·VISVA-BHARATI STUDIES
VIDYA-BHAVANA.
उपमा कालिदासस्य
SIMILES OF KĀLIDASA
BY
K. CHELLAPPAN PILLAI

·FIRST PUBLISHED--1945
PRICE-RUPEES TWO AND
ANNAS EIGHT ONLY
.
AVAILABLE AT
VISVA-BHARATI GRANTITANA-VIBIAGA
8/8 DWARKANATH TAGORE LANE:
VISTA BHARATI BOOK SHOP
COLLIDE TUIRE
CALCUTTA

·TO SHASTRI MAHASHAYA

·CONTENTS
PREFACE
ABBREVLATIONS
INTRODUCTION
THE SIMILES OF KALIDASA

·INDEX OF UPAMAS 1 1 11 11 111 1v 17 17 11 ANIMALS Aquatic Birde Domestic Insects Serpents Wild ART Music Painting BODY CELESTIAL BODIES MOOD Planets Stars Sun CLOTHING CLOUD DISEASE AND MEDICINE TARTR FIRE FLOWER Fanni FRUITS III GODS AND HEAVEN 211 GRAINS XV HOUSE IY IMPLEMENTS OR ARTIOLES IV INSTRUMENTS XY JEWELS XV1 KING Xy1 LITERATURE XY11 METALS AND MINERALS XY11 MISCELLANEOUS Xv11 MOUNTAINS XT111 ORNAMENTS AND SOENTED COSMETICS PLANTS Creepers IX Grass Plants RELIGIOUS PERSONS AND TRINGS SK Xxii TIME 11 Tumot Imi JY TL 11 vil yit V11 ·PREFACE within a year It was 10 1933 that I joined the Rescarch Department of the Visvabharati Sastrı Mahasaya Vidhusekhara Bhattacharya was then in charge of the Department His guidance and inspiration helped me unfailingly in my work on the Similes of Kalidasa It was finished But circumstances beyond my control made it impossible so far to let it see the light of day When I finished the work and presented it to our late beloved Gurudeva he was evidently very much pleased and suggested that I might undertake similar work in respect of Vyasa, Valmiki, aod Bana Due to unforeseen difficulties I could not take up Gurudeva's valuable hint, although the presence of Prof Ksitimohan Sen 10 the Department afforded an in Faluable opportunity for working along the suggested lines I feel greatly honoured in taking this opportunity to dedicate this humble work of mine to Mahamahopadhaya Vidhusekhara Bhattacharya, in token of my profound respect and devotion to his gracious personality I should also like to express my deep sense of gratitude towards the Visyabharatı University for making arrangements to publish this brochure The Kerala Tagore Academy, Trivandrum, 2nd August, 1945 KC Pillar

·ABBREVIATIONS
AS
KS
MA
MD
RS
RV
VU
Abhijñāna Sakuntala.
Kumāra Sambhava.
Mālavikāgnimitra.
Meghadūta.
Rtusamahāra.
Raghuvamśa.
Vikramorvasiya.

·INTRODUCTION The Upamas of Kalidasa occupy a unique place among the alankaras in Sanskrit literature In fact, their graphic beauty, spontaneity and appositeness stand unparalleled in the literatures of the world I shall attempt, in these prefatory remarks, to give an idea of their richoess and variety Kalidasi is a poet of the highest rank, for whom the soul of poetry is sentiment (rasa) which, as such, is exalted above mere poctic ornaments Many a poet after his days laid undue stress on the external artifices of siyle at the cost of the inner sense which resulted in the gen decadence of Sanskrit poetry for sometime as in the case of the Alexandrian Poets Closer observations will reveal similar tendencies even in the poetry of Kalidasa's own days In the aloth canto of the Raghun'amsa the poet makes an attempt at dis playing verbal conceits, but in this case, his poetic geojus saves him from the pitfalls which his lesser successots so miserably fated to aroid Kalidasa would never cheapen the essential digmty of his thought There is not the least tinge of laboutedness in his poetical style, his expressions being so absolutely spontaneous As a fule Kalidasa's verbal embellishments only add to the excellence of his poetry instead of serviog, as in other cases, just to conceal the feebleness of genuine poetic inspiration True, Kalıdása was a master of all kinds of figures of speech, but his skill in corapturing the readers with apt and graceful Upamas is unique The oft repeated phrase "3477 aracruta" is as famous poet himself Before we discuss his Upamas it would be useful to add a few words on the figurd of speech in question The literature of poetics (Alankara śastta ) has reached a very high stage of development in Sanskrit Many useful volumes have been produced in this field of literary criticism Notwitbstanding some hair splittiog discussions, Sapskat poetics displays a wonderful treatment of the art of poetry It deals with the essential factors of as the ·[] are what poetry such as guna, dosa, alankāra, rara, etc But the historical fact that the critical study of poetry started with the analysis and systematisation of figures of speech, is perhaps responsible for this coure branch of study taking the name of Alankara śastra The meaning of alankara is thus described by Dandin 10 his Kavyadaria (II 1)-काव्यशोमाकरान्धर्मानलकारात् प्रचक्षते 'Alankaras beautify literature' Now, Upama (simile) is the most prominent of all the figures of speech and so many of the Alankarikas have rightly given the first place to it Appayya Diksita writes in his Citramimamsa (Nirnaya Sagara, ps) - उपमै शैलपी सप्राप्ता चित्रभूमिधमेदान् । रमयन्ती काव्यर नृत्यन्ती तद्विदा चेत ।। 'Upamā, the only one actress, dances on the stage of literature 10 different roles and entertains those who have the power of appreciation', Then he goes on to explain how the same Upamā assumes different forms of alankara owing to different modes of expressions- पद्रव मुखमिति सदस्यवर्णन तावदुपमा। सवोक्ति भेटेननेकार कारभाव भनते। तथाहि । चन्द्रशमुख मुखमिव चद्र इत्युपमेयोपमा । मुख मुखमिदत्यन वय । मुखमिव चद्र इति प्रतीपम् । घद्र या मुख स्मरामोति स्मरणम् । मुखमेव चद्र इति सकम् । मुखप देण ताप शाम्यतीति परिणाम । किमिदं मुरमुताहो पर इति सदेह । चन्द्र इति चकोरारल मुखमनुपावन्तीति भान्तिमान् । चद्र इति पकोरा कम मत चवरीकास्व मुखे रज्यन्तीति युटेस । चमोऽय न मुखमिलरका । नून चद्र परेशा पदोऽयमितिशयोक्ति । मुखेन पदकमले निजिते इति तुययोगिता । निशि पदरत मुरा पहप्तान दीपम् । तमुख एवाई रग्यामि च एव चकोरो रज्यत इति। प्रतिवस्तूपमा । दिवि चन्द्रो मुवि स मुसमिति हटान्त । मुरा पदधियं दिमतीति निदर्शना । निकर मुरां पदादतिरिच्यते कि । सरोन ममं पदो निशामु हयतीति पहोति । मुरा नेपाइरचिरं स्मितग्योनोप मिमिति गमागेर बम्जन सारा र हरिणदितचिना तिरेय । मुमाय पुरत पो निष्प्रम Arrier! एपमुनेमाभावियायमुगमा Thus we see that as many as iucnty-tuo alarkaras are in fact onginally only Upami 1 ·[ xi 1 Its function is to compare an inferior or little-known object with a superior or better-kaowa object Sometimes the superior is com pared with the inferior. Upamā is regarded as an alaukāta of sease ( arthalankára) by many, while Bhoja takes it as that of both, sepse and word (urbhayalankara) Simile consists in the expression of resemblance between two things, the Upamāna and Upameya. The older writers, as Dandia and aod Vamana accept even the slightest resemblance between these two things as enough justification for the use of Upami The definitions of the later writers differ little technically from Dandin's and Vāmana's, which are too wide, and as such include some other figures also Mammata's definition agrees fully with that of Gargya as quoted by Yaska (N III 13) Vidyanatha and Visvanatha give very precise defoi tions Jagannatha, who is the latest of all, is not sagisfied with merely technical definition Along with his predecessor Appayya Diksita, he emphasises the point that the employment of Upamia must enhance the beauty of sense and hence in the scatence 1923 194 there is no Upamālamkara , it is only a bare statement Upamana 'the standard of comparison,' Ubameya "the object to be compared,' Sodbarang dharma 'the common properties of the Upamana and the Upameya and Vacaka 'the particles expressing the similitude' such as iva, eat etc, are the four component parts of a complete Upami Ao Upama is complete only when all these four factors are clearly expressed and when onc or two, or three of them are abscat we have what is called Luptopamā (elliptical simile) The pumerous divisions of Upama, particularly those of the later writers, are chiefly used on this factor But the older writers subdivide it entirely from different standpoints, that is, from the auture of the Upamā and the purpose it is made to serve Dandin's subdivision is the most elaborate, being thirty two in number Coming to Kālıdasa, we are to consider the beauty and achgess of his sigailes, which are unique and infinite in variety In the following pages I have given an exhaustive list of his Upamas along with the other figures of speech based on it On the whole, the number ·{ x11 ] the comes to about to one thousand two hundred and fifty, of which a little less than half occur in the Raghuvamda alonc Among the many works attributed to Käldása, the Raghu amfa, the Kumārasambhava, the Abhyjñānasakuntala, the Vikramorvalija, the Malavikāgnimitra, the Alēghädita and the Rtusambära have beco universally accepted as his. The Raghuvamia contains largest number of similes and kindred figures, nearly five hundred and fifty It begins with a simile and ends with another The first canto itself contains more than thirty similes of a very high quality In the last portion of the fifth canto, where the king Aja is being awakened from his sleep by the royal bards (vartalikas ), we are presented with excellent Upamas The thirteenth canto, where the poet makes Rama go on his aerial journey with Sıtā, is full of Upamas and Utpraksās and is one of the loveliest parts of the work The Kumārasambhava is entirely of a different type, the theme being much more compact, and so the Upamas 10 the book, which are about two-hundred and fifty in number and of which more than half occur in the first seven cantos, are characterized by a sublimity that we miss in Kālıdāsa's earlier productions The first canto opens with a glorious description of the Himalayas with all the sanctity of their associations that has provided much of the spiritual inspiration of India In the same canto the poet draws the picture of Parvati, in traditional style, giving all details of the figure from top to toe, Padadikeśānta varnand To the modern reader this sort of descriptoo might seem rather like a catalogue of items of beauty But the genius of Kalidasa infuses a poetic spirit into the description which makes it something much more One particulat charactertistic of his Upamas in this description is to be noted Generally he takes for his standards of comparison the most familiar objects But being not satisfied with real objects with which Parvati's beauty could be compared, the poet takes some hypothetical upamanas, as in the following liacs पुर्य प्रारोपहित यदि स्या- सुपले स्यादि विदु माथम् KS, I 44 ·( XL ) adsonifacht aan स्ताम्रोध स्तमच स्मितस्य ।। Sometimes he would go even one step further and declare that Udamāna is possible in the given casc, as the following sloka shows anitraata gala1- देकान्तशैत्याकदलीविशेषा । एब्यापि लोके परिणाहि रूप KITOSETTATTET » KS, I 36 And could conclude that the purpose of the creator in fashioaiag her was to make her the quiatessence of beauty सर्वोपम द्रव्यममुच्चयेन यथाप्रदेश विनिवेशितेन। सानिमिता विवरजा प्रयत्ला देवस्थसौन्दर्यदिशयेव ॥ KS, I 49 No descriptive words are required for Abhinandiakuntala which is highly appreciated at home and abroad alike But as regards the Upamas, though there are oaly about seveaty in it, they invariably illuminate and beautify the themes Kalidasa handles in the pages of that celebrated drama The Meghadata is a unique lyric of love so which the magic of the poet's imagination reaches its height It is full of graphic representations of nature's beauty from beginning to end. The wonderful des cription of Alaka deserves special mention The number of Upamas 10 the Megbaduta is only fifty Lastly we come to the Rtusambara, a series of descriptions of the six seasons of Ind 12 Io this work, remarkably rich ic figures of speech, of which 60 are Upamas, the varied beauties of the different seasons are painted with all the passions they awaken in the minds of lovers Kalidasa, as all poets of nature do, borrows his standards of comparison mostly from the realm of nature It is oot the novelty of the standards but the manner of their presentation that constitutes ·( XIV ) a the secret of the magnificence of his similes The most trivial things are touched with a strange beauty by the magic of the poet's fancy. Geoerally, he compares a concrete object with another. In personifying inanimate objects, Kalidasa is a master His Upamas range from earth to heaven We shall begin with those dealing with the earth For the Indian poet, the earth is something more than its constituent elements * She is Sarvamsabā the embodiment of patience, and the seat of generosity Poets have fancied beautiful garment for her decoration the blue ocean and hence is she sägarāmbarā. Kalidasa offers her a fine necklace of pearls with a large sapphire 10 the centre त्वय्यादातु जलमबनते शाङ्गिणौ वर्णचौरे तस्यास्सिन्धो पृथुमपि तनुं दूरभावात्प्रवाह । प्रक्षिप्यन्ते गगनगतयो नूनमावर्षी दृष्टी रेक मुछागुणमिक भुत स्यूलमुक्तेन्द्रनीलम् ॥ MD. I. 48 Descriptions of mountains with their peaks and valleys abound in Kalidasa Their majestic height and adamantine firmness are the two qualities which have been generally used as standards of comparison The Himalayas with their sanctity and glory, the Vindhyas, The Mahendra, Kailasa 'the looking glass of the heavenly afmphs', Tadraoilacala 'the mountain of sapphires', Sumeru "the golden mountain', Lokaloka which divides the world of light from the region of dark- Dess, these are the mountains which gripped the imagination of the poet Thc similes, in which the Himalayas have been described, occur most often, and in fact they are as many as thirty six in number In many of Upamas, Kailasa stands for crystal purity and whiteness, Mahendra for its huge proportion and Sumeru for hardacss and strength in one place for comparing Airavata 'the elephant of Indra', who is both white and huge, the poet creates a mountain of crystal The words for the earth in Bapaknt are of feminine gender, hence it is conceived 11 & otula add connqseptly it but all the attributes of a woman. The casa is the Lao with other word. atb those for the moon 100 etc which are of masculine gender and 10 tbay sro reudaumen ·( xv 1 ऐरावत स्फाटिकशलसोदरम्। KS, XIV , Kailasa is fancied to be the accumulated laughter of Lord Siva * fue sfefgafas TERTI TEIE MD, I 60 In some places for making the simile more striking, the mountains have been described as having the power of motion यस्य क्षरस याजच्छलेन यानासु यातीव पुरो महेद्र । RV VI 54 Of the Indian Flora and Fauna, the poet makes ample use Stately trees like the Sala, the Devadatu, as also smaller species like the Candana, the Bakula, etc occur as Upamana Creepers in most cases represent delicate female beauty Flowers of all kinds have a great fascination for Kalidasa, and the lotus of course, was a favourite with him, as indeed with all our ancient poets A very fine example of a tree simile occurs in the Rogbın amsa when the reddish brown sacrificial cow of Vasistha, desirous of test ing the devotion of het royal guard Dilipa, enters a cavern of the Himalayas There she appears to the king, being threatened by a lion, with his soft white manes The poet compares the scene to a Lodhra tree in bloom, standing on the crest of a suddy billock स पाटलायां गवि तस्थिवास धनुर्धर केसरिण ददर्श। अधित्यकायामिव धातुमय्या- na ha un RV, II 29 The Candaoa, or the Malayadruma is another favourite tree The Quion is that it is fouad caly la the Atalaya mountata sad that is always cagirt by serpents attracted to it by its fragrance This simile conveys the idea of inaccessibility of a noble object due to evil as SOCiacions Sakuntala compares herself, when dropped from her father's lap, to a young sandal plant uprooted from the slopes of the Malaya * It may be ment quet bere that according to poetie conceptiong tao. laughter etc are pure white alany and cunoare black and anger and love ted ·( xvi ) Among trees, the mango is mentioned often. Kalidasa celebrates the weddings of young trees with creeper brides The king Agamitra describes himself as the Sahakara and requests Malavika to play the part of the Madhavi crecper विसृज सुन्दरि सगमसाध्वस तब चिरात्प्रभृति प्रगयोन्मुसे। परिगृहाण गते सहकारता खमतिमुक्कलताचरित मयि ॥ MA, IV 13 Lovely creepers are always compared with women Every part of a creeper has, corresponding to it, an organ in the human body If Indumati is a walking flame, Parvati is a roaming creeper आवजिता किञ्चिदिवस्तनाभ्यां वासो वसाना तरुणारागम् । पर्याप्तपुष्पस्तबकावनम्रा सचारिणी पल्लविनी ल्तेव ।। KS III 54 The simile has been acclaimed as a perfect and exquisite one Bunches of fowers suggest the female breasts and feet, arms, fingers and lips are compared to kisalaya (tender leaf), the type of all tenderness and delicacy In the following example the reader is sure to enjoy with the garden creeper, the eternal music of Nature श्रुतिमुखभ्रमरखनगीतय पुमुमकोमल्दन्तरुचो प्रभु । उपवनान्तलता पवनाहत fance epifia fofa RV, IX 35 Kalidasa's poetry has, to be sure, been richly perfumed by flowers of various celebrated virtues Lotus of course takes the lead It has been employed more than sixty times The traveller in the world of Sanskrit literature has ever a pleasant moon shining over him, while his eyes perpetually feast on the lotus flowers Sometimes the poct, finding the ordinary lotus inadequate to describe the beauty that he would suggest, creates golden lotuses ·[xvii ] KS. V. 19. नवं वपुः काधनपनिमित मृदु प्रकृत्या च समारमेश्य । तास मुखरासवगन्धगर्भ- यप्तिान्तराः सान्द्रगुतूहलानाम् । विलोलनेभ्रमरर्गवाक्षाः HERTTIHTI EFTIATT I RY. VII. 11; KS. VIII. 62. This is a picture of the mansions in the city, wheo king Raghu entered in it. The sun is the life-giver of the lotus and the moon his rival. Padmini, 'lotus-pond' is said to be the beloved of the sun, and she also on het part is exclusively devoted to him With his advent in the moroiog she blooms into life. Towards the moon her atfitude is like that of a purdak woman, seluctant to show her face out. Kuvalaya, 'blue lotus' with its long petals resemble the eye. Though the eye is compred to the flower, it is the petals that resemble it. The poet sees in them, as they geotly wave in the breeze, or are set atremble by the fish as they swish their taiis against them, the dancing movements of the eyes of sensitive women. Kálidāsa, like all other Sanskrit pocts, sometimes follows the usual poetic conventions with regard to the blossoming of certain the Asoka, the Bakula, the Kurabaka, etc. The Afoka flowers with their bright orange colour present a rich sight The blossoming of Kadamba which happens soon after a shower is compared to the human body with the hairs on end The round bud appears like tear drops. Bimba is a fruit, with a bright red colour, and the colour has been employed to describe the lip of a handsome woman. Similes descriptive of sheets of water also abouod ia Kālıdāsa. The ocean comes first. It is personified as a husband with the rivers as his maoy wives. The largeness of their household does not seem to be in any way unfavourable to the haragny among the members ; on the other hand, devotion to their courdon lord binds then all together. There is a magnificent picture of the ocean welcoming his friend, the moon. Overjoyed at the sight of the friend who helps to unite him sometimes with one of his sweet hearts, toc vela (shore ), trees 6.83 ·[xviii the ocean hcaving high with enthusiasm raises up its long wavehands to embrace him Of the rivers described by Kálidasa, the divine Gangā (Ganges) is the most conspicuous The mighty stream flooded in the rainy season washing down its banks and bearing in its current numerous fallen trees, and the river, become calm and screnc in winter, are depicted in spendid images Kālıdása seems to have been particularly fascinated by the exposed sand banks seen in the course of rivers The Poet cannot think of the Yamunā as separate from the Gangā give below the famous lines from the Raghuvamsa which describe the cofluence of these two celebrated rivers We क्वचित्प्रभालेपिभिरिन्द्रनोलेमुक्तामयी यष्टिरिवानुविधा । अन्यन मालासितपङ्कजानामिन्दीवरुखचितान्तरेव ।। कचित्खगाना प्रियमानसाना कादम्बससर्गवतीव पति । अन्यत्र कालागुरुदत्तपना भक्तिभुवश्चन्दनकल्पितेव ।। क्वचिनभा चान्द्रमसो तमोभिश्छायाविठीने शबलीकृतेव । अन्यत्र शुभ्रा शरदभ्रलेखारन्ध्रविवारक्ष्यनम प्रदेशा ।। कचिच्च कृष्णोरगभूषणेव भस्माङ्गरागा तनुरीश्वरस्य । पक्ष्यानवद्यालि विभाति गङ्गा भिन्नप्रवाहा यमुनातरङ्ग ॥ RV XIII 54-57 Whirlpools are a standard of comparison for the feminine navel and the ripples for the swift movement of her eye brows The dewtrembling on a blade of grass or a leaf in the morning suggest a striking simile for the uncertainty of life Clouds are associted with divinity by Kalıdāsa In them the poet finds a loving and generous friend and a first rate artist They are of high birth and aot a mere condeased mass of vapour The cloud is represented as the prime minister of Indra and the life givet to the world It is also spoken of as an accomplished magician who can change his forms at his will The permanent and unbroken re lation between lightning and clouds is well known as that between a word and its sense, and the moon and moonlight Slender beautiful damsels are likened to lightning The following example, comparing the cloud to the palaces of Alaka 'the capital of Kubera' cnumerates all the various characteristics which they share in common.

·( Xix ) विभुत्व त ललितबनिता सेन्दचाप सचित्रा सगीताय प्रदृतमुरजा लिम्धगभोरपोषम् । अन्तस्तोय मगिमयभुवस्तुगमत्र लिहामा प्रासादास्त्वा तुलयितुमल यन तेस्तैशिषै । MD 1 1 Fire tests the purity of other objects and is itself pure It represents brightness, lustre and spiritual splendour Saints and sages are often compared to it Sacrificial fire is the purest, because of its sanctity The wiad is a constant companion of fire, especially at the time of conflagration aod so it is imagined as its charioteer OF course the fire cannot get a better charioteer When both the friends are united, their force 15 irresistible la thiş copoection it may be pointed out that the simile which the Jodian sholars associate oftepest with the Poct is based on the vivid image of flame roaming from place to place सञ्चारिणी दोपशिसेव रामौ य य व्यतीयाय पतिवरा सा। नरेन्द्रमागाट्ट इव प्रपेदे विवर्णभाव स स भूमिपाल | RV VI 67 moon Imagine the fame of fire moviog along a thoroughfare lined with towers, as it progressess, the rows of towers will successively be illuminated and plunged in darkness Even so the royal suitors experienced by turns the light of love and joy, and the darkness of despondency as Indumatı moved up to and passed by them Now we come to the similes connected with the sun and the The sun with its torrid glare always sigaifies the power and the moon with her mild radiance is generally used as the standard of comparison for the human face especially the feminine Kalidasa employs the moon as an upamana more than ninety times He has used sixteen synonyms of the moon, but Indu, Candra, Sats, and Sasanka which are shythmic and cupbonious seem to be bus favountes Ia almost all cases the moon represents the female face The full moon signifies its beauty and the young moon is the loveliest image of an infant's face Dakşa's wife, as she rests on a solitary bed in extreme mental agony, is described as the solitary digit of the moon appearing on the eastern horizont It is the moon which makes the night really bright ·[xx 1 नक्षनताराग्रहसकुलापि Fullfachat Tha ofa. I RV. VI 22, And the moon also gets brighter in the company of night. अधिगच्छति महिमान चन्द्रोऽपि निशापरिगृहीत | MA I 3 Parvati's face skirted with locks of hair surpasses the beauty of the lotus with black bees clusteriog round it, as well of the moon gırl with the clouds रग्नदिरेफ पग्भूिय पद्म समेघरेख शशिनश्च विम्बम् । तदानतधोरल्क प्रसिद्ध विच्छेद सादृश्यक्याप्रसद्गम्।। RS. VIT 16 The similes inspired by the sun occur 40 times Occassionally the poet creates a hnadred suas to magnify diurnal splendour • तेजोमिदिनपत्तिशतस्पर्धमान । Ks X 60 Birds and animals occupy an equally importaot place in the World of Kalıdāsa's imagination Taking the peculiar characteristics of certain aoimais poets compare men and women to them as mrgäksi (a woman with eyes like a deer's ) gejagamară (of an elephant like gait ), kokslavāni (having the voice of a cuckoo ), etc and it is an loteresting feature of Indian poetry. Amongst birds, Kālidasa most frequently introduces the Hamsa and the Cakravaka Hamsa has an attractive colour and is the vehicle of Brahmă, and Sarasvati At the beginning of the monsoon it fites towards the Manasa lakc. la literature it is famous for its graceful gait and sweet notes which are compared respects cly to the stately morement of a handsome woman and the jingling sound of her anklets Here is an erample of the Hamsa simile to which every part of the ubameya has corresponding parts in the upamana HOT 877cê fagott परन्ता गगुना निनय। समर पेय तहमा IT #11 RV. VI 36 ·[ 31 1 Sunanda leads Indumatı from suitor to suitor even as a fetale swan is borne towards lotus blossoms on the crest of waves raised by a breeze Here Sunanda is compared to farangareeba, Iodumati to Rajahamsi, and the kings to the blooming lotuses Cakravakas fly in pairs during the day time, but are separated at night The plight of young lovers in their separation is compared to the state of the Cakravakas at night Bhrnga, che black bee' is a common figure The eyes of women because of their fitting glances and bluish colour resemble the bee In the following verse there is an upama, where Bhonga is predomipent Raghu in the course of wars had to fight the Yavapas and he covered the earth with their chopped heads resembliag honey combs covered with bees भल्लापवर्जितस्तेषा शिरोभि इमथुरुमहीम् । तस्तार सरखान्याप्त सक्षौद्रपटरिख । RV IV 63 The elephant is the chief of all the aoimals described by Kalidasa The gait of handsome womeo is likened to an elephants slow and dignified movements The trunk resembles their thigh because of its graceful tapering form Next to the elephant comes the deer The large black eyes of a deer are the standard of comparison for those of women interesting to note the many moods of the poet's imagination when he tahes, Mļga 'decr', Balamrga young deer', Mrgi 'female deer' and Cahitamegi frightened female deer for comparison Kalidasa, employing a poetic conceit wonders whether Parvati imitated the art of glanciog from the deer or the deer copied it from Parvati It is प्राननीलोत्पलनिविशेष मधोरप्रिंक्षितमायतक्ष्या। तया गृहीत नु मृगा नाभ्य स्ततो गृहीत नु मृगाजन भि । KS I 46 Human nature in its varied moods and stages of derelopments fell by po means, outside the raoge of Kalıdasa's observation in the first place a felicitous csample of the reaction of youthful, ardeat and scasuous human gature to the exciting phenomenon of ·| xxii 1 moon-rise may be quoted from Kumarasambhava, the masterpiece of Kālıdāsa : अगुलीभिरिव देशसञ्चय सन्निगृह्य तिमिर मरीचिभिः । कुडमलीकृतसरोजलोचन चुम्बतीत्र रजनीमुख शशी ॥ KS. VIII. 63. With equal sureness of touch, the poet depicts the stern and severe descipline of hermits living far away from the maddening crowd's 'ignoble strife,' and describes, in the words of Saradvata, the typical recoil of the hermit's mind from its first contact with the Strange and profane atmosphere of a court : अभ्यतामिव नात. शुचिरशुचिमिव प्रजुद्ध इव सुप्तम् । बद्धमिव स्वरगति- जनमिह मुखसगिनममि ॥ AS. V. II. Perhaps the most impressive and unforgettable of Kálidāsa's pen-pictures, both by dignity of its diction and the sublimity of its contents, is represented by the celebrated ſloka put in the mouth of an insignificant hermit-boy : यात्येक्तोऽम्नशिखर पतिरोषधोना- माविनोऽरुणपुरस्मर एस्तोऽः। तेजोदयस्य युगपदधमनोदयाभ्यो लोको नियन्यत झात्म दशान्तरेषु ।। AS, IV. 1. It is early morning and the disciple, that child of nature, tums his trained cyc upon a spectacle without parallel in the heavens. Behold, so the ruddy cast the brilliant disc of the sun is steadily on the ascendant while opposite is thc pale moon, the lord of the herbs, the erst-alilc undisputed lord of the sky, bastening helplessly to its incvitable doom. The contrast between its recent grandeur and its present plight on the one hand, and the still sharper contrast between the languishing moon and the triumphant sun, stirs the imagination of the contemplative disciple and lie gives vent to the profound seflection that the sharp contrarieties of fortune of these two splcadid ·[ XXI11 ) orbs arouse in him Nature is proclaiming the lesson of heroic fortitude in the changing vicissitudes of life The Upamas based on literature and religion show the poet's thorough kaowledge of the different sciences philosophy and the sacred books of his times Though for the average readers these wont be of much interest yet those who are familiar with the ideas treated of and the technical terms employed are sure to take delight in these similes It is in this connection that Kalidasa takes some times abstract ideas for comparsion as व्यूढोरको पकध सालमा महाभुन ॥ BITCHF THE क्षात्रो धर्म इवाश्रित ॥ RV I3 The poet's heaven is very lively and full of interesting things He is in constant touch with his paradise Indra, the Lord of Heaven and many other lesser deities are fast friends of his heroes The celestial garden, where all the seasons are blended together for ever, each with its characteristic excellences the celestial Ganga which is full of goldeo lotuses and in the holy waters of which the Apsaras nymphs' bathe, recur 10 his descriptions of the heavens Kalidasa represents Indra as the incarnation of masculine grace Saci is the ideal wife of Indra, as Jayanta is the deal son Marica blesses Sakuotala after her reunion with her husband in the following words 81195FgAt Taf जय तप्रतिम सुत । आशोर यामते योग्या पौलोमीसदृशी भव ॥ AS VII 28 Visciu has a benevolent nature and is represented as goodness 10 carnate The goddess Laksmi represents beauty and prosperity Kalidasa is said to have been a devotee of Sıva but in his works, Sıva occurs as an upamana very seldom indeed He is got a lovable comantic figure, equipped as he is with a skull bone in the hand and black serpents on his body Kumara the son of Siva is the comman der in chief of the army of the gods and of a very heroic nature ·[xx1 ] Nipunika of Madana, and the Asvins are the standard of beauty, as Kubera is of wealth Yama, the god of death, is a terrible deity His fist, tongue cverythiog is fierce A big stone thrown by Lavana against Satrughna is described as Yama's fist, separated from his hand and hurled at his foe His toague is a veritable conflagration : 1777 TITTARE KS XIII 23 The poet has his humorous side also It is mostly in his dramas that we meet with example of his humour Kálidasa's Vidusaka 15 a very funny creature The rising moon is only a piece of modaka 'sweetmeat for bim Sakuntalā, he compares himself, to a mouse pounced upon by a cat, when he found himself in the crushing grips of a sinister spirit. The other characters, too, describe bis funny ways In the Vikramorvasiya the Ceti says he is like a monkey drawn in a picture, due to his perfect silence and quietness the Mälaikāgnimitra compares the Vidūsaka, sleeping while sitting, to a bullock leaning against a street stall The Raghuramsa also furnishes us with some humorous similes Here we give an example : मधुप्रद्धिजनिताननविक्रियांश्च Free TAARAI RV XIII 71. Ráma, after many years, sees his aged ministers, who with their long grey beards looked like banyan trees with their long roots. In the above pages I have tried only to give a general idea of the similes of the great poet, and not to set forth their full beauty. Enough has been said to indicate that the very soul of Kāldāsa's figures of speech is the sure suggestion of sentiments and wealth of ideas and images, which imprint the pictures evoked by the poet's sords indelibly on the imagination of the acaders As I wish to deal * <h some other aspects of the poot in a separate paper, I propose to Find up here these rambling observations The Kerli Tagore Academy Trindrom Doremier, 1965 K C. PILLAI.

·SIMILES OF KĀLIDĀSA
1
.
अशुमत्
पालखिल्यै रिचाशुमान् , RV \10
2 अग्नि
(1) अग्निकरप , RV VII 20
(2) अग्नितेजसम्, RV. YIY 1
(8) ज्वलति चरितेत्धनोऽग्नि'
प्राय स्य महिमान क्षोमात्प्रतिपद्यने हि जन, AVI 31
(4) वसश्चतुर्थोऽग्निरिवान्यगारे, RY V 27
(3) हुताग्निकापै, RV I 16
(G) हेम्न सलक्ष्यते ह्यग्नौ विशुद्धि श्यामिकापि वा, RV I 10
-
3 अङ्कश
(1) अङ्कश द्विरदस्येर, RV IV 30
(2) अशाकारया, RV II 41
1 अङ्गारक
अङ्गारको राशिमिन, MA III 2 Ph
5 अङ्गुली
अडलरीगोरगक्षता, RV I 28
6 अचिररोचित
'शरभ्रसण्ड, परिस्फुरन्त्याचिरोचिषेत्र, • AII 14
अञ्जन
(1) प्रभिनाजनराशिसनिभ, RS II !
(2) भिन्नाअनश्चय कान्ति, IS III ;
(3) भिन्नाञ्जनसशिमम्, RS I ll
7

·2 असनविन्दु-अन्तरिक्ष - (1) सद्योनिरत्ताजनसोदरा तिम्, KS IV 30 (5) सद्योनिभिनाञ्जनपुञ्जतेजस , KS XV 16 (6) स्निग्धमिनाक्षनामे, AID I 61 6 अञ्जनरिन्दु अञ्जन विन्दुमनोहर , RV II l 9 10 नरेन्द्रमार्गादृ इस प्रपेदे बिनर्णभारम्, RV VI 66 अट्टहास राशीभूत प्रतिदिनमिन त्र्यम्बकस्याट्टहास , ID I 60 11 अति अमरमुनिरिचावि स्त्रष्टु, VU V 21 12 यदि अद्र शृङ्ग हरति परन किस्विदित्युन्मुखीभि , MD I IN 13 अद्विराज (1) वालातपरक्सानु , सनिर्भरोद्गार इवाद्रिराज , RV VI 60 (2) सधातुनिप्यन्द झाद्विराज, RV XVI TO 14 अदिङ्ग क पान्तवातहतभिनमिवादिङ्गम्, KS VII l 17 अधित्यरा अधित्ययायामिर धानुमन्या लोभद्रुम सानुमत प्रफुल्लम्, RV II .) 16 अध्याग छायायक्षमिराध्यगा, RV I 17 अध्यर अध्यगम्येय दक्षिणा, RV I 31 16 धना (1) बाग्मामममधु लि . HN 11 (1) अनगजा (1) पिताननिधी, h. 1 " 1) भतरिक्ष पोतिरियानगियान, RI HIT ·अन्धकार-अम्बुज 20 अन्धकार घोगन्धकारनिक्प्रतिम , KS XVII 41 21 अपवाद अपपाद इयोत्सर्गम्, RV XV7 22 अबग अपरा निशि खण्डितेर, RV V 67 23 अवाधार अपामियाधारमनुत्तराङ्गम् , KS III 18 21 वालातपमिनाजानामकाल्जलदोदय , PT IN 11 अज , अभ्यक्त अस्यक्तमिर मात, ASL 11 , 26 27 ១៩ 29 मयूरकाभिरिवाभ्रवृन्दम्, RY VII 09 अमर अमरतेजसि, RT 1 अमरधनुस, अमरधनुश्चारणा, ID II 11 अमृत (1) अमृतशिशिरान् , NID II 32 (2) अमृतश्रुतेर, (स्वरेण) KS 11, (8) पिपिचन्तमिवामृत त्वचि, RT HI PG (1) वागमृतेन, RIL अमृतवरका अमृतकरयायकोमम्, KS CO अम्युज (1) अम्बुनकान्तिभाधि RS II (2) पादाम्बुनानि, RS III 20 (3) प्रमोदगिम्मेरमुखाम्बुधिया KS AVI 1' () मुखाम्बुजेन, KS IN (3) मुग्वाम्बुजानि, RS II , 30 31 4 ·1 जम्बुद-~-अयम्कान्त . 33 32 अम्बुद स्वतश्च्युत वह्निमिवाद्विरम्मुद , RY III 18 अम्बुधर अशनेरमृतस्य चोभयो शिनश्याम्बुधराश्च योनय , RS TV 13 34 अम्युराशि (1) औ मिनाम्बुराशि , RV IN 82 (2) चन्द्रोदयारम्भ चाम्गशि, KS II G7 33 अम्बुरह (1) ननाम्बुरहकोमलेन, AIA III 17 (2) हेमाम्बुरहोपमेपु RS LI7 36 अम्बुमराह अवृप्रिसरभमिनाम्खुवाहै KS III 18 37 अम्भस् (1) अम्भसामोघसरोध प्रतीपगमनादिच, K-III) (2) निदाघमालोचणतापये माहेन्द्रमम्भ प्रथम पृथिव्या, IS II 43 नम्माज अम्भोजमिनोप्णवारणम्, SI 12 ३१ सम्भोजपन सिम्पराम्भोजपनश्रिया, I II 23 10 अम्मीद निदाघधाममविझवाना नीनमम्भोदमियोषधीनाम्, MS II 23 अम्मारह बामोरहरिकशित,गन्नन्द्रयान्ति (जिता ), - UL 17 व्यधर ग्यधानिमाय, RI III 1, श्रयम् (1) भोपीय दयामिनाम्, \ L}} (मालमियायमम्, ASI भगायात्र (1) मायातायागम, TILE 34 11 11 ·अरविन्द-अर्णव 7 (2) अयम्बान्तेन लोहबत , KS II in अरनिन्द (1) दिवाकरादर्शन पद्धकोशे नक्षत्रनाथाशुरिवारचिन्दे, RI VI GG (2) प्रमोदरिरुसद्वदनारचिन्द , ILS LUII (3) मुखारविन्दे, RI II 50, KS I\ 1 (1) बदनारचिन्दात, RS IT 19, KS I\ 20 (3) शुचिम्मरमुखारनिन्दम्, 1S LIII 17 (6) साशुभिभितमिनारनिन्दम्, ILS J 32 . अरण परिणतारणप्रकाश , AS I 29 अरणराग अरणरागनिषेधिमि , RI IN 13 48 अरणाग्रसर अनुययो० अरणाग्रसर रचा, RI IN 6 10 अर्क (1) आलोकमा दिन जीवलोक , RIL 3, (2) नभसा निभृतेन्दुना तुलामुदितार्केण, RT III 1.) (३) प्राचीगाम्, AS II 19 50 अगला पुरार्गलादीर्घभुज , R! IIIII 1 51 अचिस् नीचीमतिक्रम्य सितेतरस्य तन्मेखलामध्यमणेरिवाचि , KS J 3S 52 अर्णव (1) ओका जाहाया माने, RE 2G (2) चतुरर्णयोपमा, RI II 30 (B) प्रमध्यमानार्णवीरनादिनीम्, RT III ( 4 ) प्राइन्यादनभिन्यारत्नोत्पत्तिरिमार्णव , RI 13 (1) यादोरत्नरिचार्णव , RT I 11) (6) सहलग्न झार्णच, R 11 13 ·6 अर्थ--अहरियाम अर्थ अर्थमिर भारत्या, IS VI 79) 1 अलर (1) अलकसयमनादिव चने, TU [ G (2) मुक्ताजालग्रथितमलर कामिनीप, D 5 अल्का (1) अल कानवमाम्, RI I\ 11 (2) अलकामतिमाह्य व, S T] 37 56 अलातचक्र अलातचक्रप्रतिमम्, IU | 57 अपग्रह नभोनभस्ययो भिमनग्रह इवान्तरे, RI HI) अवश्याय तणायलग्नमिवावश्यायसल्लिम्, IU II P. 1 59 अशुचि शुचिरशुचिमिय, AS V 11 Go अशोकम्तरक अशोकस्तरकेने दिडमुखस्यारतसकम् VU V 3 6) अश्विन अश्विरूप , RV IVIII 23 02 पदवलि मापदनलिमासा, KS LII 18 असि जसिण्यामम्, NS I R0 अमिनोत्परदामन, अमितोत्पदाममास , AS AIR 35 पहपनि चारापथियो प्रत्यग्रमहर्षतिग्विानपम्, RV 11 অম্মিম मंगम्पान्तप्यिर यर्नमान मन्योन्यममामा स्त्रियामम् IS IT 78, RV II 21 , .

·आकाश-आलान 7 07. आकाश छायापथेनेव शरत्प्रसन्नमाकाशमाविष्कृतचारतारम्, RY XIII ! (16 आसण्डल आखण्डलसमः, AS VII 25 610 आचारलाज आचारलाजैरिव पौरकन्याः, RI. II. 10 70. आतपत्र म्वहस्तधृतदण्डमिवातपत्रम्, AS. V. G 71. आतुर 76 असाध्य इति परिच्छिद्य आतुर इव वैद्यन, VU III 11 72. आत्मदर्श निश्वासबापापगमात्प्रपन्नः प्रसादमात्मीयमिवात्मदर्शः, RV VII GH 78. आदर्श उष्णयापानिलदृषितान्तं विशुद्धमादर्शमिय, KS IX 15 71 आदेश धातोः स्थान इबादेशम् , RT XVII 18 75. आयपुस् पुमानाद्य वावतीर्णः, RY. III 15 आनन मयादष्टाधरं तस्याः ससीत्कारमियाननम् , VU IV 10 आपगा शिसरिणामिव सागरमापगा:, RT II. 17 78. आमिष उपानयत्पिण्डमिवामिपस्य, RV II 79. आनशाखिन् पुष्पोत्कराकीर्ण इवाम्रशासी, KS. III 23 आरम्भ यशम्यमारम्भमियोत्तमार्थाः, KS VII 70 81. अरन्तुदमियालानमनिर्याणम्य दन्तिनः, RY. I TO 80 आलान ·8 इन्दु-उडुपति . 88 89 (21) समलेन्दुमुपी, IL II ) (22) सहरहासछुरिताननेन्दु , KS II 13 57 इन्दुनिम्न मेघान्तरालक्ष्यमिरेन्दुरिम्यम्, RV VIII 85 इन्द्रचाप सेन्द्रचाप त्वा (मेघ) तुलयितुमरम्, NID II 1 इन्द्रनील (1) प्रागेरमुत्ता नयनाभिगमा प्राप्येन्द्रनील किमुतोन्मयूखम् RL RIGI (2) मुक्तागुणमिव भुन स्थूलमभ्येन्द्रनीरम्, ID I 18 90 इन्द्रनीलाचल इन्द्रनीलावरचण्डविग्रहम्, RS YIV7 इन्द्रशनु पलिपदिण नियमाददान निनम पादमिवेन्द्रशनु , RV VII 3.) 91 92 इन्द्रायुध (1) इन्द्रायुधद्योतिततोरणाङ्कम्, RV VII ! (2) इन्द्रायुधप्रभम्, RV II 79 93 अनन्तशतर्गन्तु वनं यूथपतेरिवेभा , KS III 22 ईश्वर (1) ईश्वरेण जगता प्रत्यादिवोऊम्, RV JII 77 (2) कृप्योरगभूषणेच, भस्माङ्गरागा तनुरीश्वरस्य, RI XIII b7 (3) वपु प्रकर्षण चिडम्बितेश्वर , RV III 52 Ia उडु इन्दुप्रकाशान्तरितोडुतुल्या , RV XVI Gy 06 उडुप तितीपुर्दुस्तर मोहादुडुपेनास्मि सागरम्, RV I 2 97 उहुपति योपितामुडुपतेग्विचिया स्पर्शनिर्व तिमसावरानुनन् आररोह कुमुद्रापरोपमा रात्रिजागरपरो दियाशय , RI XIX 34 2 ·10 उत्पल --হিম 98. उत्पल (१) असितनयनलक्ष्मी लक्षयित्वोत्पलेषु, RS III. 21. (2) उत्पलाक्षि, KS. V (3) नयनोत्पलानि, RS III 11 () नवोत्पलाक्ष्याः, KS IX 26 (5) वातेरितोत्पलदलप्रकरैरिव, Rv. IX 56 (6) विमलोत्पलप्रभाः, RS II 17 (7) विलोलनेत्रोत्पलशोभिताननः, RS I] ) (8) सुजातोत्पलपत्रकान्ते, KS VII 20 199 उत्सर्ग अपवादैरिवोत्सर्गाः, KS II 27 100. उदधि (1) उधेरिव निम्नगाशतेप्वभवन्नास्य विमानता क्वचित् , RV TIII 6 (2) उधेरिव रत्नानि, Ry x 30 (3) चन्द्रोदय इयोदधेः, Rv. XII 36 (1) नतोदधेः, RV X 31 101 उदन्यत् (1) वेलासकाशं स्फुटफेनराशि- नवदन्वानिय चन्द्रपादः, RY. VII. 19 Ks VII 72. (2) (शशिना ) वेलामुदन्यानिय नीयमानः, RV. XVI. 27 102 उपरागान्ते शशिना समुपगता रोहिणी योगम् , AS. VII ! 103 'इन्द्रसिक्का भूविलमनावियोरगी, Rv. XII. B. 101 उष्णतेज उपणतेजास्त्वष्ट्रय यतालिसितः, RV. TI. 32. 10: उष्णदीधिति परिधन योणदीधितिः, IRY VIII 30 100. उपरमि (1) पर्यात्यये मोम पोष्णाश्मः, RY. VII. 33 (2) गोपेन चैतन्यमियोप्णरश्मः, RY. V. 1 उपराग ·उत्र-औपध 11 107 (शर मरिच, RI IV CH 108 ऊजन्मन् अग्नेरपा दाधुरिपोरजन्मा, AMAT 17 100 ऊर्मि पश्चात्पुरोमास्नयो प्रवृद्धी पर्यायवृत्त्येन महार्णवामी, RT VII + 110 मिमालिन् चन्द्रप्रवृद्धोमिरिलोमिमाली, RV I GI ऋच अचेगोदचियं सूर्यम्, RI IIT) 111 112 ऋतु देवारण्य मिनर्तर, RV I SO 113 एनस् - अकामोपनतेने साधोई दयमेनसा, RVT १) 111 ऐरावत (1) ऐरावतीजसा, RI JI 32 (2) प्राकृपेण्य पयोगह विद्यु दैरानताविर, RV I 36 115 मोघ (1) भिन्न क्सेतू पयसामिनाघो, hs VII (2) सिन्धोस्तामोघ र प्रमृद्ध , AS IIT G 116 ओपधि (1) तमस्तुहिनारिप नक्तमोपधि, RT VIII 1 (2) नक्त ज्योतिरितोषधि, RI YOG 117 ओषधिनाथ ननोदय नाथमिगौषधीनाम्, RI II 78 118 और्व और मिवाम्युराशि , RV 1152 120 भोपथ (1) आर्नस्य यथोषधम् , RV I 16 (2) औषधानीव, विकारे सानिपातिके, Ks II 48 ·पपवन-पमर . 120 फ्युमन हम पयुमानिस, RT III. 17 121 घटय प्रमुल्लो पटरियI - VII ! 12) फण्टक दानपण्टकम्, IS VII J 123 पदर (1) कदम्पमुयुतम्) R II ११ (2) म्पुरदयापदम्बक्ये, KS III HH 12} क्दली (1) एकान्तशैन्यात्कीविशेषा उपभानगाहा,h. I JG (2) कदलीमुग्यम्, RI II G (3) सरसफदागर्मगौर, ID II 30 121 (1) पनगौर , RS I 20 (2) फनक्प्रमाणाम् IS II 39 126 चनकनिकप चनकनिकास्निग्धया HD 1 39 127 पनादि कनकादिसारम् 1 II , 126 पन्दर आसारसिक्त क्षितियाप्पयोगान्मामाक्षिणीयत विभिनकोशे विडम्न्यमाना नसकन्दलेरने पिपाहधूमारणलोचनश्री , RV IIII 29 घनक , , 129 कन्या 'अनुना, धीरप कन्यापितु, RV V 39 130 कपोत फपोतारम्, KS IV 27 131 कमल (1) बनकरमरकान्त , RS 5 13 , ·कमल-कलम 13 (2) कमलश्रिय दधी, KS | 2] (9) धारापातस्त्वमिन कमलानि, [DI 30 (4) नमारतार कमलदियोत्परम् , RI III Bh (3) मानकमरनालोपमै , 1 II 12 Pr (b) श्रियमुदहति मुख ते, बालानपरक्तकमरम्य, I U IV 72 (7) सम्मेरपर कमर , hS III 10 (8) सूर्यापायेन खलु कमर पुष्यति स्वामभिप्याम्, ID II 23 (१) हस्तस्मल्या, NIA 182 मन्दानितोद्भूतकमागकरशोभिना, AS ]29 133 कमलिनी पुष्पिता कमलिनीरिय द्विप , RI II 11 11 सान्द्रम्पर्श करनल इव व्यापृतो मारुतेन II III 1 कमलाकर करतल 137 करम (1) करभोपमोर , RI 182 (2) करमोर 14 II IRRI HI 18 III 18 136 करिन् (1) अपातमन्न करीर वन्य , BI LI79 (2) कटप्रभेदेन करीन, RI JI 87 (१) करार सिक्त पृपते पयोमुचा शुचिव्यपाये धनराजिपवलम्, RT III 3 187 कलङ्करेखा धागनिरखेच करङ्करेखा, RI II] 1, 138 छलभ (1) द्विपेन्द्रभाव करभ स्पृशनिन RI III 32 (2) सय कलभतनुता (गत्या ) MD IT 32 139 काम (1) आपादपद्मपणता कम्मा इव ते रघुम् । फलस्सवर्धयामासुरुवातप्रतिरोपिना, (2) फलमानपिनला KS T 17 RV I 37 ·11 करहंस-फालानल 110 141 कल्हस उड्डीयमानफलहसकुलोपमानि, IS LVII 27 कल्पद्रुम कल्पद्रुमनिभवनाम्, RI JIJ 32 करपवृक्ष (1) मुक्तायनापरातानि पिभ्रतो हैमल्का रत्नाक्षसचा प्रवज्या करपवृक्षा माश्रिता, AS JI 11) (2) हैमराह इन इस जङ्गमा पवृक्ष, VU V 19 कल्पान्तकालदहन कल्पान्तकालदहनप्रतिम , hs VII 37 119 . 11 कबाट कपाटरक्षा, RI III 34 15 कान याञ्चन मिनामिषु MA II - 116 काश्चनपम काञ्चनपर्धाम, hs ] 14 117 फानन उपमेय शावकसिंहेन च काननेन, RI \UIII 37 118 काम फार्म, प्रत्यर्पितम्याङ्गमिवरण, III) 11" यामिन् पामाय कान्लाहदयम्, RI \UI 10 10 फामिनी नहार धनुग्य पामिना, RV I\७१ पारगमना पारम्यागसनय, ५ \12 पारागार मनिभुय पन्दनपतेय, RAILE यागन বাসমনিম, h৭ ।। HI ·कारिका-कुमार 15 काश - - 164 कालिका कालिकेन निविडा बलाकिनी, RV LI1) 13 विकसत्काशचामर , RI IV 17 16 किसल्य (1) अङ्गुलाकिसल्यानतर्जनम्, RV AIR 17 (2) क्सिल्यमस्टून कररहै (रिव ) AS II 10 (३) किसल्यमिव पाण्डुपरणा (मभ्ये ), As Y 18 (1) फिसल्यमृदो, [L III 16 (,) किसल्यराग, AS I 1) (6) दिसल्याधर, R 11 12 (7) "किसलयोभेदप्रतिद्वन्द्विभि , AS IT (8) नरक्सिलयरागेण, IA 1 11 (१) प्रातकिसल्यमिर घेपमाना, MIN 107 Pl 17 गोरोचना कुङ्कुममण, 1 0 1V sh कुञ्जर (1) कुअरविन्दुशोणा, ISI7 (2) ससीकराम्भोधरमत्तकुञ्जर, RS H1 कुडमल फरफुड्मलेन, hs 116 100 (1) 'धुन्देन्दुनिभै , IPS II ) (2) पुन्दोज्ज्वलानि, KS LIII 27 (3) प्रात घुन्दप्रसरशिथिलम्, MD 1 3 101 कुन्दरता माधवपरिणतपत्रा कतिपयवुसुमेर धुन्दरता, IA III 6 300 खुर फुपरजोधरयजिणा समधुरम्, RI II ! कुमार (1) फुमारपत्पम्, R 1 3G 116 , 103 ·161 कुमुद---घुमुम्भ 168 (2) कुमारविक्रमः, RV III 5. 161 कुमुद (1) कुमुदविशदानि, MD [ 12 (2) कुमुदविशदः, M]] I HO (3) फुमुदावदातैः, RV XIIII : (1) प्रफुल्लचक्षुः कुमुदः, KS VII TER 16) कुमुदती कुमुहती भानुमतीय भावम् , RVTI 36 106 कुरवक प्रत्यारव्यातविशेषकं कुरवकं श्यामाचदातारणम्, AMA III. 5 167 कुररी विग्ना कुररीव, RV AIV 68 कुल्या फुल्येचोद्यानपादपान्, RV XIL:3 169 कुघलय (1) कुवलयदलनीले., Rs II 2? (2) कुवलयनयने, NIA IV 10 (3) मीनक्षोभाचलकुवलयश्रीतुलाम्, MD II 85. 170 कुशेशय (1) युशेशयाक्षः, InY. XVIII 1 (2) कुशेशयातानतलेन, RV VI. 18 युमुम (1) पुसुमकोमलदन्तरुचः, RV IX 35 (2) कुमुममिरलोभनीयम् , AS | 10. (3) धुसुमसमवन्धनम्, VU. I 8 (1) पुसुमम्येन ननस्य षट्पदेन, ..IS JII.21 (B) ज्योनिश्छायाधुरामग्चनानि, MD. IIT 172 परामात्र पुसुमारपानः, RV. VIL. I मुम्म पिपाचनपशुसुम्मस्वच्छसिन्धरमासा, RS I. 21. 171 'पीयते रसः, 173 ·कूटशाल्मलि-कोकिला कृष्ण 174 कूटशाल्मलि वैवस्वतस्येर कूटशाल्मलिम्, RV XII 93 175 कृप तृपच्छन्नकूपोपमस्य, AS V 22 Pr 176 एतान्तमुष्टि पृतान्तस्य मुष्टि पृथगिय स्थितम्, RV TV 21 177 शानु गुरो कृशानुप्रतिमान् , RT II 49 178 सकौस्तुभ ह पयतीव कृष्णम्, RI VI 49 179 कृष्णवर्मन् दाहशक्तिमिव कृष्णपद्मनि, RT TV 42 180 कृष्णसर्प कृष्णसर्पशिशुनेर चन्दनम्, AS TII 18 181 एप्पसार कृष्णसारच्छवि, TU IV 56 182 फेतक पूर्वदिडमुख, फेतकैरिय रजोभिरावृतम्, KS Vill b8 163 फेला अङ्गुलीभिरिव केशसञ्चय सनिगृहा, KS VIII 63 184 सर आद्रसरसुगन्धि, KS VIII 76 18. कैलास (1) कैलासगौरम्, RT II (2) फैलासशिखरसश्रीकम् VU 3 9 Ph (3) तक्तिसक्षिप्तबृहत्प्रमाणमारा क्लासमिन, Ks VII 37 186 फोफनद विकचकोकनदारुणाक्ष , KS VII 16 187 कोकिला कोकिलामजुवादिनीम् , RV II 39 . 3 ·१८ कौमुदी-गना 192 188 फीमुदी (1) तां कौमुदीमिव समागमयेन्दुविम्ये, VU. II. 15 (2) शशिनमुपगतेयं कौमुदी मेघमुक्तम् , RV VI. 85. (3) हृतचन्द्रा तमसेब कौमुदी, RV VIII. 37. 189 कौस्तुभ वक्षः कौस्तुभेनेव केशवम् , RV XVII 20. 190. क्षणदा क्षणदापायशशाङ्कदर्शनः, RV VIII 74 191 क्षपा दिनक्षपामध्यगतेव सन्ध्या, RV II 20 क्षिति (1) फोशदण्डाविव क्षितिः, RV XV 13 (2) क्षितिरिख नभोवीजमुष्टिं दधाना, RV XIY 57 193 क्षीरनिधि इन्दुः क्षीरनिधाविय, RY I 12 10. क्षीरोदवेला क्षीरोदवेलेव सफेनपुञ्जा, KS VII. 26. 195 क्षीरोमि पृपतर्मन्दरोडूनः क्षीरोमय इवाच्युतम्, RV IV. 27. 108 क्षाद्रपटल सरधाव्याप्त सक्षीद्रपटलैग्यि, RV IV 62 197 mग यादगारपतीय पतिः, ५v IIII.s. पान गीतालीविलमिननिमाम्, MD 221 18 199 गा (1) गङ्गा गंध पतनायुपा गृतीय प्रसादम, VEI ) {") निर्यात परवान पोध्यप्रनिनी, RY. ... 37 (3) पनपीममा, RS VII. 11 (1) गनि गप त्रिपुरतिषः, RY. TH. 11.

·गदा-गृह १६ , (७) हरजटाम्रण गङ्गामिर भगीरथ , RY IV 30 (6) हिमति जल्धी च व्यस्ततोयेर गद्गा, 10 V 22 200 (1) मकरानीव गज , RY THIII D (2) भक्तिरेदेखि पिरविता भूतिमझे गजन्य, HD I 10 (3) चनाडापरिणतगजप्रेक्षणीयम्, HD 1 2 201 (1) गन्धद्विप (2) गन्धद्विपम्येर गन्धमिश्नान्यदन्तिन , RV VII 70 202 गमस्निमन् धनायपायेन गमस्तिमानिन, RY III 37 203 गात्मन् गरत्मदाशीविपभीमदर्शने , RE III 77 204 गर्जित गजितानन्तरा वृधिनिगाय, KS II 52 203 गिर सस्यारत्येन गिग मसीपी, KS I 28 गिरि (1) अशनिगिरानिम, RV LI11 (3) एफ्तार सोत्पातपरनप्रेरितो गिरि , nv TV 23 (8) गिरिरिख गतिमानपक्षसादा दनुवटपुषितरर्णिमाग्यपि, VV II B (4) समुद्र प्रमथ्यमानो गिरिणेत भूय , RV XIII 11 207 गिरिराङ्ग गिरिश्टनसोदरम् , KS XIV G 208 गिरीन्द्र प्रत्यवात चलगिरीन्द्रकापम्, KS XVII II 209 उपमेयकान्तिर्मयूरपृष्टाश्रयिणा गुहेन, RY VI 1 गृह हुनसहपरीत गृहमिन, AS T 10 207 गुह 210 ·१८ कौमुदी-गङ्गा 190 , 188 फौमुदी (1) ता कौमुदीमिर समागमयेन्दुविम्ये, VU II 15 (2) शशिनमुपगतेय कौमुदी मेघमुक्तम्, RV VI 65 (3) हृतचन्द्रा तमसेर कौमुदी, RV VIII 37 189 कौस्तुभ वक्ष कौस्तुभनेर कैशवम्, RV XVII 29 क्षणदा क्षणदापायशशाङ्कदर्शन , RY VIII 71 191 क्षपा दिनक्षपामध्यगतेच सन्या, RT II 20 192 क्षिति (1) कोशदण्डाचिन क्षिति , RV IV 13 (2) सितिरिच नभोवीजमुष्टिं दधाना, RV II\ 57 193 क्षीरनिधि इन्दु क्षीरनिधानिन, RV I 12 191 क्षारोदयेला क्षीरोदरेन सपनपुञ्जा, KS VII 2) क्षीरोमि पृपतर्मन्दराभूत क्षीरोमय इसाच्युतम्, RT IV 27 19 क्षीद्रपटर सग्धाव्याप्त सक्षौद्रपट ग्यि, RV IN 6? 1107 समाना पादमससचीव पनि , HIS 104 गयात पद्योतागरिरमिननिमाम्, ID 1 19) , 100 गहा (1) गा गंधपताप उग गृगीय प्रमादम्, 10 I" (2) पिया भरणा पाध्यायति । (1) पोनमा, 11 11 (1) मुनि गप निपुषि, IN TIH 11 ·. (b) हरजटाभ्रष्टा गङ्गामिव भगीरथ , RV IV 30 (6) हिमति जलधी च व्यस्ततोयेर गङ्गा, TU V 22 200 (1) नड्डलानीच गज , RI IIII (2) भक्तिच्छेदैरिव निरचिता भूतिमङ्ग गजस्य, \[D I 19 (3) यप्रनीडापरिणतगजप्रेक्षणीयम्, ID ] " 201 (1) गन्धद्विप (2) गन्धद्विपस्येर गन्धभिनान्यदन्तिन , RV LUII TO 202 गभस्तिमत् धनव्यपायेन गभस्तिमानिव, RV III 37 203 गरुत्मत् गरत्मदाशीविपभीमदर्शन , RI III 204 गर्जित गर्जितानन्तरा वृष्टिं जिगाय, KS II 52 205 गिर् सस्कारवत्येव गिरा मनीपी, KS I 28 गिरि (1) अशनिगिरानिय, RVTI 11 (2) एफताल इबोत्पातपचनप्रेरितो गिरि , RT TV 23 (8) गिरिवि गतिमानपक्षसादा दनुनदपुष्पितकर्णिकारयष्टि , TU III ! (1) समुद्र प्रमथ्यमानो गिरिणेन भूय , RI VIII 11 207 गिरि गिरिश्टङ्गसोदरम्, KS XIV 6 208 गिरीन्द्र प्रलयवातचलगिरीन्द्रकल्पम्, RS XVII II 209 उपमेयकान्तिर्मयूरपृष्टाश्रयिणा गुहेन, RV VI 1' 210 गृह हुतनहपरीत गृहमिन, AS T 10 205 ·२० गोरोचना-चन्दन 211 गोरोचना गोरोचनानिकपपिङ्गजटाकलाप, VU V 19 212 निभातग्रहमन्दभास , RV VII 2 213 घन (1) अफारसन्ध्याघनरागपिङ्गल घन घनानामिन वृन्दम्, Ks LIV 22 (2) गजैश्च घनसनिभ , RV IV 29 (3) घननीलकण्ठ , ks VII 51 214 मदीधिति ससोम इस धर्मदीधिति , RI XI 64 215 धांशु तमस्तपति धर्माशी कथमानिर्भविष्यति, AS V 11 216 चकोर (1) चोराक्षि, RV VI 8 (2) मत्तचकोरनेना, RY II 25 217 चाधरणमार, RI II 35 216 चमचाय (1) चानाकसमवृत्तिम्, KS VIII 51 (2) पश्य पथ परिनीफलत्यिपा यिभ्यगन्छितरियत्सरोम्मसा रिटरिसर हिमाशुना घपयायमिथुन विडम्यते, KS III Gl 214 पश्यारी चापाामियाम्, MD II 10 100 गांगु (1) पाडांगुषामागुग, RS 117 (2) गाडगुमादधीणि, KAI 17 चमधर (1) ramरिपा कोई मानेर गोगिन , RY | 12 - ·चन्दनलता-चन्द्रमरीचि २१ (2) सद्विजिह इव चन्दनद्रुमः, RY. XI 61 232. चन्दनलता मलयतटोन्मूलिता चन्दनलतेय, AS IV. 18. Pr. 223. चन्द्र (1) अधिगच्छति महिमान चन्द्रोऽपि निशापरिगृहीतः, MA. 1 13. (2) चन्द्रमियोपप्लवान्मुक्तम्, VII. I. 12. (3) चन्द्रस्येवांशुभिः कुमुदम् , VU III. 16 (4) चन्द्र गता पद्मगुणाम भुट्क्के पद्मानिता चान्द्रमसीमभिल्याम् । उमामुरां तु प्रतिपय लोला द्विसंधयां प्रीतिमवाप लक्ष्मीः ॥ KS I 13 (B) चन्द्र प्रहद्धोमिरियोर्मिमाली, RV. V.61. (6) तुपारवर्षीव सहस्पचन्द्रः, RV. XIV. 84. (7) तेषां द्वयो योरेक्यं विभेदे न कदाचन । यथा वायुविभावस्वोर्यथा चन्द्रसमुद्रयोः ॥ RY. X. 82. (8) दक्षशाप इव चन्द्रम्, RY. XIX. 18 (9) निवातस्तिमितां वेलां चन्द्रोदय इबोदधेः, RV XII 86. (10) प्रथमोदित्तश्चन्द्र कौमुदीमिय, VU II. 9. Pr. (11) प्रसादसमुखे तस्मिंश्चन्द्र च विशदप्रमे, Rv. IV 18 (12) "मुखचन्द्रकान्तिः, RS. III. 17. (13) यिवृद्धाननचन्द्रकान्त्या, KS VII 73. (11) विशाखासमीपगत इव चन्द्रः, VU. I 12. Pr. (18) लासकाशं फुटफेनराजि. नंबरदन्यानिय चन्द्रपादैः । RY. VII. 19 221. चन्द्रकरश्चन्द्रकान्तमिव, VU. V. II 220. चन्द्रमरीचि (1) चन्द्रमरीचिगौरः, RS I 13, XII 20 (2) चन्द्रमरीचिशीतलम् , RS. V HI , ·चन्द्रमस्-चिना 226 चन्द्रमस् (1) दिने दिने सा परिवर्धमाना लधोदया चान्दमसीय लेखा । पुपोष रावण्यमयान्विशेषा ज्योस्तान्तराणीव कलान्तराणि || KS I27 (2) काचित्प्रभा चान्द्रमसी तमोभि च्छायानिलीन शबलीस्तव, RV XIII 56 (3) बिभ्रदापिला मृगरेखामुपसीन चन्द्रमा, RV VIII 12 (1) रेसाभारादुपारूढ सामग्यामिर चन्द्रमा , RV XVII 30 (5) सुरद्विपश्चान्द्रमसी सुधेर, RV II 39 (6) हिमनिर्मुक्त्योोंगे चिनाचन्द्रमसोरिव, RV I 16 227 चमरी त फेशपाश प्रसमीक्ष्य कुर्यु लप्रियत्व शिथिल चमर्य , KS I 18 228 चम्नेत नेता चमूनामिन कृत्तिकासु, RV IV 22 229 निर्गरिताम्बुगर्भ शरवन नार्दति बातमोऽपि, RV V 17 230 चामर राजेर चामरवरपरीन्यमान , IS III 1 211 चामीपर (1) चामीपरपिमरण, RV \VIHI 10 (2) तमामाराङ्गद, VU I 17 22 चिताग्नि गिनामिपि जाम , RV N 10 213 नित्र (1) उम्मीग्निं न पश्येय चित्रम्, KSI 32 (2) गुरुपामुकामिननित्रशोभिना, YU IV 73 मित्रा हिमनिर्मनधागि चित्रारद्रमगोपि, RY I 0 चातक .

·चीनांशुरू-जलद २३ 235. चीनांशुक चीनांशुकामिय फेनोः प्रतिपातं नीयमानस्य, As I. 31 236 चूत अनन्तराशोकलतामपाल प्राप्येव चूतः प्रतिपलवेन. RY. VII. 21. 237. चूतयष्टि चूतयष्टिरियाभ्यासे मधौ परभृतोन्मुखी, KS VI. 2 239 चेतना पश्चिमायामिनीयामात्प्रसादमिव चेतना, RV XVIII 239. चेतस् चेतसीय प्रसन्ने, HD } 12. 210 चैत्रविभायरी उडुगणेन्दयोन्मुखचन्द्रिका हतहिमेरिव चैत्रविभावरी, MA V 7 211. छाया (1) छायामिवादर्शतलं प्रविष्टाम् , RV ITI G (2) छायेव तो भूपतिरन्वगच्छत्, Rv. II G 212 छायावृक्ष निदाघार्ताश्छायावृक्षमिवाध्यगाः, RV IS जननी ददर्श राजा जननीमिव स्वां गामप्रतः प्रत्रविणी न सिंहम्, RV II 61. 214 प्रतिनवजपापुष्परक्तम्, AID. I 38. 213 जपा 213 जयन्त (1) पीलोमीसम्भवेने जयन्तेन पुरन्दरः, VU. V 11 (2) जयन्तसदृश., AS VII (3) त्रिविष्टपस्येव पति जयन्तः, RV. VI. 78 (1) यथा जयन्तेन शचीपुरन्दरी १Y. III. 23 जलद वर्षातिकालजलदा तयः KS IVII. 35 216.

·२४ जलाशय-तडित् 217 जलाशय जलाशयस्य प्रीष्मातितापादिनशादियाम्भ , KS XII 39 218 जलेश्वर जलेश्वरवजिणा समधुरम्, RV IX 21 219 जह कन्या जलनिधिमनुरूपं जलु फन्यापतीर्णा, RV VI 81 210 जातरूप (1) अप्याकरसमुत्पन्नो रतजातिपुरस्कृत जातरूपेण कल्याणि । स हि सयोगमहति । NIA V 18 (2) जातरूपरसगौरमण्डल , KS VIII 36 251 जायापति विरोधक्रियया विभिन्नी जायापती सानुशयाविष, RV AVI 13 202 जाह्नवी सकताम्भोजरिना जाह्नवीय शरत्रशा RV 169 23 जाहीपुलिन जाहगीपुलिनचारदर्शनम् , KS VIII 82 25+ जाम्बूनद निर्वृत्तजाम्बूनदपट्टशोभे, RV XVIII 44 265 जीमूत उधेरिय जीमूता , RV IVII 72 250 ज्योतिस् हिमपिपरशानि ज्योतीपीय, KS II 19 267 ज्योत्स्ना मेघावलीनिरुद्धा ज्योत्रनेर, MA II 13 Pl 238 ज्यान इय समुद्रान्तर्गतस्तजलाधे , hS VIII 91 250 ज्याग ज्यालायन शिरोग्दा , RV TV 10 200 तदिन् (1) परिग्युरन्तरत्तटितां गणा इय, KS XIV 30 ·तड़ित्-तामरस (2) प्रेक्ष्योपान्तस्फुरिततडितं त्वां तमेर स्मरामि, MD. 17. (3) योगम्नडित्तीयदयोरिव, RV. VI S. (1) व्यलोकयन्नुन्मिपितेस्तहिन्मये. महत्तप साक्ष्य इव स्थिता. क्षपा, KS V 20 (6) सह मेधेन तडित्पलीयते, KS IV. 33 261. तपनीय तपनीयमिर सेतुबन्धनम् , KS VIII 31 262. तप.सिद्धि साक्षादिव तपस्सिद्धिर्वमासे, KS VI. II 263. तमस् तमसेवोभी गुणी प्रथममध्यमी, RV I. 38 26t तमित्रा सूर्य तपत्यारणाय दृष्टे, करपेत लोकस्य कथं तमित्रा, RV V 18, 265. तमोनुइ तमोनुदं दक्षसुता इच, RV III 33 266. तरङ्ग (1) (जिता. ) 5 निभ्रमाश्च चतुरास्तनुभिस्तरङ्ग, RS III 17 (2) तरङ्ग भङ्गाः, VU. IV 52 207. तरङ्गरेखा समीरणोत्थेन तरङ्गरेखा पद्माकरं मानसराजहसीम्, RV VI. 26 268 तर नमसरोपण शिथिल. स्तरिय सुकरः समुद्धर्तुम् , NMA I8 260 तरणार्क तरुणारागम्, KS III 51 270 अतस्करस्तस्करसङ्गतो यथा, KS XV. 12 271 तामरस (1) तामरसान्तराभाम्, IV. VI 37 (2) नवतामरसानन , RV. IX 12 तस्कर ·२६ तारापति-निदशायुध 272 तारापति तारापतिस्तरलविद्यु दिवाभ्रवृन्दम् , RV. XIII. 76 273 तार्क्ष्य ताय निवहा इव नागपूगान् , KS. XVII. 3. 27.1. तिलक (1) आक्रान्ता तिलकक्रिया च तिलकैलेगाद्विरेफाअनैः, AMA. III. B. (2) तिलकः प्रमदामिय, RV. IX. 41. 275 तुरासाह कालनेमियधात्प्रीत- स्तुरापाडिव शाङ्गिणम् , Rv. XV. 40 276 तुपार (1) तुपारकुन्देन्दुनिभैः, RS IV. 2. (2) तुपारगोराः, RS. I.6 (३) तुपारगीर, KS XII 11. 277. तुपाराद्रि तुपाराद्रिससम्, KS XIV 12. 278 तूल तूलराशारिवाग्निः, AS I. 10. 279. तैलबिन्दु अपां तरङ्गेष्विव तैलविन्दुम् , BV XIV 38 280. तोयद (1) तोयदानिन सहस्रलोचनः, Rv. XI. 43. (2) योगस्तडित्तोयदयोरिख, Rv. VI. 05 (3) शैलाग्न तडित्यानिय तोयद', VU. I. 15 281, तोयदागम तोयदागम इयोद्धयमिद्ययो- र्नामधेयसदृशं विचेष्टितम्, Rv. XI. 8 282. प्रयी प्रथी विग्रहयत्येव सममध्यात्मविषया, AIA. I. 14 283 निदशायुध ममस्य य दिशायुधम् , RV. Ix.st ·निमार्ग-दर्पण - , 284 त्रिमार्गा त्रिमार्गयेव त्रिदिवस्य मार्ग, KS I. 28 285 त्रियामा (1) अन्योन्यससक्तमहस्त्रियामम् , RV VII 21 (2) ज्योतिर्भिस्यद्विरिय त्रियामा, KS VII 21 (3) पर्याप्तचन्द्रव शरत्रियामा, KS VII 26 286 त्रियामारमण नक्षमताराग्रहमएडलाना मिय नियामारमणो नमोऽन्ते, KS XIII 8 287 त्रिविक्रम चित्रम पादमिवेन्द्रशनु , RV VII 33 288 त्रिस्रोतस् चमनाकाङ्कितसैफताया स्त्रिस्रोतस फान्तिमतीत्य, KS VII 16 280 प्रेताग्नि प्रेताप्रितेजस, RV XV33 200 दक्षता तमोनुद दक्षसुताप, RV JII 33 201 दक्षिण नातिशीतोष्णो नमसानिर दक्षिण', RV IV 8 202 दक्षिणा अध्यरस्येय दक्षिणा, RV I 31 203 दन्तिन् (1) भरन्तुदमिवालानमनिर्गणस्य दन्तिन, RI I To (2) तस्यासीदुल्यणी मार्ग पादपैरिस दन्तिन , RY IV 33 291 दयिता मानायबोधकनुपा दयिते रात्री, RING 203 दर्पण (1) साया न भूईति मलोपहतासादे (दर्पणतले ), AS VII 32 (2) त्रिशनितादर्पणस्य, HD I GO (3) पपोदरातादिर दर्पणस्य, RY XIV 37 ·२८ दर्श-दीप 290 296 दर्श हिमाशोरन्त्या फलो दर्श श्य, RV XIV 80 297 दल पात्यारिवर्तदरयत्, KS AVII 32 298 दशरश्मिशत दशरश्मिशतोपमा तिम्, RV VIII 20 दशा दशेन पश्य मामविपहाव्यसनप्रधूमिताम्, KS IV 80 300 दिन दिनक्षपामध्यगतेव सन्ध्या, RV I 20 301 दिनपति दिनपतिशतस्पर्धमान , Ks X 60 802 दिनपूर्वभाग नीहारमशो दिनपूर्वभाग किश्चित्प्रकाशेन विरस्वतेव, RV VII 60 303 दिनान्त विडम्बयत्यस्तनिमग्नसूर्य दिनान्तमुनानिलभिनमेघम, RV IVI II B0% दिव् काले दिनमभ्रामिन, RY III 12 305 दिवस (1) दिवस सार्धश्यामस्तपात्यये जीवलोकस्य, AS III 9 (१) दिवसं शारदमिर प्रारम्भमुखदर्शनम्, RV X 9 (8) निदाघान्ते श्यामाभा दिवसा इव, RV I 83 300 दिध्य पयस् रसान्तराप्येकरसं यथा दिव्यं पयोश्नुते, RV X 17 807 पीधितिमत् (1) शरदनादीधितिमानिय, KS VII TO (2) सरमा सुमपमाना प्रातःधितिमानिर KS II 2 308 (1) दीपनिगहत, KS IV 30 (2) दृश्यं सममि न पश्यति दीपेन विना सबारपि, NMA I 9 ·दीप-द्विप (3) प्रभामहत्या शिसयेर दीप, RS I 23 (1) प्रवर्तितो दीप इस प्रदीपात्, IRY Y 37 300 दीपभाजन पामनाचिरिय दीपभाजनम्, RV II\ 51 310 दीपश्सिा सञ्चारिणी दीपशिन, RY VI GG 311 देव (I) देवप्रतिम , RV LIII 10 (2) देवसरूपम्, RY VI 59 319 देवदार देवदारवृहद ज, KS VI 51 318 देवसेना स्पन्देन साक्षादिर देवसेनाम्, RY VII 1 314 देवारण्य देवारण्य मिरर्तर, RV I 80 315 दोला दोलाचलचित्तवृति, 316 नयनसमुत्य ज्योतिररिव धौ, RV II 75 द्रुम (1) दृढमूल इव द्रुम , RV VII 11 (2) पुष्पैर्वायुमिर द्रुमा , RV Y 10 (3) भग्नशाष इर द्रुम , KS II 22 318 द्वन्द्वचार द्वन्द्वचरा स्तनानाम् (उपमानम् ), RV XVI 63 319 शृङ्गान्तर द्वारमिवार्थसिद्धे, RV II 21 द्विजराज द्विजराजकान्ति , RV V 23 321 द्विप पुष्पिता परिनीरिव द्विप, RV xix 11 317 द्वार 320 ·३० द्विपेन्द्र-धूमफेनन 822. द्विपेन्द्र (1) आलानिक पाणुमिय द्विपेन्द्रः, RV.XIV. 38. (2) आसीदनाविप्यतदानराजिरन्तर्मदायम्य व द्विपेन्दः, Rv. JI. 7. (3) फरेणुमिर्चन्य इव द्विपेन्द्रः, RY. XVI. 08. (4) द्विपेन्द्रभाव फलम. स्पृशनिब, RV. III. 32. (B) यूथानि संचार्य रविमतप्तः शीतं दिवास्थानमिय दिपेन्द्रः, AS. V. b. 323. द्विरद (1) अङ्कुशं द्विरदस्येव ( मूर्णि) यन्ता, Rv. IV. 30. (2) द्विरदगामिना, RV. IV. 4 324. द्विरदरदन सद्यःकृत्तद्विरदरदनच्छेदगोरस्य, MD. I. 61. 325. द्विरेफ (1) गन्धद्विपे धन्य इव द्विरेफाः, RV. VI. 7. (2) द्विरेफाजनैः, MA. III. b. 326. धर्म (1) अपवर्गमहोदयार्थयोभुवमंशाविध धर्मयोर्गती, RV. VIII. 16. (2) अर्थकामसहितं धर्ममिव, RV. XI. 35. (3) आत्मकर्मक्षम देहं क्षात्रो धर्म याश्रितः, RV. I. 13. (4) फर्मबन्धच्छिदं धर्म भवस्येव मुमुक्षवः, KS. II. HI. (B) भुवि धर्मस्त्रिपादिय, Rv. XV 96 327 धातु पश्रादध्ययनार्थस्य धातोरधिरिख, Rv. XV. 9. 328. धातु धातुतानाधरः, KS. VI, 61. 329. धुर्य धुर्यर्यानमिय, KS. VI. TG. 330. धूम भङ्गारशेषस्य हुताशनस्य पूर्वोत्थितो धूम इय, R.V. VII. 43. 831. धूमकेतन धूमशेप व धूमपेतनः, RV.XI. 81.

·धूमकेतु-नभोमास 332 धूमकेतु उपल्लाय लोकाना धूमकेतुरिख, KS II 32 333 ध्रुव ध्रुघोपमेय , RV XVII BE 334 नक्षत्रनाथ नक्षत्रनाथाशुरिवारविन्दे RV VI 66 335 नक्षत (1) प्रणयिनीर नखक्षतमण्डन प्रमदया, RV IX 31 (2) सधोवसन्तेन समागताना नखक्षतानीव वनस्थलीनाम्, KS III 29 336 नगरन्धर , नगरन्धुकरौजस , RV IX 2 837 नगोत्सङ्ग मृगराजशावस्तुङ्ग नगोत्सङ्गमिप, RV VI 3 338 नदी (1) नदीमुखेनेव नसमुद्रम् , RV HI 28 (2) नदीवोभयकूलभाक, RV XII 35 (3) नद्यो नमसेव विर्धिता, RV XVII 41 (4) प्रावृप्नदीवानसभा, VV II 20 Pr (5) रविपीतजला तपात्यये पुनरोधेन हि युज्यते नदी, KS IV 44 नदीरय उत्तटा इव नदीरया स्थलीम्, RV XI 58 340 नन्दन शचीसखो, मरता पालयितेर नन्दने, RV VIII 32 311 नभस् (1) नभसा निभृतेन्दुना तुलामुदितार्केण, RV VIII 15 (2) नभस्तलश्यामतनुम् , RV IVIII 6 (3) नवेन्दुना तनमसोपमेयम्, RV XVIII 37 नभोमास कान्तं नभोमासमिन, RV XVIII 8 339 312 ·३२ नय-नाग 313 नय नय चोपाय, RV 1 86 811 नरवाहन नरवाहनसम्पद, RV II 1] 3:45 नलिन नलिनाभवक्त्र , RV XVIII B 346 नलिनी नलिनी क्षतसेतुबन्धनो जलसवात इच, KS. IV 6 347 नदीक्षा साध्वसादुपगतप्रकम्पया कन्यये नगदीक्षया घर , KS VIII 73 318 नवनीत नपनीतकल्पहृदय , MA III 18 Pr 349 नवमल्लिका नवमल्लिकामा , KS XVII 28 330 नपमालिका मर्कस्योपरिशिथिलं व्युतमिर नवमाल्फिाकुसुमम् , AS II 8 351 नरपधू रक्ताशुका नववधूरिच, RS VI 10 352 नशशिन् सन्ध्येय शशिन नवम्, RV I 80 353 ननाम्युद नवायुदानीकनिभै , Ks XIV 3G 331 नयेन्दु नयन्दुना नमसीपमेयम्, RY IVIII 37 355 नपोचदम्मोधर नयोपदामोधरधोरदर्शने, KS IIV 0 150 मापनदी पिपम्प नापनदीय पाम्, KAI 20 गिरियर पगाग,AS II ।

·नागेन्द्रहस्त-नीचार ३३ , 358 नागेन्द्रहस्त नागेन्द्रहस्तास्त्वचि फर्कशत्याद् (उपमालयाहा ), KS I 36 359 नारी (1) नारीमनीरामिर, KS XIII 36 (2) साङ्गनद्धाभरणेन नारी, BV XVI 41 360 नितम्ब नितम्बमिर मेदिन्या स्वस्ताशुकम् , RV IV 52 361 निदाघधामन् निदाघधामेर निशातमोभर , KS XV 34 362 निधि नागरक्षित इव निधि , MA III I Pr 363 निम्नगा (1) उदधेरिस निन्नगाशतेषु RV VIII 8 (2) तटतमालमालिनी पश्य धातुरसनिन्नगामिन, KS VIII 58 361 निर्धात friarata RV IX 64 365 निष्क कण्ठे निष्कमिर्पितम्, KS II 49 366 नीरपयोद चलाकिनी नील्पयोदराजि- दूर पुर क्षिप्तशतहदेव, KS VII 39 367 मीलोत्पल (1) नितान्तनीलोत्पलपनकान्तिभि , RS II 2 (2) नीलोत्पलपनधारया शमीरता छेतुम् (इच), AS I 17 (3) नीलोत्पलेर्मदकलानि विलोकितानि (जितानि ), RS III 17 (4) प्रपातनोलोत्पलनिविशेषम्, KS I 48 368 नीगार भारण्यकोपात्तफलप्रसूति स्तम्येन नीवार इवावशिष्ट , RV V 15 5 ·नृप-पत्रिन् धमौत्तरं मध्यमम्, 369 नृप नृपा इबोपाठविनः परेभ्यो HV XIII.7. 370. नेमि नेमिवृतयः, BV. I. 17. 871. पदच्छिद फल पङ्कच्छिदः फलस्येव निफपेणाविलं पयः, MA II. 7. 372. पङ्कज (1) अलक्ष्यपनान्तरमिद्धरागया ननोपसा भिन्नमिवैकपङ्कजम् , AS VII 16 (2) असमनलक्ष्यफेसरमुच्छसदिन पजम् , ATA II 10 (3) नवदिवाकरातपस्पृष्टपड्नजतुलाधिरोहणम् , R.V. XIX. 8 (4) न पट्पदश्रेणिमिरेव पङ्कजं सशैवलासङ्कमपि प्रकाशते, Ks V 9 (3) पक्रपङ्कजाः, Rs v 9. (6) सुममिवैकपङ्कजं विरताभ्यन्तरपट्पदस्वनम् , RV. VIII. 55. (7) हिमल्लिएकिझल्कमिव पङ्कजम्, RV XV.52 378 पङ्कजकोश तिरश्चकार भ्रमराभिलीनयोः सुजातयोः पङ्कजकोशयोः श्रियम् , RV. III 8 371. परजनाम पटुजनामकल्प, RV XVIII. 20 370. पतन पनद्या हिमुपं विविक्षुः, KS III. HE 370. पत्र पन्यामा:ID. II.13 मा पत्राथेन्द्रपेनु स्पटारानिः परस्येन्द्रना:, RY XVIII. 30 376, पत्रिन् पत्रीय भूपणानुरितः पयोदम्, KS. XII. I.

·पोप-पयोद पत्र 379 पयोग मानायनानियया पनीर्णया, IAY 12 380 (1) अहएतनयाननयमोमें, MY IT 60 (2) थापादपणता , RI IV 37 (3) निगरातपमस्तिमितेन, RV III 17 (4) नेप्रपमा, RS IT 11 (5) पमनानी, AS III 16 (6) पममुगन्धिना, Ks V27 (7) प्रचलिननमरं च पमम्, RY VES (8) मुपपानाम्, RV IV 60 (9) रीनद्विरर्फ परिभूय पाम्, KS VII 1b (10) दिमोदन्दुिग्लपितम्य पाम्य दैन्यम्, KS III 35 381 राशिमणीनामिर गारडीना स पनराग, RY III 53 392 पमा पोर नारायणम् , RY VIL 13 343 पमाकर मुगे प्रभामएडररानिगार पमापराया रिपान्तरिक्षम्, AS VII 38. 381 पमिनी (I) महोत्पर प्रन्युपसीत पमिनी, VU IG (2) शिशिरमथिता पद्मिनीन, ID II 10 385 मिस्त पनग पणा पुरते, AS VI 31 पभराग पनग 386 पयस् प ईप्सितार्थस्थिरनिश्चय मन पयश्च निम्नाभिमुर्ग प्रतीपयेत्, ks vb 387, पयोद पयोदनिरहैरिवधूमसधै योमाभ्यरक्ष्यत पुरस्नडितामिनोच , Ks. XVII 38 ·पवन-पुण्डरिक ३७ 106 400 पपन परनातिपातिभिर्दिशो हरिद्भिहरितामिवेश्वर , RV III 30 401 पवमान परमान पृथिवीरहामिन BY VIII 9 102 पाकशासन पाक्शासनतेजस , RV x 1 403 पाणि किसल्यै सल्यरिख पाणिभि, RV IT 35 404 पारिजात (1) पारिजातमिवापरम् , RV x 11 (2) मध्ये परपद्रुमाणामिन पारिजात RV VI 6 405 पार्यणचन्द्र पार्वणचन्द्रचारुम् , KS XI 21 पाराभृत् पाशभृता समस्य, RV II 9 407 पितामह सालोव सद्य पैतामही तनु, RV xv 60 408 पिनाकिन् मृगानुसारिण साक्षात्पश्यामीर पिनाफिनम्, AS I 6 409 पिपासाकुरित शुचौ पिपासाकुरितो यथाम्भ , KS XII 3 410 पिपीलिका चूताङ्कर पिचिन्चत्योरानयो पिपीलिकाभिर्दम् , MA III 12 Pr 411 पुण्डरीक द्विपानामिर पुण्डरीक , RV XVIII 8 412 पुण्डरीक (1) पुण्डरीकमुखि, KS VIII 58 (2) पुण्डरीकातपन , RV IV 17 (3) प्रबुद्धपुण्डरीकाक्षम् , RV T9 (4) सूर्योदये भरति या सूर्यास्तमये च पुण्डरीकस्य । वदनेन सुबदनायास्ते समरस्थे क्षणादूढे ॥ MA IV 6 .

·पुण्डरीकाक्ष-पौरपन्या . 418 पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्ष इव श्रिता श्री, RV XVIII 8 414 पुनर्वसु गा गताविव दिव पुनर्वसू, RV XI 3G पुरन्दर देवा पौरन्दरीमिर (आज्ञाम् ), RV XVII 79 415 416 पुरहूत , , - (1) पुरुहूतभास , RV XVI 5 (2) पुरहूतश्री, RV IVII 32 417 पुरहूतध्वज पुरतहूत रजस्येव तस्योन्नयनपत्य । नाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दु सप्रजा प्रजा , RV IV 3 418 पुष्कर मलपुष्करेण तोयेन ( उपमेयम् ), RV XVIII 37 119 पुष्प (1) अनाघात पुष्पम् (स), AS II 10 (१) पतितपुष्पपेशले , KS VIII 12 (8) पुप्प प्रचालोपहित यदि स्यात् ततो नुपुर्याद्विशदस्य तस्यास्ताम्रीष्ठपर्यस्तरुच स्मितस्य, KS I !! 420 पुष्पराग प्रमानिर्जितपुष्परागम् , RV XVIII 32 421 पुष्य तस्मिनपुष्यन्नुदिते सममा पुष्टि जना पुप्य र द्वितीये, RV IVIII 32 122 पूर्ण मेय (शर्मिष्टा) गम्, AS IV 7 123 पियार पयमान पृथिोरहामिर, RT VIII 9 421 पारपन्या भावारिप पौरपन्या, RV II 10 ·प्रजापति-प्रनाल प्रणव 123 प्रजापति स्वमूर्तिभेदेन पति प्रजानामिव सर्गमात्मन , RV III 27 1.26 प्रजेश्वर सक्षय जगदिन प्रजेश्वर , RS VIII 30 127 आद्य प्रणपश्छन्दसामिन, RV I 11 128 प्रतिपचन्द्र प्रतिपचन्द्रनिभ, RV VIII 65 420 प्रतिमाचन्द्र प्रतिमाचन्द्र प्रसनामामपामिर, RV X 65 130 प्रतिमाशशाङ्क निमीरितानामिन पङ्कजाना मध्ये स्फुरन्त प्रतिमाशशाङ्कम्, RV VII 64 481 प्रत्ययप्रति प्रत्ययप्रतियोगसनिभ, RV XI 66 132 प्रदीप (1) आसननिर्माण प्रदीपार्जिरिवोपसि, RV XV 1 (2) न प्रदीप इव वायुमत्यगात्, RV XIAbs (3) निवातनिष्कम्पमिर प्रदीपम्, KS III 18 433 134 प्रयुद्ध इव सुनम्, AS V 11 प्रभाप्रभु प्रभाप्रभुरिन (रजे), KS IVII 23 प्रमत्त कथा प्रमत्त प्रथम कृतामिघ, AS IV 1 135 136 प्रथम , त्रिपुर दिधक्षोरिव स्मरारे प्रमथा , KS XIII 23 137 प्रमध्यमानाम्युधि प्रमथ्यमानाम्बुधिगर्जनैर्जन , KS LIV 18 438 (1) अपि त्वदार्जितवारिसभृत ·४० प्रगाह-चन्दी प्रमालमासामनुपन्धिनीरधाम्। चिरोमितालतरपाटटेनत त्तूला यदारोहति दन्तवाससाKS V3t (2) प्रवार शोभा इस पादपानाम् , RV VI 12 439 प्रगाह नद्या इन प्रयाहो विषमशिसष्ट्रटम्सरितोग, VW III 8 810 प्रवेणी हेमभक्तिमती भूमे प्रवेणीमिन, RV XV 30 841 प्रथय इच थ्रियम् , RV X 70 842 प्राचीनहिस तुल्य प्राचीन हपा, RV IV 28 843 प्रालेयशैल उद्गताम्रपालेयशैलश्रितम् , KS II 15 811 (1) लक्षारोह इस सौधतलम् , RV VIII 93 (2) प्रशान् प्ररोहजटिलानिय, RV XIII 71 845 फणिन् मन्त्रण हतवीर्यस्य फणिनो दैन्यमाधित , KS II 21 816 हृदये दिग्धपरिच, Ks IV 20 817 परिनी पपलिनीपतत्विषा, KS VIII on 818 पेनस्य चय नमोत्यमिन, KS IX 4 819 पशुतुन्यदोहद, RV XII 12 फल 860 यद्धमिर स्वैरगति , AS V 11 यदी प्रत्यानेप्यन्ति शत्रभ्यो यदीमिय जयधियम्, KS II 12 ·पन्धुजीन-विन्य ४१ 452. यल्धुलीच (1) अपरगवियोमा यन्युनीये, RS. III !! (2) सपनेर मण्डिता यन्युनीरनिलोन पन्यका, Rs VIII 10 (3) रक्तबिन्दुमिर्गन्धुनीनथुमि , RY XI. 25 153 यन्यूफ पन्धूफगान्तिमधरेप, RS II 25 15 यालक्षपा यदुलक्षपारि, RVII 15 15 (1) पई र म्फुरिताविना गोपरेषग्य विष्णो., ID I 15 (2) शिखिना यहमारेषु फेशान , MD II ! 150, यालचन्द्रमस् हरिदश्वदीधिनेरनुप्रवेशादिन यालचन्द्रमाः, IRY III.' 157 यालातप 11) बालातपनिमांशुम्म् , RV X) (4) यालातपमिराम्झानामरालजलदोदय , RV IV GI 138. यालारण (1) यालारणकोमलेन, KS III. 30 (2) थालारणय, Ks v. 8. 159 वाला याला प्रतिमेगाप्सु पीचिभिन्ना, RV III 100 160 यालेन्दु याप्प यालमियेन्दुमीश्वरः, VU IV.03 161 याप्पमिनाअनानिलम् , RV VIII 33 402 विडोजस् विडोजसा विष्णुरिपानजेन भ्रामा यदित्य परयानसि त्वम् , Rv. XIV.59 163 विम्य (1) निपिकविम्माधरचारुपल्लना', RS. II. 12 6 ·४२ विम्य-भुजङ्गम (2) पाविम्याधरोष्ठी, MD. II. 18. (3) विम्यफलाधरोप्ठे, KS. III. 67. (4) विम्बाधरालककाः, MA. III 5 (3) विम्बोष्ठि, AMA. IV. 14. 464 पिस दैष्ट्रिणी बनवराहयूथपा दप्टमनविसाङ्कुरा इय, KS. VIII. 35. वीज वीजाङ्करः प्रागुदयादिवाम्भः, KS. III. 18. बुध वुध इव शिशिरांशोः, VU. V N 467. भगीरथ गङ्गामिव भगीरथः, R.V. IV 30 165 466 468 भङ्ग भङ्गो भ्र वामुपमानानि , RV XVI 63 469. भाव साक्षादावाविव शरीरिणी, MA I 10. 470 भास्कर (1) ऋक्षेषु वार्षिफेष्विव भास्करः, RV XII. 25 (2) गतिवशात्प्रतिनी भास्करस्य मधुमाधवाविष, RV XI. 7. (3) तोयान्तर्भास्करालीव, RS. VI 49 171. भास्वत् ततः प्रतस्ये फोवेरी भास्वानिव रघुर्दिशम्, RV. IV. 66. 172. मिति फपोलभित्योः, RV. V. 47. 173. भुजगेन्द्र मोधमीमभुजगेन्द्रनिमम् , KS XVII. 19 174. भुजङ्ग श्राफ्रान्तपूर्वमिर मुक्तविष भुजङ्गम् , RV. IX. 79. 175. मुनगम मीमा र भुजङ्गमाः, KS. XVI. 8.

·भुजङ्गन्द्र-मत्स्यण्डिका 476 भुजङ्गन्द्र भुजङ्गेन्द्रसमानसादे, RV IT '74 477 भूधर (1) कुपितरासमजलूनपक्षस्य भूधरकुलस्य तुलाम् , RS XVII 20 (2) गुरसमीरसमीरितभूधरा इव, KS XIV 50 478. भृङ्ग भूगरुच, RV VIII 53 479 भोगिन् भोगीव मन्त्रेण निरुद्धवीर्य, RV II 32 480 भ्रमर (1) भ्रमर इव विभाते कुन्दमन्तस्तुपारम् , AS V 19 (2) विलोलनेत्रभ्रमरै RV VII 11 481 भ्रमरी भ्रमरी धारणस्येव मदनिस्यन्दरेखयो, RV X 57 482 भ्ररता ललितयोपिद्म लताचारङ्गम् , KS II G4 483 मञ्जूपा मजूपेव रत्नभाण्डम् MA IV7 Pr 481 मणि (1) मणिराकरोद्भव प्रयुक्तसस्कार इय, RV III 18 (2) मणिरिव कृत्रिमरागयोजित , VU II 21 (3) मणी वनसमुत्कीर्णे सूत्रस्येव, RV I (4) चैनतेयशमितस्य भोगिनो भोगवेटित इव च्युतो मणि, RV XI 50 485 मतङ्गज न कमलिनी दृष्ट्वा ग्राहमवेक्षते मतगज , MA. III 9 Pr 486 मत्तहस कणितकनफकाञ्ची मत्तहसस्वनेषु, RS III 24 487 मत्स्यण्डिका सीधुपानो जितस्य मत्स्यण्डिका, MA III BPr.

·मदन-महामणि 488 मदन (1) पाल्यात्परामिन दशा मदन , RV V_03 (2) पिग्रहेण मदनस्य प्रतिनिधि, RV JI 13 480 मधु , मधुमन्मथससिभ , RV IX 18 100 मधु मधु नमनास्वादितरसम् , AS II 10 191 मधुकर कुन्दक्षेपानुगमधुकरथीमुपाम्, ID I 49 492 मधुमथ् मधुमन्मधुमन्मथसनिभ , RV IN 48 493 मनोरथ (1) यवतरत सिद्धिपथ शब्द स्थमनोरथस्येय, MA I 22 (2) रथेन स्वेनेत्र पूर्णन मनोरथेन, RV II 73 49.1 मन्मथ मन्मथसनिम , RV IX 48 495 मयूरपेका स्थली नमाम्भ पृपताभिवृणा मयूरकेकाभिपिाध्यन्दम्, RV VII 60 496 मरक्त मरकतमणिभासा, RS III 21 407 मस्ता पालयित भस्ता पारयितेर नन्दने, RV VIII 322 198 मरत्यत् दिव महवानिन, RV III 4 199 मरतसरामम् , RY I] 10 गग्यदुम ध्यागमण्यमम् , RV II 32 501 महामणि सायारालिपिनो महामणिरिय, AS VI G 600 ·महायुद-मास्त 502 महायुद दावानलसोपविपत्तिमन्यो महाबुदाकि हरते बनानाम्, Ks XII 11. 503. महार्णव रत्नरिय महार्णवाः, RV I. 83. 501. महाराह निवारयामास महायराहः कल्पक्षयोवृत्तमिवार्णवाम्भः, RV.VII. 56 505. महासेन अभियुक्त महासेनं सैनापत्ये महत्वता (इव ), VU V. 23. 506. महेन्द्र (1) महेन्द्राद्रिसमानसारः, RV, VI. 13. (2) यस्य क्षरत्सैन्यगजच्छलेन यानासु यातीय पुरो महेन्द्रः, RV. VI Ht 507, महोक्ष महोक्षतां वत्सतरः स्पृशनिय, RV. III. 32. 508. महोदधि महोदधेः पूर इवेन्दुदर्शनात्, RV. III. 17. 500 महोरग (1) पधुर्महोरगस्येव करालफणमण्डलम्, RV. XII 98 (2) महोरगःश्वभ्रमिय, VU. I 19. 510. महीपधि महोपधिनतमिवात्मभासः, KS. I 30 511. माधवी पनाणामिय शोषणेन महता स्पृष्टा लता माधवी, AS. IHI. 7 51... मानदण्ड 13 पृथिव्या इव मानदण्डः, KS I. I मानससरस् द्विरदभोगदूपितं सम्प्रसीददिव मानसं सरः, KS. VIII. 64 514 मास्त न पादपोन्मूलनशक्ति रंहः शिलोचये मूर्छति मास्तस्य, RV. II 31.

·४६ मालती-मृगलेपा 016 मालती (1) अनुभूतमुक्तय मारतीमाला, MA III P! (2) दन्तायभासयिशदस्मितचन्द्र कान्ति फलिपुप्परुचिरा नवमारतीच, RS III 18 510 मुक्ता मुक्तास्थूलास्तरक्सिलयेप्वश्रुलेशा. पतन्ति, MD II 16 517 मुक्तागुण मुक्तागुणशुद्धयः, RV XVI 18 मुक्ताफल (1) अश्रुविन्दून्मुक्ताफलस्थूल्तमान् RV VI 28 (2) जलमिव समुद्रशुक्तो मुक्ताफलता पयोदस्य, AIA I 6 (3) मुक्ताफलस्पर्धिषु शीकरपु, Rv XVI 62 (4) मुक्ताफल वा स्फुटविद्रुमस्थमनुकुर्यात् स्मितस्य, KS I. 44 519 मुक्तायष्टि इन्द्रनीलर्मुक्तामयी यष्टिरिवानुविद्धा, RV XIII HA मुक्तावली मुक्तावली कण्ठगतेय भूमे , RV XIII 48 518 520 521. मुख 528 घरयुवतिमुखामम् , RS III 23 522 मूपिक विडालगृहीत मूपिक इव, AS VI 27 Pr. मृग (1) थारमृगाक्षि, Ks v 72 (2) मृगायताक्ष, RV XVIII 35 (3) पनान्ते मृगधूर्तफा इच, Ks xV 41 5211 मृगराजशार शिलाविमल मंगराजशाव- स्तु नगोत्सङ्गमिन, RV VI 3 625• मृगलेपा विनदापिला मृगलेयामुषसीय चन्द्रमा, RV VIII 12 ·मृगाङ्क-मैथिली 526. मृगाङ्क मृगासदशेन, VU. IV. 20 527. मृगाङ्गना अधीरविप्रेक्षितमायताक्ष्या तया गृहीतं नु मृगाङ्गनाभ्य- स्ततो गृहीतं नु मृगाङ्गनाभिः, KS I. 46. 528. मृगेन्द्र मृगेन्द्रगामी, RV. II. 29. 539. मृणाल (1) मृणालगोरः, RS. III + (2) मृणालसदृशः, KS VI. 68. 530 मृणालिका मृणालिकापेलवम् , KS. V. 29. 531. मृणालिनी मृणालिनी हैममिवोपरागम्, Rv. XVI. 7 532. मेघ (1) अपां विसर्गान्मेघा निदाघालपितामिवोवींम् , RV. XVI 38. (2) मेघ इवाश्मवर्षम् , RV XIV. 53. (3) मेघस्येव शरत्कालो न किञ्चित्पर्यशेषयत् , EV. XII. 79 (4) मेघाः सस्यमियाम्भोभिः, RV XV. 58. (5) सान्ध्य इय मेघपरिधः, AS. VII 8. Pr. 533, मेघराजी विधु हाम्ना मेघराजीव विन्ध्यम् , M... III. 21. 534. मेरु (1) या प्राप मेरुद्वितयस्य मूर्ध्नि स्थितस्य गडीययुगस्य लक्ष्मीम् , KS. IX. 21. (2) सातिरिक्तसारेण सर्वतेजोभिभाविना स्थितः सोनतेनोवा कान्त्वा मेरुरिख, RV. I. 14. 533, मैथिली पवनतनयं मैथिलीव, AID. 11. 40 ·मोदक योगिन् , 536. मोदक खएडमोदकसदृशः, VU. III. 6 Pr. 537. मौक्तिक (1) रत्लान्तरे मोकिमसङ्गरम्यः, RS. VI. 7. (2) सदृशकान्तिरलक्ष्क्ष्यत मसरीतिलकजालक- जालकमौकिक, RV IX. 11. 538. यजमान उत्पादाय हविर्भोक्तुर्यजमान इवारणिम्, KS VI. 28 539. यमकुबेरजलेश्वरवजिणां समधुरम्, RV. IX 24. 510 यमजिहा जिहामोगा यमस्येव, KS XVI. 16. 511 यमुना (1) अस्थानोपगतयमुनासङ्गमेव, HD I 33. (2) सदमे दृष्टपूर्येय यमुना गङ्गया यथा, YU. II. 11. 542 यगदुर यगड्दुरापाण्डुकपोलशोभी, RY. XIII. 19. 513. परिचि अप्रगामपचिफोमलाः, KS VIII 62 11. पराम् (1) दग्नाम पर म्यामिर सशिनम्, RV IV. 50. पो गुन पगो मूर्त मिर, RY. II GI. पादप पारिरियाणपः, RY. I. 10 513 (1) पुगपाय,K II.14 (.) गुपद, . HBI. :17. पगातारन गुगामनिलाम. RS XVII " सोलिन पंगra omd: nintre . KS VII.si.

·रक्तकुवलय-स्थाङ्गनामन् 549. रक्तकुवलय रक्तमुवलयपल्लवशोभिना, AS. VI. 18. P.. 550. रक्ताशोक (1) रक्ताशोकरुचा विशेपितगुणो विम्बाघरालक्तकः, AIA. II. 3. (2) रकाशोकस्तयकसमरागः, VU. IV. 61 551. रजत रजतशयमृणालगोरैः, RS. III 4 552. रजस् 553 रजांसि समरोत्थानि तच्छोणितनदीप्विय, RV. XII. 82 रजस्वल श्येनपक्षपरिधूसरालकाः सान्ध्यमेघरधिरावाससः अङ्गना इव रजस्वला दिशः, RV XI. 60. 554 रन (1) अनाविद्धं रतम् ( इब), AS II 10 (2) उधेरिख रत्नानि, RV'X. 30. (3) यादोरत्नरिवार्णवः, RV I 16. (4) रत्नच्छायाव्यतिकर इव, NID. I 13 (6) रत्नजातमिव हारसर्पयोः, RV. II. 66. रत्नशलाका विदूरभूमिर्नवमेघशब्दा- दुदिन्नया रत्नशलाकयेव, KS. I, 24. 556. रात्रि आविर्भूत शशिनि तमसा मुच्यमानेय रात्रिः, TU. I. O 555 557. रथाङ्ग रथाङ्गश्रोणियिम्बया, VU IV. 37. 558. रथाङ्गनामन् (1) अहं रथाङ्गनामेर प्रिया सहचरीय मे। अननुज्ञातसम्पर्का धारिणी रजनीव नौ M.L. V9 (2) रथाङ्गनाम्नोरिव भावयन्धन यभूय यत्प्रेमपरस्पराश्रयम्, RY. III. 1. 7 ·५० रथाश्य-मृगलेपा 550. रथाव धुरं रथाश्वाविव संग्रहीतुः, MA V. It. 560. रवि सहस्रगुणमुत्स्स्रष्टुमादत्ते हि रसं रविः, Rv. I. 18. 561. राजहंसी (1) मानसराजहंसों करे दधानस्तनयां हिमाद्र, KS. IX. 31. (2) सूत्रं मृणालादिव राजहंसी VU I. 20. 562. राजीव प्रफुल्लराजीवमिवाङ्कमध्ये, KS. III. 45. 563. रासमकपटधूसरम्, KS. XV. 21. 561. रोचना रोचनागौरशरीरयष्टिः, Rv. VI. 64. 565. रोहिणीपति शारदाभ्रमिय रोहिणीपतिः, KS. VIII 82. 566. लक्ष्मी (1) तस्मादपावर्तत दूरकृष्टा नीत्येव लक्ष्मी: प्रतिकूलदैवात्, RV VI. E (2) लक्ष्मीरिच गुणान्मुखी, RV. XII. 26 567. (1) पुराणपत्रापगमादनन्तरं लतेय सनद्धमनोज्ञपल्लवा, RV. III. 7. (2) लताभिः श्रीरिवार्तवी, VU. I. 14 (3) लनामु तन्वीपु पिलासचेष्टितम् (अर्पितम् ), KS. V. 13. (4) सञ्चारिणी पल्लविता लतेय, KS III. 1 (B) सम्भादिः फुमुमैलेतेब, KS VII 21 (6) म्यमूर्तिलाभप्राति धरित्रों लतेय सीता सहसाजगाम, Rv. XIV.54 लयली लवलीदलपाण्डुराननच्छायम्, VU. V. 8. 660. लोकालोय. प्रकाशश्याप्रकाशश लोपालोफ पाचलः, RY. I.07. 568 20- ·लोन यातना 84152- घन्त्र 570 लोध्र लोध्रपाण्डुना, RV III 2 571 लोध्रद्रुम अधित्यकायामिर धातुमत्या लोध्रद्रुम सानुमत प्रफुलम्, RV II 20 32 लोहिताह नक्तमिन लोहिताङ्ग परुपयनच्छेदसम्पृक्त , VU Yo 573 (1) वज्रघोष , RV XVIII. 21 (2) वज्रपरुषस्वनम्, RV XI. 4G (3) वज्रसारा, AS I 10 (4) घनस्पति वन्न इव, KS III 74 574 वज्रधर घनघप्रभाव, RV XVIII 21 57 बज्रपाणि जडीस्तस्यम्बकवीक्षणेन वज मुमुक्षनिव वज्रपाणि', RV II 42 576 वजिन् पत्रिणा समधुरम्, RV IX 24 577 महोक्षता वत्सतर स्पृशन्निन, RV III 32 678 वधू नवपाणिग्रहणा वधूमिय, RV VIII 7 579 वनज 580 वनजाक्ष, RV V 73 वनस्थली हिमनिष्यन्दिनी प्रातनिवातेन वनस्थली, RV XV 66 681 वनिता सदृशमिष्टसमागमनिवृति वनितयानितया, RV IX 38 582 वराङ्गना शुक्लतररनभूपिता वराङ्गनेव, RS II 5 ·वारिधर-मैथिली 596 वारिधर (1) गुरुतरा र पारिधरा, KS XIV 50 (2) प्रथुधारिधरधारगभीरघोष , KS VII 10 (3) शैलानिय प्रसवारिधरो गरिष्ठानद्भि, KS XVII 2 . 597 पारिमुच् आदान हि रिसर्गाय सता चारिमुवामिव, RY IV Si 598 विघ्न मूतों विघ्नस्तपस इन, AS I 30 399 विटप (1) कोमलरिटपानुकारिणी, AS I 19 (2) फुल्लासनानचिटपानिय वायुरणान , RV IX 63 (३) विटपाकार , RV x 11 600 वितन्त्री श्रोतुर्विनन्त्रीरिक ताध्यमाना KS I 45 601 विद्या (1) विद्या प्रयोधविनयानिन, RV Y71 (2) विद्यामभ्यसनेनेर, RV I 8) 602 विद्युत् (1) पयोमुचा पदिषु विद्यु तेय, RV VI 5 (2) प्रापेण्यं पयोषाहं विद्यु दरापताविन, RV I 3G (3) विद्यु ना धैभवं दधु , KS AVI 7, 10 , 603 विद्युत्वत् (1) विद्यु त्वन्त रत्तिनिता (तुरयितुमल ), MD II 1 (2) पृष्टि विद्युत्वानिर चातकै , KS VI 27 . GO विद्रुम (1) अधररपधिप चिद्र मेपु RV VIII 18 (2) विद्र मरागनाघ्रम् 0 10 विधात formaafaga RV VII 25 ९ RV II 16 ·घरण-चाय वरुण वल्य 586 583 धरणवासपोपमी, RV XI 53 584 वात्यय वर्षात्ययेन रुचमनघनादिवेन्दो , RV III 77 580 शरीर श्रथवल्यमिन, VU V s बलाहक मरत्सखस्येव वलाहकस्य गतिविजग्ने, RV V 27 387 बल्लकी प्रतियोजयितव्यपल्लकीसमवस्थाम्, RV VIII 4.1 388 वसुधा निवृत्तपर्जन्यजलाभिषेका प्रफुल्लकाशा वसुधेच, KS VII 11 589 वसुन्धरा फरिपप्यमाणा महते फलाय वसुन्धरा काल इयोप्तवीजा, AS VI 24 590 वह्नि (1) आदीसच हिसदशै , RS VI 10 (2) स्फुलिङ्गावस्थया बहिरेधापेक्ष इव स्थित , AS VII 10 (3) स्वतश्च्युत पहिमिनादिरम्बुद , RV III 08 (4) हविपेर वहिम्, KS LII 43 591 वागथ यागाविव सक्ती पार्वतीपरमेश्वरी, RV I 1 592 यात्या चात्ययेर पितृकाननोत्थया, RV YI 16 503 यानर बालेयपानर R VL II Pr 1 501 पामन प्राशुभ्ये परे रोभायाहुरिव यामन , RV I पायु (1) गुग्लग इय पारिधरा, RS IN (1) पायाग्याम्रपन्दे, RI II 20 50 ·वारिधर-मैथिली - 599 U01 506 पारिधर (1) गुरुतरा इव वारिधरा, KS IIV 70 (2) प्रक्षुब्धवारिधरधोरगभीरघोष, KS VII 10 (3) शैलानिन प्रबलवारिधरो गरिष्ठान द्धि, KS II ! 597 पारिमुच् आदान हि निसर्गाय सता वारिमुचामिष, RT IV 85 508 विध मूर्ती विधस्तपस इव, AS I 30 विटप (1) कोमलपिटपानुकारिणौ, Is I 19 (2) फुल्लासनाप्रविटपानिव वायुरणान, RY IX 83 (3) चिटपाकार , RV T 11 600 वितन्त्री श्रोतुर्वितन्वीरिव ताज्यमाना, KS I 43 विद्या (1) विद्या प्रबोधचिनयानिय, RV 171 (2) विद्यामभ्यसनेनेव, RE ISi 602 विद्युत् (1) पयोमुचा पड्डिषु विद्यु तेय, RV VID (2) प्रावृषेप्य पयोयाई विद्यु दरावताविन, RV I 36 (3) विद्यु ता धैभव धु, KS LUI 7,17 विद्युत्वत् (1) विद्युत्वन्त ललितनिता (तुलयितुमल ), NII) II 1 (2) वृष्टि विद्युत्वानिव चातक, KS VI 27 80 विद्रुम (1) अधरस्पर्धिषु विद्र मेषु RY LIII 13 (2) विद्र मरागताम्रम्, RS 6 160 G03 विधात विधातृप्रतिमेन Y TII 25 विधि श्रद्धय साक्षाद्विधिनोपपता RV II 16 003 . 606 ·घरुण-यायु धरण 583 वरुणवासवोपमो, RV XI 53 581. वर्षात्यय चात्ययेन रचमनघनादिवेन्दोः, Rv. XIII. 77. 585 शरीरं श्लथवलयमिन, VU V 8 586. बलाहक मरुत्सखस्येव बलाहकस्य गतिविजने, RV. V. 27 387. बल्लकी प्रतियोजयितव्यबल्कीसमवस्थाम्, RV. VIII 41. 588 वसुधा निवृत्तपर्जन्यजलाभिषेका प्रफुल्लकाशा वसुधेव, KS VII. 11. 589. वसुन्धरा करिपप्यमाणा महते फलाय बसुन्धरा काल इवोप्तवीजा, AS. VI 24 590. पति (1) आदीप्तय हिसदृशः, Rs VI 19 (2) स्फुलिङ्गावस्थया वहिरेधापेक्ष इव स्थितः, AS VII 15 (3) स्वतश्च्युतं वहिमिवाद्विरम्बुदः, RV. III. 38 (4) हविपेर वह्निम्, KS VII 43 591. वागर्थ यागापिय संपृक्ती पार्वतीपरमेश्वरी, RV. I. 1. 592. वात्या यात्ययेय पितृकाननोत्थया, Rv. XI. 16 593. वानर यालेन्यवानर श्य, VU II. Pr.1 594 वामन प्रांशुलभ्ये फले लोमादुदाहुरिव वामनः, RV. I. 3 593. घायु (1) गुरतराय यारिधराः, KS XII. 50. (2) यायाग्याभ्यन्दः, RV XVI 25 ·धारिधर-मैथिली - - 600 601 506 वारिधर (1) गुरतरा च वारिधरा , KS XIV 50 (9) प्रक्षुब्धवारिधरधोरगभीरघोप , KS VII 10 (3) शैलानिर प्रालवारिधरो गरिष्ठानद्भि, Ks XVII 2 597 वारिमुच् आदान हि विसर्गाय सता पारिमुचामिव, RV IV 85 598 विष्ट मूतॊ विनस्तपस इब, AS I 80 599 चिटप (1) कोमलविटपानुकारिणी As 1 19 (9) फुल्लासनानविटपानिय वायुरुग्णान , RV IX 63 (3) विटपाकार , RV X 11 वितन्त्री श्रोतुर्वितन्त्रीरिव ताज्यमाना, Ks I 45 विद्या (1) विद्या प्रयोधविनयानिन, RV Y 71 (2) विद्यामभ्यसनेनेय, RI I 83 602 विद्युत् (1) पयोमुचा पविपु विद्यु तेव, RV VI 5 (2) प्रावृषेण्य पयोवाह विद्यु दरावताविय, RV I 36 (3) विद्युतां वैभव दधु , KS AVI 7, 15 603 (1) विद्यु त्वन्त ललितनिता (तुलयितुमल) MD II 1 (2) वृष्टि विद्यु त्वानिर चातक, VI 27 60 विद्रुम (1) अधरस्पर्धिषु विद मेषु RV AIII 18 (2) विद्र मरागताघ्रम्, RS 616 603 विधात विधातृप्रतिमेन RV VII 25 606 विधि श्रद्धव साक्षाद्विधितोपपन्ना RV II 16 विद्युत्वत् ·५४ विन्य-वृक्ष , 607 विन्ध्य (1) विन्ध्यस्य (मूर्ध्नि ) मेधप्रभवा श्वाप , RV XIV 8 (2) विन्ध्याद्रि प्रस्ताविय, RV XII 31 608 विपणिकन्दु विपणिकन्दुरिव मे उदराभ्यन्तरं दहाते, MA II 13 Pr 609. विमावरी (1) अपर्वणि ग्रहकलुपेन्दुमण्डला विभावरी कथय कथं भविष्यति, MA IV 16 (2) घद प्रदोपे स्फुटचन्द्रतारका विभावरी यद्यरणाय करपते, KS. V 44 (8) भारत्प्रसन्नज्योतिर्विभावर्य इव ध्रुवम्, RY XVII 35 010 विभावसु (1) यथा वायुविभावस्वो , RV X 82 (2) विमावसु सारथिनेन वायुना, RV III 37 61 विवस्वत् (1) तेजासीय विवस्वत , RV. X.30 (2) व्यनस्येय विवस्वत , RU. XVII 48 812, विपल्ली विपल्लीभि परीतेत्र महौषधि , RV XII II 613. विष्णु श्याम पादो यलिनियमनाभ्युद्यतस्येव विष्णो , MD I 59 014. विहग क्षुभितरिहगणिरशना, VU. IV 52 015. पित सनापरिसरयर प विहा, MA II 13 Pr 010 पावि (1) मातुपु नदीयोनिपु न पिलासान् , MD It (2) पापिटोरभुनपी, Rv. XI.8 11. यूर पभूप साया पिल पारणापिधि में परामिप्यतिरिणाधन , Ks ve.. ~ , .

·वृक्षक-व्याली 618 Gio. वृक्षक सिक्तं स्वयमिव स्नेहाद्वन्ध्यमाश्रमवृक्षकम्, RV. I. 70 वृष (1) वृषस्कन्धः, RV. I. 18 ; XII. 34. (2) शुभत्रिनयनवृपोत्यातपकोपमेयाम् , MD. I. 54. 620. वृषन् (1) वृपेय देवो देवानाम् , RV. XVII 77 (2) वृषेप पयसा सारमाविष्कृतमुदन्वता, RV. X 52 (3) वृपेव सीतां तदसग्रहक्षताम् , KS V 61 621. वृधम विपणिगत इच वृषभः, MA. IV. 15 Pr. 622. वृष्टि कक्षाग्निलडिततरोरिच वृष्टिपातः, RV XI 92 623. वेणि रघूत्तमेन मुक्ता स्वयं घेणिरिख, RY. XIV 12 69. वेणी स्निग्धवेणीसवणे, HD I 18 623. वेणु वेणुफकेशपर्पया, Rv. XII. 41. 626. वेदि (1) वेदिमत्तपारणयोरिष, RV XII. 93 (2) वेदिविलममध्या, KS. I. 39. 627. चैदूय प्रभिन्नवैदर्यनिर्भः, RS. IIB 628. वैद्यु ताग्नि (1) वैद्युतस्यान पृष्टिसेकाादवद्युतिः, RV. XVII 16 (2) ध्यावर्तितातपरुनः प्रथमावृष्ट्या वृक्षस्य घेद्युत इवाग्निरुपस्थितोऽयम्, VU V.16 629, व्याली निदाघार्ता व्यालीव मलयद्रुमम्, EV. XII. 32 ·६ प्योमन्-शरकाण्ड 630. व्योमन् (1) व्योम पश्चिमकलास्थितेन्दु या, IV. XIS 11. (2) श्रियमतिशयरुपां व्योमतोयाशयानां यहति विगतमेघे चन्द्रतारावकीर्णम् , RS. III.] 631. चतती छेदादियोपनतरोग्रतत्या, Rv. XIV 1, 632. शकि त्रिसाधनाशक्तिरिवार्थमक्षयम् , RV. III. 1:3 633. शत्र शङ्खमणालगोरे, RS 31, 634 शची शचीलमा, RV. III. 13. 635. शतफतु शतक्रतूपमः, RV. III. 38. 636 शतपत्र (1) अरुणं शतपत्रमिय, MA. III 13 Pr (2) ग्लायमानशतपत्रकृष्णा, VU. IV. 2 Pr. 637. शतमख मरुतो यथाशतमखम्, RV. IX, 13. 688 शफरी शफरी हदशोपविलयां प्रथमा वृष्टिरिय, KS IV. 39. 639. शमो (1) अनिगमा शमीमिव, AS. IV. . (2) शमीमियाभ्यन्तरलीनपायकाम, RV. III 9. 640. शरपाण्डुरेण, RY. XIV. 28. 611. शरकाण्ड (1) पाकभिन्नशरकाण्डगीरयोः, KS. VIII. 74. (2) शरकाण्डपाण्डुगण्डस्थला, NIA. III. 8.

·शरश्चन्द्र-शशाङ्क ५७ 62. शरश्चन्द्र (1) शरचन्द्रमरीचिकोमलम्, AS. VI. 18. (३) शरञ्चन्द्रमरीचिपाण्डुरैः, KS. XIV 4. 643. शरजन्मन् उमावृषाड्डौ शरजन्मना यथा, RV III. 23 644. शरद शरासन (1) मेघस्येव शरत्काल:, RV. XII 79. (१) संसृज्यमानः शरदेव लोकः, KS. VII. 74. 615. शरदभ्र (1) शरदभ्रलेखा रन्ध्रोपिवालश्यनम.प्रदेशा, RV XIII. 56 (३) शरदद्मशुध्रः, KS. XII. 10 616 शरदिन्दु (1) शरदिन्दुकान्ति वदनम्, MA. II 3 (2) शरदिन्दुनिर्मलम्, RS V. 3 617 भग्न शरासन मिवातिया स्मरस्य, AS. V 22 648 शर्मिष्ठा ययातेरिख शर्मिष्ठा, AS. IV 7. 619 शर्व शर्यकल्पः, RY. XI 03 650. शर्वरी प्रभातकल्पा शशिनेव शर्वरी, RY. III. 2 शलभ पतति परिणतारुपाप्रकाशः शलभसमूह इवाश्रमद्रुमेपु, .1S. I 29 शशाङ्क (1) फरेण भानोर्यकुलावसाने सन्धुक्ष्यमाणेच शशाङ्करेखा, KS VII.S (2) कुमुदान्येच शशाङ्कः ( यथा) योधयति, AS. V. 29. (3) क्षणदापायशशाङ्कदर्शनः, RI. VIII. It. 651 632. 8 ·५८ शशाङ्क-शालि (4) ग्लपयति यथा शशाङ्क न तथा हि फुमुद्रती दिवसः, AS. III. 1.1. (B) शशाङ्कमित्र कौमुदी, RV. XVII. 6. (6) स्त्रीणां विहाय वदनेषु शशाङ्कलक्ष्मीम्, RS. III. " 653. शशाङ्करेखा शशाङ्करेखामिव दिया, KS. V. 48. 65. शशाङ्कार्ध शशाङ्कार्धमुखेन पत्रिणा, RV. III. 59. 655. शशिकला शशिकलामलयीतसूत्रः, VU. V.19. 656. शशिदिवाकर (1) दिनात्यये पार्वणी शशिदिवाकराविव, RV. XI. 82. (2) लोकमन्धतमसात्क्रमोदिती रश्मिभिः शशिदिवाकराविव, RV.XI. 24. 657. शशिन् (1) दक्षस्य शापेन शशी क्षयीच, KS. IX. 17. (2) वकृच्छायां शशिनि, AID. II. 41. (3) शशिन इव दिवातनस्य लेखा फिरणपरिक्षयधूसरा प्रदोपम्, KS. IV. 46. (4) शशिनमुपगतेयं कौमुदी, RV. VI. 84. (७) शशिना सह याति कौमुदी, KS. IV.33. (6) शशीय पर्याप्तकलो नलिन्याः, RV. VI. 41. (7) समेघलेशं शशिनश्च विम्यम् (परिभूय), KS. VII. 10 058. राष्प शप्पत्यामान्, ID. I. 33. 059. शाहिद शातहदमिय ज्योतिः, RV.XV. 82. G60. शार्दल शालः पगुमिय, AS. VI. 27. Co1. शान्टि (1) गर्मशालिसपर्माणः, Rv. XVII. 33. (2) पारिता र शालयः, Rv.XV.18.

·शिखरीन्द्र-शैल 661 GG2. शिखरीन्द्र संवतकालनिपतच्छिखरीन्दतुल्यः, KS. XVII. 52. 603 शिखिन् शिखोच शरीरे, VU. II. 12. शिरीप • (1) पदं सहेत भ्रमरस्य पेलयं शिरीपपुष्पं न पुनः पतत्रिणः, KS V. 1. (2) शिरीपपुप्पाधिकसीकुमार्यः, RV. XVIII. 45 ; KS. I. 41 (ों). 665. शिला (1) शिलाघने, RV. XI. 18. (2) शिलापट्टविशालयक्षाः, RV. XVIII 17 (3) शिलोरस्कः, KS. VI. SI 666 शिवा शिवाघोरस्वनाम्, RV. XII 39. 667 शीतोष्णकिरण नक्तंदिवं विभज्योभी शीतोष्णकिरणाविष, MA V 18 - 668. शुक 669 (1) शुकमुखछविभिः, RS VI 20. (2) शुकोदरश्यामम्, VU. IV. 17. शुक पुरः शुक्रमिव प्रयाणे, KS III. 43 670 ऋङ्गिन् शृङ्गीव टवच्छिन्नमनःशिलः, RV XII 80 671. शेष रसातलादिवोन्मन' शेष स्वमाय शाङ्गिणः, Rv. XII. ro 672. शेषा शेषामिय भर्तुराज्ञामादाय मूर्ना, KS. III. 22. 673. शैल (1) युगान्तवातचलिताः शैला इव, KS. XVI. 30. (2) विहारशैलानुगतेव नागैः, RV. XVI 2G ·शैल-संस्कार न्यामा (3) शेलगुरुम्, RV XI 28 (4) शेलसारम्, RV XI 45 (3) शैलोदना', MD II 13 (6) शेलोपमः, RY 4G 674 शोण भागीरथीं शोण इब, RV. VII 3G. 676 श्मशानशूल श्मशानशूलस्य न यूपसत्क्रिया, KS V 73 076 (I) श्यामा लता. कुसुमभारनतप्रपाला. स्त्रीणां हरन्ति धृतभूषणवाहकान्तिम् RS II 18 (2) श्यामाविटपसदृशम्, MA II G (3) श्यमास्वङ्गम्, AMD II 44 677 श्रद्धव साक्षाद्विधिनोपपन्ना ( वमी) RTI 10 678 श्री (1) एनं समुपस्थिता पार्थिनीद्वितीयेव शरत्, RV IV. 14 (2) रुपिणी धियमिन, RV AI 47 079 श्रुति श्रुतेरियायं स्मृति , RV II 2 690 ध्यन् ध्यान प्रमत्ता इव फातिके निशि KS XV 1 6SI पट्पद नहि प्रफुल्लं सहकारमेत्य वृक्षान्तरं कावति पदपदालो, RV. VI69 श्रद्धा 62. पण्मुप पण्मुसविनमः, Rv. ITII 67 653 मंसार मंसारमिर निर्मम , RV XII (0 1. मयार परगनुमेया प्रारंमा मम्यारा. मातना इय, RY. I. 20.

·सगर-सरस् ६१ 085. सगर अंशुमतेच सगरः (प्रत्याहताश्वः ) AMA V. 15. Pr. 056. सन्ध्या (1) दिनक्षपामध्यगतेव सन्ध्या, RV. II 20. (2) बलाहकच्छेदविभक्तरागा- मकालसन्ध्यामिय, KS I 4 (3) विरक्तसन्ध्याकपिशम्, RV. XIII. GI (4) सन्ध्येव शशिनं नवम्, RV I. 80. (5) सन्थ्योदयः सान इव, RV. XV58 687. सन्ध्यापयोद सन्ध्यापयोदकपिशाः, AS. III. 24 688 सन्ध्याभ्र सन्ध्याभ्रकपिशः, RV LII 28. 689. सप्तच्छद सप्तच्छदक्षीरकरप्रवाहम्, RV V 48. 690. सप्तसप्ति उच्छेतुं प्रभवति यन्न सप्तसप्ति- स्तन्नशं तिमिरमपाकरोति चन्द्रः, AS VI 30 691. समुद्र (1) यथाचन्द्रसमुद्रयोः, Rv. X 82. (2) पाभयं नदीमुखेनेव समुद्रम्, RV III 28. 692. संपद् सम्यक्प्रयोगादपरिक्षतायां नीताविवोत्साहगुणेन सम्पत, KS. I. 22 G93. संयमिन् इन्द्रियाख्यानिय रिपूंस्तत्वज्ञानेन संयमी, RV. IV. 60. 691. सरघा सरघाव्याप्तः सौद्रपटलैरिव, RY. IV 63. 693. सरस् (1) भाति किञ्चिदिव शेषवत्सरः, KS. VIII. 37. (2) सर इव प्रफुलपद्म कुमुदवनप्रतिपन निद्रम्, RY. VI SG.

·६२ सरस्वती-सवित 690. सरस्वती नदीमिवान्तःसलिलां सरस्वतीम्, RV. HI. 9. 697. सरित (1) स्वृतां पथिकस्य जलार्थिनः सरितमारसितादिव सारसात, MA. III. G. (2) सरिलिहंगैरिव लीयमानः, KS. VIII. 21. 698. सरोज (1) धाराभिरातप इवाभिहतं सरोजम्, MA. V. 3. (2) प्लुटो हिमेनेव सरोजकोशः, KS IX 17 699. सरोरुह (1) पादसरोरुहाग, KS IX. 27. (2) सरोरुहाक्ष्याः, KS. IX 27. 700. सर्प (1) नेतु सर्प इव त्वचम्, RV. VIII. 18. (2) सर्पस्येव शिरोरत्नम्, Rv. XVII. 63. (3) सुमसर्प इव दण्डघट्टनात्, RV XII 71 701. सोधिराज सोधिराजोरभुजः, RV. XIV. 31 702. सलिल (1) प्रसनचेतस्सलिल , KS. VII. 78. (2) पिसिनीपत्रगतमिव सलिलम्, AMAVG. PM 703. सरिटनिधि सलिलनिधिरिय प्रतिक्षणं मे भयति स एव नयो नवोऽयमक्ष्णोःI.I. I. II. 70% सयित (1) मृसयिता, Rv. IX. 50. (2) स राज्य गुरुणा दत्त प्रतिपचाधिय यमी दिनान्ते निदिस तेजः मयिय हुताशनः, Rv. IT.1 (3) गपिता पोधयति पजान्येय, AS. V. 27. (1) गपिनेयामा मागायुसरदक्षिणा, Rv. XVII. 2.

·सस्य-साम्परा 705 706 707 708 (1) अन्तर्गतफलारम्भा सस्यानामिन सपद, RV \ 59 (2) मुष्टियोगादिन जोरलोक सस्येन सम्पत्तिफलोन्मुसेन, RV ITIII ! सहकार (1) अप्रतस्यचिनियोगनिर्मिता मानतेर सहकारता ययौ, KS VIHI 78 (2) नहि प्रफुल्ल सहकारमेत्य वृक्षान्तर काझति पट्पदाली, RV VI69 (3) परिगृहाण गते सहकारता त्वमतिमुक्तलताचरित मयि, \IA IV 13 (4) फलेन सहकारस्य पुप्पोद्गम इच, RV IV 7 सहस्रपन गवाक्षा सहस्रपनाभरणा इच, KS VII 62, RV VII 11 सहस्त्रलोचन तैजसस्य धनुप प्रवृत्तये तोयदानित सहस्रलोचन RV II 13 सागर (1) तितीपुर्दुस्तर मोहादुडुपेनास्मि सागरम् RV I 2 (2) शिखरिणामिन सागरमापगा, RV IT 17 (3) सागरधीरचेता, RV ITIII + (4) सागरादनपगा हि जागो सोऽपि तन्मुखरमैकनिति , KS VIII 16 सागराम्परा निधानगर्भामिन सागराम्बराम्, RY III 9 सामदान सामदान विधिभेदविग्रहा सिद्धिमन्त इव, RV YI 50 साम्परायपसुधा साम्परायसुधा सशोणित मण्डलाममित्र, AS VIII 54 709 710 711 712 ·६४ साल--सुरधिप साल 713 सालप्राशु, RV I 13 714 सितपङ्कज माला सितपङ्कजानामिन्दीरैरन्पचितान्तरेन, RV XIII 51 715 सितोत्पल सितोत्पलामाम्बुदचुम्मितोपला , RS II 16 716 सिद्धाश्रम सिद्धाश्रम शान्तमिवेत्य सत्त्व- नैसर्गिकोऽप्युत्ससृजे विरोध, RV VI 4G 717 सिद्धि स्वसिद्धि नियमैरिव, RV XV 74 718 सिन्धु (1) कुलकपेर सिन्धु प्रसनमम्भस्तरतर च, AS V 21 (2) मार्गाचलव्यतिकराकुलितेव सिन्धु , KS V 85 (3) सिन्धुरयादिव आत्मा सरक्षित सुम वृत्तिमाश्रित्य चैतप्तीम्, RY IV to 719 सुधर्मा सुधर्मानयमाम्, RV XVII 27 720 सुमेरु (1) इद्धधातो सुमेरुरङ्गस्य समत्वम्, KS AII) (2) पाट सुमेरोरिव वन्नभिन्नम्, RV V 30 721 सुरोपम, MAT सुरराज (1) योधितो राजहसे मुरगज इस गाड़ सकत सुप्रीफ, RV VD (2) मुरगज इव दन्त (चकासे) RV x 86 (8) सुरगत इव यिनत्पमिनी दन्तनाम् RS III. TH (1) मुरगज इय म्योग्नि पधार्धरम्यी, ID I 53 723 सुरदिप सुरदिपानामिय सामयोनि (यश), RV IVI 3 722 - ·सुरराजवृक्ष-सौरनाडी 125 सुरराजवृक्ष लमयेय साधं सुरराजवृक्ष , RV XVI 79 726 सुरसरित् सुरसरिदिन तेजो बहिनिष्टय तमैशम्, RV II 75 727 सुपर्णसूत्र पुरोऽजलग्न हरप्रिपात स्तुवर्णसूत्ररिप इष्यमाणम्, KS VII 50 728 (1) उदिते सूर्ये मेरौ कल्पतरोरिव RV IVII 26 (2) सूर्य मोदित , RV AVII 74 (8) सूर्य सपर्धयत्यग्निमग्निस्सूर्य स्वतेजसा, VU T 20 (1) सूर्य तपत्यावरणाय नष्ट क्रपेत लोकस्य पथ तमित्रा, RV V 13 729 सूर्यकान्त (1) ज्योतिरिन्धननिपाति भास्करात्सूर्यकान्त इस, RV XI 21 (2) स्पर्शानुकूला इस सूर्यकान्ता स्तदन्यतेजोऽभिभवादमनन्ति, AS II 7 730 सेनानी सेनान्यमालीदमियासुरास्त्र , RV I 37 731 सोपान (1) आरोहणार्थ नग्यौवनेन फामस्य सोपानमिव प्रयुक्तम्, KS I 30 (2) समारुरक्षुर्दिरमायुप क्षये ततान सोपानपरम्परामिव RV III 69 732 सोम (1) नृसोम , RV V 59 (2) पर्वात्यये सोम शोष्णरश्मे , RV VII B3 (3) सोम इस द्वितीय , nv XVIII 27 (4) सोमसमधु ति , RV II 15 सौरनाडी सौरीभिरिव नाडीभिरम्मय , RY I 58 733 , ·स्तन- 734. (1) मध्ये श्यामः स्तन इव भुवशेषविस्तारपाण्डः, IID. I. 18 (2) सगर्भप्रमदास्तनप्रभैः, RS II 2 (3) स्तनाविध दिशस्तस्याः, RV. IV. 1. (4) स्तनाभिरामस्तकाभिननाम्, RV. XIII. 32 735. स्तवक स्तनाभिरामस्तकाभिननाम् , RV. XIII. 32. 786 स्त्री (1) स्त्रियः सुदृष्टा इव विम्रमाः, RS. II.7 (2) स्त्रीव कान्तपरिभोगमायतम्, RV. XI 58. (3) स्मितचारुनराननाः स्त्रिय इव श्लयशिक्षितमेखला:, RV. IS 37 737. स्त्रीनख स्त्रीनखपाटलम्, VU II. 7. म्थलकमलिनी सानेऽहीय स्थलकमलिनी न प्रबुद्धां न सुमाम् , MD. II. 32 730. स्नुषा पुत्रभोग्यया स्तुपयेवाविरतेन्द्रियः श्रिया, RV VIII. 14. 740. स्फटिक (1) अच्छस्फटिकविशदम् , MD. I 13 (2) म्फाटिकौलसीदरम् , KS XIV.5 711 पुप्पनापमिर पेशलं म्मरः, RV KI 45 72 मिन अधरोष्टलीलाम्मितं सदशनार्थिरिय, RY. V 70 713. म्मृति ध्रुनेरियाय:म्मृति , RV II 2. 71 प्रजमपि गिरम्यन्धः क्षिप्तां धुनोत्यहिशङ्कया, AS VII . 788 .

·स्रोतस्-हरि 145. स्रोतस् (1) पुरःप्रतिहत गोले स्रोतः स्रोतोवहो यथा, 1S. II. 17. (2) स्रोतसेवोह्यमानस्य प्रतीपतरपं महत् , VU. II. I. 746. स्रोतोयहा (1) महीधरं मागंवशादुपेतं स्रोतोयहा सागरगामिनीय, RV VI52. (2) स्रोतोयहां पथि निकामजलामतीत्य जातस्सखे प्रणयवान् मृगतृष्णिकायाम् , AS. VI 16. 717. स्वर्ग स्थानान्तरं स्वर्ग इव, KS V. 3 II 748. स्वर्गापगा स्वर्गापगाजलमहीयसहनलीलाम् , KS XVII 28 749. स्वस्तिवाचनिक बुभुक्षितेन स्वस्तिवाचनिकमित्र, VU II. 12 Pr 750 स्वाहा अन्यासितमरल्धत्या स्वाहयेव हविर्भुजम् , RV I 55 751. हंस (1) समुद्रगारूपविपर्ययेऽपि सहसपाते इत्र लक्ष्यमाणे, KS VII 4g (2) हंसगतिः, VU IV 20. (3) हंसमाला शरदीव गङ्गाम् , KS I 30 (4) हंसरुतं भजद्भिः, RS IV 4 (b) हंसरुतानुफारिभिः, Rs. I 5. (6) हंस जिता गतिरङ्गनानाम , RS HI. 17 (7) हंसोहि क्षीरमादत्त तन्मिश्रा बजयत्यपः, AS. VI. 28. 752. हंसवचन कामं च हंसवचनं मणिनू पुरेषु, RS. III. 25 753. हरसूनु हरसूनुसन्निभः, RY. XI 88. 754 हरि ( इन्द्र, विष्णु) (1) हरिप्रभावः, RY. IX.37. (2) हरिरिव दोभिः, Rv. X. 86. 155, हरि (सिंह) प्रतिशब्दो हि हरहिनस्ति नागान्, VU. I. 17.

·हरिण--हिमाशु . 756 हरिण (1) आत्मसदृशक्षणवल्लभाभि हरिणाङ्गनामि , AS I 21 (2) ये (हरिणा ) रिलोचनैस्तवाक्षिसादृश्यमिव प्रयुञ्जते, KS V 33 (3) व्याधजनगीतगृहीतचित्तया हरिपया इय, MA III 19 Pi 767 हरिदश्च हरिदश्वधामा RV XVIII 21 768 हरिदीश्वर दिशो हरिदिर्हरितामिवेश्वर , R.V IX 30 759 हरिहय भुवमुपगतो विनि प्रजा हरिहय , RV IX 18 760 हल्भृत् असन्यस्ते सति हलभृतो मेचके वाससीच, AID [ 61 761 हविभुज् सहज तेजो हविपेन हविर्भुजाम्, RV X 79 762 हव्यवाह बाच्छादितस्तृणवयानिन हव्यवाह , KS XVII 703 इसित सविभ्रमाधूर सितायदाते , RS VI 23 704 प्रदक्षिणाचिर्व्याजेन हम्तेनेव जय ददौ, RV IV 25 706 हस्तिन् भक्तिभिर्वविधाभिरपिता भाति भृतिरिय मत्तहस्तिन , hs VIII 69 766 हारगुल्फिा निधीतहारगुरियाविशदम RY V 70 हिमाद्रि गङ्गापरप्योर्जरमुग्णतप्त दिमादिनिस्यन्द इय, RV AIYs 70% हिमाशु पान्तिममाशोरिय, R 11 17 (2) पांगीतम्य हिमांशी पक्षय गायतगे दि पृडे , RV V 10 707

·दिमांशु-हद
(3) प्राचीमूले सनुमिर यालामात्रशेग दिमाशो, ID. II. 29
(1) हिमांशोग्न्यां पर्गदर्श श्योपधापु, RY. XIV. 80
763 हिरण्यग्तस्
तरुणां हिरण्यरेता र सानिट, RY. XVIII 25
770. हुतभुज
नैशम्याचिर्तुतभुज र छिमभूयिष्टधमा, VU. I. !!
771. हुताशन
-
(1) दिनान्ते निदिनं तेज. सरिक हुताशन, RV IV l
(2) हुनहुनाशनदीप्तिः, RY. IX 10
772 हेमन्
इन संरक्ष्यते हशमा निशुद्धिरण्यामिकापि या, RY I 10
773. मप्रागार
दिनीयं हेमनाकारं पुद्विरिय वानरे , RV II 71
771 हेमरेपा
निकरे हमरेपेच, V XVII 10
775. मरता
हेमी फलं हमगिरतेन, Ks XI 26
776
(1) सुप्तमीन इव हृद, RV I 73
(2) हृदा प्रसन्ना पर गदनमा, RV VII 30

·INDEX OF THE UPAMĀS ANIMALS AQUATIC aku ( large aquatic animal ), RV 1 16 T& (conch ), RS III 4 31491 ( a kind of small glittering fish, Cyprinus Saphore) KS IV 39 BIRDS 5 TT (1), RV XIII feira (2), KS XII I faks (3), VU IV 52 faea (4), MA II 13 Pr FT ( pegion ), KS IV 27 att (female osprey ), RV XIV 68 offers (), ( cuckoo ), RV XII 39 TTA (2), MA IV 2 TC2fa27 (3), VA JII I Pr WT (Greek partridge ), RV VI 38, VII 25 PRAIT (1) (ruddy goose ), KS VIII S1, 61, MD II 19 Sea (2), RV XVI 63 1419 (3), VU IV 37 (416541 (4), MA V 2, RV III 24 9777 (Cucculus Melanoleucus, it is said to subsist on rain drops ), RV V 17 ( peacock fcather ), MD I 15, II 44 74 ( peacock ), RV VII 69 97 (parrot ), VU IV 17, RS VI 22 (suan), RSI , III 17, 24, 25, IV 4, VU IV 20, AS VI 28, KS I 30, VII 42 ( a kind of skan), KS XVII 27 if (female of a kind of suan ), VU I 20, KS IX 34 ·11 DOSIESTIC 197(1), (bull ), RV XIII. 47 int(2), RV III 32 77(3), RV I XII TT (4), MA IV is Pr gi (beast of burden), KS VI 76 (calf ), RV III 32 Font ( ass ), KS XV 21 7 (dog), KS XV 41 (1) ( clephant ), KS VIII 22 afrat, (z) RV III 3, 37, IVI 78 TT (3) RS III, AS I 7 117(4), MD I 2, 19, RV IVII 719 (s), RV I 79, IV 33 f47(6), RV XIX 11 feta (7), RV IV 4, 39 TOP (8), AS II 4 773 (9), VA JIJ 9 Pr fa72 (10), KS VIII 69 *7* ( young elephant ), RV ll 32, VD II 2.4 tufa (a hind of elephant ) · RV XVII 70 (1) ( elephant king), RV II 7 III 32, XIV 68, AS VS aft (2), KS I 36 eft ta ( the post to which an elephant is tied) RV I 70 777 ( trunk of an elephant), RV VI 82, XIII 18, 53, AS III 18 farin (tusk of an elephant ), MD I 61 XIV 38, IN SFCTS Fruta ( fire fly ), MD II 24 facts (1) (black bee ), MA III , RV VI 7 (2), RV VIII 53 (3), AS V 19 , RV VII II, X 37 1 It is a particolark ad of elephants whoso very smell is unbearable to otber elephanta ·[ 11 ] FY7T (4), MD I 49 297 (s), RV VI 69 977 ( grasshopper ), ILI KS 64 TCH ( locust ), AS I 29 forfa( ant ), MA III 12 (Pr ) HET ( bee ), RV IV 63 AzYer ( honey comb ), RV IV 63 SERPETS startfag (1), RV III 57 TT (2), RV XII S 4701 (3), AS VI 31 (4), KS II 21 455 (s), RV IV IX 79 4277 (6), KS XVI V aprofita (7), RV II 32 (8), RV XII 32 ai (), RV VIII 13, XI 71, XVII 63 priro (10), (hing of serpents ), RV II 74 TT (17), RV XIV 31 TT ( large serpent ) RV XII 98, Vu I 19 quamppai (black serpent ), AS VII 18 HILI) ( black antelope ), VU IV 36 777 ( female yal), KS 1 48 5* (the bushy tail of the yah) RS III 4 (ra), AS VI 27 (pr) tn (1) (deer ), RV \VIII 35, AS 1 46, V 27, 1V of! 1(), IS 1 24, KS V 13,35 pe fyren (3). (female deer). VD I 18, 44, VIA III 19 (pr) Intropogona (cub ), RV VI 3 FI (1) ( 110 ), RV II 29 mi (:), UI 17 (Las ) VW 1 (r) prén (!!?c!), 15 VI 27 IT (ichs' ), IV 11 19 ·[111] Fett (), MD 1 49 ve (s), RV VI 69 998 ( grasshopper ), III KS. 64 TCH ( locust ), AS I 29 frika ( ant), MA III 12 (Pr ) #1121 ( bee ), RV IV 63 ( honey comb ), RV IV 63 SERPETS orifera (1), RV III 37 577 (2), RV XII 9747(3), AS VI 31 fort (4), KS II 21 FF (s), RV IV IX 79 *H (6), KS XVI V -7fit (7), RV II 32 FR (8), RV XII 32 (9), RV VIII 13, XI 71, XVII 63 1 (10), ( Ling of serpents ), RV II 74 TT (11), RV XIV 31 HERT ( large serpent ) RV XII 98, Vu I 19 quement (black serpent ), AS VIL 18 LD quan ( black antelope ), VU IV 36 (( femalc yak), KS I 48 TT ( the bushy tail of thc yah) RS III 4 TI ( at ), AS VI 27 (pr) 14 (1) (dees ), RY XVIII 35, KS 146, V 27, XV 45 NA (2), 15 i 24, S V 13,35 7 (). (female decr), MD II 18, 4 MA III 19(pr) INIJKI (cub), RV VI 3 777 (1) (lion), RV II 29 di (2), VU I 17 472 (monks) ), VU. II (ps) (18), A VI 37 20(jachel), NV .1!39 ·[ 1 ] ART MUSIC art ( Vina or lutc ), RV VIII 41 fagoti (Vina with broken chords ), KS I 45 PAINTING 31.124 (picture ), RV III is f=7 (2), KS I 32, VU IV 73 BODY Jah ( finger ), RV I 28 377 lock of hair ), VU III 6, VID 165 1977 (1) (face), VU IV 40 ga (2), RS III 23 taas ( palm of the hand ), V I III 4 (hair ), KS VIII 63 afor (1) (braid of hair ), RV VIV 12, VD I 18 (2), RV \V 30 aaa ( nail mark ), RV IX 31, KS III 29 Fina (nail of a woman ), VU II 7 fram (hip ), RV IV 52 foy (1) (hand), RV IX 35 ta (2) RY IV 25 ( tears ), RV VIII 35 Tal ( the creeper lihe eye brow ), AS II 64 ATA ( breasts ), RS II 2, VD I 18, RV IV SI CELESTIAL BODIES SIOON 3 3(1), RV I 12, II 68, VI 31, 52 69 \II 28, II 77, 11 34, \VIII 35, AS I Il 19, \I 12, 26, 43, VIII 13, VU II 9, V 21, VA I 18 VID II, 20, IS IV S, RS IV 2 grafa (2), RV VIY 34 italiane (3) RV II 73 * (4), RV IV 18, V 61, VII 19 182, VII 36, TIV 84, XIT 48, AS I 43, VII 73, 10 1 ·[v] VU I 12, (Pr ) 12, II 9 (Pr ) III 16, RS III 17, MA I 13 241 () KS I 25, RV I 46, VIII 42, XIII 56, IVII 30 TE(), RV III 33 surfa (7), RV XIII 76 f741417 (8), KS XIII 8 fatur(9), RV V 23 AFIN (10), RV VI 66 2015 (17), VU IV 20 (13) afguitafa, KS VIII 82 ITII (12), RV VIII 74, IVII 6, AS III 14, V 27, RS III 25, KS VII 8 afm (14), KS IV 33, 46, VII 16, 1, 17, RV VI 4, 84, VI 24, 82, VD II 44 Au (15), RV V 59, VII 33, 115, VIII 27 f13 (16), RV V 16, VI 47, VIV 80 773 (1) (Foung moon ), RV XVIII 37 HET (2), RV I 80 afatet3), RV VIII 65 TE (), ARV III 2: (), VU IV 65 ratan( full moon ), KS VI 21 oks ( 2utumnal moon ) (1) RS V 3, VT II 3 JiTT (2), LS VIV 4, AS VI 18 2017 (1) (moon digit), hs \ 60 7017 (2), AS I 48 TID (3), RV III 59 olan (1), VU V 19 (19136(s). VID II 29 53144 ( osb of the moun ) RV VIII 38 TUN (cclipac }, IS VII 22 30 (1) ( inoon light ), RV VI 85. Vill 37, TU ILI 3. 4(2), 11! 13(Pr ) mbmMS ( moon kays) KS I 13, VII :0, RS VS Luty (noctur of the niwon ), RV II 37 Panji () ( 16 'cio > of the amoun ), RV VII 61 ·[ vi 1 ałanitz (2), RV. X, G5, indar ( the sign of a dcer), RV. VIII. 42. I'L INL TSI wafat ( planet ), KS. II. 19. (1), ( Mars ), MA, III, 22(Pr. ). Etfair (2), VU. V. 19a (planet ), RV. VII. z. şu ( Mercury ), VU. V. 21. ( Venus ), KS. III. 43. STARS (star), RV. XVI. OS 1971( a constellation ), RV. I. 46. ho ( a comet ), KS. II. 32. 47 (the polar star ), RV. XVIII. 34. gaág ( the two stars, Castor and Pollux), RV. XI. 36. 904 ( the 6th lugar asterism ), RV. XVIII. 32. SUN 31997 (1), RV. XV. 10. 346 (2), AS. I. 29. 3FUATE (3), RV. IX. 6. 21 (4), RV. V. 35, VII, 15, AS. 4. 19 Haifa (s), RV. 10. 54. goofar (), MA. V. 13. guda (7), RV. VI. 32 30affar (8), RV. VIII. 30. gef# (), RV. V. 4, VII. 33 FAAL (10), RV III. 37. Ázifufa (11), RV. XI. 64. 9670 (12), AS. V. Io. 370673 (13), KS. XVI. 7, 17 care (14), RV. VIII. 29. franta (15), KS. X. 60. RETET (16), RV. XI. 24, 82. 1 For the maca and the sun co the respective word.

·[ vil ) 132 XVII 74, 20 afafana (17), KS II 2, VII 69 faci199147 (18), KS XV 34 TUTTI (19), KS XVII 23 #18FT (20), RV XI 7, XII 25, KS VI 49 371ean (21), RV IV 66 à (22), RV I 18 faqeza (23), RV X 30, XVII 48 Hanfi (24), AS VI 30 afaa (25), RV IV I, IX 50, XVII 2, AS V 27 pa (26), RV V VU V Elica (27), RV XVIII 23 gretat (28), RV III 30 am (1), (New rising Sun), KS III 54 BRIE (2), KS III 30, V 8 ata (3), RV XII 100 GEOT ( the reddish colour of morniag), RV IX 43 afal (ray ), KS I 38 30 ( beam ), RV IV 66 2141 ( shadow ), RV II 6, XVI 6 Teray ( morning sun whine ), RV IV 61, X 9 arst ( solar ray ), KV X 38 LOTHING largo ( china sill ), AS I 31 To (a sılk garment ), MA V 12 LOUDS 19 (1) ( cloud ), RV VII 69 (2), RU DI 38 70K (now cloud ), KS XIV 36 #6723* ( big cloud ), KS XII 40 in (3), KS IV 43 ongue (4), KS III 48 67711a (s), KS XII 49 31 (6), KS XIV 9 TL ( autumnal cloud ), KS XII 10, RV Xill 16 *741( ciening cloud ), RU VII 28 ·[ vi 1 29, 47 (7), RV IV KS VII XVI 7 (8), KS XVII 35 a(9), RV XVII 72 2014 (10), RV VI 65, XI 43, VU I IS 9914 (11), KS YVII 38 1375 (blue cloud ), KS VII 39 Foznata ( evening cloud ), AS III 24 mga(12), RV VIS 971972 (13), RV I 36 quran (14), RV XVII 15 * (11), MA II 21, AS VII 8 (Pr ), RV XII 79, XIV 53, XV 58, XVI 38 F1E* (16), RV V 27 after (17), KS XIV SO, XVII 2, 10 aft (18), RV IV 85 faqar (19) KS VI 27 Bufalfael (1), ( lightling ), KS XII 18 atsa (2), RV VI 64, MD II 17, KS IV 33, V 29, XIV 36 faqa (3), MD III, VU V 16, KS XVI 7,15, RY I 36 VI S, XVII 16 T881 (4), RV XV 82 341415€'I), ( rainbow), MD II is 67719 (2), MD III ya (3), RV VII 4, XII 79 factory (4), R IX 34 275( drought ), RV XII 29 fat ( thunder ), KS II 32 f444€ (1), ( rain ) RV X 17 afa (2), RV X1 92 Farfa ( huincane ), RV IX 64 ( thunder bolt), KS III 74, RV XI 46, XVIII. 11 DISEASE AND MEDICINE Barat (patient), VU III 14 (Pr ) etter ( medicine ), RV I 28 , KS II 48 10-b ·( 1 ) EARTH Baila (1) (carth ), RV XV 13, XIX 57. tgat (2), KS VIL II, 0940 (3), AS VI 24 TURU (4), RV IIL 9 FIRE exfit (1), RV I 10, Y 25, VI 20, XIX I, RS L16, AS VI 31 STAR (2), RV IX 15, XVIII , KS VI 48 AE(3), RV II 49 D9% (4), RV XI 42 FRA (s), KS VIII 91 yatan (6), RV XI 81 AKSE (7), RV II 10 af (8), RV III 38, KS VII 43 , RS VI 19, AS VII 15 Fromag (9), RV III 37, X 82 fuften (10), VU 11 12 gry (11) RY X 79 6346 (12), KS XVII 4 feruatae (13), RV XVIII 23 OFT (14), VU 1.9 011 (15), RV. IV 1, IX 40 B ( Submarinc Arc ), RU IX 82 R21 (1), ( the destructive fire at the end of the world ), KS XVII 37. ATT (2). KS XVII 447 goranska (3), KS XVII 49 frain ( the firc of a fuocral pile), RV XV 16 90.9 (tbe three sacred fire ), RV IV 39 19T ( 2 fire brand ), VU V 2 ( wick), KS IV 30 09 (), (lamp ), RV V, 37, XIX II, MA I 9, KS I 28, IV jo (), RV XIX , KS. III 48. XV. s.

·1 (Aame ), RV. XV. 16. 19fzrel (flame of a lamp ), RV. VI. 66. WH (smoke), RV. VII. 43. FLOWERS IX, 20, 8467 (lotus), (I), RV. IV. 61. BH (), KS. XI. 25, XIV. 13 ; RS. III. 20 ;. IV. 4. So erga (3), RS. VI. 7; MA. III. 17. 13 (4), KS. V.52. BRANITE (s), RS. III, 17. Brfar (), RS. IV. 13 ; RV. VI. 66, XIV. so; KS. I. 32. IX. 1, XIII. 17, XVII. 49. Hos (7), RV. III, 36 ; KS. V. 21, XVII. 40; MD. I. 5o, II 23 ;MA, V.6; VU. II. 12 (Pr ), IV. 72 ; RS. V. 13. 14 (8), RV. VI, 18, XVIII. 4. date (9), RV. VI. 37, IX. 12. afza (10), RV. XVIII.S 463 (11), RV. III, 8, VIII. SS, XV. 32. XIX. 8; KS. V. 91 RS. V. , ; AS. VII. 16; MA. II. 10. 99 (12), RV. III. 17, IV. 37, 60, V. 68, IX. 80; RS. IV. 14; AS. III. 18 ; KS. V. 27, VII. 16. XII. 35. 948 (13), RV. IV. 17, X,9; KS. VIII. g&, MA. IV.6. (14), RV. XVIII. 37. ta (15), KS. III. 45. *H (16), RV. V. 73. 1977 (17), DIA. III. 13 (Pr); VU. IV. 2. (Pr). 05 (18), KS. IX. 17; MA. V. ; gia (19), KS. IX. 27. EAT (20), KS. VII. 62; RV. VII. II. efeaters (1) (blue lotus ), KS. XVII. 35. Fiat (2), RV. VI. 64 ; RS. II. 12. SAT (3), RS. II. 9, 15, 111, 14, 24 ; KS. V. 35, VII. 20, IX. 26, IX. 56. 9414 (4), MD. 11.35;MA. IV. 10 ; RS. II. 22. (s), RS. II. 2, 3. 17; KS. 1. 46; AS. I. 17. prani ( golden lotus ), KS. V. 19.

·[ 41 ] 19 (1) (red lotus ), KS XVII 16 (49977 (2), AS VI 18 ( PI ) f4q4* ( white lotus ), RV XIII 54 fadistes ( another kind of white lotus ), RS II 16 FEATM ( land lotus ), MD II 32 1137 (1) (a group of lotuses or a lotus pood), KS XII 23 4214T (2), KS II 29 fost (3), RV XIX II aforint (4), KS IV 6 99147 (s), KS VII 38 afat (6), VU I 6, MD II 19 Tot (7), RV XVI 7 43 ( a bud), KS XI 18 989 (1) (Aower ), RV IX 33, VU I 8, AS I 19, III 21, MD II 7 y (2), KS I 44, VIII 72 , AS II 10 # (filamcot), KS VIII 76 fra (1) (the fibrous stalk of a lotus ), KS VIII 33 2013 (2), KS VI 68, RS III 4 Aufa (3), KS V 29 FF (water lily), MD I 42,60 , RV XVIII KS VII 73 at ( lily pond ), RV VI 36 673 (a white flower which appears very plentifully and all at oncc in the rainy season ), RV XIII 29 At (a kind of jasmine), MD II S3, RS IV 2, KS XVII 27 96 (the blossom of red amaranth) MA INIS ( saffou er ), RS I 24 * (the Howrs of the Kesaka plant, Pandanus), KS VIII 18 1 (the Chiaa rose ), MD I 38. aft (1) (jasmine ), KS XVII 28 Aparla (2) KS AS II 8 A (3), VA III (Pc) I (a red flower which opens at midday and withers away the next morning ), RS II 24, RV XI , KS VIIl 0 Fyr (a red doxer ), RS III 29 (004 (a very delicate dowci), KS I V RV XVIII +7 ·X11 14, RS II I2, FOOD erfare (desh ), RV II 19 agaita ( butter ), MA III 18 (Pc) TTHIE ( Ice boiled in milk with sugar ), VU II (Pr ) 1 Acrylic ( course sugar ), MA III (Pr ) (honey ), AS 11 zo #13 ( a sweet meat ), VU IIL 6 (Pr ) FRUITS Tala ( a clearing nut called Katakr ) MA II 7 fata (a fruit which, when ripe, becomes red), MA III , IV KS III 67, MD II 28 GODS AND HEAVEN BAT ( god) (1), RV IX 4 (2), RV VI 59, XVIII 10 ST (3), MA V II 3120 (nector ), KS I 45 , RV III 26, X 48, MD II 32 Band ( a deity ), RV XVIII 23 trauss ( Indra, the king of gods ) (1), AS VII 28 guere (2), RV XV 40 0777197 (3), RV XI IET (4) RV XVII 79 gees () RV XVI 3, 32 talat (6), RV IV 28 fast (7), RV XIV 19 FaySfax (8), RV VIII 32 HETI (), RV III 4 q14 (10), RV XVIII 21 Trafo (11), RV II 42 afea (12), RV IX 24 997 (13) RV X 52, XVIII 77, KS V 61 21883 (14), RV III 38 Ate (75), RV IX 13 berga (16) RV XI 43 EfT4 (17), RV IX 18 Quan (Indra's elephant ), RV XVII 32 The two phys c ang of the gode who are respresented at the son of the apo by Dymph in the love of mare 1 ·X111 614F (Indra's son), RV III 23, VI 78, AS VII 28, VU V 14 77 (Indra's garden), RV VIII 32 Seegat (Indra's banner), RV IV 3 +7 (lodra's wife ), RV III 13 BRAS ( Vişnu ) (1), RV XVIII 15 at (2), RV III 32, XIII 77 zwi (3), RV VI 49 förfament (4), RV VII 35 4241 (s), RV XVIII 20 10 (6), RV XVIII 30 yos tamat (7), RV XVIII 8 (), KS VIII 30 999 (9), RN IX 48 Fawn (10), MD I 59 (11), RV X 86, IX 57 est ( the jewel of Visnu ), RV XVII 29 HIGH (the carner of Visnu) (1), RV III 57 C (2), KS XVII 3 HEITUE ( the great boar, one of the incarnations of Vişnu), RV VII S6 (the great serpent who is the bed of Visnu), RV XII 70 pat (god Siva ) (1), RV XIII 57 folya (2), MD I 54 fanno (s), AS I 6 19 (4), RV XI 93 TA ( the god of love) (1), RV VI 2 FYRIET (2), RV VII 61 *9 (3), RV V 63, XI 13 27 (4), RV IX 48 *** (s), RV XI 45 gate ( the god of wealth) (1), RV IX 24 (17 (2), RY IX II TH (Kartikeya, the son of Sıva ) (), RV III SS, V 36 X (2), RV VI 4 ·XIV *** (3), RV XVI 55 man (4), RV XIV 22 TTTTTET (s), RV IX 2 HETÀ (6), VU V 23 TECH (7), RV III 23 guga (8), RVII XV 67 ifaa (9), RV II 37 TAI (10), RV XI 83 , ( the god of death ) (1), RV XV 21 21 (2), RV IX 24 Flestum ( Yama's tongue ), KS XIII 42 qaforet (2), KS XVI 16 tepat ( Varuna, the god of waters) (1), RV IX 24 SRTC (2), RV II 9 aqu (3), RV XI 33 991 (the goddess of wealth ) (1), RV VII 13 AT (2), RV VI 38, XII 26 (3), RV IV 14, XI 47 felha ( god Brahman ), RV XV Go parafa (2), RV III 27 faxre (3), RV VII zs 2478 ( the capital of Kubera ), KS VI 37, RV IX 14 46495 ( a celestial tree ) (1), RV XVII 26 FATEH (2), RV XVII 32 $413 (3), KS VI 6, Vu V 19 GEMIH (4), RV XVI 79 afara ( one of the celestial trees ) RV VI 6, X II en ( army of gods ) RY VJJJ ancher (the celestial garden ) RV X 80 rit (the celestial river ) (1), KS XI 26 grafa (2), RV II 75 (3), KS XVII 28 guette ( the guardian elephant of the south east quarter ), RV XVIII 8 *4 ( the attendants on Siva ), KS XIII 23 ·XV gut ( assembly of the gods ), RV XVII 27 9173 (the elephant of Indra ) (1), MD I 53, KS III 76, RV V 75, X 86 gefanz), RV XVI 3 ant (heayen ), KS VII 3 GRAIN CH ( a sort of rice ), KS V 47, RV IV 37 iar ( wild rice ), RV V is 47 ( barley ), RV XIII 49, KS VIII 62 fes (rice), RV XV 78, XVII 33 ER (grain), RV X 39 XVIII 2 HOUSE BE ( a turret ), RV VI 66 Hirt ( bolt), RV XVIII 4 517 ( leaf or panel of a door ), RV III 34 te ( house ), AS V 10 art ( door ), RV II 21 Fife ( wall ), RV V 47 af (an elevated piece of ground ), KS I 1919 ( stairs ) RV III 69, KS I 39 39 RV XL 93 IMPLEMENTS OR ARTICLES BAIETI ( umbrella ) AS V 6 HRAFİ ( mirror ) (1), RV VII 68 BRE (2), KS IX 15 2017 (3) AS VII 32, RV XIV 37, MD I 60 399 ( raſt ), RV IZ 11 ( swing), RV XIV 34 fafapt (a boiler in a shop ), MA II 13 (Pr ) 420 ( basket ), MA IV 7 (Pr ) ai (measunng rod ) KS II INSTRUMENTS tik (hook ), RV IV 39. VII 41 Wo(suord ), KS VI 36 ·[ sul ) Buna (a fabulous cotton plant with sharp thoms with wbich the wicked are tortured in the world of Yama ) RV XII 95 sfy ( 1ron club ), MA V 2 the head of an arrow), KS IV 25 TEH ( a bow ), AS V 22 HOTELS ( a stake used for impaling criminals in a burning ground ), KS V 73 JEWELS pasta ( sapphire), RV XVI 69, MD I 48 950 ( ruby), RY XIII 13 guerriet (topasz ), RV XIII 32 ER ( coral) (1), KS V 34 fagt (), RV XIII 13, RS VI 16 afar (gem), VU II 21 RV I 4, ILI 18, XI 59 Termostat (a brilliant gem ), AS VI 6 ATA ( emerald ), RS III 21 97 (pearl ), AD II, 46 , MA 16, RS VI 7, RV VI 28, IX 44, XVI 18, 62 (jewel) KS I 24, AS II 10, MD I 15, RV I 16, X + KS 1 44 , 30, XI 68 4 (diamond ), AS I 10 ( cat's eye gem ) RS II S KING pada, (the enemy of Indra, referring to Prahlada), RV VII 35 79 ( king ), RV XIII 7 F( a king ), AS IV 7 HITS ( a klog ), RV IV 30 air ( a krog), MA V 15 (PE) 67997 ( Balarama ), MD I 61 Fafe ( treasure ), MA III I (Pr ) aft (ling ), RV I 17 Fat ( capuve ), KS II 52 IT (yoke ), RV III 34 ,KS II 18 Cuma ( chariot horse ), MA. V 14 11-b ·[xli ofes (power), RV III 13 896( wealth ), KS I 22 srptagul (battle-field ), KS VIII 54 CHATEK ( golden rampart ), RV XII 71 LITERATURE 81945 (exception ), RV XV 7 på ( meaning ), KS I 79V RV I 1 Slaa (substitute ), RV XII 58 si (general rule ), KS II 27 Te ( hymo ), RV XV 76 fort ( speech ), KS I 28 (the three Vedas ), MA I 14 40 ( toot), RV XV 9 sua ( the mantra Om ), RV I 11 uwafa ( affixes and crude forms of words ) RV XI 56 ami ( word and its sense ), RV I 1 faar ( learning ), RV I 85, X 75 ufa ( the Vedas ), RV II 2 Fala ( the literature known by that name ), RV II 2 METALS AND MINERALS BI4! ( icon ), KS VISS, RV XIV 33 *** (iron wheel ), RV XIII 15 BATTERIAT ( magnet ), RV XVII 63 , KS II 39 675 (1), ( gold ), KS VII 39, RS I 26, MD I 39 97 (2), MA II 8 watu (3), VU I RV XVIII 40 TOFT (4), KS VIDJ 36, MA V 18 777* (), RV XVIII 44 07014 (6), KS VIII 34 (7), KS VII 50 697 (8), RV I 10, XVII 46 150 (sics ), R$ III 4 (mineral), KS VI. ŞI MISCELLANEOUS ( loud laughter ) MD I 60 15.

·[ xvill feta (smile), RV. V. 70. fera ( laughter ), RS. VI. 23. 32T ( traveller ), RV. X. s. 2014 ( anointed with oil), AS. V. II. BATH ( begining ), KS. VII. 70. 243 (impure ), AS. V. II. FL ( sin ), RV. X. 39. setel ( streak of rust ), RV. XIII. 25. TAT ( lover ), RV. XVI. 40. Anal ( intelligence), RV. XVII. I. tal ( mind), MD. I. 44. afat ( thief ), KS. XV. 42. ( cotton), AS. 1. 10. aslary ( drop of oil), RV. XIV. 38. 74 ( polity), RV. X. 86. fastare foa (thirsty ), KS. XII. 3. sga, ( wakened ), AS. V. II. 977 ( drunken ), AS. IV. I. *** ( modesty ), RV. X. 70. A ( feeling ), MA. I. 10. Ta ( bound ), AS. V. II. te (desire ), MA. I, 22 ; RV. VI. 71. 478 ( fame), RV. II. 69, IV. so. ( dust ), RV. XII. 82. ER ( secret ), KS. VIII. 60. am (dwarf), RV. I. fan (obstacle ), AS. I. 30. faft( religious act), RV. II. 23. 86K ( world ), RV. XII. 6o. STRERT ( impression ), RV. I. 20. 19° ( the four expedients ), RV. XI. 53. faf (success ), XV. 74. MOUNTAINS TE (1), ( mountain ) RV, XI. 41. foft (2); RV: XI: 47, XIII. 14. XV. 23 ; VU. III. 3.

·[ xix] gåa (3), RV IV 40 HT (4), KS XIV SO, XVII 29 (s), RV XII 80 his (6), RV V 46, XI 28, 45, XVI 26, KS XVI 30, MD II 13 ef (1), ( the lord of mountains, Himalaya ), RV VI 59, XVI 70 KS VII 37, firtan (2), KS XVII II gartifat (3), KS XIV 12 AT241 (4), KS XII IS frad (), KS XII 52 fahifa (6), RV XIV 3 Files ( a blue mountain ), KS XIV 7 Park ( a golden mountain ) KS XII 25 feira ( a mountain ), RV II 35, UV III 9 (Pr ) ( a mountain ), RV VI 53 # ( a golden mountain) (1), KS IX 24, RV I 14 GAE (2), RV V 30, KS XII 9 27978178 ( a mountain ) RV I 67 for (a mountain ), RV XII 31, XIV 8 Biff ( mountain peak ) (1), KS XVII SI forfoz (2), KS XIV 6 Bf474 (table land ), RV II 29 (the ridge of a hill), KS VII 32 69 ( forest ), RV XVIII 37 FURY ( a horizontal level at the side of a mountain ), RV VI 3 74 ( glade ), RV XV 66 fort stone ), RV XI 18, XVIII 17, KS VI SI efec ( crystal ), KS XIV S, MD I S3 TI( moon stonc). VU V II wa ( sua stone ),? RV XI 21, AS II 7 1 It! crystal like staa. tacos lo sepurit poetlo literatore, which is supposed to delor. Eader the locauzco albo FOOD 2. Eapparat te postulabalous properties w givlog out best wca es posed to the sun.

·[x] ORNAMENTS AND SCENTED COSMETICS BAFTA ( collyrium ), RV. XI. 41; MD. V. 61 ; KS. X. 16, 30; RS. 1. 11, II. 2, III, s. FITG ( black aloe ), RV. XIII. 35. 57# ( saffron ), VU. VI. 36. Thirat (1), (yellow pigment), VU. X. 19. 1971 (2), RV. III. 64. a mark on the forehead), RV, XII. 41, MA. V. S. feipts ( an ornament for the neck ), KS. V. 49. Forfa (1), ( a necklace of pearls ), RV. XIII. 54. w (2), RV. XIII. 48. A3 ( garland ), AS. VII. 24. Ergia (pearls of a necklace ), RV. V. 70. PLANTS तिलक ( CREEPERS XI. 26; pa (1), ( creeper ) KS. VI. 54, VI. 13, VI. 21, RV. III. 7, XI. 54; VU. III. 14. Arrait (2), RV. XIV. I. 3471977 ( a kind of creeper), KS. XII. 18. SI (jasmine creeper ), MA. III. 8. Anal ( a spring creeper ), AS. III. 7. Area ( another lad of jasmine creeper), RS. III. 18. ant ( a kind of creeper), VU. V. 8. 1997. ( a poisonous creeper), RV. XII. 61. ( a beautiful creeper), MA.II. 6; MD. II. 44; RS. III. 18. GRASS IT ( a kind of grass ), RV. VI. 17. (reed), RV, XIX. z6. TERE ( the stem of Sara ), KS. VIII. 74, MA. III. 8. 709 (young grass ), MD. I. 33. PLANTS alafu ( herb ), RV. VIII. 54, X. 66. ott (plantain ), RV. XII. 96, KS. I. 36, MD. II. 36. Florit ( a plant ), KS. VIII. 61. stafir ( a sensitive plant ), KS. I. 30.

·[ xxi ] TREES (), ( tree ) MA. I. 8. FA (2), RV. X. 49, XVII. 44 ; KS. II. 22. guette (3), RV. VIII. 9. (4), RV. I. 69, X. 5 ; KS. V. 22. BAT ( a tree with magnificent red flowers ), VU. IV. 61, V. 3 ;M. A. III. S. 81ulfez (1), ( mango tree ) KS. XII. 23. (2), RV. VII. 21; KS. VI. 2. HEART (3), RV. IV. 7, VI. 69 ; MA. IV. 13 ; KS. VIII. 78. 1979 ( a tree with orange-coloured fragrant blossoms ), RV. XV.99 ; KS. III. 68. apa (1), ( sandal tree), RV. X. 42, XI. 64; AS. IV. 18 (pr.). SUCH (2), RV. XII. 32. 4997 ( pinc), KS. VI. 51. (Indian fig tree ), RV. VIII. 93, XIII. 71. ( a tree which is said to put forth blossoms when sprinkled with water from the mouths of lovely women), RV. XIX. 12. Itu ( a kind of tree ), RV. II. 29, III. 2. ay ( bamboo ) RV. XII. 41. Erf ( a tree possessing a very tough bard wood supposed to contain fire), RV. III. 9; AS. IV.4. GATES ( a kind of tree ), Alostonia Scholaris, RV. V. 48. ares ( a valuable timber tree ), RV. I. 13. (thora ), AS. VII. 3. Party (1), ( foliage ), MA. III. 12, 18, IV. 17 (pr. ); RV. IX. 42, XIX. 17; AS. I. 19, II. 10, IV., V. 13. m (2), MA. III. 11 ; KS. IV. 34 ; AS. VI. 20 ; RV. I. 80, II. 15, VII. 21, X. 8. 17 (3), RV. VI. 12. 7 (1), (leaf), KS. XVII. 32. 97(2), MD. II. 13. RAUC), RV, IX. 51. *** |( sprout of seed), KS. III. 18.

·{ x 1 faces (young branch of a trec), RV. IX. 63; X. II; AS. I. 19. ( bunch ), RV. XIII. 32. RELIGIOUS PERSONS AND THINGS oft (a sage ), VU. V. 21. ac ( sacrefice), RV. I. 31. ENTRE ( customary fried rice ),1 RV. II. 10 offintl (born from the thigh of a sage called Aurva), MA. V. 17. full ( a fee or present to the officiaung priest) RV. I. 31. 045 (penance ), KS. VI. 11. TH ( duty ), RV. I. 13, VIII. 16, XI. 35, XV.96; KS. II. 51. TXAN ( one who performs a sacrifice ), KS. VI. 28. Tilfita ( a contemplative salat), KS. XVII. 47. sto ( the remains of lower or other things offered to a deity ), KS. III, 22. *2 ( faith ) RV. I. 16. aft ( a saint who subdues his passions ) RV. IV. 6o. facuna hermitage, 'a hermitage of the blest) RV. VI 46 afcarka ( sweetmeat offered to a Brahmin for invoking bleeings ) VU. II 12 (Pr ). amet ( an exclamation used in making oblations to the gods ) RV. I. 55. SKY Bafu (1), ( sby ), RV. XVI. 83. 974 (2), RV. XIII. 2. fa(3), RV. III. 12. (4), RV. II. 75. 1779 (s), RV. VI. 55, XVI. 6, 37. withT (6), RV. XIX. 51; RS. III. 21. TIME BEFT (), (day), RV. VII. 34. fait (2), RV. VII. 6o. 1 It was a custom to place young maided, along the royal route with flowers and inad Tico etc. to be shorerad on kang ·( XXIII ) XI 15 2 faqa (3), RV X 9, 83, AS III 9 BiEFEITTH ( day and night ) KS VII 78 379727 (night) (1), RV VIII 74 4791 (2), RV II 20, afitel (3), RV V 13 FA41A1 (4) RV VII 24 , KS VII 21, 26 ufa (s), VU I 9 fard (6), RV XVII 35, KS V 44, MA IV 16, V 7 Tati (7), RV III 2 EFFIFT ( darkocss ), (1),KS XVII 41 an (2), RV X 38 faat (close of the day ) RV XVI I 7 (twilight), RV I 80, ]I 20, XIII 64, XVI 58, KS I 4 ta ( season ) RV X 80 TASTTH ( rainy season ), RV XI 8 FT ( new moon ) RV XIV 80 ATEL ( a month in the rainy season ) RV XVIII 6 HY ( spring), RV IX 48 anfer ( termination of raias ), RV XIII 77 16 ( antumn ), RV XII 79, KS VII 73 WATER BATA (1), (water), KS II 25, 448 (2), KS V af (3), KS VII 73 , MA V 6 (Pr ) 344741 (dew) VU II I (Pr ) 34 (snow ), KS XII II RS I 6, IV 2 eraa ( whirlpool ), RV XVI 63 site (flood ) KS III 6, VII 53. 964 ( channel ) RV XII 3 ( weil) AS V 22 (Pr ) TIVA (), (pond ), KS XII 39 AC (2), RV VI. 85, KS VIII 37 Aragatu ( a particular lakc), KS VIII 64 6 (3), RV I 72, VII 30 477 (puddlc), RV XIX 51 VII 84 5 ·[ XXIV ] प्रवाह stream) (1), VU III 8 Eag (2) VU II S, AS II 17 OCCEAN 3 elajar (1), ( ocean KS III 48 zyrafa (2), KS XIV 18 Hufa (3), RV IX 82 , KS III 67 Broja (4), RV I 16, III 30, III 89, IV 33, X 3, 26, 85 galu (s) RV III 17, VIII 8, X 30, 34, XII 36 322 (6), KS VII 72 , RV VII 19, XVI 27 3fHaifest (7), RV V 61 90ft (8), KS XV 9 ays (9), RV III 28, X 82 afsoffa (10), MA I 11 FIT (11), RV I 2, IX 17, XVIII KS VIII 16 tilafu (1), (ocean of milk ), RV I 12 itura (2) KS VII 26 S (1), ( wave ), RV VII 54 wah (waves of milk ), RV IV 27 ark (3) RV VI 26, RS III 17, VU IV 52 *** (4), RV XVI 63 alfa (s), RV XI 8, MD II 44 Fan ( foam ), KS IX 4 RIVERS 31991 (1), (river) RV IX 17 27 (2), RV III 28, XI 58, XII 35, XVII 41 , KS IV 44, V II 20 ( Pr ) FATI (3), RY VIII 8, KS VIII 13 ICT (F1, KS VII 21 , NA MIG fary (5) RV IV 35 , AS V 21, KS V 85 aldlaer (6) RV VI şi , AS VI 16 379 (1). ( Ganges ) RV IV 30, X 377 XVII 14, VU I 9, V 22, VII 41 HET (2), RV VI 84 art (3), RV X 69, KS VIII 82 Id ·[ XXV 0 fanf (4 ; KS. I. 28: fjala (s), KS. VII, 15. gat (the river Jamnā ) VU. II. 14; MD. I. 53. 70 ( a river ), RV. VII. 36. Hent ( a river ), RV. III. 9. WIND maa (1), (wind ), RV. IV. 8. 494 (2), RV. III. 30. 94417 (), RV. VIII. 9. Ata (4), RV. II. 34. ar). RV. X. 82. XVI. 26 aran ( whirl-wind ), RV. XI. 16. WOMEN 31 (1),( woman ), RV. V. 67. 9107 (), RV. XVI. 41, KS. KS. XIII. 36. 94(3), RV. VIII. 7. alatan (4), RV, IX, 38. (s), RV. IX. 37, XI. SI, RS. III. 7. Pag ( virgin ), RV. V. 38. ofitat (a loving woman ) RV. IX. 69. sfaat ( a beloved wife ), RV, V, 64. 1974 (1), ( a newly married girl ), RS. VI. 19 Bipex (2), KS. VIII. 73. ( city-maidens ), RV. II, 10. KH ( a woman in her monthly course ), RY. XI. 6o. TRT's bray sumarf. s. aft ( mother ), RV. II. 61. 24nl ( min and wiſc ), RV.XVI. AS. CIN ( the daughter of Daksa ). Ry. III. } fub ( Sits the wiſe Rima ), MD. 11. 10. air (the viſc of Yayist ), AS, IV. 7. To ( daughter-in-law ). RI. VIII. 14.