః!సమూ నరీ థేశ్ వాసీతియత త్యయ (9) భాషాద రె |యా దౌపత్య యెవివ & తెఇ త్యావ(3) దృగృశవతుషు దృ క్షే చెతిన కవ్యమితి సా దేశ (8) ఇ దంకి మోరీశీU ||దృష్టృశవకుషు ఇడమశ్ కి సుశికీ స్యాత్ దృZచ(9)5 సర్వనామ్నః||సగ్వ నాప్న ఆ కారోరొంతా దేశస్స్యాద్దదృశవత పద్య Zచ || సమాసేనగులెస్సంగః | అంగులిశబ్లాత్సంగ స్యససృమూధకన్య స్స్యాత్సమా సే! అంగులిషంగః/ సమాసికిం |అంగు లెస్సంగ్ || భీరో స్థానమ్ || భీరు శబ్దాత్ స్థానస్య సస్య మూధః న్యస్స్యాత్సచూ సే | భీరు స్థానం | అసమా సేతుభీరొఃస్థానం | జ్యొతి రాయుషస్తోమః! ఆభ్యాం స్తోమస్య సస్య మూధక న్యస్స్యాత్సమాసే | జ్యొతిప్టోమః | ఆయు హోమః | సమా సేకిం | జ్యొతిషఃస్తోమః | సుషాదిషుచ || సస్యమూ ధకాస్యః | శోభనంసా మయస్య సుషామా ! సుషంధిః || (1) అషష్య తృతీయాస్థస్యా న్యస్యదుగాశీ రాశా స్థితొళ్సుకోతి కారక రాగచ్ఛే షు | అన్య శబ్ద స్యదుగా గమస్స్యా దాశీ రాదిషుప రేషు 1 అషష్ఠీత్యా దికిం 1 అన్యస్యాన్యెనవాఆశీః అన్యాశీః || సమాసచక నర్త్యా ఖ్యా గంధ E0) ఇరానాంధ్రనశ్చనః ఇదపవశ్చనః కురారః | గోదొహనీ స్టాలి సప్తమీతత్పురుషాయధా (9) అజేషశోండో క్ష శౌండః | ఈ శ్వరీ అది ఈశ్వరాధీనం / కావ్యేషుకుశలః కావ్య కుశలః (3) సౌకాశ్య (6) కృక్యోగాడషమీ సమస్య తంతి వావ్యం | సనిభారూ ! నిర్ధా గ చూషష్టీ సానసమస్య 3 మృగా బద్విజ స్లేషః1. ప్రతి పదవిధానాష ప్లీన సమస్యశృతివాచ్యం, 1, సర్పిహాజ్ఞానం, H. పూరణగుణసుహి తాధ సదవ్యయతన్య సమానాధికరణెన ! పూరణాద్య థేశ్ స్సదాభి శ్చషబ్న్న సమస్య 3 : పూరడా ! సతాఃషష్ఠః | గుడె కాకస్య రాష్ట్యం చాహణస్య శుక్లా | యధాప్రకరణాదేనాచం కౌఇతివి శేష్యంజ్ఞాతం తదేదముదాహరణమ్! అనిత్యొయంగుశెనని షేధః! సంజ్ఞా ప్రమాణత్వా దిత్యాదిని దాకాశాల్ | తెనాథః గౌరవంబుద్ధిమాంద్యమిత్యో దిసిద్ధమ్ ! -సుహితొధాం సృత్యధాం: 1 ఫలానాం సుహితః | తృతీయాసమాస నుస్యా దేవ | స్వ రేవి శేషః | సల్ | ద్విజస్య కుర్వజా కుర్వాణోవాకిం. క్షరసత్య ధకః ! అవ్యయు 1 గ్రహణస్య కృత్వా | పూర్వోత్తరసాహ చర్యాస్కృదవ్యయ మెనగృహ్య తే! లేనతడు పరీత్యాది సిద్ధమి తిరక్షితః ! తమః | బాహణస్యక ర్తవ్యం ! తవ్యతాతుభవ త్యేన స్వకర్తవ్యం ద్వి జకర్తవ్యస్య రెఫెడ? | సమానాధిక రణే తక్షక స్య సర్పస్య! విశేషణస మాస స్త్విహ బహుళ గ్రహణాన్న గోడౌ సొరిత్యాదిషు షోయునతీ త్యాదీనాం విభ క్యంత రెచరితాథా! నాం పరత్వాద్బాధక షష్టీ సమా పః ప్రాప్తస్సొష్య నేనవార్య తే | కైనచపూజాయాం | మతి బుద్దీ త్యాదినా, విహితొయః క్త సదం తేనషష్ఠీనసమస్య తే | తొబుద్ధః పూజితోనా ! రాజపూజిత ఇత్యాదౌ తుఫూ లేక్తాం తెన స హతృతీయాల తస్య సమాసః (అ)సప్తమీశౌండేశ్! సప్తమ్యంతంకౌం డాభి ప్రాగ్వల్ ! అభిశబ్దాత పఠ్య 3 1 అధ్యు త్తరపదాదితిఖః | (3) సిద్ధశుష్కపక్వబ ధైశ్చ !!ఏ తైస్సప్తమ్యంతంపాగ్వల్ | రాజాలము రాజా సమాసశక వర్త్యాఖ్యగంథే (1)పురగంచశద్వనంచపురగాపణం- మిశ) గావణం/సిధకానణం! శా రికావణం - కొట రావణ !! కింశులశాగిరి - (9) ననస్యా 7937, 3 - (3) కృషిరస్యాస్థితికృషీవలః - (ర) అమ రా అస్యాం సంతీత్యమ రానతీ-(7)శ రావతీ (ఆ) పరీపాకః - పరిపాకః (2) అష్టసులో హిషు పదంపతిస్థాయస్య తదష్టాపదఁసువణ 0 (లా) విశ్వస్య మితంవిశ్వఁమి (1) వనగిర్యొస్సంజ్ఞాయాం కొటరకింశుల కొదీనా 10- కోటరాదీనాం వనెప రెకింశుల కాదీనాం గిరౌప రేదీఘణస్స్యాత్సంజ్ఞాయాం | వనంపు రగామిళ్ళ కాసిద్ధ రాశారి కారోటరాగేభ్యః - వనశబ్దస్యోత్తరపద న్య వభ్య ఏవణత్వం నాన్యేభ్య 8 - (9) రాజదంతాదిషు నిపాతనాత్స వమ్యా అలుక్ ప్రాతిపది రాథః మా తేపథమా - (3) వలే 1 వలప త్యయె ప రెదీమణస్స్యాత్సంజ్ఞాయాం - (న) మతౌబహ్వచ్కొ నజి రాదీనామితిదీఘrః - (x) శరాదీనాంచ - (4) ఉపసగణ స్యఘఖ్య మనుష్య బహులం - ఉపస గణ స్య బహులం దీఘణస్సాద్ధణం తెప రేసతు మనుష్యే ! అమను ష్యెకిం - నిషాదశి ! ఇకఃకా? - ఇగంతో పనగfస్యదీమణస్స్యాత్కా ? | వీకాశః - నీ శాశః || ఇకఃకి,ప్రణ శః - (2) అష్టనస్సంజ్ఞాయాం TO | ఉత్తరప దేదీమణః - సంజ్ఞాయాంకిం || అష్టపుత98 (6) మి తెచషాక్ || ఇతిదీఘణః - ఋషాకిం | విశ్వమి తొమాణవక ః - శునొదంతదంష్ట్రా కణణ కుందవరాహపుచ్ఛప దెషు దీ ఘోవాచ్యః || శ్వాదంతణ త్యాది - విభా ఔషధివనస్పతిభ్యః || ఏ భ్యోవనస్యణత్వం వాస్యాత్ - దూర్వావణం | దూర్వావనం!! శిరీష వణం • శిరీషవనం | ద్వ్య లో జ్భ్యా మేవ - నెహ | దేవదారువ నం- వాహనమాహితాత్ ! ఆరోప్యయదుహ్య తే తద్వాచి స్థాన్నిమి త్తాత్పరస్య వాహనన కారస్య ణత్వం స్యాత్ హిక్కౌం - ఇందవాహనం 1 ఇందస్వామికం వాహనమిత్యథE వహ తెల్యుక్ టివృద్ధిరి హైవసూ తెనిపాతసాల్ - వాభావక రణయ్యో | ఇకువాహణం | ఆ 1 ఇదీ - సమాసాశంక విధము అంయ స్యేతి వావిశ్వామితః - (0) తత్కరోతికి తస్కరః | బృహతః పొనస్యణత్వం - క్షీరపాణం | క్షీరపానం - గిరినద్యాదీనాంవా | గిరి గిరినదీ | చకణితంబా - చక నితంబా # ప్రాతిపదికాం తను మ్విభ క్తిషుచ - పూర్వపదస్థాన్ని మిత్తాత్పరస్య ఏషుస్థితస్య నస్యణ్ వాస్యాత్ - ప్రాతిపదికాంతే 1 మాఘవాపిణా నుమి! వీహివాసా ణి!విభక్తా- మాధవా పెణ! ప క్లైమాషవాపినావిత్యాది గొప్పదం సేవి సేవిత ప)మాశెషు - సుట్ సస్యషత్వంచ నిపాత్య లె | గావఃపద్య వైసి దెశెనగోభిస్సేవితో గోష్పద - అ సేవితే,గోష్పదాన్య రణ్యా ని 1 ప్రమాణే - గొప్పదమాత్రం క్షేత్రం || సేవి తెత్యాదికం - గో: పదంగోపదం - ఆస్పదంవూతిష్ఠాయాం | ఆ ఆ తయాపనాయస్థా నేను ణ్ని పొత్య తె - ఆస్పదం " ప్రతీతికిం - ఆపదాల్ ఆపదమ్! ఆశ్చర్యమ నిత్యే - అద్భు తెసుట్ ! ఆశ్చర్యంయది సభుజీత - అని త్యెకిం! ఆచ ర్యంకరశోభనం - వర్చ స్కే వసl-68 !! కుత్సిత ంవర్చొవర్చస్కమ న్న మలంత. ఏక్ సుట్ - అవకీగ్య ఆ ఇత్యవస్కరః! వచE "స్కే కిం|| అవ కరః - ఆపస్కరొరథాంగం | అనక రోస్యః - విష్కిరళ్ళకు నిర్వికిలో వా || ప్రతిష్క శశ్చక శెట - కశగతిశాసనయోరిత్యస్య పతిపూర్వస్యప చాద్య చిసుణ్ని పాత్యా తెషత్వంచ- సహాయపుయాయవాప్రతిష్క శృత్యుచ్య తే | క శేఖకిం - పతిగతఃక శాంపతిక శోళ్యః ! పసrs హరిశ్చందావృషీ - పరిశ్చం దగహణమనుం త్రాధణం ! ఋషీ కిమ్ - ప్రకణ్వోదేశః | హరిశ్చందో మాణవకః - మస్కరమస్కరి నా వేణు పరివాజక యోః || మకింళళో ఒవ్యుత్పన్నః తస్య సుడినిశ్చ నిపొత్య తె - వేశ్వత్యాదికిమ్ | సుకరోగా హి - మకరీసముదః ! కారస్కరొవృక్షః | కారంక కొతికి కారస్కరొవృక్షః - అన్యత కార కరః || పాఠస్కర భృతిని చసుజ్ఞాయాు - ఏ నిససుట్కా నినిపాఠ్య నేనా 'మ్ని ! పొరస్క...!! కిష్కింధా- (1) ఉద్భ్మపతో క రపత్యొ

సమాసచక వర్త్యాఖ్య
సతిః - బృహస్పతి : ( 7 ) రొయస్య పాపస్య చిత్తశృద్ధిప్రాయశ్చి
త్తిః - ఏనుప్రాయశ్చిత్తం - శతాళ్ళ రాణిపరశ్శతానీత్యాది ! . . . .
•. ఇత సమాసాశ్రయవిధయః
.
44
S
శ్ఫోర దేవతయోస్సుత్తలో పళ్ళ - తాత్పూర్వంచర్త్వెస దకారొబో
ధ్యం తద్బృహతోర్ద కారత కారౌ లు ప్యె లేకరపత్యొస్తుసుట్ ||
చొర దేవతయోరితి సముదాయోపాధి: - (20) పోయస్య త్తిచి
యోః - పరశ్శతానీత్య తసుప్సు పెతివాపంచమీతియోగవిభ'గాద్వా
సమాసః - రాజదంతొదిత్వాచ్ఛ శబ్ద స్యపరనిపాతః - పారసూరా
ది త్యాత్సుట్ - ఏవంషరస్సహస్త్రం - వనస్పతిరిత్యా ణావపి సుట్ !!
కర్నాట దేశాధీశ శ్రీకృష్ణ రాజేం ద్ర మీయుషా |
ధమాజధికారిశీచకవ ర్త్యయ్యంగార్య ధీమతాం!
సిద్ధాంతకౌము ,
తకౌముద్యా గ్నేయపురాణో క్యనుసారతః |
సమాసచక వతీతంపరిషూృత్య ప్రకాశితః 1_9f
సప్రమాణసమాసచక వర్త్యాఖ్య గంథస్సమా ప్తః,

సుభగుస్తు, 1 2 3నను, ఏసికంగా శ్రీవత్తాతాచార్య కృత సమాసశిఖామణి ప్రారమ్భః, శేషాచలశిరోభూషా ఆ 'పాము భవతా స్త్రహః - యన్నిర స్తనశస్తామ తమస్తతీనమస్కృతి 12: పశ్యతత్పురుషంక రధారయంబాలబుద్ధయే బహువిహంఎ గుంద్వన్ద్వ మ్యయీభావ మేవచ $ _9 | సమాసాష్ట ట్సు సంక్షిప్తా అష్టావంశం దాపునః - త త్రాష్ట్ర ధాతత్పురుష స్సప్తధాకర ధాలను, 12 సపఢాచ బహువీ హి ద్విక గుద్వజ స్థావద్విధాద్విధా | ద్వివిధశ్ళాన్మయాభావఇష్టావింశతిక మాత్ | తత్ర తత్పురుష స్యా షా ప్రకారం ప్రబ వీపు హమ్ - ప్రథమా ద్యాస్తత్పురుషాస్స ప్త వాస్యుత చ స న | K || ఏతేషా, విగహువజ్యే సమాసానాంయ థాక మము - విభజృగృహ్య తేయస్సవిగహఃపరికీర్తితః !! II అనేక శబ్ద సగ్గిస్తుసమాస శిక థృ తీయథా అర్ధంగుడస్వార్ధగుడో-బ్ధంగతాబ్ధిగతా నదీ 31 వాచా నక్షసునాకలో గ్బలిస్తుది శైజలిః - సింహాద్భయం సింహభయం భూపతి సుభువఃపతిః |u! విష్ణాభక్తిర్విష్ణుభ క్తిర్మాణే ఒన్వనగౌరగౌళి సూశారాంత్సప్త వైకర్మధారయస్య బ్రవీమ్యహమ్ | విశేషణ పూర్వపదో వి శేష్య పూర్పదొ విశేషణోభయపద ఉపమాన పూర్వపద ఉప సూసొత్తరపదస్సంశ్రావనా పూర్వవదో2 వధారణా పూ ర్వపద శ్వేతి కృష్ణశ్చాసౌకంబళళ్ళకృష్ణకంబళ ఉత్తమః-ద్విజశ్చాసౌకుం జరశ్చ ద్విజకుంజర ఆగతః knoil మధురంచలేదామ్లంచమధురామ్లంచ జాంబవం - ముకై వధవళాము క్తాధవళాదినితారణ చan!! ఆస్యమజ్జ మివాస్యా బ్లం గోమోగౌరితి బొమః - విబ్యై నభూషణం విద్యాభూ షణం క రధారయః in 9}} బహ: వీహెసకో రాంస్తుస పతాకొకథ యామ్యహమ్ - ద్విపదొ బహుపదస్సహపూర్వపదస్సంఖ్యోత్తరపడ.

స్సంఖ్యాభయపదోవ్య తిహార లక్షణాదిగంతరాళలక్షణ శ్చైతి - ద్వి తీయాది విభక్త్య ధైభ వెదన్య పదాథ కే ! 03 || బహువీ హిర్న పథ మావిభక్త ్యథేక ఇతి స్థితిః - ఆశితా బ్రాహణాయన ఆశిత బ్రా హణ ప్రభుః insi నిర్జితారి వొయేన సనితరిపుర్నృపః - ఆనీ ఆగిపశవాయ సేనలనీతపశు?క తుః IIox | విగతంక లషంయసా త్సోయం విగతక లషః - తుషా రాళ్ళవయోయస్య సత- షారద్ఛ విశ్శశీ Nat I బహవొభమరాయస్తిక్ సబహుభ్రమర స్తరుః - నవిద్య తెగదో యస్యస్కోగదఃపథ్య భోజనః II02: ద్విపద కథిత శ్చేషంవ థ్యే బహు పదంక మాత్ - ప్రాప్తశ్చిత పశుర్యాంసా ప్రాప్తచిత పశుర్న దీ! స్తుతో న మోహరి ర్వేనస్తుతానఘహరి?క విశి- దత్తుపూర్ణంవయోయ సేదత్తపూర్ణ వయాశ్ళి శు? llor || వీతం సర్వం బలంయసాద్వీతసర్వబ కలహిసః- దక్షాః ప్రాజ్ఞాస్సుతాయస్య దక్షప్రాజ్ఞసుతో మహాక్ ||_9ct ఫుల్లాఉచ్ఛాదుమాయసింస్తత్ఫుల్గొచ్చదు మంవనమ్- అవిద్య మానా శుద్ధాధీర్యస్య సోశుద్ధధీజు డః 1 90! బహువీ హిబహుపదః 9 మేణ్ణి చంద్రదర్శితః - సహపూర్వపదాదింస్తుబహువీ హీక్ ప్రదర్శయే || 99 కు విషెస్సహవర్తన ఇతీసదవీణా విశః- దళానానునమీ పెయె నరాఉప దశాఇ మే 1 131 పణ్య షాపణ వాష డ్వా బాహణానికి చేస్థితాః | యుద్ధం కె శేమకే శేషు గృహీత్వేదం ప్రవర తే! 38 || కేశా కేశితయోర్యు దీం కి రాణార్జునయోరభూత్ - దుడేడం డేః ప్రహృ త్యెడం గాఢంయు ధ్రం ప్రవర్త J 1 9* దణ్ణదణ్ణి తయార్యుద్ధం భీమకౌరవయోరఘూల్ ! పూర్వస్యాశ్చోత్తరస్యాశ్చదిశోర్యచ్చాంతరాళకమ్ | 22 || సాదిక్పూ ర్వోత్తరాజైయా బహువీ హిరుదాహృతః- సంఖ్యా పూర్వోద్విగు స్త స్య ప్రకారౌద్వౌణవీమ్యహమ్ ||_921 ఏక స్య త్వకవచన మన్య స్యల హువాగ్భవేల్ - తిసస్సమాహృతాస్సం ధ్యాస్ట్రిసంధ్యం తి పుకలయ ఖా |_97 11 తయోలో స్త్రీలోకి చసప్తర్షయ ఇతికి మాత్ - చార్టె 12 ద్వన్వొభవేచ్చారాశ్చత్వాగస్స్యుస్సముచ్చయః | F1 అణ్వాయు స్సమూహారణను రేతరయోగకః - ఏష్వావ్యానసమాసా సమాసాహ పరాయభా | కెం ! రామోగతొలక్ష్మణశ్చ గచ్ఛత్వితి సముచ్చయః ! సూపమానయనర్చిశ్చానయేత్య న్వాచయోయథా 1301 సమాహారశిక్వ చిత్తతస్యా దాక వచనం యధా - హస్తీ చాశ్వశ్చహస్త్యశ్వం శంఖదుఆ దుభి మర్దళమ్ 13-9 | శంఖళ్ళ దుందుభిశ్చైవ మర్దళ శ్చెతివిగహః ! వాసు దేవశ్చార్జు వశ్చవాసు దేవార్జునౌగతీ || 33 | ద్విధాపోల్ఫ్వ్య మావో వ్యయపూర్వపద స్తథా- నామపూర్వపదశ్చాపిసర్వొస్య వ్యయ సంజ్ఞకః113 5 !! ఉపకుంభనుకుంభస్య పమీ పె2 వ్యయపూర్వకః || 344 రిపు వతి రిపోరాఠా స్యా దేవం నామపూర్వకః - లుక్సమా సోలుక్సమాస ఇది తొప్రవీమ్యహం-ఖేగచ్ఛతితుయోః ఫోణీసఖగో లుష్ప్రకీర్తితః IBL! వనెచరతీయఃప్రాణీ సతతం నవ నేచరః - పంకే రోహతియత్పుష్పంతత్వం కేరుహమిత్య లుక్ 132 || శాక ప్రియఃపార్థివో యస్సచాయంశాక పార్థివః- ఛాయాప్రధానాస్తరవొ యేచ్ఛాయాతర ఏవనె |30|| ఏవం సర్వసమాసాశ్చ సంక్షే పెణ ప్రణాళితాః - ప్రియ తామనయాకృత్యా శ్రీనివాసొజగత్పతిః k3F-1 నవీనదుర్గతా తెనశీ జై లాన్వయజన్మనా | కృతోబాలవిబోధాయస్యాత్సమాసశిఖామణిరం!

Samasa Chakravathi

Author
Unknown
Title
Samaasa Chakravar^ti
File name
Samasa Chakravathi
Text
OCR done
Published
2006/02/27
Publisher
Unknown
Language
Sanskrit
Pages
52
Library
Canegie Mellon Univeristy
Classification
Mathematical And Applied Linguistics. Phonetics. Graphemics. Grammar. Semantics
Keywords
A primer on Compound words of Sanskrit language
DLI number
495571
Barcode
1990020084965.00
Scanning centre
ASR, Melkote
Digital publisher
Digital Library Of India
Rights
Copyright Permitted
VMLT id
MkwjoGPYpdZ
Download PDF

Samasa Chakravathi