·No text on this page.

·श्रीमद बुद्धिमागरमरिग्रन्थमाला अन्या१६९-७०-७१-७२
जैनाचार्य श्रीमद् गुद्धिसागरमरिविरचिनसम्कृत ग्रन्थो
६९ शुद्धोपयोग. ७० दयाग्रन्थ,
७१ श्रेणिकसुबोध ७२ कृष्णगीता
श्री अध्यात्मज्ञानमसारक मण्टल.
हा. चकील, शाह, मोहनलाल हिमचभाइ.
मु. पादरा. (गुजरात)
प्रत .०००
प्रथमावृत्ति
धीर म २२०
नि म १९८०
मन २२२
घसत मुद्रणालयमा चीमनलाश्वरला माताए छाप्यु
मित्रील हाम्पितालनी माम,
अमदावाद,
शिमत ०~१२~०

·આ અત્યંત ઉપયોગી ગ્રથના પ્રકટનાર્થે નીચે જણાવેલ
બધુઓ તરફથી સહાય મળી છે જે માટે તેમને
આત કરણપૂર્વક આભાર માનવા સાથે
ધન્યવાદ આપવામાં આવે છે,
- - -
૧૦૦) બ બબુ મઘરી લીનાચ પાનાચ મ મહેસાણા
૧૦૦) શા મગભાઈ જમનાશા હા મોહનવાનભાઈ ભુ વિજાપુર
પ) સાચદ હાથીભાઈની વિધવા બાઈ મણી સુ મહેસાણા
૫૦) નાનાભાઈ ખેમચ મુ મહેસાણા
૫૦) બાઇ હેમકુવર દીક્ષા પ્રસંગે મુ જામનગર
૧૫) એક જોન ગ્રામ્ય
૯) ઉમે મા રાજમન
છY
શા મ મ
{

·निवेदन. श्री अध्यात्मज्ञानप्रसारकमंडल तरफथी श्रीमद् बुद्धिसागरसरिग्रन्थमाळाना ग्रन्थाक न ६९-७०-७१ -७२ तरीके शुहोपयोग. दयाग्रन्थ, श्रेणियोध, अने कृष्णगीता. ए चार आध्यात्मिक सस्कृतग्रन्थ बहार पाडवामां आव्या छे. तेनी किम्मत ०-१२-० राखवामा आवी छे. अध्यात्मज्ञानप्रसारकमंडल तरफ- थी सस्ता किमते पुस्तको बहार पाडयामा आवे छे के जेथी वाचकोमा तेओनो बहोळो फेलावो थाय. जन- धर्मीयधुओए आवा पुस्तको छपावचामा द्रव्यनी सहाय आपवी जोहए. जैनअध्यात्मज्ञाननो प्रकाश करनारा आवा उपयोगीपुस्तकोनो पहोळो प्रचार करवामा अमारा धर्मीवधुओए अाइ जवु जोइए. अध्यात्मज्ञानप्रसारक मडळ रा. वकील शा. मोहनलाल हिमचंद. मु. पादरा (गुजगत)

·तयार ।
जल्दी मगायो।
श्रीमजनाचार्यबुद्धिसागरसरीश्वरजीनी कमायेली
कलमधी लसायेला
तद्दन नवीन पुस्तको
पूजासग्रह
wojana
जेनी अदर जदो जूदी जातनी पाचीश पूजाओ
के जे अध्यात्म तत्वज्ञानथो भरपर रे एलुज नाहि
पण अत्यार अगाउ नहि रचायेली पचधायोगपूजा
अष्टागयोगपृजा. दानशीयलतपभावपजा, पढा-
वश्यकपूजा, महावीरजन्मजयतीपूजा, गुरुपूजा
तथा जनशासनश्रीघटकर्णमहावीरपूजा बगेर पूजाओ
अनेक नवीनविपयोगी ओतप्रोत अने तद्दन
नवीनढवधी चालु जमानाने अनुसरती रीते सुदर
रागरागिणीओथी बनावेली , के जेओ अनेक मनु-
प्योना मन हरी लेशे. मुदर पाकु बाडन्डीग पृष्ट
१०किमत मात्र में 2-6-0 पोस्टेज अलग

·प्रस्तावना
वि. स. १०७९ नी सालनु चोमासु विजापुरमां कयु.
चोमासामा शुद्धोपयोग नामनो ग्रन्थ लखवामा आयो
तेमां आध्यात्मिकदृष्टिनी अनेकात अपेक्षाए मुस्यता
छे. ६९ दयानन्यमा दयाना अनेक भेदोनु वर्णन करवामा
आव्यु छे. दयाना अने हिसाना अनेकमकारोन अनेक
नयष्टिओनी अपेक्षाए वर्णनकर्यु छे. जेटला दयाना
भेदो छे तेटला रहामा हिसाना भेदो के हिसा
अने अहिसा अपेक्षा छे. हिसाना अने अहिसाना
लक्षणोने अनेकनयटटिए जणान्या छे. भजनसग्रह
नवमाभागमा गुजरातीभापामा अणिकसुबोधग्रन्थ
रच्यो छे तेनु सुधारा वधारा माथे सस्कृत भाषातर,
पद्यमा कयु छे. नोवेलनी दृष्टिए तथा वस्तुतः आध्यात्मिक
औपदेशिक दृष्टिय कृष्णगीता.वि.स.१९७५मा पादरामां
चोमासु कयु हतु ते वखते रची हती. दयानन्य मदुडीमां
रच्यो छे. श्रेणिकसुयोधसस्कृत ग्रन्थ विजापुरना वि.
मं.१९७१ ना चोमामामा रचवामा सुधारा वधारा
साये आव्यो . भूलचूक टोप वगेरेनो द्वितीया
वृत्तिमा सुधारो करवामा
आवशे. मुजो जे
का मचनाओ करने से संबंधी
.
पा

·६ खुलासो सुधारो वधारो करवामा आवो, मस्कृत अन्धोमा जे कह अशुद्धियो थट्ट तेनु अशुद्वि शुद्धि- पत्रक करवामा आव्यु के. छापाना घसायला टाहपो बगे- रथी जे स्खलनाओ थइ , लेओनो द्वितीयावृत्तिमा सुधारो करवामा आयशे. वीतरागनी आज्ञाविन्द्ध कइ लवायु होय तेनो सघनी आगळ प्रथमची मिच्छामिदुपाड देवामां आवे . श्रीगौतमप्रभुनी अनुपयोगे आनद- श्रावक साथे वातचित करतो भूल थह तो मारा जेवा पामरनी भूल थाय ते सवधी म्हने सूचनाओ जेओ करशे तेनो द्वितीया वृत्तिमा सुधारो करवामा आवशे. वि स. १९८० मु मातिज. लो बुद्धिमागर फाल्गुन पूर्णिमा.

·श्री अध्यात्मज्ञानप्रसारक मंडळ तरफथी श्रीमद् बुद्धिसागरसूरिजीग्रन्थमाळामा प्रगथयेला अन्धो. ग्रथाक पृष्ठ किमत. ०-८-० १क भजन मग्रह भाग ले. c-८-० * १ अध्यात्म व्याख्यानमाळा. ०-४-० * २ भजनसंग्रह भाग २ जो. ३३६ * ३ भजनसग्रह भाग ३ जो. २१५ * ४ समाधिशतकम्. ५ अनुभवपचिशी. २४८ ६ आत्मप्रदीप. ३१५ ०-८-० * ७ भजनसग्रह भाग ४ थो. ३०४ ८ परमात्मदर्शन. ४०० ०१२-० * . परमात्मज्योति. ०.१२-० *१० तत्त्वविंदु. ०-४-० * ११ गुणानुराग. (आवृत्ति वीजी) २४ ०-१-० *१२-१३, भजनसग्रह भाग ५ मो तथा ज्ञानदीपिका. ०-६-० * १४ तीर्थयात्रानु विमान (आ. बीजी) ६४ २ ·८ पृष्ठ किंमत १५ १५ अध्यात्ममजनसंग्रह १९० ०-६० * १६ गुरुयोध १७४ ०-४-० ग्रथाक २७ तत्वज्ञानदीपिका १२४ ०-६-० ८ गहॅलीमग्रह मा.. ११२ ** १०-२० श्रावकधर्मस्वरूप भाग १.. (आवृत्ति नीजी) ४०-४० ०-१-८ * भजनपदसग्रह भागलो. २०८ ०-१२-० २२ वचनामृत. ०-१४-० २३ योगदीपक २४ जेनऐतिहासिक राममाळा. ४०८ १-०-० * २५ आनन्दघनपद (१०८) संग्रह ८०८ २-०-० भावार्थ सहित * २६ अध्यात्मशान्ति (आवृत्ति पीजी) १३२ ०-३ - २७ कायसग्रह भाग ७ मो * २८ जैनधर्मनी प्राचीन अने अर्धा- चीनस्थिति * २९ कुमारपार (हिंदी) २८७ ०-६-० ३० थी ४-३४ सुखसागर गुम्गीता.. ३०० ३५पद्रन्पपिचार. २४० * ३६ विजापुरवृत्तात. २७ माबरमतीकान्य ३८ प्रतिज्ञापालन. ११० --५-०. -०

·३०-४०-४१ जनगर मनप्रबंध,
सघप्रगति, जनगीता
१.-०-०
४२ जनधातुतिमा लेससंग्रह भा. १
४३ मित्रमन्त्री.
४४ शिप्योपनिषद्,
४५जनोपानपद,
४८ ०-२-०
४६-४७ धार्मिक गन्यमंग्रह तथा
मनुपदेश भाग १ लो.
४८ भजनसंग्रह मा.८
०७६
४० श्रीमद् देवचढ़ मा.. १०२८ २-०-०
५० कर्मयोग.
१०१२
५. आत्मतत्त्वदर्शन.
५२ भारतसहकारशिक्षण काव्य १६८ ०.१०.०
५३ श्रीमद् देवच भा.. १२०० ३-८-०
५४ गली मग्रह भा. २
५५ कर्मप्रकृतिटीकाभापांतर ८००
५६ गुरुगीत गुहलासंग्रह
१९० ०-१२०
६७-६८ आगममार अने अध्यात्मगीता ४७० ०-६-~०
५५ देवयन्न स्तुति लवन सग्रह, १७५
६० पृजामंग्रह मा ? लो. ४१६ १-०-०
६. भजनपदसग्रह भा.. ५८० १-८-०
५. भजनपदमग्रह मा.१०
२०० २-07-04

·६३ पन्नसदुपदेश भा..
नीचेना ग्रन्थो चे मासमा यहार पडशे.
६४ धातुमतिमालेख संग्रह भाग २
६५ जैनदृष्टिा ईशावास्योपनिषद् भावधिविवेचन,
६६ पृजासग्रह द्वितीयावृत्ति तथा अन्पपूजाओ
सहित-भाग २ बीजो.
६७ स्नात्रपूजा.
६८ श्रीमद् देवचन्द्रजी अने तेमनु जीवनचरित्र,
सस्कृत ग्रन्थो
नं ६९ शुहोपयोग
७० दयानन्ध
७१ श्रेणिक सुबोध
७२ कृष्णगीता
७७ सुदर्शनासुयोध.
७३ सधकर्तव्यप्रन्ध
७४ प्रजासमाजकतत्यग्रन्थ
७५ शोकविनाशक
७ चेकपोधनन्ध
हाल छपाता ग्रन्थो
आत्मप्रकाश कन्याविमायनिषेध,
ध्यानविचार तत्वविचार.
चिन्तामणि जैनधर्म अने नोस्तीधर्मनो मुकापलो
* आ निशानीपाळा ग्रन्थो सीलोकमा नथी.

·उपरनां पुस्तको मळवार्नु ठेकाणु,
वकील मोहनलाल हीमचद.
(गुजरात) पादरा
शा. आत्माराम खेसचद.
साणद.
भांखरीया-मोहनलाल नगीनदास.
मुंबड कोटबजार गेट नं. १९२-९४
बुकसेलर, मेघजी हीरजी
पायधुनी मुवइ.
शेठ नगीनदास रायचद भांखरीया.
मु. मेसाणा.
शेठ रतिलाल केशवलाल
मु. मातिज.
शेठ चन्दुलाल गोकलदास
मु. विजापुर (गुजरात)
जनज्ञानमन्दिर ।

·आत्मशुद्धोपयोगादिग्रन्धाना शुद्धिपत्रम प्रष्ट पनि शेष अति दि ८ . . " ट ३ ३ १८ ५ गम्यिन प्रामी गहिर्मुग्ग आम्मना माया नमा 14 ६ मग्यित प्रामा पहिर्मुगा आरमना माया मणा मम जानानिमा नार्थ ददेष मन्नाना २ ६ १८ दह ६ जानाम्यमा १३ ८ ८. मनाना ९ ६ १० मातभण भिमत म्यांद यार निमत्ता १० . १६ মসি। নিমি म्पादि শাছি निमित्ता पद्धित मंग मिएरित पृत्ति गापिक यामना मिथरा मंस्थित मिग मंभग मरग्नि यात मान्य पाममा म्थरा मास्यात मग १३ १४ ४ १३३ १० ·पृष्ट पनि । टर १० . २३ अशुद्धि नेच्छात काक्षिाम भोगेशप सारणाम नश्यात निकाचत नात भधाजन मघा वृात्त २ शुद्धि नन्छति काक्षिभि भोगेऽपि कारिणाम नश्यति निकाचित नाति भन्जिन मघा वृत्ति शक्ति शिय द . ९८ ३. शिव भित देष भिन देवी २२ . O ३ (७२ ट ८ १८० ७ दृदि मम्यचदा मम्यछटा धमाद धमादि मम्यग मम्यग द्वाष्ट मम्यच तहयाप तद्यपि मिश्या मिथ्या २ ८२ २० भता विवकन शिश्चित जानन भुता विपन मिश्चित जाग्रत . . २०७ ३ त्रता व्रता ·पृष्ठ पंति अशुद्धि शुद्धि १० दशा 2. दशा १३ १९ २३२ शुद्वयार्थ शुद्धयर्थ भायम्य जीयन्ती भास्य जायता २१ २५२ ६ २८३ २२ २२ ३ २३ 4 २३ .३ २६८ २३ ६ २७६ ૨૪ ર २६ २४ . २८. ३०२ २६ २९ २९ २९ ३३४ म्तृप्ति तिमि शाताऽशाता माताऽमाता शाता माता अतिनाम थर्तिनाम तत्त ततु काटि यागता योगता आधधमूता आपिभूता माम्प्रात मम्मति यागिन यागिन क्पायन पायेण यागेभ्य यागभ्य भर्तपु भुतपु आ ज्यमा श्यमा घिग्द्वेषु नणा नृणा जायन्ता जीयन्त जाधाता जीयन्ता आमधाना आमाधीना प्रवृतिप्पु प्रवृत्तीच प्रवृत्ता प्रयत्ता भिसा भिप्नो ૨ ३४. २ ३३ विरुदेषु " ૨૮ટે ३९३ ६ १८ १ ५०७ 10 ४१२ ·पृष्ट पत्ति १६ ४१९ ४२० ट अशुद्धि फालता शुभ स्पेभ्या लाभार्थ दाट शाताऽशाता शुद्धयार्थ जात १३ २१ शुद्धि कालताऽशुभ रुपेभ्यो लाभार्थ दृष्टि माताऽमात शुद्धयर्थ जाति मम्यम् तपी ३६ २० ४२- . ३७ ८२७ १२ ४४४ ३६१ मम्यग तपा मा मुनि भात २ ३ ४६१ ४६७ ५६८ ४० १२ मुक्ति भति भत्ति नावृतोदि माधिका नियोधत द्वान चारित्र मृत्युता तापोऽस्ति नाताह मात्यका नियोधत श्रद्वान चारित्र मृत्युता तापातास्त द्वप त्तर्ण . ४९२ ३१ ४३ ६१६ ६२० ५६ पियान ४९ २ त्तुर्ण विनायम्यान मापेक्ष मुषुम्णय निजा ते ९ १५ मापक्ष सुपुम्णय नजा मा मागाध्या ૪૮૮ १९ .२२ योध्यम ६९७ मा २ नामान नामानि ·गर शुद्धि -३ अनुति पत्री प्रमाणि पर मम्यगा जीया . पमागि पर मम्या जीपी - ૨ ६४ धीर मा ८ ६७३ ८० ६८९ प्रमाण पदार्थ प्रमाण पदाय शमी २३ ६०० शा १९ 1 शन । ६. ७२. शगुन एवं मपिणा शादि সাধাবি आम्मेव पम्या पंथ दपिणा शमादि ना काऽपि आरमय गम्य गुर गर्ग ७३० ७०० ७७३ ८ ووف गुर्या ७." " ६७ ७९२ ७० १ ७०. गर शान्ति यज्ञ चन्द्रार्य शान्ति मर्थन यम्मा ४ ८०० ८०. अप ६८ ८०३ बुद्धि ·७ श्लोक अशुद्धि दयानाथ e क 10 ममाचरम् हिमका पुण्यार्थ समावर हिमका पुण्यार्य ७. २३ 87 ૨ ६ . प्रभी शौचार्य च्छीघ्र हिमवे ईश्वर प्रीतये देवी गवादि ७ प्रमो शौचार्थ च्छेोच्च हिमो घर प्रोतये देनी गादी पुर १६ ७१ ७१ ३० ७२ ७२ २२ प्रथम वृद्वर्य धमिण अयम् रचय धर्मिण १२ ७२ देड ७२ २४ રેત ३ ७३ दुष्टि कुरान नाम्तक नास्तिक हिमा हिमा वृद्धि ग्पुि वैरिघु रक्षणा रक्षिणी ज्ञात्या ज्ञारमा शास्ति युद्वयादिन्युयादि यदि २३ 2 नाति .० ·गृह पकि भ दुटि दयाम्प ८ ७६ ७७ 99 ८० मिदम निर्दभ आपदा মায়া ग्गाऽपिवार म्याधिकारे १०० ३ 109 ९८ ७९ पापाना जापा पति मातापिका ६ १८ খালা जीगण पर्णिम मामीधिता गा अधि २६ १३१ ३ d रघा ८० . गया भक्षणा भार . २४० १४२ ४ १६२ ८ ८२ ७ मम्यन मुखपा आहमा पाय मम्यगू पुद्रा अहिंगा गुदा हिंग ७१ . ८४ ० हिमर गत्रणा जानिए गागा १८३ शणा जानिए ষার্য ८ 1८- 149 १९० भगाये ५ मा पाय गग म्याग्मामाद स्वाम्मान १४ ·पृष्ट पक्ति श्वान अशुद्धि शुद्धि दयाग्रन्थ ८६ कुर्वन्तु ८ ८७ १३ ८७ ८७ २२ ८८ ८८ १२ १६ ८८ ८८ विधपुण्येन यन्धिपुण्येन २०१ समप्राप्त्या सम्प्राप्या २०४ दृाय्यालाम दृष्ट्यादिलाम २०८ प्रयतन्त प्रवर्तन्ते २०९ धतु २१० स्थिरीभय स्थिरीमूय सर्वे मर्य क्तय कर्तव्य २१९ जीयान जीवन २२० सहर्ता सहत्ता २३२ विश्वस्मिन लोवेपु २७ हिंस्र रक्षाय रक्षार्थ ૨રૂર धमिण धर्मिण २३२ वुध्या युद्धया वजनम् यर्जनम वुध्या युदया २२२ भाति भीति રરૂ देप तयच घर्तितव्यं ૨૮ दान दान २८३ धमिपु धर्मिपु २४. यित २४. वित्त २८७८६ पारताय २९६ पारतंत्र्य ०४९ हिमा हिंसा म्याथैण म्यान ८८ २८ ३ १ ट . १९ हि . ९० २० ·२० पृष्ट पक्ति माप अशुद्धि शुद्धि २६३ युध्या घश्या युट्या २६४ वेश्या यम २६८ धमिमि धमिभि -६८ मिभि धर्मिभि म २० २७० स २७ शाखा २७८ २७१ हिमा " . " ९३ २ २१२ याय अरिष्ठ यायद्विमा ९७ कार्य अग्टि यायद्धिमा याग गेश्वरा पिता याग १ २ राश्चरा यिता " " त गुरु ते ३७३ ३७७ ८०३ पिय विय ૨૭૨ ४०९ हिता मरयं दिती ·पृष्ट शुद्धि ३ १०८ २० ट २४ यास्त्व मर्य यिद्धि श्रेणिकसुबोध ग्रन्थ श्लोक अशुद्धि ६ स्मनि यानम्त्य मय २७ पित्ति पप ३७ ततमा ८३ तताद धणी भोगु माक्षी ६४ विला त्यामाऽत्माय तमा ६ ९ ११४ ११ १७ प्रताद घी भोगे माक्षी खिला यमामा धर्म दुःखि १३ १२२ ६ " १२३ १. दुनि पुर भृत यश १ " ११३ भूत १२४ ·पृट पति शुद्धि . ६ २ ६ २० . २ १४० ९ श्रीकृष्णगीता. श्लोक अशुद्धि पूर्णाग्द जोया ७१ सर्य १७ झानाति १०४ स्याध मदा १३० यया शानी २४७ विधि १७१ निजरा तभ्या ૨૧૪ मुत्तिजे २३७ जनेनू २३८ प्रभो) २४९ योस्त याद जीयाना चतुयिधे २७9 २७६ १४३ १४६ पूर्णाद जीया मर्य सानोति म्याधि मदा विषा शानी विधि निर्जरा तेभ्यों मुत्तिर्ज जनन् प्रभोर्भ योऽस्ति यदि जीवाना चतुर्षिधे ૨૪ १४७ २२ २४ १४४ २५० " २६२ २० गीता गीता

·No text on this page.

·No text on this page.

·जैनाचार्ययुद्धिसागरसूरियत आत्मशुद्धोपयोगः प्रणम्यपरमानन्द, महावीर जिनेश्वरम् आत्मशुहोपयोगत, वच्मिस्याद्वाद्योधतः ॥२॥ शुद्धाऽऽत्मवमहावीरो, व्यक्तानन्दचिदात्मकः॥ निजाऽऽत्मानमहावीर, जानाति वीर एव स' ॥२॥ शुभाऽशुभपरीणामाद भिन्न आत्माऽस्ति वस्तुतः पुण्यपापा विभिन्नोऽस्ति, स्वाऽऽत्मारामोवपुःस्थितः। अक्षयोनिर्मल: शान्तः पूर्णानन्दमयो महान् अनाद्यनन्तकालीन. सर्वोपाधिविवर्जितः ॥४॥ अनादिकालतः कर्म,-सगयुक्तोऽपिसत्तया सिद्धोवुद्धोपरेशान,-आत्मैवास्ति प्रभुविभुः ॥५॥ मत्तातः पूर्णआत्माऽस्ति, व्यक्तितः पूर्णएव सः हृदिजानातियस्त्वेव, सरण्वज्ञानवानस्वयम् शुहाऽऽत्मन' स्वरूप या स्मरत्येवप्रतिक्षणम् , सशुद्धाऽऽत्माभवत्येव, परब्रह्मजिनेश्वरः ॥७॥ शुद्धात्मभावनाधारी, शुहाऽऽत्माजायते रयात् । शुभाशुभोपयोगेन,-विनिर्मुक्ता स्वयभवेत ॥८॥ मनोविकल्पसकरप-वर्जितं च निरञ्जनम् राग पविनिमुक्त-शुद्धरूपनिजात्मनः ॥९॥ .

·जन्ममृत्युजरातीत-माधिव्याधिविवर्जितम् ।
वपुमनोवचोऽतीत, जडभिन्नचनिर्भयम् ॥१०
वर्णातीत निराकार, निर्विकार निरामयम्
नामरूपविनिभिन्न-विशुद्धरूपमाऽऽत्मन ॥२६
समत्वेनजगत्पश्यन् , जानश्चग्रामसस्थित
शुद्धोऽसौ क्षणमात्रेण, भवत्याऽऽत्मा स्वयेदका?
शुद्धोपयोगिनानान्यत्, साधनस्यप्रयोजनम्
सर्वसाधनससाध्या, शुद्धोपयोगसाध्यता ॥२E
शुद्धोपयोगसंमाप्तौ । मुक्ताऽऽत्माजायतेखल ।
देहेसत्यपिवैदेहो, जीवन्मुक्तदशात्रजेत्
सर्वजातीयसंकल्प-विकल्पोपशमेसति
पूर्णानन्दरसास्वादः प्रत्यक्षमनुभूयते
निर्विकल्पदशायातु-प्रमशर्मसमुलसेत् ।
वस्मरससमासाद्य-शुद्धाऽऽत्मानिःस्पृहोभवेत् ॥
शुभाऽशुभपरीणामो, वियतेनवचेतने,
समत्वचान्तरेवावे, तदाऽऽत्माभगवानस्वयम् ॥१५
देहेन्द्रियपदार्थाना, सम्यग्दृष्ट्याविलोकनम्
शुभाऽशुभविपाकेपु, समत्वंतर्हि मुक्तता ॥१०
शुभाशुभपरीणामे-नटेशुद्धोपयोगत ।
आत्मशुद्धविचाराणा, भवेच्छुद्धोपयोगता
॥१६
शुभाशुभेचनोभातो, हृदि साम्यंच भासते
तदासिद्धाऽऽत्मन शर्म, स्वनुभयेत सप्रति ॥२-
शुहोपयोगकाटेतु, समतिरपुपिस्थिते,
परानन्दरसास्वादो, मयासवेद्यते ग्वलु
॥२८

·3 क्षायोपशमिकध्यान-कालेशुद्धोपयोगता, अन्तर्मुहूर्तमानंच, यातिनश्यत्यनेकश. ॥२०॥ आत्मशुद्धोपयोगस्तु, सर्वयोगशिरोमणिः यत्मासोवियतेनैव, निमित्तानामयोजनम् शुद्धोपयोगण्वास्ति, शुद्धोपादानकारणम् हृदिशुद्धोपयोगश्चे, दनमुक्तिसुग्वध्रुवम् ।२४॥ शुद्धोपयोगऐश्वर्य, यस्याऽसौ भगवान् स्वयम् क्षायोपशमिकध्यानी, जीवन्मुक्तोमपेक्षया ॥२२॥ शुहोपयोगबेलाया, मात्मनः परमात्मता, चिदानन्दस्वरूपेण, व्यक्ताऽनुभूयते मया ॥२६॥ शुहोपयोगसामर्थ्य, मनन्तं कर्मनाशकृत् अनन्तशक्तिरूपाऽऽत्मा, तत्समाकोऽपिनोमहान् ॥२७॥ आत्मन आत्मनोद्धार, आत्मनिक्रियते ध्रुवम् भवोऽशुद्धोपयोगेन, मुक्ति शुद्धोपयोगतः ॥२८॥ आत्मानमुद्धरेदाऽऽत्मा, स्वाऽऽत्मधर्मोपयोगतः नाऽन्यः शक्तः ममुद्धर्तु, ज्ञातुमाऽऽत्मानमुद्धर ॥२९॥ अन्तर्मुखोपयोगेन, स्वाऽऽत्मारामोभवेत् प्रभुः घहिर्मुखोपयोगेन, जन्मदुःखपरम्परा ॥३०॥ परात्मानहदिध्यात्वा, स्वाऽऽत्माव्यक्तो भवेत् प्रभुः आत्मानमन्तरामयां, कोऽपिनाऽस्तिप्रकाशकः ॥३२॥ शुद्धोपयोगवेलायां, पूर्णानन्दप्रकाशता । व्यक्तीभवेदि स्पष्टा, प्रत्यक्षमनुभूयते ॥३२॥ अडविपयिभोगेपु, सत्यानन्दो न वर्तते । भोगेरोगश्चदुःग्वञ्च, जन्ममृत्युपरम्परा ॥३३॥ , , ,

·४
वपुरिन्द्रियभोगेन, सुख तु दुग्यमेव च
स्वोपम प्रविज्ञाय, योगीतन न मुद्यति ॥३४॥
लाभेऽलाभेसुसेदुःये, मानेऽमानेशुभाशुभम् ,
कल्पितमोहयुद्ध्यायत्, तत्रज्ञानी न मुपति ॥३५॥
निन्दायानवशोकोऽस्ति, स्तुतीगर्यो न जायते,
मोतो न नामरूपेषु, जानीमुक्तस्तदाभयेत् ॥३६॥
शुद्धोपयोगिनः शुद्धि कृतेपु सर्वकर्मसु,
स्पृशनसादश्वपश्यनम' कुनाऽपि नैन मुद्यति ॥३७॥
आत्मरसंसमासाद्य, पशाद्भोगे न मुगति,
ज्ञानीभोगेषु निभोंगी, निर्मोवृत्तियोगत
यथान्धीसरितोमाति, सर्पयोगास्तथाऽऽत्मनि,
शुद्धोपयोगसंप्राप्ती, नान्ययोगप्रयोजनम् ॥३९॥
तपोध्यानसमाधिच, मातिशुमाऽत्मसस्मृती ॥
वैपयिकरसा सवे, निवर्तन्ते स्वभावत ॥४०॥
यत्रतत्रसमाधिर्हि, शुल्होपयोगयोगिनाम् ॥
शुद्धोपयोगण्वास्ति, राजयोग' सतासदा ॥४२॥
शुद्धोपयोगत मिडि स्वाऽऽत्मना स्यनुभूयते ॥
शीघमनोजय स्वेन, क्रियते नवसंशय ॥४२॥
आद्य शुहोपयोगस्तु, सविकल्प प्रजायते
निर्विकल्पस्तती भूयाद्, धातिर्मविनाशकृत् ॥४३॥
सम्यग्दृष्टिमनुष्याणा, मुक्तरिन्छा प्रजायते
मुत्तयर्थिनाक्रिया सर्वा, भवन्ति मोक्षरेतये ॥४४॥
शुद्धोपयोगसमाप्ति, मुक्तयधिनाभवेतालु
परीणाम शुभस्तेषा, शुद्धोपयोगसम्मुख ॥४५॥

·५
आत्मज्ञानीभवत्येव, शुद्धोपयोगवान्जनः
स्वाधिकारेणकर्माणि, कुर्वन्नपिसनिष्क्रियः ॥४६॥
पूजादिधर्मकार्येषु, भत्त्यादिपरिणामतः
वायतोहिसकोऽपिस्यात्, मनिहिंसकभाववान् ॥४७॥
व्यक्तस्वाऽऽत्मोपयोगे तु, सक्रियोवापिनिष्क्रियः
गृहीत्यागीजनाकोऽपि, मुक्ताऽऽत्माजायते जिनः॥४८॥
मुक्तिरसंख्ययोगः स्थाज्जिनेन्द्रः परिभाषिता।
असत्यदृष्टियोगाना, सापेक्षीस्वाऽऽत्मयोगिराट् ॥४९॥
अतआत्मोपयोगेन, ज्ञानीशुद्धोपयोगवान् ।
सर्वत्रसर्वथाकर्म-, निर्जराकृद्यन्धका ॥५०॥
आत्मोन्नतिफमर्युक्तः सम्यग्ष्टिर्यदातदा ।
यत्रतत्रस्थितः कर्म-कुर्वन्मुक्तोभवेद्यात् ॥५१॥
याक्तागवस्थाया, माऽऽत्मज्ञानीस्वभावतः
वाहतउच्चनीचोऽपि, मुक्तास्यात्कर्मभोगवान् ॥५२॥
कोपाधिकृताभाषा, स्तभिन्नोनिश्चयात्स्मृतः
मोऽहतत्त्वममिप्रोक्त आत्माऽसंग्न्यप्रदेशका ॥५३॥
अनन्तदर्शनज्ञान, चारित्रवीर्यवान् स्वयम्
अनन्तगुणपर्याय, रुत्पादच्ययधारका ॥५५॥
आत्मनासत्तयाधीव्य, मेकत्वं च प्रवर्तते
अनित्यत्वं स्वपर्याय-गुणराऽऽत्मसु वर्तते ॥५०॥
नित्योऽनित्यः स्वभावेन, मद्सनियंयोव्ययः
अनक्षरोऽक्षरोव्याप्यो, व्यापकोऽस्लिद्यपेक्षया ॥१६॥
सर्वदर्शनधर्माणा, दृष्टियुक्तो नयमत'
नयभाविकल्पेभ्यो, भिन्नोऽस्तिनिर्विकल्पक ॥१७॥

·कृत्स्नकर्मक्षयोमोक्ष, एवलक्ष्यस्यधारक
मोक्षलभ्योऽस्तियचित्ते, सम्यग्दृष्टिः स धर्मवान्॥८॥
शुभाशुद्धोपयोगध, स्वर्गदोमोक्षद' मामात् ।
मम्यग्दृष्ठिमनुष्याणा, यो:माप्निरनुमामात् ०९॥
लक्ष्यीकृत्वस्वमुक्ति ये, स्माधिकारमयनका
आत्मशुद्धिझमयाता' फुर्वन्ति कमनिर्जराम् ॥३०॥
जीवाऽजीवादितत्त्वाना, ज्ञानविश्वासकारिणाम
हेयोपादेयाहीना, सम्यग्दृष्टि' प्रजायते
सम्यग्दृष्टिमतानणा, दुरासन्नादिभेदन'
नूनंमोक्षोभवत्येव, मिथ्यात्वगामिनामपि ॥३२॥
एकशोऽपि यदा यस्य, सम्यग्दृष्टि. मजायते
तदाऽऽत्मनोध्रुषमोक्षो, जायते घोरफर्मिण
आत्मशुद्धोपयोगेन, त्वनन्तभवकर्मणाम् ,
क्षयोक्षणाद्भवत्येव, तत्रकिञ्चिन्नसशय ॥४॥
स्थाऽऽधिकारेणकर्माणि, कुर्वनासदेहिनाम्
आत्मशुद्धोपयोगोऽस्ति, ममर्थोमोक्षदायक ॥३॥
मच्चिदानन्दरूपोऽस्ति, चाऽऽत्मोपयोग आन्तर
आत्मोपयोगिनामग्रे, किचिन्न कर्मणोचलम् ॥३॥
जानातियेकमाऽऽत्मान, मवजानातिसोनर.
सर्वजानातिमक, माऽऽत्मानवेत्तिवस्तुत 1॥३७॥
आत्मनिपरितोजाते, नयनिक्षेपभात
सर्वज्ञाततज्ञान, मरिफर पसमाधिकृत ॥६॥
आत्मनिपरितोजाते, स्याद्वादश्रुतयोधत
सविकल्पशुभन्यानं, निर्विकल्प ममुद्भवेत ॥३०॥

·७ आत्मोपयोगरूपाऽस्ति, ध्यानवृत्तिर्मनीपिणाम् , आत्मशुद्धोपयोगेऽन्त- आँ याति समाधयः ॥७॥ कपायोपशमेजाते, चित्तवृत्तिसमाधय. प्रादुर्भवन्ति शान्ताना, योगिनामुपयोगतः ॥७१॥ आत्मोपयोगएवाऽस्ति, समाधि ज्ञानिना सदा सर्वकार्यमकुन्सन्, ज्ञानीसत्यसमाधिमान् ॥७२॥ हठादनतशिष्ठोऽस्ति, शुकोपयोगआत्मनः हठ्योगोधरितुः शुद्धोपयोगआन्तर' ॥७३॥ स्मारस्मारंचिदाऽऽत्मान, मुपयोगीभवेत्प्रभुः देहस्थोऽपि स निर्देही, मर्वविश्वप्रकाशयेत् 1७४॥ अनन्तपुण्ययोगाच्च सताभक्तिमतापत. सद्गुरोराशियोव्यक्त' स्यादुपयोग आत्मनि ॥७॥ कोटिकोटितपोयज-, तीर्थयात्रादिकर्मन अनन्तउत्तमः श्रेष्ठः शुहोपयोग आत्मनः ॥७६॥ शुद्धोपयोगतोमुक्ति' सर्वदर्शनधर्मिणाम् समत्वमुपयोगोऽस्ति, ह्यकतालीनतातथा ॥७७|| व्यक्तसाम्योपयोगेहि, केवलज्ञानभास्करः हृदिमादुर्भवत्येव, लोकालोकमकागका ॥७८॥ माम्योपयोगिनामुक्तिः सर्वधर्मस्थदेहिनाम्, अनार्याणातथाऽऽर्याणा, नारीणाचणाभवेत् ॥७९॥ शुद्धाऽऽत्मनः स्मृतिधृत्त्वा, हृदिशुहाऽऽत्मधारणम्, कुर्वन्नाऽऽत्मनिमग्नीयः स शुद्वाऽऽत्माभवेढ्यात्।।८०॥ शुद्धोपयोगिनो धर्म्य-, कर्मकुर्वन्निभावतः दानपूजादयाद्यस्ते, कुर्वन्तिकर्मनिराम् १८२॥

·॥८॥ धर्म्ययुद्धादिकर्माणि, कुर्वन्तउपयोगत आत्मशुहिमकुर्वन्ति, मोहासक्तिविवर्जका क्षेत्रकालानुमारण, कर्तव्यमुपयोगत' फुर्वन्तोमानवा मुक्ति, यान्तिमश्रिमस्थिता ॥८॥ जनधर्मस्पसारोऽस्ति, शुद्धोपयोग आत्मन शुहोपयोगलाभेन, नान्यधर्मप्रयोजनम् ||८४|| आत्मशुद्धोपयोगेन, संक्षयो ट्वेपरागयो' आत्मवशुमिदाऽऽत्मा, स्यात्पट्कारकानमः॥४५॥ सिडास्मिद्ध्यन्तिसेन्स्यन्ति, नगानोपधिधारिण आत्मशुद्धोपयोगेन, त्यागिनश्चगृपस्थिता पूर्णानन्दसमुहाम, आत्मनिसप्रकाशते आत्मानुभवग्यान, साक्षादाऽऽन्मनि पेन्यते. ॥८७ll शुवस्मरसासाद, कृत्वाशुद्धोपयोगिन । यायोपाधिपरित्यज्य, भवन्निध्यानतत्परा शुद्धोपयोगण्याग्नि, पाऽऽत्मानुभवआत्मनि । आत्मानुभविभिर्वेद्य, आत्मवानुभव प्रभु ॥८९॥ ज्ञानवैराग्ययोगैस्तु, ग्रामणि लीनतानोत् । ब्राणिपूर्णमन्नाना, संवश्वर्य प्रकाशते. ॥२०॥ आदेयत्यागवृत्तिस्तु, नास्तिवाद्येषु योगिनाम्, शुद्धोपयोगिना त्याज्य ग्राद्य च नेच मोहत' ॥११॥ भारब्धाद्ग्रहणत्यागो, मनोवाफायतोभवेत्, कायादीनामवृत्तिपु, साक्षी शुद्धोपयोगवान् ॥१॥ दृश्याऽदृश्यपदार्थेषु, माक्षिणउपयोगिन मनोवाफायचेष्टासु, प्रारब्धेष्यपिसाक्षिण' 11000

·८
विश्वमभुमयभाव्य, परब्रमानुभृतये
अनुभूयपराऽऽत्मानं,स्वाऽऽत्मानभावयेत्प्रभुम् ॥१४॥
विश्वेनसार्धमात्मैक्य, मनुभूय प्रभुर्भवेत्
आत्मशुद्धोपयोगेन,विश्वक्यानुगन्गेभवेत् ॥९॥
शुद्धात्मनिमनोदत्वा, नान्यत्किञ्चिविचिन्तयेत्
यदास्थिरोपयोगीस्या, त्तदात्मेश्वरता रजेत् ॥९॥
आत्मानमन्तरा मद्या, किञ्चित्सारो न भासते,
तदाब्रह्मानुभूत्यर्थ, योग्योभवतिमानव. ॥०७||
यदाब्रह्मानुभूयेत, पूर्णानन्दरसोदधि
तदाप्रसन्नताव्यक्त. शुम्हाऽऽत्माभवतिस्वयम् ॥१८॥
यदाब्रह्मरसोव्यक्तः स्यात्तदाऽऽत्मास्वयंप्रभुः
नेच्छतिजडभोगान्सः जडानन्दविनिस्पृहः ॥१९॥
आत्मन्येवरतिमाप्य, स्वाऽऽत्मन्येवस्थिरोभवेत् ,
नामरूपेपुनिर्मोह, आयुर्योगेनजीवति ॥१०॥
प्रारब्धमतो दुःख, सुर्खचवेयनस्वयम् ,
आत्मोपयोगत साक्षी, भूत्वाजीवति भूतले. ॥१०॥
दुर्गुणव्यसनत्याग. ग्राह्य मात्त्विकभोजनम् ।
सतासंगाचचित्तस्य- शुद्ध्या ब्रह्म प्रकाशते.॥१०॥
रागद्वेपविमुक्ताऽऽत्मा, शुब्रह्मस्वयंभवेत् ।
देशजात्यादिनिर्मोही, व्यक्तब्रह्ममहामभु' ॥१०॥
देहाध्यासादिनिर्मुक्ती, जीवन्मुक्तोभवेज्जनः
समः सर्वभूतेपु, सर्वधर्मेपुचप्रभुः ॥२०४॥
व्यक्ता प्रभुनिजाऽऽत्मैव, साम्यंमाप्य प्रजायते ।
वीतराग' स्वयंबुद्ध' शंकरः परमेश्वर ॥२०॥

·आत्मोपयोगसामा, दाऽऽत्माऽनन्तयलीभवत । अनेकलन्धिसम्पन्नी, भवत्येवनसंशय ॥२०॥ मनयत्रमहातंत्र-बलमाध्यात्मिकमहत्, आत्मन ण्याहव्य, मतआत्मव शक्तिमान् ॥१०॥ स्थिरोपयोगत स्थेय, मात्मन्येवाऽऽत्मना स्वयम् मातक्षणनिजध्यान करें यस्थिरदीपवत 12०८॥ रागद्वेपनिरोगारथो, गोमोक्षप्रदायक मनोवाकाययोगाना, न्यापारो योग यस ॥२०॥ यमानानियमानांव, योगत्वमासनस्यच, प्राणायामस्ययोगत्व, ज्ञेयनिमित्तहेतुत ॥१०॥ मत्याहारस्थ योगत्व, धारणायाश्चसम्मतम् ध्यानान्तरसमाधेश्च, योगत्वमुपयोगिनाम् ॥१२॥ सम्यग्दृष्टिमनुष्याणा-योगा मोक्षस्यहेतय मिथ्याप्टिमनुष्याणा, स्वादमवता ॥२२॥ दर्शनज्ञानचरत्र-तपोयोगो विवेकिनाम् , उपादाननिमित्तास्ते, योगा सम्यग्दृशाशुमा ॥२३॥ त्यागिनांचगृहस्थाना, तादीनासुयोगता, स्वाधिकारणधर्मस्थ, माधफाउपयोगिन ॥१४॥ आन्तरावाद्ययोगाये, विचाराचारभेदत. सम्यग्दृशाचमोक्षार्थ, मन्तिसापेक्षवाडत ॥७॥ असख्यामोक्षपन्थान परनरमप्रदायका सम्भयसर्वयोगास्ते, माम्पपोगोमलन्तिहि ॥१६॥ शुद्धोपयोगसप्राप्ती, नान्ययोगप्रसाधनम् आत्मस्मृतिप्रवाहेण, वृत्तिरन्तर्मुखा सदा ॥२७॥ , ·शुद्वात्मसंस्मृतिश्चैव, शुद्धोपयोग उच्यते. औदयिकमनोहात्त-निरोधस्तुततोभवेत् ॥१८॥ आर्तध्यानविचाराणा, संरोधउपयोगत. रौद्रध्यानविचाराणा, रोधः शुद्वोपयोगतः ॥१०॥ मध्यानविचाराणा, प्राकट्यमुपयोगतः शुक्लध्यानसमुत्पादः श्रुतज्ञानोपयोगत' ॥१२०॥ पिण्डस्थंचपदस्यसद्-ध्यानंशुहोपयोगत रूपातीतचरूपस्थं, ध्यानंशुद्धोपयोगता. ॥१२१॥ शुहाऽऽत्मनोविचाराणा, मताशुद्धोपयोगता, आत्मशुद्धिकराः सर्वे, विचारा योगरूपिणः ॥१२२॥ सात्त्विकाऽऽहारवुद्धीनां, सात्त्विककर्मणातथा, सात्त्विज्ञानभक्तीनां, हेतुतास्वाऽऽत्मशुहये.॥१२॥ आत्मशुद्धोपयोगेन, सर्वसम्यविमुक्तये, जायतेकमहेतूना, मध्येऽपिवा। सना ध्रुवम्. ॥१२४॥ वनेनिवासिनांदु'ग्वं, जायते ज्ञानमन्तरा, याद्यतस्त्यागिनामोहो, भवेद्विज्ञानमन्तरा. ॥१२५॥ इन्द्रस्थाने बनेगेहे, शुहोपयोगमन्तरा, आत्मानन्दोभवेन्नर, दुःग्वंसर्वत्रमोहत ॥१२६॥ चक्रिणानसुखाऽवाप्ति, धनसत्तादिभोगतः, आत्मन्येवसुग्वमत्य, नान्यत्रास्तिजगत्रये, ॥१२७॥ आत्मानमन्तराऽन्यत्र, मूढा भ्रमन्नि शमणे, पूर्णानन्दमयस्स्वाऽऽत्मा, तत्राऽऽनन्दप्रशोधय.॥२८॥ देहेन्द्रियसुचनान्त्या, भोगेपुभ्रमणंभृशम्, केवलदुःसभोगार्थ ज्ञात्वाऽऽत्मनि स्थिरोभय॥१२९॥ ,

·१२
भोगतृष्णोदधेः पार, यात कोऽपि न यास्थति,
ज्ञात्वाशुद्धोपयोगेन, भोगवुद्धि निवारय ॥१३०॥
सचिदानन्दपूर्णोऽय, मात्मास्वाऽन्यप्रकाशक:
शुद्धोपयोगतोज्ञाता, कर्मनाशकरोभवेत. ॥१३॥
औदयिकेपुभाधेपु, साक्षीममोयदाभवेत्
आत्मातदास्वरूपस्य स्थादनुभववान्स्वयम् ॥१३॥
पड्दव्यात्मकलोकोऽस्ति, द्रव्यरूपेण शाश्वत ।
अनाधनन्तकालीन, पुस्पाकारसास्थतः
॥१३॥
पर्यायेणद्यनित्य स, नित्योद्रव्यस्यस्पत'
अनाद्यनन्तकालीन-पदव्यात्मकसम्मत
॥२३४॥
आत्मद्रन्याणिसन्त्यत्र, पनन्तानि निधोधत।
अनादिकर्मयुक्तानि, ज्ञानेनकर्मण' क्षया
अनादि कर्मयुक्तोऽपि, मुक्त' स्यात्कर्मनाशत'
सद्गुरुदेवधर्माणां, अयाज्ञानमुद्भयेत्
देवेगरौचधर्मच, श्रद्धाभक्तिप्रतापतः
सम्यग्दर्शनसंप्राप्ति, भव्यानाजायतेशुभा ॥१३७॥
सम्यग्दर्शनसामा-चारित्रमोहनाशत.
आत्मापराऽऽत्मतांयाति,शुहज्ञानादिसदगुण.॥१३८
आत्मास्वाऽन्य पदासम्यग्, जानातिचेत्तदास्वयम् ॥
तिरोभूतगुणानांस, आविर्भावकरोति
तिरोभूतगुणानायत् , प्राकट्यमर्यथा भवेत्
मोक्ष एवपरिज्ञेय, आत्मनिनस्वदिभि
॥१४॥
शुद्धोपयोगतोमोक्ष, आत्मनआत्मनि स्थित
तज्ज्ञाता मिहिमामोति शुद्धाऽऽत्मरसवेदवान्॥१४॥

·૧૩ . कामोद्यस्यसङ्करपान्, निरोधयति योधत. शब्दरूपरसस्पर्शान, नेच्छांतसुखवुद्धितः ॥१४॥ मर्योपाधिपु निःसङ्ग लोकसङ्गविवर्जिन हदिसाक्षात्करोत्येव,स्वाऽऽत्मानंस्वात्मरनवान् ॥१४॥ शुद्धाऽऽत्मचित्तलनस्य, योग्याहारविहारिणः साक्षिभावोपयोगस्य, हटि ब्रह्म प्रकागते. ॥१४॥ मनोचाकायगुप्तस्य, पचसमितिधारिणः शुद्धाऽऽत्मप्रेममग्नस्य, शुद्धब्रह्म प्रकाशते ॥१४॥ कपायोत्पादकस्त्याज्यो, नृणांसद्गो विवेकिभिः गीतार्थसद्गुरोःसङ्गः कर्तव्यो मोक्षकाक्षिाभः॥१४॥ शुद्धप्रेम दया सत्य, क्षमा निलोभता तथा, संयमश्च दमोटान, मात्माऽऽनन्दोऽस्तिमुक्तये॥१४७॥ अविद्यामोवृत्तीना, क्षयेण स्वाऽऽत्मशुद्धता, आत्मनः पूर्णशुद्धिःसा, मुक्तिरेचसतामता ॥४॥ विश्वनसार्धमेकत्य, मात्मनो ब्रह्मसत्तया । भावयन् व्यापकोधाऽऽत्मा,भवेद्वाद्यान्तरोपिम् सर्वविषयकामेच्छा मन्तरा सर्वदेहिनाम् , साध शुद्धात्मनःप्रीत्या, वर्तनतत्तुमुक्तये रागद्वेषीविना सर्व-,जीव सह मवर्तनम् भवेच्छुहोपयोगेन, मुक्ताना देहवर्तिनान । प्रारब्धकर्मभोगेजप, माक्षीभूयप्रवर्तिनाम शुद्धोपयोगिनां मोरो, नोझ्चेत् कर्मका कर्मविपाकरोधार्थ,ज्ञानवैराग्यवीयनः कृतप्रयत्ननष्फल्यं, प्रारम्भ कर्म तन्ना

·१४
.
तद्भोगावलिकर्माऽस्ति, सोंपायन नव्यान
घद्ध निकाचित कर्म, ददाति सविपाकताम् ॥१५॥
प्रासकर्मविपाकोय शुभोवाप्यशु भोभनेत्
वेदयन्त सुप दुग, ज्ञानी तत्र न मुद्धति ॥१७॥
ज्ञानानन्देनजीवन्मन् , बहकर्मोदये मति ।
पुन कर्म न बध्नाति, शुद्वाऽऽत्ममाम्यदर्शक ॥१५॥
जन्मनि मरणे ज्ञानी, समभावेन वर्तयन् ।
जानाऽऽनन्दममुल्लामा, दान्नरजीवनरहेत् ॥१७॥
घातिकमविनाशेन, चाऽघातिकर्मोदयन,
सयोगी केवलज्ञानी, जीवन्मुक्तो भयोजन ॥१८॥
अघातिकर्मसभुज्य, कृत्स्नकर्मक्षयात् प्रभु
सिहोवुद्धो भवेन्मुक्त शुद्धोऽरूपीनिरञ्जन ॥१०॥
पूर्णोऽसड्ग्यप्रदेशाऽऽत्मा, पूर्णजानप्रकाशवान ,
पूर्णानन्दमयोनित्यः सोऽध्येयो मुर्मुः ॥१०॥
अनतवीर्य आत्माऽर, मनन्तज्योनिप प्रभु
देहस्थोऽपिनदेहोऽह, पहिरन्त प्रकाशक
॥१६॥
सर्वधर्मास्तुमपा आत्माऽऽधारमजीरका
धौन्योत्पादव्ययीरूप, आत्माऽह दयपर्यय ॥१२॥
पर्याय सदसद्प मर्वविश्वमयोविभु
आत्माऽस्मिसत्तयाचैको, यष्टिसमष्टिमानस्वयम्' ६३||
ससारिविश्वजीवानां, सघा वैरानभुमहान् ।।
पद्रयात्मकलोकस्य, जगत्त्वचममष्टिना ॥१३॥
आत्मैवास्तिमहाब्रह्मा, केवलज्ञानन स्वयम् ।
आत्मैवास्तिमहाविष्णु शुरुचारित्रयोगत ॥१६॥

·,
૧૫
शुहाऽऽत्मवमहादेवः कर्मसृष्टिविनाशनात्
आत्मवाऽस्तिमहान्दो, मोहगऋविनागनात,॥२६६॥
रागद्वेषहरादात्मा, हर. क्षायिकलब्धिमान
दुष्टमोहोहतोयेन, मआत्माररिरुच्यते 1॥१६७॥
आत्मवशंकर. प्राक्त' शुरशक्तिस्तुपार्वती,
आत्माऽऽनन्दोवृपोज्ञेयः स्वयमुर्भगवान् हरः॥१६८॥
आत्मवश्रीहरियोद्ध्यो, राधातुशुद्धचेतना ।।
रामआत्मैवसीताऽस्ति, शुद्धवृत्तिश्चिदात्मिका.॥१६९॥
अल्लाखुदाऽस्तिमद्ब्रह्म, निराकारनिरञ्जनम्
करीमहीमचिदानन्द-वीर्याऽऽत्मामर्वशाक्तमान् १७०
आत्मनः शक्तय. मर्या, एवदेव्यः सदान्तराः
बाह्यत प्रकृतेदव्यो, मन्त्योदयिकशक्तितः ॥१७॥
रजोगुणसमष्ट्रगाऽस्ति, वाद्यब्रह्माऽगिनागण'
बायोहरोऽस्तिजीवाना, संघस्तमासमष्टिनः ॥१७२॥
मर्वसात्विकजीवाना, संयो विष्णुहियायन'
सर्वविश्वस्थजीवाना, त्रिदेवत्वंहिकल्पनात् ॥१७॥
घौडा धुमिति प्राः शिवं शैवाश्च वैष्णवाः
हरि माह स्तयाराम, मात्मानं भन्नलक्षणैः ॥७॥
आत्मना ज्ञायते देव. हासहग्यनामपर्यवं
जन्प'कोऽपिनजानाति, स्वाऽऽत्मानमन्तरा प्रभुम् १७५
सत्याऽऽत्मनिजगत्सर्व, भामते नान्यथा कदा
यज्ञानतनिजाऽऽत्मंच, ज्ञानाऽऽत्माभापित' श्रुते
दर्शनज्ञानचारित्र-मनन्तशक्तिसयुतम्
देहस्थ नित्यमाऽऽन्मान,मृढा जानन्ति नोस्वयम्॥१७७॥

·. स्वाऽन्यप्रकाशक ज्ञान, प्रत्यक्षपद्यते हदि तविज्ञानमय स्वाऽऽत्मा, म्वेनाऽनुभूयते स्वयम्॥१७८॥ नयभङ्गममाणश्च, यदाऽऽत्मा ज्ञायते हाद । तदाप्रकाशतेज्ञान, सम्यन्टहानपूर्वकम् ॥१७॥ मर्वधर्मादशास्त्राणा, नये साक्षवेदिनाम् सम्यग्दृष्टिमनुष्याणा, ज्ञानसम्यक्तयाभवेद् ॥१८०॥ सम्यगदृष्टिजुषा सर्व,-मिथ्याशास्त्रमपिस्वत सम्यज्ज्ञानतयाभाति, सम्यग्हाप्टप्रतापत ॥२८॥ मिध्यादृष्टिजुपासम्यान तापमोहत मिथ्यारूपतयाभाति, मध्याहाष्टप्रतापत ॥२८॥ दहादिवासना मिया, गात्रादिमोहवामनाम् त्यजन्ति ज्ञानिनश्चैवं, दर्शनमोहवामनाम् ॥१८॥ सात्त्विाजानचारित्र-गुणेभ्य आत्मसद्गुणा भिना आत्मविशुद्ध्यर्थ-हेतुभताश्चधर्मिणाम्॥१८॥ ज्ञानदर्शनचारित्र-वीर्याचा आत्मसद्गुणा भक्तिदानदयाघाये, ज्ञातव्या माचिका गुणा ॥१८॥ साविकाचारधर्मपु, सात्विकसद्गुणेष्वपि आत्मबुद्धिन सध्या, ज्ञानी शुडोपयोगवान॥१८६।। सत्त्वरजस्तमोवृत्त्या, भिन्न आत्माऽस्तिवस्तुत ज्ञात्वमाऽऽत्मन शुद्धि, कुर्वन्ति धुपयोगिन ॥१८॥ गीतार्थगुगनिभाये, कृत्वाब्रह्मोपयोगिन स्वाधिकारेण वर्तन्ते, तेस्युर्मुक्ता स्वभावत ॥१८८।। स्वाऽऽत्मायत्त मन कृत्या, शुद्धाऽऽत्मान स्मर स्वयम् । आत्मन्येच स्थिरीभूय, शुद्धब्रह्म भविष्यसि ॥२८॥ , + ·१७ सतां सङ्ग तु मा मुश्च, व्यक्तशुद्धोपयोगिनाम् , सता सङ्गात् प्रभुळक्तो दीपाद्दीपो भवेद्यथा ॥१९॥ एकक्षणं भवेत् प्रीत्या, यदा चेत् साधुमहतिः अनन्तभवपापानि, नश्यन्ति ब्रह्मवोधत: सतांसगः सदाकार्यः सन्तःसेव्या विवेकतः सेवाकार्या सतामीत्या, तेभ्य आत्मा प्रकाशते ॥१९२।। साधवो बहुधा सन्ति, नानाचारविचारिण' तेपा सगो विवेकेन, कर्तव्य आत्मशुद्धये ॥१९३॥ सुखंभोगेषु नो किञ्चित् , स्वाऽऽत्माऽस्तिसुखसागरः स्वाऽऽत्मन्येवस्थिरीभूय, सुखास्वाद करिप्यसि।१९४॥ सर्वदर्शनशास्त्रेभ्यः सत्यगृहाण बुडित. गृहाण सत्य धर्मेभ्यो, निन्दा माकुम धर्मिणाम् ॥१९५।। आत्मोपयोगतोजीच" माजीव मोवृत्तितः सुखाद्यर्थं जडेपु त्व, ग्रायत्याज्यमति त्यज ॥१९६॥ जीवनं स्वाऽऽत्मभावेन, मृत्युदि मोहभावतः मोहमृत्यु परित्यज्य, नित्य जीव निजाऽऽत्मनि॥१९७॥ मोहभ्रान्त्या चिदाऽऽत्मान, स्वाऽऽत्मान नैव चिस्मर !! स्वयस्वाऽऽत्मनि विज्ञाय, स्वस्यस्मर्ता स्वयंभव ॥१९८॥ शुहोपयोगतोजाग्रन्, भव त्वं हि प्रतिक्षणम्, जातेसर्वजडेकिस्था, दात्मानं विद्धि बुडित' ॥१९९॥ ग्राह्यत्याज्यमनोवृत्ति, विन्मोहात् प्रवर्तते. तावदाऽऽत्मनिचाश्चल्य, पूर्णस्थैर्य न जायते ॥२०॥ ग्राह्यत्याज्यप्रवृत्तिस्तु, यदाप्रारब्धकमत: स्यात्तदास्वाऽऽत्मनोमुक्ति,र्जीवन्मुक्तमहात्मनाम्.२०१ . --

·॥२०॥
मारब्धादन्तरामोह, गाताऽभाताप्रवृत्तय
सुग्वदु संच जायेत, योग्यकर्मयपस्थिति ॥२०॥
समीभूय प्रवर्तस्व, प्रारब्धमकर्मसु,
शुद्धोपयोगत माक्षी, भृय कर्म समाचर
कोटिकोटिमहोपाय, भोंगात् सुग्व न लप्स्पसे,
आत्मन्येवसुसपूर्ण, जात्या तपस्थिरो भव ॥२०४॥
क्षायोपशमिकप्रज्ञा-ध्यानचारित्रयोगतः
अनुभूत परब्रह्म-, जानानन्द मयामयि २००11
निजाऽऽत्मैव परनाम, विज्ञाय स्वाऽऽत्मस स्थित'
शुद्धोपयोगत सत्या, मारय ब्रह्मभावनाम् ॥२०॥
स्थिरदीपकवद्ध्यान, मात्मन' स्थायदातदा,
आत्मामकाशते साक्षात्-स्वस्मिनस्वानुभव' स्वत
पाह्यत कर्मकुर्वन्स, नाऽऽत्मान हटि चिन्तय
स्वयस्वस्मिन्परीणामी,भव शुद्धाऽऽत्मभावत ॥२०॥
बाह्यदृश्येपुनवाऽस्ति, फिश्चिदपिनिजाऽऽत्मन
अतोयाधेपुनोकुर्या, भत्तवृत्तितु मोहत' ॥२०॥
जइपदार्थविज्ञान, कृत्वास्वाऽऽत्मोपयोगिनीम्,
प्रवृत्तिमाचर त्वं ता, मात्मप्रगतिहेतवे ॥ २० ॥
प्रतिवन्धो न सर्वत्र, सर्पकर्मसु धर्मिणाम् ,
प्रवृत्तियुनिषेधेपु. निर्यन्धा' साधव सदा ॥ २१ ॥
शुन्डोपयोगत सन्तो, मुक्ता धार्मिकरन्धन
तथाऽपियन्धनाचारै, वर्तन्ते तेयथातथा ॥२॥
व्रताचारेपु नैयत्य, नोगुणाना निजाऽऽत्मन'
घेषव्रतक्रियायैस्तु, भिन्ना आत्मगुणा सदा ॥२१३॥

·एकान्तेन निमितत्त्व, नैव वेपक्रियादिपु, आत्मनः शुद्धयेज्ञेया, चैकान्तात्सात्त्विकागुणाः॥२१४ सर्वनिमित्तहेतृना, निमित्तत्त्वमपेक्षया, सम्यग्दशाभवत्येव, द्रव्य भावस्यकारणम् ॥ १५॥ शुद्धोपयोगिनानृणा, सर्वनिमित्तहेतवः ग्रायास्त्याज्यार्थ सापेक्षो-,पयोगत्वविवेकतः॥२१॥ ग्राधास्तेऽपिचहेयाःस्युरेयाःस्युहरूपिणः देशकालदशाद्यश्च, निमित्तानां च हेतुता ॥२१७॥ अतःस्याद्वादयोधेन, धर्मकर्मप्रवृत्तिपु । शुद्धोपयोगिनोलोका, वर्तन्ते च यथातथम् ॥२१८॥ शुद्धप्रेमदद्यादान-भक्तिसेवाप्रवृत्तिभिः मात्त्विक सद्गुणस्सन्तो, वर्तन्ते च यथातथम्॥२१९॥ असंख्यातनिमित्ताना, हेतुता स्वोपयोगिनाम्, एकैकयोगतोजीवा, अनन्ता मुक्तिसभिताः ॥२२०॥ शुद्धोपयोगिना सबै, विश्वमाऽऽत्मविशुद्धये, जास्रवाअपिमुक्त्यथ, परिणमन्तिभावतः ॥२२१।। उत्तरोत्तरहेतृना, हेयोपादेयताभवेत्, नृणा नानाप्रभेदत्व, हेतूमाचपरस्परम् ॥२२२॥ शुद्धोपयोगिनां यत्तद्, कर्तुयुज्येत वा न तद्, जयोग्ययच्चयोग्यतद्, जानन्ति ते विवेकतः ॥२२३॥ शुद्धोपयोगिना सर्व, स्वाऽन्योपकृतिहेनवे, स्वरपटोपमहाधर्म-, हेतवेचयथातथम ॥ २२४ ॥ ज्ञानानन्दमयपूर्ण, मात्मान हदिचिन्तय, स्वाभाविकविवेकस्तु, तन सजायते स्वयम् ॥२२५

·भावनाया प्रवाहस्य, सन्तत्यावलमाऽऽत्मन.
प्रादुर्भवतिनूनंतद्, पूर्णमैश्चर्यकारकम् ॥ २२६॥
औपशमिकभान, क्षायोपशमिकत्वत'
क्षायिकभारसजन्या,
ज्ञानाद्याआत्मनोगुणाः॥२२७॥
क्षायोपशमिकत्वेन, सात्त्विकाश्चाऽऽत्मसद्गुणाः
प्रादुर्भवन्ति गीतार्था, जानन्ति सत्रयोधत' ॥२२८॥
क्षयोपशमभावीय-, ज्ञानानन्दादिसद्गुणा.
आत्मन्येसमुद्भुता, अनुभृताश्च सात्त्विकाः॥२२९॥
क्षयोपशमभावस्य, स्थिरत्व न सदाभवेत्,
क्षायिफभावमासाद्य, स्थिरा आत्मगुणाः सदा॥२३०॥
मयाक्षायिकभावेन, प्राप्ता नो स्वाऽऽत्म सद्गुणा.
अनुभवोऽद्यपर्यन्त, मेव शास्त्रादितस्तथा ॥२३१॥
तथाऽपिस्याऽऽत्मशुझ्याथै, क्षयोपशमभावत'
ज्ञानसयमयोगाना, मभ्यास' क्रियतेऽधुना ॥२३२॥
शुहाऽऽत्मरमणाऽभ्यामाज्ज्ञानध्यानोपयोगत
क्षायिककेवलज्ञानं, मास्येऽहंभाविजन्मनि ॥३३॥
क्षयोपशमजन्या ये, गुणास्तेक्षायिकान्मति,
आन्तराहेतबोनून, वीर्योत्साहमयाहत ॥२३४॥
क्षयोपशममा स्य, स्युयेनिमित्तरेतव'
आलम्ब्याहेतरस्तेभ्यो जायन्ते स्वाऽऽत्मसद्गुणा' २३५
शुहाऽऽत्मजीयन लक्ष्य, कृत्वाजीवन्तिपुद्गले.
आत्मजीवनलाभार्य, जीवन्ति ते वपु स्थिता ॥२३६॥
शुद्धाऽत्मजीवनरक्ष्य, नास्तियेषाहृदिस्फुटम् ॥
जीवन्तोऽपिनजीवन्ति, पुद्गलैानमन्तरा ॥२३७॥

·૨૧ जीवन्तोऽपिमृतास्तेस्यु, ब्रह्मजीवनमन्तरा, शुद्धाऽऽत्मप्रेमवोधाय प्राणनाशेऽपिजीविनः॥२३८॥ संकीर्णदृष्टिमन्तोये, देशकालाद्युपाधिभि. परब्रह्म न संयान्ति, जडव्यामोद्धारकाः ॥ २३२॥ मत्तबुद्धिविनासन्तो, मत्तद्भावोपचारिणः व्यवहारात्मवर्तन्ते, यथायोग्यस्वकर्मसु ॥२४० ॥ कपायाणानिमित्तभ्यो, येपामोहोनजायते ॥ तेषामोहनिमित्ताना, संगेऽपिनवदोपता ॥२४१ ॥ मोहनिमित्तसस्थोऽपि, निर्मोहीचोपयोगतः ईजज्ञानी भवेन्मुक्तो भोग्यपिभोगवर्जितः ॥२४२॥ स्थूलभद्रादिकल्पाना, माऽऽत्मशुद्धोपयोगिनाम्, सर्वदामयाब्रह्म, पूर्ण हृदि प्रकागते ॥२४३ ॥ कामरसो न भोगेपु, यस्य ब्रह्मरसोद्भवः कामोत्पादकसगोऽपि, तस्यनिष्कामकारणम् ॥२४४॥ अनुभूय निजाऽऽत्मानं, पूर्णानन्दमयंप्रभुम् । वहिरन्तश्वसर्वत्र, पूर्णानन्दमयोभव ॥२४॥ शब्दरूपरसस्पर्श-गन्धेपु माम्यभावत. प्रारब्धेन प्रवृत्ति स्या-तदाब्रह्मरसोद्भवः ॥२४६॥ क्षयोपशमभावेतु, स्माऽऽत्मानन्दःप्रजायते, वेदनीयरिशकेन, सुख दुग्वं च वर्तते ॥ २७॥ केवलिना सुस दु'ग्व, वेदनीयविपाकन' पूर्णानन्देसमुत्पन्ने, सतितपिजायते ॥२४८॥ क्षयोपशमभागीय-, ज्ञानभ्यानोपयोगत. आत्मानन्दम्तथादुग्य, सुग्वं च वेद्यते मया

·૨૨
,
"
शानाऽशातोदयाच्छम, दावचाऽऽत्मोपयोगिनाम् ।
आत्मानन्दरमास्वाद, थैव सानुभवोहदि ॥२५०।।
शातोदयेसमुत्पन्ने, सुखे चाऽऽत्मोपयोगिनाम् ,
थाहासुखे न राग स्याद्, प्रधानन्दस्यभोगत' ॥२५॥
प्रर्णब्रह्मनिमग्नोऽस्मि, पूर्णब्रह्मस्वरूपत
पुद्गल पुद्गलास्तृसि,धान्तिस्वाऽऽत्मानिजाऽऽत्मना२५२
आत्मन' सत्यतृतिस्तु, स्वाऽऽत्मानन्देन जायते,
आत्मानन्दरसावाप्तेः पुद्गलेच्छा विनश्यति ॥५३॥
क्षयोपशमभावीय-, ज्ञानयारित्रयोगत
आत्मन्येव सुगाम्भोधि स्वयस्वेनाऽनुभूयते ॥२०४॥
क्षणिक हृदि विज्ञाय, सर्व वैपयिक सुखम् ,
आत्मानन्दस्यभोगार्थ, मात्मन्येव स्थिरोभव ॥२५॥
अनन्तगुणपर्याय, शक्तिरूप मनातनम् ,
देरस्थ न विजानीया, देहाध्यास भृश त्यज ॥२५६॥
मा मुद्य जडभोगेपु, किञ्चिचाऽपि तत सुरगम् ,
न स्यात्परन्तु दुखाना, प्राप्ति पश्चात्समुद्भवेत्।।२०७
भोगाद् रोगादिदु साना, पारम्पर्य प्रजायते,
भोगे रोगभयोत्पादो, देहनाशोऽल्पसौरयता ॥२०॥
जायते च महादु.य, विश्रान्तिरपि नोद्भवेत्
मोगजन्यसुख दुप, मेवजानीहि निश्चयात ॥२९॥
भुक्ता अनादितो भोगा' प्रत्युत दु ग्यदा सदा ।
मात्यैवकामभोगावं, त्यजाऽऽत्मसुमनिश्चयात्॥२६०॥
जन्ममृत्युजरादु गं, व्याधिदु म पुन भृशम्
आधि सर्प सम्बन्ध-जन्य दुग्गनुपाधिकम्॥ २३ ॥

·૩ - स्तिशर्मच पुत्राये, लक्ष्मीदारादिभिन च विद्यादिभिर्नास्ति, किञ्चिन्न वाद्यवस्तुभिः ॥२६२॥ हुनेन सुखैनाऽस्ति, प्रत्युत दुःखकृद् भवेत् वाकाययोगेन, ब्रह्माराधनतः सुखम् ॥२३॥ रता बाह्यमौख्याथै, सर्वत्र चक्रवर्तिनाम, लिता सत्यशान्तिनों, सत्यशान्तिनिजाऽऽत्मनि॥२६॥ यिकस्य शर्माशा-, सागरोऽस्ति भयङ्कर पारकोऽपि न प्राप्त पार यास्यसि नो ध्रुवम् ॥२६॥ डानन्दाप्तये यवत् , कल्प्यते नत्तु दुःखकृत्. 'यतेऽनुभव प्राप्य, तत्रकि परिभद्यसि ॥ २६६ ॥ मन्मानकीर्त्यर्थ, नामस्पप्रमोहतः उत्तन्न शान्त्यर्थ, स्यात्प्रत्युतच दुग्वकृत् ॥०६७|| ह्यानन्दाय ययच्च , क्रियते तत्त दुग्यकृत् यते मोहिना नणा, नच ब्रह्मसुपिणाम्, ०६८ टिकोटिमहोपाय, नित्यानन्दो न चाह्यतः त्मिन्येव सुग्व सत्य, वाद्ये त्व मा परिभ्रम धिया न सुम्ब सत्य, नच शान्तिरविद्यया. स्त्रेिभ्यो न सुखं शान्नि, विवादाच न जायते ॥ स्वरजस्तमोजन्य, सुख तु नेव तात्त्विकम् , स्वादिप्रकृतमिन्न, मात्मसुखं प्रवेदय भाऽशुभमनोवृत्ति-लयेनैव प्रकाश्यते. विकल्प सुखं सत्य, मात्मनःस्वनुभूयते न्तर्बहिश्च सर्वत्र, सुखमाऽऽत्मोपयोगिनः या सर्वदा नित्य, मस्ति भोगाप्तिमन्नग

·२४
"
॥ २७९॥
कामभोगादितोजात, सुप स्वप्नोपम मतम् ,
तत्रनो मुदति ज्ञानी, शुद्धोपयोगशक्तित
॥ २७४॥
काम्यस्पर्शपु मामुद्दा, ख्यादिरूपेपुमुद्य मा,
जडत्व स्पर्शम्पेषु, तेभ्य शर्म न जायते ॥ २७॥
सुयत्व न जडेवेव, तेभ्य शर्म कथ मरेत् ?
आत्मोपयोगतोज्ञात्या, ज्ञानी तत्र न मुद्यति ॥ २७६ ।।
आत्मायत्त मन स्याच्चे-दिन्द्रियाणि तथाऽऽत्मन'
वश्यानि तर्हि माधूना, मत्रैवमुक्तिसिहय
॥ २७७॥
रागद्वेपविनिर्मुक्त, सर्वमकल्पवर्जितम्
आत्मायत्त मन स्याच्चेन्, मुन्तिरत्रानुभूयते ॥२७॥
अहत्यतविनिर्मुस्त, लिगाध्यासविवजितम्
मन शुद्धोपयोगेन, भवेत् नत्र न सशय'
लोकमज्ञादिभिर्मता, अवधूता सुरपेपिण
उन्मत्ता इव ससारे, वर्तन्ते ब्रह्मदर्शिन
॥ २८०॥
आत्मगर्मनिमग्नाना, वेपाचारमतादिषु,
बन्धननैचोन्मत्त, व सर्वत्र वर्तनम्
॥ २८१ ॥
केपाचिनु भवेदेव, नानाशुद्धोपयोगिनाम् ,
जानाति ज्ञानिन ज्ञानी, गुप्त व्यक्तस्वयोधत'
॥२८२॥
लोकाचारविचारेण, विग्हा इच वर्तिन
ब्रह्ममग्ना महासन्नो, जायन्ते ब्रह्मदर्शिभि
॥२८॥
यायवेपादिभि सन्तो ज्ञायन्ते न कदाचन
उन्मत्ता आत्ममग्नास्ते, जायन्ते च स्योधत ॥२८४॥
आत्मोन्मत्तावताना, हृदि शुद्धेश्वरो महान्,
आवर्भूतोऽस्ति विज्ञाय, तेपा भक्तौ रतोभव ॥ २८५ ॥

·૨૫
देपरागादिभिर्मुक्ताः शुहाऽऽत्मानो मर्पयः
वीतरागा जिनाः शुभा, इ-वरा देहसंस्थिता. ॥ २८६ ॥
मत्यप्रकृतिसयुक्ता, ईश्वरा ब्रह्मरूपिणः
एतैः प्रबोधितो धर्मों, जैनधर्मोऽस्ति शाश्वतः ॥ २८७ ।।
सर्वज्ञा वीतरागा ये, तेहिं विश्वस्थदेहिनाम् ,
मुक्त्यर्थ स्थापितो धर्मा-जैनधर्मः स उच्यते ॥ २८८ ॥
त्यागिनां च गृहस्थाना, स्वाधिकाराद् द्विधाशुभः
गृहस्थरत्यागिभिः सेव्यो, जनधर्मः स्वमुक्तये ॥ २८९ ।।
जन्यधर्मपु सत्यं यत् , सापेक्षनयवोधत:
तत् मापेक्षतया प्राध, गीतार्थगुरुनिश्रया ॥ २८७ ॥
शुडोपयोगिना सर्व,-जगत् सम्यग्हमा सदा,
आत्मानन्दस्य हेत्वर्थ, सर्व सम्यक्तया स्थितम् ॥२८॥
निश्चयाद् व्यवहारायो, जैनधर्मो द्विधा सदा,
व्यवहारो न मोक्तव्यो, निश्चयदृष्टिधारिभिः ॥२८९॥
व्यवहारनयोच्छेदा, जनधर्मक्षयो भवेत्,
सघतीर्थक्षयश्चति, सर्वाहिद्भिः प्रभापितम् ॥२९॥
शुद्धोपयोगलाभार्थ, व्यवहारस्य हेतुता,
आत्मनो निश्चयोधर्म. शुनोपयोग आत्मनि ॥२९॥
आत्मन्येवाऽऽत्मनो धर्मः शुद्धोपयोग प्यते,
शुहोपयोगिना सर्व, विधमानन्टहेतरे ॥ २९२ ॥
आत्मानन्दोपयोगार्थ, निमित्त च जगवेद,
जानेजेयं जगत्मव, सुखाय स्वोपयोगिनाम् ॥२९३॥
बाधमयां सुखनास्ति, तद्यपि महेनवे,
ज्ञाने ज्ञेयतया भाति, ज्ञानात्सुखं निजात्मनि ॥२९४॥

·कामभोगादितोजात, सुग्वं स्वप्नोपम भतर
तत्रनो मुद्यति ज्ञानी, शुद्धोपयोगशक्तित'
काम्यस्पर्गेषु मामुद्य, स्यादिम्पेपुमुध मा,
जडत्व स्पर्शलेपु, तेभ्य शर्म न जायते
सुपत्य न जरेपेच, तेभ्य शर्म कथ मवेत
आत्मोपयोगतीजात्वा, ज्ञानी तत्र न मुग
आन्मायत्त मन स्याच्चे-दिन्द्रियाणि तथ
वग्यानि तर्हि साधूना, मत्रैवमुक्तिसिद्धर
गगटेपविनिमस्त, सर्वसकल्पवजितम्
आत्मायत्त मन स्यान्चेन्, मुक्तिरत्रानुभ
अहत्वतविनिर्ममत, लिगाभ्यासविवर्जि
मन शुद्धोपयोगेन, भवेत् नत्र न संशय
लोकमजादिभिर्मक्ता, अवधूता सुपित
उन्मता इव ससार, वर्तन्ते ब्रह्मदर्शिन
आत्मसर्मनिमग्नाना, पाचारमनादिए
पन्धननवचोन्मत्त इव सर्वत्र वर्तनम्
केपाचिन मदेव, नानाशुद्धोपयोगिता
जानाति ज्ञानिन ज्ञानी, गुप्त व्यक्तस्वर
लोकाचारविचारण विग्हा इव वर्तिन
नह्ममग्ना महामन्तो, जायन्ते नादशि
बाद्यवेपादिभि सन्तो, ज्ञायन्ते न कदा
उन्मत्ता आत्ममग्नास्ते, जायन्ते च स्व
आत्मोन्मत्तायधृताना, हदि शुडेश्वरो
आवर्भूतोऽस्ति विज्ञाय, तेपा भक्तौर

·ईश्वर. सपरब्रह्म,
,
"
आत्मशुद्धिर्भवेन्नैच, रागपक्षय विना,
रागद्वेपक्षयङ्करः
॥३०७॥
आत्मशुहोपयोगेन, रागद्वेपारिसंक्षय'
जीव' स्वय सशुहाऽऽत्मा, वीतरागो जिनः शिवः॥३०८॥
सरविवस्वरूपोऽस्ति, स्वाऽऽत्मा स्वपरपर्यवः
पूर्णानन्दमयं ब्रह्म, स्वाऽऽत्मान प्रेमनः स्मर ॥३०९॥
आत्मनो दर्शनेनव, सर्वतीर्थादिदर्शनम्,
जायते सर्वतीर्थाना, यात्राच धर्मकर्म व ॥३१०॥
आत्माऽई व्यापको भिन्नः, सर्वपुलपर्यवः
मनोऽसरयविचारेभ्यः, पृथक शुद्धाऽऽत्मनमराट् ॥३१॥
मनोमनोड्य धर्म, योद्धव्यं न जनः सह
मनोमनोवद्धर्मा-, भीना मोहमनीपिणः ॥३१२॥
रागद्वेषमयैः सबैं मनोवृत्त्युवर्मतः
व्याप्त जगदती ज्ञानी, सापेक्षदृष्टिधारका ॥३१३॥
मनोमतैर्विभिन्नास्यु, रात्मशुद्दोपयोगिनः
आत्मजाननयः सर्व, मनोमतविचारिणः ॥३१४॥
मनोमनोड्याः सर्वे, धर्माःस्युरात्मवेदिनाम् ,
सापेक्षदृष्टितः सत्य-, वर्माय साम्ययोगिनाम् ॥३१५॥
मनोमतविभिन्नाना, नृणामसरयधर्मिणाम् ,
आत्मधर्मस्य लाभार्थ, देयं स्याद्वादशिक्षणम्
रागद्वैपक्षयेनैव, शुद्धज्ञान प्रकाशते,
शुद्धाऽऽत्मज्ञानतः सम्यग्-सत्यतत्व प्रकाशते ॥३१७॥
अध्यात्मपरिभापाया, रागद्पमय मनः
कथ्यतेऽध्यात्मसामान्य-, ज्ञानिमि र्व्यवहारतः ॥३१॥

·॥ २९७ ॥
॥ २१९॥
॥३००॥
बाह्यान्तर जगमन, शुनस्मोपयोगिनाम् ।
ब्रामानन्दप्रद भूयान् , मृदाना दु बहेतरे
सर्वविश्वस्थलोकानां, भक्तिरमादिदानन'
कर्तव्या सर्वसाधूना, यधाशक्ति यदा तदा
आत्मशुढोपयोगाथ, सेवा मक्तिमसाधनम्
दयादानादिभि सेवा, कर्तव्या देहिना मदा
आत्मोपयोगिना किञ्चित् , क य नारतिष्ठते
मुत्त्यर्थं च तथा कर्म, कुन्ति न्यवहारत'
॥२८॥
मनोवाकाययोगाना, मुपयोग सुयोगिन'
उपकाराय कुर्वन्ति, शुहोपयोगजोविन'
उपग्रहोऽस्ति सर्वत्र, जीपाना च परस्परम्
उपग्रहप्रवृत्तिस्तु, जीवन्मुक्तसयोगिनाम्
सत्कर्म नेहपयन्त, कुरिन्ति पीतरागिण'
अत आदेहमहन्तो, विश्वजीवोपकारिण
अहता मार्गमालम्ब्य, ममान ज्ञानयागिन'
योग्य तत्मकुर्वन्ति, कम स्वपरामदम्
धर्मजातिक्रियावर्ण-, देशभेदायुपापित
निहित्य समाश्रित्य, प्रवर्तन्ते मुनीश्वरा'
अन्धश्रद्वात्ययाताना, विभिन्नधर्मिणाम्
उपकाराय वर्तन्ते, जैनाः शुद्वोपयोगिन
स्वोपयोगेन धर्मोऽस्ति, चन्धोऽस्ति मोरभावत
कर्मपन्ध कपायेन, मुक्ति माम्येन देहिनाम् ॥२०॥
रागद्वेषपरीणाम, ण्य ससारकारणम् ,
रागपारिहन्तणा,-मोक्ष ण्य करस्थित
॥३०॥
॥ ३०॥
॥ ३०३॥
॥ ३०४॥

·32
अनुलक्ष्य निजाऽऽत्मान, वर्तन्ते योग्यहेतुभिः
अविरोधो विरुद्धघु-, हेतुपु ब्रह्मवेदिनाम् ॥३५५॥
परस्पर विभिन्नपु, थाह्येपु धर्महेतुपु
प्रतक्रियाणा सापेक्ष-हेतुत्वमुपयोगिनाम् ॥३५६।।
मनोवाकायसवा, मात्त्विकान्नादिना तथा,
सात्त्विानुद्धियोगेन, शुब्रह्म प्रकाशते ॥३५७॥
उपादाननिमित्ता ये, शुहोपयोगहेतवः
स्वाधिकारेण ससेव्या, गीतार्थगुरुनिश्रया ॥३५८॥
श्रीचतुर्थगुणस्थान, मारभ्य स्वोपयोगताम् ,
आप्नुवन्ति जना ब्रह्म, शक्तीश्चात्मोन्नतिक्रमात् ॥३५९॥
कर्मणा निर्जरा वरव्य, श्वाल्पयन्ध प्रजायते
सम्यग्दृष्टिमनुष्याणा, मास्रवारम्भकारिणाम् ॥२६०॥
आत्मोपयोगिना नृगा, महिसा आन्तरा यत.
हिसाभार विनानव, हिमात' कर्मयन्यता ॥३०॥
आत्मोपयोगिना दोपा, नश्यन्ति पूर्णवेगत'
आत्मशुद्धिर्भवेत्तूर्ण, तत्र किञ्चिन्न मंशयः ॥३६२॥
आत्मोपयोगिनः मन्तो, गृहस्थाश्च विवेकतः
पहिरन्त मवर्तन्ते, मोक्षार्थ तत्मवृत्तयः ॥३६॥
गच्छादिमतभेदाये, कियादि वृत्तयः
तत्रोपयोगिनः सन्तो, मुद्यन्ति न कदाग्रहात् ॥३६४॥
मगच्छस्थिना मन्ती, गृहस्थाश्चोपयोगिनः
स्वसंगच्छक्रियावन्न समत्वान्मुक्तिगामिनः ||3341
सर्वगच्छक्रियादीना, तात्पर्यमाऽऽत्मशुद्धये,
क्रियादिमतभेदेषु, हिउयन्ति न समत्वतः ॥३६॥

·30
औत्मगिकापवादाभ्या, क्रियमाणेपु कर्मसु
प्रमो. स्मृतिप्रवाहोय-उपयोगः स दायते ॥४॥
शुद्धाऽऽत्मसस्मृते (रा, वर्तते या प्रतिक्षणम् ,
शुद्धोपयोग इष्य स, आत्मशुद्धिप्रदो महान् ॥३४४॥
सर्वकर्मविनाशार्थ, पृण शुहाऽऽत्मसस्मृति
धार्या प्रतिक्षण कर्म-, कुर्वनि कर्मयोगिभि ॥३४५॥
शुद्धाऽऽत्मश्रीमहावीर, स्मृति भृश सुरागतः
उपयोग प्रविज्ञेयो, हृदि धार्यो विवेकिभिः ॥३४६॥
आत्माऽऽह मचिदानन्दो, गुणपर्यायभाजनम् ,
इत्येय या स्मृति. संव, शुद्धोपयोग इप्यते ॥३४७॥
क्रियमाणेपु कायेंपु, प्रतिक्षण प्रभो स्मृति'
सोपयोगोऽस्लि विजेय, स्ततो मोहो न जायते ॥३४८१
धर्म्ययुद्धादिकार्येषु, प्रवृत्ता स्वाधिकारतः
शुद्धोपयोगिनो भन्या , फुर्वन्ति कर्मनिर्जराम् ॥३४९।।
त्यागिनश्च गृहस्थाये, स्माधिकारमवतका.
शुद्धोपयोगतो मुक्तिं, यान्ति तत्र न संशय ॥३५॥
क्षणमात्रमपि प्राप्स, उपयोग य एकश
मुक्तिमयश्य सो याति, सम्यग्दृष्टि स्वभावन ॥३५॥
परस्परविरहाना, वेपाचारादिकर्मणाम्
मापेक्षया निमित्तत्व, मात्मोपयोगिना भवेत् ॥५२॥
परस्परविरहत्व, धर्मनिमित्तामसु
मिध्याशा भदेव, मिथ्यात्वगोहपर्धकम् ॥३५॥
असग्यामतना, भिन्नामा म्वाधिकारत
आत्मोपयोगहेतुत्व, ज्ञायते जानिभि. सदा ॥३५४॥

·39
,
.
असख्यजातिविद्याना, ग्रन्थकोटिस्तु भूतले,
नत्पारमाऽऽत्मबोधेन, पार्यते स्वोपयोगिभिः॥४२७॥
दर्शनधर्ममार्गाणा, सर्वसत्यं निजाऽऽत्मनि,
विज्ञायचाऽऽत्मशुद्यर्थ, जैनधर्म प्रसाधय ॥४॥
पड़दन्यनवतत्त्वाना-, नयनिक्षेपभगतः
श्रहानपूर्वक ज्ञान, सम्यग्दर्शनमुच्यते-॥४२९॥
सम्यग्दर्शनलाभेन, मत्फला मसाधना,
निष्फलधर्मकृत्य स्यात्, सम्यग्दर्शनमन्तरा ॥४०॥
सम्यग्दर्शनमेवाऽस्ति, शुद्धोपयोगआत्मनः
मम्यग्चारित्रमेवाऽस्ति, शुहोपयोगआन्तरः ॥४३१॥
शुद्धोपयोगिनासर्व,-वाणीकायादिवर्तनम् ;
स्वर्गायमुक्तयेवास्या, तत्रकिञ्चिन्न संशयः ॥४३२॥
दया सत्यं तपादान,-मस्तेयंचापरिग्रह.
आत्मदृष्टिश्च सत्सेवा, शुद्धोपयोगहेतवः ॥४३॥
भक्ताना भावत' सेवा, प्रमाणिक प्रवर्तनम् ,
पारतन्यं न भोगाना, रोगादौ न च दीनता ॥४३४॥
साहाय्यदु:खभोकतृणा, मनीतिवर्जन सदा,
मत्याशेपु महारागः शुद्धोपयोगहेतवः ॥४३५॥
सर्वविश्वस्थजीवाना, मुपकारप्रवृत्तयः
सर्वथा मटिरात्यागो, मांसस्यपरिवर्जनम् ॥४३६॥
व्यभिचारस्य सत्यागो, दृष्टव्यसनवर्जनम् ,
पशुपक्षिमनुष्याणा, हिसात्यागो विवेकिता ।।४३७॥
चारित्रिणा महाभक्तिः स्थिरमजाक्षमाया'
इत्यादिसद्गुणोक्षो, वि-वस्थदेहिनाभवेत् ॥४३८॥

·4 A . सर्वपुद्गलतोभिनो, राग'शुद्धात्मन शुभ आत्मरागेण शुद्धात्म-, जानी ब्रह्मरसी भवेत् ॥४२७ आत्मपुद्गलसयोगा-दनादिकालतोऽशुभ. वैभाविकपरीणामो, वर्तते सर्वदेहिनाम् ॥४१६॥ वैभाविकपरीणाम,-नाशआत्मोपयोगत. आत्मोपयोगिना शुण्ड , परीणाम प्रजायते ॥४१७॥ आत्मानन्दस्य वाम्याचेत्, कामवृत्तिनिवारय, यत्रकामोनतनाऽस्ति, स्वाऽऽत्मारामोमवेदय-॥४१८ यावत्कामविकाराणा, पूर्णक्षयो न जायते, तावत् स्त्रीस्पर्शरूपेभ्यो, दरस्य सुयोगिभि ॥४.. पौद्गलानन्दवन्त स्यु, हस्था मुरयभावत आत्मानन्दस्य लाभार्थ-सम्यग्दृष्ट्या प्रवर्तकाः ॥ अविरता गृहस्था स्यु सम्यग्हाष्टप्रधारका. नताविरताजैना -शुहमम्यकन्यशालिनः ॥४२. सर्वकर्मक्षया ते, गृहस्थधर्मपालकाः पौद्गलानन्दभोक्तारो, हदिवासुग्वार्थिन. ॥४२ पौद्गलानन्दतोऽनन्त, मुस नित्य निजाऽऽर्मा तत्सुग्वाऽवासयेदृष्टि, हस्थाना प्रपर्तते ॥४२३॥ पौद्गलानन्दभोग-मुद्यताश्चगृहस्थिताः आत्मानन्दाऽप्तयेतेस्यु, देशविरतिधारिण ॥ शाताऽशाताप्रभोक्तार, आत्मशुद्यार्थमुदरता सन्तआत्मोपयोगेन, गर्तन्तेरतस्थिता ॥४. आत्मशुद्धोपयोगेन, तावतेपुमाम्यवान, जीवन्मुक्तोभवेज्ज्ञानी, मुच्यते धर्मसाधन । Lw NAM + PM HA है ·38 रोगादिजन्यदुःखेऽपि, ब्रह्मतत्त्वविचारिणाम् , आत्मोपयोगिनानित्य-, मानन्दोल्लासआत्मनि ॥४५॥ उपयोगेनवेत्तार-स्मार स्मार विचिन्तय, विस्मृत्यवाघभाव त्वं-, लीनोभवनिजात्मनि ॥४५२।। दृरीकृत्यममादास्त्व-शुहाऽऽत्मानस्मर द्रुतम् , एकमाऽऽत्माजगत्सार सत्यहदिमधारय ॥४५॥ सर्वसारस्थसारोऽय-, माऽऽत्मातत्त्वमसि स्वयम् सोऽहप्रज्ञानमाऽऽत्माऽस्मि, कालस्य कालजित्वहम् ॥४५४॥ वादाश्चप्रतिवादाश्च-कुर्वन्त: सर्वपण्डिताः आत्मसुख न सयान्ति, शुद्धोपयोगमन्तरा ॥४५५॥ दर्शनधर्मशास्त्राणा, मोहालोका परस्परम् , युयन्तिकर्मयध्नन्ति, यान्तिजन्मपरम्पराम् ॥४५॥ सर्वदर्शनधर्माणा, सारसत्यवदाम्यहम् , रागद्वेपक्षयः कार्यः कर्तव्यास्वाऽऽत्मशुद्धता ।।४५७॥ सर्वयोगादिसारोऽस्ति-ससाभ्यावीतरागता, आत्मोपयोगतासाध्ये, त्येवब्रुवन्ति पण्डिताः॥४५८|| मनोवाकायपावित्र्या-दात्मनः पूर्णशुद्धता, कर्तव्यासासताप्राप्या-, सत्यमेववदाम्यहम् ॥४५९॥ आर्या. स्थु सद्गुणः सर्च, सदाचार(वस्तले, मनोवाकायशुयाये-, स्वाऽऽत्मशुद्धिविधायिनः॥४३०॥ आत्मशुद्धिविनादेव-देवीभिर्भक्तदेहिनाम् , मुक्तिप्रदीयतेनैव, स्वाऽऽत्मनानिजमुहरेत् ।।४६१॥ जायतेनकदामक्ति, राविर्भूतगुणैर्चिना ईश्वरेणाऽपिनोदेया, सत्यमेतद्विचारय ॥४२॥ , ,

·36
मुक्तिमर्गश्च नारीणा, शदाणा लेनादेहिनाम् ,
पापकर्मपरित्यागात् , मद्गुणाचारतशव ॥४३॥
पापाचारविचाराणा, पश्चात्तापो भृशभवेत्
ईश्वरमार्थनायोगात् , पवित्राऽऽत्मास्वयंभवेत् ॥४४०॥
पूर्वोतसद्गुणाचार, जैनधों जगपये,
सर्वजातीयलोकाना, मुक्तिदोऽस्तिस्वभावत ॥१४॥
पापादु पसु धर्मात्, सर्वत्र विश्वदेहिनाम्,
इतिविज्ञायधर्माध, लीव वारय दुर्गुणान् ॥४४२॥
दुष्टव्यसनदासाये, दुर्गुणयेच जीवका
दुष्टप्रवृत्तिदामाये, मुक्तियान्ति न हिंसका ॥४४३||
विनेयस्तत्त्वजिज्ञासु, राईत सत्यपालक
शुद्धोपयोगयोग्य'सो, मृतासन्यश्चजीवति ॥४४४॥
सद्गुणैर्येच जीवन्तो, मृताये दुष्टबृत्तिभि
येचजीवन्ति मोक्षार्थ, शुद्धाऽस्मानोभवन्तिते ॥४४॥
अन तमात्मसामय, प्रादुर्भवतिचेतने,
आत्मोपयोगत पूर्ण, परन्नम प्रकाशते॥४४० ।।
वैभाविकपरीणामाद्, भिन्नो निजाऽऽत्मनि स्फुटम् ,
स्वाभाविकपरीणाम शुद्धोपयोग उच्यते ॥४४॥
वैभाविकपरीणामाद्, मिन' स्वाभाविकाऽऽत्मनि,
उपयोगपरीणाम-कुरुपत्र भन्यचेतन ॥४४८॥
सर्परिश्वसमाजाना, कल्याणायफलीमान्,
शुद्धोपयोग ण्यास्ति, मर्वथा मोक्षदायक ||४४०॥
सर्वदोपविनाशाय, ममद्गुणहेतवे,
कृत्स्नकर्मक्षयार्थच, शुद्रोपयोगमाचर ॥४५॥

·, , , सम्यभवानसम्यकत्व-लाभात्पश्चात्मकागते. अल्पकालेचिरकाले, चारन चाऽऽत्मन. स्फुटम् ।।४७६॥ स्वाऽऽत्मानंस्व परिजाय, शीघ्रमुत्तिप्ठजागृहि, स्थपर्यायगुणानात्व, माविर्भावकुरुद्भुतम् ॥४७६॥ आत्मनः पूर्णशुहिर्या, मैचसाध्या जिनोदिता साध्यलक्ष्योपयोगेन, स्वाऽऽत्मशुडिकुन्द्रुतम् ॥४७७॥ साध्यलक्ष्य हदिध्यात्वा, कर्तव्यकार्यमाचर। आत्मोत्साहेनवर्तस्व, प्रमादॉश्चनिवारय ॥४७८॥ प्रतिक्षणपरब्रह्म-, शुद्धरूपविचारय, भूया' शुद्धाऽऽत्ममग्नस्त्वं, विस्मृत्यमोहभावनाम् ॥४७९॥ निर्ममोभवसर्वत्र, दृश्याऽदृश्येपुवस्तुपु, नाऽहंकारीभव व्यक्त-, दृश्यादृश्येपु सर्वथा ॥४८०॥ साक्षिभावेनसर्वत्र, वर्तस्वस्वोपयोगत औपचारिककार्यपु, निर्लेपोभवयोधत ॥४८॥ मृत्युतानिर्भयीभृय-स्वाऽऽत्मनिनिर्भयंचर, जातस्यवपुपोनाशः स्वयंत्वमविनाशवान् ॥४८२॥ जातानाहिविनाशोऽस्ति, तेपाशोकनिवारय, आत्माऽसिसच्चिदानन्दः स्वस्वरूपंविचारय ॥४८॥ साधयस्वाऽऽत्मनः शुद्धि, चारय मोहवासनाम् जनान स्मारय सद्ब्रह्म-धारय स्वोपयोगिताम्-॥४८४॥ जीव ।। शुद्धोपयोगेन, नियस्व मोहभावतः विस्मर मोहभावॉस्त्व, मात्मरूपंच सस्मर-1॥४८॥ असरयमार्गा मोक्षस्य, सन्तिस्वाऽऽत्मोपयोगिनाम्, तेपामेकमपिप्राप्य-सिद्धाः सेत्स्यन्ति देहिनः ॥४८६॥ " ·देवस्यसद्गुरोभत्ता-स्वाऽऽत्मशुद्वि. प्रजायते. सेवाभाक्तपरीणामाद्-भवन्तिसात्त्विकागुणा ॥४॥ सेवाभक्तिपरीणामो, जायेनाऽऽत्मनआत्मनि, आत्मनाजायतेचित्ते-मात्त्विकमोहमिश्रक ॥४४॥ सेवाभक्तिपरीणाम. प्रशस्यमोहसयुत केवलज्ञानत पर, वर्तते सर्वधर्मिणाम् शुहाऽऽत्मन्दपदीपाग्रे, स्फटिका मदन था, तथामाविकमोहीय-मिश्रस्वाऽऽत्मिकमद्गुणा ॥८०६॥ स्फटिकेन यथादीपो, नावृता भवेत्तथा, सात्त्विकेभ्यो निजाऽऽत्मीय, गुणा स्यु वृनाःगल।४०७॥ आत्मशुद्धोपयोगेन, सेवाभात्यादिकारिणाम, सात्त्विका नवबन्धाय, मत्युतमुक्तिहेतरे ॥४६॥ मुक्तिप्रति समाधा, अत सात्त्विकसद्गुणा सात्त्विकसद्गुणादिना, ज्ञानाद्या आत्मसदगुणाः॥४६९॥ सात्त्विकगुणकर्मभ्यो, भिन्नोऽहं ज्ञानदर्शनी, तथाऽपिस्वान्यशुद्धर्थ, यतेऽस्तत्प्रसाधन ॥४७०॥ सात्त्विकगुणकर्माणि, साधनानिनियोधत, आत्मोपयोगतस्तानि, न्यापृणीहि यथातथम् ॥४७॥ मात्त्विकगुणकार्येपु, सम्यक्साधनबुडित मघर्तस्योपयोगेन-, स्वाऽन्योपग्रहहेतरे ॥४७॥ सात्त्विकगुणकर्माणि, पुद्गलाश्चचिशेपत स्वान्योपकारहेत्वर्थ व्यापृणीहिविवेकन ॥४७॥ आत्मोपयोगिनोलोका , साधनसाध्यदिन यथायोगमवर्तन्ते, सम्यपिश्चारलोफिन ४७४॥ . ,

·पश्चात्तापोडास्त दोपाणा, गुणानामनुमोदना,
सर्वसधस्य दासाऽनु,-दासोऽहमुपयोगवान् ॥४५॥
दासोऽहं सर्वसाधूना, साध्वीनाच विशेषतः
तत्कृपया मनुहारो, भूयात्तत्मार्थयाम्यहम् ॥५००॥
सर्वसघस्य सेवाया, स्वार्पणभाववानहम् ,
आत्मशुहोपयोगार्थ, यते निष्कामभक्तितः ॥५०॥
आत्मनोगुणदोषाणा-, कर्तव्यंच निरीक्षणम्।
पश्चात्तापादियोगेन-, कर्तव्या चाऽऽत्मशुहता ॥५०२।।
गुप्ताव्यक्ताश्चयेदोपा, हर्तव्या पूर्णयत्नतः
दोपाभवाय मोक्षाय, गुणाज्ञेया विवेकनः ॥५०॥
गुणा निजाऽऽत्मनोरूपं, मोहस्पंतु दुर्गुणा.
दोपवृन्दविनाशेन, स्वाऽऽत्मशुद्धिकुरु द्रुतम् ॥५०४॥
मुक्तिःकदापि नस्याद्धि, रागद्वपक्षय विना,
अतोरागादिदोपाणा, नाशाय त्वं यतस्वभोः ॥२०॥
दोपप्रमादनाशार्थ-, माऽऽत्मरूपं विचारय,
गुणान्व्यक्तान कुरुप्यत्व, प्रमादं मा कुरक्षणम् ॥५०६॥
गाडिको यथा सर्प-विषमुत्तारयेद् द्रुतम् ,
जाडगुलीमन्त्रयोगेन, जानी मोहविप तथा ॥५०७॥
शुद्धोपयोगमन्त्रेण, मोहाहेर्विपमुत्तरेत्,
ब्रह्मविभवतिव्रह्म निर्भयोब्रह्मविज्जन ॥५०८॥
अग्निरूपा भवेन्नून, मग्नियोगेन वर्तिका,
शुहाऽऽत्मभावनालीन. शुद्वाऽऽत्माजायते तथा ॥५०९॥
यथाऽऽत्मकथन तद्वद्, वर्तन शक्तितो भवेत्
तदानिजाऽऽत्मनःशुद्धि, स्तथा मुक्तिश्च जायते ॥५१०॥

·,
सम्यकत्वदर्शनन्यक्त, माऽऽत्मोपयोग इप्यते
आत्मोपयोगिना सर्वे-मार्गा मोक्षाय भाषिता ॥४८॥
सम्यक्त्वदर्शन प्राप्य-, मा प्रमाद कुरप्पभोः
आत्मन् ॥ शुहस्वरूपते, चिन्तय स्वस्थिरोभव ॥४८८॥
सत्याऽऽसत्यच विजाय, मा मुहा मोहकमणि,
असत्ये वर्तमानोऽपि, तत्र सत्य न वेदय ॥४८९॥
सम्यग्दृष्ट्या प्रविज्ञाय, स्वाऽऽत्मधर्म रनिं कुर
प्रारब्धकर्मभोगेपु, रति मा कुरु चेतन ॥ ॥४९०।।
वैषयिकरतित्यरुत्वा, शुडाऽऽत्मनि रति कुर,
पवित्राऽऽत्मा भनस्पष्ट, परव्राममयोभन ॥९॥
सम्मीरय सागर बिन्दु, यथाधिस्पताभजेत्
तथा परात्मतां प्राप्य, स्वाऽऽत्मामिद्धो भवेत्स्वयम् ॥४०२॥
मनोवाकायजान दोपान , वारय निजशक्तित.
धारय सद्गुणान् सर्वान् , जीव ! स्वाभाविकगुण ॥४०३.
सन्त्यज्य दुर्मति दुष्टा, सन्मति भज भावत
शुभाशुभरिपाकेपु, हर्प शोकञ्च सत्यज ॥४९॥
फर्माधीना जगजीया, मित्राणि शत्रयो न ते,
आत्मोपयोगभावेन, सर्वजीवान् क्षमापय ॥४९॥
रागद्वेषौ न मे सर्व-, विश्वस्मिन् देहिनः प्रति
उत्थितोऽह स्वमुत्त्यर्थ, समोऽह सर्वदेहिपु ॥४९६॥
परब्रहमपदाऽवाप्त्य, मनोवाफायसाधन
त्थितोऽहंपरप्रीत्या, सद्गुरु कृपयाभृशम् ॥४९७॥
परब्राममहावीर-कृपा याचे स्वमुक्तये,
सतां कृपाकटाक्षण, मदुद्धारो भवेद् ध्रुवम् ॥४९८॥

·४५ इलापुत्रोगतो मुक्ति, माऽऽत्मनोभावनायलात्, आत्मशुद्धोपयोगेन, आपाढ केवलीप्रभुः ॥५२३॥ आत्मभावनया मुक्ति, मनन्ता. सलुलेभिरे, भावनारूढजीवाना, शुद्धोपयोग आन्तरः ॥५२४॥ दानादिधर्मकार्याणि, न फलन्ति च ता विना, शुभाच्छुहा प्रजायेत, भावना मुक्तिदायिनी ॥५२५॥ आत्मोपयोगदातृत्वे, भावनाया मयलम् , चाह्यक्रियाविनाभावाद्, यथायोग फल भवेत् ॥५२६॥ आत्मनःशुद्धपर्यायाः सिद्धाऽऽत्मादिप्रभेदत' ज्ञातव्या उपयोगेन, सद्गुरुयोधयुक्तिभिः ॥५२७॥ अर्हन्नस्तिनिजाऽऽत्मैव, सिद्धआत्मवशाश्वतः आचार्योऽस्तिनिजाऽऽत्मैव, स्वाऽऽत्मैववाचकमभुः ॥२८॥ साधुरस्तिनिजाऽऽत्मैव, स्वाऽऽत्मैव परमेछिराद्', शुद्धदर्शनमाऽऽत्मय, ज्ञानमाऽऽत्मैव सर्वथा ।५२९॥ स्वाऽन्यप्रकाशकंज्ञान, ज्ञानेनाऽऽत्माप्रलक्ष्यते, स्वभाव आत्मनो मुल्यो, ज्ञान ब्रह्मैवसर्वदा ॥५३०॥ निजाऽऽत्मैवाऽस्तिचारित्र, रमण स्थैर्य माऽऽत्मनि, शुद्धोपयोग एवाऽस्ति, चारित्र कर्मनाशकम् ॥५३१॥ आत्मयीय निजाऽऽत्मव, वर्तते तन्निजाऽऽत्मनि, आत्माऽमदत्यप्रदेशेषु, पर्या गुणशक्तिदम् ॥५३२॥ निजाऽऽत्मैव तपो योभ्य, सर्वेच्चारोधकमहद्, कर्मणा निर्जरायेन, भवेन मुक्तिप्रदायकम् ॥५३३॥ गुणाश्चमर्वपर्याया, अनन्ता आत्मसस्थिताः स्यादाऽऽत्माऽभेदतस्तेपा, मस्यंजानन्तिपण्डिता. ॥१३॥ , ·, , , पालनंच प्रतिज्ञायाः पूर्णशुद्धाऽऽत्मसंस्मृति चतुर्विधमहासंघ-, सगसेवामवर्तनम् ॥५११॥ निरुपाधिदशामाप्ते, हेतृनामवलम्यनम् वायसङ्गेपुनि सङ्ग-, वर्तन मान्तरं कुरु ॥१२॥ आत्मपश्वदशाप्राप्त्य-मोरकृत्सगवर्जनम्, यथायोग्य प्रकर्तव्य, यत्रतत्रयदातदा ॥१३॥ शुद्धाऽऽत्मभावनावेगा-दाविर्भायो निजाऽऽत्मनि, आत्माऽऽनन्दसमुद्रस्य, जायतेऽनुभवोहृदि ॥१४॥ प्रतिक्षण हदिव्यक्ता, कर्तव्या ब्रह्मभावना, यत्रतत्रसदाभाव्य' शुद्धाऽऽत्मा ध्यानयोगतः ॥५१५॥ सद्गुरुभक्तिसेवाये, रात्मपातो न जायते, निपातोऽपिनभक्ताना, गुर्यादिभक्तिकारिणाम् ॥१६॥ दोपान मुक्त्वा निजाऽऽत्मान, प्रति क्रमणयोगत आत्मशुद्धिर्भवेत्तूर्ण, तत्रमग्नोभवस्वयम् ॥५१७॥ सद्गुणाना प्रकाशाय, दोपाणानाशहेतवे, यद्योग्यतत्मानन्य, योग्योपायर्यथातथम् ॥५१८॥ आत्मनिभवमग्नस्त्व, पूर्णप्रीत्याभृश स्वयम्, आत्माऽनुभवसमाप्त्या, निर्विकल्पो भविष्यसि ॥१९॥ शुहाऽऽत्मान विनाान्यान, सङ्करपॉस्त्य भृशत्यज सर्वथाऽऽत्मोपरिप्रेम-, धारयोत्साहवीर्यत ॥२०॥ यादग्भागोभवेवस्य, फलतस्याऽस्तितादृशम्, आत्मशुद्धोपयोगेन, फलमुक्तिर्निजाऽऽत्मन ॥२२॥ आत्मभावेनमोक्षोऽस्ति, भव्याना भावनायताम्, भरताद्या गतामुक्ति, माऽऽत्मनो भावनावलात् ।।०२२॥

·४७ . अनादिकालसयोग, आत्मनः कर्मणो द्वयोः आत्मा निजाऽऽत्मभावेन, कर्महन्ता स्वयंभवेत् ॥५४७॥ सर्वशक्तिमयः स्वाऽऽत्मा, दैन्यं किञ्चिन्न धारय सर्वशक्तिप्रकाशार्थ, यतस्व पुरुषार्धत ॥५४८॥ आत्मोल्लाससमुत्साहा, ज्जीव ' शुद्धाऽऽत्मनिस्वयम् । आत्मानन्दरसास्वाद, कुम्व स्वाऽऽत्मभावतः ॥५४९॥ आत्मानन्दाऽमृतपीत्या, भवमग्नो निजाऽऽत्मनि, सर्वसाधनतः साध्य, माऽत्मानन्दस्यजीवनम् ॥५५०॥ स्वलक्ष्ये निश्चित ध्येयं, पूर्णानन्दरसोधेः कर्तव्यं सर्वथा पानं, त्यकत्वा मोहविष द्रुतम् ॥५५१॥ मनः स्वगों मन:श्वभ्र, ससारो मन एवच मोहरूपं मनो जित्वा, मुक्तो भवति चेतनः ॥५२॥ मनोनाशाद्भवेन्मृत्यु मोहादि कर्मणा द्रुतम् । मोरक्षयेन मोक्षोऽस्ति, मोक्षेऽनन्तं सुस सदा ॥५५३॥ पर्यायाणागुणानाञ्च, व्यक्तभावोऽस्तिसिद्धता, सन्तरतेव्यक्तिरूपेण, भवन्ति गुणपर्ययाः ॥५५४॥ व्यक्तीभवन्तिनाऽसन्तः सन्तोव्यक्ताभवन्तिते, नाऽसतोजायतेसत्त्वं, सतोऽसत्त्वं न जायते ॥५५॥ गुणा अनन्तपर्याया, आत्मनिसन्ति सत्तया सद्भ्यः सामर्थ्यपर्याया, अनन्ता व्यक्तभावतः ॥५६६॥ आत्मा सामर्थ्यपर्याय-, व्यक्तीभावात् भवेत्प्रभुः सिद्धोबुद्धोजिनेशाऽऽत्मा, स्वयम्भुर्भगवान् विभु ॥१७॥ अव्यक्त सत्तया स्वाऽऽत्मा, व्यक्तोऽव्यक्तगुणादिभिः अव्यक्ताः सन्ति सव्यक्ताः पर्यायाश्वगुणा निजे ॥१५॥ ,

·आत्मन' सद्गुणा सर्वे, स्वाऽऽत्मस्पा अनादित.
सत्तातो विन्यमानास्ते, भवन्ति व्यक्तरूपिणः ॥५३॥
आत्मशुहावभावेन, मोक्षोऽस्तीति विनिश्चितम् ।
रागद्वेपरिभान, समारोऽस्तोति निश्चितम् ॥५३६॥
जीवनस्वाऽऽत्मभावेन, मृत्युमाहेन निश्चितम्
जीवनं मरण ज्ञाला, प्रमाद मा कुरप्पभोः ॥५३॥
मुक्तिराऽऽत्मनि विज्ञेया माऽन्यत्रत्व परिभ्रम,
आत्मन्येवनिमंराज्य, पाघराज्येपु मामुर ॥९३८॥
स्वाश्रयेणव जीन "वमा जीर!! त्व पराश्रयात्,
पारतन्य महामृत्युः स्वातन्त्र्यमाऽऽत्मजीवनम् ॥३१॥
स्वाऽऽत्मन्येवसुग्वं सत्य, दुग्वं हि जटमोरत
आत्मानमन्तराकोऽपि, कदाचिनाऽस्तिशर्मवान् ॥०४०।
आत्मनोरिपुरात्मैव, रागद्वेपादिसयुत
आत्मनो मित्र माऽऽत्मास्ति, साम्येन कर्मनाशकृत् ॥५४
आत्मनो धन्धुरात्माऽस्ति, मैन्यादिभावसयुत ।
आत्मन ईश्वर स्वाऽऽत्मा, जानचारित्रमयुत ॥५४२॥
आत्मन सर्य आत्माऽस्ति, शुहनत्यप्रकाशवान् ।
आत्मनश्चन्द्र आत्माऽस्ति, गमसवेगमयुतः ॥५४३॥
कर्मकर्ता निजाऽऽस्मास्ति, कमभोक्ता तथाऽऽत्मराट,
कर्महानिजाऽऽत्माऽस्ति, पहोमुक्तोऽस्त्योक्षया ॥५४
अनन्तशक्तिमान् द्याऽऽत्मा, निजाऽऽत्मशक्तियोगत'
अनन्तशक्तिमत्कर्म, पोद्गलिकक्रियायलात् ॥४५॥
कुत्राऽपिवलयको कुत्राप्याऽऽत्मा पली भवेत्,
ज्ञानमाम्यबलोपेत, आत्मा कर्मारिनाशकृत् ॥ ४६॥

·सम्यग्दर्शनलब्धारो, सर्वदर्शनधर्मतः
सत्यगृहणन्ति साक्ष-, दृष्ट्या जनाः शिवार्थिनः॥१७॥
सम्यग्दृष्टि हदि प्राप्य, पश्चाद् भूत्वोपयोगिन.
स्वाऽन्यलिने पुसिद्धाये, सेत्स्यन्तिते च सर्वथा ॥५७२॥
सम्यग्दर्शनसम्प्राप्त्या, प्रादुर्भवति चेतने,
शुद्धोपयोगसामथ्र्य, सर्वकर्मविनाशकम् ।।१७३॥
अनेकान्तमताऽम्भोधिः सम्यग्दृष्टिजनोऽस्तिय.
सर्वधर्मस्थमर्माणि, जानाति माध्यलक्ष्यवान् ॥५७४॥
स्थाद्वादनयसापेक्षा, ज्जिनादे सर्वदर्शनम्
माति मया परिज्ञातं, स्याद्वादमययोधत ॥१७॥
सर्वदर्शनसत्याश-, दर्शक जैनदर्शनम्
सर्वकदाग्रान्मुक्त, शुहोपयोगदर्शकम् ।।५७६॥
म्णद्विसत्यवोधेन, सर्वविश्वकदाग्रहान्
सर्वदर्शनसद्रूपं, जयताज्जैनदर्शनम् ॥५७७॥
जैनदर्शनमाऽऽत्माऽस्ति, स्वाऽऽत्माऽहजनदर्शनी.
जिनश्चजैनस्पोऽह, साध्यसाधनभावत ||०७८॥
मुत्यर्थयोजिनैदिष्टो, जैनधःसउच्यते,
आदर्शध्येयरूपोऽस्ति, पूर्णाऽऽत्मशुद्धिकारकः ॥५७९॥
आत्मनःपूर्णशुद्यर्थ, जैनधर्मोऽस्ति साधनम्,
द्रव्यभावारिजेतारो, जना जिनाऽनुयायिनः ॥८॥
जैनास्तु साधकाऽऽत्मानो, मोहनागनतत्परा
रागद्वेषविजेतारो, केवलज्ञानिनो जिना' ५८१।।
जैनधर्मों जिनो जैन, आत्मैवचाऽऽत्मपर्यवाः
आत्मन शुद्धपर्याय-, सिहरूप मुपास्महे ॥५८२॥

·आत्मनोऽनन्त सामथ्र्य, मात्मन्येवस्फुट भवेत, फायादिमिश्रवोर्यास्त, भिन शुद्ध मरवलम् ॥००९।। आत्मवीर्यणदेम्य, सन्ति कम्पादिका क्रिया आत्मान मन्तरादेही, मृतो भाति निश्चल, ०६०॥ आत्मानमन्तरादेहे-, ज्ञाता कोऽपि न विद्यते, देहस्थोऽपि न दहोऽसौ, देहोमे जानवॉश्चस ॥५०॥ म्थूल उशश्चमेदेहो, जाता भिन्नोऽस्तिदेवत. गृहाद्गृहीयथाभिन्न, स्तथाऽऽत्मादमस्थित ॥६२|| देहयोगेन यो देही, नष्टे देहे न नश्यति आन्माऽस्तिदर्शनज्ञान-, चारित्रगुणवानस्वयम् ॥१६॥ आत्मान मदरख्ययाऽनन्ता, भिना. प्रनिशरीरिण अनादिकालत कम-, मशिन' शाश्वताऽ यया. ०६॥ सर्वकर्मविनाशायो जीवो मुक्तो भवेत्प्रभु. आत्मा पराऽऽत्मता याति, सिहोवुद्धी भविभुः ॥९६५ स्वर्गार्थ न शुभ कर्म, काभयेयवहारत मर्वजीवोपकाराय, करोमिस्माधिकारत' ॥२१॥ सर्ववेदादिशास्त्राणा, सारोऽस्तित वदाम्यहम् । आत्मशुद्धि प्रकर्तन्या, रागद्वेषविनाशत ॥५०७) मर्वविश्वस्थधर्माणा, शास्त्राणा मर्म वेयरम्, पुण्य स्वर्गाय मुत्तयथै, पापस्यानरकायच ॥६॥ सर्वदर्शनमारोऽस्ति, मनोवाकायशुहित' आत्मशुद्वि प्रकर्नया, वदामीतिमुनिश्चयात् ॥९॥ सर्वदर्शनशास्त्रेपु, यत्सत्यतत्ममाचर, स्याद्वाददृष्टित.सर्व-, सत्याशान् यान्ति योगिनः ||५७० ·પર जात येन स मुक्तः स्यात्, सम्यग्दर्शननिश्चयात्, आत्मोपयोगलीनत्वं, प्राप्यते ज्ञानयोगिभिः ॥५९५॥ मोहादिसर्ववृत्तीना, लयो मोक्षो भवेत् खलु, महावीरस्यनाम्नात्वं, धीरे लीनो भवद्रुतम् ॥५९६॥ स्वयंभव महावीरो, वीराद्वीरः प्रकाशते, सत्तया-ऽत्ममहावीरो, व्यक्तःसो भवति भुवम् ॥५९७॥ सत्त्वरजस्तमोवृत्ति, मोरमकृतिरेवसा, प्रकृतेभिनमाऽऽत्मान, पुरुषमेव बोधत ॥१९८॥ आत्मनोऽसइख्यनामान, तैराऽऽत्मानंविचारय, त्वत्तः प्रकाशते विश्व, स्वाऽऽत्मानंविहिसत्प्रभुम् ॥५९९।। मां नय तमसो ज्योतिः परब्रह्मजिनेवर ॥ आत्माते निजाऽऽत्मान, मलक्ष्यो नव लक्ष्यते ॥६००॥ आत्मोपयोगतोलल्योऽ-लक्ष्य आत्मा निजाऽऽत्मना अनुभवी विजानाति, स्ववेयोऽह चिदाऽऽत्मना ॥३०॥ आनन्दज्ञानरूपोऽस्ति, मर्यजीवस्तथाऽऽत्मनः जाता आत्मोपयोगेन, शुद्धनिश्चययोधत. ॥३०२॥ एकाऽऽत्मा संग्रहेणस्या, चित्सत्तात. प्रवेदक. आत्मसत्तोपयोगेन, सद्वाक्य प्रवेम्यहम् ॥३०३॥ सिद्धदेवसमाः पूर्णा, आत्मान' सन्ति सत्तया, आत्मोपयोगतः सिदो-भविष्यामि न सशयः ॥६०४॥ गच्छादिसम्प्रदायाना, चर्चासु न पतेत् सुधीः मर्वगच्छेपु मोक्षोऽस्ति, साम्योपयोगतो ध्रुवम् ॥६०५॥ गच्छादिमतभेदाना, मोहान्मुक्तिन जायते मुक्ति कपायमुरुत्याऽस्ति, साम्यात् कपायमुक्तता ६०६॥ , ·सर्वदर्शनरूपाऽऽत्मा, दर्शनान्याऽऽत्मनःस्फुटम् श्रुतज्ञानस्य पर्याया, मिथ्यासम्यस्वरूपिणः ॥५८३॥ साधिते जैनधमेस्यु सर्वधर्माः प्रसाधिता' सर्वेधर्मा प्रगच्छन्ति, जनधर्म प्रति ध्रुवम् ॥५८४॥ सर्वदर्शनपर्याया. संस्पृष्टास्त्याजिताश्चये, केवलज्ञानलाभेन, मजायन्ते न ते पुन ॥२८॥ आत्मन क्षायिकाद् भावात, केवलज्ञानदर्शनम्, प्राप्तेरनन्तर स्वाऽऽत्मा, परमाऽऽत्माध्रुवभवेत् ॥५८६।। शुद्धमज्ञासुपुम्णय, भक्ति रिडवसात्त्विकी, पिगलय स्थिरप्रज्ञा, मेग्दण्डोऽस्ति धीरता ॥५८७॥ पदस्थानकस्ययचक्र, पट्चक्रतन्निजाऽऽत्मन' सम्यरुचारित्रमेवाऽस्ति, ब्रह्मरन्धानजाऽऽत्मनि ॥५८८॥ अन्तराऽऽत्मा निजाऽऽधार-, चक्र मध्याऽऽत्मभावत' स्वाऽधिष्टान स्थिरज्ञान, ज्ञेय माऽऽत्मोपयोगत ॥५८१।। मणिपूरकचक्रस्यात्, सम्यग्ज्ञान प्रतिष्ठितम् , धर्मध्यानतु टचक्र, कण्ठचक्र श्रुतमद् ॥५००॥ दर्शनज्ञानचारित्र, मेधाऽस्ति त्रिपुटी शुभा निर्विकल्पोपयोगोऽस्ति-, ब्रह्मरन्धस्थितमह ॥५९१॥ पाणायामस्तु सो योध्यो, मार्गानुसारिसद्गुणा' नेतिश्चित्तस्यसशुद्धि, धोति सेवेव सात्त्विकी ॥५९२॥ यस्तिरेवगुरोर्योधो, नौलिकमेव सन्क्रिया पट्चक्रदेवदेव्यस्तु, स्वाऽऽन्तरा आत्मवृत्तय ॥५९३॥ ज्ञानयोगी विजानाति, पधास्थानकमाऽऽत्मन आत्मोपयोगत पद्धा-, स्थानकचक्रमाऽऽत्मनि ॥५९४॥ , ·निविपोऽस्ति यथा सपों, दशन् नाऽन्यविनाशक सम्यग्दर्शनवानजीव, स्तथास्याऽन्याऽविनाशकः ॥१०॥ पश्चेन्द्रियर्भवेद्भोगी, सम्यग्दर्शनवान् जनः आत्मशुहोपयोगेन, स्वाऽल्पबन्धश्च मुक्तये ।।82011 पशूना रक्षण कार्य, पक्षिणाञ्चविशेषतः यतना मर्वकार्येषु, कार्य स्ववीयरक्षणम् ॥२१॥ अन्नजलश्ववस्त्रञ्च, देयं तदथिने शुभम्, यत्काले यच्चयोग्यं स्या, त्तदेय मुक्तिकामिभि ॥६२२॥ मनोवाकाययोगाना, बलवृद्धिश्वरक्षणम् , आरोग्यहि सदारख्यम् , नारीभिश्चनरर्युवम् ॥६२३॥ आत्मशुद्धोपयोगाय, आन्तरा बाह्यशक्तयः प्राप्तव्याः सर्वधोपाय, वैद्वयुवकवालः ॥२४॥ आजीविकादिसद्यन, र्याद्यदेहादिजीवनम् , धार्यसर्वजनः सम्यग्, शुद्धोपयोगहेतवे ॥३२॥ देहादिजीवनोपाय, र्जीव्यस्वाश्रयिभावत' स्वतंत्रजीवनंधार्य, निर्दोपमाऽऽत्मशुहिकृत् ।।०२६॥ क्षात्रकर्मचसद्विद्या, कृपिक्पारकर्मच, सेवा चेतहस्थैहि, जीव्यमाऽऽत्मोनतेः कृते ॥२७॥ आन्तरजीवन पोप्य, प्रामाण्यस्वोद्यमादिक जात्मोपयोगशुह्यय, सत्त्वजीवनकारणम् ॥२८॥ रोगिभ्यऔपधादीना, दान शक्त्यऽनुमारत. विद्यादानञ्च बालेन्यो, देय माऽऽत्मोपयोगिभिः ॥२०॥ गृहाऽऽगतस्रसत्कारः कर्तव्यो भोजनाऽऽदिभिः आपत्कालेचदुर्मि, कर्तव्य लोकपालनम् ॥६६०) , ·, स्वगच्छेन्यवहारेण, वर्तिना समभावतः कपायमुक्तितो मुक्ति, भवेत्तत्र न सशयः ॥६०७॥ श्वेताम्बरमतेमुक्ति, स्तथा दैगम्बरे मते, सर्वकपायमुक्ताना, समशुद्धोपयोगिनाम् ॥६०८॥ वैष्णवानाच शवाना, यौहाना सोस्निधर्मिणाम्, महमदीयलोकाना, भवेन्मोक्ष. समत्त्वत ॥६०९॥ रागद्वेषपरीणाम-, कपायत्यागमन्तरा, सर्वधर्ममनुष्याणा, मोक्ष' कदाऽपिनोभवेत् ॥६१०॥ उपयोगेन धर्मोऽस्ति, बन्धोऽस्ति परिणामत. अधर्मोऽनुपयोगेन, क्रियातः कर्मवन्धनम् ॥६११।। कर्मयन्धनकौस्याद्, रागद्वेषयुता क्रिया, फर्मवन्धनमरुत्यर्थ, क्रिया स्वाऽऽत्मोपयोगिनी ॥१२॥ सम्पपदर्शनयुक्ताना, प्रशस्यपरिणामत. अल्पोऽस्तिकर्मणाबन्धो, जायते निराभृशम् ॥६१३॥ स्वल्पदोपमहाधर्म, विज्ञाय सर्वकर्मसु, सम्यग्दर्शनिर्जनाना, वर्तनश्च भवेत्सदा ॥६१४॥ त्यागिनाचगृहस्थाना, सम्यग्दर्शनधारिणाम् , आत्मोपयोगिना सर्वा. प्रवृत्तयश्च मुक्तये ।।०१५|| सम्यग्दर्शनयुक्ताना, पारम्पर्येण मुक्तये, गार्हस्थ्ययोग्यकमाणि, भवन्त्याऽऽत्मोपयोगिनाम् ॥१६॥ पञ्चवर्णीयमृगोक्ता, गट्ग्व' स्वपरिणामत. स्वयचेतो भवेन्नून, तथा सम्पत्त्यवानजन ॥६१७॥ सविपोऽस्तियथा सपों, लोकाना प्राणनाशक तथा मिथ्यात्वयुक्तोऽस्ति, जीव स्वाऽन्यविनाशक।६१८ ·, चिकायदाध्येये, परब्रह्मणि जायते तदाऽऽस्माऽऽनुभवास्पष्टो, हृद्येव वेदितो मया ॥४॥ दृष्टिंसंस्थाप्यनाभौये, हृत्पद्मेच स्थिराऽऽत्मना ध्यायन्ते ब्रह्मभूतास्ते, भवन्ति ब्रह्मदर्शनात् ॥६४४॥ साक्षात्कारः परायास्या, नाभौत्राटकयोगतः आत्मपार न सयाति, वैग्वरी शब्दशक्तितः ॥६४५॥ सर्ववाचो निवर्तन्ते, ब्रह्मणोऽनुभवे स्फुटम् , अनुभवः परायास्याद्, ब्रह्मलीनमहर्षिणाम् ॥४६॥ आत्मोत्थितापराभापा, स्वाऽऽत्मज्ञानाऽवगाहिनी, सत्यमकाशतेब्रह्म, वखर्या नैव वर्ण्यते ॥६४७॥ नाभौसयमकारो, ब्रह्मरूपं विजानते; हदिसयमफर्तारः पश्यन्तीपारगामिन, ॥४८॥ कण्ठेसंयमकर्तारो, मध्यमापारगामिनः योगाऽनुभविनासन्तो, भवन्तिवमरूपिणः ॥६४९॥ स्वाऽधिष्ठानेतथाऽऽधारे, चक्रेचमणिपूरके चक्षुपोर्नासिकाऽग्रेच, देयादृष्टिनिजाऽऽत्मनः ॥५॥ दृष्टिधृत्वाभ्रुवोर्मध्ये, ब्रह्मज्योतिःमलोकनम्, त्राटकदृष्टितोध्येय, ब्रह्मज्योति प्रकाशते ॥६५॥ ब्रह्मरन्मनोधृत्वा, तत्राऽऽत्मन. प्रधारणम, कर्तव्यसविकल्पेन, पश्चात्यानिर्विकल्पता ॥६५२|| पिण्डस्येनपदस्थेन, रूपस्थेननिजाऽऽत्मन. ध्यानेनसत्परज्योति, ब्रह्मपश्यन्ति योगिनः ॥५३॥ निर्विकल्पंपरब्रह्म, ब्रह्मरन्द्र विचिन्तयेत्, अन्यन्न चिन्तयेत्किञ्चि, निर्विकल्पोभवेत्ततः ॥३५४॥ , , ,

·सरिवाचकसायना, वैया-त्य सुमावत
कर्तन्यश्च तथा सेवा, भक्तिराऽऽत्मोपयोगिभि' ॥३३॥
दानाराऽऽत्मशुहि स्या, तथा सद्गुरुसङ्गत
प्रादुर्भवति मोक्षार्थ, माऽऽत्मोपयोग आन्तरः ६३२॥
जातेलिङ्गस्यलक्ष्म्याश्च, देशस्यमोवृत्तिभिः
धर्माऽभिमानवृत्त्याच, मोक्षोनृणा न जायते ॥३३॥
आत्मनिगुणपर्याया., सत्तात मन्त्यनादितः
सन्नोये कर्मणोनाशा, दाविर्भूता भवन्ति ते ॥३४॥
आत्मनोगुणपर्याय-, व्यक्तये हेतवश्चये,
तेपा सदुपयोगेन, स्वाऽऽत्मा सिहोभोत्स्वयम् ॥६३५॥
स्थावरतीर्थयात्राभि, राऽऽत्मशुद्धि प्रजायते
जनमतीर्थयात्राभि, राऽऽत्मशुद्विभवेद्भुतम् ।।३३६॥
२० अर्थमन्त्रजाग्न, चित्तशुद्धिर्भवेम्बलु,
ही अहमहावीर-, जापात् कर्मक्षयो भवेत् ॥६३७॥
आत्मोपयोगसिद्ध्यर्थ, भन्यैश्च पित्रिपूर्वकम् ,
मन्त्रजाप सदाकार्य पञ्चाना परमेष्ठिनाम् ॥ ॥६३८॥
सर्वयज्ञोत्तमोजापो, यज्ञ सेव्यो मुहर्मुह
मानसिकमहाजापा, मोरवृत्तिलयोभोत ॥३२॥
मन्त्रघोगेन शक्तीना, प्रादुर्भाचोभनेदि,
शुद्धोपयोगहेतना, मन्त्राणा जाप इप्यते ॥६४०॥
परब्रह्मोपयोगार्थ, स्मारकश्चाऽऽत्मतेजसाम्
जाप्यो श्रीमहावीर, पूर्णतेजोमय प्रभु ॥४॥
आत्मोपयोगतोऽनन्त-तेजोरूपश्चिदात्मक
प्रकाशेत हृदियक्त, आत्माराम सनातन ॥६४२॥

·बाह्यसुगस्य कामाऽधेः पारं यातो न यास्यसि,
इन्द्रादिकभवेष्वेव, भोगा भुक्ता अनन्तशः ॥६९१॥
ज्ञात्वैवं भ्रान्तिमुत्यज्य, स्वाऽऽत्मनि सुखनिश्वयम् ,
कुरु शुद्धोपयोगेन, वाद्येपु निःस्पृहो भव ॥६९२॥
यदा पूर्णः प्रजायेत, स्वाऽऽत्मनि सुखनिश्चयः
तदासन्तोपवानाऽऽत्मा, भवत्येव महाप्रभुः ॥६९३॥
याववाद्येसुखाशाऽस्ति, तावद् दुःवं प्रजायते
सन्तोपो न भवेत् पूर्णी, मनो भ्राम्यति भूतवत् ॥६९४॥
पाह्यसुखाय यत्प्रेम, तत्प्रेम दुःखदं भृशम्,
सुखीभूतो न लोकेऽस्मिन् , कोऽपिसत्यं विचारय ॥६९५।।
शुद्धोपयोगतः प्रेम, सुखार्थ मुत्तरोत्तरम्,
क्रमेणजायते शुद्ध, माऽऽत्मसिद्धिप्रदायकम् ॥६९६॥
जातेशुद्धोपयोगेरि, बाधेपुकामवासना,
नश्यति निश्चयं तस्य, यान्ति शुद्धोपयोगिनः ॥६९७॥
याधभोगपराधीनो, जडमोहीमजायते,
भूत्वा दासस्यदासोऽसौ, मृत्वा याति च दुर्गतिम् ॥६९०॥
पायभोगेपु निर्लेपः स्वाश्रयोच दमी शमा,
स्वतन्त्रोयोऽस्ति सन्तोपी, मृत्वा सो याति सद्गतिम् ६९९
निद्रा मिथ्यात्ववुद्धिर्या, स्वप्नो वैभाविकीदशा,
अन्तराऽऽत्मदशा जाग्रद्,क्षयोपशम भावतः ॥७००॥
तुर्योज्जाग्रहशापूर्णा, केवलज्ञानरूपिणी
आत्मज्ञानोदयाजाग्र, दशा सम्यकत्वसजपाम् ॥७०२॥
आत्मोपयोगिनो जाग्रद्,-दशा यान्ति विवेकत:
अतिजाग्रदशा प्राप्प, जीवन्मुक्ता भवन्ति ते ॥७०२॥

·दानशीलतपोभावः सामर्थ्य योगवर्धनम् , देवसद्गुरुपूजाऽऽय, राऽऽत्मवीर्यप्रकाशते ॥६७९॥ योगिनांकेवलज्ञान, सामर्थ्ययोगतोभ घेत् सर्वकर्मक्षयोमोक्षो, जायते च सयोगिनाम् ॥६८०॥ आत्माऽसख्यप्रदेशाना, मरूपिणानखण्डनम्. छेदनभेदननैव, पृथक्त्व न स्वभावत' ॥ ६८१ ॥ आत्माऽसरयप्रदेशास्ते, कर्मसम्यन्धयोगत. देहप्रभाणसकोच, विकाशं चधरन्तिये ॥६८२॥ कर्मसम्बन्धमुक्तास्ते, निर्मलाएकरूपिणः न सको विकास ते, प्राप्नुवन्ति सदास्थिरा. ॥६८३॥ प्रतिप्रदेशमानन्त्य, ज्ञानादीनामनादित अनन्तागुणपर्याया, आत्मनि सन्ति सर्वदा ॥१८॥ मनोवाकायगुप्त्यायत्, सामर्थ्य माऽऽत्मन' स्फुटम् , व्याप्रियते हि मुक्त्यर्थ, सामर्थ्ययोग इप्यते ।।०८५॥ सन्तियोगा असरयाता, बाह्यान्तरमभेदत. एफैफयोगमाश्रित्य, अनन्ता मोक्षगाजना. ॥६८६॥ उपशमादिभावेन, स्वाऽऽत्मन आन्तरा खलु शुभशुद्धपरीणाम-योगा भवन्ति धर्मिणाम्, ॥६८७॥ आत्मन' पूर्णशौर्य, मसख्ययोगहेतुता, ज्ञात्वाऽऽत्माऽऽनन्दलाभाथै, निश्चयकुरभावत' ॥६८८॥ मुक्त्वाऽऽत्मान त्रिलोकस्य, पदाधैर्न सुग्व भवेत्, सुखाम्भोधिस्वय ज्ञात्वा, स्याऽत्मनि त्य स्थिरो भवा६८ भ्रामं भ्रामं भृशं भ्रान्त्वा, जगत्सर्व मनेकश. मुखार्थी न सुख प्राप्त, आत्मनि शर्म शोधय ॥३९०॥ , ·, जानन्तिज्ञानिनः सत्य, कर्मणो गहना गतिम् , प्राप्ते सुखे च दुःखे ते, नव मुघन्ति मोहतः ॥७१५॥ कर्म कर्वस्तिकमव, शुहनिश्चयष्टितः कर्मकर्ताऽस्ति चाऽऽत्मैव, नया त्तुव्यवहारत ॥७१६।। रागद्धेपादिकं भाव, कर्माऽस्ति जिनभापितम् अष्टधाकर्मणांभेदा, द्रव्यकर्माऽस्ति निश्चिनु ॥७१७॥ दिव्यमौदारिक देहं, नोकर्म कर्मबन्धने, हेतुश्च कर्ममुक्त्यर्थ, मोहिना ज्ञानिनांक्रमात् ॥७१८॥ अन्तर्मुहर्तवेलाया, सर्वकर्मक्षयङ्करः, आत्मज्ञानीभवत्येव,शुद्धोपयोगशक्तितः ॥७२९॥ जीवेऽजीवे न तुप्यन्ति, द्विष्यन्ति न जडाऽऽत्मसु, कर्मरूपंरिविज्ञाय, जानिनःसमदर्शिनः ॥७२०॥ तीननिकाचितब्यक्त-प्रारब्धकर्मवेदिनः नवकर्म नबध्नन्ति, स्वाऽऽत्मोपयोगधारिणः ॥७२२॥ उच्चत्वनचनीचत्वं, शुभाऽशुभेपुकर्मसु, अध्याऽऽत्मज्ञानिनोज्ञात्वा, वर्तन्ते कर्मभोगिनः ॥७२२॥ औयिकशुभेनैव, निजमुच्चा न जानते, औदयिकाऽशुभेच, नीचा निज न जानते ॥७२३॥ कर्मजन्योचनीचत्वाद्, भिन्नजानन्ति ते निजम् , आत्मास्वभावतोनीच, उचोनचाऽगुर्लघुः ॥७२४॥ ऐवं विज्ञायवर्तन्ते, शुद्धोपयोगिनोजनाः द्वेपिणामुपरिप्रेम, कारुण्यभावधारका' ॥७२५॥ शत्रुपुशत्रुधुद्विन, प्रेम्णा द्वेपोपशामकाः स्वस्याऽशुभप्रकार, नाऽन्यजानन्ति कोविदाः ॥७२६॥ , , ·देहेस्थितेऽपिवदेहा, धापातिकर्मभोगिन सर्वविश्वस्यकल्याण, कुर्वन्ति देशनादिभिः ॥७०३|| त्यक्त्वा निद्रादशा घोरा, समस्यविकलाशा, जाग्रहशा च समाप्य, सम्प्रति जागृहि स्वयम् ॥७०४॥ उत्तिष्ठ जागरूकस्त्व, मात्मधर्म रतो भव आत्मनि स्माऽऽत्मबुडित्व, धारय स्वीयवीर्यतः ॥७०५॥ अन्यतीर्थपुसिद्धाना, मम्यग्दर्शनमस्तिता, सम्यगदर्शनलाभेन, ममभावः मजायते ॥७०६॥ सम्यकत्वमन्तरासाम्य, नोद्भवेत् मर्यधर्मिपु. मिथ्याधुद्धिः प्रणश्येन, सम्यग्दर्शनमन्तरा ॥७०७॥ अन्यदर्शनधर्मपु, यत्सत्यं दृश्यतेसता, तत्सत्य श्रीजीनेन्द्राणा, वायारिधिनि'मृतम् ॥७०८॥ नयसापेक्षयोधेन, स्वाऽन्यशास्त्रमयाचनम् , सम्यग्दृशाश्वतत्म, मम्यग्ज्ञानस्य पुष्टये ॥७०९॥ अध्यात्मज्ञानचारित्र,-लाभ सम्यकत्वदर्शनात्, जागर्तिस्वाऽऽत्मनो दृष्टि शुद्धोपयोगपपिणी ॥७२०॥ कर्मकर्ताचतझोक्ता, हर्ता स्माऽऽत्मास्वयभवेत् , फर्मविपाकवेलाया, परो नमित्तकस्तथा ॥७११॥ कर्मजन्येसुरोदु ये, मिन्न गन्न न कल्पते, अन्यच कर्मम्पन्न शुद्धोपयोगवान्जन ॥१२॥ कर्मजन्य सुखदुग्व, माऽऽत्मना तदुपार्जितम्, स्वकृतकर्मभोगेपु, कुप्य मा तुप्य देहिए ॥७१३॥ सुखदु पप्रर्दकर्म, तत्कर्ताऽऽत्माऽस्ति सर्वथा, ज्ञात्वैव ममभावेन, कर्म भुसन्ति पण्डिता ॥७१४||

·माह कस्याऽपिनाकोऽपि, ममैव पूर्णनिश्चयः
सर्वस्थोऽपि न सर्वोऽह, मलक्ष्यो बाह्यलक्षण. ॥७३॥
सचिदानन्द आत्माऽस्मि, स्वाऽऽत्मनि स्वोऽनुभूयते,
सद्वक्तुं न समर्योऽस्मि, ब्रह्मज्ञोऽऽपि स्वभावतः ॥७४०॥
ज्ञाता ज्ञेयंच ज्ञान त, दाऽऽत्मवाऽह मपेक्षया,
अन्तवन्तस्तु देहाया, अनन्न आत्मराट् स्वयम् ॥७४१॥
अन्तवत्सु न मुद्यामि, पुद्गलेपु न पुद्गली,
सिद्धोऽहमाऽऽत्मसाध्योऽस्मि, निमित्तभिन्नवानहम् ।।७४२।।
निलेपीभूयसज्जान, प्राप्य शैलूपवच्चये,
सम्बन्धेपुचकार्येपु, वर्तन्ते ज्ञानिन· स्फुटम् ॥७४३॥
सर्वसम्बन्धकार्यपु, स्वाऽऽत्मानंसाक्षिभाविनः
कार चैव हर्तारं, निज जानन्ति वस्तुतः ॥७४४॥
अतः शुभाऽशुभेनैव, मन्यन्ते बाद्यवस्तुपु,
कर्मोदयविपाकेपु, येवहुरूपिवेपवत् ॥७४५॥
सम्यग्दृष्टिगुणस्थान, चर्तिसम्यक्त्वशालिनाम् .
सर्वविरतिचारित्र, ग्रहणेच्छा प्रवर्तते ॥७४६
सन्तितेविरताः स्पष्ट, सम्यग्दृष्टिमनीपिणः
तद्यपिव्रतरागेण, स्वाऽऽत्मलक्ष्योपयोगिनः ॥७४७॥
गृहस्था विरताः सन्ति, निलेपागृहसंस्थिताः
कुटुम्यादिककार्याणा, कारका जैनधर्मिणः ॥७४८||
द्वादशभिः कपायैस्ते, युक्ता व्रताऽभिलापिणः
सम्यक्त्वदर्शनाचारै, र्युक्तास्युमोक्षमार्गिणः ॥७४९॥
सद्देयगुरुधर्माणा, साधका मोहवारकाः
घरस्थावरतीर्थांना, पूजासेवाविधायिनः ॥७५०॥

·१२ कोटिशास्त्रस्य पाण्डित्या, नकिश्चिद्गधारका. चक्रवर्तिपद प्राप्य, मन्यन्ते न निज प्रभुम् ॥७२७॥ आत्मोपयोगिनोरङ्क,-दशाया नैवदुग्मिन' लघुत्वच प्रभुत्व स्व, मन्यन्ते नव कर्मत ॥७२८॥ लोकरूद्धनुदासर्य, च्छुभाशुभं च करिपतम् , शुहोपयोगिन' सन्त , स्तनस्वातन्यवर्तिनः ॥७२१॥ प्रतिष्ठामानसत्कीर्ति, यावशमांदिहेतवे यावचित्तस्य चाञ्चल्प, ताच हु.सोदधिः स्वयम् ॥७३०॥ प्रतिष्ठामानसत्कीर्ति, याद्यशर्म विनिर्गतम्, मनोयस्यसदातस्य, ब्रमशोदधिः स्वयम् ॥७३१॥ सद्गुरुकृपया तूर्ण, मुत्थित आत्मशुद्धये, आत्मोपयोगसामर्थ्यात्, फरिप्ये स्वाऽऽत्मशुद्धताम्॥७३२।। दुष्कृतमयपर्यन्त, कृतं कारापित च यत्, मनोवाफाययोगस्त, निन्दामि सोपयोगत ॥७३३॥ अनन्तभवयद्धयत् , फर्म शुद्धोपयोगत' तत्सर्वेक्षणमात्रेण, नश्येत्तत्र न संशय ॥७३४॥ क्षयोपशमभान, स्याऽऽत्मन प्राप्तिराऽऽत्मना भूता पूर्णश्च सहावि,-न्येव क्षायिकभापत ॥७३५।। - आत्मन शुद्वरागेण, यथाशक्तिमवृत्तित पूर्ण शुहाऽऽत्मलक्ष्येण, सञ्जीवामि यथातथम् ॥७३६॥ सद्गुरुकृपयाध्याप्त, माऽऽत्मज्ञान सुरवावहम् , अनन्त जीवनं नित्य, प्राप्त सत्य वहाम्यहम् ॥७३७॥ पहिरन्तर्जगत्सर्य, चिदानन्दाय साधनम् , जात नि साधन चैय, जानताऽपि न कथ्यते ॥७३८|| , ,

·,
-
सर्वोत्कृष्टसमाधिर्हि, शुद्धोपयोगण्य स'
समत्वमुपयोगोऽस्ति, पूर्णानन्दमयः प्रभुः ॥७॥
इहववेद्यतेसत्य, मुक्ति सुखं मयाऽधुना
क्षयोपशमभावीय-शुद्धोपयोगभावत' '६४||
सर्वदोपविनिर्मुक्त' सोंपाधिविवर्जितः
आधिव्याधिविनिमुक्तो, ब्रह्मानन्दः प्रवेद्यते ॥७६०॥
सरविषयभोगेम्यो, भिन्न शुई च निर्मलम्
ज्ञानानन्दमयब्रह्म, स्वनुभूतंमधामयि ॥७॥
निर्विकल्पनिराधार, पूर्ण च सत्तयामहद्
चिदानन्दमयंब्रह्म, स्वोपयोगेन वेद्यते ॥७६७॥
पूर्णक्षायिकभावेन, पूर्णशुद्धाऽऽत्मनोमम
आविर्भावस्पमित्वर्थ, मुवनस्वोपयोगतः ॥७६८॥
आत्मनोगुरुराऽऽत्मास्ति,-शुद्धोपयोगवानस्वयम्
स्नुभृतोमयाध्याने, स्वनुभवन्तुपण्डिता ॥७०९।।
देहस्थोऽत्रप्रभुय॑क्त, आत्मवमिलितोमहान् ,
क्षयोपशमभावेन, स्यनुभूतो मयामयि ॥७७०॥
माध्यस्थ्यादिगुणयुक्ता, व्यवहारनयाऽऽश्रिताः
शुहोपयोगयोग्यास्ते, गुमस्वाऽर्पणकारिणः ॥७७१||
धीरावीराश्चगम्भीरा, आत्मज्ञानाधिकारिण'
मोक्षार्थमुत्थिताभव्या, गुम्पा निवासिनः ॥७७,
सावासचिरकृत्य, परीक्ष्याऽनेकहेतुभि'
विधिपूर्वसुशिष्येभ्यो, देयज्ञानशुभाशिपा ||७७॥
गुरोरनुभवमाप्य, प्रोतिश्रहादिसद्गुण.
आत्मज्ञानं हृदिव्यक्त, भक्ताः कुर्वन्नितत्क्षणम् ॥७७४॥

·गीतार्थसद्गुरोराज्ञा,-धारका मर्यकर्मसु
प्रत्याऽऽरयानोदयेनव, गृहस्थाऽपामयतिन ॥७५१
देशतीविरतिमाप्य, त्यागधर्मानुरागिण
मन्यमाना गृहाऽऽवास, पाशजनधर्मिणः ॥५२॥
ब्राह्मणा'क्षत्रियावश्याः शहा ये जनधर्मिण
गुणकर्मप्रतारस्ते, भवन्ति मुक्तिगामिन ॥७५३॥
धर्मराज्यमहीवित्त-कुटुम्नादिरक्षिण.
आत्मोपयोगयुक्तास्ते, भुता. सन्तिगृर स्थिताः ॥७५४॥
धर्मयुडादिकर्माणि, चारउयकानिशक्तित
कुर्वन्निहिणोजैना, देशरिरतिधारिण ॥७५५॥
देशविरतितोऽनन्त,-गुणश्रेष्ठा सुसाधर
आत्मोपयोगिनः मन्तो, रत्नत्रयीप्रमाधका ७५३॥
मेस्पतसाधवोचो या सर्पपवगृहस्थिता'
गृहस्थ माधव पूज्या, वन्याश्थविधिपूर्वकम् ॥७५७॥
मज्वरनरुपायेण, युक्ता पञ्चप्रतस्थिता
सरागसयम यक्ता प्रमादिनोऽप्रमादिन ॥७५८॥
शस्यरागादिभिर्युक्ता सम्प्रतिपश्चमारके,
श्रमण्य साधय सन्ति, सरयोवाचका शुभा' ॥७५९।।
आत्मोपयोगयुक्तास्ने, मक्रियानिष्क्रियाश्चये.
सुखदुःग्ययसनेषु, स्वाऽऽत्मन शुद्धिकारका ||७६०॥
शुभाऽशुभविपाकाना, भोक्तारोऽपिधभोगिन'
देहेऽनवर्तमानास्ते, मोक्षाऽनुभववेदिन ॥७६१॥
ध्यानसमाधियोगेन, मुक्तिशर्माऽनुभूयते
क्षयोपशमभावेन, मया प्रास प्रभुर्महान् ॥७६२॥

·, , अध्याऽऽत्मज्ञानलाभार्थ, माऽऽत्मज्ञानाधिकारिणाम् शुद्धोपयोगनाम्नाऽयं, कृतो ग्रन्थो मया शुभः ॥८८७॥ कृतेशुहोपयोगेयत ; फलभूत च तेन तत् विश्वस्थसर्वजीवाना, शान्तिर्भवतुशाश्वती ॥७८८॥ शुद्धोपयोगशास्त्रेण, सर्वसंघोन्नतिर्भवेत मर्वविश्वस्थपापानि, नश्यन्तु तत्प्रवृत्तितः ॥७८।। शुहोपयोगशास्त्रस्य, श्रोतारो ये च वाचका' सद्गु ज्ञापराः शान्ति, यान्तुपूर्णसुखश्रियम् १७९०॥ शुहोपयोगनाम्नोऽऽस्य, ग्रन्थस्यमर्मवेदिन. गीतार्थगुरसेवाया.-कर्तारो यान्तुतत्फलम् ॥१॥ गीतार्थ गुरुभक्ताना, श्रोतृवाचकदेहिनाम् शुभाऽशीमभवत्वेव, स्वर्गसिहिप्रदायिका ॥७०२॥ मर्वसंघोन्नतिर्भूया, च्छान्तिः सर्वत्रवर्तताम् शान्तिस्तुष्टिश्चपुष्टिश्च, भूयात्सर्वत्रमङ्गलम् ॥७३॥ सर्वेजीवा. सुग्य यान्तु, दुम्य नश्यतु देहिनाम् पुण्यकर्माणि वर्धन्ना, नश्यन्तु पापवृत्तय ॥७९॥ पापकर्माणि नश्यन्तु, प्रादुर्भवन्तु धर्मिण. विश्वोडारस्यकर्तारः प्रादुर्भवन्तु सरय ७९५|| शुद्धोपयोगबोधेन, लोका भवन्तु धर्मिण अधर्मदुःसनागोऽस्तु धर्म सर्वत्र वर्धताम् ।,७९६।। योगिनो ज्ञानिनः सन्नो, विश्वशान्तिप्रदायका' प्रादुर्भनन्तु राजानो, मन्त्रिणो धर्ममूर्तयः ।।७९७१॥ विश्वशान्तिप्रट मत्य, धर्ममगलशर्मदम् सर्वधर्मोत्तमं पूर्ण, जयताज्जनशासनम् ॥७०८।।

·.
कोट थुपामिले द्यन्न, तन्मिरेत्कृपयागुरो'
गुरुकृपाविनाशुह, उपयोगो न जायते ॥८७५॥
सद्गुरुद्रोहिदुष्टाना, कोटिशास्त्रागारिनाम्
आत्मज्ञान स्फुरन्नच, कोट्यपायर्जगत्त्रये ॥५७६॥
गुरुकृपाविनाऽध्यात्म-कोटिग्रन्थप्रसाचन.
आत्मज्ञान हृदिन्यक्त जायते नव निश्चय ॥७७७॥
मद्गुरोराऽऽत्मस्पाणा, क्षमादिगुणसजुपाम्
सुशिष्याणाचभत्ताना, मस्तिज्ञानस्ययोग्यता ॥४८॥
परीक्षायुक्तित कृत्वा परीक्षायोग्यसाधन
आत्मज्ञानरहस्यतु, देय भक्ताय भावत ॥७७०॥
जयोग्यभक्तशिष्याणां जाने दत्तेपदेपदे
बारहत्यादिकपाप, गुरुणामपिजायते ॥५८०॥
गुजियप्रभोराजा-मन्तारो मक्तहिन
गुर्वाजापारतन्त्र्येण, लभन्ते गुस्मर्म ते ॥७॥
गुम्हादमिलेतपूर्ण, सद्गुरोराशिपावचम्
शुहोपयोगमम्प्राप्ति मद्गुरो पादसेवया ॥७॥
भक्ताना योग्यमाधना, गीतार्थपादसेविनाम्
शासाऽभ्यासविनाऽध्यात्म-ज्ञानहदि प्रकाशते ॥८॥
मद्गुरोराऽऽत्मभूताये, गुम्स्यार्पणकारका'
भवन्तितेगुरप्रीत्या, सय शुद्धोपयोगिन ॥७८४॥
प्रादुर्भूता हृदिस्पष्टा, शुद्धोपयोगभावना
लिसिताकान्यरूपेण, विश्वकल्याणहेतवे ॥७८५।।
यादृशी स्फुरणोत्पन्ना, तादृशीलिपितामया
कमीन सत्राऽस्ति, पुनदोषो न चाऽऽत्मनि ॥७८६॥

·जैनाचार्ययुद्विमागरमूरिविरचित दयाग्रन्थः परब्रममावीर, वीतराग नमोऽस्तुते स्वदुक्तमद्दयायोधात्, दयानन्ध कराम्यहम् ॥॥ दयासमो महाधर्मों, न भूतो न भविष्यति दयायामीश्वरावासो, धर्ममूलं दयाशुभा ॥२॥ अहिंसा परमोधर्मों, धर्मोनाऽस्ति दयाविना दययपरम सत्य, दयैव परमं तपः ॥३॥ अरिसंवमहायज्ञो, दयैव प्रभुसाधना, नास्ति दयासमा सेवा, भक्तिर्नाऽस्तिदयासमा ॥४॥ दयव सर्वधर्माणा, सारश्चित्तस्यशुद्धिकृत् । हिसा पापस्यमूल च, धर्ममूलं दया सदा ॥ ५॥ दयार्थ सत्यमस्तेयं, ब्रह्मचर्य प्रकाशितम् दयार्थ च क्षमात्यागो, दान च यतना शुभा ॥ ६॥ दया यत्र प्रभुस्तत्र, सत्य सत्यं वदाम्यहम्, सर्वजीवस्यरक्षार्थ, दयां दान समाचरम् ॥ ७ ॥ दयायां वेदवेदान्त-रहस्यमाति सर्वथा दयामूल प्रभो मृक्तपापमूलकुवासना ॥८॥ दयय देवपूजाऽस्ति, दर्यव तीर्थसेवनम् , मनोवाकाययोगेन, दया कृत्यं कुरुष्व भोः॥॥ .

·मर्वदेवाधियोय मर्वज सर्वशक्तिमान्
वर्धमानो महावीरो, विश्वस्या-स्तु प्रशान्तये ॥७२०॥
शुद्धोपयोगकर्ताऽय, ग्रन्यो विश्वप्रशासक
आचन्द्राकमहीयाच, ज्जीवतुधर्मधारक' ॥८००॥
विक्रमाद निधिद्वीपे (१०७९) निधिचन्द्रेशुमाश्चिने
दशम्या शुक्लपक्षस्य, प्रभाते गुस्वासरे ॥८०१॥
अष्टगते शुभ. श्लोक शुहोपयोगकारक
शुद्धोपयोगनामाऽय, ग्रन्थोजीयाज्जगत्तले ॥८०२॥
शुद्धोपयोगनामाऽय, ग्रन्थ कल्याणकारक
विधापुरकृत प्रीत्या, बुद्धिसागरमारिणा ॥८०३॥

·दयावन्तोजनादेवा-निर्दधाराक्षसाः स्मृताः दयावृत्तिविनालोका. स्वर्गसिद्धि न यान्ति ते ॥२२॥ मर्वदर्शनधर्माणा, सत्यसारबदाम्यहम् पुण्यायधंदयाका, रिसात्याज्याविवेकिभिः ॥२॥ दर्यवसत्यशौचार्थ, पवित्राथदयाकुरु वरत्यागोभवेच्छोघ्र, महिसामिद्वितोध्रुवम् ॥२४॥ कोटिकोटिमहाः फल सजायते च यत् तदहिसापरीणाम-तुल्यनास्तिवदाम्यहम् ॥२५॥ धर्मोदयावतापाच, मासरक्तादिवजिनाम् प्रभुदयावतापाचे, चिने या प्रधारय ॥२६॥ हिसफेभ्यः प्रभुदर' शान्तिवाऽस्तिहिसया शान्तिरहिमयासत्या, हिसकाः पापजीविनः ॥२७॥ धनसत्तादिगण, मिथ्यावुद्ध्या च ये जनाः प्रन्तिजीवाश्चपादन्ति, पीडयन्तिनराऽधमाः ॥२८॥ स्वार्थकामादित. पापा, अन्यान्नन्तिदयाविना, ई चरमोतयेमूढा, पशूनमन्तिचदुधियः ॥२१॥ पूर्णदयामयोदेवी, देवी पूर्णदयामयी, पशुभोगचनेच्छन्ति, पूर्णसत्यभणाम्यहम् ॥३०॥ मासादिलम्पटलोंक, हिंसायज्ञाः प्ररूपिताः हिसायजमापाप-नुःखराशिपरम्परा ॥३१॥ गवादीपुदयाकार्या, पुण्यार्थधेनुरक्षणम् दुष्कालादिप्रसङ्गेपु, सरक्ष्या. पशुमानवा ॥३२॥ गोचरभूमिदानानी पशुसेवा शुभकरा . यत्रदेशे दयादान, तत्रदेशेसुखोदयः ॥३।।

·पश्वादिग्पादकालोका, निर्दया राक्षसाभुवि
हिसायाधर्मम तारो, यान्तिश्वभ्र हि हिसका ॥ १० ॥
दुपस्यवल्लिका हिसा, स्वर्गमूल दयास्मृता
अनन्तादेहिनोमुक्ति, याता यास्यन्त्यहिसया ॥ ११ ॥
देश्योदेवाश्चमद्भक्ता, मासम्पादन्ति नवते
हिसया पापयज्ञा. स्यु, धर्मयज्ञा अहिसया ॥२॥
अहिंसव प्रभोधर्मों, हिसाया धर्मशून्यता
पशुपक्षिमनुष्याणा, दयाया धर्मउच्यते ॥१॥
पापमूल मदोज्ञेय पाप जीवोपपीडनात्
परोपकारसन्मूल, दया चित्तै प्रारय ॥१४॥
धर्ममाता दययस्यात् , मातानाऽस्ति दयासमा
सात्त्विक्यऽस्ति दयादेवी, धर्मस्य जननी सदा ॥ १० ॥
धर्मोत्पत्तिरहिमातो, हिंसात पापसभव
प्रेरणैव प्रभो सत्या, सतो हृत्सुस्वभावत ॥ १६ ॥
आत्मशुद्धिरहिमात सर्वत्रसर्वदेहिनाम्
प्रभोप्राप्सिरहिसात, जात्मासाक्षाद् भवेत्प्रभु ॥१७॥
मनोवाकायतोहिमा, त्यजन्तिसत्यसाधव
राग पपरीणाम, एच हिमाऽस्ति चाऽन्तरा ॥२८॥
क्रोधान्मानात्तथादभा, लोभाद्भयाचदेहिन
स्मऽन्यहिमाप्रकुर्वन्ति, व्रजन्तिभरमागरम् ॥१९॥
पट्कायजीववृन्दाना, रक्षका माधव शुभा
यान्तिमोक्षदयावन्त स्तनकिञ्चिन्नसाय ॥२०॥
यस्यचित्तेदयानास्ति, नचित्ते न प्रभुमेत
पदाऽऽत्मनिदयावास, ईश्वर म प्रभुमहान् ॥२॥

·स दयावन्तोजनादेवा-निर्दधाराक्षमाः स्मृताः दयावृत्तिविनालोकाः स्वर्गसिद्धि न यान्ति ते ॥२२॥ मर्वदर्शनधर्मागा, सत्यसारबदाम्यहम् पुण्याद्ययंदयाकार्या, हिसात्याज्याविवेकिमिः ॥२७॥ दयवसत्पशौचार्थ, पवित्रार्थदयाकुरु वरत्यागोभवेच्छीघ्र, महिसामिद्धिताध्रुवम् ॥२४॥ कोटिकोटिमहायज. फल सजायते च यत् तदहिसापरीणाम-तुल्यनास्तिपदाम्यहम् ॥२५॥ धर्मोदयावत्तापाय, मासरक्तादिवर्जिनाम प्रभुर्दयावनापाचे, चिने या प्रधारय ॥२६॥ हिसकेभ्यः प्रभुर शान्तिवाऽस्तिहिसया शान्तिरहिसयासत्या, हिसका' पापजीविनः ॥२७॥ धनमत्तादिगण, मिथ्यावुद्ध्या च ये जनाः प्रन्तिजीवाश्वपादन्ति, पीटयन्तिनराऽधमा' ॥२८॥ स्वार्थकामादित पापा, अन्यानमन्तिदयाविना, ई चरमोतयेमुढा, पशननन्तिचदुधिय' ॥२९॥ पूर्णदयामयोदेवो, देवी पूर्णदयामयी, पशुभोगचनेरुन्नि, पूर्णमत्य मणाम्यहम् ॥३०॥ मासादिलम्पटलोंक, हिंसायज्ञा. प्रपिता: हिसायजमहापाप-दुःखराशिपरम्परा ॥३॥ गवादीपुदयाकार्या, पुण्यार्थधेनुरक्षणम् दुष्कालादिप्रसङ्गेपु, सरक्ष्याः पशुमानवा. ॥३२॥ गोचरभूमिदाना पशुसेवा शुभकरा पत्रदेशे दयादान, नत्र

·७०
वृक्षादीनादयाकार्या, हिसा कार्या न पक्षिणाम्
अनाधादिमनुष्याणा, पालनपुण्यरेतरे ॥३४॥
वृक्षपइयादिजीवाना, मुपग्रहश्वजीवनम्
मनुष्याणाभवत्यैर, कुन परोपकारताम् ॥३५॥
दयामेवादिसत्कर्म, फुरूपकारिण प्रति
धनसत्तादिभोगेन, दुग्विजीरदयांकुरु ॥३६॥
कोधेन वरभान, हिमा मा कुम्देहिनाम्
देशराज्यादिलोभेन, हिमा मा कुन्देहिनाम् ॥३७॥
धमयुद्धादिमोहेन, हिंसा मा कुर देहिनाम्
वर्णरगादिमोहेन, हिमा मा कुहिनाम् ॥३८॥
देवदन्यादिपूजाया, मिपेण पशुपक्षिण
माजहि देयदे यस्ते, पादन्ति न पशन् ध्ररम् ॥३०॥
दयाधर्मममो धर्मों, न भूतो न भविष्यति
दयादानादिमत्कार्य, मंधवृष्टिश्चशान्तय ॥४०॥
यत्रहिमाजनादीना, धर्मभेदै परस्परम्
तत्रराज्येच देशे च, दुपराशिपरम्परा ॥४॥
समिमघट्यो, माजशिभिन्नधर्मिण
कस्याऽपिदेहिनोहिंसा, मा कुस् धर्मगर्वन ॥४॥
भिन्नधर्मिजनान् सत्ता मा कुरप्य स्वधर्मिणाम
वृद्धि हिसाभवेधत्र, तत्र धमों न लेगन ॥४३॥
अहिंसासर्वलोकाना, सर्वजातीयधर्मिणाम्
कर्तव्या न्यारधर्मेण, नाऽस्तिथर्मोद्योचिना ॥४॥
दुष्टिनास्तकलोकेपु, हिमायुहितु मा कुरु
विम्हधर्मिणांहिंसा, मा कुरुप दगाकुर ॥४॥

·७3 दयाधर्मस्थवृद्ध्यर्थ, हिसा मा कुन मोहतः दययवदयावृद्धिं, कुरुष्व सर्वदेहिषु ॥४६॥ दयावा मरणं यो, मा जीव । हिसया क्षणम् । मनस्यपि न हिसायाः, परिणाम कुरुष्व भोः ॥४७॥ हिसा प्रतिफलहिसा, दयामतिफलद्दा दयानेम्वहिसाया, नाशोभवतिनिश्चितम् ॥४८॥ निजाऽपराधिलोकेपु, वैरिपुचया कुरु शक्तिमद्भिर्दया कार्या, यथायोगं विवेकत. ॥४९॥ कर्मविश्वासमालम्म्य, दया कुरुष्व देहिनाम् दयाकार्येच दुःखाऽन्धी, प्राप्तेऽपि न दया त्यज ॥५०॥ दयाकार्यभवेन्मृत्यु, स्तद्यपि मा दया त्यज दयाकार्यचसमाप्त, दीनत्वमपिमुक्तये ॥५॥ गगादिस्नानतोऽनन्त,-फलमदाऽस्तिसया, दयवास्तिमहागगा, स्वर्गमुक्तिप्रदायिनी ॥२२॥ यव सर्वतीर्थाना, तीर्थमस्ति स्वभावत दयैव सर्वयज्ञाना, यज्ञमुख्या स्वभावतः ॥५३॥ अहिसापालने सर्व,-धर्माराधनसत्फलम् जायते सर्वदानाना, फल च त्वं दया कुरु ॥१४॥ वेदानामपिवेदो स्ति, दर्यय विश्वरक्षिणो, सर्वविश्वोपकारार्थ, दद्यादेवी भजस्व भो. ॥५॥ नास्ति दद्यासमा माता, नाऽस्तिमित्र दयासमम् नास्ति दयासमोभ्राता, नाऽस्ति तीर्थ दयासमम् ॥२६॥ नाऽस्ति दयासमा यात्रा, नाऽस्ति दयासमा श्रुतिः नास्तिदयासमसत्य, दयाकृत्य कुरप्वभोः ॥५७|| -

·सर्यारभपरित्यागी, मरेत्साधुरहिमक
अतोगृहस्थतोत्यागी, धनन्तगुणशुद्धिकृत् ॥८॥
द्रव्यभावद्यावन्त' साधवो धर्मदेशका.
शीघ्रमुक्तिपदयान्ति, विश्वद्याप्रवर्धका ॥८॥
कोटिकोटिमहोपाय, मिजीवस्यरक्षणम्
हिसकेभ्य प्रकर्तन्य, सात्विकन्यायकर्मभि ॥८॥
अन्यायएवहिमाऽस्ति, न्याय एव दयाशुभा
फापट्यमेव हिंसा स्ति, निदभश्च दयास्मृता ।।८।।
हिसाया पापमन्तार, श्वार्या हिंसानिषेधका
अनार्याविपरीता स्यु, हिंसाचारविचारिण ॥८६॥
मामरक्तादिभोक्तार पदवादिधातिनोजना'
अनीत्या जनहन्तारो, राक्षसा जनरूपिण11८७॥
जनादीना विनाशेन, जीवनचवहन्ति ये
चण्डालास्तेचविज्ञेया, जनघातेनजीविन ॥८॥
रसिकपापाना, सगोऽपिपापहेतवे
हिंसकाचक्रवाया, मृत्वा श्वध्रप्रयान्तिते ॥८॥
गालिदानेऽपिहिसास्ति, निन्दा हिमास्वरूपिणी
अभ्याख्यानच हिंसाऽस्ति, हिमा पैशुन्यवृत्तय ॥२०॥
हिंसा विश्वासघातोऽस्ति, कृटसाक्षिप्ररूपणम्
कृटलेयोऽपिहिसच, हिंसा मिध्याप्रभापणम् ॥९॥
हिमा चुराऽपि योद्वन्या, परन्यासापहारणम्
मित्रद्रोहचहिमेव, मिथ्यात्यबुद्धिवासना ॥१२॥
अधर्म्यकामतोहिंसा, जायते निश्चयो महान्
भावहिंसा प्रयोडव्या, मोहस्य सर्ववासना ॥२३॥

·६७
भावहिंसापरित्यागाद्, त्यहिंसा निवर्तते,
अनुपयोगतो हिमा, चाहिंसा स्वोपयोगतः ॥१४॥
दयातोयतनावृत्ति, दयाचारश्चजायते,
दर्शनज्ञानचारित्रै, हिंसा द्रव्यभावतः ॥१५॥
देशखण्टसमाजेपु, दयाकार्यप्रवृत्तयः
कर्तव्या'मजन श्रेष्ठाः सम्यगदयाविचारतः ॥१६॥
आर्या अहिंसयारयाता, अनार्या हिंसयातथा
जार्यधर्मो दयापूर्णः आदेशो दयामयः ॥९॥
किंराज्यः किंधनौगः किपुत्रश्च दयाविना
मोक्षद्वार दया ख्याता, शुद्धाऽऽत्मोन्नतिकारिणी ॥१८॥
गुणस्थानक्रमारोरे, दया साधनमुत्तमम
मनोवाकाययोगेन,-दयांकुरुष्व चेतन " ॥१९॥
दयातःस्वाऽसिकारण, योग्यकर्म समाचर,
धारय यतना सर्व,-कार्यपु स्वोपयोगत. ॥१०॥
हिसापापनिवृत्त्यर्थ, दयाधर्मसमाचर
हिसा नश्यतिसत्मोत्या, पुण्यात्पापविनश्यति ॥ १०१॥
दया पुण्यायविज्ञेया, पापायजीवहिसनम्
आत्मवत्सर्वजीवाना, महिसा त्व समाचर ॥१०२॥
स्वाट्ननाशेयथादु ख,-मन्याऽगनाशनेतथा
स्वमृत्यौचयथादुःग्य,मन्यमृत्यौ तथा भवेत् ॥२०॥
नाऽस्तिमृत्युसमाभीतिः, क्षुत्समा नास्ति वेदना,
स्वाऽऽत्मवत्मर्वजीधेपु, ज्ञात्वा दयां समाचर ॥१०४॥
दयाविना न देयत्व, प्राप्यतेकोटियुक्तिभिः
देवाभूता भविष्यन्ति, भवन्ति सद्दयायलात् ॥१०॥

·७८
पूर्णसाम्यदशापूर दयाया सत्यहेतुता,
ज्ञात्वापरोपकारार्थ योग्या या समाचर ॥१६॥
वीतरागाजिनायुहा, सर्वज्ञा परमेश्वरा.
कृतकृत्याअपिव्यक्त,-दयाकार्यप्ररर्तका, ॥२०७॥
पानक्षीयतेपुग्य, पापात्पापविवर्धते
पुण्येन क्षीयते पाप, पुण्यात्पुण्यविति ॥१०॥
पुण्याद् धर्मस्य सम्प्राप्ति, धर्मान्मोक्ष प्रजायते
मोक्षेऽनन्तमुग्य नित्य, तस्मा ६या समाचर ॥२०१॥
निधनाश्चयावन्तो, हिमकचक्रवर्तित
कोटिगुणणामहाश्रेष्ठा, जीवन्त ईश्वरा शुभा ॥१०॥
यधामममिया प्राणा, स्तथैवसर्वदेहिनाम्
जात्येतिसरजोवाना, प्राणानरक्षविवेकनः ॥११॥
मृत्यु मियो न कस्यापि, कोटादेश्वरदय
स्वस्वाऽस्तिजीवनप्रेय, स्तथाऽस्तिमरदेहिनाम् ॥११॥
सौराष्ट्रगुर्जरेकच्छे-मम्बरे च मालवे,
दयामयसुमाम्राज्य, जैनादिभि प्रवर्तते ॥११३॥
पशुपक्षिमनुष्याणा, धर्मशालादिकभृशम्
कपोतपालिकाययो, ग्रामेचनगरेपुर
कुमारपालभूपेन, दयाधर्म प्रवर्धित
वस्तुपालादिभि श्रेष्ठ दया भृशप्रचारिता ॥११॥
सर्वधर्मपुमत्योऽस्ति, जैनधर्मोदयामय
मर्वजातिदयावृड्य, जनसंघो विवर्धताम् ॥११६॥
सद्दपैयाधोऽस्ति परधर्मोऽस्तिहिंसनम्
दयालय मजीवन्तु, विश्वदयाप्रचारिग ॥११७॥

·हिसामयानियुहानि, पापमूलानि वेदय, तानित्यरत्वादयावन्तो, दयाकुरत देहिनाम् ॥११॥ पक्षिषु च कपोताद्या पशुपुहिमृगादय' जैनामनुष्यसवेषु, ज्ञेयादयालयो भुवि ॥११९॥ जैनधार्मिकशाखेपु,-दयाधर्मस्यपालनम् सवणितमहिंसायाः साम्राज्य विश्वशान्तिदम् ॥१२०॥ प्रख्यात सर्वखण्हेपु, जैनधर्मोदयामय तीर्थकरश्चसर्वज, देशितोऽनादिकालत' ॥१२१॥ आस्तिकानादयाधर्मो, नास्तिकाना च हिंसनम् दयाऽस्तिप्रभुभक्ताना, नास्तिकाः सन्तिहिमकाः ॥१२२॥ दयावतासुयोग्यास्ति, प्रार्थनापरमाऽऽत्मनः जनादिघातकानातु, दयाऽभावान्न सा मता ॥१२३॥ दयैव विश्वलोकाना, कर्तव्यमस्ति निश्चितम् दयव सर्वधर्माणा, सारोऽस्तीति विनिश्चितम् ॥१२४॥ दयाविना तु मा जीव । द्यावन्तो हि जीविनः जीवन्तस्तेमृताज्ञेया, जनादेहिंसकाजना' ।१२५॥ अधयाऽन्यायतोजीचान , माजभिव्यचेतन । धर्म्यन्यायेनजीव त्व, माजोषिकादिमाधनैः ॥१२६।। अहिंसादिगुणैर्जीव । स्वाऽधिकारेणचेतन । जोवानाजीवनाद्यर्थ, परस्परमुपग्रहः ॥१२७॥ निर्दयहिभयत्रस्ता, वर्तन्तेविश्वदेहिनः सदयनिर्भयाजीवा, जीवन्ति त्व दयाकुरु ॥२८॥ दयाऽस्तिब्रह्मणोरूपं, हिंसा दु:सस्यरूपकम् प्रभोरूपयाज्ञात्वा, दयामाचर चेतन ॥१२९॥ ,

·पूर्णदयास्वरूपोऽस्ति, देवो हिंसानिवारक'
पशुपक्ष्यादिभोगानस, नेच्छतिनच याचते ॥१३०॥
यज्ञार्यपशवोनव, सृष्टा देवेन निश्चितम्
देव्यः पशून न पादन्ति, पिबन्ति धिर न च ॥१३॥
पशुपयादियजख, प्रसन्ना नव देवना.
पापोदयेन रोगाश्च, दुपाति विश्वदेहिनाम् ।।१२।।
पापोदयेन रोगादि-दुसभवतिदेहिनाम्
पुण्योदयेन चारोग्य-सुराभवतिनाऽन्यथा ॥१३॥
पापादु प सुख पुण्यात्, मर्यत्र सर्वदेहिनाम्
ज्ञात्वा च पुण्यगर्माय, सद्दयाकुम्चेतन । ॥३४॥
मदिरामामरक्ताना, देषिणांन्यभिचारिणाम्
पापहि भोगभुक्ताना, हृत्सुनास्ति च सध्या ॥१३॥
हिंसाऽस्तिम्लेशयोगेन, परमर्मप्रकाशनात्
अतिपरिग्रहोहिमा, हिंसाऽस्ति रात्रिभोजने ॥३६॥
अनर्थदण्डतोहिंसा, परहास्यादिकर्मत
दयाऽस्तिदहिनो दुप,-विनाशकसुकर्मत ॥१३५॥
येषा चित्तेषु कायेषु, वचस्सु मात्त्विकीदया
स्वाहिजीवतातेपा, भावेन हि प्रजायते ॥१३८॥
साऽधिकाराद्ययाशक्ति, न्यभावदयाकुरु
तरतमदयायोगे प्रर्तिस्व मुक्तये ॥३२॥
पापविज्ञायहिंसासु, हिंसाकर्माणि सत्यज
मर्वयोगस्यसन्मूल, महिमा हृदि धारय ॥४०॥
कोऽपिदयाविना योगी, नवभृतो भविष्यति
कोऽपिदयाविना मुक्तो नर भूतो भविष्यति ॥२४॥

·.
जनानांभक्षणायन, पशुपल्यात्याखल
गयभगवता प्रोक्तं, महावीरेण रक्षिणा ॥१४२॥
माविकान्न फलैर्दुग्ध, भोजनपानयोगतः
जीवन्तिामिण सन्तो, भक्ता जनाश्चमुक्तये ॥१४३॥
चरत्यागोभवेन्नून, महिंसापूर्णमिहितः
अहिंसापरमोधर्मः सर्वधायोगसिकिकृत् ॥१४४॥
सम्यगष्टिजनस्याऽस्ति, सम्यजज्ञानच सड़या,
अहिंसामाप्तये सम्यज, ज्ञानस्य सत्यहेतुता ॥१४॥
अहिंसातोजगन्मंत्री, शुहमेम प्रकाशते
चित्तशुद्धिर्भवेत्तेन, मोहरोधः प्रजायते ॥१४॥
ज्ञानादिकगुणानाच, प्राकद चाऽऽत्मशुद्धता
मोहादीनाक्षय पूर्णः भवेदभावदयावलात् ॥१४॥
देशतोविरतानातु, हिंसानाशोऽस्तिदेशतः
मर्वतोविरतानांतु हिसात्यागस्तु सर्वत ॥१४॥
अममत्तमुनीनातु,-पूर्णदयाऽस्तिभावन.
ज्ञानध्यानादिलीनाना, महिसायोगसिद्धयः॥१४॥
हिमावुद्धिविनानव, हिंसाया कम्यन्धनम्
हिमायाः परिणामेन, कर्मवन्धो भवेल्पलु ॥५०॥
सम्यग्ष्टिमतानणा, दन्यतोभावतोदवा,
मिथ्याष्टिमनुष्याणा द्रव्यदयाऽस्तियाह्यतः ॥१५॥
मम्यग्दृष्टिमतानृणा, सम्यग्दृष्टियलात्पल
भोद्भावनासत्या, कर्मविनाशकृत् ॥१०॥
द्रव्यदयातउत्कृष्टाऽ, नन्तगुणोत्तमाशुभा
भावनोऽस्तिदयासत्या, मधामुक्तिदापिनी ॥५३॥

·-
आत्मन पूर्णमोक्षार्थ, दयाऽस्ति माधन शुभम् .
आत्मन शुहरूपहि, साध्यमस्तिद्यावताम् ॥१५॥
एकेन्द्रियादिजीगना, सहयाचोत्तरोत्तरा
अनन्तपुण्यलाभार्थ, धर्मार्थ हिना मरेत् ॥१५॥
एकेन्द्रियादिजीवभ्यो नृणा कोटिगुणोत्तमा
दयाऽस्तिद्रव्यभावाभ्या, तरतमयोगभेदत ॥१६॥
मनुप्येष्वपि मासादि-वर्जिनाचोत्तमादया
नेभ्योऽपिज्ञानिमाधना, महिसारक्षण च वै ॥२७॥
चतुर्विधमहासघ,-रक्षातो धर्मरक्षणम्
धर्मिणां रक्षणाडमों, रक्ष्यते सत्रनिश्चय ।।१०८॥
अहिसकसुभक्ताना, त्यागिनारक्षणशुभम्
अनन्तपुण्यधर्मार्थ, जायते च विवेकिनाम् ॥१५॥
पशुपक्षिमनुष्याणा, हिंसकेभ्योह्याहिंसका
कोरिगुणोत्तमा श्रेष्ठा, यथायोग्य दयाकुर ॥१६०॥
क्षेत्रकालादिकज्ञात्वा, तरतमयोगतोदया
कुन्ति ज्ञानिनो मुत्त्य, सर्वत्र निजशक्तित ॥१६॥
दयाभवतिसवुया, हिंसाभवतिदुधिया,
पापकायेंपु हिंसाऽस्ति, धर्मकापुसया ॥१२॥
स्वल्पासामहाधर्म,-कारक परमार्थदम्
अस्मिाधर्मवृद्यर्थ,-मपवादेन चागतम् ॥१६॥
सधधर्मादिरक्षार्थ, मावश्यकहि सर्वथा
धर्म्ययुद्धादिक कर्म, कर्तव्य च विवेकन ॥१६४॥
स्वस्वधर्मपिड्यध, मधर्माभिमानिमि
क्रियतेधर्मयुदय, तन्मृपामोहचेष्टितम् ॥१६॥

·८3
मधर्मस्पसारोऽस्ति, दर्यवमत्यपमराट्
तदर्थधर्मयुद्धानि, कर्तव्यानि विवेकतः ॥१३॥
आपत्कालोऽस्तिमषां, मदेशीयदेहिनाम्
आपत्कालीनयुद्धानि, न योग्यानि दयांविना ॥१६॥
देशस्वार्थादिमोहेन, युद्धमद्या प्रवर्तते
तत्रपापप्रविज्ञाय, युद्धत्यजन्तुधर्मिणः ॥१६८।।
आहसाधर्मिसघस्य, रक्षार्थ चापवादिकम्
अल्पदापमहाधर्म, कर्तृयुद्ध प्रवर्तते ॥१६॥
औत्सर्गिकेणमार्गेण, चापत्तिकालमन्तरा,
धर्मयुहमपित्याज्य, यथायोगं विवेकत. ॥१७॥
युद्धार्थ च प्रवृत्ताना,
घोरहिंसकढहिनाम्
प्रतिसघादिरक्षार्थ, योहन्यच यथातथम् ॥२७॥
निरपराधिलोकाना, तत्रापिरक्षणंशुभम्
दंडादिकं यथायोग, शत्रूणा च विवेकत ॥१७॥
शत्रुप्यपियथायोग, दया कार्या बलान्वित.
स्वघातार्थप्रवृत्ताना, दण्ड शिक्षादयादिकम् ॥२७॥
हसरुगोरपापाना, मुद्वाराय दया शुभा
दानव्य शिक्षणं तेभ्यो, दयाधर्मस्य मुक्तये ॥७४॥
घोरहिमकदेशेषु, समाजेपुच मद्दया
मापाय. प्रचार्या मा, सर्वस्वार्पणाक्तितः ॥१७॥
गवा मंरक्षण कार्य, निःशस्त्राणादयावताम् ,
निर्यलानाच यालाना, मीणानृणाद्विजन्मनाम् ॥१७॥
शरणाहमनुष्याणा, कर्नव्यशुभरक्षणम्
शरणार्थी न हन्तत्र्या-गोराऽपराधिशत्रवः ॥१७॥

·सावधानता कार्या, बरिणा सहयाजनः विश्यासोनवशणा, कर्तव्य सइयाधरै ॥१७८॥ शक्ताना सहयाधर्मों, मोक्षमार्गविहारिणाम् अशक्ताना दया कार्या, शक्तिमद्भि विवेकता ॥१७॥ दुष्कालादिप्रमोपु, मानवपशुरक्षणम् कर्तवमन्नवित्ता, रनेक साधनजन ।।१८०। दगादानादिसत्पुर्य सुभिक्ष च निरोगता पर देशे च मोच, जायते नेव सशर ॥१८॥ महापुण्येन पापस्य, विपाकोपशमो भवेत् दयादिपुग्यकायश्व, सुबह दुयनाशनम् ||२८२।। दयामयेपु दशेपु, षु मर्वजातिषु, शान्तिस्तुष्टिस्तथापुष्टि, रारोग्य मंगलभृशम् ॥१८३।। दयाका पदोषोऽपि, स्यात्तथाऽपिक्ष्याधिया पुण्यधर्मस्यबाहुल्या, दाऽऽत्मोन्नतिर्भवेद्भशम् ॥१८॥ अहिंसायाः प्रचारार्थ, दयाकर्म ममाचर दुर्लभ ऋभव प्राप्य, मा प्रमाद कुरक्षणम् ॥१८॥ साधर्मकार्यण, नृजन्मसफल कुरु किं वितेन स्त्रियाभोगे, दयाधम समाचर ॥१८६।। संतोधकर रक्तो, दयाधर्म सुग्वकर स्वार्पणेन दयाकर्म, कुरुष्व स्नोपयोगत ॥१८॥ दुग्वीकृत्या न्यलोकास्त्व मा जीव पापकर्मभि सर्वजोरसुसाय त्व, जीव पुण्यसुकर्मभि ॥१८८॥ सर्वलोकसुसार्थ त्व, स्वाऽऽन्मभोग ममर्पय कुरुनिष्कामतोलोक-हितार्थासका नत||2/0॥

·स्वार्थ मन्येषु लोकेप, निर्दयत्व न धारय, माहाग्ययाचकाना त्व, माहाय्य कुरू भावतः ॥१०॥ सहयादानकार्याणा, मत्फलं नव नश्यति अत आस्तिकभावेन, दयाकार्य कुरव भो ॥१९॥ स्वर पहिसा दया वह्वी, स्वाधिकारेण मानवः आजीविकादिकार्येषु, कर्तव्या सद्विवेकन' ॥१९२।। पशुपक्षिमनुप्यादि-घातादाजीविकादिकम् कुर्वन्ति न दयावन्तः प्राणान्तेऽपि शिवाऽर्थिनः ॥१९॥ जीवेन मह धन्धोऽस्ति, हिंसातः पापकर्मणाम् पापकर्मोदयेनैव,-महादु.स्वपरम्परा ॥१९४॥ जीवेनसहन्धोऽस्ति, दयात पुण्यकर्मणाम् पुण्यकर्मोदयेनव, सुसस्याऽस्तिपरम्परा ॥२०॥ सुसार्य स्वार्थमोहेन, नाऽन्यजीवान् विनाशय मिथ्यामोहादिक त्यक्त्वा, स्वाऽऽत्मानन्द लभस्वभो॥२९६ मुखाय वित्तदारादि,-भोगानामासये हठात् हिंसाकर्मादिक कृत्वा, प्रान्ते दु समवाप्स्यसि ॥१९७।। हिंसकाना सुग्घ स्वरप, प्रत्यक्ष व्यावहारिकम् दृष्ट्वा मा मुद्य जीव त्वं, महादुःख सुसान्ततः ॥१८॥ पापाऽनुविन्धपुण्येन, हिंसकाना धनादिकम् दृष्ट्वा मोहो न कर्तव्यः परन दुग्वराशयः ॥१९॥ पशुपक्ष्यादिपुश्रेष्ठो, धनन्तगुणमानव. मनुष्य एव मोक्षस्य, प्रत्यक्षमधिकारवान् ।।२००॥ मुक्ति यान्ति जना एव, नाऽन्ये यान्तीति निश्चितम् अदिसाधर्मसम्माप्त्या, मनुष्याऽऽत्मा भवेत् प्रचः२०१|| ·, दशदृष्टान्ततोऽतीव-दुर्लभोनुभयोमहान् प्राप्यस्वाऽऽत्मा भवेत् सिद्धो, दयादिधर्ममाधने । इति विज्ञाय भोभन्या, दया कुर्वन्तु भावत प्रभुसहगमनुष्याणा, हिंसा त्यजन्तु मानवा ॥२०॥ अतिपापिमनुष्योऽपि, सम्यग्दृष्ट्या लाभत इहवमोक्षमायाति त्यत्तवा हिमादिक क्षणम् ॥२०४॥ अतो मनुष्यघातात्वे, विरम कोट धपायन आत्मज्ञान मनुष्येभ्यो, देय हिंसानिधारकम् ||२०| कोटिकोटिमहोपार्य, मनुष्यसघरक्षणम् कर्नय शिक्षण देय, महिमाचारवर्धकम् ॥२०॥ अहिंसाचारत शान्ति, देशेखपले प्रजासु च राज्येषु भवति स्पष्टा, नान्योपाया भुवस्तले । २०७॥ इति निश्चित्यसिद्धान्न, संरचण्डस्थमानवा दयाचा विचारैश्च, प्रवतन्ते स्वभावत ॥२०॥ आत्मन्येव सुप सत्य, निश्चित्य भयमानवा' बाघभोगाप्तये हिंमा, कुन्तु नैव सज्जना ॥२०॥ याघभोगे सुसभ्रान्ति, त्यात्वा सत्यसुखाप्तये आत्मन्येव स्थिरीभय, स्वाऽऽत्मानन्दरसी भव ।।२२०॥ स्वस्वधर्मस्यसत्यत्वं, कथ्यतेसर्वधर्मिभि. किन्तुनन्न न सत्यत्व, महिंसाधर्ममन्तरा ॥२॥ ब्रह्मचर्यमहिसैव, परब्रह्मप्रदायकम् द्रव्यतोभावतोयम,-चर्यगक्तिप्रदायकम् ॥२॥ दुग्विलोकदयाकार्या, दुपनाशनकर्मभि. औषधालयमंशाने Mmmerme- ...- ·८७ , गुरुकुलादिकस्थान, महिंसाचारवोधकम् , स्थाप्यसघादिशान्त्यर्थ, विश्ववर्तिदयापरः ॥२०॥ एशियावासिलोकैस्तु, युरोपीयजन शम् दयाचारविचाराणा, कर्मकार्य विवेकत ॥२१॥ अमेरिकाजन सवे, यत्नैर्दयाविवृद्धये स्वार्पनेन च यद्योग्य, तत्कर्तव्यविवेकतः ।।१५।। आस्ट्रेलियाजन विच,-शान्तयेचविवेकता अहिसाधर्मवृद्ध्यर्थं, कर्तव्य धर्मकर्मयत् ॥२१॥ आफ्रिकावामिभिहिंसा-कर्म त्याज्यं विवेकन: मविश्वजनरिसा, त्याज्या सत्यदयापरः ॥२१७॥ सत्तापनादिमिर्लोकान् , पीडयन्ति च ये जना. ते नरा नरकंयान्ति, घोरपापपरिग्रहः ॥१४॥ महादुःखेनसतप्तान , जोवान् दृष्ट्वा च यहृदि, दयानोजायते तस्य, राक्षमत्वं प्रकाश्यते ॥२१९॥ स्त्रीबालसाधुसहर्ता, गर्भनाशी च यो जन' यातिश्चभ्र महापापी, निर्दयो देहिन प्रति ॥२२०॥ तमोवृत्त्यारजोवृत्त्या, हिंसादिपापकर्मिण. श्वभ्रंयास्यन्तितेघोरं, कृत्वाहिंसा पुनः पुनः॥२२॥ हिंसादिपापकर्तृणा, मुदारायसुशिक्षणम् दयाज्ञानस्यदातव्य, विश्ववत्तिदयापरः ॥२२॥ दयाई विश्वसवेन, सर्वस्वार्पणयोगत प्रचार्या सर्वविश्वस्मिन् , दयोपायाःसुशक्तिभिः ॥२३॥ दयापूर्णसुशास्त्राणा, कार्या प्रचारणाभुवि दयोपदेशतत्कार्य, वयन्तुदयांजनाः ॥२२॥ , ·संसद्यकोटिदुग्यानि वि-बदयाविघृद्धये, प्रवर्तन्ता सदा लोका. साधय सत्ययोगिन ।। २५ साधव प्रमुत्पूज्या, हिंसादिपापार्जिन' सेगाभक्तिवर्तन्या, चारमाधर्मियोगिनाम् ॥२२ हलव्याघ्रादितोरक्ष्या क्षत्रिौ पशुमानवा' क्षत्रियाणा स्वधमोऽस्ति, साधुब्राह्मणरक्षणम् ॥२२॥ क्षत्रियाणा स्वधर्मोऽस्नि, गोसतीयालरक्षणम् निरपराधिजीवाना, नि शवाणा च रक्षणम् ॥२८ क्षत्रियाणा च कर्त य, न्यायात्मंघाटिरक्षणम् राज्यभूम्यादिमरक्षा, धीरापराघिण्टनम् ॥२९॥ मृगयापापसेलादि, हिंसाकर्मत्यजन्तित अहिं माधर्मिरक्षाथ, क्षत्रिया उपयोगिन ॥२३०॥ अहिसाधर्मयोधार्थ, बामणा उपयोगिन' पशुमासादिभोक्तारो, तामणा अपि राक्षसा ॥ सुरामासप्रहिंसा, ब्राह्मणानवकर्मत द्यामत्यादिधर्मश्च, ब्राह्मणा धर्मिण स्मृता ॥२३ गरामपालनाट्वश्या, अहिमाधर्मसाधका पशुपालनकृप्पादि, कर्मिणश्चदयालर 1.३३॥ च्यापारादिप्रवृत्तिषु, दयाबुद्द्या प्रवर्तका अहिंसाधर्मद्ध्यर्थ, धर्मशालादिकारिणः ॥२३४॥ भूपाना च स्वधर्मोऽस्ति, न्यायात् प्रजादिपालनम् साधना च गयादीना, रक्षण हिनदण्डनम् । २३५। धमिणा रक्षणनीन्या, चोरापराधिदपदनम

·,
शहाणां च स्वधर्मोऽस्ति, माधुव्राह्मणसेवनम्
धर्मिणा सेवन कार्य, हृदि धार्या दया मति ॥२३॥
आजीविकादिकार्यपु, न्यायवुड्या प्रवर्तनम्
मनोचाकायचोगेन. दयानीतिप्रवर्तनम् । २८॥
अहिसान्शना कार्या, विश्वोहाराय साधुभि'
आत्मवत्सर्वजीवाना, रक्षण शिक्षण तथा ॥२०॥
शक्तिमता दयादान, क्षमातपश्वमरमा
जीवन्ति निर्वालोका , शक्ताना सद्दयाचलात् ॥२८०॥
पीड्यमानान् जनान् दृष्ट्वा, शक्तिमद्भिःस्वशक्तितः
तत्साहाग्य प्रकर्तव्य-यत्र तत्र यदा तदा ॥ ४१ ।।
चलेशमोति तथा द्वेष, वैरं त्यक्त्वा च मज्जन'
कर्तव्यं महाकर्म, दुष्टस्वार्थ विहाय च ॥ २४२॥
परस्परेपु भिन्नेषु, धर्मिषु प्रेमभावत'
पहिसादिक त्यकत्वा, वत्तव्य च परस्परः ॥ २५ ॥
अन्यायादवलोकाना, दुःवगन हि हिसनम्
अन्यमजीयदामत्व-, कृत्ये हिंसाऽस्ति तात्त्विको ॥२४॥
दुष्टाशायाश्च ये दामा, हिंसा कुर्वन्ति पापिन'
अन्यायोपार्जित वित्त, भुचन्नि पापकर्मत. ॥४४॥
पारतम्य हि हिसाऽस्ति, स्वातन्त्र्य स्वदया शुभा
आत्मस्वातन्यसत्कृत्य, मार्टिमाऽस्ति स्वभावतः ॥१४॥
स्माऽऽत्मराज्यमहिंसाऽस्ति मोरराज्यतु हिंमनम्
शुहोपयोग एवास्ति, भावतामयाऽऽत्मनः ॥४४॥
मिथ्यात्वरागरायो, भावहिंसाऽस्ति देहिनाम्,
अहिंमाऽस्ति ममत्व हि, बाह्यतोऽपि क्रियावताम् ॥४८॥

·साऽस्ति व्यसनर हिंसादुर्गुणवृत्तय
मरसादितो मुक्ता, वीतरागा जिनादय ॥२४९।।
सर्वकर्मसु हिंसात्व, मल्पाधिक्यप्रभेदत
गृहस्थाना भवेत्तत्र, निर्वधा ज्ञानयोगिन. 1000॥
दयावुद्धिं हृदि न्यस्य, गृहस्था स्त्यागिनो जना
स्त्राधिकारेण कर्माणि, कुर्वन्ति स्वोपयोगिन ॥२५॥
यथा धृमाधृतो रहनि, स्तथा सर्वप्रवृत्तय
मदोपा अपि कुर्वन्ति, घाजीविकादिकारिण ॥२५२॥
निरासक्तितया सुजा, यथायोग्यनिवेकत
आत्मज्ञानोपयोगेन, फर्म कुर्नन्ति सज्जना ॥२५३॥
द्रव्यभावदयाज्ञान,-विवेकेन प्रवर्तिन
स्वाऽधिकारेण कर्माणि, कुर्गन्ति यान्ति मद्गतिम् ॥२५४॥
हिंसावुहिर्न यस्याऽस्ति, शुद्धाऽत्मलक्ष्यधारक
मर्वकर्मप्रकुर्वाणोऽप्यहिंसाधर्मसाधक ॥२५५।।
परस्पर च मादाय्य, कुर्वन्तु भन्यमानवा
परस्परोपकारेण, जीरा जीवन्ति भूतले ॥२५॥
परस्परोपकारोऽस्ति, जीवर्जटेश्चदेहिनाम्
परस्परसहायेन जीरन्ति विश्वदेहिन ॥२५७॥
अत स्वाभाविक सत्य, माहाग्य च परस्परम्
विज्ञायैर जना सर्च, भवन्तु वार्पितसदा ॥२०८॥
दु ग्विना दु ग्वनाशार्थ, मायिनो भवन्तु भो'
स्वार्थेण कातरा नैन, भवन्तु विश्वमानवाः ॥२५९।।
देशजात्यभिमानेन, वर्णधर्माभिमानत'
(९ न हिंसन्तु, भवन्तु सहयापरा ॥२६॥

·IN क्रीडाविलासमोहेन, राज्यमत्तादिमोहत विद्याशत्त्यादिगण, नाशयन्तु न देहिनः ॥२५१।। राजानो राज्यगर्येण, पीडयन्तु न देहिनः हिसादिपापदोपाश्च, त्यजन्तु धर्मबुद्धितः ॥२२॥ राज्य कुर्वन्तु सवुया, सर्वलोकहिताय च अन्याय नैव कुर्वन्तु, सन्तु हिसानिवारका' ॥२६३॥ क्षत्रिया ब्राह्मणा वश्या' शृद्वाश्च विश्वमानवाः आत्मन' शुहिकृत्याय, सन्तु दयेकतत्परा ॥२६॥ विश्वदयार्द्रमचेन, दु.ग्विनानिःसहायिनाम दु-ग्वनाशाय मद्यत्ने, यतितन्य विवेकन. ॥२६॥ पशूना पक्षिणा दुःख,-नाशार्थ च यथातथम् भवन्तु मद्दयाकम,-कारिणो विश्ववत्सलाः ॥६६॥ ट्याचारिविचाराणा, सामर्य स्वाऽऽत्ममुक्तये सर्वकर्मक्षयोमोक्षो, भवेद् मावदयायलात् ॥२७॥ अहिंसाधर्मिभिर्मों, वर्धते सर्वभूतले, धमिमिरन्तराधर्मों, वय॑ते नव पुस्तक ॥२८॥ अहिंसाधर्मिणावृद्ध्ये, चार्पिता' सन्तु मानवाः अहिसातः प्रभो. प्राप्ति, भवत्येव न संशयः ॥२६९॥ हिमाभावकार्याभ्या, जैनसंप प्रवर्तते सर्वधर्मिपु सः श्रेष्ठो, याचारविचारतः ॥२७०॥ रागद्वेपौ परित्यज्य, सत्यन्यायात्प्रवच्म्यहम् जनेपु जैनशास्त्रपु, दयाधर्मस्य मुरयता ॥२७१।। मृता नव मरिष्यन्ति, जना आर्या दयादितः , दयाधर्मोद्यनादित ॥३७२।।.., -

·सर्वसण्डे पुदेशेषु, दयाऽऽचार्यैः प्रवर्ध्यते
अहिंसाधर्मिणासत्य, मार्यत्वगुणकर्मत ॥२७॥
मदिरामासतोदरा, आर्या.स्युर्गुणकर्मतः
अनार्यम्लेच्छलोकाना, हिंसात्व वृत्तिकमत ॥२७४।।
सृष्टिविरोधक कर्म, हस्तकर्मादिक च यत्,
बाललग्नादिकहिंसा, त्याज्या धर्मार्थकामिभि ॥३७॥
अतिशोकादिक हिंसा, ज्ञातन्या च विवेकिभिः
मनोवाकायशक्तीना, रक्षण सया मता ॥२७६॥
अत्याहारस्तु सिंव, चातिवादश्च हिंसनम्
मनोवाकाययोगाना, मतिपत्नश्च हिंसनम् ॥२७७॥
कृपादिपतन हिंसा, विपादिभक्षण तथा
अतिपरिश्रमोहिंसा, ज्ञातव्यय विवेकत ॥२८॥
आतरौद्रविचाराणा, हिंसाऽस्ति कर्मवन्धनात्
धर्मशुक्ल विचाराणा, स्वाऽऽत्मदयाऽस्तिवस्तुत ॥२७॥
स्वाऽऽत्मनो या या सैव, चाऽन्यसर्वदयादित.
अस्त्यनन्तगुणै श्रेष्ठा, मर्यकर्म विनाशिनी ॥२८०॥
दर्शनज्ञानचारित्र, महिसैव स्वभावत'
शुद्धोपयोग एवाऽस्ति, घहिसा च निजाऽऽत्मन॥२८॥
अहिंसा विविधा ख्याता, तामसी राजसी तथा
सात्त्विकी स्वाऽऽत्मशुड्यर्थ, श्रेष्टाऽस्ति चोत्तरोत्तरा।।२८२।।
मुक्त्यर्थ साविकी भव्य कन्या स्वोपयोगत
निष्कामवुद्धित' कार्य, महिसाकर्म तात्त्विकम् ।।२८३॥
हिंसा विधाऽस्तिविज्ञेया, तामसी राजसी तथा,
विकी च परित्याज्या, स्वाऽधिकारेण मानव ॥२८४॥

·साईवगुरुधर्मार्थ, संघार्य च महाजनैः
अल्पदोषमहाधर्म, फर्म कार्य यथातथम् ।।२८५।।
वनस्पतिफलाहारात्, सत्त्वबुद्धिः प्रकाशते
सात्विकपानयोगेन, शुद्धवुद्धिः प्रकाशते ।।२८६॥
सात्विकभोजनाच्छुद्धि,-श्चित्तस्य भविजायते
स्वच्छवायुजलायश्च, दयावृत्ति विवर्धते ॥२८॥
अहिसाधर्मिणा सङ्गाद्, द्यावुद्धिः प्रजायते
द्रव्यभावदयायोगात्, स्वाऽऽत्मा सिहः प्रजायते ॥२८८||
पवित्रभूमिवासेन, दयाबुद्धिः प्रवर्धते
पवित्र तीर्थवासेन, सद्दया हृदि जायते ॥२८॥
चण्डकौशिकनागे च, कृताऽपराधिसगमे,
महावीरस्य नेत्रे द्वे, दया कुरुता शिवम् ॥२९॥
यस्य पूर्णदयादृष्टिः कमठेऽत्यपराधिनि
ध्यानावस्थास्थितो देवः पार्वनाथ श्रियेऽस्तुवः ॥२९॥
मृगवृन्दोपरिणीतिः सद्दया येन धारिता
अरिष्टनेमिभगवान् , करयाण कुरु सत्वरम् ॥२९२॥
कपोतस्य कृता रक्षा, पूर्वजन्मनि भावत,
सर्वविश्वस्यशान्त्यर्थ, शान्तिनाथोऽस्तुसर्वदा ॥२९३॥
भारतादिकदेशेषु, दयाधर्मिप्रवृद्वये
साधवः प्रेपिता येन, पशुशालाः कृता धनाः ॥२९४॥
अशोकभूपपौत्रेण, जैनसम्पतिभूभुजा,
चन्द्रगुप्तेन भूपेन, दया सर्वत्र वर्धिता ॥२२६।।
वस्तुपालो महामन्त्री, तेजपालोऽपिगुजरे
जातो याप्रचारार्थ, नधर्मिणौ ॥२९॥

·दुष्काले कच्छसौराष्ट,-गुर्जरादिपु मानवा' रक्षिता अन्नदानेन, जगद्देशादयालुना ॥२९॥ इलादुर्गमहाश्रेष्ठो, दुप्फाले मर्वरक्षक अवावोदामजनोऽभूत् , तस्याऽस्ति कीर्तिपत्तमा ।।२९८॥ मडपे पेथडश्रेष्ठी, जनो बभूव धर्मवान् क्षुधार्तादिमनुष्येभ्यो, भोजनाय च दत्तवान् ॥२९॥ अशोको भूपति श्रेष्ठ सर्वभूपतिशेखरः तेन दयासमुद्रण, देशाहिसा निवारिता ॥३०॥ पारवेलेन भूपेन, भारते पर्धिता दया, सिहसेनोपदेशेन, विक्रमेण दया तता ॥३०॥ अहिसा स्थापिता राज्ये, दयामयेन चेतसा स आमभूपति. श्रेष्ठो, बभूव जैनधर्मिराट् ॥३०२॥ अकबरवादशाहेन, भारतदेशचक्रिणा आर्याणा प्रेमवृद्ध्यथै, गवा हिंसा निवारिता ॥३०३॥ हीरविजयसरीणा, प्रपोधेनरमद्दया यस्याऽऽत्मनि भृश जाता, सोऽकवर कीर्तिमानश्रुत ॥३०४ यस्थ विवोपरि प्रेम, तस्य व्यापकसद्दया, दयाहंसास्वरूप तु, ज्ञानी जानाति वस्तुत ॥३०५॥ ज्ञान पूर्व दया पश्चात् , नाऽस्ति ज्ञान विना दया ज्ञानी ज्ञानेन जानाति, दयां हिंसा च यस्तुत ॥३०॥ काययोगेन हिंसा तु, केवलिनामपि भवेत् द्र परिसाऽस्ति मादेहान् , न तु भान विन्दत ॥३०७॥ रागद्वेपपरीणामा, दिसाऽस्ति भावत खल्लु रागद्वेपपरीणाम, विना नास्ति हि भारत ॥३०८॥ .

·भावहिसा विना द्रव्य,-हिसया भववन्धनम् नाऽस्ति तत्तु परिज्ञाय, भवन्तु स्वोपयोगिनः॥३०॥ कर्मबन्धनमुक्त्यर्थ, माऽऽत्मन स्त्व दया कुरु आत्मज्ञानेन स्वाऽन्याना, दया मत्या प्रकाशते ॥३१०॥ दया हिसां न जानाति, मि यादृष्टिरबोधत. दया हिसा च जानाति, सम्यग्दृष्टिः सुबोधनः ॥३२॥ मम्यज्ञानी विजानाति, दया हिसा च बुद्वितः कुन दयाप्यहिसा स्यात्, हिसाऽपि कुत्रचिद्दया ॥३१॥ कुत्रचिद्याद्यनोहिंसा, काययोगेन मभवेत्, तथापि भक्तिमेवाद्य, रसिा चान्नरा यत. ॥३१३॥ मवगुम्सघस्य, रक्षणार्थ च याधतः दोपे मति महाधों, जायन्ते पहनिर्जरा' ॥३१४॥ कायेन नेव हिसाऽपि, रागद्वेपादिमोहत' मानसिका भवद्विसा, चाऽन्यवातविचारत' ॥१५॥ आन्तरा भावहिंसाऽस्ति, द्रव्यहिंसा तु पाद्यत. गीतार्थगुम्योपेन, स्वाऽधिकारा या कुरु ॥३१६।। प्रमादयोगतो हिसा, स्वाऽन्यमाणविनाशनात् हिसाया लक्षण घेत, त्तत्त्वार्यसूत्रभापितम् ॥३१७॥ सम्यग्दृष्टियुता जैना' मम्यग्दृष्टिगुणस्थिताः अविरताश्च हिसाये, रहिसादिप्रकाक्षिण ॥१८॥ हिसादौ दोषमन्तारो, हिसादिदोपहानये उद्युक्ता हि दयालूना, रक्षार्थ ते प्रवर्तका ॥३०॥ अणुव्रतधरा जैना श्रावका द्रव्यभावतः अणुभङ्गेन जीवाना, निरपराधिदेहिनाम् ।।३२०।।

·स्थूलाना हिंसमा नय, स्यूलसिायिरामिण'
औत्सर्गिकापादाभ्या, मापेक्षवतधारिण. ||
मघगुरुधर्माणा, मयस्य भक्तिरे
मेवार्थ तस्य रक्षार्थ, मौत्सर्गिकाऽपवादिन' ॥३२२||
भरत्यादिधर्मकायेंपु, रिमात फर्मवन्धनम्
स्वरपच निर्जरा पर यो,महापुण्य प्रजायते ॥२३॥
अतोगृहस्थिता श्रादा, द्विविधाः स्वाऽधिकारत
दादिभक्तिरक्षादी, प्रवर्तन्ते यथातथम् ॥३०॥
महामतघरा मन्तो, मुक्ता हिंसादिपापन
साधवो विश्वजीयानां, प्रातार मन्ति पन्धय ||२५||
औत्सर्गिकाऽपवादाभ्या, धर्मसघादिरक्षणे
विश्वलोकदयापथ, प्रवर्तन्ते यथातथम् ॥३.६॥
द्रव्यभावदयावन्त पट्कायजीवपालका
निपातारपानेन, जीवन्ति च ययालयम् ॥३७॥
गृहस्थत्यागिभेदेन, द्विधाधापनादित,
सर्वज्ञोंधित मत्यो, जैनधर्म प्रवर्तते ॥३०॥
दयभावीयहिसातो, विरतिश्चभवेद्यथा
नया प्रनि कार्य, न्यभावदयापरै ॥२९॥
दर्शनज्ञानचारित्र, मोक्षमार्गानुसारिभि
गृहस्थस्त्यागिभिहिमा, सत्याज्या च यथानथम् ॥३३०॥
सर्वविश्वस्थपालाना, विद्याशालासु मानव
अरिसाधर्मशिक्षार्थ, चर्तित यं यथातथम् ॥३३॥
हिंसकाना प्रपोधा, सर्वविश्वेषु धनिनाम्
सर्वजातिमवन्धेन, वर्तित य दयालुभि ॥३३॥

·६७ , याडिसा भवेत्ताव-दशान्तिराऽऽत्मनो ध्रुवम् अहिंसावृत्तिकर्मभ्या, शान्ति शर्म शिवं भवेत् ॥३३३॥ आत्मन' सद्दया श्रेष्ठा, मामाग्यवृत्तिकर्मभिः हिसा निजाऽऽत्मनो ज्ञेया, मामाण्यभ्रष्ठजीवनात् ॥३३४॥ औदार्यसत्यगाभीर्यात्, दया सत्या प्रवर्धते सर्वलोकसहायेन, दयाधों विवर्धते ॥४३५।। सर्वखण्डस्थलोकानां, रोगदुःखादिनाशने परस्परसहायार्थ, नियन्ता भव्यमानवाः ॥३३०॥ आत्मशुद्धोपयोगेन, कृतेपु मर्वकर्मसु अहिसा चान्तरा सत्या, वर्तते ज्ञानयोगिनाम् ॥३३७॥ जान सत्यसमाधिश्च, सद्दव मता मता शुद्धोपयोगतः सत्या, वर्तते धर्मिणा दया ॥३३८॥ मनोवाकायगुप्ताना द्रव्यभावेन सद्दया आत्मन पूर्णशुद्ध्यर्थ, हेतुभूता प्रवर्तते ॥३३९॥ यावद्धिसापरीणाम-स्तावद्दयाविचारणा हिंसावृत्तिदयावृत्त्योः, शुद्धाऽऽत्मा हि पृथग्भवेत् ॥३४०॥ हिंसावृत्ते क्षयार्थ हि, दयावृत्तेः प्रयोजनम् शुद्धोपयोगिनो द्वाभ्या, स्व जानन्ति पृथक् ततः ॥३४॥ कृतकृत्याश्च सर्वज्ञा, दयाचारप्रपालकाः बोधयन्ति दयाधर्म, तस्माद्दयां समाचर ॥३४२॥ सद्दयैव मन स्वर्गः करत्वं श्वनमेवच स्वर्गश्वभ्रपरिज्ञाय-दयाकर्म कुरुष्व भोः ॥३४॥ गोमहीप्यादिरक्षार्थ, विश्वस्थसर्वमानवः कर्तव्यस्वार्पणपूर्ण, वित्तदेहादिभिर्भृशम् ॥३४४॥ - --

·100
मनोवाफायहिमादि,-कारक कर्म यच तत्
हिसां ज्ञात्वैव तत्याज्य, मर्वखण्डस्थमानव ॥३६९॥
अधयंकामदोपादि-वृहि छत्कर्म यद्भवेत्
तत्त हिसा विज्ञाय, त्यजन्तु सध्यालय ॥३०॥
कन्याविऋयतो हिमा, वरविक्रयतस्तथा
आत्महत्या महाहिसा, सत्यज्ञान दयाकरम् ॥३७॥
हिंसा बन्धाय विज्ञेया, चाहिमा स्वाऽऽत्ममुक्तये
हिमा दु पाय विजेया, चाऽऽत्मानन्दाय मया ॥३७२॥
यादानादित पुण्य-फर्मवन्धो भवेत्पलु
पुण्याद् धर्मस्य सामग्री, माप्यते पुण्यकर्मभिः ॥७३॥
शुडवायुर्जल शुद्ध, स्थान साविकभोजनम्
योग्याहारो विहारश्च, दुष्टव्यसनयर्जनम् ॥३७॥
प्रकाशो मृत्तिका शुहा, भोजन फर दुग्धयोः
देहवीर्यस्य मरक्षा, दीर्घायु:तव स्मृता ॥३७॥
ज्ञात्वैव धर्मिभिश्वाधि-न्याधिवर्जनऐतवे
दयारदिर्जगल्लोका कन्या दीर्घजीविनः ॥३७६।।
स्वाऽऽत्मदया प्रकर्तन्या, दयावद्भिविवेकता
मद्यमादकपेयादि-त्यागेनभन्यमान ॥३७७॥
दीर्घायु साधन सर्व, दर्थव धर्महेतवे
विज्ञायैव च ससाध्य, दीर्घायुर्जीवन निजम् ॥३७८॥
स्वस्य धर्मस्य मोहेन, चाऽशुभमन्यधर्मिणाम्
चिन्तित च कृतं तद्धि निन्दामि सत्यभाषत ॥३७॥
स्वान्यव्याधिविनाशाय, स्वाऽन्याधिनाशहेतवे
स्वान्योपाधिनिवृत्यर्थ, यत्कर्म तद्दया भृशम् ॥३८०॥

·૧૦૧ निरुपाधिदशावॉश्च, व्यायाधिवजितो नरः दीर्घायुप्मान भवत्येव, शुद्धब्रह्माऽधिकारवान् ॥३८१।। आजन्मब्रह्मचर्येण, दीर्घायुर्धारको भवेत् मद्यमासपरित्यागाद्, दीरजीवी भवेन्नरः ॥३८।। मनोवाकाययोगाना, दीर्घजीवन हेतवः ते दयार्थ प्रविज्ञाय, दया साध्या दयालुभिः ॥३८३॥ वित्तदेहादिभोगेन, दयाधर्मकतत्परैः व्याख्यानादिप्रबन्धेन. यतितव्य विवेकतः ॥३८४॥ पश्चात्तापादिभावेन, प्रायश्चित्तेन मानवा' हिमादिपापतः शुद्धा, भवन्ति च योद्यताः ॥३८५॥ पक्षपातादिमोहेन, देशनीत्यादिरीतयः मनुष्य. करिपतास्तत्र, हिसादिदोपसंभवः ॥३८॥ क्षुत्तृड्रोगादियुक्ताना, दुःखिनो दुःखनाशने अर्पिता वाङ्मन कार्य-देवास्ते देद्दधारिण. ॥३८७॥ वाधाऽभ्यन्तरदुःखाना, नाशाय सर्वदेहिनाम् द्रव्यभावद्याधयें, प्रवृत्ता स्तेसुरोत्तमाः ॥३८८|| कारुण्यभावनाचार-र्जीवन्ति जीविनी हिते हिंसाचारविचारफे, जीवन्ति ते मृताः ग्वलु ॥३८९।। दयाय मनो वाणी, काया वित्त च यस्य ते जीवन्तु देवरूपास्ते, विश्ववत्सलसज्जनाः ॥३९०॥ यदायदा हि वि-वस्मिन् , भृशं हिंसा प्रजायते तदातदा प्रजायन्ते, दयावन्तो जिनादयः ॥३९१॥ हिंसादिपापनाशार्थ-महिंसादिमवृद्धये मोहारिशक्तिनाशाय, प्रभवति जिनेश्वराः ॥३९२॥ , ·यदा यदा दयाघाना, मायाय क्षीयते तदा बण्डदेशे घ जायन्ते, महासन्तो दयालय ॥३०३|| युगमुख्या प्रजायन्ते, सरयों धर्मधारिण आत्ममामर्थ्यतो विश्व-दयासत्यमचारिण. ॥३९४॥ येषा चिटया नास्ति, पिनामवलोकनात् जीयन्तो राक्षसा जेया, अशुमा जीविनोऽपि ते ॥३९॥ दुनिनो देहिनो दृष्ट्या, तद पनाशनोधता' जीयन्तस्ते शुभा जेया-देया देशावतारिण. ॥३९६।। वीतरागमनुष्यहि-दया सत्या प्रकाश्यते सम्यजमानन कर्तव्य-मरिसाफर्म मान ॥३९७॥ नाऽस्ति हिंसामम पापं नाऽस्तिधों पामम नाऽस्ति शानमम दान, तपो नास्ति क्षमासमम् ॥३९८॥ धृत्या मनुष्यजन्माऽपि, दयाघमो न धारित हारित जन्म तेनय, जात्या दयो समाचर ॥३०॥ दयोपदेश विज्ञाय, यथाशक्ति दया कुरु कुरप्व मा प्रमाद भो, जागृति हदि सत्त्वरम् ॥४००। दुर्लभ दशदृष्टान्त-नृजन्म सर्वजन्मसु समाप्य जीव मा मुद्ध, दयाधर्म समाचर 18001 दयाचारविचारेण, मर्वविश्वदयामयम् मन्तु परोपकारार्थ, विश्वलोकमवृत्तयः ॥४०॥ हिंसाचारविचाराश्चि, नश्यन्तु सर्वविश्वत' अस्तु शान्तिमय विश्र्थ, मभवन्तु दयालय ॥४०॥, राजानो मन्त्रिण श्रेष्ठा , सन्तु वीरा दयालय सर्वविश्वस्यशान्त्यर्थ, दयाधर्म प्रवर्धताम् ॥४०४॥ - ,

·N
૧૦૩
शुद्धप्रेम्णा दयावृद्धि-हिंसानाशश्च जायते
वरनाशोऽस्ति सत्मीत्या,मैच्या च स्वाऽऽत्मवज्जगत्।४०५॥
सत्य जानीत भोलोकाः सत्ये धर्माः प्रतिष्ठिताः
मत्याज्ञया प्रवर्तन्ते, ते यान्ति सद्गतिं ध्रुवम् ॥४०६॥
सत्याज्ञया प्रवर्तध्वं, राग द्वेषं विहाय च
सत्यनिष्ठा जनाः कर्म-क्षयं कुर्वन्ति सत्वरम् ॥४०७।।
मत्यमेव प्रभोराजा, सत्याहया प्रवर्षते
मनोवाकाययोगेन-हिसा त्यजन्तु मानवा' ॥४०८॥
मत्य पश्य मियं पश्य, मत्य पध्यं समाचर
सत्य हि च सर्वेषां, सत्य शुभं प्रियं कुरु ॥४०९॥
आत्मन. सर्वशक्तीना, प्रादुर्भावं कुरुष्व भो.
आत्मन्येव सुखसत्य, याह्यभोगेपु मामुहः ॥४१०॥
सर्वविश्वस्थजीवाना, सुखार्थ यच्च तत्कुरु
दुःख नेष्ट सुख जीवा, इच्छन्त्यतः सुख कुरु ॥४११॥
आत्मानन्दस्य सम्पासि-दयायः सात्विकैर्गुणः
अतोदयादिभि साध्य-आत्मानन्दो निजाऽऽत्मनि ॥४१२॥
मोक्षमूल या ज्ञात्वा, देहिना त्वं दया कुर
दयैव सत्प्रभोदृष्टि-दयायां सर्वशक्तयः॥४१॥
दयां विना प्रभुरे, नास्ति धर्मों दयां विना
दयामयः प्रमोधर्म, प्रभोर्वाणी दयामयी ॥४१॥
सहयायां तप सेवा-भक्तियोगादिकर्मणाम्
समावेशो भवत्येव, सध्या त्वं समाचर ॥४१५॥
रक्षिते हि दयाधर्म, धर्मो रक्षति रक्षकान्,
स्वान्यजीवप्ररक्षार्थ, दयाधर्म समाचर ॥४१॥
दयाया भावना याया, आत्मोत्थिता यदा यदा
तदा ताः काव्यरूपेण
मया शुभा ॥४१७॥

·अनुक्रमो न पद्यानां, दयानन्ये कृतो मया पुनर्वापो न पद्येषु, सद्दया परिणामत ॥४१८॥ मनोवाफायतो हिंसा, कृता कारापिता मया मिथ्या भवतु तत्सर्वा, दयानन्थे कृते सति ॥४१९॥ मोहेन ह्यद्यपर्यन्त, हिसाकर्म कृत मया हिंसादिपापनाशोऽस्तु, कृतग्रन्थफलेन च ॥४२०॥ शरयुग्माऽधिके पद्य-चतु' शर्दियाकर' दयाग्रन्थ कृनोविश्व-लोकाना शान्निकारक ॥४२१॥ श्वयालस्य कृता पीडा, मया तत्पापशुञ्जये प्रायश्चित कृत पूर्णं, दयानन्ये कृते शुभे ॥४२॥ अहिसाधर्मसदुद्या, दयाग्रन्थे कृते सति विश्वस्मिनमर्वलोकेपु, दयाधुद्धि प्रवर्धताम् ॥४२३॥ सर्ववियस्थलोकाना. दयाचारविवृद्धये द्यया विश्यशान्त्यथै, दयानन्य प्रकाशताम् ॥४२४॥ खसिद्धिग्रहचन्द्राई (१९८०) मिते चक्रमवत्सरे मार्गशुक्ल द्वितीयाया, रवी हि शुभभावत ॥४२६|| कृत पूर्णो दयानन्या, बुद्धिसागरसूरिणा मया च तद्दिने भीत्या, घंटाकर्णस्य मन्दिर ॥४२६॥ घटाफर्णस्य वीरस्य, प्रतिष्ठा च कृता मया मधुपुर्गा (महुडी) स्थितिं कृत्वा, बुद्धिसागरसूरिणा।४२ शमोऽस्तु सर्वविश्वस्य, दयाधर्मस्य सबलात् शान्तिस्तुष्टिश्च पुष्टिश्च, भयन्तु मर्वदेहिनाम् ॥४२८॥ ॐ अश्रीमहावीर , सर्वज्ञः परमेश्वर दयासत्यमचारेण, कुर्या विश्वस्य महलम् ॥४२९॥ ॐ अहमहावीर शान्ति ३ ·श्रेणिकसुबोधग्रन्थः सर्वज्ञ हेवीर सदा जय त्व, धीरः परेशो जगदीश्वरोऽसि । गुणास्त्वदीया भगवन्नपाराः, कृत्वा कृपा तारय मा दयालो ॥१॥ सत्योपदेश कुरु नाथ मध, विनिश्चयादा व्यवहारनीते। श्रीश्रेणिको भारतदेशराजो- ऽहंमार्थये नाथ निजाऽऽत्मराज्यम् ॥ २ ॥ त्वय्यस्ति विश्वास उदारको मे, प्रकाशय त्वं खलु सर्वसत्यम् । न त्यत्समः कोऽपि जगत्सु देव- स्त्वद्भक्तिसेवामनुकामयेऽहम् ॥ ३ ॥ निशामय श्रेणिक सत्यभूप, त्वमाऽऽत्मरूपं ननु विद्धि विद्धि । आत्मावयोधाद्भवति स्वमुक्ति', किश्चिद्भवेद्भुमिपु नापरोक्षम् ॥४॥ निजाऽऽत्मशक्तिः परमाम्त्यपारा- एप आत्मा। ह्म स वेत्ति सर्व, भवेच तस्मात् ॥५॥ -

·4
विश्वास आत्मन्युदितोऽस्ति यस्य,
म जनभक्तो मम निश्चयेन ।
अस्त्याऽऽत्मनि सत्यसुप विशाल,
सर्व हिदु म जडमोहतोऽस्ति ॥५॥
स्वर्गों मनो यदशमाऽऽत्मनोऽस्ति,
मुक्तिदाऽऽत्मघश मनश्चेत् । -
मृते मनस्यस्ति समग्रमुक्ति-
मनोजयत्वेन भवेद्विमुक्तिः ॥७॥
यावद्भवेचञ्चलता स्वचित्ते,
मसारमध्ये भ्रमण च तावत् ।
रागायधीन च यतोऽस्ति चित्त,
स्वप्नेऽपि नो तत्र सुसोद्भव स्यात् ॥८॥
समग्रवि वस्य भवेद्धीश,
स्तथाऽपि शान्ति लभते न किंचित् ।
मनुष्य आशानुचरोऽस्तियाव-
त्सुग्वी न तारत्स विनिश्चयेन ॥९॥
जिगाय चित्त स जिगाय विल्यं,
दुखतु चेतोजयमन्तरा स्यात् ।
मनोवश कोऽपि भवेन्मनुष्यो-
जगत्सु शान्तिं लभते न काचित् ॥१०॥
मोहस्य यावदशमस्ति चित्तं,
शक्रादय स्यु सुग्विनो न तावत् ।
तमोरज सत्वगुणाश्रय स्या-
त्तावन्जिन स्यानच कोऽपि जीव.॥१॥

·No text on this page.

·१०० पृथक चल व न्ययहारनीत्या, निलंपतथाऽऽत्मनि मोदमान। प्रवर्तते स्वाऽऽत्मनि सबंधो- निलंपत फर्म कुरव मर्यम् ॥२८॥ विनाऽऽत्मना नास्ति जन जाति- मिध्यानमं धारय मर्यमेतम् । न त्वं प्रमादी जसपपंचे स्या- गर्वी नया स्या धनसत्तया त्यम् ।। १९॥ मम्पन्धिनो ये स्वजनाय यां- नरा पश्यसि यान्स्त्यमित्थम् । पर्यायतस्ते परिवर्तमाना- मुथन्नि नो शानिजना तत्र ॥२०॥ त्वमाशु हे श्रेणिक चेत नेत, फाल स्ववेग शिरसि मदते । कालोऽपि नाऽऽस्मानमहो मुनक्ति, स्पादात्ममोदेन सुर्य यथार्थम् ॥१॥ आत्मा म ण्यास्ति जिन पराऽऽस्मा, दीनं निजं मानय मा कदाचित् । आत्मा निलोफस्य परेश्वरोऽस्ति, म्यान्ते परेश प्रविलोकय त्यम् ॥२२॥ स्याद् द्वेपरागप्रशमेन युद्ध: शुद्धो भवेत्सत्यमय निजाऽऽत्मा। विनाऽऽत्मना न त्वमसि द्वितीय प्रेम्णेतिवाक्यं मम मानय त्यम् ॥ २३ ॥ 1 ""

·૧૦૯
स्यावेपरागप्रशमो यथाऽत्र,
तथाऽऽत्मवोधः समुदेति दिव्यः।
आत्मस्वरूपे सुखमस्ति नूनं,
सर्वत्र जीवेषु दया भवेच्च ॥ २४ ॥
नश्येत्कपायो खलु यद्यदंशः।
साम्यं भवेदाऽऽत्मनि तत्तदशः,
सत्त्वादिसर्वप्रकृती गताया-
माऽऽत्मा स्वयं स्यादपवर्गपात्रम् ॥ २५ ॥
उदेति साम्यं हृदि यद्यदशै,
स्तदंशतश्चोपशमोऽपि तत्र ।
स्वकर्मणाक्षायिकभाव इप्टे,
मुक्तिर्भवेदाऽऽत्मनि चित्स्वरूपा ॥ २६ ॥
स्याबाह्यदृष्ट्या खलु कर्मवन्धः
स्यादाऽऽत्मदृष्ट्या तु निजाऽऽत्मधर्मः।
स्यादाऽऽत्मदृष्ट्या न च कर्म किञ्चि-
दाऽऽत्माऽऽत्मदृष्ट्या प्रविलोक्यमानः ॥ २७ ॥
स्वप्नस्य जाग्रत्सु यथा विनाश-
स्तथाऽऽत्मयोधेषु च मोहनाशः।
यत्राऽऽत्मदृष्टि नै ततोऽस्ति मोहो,
जीवन्विमुक्तोहृदयेऽस्ति वित्तिः ॥ २८ ॥
निजाऽऽत्मना श्रेणिक जागृहि त्व,
जाग्रत्सु सौभाग्य मथास्ति सर्वम् ।
त्वमाऽऽत्मनोत्तिष्ठ विधूय निद्रा,
मामुह्य चित्तेपु लभस्व सौस्यम् ॥ २९ ॥

·. दाऽन्मनि मत्यमस्ति, लाकर मर्वकार्यम् । TE परमाणुकाक्षां, - मानुभवस्य मौरयम् ॥ ३० ॥ मानमिहाऽऽत्मना त्य, मन्त्रात्मनि पूर्णपूर्णम् । जनान्ताऽस्ति तु कर्मयन्धो- Freस्माद्विनाश आत्मा ॥1॥ यस्ति स नित्य आत्मा, " मन चिदानन्दमय. पवित्र । माऽऽन्मानमवेहि यन्धो, भन्मनुहारय भारतेश ॥ ३२॥ दानन्दमय. पवित्रो, न्यनित्यपल वस्त्रतुल्य'। साम्प मच पश्य भूप, याच कर्मादिकमत्र पश्य ॥३३॥ अनौ गतायां स्वयमस्त्ययन्ध. कमोदिकाना न भवेचपन्धः। दो महीयान् ग्वलु कर्ममूल, अन्नो गनायो न भवेद्भमश्च ।। ३४॥ मोई विनष्टे खलु शुद्धआत्मा, दुसरोजिनोऽहअमुरस्ति साक्षात् । निशन जातिभवदाऽऽत्मनोऽस्ति, सर्वस्य विश्वस्य परेश्वरोऽस्ति ॥ ३६॥ , ·17 कीादिसर्वच शुभाशुभ य- त्स्वानोपम तत्र भवेन्न गर्वः । आरोप एप प्रकृतेहि सर्वः, म तु तद्विद्धि निजाऽऽत्मभिन्नम् ।। ३६ ॥ हृत्कल्पितो यो व्यवहार एप, ततमाऽऽत्मधर्म न च विद्धि सारम् । चित्तस्य भावा हि शुभाशुभाख्या- भिन्नस्वभावो हि ततोऽयमात्मा ।। ३७ ॥ यच्चेतसारोपितमस्त्यसत्य, न ज्ञानिनस्तत्र रुदन्ति फिञ्चित् । ये कल्पिते दुःखसुखे मनोभि- स्ते जानिनो नाम विदन्ति मिथ्या ॥ ८॥ शुद्धाऽऽत्मका ज्ञानिजना भवन्ति, त्वमाऽऽत्मनः श्रेणिक विद्धि नीनिम् । ये द्वेपरागादिविकल्पकास्तान्, जानीहि संसारनिदानभूतान् ॥ ३९ ॥ देषस्य रागस्य च बुद्धिभिन्न, त्वं ज्ञानिन विहि जिनं नरेन्द्र । स्यावेपरागत्यजनेन सौख्य, तोचेद्भवेता न ततोऽस्ति सौख्यम् ॥ ४० ॥ ये रागिणो द्वेपिजनाश्च जीवा:, शक्रादयश्चाऽपि तु पामरा हि । रागोऽस्ति कश्चिन्नच शुद्धरूपे, त्यागो न कश्चिन्निजशुद्धधर्मे ॥ ४१ ।। ।

·१२२
विहाय विद्वेषमनन्यबुद्ध्या,
सदाऽनुकूला समता भजस्व ।
तेनैव ते शुद्धमति भवित्री,
ततोऽचिरादात्ममुगाऽनुभावः ॥ ४२ ॥
शुहोभवेद्यत्रनिजाऽऽत्मधर्मो-
तत्तादयस्तत्र लय प्रयान्ति ।
रागोऽस्ति कश्चिन्न निजाऽऽत्मरूपे,
त्यागोऽस्तिकश्चिन्ननिजाऽऽत्मधर्म ॥ ४३ ॥
त्याग घ वैराग्यमधानुराग,
चित्तोत्थित वीक्ष्य च सागृहि त्वम् ।
मनोमृतौ नश्यति चित्तधर्मों-
निजाऽऽत्मरूपं तु विभाति नित्यम् ॥४४॥
वतादितश्चास्ति तु भिन्न आत्मा,
निमित्तधर्मोऽपि ततोऽस्ति भिन्न।
आत्माऽस्त्यरूपी सच चिद्घनश्च,
वर्णादयः सन्ति न तस्य रूपम् ॥ ४॥
जहेप्वभाव उदेति याव-
त्तावन्न पूर्णा समुदेति शान्तिः ।
जहेष्वरभाष उदेति नीचे-
त्तदा स आत्मा प्रविभाति मुक्त' ॥४॥
अहफ्रियातो भवति भ्रमश्व,
ज्ञेयश्चधर्मों निरहक्रियात।
जडेपु फोप्यस्ति न चाऽऽत्मधर्मो,
दुख लय याति निजाऽऽत्मयोधात् ॥ ४७ ॥

·૧૧૩
पुण्यात्सुसं दुःखमयोऽस्ति पापा-
चे पुण्यपापे सह चेतसा स्तः ।
भिन्न ततश्चाऽऽत्मिकसौख्यमस्ति,
तस्मिन्भव श्रेणिकराज लीनः॥४८॥
पश्चेन्द्रियाणा च यतोऽस्ति भोग,
स्वज्ञानिना तत्र भवेदभोगः ।
जीवेष्वनासक्तितएव भोगाद्,
भवेदवन्धो नच लिप्त आत्मा ॥४९॥
चेन्मृत्तिका ग्वादति पचवर्णी,
तथापि शडग्यो धवलो हि दृष्टः ।
कर्मोदयैर्भोगचय च भुनन्,
ज्ञानी स्वयं वर्तत आत्मयोगात् ॥ ५० ॥
स्यात्कर्मणा नाशनमाऽऽत्मयोधा-
ज्जडा जडत्वैः परिणामवन्त ।
आत्मस्वभावेन भवेनिजाऽऽत्मा,
कदाचिदासक्तिमृते न यन्ध ।। ५१ ॥
जलेषु यद्वत्तरकास्तरन्ति,
मोगोदधौ ज्ञानिजनास्तरन्ति ।
स्यात्पूर्वकर्मोदयतश्चभोग-
स्ततो मिलेताहश एव योगः ॥ ५२।।
व्यापारतश्चैव यथा विपाणां,
लोका म्रियन्ते न तथा च विद्वान् ।
भोगॉश्च भुञ्जन्नपि लेपशून्यः
1. न यन्धः॥५३ ॥

·११४
अस्त्याऽऽत्मबोधस्य विशालशक्तिः
कर्माणि तिष्ठन्ति न चैतदग्रम् ।
दुखे सुखे चापि विभाति साम्य,
न भोगराशि समुदेति तत्र ॥४॥
कदानिजाऽत्माभिमुसंमन स्या-
त्तदा न भोगुपु रसग्रहः स्यात् ।
यतो निजाऽऽत्मा परिणामशुद्ध
भवेद्यते तत्र च पूर्णसुद्ध' ॥ ५५ ॥
न मुच्यते ज्ञानिजनस्य भोगो,
जन्मान्तरोपार्जितकर्मयोगात् ।
तथापि भोगेपु न रागरोपो,
स्यातामयन्यश्च पुनस्तदाऽऽत्मा ॥५६॥
साक्षीन्द्रियेप्वस्ति मनस्सु चाऽऽत्मा,
प्रवर्तते स्वे विषये स साक्षो।
कुर्यात्समग्र तु सलक्ष्यमाऽऽत्मा,
प्रवर्ततेऽध्यक्षमथाऽऽत्ममोदात् ॥ ५७॥
अनन्तशत्तयाकर एष आत्मा,
वर्तत निष्काममथोपयोग।
किम्वा भवेन्मोहविष तदने,
ज्ञानी जनश्वेतसि हृष्ट एव ॥ ५८॥
कुर्यात्क्रिया किन्तु न कर्मबन्धो-
जानिजनो भोग्यपि नैव भोगी।
न पध्यते ज्ञानिजनो जडस्तु,
किंस्युर्दिनेशाभिमुमं तमासि ॥१९॥

·-
૧૫
ज्ञानी विधातुं सकल स्वतन्त्रो-
दीनो विपत्ती न समागतायाम् ।
जडक्रिया ज्ञानिपुरो भवेकि,
क्षमेति सिद्धान्तमवेहि भूप ॥६० ॥
सम्यक्त्विनो ये च नराः स्त्रियो वा,
ऐतेऽपुनर्वन्धिन एव सन्ति ।
न सर्पदन्तेषु विपं भवेच्चेद्,
विप चटेन्नैव तदस्य देशात् ॥ ३१॥
घसेच नासक्तिविप कदाचि-
त्प्रवर्तते ज्ञानिजनस्य सौख्यम् ।
कुर्यात्समन न पुनःसमग्रे,
स्याज्ज्ञानिनामाऽऽत्मनि चैव दृष्टिः ॥२०॥
वर्णस्य धर्मस्य च कर्म कुर्व-
न लिप्यते ज्ञानरहस्यमेतत् ।
प्रवर्ततेऽसौ च निजाऽधिकारे,
कुर्यात्क्रियाः किन्तु भवेदकर्मा ॥ ६३ ॥
कुर्याक्रिया स्यादखिलाहितार्थ,
यतस्ततःस्यात्सरलं हि चित्तम् ।
स्याज्ज्ञानिना क्षेमकृते हि सर्व,
भवन्ति दुःखान्यपि धर्मवृय ॥ ३४ ॥
स्पाज्ज्ञानिना सा प्रकृतिः स्वशुद्य,
आत्माऽऽत्मनः स्यात्परिणामवॉश्च ।
बाधेपु भोग. प्रकृतेस्तुवक-
स्तथापि चान्तस्सु भवेदवक्र.॥६५॥

·ददाति कर्मप्रकृति सहाय, पातो भवेन न चोर्ध्वगानाम् । भूत्वा स पश्चाच पुर मयाति, भूत्वकशुद्धो लभते स्वसिडिम् ॥ ६६ ।। प्रवर्नते ज्ञानिजनो जगत्सु, तथापि कुत्रापि न यध्यतेऽसौ। सम्यामते श्रेणिक राजराज, सम्यक च सर्व तव भारतेश ॥ १७॥ स्यात्सम्वर श्रेणिक आस्रवोपि, स्याज्ज्ञानिनां वस्त्यग्विल हि सम्यक् । अस्तीशी ज्ञानवता तु शक्ति- श्चिनेषु नाऽऽसक्तिरदेति यस्याः ॥ ६८॥ मिथ्यात्वशास्त्रं प्रभवेच यद्य- त्सम्यज्जजीवेषु तदस्ति सम्यक् । मिरयात्विना ग्रन्धचयोऽपि सम्यग, मिथ्यात्वभाव लभते स नूनम् ॥ ६९ ॥ मिथ्यात्विनी मूढजनाश्च ये स्यु स्यात् सम्वरो प्यास्रवद्धि तेषाम् । ये हेतव' सन्ति भराद्विमुक्ती, ते बन्धनार्थ प्रभवन्ति तेपाम् ॥ ७० ॥ विनाऽऽत्मयोध सकल हि मिथ्या, रोदो यथा निर्जनकाननेषु। देहस्य चित्तस्य च या क्रिया स्यु- र्गुणाय ता सन्ति निजाऽऽस्मयोधात् ।। ७१ ॥

·यत्कालतः स्याचनिजाऽऽत्मयोध, आत्मोपयोगोऽपि ततो हि कालात् । विनाशयेत्कर्मफल ततो हि, स्यादल्पबन्धो पहुनिर्जराश्च ॥७२ ।। ततो हि कालाद् बटुनिर्जराम्स्युः, स्यात्कर्मवन्धः परमल्प एव । सर्वा हि कर्मप्रकृति. प्रयाति, पूर्णा भवेत्तत्र निजाऽऽत्मशुद्धिः ।। ७३ ॥ यत्कालत स्याचनिजाऽऽत्मबोध- स्तत्कालतवाऽऽत्मरसस्य पानम् । ज्ञाने च भक्तौ मन आशु मत्त, भवेत्तनी सत्यपि मुक्तिसौख्यम् ॥ ७४ ॥ देवोऽत्यामाऽत्माय तनुमंदिरे च, सेवस्व त तीर्थशिरोमणि त्वम् । कुरुष्व हेणिक कर्म सर्व, स्याः किन्तु निष्काम इतोऽन्तरे त्वम् ॥७५ ॥ कोलेयको लेढि यथास्थिखण्ड, मनोऽपि तददिपॉश्च लेदि। मिलेन रक्त च यथाऽस्थिलेहे, भोगे तथाऽसक्तिकरोऽस्ति जीवः ।। ७६ ॥ पशोधलं विद्धि च कामचेष्टा, तत सदाक्लेशपरम्पराऽस्ति, जीवा भ्रमन्त्येव च काममुग्धा- मन्जा लभन्ते ।। १५ ।

·૧૧૮ - कामादयः सन्ति हि दुःश्वमूल, भ्रान्त्या न तेषु भ्रम भारतेश। राग विना यत्र भयेच भोगो, नास्त्याऽऽत्मनस्तत्र च कर्मपन्धः ॥ ७८ ॥ कुर्यन्ति निष्कामधिया नरा वा, स्त्रियश्च सर्वव्यवहारमेव । जीवन्विमुक्त ग्खलु तत्र सत्य, मर्वक्रिया चेदुपयोगत स्यात् ।। ७९ ॥ दयाथिलीन मन आत्मनि स्या-- दाऽऽस्मा जिन स्यात्स च वीतरागः। भूते सति स्वाऽऽत्मभवैकताने, भवेद्धव तत्र च मुक्तिमानम् ॥ ८० ॥ स्युनोनिना चेनसि सर्वधर्मा., कुर्वन्ति यत्कर्म भवेत्स्वयोग्यम् । यत्कर्म योग्य खलु यत्र काले, कुर्वन्ति ते योग्यमुपायमेत्य ॥ ८१ ॥ धोऽस्तिसज्जानिजनान्तिकेषु, शर्माऽस्त्यपि ज्ञानिजनस्य पार्थे । स सर्वकर्माशयमाशु विद्याद्, जेन्न पश्चाद् भ्रमितो न च स्यात् ॥ ८२ ॥ भवेत्स्वतत्रो व्यवहारकायें, याकायचित्तानि वशानि यस्य । चतुर्विधशाजनसघ सर्वोन्नति स्वाहि सुखेन विन्ते ॥ ८३ ।। , ·सत्याभिलापस्य वधं न कुर्या- कुर्यान्नवा कार्मिकदास्यवार्ताम् । माणॉस्त्यजेत्सत्य कृते निजस्य, कृत्वा मदीय वचनं प्रमाणम् ॥ ८४ ॥ स्वातत्र्यतः कर्मगुणौ विधातु, धरेत्कदाचिन्न च नाम लज्जाम् । राज्यादि सर्वव्यवहारकार्य, सेवस्व हे भूप निजाधिकारात् ॥ ८५ ॥ निजाधिकारेण कुरुप्य राज्य, न्यायेन साम्राज्य मुदेतियस्मात् । निजाऽधिकार न च विस्मर त्वं, जहीहि नो कर्म निजाऽधिकारि ॥ ८६ ॥ निजाऽधिकारे व्यवहारकायें, कृते मनः शुद्धिरवश्यमस्ति । प्रवृत्तिधर्म च निवृत्तिधर्म, ज्ञात्वा स्वकर्माणि कुरु क्रमेण ॥ ८७॥ मवृत्तिधर्माचरणेऽस्ति धों- गृहस्थितानां व्यवहारतोऽस्ति । भ्रष्टो न तस्माद्भव तद्विदित्वा, उदेति तस्मात्खलु धर्मराष्टिः ।। ८८॥ धृत्योपयोग हृदि पाह्यकर्म, कुरुष्व भूप व्यवहारनीत्या । धर्माश्चरध्या व्यवहारनीत्या, सर्वस्य विश्वस्य च पालनं स्यात् ।। ८१ ।।

·१२०
वहाऽऽत्मनि श्रेणिक चाऽऽत्मधर्म,
परिष्कुलप्याऽपिलराज्यनीती।
दुग्य प्रजाना च नियारय त्व,
प्रजोन्नतिर्यत्र ततो हि धर्म ॥१०॥
मर्वप्रजाः साऽऽत्मसमा प्रविद्धि,
न्यायेन राज्य गुणवन्कुरप्य।
दुष्टान रिपन्दण्डय भूप राज्ये,
दरीकुरु त्वं दुम्पद्रयाँथ ॥ ९१ ॥
सर्वमजाना च कुरुप रक्षा,
सेवाग्यधर्म घर भूप रागः ।
शानमचारं च कुरु प्रजासु,
कुरुष दुष्टव्यसनाभिघातम् ॥ १२ ॥
वश्यान्सदाशत्रुजनान्कुरुत्व,
सत्पामियां हि नरेन्द्रवाणीम् ।
मा धत्स्व राज्यादिता मरत्ता,
स्वप्नेऽपि नो भूप फुरप्य गर्वम् ।। ०३ ॥
व सर्ववर्णान्स्वसमान वेहि,
नवाऽपमान कुर सन्मुनीनाम् ।
नीत्या रहस्य सकलं विदित्वा,
प्रचारय त्वं च मदुतनीतिम् ॥ ९४ ॥
स्वप्नेऽपि न त्वं कुर पक्षपात,
लोभादिकं वारय सभयन्तम् ।
स्मृत्वा च मा गच्छ नरन्द्र मथा,
गुणज्ञ जीवेपु वहानुरागम् ॥ १५ ॥

·मोहादनीति न कदापि कुर्यान, स्त्व दुःखिना भूप सहायकः स्या' । कुरु क्रिया सत्यपराक्रमेण, द्रव्येण भावेन कुरुष्व राज्यम् ॥ ९ ॥ समाननीतेःसकले मनुष्ये, प्रधानतो भाति च जैनराज्यम् । जहीहि देवादिकमत्र लोके, देवाय धर्माय तथा गुरुभ्यः ॥ १७ ॥ जीवन्ति यस्मात्परमार्थवर्गा- धर्माय तस्मै कुम धर्म्ययुद्धम् । यत्राऽल्पदोपोऽस्ति महॉश्च धर्मो- गुणज तत्कर्म कुरु त्वमेयम् ॥ १८ ॥ धर्माय सर्व कुरु भूप' कार्य, सहायता धर्मिजनाय देहि । व्यवस्थया त्व कुर भूप। राज्य, नामयोग्या कुरु कुत्रचित्त्वम् ।। ९९ ॥ सत्य दयाभावमथो विधेहि, चोराजनॉश्चापनयाऽतिद्रम् । निवारय त्व व्यभिचारमाशु, प्रचारय त्व सुगुणान्प्रजासु ॥ १०॥ विभाति राज्य दयया च मयः, साम्राज्यमावि भवति प्रमाणात् । सर्वप्रजासौख्यकृतेऽस्ति राज्य, च तदर्थमेव ॥ १०१॥ ।

·मरसमान खलु जैनराज्ये,
गुणज । चैव परमार्यराज्यम् ।
वर्णादिधर्मानपि पापय त्य-
मन्यायतो नापि कुमप रोपम् ॥ १०२॥
सर्वत्र देशे सुखिनो जना ये,
ते जनधम नियत भजन्ति ।
मक्तिर्मदीया समुदेति यत्र,
श्रीमेघवृष्ट्यादि सुग्म ततोऽस्ति ॥ २०३॥
दुष्टा जना यत्र न चापि नीति-
रधर्म्ययुद्ध'कर होऽस्ति तत्र ।
हिमाश्च पापानि भवन्ति यत्र,
नश्यन्ति ते ग्रेणिक राजदेशा ॥ १०४॥
मद्वाक्यधिकार उदेति यत्र,
स्युर्दु सिनस्तत्र नरा' स्त्रियश्च ।
तत्रास्ति शान्तिर्मम यन्त्र भक्ति-
योगस्य शर्द समुद्रेति तत्र ॥ १०५॥
श्रीजैनधर्मेण ममो न कश्चि-
त्ततो द्वितीया मफलेऽप्यधस्था.,
श्रीजनधोऽस्ति निजाऽऽत्मधर्म-
स्ततो भवत्येव ममग्रशर्म ॥ १० ॥
तमोरजोवृत्तिमपाकुर त्व,
मरक्ष भो मात्विकर्मवृत्तिम् ।
श्रीजैनधर्मी न्यवहारतोऽय,
सर्वत्र लोकेषु सुवालयोऽयम् ॥ २०७॥

·१२३
तस्मिंश्चिदानन्दमयः स्वधी-
मोहादयो यत्र न सम्भवन्ति ।
शुद्धाऽऽत्मधर्मोऽस्त्ययमेव नून,
जानी पादानत एव मर्म ॥१०८॥
सर्वस्य सघस्य कुरध्व सेवा,
प्रीत्या चल श्रणिक राजराज ।
ज्ञात्वा परेश सफल स्वमघ,
नत्रव धर्म सकलं च विद्धि ॥ १.०॥
सर्वत्र संधे विहिते च रागे,
त्यागश्चसम्यक्त्वमुदेति नूनम् ।
हृद्वाग्वपुःशक्तिमुदीरय त्व,
निजाऽऽत्मशुद्धि हृदि भावय त्वम् ॥ १०॥
याद्याऽन्तरा एत्य समग्रशक्ती,
कदापि कुर्या नहि भृप । गर्वम् ।
निशक्तिको य.कुन्तेऽतिगर्य,
नरो भवेदाऽऽत्म गुणश्च दीनः ॥ ११ ॥
हानि च लाभ प्रविचार्य चित्ते,
कर्माणि कतै धर निश्चय त्वम् ।
आज्ञा मदीया प्रतिपालय त्व,
भावेन दृश्यः मच शुद्ध आत्मा ॥११॥
ममोपदेशाऽऽचरण कुरध्व,
यस्मात्सद्रानन्द उदेति पूर्ण ।
मोहादिकं वारय जायमान,
मनःप्रभृत हर दोयराशिम् ॥ ११३॥

·१२४
यश कुरीतिव्यसनस्य मामृ',
शक्रादयो मोहयशा हि दीना'।
स्वतन्त्रताया निजराज्यमस्ति,
त्याज्याश्च सर्व व्यसनस्य दोपा ॥ १४ ॥
पर्तत य दृढनिश्चयेन,
स्वतन्त्रमुक्तरियमस्ति युक्ति।
आत्मोपयोगेन यतो निजामा,
मवर्तते तत्र हिसयोगः ॥१५॥
प्रवर्तते चाऽत्मवश मनश्चेत्,
स हि धर्मा सहसोद्भवन्ति ।
आत्मप्रकाश वृणु निश्चयेन,
सर्वप्रकाशोपरि सुभकाशम् ॥ १६ ॥
सर्व प्रकाश प्रविकाशयेत्म-
जानादिलासी सहि शुद्र आत्मा ।
एव मरभ्यस्तयशुद्ध आत्मा,
सर्वात्मशक्ती प्रविकागय त्वम् ॥१७॥
शिक्षा च हेणिक 11 धारय त्वं,
मरावतार सफलं कुरुष्व ।
भूपालशिक्षाभयतो हिनार्य-
स्तथानरा धर्ममयोदहन्ति ॥१९॥
राजा च शिक्षा कुरते यदव,
धर्म वहन्त्याऽऽश्वधमा जनाथ ।
प्रभोमयैर्मध्यनरा वियश्च,
धर्म तथा कर्म सदा चरन्ति ॥ ११ ॥

·૧૨૫
शुभाशुभ कर्म तथा विदित्वा,
धर्मक्रिया ज्ञानिजन. करोति ।
नराः स्त्रियो ज्ञानिन उत्तमाश्च,
निजाऽऽत्मधर्म प्रविकाशयन्ति ॥ १२० ॥
स्वपापकर्मत्यजनाय हेतु-
बैराग्यमस्त्येव च राजनीति'।
धर्मस्य रक्षाभिरुदेति धर्मः
स्याडर्मिजीवस्य सुग्वं च शान्तिः ॥ १२१ ॥
अतः स्वधर्मस्य कुरुष्व रक्षा-
मेतत्तु कर्तव्यमहोऽस्ति राज' ।
यथा यथाज्ञानमुदिते चित्ते,
पाया स्ततोऽल्पा नियमा भवन्ति ॥ ११२।।
प्रवर्तते चाऽऽत्मनि मानसस्त्र,
पाद्यास्तु शेपा नियमा भवन्ति ।
सर्वस्य वर्णस्य च शिक्षणार्थ,
सङ्केतितं राजपद पृथिव्याम् ॥ १३ ॥
त्व लक्षयित्वा च निजाऽत्मशुद्धि,
प्रेम्णा प्रजा रक्ष नरेन्द्र । नीत्या ।
निशाम्य च श्रेणिकराजराजो,
धन्यं स्वमात्मानममानयत्सः ॥ १२४ ॥
प्रदक्षिणात' प्रणमन्प्रभुं च,
रोमाञ्चपूर्णः प्रयभूव भूप।
धन्यो महावीर जिनेश्वरस्त्व,
सत्योऽस्त्ययं नाम तवोपदेशः ॥ १२५॥

·वुद्ध्या विधास्ये मफल हि कर्म, निलेपभावेन च वर्तिताहम् । प्रचारयिष्ये भुवि जैनधर्म, श्रीसघसेना च तथा करिष्ये ॥२६॥ तराजयाऽभुपि यतिताऽस्मि, निजातार मफलं करिष्ये, तवोपदेशे पलु सर्वधर्माः, सत्कर्म सर्व च तवोपदेशे ॥ २७ ।। त्वन्छिक्षणे सन्ति समग्रयोगा-- जानेन नश्यन्ति हि सर्वशोका' सत्य हि सम्यक्त्वमह प्रदे, त्यग्येव विश्वास इतो मदीय ॥ १२८ ॥ जिन परनम जगत्सु देव- स्त्वत्सेवनार्थ मम निश्चयोऽभूत् । जगत्परब्रहम जिनेशवीर, तमोदयात्क्लेशगणस्यनाश ॥२९॥ जयपद ते शरण चकार, विश्वाश्रय श्रीप्रभुद्धमान । त्वमाश्रयस्त्व च गतिर्मतिमें, प्रेम्णाऽस्ति ते नाय च सत्यदृष्टि ॥१३० ॥ नाधोऽस्म्यह श्रेणिक भारतेशो, गायाम्यहं त्वा भवभीनिशून्य । नाम्नाऽस्ति ते मङ्गलमालिकाऽत्र, पद पदे शक्तिरथो महर्खि ॥ १३१ ।।

·१.७ सर्वत्र विषेषु च शान्तिरस्तु, नराश्च नार्यश्व शुभ लभन्ताम् । अन्मिहावीरपरप्रकाश', सच्चिन्मयानन्दमयो जिनेश. ॥३२॥ शान्ति च तुष्टिच तथा स्वपुष्टि, नराश्चनाय. मतत लभन्ताम् । श्रोष्यन्ति ये श्रेणिकराजयोध, जानी च भक्तो भविता स योहा ॥ १२ ॥ श्रीजनधर्मों विजयी जगत्सु, प्रवर्तता वीरविभुर्जिनेश । आत्मोन्नतिमङ्गलमस्तु डार्म, प्रवर्धतां वीरजिनोपदेशः ॥ १४ ॥ इति श्रेणिकसुयोधः ममाप्त'

·No text on this page.

·॥ श्रीकृष्णागीता ॥ , एकदा द्वारिकापुया, नेमिनाथी जगत्प्रभुः । वासुदेवस्य कृष्णस्य, बोधार्थ समुपागतः॥१॥ जिनेन्द्रनेमिनाथेन, महाघोरपिणा रयात् । आत्मादितत्त्ववोधेन, वासुदेवः प्रबोधितः ॥ २॥ अन्तरात्मा तदा जातो-नेमिनाथस्य भक्तराट् । वासुदेवेन सम्यक्त्व, स्वीकृत तत्त्ववोधत' ॥३॥ श्रीकृष्णवासुदेवेन, नेमिनाथस्य शिक्षया । जनधर्मप्रचाराय, हिसायजा निवारिताः॥४॥ भारते जैनधर्मस्य, प्रचारः प्रेमतः कृतः। पांडवाना सता मग्रे, युद्धकाले विवेकनः ॥ ५॥ उपदेशप्रदानस्य, प्रवृत्तिर्धाचया कृता। शानेन तस्य सत्सार, भापे लोकहिताय तत् ॥६॥ अरिष्टनेमिनाथेन, जैन धर्मः प्रकाशितः । विश्वोद्धाराय सम्पूर्ण, सत्य तत्र प्रवर्तते ॥७॥ व्यापकोऽस्त्यात्मपश्च, जैनधर्मः सनातनः । सदुद्धाराय तीर्थेशा-जायन्ते च युगे युगे ।। ८ ।। ब्रह्मचर्य तपो दान, भावना आम उच्यते। दशधा जैनधर्मो स्ति, पञ्चधा च द्विधा शुभः ॥९॥ राहस्थत्यागिधर्मश्च, द्विधा धर्मों जगत्तले || स्वाधिकारेण संमेव्यः स्वर्गसिद्धिप्रदायकः ॥ १०॥ -

·देवपूजा गुरोः पूजा, धर्मस्याराधन तथा।
वैयावृत्य सुसाधूना, मोक्षमागों मनीषिणाम् ॥११॥
स्वाधिकारेण कर्तव्य, कर्म भव्यैः स्वशक्तित ।
निरासक्तितया कर्म-विधाने नैव दूपणम् ॥ १२ ॥
अन्तराऽऽत्मगृहस्थाना, कर्मवन्धो न जायते।
सम्यग्दृष्टितया कर्म-नाशो भवति सर्वथा ॥ १३ ॥
प्रवृत्ति व यन्धाय, सम्यग्दृष्टिमनीषिणाम्
आस्रवस्थापि यो हेतुः, सवरायैव जायते ॥ १४ ॥
निरासत्या भवेन्नैव, कर्मवन्धोऽन्तराऽऽत्मनाम् ॥
आसक्ति कर्मयन्धाय जायते सर्वमोहिनाम् ॥ १५ ॥
धर्मयुद्धादिकर्माणि, कर्तव्यानि मनीपिभिः ।
कर्तव्यकर्मणा त्यागान्, निपात सर्वदेहिनाम् ॥१६॥
सदले सर्वथा माप्य, देशकालप्रयुक्तिभिः ।
मोदय कदापि नो सेव्य, ज्ञान प्राप्य जनै सदा ॥१७
प्रवृत्तावधिकारोऽस्ति, नृणां प्रकृतियोगिनाम् ।
यद् भाव्यं तद् भवत्येव, निश्चयज्ञानधारिणाम् ॥१८॥
कर्मभ्रष्टा भवेयु न, कर्तव्यकर्मकारिणः।
साक्षिभावेन वर्तन्ते, शुभाशुभेषु कर्मसु ॥ १९॥
स्वधमै श्रेयसे मृणा, स्वाधिकारेण सगत ।
अन्यधर्मों न शान्त्यर्थ, जानन्ति ज्ञानयोगिनः ॥२०॥
पडावश्यककर्माणि, कर्तव्यानि जन. सदा।
मातृपूजादिका यज्ञाः पञ्च सेन्याः सुभावतः ॥२१॥
सर्वत्र सर्वजीवाना, रक्षा पुण्येश्वरात् भवेत् ।
सर्वत्र सर्वजीवाना, दु ग्व पापयमाद् भवेत् ॥ २२ ॥

·13 . , कम बरोऽस्ति सर्वत्र, सुखदुःखप्रदायकः। तस्येच्छा भाविभावस्य, रूपेणात्र प्रवर्तते ॥२३॥ कमेच्छा यादृशी यस्य, तस्य भवति तादृशम् । कम बरसमो देवो, नास्ति विश्वप्रवर्तकः ॥ २४ ॥ कर्मणा मनुसारेण, मुग्वं दुःग्वं च देहिनाम् । कमभिः सल ससारो, मुक्ति निर्मोहमायतः ॥२५॥ आत्मना भुज्यते कम, यत्कृतश्च शुभाऽशुभम् । अन्तर्मुसोपयोगेन, सर्वकर्मक्षयो भवेत् ॥ २६ ॥ कर्मरूपेश्वराधीन, सर्वविश्व प्रवर्तते। कर्मरूपेश्वराधीना, जीवाः संचारिणो भवे ॥ २७ ।। रजोवृत्तिसमूहाऽऽत्मा, ब्रामव गीयते भुवि । तमोवृत्तिसमूहाऽऽत्मा, हर इत्य प्रकीर्त्यते ॥२८॥ सत्त्ववृत्तिसमूहाऽऽत्मा, विष्णु रेव प्रगीयते । एपाऽऽत्मा देहसंस्थोऽपि, ब्रह्मादिनामधारकः ॥ २९॥ कमवृत्तियुतो जैन-आत्मा सर्वत्र गीयते । सत्वरजस्तमोवृत्त्या, जनाऽऽत्मा त्रिविधः स्मृतः॥३०॥ सात्त्विकप्रकृतिस्वामी, अन्तराऽऽत्मा भवेन्महान् । सत्त्वातीतः परब्रम, सिद्धोऽहन् भवति प्रभुः ॥ ३१ ॥ सात्त्विका स्युमहासिहा, साधवः सर्वभूतले । अवतीय स्वशत्येव, भवन्ति विश्वतारकाः ॥ ३२॥ आध्यात्मिक बल श्रेष्ठ, जटसत्तापलादपि । आत्मसत्तापलस्याने, जठसत्ता न तिष्ठति ॥ ३३ ॥ उदयास्तमयं विच-चक्र नित्य प्रवर्तते । ज्ञात्वैव सतपभो मग्ना-भवन्ति ज्ञानिनो जनाः॥३४॥ , .

·,
मन'शुद्धिः प्रकर्तन्या, कर्तव्यमाऽऽत्मसाधनम् ।
मनोऽस्ति येन मोक्षाय, पूर्णान्दरसस्ततः ॥ ३५ ॥
ब्रह्माण्डे विद्यते यादृक्, ताक् पिण्टे प्रवर्तते ।
पिण्डब्रमाण्डयोधेन, तत्त्वज्ञानी भवेजन ॥३६॥
तत्त्वज्ञानेन मोहस्य, नाशो भवति सर्वथा ।
मोहनाशेन जोवाना, जायते परम पदम् ॥ ३७ ॥
कर्मप्रभोनियंताऽस्ति, शुद्धाऽऽत्मैव महाप्रभुः।
कर्मतोऽनतसामय, शुद्धाऽऽत्मपरमाऽऽत्मनः ॥ ३८॥
आत्मैव परमाऽऽत्माऽस्ति, सर्वत्र रक्षक. प्रभु ।
पुण्यधर्मपलेनैव, हृदिस्थो लोकशर्मद. ॥ ३९ ॥
आत्मोत्कर्षाय भक्ताना, सुखदुग्यप्रवृत्तय'
भूता भवन्ति विश्वस्मिन्, भविष्यन्ति शुभाशुभा.॥४०॥
प्रभोर्दर्शनमार्गेपु, विनदुःखस्य कोटय ।
विज्ञायेति प्रमोभक्ता-स्तत्र गच्छन्ति धर्यत' ॥४१॥
प्रभोर्मार्गेपु विनादि,-योगेन चित्तशुहता।
सर्वकर्मविनाशेन, आत्मनश्च पर पदम् ॥ ४२ ॥
पारमार्थिककार्यपु, विनकोटिपरपरा ।
भवत्येव मनुष्याणा, कर्मयोगस्य मिडये ॥ ४३ ॥
अनेकजन्मयत्नेन, सस्कारेण च देहिनाम् ।
भवत्येव प्रभोःप्राप्ति-स्तत्राशा जीवन वरम् ॥४४॥
जन्मनीह न यत् सिद्ध्येत् , तदमुत्र प्रयत्नतः।
सिध्यतीति हृदि ज्ञात्वा, धीर आशा न मुञ्चति ॥४५॥
अनन्तानि हिदुसानि, ये सहन्ते विवेकत ।
अनन्तसुखधामान-स्ते भरन्ति स्वभावन ॥ ४६॥

·133 , सर्वानपरिपहान् प्राप्य, ज्ञानिनः सिद्धधामनि । गच्छन्ति साम्ययोगेन, तत्राऽऽत्मसाक्षिभावतः॥४७॥ पूर्व दुग्ब नतः पश्चात, सुखं भवति योगिनाम् । सुखार दु.खमोगोऽस्ति, जात्वा जानी न मुद्दति ॥४८॥ सुग्वज्ञानं तु दुःखेभ्यो,-जायते ज्ञानिना स्वयम् । दु.ग्वात् सुखमहत्तास्ति, दुःखे ज्ञानी न शोचति ॥४९॥ दुग्यमकटकोटिभ्यो-भेतव्य न कटाचन । ततः स्वाऽऽत्मोन्नतिमत्वा, वर्तितव्य प्रयत्नत ॥२०॥ पापा दुग्व सुग्वं पुण्यात् सर्वत्र सर्वदेहिनाम् । उपकारोऽस्ति धर्माय, हिसा पापाय जायते ।। ५१ ।। सपत्तौ न च होऽस्ति, विपत्ती नास्ति गोकिता। यस्य नस्य समत्वेन, मुक्तिर्भवति निश्चयः ॥ ५२ ॥ सत्तात पूर्णशुद्धाऽऽत्मा, येन ज्ञातो वपु स्थितः। स कुर्वन् सर्वकर्माणि, निष्कामो जायते जन ॥ ५३॥ पूर्णशुद्धाऽऽत्मनि प्रेम, यस्य पूर्ण प्रजायते । सर्वकर्मसु निलंप कर्मयोगी मवेन महान ॥४॥ पहिरन्त न मोहोम्ति, यस्य ज्ञानाऽऽन्मयोगिनः । तस्य किश्चिन्न कर्नव्य, मनवापि प्रवृत्तिमान ॥५५॥ कुत्रापि नव गगो-म्नि, युवापि नय यरिता। यस्य स मर्योकम्य, हन्ताऽपि नय हन्यते ॥८६॥ नित्य, मांगतः पूर्णा, जानन ग्यापक प्रमुः। मत्यान्मा यन विज्ञाना-निमयः म मवज्जनः॥१७॥ कात्रण नाग्मा, दात न च वहिना। नयान चलाया। , ·अनन्त' सच्चिदानन्द, सत्तया पतस्नया ॥१९॥ नास्ति पुद्गलभावाना, कर्ता कारयिताच म। 131 जातस्य जायते नाश-आत्मा जातो न फर्हि चित् । आत्मनो न भवेन्मृत्यु-गादेस्तनियोधत ॥ ५९॥ जन्मनाशादितो भिन्न-आत्मा शुद्धस्वभावतः । ज्ञात्वैव भृत्युकालान, नीतिमाप्नोति पण्डिन' ॥३०॥ देराद्भिनं यथा बल, नयाऽऽत्मा हतः पृथक् । जन्म मृत्यु यया देहे, न तथाऽऽत्मनि विद्यते ॥ ६॥ सदसदादिरूपाऽऽत्मा, ध्येय प्राप्यो हदि स्थितः। यत्प्रकाशाज्जगत्सव, भासते ऽनादिकालत ॥ ६ ॥ अस्तिनास्तिस्वरूपाऽऽत्मा, याप्यव्यापफभाववान् । अनतसचिदानन्द-आत्मा ध्येय मनातन ॥ ६३ ॥ ज्ञाने ज्ञेयलयोत्पादा-भवति यत्र वस्तुतः । चेतन परमाऽऽत्मैय, आत्मा सोऽनंतशक्तिमान् ॥६४॥ आत्मैव जैनधमोऽस्ति, चारित्रमार्गदृष्टितः। आत्मैव जनरूपोऽस्ति, शुजाऽऽत्मा जिनभास्कर ॥५॥ दर्शनज्ञानचारित्र-स्पाऽऽत्मा विश्वपावक । मोहादिकर्मसहर्ता, कर्ताऽकर्तास्त्यपेक्षया ॥६६॥ शुडाऽऽत्मा न च कर्ताऽस्ति, रिन्यस्थलोकर्मणाम् । नव सृजति भूतानि, न च दुपादिकारक ॥२७॥ सिद्धा जीवा जगत् सर्व, द्रव्यतोऽनादिकारतः। पर्यायापेक्षया सादि-सान्त दयाऽऽत्मक जगत् ॥६॥ पश्यन्येषु चाऽऽत्मास्ति, सर्वज्ञ परमेश्वर । शुद्धनिश्चयपूर्णात्मा, परव्राम जिन + n

·जडाना न च कर्ताऽस्ति, देहातीतो निरञ्जनः।
सागः सर्वभिन्नोऽस्ति, जटस्थोऽपि न यो जडः॥ ७१ ॥
अनन्ताश्चेतना चोध्याः कर्मयुका वपुःस्थिताः।
अनन्ताः परमाऽऽत्मान , कर्मातीता जिनेश्वराः ॥७२॥
अज्ञानात् कर्मवन्धोस्ति, जीवाना भववर्तिनाम् ।
आत्मज्ञानाद् भवेन्मोक्षो-जानानन्दमय खलु ॥ ७३ ।।
असुराःमाणिनो ज्ञेया-देशादिभात्रसेवकाः।
आत्मानस्ते सुरा योध्या-जात्माभिमुग्यवृत्तयः ॥७॥
आसुरमकृतेर्जेता, येनाऽऽत्मा सुर उच्चते।
सुराणा शूरता पूर्णा, जायते मोहनाशिका ७५॥
विश्वलोकानुकलोऽस्ति, जनधर्म सनातनः ।
वस्तुस्वभावधर्मोऽस्ति, सर्वलक्षणलक्षितः ॥ ७६ ।।
सत्यानास्ति परो यों, जिनोक्त सत्यमेव तु ।
सत्यात् परो जयो नास्ति, जयः सत्यात् प्रजायते ॥७७॥
पक्षपातो न धर्मेऽस्ति, धर्मात् सत्य प्रकाशते ।
पुण्यपापात् सदाभिन्न-आत्मधर्मः सुग्वावहः ॥७८॥
पुण्यात् स्वर्गो भवेच्छभ्रं,-पापाच सर्वदेहिनाम् ।
पुण्या दृर्व मध पापात, धर्मो मोक्षाय जायते ॥७९॥
। पुण्यपापक्षयान्मुक्ति-भवेनिलेपयोगिनाम् ।
पुण्यकर्माणि कुर्वन्सन् , जानी धर्मप्रकाशकः ॥ ८॥
जानिनो नैव लिप्यन्ते, कदाचित्पुण्यकममिः।
तथापि ते तु सर्वेपा, भवन्ति सुखहेतवे ॥ ८१॥
उपयोगेन शर्माऽस्ति, त्रियया कम जायते।
परिणामेन बन्धोऽस्ति, जानाति पूर्णतत्त्वविद् ॥८२॥

·1..
आत्मना क्रियते कर्म, आत्मनच प्रभुज्यते
आत्मना कर्मनाशोऽस्ति, जायते मुक्तिरात्मना ||८||
शुद्धाऽऽत्मा स्वर्गधामाऽस्ति, इष्टाऽऽत्मा वनमाप्नुयात् ।
शुद्धाऽऽत्मा मोक्षरूपोऽस्ति, ययोग्य तत समाचर ॥८॥
इन्द्रियासक्तियोगेन, मृत्यु भवनि हिनाम् ।
आत्माऽऽसत्तया तु लोकाना, जन्म मृत्युन जायते ।।८।।
शुद्धाऽऽत्मरूपमादाय, नामरूपादिविस्मृतिः।
कर्तन्याऽऽत्मोपयोगेन, सदमत्सु विवेकिना ॥८॥
निष्क्रियज्ञानसिद्धाऽऽत्मा, लिप्यते नैन वस्तुपु।
लिप्यते पुद्गलस्रुधः पुद्गलस्कघयोगत ॥ ८७ ॥
भावनाज्ञानयुक्ताऽऽत्मा, क्रियासुनव लिप्यते ।
आसक्तो निफियासोऽपि, लिप्यते फर्मपुद्गलः ॥८॥
आत्मज्ञानक्रियायुक्तो-निर्माती नय लिप्यते
सूक्ष्मयाघमवृत्त्या तु, नासक्तो न च लिप्यते ॥८९॥
आत्मज्ञाननिमग्नाना मुक्तिराऽऽत्मनि मस्थिता।
नि.स्परत्व भत्तेपा, परिपूर्णस्थिराऽऽत्मनाम् ॥९०ll
आत्माऽधीन सुख नित्य, मनित्य देहसगजम् ।
विज्ञेय सुग्वदुयाना, रक्षण भन्यमानः ॥ ९१ ॥
पायाऽऽत्मनां भवेद् दुम, सत् सुपचाऽऽन्तरात्मनाम् ।
पराऽऽत्मना सदा पृण, सुग्व मव्ययशावतम् ॥१२॥
आत्मनि परमाऽऽत्मान, पश्यन्ति ज्ञानयोगिनः ।
शून्यमिव जगत् सर्व, न च पश्यन्ति पण्डिताः ॥९३॥
आत्मज्ञानेन निस्सगो-गध्यसगेपु जायते।
अतो ज्ञानसम नास्ति, पवित्र यस्तु भूतले ॥ ९४ ॥

·12७ , आत्मज्ञानमहाशस्त्रे, डिनत्ति कर्मपादपान् । सर्वजातिभयौवेपु, स्वाऽऽत्मज्ञानी हि निर्भयः ॥९॥ शुद्धाऽऽत्मान विना सर्व, मिथ्या हृदि निबोधत । शुद्धाऽऽत्मनि रमन्ते ते,क्रियावन्तोऽपि निष्क्रियाः॥९६॥ तनुभिन्नो भवेदाऽऽत्मा, आत्मतोऽन्यद्वपुः सदा । आत्मज्ञानानि विज्ञाय, देहनाशे न शोचति ॥१७॥ आत्मानुभवयोगेन, देहाध्यामलयो भवेत् । देहान्यासलयनच, जायते प्रभुदर्शनम् ॥१८॥ आत्मपराऽऽत्मनोमदो-भासते न यदा हृदि । सोऽह सोऽहं भवेज्ज्ञान, निर्विकर पं ततः पुनः ॥१९॥ निर्विकल्पशायां तु, मत्तद् भेटो न भासते। जायते केवलज्ञान, तत' शुहाऽऽत्मयोगतः॥१०॥ पञ्चद्रव्याऽऽत्मक विच, सर्व जानाति केवली। अघातिनामकर्माद्य, भुनक्ति परमार्थकृत् ॥१०१॥ सर्वज्ञ' पूर्णशुहाऽऽत्मा, कृतकृत्यो भवेत् स्वतः। जीवानामुपकाराय, ददाति धर्मदेशनाम् ॥१०२॥ देहनाशे भवेत् पूर्ण', स्वतत्र पूर्णशक्तिमान् । शुद्धपर्यायवान मिद्ध', पूर्णानन्दमय' प्रभुः ॥१०॥ -- जात्वैव जैनधर्मस्य, रहस्यं श्रावकास्तथा । माधव स्वाधिकारण, यतन्ते मुक्तिसिद्धये ॥१०॥ अन्तर्मुसोपयोगेन, सर्वकर्तव्यकारिणः । सोन्नतिपद यान्ति, स्वाश्रयिणो विवेकिनः ॥१०॥ कर्मलेप' प्रजायते। -भारकर्मस्वरूपिणा ॥१०६॥ +

·आत्मज्ञानप्रभावेण, दहे चैदहभारना।
जायते मोहनाशेन, नत्तत्वज्ञानिनो विदुः ॥१०७॥
विदेहा अन्तराऽऽत्मानो- जना एच नियोधन ।
महाविदेहता यान्ति, जिनेन्द्रा. परमे वराः ॥१०॥
महाविदेरसत्क्षेत्र, देहेषु मर्वदेहिनाम्
असंख्यातप्रदेशाऽत्म, ज्ञेयमध्यात्मदृष्टितः ॥१०९॥
देहेषु सन्ति वैदेहा-ज्ञानिन' मत्यनिर्भया ।
विदेश शुद्धचित्त तु, ज्ञान वहिक महत् ॥११०॥
मदाविदेहदेशेषु, जाताना ज्ञानयोगिनाम् ।
सीमंधरमभो'माप्ति-र्जायते न च सशयः ॥११॥
सीमधरोऽस्ति शुहाऽऽत्मा, चित्तहिमोत्तरे स्थित ।
मानसाख्यसर'पार्व, मचिदानन्दरूपवान् ॥११२॥
अन्तराऽऽस्माख्यकलासाज, ज्ञानगगा प्रजायते ।
अष्टापदो महानाऽऽत्मा, योगाष्टकमधारक ॥१३॥
आत्मय सत्ययज्ञोऽस्ति, ज्ञानाग्निम्नत्र वर्तते ।
कामपशुई विस्तत्र, जायते सत्यभावत ॥११४॥
आत्मयज्ञे परब्रम,-साक्षात्कार प्रजायते ।
आत्मयज्ञस्य कर्तारो-जैना स्युरधिकारिणः ॥११५॥
अहिंसा सर्वजीवाना, मत्ययन प्रतिष्ठितः।
सत्ययजस्य कर्तारः, माधय स्यु' पदे पदे ॥ ११६ ॥
दयापुण्यमया यज्ञा, यदशे सन्ति साधयः ।
तत्र दुष्कालपीडाद्या, जायन्ते न कदाचन ॥११७॥
प्रात्मणा' सत्यजैनत्व, प्राप्य मोहपराजयात् ।
भवन्ति परमाऽऽत्मानो-,जिना विश्वस्य पावका ॥१८॥

·मनुष्यदेहसद्गेहे, प्रभुराऽऽत्माऽस्ति शक्तिमान् । ज्ञानमेव प्रधानोऽस्ति, विवेकः कार्यवाहकः ॥११९॥ क्षायिका लब्धयस्तत्र, प्रकाशन्ते स्वभावतः । शुद्धोपयोगसेनानी-रागादिशवनाशकः ॥१२०॥ आत्मनः पूर्णसाम्राज्य, पूर्णानन्दप्रकाशकम् । वर्तते तत्र दुःखस्य, गन्धोऽपि नैव भासते ॥१२१॥ पत्र मोहस्य साम्राज्य, वर्तते तत्र दुःग्विता । पारतयं मनुष्याणा-मात्मभोगेन नश्यति ॥१२२॥ आत्मस्वातन्यसाम्राज्य-मात्मभोगेन जायते । समष्टिव्यष्टिसाम्राज्य-मात्मभोगात् प्रजायते ॥१२३॥ मृत्युभीत्यादियुक्तात्मा, देहाऽऽत्माध्यासयोगतः । मुक्ति नामोति मूढाऽऽत्मा, नामरूपादिमोहवान् ॥१२४|| आत्मानुभवयोधेन, निर्भयो जायते जनः । शुभाशुभसमो च्याऽऽत्मा, साक्षिरूपेण जीवति ॥१२॥ सर्वकालेषु मुक्ताऽऽत्मा, जायते समभाववान् आत्मनि नैव कालोऽस्ति, न च कर्माणि निश्चयात् ॥१२६। आत्मानमाऽऽत्मभावेन, द्रष्टा सम्यक्त्वयोगिराट् । वैकुण्ठं मानस कृत्वा, स्वतंत्रो जायते हृदि ॥१२७॥ आत्मा येन न विज्ञातो-नगमादिनय महान् । सर्वयोनिपु संसारे, भ्राम्यति दुःखवेदकः ॥ १२८ ॥ येनाऽऽत्मा पूर्णविज्ञात-स्तेन ज्ञात मिद् जगत् । पाह्यान्तरे विजेतारो, भवन्ति ब्रह्मवेदिनः॥१२९॥ विकाशाय सुशिक्षणम् । न्य, परार्थस्वार्थसाधकम् ।। ,

·তা নানা শা, শাকি।
নান, প্রায় ১৮
শমল বিনাশ, ব্যা: ৮শ'।
স, গল্প সপু #
পাtি frধ * ।
শাক বিধান পা*** !!}}}}
কাশন দুনিমা মাশ, * গো ।
মা ॥ গল্প, না মনে
গানী শাখ, সি ।
সনৰ শিপাগ, পাল্প, **{}
এখন বিরাগ, far
শস।
সব গাশি,.r"গ {\\
মন মা। পি।
সব রাগ গণ ধ ন ১}
সমান ঃ দাঃ ফুচকা
গzযামা মা পা ধr is
মহাস্থান পঃ শাম ।
গণমা,শাস}}}}
বায়েনিন, সুনিল।
সব গান এস, মা ও মাপ
শামনা বাৰ্মৰ নি খাব ।
বিঃর্মবণ মা গালি ।
মাথা, গ্লানিনা গিয়া।

·ch , , आत्मभावं विना लोका-भ्रान्ता भ्रमन्नि भूतले। आत्मशर्म न जानन्ति, भूपेन्द्रा अपि वस्तुतः ॥१४॥ एक एव महानाऽऽत्मा, हृदि यस्य निरन्तरम् । भासते तस्य सतप्रीत्या, मृत्युभीति न जायते ॥१४४॥ आत्मनः पूर्णवि-वामी, निर्भयो भवति स्फुटम् । विपत्तिमृत्युकालेऽपि, पूर्णानन्दः स्वय सदा ॥१४॥ देशभापाविशेषेण, यास्यादनन्तनामवान् । अनाद्यनन्तपूर्णाऽऽत्मा, पूर्णदृष्ट्याऽनुभूयते ॥१४॥ साक्षादनुभवो यस्य, ब्रह्मणो जायते हृदि । तस्य किश्चिन लब्धव्य, पश्चात् कुत्राऽपि विद्यते ॥१४॥ ज्ञानाऽऽत्मा कृतकृत्योऽपि, प्रारब्धकर्मयोगतः । सर्वकर्माणि कुर्वन्मन्, परमार्थाय जीवनि ॥१४८॥ मर्वत्राऽऽत्मप्रभावोऽस्ति, लब्धिसिद्धिमयः सदा । मनयन्त्रादिशक्तीना, निधिराऽऽत्मा प्रकाशते ॥१४॥ स पश्चपरमेष्ठ्याऽऽत्मा, चिटानन्दोदधिः प्रभुः । प्रत्यक्षो वेदितव्यः स-कृत्वा तत्र मनोलयम् ॥१५॥ ॐकारः परमात्मैव, परमेष्ठिस्वरूपवान् । दर्शनजानचारित्र-शुद्धपर्यायवान् प्रभुः ॥१५१॥ मत्रयोगस्वरूपाऽऽत्मा, जैनधर्मः सनातनः। यत्र तत्र स्वरूपोऽस्ति, जैनधर्मः सता मतः ॥१५॥ ॐकार एव जैनाऽऽत्मा, जिनेन्द्रश्च हृदि स्थितः । चतुर्विधमहासंघ-ॐकार एव सर्वदा ॥१५॥ सर्वशक्तिस्वरूपोऽस्ति, हीकारो विश्वशासकः । सर्व विद्यास्वरूपोऽस्ति, ऐकारो नाभिदेशगः ॥१५४

·अन्तराऽऽत्मा भज्जनो-जनधर्मस्य रक्षक ।
मिथ्यात्विभ्यो महान्पृज्य , श्रावको वियपाचक ॥१७॥
जनाना जीपनोपाया-स्तधावशादिरक्षका ।
देशकालानुसारेण, कर्तन्या सर्वमानः ॥१८॥
अनादिकालतो जना-जैनधर्मस्य साधका।
ब्राह्मणा. क्षत्रिया वेश्या, शवाश्च विवर्तिनः॥१८॥
श्राह्मणा. क्षत्रिया यया शहा. स्वस्त्रप्रवृत्तियु ।
वर्तमानाः सदा जैन-धर्म कुर्वन्ति शक्तितः ॥१८२॥
मांजातीयनैनाना, पायिय मययत्मदा ।
जैनस्य स्पर्शमात्रेण, पवित्र वस्तु जायते ॥१८॥
गुणकर्मानुमारण, वर्णकर्मन्ययस्थिता ।
जना परागति यान्ति, अरिष्टनेमिसेवका ॥१८॥
जैनधर्म वर मृत्यु, न्यिधर्मपु जीरनम् ।
इत्येवं पूर्णविण्यास-कारका जैनधर्मिणः ॥१८॥
अरिष्टनेमिनायेन, फेवलजानधारिणा।
प्रकाशो जनधर्मस्य, कृनम्नीकृता शुभ ॥१८॥
साधव' श्रावकाचव, जगमतीर्थमपिण ।
तेपा भक्तिर्जन माया, स्वर्गसिम्प्रिदायिनी ।।१८७||
सर्यदा सर्वधा जैना, आत्मान एव रस्तुत' ।
कर्मप्रकृतिजेतार , शुहाऽऽस्माभिमुपा शुभा. ॥१८॥
सर्वलोकेपुनाना, श्रेष्ठताऽनादिकारतः।
प्रवर्तते स्वभावेन, जैनधर्मस्यसेवनात् ॥१८९।।
आपत्कालो यदाऽऽगच्छेत्, तदा तदनुसारतः ।
विचाराचारकर्माणि, पम्पन्नीति प्रभाषितम् ॥१९॥

·, सजातीयजनाना, गुणकर्मानुसारतः। लग्नाचा व्यवहारास्तु, संघटन्ते परस्परम् ॥१९॥ सर्वजातीयजनानां, गुणकर्मानुसारतः। स्पृश्यास्पृश्यादिभेदो न, भोजनादिपु तात्त्विकः ॥१९२॥ शूद्रा अपि सदा स्पृश्या-जना भवन्ति भूतले । जिनेन्द्रदेवसद्भत्त्या, विश्वलोफस्य पावकाः ॥१९३।। स्पृश्या स्पृश्यादिककर्म-जनानां हि परस्परम् । कदापि कल्पते नैच, सत्यमुक्तं मया भुवि ॥१९॥ जैनकन्या तु सज्जैन, विनाऽन्यस्मै न दीयते । कन्यादान विधर्मिभ्यः, सर्वपापाधिक मतम् ॥१९॥ गुणकर्मानुसारेण, वर्णधर्मस्य सेवने । सर्ववर्णीयजनाना, कृत्यमावश्यक स्मृतम् । १९६।। स्वाधिकारेण यो योग्यो, व्यवहारास धर्मिभिः । 'प्राणान्तेऽपि न मोक्तव्यो, यतो धर्मों भवेत्ततः॥१९७|| देहवित्तादिभोगेन, सर्वजनः परस्परम् । द्रष्टव्यः सर्वजनेषु सत्तया परमेश्वरः ॥१९८॥ परस्परं नमस्कारः, कर्तव्यः सर्वदाऽऽहतः । मात्मरूपसमा ज्ञेया-जैना जनः परस्परम् ॥१९९॥ जनानां सर्वदा जना-आत्मीयाः स्युः स्वभावतः । भाहारे व्यवहारे च, पाविन्य हि परस्परम् ॥२०॥ जनसघो मरातीर्थ, सर्वतीर्यशिरोमणिः । सदस्तित्वे सदा जनः, कर्तव्य स्वार्पण कलौ ॥२०१ अनन्तज्ञानरूपोऽस्ति, जैन आत्मैव नो वपुः । विजितं दुर्मनो येन, स जिनो विश्वपावकः ॥२०२॥ , ·18. जैनत्यं सर्वजीवेष, जिनत्व सत्तया नथा । जिन एव परब्रम, ज्ञात्वा जनो न मुधति ॥२०३ अममत्तो भवेज्जैनः, परार्थ कर्मकारक । व्यक्तीकुर्वन् जिनेन्द्रत्व-माऽऽत्मनो जायते प्रभुः ॥२०॥ पश्चात्त्वं भजते नव, मैन' कर्तव्यकर्मसु । प्रसाय सर्वविघ्नानि, धोरो भवति नेमियत् ॥२०५॥ अरिष्टनेमिनाथोक्त जनधर्मस्य साधका । मबद्भवन्तु सत्मीत्या, सज्जना आत्मरागिणः ॥२०६॥ भात्मैव जैनधर्मोऽस्ति, आत्मच जैन उच्यते। भात्मय परमाऽऽत्मास्ति, समष्टित्यष्टिरूपवान ॥२०॥ शक्तित्य यत्र तत्राऽस्ति, जैनत्व जैनधर्मिणाम । जिनत्व व्यापक सर्व-लोकेषु सर्वदेहिपु ॥२०८॥ आत्मविष्णुमहेशाचा, आत्मघ हदि बोधत। भत आत्मैव सज्जनो जिनेन्द्रा न्यक्तिशक्तितः ॥२०॥ जैनात्मैव परब्रम, मनोदेह नियामक । भन्तर्यामी वपुःसृष्टी, तस्मै नित्य नमोनमः ॥१०॥ सर्वत्र सर्वदेहेपु, जैनाः सन्ति स्त्रसत्तया । जिनाः सन्ति च देहेषु, तेभ्यो नित्य नमोनम ॥२१॥ जैनाना जैनधर्मस्य, रागिभ्योऽस्तु नमोनम । महासघस्प दासेभ्य पूर्णप्रीत्या नमोऽस्तु मे ॥१२॥ पाह्यान्त शक्तियोगेन, जैना जीवन्ति मृतले । शक्ति विना न जीवन्ति, दासा भवन्ति निधला ॥२१॥ चतुर्विधस्य सघस्य, प्रत्यनीका भवन्ति ये । तेषां शिक्षणकार्यपु, मुक्तिनेन्द्ररागिणाम् ॥२१४॥ .

·, , जनानां जैनधर्मस्य, शत्रूणा शिक्षणाय ये। योग्यकर्म न कुर्वन्ति, ते स्यु मोहपरायणाः ॥२१५॥ जनधर्मस्य शत्रूणा, दुर्गति दःखराशयः । जनधर्मस्य रक्षातो, दुष्टानामपि सद्गतिः ॥१६॥ प्रत्यह श्रीजिनेन्द्रस्य, कर्तव्य दर्शन जनः । सद्गुरो दर्शन कार्य, चन्दनं च विवेकतः ॥२२७॥ चतुर्विधमहासंघ,-तीर्थस्य पूर्णरागतः । दर्शन वन्दन कार्य, वैयावृत्यं च सर्वदा ॥२१॥ निन्दा कार्या कदाचिन्न, जनर्देवस्य सद्गुरोः हेलना न च कर्तव्या, प्राणान्तेऽपि च धर्मिणाम् ॥२१०॥ मद्गुरुदेवधर्माणा, रागेण सद्गति कलौ। भविष्यति मनुष्याणा, तत्र किञ्चिन्न संशयः ॥२२०॥ कलौ सरागधर्मस्य, प्रवृत्तिर्मोक्षकारिका । भविष्यति च साधना, सरागधर्मवर्तनम् ॥२२१॥ जनाना जैनधर्मस्य, रक्षाय च प्रवृद्धये । दहवित्तादिसर्वस्य, त्याग. कार्यों विवेकतः ॥२२२॥ जनाना जनधर्मस्य, नाशकाश्च भवन्ति ये । तेषां शिक्षा प्रकर्तव्या, जैनानां धर्म एव सः ॥२२३॥ मद्या जीवन्ति मज्जैना सरजातियलान्विताः। निर्वला नव जीवन्ति, भ्रष्टाः क्षात्रादिकर्मतः ॥२२४॥ राज्यकार्यादिनेतारः, क्षात्र यापारकर्मठाः । कृषिकर्मादिभिर्जेना, जीवन्ति मांशातितः ॥२२॥ सज्जन' मारा गयाइनोगतः। सोपटेलातचे ॥२२६॥ मतव्य भ्रमण

·सतीभिः सर्वपण्डेषु, यानवाहनयोगत ।
जैनधर्मप्रचारार्थ, कर्तव्य भ्रमण सदा ॥२२७॥
श्राद्धदेवेन सर्वत्र, जैनसंस्कारहेतवे।
कर्तव्य भ्रमण धर्म,प्रेम्णा धर्मपचारिणा ॥२२८॥
साधूना सेवया मुक्ति, सर्वससारिणा भवेत् ।
सर्वधर्माधिकारोऽस्ति, साधूना धर्महेतवे ॥२२९॥
आर्यानार्यप्रदेशेषु, धर्मसत्तादिहेतवे ।
फर्तव्य गमन जैन, श्वतुर्वर्गप्रमाधः ॥२३०॥
भार्यजैनैः स्ववशाथै,सम्पाया सतति' शुभा।
'धमिपरम्परावृद्धि हेतवे सयुक्तिभिः ॥२३॥
तीर्थस्थानेषु सघस्य, समेल. प्रतिवत्सरम् ।
कर्तव्यो धर्मपृड्यथै, तथा तीर्थस्य पूजने ॥२३२॥
जैनमन्दिरतीर्थाना, पूजा कार्या सुभावत ।
तीर्थस्यसाधुयर्गस्य, सेवा कार्याऽतिरागत ॥२३३॥
बन्दना शुभ चिन्ह, ललाटे विधिपूर्वकम् ।
सर्वजैन. प्रकर्तव्य, जिनाजामधारक ॥२३४॥
धर्मसघादिरक्षाथै, जैनाना शस्त्रधारणम् ।
सदा धर्माय विज्ञेय, धम्र्ययुद्ध विवेकन ॥२३५||
सघाथै सर्वथा विद्या, बलमाप्य च युक्तितः।
कृषिक्षानादिकर्माणि, कर्तव्यानि विवेकत. ॥२३६॥
जैनाना मृत्युतः, पश्चान्मुक्ति स्वर्गों न संशयः।
स्वीकर्तव्यो जनैनून, जैनधर्म सनातन ॥२३७॥
ग्रहणविष्णुमहेशाद्या देवा देव्यश्च सर्वधा ।
श्रीजिनेन्द्रप्रभोभक्ता, स्तर व चारिघे ॥२३॥

·४१ जाता अनन्ततीर्थशा, भविष्यन्ति भवन्त्यपि। अनन्त जैनधर्मस्य, सेवनाच प्रबोधनात् ॥२३९।। सद्गुरोः कृपया भव्य, आत्मज्ञानी भवेज्जनः। जैनधर्मी म विजेयः स्याद्वादज्ञानवेदकः ॥२४॥ आगमनिगमव्याप्तो-जैनधर्मः सनातनः । कलौ प्रवस्पति चि बो-हारको मुक्तिदायकः ॥२४३।। द्रव्यभावतया जन-धर्मकर्म प्रवर्तनम् । जैनधर्मः स विज्ञेयः, सर्वप्रगतिसाधकः ॥२४४॥ जिनाना दर्शनज्ञान-चारिवाणा प्रदायकः। द्रव्यभावस्वरूपो यो-जनधर्मः स उच्यते ॥२४॥ जैनानामुन्नते हेतु-द्रव्यभावतया शुभः। क्षेत्रकालानुसारेण, जैनधर्मः स उच्यते ॥२४६॥ जिनानां पूर्णविश्वासी, जैन आन्तरवायतः। तस्य यः स्वाधिकारोऽस्ति, जनधर्मः स उच्यते ॥२४॥ रागडेपादिदोषाणा, नाशको द्रव्यमावतः। जैनधर्मःस विज्ञेयो जिनेन्द्रभक्तिपोपक' ॥२४८|| दोषाणा नाशको योऽस्त, गुणाना च प्रकाशकः । सर्वशक्तिमदो नृणां, जैनधर्मः स उच्यते ।।२४९।। आत्मनि जैनधर्मोऽस्ति, वास्तु व्यवहारतः । व्यवहारो न मोक्तव्यो-जनसघस्य रक्षकः ॥२५०॥ आत्मा शुद्धो भवेद्येन, सर्वशक्तिप्रकाशकः । जैनधर्म स विज्ञेय', सद्गुरुदेवसाधनम् ॥२५१॥ जिनेन्द्रगुरुनिर्दिष्टा, विचाराचारराशयः । लेऽपि, जनधर्मो मयोच्यते ॥२५२॥ , , ·१५ अन्यायक्रोर्यनाशेन, विश्वस्य शान्तिरक्षणम् । सर्वत्र सर्व जैनाना, 'नधर्मस्य लक्षणम् ॥२७७॥ नारीभिश्च नरप्रीत्या, कर्तव्य वीर्यरक्षणम् । थोर्यरक्षण मप्यस्ति, जनधर्म सुखावहः ॥२७८॥ ब्रह्मचर्याश्रमे बाला सपाया ऊर्चरेतसः । प्राणायामादिभिर्भन्या'-कर्तव्या कर्मयोगिन' ॥२७९॥ सर्वदेशेषु रोगाणा, नाशार्थमौषधालय । स्थाप्यो वैद्यप्रवन्धेन, तथा ज्ञानालयः शुभः ॥२८०॥ पशूनां पक्षिणा रोग-नाशार्थ मौपधालयः । फर्तव्यः सत्प्रवन्धैश्च, सर्वत्र विश्वयोगिभिः ॥२८१॥ दुष्टाना सगतिस्त्याज्या, चौरा दण्ड्याश्च हिसका । राज्यनीतिप्रयन्धेन, वर्तितव्य जगज्जन ॥२८२॥ अहिंसा सर्वग्वण्डेषु, प्रतिष्ठाप्याऽऽत्मभोगत' । आत्मसघादिरक्षाया, महिसैव स्वभावत ॥२८॥ आत्मवत्सर्वलोकेपु, वर्नन जेनर्मिभि । फर्तव्य जेनधर्मोऽस्ति, सत्य मया प्रकाशितम् ॥२८४॥ पडावश्यककर्माणि, कर्तन्यानि सुभावत'। वात्सल्य सर्पसघस्य, कतन्य माऽऽत्मभोगतः ॥२८५।। अन्यधर्मिवितस्तु, चलितन्य नचाहते । स्थातव्य न मदा जैन-गीतार्थसद्गुरु विना ॥२८६।। सतां सेवा सदा कार्या, शुद्धाऽऽत्मध्यानयोगिनाम् । तिरस्कारो न कर्तन्य , सता मोहस्य चेष्टित ॥२८७॥ माता पिता कलाचार्य , सद्गुरुश्च सुभक्तितः । सेव्यः शत्त्यनुसारेण, भोजनादिप्रवन्धत' ॥२८॥ - ·૧૫૩ । विश्वस्थसर्वधर्मा ये, जैनधर्म प्रमान्ति ते जैनधर्माद्भूता'स्यु सर्वधर्मा अपेक्षया ॥ २८॥ शुढाऽऽत्मधर्म ण्वास्ति, जिनधर्म सुखोदधि शुद्धाऽऽत्मधर्मसाध्याय, जैनधर्मोऽस्तिसाधनम् ॥१०॥ स्वाऽऽत्मव जैनधर्मोऽस्ति, स्वधर्मो मोक्षदायकः जडद्रव्यस्थितीधर्मः, आत्मभिन्न स्वभावतः ॥२९॥ मोहादिप्रकृतेर्धर्मों, वभाविकोऽस्ति योपत आत्मशुद्धिकराम, धर्माः सत्या अपेक्षया ॥२०२॥ मदर्शनधर्माणां, सत्यत्वं नय-टिन. जनदर्शनसद्धर्म, जानन्त्येवं विचक्षणा ॥२०॥ मुक्त्यर्थ मोहनाशार्थ चाऽऽत्मन शुहिहेतवे भृता ये च भविष्यन्ति, जैनधर्मागरूपिणः ॥२९४॥ स्वधर्मा जनधर्मास्ते, सापेक्षयव बोधत साधिते जनते, मर्व धर्मा प्रसाधिता' ॥२९॥ यथाऽन्धौ सरितो यान्ति, जनधर्म प्रति स्वयम् मर्वधर्मास्तथा यान्ति, साधर्ममय' स च ॥२९॥ परस्परमभिन्नाना, धर्माणा धर्मिणां तथा टेपश्च खण्डन नव, कनव्यं सर्वधर्मिभिः ॥२०७॥ सर्वधर्मस्य सत्यागा-ग्राद्या सारेक्षदृष्टित सर्वधर्मस्वरूपोऽस्ति, जैनधर्म मनातन ॥२८॥ अभ्यागतस्य मन्मानं, दृग्वार्ताना च पालनम् । बालस्त्रीमापुसघस्य, रक्षण स्वीयाक्तितः ॥२९॥ चतुर्विधस्य म नगा धर्माधिकारिणाम् । ऋषीणा तंत्र्या धर्ममाधः ||३०|| 2 , "

·૧૫૮
अरकारो न कतव्यो-वक्तन्य न च दुर्वच ।
मत्रभेदो न कर्तव्य', प्राणान्तेऽपि सदा जनः ॥३०॥
मित्रद्रोहो न कर्तन्य , सत्य वाच्य च मज्जन ।
देशद्रोहो न कर्तव्य,-आत्मनो भृतिमिच्छता। ॥३०२॥
आत्मवज्जननी भूमि-मातृभाषा स्वतत्रता ।
पूज्या रक्ष्या च सत्प्रेम्णा, मानवराऽऽत्मभोगत ॥३०॥
गुणा सर्वत्र समाधा-दोपा वाच्या न देहिनाम् ।
सदिन्या सर्वतो ग्राह्या, कर्तन्या गुणसाधना ॥३०४॥
यथोचित सुपात्रेभ्यो,-दान नेय स्वशक्तितः ।
पस्त्रानज्ञानदानेन, स्वर्गो मुक्तिश्च जायते ॥३०॥
जानवृद्धि जनै कार्या, ज्ञानविद्यालयादिभिः ।
साहाय्य ज्ञानिना कार्य, मन्नवस्त्रादिभिर्जन ॥१८॥
त्याज्यानि पापकर्माणि, पुण्य काय जनै सदा।
आपद्धर्मो जन मेव्य-आपत्काले विशेषत ॥३०७||
परोपकारकर्तृणा, प्रत्युपग्रहकर्मसु ।
स्थातव्य माऽऽत्मभोगेन, जनधर्मपरायण ॥३०८॥
महावीरजिनेन्द्रस्य, जैना धर्मस्य साधका ।
भविष्यन्ति कलौ धर्म,-दीपका ज्ञानियोगिन ॥३०९॥
जैनसघमगत्यर्थ, सरस्वार्पणकारका ।
भविप्यन्ति कलो जैना-ज्ञानधर्मण राजिता ॥३०॥
एकदा सविण्डेपु, जनधर्मप्रचारणा।
भविष्यति कलौ नून, विक्यशातिकारिका ॥३१॥
महावीरस्य सङ्गरत्या, लोकाना सद्गति कलौ।
अरिष्टनेमिनायेन, मौजेन प्रकाशिता ॥३१२॥

·૧૫૫ , महावीरस्य जापेन, जनानां सद्गति ब्रुवम् । वोरजापसमो यज्ञो, कलौ नान्यो भविष्यति ॥३३॥ भवन्ति सर्वजातीया-जना एव जिना स्वतः। कलौ जनस्य पूजेव, जिनपूजाऽस्ति सत्तया ॥३१४॥ कलिकाले करालेऽपि, महायोरस्य भक्तितः । मखण्डस्थिताजना-यास्यन्ति स्वर्गसद्गतिम् ॥३१५॥ महावीरप्रभोर्नाम, जापकार्यपरायणाः यादृशास्तादृशाजेना-यास्यन्ति स्वर्गसद्गतिम् ॥३१॥ कलिकालानुसारेण, वर्णावर्णव्यवस्थिताः। महावीरस्य जापेन, लोका यास्यन्ति सद्गतिम् ॥३१७।। कलिकाले महाघोरे,महावीरःस्ववोधतः । तारकः सर्वविश्वस्य, भविष्यति न चान्यथा ॥३१॥ जानक्रियायुता जनाः, सर्वविश्वस्य तारकाः। भविष्यन्ति महावीर,-जापेन पश्चमारके ॥३१९॥ महावीरस्य सत्प्रीत्या, सद्गतिः सर्वदेहिनाम् । अरिष्टनेमिना प्रोक्तं, कलौ सत्यं भविष्यति ॥३२०॥ नयनिक्षेपसद्भर्ग', प्रमाणश्च प्रतिष्ठितः। जैनधर्मोऽस्तु लोकाना, सर्वदा शरणं महत् ॥३२१॥ जैनधर्मसमो धर्मो, न भूतो न भविष्यति। सर्वजातीयलोकाना, तारको मोहवारकः ॥३२२॥ अरिष्टनेमियोधेन, जातोऽन्तराऽऽत्मवान्प्रभुः । ज्ञापयामि जगल्लोकान् जैनधर्म सनातनम् ॥३२३॥ अरिष्टनेमिनाथस्य, पश्चात्पाप्रभो शुभम् । शासन वस्य॑ति व्यक्त भारते लोकनारकम् ॥३२॥ .

·, तत' श्रीमन्महावीर-शासन पञ्चमारके । वस्यति सर्वलोकाना, तारक दुःसवारकम् ॥३२८॥ अरिष्टनेमिनाथोक्त-मन्यथा नैव जायते। भारते वासुदेवेन, मया सत्य प्रकाशितम् ॥३०॥ मयोक्ता वासुदेवेन, गीता सत्यसनातना। परम्परामगाहेण, कलावपि प्रयत्स्यति ॥३२७॥ कली वीरस्य गीताया , समा नान्या भविष्यति । मद्गीताया समावेश-स्तत्र नून भविष्यति ॥२८॥ शुदाऽऽत्मा नेमिनायोऽस्ति केवलज्ञानभास्कर अन्तराऽऽत्मैव कृष्णोऽस्ति, भावितीर्थकरो महान् ॥३२९॥ शुद्धाऽऽत्मैव माणवीर-स्तीकृचरमेश्वर आत्मैव परमाऽऽत्मास्ति, सत्तया सर्वदेहिनाम् ॥३०॥ आत्मन परमाऽऽत्मत्व,-प्राकट्यार्थ मनीषिणाम् जैनधर्मापदेशोऽय, वासुदेवेन भापित ॥३३१॥ पठन्ति कृष्णगीता ये शृण्यन्ति पाठयन्ति च स्वर्ग मुक्ति च ते यान्ति, लभन्ते सर्वमङ्गलम् ॥३३॥ सर्वमङ्गलमागत्य, सर्पकरयाणकारणम् । प्रधानं धर्मेपु, जैन जयतु शासनम् ॥३३३॥ ॐ अहंशान्ति ३

·No text on this page.

·. तत श्रीमन्महावीर-शासन पञ्चमारके। वय॑ति सर्वलोकाना, तारक दुःसवारकम् ॥३२॥ अरिष्टनेमिनाथोक्त-मन्यथा नैव जायते। भारते रासुदेवेन, मया सत्य प्रकाशितम् ॥३०॥ मयोक्ता वासुदेवेन, गीता सत्यसनातना। परम्परामवाहेण, कलापि प्रवस्यति ॥३०७॥ कलौ वीरस्य गीताया , ममा नान्या भविष्यति । मद्गीताया ममावेश-स्तत्र नून भविष्यति ॥३२८॥ शुद्धाऽऽत्मा नेमिनाथोऽस्ति केवलज्ञानभास्कर अन्तराऽऽत्मय कृष्णोऽस्ति, भावितीर्थकरो महान ॥३२॥ शुद्धाऽऽत्मन महावीर स्नीचरमेश्वर आत्मैव परमाऽऽत्मास्ति, सत्तया सर्वदेहिनाम् ॥३३०॥ आत्मन परमाऽऽत्मत्व,-प्राकट्या मनीपिणाम् जैनधर्मापदेशोऽय, वासुधेन भापित ।।३३१॥ पठन्ति कृष्णगीता ये शृण्वन्ति पाठयन्ति च स्वर्ग मुक्तिं च ते यान्ति, लभन्ते सर्वमङ्गलम् ॥३३२॥ सर्वमङ्गलमाङ्गल्य, सर्पकल्याणकारणम् । प्रधान मधर्मपु, जैन जयतु शामनम् ॥३३॥ ॐ अशाति ३