Shri Abhaya Jain Granthalaya, Bikaner

Gyanpanchami Katha

Suri Maheshwar · 2011/03

PDF Proofread

Front matter

स्वर्गवासी साधुचरित श्रीमान् डालचन्दजी सिंघी
वायू श्रीवहादुर सिंहजी सिंघीके पुण्यश्लोक पिता
जन्म-वि. सं. १:११, मार्ग. वदि ६ स्वर्गवास-वि. सं. १९८४, पोष सुदि ६

दानशील-साहित्यरसिक-संकृतिप्रिय
ख. श्रीवाबू यहादुरसिंहजी सिंघी
अजीमगंज-कलकत्ता
२४-६-१८४५]
[मृत्यु ता. ७.७.१९६४
जन्म ना.

No text on this page.

सिंघी जैन ग्रन्था मा ला
Hin[अन्यांक २५ ]
श्री महेश्वर सूरिकृताः
ज्ञानपञ्चमीकथाः
[प्राकृतभाषानिबद्धाः]
SRI - DALCHAND JI SINGHI
श्री डालचडी सिंघी
SINGHI JAIN SERIES
MittimNUMBER-25]kinrritti.....
NANAPANCHAMIKAHAO
: OF.
MAHES'VARASŪRI

फलकत्ता निघासी
साधुचरित-श्रेष्ठिवर्य श्रीमद् डालचन्दजी सिंघी पुण्यस्मृतिनिमित्त
प्रतिष्ठापित एवं प्रकाशित
सिंघी जैन ग्रन्थमाला
[जैन भागमिक, दार्शनिक, साहित्यिक, ऐतिहासिक, वैज्ञानिक, कथात्मक-इत्यादि विविधविषयगुम्फित,
प्राकृत, संस्कृत, अपभ्रंश, प्राचीनगूर्जर-राजस्थानी मादि नानामापानिया सार्वजनीन पुरातन
पाध्याय तथा नूतनसंशोधनात्मक साहित्य प्रकाशिनी सर्वश्रेष्ठ जैन प्रन्यायलि.]
प्रतिष्ठाता
श्रीमद् डॉलचन्दजी सिंघीसत्पुत्र
स्व. दानशील-साहित्यरसिक -संस्कृतिप्रिय
श्रीबहादुर सिंह जी सिंघी
प्रधान सम्पादक तथा संचालक
आचार्य जिन विजय मुनि
(सम्मान्य नियामक-मारतीय विद्या भवन, बंबई)
सर्वथैव संरक्षक
श्री राजेन्द्र सिंह जी सिंघी
श्री नरेन्द्र सिंह जी सिं घी
प्रकाशनकर्ता
सिंघी जैन शास्त्र, शिक्षा पीठ
भा र ती य विद्या भवन
धनवम्बइ
प्रवाशक-जयन्तप्पा इ.६वे, एम.ए. एलएल्.बी.ऑनररी रजिष्ट्रार, भारतीय विद्या भवन, चौपाटीरोड
मुबारामा मेर शेडगे, निर्णयसागर प्रेस,३६-२८, कोलभाटे स्ट्रीट, कालबादेवी; मुंबई २.

श्रीमहेश्वरसूरिविरचित
[प्राकृतभापामय]
नाणपंचमीकहाओ
[ज्ञान पञ्चमी कथाः]
: [विस्तृत गुजराती प्रस्तायना पाठमेद परिशिष्टादि विविधयस्तुसमन्धित]
*
संपादक
अध्यापक डॉ. अमृतलाल सवचंद गोपाणी
एम्. ए., पीएच्. डी.
प्राध्यापक-मईमागधी शिक्षाविमाग
(भारतीय विद्या भवनद्वारा संचालित-मेघजी मथुरादास मार्टम कॉलेज, अन्धेरी)
थिया
भयर
$
प्रकाशनकर्ता
सिंघी जैन शास्त्र शिक्षा पीठ
भारतीय विद्या भवन
बंबई
विकमारद ३.०५]
मपमानृति, पंधान मनि
[१९९तिनारद
ग्रन्यांक २५]
25
[मूल्य रू.७-४-०

॥सिंघीजैनग्रन्थमालासंस्थापकप्रशस्तिः।। २ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १२ भति धनाभिधे देशे सुप्रसिदा मनोरमा। मुर्शिदाबाद इस्यास्या पुरी पैभवशालिनी || यहयो निषसन्त्यन्त जना उराशनाः । धनान्या नृपसम्मान्या धर्मकर्मपरायणा ॥ श्रीदास्पद इत्यासीत् तेप्येको बहुमाग्यवान् । साधुवत् सच्चरियो या सिंघीकुलममाकरा थाश्य एवागतो यन्त्र कतुं व्यापार विस्तृतिम् । फलिकातामहापुयां धर्मार्थ निश्चयःn . कुशाग्रीयस्वयुझ्यय साया प मुनिष्टया। उपाय विपुलो लक्ष्मी कोट्यधिपोऽजनिष्ट सा॥ तस्य माकुमारीति समारीकुलमण्दना । भभूत् पतिमता पमी शीलसौभाग्य भूपणा । धीयहादुरसिंहाल्यो गुणयाँस्तनयस्तयोः । अभवत् सुफ्ती दानी धर्मप्रियश्च धीनिधिः ॥ मासा पुण्ययवा सेन पनी तिलकसुन्दरी । यस्याः सौभापचन्द्रेण भासितं तरकुलाम्यरम् ॥ श्रीमान् राजेन्द्रसिंहोऽस्य ज्येष्टपुषा सुशिक्षितः। पा सर्यकार्यदक्षस्यात् दक्षिणयाहुयत् पितुः ॥ मरेग्दसिंह इस्यागपतेजस्वी मध्यमा सुतः। सूनुरिन्द्रसिंह फनिटः सौम्यदर्शनः ।। सन्ति प्रयोऽपि सापुत्रा भातभक्तिपरायणाः । विनीताः सरला भायाः पितुमांगानुगामिना। भन्येऽपि पहवस्तखाभवन स्वसादिवान्धवाः । धनजना समृदा सन् स राजेष ध्यरागत ॥ भन्यध- सरवाया सदासको भावा लक्ष्मीप्रियोऽप्ययम् । तत्राप्यासीत सदाचारी अधिग्रं विदुषां खलु ।। माईकारो न दुर्मायो न विलासो न दुर्ययः । एः कदापि तद्गेहे सता त विस्मयास्पदम् ।। भको गुरुजनाना स विनीतः समानान् प्रति । पन्धुमनेऽनुरकोऽभूत् मीतः पोष्यगपोयपि ॥ देश-कालस्थितिमोऽसौ विद्या-विज्ञान का इतिहासादि-साहित्य-संस्कृति-सस्कलाप्रियः ।। समुसत्ये समाजस्य धर्मयोस्कर्ष इतये । प्रधाराय च शिक्षाया दर्स सेन धन घमम् ॥ गया समा समित्यादी भूरयाऽध्यक्षपदान्वितः । दया दानं यथायोग्य प्रोत्साहिताध कर्मटा॥ एवं धनेन देहेन ज्ञानेन शुमनिछया । भकरोत स यथाशक्ति सरकर्माणि सदाशयः॥ अथान्यदा प्रसान स्पपिरः स्मृतिदेवये । क किचिद् विशिष्ट स कार्य मनस्वपिन्तयत् ॥ पूरयः पिता सदेवासीत् सम्यग शानरचिः स्वयम् । यस्मात् तम्मानयूसमर्थ थतनीय मयाऽप्यरम् ॥ २॥ विचार्य स्वयं चि पुनः प्राप्य सुसम्मतिम् । श्रद्धास्पदस्खमियाणा विदुषां चापि साप्ताम् ॥ जनशानप्रसारार्थ स्थाने पान्ति नि के स ने । सिंघीपदाङ्कितं जैम शाम पी 3 मसीसिपद । २३ श्रीजिनविशयः माशो मुनिनाना प विधुतः स्वीकर्नु मार्थितस्तेन तस्याधिष्टायक पदम् ॥ तस्य सौजन्य-सौहार्द-स्थैयौदार्यादिसगुणः । वशीभूय मुदा येन स्वीकृतं सत्पदं परम् ॥ २५ कपीन्द्रेण रवीन्द्रेण स्वीयपायनपाणिना । रस-नागा-चन्द्रादे तत्प्रतिष्ठा ज्यघीयत ॥ प्रारग्धं मुनिना चापि कार्य तदुपयोगिकम् । पाठनं ज्ञानलिप्सूनो प्रन्यानां प्रथनं तथा ॥ तस्य मेरणा माय धीसिंधीकुलकेतुना । स्वपितृधेयसे घेषा प्रारब्धा मन्यमालिका ॥ २८ उदारचेतसा तेन धर्मशीलेन दानिना । ययितं पुष्कलं दन्यं तसत्कार्यसुसिदये ।। २९ जायण पृत्तिदानेन नेकेर विदुषो क्या। भानाम्यासाय निष्कामसाहाय्यं स मदतवान् ॥ भवाप्यादिकान प्रातिपादसौ मुनिः कार्य निवार्षिक तन्न समाप्पापा शास्थिता ॥ तत्रापि सततं सर्व साहाय्य सेन यच्छता । प्रथमालाप्रकाशाय महोत्साहः प्रदर्शितः॥ भन्न-निध्य-पन्द्रोदे जाता पुना सुयोजना । मन्यावष्याः स्थिरत्याय विसराय च मूसना । पता मुझपरामात् सिंधीवंशनमस्वता । भा विघा भ प मा येयं मन्यमाला समर्पिता । भासीसस्य मनोवाम्गापूर्वी प्रग्यप्रकाशने । सदयं व्ययितं तेन लक्षावधि हि रूप्यकम् ॥ दुर्विवासाद् विधेईल ! दौभाग्याचारमयन्धूनाम् । स्वल्पेनेवाय कालेन स्वर्ग स सुकृती ययौ ॥ इन्दु-सं-यून्य नेत्राले मासे भापाससके । कलिकावास्यपुर्यास प्राप्तवान् परमा गतिम् ॥ पितृभक्तमा वायु प्रेयसे पिनुरात्मनः । तथैव मपितुः रस्यै मकायतेऽधुना पुनः ॥. इयं मन्यालिथेष्टा मेष्टा प्रज्ञावा प्रथा। भूपाद् भूस्यै सता सिंघीकुलकीर्तिप्रकाशिका ॥ पिरमावाद्वारा सचिदानन्ददा सदा । पिरं मन्दस्वियं लोके भीसपी मन्यपद्धतिः ॥ १९ २० " - ५० ॥ सिंघीजैनग्रन्थमालासम्पादकप्रशस्तिः ॥ स्वस्ति भीमेदपाटाख्यो देशो भारतविश्रुतः । रूपाहेलीति ससानी पुरिकां तन सुस्थिता ॥ सदाचार-विचाराभ्यां प्राचीननृपतेः समः । श्रीमच्चतुरसिंहोऽन राठोडाम्ययभूमिपः ॥ तत्र श्रीवृद्धिसिंहोऽभूद् राजपुत्रः प्रसिद्धिमार । क्षात्रधर्मधनो यश्च परमारकुलामणीः ।। मुज-भोजमुखा भूपा जाता यस्मिन् महाकुले। किं वयंते कुलीनत्वं तस्कुलजायजन्मनः ॥ पत्री राजकुमारीति तस्याद् गुणसंहिता । चातुर्य रूप-लावण्य:सुवाक्-सौजन्यभूपिता ॥. क्षनियाणीप्रभापूर्णा शौर्योहीसमुखाकृतिम् । यो दृष्ट्वैव जनो मेने राजन्यकुलजा स्वियम् ॥ पुग्नः किमनसिंहाययो जातस्तयोरतिप्रियः । रणमल्ल इति चान्यद् यशाम जननीकृतम् ॥ श्रीदेवीसनामाऽन राजपूज्यो यतीश्वरः । ज्योतिभपज्यविद्यानां पारगामी जनप्रियः ॥ भागतो मरुदेशाद् यो भ्रमन् जनपदान पहून् । जातः श्रीवृदिसिंहस्य प्रीति श्रद्धास्पदं परम् ॥ तेनाथाप्रतिमप्रेम्णा स तरसूनुः स्वसन्निधौ । रक्षिता, शिक्षितः सम्यक, कृतो जनमतानुगः ॥ दौर्भाग्यात् तच्छिशोबाल्ये गुरु-तातो दिवंगती । विमूढः स्वगृहात सोऽथ यहच्छया विनिर्गतः ॥ तथाच- माया मैकेषु देशेषु सेविरवा च यहून नरान् । दीक्षितो मुण्डितो भूखा जातो जैनमुनिस्ततः ॥ ज्ञातान्यनेकशास्त्राणि नानाधर्ममतानि च । मध्यस्थवृत्तिना तेन तत्वातत्त्वाचेपिणा ॥ wीता विविधा भाषा भारतीया युरोपजाः । भनेका लिपयोऽप्येवं प्रन-नूतनकालिकाः ॥ पेन प्रकाशिता के मन्या विद्वत्प्रशंसिताम् । लिखितां यहवो देखा ऐतिशवध्यगुम्झिता ॥ स बहुभिः सुविहिस्तन्मण्डलैश्च साकृतः । जिनविजयनान्नाऽसौ ख्यातोऽभयद् मनीपिपु । यस्य खो विश्रुति ज्ञात्वा श्रीमद्गान्धीमहात्मना । आहूतः सादरं पुण्यपत्तनात् स्वयमन्यदा ॥ पुरे पाहम्मदाबादे राष्ट्रीयशिक्षणालयः । विद्यापीठ इति स्यात्या प्रतिष्ठितो यदाऽभवत् ।। भाचार्यस्येन रानोचैनियुक्तः स महात्मना । रस-मुंनि निधीन्द्रब्दे पुरा त स्वाय मन्दिरे । वर्षाणामाष्टकं यावर सम्भूप्य तत् पदं ततः । गस्वा जर्मनराष्ट्र स तासंस्कृतिमधीतवान् । खत भागत्य सप्तमो राष्ट्रकार्ये च सक्रियम् । कारावासोऽपि सम्प्राप्तो येन स्वराज्यपर्वणि ॥ क्रमात सतो विनिर्मुक्तः स्थितः,शान्ति नि के त ने । विश्ववन्द्यकवीन्द्रश्रीरयीन्द्रनाथभूपिते ।। सिंघीपदयुतं जैन ज्ञान पीठं तदाधितम् । स्थापितं तन्त्र सिंघीश्रीडालचन्दस्य सूनुना । श्रीवहादुरसिंहेन दानवीरेण धीमता । स्मृत्यर्थ निजतातस्य जैनज्ञानप्रसारकम् ॥ प्रतिष्टितच तस्यासी. पदेऽधिष्ठातृसम्झके । अध्यापयन् वरान शिप्यान् ग्रन्थयन जैनवाकायम् । तस्यैव प्रेरणा प्राप्य श्रीसिंघीकुलकेतुना । स्वपितृश्रेयसे खेपा प्रारब्धा मन्धमालिका ॥ अयैवं विगतं यस्य यर्पाणामएकं पुनः। अन्यमालाविकासार्थिप्रवृत्तिषु प्रयस्थतः॥ पाणे रन नैयेन्द्रब्दे मुंबाईनगरीस्थितः । मुंशीति विरुदण्यातः कन्हैयालालघीसख । प्रवृत्ती भारतीयानां विद्यानां पीउनिर्मिती । कर्मनिष्ठस्य तस्याभूत् प्रयतः सफलोऽचिरात् ॥ विदुषां श्रीमता योगात् संस्था जाता प्रतिष्टिता। मारतीय पदोपेत विद्या भवन सज्ञया ।। भाहूतः' सहकार्यार्थ स मुनिस्तेन सुहृदा । ततः प्रभृति नन्नापि सहयोग प्रदत्तवान् ॥ तजयनेऽन्यदा तस्य सेवाऽधिका एपेक्षिता । स्वीकृता ननभायेने सायाधार्यपदाधिता ॥ नन्द-निध्य चन्द्राब्दे वैक्रमे विहिता पुनः । एतद्मन्यावलीस्थैर्यकृत् तेन नन्ययोजना ॥ परामर्श ततस्तस्य श्रीसिंघीकुंकभास्वता । भा विद्याभवना येयं प्रन्यमाला समर्पिता ॥ . प्रदता दशसाहस्री पुनस्तस्योपदेशतः । स्वपितृस्मृतिमन्दिरकरणाय सुकीर्तिना। देवादरूपे गते काले सिंधीवयों दिवंगतः। यस्तस्य ज्ञानसेवायर्या साहाय्यमकरोत् महत् ॥ 'पितृकार्यप्रगस) याशील सदारमनः । राजेन्द्रसिंहमुख्यैश्च सस्कृतं तद्ववस्वतः ।। पुण्यश्लोकपितुनोना मन्यागारकृते पुनः । यन्धुज्येष्ठो गुणश्रेष्टो सर्दलक्षं प्रदत्तवान् ॥: अन्यमालामसिद्ध्यर्थ पितृवस् तस्य कांक्षितम् । श्रीसिंघी बन्धुभिः सर्व तगिराऽनुविधीयते । विद्वजनकृताहादा सचिदानन्ददा सदा । चिरं मन्दस्वियं लोके जिन विनय भारती सिंघी जैन ग्रन्थमाला अद्यावधि मुद्रितग्रन्थनामावलि १ मेरुतुजाचार्यरचित प्रयन्धचिन्तामणि मूलप्रन्य. १३ यशोविजयोपाध्यायविरचित शानविन्दुमकरण. २ पुरातनप्रवन्धसंग्रह. (पहुविध ऐतिह्यतथ्य परिपूर्ण)| १४ हरिषेणाचार्यकृत वृहत्कथाकोश. ३राजशेखरसरिरचित प्रयन्धकोश. १५ चैनपुस्तकप्रशस्ति संग्रह-प्रथम भाग. ४ जिनप्रभसूरिकृत विविधतीर्थकरूप. १६ हरिभदरिविरचित धूर्तास्यान. ५ मेघविजयोपाध्यायविरचित देवानन्दमहाकाव्य. १७ दुर्गदेवकृत रिटसमुच्चय. ६ यशोविजयोपाध्यायकृत जैनतर्फभाषा. ७ हेमचन्द्राचार्यकृत प्रमाणमीमांसा. १८ मेघविजयोपाध्यायकृन दिग्विजयमहाफास्य. ८ भट्टाकलदेवकृत अकलङ्कग्रन्थमयी. १९ कवि भब्दुल रहमानकृत सन्देशरासक. ९ प्रबन्धचिन्तामणि-हिन्दी भाषान्तर. २० महाकवि भर्तृहरिविरचित शतकत्रयादि-सुमा. १० प्रभाचन्द्रसूरिरचित प्रमायकचरित. पितसंग्रह. 11 Life of Hemachandracharya: २१ पान्याचार्यकृत न्यायायतारपातिकवृत्ति. By Dr.G. Bihler. २२ कपि धाहिलरचित पउमसिरीचरिउ. (अपभ्रंच) १२ सिद्धिचन्द्रोपाध्यायरचित भानुचन्द्रगणिचरित. २३ महेश्वरमरिकृत नाणपंचमीकहा. संप्रति मुन्यमाणग्रन्थनामावलि १ खरतरगच्छगुर्वावलि. ११ जयपाहुइनाम निमित्तसार, २ कुमारपालचरित्रसंग्रह. १२ फोऊहलविरचित लीलावतीकथा (प्राकृत). ३. विविधगच्छीयपट्टायलिसंग्रह. १३ गुणचन्द्रविरचित मंत्रीकर्मचन्द्रवंशयन्ध, ४ जैनपुस्तकप्रशस्ति संग्रह, भाग २. १४ नयचन्द्रविरचित हम्मीरमहाकाव्य, ५ विज्ञप्तिमहालेखादि विज्ञप्तिलेखसंग्रह, १५ भदयाहुसंहिता. ६ उध्योतमसूरिकृत कुवलयमालाकया. १६ महेन्द्रसूरिकृत नर्मदासुन्दरीकया. ७ उदयप्रमसूरिकृत धर्माभ्युदयमहाकाव्य १७ जिनदत्ताख्यानद्वय (प्राकृत). ८ कीर्तिकौमुदी आदि अनेक प्रशस्त्यादि प्रह, १८ स्वयंभूविरचित्त परमचरिउ (अपभ्रंश). ९जिनेश्वरसूरिकत कथाकोपप्रकरण. १९ सिद्धिचन्द्रकृत काव्यप्रकाराखण्डन. १० महामुनि गुणपालविरचित जंबूचरित्र (प्राकृत). २० जय िहरिकृत धर्मोपदेशमाला. १ मुद्रणार्थ निर्धारित एवं सज्जीकृतग्रन्थनामावलि १ भानुचन्द्रगणिकृत विवेकविलासटीस. २ पुरातन रास-भासादिसंग्रह. ३ प्रकीर्ण पाय प्रकाश. ४ सिखिचन्द्रो- पाध्यायविरचित वासवदत्ताटीका. ५ देवचन्द्रमरिहत मूलशुद्धिप्रकरणति. ६ रसप्रभाचार्यकृत उपदेशमाला टीका. ७ यशोविजयोपाध्यायकृत अनेकान्तव्यवस्था. ८ जिनेश्वराचार्यकृत प्रमालक्षण, ९ महानिशीथसूत्र. १० तरुणप्रभा- चार्यकृत आवश्यकबालावबोध. १ राठोडवंशावलि. १२ उपकेशगाछप्रबन्ध. १३ बर्दमानाचार्यकृत गणरनमहोदधि, १४ प्रतिष्ठासोमक्त सोमसौभाग्यकाव्य. १५ नेमिचन्द्रकृत षष्टीशतक (पृथक् पृथक् ३ मालावबोधयुक्त). १६ शीलांका. चार्य विरचित महापुरुषचरित्र (प्राकृत महाप्रन्य), १७ चंदप्पहचरिय (प्राकृत). १८ नेमिनाहचरित (अपभ्रंश- महामन्य). १९ उपदेशपददीका (वईमाचार्यकृत). २० निर्वाणलीलाचवी कथा (सं. कथा मन्थ). २१ सनरकुमार• चरित्र (संस्कृत काव्यप्रन्ध), २२ राजवल्लभ पाठक्कृत भोजचरित्र. २३ प्रमोदमाणिक्यकृत वाग्भटालंकारप्रत्ति. २४ सोमदेवादिकृत विदग्धमुखमण्डनवृत्ति. २५ समयमुन्दरादिकृत वृत्तरनाकरकृति, २६ पाण्डित्यदर्पण. २७ पुरातन प्रबन्धसंग्रह-हिन्दी भाषान्तर. २८ भुवनभानुचरित्र पारावबोध, २९, भुवनसुन्दरी चरित्र (प्राकृत कया) इत्यादि, इत्यादि. 7

सौभाग्यवती श्री कस्तूरीने
स्नेहाभावे समर्पण
अ. स. गोपाणी

No text on this page.

ग्रन्थानुक्रमणिका ख० बापू श्री वहादुरसिंहजी सिंघी अने सिंघी जैन ग्रन्थमाला सरणाञ्जलि प्रास्ताविक वक्तव्य-ग्रन्थमालासंपादक लिखित ६१०-६१५ संपादकीय प्रस्तावना १-४४ (१) ज्ञानपंचमी माहात्म्यदर्शक कथासाहित्य (२) महेश्यरसूरिओ (३) 'नाणपंचमी' अने 'भविस्सदत्तकहा' १०-१२ (४) भविष्यदत्त आख्याननो सारांश १२-१७ (५) 'भविस्सदत्त कहा'नो सारांश १७-२१ (६) विशेषनामोनुं साम्य २१ (७) विशेषनामो बच्चे मेद ૨૨ (4) पधारानां विशेष नामो २२ (९) स्थळनां नामो (१०) प्रसंगो २३-२४ (११) 'नाणपंचमी कहा' अने तद्गत सुभापितो (१२) प्रारतभाषा भने संघ विपना महेश्वरसूरिना मन्तव्यो ३५-४० (१३) ग्रंथसंपादनमा उपयोगमा लीघेली प्रतिमओनो परिचय ४०-४२ (१४) पाठांतरो ४२ (१५) प्राकृतभाषामां लखायेल जैन कथा साहित्यनो ढूंक परिचय ४२-४४ (१६) छंद, भाषा भने कवित्व (१७) आभार दर्शन नाणपंचमी कहा (१) जयसेण कहा (२) नंद कहा २०-२४ (३) भद्दा कहा २५-२९ (४) वीर कहा २९-३४ (५) फमला कहा (६) गुणाणुराग कहा ३९-४४ (७) विमल कहा ४४-४८ (८) घरण कहा (९) देवी कहा (१०) भविस्सयत्त कहा ५३-५८ ग्रंथगत सुभापितोनी पादसूची ७७-८० ग्रंथगत विशेषनामोनी सूची ग्रंथगत आवश्यक शब्दोनी सूची ८१-८४ नाग 1

No text on this page.

ख० बाबू श्री वहादुर सिंहजी सिंघी -अने. सिंघी जैन ग्रन्थ मा ला [स्मरणा लि] मारा अनन्य आदर्शपोषक, कार्यसाहायक, उत्साहप्रेरक अने.सहृदय मेहास्पद वायू श्री यहादूर सिंहजी सिंधी, जैमणे मारी विशिष्ट प्रेरणापी, पोताना सर्गवासी साधुचरित पिता थी डालचंदजी सिंघीना पुण्य-स्मरण निमित्त, भा 'सिंघीजैनमन्धमा ला' नी फीतिकारिणी स्थापना करीने, एना निमिसे दरवर्षे हजारो रूपिया खर्च करवानी आदर्श उदारता प्रकट करी हवी; भने जेमनी भावी साधारण ज्ञानमकि राये अनन्य आर्थिक उदारयत्ति जोईने में पण, मारा जीयननो विशिष्ट शक्तिशाली भने बहु ज मूल्यवान् अवशेष उत्तर काळ, एप्रन्थमाळानाज विकास अने प्रकाशने माटे सर्वात्मनाए समर्पित करी दीधो तथा जेमणे आमन्यमाळा विगत १३-१४ वर्षीमा आधुंसुंदर, अमृद्ध अनेरादिरणीय कार्यफळ निष्पन पएलं जोईने भविष्यमा मानो कार्यने पधारे प्रगतिमान भने पधारे विस्तीर्ण रूपमा जोवानी पोताना जीवननी एकमात्र परम भभिलाषा सेवी हती; भने तदनुसार, मारी प्रेरणा भने योजनाने अनुसरीने, प्रस्तुत प्रथमाळानी कार्यव्यवस्था 'भारतीय विद्याभवन' ने समर्पित फरी, आना भावी अंगे निश्चित थया हता; वे पुण्यवान् , साहित्यरसिक, उदारमनस्क, अमृता. मिलापी, अभिनन्दनीय आत्मा हवे ा संसारमो विद्यमान नथी. सन् १९४४ ना जुलाई मासनी ७ मी तारीखें ५९ वर्षनी उमरे ए गहान आत्मा मा लोकमाभी प्रस्थान करी गयो. तेमना एवा भय्य, आदरणीय, स्पृहणीय गने लाघनीय जीवनने पोतानी किंचित् मेहारमक 'सरणाजलि' समर्पित करवा निमित्ते, तेमनो संक्षिप्त जीवन-परिचय अहि भापयामा भावे छे. सिंधीजीना जीवन साथैना मारा खास खास स्मरणोतुं विस्तृत आलेखन में हिंदीमो कयु छे अने ते सास करीने सिंघी- जीना जस्मारक ग्रंथ', तरीके प्रगट करवामां आवेला 'भारतीय विधा' नामक पनिकाना नीजा मागनी अनुपूर्तिरूप प्रसिद्ध करवामां आव्यु छे. सिंघीजी विषे विशेष जाणवानी इच्छावाळा वाचकोने ए 'स्मारक ग्रंथ जोवानी भलामण छे. पार श्री पहादुर सिंहजीनो जन्म भंगगलना मार्शदायाद जिल्लामा आवेला अजीमगंज नामक स्थानमा, संवत् १९४१ मा पमो हतो. तेओ मावू डालचंदजी सिंघीना एकमात्र पुत्र हता. वेमनी माता श्रीमती माकुमारी अजीमगंजना ज द कुटुंबना भायू जयचंदनीनी पुत्री थी हती. श्री मनुकुमारीनी एक व्हेन जगत्सेठने त्यां परणावेली हती अने मीजी व्हेन सुप्रसिद्ध माहार कुटुंयमा परणावेली हवी. फलकत्तानी ख• सुप्रसिद्ध जैन स्कॉलर अने आगेवान व्यक्ति मानू पुरणचंदजी नाहार, मावू पहादुर सिंहनी सिंघीना मासीआई भाई थता हता. सिंधीजीनो विवाह, बालचर-जीआगंजना सुप्रसिद्ध पनांब्ध जैन गृहस्थ लक्ष्मीपत सिंहजीनी पोत्री भने छत्रपत सिंहजीनी पुत्री श्रीमती तिलरसुंदरी साये संवत् १९५४ मां थयो हतो. ए रीने धी महादुर सिंहजी सिंघीनो फौटुंबिक संबंध बंगालना सास प्रसिद्ध जैन कुटुंयो साये गाढ रीते संकळाएलो हतो. पार श्री बहादुर सिंहगीना पिता मापू डालचंदजी सिंधी बंगालना जैन महाजनोमा एक बहुज प्रसिद्ध भने प्रचरित पुरष पर गया. तेगो पोताना एकीला जात पुरुषार्य भने उद्योगपी, एक बहुज साधारण स्थितिना व्यापारीनी कोटिमाथी म्दोटा करोडाधिपतिनी स्थितिये पहोंच्या हता अने साराय थंगालमा एक मुप्रतिष्ठित भने प्रामाणिक व्यापारी तरीके तेमणे विशिष्ट ख्याति प्राप्त करी हती. एक घसते तेओ, बंगालनो सौपी मुख्य ध्यागार जे जूटनो गणाय छ तेना, सौथी म्होटा व्यापारी पई गया हता. सेमना पुरुषार्थपी, तेमनी व्यापारी पेदी जे हरिसिंह निहालचंदना नामे चालती हती ते अंगालमौजूटनो ध्यापार फरनारी देशी तथा विदेशी पेटीयोमा सौभी म्होटी पेढी गणाती थई हती. मायू डालचंदजी सिंघीनो जन्म संवत् १९२१ मां थयो हतो, अने १९३५ मो सेमर्नु श्री मधुकुमारी साये लायु. 11-1५ वर्षनी उमरमा गालचंदजीए पोताना पितानी दुकाननो फारभार, जे ते यसते महु ज साधारण रूपमा चालतो हो, ते हापमा लीधो. वेओ अजीमगंज छोडी फलकते भाव्या भने सो पोतानी होशियारी भने खंत वडे ए कारभारने भीमे धीमे सूपण पपायों बने अवे ने एक सौमी म्होटी 'फमैना रूपमा स्थापित कर्यो, कलकप्तामा ज्यारे 'जूट सेलर एसोसिएशन'नी स्थापना भई सारे पार बालयंदनी सिंघीने सेना सोयी पहेला प्रेसीडेन्ट बनाववामां आव्या हता. जूटना. म्यापारमा भावी रीवे सौथी म्होर्दै स्थान मेळवीने पछी वेमगे पोसानु लक्ष्य मीजा पीज़ा उयोगो तरफ पण दोयु. एक तर:

." सिंघी जैन ग्रन्थमाला फ वेमणे मध्यप्रांतोमा आवेला कोरीया स्टेटमो कोलसानी साणोना उद्योगनो पायो नाख्यो अने पीजी तरफ दक्षिणना शकति अने अकलतराना राज्योमा आवेली चूनाना पत्यरोनी खाणोना, तेम ज बेळगाम, सावंतवादी, इचलकरंजी जेवा स्थानोमा आवेली 'बोकसाइट' नी खाणोना विकासनी शोध करवा पाछळ पोतानु लक्ष्य परोव्यु. कोलसाना उद्योग अर्थे ठेमणे 'मेसर्स डालचंद यहादुरसिंह' ए नामथी नवी पेढीनी स्थापना करी जे आजे हिंदुस्थानमा एक अग्रगण्य पेढी गणाय छे. ए उपरांत तेमणे यंगालना चोवीस परगणा, रंगपुर, पूर्णीया अने मालदहा विगैरे जिलाओमा, म्होटी जमीनदारी पण सरीद करी अने ए रीते धंगालना नामांकित जमीनदारोमां पण नेमणे पोतानं सास स्थान प्राप्त कयु. बाबू डालचंदजीनी भावी सुप्रतिष्ठा केवळ व्यापारिक क्षेत्रमा ज मर्यादित होती. तेसो पोतानी उदारता अने धार्मिकता माटे पण एटला ज सुप्रसिद्ध हता-तेमनी परोपकारमुसि पण देटली ज प्रशंसनीय हती. परंतु, परोपकारमुलभ प्रसिद्धिथी ओ प्रायः दूर रहे: ता हता. ध भागे तेओ गुप्तरीते ज अर्थिजनोने पोतानी उदारतानो लाम आपता. तेमणे पोताना जीवनमा लाखोन दान फयु हशे पण वेनी प्रसिद्धि के नोंध तेमगे भाग्ये ज करवा इच्छी हशे. तेमना सुपुत्र पावू श्री बहादुर सिंहजीए प्रसं- गोपात्त चर्चा करतो जणाव्यु हतुं, के तेओ जे कोई दान आदि करता, तेनी खवर तेमने पोसाने (पुत्रने) पण भाग्ये ज पती. आथी वेमना जाहेर दानो अंगेनी मान नीचेना २-४ प्रसंगोनी ज माहिती मळी शकी हती. सन १९२६ मा 'चित्तरंजन' सेवा सदन मादे कलकत्तामा फाळो करवामां आव्यो सारे एक चार खुद महारमानी एमना मकाने गया इता अने ते वखते तेमणे वगर माग्ये ज महात्माजीने ए कार्य माटे १०००० रुपिया आप्या हता. १९१५ मां कलकामा 'मवन्मेंट हाउस'ना मेदानमा, लॉर्ड फार्माइकलना आश्रय नीचे रेडकॉस माटे एक मेळावडो भयो हतो तेमा सेमणे २१... रूपिया आप्या हता. म ज प्रथम महायुद्ध वखवे तेमणे ३,००,००० रुपियाना 'वॉर बॉटस्' खरीद करीने ए प्रसंगे सरकारने फाळामा मदद करी हवी. पोतानी छेटी अवस्थामा तेमणे पोताना निकट कुटुंयोजनो- के जेमनी आर्थिक स्थिति पहज साधारण प्रकारनी हती तेमने-रूपिया १२ लाख व्हेची आपयानी व्यवस्था करी हवी जेनो अमल तेमना सुपुत्र यायु यहादुर सिंहजीये कर्यो हतो. पापू डालचंदजी गार्हस्थ्य जीवन बहु ज आदर्शरूप हतुं. तेमना धर्मपनी श्रीमती मनुकुमारी एक आदर्श अने धर्म- परायण पनी इता. पति-पत्नी बने सदाचार, सुविचार अने सुसंस्कारनी मूर्ति जेवा इता. डालचंदजी जीयन बहु ज सादं भने साधुत्व भरेल हतुं. व्यवहार भने व्यापार बनेमां तेओ अखंत प्रामाणिक भने नीतिपूर्वक वर्तनारा हता. खभावे तेओ खूब ज शान्त भने निरभिमानी हता. ज्ञानमार्ग उपर तेमनी ऊंडी श्रद्धा हती. तत्वज्ञानविषयक पुस्तकोनुं वाचन भने श्रवण तेमने अत्यंत प्रिय इतुं, किन्न नगर कॉलेजना एक अध्यात्मलक्षी बंगाली प्रोफेसर नामे बाबू प्रजलाल अधिकारी-जेओ योगविषयक प्रक्रियाना अच्छा अभ्यासी अने तरखचिंतक हता-तेमना सहवासथी बाबू डालचंदजीने पण योगनी प्रक्रिया तरफ खूब रचि थई गई हती थने तेथी तेमणे तेमनी पासेथी ए विपयनी केटलीक खास प्रक्रियाओनो ऊंडो अभ्यास पण फयों हतो. शारीरिक खास्थ्य अने मानसिक पाविश्यनो जेनाथी विकास थाय एवी, केटलीक व्यावहारिक जीवनने अत्यंत उपयोगी, यौगिक प्रक्रियाओनो तेमणे पोताना पनी तेम ज पुत्र, पुत्री आदिने पण अभ्यास करवानी प्रेरणा करी हवी. जैन धर्मना विशुद्ध तत्वोना प्रचार अने सर्वोपयोगी जैन सहित्सना प्रसार माटे पण तेमने खास रुचि रहती हवी भने पंडितप्रवर श्री पुखलारजीना परिचयमा भाव्या पछी, ए कार्य माटे काईक विशेष सक्रिय प्रयत्न करवानी तेमनी सारी उत्कंठा जागी हती. कलकत्तामा २-४ लाखना सर्च आ कार्य करनारूं कोई साहिसिक के शैक्षणिका केन्द, स्थापित. करवानी योजना, रोमो विचारी रह्या हता, ए दरम्यान सन् १९२७ (वि. सं. १९८४ ) मां कलकत्तामा तेमनो खर्गवास थयो. पार डालचंदजी सिंधी, पोताना समयना पंगालनिपायी जैन समाजमां एक अत्यंत प्रतिष्ठित व्यापारी, दीर्घदर्शी उद्योगपति, म्होटा जमीनदार, उदारचित्त सद्गृहस्थ अने साधुचरित सत्पुरष हता. तेओ पोतानी ए सर्व संपत्ति अने गुण- यत्तानो समान वारसो पोताना एक मात्र पुत्र पावू बहादुर सिंह ने सौंपता गया, जेमणे पोताना ए पुण्यश्लोक पितानी स्थूल सेपत्ति भने सूक्ष्म सत्कीर्सि-बनेने धणी सुंदर रीते वधारीने पिता करताय सवाई श्रेष्ठता मेळववानी विशिष्ट प्रतिष्ठा प्राप्त करी. पार श्री यहादुर सिंहजीमा पोताना पितानी व्यापारिक कुशळता, व्यावहारिक निपुणता भने सांस्कारिक सनिष्ठा तो सपूर्ण अंश वारसागतको उतरेली हती ज, परंतु से उपरांत वेमनामा यौद्धिक विशदता, कलात्मक रसिकता अने विविध विषयमाहिणी पाजल प्रविमानो पण उच्च प्रकारको सनिवेश थयो हतो भने तेथी तेओ एक असाधारण व्यक्तित्व धरावनार महानुभावोनी पंतिमा स्थान प्राप्त करवानी योग्यता मेळवी शक्या हता. तेओ पोताना पिताना एकमात्र पुग्न होवादी तेमने पिताना विशाळ कारभारमा नानपणची ज लक्ष्य आपयानी फरम पही हदी भने यी तेओ हाईस्कूलको अभ्यास पूरो करवा सिवाय कॉलेजनो विशेष अभ्यास करयानो अवसर मेळवी शक्या न हता. इता मनी ज्ञानरुषि बहु न तीन होवामी, तेमणे पोतानी मेळे ज, विविध प्रकारका साहित्यमा चिननो अभ्यास पावू बहादुर सिंहजी-स्मरणालि सूम जयधायों हतो भने तेथी सेओ इंग्रेजी उपरांत, बंगाली, हिंदी, गुजराती भाषाओ. पण खूब सरस जागता हता भने ए भाषाभोमा लखाएला विविध पुस्तकोना याचना सतत निमा रहेता हता. नानपणथी ज तेमने प्राचीन वस्तुओना संप्रनो भारे शोख लागी गयो हतो अने तेथी तेओ जूना सिधाओ, चित्रो, मूर्तिओ भने तेवी पीजी भीजी चीजोनो संग्रह करवाना भसंत रसिक पई गया हता. झवेरातनो पण ते साये तेमनो शोस खूब वध्यो हतो अने तेथी तेगो ए विषयमा पश खूब ज निष्णात यई गया हता. एना परिणामे तेमणे पोतानी पासे सिकागो, चित्रो, हस्तलिसित यहुमूल्य पुस्तको विगेरेनो जे अमूल्य संमह मेगो कयों हतो ते आजे हिंदुस्थानना गण्यागांच्या एका संग्र- होमा एक महत्वन स्थान प्राप्त करे को छे. तेमनो प्राचीन तिकाओनो संग्रह तो एटलो यघो विशिष्ट प्रकारनो के के जेथी भाषी दुनियामां तेनुं नीर्जु के चोधु स्थान आये तेम छे. तेओ ए विषयमा एटला निपुण भई गया हता के म्होटा म्होटा म्युजियमोना क्युरेटरो पण पारंवार तेमनी सलाह भने अभिप्राय मेळववा अर्थे तेमनी पासे आवता जता. वेओ पोताना एका उच्च सांस्कृतिक शोखने लईने देश-विदेशनी आवी सांस्कारिक प्रवृत्तियो माटे कार्य करती भनेक संस्थाओना सदस्य विगेरे बन्या हता. दाखला तरीकेमॉयल एशियाटिक सोसायटी ऑफ बेंगाल, अमेरिकन ज्यॉग्राफिकल सोसायटी न्युमॉर्क, चंगीय साहित्यपरिषद् कलकत्ता, न्युमिस्मेटिक सोसायटी ऑफ इन्डिया विगेरे अनेक प्रसिद्ध संस्थाओना तेओ उत्साही सभासद हता. • साहित्य भने शिक्षण विषयक प्रवृत्ति करनारी जैन तेम ज़ जैनेतर भनेक संस्थाओने तेमणे मुफ भने दान मापी ए विषयोना प्रसारमा पोतानी उत्कट अभिरुचिनो उत्तम परिचय आप्यो हतो. तेमणे भावी रौवे केट-फेटली संस्थाओने भाषिक सहायता मापी हवी तेनी संपूर्ण यादी मळी शकी नथी. तेमनो खभाष आवा कार्योमा पोताना पिताना जेवो ज प्रायः मौन धारण करवानो हतो अने ए माटे पोत्पनी प्रसिद्धि करवानी ठेओ आकांक्षा होता राखता. तेमनी साये कोई काई पसते प्रसंगोचित वार्तालाप था आवी वायतनी जे आडकतरी माहिती मळी यशकी तेना आधारे तेमनी पासँधी मार्थिक सहायता मेळवनारी केटलीक संस्थाओना नामो विगेरे आ प्रमाणे जाणी शकायर्या - हिंदु एकेडेमी, दोलतपुर (बंगाल), २० १५०००) कलकत्ता-मुर्शिदायादना जैन मन्दिरो, ११०००) तरकी-उर्दू बंगाला, ५०००). जैनधर्म प्रचारक सभा, मानभूम, ५०००) हिंदी साहित्य परिषद् भवन (इलाहाबाद), १२५००) जैन भवन, कलकत्ता, १५०००) विशुद्धानंद सरखती मारवादी हॉस्पीटल, फलकत्ता, १००००) जैन पुस्तक प्रचारक मंडल, आगरा, ७५००) एक मेटर्निटीहोम, पलकत्ता, २५००) जैन मन्दिर, आगरा, ३५००) बनारस हिंदु युनिवर्सिटी, २५००). जैन हाइस्कूल, अंबाला, २१००) जीमागंज हाइस्कूल, ५००१) जैन गुरुकुल, पालीताणा, ११०००) जीयागंज लंडन मिशन हॉस्पीटल, ६०००) जैन प्राकृत कोश माटे, २५००) ए उपरांत हजार- हजार पांचसो-पाचोनी नानी रकमो तो तेमणे सेंकडोनी संख्यामा मापीछे नेनो सरवालो दोन थे लास जेटलो थवा जाय. साहित्य अने शिक्षणनी प्रगति माटे सिंधीजीनो जेटलो उत्साह भने उद्योग हतो वेटलोज सामाजिक प्रगति माटे पर्ण से हतो. अनेकयार तेमणे आवी सामाजिक सभाओ विगेरेमा प्रमुख तरीके भाग लईने पोतानो ए विपेनो आन्तरिक उत्साह भने सहकारभाव प्रदर्शित को हतो. जन श्वेतांबर कॉन्फरन्सना सन् १९२६ मा मुंबईमां भराएला सास अधिवेशननी वेओ प्रमुस यन्या हता, उदयपुर राज्यमा आवेला केसरीयाजी : वीर्यना वहीवटना विषयमा स्टेट साये जे झपडो उमो भयो हतो तेमा तेमणे सोपी वधारे तन, मन अने धननो भोग भाप्यो हतो. आ रीते तेओ जैन समाजना हितनी प्रा. तियोमा यथायोग्य संपूर्ण सहयोग आपता हता परंतु ते साये तेओ सामाजिक मूढता अने सांप्रदायिक कट्टरताना पग पूर्ण विरोधी हता. धीमा मीजा धनवानो के आगेवानो गणाता रूढीमक जैनोनी माफक, वेओ संकीर्ण मनोवृत्ति के अन्धश्रद्धा. पोषक विहत भतिथी सर्वया पर इता. आचार, विजार के व्यवहारमा तेओ यहु ज उदार अने विवेकशील हता. वेमन गृहस्थ तरीकेतुं जीवन पण महु ज सादु भने सात्त्विक हतुं यंगालना जे जातना नवापी गणता वातावरणमा वेभो जन्म्या हता भने उछा हता दे पातावरणनी वेमना जीवन उपर कमीज सराव असर यई न हती अने तेओ लगभग ए बातावरणधी वहन अलिश क्षेत्रा हता. आटला म्होटा श्रीमान होवा इदा, श्रीमंताईना सोटा विलास के मिया भाडरपी तेओ सदा दूर रहेता हता. दुमय अने दुर्व्यसन प्रले मनो मारे तिरस्कार हतो. तेमनी स्थितिना धनवानो ग्यारे पोताना मोग-शोरा, मानन्द-प्रमोद, विलास-प्रवास, समारंभ महोत्सव इस्लादिमा लाखो रूपिया उगवता होय हे सारे सिंधीजी तेनापी तरन विमुख रहेता हता. तेमने शोस मात्र सारा वाचननो भने कलामय पठभो जोवा-संग्रहबानो हतो. क्यारे जुओ सिंघी जैन मधमाला + यीजा १० हजार रुपियानी उदार रकम पण भापी जेना पढे भवनमा तेमना नामनो एक हॉल पावागा आवे भने देमा प्राचीन वस्तुओ रोम ज चित्र विगेरेनो संग्रह रासदामो आये. भवननी प्रबंधक समितिए सिंधीजीना था विशिष्ट अने उदार दानना प्रतिषोप रपे भवनमा प्रचलित जैन शा. शिक्षण विभागाने स्थायी रूपे 'सिंघी नशास्त्र शिक्षापीठ' ना नामे प्रचलित रारापानो सविशेष निर्णय को. विनम्र पुरुष, * ग्रंथमालाना जनक बने परिपालक सिंधीमीए, प्रारमपी व एनी सर्व प्रकारनी प्यमानी भार मारा उपर मुकीने , तेसो तो फक्त खास एटली ज आकांक्षा राराता हता के अन्यमाळामो केम पधारे प्रन्यो प्रकट थाप भने कम तैमनो वधारे प्रसार याय. सेमना जीवननी एक मात्र एक परम अभिलाषा हवी के मा प्रन्थमाळा द्वारा जेटला बने तेटला सारा सारा भने महरपना प्रन्यो जल्दी जल्दी प्रकाशित घाय अने जैन साहित्यसो तूप प्रसार थाय. ए अंगे जेटलो सर्थ पाय ठेटलो वे पहज उत्साहधी करवा उत्सुक हता. भवनने प्रथमाळा समर्पण करसी यरत सेमणे मने पहुंके- 'अत्यार सुधी तो वर्षमा सरेराश ३-४ मंथो प्रकट यता आया है परंतु जो थाप प्रकाशित करी शको तो, दरमहिने मो यो पण प्रकाशित थता ओई हुं पारा मनपी. क्या सुधी मापनी साले मारी जोशी त्या सुपी, जेटलं साहित्य प्रकट करवा-कराक्वानी आपनी इच्छा होय ते प्रमाणेनी आप व्यवस्था करो. भारा तरफपी पंधानो को आपने जराय नहीं जणाय'. जैन साहित्यमा उद्धार माटे भावी उत्लद आक्षिा मने भावी उदार चित्ताति धरावनार दानी भने में मारा जीवनमा पीजो कोई मथी जोयो. पोतानी याती दरम्यान मणे मारा हसक प्रथमाळा खावे जगभग ७५.०० पोणो लाख रुपिया खर्च गर्या हो; परंतु ए १५ वर्षेना गाळा दरम्यान तेम एकवार पग मने एम नधी पूण्यं फे कई रकम, कया अन्य माटे, क्यारे सर्च करवामा भावी छ के झया प्रन्यना संपादन माटे कोने भापपानी आयु छे. ज्यारे ज्यारे हुँ प्रेस इत्यादिना बीलो तेमनी उपर मौकलतो सारे प्यारे, वेपो छे मात्र जोईने अॉफिसमो वे रकम धुकवयाना शेरा साथे मोकली देता. हुं वेमने कोई मीलनी विगत समजायवा इच्छतो, तो पण वेओ दे विषे उत्साह होता बतावतर अने एनाथी विरुद्ध ग्रन्थमाळानी साइश, राईप, श्रीटीग, पाइंटीग, हेडींग धादिनी यावतमा तेओ सूप शीपय- टपी विचार करता रहेता भने ते भंगे विस्तारथी चर्चा पण करता. तेमनी भावी भपूर्व ज्ञाननिष्टा भने ज्ञानमपिये जमने मना नेहपाशमा पद कयों अने वेधी हुँ यत्किचित् भा आतनी ज्ञानोपासना करवा समर्थ भयो. उसरी भयनने अन्यमाला समर्पित कर्या पाद, सिंधीधीनी उपर भगावेटी उत्कट आवाहाने अनुलक्षीने मने प्रस्तुत कार्य माटे बधारे उत्साह पयो भने ओ के मारी शारीरिक स्थिति, ए पार्यना अविरत श्रमपी प्रतिदिन बधारे ने बधारे झडपथी क्षीण यती रही छे, छता में एना कार्यने वधारे वेगवान् भने यधारे विस्तृत बनावयानी रष्टिये फेटलीक विशिष्ट योजना करवा मादी, भने संपादनना कार्य पधारे सहायता मळे ते माटे केटलाफ विदानोना नियमित राइयोगनी पण व्यवस्था करवा मांसी, अनेक नाना-मोटा अन्थो एक साथे प्रेसमा छापवा भाप्या अने पीजा तेवा अनेक नवा नवा प्रन्यो छपावा माटे तैयार करया माया. जेटला मन्यो अत्यार सुधीमा कुल प्रकट थया हता तेटला ज भीजा अन्मो एक माथे प्रेसमा छपाका रुपया भने तेथी पण यमणी मुख्याना मन्यो प्रेम कॉपी आदिना रूपमा तैमार यया लाग्या. ए पछी थोडा न समय दरम्यान, एटले सप्टेंबर १९४३ मा, भवन माटे फलकत्ताना एक निता दक्षिणी प्रोफेसरनी म्होटी लाईब्रेरी खरीद करवा, हु त्यां गयो. सिंधीजी द्वारा ज ए प्रोफेसर साधे वाटाघाट फरयामा भावी हती अने मारी प्रेर. पापी ए आखी लाईदेरी, जैनी किंमत रु. ५० हजार जेटली मागयामा भावी इती, सिंधीजीए पोताना तरफथी ज भवनने भेट करवानी अतिमहनीय मनोवृत्ति दर्शावी हती. परंतु ते प्रोफेसर साये ए लाईवरी भंगेनो योग्य सोदो न थयो भने तेथी सिंधीजीए, कलकत्ताना सुप्रसिद्ध खगवासी जैन सद्गृहस्थ गवू पूरणचंद्रजी नाहारनी म्होटी लाईब्रेरी लई खेया विष पीतानी सलाह पापी भने ते अंगे पोते न योग्य रीते एनी व्यवस्था करवानुं माथे ली . कलकत्तामा भने आखाय गालमा ए वर्ष दरम्यान अन-दुर्भिक्षनो भयंकर कराळ काळ पती रयो हतो. सिंधीजीये पोताना तिन अजीभगंज, मुर्शिदाबाद तेमज भीजा अनेक स्थळे गरीरोने मफत भने मध्यमवितोने अन्य मूग्यमा प्रतिमास हजारो मण धान्य मतीर्ण करवानी म्होटी भने उदार व्यवस्था करी हती, जेना निमित्त तेमणे ए वर्षमा लगभग ऋण-साडा प्रण लास रूपिया खर्च खाते मांडी वाळया इता. बंगालना वतनीयोमा भने जमीनदारोमा भादो म्होटो उदार आर्थिक भोग एनिमित्त अन्य कोईये आप्यो होय तेम जागवामां नमी आयु. अक्टोबर-नवंबर भासमा तेमनी तवियत बगडवा मांडी अने ते धीरे धीरे धारेने पधारे शिथिल यती गई. जान्युआरी १९४४ ना प्रारममा हुँ तेमने मळवा फरी कलकत्ता गयो. ता. ६ ठी नान्युभारीनी संध्याए देमनी साये वेखीने ३ कलाक सुघी अन्धमाळा, लाईब्रेरी, जैन इविहासना भालेखन आदि अंगेनी खूब उत्साहपूर्वक वावो चीतो करी वावू यहादुर सिंहजी स्मरणालि Lon परंतु तेमने मोताना जीवननी अल्पतानो आभास जाणे थेई रह्यो होय तेम, बच्चे बचे तेओ तेवा उदूगारो पण काढ्या करता हता. ५-७ दिवस रहीने हुं मुंबई आवया नोकळ्यो सारे छल्ली मुलाकात वसते तेओ बहु ज भावभरेले हृदये मने विदाय आपता वोल्या के- 'कोण जाणे हवे आपणे फरी मळीशु के नहिं ?' हुं एमना ए दुःखद वाक्यने यहु ज दवा- एला हृदये सांगलतो अने उद्वेग पामतो, एमनाधी सदाना माटे छूटो पज्यो. ते पछी तेमनी साथे मुलाकात थवानो प्रसंग जन आव्यो, ५-६ महिना मनी तवियत सारी-नरसी रह्या करी भने भाखरे सन् १९४४ ना जुलाईनी ७ भी तारीखे ओ पोताना विनवर देहने छोड़ी परलोकमां चाल्यां गया, मारी साहित्योपासनानो महान् सहायक, मारी अल्पखल्प सेवानो महान् परिपोषक भने मारी कर्तव्य निष्ठानो महान् प्रेरक, संहृदय सुपुरुष, आ असार संसारमा मने शून्य हृदय अनावी पोते महाशयमा विलीन थई गयोः . सिंधीजीजें जो के आ रीते नाशवंत स्थूळ वारीर संसारमाथी विलुप्त थयुं छे, परंतु तेमणे स्थापेली भा प्रन्थमाळा डारा तेम यशःशरीर सेंकडो वो सुधी भा संसारमा विद्यमान रही तेमनी कीर्ति अने स्मृतिनी प्रशस्तिनो प्रभावकं परि चय भावी प्रजाने संतत आप्या करशे. . सिंघी जीना सुपुत्रो नां सत्कार्यों सिंधीजीना.स्वर्गवासथी.जैन साहित्य अने जैन संस्कृतिना महान पोषक नररननी जे म्होटी खोट पड़ी छे ते तो सहजभावे पूराय तेम नथी. परंतु मने ए जोईने हृदयमा ऊंची आशा .अने आश्वासक आल्हाद थाय छे के तेमना सुपुत्रो-श्री राजेन्द्र सिंहजी, श्री नरेंद्र सिंहनी अने श्री वीरेन्द्र सिंहजी पोताना पिताना सुयोग्य सन्तानो होई पितानी. प्रतिष्ठा भने प्रसिद्धिना कार्यमा अनुरूप भाग भजवी रह्या छ भने पितानी भावना भने प्रवृत्तिने उदारभावे पोपी रया छे.. सिंधीजीना स्वर्गवास पछी एं बंधुओए पोताना पिताना दान-पुण्य निमित्त अजीमगंज विगैरे स्थानोमा लगभग ५०-६० हजार रूपिया खर्च कर्या हता. ते पछी थोडा ज समयमां, सिंधीजीना वृद्धमातानो पण स्वर्गवास थई गयो भने वेधी पोताना ए परम पूजनीया दादीमाना पुण्यार्य पण ए पंधुओए ७०-७५ हजार रुपियानो व्यय कर्यो. "सिंघी जैन प्रन्थमाळा' नो सधळो भार पण ए सिंघी बंधुओए, पिताजीए निर्धारेल विचार प्रमाणे, पूर्ण. उत्साहथी उपाही लीधो. छ, भने ते उपरान्त कलकत्ताना इन्डीयन रीसर्च इन्स्टीट्यूटने बंगालीमा जैन साहित्य प्रकट करवा माटे सिंघीजीना मारकरूपे.५००० रुपियानी प्रारंभिक मदद भापी छे. सिंधीजीना ज्येष्ठ चिरंजीव यावू श्री राजेन्द्र सिंहजीये, मारी इच्छा अने प्रेरणाना प्रेमने वश थई, पोताना पुण्यश्लोक पितानी अज्ञात इच्छाने पूर्ण करवा माटे, ५० हजार रुपियानी नादर रकम भारतीय विद्यामवनने दान करी, अने तेना घढे कलकत्तानी उक्त नाहार लाईब्रेरी खरीद करीने भवनने एक अमूल्य साहित्यिक निधिल्पे भेट करी छे. भइननी ए भव्य लाईब्रेरी 'यावू श्री बहादुर सिंहजी सिंघी लाईब्रेरी' मा नामे सदा ओळसाशे अने सिंघीजीना पुण्यार्थे ए एक म्होटी ज्ञानपरप बनशे. वावू श्री नरेन्द्र सिंहजीये, बंगालनी सराक जातिना सामाजिक अने धार्मिक उत्थान निमित्ते. पोताना पिताए जे प्रवृत्ति चाल करी हती, तेने अपनावी लीधी छे अने, वेना संचालननो मार प्रमुखपणे पोते उपासी लीधो छे. सन १९४४ - नर्वेवर मासना कलकत्तामा दिगंवर समाज तरफथी उजवाएला 'वीरशासन जयन्ती महोत्सव ना प्रसंगे वेना फाळामा एमणे ५००० रूपिया आप्या हता नेम ज कलकत्तामा जैन श्वेतावर समुदाय तरफथी, माधवा धारेला "जैन भवन" माटे ३१००० रूपिया दान करी पोतानी उदारतानी शुभ शरुआत करी छे. भविष्यमां, सिंधी जैन प्रन्यमाळा' नो सर्व भार्थिक भार आ यो बंधुओए उत्साह पूर्वक खीकारी लेवानी पोतानी प्रशंसनीय मनो- भावना प्रकट करीने, पोताना पिताना ए परम पुनीत यशोमन्दिरने उत्तरोत्तर उन्नत खरूप आपवानो शुभ संकल्प फर्यों छे, तथास्तु. भारतीय विद्या भवन, मुंगा डीसेंबर, १९४८ .-जिन विजय मुनि M . " प्रास्ताविक वक्तव्य [जैन प्राकृत वाङ्मयनी संक्षिप्त रूपरेखा सिंधी जैन ग्रन्थमालाना २५ मा मणितरीके, महेशारिरचित 'नाणपंचमी कहाओ' (ज्ञानपश्चमी कथाओ) नामनो ने आ विशिष्ट प्राकृत कयामन्य विद्वानोना करकमलमा उपस्थित थाय छे, ते प्राकृत भाषा भने नैन कथासाहित्य - नेना मभ्यासनी टिए खास उपयोगी कही शकाय तेयो छे. १श्रमण भगवान् श्रीमहावीरमा निर्वाण कालथी लई, विक्रमना १८मा सकाना अन्त मुधीना, २३००-२५०० वर्ष जेटला म्यतीत थएला दीर्घ समय दरम्यान, जैन आचार्यो भने विद्वानोए माकृत भाषामों जे विपुल पालय निर्माण कयु छे, ते कालविभागनी रष्टिये मुख्यपणे वे भागमा व्हेंची शकाय तेधुं छे- एक प्राचीन कालीन भने अन्य उत्तर कालीन. लगभग विक्रमना दशमा संकाना अंत सुधीमां रचाएल साहित्यनी गणना प्राचीनकालीन विभागमा करवा जेवी छ, अने ते पछीना समयमा रचाएल साहित्यनी गणना उसरकालीन विभागमा करया जेवी छे. २ जिनेश्वरीय 'कथाकोशप्रकरण'नी प्रस्तावनामा, में केटलाक विस्तार साथे, ए यताववानो प्रयास कों है, के जिनेश्वर सूरिना गुरु बद्धमानाचार्यना क्रियोद्धार समयथी, श्वेतांबर जैन संप्रदायना यति-मुनिवर्गमा एक नवीन युगनो-नूतन संगठननी प्रवृत्तिनो-प्रारंभ थयो हतो.एं प्रवृत्तिना केन्द्रस्थाने तो चैत्यवास विरुद्ध यसतिवास विपेनी विधारणा मुख्य हती, परंतु जेम जेम ए विधारणाए श्वेतांबर यति-मुनि वर्गमा व्यापक वाद-विवादन स्वरूप धारण करया मांड्यु, तेम तेम संप्रदायना धार्मिक तेम ज सामाजिक एषा अनेक विधि-विधानो बने क्रिया-कोना प्रमो पण तेमा उपस्थित थता गया. एना परिणामे संप्रदायमा परापूर्वथी चालता भावेला त्यागी वर्गना गण-गछोमा भने से साये गृहस्थ घर्गना ज्ञाति-कुलोमा पण, नवा-जूना विचारोनो संघर्ष थवा लाग्यो भने तेना लीधे समाजनी सामूहिक गतिनो प्रवाह एक जुदा-नवा ज मागे घळवा लाग्यो. ३ स्यागी वर्गमा उपस्थित थएला फेटलाक क्रियाकाण्डविषयक विचार-भेदोना लीधे नवा नवा गणो-गछोनो मादुर्भाव थयो भने ए गण-गटनायकोए पोत-पोताना गणनी प्रतिष्ठर तेमज अनुयायिभोनी संख्या यधारानी टिये, भिन्न भिन्न स्थलोमा सविशेष परिभ्रमण करवा मांत्यु, तेमणे पोताना उध चारित्र्य, उत्तम पाण्डित्य अने ज्योति- विधादि सम्बर धमत्कारिक प्रभावदर्शक शक्तिसामना यळे, राज्याधिकारी वर्ग सेम ज धनिक धर्गने पोताना तरफ भाकी, स्थळे स्थळे पोताना पक्षनां चैत्यो, उपाश्रयो विगेरे धर्मस्थानोनी स्थापना करावा मांडी, भावुक पालवयस्क गृहस्थपुत्रोने, सांसारिक विटंबनाओना गयायह स्वरूपो उपदेशी, तेमनामा संसारथी विरक्त थवानी भावना जागृत करीने तेमने पोताना शिष्यो यनादवा मांड्या, आधी रीते वधती जती शिग्यसंख्याने, कार्यक्षम भने शानसमृद्ध धनाववा माटे, भागम, न्याय, साहित्य, व्याकरण भादि विषयोना विशिष्ट ज्ञाता विद्वानोनो संयोग भने सहकार मेळववानी तेमणेष्यवस्था करवा-करायवानाप्रयसो प्रारम्या. योग्य स्थानोमां, खास स्वाध्याय पीठो स्थापनामा भाग्या, भने त्या विशिष्ट विषयोना हाता बने योग्य उपाभ्यायो नियुक्त करवामां भाव्या. अध्यापको अने अध्यपनार्थियोने भावश्यक सेम ज उपयोगी एका विविध विषयोना शाशोना-संग्रहवादा ज्ञानसंदररो स्थापित करवाम माया. ४ जे समयने अनुलक्षीने मा विधान करयामा भावे छे ते समयमा- अर्थात् विक्रमना ११ मा भने १२ मा सैकामां, श्वेतायर जैन संप्रदायमा, भा मगरनी नूतन जागृति भने प्रवृत्तिनो विशिष्ट देग उस्पर थयो. प्रादेशिक विभागनी एटिए जोता, मुख्य करीने या प्रवृत्तिना प्रचारकेन्द्रो गुजरातनो भगहिलपुर, खंभात भने भरूच, राजस्थानना भिसमाल, जायाटिपुर, नागपुर, अजयमेरु, चित्रकूट अने माघाटपुर; तेम ज मालवानां उजैन, ग्वालियर भने धारा आदि मगरोहता. ते समयमा गुजरातमो घालुक्यो, मालवामा परमारो भने राजस्थानमा गुहिलोतो तेम ज चाहमानो मुख्य राज्यकर्ताओ हता. ए राज्यकर्ताओनो जैन धर्म अने जैन समाज तरफ बहु ज सहानुभूति भने समादर मरेलो व्यवहार होवायी, जैन स्यागियो भने जैन गृहस्थोने पोतपोवाना व्यवहार भने व्यवसाय कार्यमा, प्रगति करवा मारे घणी सरहता भने सफलता मळवानी परिस्थिति निर्मित थई हती. से समयनो जैन गृहस्थवर्ग देशना व्यापार भने कृषिकर्ममा जेम अप्रस्थान धरावतो हतो तेम राज्यकारभारमा पण बहु ज भमभाग भजवतो हवो. राज्पना नाना मोटी दरेक अधिकारस्थानो पर जैनोनी विशिष्ट संख्या, अधिकारिरूपे सत्ता भोगवती हती. बैन बाणको राज्यना सर्वोच्चकानां महामात्यनो पदो पण शोभावता भने राष्ट्रसंरक्षणनां महादंदनापकना जेयां पदो पण दीपावता. जैन धर्मना दान अने दयाना उच्च उपदेशोए, ५ क्षात्रवंशीय वणिकवर्गमा प्रजासुख भने प्राणिरक्षानी सारी मारना भागृत करेली हती भने तेथी जैन अधिकारियोना हाथे राज्यनी उन्नति भने प्रजानी प्रगति स्थिर. माये संचालित भई शक्ती हवी. . .

•. A प्रास्ताविक वक्तव्य ५ देशमा तेम ज राज्यमा, जैन गृहस्थ वर्गनी भा रीते आर्थिक भने सामाजिक बग्ने दृष्टिये, सुस्थिति होवाथी जैन स्यागी धर्गनो पण ससाधारण प्रजाम सारो प्रभाव हो भने जनेतर समाज पण तेने सादर भने उचभावधी सरकारतो. राजदरशरमां पण जैन श्राचार्यों, अने विद्वानोना त्यागी जीवननी आने से साधे विद्योपासनानी पण सारी प्रतिया मनाती अने तेथी अनेक राजवंशी जनो पण एमना भक्त अने उपासक थवामा पोतार्नु कल्याण समजता. ६ जनसमूहमां जैन यतिवर्ग तरफ भा रीते सद्भाय भने सन्माननी लागणी वधवाथी, ए रतिवर्गने पण पोतानी आन्तरिक शक्तिने विशेयभाये वधारवानी भने व्यक्तिटवने विकसावधानी भावना बलवती थवा लागी. 'विद्वान् सर्वन पूज्यसे' ए उक्तिनी सत्यता समजाता, तेमणे पोतानी विद्याविषयक समृद्धि वधारवा तरफ सविशेष लक्ष्य भापया मायु. जैन सिद्धान्तोना अध्ययन-अध्यापन उपरांत, अन्य दार्शनिक साहित्य : तेम ज प्याकरण, काव्य, अलंकार, छन्दःशास्त्र भने ज्योति शारन आदि सार्वजनिक साहित्यनुं पण; विशेषभाये तेमणे भाकलन करवा मायुं भने तत्तद्विषयोना नया नया ग्रन्थो पण रचना मांख्या, भने ए रीते जैन विद्वानोनी विद्यासमृद्धि पधवा लागी. ए विद्वान यतिवर्गनुं मुख्य कर्तव्य धमोपदेश आपवान होवाथी, ए कार्यमा विशिष्ट साहायक थाय तेवा मंकारना साहित्यनी- भर्यात् कयामक प्रन्योनी-रचना तरफ पण तेमनुं सविशेष लक्ष्य खेंधायु. ७ एम तो.जैन वाध्ययमा, धर्मकथानुयोग नामे एक साहित्यिक विभाग, भगवान महायोरना प्रवचनोना एक अंग तरीके, ऐक प्राचीन कालथी ज चाल्यो भा छ भने तेना भाधार भने अनुसन्धानरूपे अनेक पूर्वाचार्यों द्वारा समये समये, नाना मोटा एवा भनेक धर्मकथाविषयक स्वतंत्र ग्रन्थोनी केटलीये रचनाओ यती रही छै; परंतु जे समयने अनुलक्षीने, मा वर्णन करावामां आवे छे ते समयमां, मा प्रकारमा धर्मकयाविषयक साहित्यनी एष्टि घणा ज विशाल भने विविध प्रमाणमा थवा लागी हती. विक्रमना दशमा सैका पूर्वेना जैन कथासंयोनी संख्या, ज्यारे मात्र हाथनी भोगळीनी रेखाथी गणी शंकाय तेटली नानी हती त्यारे आ पछीना २-३ सैकामा एटले के वि. सं. १०५० थी लई वि.सं. १३५० बच्चेना ३०० वर्षोमा ए संख्या वपीने सेंकडोनी संख्याथी गणी शकाय तेटली मोटी थई. ८ पूर्णकालीन वसुदेव हिंडी, तरंगवती, पउंमचरिय, हरिवंसरिय, समराइचकहा, कुवलयमालाकहा, चउपन- महापरिसचरिय, मिणाहचरिय विगैरे फेटलांक मुख्य चरित्रमन्यो तेम ज उपदेशमाला, उपदेशपद, धर्मोपदेशमाला भादि थोडाक कथासंग्रहारमक मन्योमाना कथासूत्रोना माघारे, ए समयमा विद्वानोए भिन्न भिन्न प्रकारना अनेक स्वतंत्र चरित्रमन्यो तेमज कथामन्योनी घणा विशाल प्रमाणमा रचनाओ करपानो प्रसर प्रयास आदों हतो. ९५ नूतन रचनाओमा, अपमादि २४ तीर्थकरोना हजारो ग्रंथान प्रमाणवा जुदा हुदा भनेक नया चरित्रो; भरत, सनरकुमार, ब्रह्मदत्त, राम, कृष्ण, पांडव, मल विगेरे चक्रवर्ति के तेमना जेवा प्रसिद्धियाला राजाओना विविध शातिना आख्यानो ते उपरांव अन्यान्य अनेक साधु भने साध्वी जनोना, राजाओ भने राणीयोना, ब्राह्मणो भने श्रमणोना, सेठो भने सेठाणीयोना, धनिको भने दरिद्रोना, चौरो भने जुगारियोना, धूर्तो भने गणिकाओना, धर्मशील भने भर्मियोना, पुपयवान् भने पापात्माओना-इत्यादि नाना प्रकारना मनुष्योना जीवनने उद्देशीने लसाएला भनेका नेक कथामन्योनो समावेश थाय है. जैन विद्वानोमा जाणे ए समयमा कथासाहित्यनी रचना करवामां परस्पर मोदी स्पर्धा यई रही हवी. अमुक गच्छवाला, अमुक विद्वाने, अमुक नामनो कथाग्रंथ बनायो छे, ए जाणी-वांचीने धीजा.गच्छवाला विद्वानो पण, एज प्रकारना यीजा कथाप्रन्यो रचवा उत्सुक थता. भा री चन्द्रगछ, नागेन्द्रगच्छ, राजगच्छ, चैनगम, पूर्णतलगच्छ, वृद्धगरछ, धर्मघोपगच्छ, हर्षपुरीयगच्छ आदि मिन मिन गच्छो, के जे ए ये सकामोमा विशेप प्रसिद्धि पाम्या हता भने प्रभावशाली थया हता, ते दरेक गच्छमांना विशिष्ट विद्वानोए, आ प्रकारना परियो भने काग्रन्थोना प्रणयनमाटे प्राणवान् प्रयक्ष को हतो. अपमादि तीर्थकरो, भरतादि चक्रवतियो, राम कृष्णादि अचकियो भादि शलाकापुरुप तरीके गणाती फेटलीक व्यफियोना चरित्रप्रसंगोने अवलंबीने तो, यव्ये प्रण व्रण विद्वानो द्वारा, एक ज पेढी दरम्यान, बम्बे नण प्रण चरित्रोनी रचनाओ सम-समयमा निर्मित थई. , १० मारीते पुराण-प्रसिद्ध व्यक्तियोना चरित्रो सिवाय, जैन धर्मना सिद्धान्तो, भाचारो भने विचारोना प्रचारने उद्देशीने नाना-मोटा भनेक कयामन्योनी सृष्टि यई. ए कथाप्रन्योमा, जैन सिद्धान्त प्रतिपादित ज्ञान, दर्शन भने चारित्रस्वरूप मोक्षमार्गना ए ग्रण भूल स्वो, अहिंसा, सत्य, अस्तेय, महाचर्य भने अपरिमह स्वरूप पांच सार्वभौम मतो; दान, शील, तप अने भाव एम चतुर्विध आचरणीय भर्मों-इत्यादि विषयोना खरूप भने गुणवर्णनने उद्देशीने अनेक स्त्री-पुरुषोनी नाना प्रकारनी जीवनघटनाश्री भालेखती कथाओनी संकलना थएटी छे. ए बड़ी कथामोनी संख्या हजारोनी गणतरीथी गणाय तेटली विशाळ छे..ए प्रयोन्मां फेटलाक तो एवा संग्रहमन्थो पण छे जेमा सो, यसों, ग्रणसो, के तेथी.य पधारे पांचसो-पांचसो जेटली कथाभो एक प्रथित करवामा भावेली छे. मा संक्षिप्त निर्देश उपरथी बाधकने कल्पना भायी शकदो के जैन कथासाहित्य केटलुं विशाल अने त्रैविध्यवाएं छे.

१२६ नाणपंचमीकहाओ [णाणपंचमी कहा अने महेश्वर सूरि] ११५ जानना विशाल जैन कथासाहित्यमांनो महेयरसूरि नामनामाचार्य वनावेलो प्रस्तुत "णाणपंचमी कहा" पण एक सुन्दर कथाप्रन्य छ एमां जैन प्रक्रिया प्रमाणे ज्ञान-माहात्म्य वताइवातेम जज्ञान- आराधन करवाना फळर्नु पर्गन करवानी दृष्टिये, मविध्यदत्तादिनी दश कथाओ कहेवामी आधी छे. सरस भने सुललित प्राकृत गाथाभोमारचाएल मा उपयोगी अन्य, प्राध्यापक डॉ. अमृतलाल स. गोपाणी द्वारा सुसंपादित यई प्रथम ज वार प्रसिद्धि पामे छे. १२ मा मन्थना रचयिता महेश्वर सूरि भने मनो समय, अन्यनो उद्दिष्ट विषय भने अन्यगत कथापरिचय मा विषयना अन्य कयामन्यो अने तेमनी साधे भानी सुलना; तेमज भा अन्धनी विशिष्ट वर्णनशैली, भाषामधुरवा, सुमापितोक्ति आदि विषयक अन्धना बहिरंग भने अन्तरंग विवेचन साथै सम्बन्ध धरावता विविध विषयोन ऊहापोह करतुं जे विस्तृत वर्णन, प्राध्यापक गोपाणीये पोतानी प्रस्तावनामों आप्यु छे तेथी विज्ञ याचकोने प्रन्थ- संपूर्ण हार्द पहुअ सारी रीते अवगत थई शके सेम छे. १३ मन्यकार महेश्वर सूरिना सम्बन्धमा, विद्वान् संपादके जे उहापोह कयों छे, ते परथी जणाय छ के, प्रस्तुत प्रन्यना मन्ते प्रन्यकारे पोताने मात्र सजन उपाध्यायना शिष्य तरीकेना सूचवेला उल्लेख सिवाय वीजी कशी हकीकत तेमना विषयमा जाणवामां भावती नथी. ए समयना पीजा यीजा भनेक कथाकारोए जेमपोताना अन्योमा, स्वकीय गच्छ, गुरु, समय, स्थान भादिना विषयमा थोटो-घणो उलेस करेलो मळी मावे छे, तेवो कशी सुलेख, मा महेश्वर सूरिये, पोवानी प्रस्तुत कृतिमा करेलो नथी. तेथी एमना समय अने स्थान आदिना विषयमा कशी विशेष कल्पना करवी शक्य नथी. परंतु पाटणना संघवीना भंडारमा, एक ताडपत्रीय पुस्तिका छे, जे वि. सं. ११ मा, सिद्धराज जयसिंहना समयमा धवलफक (भाधुनिक भोलका) मां लखाएली छे, तेमा एक ६५६ गाधानी 'पुप्फयर' नामे प्राकृत गायावद्ध कथा लखेली छे, जे एज महेश्वर सूरिनी कृति होय एम कागे छे. ए कथाना प्रारममा कथाकारे उपोदावरूपे जे ३-४ गायाभोलखी छे तमो नीचे प्रमाणेनी पंक्तियो मळी आवे छे. नमिऊण अभयसूरि भत्तीए सुमगुरुं जुगपहाणं । सेयंवरफुलतिलयं तवलच्छी-सरस्सई-निलयं । सजण गुरुस्स सीसो............पुप्फवईये कह कहा ॥ आ पंक्तियोमा उपलब्ध यती २ जी गाथानो पाठ संहित छे कारण के पुस्तिकार्नु प्रथम पत्र जमणी पाजूए लूटी गए होगायी सेटला अक्षरो जता रहा है. ए जवा रहेला पाठमां कथाकारनो नामनिर्देश होवानो संभव छे. कारण के गाथाना प्रपम पादमा 'सजन गुरुना शिष्य' ए शब्दो मळे छे अने छठा पादमा 'पुष्पवतीनी कथा कहे छ' ए पाय मळे हे एटले जता रहेला धीजा-धीजा पादमा कथाकारनो नामनिर्देश होवानी संभावना छे. ते समानगुरना शिष्य के एम को उपर वाक्य स्पष्टपणे जगावे छेज, एटले ए भनुमान करवामां असंगति नथी देखाती के एना कर्ता पण प मद्देधर सूरिन हो. भने जो ए संभावना बराबर होय तो महेश्वर सूरिना प्रगुरनो नामनिर्देश पण ए पुष्प. पतीकथामाथी पधारानो मळी भावे , ए मारनुं नाम मभयरि एवं भापवाम माम्युं छे भने तेमने शेतावरकु. प्रतिष्ठक भने युगप्रधानना विशेषणथी उल्लेखयामा भान्या हे. परंतु मा समयसूरि कोण भने क्यारे थई गया से प्रभ पण पाळी विचारयानो रदे ज. कारण के समयसूरि के अभयदेव नामना पण अनेक प्रसिद्ध आचार्यों थई गया रे यी कपा ममपरिना शिष्य सभनगुरु के सजन उपाध्याय हसा तेनो पुरायो न मेळवी काय त्यां सुधी महेघर धरिलो निषित समय न जाणी पाकाय. २४ परत 'नागपंचमी कहानी जूनामा जूनी उपलब्ध प्रति जे जेसलमेरमा छे तेनी लस्या साल ११०९ अगावदामा भाषी हे. परंतु मारी सपास दरम्यान मने जणायुं हतुं के ते मिति कोईए पाछपी ते ऊपर लखेली इती. मूळ भासा मण्यनी लिपि करता ए पंक्तिना अक्षरोतइन दी जातना-पटले के मूळ प्रतिलिपि करनार पहियाना इसारो करो तान अन्य कोई ग्यक्तिना खेठा अने पाटना समयना छे. ए प्रतिना माधन्त पृटनी फोटो कॉपी जे मारी पासे ऐतेनी प्रतिकृति भा साथे भापयामो माथी छे, से परथी वाचको ए यस्तु प्रत्यक्षरूपे जोई शकशे. पादेनुसर कोईये मा पंकिधी को तेनी कल्पना यती मथी. मूळ प्रति जूनी छे एमो तो शंका नथी ज. १.९ मा महीं एसाई होय, वो पण एनी लिपि आदि जोस एज सैकामा ए खाएली छे एम मानवामी तोकसी जमानिनथी वणाती. १५ महेकर परिपे मा कयामोनू सूचक पस्तु कोई प्राचीन प्रन्यमाथी लीधुंटे के तेमर्नु स्वतंत्र कल्पित छे ते पवारमा कोई विशिष्ट प्रमाण आणवामी नयी भाग्यु. एमांना ऐसा भविष्यदचास्यान सिवाय धीनां भाख्यानो भाषा देसाकसित होदानो विशेष संभष धागे है. 'मविध्यदत्ताख्यान' उपर धनपाल विगेरे धीमा विद्वानोए पण रमामो बरेली के सेपी का ए मायाननी कया पूनी पण होप. प्रारंभना उपोद्घातारमक भागमो, ३० मी प्रास्ताविक वकण्य गामामा, ए पोते एम सूचवे हे के पंचमी' ना तपना प्रभावथी सौभाग्यप्राप्ति, सुकुलजन्म, म्याधिमुक्ति प्रियसंयोग, पन्धमोचन मादि जे जे सुखो प्राणियोने, जे जे रीते मळ्यां छे ते ९: पोसांनी बुद्धिना वैभव भनुसार अहिं कहीश. ए परथी एम जो कल्पना करवामां आवे के ए कयामोनी यस्तुकल्पना प्रायः महेश्वर सूरिनी पोतानी ज कल्पित करेठी हो, तो ते मसंमवित नहि लेखाय.. १६ महेन्धर सूरिए प्रस्तुत ग्रन्थनी रचना करवामी जे एक विलक्षण पद्धति स्वीकारी छे ते पण ध्यान संचे तेची बापत छे. आखो मन्थ,२००० गाथाओमा पूर्ण करवानो तेमणे प्रथम संकल्प कयों हवो भने तेमा १० जुदी जुदी कथाओ गुंथपानी योजना घही काढी हती. एमांनी पहेली भने छल्ली ए ये कथाभो यराबर ५००-५०० गाथामा मालेखवानी भने बाकीनी ८ कथाओ घराबर १२५-१३५ गाथाओमा प्रयित.करवानी परिमाणबद्धता एमणे मनमा निश्चित करी हती. स्तुतियो भने घरवविषयना तो एवा केटलाक प्राचीन प्रन्यो भारतीय साहित्यमा मळी भावे छे जैमाना जुदा जुदा विषयना अनेक प्रकरणो ५,८,१६, २०, २४, ३२, ५० के १०० जेटला नियत भने समान संख्यक लोको के पयोमा रचवामा भावेला होय छे; परंतु कथाप्रन्योमा एकसरखां नियत संख्यावाळां पयोमा जुदी जुदी वस्तुघटनावाळी कमाओनी रचना करवानी आवी कल्पना तो मा ग्रन्थमा ज जोवा मळे छे. १७ महेश्वर सूरीनी मा कृतिना अध्ययनथी जणाय छ, के ते एक बहुज सरस प्रतिभाशाली भने भाषाप्रभुत्ववान् कवि छे. संस्कृत भने प्राकृत बधे भापाओना ते निष्णांत विद्वान् छे.जो के एमनासमयमा संकृत भने प्राकृत बने भाषा- ओमा साहित्यिक रचनाओ यती पती, परंतु जैन सिवायना अन्य विद्वानो-जेओ मुख्य करीने ब्राह्मणवर्गना हवा भने जेमनी संपया घी म्होटी इती सेओ-दोटा मागे संस्कृत भापाना ज विशेष मनुरागी हता भने तेथी संस्कृतमा थएली रचनाओने ज प्रायः तेसो आदरनी दृष्टिये देखता. प्राकृत भाषा घरफ तेमनी उपेक्षा भने अनादर भावना'ज विशेष रहेती हवी. एथी जे विद्वानोने, पोतानी रचनाओनी विद्वद्वर्गमा प्रतिष्ठा भने ख्याति यती जोवानी इच्छा रहेती, तेसो पोवानी विशिष्ट रचनामो प्रायः संस्कृतमोज विशेषमा करवा प्रवृत्त यता. जेम भाधुनिक भारतीय विद्वानोनो मनमा, इंग्रेजी भाषानी जे बारे महत्ता देखाय छ भने इंग्रेजीमा लसाता पुस्तकोनी जे पधारे प्रतिष्ठा अंकाय के तेमज पोवानी भारतीय भाषा तरफ जे उपेक्षा के लघुतावृत्ति इष्टिगोचर याय , तेम ए समयमा संस्कृत अने प्राकृत भाषा विषे पाहाणादि विदग्धजनोनी मनोवृत्ति प्रवर्तती हती. . "१८ माझणोने जेम प्राकृत तरफ उपेक्षावृति के मसादरवृत्ति रहेती हतो तेम जैनोने संस्कृत सरफ तेया प्रकारको कोई अनावरमाच तो हतो जनहिी परंतु संस्कृत ए एक मात्र विशिष्ट प्रकारना रूदिप्रिय अने जातिगर्विष्ठ पर्गनी प्रिय मापा मनाती हती अने तेना साहित्यनो उपभोक्ता प्रजानो मात्र अमुक ज स्वरूप वर्ग देखातो हतो, तेथी जनसमस्खने पर्मोपदेशद्वारा सन्मार्गमा प्रवर्गाववानी भाकांक्षावाला जैन श्रमण घर्गने, देना मोटे विशेष भादरभाव न हतो. कारण के जनपदनी जीवन्त मापा तो प्राकृत हवी अने ते प्राकृत द्वारा ज यदुजनवर्ग पोतानो सर्य जीयनव्यवहार चलावतो हती. र जनवर्ग जे मापाने समजी शके तेज मापामां जैन श्रमणो सर्पन पोवानो धर्मोपदेश करवा- परम कर्तव्य मानवा अने एथी जैनो सदैव तस्कालीन देशभापा माकृतने प्राधान्य भापता. १९ जैन धर्मोपदेशकोनी ए चिरागत परिपाटीने अनुसरवानी रष्टिये ज, महेश्वर सूरि पण, पोवाना प्रस्तुत कथ- प्रन्मनी रचना प्राकृतमा करवानुं जणावे छे. ते कहे छे के 'संस्कृवमा करेली कवितानो अर्थ मल्पबुद्धिवाळा समजी शकता मथी तेथी यथा जनोने सुखेयी जेनो बोप याय ए हेतुथी आ रचना प्राकृतमा करवामां आवे छे' (गया ३). बळी ते कहे छ के 'जेने परनो उपकार करवानी युदिहोय तेणे तो ते ज भापानी व्यवहार करवो जोईये जेनाथी याल आदि सर्व जनोने बोष थाय' (गाया ५). परंतु ए साथे महेश्वर सूरिने प्राकृत भापानी कवितानी हृदयंगमतानी पण एटली विशिष्ट अनुभूति छे भने तेथी ते उद्घोषपूर्वक कहे छे के-'गूदार्थ तेम ज देशी शब्दोथी रहित भने सुललित पदोभी प्रथित एवं रम्य प्राकृत काग्य कोना हृदयने नहिं गमे तेम छे' (गाथा १). महेश्वर सूरिनुं ओ कथन जेम प्रकटरूपे प्राकृत काम्यनी हृदयंगमतानुं सूचन करे छे तेम भप्रकटरूपे तेमनी पोवानी कवितानी गुणवत्तार्नु 'पण सूचन करे छे; भने ए सूचननी प्रतीति विज्ञ वाचकने प्रस्तुत अन्भनी एषी भनेक गाथाओना पायी थई शकशे जेमा महेश्वर सूरिनी सुन्दर सदुक्कियो, ललित पदपंक्तियो भने वेधक भावभंगियो भरेली छे. अन्य संपादक प्राध्यापक गोपाणीये पोतानी प्रस्तावनामा अन्यमांनी एवी केटलीक सरस, सुमधुर, काम्यमय भने हृदयंगम उक्तियोनो परिचय भापवानो उचित मयन कर्यों छे, तेथी ए विष विदोप उल्लेस करवानी आवश्यकता नयी रहेती. [जैन विद्वानोने संस्कृत भाषाना उपयोगनी भासेली आवश्यकता] २० ए तो हवे निर्विवाद रीते सिद्ध मई गर्यु डे के प्राकृत भाषाना भंडारने समृद्ध करवामो सर्वश्रेय जैन श्रम गोने छे. भने जैनोनो ए भाषा बरफ उरकट भनुराग होय ते पग सामाविक ज छे. कारण के म प्रामणोने मन संस्कृत ए देवगिरा छे तेम जैनोने मन प्राकृत ए देववाणी छे. श्रमणमगवान् शातपुत्र महावीरे पोचानो समप्र धर्मों. पदेश पोवानी देश्य भाषा-जनपदीय भाषा (पाठ) माज आप्पो हतो भने तेथी तेमन ए प्रवचनोने तेमनी शिष्य माणपंचमीकहाओ सन्ततिये देशभाषा (माकृत) मौज प्रचित कयां हता. एटले ए पुरातन जैन समुदायनी भादरयुद्धि प्रारुस परफ सविशेष होय ते स्वाभाविक छ भने तेथीज प्राचीन समयना मोग भागना उन भाचार्यो, पोतानी शास्त्ररचना प्राकृत भाषामोज करवा भयाशील धया हता. परंतु, कालपरिवर्तन थता, गुप्तोना साम्राग्य समय दरम्यान, भारतवर्षमा संस्कृतनुं प्रभुप भने व्यापकत्व स्वज धध्यु भने भारतना दक्षिणापथ भने उपरापय एम बने प्रदेशोमा से एक साली सुप्रतिष्ठित समय पण्डत्यापी राष्ट्रभाषा यनी. गुप्त राजाशोना संस्कृति भने औदायभावे, ग्रामणवर्गने पोशाना अध्ययन अध्यापनामक शिक्षणकार्यमा, अत्यंत उत्साह प्रदान क्यु अने तेथी तेमणे धर्मशारा, पुराग, दर्शन, व्याकरण, काष्य, नाटक, ज्योतिप्, वैधक विगेरे सर्य पयोमा 'सेको नया नया अन्योनी रचना करीने संस्कृत मापाना भंदारने अत्यंत समृद्ध यनान्यो. रीते राष्ट्रमा संस्कृरानी प्रमुगा भने सार्वजनीनतानो प्रमाय बघतो जोई, जैन विद्वानोने पण एनो समादर करवो अत्यावश्यक लाग्यो भने एमणे पण प्राकृतनी साये संस्कृतमा य पोग- साहित्य निर्माण करवानो उपक्रम भारंम्यो. २१ श्वेतांबर जैन संभदायमा ए उपक्रमनो भारंभ करनार, धणु करीने, सौथी प्रथम उमास्वाति 'भाधाय यया, जेमणे जैन प्रवचनना सधैं सस्यो, सिद्धान्तो भने पारिभाषिक पदाथोंने संस्कृतनी सूत्रारमक शैलीमा प्रयित करी, स्वोपज्ञ भाष्य साथेना 'अहंपचनेकदेश्यतरवार्याधिराम' नामना, सूरमन्थनी सुन्दर रचना करी. सांप्रदायिक प्रचार तो एषो छ के तेमणे सर्व मळीने नाना मोटा ५०० प्रकरणोनी रचना फरी हप्ती; परंतु धर्तमानमा तो तेमनी अन्य एक न 'प्रशमरति प्रकरण' नामनी उत्तम कृति उपलब्ध पाय जे जे संस्कृत भायां छन्दोनी पनेली से. २२ उमायाति पठी धीजा आचार्य सिद्धसेन दिवाकर थया जेमणे माकृतमा गायावर 'सन्मतित नामना प्रौदसम जैन दार्शनिक प्रस्थनी रचना करवा साथे, जैन न्यायनी परिमापा स्थिर करवा माटे न्यायावतार' नामना एक संक्षिध प्रकरण मन्धनी, तेमज भिर भिस दार्शनिक, विषयोनी चर्चा करनारी प्रौढ भावमंगी भरेली केटलीक 'द्वात्रिंशिका' नामक कृतियोनी संस्कृतमा उत्कृष्ट रचना करी.जैन ऐतिहासिक अनुश्रुतियो प्रमाणे तो, भाचार्य सिद्धसेने समम जैन प्रवचननी संस्कृतमा अपवारणा करवानी मनोवृत्ति धवावी हसी भने तेना लीधे पुराणप्रेमी स्थविरवर्ग घरफी तेमने भाक्षेपास्मक तिरस्कार पण सहन करवो पच्यो हतो, तेमज छेवटे ते गाटे प्रायधिस पण लेखु पन्धु हवं. ए गमे सेम होय, पण माहणोना सांस्कृतिक भने धार्मिक वर्धस्वने कारणे, तेमनी श्रद्धापान अने उपास गिरा संस्कृतने जैनोए पण अपनावी पडी अने प्राकृतनी साये संस्कृतमा पण तेमणे पोवानी मन्यरचना करवी शरु करी. २३ प्रारंभमा तो फेटलाक दार्शनिक भने सैदान्तिक विचारोने आलेखता प्रकरणमन्यो असंस्कृतमा चावा सार भया.ते पछी जूना मागमोनी व्याख्याओ संस्कृतमा रचावा लागी. महान् अन्धकार आचार्य हरिभन्न सूरिये, ए पो जातनी प्रवृत्तिमा, एक पुरस्कता भने प्रेरक तरीके सौथी विशेष भाग भजम्यो होय एम सेमनी रचनाओ जोता रपट जणाय हे. ते पछी अन्य अन्य आचार्योए पण, आगमोनी व्याख्याभो सेमज्ञ स्तुति-सोनादि जेवा अन्यान्य विविध विषयनी मानी-मोटी कृतियो, संस्कृतमो रघवानो प्रयास चाल राख्यो. परंतु जैन श्रमणोने सदा अने सर्वत्र जेना धापननी नियत आवश्यकता रहेती हसी सेवा धर्मोपदेश माटे मति उपयोगी जणाता कथाप्रन्योती माया प्राकृतमा अचातारधाहता, २४ पादलिस सूरीनी तरंगवई कहा, विमसूरिना हरियंस भने पउमरिय, संघदासगणिनी वसुदेवहिडी' हरिभद्रसूरिनी समराइयकहा, उद्योतन सूरिनी कुवलयमालाकहा, पीलाचार्य पउपसमहापुरिसचरिय, विजयसिंहसू. रिनी भुवनसुन्दरीकहा तथा नेमिनाहचरिउ विगेरे प्रसिद्र अने प्रौढ़ कोटिना या कमानन्धो प्राकृत मोज शाले. २५ संस्कृत भाषामा सोधी प्रथम कथामन्य रचनार, कदाच महाकवि सिद्धति, नेमणे पोतानी उपमिति भवप्रपंचा' नामनी उत्कृष्ट रूपक कथा संस्कृत गप-पथमा (वि.सं. ९६२ मा) निबद्ध करी. एका पोते प्राकृवमा न रचता शामाटे संस्कृतमा रघवानुं पसन्द करे छे, देनो खुलासो पण तेमणे ए अन्धनी मादिमां को ये जे परथी ए यस्तुनो पण निर्देश मळी के छ के जैन विद्वानोने प्राकृत साये संस्कृतमा पण सर्व प्रकारचें जैन साहित्य' सर्जन करवानी भावश्यकता केम प्रतीव भई. महाकवि सिर्पि पोतानी कथाना उपोद्घातमा कहे के- संस्कृता प्राकृता चेति भापे प्राधान्यमहतः । तत्रापि संस्कृता तावद् दुर्विदग्धहदि स्थिता॥ . थालानामपि सद्योधकारिणी कर्णपेशला । तथापि मारता भाषा न तेयामभिमासते ॥ उपाये सति कर्तव्पं सर्वपो चित्तरञ्जनम् । अतस्तदनुरोधेन संस्कृतेयं फरिष्यते ॥ अर्थात्-संस्कृत भने प्राकृत यो भाषाओ (साहित्यसर्जना) समान प्राधान्य भोगवया हायक छे, परंतु जे दुर्विदम (विशिष्ट प्रकारना स्वग्रहधी भाषिष्ट) जनो से तेमना हृदयमा संस्कृते स्थान • जमालुं छे. प्राकृत भाषा, जे बालजनोने पण सद्योष करावनारी होई कानने पण मधुर लागे सेयी है, इसो, ते मने (दुर्विदग्ध जनोने) तेत्री प्रिय नथी लागती. एटले जो उपाय होय तो बघाना विधनु रंजन करधु जोईये, एवी इच्छापी हुंभा . क प्रास्ताविक वक्तव्य ६१५ कथानी रचना संस्कृतमा करुं छु. सिवर्षिन मा कथन पहु ज वास्तवदनि छ एमां शंका नथी. संस्कृतमा ए कथानी रचना थवाथी जेटली ए विद्वप्रिय थई छे अने जेटली एनी ख्याति यई छे तेटली, जो एनी रचना प्राकृवमा यई होत तो, कदाच न पण थात. तेम ज कथानी अद्भुत संकलना करवामां अने आन्तरिक मावोर्नु मार्मिक निरूपण करवामां जे सफळता कपिने संस्कृतभापा द्वारा मळी छे ते सफलता प्राकृतभाषा द्वारा न पग मळत. २६ सिद्धर्षि पछी संस्कृतमा जैन कथा लखनार महाकवि धनपाल छे जेमणेधाराधिपति परमार नरेश्वर भोजराजाना समयमा, यागभनी सुप्रसिद्ध संस्कृत गद्य कथा 'कादंबरी'नी स्पर्धा करे तेयी 'तिलकमरी' नामनी उत्कृष्ट गद्य कथा निर्मित करी. ते पछी संस्कृतमा सुमहान् परितमन्य रचनार, भाचार्य हेमचन्द्र थया. तेमणे अत्यंत प्रौद, माजल भने प्रकृष्ट शैलीमा त्रिषष्टिशलाकापुरुषचरित' नामना सेंकडो कथाओना संग्रहवाळा भाकर ग्रन्थनी रचना करी, तेमना समय दरम्यान, तेम ज ते पछी तो बीजा अनेक विद्वानोए संस्कृतमा चरितग्रन्यो के कथाप्रन्योनी रचना करपानो, खूब ज मोटा प्रमाणमा प्रयास आरंम्यो जेना परिणामे एक-पछी-एक सेंकडो नया ग्रन्थो निर्माता गया. हेमचन्द्र- सूरिना समय पछी तो, जैन विद्वानोर्नु पळण, पधारे ने पधारे संस्कृतमाज साहित्यरचना करवा तरफ ढळतुं गयु भने प्राकृत भाषा तरफनु आकर्षण ओछु भतुं गयु भने तेना परिणामे प्राकृतमा रचाएला जेटला जूगा कथामन्थो हता, प्रायः ते वधानाज संस्कृतमा रूपान्तरो यो । भने ए रीते जैनोनु संस्कृत वाय पण प्राकृतना जेवू ज असंख्य कयामन्योधी बहु ज समृद्ध अन्यु. २७ परंतु, गुणवत्ता अने उपयोगितानी रष्टिये, ए प्राचीन प्राकृवमय जैन कथासाहित्य, फेवळ जैन संस्कृतिना गौरवनी दृष्टिये जनहि, परंतु अस्तिल भारतीय संस्कृतिमा इतिहासनीष्टिये पण, घणुं महश्वर्नु भने अनन्य कोटिन ३. भोलामा भोर्बु, विक्रमनी प्रथम शताब्दीयी लईने १५ मी शताब्दीना भन्तसुधीना १५०० वर्षों वचना, भारतीय संस्कृतिना विविध अंग-उपांगोना इतिहासालेसनमा आधारभूत थाय तेवी प्रामाणिक भने मौलिक साममी, बहु ज विशाळ परिमागमा, ए ग्रंथोमा प्रयित थएली पड़ी है, उदाहरण तरीके, कोई संशोधनप्रिय भम्यासी विद्वान् • प्रस्तुत 'नाणपंचमीकहा' मुंज, जोए रष्टिये अवलोकन करवा इच्छे, वो एमाधी तरकालीन एयी सामाजिक, धार्मिक, मार्थिक भने राजतांत्रिक आदि भनेक प्रकारनी परिस्थितियोने सूचनारी असंख्य उपयोगी नोंधो मळी आये तेम छे. प्राध्यापक गोपाणीये पोतानी प्रस्तावनामा एवी केटलीक नोंधो तरफ जे मंगुलीनिर्देश कों हे ते उपरथी अभ्यासी जनोने एनो काईक मामास थई पकशे. २८ जैन सांप्रदायिक परंपरानी दृष्टिये अवलोकतां जणाय छे के महेश्वर स्किाईक स्वतंत्र प्रकृतिना लेखक होय एम लागे रे. प्रस्तुत अन्यमा लेखके प्रोवानी कविश्वशक्ति के उपदेशककलानी प्रीदिनु प्रदर्शन करावधानी दिये केटलांक एवा विधानो पण करेला लागे छ जे जन निग्रंन्य प्रवचननी रूविधी संगत नथी देखातो. उदाहरण तरीके, जयसेन राजानी जे पहेली कथा है, तेमां एक धर्म नामना मुनिनी मांवर कथा मापेली छे-(जुओ, पृ. ६-१). एकथामां एवं वर्णन करेलुं मछे छे के धर्ममुनि केवलज्ञान धारक हत्ता भने मम्पजनोने प्रतियोघ शापवानी दृष्टिये तेसो पोतानी आकाशगामिनी विद्याना प्रभावथी आकासमा उड्यन करी ज्या त्या विचरता हता, इत्यादि. मारी समज प्रमाणे एक केवलज्ञानी मुनि मा रीते आकाशमा उड्डयन करी ज्या त्या विचरता फरे भने लोकोने उपदेश भापता फरे, ए जैन शैलीथी बहु ज विचिन्न लागे छे. केवलज्ञानीना भामाश गमनमो निर्देश अन्यत्र क्यांय थयो होय ते मारी जाणमा नथी. जैन विद्वानो ए विषयमां कोई तात्विक चर्चा करे तो ते रसदायक थशे. २९ मा मन्थमो जे पंचमी तपर्नु माहात्म्य वर्णवामां आप्यु छे ते स-निदान एटले के अमुक प्रकारना ऐहिक फाळनी प्रातिनी भाशा ने उद्देशीने करवामा मायुं छे. आ जावन स-निदान तप जैन शास्त्रकारोए हेय कोटिनु गप्यु छे अने तेथी मा प्रकारको उपदेवा न थवो जोईये एम केटलाक आचार्योनो ए विषेनी विरोधामक विचार ते काळे घालतो पण होवो जोईये. एथी ए विचारना प्रतिपेधरूपे मद्देश्वर सूरिये ग्रन्थना अन्तमा पोताना विचारनी समर्थक केटलीक युक्तियो (जुओ गाथा १८८ थी ४९३ सुधी) आपीने कयु छे के "भा रीते टीक समजीने भने दुर्विदग्धोनां वचनोने अवगणीने शुद्धभावधी आ पंचमी तिथिनी तपस्या करयी जोईये." अने ते साथे अन्ते, प्रायः सर्व जैन ग्रम्पकारो जेम कहेता आध्या छे तैम महेश्वर सूरिए एपण क्युं छे के-"आ कथानकनी रचनामा शब्दगत के मयंगत जे काई दूषण मारापी धयुं होप तो ते सर्व, विद्वानीए क्षम्य गणी तेने शोघी लेवांनी विज्ञप्ति हे." तथास्तु. भाद्रपद पूर्णिमा, संवत् २००४, भारतीयविद्या भवन, मुंबई. -जिन विजय प्रस्तुत ग्रन्ममा, अन्तिम १० मुंभास्थान ने 'भविष्यदत्त कथानक रूपे तेर्नु पण संस्कृतमा विस्तृत रूपान्तर, विक्रमना १८ मा शतकना मध्य भागमा थई गएला प्रसिद्ध विद्वान् महोपाध्याय मेघविजय गणिए 'भविष्यदत्त चरित्र' नामधी दनायुं है. मेधविजयो. पाध्याये कथानकने सूम ज पहवित कयु के. ए चरितना २१ अधिकारो पाहवामां आन्या छे अने लगमा २१०० जेटला सोकोमा पर्नु भाकेसन करवामां भाव्यं छे. +

No text on this page.

सिंघी जैन ग्रन्थमाला
વિહિકરવાં हमयतदयायचमा
फलतावण्यादा
लानयत्यादि
एकसान
सवाणाववाल
मसाएसरहारिवाजापावामनरख
यहसारणयपवनागनमा वमीएकालरिसाउदा गहणधुनिसवण
सतनगतिमदवयासचाणाक्सावादातमायगड्याश्यारतस्त्रावासदिया।
दिययसमावळायरमवयारामितासासादाएतचापायवाशायजापविवाहा
सिदिलरम्यादानावश्यकाल पाराशनवडायलायवनारकलविद्यसा
विधानसटसावधारिवलिउचिजनामदाडामणरावलिकण्यावहतासादात
रसदार तपयमान
"मवायलयन।
हात्म्यमवकासविष्यवारयावकतममा
'नाणपंचमी कहा'ना प्राचीनतम ताडपग्रीय पुस्तकना आद्यन्त पननी प्रतिकृति

No text on this page.

सिंघी जैन ग्रन्थमाला
माचिदिया
पवनामाकागदनयतदयायचमा
फसत्तावयालादिमादमागतापासकाकारमन्नाव
'ललियस्यापति
माना
सवाणाववालमाह
माहारासगरमादिवानाएगाता
यासारणयपचमनागनगासन
माएका रिसवदागदाविवरण
पिनमायातमदवायामिवाण शवाहातापायपाइयरध्यासतम्बान
किययसुझावापराव्या
बाजायाहा
साहिलहयादियाएवाश्य लमाणाधरवडारकायााजकाहावसात
विधानसटतावाखारवाल विजामदाराखणरावलिकापपावरनामाहातह
दाहसमापवास
अपवितवमीफलमादात्यासवतविष्यवारयावकतम
पायलमा
'नाणपंचमी कहा'ना प्राचीनतम ताइपग्रीय पुस्तकमा आयन्त पनी प्रतिकृति

No text on this page.

-- . प्रस्तावना ज्ञानपंचमी माहात्म्यदर्शक कथासाहित्य असारसुधी अप्रकट अने अनेक दृष्टिए अपूर्व एवा अर्थ गंमीर जे कथा- ग्रन्थ विद्वानोना करकमलमा, आ सिंघी जैन ग्रन्थमालाना २३ मा मणकारूपे उपस्थित थाय छे ते कथा --अन्यनुं नाम 'पंचमी कथा' छे. आ अन्यमा पंचमी-माहात्म्पनुं वर्णन प्रधानपणे करवामां आवेलं छे तेथी तेनु 'पंचमी माहप्प' एवं सुसंबद्ध बीजं नाम पण राखवामां आवेलं छे.' आ कया- ग्रन्थ वे हजार जेटली गायामां जैन माहाराष्ट्री प्राकृतमा लखायेलो छे.' मापा उपर कचित् अपभ्रंशनी तो कचित् अर्धमागधीनी असर पडेली छे पण एकंदरे जैन माहाराष्ट्री प्राकृतमा आ अन्य लखायेलो छ एम जरूर कही शकाय.', ज्ञान पंचमीना बतने अनुलक्षी कोईए संस्कृतमां, कोईए प्राकृतमां, कोईए अपभ्रंशमां तो कोईए गूजरातीमां कथाओ लखेली छे. ते वधी-कथामो का तो ज्ञान पंचमी माहात्म्य, 'पंचमीकहा, 'भविस्सयत्त कहा', 'सौभाग्यपंचमी कया', 'घरदत्तगुणमंजरी- किया' इत्यादि नामयी प्रचलित छे. परंतु ते वधीमा महेश्वरसूरिरचित प्रस्तुत. कया उपलब्ध साहित्यमां कदाच जूनामा जूनी होय एम लागे छे. मिन्नमिनकर्दक पंचमी माहात्म्य कथाओ महेश्वरसूरिरचित प्रस्तुत पंचमी कया'नी पाटणनी हस्तलिखित प्रतिनी जे प्रतिलिपि छे ते उप- . रथी एम स्पष्ट देखाय छे के ते प्रति जेसलमीर भंडारनी १००९ (विक्रम संवत् ) वर्षमा टखेली ताडपत्रीय प्रति उपरथी वि. सं. १६५१ मां' आपाढ शुक्ल तृतीया ने सोमवारने दिवसे पुष्य नक्षत्रमा तपागच्छाधिराज भधारक पंडित श्री आनंदविजय गणि शिष्य बुद्धिविमल गणीए पूरी करी हती. पण जेसलमीर भांडागारीय “अन्योनी सूची तपासता मालुम पडे छे के उपर्युक्त ताडपत्रीय प्रतिनो लेखन संवत् ११०९ मुकवामा आंन्यो 'छे अने एना वर्णनमा सूचीकार पंडित ला. भ. गांधीए लख्युं छे "अस्मादेव आदर्शात् सं. १६५१ वर्ष- लिखिते पत्तनीयपुस्तके 'सं..१००९ वर्षे लेखनमस्य प्रांदर्शि" आ उपरथी बराबर एक सैकानो तफावत वि. जैसलभरि मंडानी पीय प्रति प्रत्यक्ष तपास १००९नी साल नपाळे छ एटले हवे ए मावत शंकाने स्थान नयी. जेसलमीर भंडारनी सूची बनावनार सूचीकारनो ए प्रमाद दोष होय एम लागे छे. गमे तेम पण अन्धकार श्री महेश्वरसूरिनी प्राचीनता तो स्पष्ट ज देखाय छे. आज यानी बीजी एक 1 जुओ 'जेसलमीर भाडागारीय अन्योनो सूची' (जे. भा. प्र. सू.) गायकवाड ओरीएन्टल सीरीझ (गा. ओ. धी.) नं. २१. वडोदरा, १९२३. पृ. ४४. तेने ज्ञान पंचमी कथा' तरीके पणे ओळखावेल छे-जुओ पसनस्थ प्राय मैन मोडागारीय प्रन्थ सूची' - प्रथम भाग (प. भा. प्र. सू. भा. १) गा. मो. सी. नं. ७६. घडोदरा, १९३५, प्रास्ता- विकें, पृ. ५७. २ मारी पासे जे प्रतिलिपि छे ते उपरथी तो वेम लागे छे. (मिलियाणं च दसाण पि एच कहाणाण होइ विनेयं । पाहाणं माणे दोण्हिसहस्साईगंभग ॥ १०॥५००); परंतु एक ठेकाणे २००४ गायानो वाल्लेख पण मळी आवे छे. से माटे जुओ सास करीने 'वृहटिप्पनिका' (जैन साहित्य संशोधक, मो. १, अं. २) मानुं नीचे वाक्यः- 'पञ्चमी कथा दशकथानकारिमका प्रा. महेश्वरसूरीया २००४' ३ जैन माहाराष्ट्री प्राकृत ए नामकरण माटे जुओ याकोयी संपादित 'समराइच कहानी प्रस्तावना (पीलीओथीको ईन्डिका धीरीश, वोल्युम --१६९)पृ. २१-१२. उपर्युक्त जे. भा.प्र.सू.प्र.४ तथा पृ. ५१. ४ माग 1 २ -- नागपंचमीकहाओ ताडपत्रीय प्रति सं. १३१३ मां वीसलदेव राज्ये तन्नियुक्त नागडना महामात्यपणामा थयेली उल्लेखायेली छे.' पाटणभंडार (नं. १ संघवी पाडा)मां ते छे अने एक त्रीजी ताडपत्रीय प्रति पण त्यांज छे जे प्रांते किंचित् अपूर्ण छे. आ रीते जेसलमीरमां एक अने पाटणमां वे एम कुल्ले ऋण ताडपत्रीय प्रतिओ जाणवामा छे. आ महेश्वरसूरि रचित प्राकृत गायाबद्ध पंचमी कहा' पछी धर्कटवंश वणिक् धनपाळ रचित अपभ्रंश भाषा बद्ध 'भविस्सयत्त कहा' आवे छे.' आ कथा 'जैन ग्रंथावलि' (जै. प्र.) मां महेंद्रसूरि के महेश्वर- 'सूरिने नामे खोटी रीते चडेली छे. जैनथावलि'ना पृ. २५६नी पाद नोंदमा एम लख्यु छ के "आ कथा 'पंचमी माहात्म्य पर रचेली छे. जेसलमीरनी हिरालाले करेली पोतानी टीपमा तथा लींबंडीनी टीपमा एना कर्ता महेश्वरसूरि लख्या छः खंभातना शेठ नगीनदासना भंडारमा महेंद्रसूरिन नाम आपीने सदरह प्रति (भविष्यदत्ताख्याननी) ख्यानो संवत् १२१४ नोंधेलो छे. हालमां पं० श्री आणंदसागरजी जणावे छ के आ सिवाय बीजी एक धनपालकृत पण छे पण ते अमोने उपलब्ध नथी." आ"प्रमाणेना वाक्यो: जैन ग्रंथावलि'ना उपर्युक्त पृष्टनी पादनोंधा छे. मने एम लागे छे के आ कृति के जेतुं नाम 'जैन ग्रंथावलिमी भविष्यदशाख्यान छे तथा जेना रचनार एमां महेंद्रसूरि जणाव्या छ भने जेनी प्रतिओ जेसलमीर; लांबडी तथा खंभातमा छ एम तेमां जणाव्यु छे तेमज जेनी गाथा संख्या २००० गणायवामां आवी छे ते बीजो कोई ग्रन्थ नहि पण महेश्वरसूरिकृत पंचमी कहा' ज होवी जोईए. मारा आ अनुमाननी पुष्टिमा. पं० लोले- चंद्र भ. गांधीतुं निम्नोक्त वाक्य खास नोंधया जेवु छ:-"p. P. १९६७ इत्यत्र 'महेन्द्रसूरिकृतं भविदत्ता- ख्यानं दर्शितं तदप्येतदेव महेश्वरसूरिरचितं भविष्यदत्तकथावसानं 'पञ्चमीमाहात्म्य सम्भाव्यते । लेखक- -रखलनातः प्रेक्षकस्यापि स्खलना परम्परयाऽन्यत्रायतीर्णा प्रेक्ष्यते । पीटर्सनना पहेला रिपोर्टना ६७ नं. मां उल्लेखेल पुस्तक अने 'जैन ग्रंथावलि' निर्दिष्ट पुस्तक बन्ने एकज होय एम लागे छे. एटले महेन्द्र (के महे- वर) सूरिरचित भविष्यदत्ताख्यान ते वीजें काई नहि पण पं. ला. भ. गांधी जणावे छे तेम "महेश्वरसूरि- रचितं भविष्यदत्तकथावसानं 'पञ्चमीमाहात्म्यं" होवु जोईए. 'जैन ग्रंथावलि'मां महेश्वरसूरि रचित भविष्य. दत्तारल्यान' (२००० गाथा-लीबडी) नो बीजो उल्लेख पृ. २२८ उपर करे छे ते पण 'पंचमी काहा' विपेनो ज समजबो. आ 'भविस्सयत्त कहा' के जेनुं चीजु नाम 'सुय पंचमी कहा" पण छे तेनो रचनार धनपाल छे अने ते धनपाल धर्कट वंशनो हतो.-तेनी यावीस संधिओ छे. आ कथा अपभ्रंशमा लखायेली छे अने तेनों नायक भविष्यदत्त राजा छे. ज्ञानपंचमीना फळनु तेमा वर्णन करेलं छे. तेनो लेखक धनपाल पोते ज पोतानो परिचय आपता कहे छे के तेना पितार्नु नाम माएसर हतुं अने मातानुं नाम धनश्री हत तेनुं पर सखाण धवल अने पुष्पदंत कविना लखाण साथै सरखावी शकाय तेतुं छे. तेनी अपभ्रंश हेमचं- दना अपभ्रंश करतां प्राचीन धागे छे पण ते उपरथी तेनी अने हेमचंद्रनी वधे ये सकार्नु अंतर होय ५ शुओ मोहनलाल दलीचंद देसाई कृत 'जैन साहित्यनो संक्षिप्त इतिहास' - सचिन (जै. सा. से. इ.); मुंबई, १९१३, पृ. ४.८ तथा उपर्युक्त प. भा. प्र. सू. नं. ४.. ६ उपर्युक प. मा. प्र. सू. नं. २९, ५ आकया याकोपीए जर्मनीमा सन १९१८ मा संपादित करी भने त्यसार बाद गा. ओ. सी. मां में. ३० मा ख. दलाले प्री. गुणेनी प्रस्तावना अने टिप्पण सहित संशोधित करी घहार पाडी. • जुओ श्री जैन श्वेतांबर कोन्फरना, मुंबई तरफयी वि. सं. १९६५मा प्रकाशित 'जनप्रन्थावलि' (जै.प्र.) पृ.१२८ तया पृ. २५९. ९ उपर्युक्त जे. भा. प्र. सू. पृ. ४४, १. मोहनलाल दलीचंद देसाई कृत 'जैन गुर्जर कविओं (ज... remies " . . प्रस्तावना फपी तेने दशमी सदीमां मुकवानुं युक्तियुक्त लागतुं नथी. उलटुं, इसवी सननी बारमी सदी आसपास थयों होवार्नु सामान्यपणे स्वीकारायु छे.". .... धाराधीश मुंजनों अने भोजनो पण अति मानीतो, सरस्वती विरुदने प्राप्त थयेल, “पाईयलच्छी', तिळकमंजरी वगैरेनो रचनार विप्र सर्वदेवनो पुत्र धनपाल उपर्युक्त धनपाल करतां बीजो अने तेना पछी थयो होवान मनाय छे. 'भविस्सयत्त कहा'ना रचनार धनपालने विन्टरनित्झ, याकोवीने अनुसरी, दिगंबर जैन श्रावक कहे छे. धर्कटवंश एज उपकेश-ऊकेश वंश" अने ऊकेश एटले ओसवाल वंश एवं पण कथन जोयामा आवे छे. सारांश ए के विक्रमनी अगीआरमी सदीमां के ते पहेलां थई गयेला श्वेतांबराचार्य श्री महेश्वरसूरि रंचितं प्राकृत गाधामय पंचमी कथाना दसमा कथानक भविष्यदत्त उपरथी ईसवी सननी बारमी सदीमां थयेल मनाता धर्कटवंश वणिक् दिगंबर जैन् धनपाले 'भविस्सयत्त कहा अथवा सुयपंचमी कहा' अपभ्रंश भापामा रची. .: धनपालनी 'भविस्सयत्त कहा' पछी तेरमी अने चौदमी सदीमा कोइए संस्कृत-प्राकृतादिमां पंचमी कया विषे कोई लत्यु होय तेQ जाणवामां नथी. पंदरमी सदीमां विबुध श्रीधर नामना कोई दिगंबर जैन विद्वाने भविष्यदत्त चरित' संस्कृतमा लत्यु होवानुं बहार आव्यु छ. आ भविष्यदत्त चरित्र पंचमी व्रतने अनुलक्षीने धनपालना भविस्सयत्त कहानी पेठे लखयामां आव्यु होय एवो पूरतो संभव छे. भाषा संस्कृत छे. पत्र संख्या ७९नी छे अने लिपिसंवत् १४८६ नो छे. ए उपरथी एम मानी शकाय के ते संवत् १४८६ पहेला. थयेल हो. • दिल्हीना धर्मपुरा महोल्लामां आवेला नयामंदिरना भंडारमा आ ग्रन्थनी प्रति छे. • जुओ "अनेकांत "-जन, १९४१ - पृष्ठ-३५०. आ पछी विक्रमनी सोळमी सदीमा 'सिंहसेन अपरनाम रईधुए (दिगंबर जैन) 'महेसर चरिय,' 'भविस्सयच चारेयादि' अपभ्रंश भाषामां रचेला जणीय छे." आ 'भविस्सयत्त चरिय' पंचमी व्रतना फळना दृष्टांत रूपे महेश्वरसूरि, धनपाल, निबुध श्रीधरनी माफक सिंहसेने लख्यु होय ए तद्दन स्वाभाविक छे. आं "भाथी विरुद्ध अभिप्राय माटे जुओ उपर्युक्त पुस्तकनु पृ. ३८. तथा जे. सा. सं. इ. न. पृ. ३३० उपर- वाक्य "धनपाळ कवि लगभग दसभी सदीमो थयो." एज पुस्तकना पृ. १८८ उपर "आ पैकी भविष्यदत्तकथा परधी धर्कट वणि धनपाले अपभ्रंशमा भविस्सयत कहा-पंचमी कहा रची जणाय छे" वाक्य लखेलं छे. महेयरसूरि इ. स. ना दशमा सैकामा प्रायः धया एम तो श्री. देसाई तेज पुस्तकना पृ. १८७ उपर कयुल करे छे तो पड़ी महेश्वरसूरिना 'पंचमी कथा'त. र्गत भविष्यदत्त कथानकनो आधार लई भविश्सयत्त कहा लसनार धनपालने दशमी सदीमा क्याथी मुकाशे? १२ जुमओ उपर्युक्त प. भा. प्र..सू, ना प्रास्ताविक (अंग्रेजी) ना पृ. ६२ उपरनी पहेली पादनोंध. १३ विन्टरनिस कृत 'हिस्टरी ऑफ इन्डीअन लिटरेचर, यॉ. २. पृ. ५३२ उपरनी चौथी पादोंध. .१४ उपर्युक पुस्खकन पृ. ५३२० १५ उपर्युक्त प. भा.प्र. सू. पृ. ३२७ तथा पृ. ३३९. १६ उपर्युक जै. स. सं.इ. पृ. ४५३ उपरनी ४६१ मी पादनोंध, १७ परखायो उपर्युक्त जे. भा. प्र. सू. ना पृ. ४४ उपरतुं निनोक वाक्यः-साम्प्रतं प्रसिद्धा पटवाणिग्वंशोद्भव- ..धनपालनिर्मिता.........अपभ्रंशा भविस्सयत कहा (परमीकहा) अस्या एव प्रान्तकथायाः प्रपंचरूपा ॥ अहिमा एक पात खास स्पष्ट करी ठेवा लायक छे. एक 'पंचमी चरिअ' त्रिभुवन स्वयंभु नामना आठमी-नवमी शताब्दिमा (जुओ भार• वीय विद्या (प्रेमासिक) मा. १; सं. २, पृ. १५७) यएल मनाता कविए लत्यु होवानो उल्लेख मळी बाच्यो छे (जुओ भारतीय विद्या (त्रैमासिक) मा. २, मं..;.). तो पछी महेंदरसूरि भने धनपाल पहेले पण पंचमी व्रत उपर या शेवा माग पडे. भा अन्य जोवा मळ्ये प्रणी १८ उपर्युक जे. सा. सं, इ. पृ. ५१० 7 amms ४ . नाणपंचमीकहाओ कवितुं नाम 'रईधु' छे. ते हरसिंह सिंघइनो पुत्र भने गुणकीर्ति शिष्य यशकीर्तिनो शिष्य हतो. आ यश:- कीर्शि ग्वालियरमा ई.स. १४६४ (वि. सं. १५२१)मां राजकर्ता तोमर वंशना कीर्तिसिंह राजाना सम.. यनी आसपास विद्यमान होवानं जणायुं छे तेपी सिंहसेन या रईधुए पण तेज समय आसपास आ ग्रंथो रच्या होवा जोइए. पोताना ग्रन्थोमा तेणे गुणाकर, धीरसेन, देषनंदि, जिनवरसेन, रविषेण, जिनसेन, सुरसेन, दिनकरसेन, चउमुह, स्वयंभू, अने पुष्फयंतनो उल्लेख करेल छे." आज कविना स्चेला 'दह . लक्खणु जयमाळ' नामना मन्थनी प्रस्तावनामा पंडित प्रेमी जणावे छे के 'रईधु' कविए भविस्सचरियादि' प्रन्यो लख्याना उल्लेख मळी आवे छे. तेओ एम पण जणावे छे के ते सर्व ग्रंथो अपभ्रंशमा होया संभव छे.. आ 'भविस्सयत्त चरिय' मुद्रित थडे जाणवामां नयी. विक्रमनी सत्तरमी सदीना लगभग मध्यभागमा (सं. १६५५मा) तपागच्छीय कनक्कुशले संस्कृत भापामा 'ज्ञान-पंचमी माहात्म्य' पद्यमा लत्यु." आनी एक प्रति पाटणना संघवी पाडाना मंटारमा तथा टीबडीना ज्ञानभंडारमा ये प्रतिओ छे. रचना संवत् (विक्रमीय) १६५५ टखेल छे. 'जैन ग्रंथावलि तेर्नु श्लोक प्रमाण १५० गणावे छे." अने लीबडी भंडारनुं सूचीपत्र १५२ श्लोक नोंधे थे;" यारे ए काना मुद्रित ग्रंथमा १४० श्लोक छे." श्रीयुत देसाई पोताना 'जैन साहित्यना संक्षिप्त इतिहास'मा लखे छे के तपागच्छीय कनककुशले से. १६५५मा 'पादत्तगुणमंजरीकया, 'सौभाग्यपंचमीकथा' अने 'ज्ञानपंचमी- कथा' पर बालावबोध रच्यो छे." आ वांचता आपणने से'ज आभास पाय के श्री देसाई · आ प्रणेय पुस्त- कोने जुदा जुदा समजे छे पण खरी रीते एम नथी. कनककुशले एक ज बालावयोध रच्यो छे अने ते 'ज्ञानपंचमीमाहात्म्य' उपर; अने तेमा दृष्टांतरूपे घरदत्त, गुणमंजरीने लीधा छे तेमज कनयकुशलते मंघमां निनोक्त लोकलखे छे "जायतेऽधिकसौभाग्यं परम्याराधनात् मृणाम् । इत्यस्या अभिधा जशे लोके सौभाग्यपंचमी॥" जे उपरथी एने 'सौभाग्यपंचमी' पण कही शकाय. अर्थात् कनक्कुशले प्रण घालावबोध नथी रच्या परंतु एकज बालावबोध रचेल छे. तपागच्छीय कनककुशल पछी रतचंद्र शिष्य माणिक्यचंद शिष्य दानचंद्रे विजयसिंहसूरि राज्ये सं. १७०० मा 'ज्ञानपंचमी कया' ('वरदत्त-गुणमंजरी कथा') रची." आ कथा मुद्रित थई नथी. तेनी प्रतिओ वगेरे क्यों छे ते काई जाणवामां आव्यु नथी. . १९ उपर्युक्त जे. गू, फ. प्रथम भाग, पृ. ८७. २० जैन अन्य रमाकर कार्यालय तरफथी प्रकाशित भा धनी पं. नाथुराम प्रेमीनी प्रस्तावना.. २१ उपयुक्त जे. प्र. पृ. २६४ तथा लीयढी जैन शान भंडारनी हस्तलिखित प्रतिओन सूचीपन (ली. भा.प्र. सू.) -श्री भागमोदय समिति प्रन्योद्धार प्रन्योक-५८-प्रथम आवृत्ति, मुंबई, इ. स. १९२८, पृ. ६२ तथा उपर्युक जै. सा. सं. इ. पृ. ६०४. आशन पंचमी माहात्म्य, श्रीविजयधर्मसूरि जैन ग्रन्थमालाना पु. ३५ना एक भाग रूपे यहार पटेल छे. जुओ 'श्रीपर्वकथा संग्रह' (प. क. सं.), विजयधर्मसूरि जैन प्रन्यमाला, पु. ३७ संपादक-स. मुनिधी हिमांशुविजय, उजैन, वि. सं. १९१३, पृ.३-१६. २२ शुओ उपर्युक्त जे. प्र. पृ. २६४. २३ जुओ उपर्युक्त ली, भा. प्र. सू. पृ. ६२. २४ जुओ उपर्युक प. क. सं. पृष्ठो ३-१६. १५ जुओ उपर्युक्त जे. सा. सं. इ. पृ. ५९९ तथा ६.४. २६ जुओ उपर्युक प. क. सं. पृ. १५, श्लोक १३६. २७ जुओ उपर्युक जे. सा. से. इ. पृ. ६.२.

., प्रस्तावना ६.दानचंद्र पछी सप्तसंधान' महाकाव्यना लेखक उपाध्याय मेघविजयजीए (अठारमी सदी) पण 'पंचमी फया' एखी होवानो उल्लेख मळी आवे छे. ते हजु मुद्रित थई जणाती नयी. तेनी प्रति पंन्यास श्रीहंसविज- पर्जी पासे हे एम श्री देसाई पोताना 'जैन साहित्यना संक्षिप्त इतिहास'मां जणावे.छे. : आपछी ओगणीसमी सदीमा वि.सं. १८२९ थी १८६९ ना गाळामा खरतरगच्छीय क्षमाफल्याण उपा. ध्यायें सौभाग्य पंचमी' नामे पंचमी व्रतना माहात्म्य उपर संस्कृतमा गय पद्य युक्त कया रची. आ पुस्तक विजयधर्मसूरि जैनथमाळा तरफथी प्रकाशित 'पर्वकथासंग्रह' नामना प्रन्यथी भिन्न परंतु तेज नामधारी एका वीजा पर्वकथासंग्रह' नामना पन्नाकारे मुद्रित पुस्तकमा प्रथम कथारूपे स्थान पामेली छे. तेना संपादक मणिसागरजी छे अने जैन छापखाना-कोटा (राजपुताना) तरफी प्रसिद्ध थयेली छे. आ क्षमाकल्याणं उपाध्याय खरतरगच्छीय ,जिनलामरिना. शिष्य अमृतधर्मना शिष्य हता. श्री. देसाई नोधै छ के तेमणे चातुर्मासिक होलिका आदि दश पर्व कया रची हती." परंतु त्यां आगळ तेओ ए दश पर्व कथाओंमा 'सौभाग्य पंचमी' नो उल्लेख स्पष्ट रीते करता नथी. जो के क्षमाकल्याण उपाध्याये 'सौभाग्य पंचमी' रची हती ए निर्विवाद छे. लीबडी भंडारमा आनी एक प्रति छे.'.'जैन ग्रंथावलि'मा क्षमाकल्याण कृत 'सौभाग्य पंचमी' विपे स्पष्ट उल्लेख नयी. 'अक्षयतृतीया कपा, 'अट्ठाई व्याख्या, 'चातुर्मासिक पर्व कथा, 'पोप दशमी कथा, : मेरु त्रयोदशी, कथा, 'मौन एकादशी कथा (प्रा), 'रजः पर्व कथा,' 'होलिका कथा भने रोहिणी कया' वगेरेनो अन्य तरीके : जैनग्रंथावलि'मा उल्लेख छ पण कर्तार्नु नाम नथी लखेल; अने एबधानी प्रतिओ अमदाबादना डेलाना भंडारमा, छ एम त्यां टखेलं छे." आ.बधा पर्वोनो सरवाळो करता नव पर्व थाय छे; अने श्री. देसाई दश पर्वकथाओ लखी होवानो उल्लेख करे छे. ते उपरांत जैन, अंपाय- लि'मां तेज पृष्ठ उपर 'ज्ञान पंचमी' कथानो उल्लेख छे. कर्त्तानु नाम नयी अने प्रति अमदावादना डेलाना भंडारमा छे एम जणाव्यु छे." तो कदाच आज्ञान पंचमी कया' क्षमाकल्याण रचित होवा संभव छे; कारण के ए रीते श्रीदेसाईनो क्षमाकल्याणे दश पर्वकथाओ टखी होवानो उल्लेख तेमज लीबडी भंडारमाथी मळी आवती क्षमाकल्याण रचित 'ज्ञानपंचमी कथा' वाळो उल्लेख ए बने बाबतो साची ठरे. जैन ग्रंथावलि प्राण ज्ञान पंचमी कयाओ नोंघे छे." तेमाथी एक- तो स्पष्ट रीते कनक्कुशल रचित रखेल छे. बीजी में कल्पना करी छे तेम क्षमाकल्याण रचित होय अने त्रीजी सौंदर्यगणि रचित पाटणना संघवीपाडाना, मंडारमा छे एम सूचवी पादोंधमां शंका करी छे के सौंदर्यगणि नामना कोई आचार्य थया जाणवामा नयी. एकज लेखक रचित एकज प्रपनी वे प्रतियो होवा पण संभव छे. सौंदर्यगणिए पोतानुं नाम पोतानी मालीकी सूचवया त्या टप्यु होय भने भूलयी एने नामे ए कृति मात्र त्या लखेल नाम उपरथी चटानी देवामां आवी होय एम पण बने. क्षमाकल्याणक्त सौभाग्य पंचमी (मुद्रित) तपासवाची मालूम पडे छ के एमणे. पयो तो.कनककुशल रचित शान.पंचमी माहात्म्प', मांधी लीया ,छे अने गपविमाग पोते रच्यो होय एम देखाय छ, जो के आ गयविभाग पण कनककुशल रचित 'ज्ञान पंचमी माहात्म्य'ना मायने बराबर अनुसरे छे. २८ शुओ उपर्युक पुस्खक्नं पृ.६५३. दुओ उपर्युक . सा.सं.इ. पृ. ६७६. २. जुओ उपर्युक में. भा. प्र. सू. नुं परिशिट नं. ११... ३१ पुओ उपर्युक्त जे. प्र. पृ. २६४. १२ घओ उपर्युक अन्य उपर्युक पृ. ३॥ तुमो उपर्युक अपवं उपर्युक. . - .

. . नाणपंचमीकहाओ त्यार वाद विक्रमनी वीसभी सदीमा आजथी लगभग ओगणीश वर्ष पहेलो एटले वि.सं. १९८२ मा दिगंबर जैन विद्वान ब्रह्मचारी रायमल्ले संस्कृतमा 'भविष्यदत्त-चरित' लक्ष्यार्नु कांच्यु छ. पत्र संख्या ४५नी गणाची छे अने लिपि संवत् १९८२ मुकेल छे. हिन्दीमा तेना उपर भगवतदासे टीका पण करेली २." आ ग्रन्थ पण नाम उपरयी तो पंचमी व्रत उपर ज लागे छे. जोवायी वधारे मालुम पडे., हजु ते प्रकट धयो होय एबु जाणवामां नथी. उपर्युक्त दिल्हीमा धर्मपुरा महोल्लाना नया मंदिरना भंडारमा तेनी प्रति छे.. अहिं सुधी तो आपणे पंचमी माहात्म्य उपर संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंशादि भाषामां कोगे क्यारे टस्युं ते संबंधै चर्चा करी. हवे आपणे ते संबंधे जनी गूजरातीमा कोणे क्यारे शं यस्यु छे तेनो, पण विचार करी लइए. सत्तरमी सदीना अंतभागमा एटले के लगभग वि. सं. १६८५ मा तपागच्छीय. हीरविजयसरि मेह- मुनि--कल्याणकुदाल शिष्य दयाकुदाले 'ज्ञान पंचमी-नेमिजिनतवन' जूनी गूजरातीमा टल्यु. आदिमा तेमो लल्युं छे:- 'शारदमात पसाउले निजगुरुचरण नमेवि पंचमी तपविधि हुँ भणुं हिअडे हरण धरेवि." दयाकुशले उपर्युक्त स्तवन रच्यु तेज अरसामा खरतरगच्छीय जिनचंद्रसूरि-सकलचंद्र उपाध्यायना शिष्य समयसुंदर उपाध्याये वि. सं. १६८५ आसपासमा जेसलमेरमा 'पंचमी वृद्ध (मोटुं) स्त.' (ज्ञान पंचमीपर ३ बाळ २५ कडीनुं स्तवन ) तथा 'पंचमी लघु स्तवन' ५-कडीमा जनी गूजरातीमो लल्या. नमूना नीचे प्रमाणे छे:-. पिंचमी वृद्धस्तवन'नी आदि :- "प्रणमुं श्री गुरुपाय निर्मलज्ञान उपाय, पंचमी तप भ[ ए, जनम सफळ गिणुं ए". 'पंचमी लघुस्तवन'नी आदि :- "पंचमी तप तुम करोरे प्राणि, निर्मळ पामो ज्ञान". - 4 T अंत:- क - "पार्श्वनाथ प्रसाद करीने, महारी पूरी उभेद रे, समयसुंदर कहे ई पण पामुं, ज्ञाननो पंचमो भेद रे." लाभग आज समये तपागच्छीय सकलचंद्र उपाध्याप शिष्य सूरचंद्र शिष्य भानुचंद्र शिष्य देवचंद्र भौजाए पण 'सौभाग्य पंचमी स्तुति' लखी छे." अदारमी सदीना पहेला दसकामा तपागच्छीय विजपसिंह - विजयदेव-संजमहर्ष-गुणहर्ष शिष्य रुधिविजये 'मौन एकादशी स्तवन' उपरांत 'सौभाग्य पंचमी-ज्ञान पंचमी स्तवन' जूनी गूजरातीमा रच्यानो दाखलो मळे छ:- - ३४ जुओ "अनेकांत"-१९४१, जून-पृ. ३५० ३५ जुओ उपर्युक्त बै. गू. क. प्रथम भाग, पृ. २९९. २६ जुओ उपर्युक ज, गू. क. प्रथम भाग, पृ. ३८०, २७ जुभो उपर्युक्त जै. गू. क. प्रथम भाग, पृ. ५७९. ३८ जुओ जै. गू. फ. मोजो भाग, पृ. १२३.

प्रस्तावना 4 आदि:- "आदि जिणवर (२) सयल जगजंत वंछिअ सुहकर पयकमल नमवि देव सारदा समरिअ, तिम नि सहगुरु नामनई मुझ मनि कजि करिअ भमरिम,', '.. कहिस्यं सोहंग पंचमी नाणपंचमी तिम्म । आराहतई दूरि होई नाणावरणी कम्म". १ :: वि.सं. १७३१ लगभग खरतरगच्छीय जिनरंगे सौभाग्य पंचमी' उपर सज्झाय लक्ष्यातुं नोधायुं छे. वि. सं..१७४८ (१) कार्तिक सुद ५ सोमवारे आमामा तपागच्छीय चारित्रसागर -- कल्याणसागर ऋद्धिसागर शिष्य ऋषमसागरे 'गुणमंजरी वरदत्त चोपाई' जूनी गूजरातीमा लख्यानुं उल्लेखायुं छे::- . - आदि:- " भाविक जिव उपकार भणि, ज्यूं कह्यो पूरवसूरि, काति सूदि पंचमि तणो, कहिस्यु महिमा पूर."६ x. x x - अंत:- 'पभसागर निजमति अनुसार, ए कही इण प्रकार, : भणे गुणे ए चरित पवित ई, आनंद हुई तस चित्तइंजी"। २० ॥ वि.सं. १७९९ ना श्रावणसुद ५ रविवारे पालणपुरमा तपागच्छीय विजयप्रभसूरि-प्रेमविजय शिष्य मोतिविजये जूनी गूजरातीमां सौभाग्य पंचमी माहात्म्य - गर्भित श्री नेमिजिन स्तवन' रच्यु आदि :- 125 "पणम पथयण देवी रे सूर बहु सेवित पास, पंचमी तप महीमा कहूं, देग्यो वचन प्रकाश. १ जे सुणतां दुःख निकसे रे विकसे संपद हेज, आतम साखि आराधतां साधता वाधे तेज," २ मा सिवाय ज्ञान पंचमी उपर अथवा तेने लगता विषय उपर गूजरातीमां वणारसी कृत 'ज्ञान पंचमी चैत्यवंदन, ज्ञान पंचमी उद्यापन विधिःखाध्याय, विजयलक्ष्मी सूरि कृत 'ज्ञान पंचमी देववंदन, 'ज्ञान पंचमी स्वाध्याय' अने गुणविजय कृत 'ज्ञान पंचमी स्तवन' वगेरे वगैरे लखाया छे. महेश्वर सूरिओ 'वान पंचमी कया अयया 'पंचमी माहात्म्य! ना' रचनारं सजन उपाध्यायना शिष्य महेश्वर सूरि वि. सं. ११०९ पछी तो नयीज थया ए वात निर्विवाद के कारण के ज्ञान पंचमी कथानी जूनार्मा ३९जओ उपर्युक्त जे. गू. क. मीशो भाग, पृ. २५१. ४. जुओ उपर्युक . गू. क. पीजो भाग, पृ.३०.. 1 जुओ उपर्युक्त जे. ग. क. मीजो माग, पृ. ५३१. ४१ जुमो उपर्युफ ली. मा. प्र.मू. 4E ४ : नाणपंचमीकहाओ जूनी ताडपत्रीय प्रतिनो लेखन संवत ११०९ छे ते आपणे आगळ जोई गया." आना अनुसंधानमा ए पण जणायर्नु आवश्यक छे के 'जैन प्रयावलि' मा उल्लेखेल भविदवाख्यान के भविष्यदचाख्यानकार महेश्वरसूरि ते वीजा कोई नहि पण 'ज्ञान पंचमी' ना लेखक महेश्वरसूरि; ते पण भागळ आपणे तपासी गया.' अपभ्रंशभाषामां पांत्रीश गाथामा 'संयममंजरी' ना- लखनार एक बीजा महेश्वरसूरिनो उल्लेख अहिं करी लेयो जोइए." त्यार वाद एक त्रीजा महेश्वरसूरि ते .पई गया के नेणे 'पाक्षिक अथवा; आवश्यक सप्तति' उपर १०४० गाथा प्रमाण टीका लखी छे.' आ महेघरसूरि वादिदेवसूरिना शिष्य हता अने ए हिसाने सेमनो अस्तित्वकाळ विक्रमीय तेरमी सदीनो लगमग मध्यभाग संभवे. तेमणे रचेली वृत्तिनुं नाम 'मुख प्रबोधिनी' छे. ए पृत्ति रचयामां तेमने वनसेन गणिए सहाय पण करी हती (जुओं कांतिविजयजी प्रवर्तकनो पुस्तक भंडार, वडोदरा, नं. १०). घोथा महेश्वरसूरि ते पई गया के जेमणे 'कालिकाचार्य कथा' बावन प्राकृत गायामां लखी है." 'जैन ग्रंपायलि' पृ. २५० नो नोटमा उमेरे छे के “आ महेश्वरसूरि ते कया ते बाबत काई चोकस पूरावो मळी शक्तो नथी. पण ते प्राचीन बखतमा थयेला होवा जोइए. तेमना संबंधमा पीटर्सनना वीजा रिपोर्टमा ('जैन साहित्यना संक्षिप्त इतिहासमां बीजो नहि पण पहेलो रिपोर्ट सख्यो छे) पृ. २९मा सदरहु कथानी नोंध लेता प्रान्ते " इति श्री पल्लील ('जैन साहित्यना संक्षिप्त इतिहासमा आ गच्छने पल्लीवाल गच्छ तरीके ओळखावेल , अने ते साचुं छे)" गच्छे महेश्वरसूरिभिर्विरचिता कालिकाचार्य कया समाप्ता" आवो उल्लेख छ. संवत् १३६५ नो नोंच्यो छे पण अमारा धारया मुजन से प्रति लख्यानो होयो जोइए. आ यावत संयममंजरी 'मां पण विशेष खुलासो जोवामा आवतो नयी. पांचमा महेश्वरसूरि ए थई गया के जेमणे 'विचार रसायन प्रकरण' (अमदावादना डेलाना उपाश्रयनी टीपा आनुं नाम 'विचारण प्रकरण' जोवामां आवे छे पण ते 'विचार रसायन प्रकरण ज होय एम संभवे छे) ८७ गाथामा संवत् १५७३मा रच्यु." , ४३ जुभो पादनोध ४. तेओ समन उपाध्यायना शिष्य दवा ते माटे शुओ ला 'शान पंचमी क्या' मा प्रशस्तिगत निसोक्त लोको:-- दोपाखुमोयकरो दोसासंगेण बनिभो भमओ। सिरिसजणउज्झाओ भउम्पर्षदुम्व भासरयो ॥ १०॥ ४९६ ॥ सीसेण तस्स कहिया दस वि कहाणा इमे इ पंचमिए । सूरिमहेसरएणं भवियाणं योहणटाए ॥१०,४९.। ४४ तुओ पादोंध. .४५ जुओ उपर्युक्त जे. प्र. पृ. १९२; उपर्युक्त से. सा.सं... ३३१; ली. मा. प्र. सू. पृ. १७६; उपर्युक्त ५.मा. प्र.सू.(अंग्रेजी प्रास्ताविक) पृ. ६३: printed in the introduction of मविस्सयतकहा (गा जो धी.नं.). १६ उपर्युक्त जे. प्र.पृ. १४३. ४. उपर्युक जै. सा. सं. इ. पू. ३३६. ४. उपर्युक्त जे प्र. पृ. २५०. ४९ उपर्युक ने. सा. सं. इ.पृ. ४३१. ५० उपर्युक्त जै. सा. से. इ. ४. ५१८: उपर्युक्त औ. म. पृ. १३५.'

मस्तावनां - - .. 5. छहा महेश्वरसूरि ते देवानंद गच्छना महेश्वरसूरि के जेओ संवत् १६३० मा थई गया.' सातमा महेश्वरसूरिनो उल्लेख टीबडीनी सूचीमां मळी आवे छे. 'तेमणे 'शब्द मेद प्रकाश रच्यो हतो जेनो लेखन संवत् वि. स. १६४४ लीबडी भंडारवाळी प्रतिमा नोंघेलो छे. नव पत्र के अने ३६६ लोक संस्कृतमा छे. आठमा महेश्वरसूरि संबंधेनी पोडीक विगत 'जैन ग्रंपायलि 'मां मळी आवे छ. तेओ वर्धमान सूरिना शिष्य हता अने १२३ गाथामा 'सिद्धांतोद्धार प्रकरण' 'रच्यु हतुं एवो उल्लेख तेमां छे. 'जैन साहिल्पना संक्षिप्त इतिहासमा एम जणाव्यं छे के सिद्धांत-विचार' अथवा 'सिद्धांतोद्वार' (पी. १,३३) विमलसरिना शिष्प चंद्रकीर्ति गणिए रच्यो हतो.५५ जैन ग्रंधावलि तो वीजा वे महेश्वरसूरिओ पण जणावे छ जेमांना एके लिंगभेद नाममाळा'" अने बीजाए ३००० श्लोक प्रमाण विश्वकोष' रच्यो हतो. आ रीते दश महेन्चरसूरिओ थया. अने अगीआरमा महेश्वरसूरि लीबडी भंडारनी सूचि प्रमाणे ए थया के जेमणे संस्कृतमा 'शम्द प्रमेद' नामनो २०० श्लोक प्रमाण ग्रंथ लख्यो. तेना सात पृष्ठ छे." आ अगीआर महेश्वरसूरिओ पैकी 'ज्ञानपंचमी कया 'ना लखनार महेश्वरसूरिए बीजो कोई प्रेथ लख्यो छे के नहिं ते तपासवाथी कया महेश्वरसूरि वेवडाणा छे तेनी खबर पडशे. 'पंचमी कथा 'ना खनार महेश्वरसूरिए पोताने मारे सजन उपाध्यायना पोते शिष्य' हता ते सिवाय कशूज प्रशस्तिमा जणाव्यु नथी. छतां पोते विक्रमीय अगीआरमी सदीना प्रथम दशका पहेलां थया हता ए तो आपणे आगळ जोई गया. एटले ज्यां गुरुमेद अने समयमेद स्पष्टपणे बतायवामां आव्यो हशे त्यां तो "पंचमी काहाना रचनार महेश्वरसूरि ते ते महेश्वरसूरियी जुदा एम बेधडकपणे कही शकाशे. आवश्यक सप्तति' उपर -टीका उखनार महेश्वरसूरि बादिदेव सूरिना शिष्य हता तेथी, 'काल. फाचार्य कथा' प्राकृतमां उखनार महेश्वरसूरि पल्लीवाल गच्छमां थई गया तेथी, 'विचार रसायन प्रकरण 'ना रचनार महेश्वरसूरि सं. १५७३ मा विद्यमान हता तेथी, देवानंद गच्छना महेश्वरसूरि गल्छीदे तथा सं. १६३० मा थई गया तेथी, सिद्धांतोद्धार प्रकरण 'ना रचनार महेश्वरसूरि वर्धमान- सूरिना शिष्य. हता सेयी, अने 'शब्द भेद प्रकाश, लिंगमेद नाम माळा, विश्वकोष, अने 'शब्द प्रमेंद' मा लखनार चारेप महेश्वरसूरिओ अर्वाचीन देखाय छ तेथी ए नवेय महेश्वरसूरिओ 'ज्ञान पंचमी' कथाना लेखक महेश्चरसूरि करतां भिन्न छ ए निर्विवाद छे. हवे रझा एक 'संयम मंजरी 'ना लखनार महेश्वरसरि जे प्रस्तुत: ज्ञानपंचमी कथा'ना लेखक महेश्वरसूरि होय एवी संभावना रहे छे. अपभंश भाषामा 'संयममंजरी' नामनो-प्रकरण ग्रन्थ लखनार महेश्वरसरिए ते ग्रंथमां पण पोताना समय वगेरे विपे को उल्लेख कर्यो नयी. पोताना 'हिस्टरी ओफ इन्डीअन लिटरेचर' भाग २ मा ५. उपर्युफ जे. सा. सं. इ. पू. ६०६. ५२ जुओ उपर्युक ली. भा. प्र. सू. पृ. १४.. ५३ जुओ उपर्युक जै. प्र. पृ. ३६. ५४ जुओ उपर्युक्त ज. सा. सं. इ. पृ. २७६... ५५ जुओ उपर्युफ जे. प्र. पृ. ३१२. ५६ जुओ उपर्युक्त जे. प्र. पृ. ३१३० ५७ जुओ उपर्युक ली..भा.प्र.स. १. १४०. ५८ जुओ५:५८९ नी सातमी पादनोध. नागपं. 7 । रचनार महेश्वर- नाणपंचमीकहाओ विन्टरनिदा 'संयममंजरी'मा लखनार महेश्वरसूरिने हेमहंसंसरिना शिष्यं मूल्यी मानीर्ने हेमचंद्रसूरिना समसामयिक अथवा १३०९ पहेलो तो अवश्य थयेला माने छे. कालभाचार्य कंधानकाना का महेश्वरसूरि अने संयममंजरीना महेधरतार बन्ने एक छे एम कल्पी, कालकाचार्य कथानक 'नी ताडपत्रीय प्रति इ. स. १३०९ मां लखायेली मळी आवेल छे ते उपरथी 'संयममंजरी ना रचनार महेश्चरसूरि १३०९ पहेला मोडामां मोडा थया होया जोइए एम गणी तेओ हेमहंससूरिना शिष्य छ एम आगळ कयुं तेम भूलथी मानी तेमने हेमचंद्रसूरिना समसामयिक बनावे छे. आ आखी विचारसरणि भूल भरेली देखाय छः पहेला तो ए के 'कालकाचार्य कथानक'ना रचनार महेश्वरसूरि तेज :संयममंजरी'ना, सूरि, में आगळ मा{ तेम, मानवाचें खास काई कारण नथी. ते उपरांत, . महेश्वरसूरि हेमहंससूरिना शिष्य हता ए खोटुं छे कारण के उटटुं हेमहंससूरि (पूर्णचंद्रसूरि शिष्य )ना शिष्ये 'संयममंजरी'. नामना प्रकरण अन्य उपर प्राकृत - संस्कृत कयाओधी अलंकृत विस्तीर्ण व्याख्या रची प्रकरणकार तरफनो पोतानो आदरभाव व्यक्त कर्यो छे. एटले पूर्णचंद्रसूरि शिष्य हेमहंससूरि शिष्य तो घृत्तिकार थया; नहि के प्रकरणकार; अलबत्त, पोलानी ए व्याख्यामा व्याख्याकार हेमहंससरि शिष्य पण प्रकरणकार महेश्वरसूरि संबंधे कशुंज लखता नथी. महेश्वरसूरि 'संयममंजरी'ना रचनार हता ए प्रण कदाच व्याख्याकार जाणता नोता कारण के महेश्वरसूरि शब्द प्रयोगने बदले तेओ प्रकरणकार कहीने ज ओळखावे छे. आ हेमहंससूरि शिष्य ते कदाच हेमसमुद्र होय." पूर्णचंद्रसूरि-हेमहंससूरि-हेमसमुद्रसूरि नागोरी सपा- गच्छना हता के चंद्रगच्छना हता ते विषे मतभेद छे." आ 'संयममंजरी'नी त्रण ताडपत्रीय प्रतिओ पाटण भंटारमा छे. जेसलमेरना धृहद्भडारमा पण एक ताडपत्रीय प्रति छे. अने ठींबडी भंडारमां पण एक हस्तलिखित प्रति छे." भाषा अपभ्रंश के अने कुल गापा ३५ छे. तेना उपर विस्तीर्ण व्याख्या पूर्णचंद्रसूरि शिष्य हेमहंससूरिना शिष्ये लखेली छे. ओं ग्रंथ मुद्रित थयेल छे." 'संयममंजरी 'ना रचनार महेश्वरसूरि अगीआरमी सदी (विक्रमीय) मां पई गया" तेथी 'ज्ञानपंचमी कथा 'ना लेखक महेश्वरसूरि अने आ महेश्वरसूरि एक होय एम संभव छ. 'नाणपंचमी' अने 'भविस्सयत्त' कहा अहिंआ महेश्वरसूरि रचित 'नाणपंचमी कहा' अने धनपाल रचित 'भविस्सयत्त कहा'नो-ए वे ज्ञानवें माहात्म्य वर्णवनारी जैन कपाओ जेमांनी पहेली प्राकृत भापामां अने चीजी अपभ्रंश भाषामा रचाएली छे तुलनात्मक परिचय आपवानो मारो उद्देश छे. नागपंचमी कहा'नें प्रथम जयसेन आख्यान अने अंतिम भविष्यदत्त आख्यान दरेक पांचसो पांचसो गाथामा लखायेला छे. बाकीनां आठ आख्यानो सवासो सवासों गाथामा पूरा करी देवामां आव्यां छे. आ समप्र कयानू मुख्य ध्येय ज्ञानपंचमी व्रतनुं माहात्म्य समजाववान छे. ए व्रत कोण अने क्यारे ग्रहण करी शके, तेमज एने ग्रहण करवानो शो विधि छे तथा तेना उजम- जानी रीत अन तेनुं हुं फळ छे ए वगेरे तमाम हकीकत महेश्वरसूरिए प्रवाहबद्ध अने हृदयंगम प्रथर्मा सम- ५९ जुओ उपर्युक जै. सा. सं. इ. पृ. ५८५. ६. जुओ उपर्युक्त पुस्तक्नु उपर्युक्त इ. तथा उपर्युक्त प. भा.प्र.सू.. ११३. - १जुओ उपर्युक्त प. भा. प्र. सू. पृ. ६८, १६२ तथा १९३. ६२ जुओ उपर्युक्त जे. मा. प्र. सू. पृ. ३८. ६३ जुओ उपर्युक्त ली. भा.प्र.सू.पू. १७६. ६४ जुओ गा. ओ. सी.नं.२.. ६५डओ उपर्युक्त जे. सा. सं. इ. पृ. ३३१. त .

प्रस्तावना जावी छे. ज्ञानपंचमीव्रतर्नु माहाग्य आम तो सौ कोई समजे छे परंतुःसौभाग्य, सुकुलजन्म, व्याधिविमोक्ष अने छेवटे मोक्ष जेवा फळं ज्ञानपंचमी व्रतने यथाविधि करवाधी प्राप्त थाय छे ए वात जुदा जुदा पात्रो द्वारा संचोट अने मात्रबाही शैलिथी समजावनार एवो आज पर्यंत उपलब्ध कोई प्राचीन ग्रन्यरत होय तो ते आज छे एम मारुं मानवू छे. आपणे आगळ जोई गया तेम ज्ञानपंचमी व्रतना सर्वसाधारण अत्युत्तम फळने धर्णवती भविष्यदत्त कथा', 'सौभाग्यपंचमी कया', 'पंचमी कथा' वगेरे घणी घणी कयाओ;संस्कृतमां, अपभ्रंशमां, अने जूनी गूजरातीमा रचायेली मळी आवे छे, परंतु ए वधायी वधी : वावतानां चडीआती अने ९ वधापी प्राचीन आ कया छे ए. वातं निःसंशय छे एमं आपणे. आगळ जोई गयाः, :, 5 वळी आपणे आगळ जोई गया तेम धर्कटवंशीय वणिक् धनपाळ कविए 'भविष्यदत्त कयो' नामनी एक कथा वावीस संधिमा अपभ्रंश भाषामां श्रुतपंचमी (ज्ञानपंचमी) व्रतना प्रभावने वर्णववाना हेतुथीं टखी छे." तेना पितार्नु नाम 'माएसर' अने मातार्नु नाम 'धणसिरि' हतुं. धनपाळ फयि दिगंबर देखाय छे. कयानू अपरनाम 'सुयपंचमी कहा ('सियपंचमी कहा' पद पण मळी आवे छे, छतां 'सुपपंचमी कहा! ९ पधारे ठीक छे) ए श्वेतांवर आम्नाय प्रचलित ज्ञानपंचमी शब्द माटेनो दिगंबर आम्नाय योजित पारिभाषिक शब्द छे..ते तथा : भझिवि जेण दियंवरि लाइट पद प्रयोग, दिगंबर संप्रदाय खाय- शीत क्षुल्लक शन्दनो उपयोग," अने अच्युत वर्गनो सोठमा स्वर्ग तरीकेनो निर्देश"-आ बधी वामतो धनपाळ कवि दिगंबरमतानुयायी हतो ए मान्यता तरफ आपणने लई जाय छे. धर्कट वंश दिगंबरोनो हतो एम डॉ. याकोबी आधुपर्वत उपर आवेला देलवाडा मंदिरस्थ, इ० स० १२३०ना तेजपालना शिलालेख संबंधी दलीलो आपी सावीत करे छे" ज्यारे धर्कट वंशमांची उपकेश-उकेश-ओसवालोनी शाखा नीकळी हती ए वात आपणने ए वंश श्वेतांबरोनो हतो ए अभिप्राय तरफ घसडी जाय छे. कदाच एम पण होय के ए वंश धनपाळना समये दिगंबरोनो होय अने पाठळयी गमे ते कोई कारणे श्वेतांबरोनो थयो होय. गमे में होप पंण आम्यंतरिक प्रमाण द्वारा ए बात निर्विवाद छे के घनपाळ दिगंबरमतावलंबी हतो. आ धनशळपाइअलच्छीनाममालाकार धनपाल करतां जूदो छ ए बात तो पाइअलच्छीनाममालाकारनो पिता सर्वदेव हतो र कारणे सुस्पष्ट छ एम आपणे जोई गया. : समरादित्यकया' अने 'भविष्यदत्तकथा' यच्चे निदानसाम्य छे (जुओ, वीसमी संधि) ९ दलीलनो आश्रय लई धनपाळ हरिभद्रसूरिनो तरतनो अनुगामी होय एम डॉ. याकोबी सिद्ध करे छे." हरिमन्दसूरि इ० सनी नवमी शताब्दिना उत्तरार्धमा (मुनि जिनविजयजीना मते इ० स० ७०५थी इ० स०:५७५) थया होत्रा जोइए एम डॉ. याकोबी माने छे. ए हिसावे धनपाळ कवि वहेलामा वहेलो ६६ आ कथा याकोयीए जर्मनीमा इ. स. १९१८ मा संपादित करी यहार पाही भने सार बाद गा. ओ. सी.माँ नं १०, स्व. दलाले भने प्रो. गुणेए प्रस्तावना, टिप्पणी अने शब्दकोश सहित इ. स. १९१३ मा यहार पाडी. ६. जुओ गा. ओ. सी. प्रकाशित 'भविष्यदत्त कथा'नी प्रस्तावनार्नु प..१. ६८ जुओ उपर्युक्त पुस्तकनी पांचमी संधि, वीसमुं कडवक, त्रीनी पंक्ति, ६९ जुओ उपर्युक्त पुस्तक, १५,७ तथा १८; १. ७. जुओं उपर्युक्त पुस्तक, २०, ९. :५१ जुओ याकोबी संपादित 'भविष्यदा कया', प्रस्तावना, पृ. ६. ७२ जुओ उपर्युक्त प. मा. प्र. सू. भाग. १, पृ. २३९ तथा ४२५. जुभो उपर्युक्त यात्री संपादित 'भविष्यदत्त कया' नी प्रस्तावनां पृष्ठ ६. जुओ मुनि जिनविजयनी संपादित 'जैन साहित्य संशोधक-पु. १. अंक. १ मी "हरिमारिका समय निर्णय सीपक लेख.

. .. नाणपंचमीकहाओ ३० स०नी दशमी शताब्दिमा ययो होवो जोइए एम डॉ. याकोपी धारे छे. दलाल-गुणे संपादित 'मविस्सयत्तकहा' नी प्रस्तावनामा डॉ. गुणे कहे छ के धनपाल प्रयुक्त अपभ्रंश हेमचंद्र उदाहत अपभ्रंश करतां, रूपवैविध्य अने नियमशैथिल्यने कारणे प्राचीन देखाय छै. जे समये अपभ्रंश भाषा बोलाती बंध नहि थई होय ते वखते धनपाळे भविष्यदत्त कया' लखी होवी जोइए. धनपाठना समयमा बोलाती अपभ्रंश मापाने हेमचंद्र उदाहत.अपभ्रंशनुं स्वरूप पामता ओछामा ओछी चे सदी लागी हशे एम कल्पी डॉ. गुणे धनपाळने हेमचंद्र करता वे सदी वहेलो एटले के इ० स० नी दशमी सदीमा मुके छे." डॉ. याकोबीए धनपाळ कविनो वहेलामा वहेलो समय इ० सनी दसमी सदीनो स्थिर कर्यो छे रोमा, अने डॉ. गुणेर-जो के बीजी दलील द्वारा--नियत करेला धनपाळ कविना तेना तेज समयमां, मारे लगभग एकयो सवा सदीनो उमेरो करवानो छे अर्थात् स्वतंत्र दलील योजी धनपाळ कविने अगीआरमी सदीना लगभग अन्तभागमा मुकवानो आ लेखमा मारो आशय छे. ते खतंत्र दलील आ छे. महेश्वरसूरि रचित 'नागपंचमी कहा' यांच्या पछी अनें खास करीने ते कथानुं छेल्लु अने दसमुं आख्यान के जेनुं नाम भविष्यदत आख्यान छे ते यांच्या पछी तेम ज सेने धनपाळ कवि रचित 'भविस्सयस कहा' साधे वराबर सरखाव्या बाद, मारो एवो दृढ अभिप्राय थयो छे के धनपाल कविए पोतानी कयानुं वस्तु महेश्वरसूरि रचित 'नाणपंचमी कहाँ'तर्गत दसमा अने ऐसा भविष्य दच आख्यानमांधी लीधुं छे. कळानी दृष्टिए धनपाळे वर्णनविस्तार 'जरूर को छ पण वस्तुमौलिक्तानो यश तो महेश्वरसूरिने फाळे ज जाय छे. भविष्यदत आख्यान नो अने धनपाळ रचित 'भविस्सयत्त कहा'नो सारांश में नीचे प्रमाणे आप्यो छे. अने त्यार बाद ए बन्ने बच्चेना समान भने असमान तत्वोने तपासी धनपाळ कविने में महेश्वरसूरिना उत्तरकालीन तरीके एटले के इ०स०नी अगीयारमी सदीना प्रान्त 'मागमा मुकेल छे. कारण के महेश्वरसूरि रचित 'नागपंचमी कहानी प्राचीनमा प्राचीन उपलब्ध ताडपत्रीय प्रतिनो लेखन संवत् इ० स० १०५३ (वि० सं० ११०९) होवानं मालुम पड्यु छे ते आपणे जोई गया. मा उपरथी महेश्वरसूरिनो कार्यकाळ दसमी सदीनी छेल्ली पच्चीसी अने अगीआरमी सदीनी प्रथम पच्चीसीनो ठरे. अने एटले एमनी अने धनपाळनी यच्चे पचास वर्षतुं अंतर कल्पीए तो मापणे आगळ जोई गया तेम, धनपाळनो कार्यकाळ अगीआरमी सदीनो प्रान्तमाग अथवा बारमी सदीनो मारंभकाळ सिद्ध, पाय. भविष्यदत्त आख्याननो सारांश. दक्षिण भरतखंडने विषे कुरु नामनो देश हतो. तेमां गजपुर नामर्नु एक सुंदर शहेर हतं. ९ नगरमा कौरववंशीय भूपाळ नामनो राजा राज्य करतो हतो. त्यां धनपति नामनो एक वैभवशाळी वणिक् रहेतो हतो. तेने कमलश्री नामनी श्री जेवी एक पनी हती. समय जतां तेने भविष्यदच नामना एक पुत्ररतनी प्राप्ति यई (गाया १-२५). समाधिगुप्त नामना मुनियरेन्द्र तरफ गतजन्ममा बतावेली दुगंछाथी धनपतिने कमलनी तरफ अभाव उत्पन्न पयो अने तेने तेना पीयेर काढी मूकी. भविष्यदत्त पण मावा पासे गयो. तेने जोई माता कमलश्री बोली के 'पुत्र! तारे तारा पिताने छोडीने अहिं आवq जोईतुं न हतुं.' मविष्यदत्ते प्रत्युत्तर आप्यो के माता! आयु वचन बोलवू तने योग्य नयी' कारण के 'जगणी विरहे जम्हा जणओ खलु पित्तिओ होई' (दसk आख्यान, गाथा ३८). ५ शहेरमा परदत्त नामे एक माणस रहेतो हतो ७५ शुओ उपर्युक दलाल-गुणे संपादित 'भविभ्यरत कथा' मी प्रतापना, ०४.

5 प्रस्तावना जेने मनोरमा नामनी बीपी रूपलावण्यमयी सहपा नामनी पुत्री हती जेनो हाय धनपतिए माग्यो एटले तेने घनपतिः साथे परणाववामां आवी. आ वीनी वारनी पलियी धनपतिने बंधुदत्त नामे पुत्र धयों. आ मंधुदत्तने तेना मित्रों एकदा कहे छे:- "पुम्वमियदग्याहं जो भुंजद महिलियं च घरमज्थे । सो परिसनामधारी कह नवि लजेह लोयमि" ॥ १०॥५॥ ए उपरथी तेना तमाम मित्रोनी इच्छानुसार बंधुदत्ते धनोपार्जन माटे सुवर्णभूमि जया विचार कों (गाथा २६-५०), भविष्यदत्ते पण बंधुदत्त साथे जया निधय कॉ. पांचसो माणसोना सार्थ साथे तेओ तो जवा उपघ्या. वेपारीओ जवा उपड्या ते पहेला बंधुदत्तनी माता सरूपाए बंधुदत्तने कयुं 'पुत्र तुं एवं करजे के यी भविष्यदत्त पाछो न आवे' ('तह पुत्त ! करेज तुमं भविस्सदत्तो जह न एई'-१०१५८). सार्थ तो चाल्यो. रस्तामा मयणाय दीव' आव्यो त्सां आगळ सौ उत्तरी फळ फूलादिक ग्रहण करवा लाग्या. बंधुदत्ते ज्यारे जोयुं के भविष्यदत्त नथी सारे सार्थने उपडवानी आता आपी दीधी. विवराभिमुख पुराणी सोपानपंक्ति, ए द्वीपमा एकला रही गयेठ भविष्यदत्ते देखी. ते उपरथी ते तो उपर व्हडीने जुए है तो एक नगर (जे.द्वीपतिलक होवा संभव छे) तेणे देख्यु (गाथा ५१-७५). ते नगरमां चंद्रप्रभ.जिनन देवालय पण तेणे.देल्यु. चंद्रप्रभ जिनेश्वरनी भविष्यदत्ते स्तुति-स्तवना करी. बराबर आ वखते, पूर्व विदेहनी अंदर यशोधर केवलिनो कैवल्यमहिमा करी, भविष्यदत्तनो भावि वृत्तांत पूली, भविष्यदत्सना पूर्व नेहने लईने अच्युत कल्पना देवताए चंद्रप्रभ जिनालयमा दिव्याक्षर पंक्तियो लखी:- "एत्तो पंचमगेहे बहुविहरयणेहिं भूसियदुवारे। कला भविस्सरूवा मरछह वररूवसंजुसा ।। १०९१ ॥ वीए होही भत्ता भविस्सदचो ति मत्यि संदेहो। धणवणो घरिणीए कमलसिरीए सुभो सुहओ ॥ १०१९२॥" ९ उपर्युक्त पंक्तिओ यांची भविष्यदत्तने घj आचर्य थयु. अने ते तो ते कन्यानी शोधमा चाल्यो. तेनुं नाम लई तेने बारणेधी बोलावी. कन्याए हर्प अने भयथी द्वार उघाडी तेने आसन आप्यु. भविष्यदरे ते युयान कन्याने जोई ते दिवसने धन्य गण्यो (गाथा ७६-१००). क्षेत्रदेवताए ते बनेना पाणिग्रहणनी संमति आपी. वन्नेए खाधु अने सुखदुःखनी वातो करता हता, तेत्रामा अशनिवेग नामनो अमुर आवी पहोंच्यो. परंतु भविष्यदत्त अने ए असुर बन्ने पूर्वभवना मित्रो होवाने कारण असुरे तो उपता धारण करवाने बदले मित्रकृत्य कयु अने विविपूर्वक बनेने परणाव्या. वने खाय-पीए छे अने विषयसुख भोगवे छे. एवामा एकदा भविष्यदत्तना पूछयार्थी भविष्यांनुरूपा पोतानो पूर्ववृत्तात कहेवा लागी. द्वीपतिटक नामर्नु पूर्व एक नगर हतुं. तेनो यशोधर नामे राजा हतो. भवदत्त मारो पिता भने नागसेना मारी माता हती. सहसा देवोए राजा अने प्रजा बनेने, मने एकलीने अहिं मुकी, समुद्रमा फेंकी दीघा, आ वृत्तांत तेणे करो. बने आनंदमां दियसो पसार करवा लाग्या. बाजु कमलश्रीए पुत्रविरहयी शोकवादी बनी सुनता नामनी आर्या पासे पोतार्नु दुःख कही हेयु हलवू फयु. ए दुःपना प्रतिकार रूपे. ते श्रमणीए कमलश्रीने ज्ञानपंचमीनू प्रत करवा कयुं 'गिण्हावइ पंच- मियं पत्निचा तीइ फलभायं १०१११८॥ (गाथा १०१-१२५), भविष्यदत्तने हवे मातापिता सांभरे छे. अने तेथी ते गजपुर जवानो विचार सेवी रहो रे. तेयामा बंधुदत सार्य समेत - या आधी पाप्यो. माईने गां सी 'त सोमरी , .

-- नाणपंचमीकहाओ खिन नहि थयानी सलाह भविष्यदत्त आपे छे. बन्नेए गजपुर जवा विचार कर्यो: आ:खते पण भकि. प्यदत्तने छळकपटथी एकलो मूकी अने भविष्यानुरूपाने साधे रई ते चाटतो थयो ( गाथा १२६-१५०): पहेली वखत करता आ वखतनुं दुःख कान्ताना विरहने लई तेने विशेष असैह्य लायु.. चंद्रप्रम जिनालयमा भविष्यदत्त पाछो गयो अने दुःख भूलवा प्रयत्न कर्यो. आ तरफ भविष्यानुरूपाए पोतानी चारित्र्यरक्षा करवानो पाको विचार कर्यो. अने आ जन्ममा कान्त साथे मारो मेलाप नहि चाय तो ई जीवनपर्यंत आहार नहि लउं एयो संकल्प कर्यो. "ज मह तेण सम मेलावो मस्थि एघ सम्मम्मि। सा भुंजामि न सययं माहारं जावजीवं पि"111५७॥ बंधुदत्त घरे पहोंच्यो. राजाने योग्य भेट यगेरे मोकलावी अने लोको अंदरोअंदर कहेवा लाग्या के धनपति भाग्यशाली छे के तेनो पुत्र आटलं यधुं धन यमाईने लाग्यो. सार्थ आव्यो एवा समाचार सांभळी कमळश्री पण पोताना पुत्रनो वृत्तांत मेळ्यया गई; पण कशा समाचार नहि मठवाथी, रोती फारी, सुनता पासे आश्वासन मेळयवाना हेतुथी गई (गाथा १५१ - १७५). सुत्रता कामलनीने कहे छे के जे अवधि यही छे ते हजु क्या पूरी थई छ । माटे तुं शोर न कर. बंधुदत्ते कयुं के ते तो लोभनो मार्यों रनदीप गयो छे पण उचाट पीकर करया जेवू कशु नयी कारण के ते पाछो तो आवशे ज. मणिभद्र नामनो यक्ष पोताना मालिकनी आशा संभारी द्वीपतिलका चंद्रप्रम जिनालयमा आव्यो. मणिभद्र यक्षना पूछवाथी पोतानो तमाम वृत्तांत भविष्यदत्ते कही संभाव्यो. मात साथै तेनो संयोग पोते करायी देशे एम मणिभद्र यक्षे तेने कह्यु. भविष्यदत्त ते उपरयी कहे छ "उपकार करवा समर्थ होय तेने अथवा सांभळीने जे दुःखी थाय तेने दुःख कहे, जोईए. बीजाने कहेवाथी शुं " "जो उचयारसमस्यो दुक्खं तस्सेघ होइ कहणीपं । जो वा सोउं दुहिओ अन्नस्स न किंपि कहिएण" | 2011८८॥ - मणिभद्र पाठो प्रत्युत्तर आपे छे के विशेष बोलयाथी शुं लाभ, कार्य विनानुं वचन, धर्मविनाने मनुष्यजन्म, निरपत्य करन-ए गेय लोकमा लायक वस्तु नधी. "वयणं कजविहूर्ण धम्मविहूर्ण च मागुम जम्मं । निरव च कलत्तं तिधिचि लोए ण अग्धति" ॥ १०11९१ ॥ भविष्यदत्तने यक्ष घरे पहोचाडे छे. माता कमलश्रीए बंधुदत्त ने कन्या लाव्यो हतो तेनो वृत्तांत भविष्यदत्तने करो अने आजपी पांचमे दिवसे बंधुदत्त अने तेनो लग्नसमारंभ बानो छे ते पण का कन्याना चारिध्यवर्णनयी भविष्यदत्तने संतोप थयो (गाथा १७६-२००). . भूपाल राजा पासे जई भविष्यदत्ते भेट-- नजराणा वगेरे धो. राजा बहु संतुष्ट थयो. बंधुदत्तन लग्नमा जवानी माता कमलश्रीए भविष्य पासे संमति मागी. कन्या पोतानो देह तजी देशे एम धारी भविष्टे पोतानी नाममुद्रा लई जईने तेने आपवी एम माताने क. त्यांसुधी पोते अप्रकट रह्यो. वरांबर लगने दिवसे भविष्यदत्ते भूपाल राजा पासे जई कडं के धनपति वगैरेने बोलायो कारण के बंधुदत्त साये तेने मोटो विवाद करयो छे. आ कारण बहु प्रतीतिजनक नधी लागतुं. 'विवाद शामाटे ! अने एमां बंधुदत्तनं शुं काम ? ज्यारे भविस्सयत्त कहा'मां बंधुदत्ते परणवा धारेल कन्याना संबंधमा पोताने बांधो छे एम.भविष्य ज़णावे छे. अने ए कारण काइक बधारे पुष्ट लागे छे. आ रीते पण भविस्सयत्त कहा'एना शैथिल्यामावने कारणे पापी सखाणी होय. राजाए अधाने बोलाव्या अने श्या भविष्यदक्स के जे अस्यारसुधी ज्ञात तो तेने .

प्रतापना जोई बंधुदत्त खसीयाणो पड़ी गयो. राजाए धनपति वगैरेने केद कर्या. भविष्यानुरूपा भविष्यने सोंपी. तेनुं रूप जोई सौ आश्चर्यचकित थई गया. राजाए पण अधु राज्य अने पोतानी सुतारा नामनी पुत्री भवि- प्यने आपी. मातानी इच्छाथी पिता, अपर माता अने बंधुने केदमांयी भविष्ये छोडाव्या अने हाथी उपर वेसाडी घेर मोकल्या.( गाथा २०१-२२५)... बन्ने पनी साथै आनंद करतो भविष्यना दिवसो एकदम बहेवा लाग्या. भविष्यानुरूपाए गर्भ धारण कर्यो अने तेने चंद्रप्रभ जिनालयमा जई चंद्रप्रभ खामीनी पूजा करवानो दोहद थयो. आ सांभळी विमनस्क पयेलो भविष्य विचार करी रह्यो हतो तेवामा एक दिव्य विमान (जेने मनोवेग विद्याधरे मोकल्यु हतुं) भाव्यु: तेमां बने 'भार्या साथें भविष्य उपट्यो. पमसरोवरमां न्हाई, चंद्रप्रम स्वामीनी पंचवर्णी कूलोथी पूजा की नगर जोवा गया. जोईने पाछा आव्या ते वारे तेमणे वे साधुओने जिनभवनमा बैठेला जोया. तेमांथी एक के जेमनुं नाम जयानंद हतुं अने जे फैवल्यसंपन्न हता तेमने मनोवेग विद्याधरना आगमननु कारण वगेरे भविष्यदत्ते पूछयु. ते उपरथी जयानंद केवलिए निम्नोक्त सर्व वृत्तांत कहेवार्नु शरू क्यु (गाया २२६-२५०). पूर्वे कापिल्यपुर नामे नगर हतुं. त्या नंद नामे एक राजा राज्य करतो हतो. तेने वासय नामे . एका पुरोहित, हतो जेने सुकेशी नामनी एक मनोहर स्त्री हती, ते बन्नेने सुवक्र अने दुर्वक्र नामनां वे दीकरां तथा त्रिवेदी नामनी एक पुत्री हती जेना पतिर्नु नाम अग्निमित्र हतु. भेट, नजराणा, नवीन वस्तुओ इत्यादि मोकल्यामां नंदराजा आ अग्निमित्रनो उपयोग करतो हतो. एकदा मेट, नजराणा वगेरे पापी तेने सिंहल, द्वीपना राजा कने नंदराजाए मोकल्यो. सिंहलद्वीपना राजाए तेनुं बहुमान करी सामी मेट, नजराणा बगेरे आपी. तेने विदाय को. रस्तामा तेणे वधुं उडायी भायें. तेने पाछा आवतां वार लागी जोई राजाने विचार थाय छे. पण याट लांबी छे एम मानी मन मनावे छे. नंद राजाने एक मुगुप्तमंत्र नामनो मंत्री हतो. क्योतिष्मा ते पारंगत हतो. तेने अने सुबकने एक बखत विवाद थयो हतो. जे वीजाए पहेलाने हरायो हतो तेथी पहेलो वीजाना रिदो जोया करतो हतो. परिचारकवर्गे राजाने उस्तयों तेथी ते वधारे को गविष्ट पयो, ते दरम्यान अमिमित्र आयी पहोंच्यो अने पाठा वळता रस्तामा तेने चोर लोकोए लूट्यो एम तेणे कर्यु तेपी तो बळी राजा धणो ज रोषाविष्ट ययो. कारण के चारवर्गे तेने वची हकीकतथी मालूम करी दीधो हतो, राजा कहे छे ."चे आंखवाय माणस जरूर कुशळ माणसथी छतराय पण राजा तो हजार आँख वाळो छे एटले एने कोण छेतरे" "दोनमणो.चिमा जणेण कुसलेग मरिय संदेहो। नरवर पुण सहसक्सी कह वीरह वंचिउँ मण" 0 ०२१८॥ । वासयप्रमुख सर्व लोको आ वृत्तांत जाणी मागी छुट्या. मुकेशीए देशपिरति ग्रहण कई अने मरीने रविप्रभ नामनो देवता थयो. त्यांची घ्यवीने तारी श्री भविष्यांनुरूपाना गर्ममा ते आव्यो छे. सुवक्र पण मरीने देव थयो. त्यांची व्यवीने मनोवेग नामनो विद्याधर ययोः जातिस्मरणशानयी बघी हकीकत जाणी माताना प्रकृष्ट प्रेमने यश थई ते तने मदद करवा आल्यो हतो. कारण के तारी स्त्रीना गर्ममा तेनी माता मुकेशीनो जीव छे. दुर्वक मरीने अमरगिरि उपर महा भयंकर अजगर थयो. अग्निमित्र अनुक्रमे मरीने मगिमद.पेक्ष पपो अने त्रिवेदी अप्रमहिपी यई (गाथा २५१-२७५). पछी मविध्यदत्त बन्ने भार्या सहित हस्तिनापुर (गजपुर) पालो आयो. काळे करी भविष्यानुरूपाए एक पुत्रने प्रसय आयो जेन नाम मप्रभ रासवामां आव्यु. लोको आ पुत्रोत्सवने अनेक प्रकारे उजवे छे. कापि महेबरसूरि कहें है:- - . .

:- नाणपंचमीकहाओ "वसं न गेय अइरम्मं तह ये गंधमाईये। हरइ मणं च मुणीणं किं पुण इहई सरागाणा 1.१०।२९५ ॥ परजुवइविकसि एणं गंधम्वेणं च एण्य लोमि । जस्स न हीरइ हिययं सो पसुओ महव पुण देवो" ॥ १.१९९४ ॥ आ घखते वे मुनिधृपभो आवी पहोंच्या, जेनी जाण उपवन संरक्षकोए राजा भविष्यदचने करी. राजा यांदवा गयो (गाथा २७६-३००). ते वेमांधी ज्ञानातिशये युक्त एवा विमलयुद्धि नामना साधुने राजाए सत्पाद अने अस त्याद समजायचा विनति करी. राजा शंका करे छ " परलोकवासीनो अभाव छे तो परलोक पण न ज होयो जोईर, अने तो पछी दानादि करवानो अर्थ " "परलोको अभावा एवं नियमेण नस्थि परलोओ। तम्हा दाणाईयं सम्वं पि निरस्थय घे" ॥ १०३०८॥ विमलबुद्धिए राजानी कुशंका दूर करी (गाथा ३०१-३२५). - राजा भविष्यदत्त पोतार्नु पूर्व तथा भावी घृत्तांत कहेवार्नु मुनिने कहे छ जे उपरथी मुनि निनोक्त प्रकारे कहे छे:- जंबुद्वीपमा अरिपुर नामे एक नगर, हतुं. त्या प्रभंजन नामनो राजा राज्य करतो हतो. वनसेन नामनों तेने मंत्री हतो अने तेने श्रीकांता नामनी भार्या हती. तेमने कीर्तिसेना नामनी एक पुत्री थई, तेज'गामा एक विख्यात अने धनाढ्य शेठीओ रहेतो हतो जेनु नाम धनदत्त हतं. तेने नंदिभदा नामनी स्त्रीयी धनमित्रं नामनो पुत्र हतो. वळी त्या एक चीजो श्रेष्ठी पण रहेतो हतो जेनुं नाम नंदिदत्त हतुं. तेने भद्रा खीपी नंदिमित्र नामनो एक पुत्र थयो हतो. शहेरमा समाधिगुप्त नामना मुनिवर वर्षाऋतुर्मा आचरवा लायक गुप्तवास सेवी रहा हता. ते ज सनिवेशमा कौशिक नामनो एक बाल तपखी पण रहेतो हतो जे समाधिगुप्तनी ईर्ष्या कर्या करतो हतो. तेथी मरीने ते अशनिवेग नामनो राक्षस बन्यो. वनसेन मंत्री मरीने पूजादिना प्रभाययों पतिलकमा (भत्रदत्त नामधारी) राजारूपे अवतयों (गाथा ३२६-३५०). धनदत्त, धनमित्र वगेरे साधुपूजादियी शुभकर्मनु उपार्जन करें छे ज्यारे मलिन साधुनी दीलना, दुगंछा वगैरे करवायी धनदत्तनी नंदिभद्रा भार्या अशुभ कर्म उपार्ज है. पिताए काढी मुकेल कीर्तिसेना मंदिभदा साथै मैत्री करें छे. नंदिभद्राए पंचमीव्रत ग्रहण करी तेनु उजम' वगैरे कयु. कीर्चिसेना मरीने द्वीपतिलकमा भवदत्तने त्यां तेनी स्त्री नागसेनाथी भविष्यानुरूपारूपे अवतरी. द्वीपतिलकना राजाने अशनि. नेगे समुद्रमा नाखी दीधो. नंदिभद्र मरीने वैमानिक देवता थई. नंदिमित्र मरीने अच्युत कल्पनो इंद पयो. धनदस मरीने धनपति तारो पिता थयो. धनदत्तनी भार्या (नंदिभद्रा) कमलश्रीरूपे अवतरी. पंचमी व्रत घरी मरण पामेस धनुमित्र मरीने तुं भविष्यदत्त ययो. आधी भविष्यदत्तने वैराग्य भाग्यो अने ज्येष्ठ पुत्रने रांम्पपाट सोंपी तेणे दीक्षा लीची (गापा ३५१-३७५). कमलश्री अने चीजाए पण दीक्षा लीघी. दीक्षा यथाविधि नियमपूर्वक पाठी भविष्यदस मरीने सासमा देवलोकमो हेमांगद नामधारी सुरमयर थयो. फमलश्री मरीने प्रभाचूड देवता तरीके भने भविष्यानुरूपा मरीने रसबूड तरीके अवतो. अणेय देवताओ सातमा कल्पमा खूब आनंद करे छे (गाथा ३७६-४००). नील निपधना मध्यभागमा, मेरुनी ः अने लपण समुदनी पश्चिमे, सोळ विजययुक्त: पूर्व विदेह आवेळ शे. तेमां गंधादती नामनु संदर.अने विख्यात एक विजय छे. तेमां गंधर्वपुर नामन एक नगर होई गंधर्वसेन नामनो तेनो राजा हतो. गांधारी नामनी तेने एक स्त्री हती. ए सीने पेटे प्रभार नामनो देव प्रस्तावना ध्यवीने पुत्ररूपे अवतो जेनु नाम वसुंधर राखबामां आव्यु. तेने सुमति साथे परणावयामां आव्यो. हेमांगद तथा रतचूड बन्ने ययासमय मरीने आ क्नेना पुत्ररूपे जन्म्या. तेमनां नाम अनुक्रमे श्रीवर्धन अने नंदिवर्धन राखवामां आन्या. वसुंधरने राज्य गादी उपर वेसाडी गंधर्वसेने दीक्षा ग्रहण करी ( गाथा ४०१-४२५). आकाशमां शरदभने एकदम यातथी विखराई जतुं जोई सर्व वस्तुना क्षणभंगुर स्वभावधी खिन थई वसुंधर वैराग्य पाम्यो अने पुत्र श्रीवर्धनने अभिषिक्त करी सिंहासनारूढ बनावी पोते प्रत्रज्या धारण करी. अने अनुक्रमे एवा स्थानने प्राप्त कयु के ज्यां दुःखनो आत्यंतिक अभाव छ (गाथा ४२६-४५०). लघुभ्राता नंदिवर्धननी अभ्यर्थनाथी, श्रीवर्धन तेनी साथै विश्वपरिभ्रमण माटे नोकळ्यो. अने तेमने रतशेखर नामना मुनिवृषभ वृक्ष नीचे बैठेला मळ्या. श्रीवर्धने तेमने लोकमान, लोकमेद अने लोकस्थिति विपे प्रश्नो पूच्या जेनो शास्त्रोक्त जबाब रतशेखर मुनिए आप्यो. ते उपरांत बनेए पोताना पूर्वभववृत्तांतो फवानी विनति पण करी; जे उपरथी मुनिश्रीए तमाम हकीकत तेमने कही संमळावी. जातिस्मरणथी वैराग्य पामी बन्नेए पोताने दीक्षा आपवानो आग्रह कर्यो पण हजु दीक्षाने छ मासनी वार छे माटे त्यांसुधी भोग भोगवो अने सारवाद दीक्षा आपवामां आवशे एम मुनिए तेमने कामु (गाया ४५१-४७५). प्यार बाद तेओ पोताना नगरमा त्यांची पाटा गया. अने छ मास बाद तेज मुनि पासे दीक्षा लई, दीक्षा यथार्थ पाळी, तप करी, मोक्षे गया. अने आ रीते आ भविष्यदत्त आल्यान नामर्नु दस, आख्यान समाप्त थयु (गाथा ४७६-५००). 'भविस्सयत्त कहानो सारांश जिनने नमस्कार करी 'श्रुतपंचमी 'ना फळने वर्णववानी कवि प्रतिज्ञा करे छे. गौतम गणधरे श्रेणिक राजाने आ कया जेवी रीते कही छे तेवी रीते कवि धनपाळ आपणने कहे छे. प्रसिद्ध भरतखंडने विषे कुरुंजंगल नामनां देशमा गंजपुर अथवा हस्तिनापुर नामे नगर छै. भूपाल नामे राजा त्यां राज्य करतो हतो. ए नगरमा धनपति नामनो एक वणिक् पण रहेतो हतो. हरिमल नामनो एक वीजो वेपारी पण त्यां रहेतो हतो अने तेने कमलश्री नामनी एक सुंदर पुत्री हती जेना हायनी मागणी धनंपतिए पोताने माटे करी अने ते हरिबले मंजुर पण राखी. एकदा पोतानी सखीओने पुत्रवाळी जोईने अने पोताने पुत्र न हतो तेथी कमलश्नी खिल थाय छे अने एक मुनिने ए बाबत पूछे छे जेना जबाबमां तेने एक सुंदर 'अने सर्वांगसंपूर्ण पुत्र थशे एम मुनि सम द्वारा कहे छे. बखत जतां कमलश्रीने एक पुत्र प्राप्त थाय छे जेर्नु नाम भविष्यदत्त राखवामां आवे छे (संधि १). कमलश्री अने धनपति बच्चे प्रेम कमी थतो जाय छे. धनपति कमलश्रीने पोताने पीयर जवान 'कहे थे। पीयरमा रहेती पुत्री उपर समाज शंकानी दृष्टिए जुए छे. माता अने पिता (हरिबलने हरिदत्त पण क्यांक क्यांक कहेवामा आवेल छे) बन्ने उद्विग्न पाये छे. बाळक भविष्यदत्त पण 'जेवा थाय तेया थईए' नी देशकालानुसारिणी हितशिक्षा माताने आपी आश्वासन पुसू पाडे छ (संधि २). धनपति पछी धनदत्त नामना वीजा वेपारीनी पुत्री सरूपाने परण्यो. तेने पण समय जतां पुत्र थयों जेर्नु नाम बंधुदत्त राखवामां आव्यु. ए बहु तोफानी थयो पण सद्भाग्ये ए कांचन नामना देशमा अन्य वेपारीओ साथे वेपार माटे गयो. एम. भविष्यंदत्त पण हतो. एने मध्यदरीए डूबाडी मारवानी सलाह पोताना पुत्र बंधुदत्तने सरूपा आपे छे. प्रतिकूळ पवनने लीघे तेओ मैनाक द्वीपमा (मैनाक पर्वतांतर्गत) आवी पहोचे छे. अहिंआ बेपारीओ उतरी गया अने जग, फळ अने पुण्यो वीणवा मंडी गया. भविष्यदत्त जंगलमां ऊंडो उतरी गयो. ए घाबतनी परवा कर्या विना बंधुदत्ते वहाण हंकारखानो हुकम करीदीधो (संधि ३). नाणपं.प्र.3 १८ नाणपंचमीकहाओ भविष्यदत्त तिलकद्वीप उपर रही गयो. जिनमंदिरवाव्य एक उजड गाममा ते आवी पहोच्यो (संधि ४). भविष्यदत्त ते मंदिरमा सूतो छे. अभ्युत वर्गना धणीना कहेवायी जे धनमित्रे जैनधर्मनो अंगीकार को हतो तेनी शुं स्थिति छे ते बाबत मुनि यशोधरने अच्युत नामे खर्गना धणिए पूछी. यशोधरे धनप- तिनी वधी हकीकत कही संभळावी. जाग्या पछी भविष्यदत्ते दिवाल उपर काईक लखेळ यांच्यं अने काईक सभिल्यु. तेने अनुसरी ते पूर्वमां पांचमा घर भणी चाली नीकल्यो. त्यां एक छोकरी घेटेली दीठी. तेने ते परण्यो (संधि ५). सुव्रता नामनी एक साध्वी कमलश्रीने श्रुतपंचमीनू प्रत ग्रहण करवा कहे छे. ते साध्वी कमल- श्रीने पोताना गुरु पासे लई जाय छे अने कमलश्री दुःख परंपरानुं कारण पुछे छे. भविष्यदच अने तेनी पत्नी खदेश पाछा फरवा निश्चय करे छे ज्यारे फरीने भंधुदत्तनो तेमने मेटो थाय छे. बंधुदत्त पोते करेल विधासघात माटे भविष्यदत्तनी माफी मागे छे अने बधा सदेश जवानो विचार करे छे (संधि ६). भविष्यदत्त धार्मिक प्रवृत्तिमा रोकायो छे ते वसते वंधुदत्त वहाणो हंकारयानी आज्ञा आपे छे. भविष्यदत्तने एकलो मुकी बधा चाली निकळ्या. रस्तामा बंधुदत्त भविष्यदत्तनी स्त्री पासे प्रेमयाचना करे छे अने ज्यारे ते तेनी पासे बलात्कार करवा जाय छे त्यारे बराबर प्रतिकूळ पवनना झपाटायी यहाण विरुद्ध दिशामा चाल्या जाय छे. वेपारीओ तो भविष्यदत्तनी स्त्रीनी छेडतीनुं आ परिणाम छे एम समजे छ भने तेनुं मन मनावया कहे छे अने तेम करखाथी वधुं अनुकूळ थई जाय छे. या हस्तिनापुर नजीक पहोची जाय छे (संधि ७). हस्तिनापुरमा घंधुदत्तना आववापी सौ खुशखुशाल थई जाय हे. आ वातनी खबर हरिदत्त (हरिबळ) कमल श्री (कमला) ने पण आपे छे: कमलश्री भविष्यदत्तना खबर मेळवचा घरे घरे भटके छे, पण कोई कशा समाचार नयी आपतुं. सरूपाने काने गामगपाटा पहोचे छे अने तेथी भविष्यदत्त केम न आन्यो ए बाबत बंधुदत्तने पूछे छे. वंधुदत्त जवाब आपे छै के एनुं मन कदाच दोलत बिना अहिं आववाद् नहि होय जेथी ए ते द्वीपमा रोकायो हशे. सुवता पोताना गुरुदेवने भविष्यना पुनरागमन माटे पूछे छे, त्यारे तेओ कहे छे के आजयी त्रीसमे दिवसे एटले के वैशाख मासनी पंचमीए ए अहीं पहोचशे, राजा यशे अने कमलश्री राजमाता तरीके ओळखाशे. धनपति पोताना पुत्र बंधुदत्तना लग्न परदेशमाथी लावेली कन्या (भविष्यदत्तनी पनी) साथे विधिपूर्वक करवा विचारे छे. भविष्यानुरूपा (भविष्यनी पनीनू नाम) मुश्केली अनुभवे छे (संधि ८). आ बाजु मणिभद्र यक्ष भविष्य पासे आवे छे अने पनी वगेरेना क्षेमकुशळ पूछे छे. ते बंधी हकीकत सेने जणावे छे. विमान मगावी ते यक्ष वरावर वैशाखी पंचमीए तेने गजपुर लई जाय छे. कमला (कमलश्री) ने खूब खूब आनंद थाय छे. बंधुदत्तना लग्न प्रसंग उपर जया माटे कमया भविष्यने पूछे छे. बंधुदत्ते लावेल कन्यानी तमाम हकीकत भविष्य पोतानी माताने कहे छे. अने घरेणां पहेरी लग्नप्रसंग उपर जवानी पोतानी संमति पण आप छे. साथे साथे ते कन्याने आपवा वास्ते भविष्य पोतानी माताने आपे छे जे कमला कोईपण रीते भविष्यानुरूपाने पहोचाडे छे (संधि ९). नाममुद्रा पण भविष्य त्यारवाद राजा पासे जाय छ; अने धणी घणी भेटो आपे छे. धनपति पोताना पुत्र बंधु- दत्तना जे कन्या साथे लग्न करी रहेल छे ते वांधार्या के एईं जाहेर करतां राजा शेठने बोलावे छे. वंधुदत्त अने तेना पचास व्यापारी साथीओ म ज धनपति वगेरे राजसभामां आल्या अने बंधुदत्ते दुश्मन प्रस्तावना - सामो आबे एवी चेलेन्ज रांजा समक्ष आयी, जेथी भविष्य प्रकाशमा आवे छे. अत्यार सुधी भविष्यने कोई भविष्य तरीके ओळखतुं नहोतुं. ए हवे स्पष्ट थाय छे. वंधुदत्तना साथीओ अथ थी इति सुधी तमाम हकीकत राजाने कहे छे. राजा धनपतिने तथा बंधुदत्तने केद करे छे (संधि १०). जयलक्ष्मी. अने चंद्रलेखा भविष्यानुरूपानां पातिव्रत्यनी परीक्षा करे छे भविष्य अने भविष्यानुरूपा परणे छे. बधाने मुक्ति आपवामां आवे छे. धनपति नवदंपतीने तथा कमलाने पोताना घेर लई जाय छे (मंधि ११). राजा-राणी आ नवदंपतीने एटला बधा चाहे छ के राजा भविष्यने युवराज जेटलो ज प्रेमपात्र गणे छे अने पोतानी राजकुंवरी सुमित्राने भविष्य जोडे परणावे छे. धनपति पोताना पूर्वकृत्य माटे पश्चात्तापनी जरा पण लागणी वतावतो नथी तेथी कमला खिन्न थई तेनु घर छोडी पोताने पीयर जाय छे अने भविष्या- नुरूपा पण तेनी जोडे ज जाय छे. कांचनमालाना उपालंभथी धनपतिनी सान ठेकाणे आवे छे अने कमला पासे जई तेनी माफी मागी तेने पोताने घेर लई आवे छे (संवि १२). सिंधु देशमां आवेल पोतनपुरनो राजा, चित्रांगने मोकली, खंडणी आपत्रानुं तेमज भविष्य जे कन्याने लावेल छे ते तथा राजानी पोतानी पुत्री सुमित्राने सोपवान हस्तिनापुरना राजाने कहेवडावे छे. भविष्य, प्रियसुंदरी, पृथुमती अने अन्य सचिवोनी एक समा राजा वोलावे छे लोहजंघ नामनो एक मंत्री चित्रांगने गधेडा उपर वैसाडी फेरववानुं सूचन करे छे. धनपति, अनंतपाळ वगेरे पोतपोतानी सलाह आपे छे. भविष्य पण पोतानी सलाह आपे छे अनंतपाळ के जे लढाईनी तरफेणमा न हतो अने भविष्य के जेणे लडाई करवानो विचार दर्शाब्यो हतो ते वे वचे चकमक झरे छे. अनंतपाळ चित्रांगने मळे छे अने हल्लो करवा कहे छे. पण चित्रांग भूपाल पासे छेल्लो जवाव लेवा जाय छे अने पोतानी राजकुंबरी सुमित्राने सिन्धुपति मृगेन्द्रकंधरने आपवानी सलाह आपे आ सांभळी भविष्यने खूब क्रोध चडे छे अने चित्रांगना जीभ तथा आंख फोडी नाखवार्नु कहे छे. धनपति यच्चे पडे छे (संधि १३). पहेला तो कच्छना विश्वासघाती राजा उपर हुमलो करवानुं भविष्य भूपाल राजाने सूचवे छे. आत्री यात हवामां आवतां कच्छनो राजा शरणे आवे छे. भूपाल राजानी मददमा हरिपति, लोहजंघ, कच्छाधिप, पांचाल, अने पर्वतपति आवे छे. पोतनपुरनो राजा संधियूँ कहेण भोकले छे. पण लश्कर घj आगळ वधी गयुं हतुं तेथी संधि करवानुं अशक्य हतं. लडाईमां कन्ठाधिपति पराजय पामे छे अने युद्धनी माजी पोतनपुरना स्वामीनी तरफैणमा आवती जाय छे. युद्धने मोखरे भविष्यदत्तने मोकलवामां आवे छे. पराजयना धणा चिन्हो देखाय छे छतां छेवटे तो पोतनपुरना राजपुत्र अने भविष्य वञ्चना द्वंद्वयुद्धमा भविष्य जीते छे अने पोतनपुरना राजपुत्रने जीवतो पकडी ले छे (संधि १४). "भविष्यने युवराज बनायामां आवे छे, अने राजपुत्री सुमित्राने तेनी साथे परणाववामां आवे छे. भविष्यानुरूपाने तिलकद्वीप जवानी इच्छा थाय छे. वरावर आ वखते देवता राजमहेलमो हाजर पाय छे. तेनुं नाम मणवेय (मनोवेग) छे. ते कहे के तेना मालिके तेने भविष्यानुरूपानी इच्छा पार पाड्या मोक्ल्यों छै (संधि १५). तिलकद्वीपमा जई ने भविष्य तथा भविष्यानुरूपा जिनालयमां पूजा करे छे. त्यां तेमने बन्नेने जयनंदन भने अभिनंदन नामना ये साधुओ मळे छे. जीवदया, सरवचन, अदत्तादान, ब्रह्मचर्य अने अपरि- मह ए पांच अणुवत वगेरे बावतो साधुओ समजावे है. जिनचंदन, पोसहोवयास, दाराविक्खशु, अने सल्लेरणा ए चार शिक्षापदो पण बतावे छ संशि-१६). -- २० नाणपंचमीकहाओ मणवेय, नामना विद्याधरे तेने शा माटे मदद करी ए बाबत भविष्ये उयारे ए चारण साधुओने पूछ्यु स्वारे तेओए निम्नोक्त वृत्तांत कही संभळाव्यो:- कोपिल्यपुरमा एक राजा राज्य करतो हतो. त्या वासवदत्त नामे एक ब्राह्मण रहेतो हतो. तेने सुरक अने दुर्वक नामना के पुत्रो हता. विमलमंत्रीने ए वनेनी ईर्ष्या याय छे. एकदा सिंहलद्वीपना राजा पासे, ते राजाने भेट मोकल्या माणस मोकलवानी जरूर पड़ी. यासवदत्त प्रामणे पोताना जमाईन नाम सूचव्यु से उपरथी विमलमंत्रीने क्रोध चव्यो भने चन्ने वच्चे कजीओ थयो. दरम्यान तेने मोक्ली देवामा आव्यो पण पाला परतां वेने घणो विलंब थयो तेथी दुर्वा नयनाडी निरोध करी जवाव आपे छे के ते अग्निमित्र (पोताना वनेवी ) चार रोजमां पाठा आवशे. विमलमंत्रीए आयी खोटी आशाओ न पापवानी सलाह दुर्यक्रने आपी, जे उपरथी दुवै बमणा जोरथी प्रथम कायु हतुं ते कयु. तेथी बन्ने बच्चे कालीओ थयो अने दुर्वके कयु के जे कोई हारे तेने लोकोए शिक्षा आपवी. राजाए वनेने धार्या अने कोई श्रीजी प्रामाणिक व्यक्तिने ए बाबत पूछ्या कडुं. तेयी तेओ क्षुल्लका ज्योतिपी (आ बनाव पण म० आ० मा मात्र बहुज संक्षिप्तरीते, खरो ख्याल न आवे तेवी रीते, वर्णव्यो छे) पासे गया अने क्षुल्लके जबाव दीयो के ते माणसे भेट तरीके आपेल बधा पैसा वापरी नाख्या छे अने आजयी त्रीसमे दिवसे एक भिखारी तरीके ते अहि. पाठो आवशे. बन्नेए जइने बधी वात राजाने कही. बराबर श्रीसमे दिवसे अग्निमित्र आवी पहोच्यो. राजाए तेने केद गर्यो. समस्त कुटुंब उपर राजानी नापसंदगी उतरी हती (संधि १७). आ अढारमी संवीमां दुर्वक क्षुल्लक (खुल्लय) पासे गयाचं वर्णन आवे छे, दुर्यक्र जैन वने छे अने मरीने सुधर्म स्वर्गमा जाय छे. तेनी माता सुकेशा पण जैनत्यनो अंगीकार करे छे अने मरीने इन्द्र बने छे. पछी त्यांची मरी दुर्वक्र मणवेय तरीके अवतरे छे. अने सुकेशा पहेला रविप्रभा तरीके अने पछी भविष्यानुरूपाना गर्भमा अवतार ले छे. सुबक सर्प बने छे. राजाने प्रार्थना करी तिवेइया पोताना धणीने छोडावे छे. चन्ने साथे मरे छे. धणी (अग्निमित्र) मणिभद्र तरीके अवतरे छे. तिवेइया रोहिणीरूपे अने पछी भविष्यनी पुत्री तरीके अवतरशे. पछी तेओ वधा- भविष्य अने भविष्यानुरूपा-गजपुर जाय छे. मगवेय पोताने स्थळे पालो फरे छे. अने पोताना भाईने (सुवक्रने )-सर्पने खरे रस्ते वाळे छे. भविष्यने सुप्रभ, कनकप्रभ, सूर्यप्रभ अने चंद्रराशि नामना चार पुत्रो अने तारी, सुतारा नामनी वे पुत्रीओ याय छे. विमलयुद्धि नामना एक मुनि त्यां आवे छे. बधा यादया जाय छे. मुनि जीवन क्षणभंगुर छे एको उपदेश आपे छे. भविष्यने जीवननो कंटाळो आवया लागे छे (संधि १८). विमलचुद्धि नामना मुनिने पोतानो पूर्वजन्मवृत्तांत तया भविष्यमा पोते कोण यशे ते कहेवानी भविष्य विनति करे छे ते उपरथी मुनि निम्नोक्त अहेवाल कहे छे :- अरिपुरनो मरुत नामनो राजा हतो जेने धरा नामनी राणी अने बज्जोयर नामनो अमात्य हतो. ते अमात्यने कीर्तिसेना नामे पुत्री हती. तेनो वर जुगारी, लंपट अने चोर हतो. अमात्यपुत्री एकदा एक धनमित्र नामना वणिक्पुत्रने देखतां वेंतज प्रेममा पडे छे. धनमित्रनी पक्षी अने अमात्यपुत्रीनी सखी गुण. माला धनमित्रने परणवानी अमात्यपुत्रीने संमति आपे छे. पण अमात्यपुत्री ना पाडे,छे अने कहे छे के ते पोते परणेली छै ए हिसावे पण तेणीए धनमित्रने बंधु समान ज गणवो जोईए. आ निवेदनधी गुणमाला खूब हर्षित थाय छे. अमात्य वज्जोयर धनभित्रने चेष्टी बनावे छे. धनमित्र अने अमात्यपुत्री बन्ने कौशिकना भक्त ७६ भविष्यदत्त श्रास्थान अने भविष्यदत्त कथा वाळी सुवक अने दुर्वकवाळी घटना सेरखावयांधी, भविष्यदत्त कथामा ज्या ज्या दुवैफ शब्द सारा माणस तरीकेना भर्थमां वपरायो हे सां ला सुवक्र जोईए, एम लगशे.;- . " - प्रस्तावना वने छे. अने ए व्हाने प्रेम चालु राखे छे. धनमित्रने नंदीमित्र नामनो एक मित्र हतो. शहरमा एक वीजा समाधिगुप्त नामना साधु आवे छे जे जैनधर्मना सिद्धांतोनुं प्रतिपादन करे छे. माणसोनो कौशिक तरफ अभाव थतो जाय छ (संधि १९) नंदीमित्र धनमित्रने रात्रिभोजननो त्याग करवायूँ कहे छे. धनमित्र भने अमात्यपुत्री कौशिक पासे जवान हजु चाल न राखे छे वज्जोयरे कौशिक पासे न -जवानं लोकोने समजाव्यु हतुं तेथी कौशिक तेना तरफ तिरस्कारनी लागणीयी जुए छे अने ए जरीते. मरण पामे छे. तेथी तिलकद्वीपमां अशनिवेग नामनो राक्षस बने छे. समय जतो राजा ,खातर वज्जोयरे पण लडाइमां मरीने तिलकद्वीपमां यशोधन तरीके जन्म ले छे. नंदीमित्र पण अनशन करी पंडित मरणे मरे छे अने विद्युत्प्रभ नामे देवीना राजा-स्वामी-तरीके सोलमा स्वर्गमा उपजे छे.. धनमित्र, तेना मा-आप, कीर्तिसेना वगेरे जैन धर्म पाळी शुद्धि मेळवे छे. माता ६७ दिवस सुधी श्रुतपंचमी व्रत पाळे छे. धनदत्त अने तेनी पनी हस्तिनापुरमा अवतरे छे. तेमनो पुन के जे गौड तरफ गयो हतो ते विजळीथी मरण पामी गजपुरमा भविसयत्वरूपे अवतरे छे, गुणमाला अने कीर्तिसेना बन्ने धनमिनना मरणयी दुःखी थाय छे. गुणमाला मरीने भूपाल राजानी पुत्री तरीके अने कीर्तिसेना त्रिलोकद्वीपमा भविष्यानुरुपारूपे अवतरे छे. वज्जोयर के जे यशोधन तरीके अवतों हतो तेने असुररूपे अवतरेल कौशिक खाई जाय छे. जे पंक्तिओ दिवाल उपर लखवामां आवी हती ते धनमित्रना मित्र अच्युतस्वर्गना खामी नंदीमिरे लखी हती (संधि २० ). भविष्य हवे राज्यकारभार सुप्रभने सौंपी दीक्षा लेवा इच्छा धरावे छे. पोतानी माता कमलश्रीने, भूपालने, धनपतिने, अने प्रियसुंदरीने ते बोलावे छे. सुप्रभ पिताने तेम करवा ना पाडे छे अने छेवटे राज्यपाट पोताना नानाभाई धरणिंदने आपवा अने वीजा बधा भाइओ सलाहकार तरीके वर्तशे एम कही नाना भाईने राज्य सौंपे छे. भविष्य, कमलश्री अने भविष्यानुरूपा प्रत्रग्या ग्रहण करे छे (संधि २१). . सुमित्रा, धनपति अंने हरिदत्त विलाप करे छे. कमला अने भविष्यानुरूपा घोर तप करीने अने अनशन करी मरण पामी दसमा देवलोकमा प्रभाचूड अने रनचूड तरीके जन्म ले छे. भविष्य पण तेम करी तेज देवलोकमा अवतरे छे. तेओ बधा एक चखत पोताना संतानो शुं करे छे ते जोया 'पृथ्वी उपर आवे छे. मरीने प्रभाचूड गंधर्वोना सामीना पुत्ररूपे अवतरे छे. तेनुं नाम सुवसुंधर छे. रत्नचूड अने हेमंजय मरीने मुवसुंधरना पुत्रो तरीके जन्मे छे. हेमंजय श्रीधर पासे दीक्षा ले छे अने मोक्षे जाय छे. श्रुतपंचमी व्रतना प्रतिपालनथी भविष्य चोथे भवे केवी रीते मोक्षे जाय छे ते कवि धनपाळ अंतमा जणावे छे (संधि २२). विशेष नामोर्नु साम्य गजपुरनो राजा भूपाल, धनपति, धनपतिनी. पत्नी कमलश्री, ए चनेनो पुत्र भविष्यदत्त, धनपतिनी बीजी पती नामे सरूपा, सरूपाधी धनपतिनो वीजो पुत्र नामे बंधुदत्त, साध्वी सुनता, भविष्यनी पनी भविष्या- नुरूपा, मणिभद्र, मनोवेग विद्याधर, वासर प्राह्मण--पुरोहित अने तेनी पत्नी सुकेशी तथा सुत्रक अने दुर्वक नामना वे पुत्रो तया त्रिवेदी नामनी पुत्री अने तेनो पति अग्निमित्र, रविप्रभ (सुकेशी मरीने रविप्रम थाय छे); भविष्यानुरूपापी भविष्पनो पुत्र सुप्रभ, विमलबुद्धि नामना मुनि, अमात्यपुत्री कीचिसेना, अरिपुरनो राजा प्रभंजन, अरिपुरनो धनदत्त शेठ, तेनो पुत्र धनमित्र, धनमित्रनो मित्र, बाल तपखी कौशिक, मुनि समाधिगुप्त, अशनिवेग (कौशिकनो भावि जीव), प्रभाचूड ( कमलश्रीनो मावि जीव), रतचूड (भविष्यानुरूपानो भावि-जीव) इत्यादि इत्यादि विशेष नामो पुरतुं भविष्यदत्त आख्यान अने भविष्यदत्त कथा र बन्ने बचे समान प्रसंगो सहित साम्प छे, F " 1 १२ नागपंचमीकहाओ विशेष नामो बच्चे भेद भविष्यदत्त आल्यानमां, बरदत्त (सरूपानो पिता), सुतारा ( भूपाळ राजानी पुत्री), जयानंद मुनि, सुगुप्तमंत्र मंत्री, सुकेशी, रतशेखर, हेमंगळ, वसुंधर अने वज्रसेन इत्यादि विशेष नामोनो उल्लेख छ ज्यारे भविष्यदत्त कथामां ए नामो माटे अनुक्रमे धनदत्त, सुमित्रा, जयनंदन, विमलमंत्री, सुकेशा, श्रीधर, हेमंजय, सुवसुंधर भने वनोदरनो प्रयोग करायेलो छे. अर्थनी दृष्टिए खास फेर लागतो नथी. तेमा सुकेशी-सुकेशा, हेमंगळ - हेमंजय, वसुंधर-सुवसुंधर तो लहिआओनी भूलो पण होवी संभवे छे. कोई कोई ठेकाणे एक ज विशेष नामने बदले वीजो मळतो शब्द पण गोठवी देवामां आव्यो छे. दा. त. हरिबल (प्रथम सैधि)ने माटे हरिदत्त आगळ कथामां यपरायो छे ज्यारे भविष्यदत्त आख्यानमा तिवेई (त्रिवेदी) माटे संतिमई शब्द योजवामा आव्यो छे. ते माटे जुओ अनुक्रमे गाया नं. २७४ तथा २५२ (दसमु आख्यान). कोई वखत पर्यायवाची शब्द पण लेवामा आवेल छे. दा. त. अरिपुरनो राजा प्रभंजन हतो एम भविष्यदत्त आख्यानमा छे ज्यारे भविष्यदत्त कयामां मरुत् शब्दनो प्रयोग करायेलो छे. आ संबंधमां पाठांतरोनी पसंदगीमां विवेकबुद्धि वापर- पानी केटली जरूर पड़े छ तेनो एक दाखलो अहिं नोंधु तो ते अस्थाने नहि गणाय, प्रभंजन नामनो प्रयोग भविष्यदत्त आख्यानमा गाथामां करेलो छे ते गाथा नीचे प्रमाणे छे:- . "तस्थ पभंजणनामो राया लोयाण जाणियपरिमोसो। मंती विवनसेणो परसय भजाय सिरिकता"201३२७" याकोबी संपादित भविष्पदत्त कयामां नीचे प्रमाणे पाठ छे:- सहि नरवहरु मामु महोयह पर महवि मंति बनोयर। अहिया पर शब्द माटे याकोबीए मर शब्दने पाठांतर तरीके पादनोंधमां लीयो छे. आ गाथा ओगणीसमी संधिना वीजा कडयकमा आवे छे. दलाल-गुणे संपादित भविष्यदत्त कथामां नरवइ मरुनामु ए प्रमाणे शब्दो लीघेल छे. पण डॉ. गुणे राजाना नाम तरीके तो 'महोयरु' शब्दने ज ले छे अने 'मरुनामु. ए शब्दनो कशो अर्थ पोतानी नोट्समा आपता नथी. एटले के ए शब्द एमने समज नथी ए 'चोकस छे. डॉ. याकौवीए स्थिर करेल पाट भविष्यदत्त आख्यानवाळी गाथा आपणी सामे न होय तो जरा पण खोटो नधी; उलटो सुयोग्य लागे छे. पण भविष्यदत्त आख्यानवाळी उपर्युक्त गाथा यांच्या पछी आपणे राजाना नाम तरीके 'मरुत् शब्द लेयो जोइए. अने 'महोदर' ने मोटा उदरखालो ए अर्थमा एना विशेषण तरीके ले, जोइए. यधारानां विशेष नामो भविष्यदत्त आख्यानमां निम्नोक नामो बधारानां छे एटले के भविष्यदत्त कथामा ए वपराया नथी. वरदत्तनी स्त्री अने सरूपानी माता मनोरमा, भवदत्त अने नागसेना (भविष्यानुरूपाना पिता, माता), कापिल्य- पुरनो राजा नंद, गंधर्वनो राजा गंधर्वसेन अने तेनी स्त्री गांधारी, वसुंधरनी स्त्री सुमती तेम ज तेना पुत्रो श्रीवर्धन तया नंदिवर्धन इत्यादि. ज्यारे भविष्यदत्त कथामा नीचे लखेल विशेष नामो एवां छे के जे भविष्य- दत आल्यानमा वपरायां नथी. कमलनीनो पिता हरिवल के हरिदत्त, जपलक्ष्मी अने चंद्रलेखा, कांचनमाला चित्रांग, प्रियसुंदरी, पृथुमति, लोहर्जघ, अनन्तपाळ, हरिपति, पर्वतपति, अभिनंदन, क्षुल्लक, रोहिणी, कनक- प्रम, सूर्यप्रभ, चंद्रराशि, तारा, सुतारा, गुणमाला इत्यादि इत्यादि.

प्रस्तावना २३ स्थळनां नामो भविष्यदत्त आख्यान अने भविष्यदत्त कथा ए बन्नेमा स्थळनां नामो लगभग एक सरखां छे. कुरुदेश, गजपुर, सुवर्णभूमि, मैनाकद्वीप, चंद्रप्रभ जिनालय, द्वीपतिलकनगर, कांपिल्यपुर, सिंहलद्वीप अने आरेपुर यगेरे वगेरे. तिलकने बदले द्वीपतिलक, कांचनभूमिने बदले सुवर्णभूमि, कुरुजंगळने बदले कुरुदेश एवा नहि जेवा शाब्दिक फेरफारो सिवाय स्थळंनां नामो वन्नेमां लगभग सरखां ज छे. प्रसंगो बन्ने कृतिओमां प्रसंगो लगभग सरखा ज छे. परंतु आगळ कयुं तेम भविष्यदत्त कथा प्रमाणमा घणी मोटी होई स्वाभाविक रीते एमां वर्णन विस्तार जरूर वधारे छे. एमां आवता चार प्रसंगो (नाना, मोटा मळी छ प्रसंगो; वंधुदत्त साथेनो विवाद तथा क्षुल्लक ज्योतिषियाळो बनाव ए वे बनायो मळी छ बनाव) विपे अहिंआ खास नोंध लेवी आवश्यक छ. नाममुद्रा, जयलक्ष्मी अने चंद्रलेखाए करेली भविष्यानुरूपाना पातिव्रत्यनी कसोटी, कांचनमालानो धनपति तरफ्नो उपालंभ अने पोतनपुरना राजार भूपाळ राजा पासे चित्रांगने मोक्लीने करेली मागणीओ अने तेमाथी उद्भवेलं युद्ध. आमांनो प्रथम तो बने कृतिओमा छे. भविष्यदत्त आख्यानमां "नाममुद्रा" शन्दनो प्रयोग थयो छे ज्यारे भविष्यदत्त कथामां "नागमुद्रा" शब्द प्रयोग थयेलो छे. भविष्य पोतानी एंधाणीरूपे पोतानी माता कमलश्री साथे भविष्यानुरूपा उपर "नागमुद्रा" मोकलावे छे. मारी दृष्टिए भविष्यदत्त कथागत "नागमुद्रा" शब्द करतां “नाममुद्रा" शब्दनुं सार्थक्य विशेष छे. छेल्ला त्रण प्रसंगो कवि धनपाळे मूळ वस्तुने एमने एम राखी मात्र कळांनी दृष्टिए उमेर्या होय एम लागे छे अने ए एकमात्र घटना उपरथी कवि धनपाळने हुँ महेश्वर सूरिना अनुवर्ती तरीके कहेवा प्रेरायो छु. महेश्वर सूरे कहे छे के "लेसेण मए एवं पंचमिफलसंजुयं दसमं” ॥१० । ४८६ ॥. एटले एमणे संक्षेपमा बधु कयूं छे. तेम ज धनपाळ पण कहे छे के "पारंपरकवहं लहिवि भेउ मइ झंखिउ सर- सइवसिण एउ" (चौदमी संधिने अंते ). महेश्वरसूरिए कथावस्तु गमे त्यांची लीधी होय अगर तो नवीन जकल्पी होय अगर सुधारा वधारा करी रची होय- गमे ते हो- पण धनपाळे तो भविष्यदत्त आख्यान उप- रथी ज पोतानी कथा रची होय एम देखाय छे. कारण के वन्नेमां तदन साम्य छे. उपर्युक्त त्रण प्रसंगो नवा छे; अने ए नवा के एटले ज भविष्यदत्त कयामां चधारे विशेष नामो आवे छे. बाकी बधां नामो-विशेष नामो अने स्थानां नामो-आपणे उपर जोई गया तेम-लगभग सरखां छे; कोई ठेकाणे पर्यायो मुक्या छे तो कोई ठेकाणे पूर्व पदने बदले उत्तर पद अने उत्तर पदने बदले पूर्व पद एम आडा अवळा गोठयवामां आव्या छे- ए सिवाय खास कशो फेरफार नथी. धनपाठनी भविष्यदत्त क्या उपरथी महेश्वर सूरिए भविष्यदत्त आख्यान रच्यु होत तो वीजा प्रसंगोनी जेम त्रणेय प्रसंगोने पोते खुशीधी एकाद बैं गायामां टुकावी मुकी शकत, पण तेम नयी. एटले महेश्वर सूरि रचित "नाणपंचमी करतां प्राचीन, पंचमीविषयक कोई कयाग्रन्थ आपणने उपलब्ध न थाय त्यांसुधी आपणे एम ज मानवु रह्यु के धनपाल कवि पासे महेश्वर सूरि रचित "नाणपंचमी" आदर्श रूपे होई जोईए; अने एमां दसमा आख्यानने मूळ तरीके नजर समक्ष राखतां कळानी दृष्टिए ज्या ज्यां एने योग्य लाग्यु या त्या मूलने अन्याय कर्या विना प्रसंगो योजी वर्णन विस्तार कर्यो. एकटा पोतनपुरना राजानी उडाईना प्रसंग माटे वेरमी अने चौदमी संधि रोकवामां आवी छे. भूपाळ राजाने अधु राज्य अने पोतानी पुत्री भविष्यने आप ता. नेता सौतिm -- २४ नाणपंचमीकहाओ सारू युद्धनो प्रसंग योजी भविष्यने पराक्रमी सिद्ध करे छे. आ सिवाय आ प्रसंगनो धीजो कशो उपयोग नथी. ए संधिओ काढी लेवामां आवे, तो पण वस्तुना प्रवाहमा जराय खलल पड़ती नथी. एटले मारूं एम द्रढपणे मानतुं छे के धनपाळ कविए पोतानी "भविष्यदत्त कथा" महेश्वर सूरिए रचेल "नाणपंचमी" अथवा "ज्ञान- पंचमी कया" नी अंतर्गत दसमा अने छेल्ला भविष्यदत्त आख्यान उपरथी रची छे अने तेथी ते महेश्वर सूरिनो अनुवर्ती एटले ई. स. नी अगीआरमी सीनी छेल्ली पच्चीसीमां अथवा बारमी सदीना आरंभमां धयो होबो जोईए. मारा आ अभिप्रायना समर्थनमा पं. लालचंद भगवानदास गांधीजें आ वाक्य "साम्प्रतं प्रसिद्धा धर्कटव- णिवंशोद्भवधनपालनिर्मिता.. ....अपभ्रंशा भविस्सयत्तकहा (पञ्चमीकहा) अस्या एव मान्तकथायाः प्रपश्चरूपा" खास नों, छं. अहिंआ वापरेलो “अस्या" शब्द महेश्वर सूरि रवित "पंचमी कथा" ( अर्थात् प्रस्तुत "नाणपंचमी" ) अने "प्रान्तकथा" एटले भविष्यदत्त आख्यान समजवान छे, पछी तो एम वन्यं के ज्ञानपंचमी कथा के सौभाग्यपंचमी कथा पुरता श्वेतांवर आम्नायना आधरक्षक महेश्वर सूरि गणाया अने कनक्कुशळ तथा क्षमाकल्याण वगैरे तेमने चीले चाल्या. अने श्रुतपंचमी कथा पुरता दिगंबर संप्रदायना अमिम प्रस्थापक धनपाळ गणाया ( कारण के आपणे आगळ जोयुं तेम मूळ श्वेता- बरोनी आ कथामां दिगंबर अंश उमेरी एमे दिगंबरी ओप आपनार प्रथम कवि धनपाळ छे) अने तेमने सिंहसेन अपरनाम रईधु, श्रीधर वगेरे पोताना "भविष्यदत्त चरिय" मां अनुसर्या. "नाणपंचमी कहा" अने तद्गत सुभाषितो जैन तेम ज जैनेतर साहित्यमा, धर्मकथा, राजकथा, समाजकथा, नीतिकथा वगैरे वगेरे जेम कथाभेदो छे तेम पर्यकथाओनो पण एक खास भेद छे. पर्योना इतिहास जेटलो ज पर्वकथाओनो इतिहास पण प्राचीन छे. ए पर्वकथाओना मूळगत विचारमा, विकासमा अने अंतिम लक्ष्यमा पोतपोताना लाक्षणिक रंगो पूरी प्रत्येक धर्मे, संप्रदाये अने आमाये ए कथाओने पोतानी कथा तरीके अपनावी लीधी. एटले बन्यु एम के कथानुं मूळ खोवू घणी वखत एमन एम रह्या छतां कोई संप्रदायनी अमुक पर्वकया आपणने परिपुष्ट अने मांसल लागी सारे एज पर्वकया वीजा संप्रदायमा बेदरकारी के एवा अन्य कोई कारणने लई,तदन फिकी अने निर्माल्य बनी गई. समयनी अनुकूलता-प्रतिकूळताए, सामाजिक परिवर्तनोए अने राजकीय प्रत्याधातोए पर्वकथाना साहित्यमा पण भरती अने ओट आप्पां. केवळ तत्त्वज्ञाननी वातो अने विवादो साक्षरोने पचे; एटले जेओ ओछी विद्वान् होय तेमज निरक्षर होय अर्थात् सामान्य लोकसमूह माटे ज्ञान साथे बोध आपी शकाप तेवी योजनामां आपणे कथासाहित्यना मूळ जोई शकशुं. आ हेतुर्थी धर्मना तहेवारो एटले के पर्वोने पसंद करवामां आव्या. अक्षय तृतीया, बोळी चोय, गणेश चतुर्थी, नाग पांचम, रांधण छठ, शीळी सप्तमी अने जन्माष्टमी वगेरे पर्व दिवसोने अनुलक्षी म ब्राह्मणोए पर्वकथाओ रची तेम जैनोर पण अष्टाहिका, पर्युषण पर्व, ज्ञानपंचमी वगेरे पर्वोने लई पर्व फयाओ रची. तेमा कया मासमां कयुं व्रत कोणे केवी रीते ग्रहण करवं, यथाविधि पाळवू अने केवी रीते उजव, अने एयी पळ शुं वगैरे बाबतो, ५.शैलीथी, प्रसंगवैविध्य अने कळाकौश- त्यपूर्वक, काव्यचमत्कृति अने अलंकारोनी धार्मिक वर्तुमा रही, कया लेखकोए ची. आमां फलनी यावतमा ५ विशिष्ट प्ररूपणा करी; अने एयी करी, घणी निराळी बनी गई. सिद्धांत पुरती, .. जुओ ...

प्रस्तावना. २५ :., उपर-जणावी तेवी पर्वकथाना साहित्यनी उत्पत्ति अने विकासमा जैन लेखकोए विशाळ अने सर्व- देशीय फाळो आप्यो छे. मौन एकादशी, मेरु त्रयोदशी, होलिका पर्वकथा, रजःपर्वकया, अष्टाहिका पर्वकथा, पर्युपण पर्वकया, दीपावलि पर्वकथा अने सौभाग्यपंचमी के ज्ञानपंचमी कथा-वगेरे वगेरे पर्वकथाओ जैन पर्षकथा साहित्यना आधारस्तंभो छे, एमांनी छेल्ली अने अनेक दृष्टिए अपूर्व एपी श्रीमहेश्वर सूरि रचित आ "नाणपंचमी कहा "मां आवता सुभाषितो उपर हुं खास करीने अहिं कहेमा मागुं छु. अत्यारसुधी अप्रक्रेट अने अनेक दृष्टिए अलौकिक एवी अर्थगंमीर आ पर्षकथाना प्रकांड विद्वान लेखक श्रीमहेश्वरसूरि विक्रमीय संवत् ११०९ पहेलां थया होवा जोईए ए वात आगळ चर्चाई गई छे तेओ पोताने सजन उपाध्यायना शिष्य तरीके ओळखावे छे. आधी विशेष कांई माहिती पोताने विपे तेओ औपता नथी, तेथी तेमना जीवन अने कवन विपे कशी चर्चा थई शके तेम नथी. आ कथामन्थन वीजें नाम 'पंचमी माहात्म्य' पण छे, कारण के एमां पंचमीमाहात्म्यर्नु वर्णन प्रधानपणे करवामां आवेल छे. मोक्षमंदिरचें मुख्य प्रवेशद्वार ज्ञान छे. ज्ञाननी आराधनाथी तीर्थंकरादि महान् पुरुषो भवसमुद्र तरी गया छे अने जाननी विराधनाथी अनेक दुर्गतिमां पण पड्या छे. एटले मोक्षसिद्धि माटे ज्ञान एक सर्वोत्तम उपाय. छे. ज्ञानना आवा अपूर्व माहात्म्यने जाणी-- विचारी पूर्वाचार्योए ज्ञाननी उपासना माटे ज खास करीने एक दिवस नियत कर्योः अने ते कार्तिक शुक्र पंचमीनो. आ शुल्ल पंचमी खास करीने ज्ञानपंचमीना विशिष्ट नामथी यधारे प्रचलित छे. आ पवित्रतम दिवसे पुण्यशाली जीव मुनिनी माफक पौष- धादि व्रत अंगीकार करी ज्ञानोपासना करवामां गाळे छे. तेओ भंडारमा राखेली ज्ञाननी एकमात्र उपकरण प्रतिओने बहार काढ़े. छे. जे जे प्रतिओने शरदी, भेज, जीव, जंतु आदिनो उपद्रव थयो जाणवामां आवे ते ते प्रतिओने ते उपद्रवमांयी विमुक्त करवान विचारता अथवा तो ते ते प्रतिओना पुनरुद्धारk पण नक्की करता. ते दिवसे प्रतिओर्नु.बहू ज यत्नपूर्वक पूजन, अर्चन, मार्जन वगेरे यतुं. चोमासमां ज्ञानभंडारो वंध होय छे. ते चोमासु पुखं थये वहेलामां वहेली तके खोलवाना होय छे. भा रीते वीजी पंचमीओ करता कार्तिक शुक्ल पंचमीनु ज माहात्म्य विशेष छे. आ व्रत करवायी सौभाग्य इच्छनारने सौभाग्य मळे, आरोग्य छनारने आरोग्यं मळे, कुलीन कुटुंबा जन्म इञ्छनारने तेवा कुलीन फुटुंबमां जन्म थाय, आंख गई होय तो आँख, पग गया होय तो पग अने हाथ गया होय तो हाथ पण पाछा मळे अने छेवट मोक्ष पण मळे एवो आ प्रतनो प्रभाव छे. ब्राह्मणोमां सरखतीशयन अने देवऊठी एकादशीनो पण कंईक आवो ज प्रभाव छ. दिगंबरोमा ज्ञानपंचमीने बदले श्रुतपंचमी शब्द वधारे प्रचलित छे. व्रतो तो घणा छ पण आ रीते ज्ञानपंचमी व्रतनुं महत्त्व निराळु छे. सौ संप्रदायो पोतपोतानी अनोखी रोते तो उजवे छे; पण जैन प्रयामां खासीयत ए छे के ऐहिक करतां पारलौकिक भावना तरफ विशेष ध्यान आपवामां आइयु होय छे: पर्व,पर्व परत्वे ए धर्मभावनामां न्यूनाधिक्य जरूर संभवे. तीर्थंकरोनां च्यवन, जन्म, दीक्षा, केवलज्ञान अने निर्वाण ए पांच दिवसो कल्याणकना कहेवाय छे. पर्व पाळवामां निमित्त तीर्थकरना कोईपण कल्याणकर्नु होय पण ए कारणे चालता पर्वनो केवळ एक ज उद्देश होय छे भने ते.ज्ञान-चारित्र्यनी शुद्धि अने पुष्टि द्वारा आत्मसिद्धि. एटले ज्ञाननी सर्वातिशायिता उपर जोयु तेम वे मत छे नहि. ज्ञान एटले प्रतिओ. पुस्तको; अने पुस्तको एटले अने स्थूल वस्तुना महत्व समजी शकीर नाणप.4.4 T . नागपंचमीकहाओ ज्ञानभंडारोमा साचववामां आवता पुस्तकोगी शाहीमां गुंदर पडतो होचाधी अने चोमासानी ऋतु मेजवाळी होवाने कारणे चौमासामा जो प्रतिओने उधाडयामां आवे तो प्रतिना पानाओ एक-वीजा साये होंटी जया - पूरो संभव छे.आ माटे प्रायः चोमासामां ज्ञानभंडारो यंध राखवामां आवे छ भने प्रतिने बरावर बांधी मुकी देवामां आवे छे. आ बंधनक्रियाने लगती एक कहेवत पण जैन मुनिवर्गमा प्रचलित छ "पुस्तकने शत्रुनी जेम मजबूत बांधवं." पुस्तफरक्षाने माटे घणी घणी प्रतिओना प्रान्तभागमा निनोक्त श्लोक जेना प्रकारला अनेक श्लोको रखामां आव्या होय छे. जेमके :- सो क्षेत्रकादम्मूिपके यो विशेषतः । करेन लिरिवंशावं योन परिपालयेत् ।। उदकानलचौरेम्यो मूषकेम्मो हुवाशनात् । कटेन लिखितं शास्त्र योन परिपालपेत् ॥ वर्षातुमा ज्ञानभंडारोमा पेसी गयेल मेजवाळी हवा पुस्तकोने वगाडे नहि भने पुस्तकों सदा पोतानी स्थितिमा रहे ते माटे तेने ताप खवाडवो आवश्यक छे. ज्ञानभंडारो चोमासामो बंध होई तेनी आसपास धूळ, फचरो एकलो धाय ते पण स्वाभाविक छे. आ कचरो साफ न थाय तो उपईनो डर रहे छे. चोमासु पुरूं थई रह्या पछी आ बधु करवा माटें बहेलामा वहेलो समय पसंद करयो जोईए. अने एटला माटे कार्तिकशुक पंचमी यधारे उपयुक्त छे. कारण के प्रखर ताप अने मेजयाळी हवा ए बन्नेनो अतिरेक आ समये होतो नथी. एक शहेरमा एक करतां वधारे भंडार पण होना संभव छे. भंडार खूब ज विशाळ होवानी पण शक्यता छे. एटले प्रतिओर्नु संमार्जन काम एक ये भाडती माणसोपी पाय एम पण जणायुं नहि तेपी धर्माचार्योए कात्तिक शुरूपंचमीने एक धार्मिक तहेवार तरीके अने ते पण ज्ञानपंचमी तरीके नियत करी ते दिवसे प्रतिओना पूजन, अर्चन, मार्जन अने लेखन, लिखापन करया, करावयाचें अने तेम करे तो महत् पुण्य उपार्जन करवान प्ररूप्यु, ज्ञानपंचमी माटे अनेकविध तपो योजायां. तेना उत्सव अने उजमणाओ योजाया. तेनी अनेक जात- नी पूजाओ रचाई, गवाई अने तेने लीधे एबुं वातावरण बनी गयुं के करोडो भवना पाप एक ज पदना के एक ज अक्षरना ज्ञानपी बळी शके छे एबुं मनाका लाग्युं. आवा जैन ज्ञानभंडारो पाटण, जेसलमीर, खंभात, लीबडी अने कोडाय बगेरे स्थळे छे. आ भंडारोमां. एकला जैन पुस्तकोनो ज संग्रह नथी. एना स्थापकोए अने रक्षकोए दरेक लिपय तेम ज दरेक संप्रदायना पुस्तको एकठा करवानो प्रशंसनीय प्रयत्न कर्पो छे. धणी चखत एवं बन्याना दाखलाओ मोजद छे के ज्यारे, अत्यंत उपयोगी जैनेतर प्रन्यो जैन ज्ञानमंडारमाथी मळी आल्या होय. पुस्तको केवळ कागळ उपर ज नहि परंतु ताडपत्र अने कापड उपर पण लखायेला मळी आव्या छे. अग्नि, भेज, शरदी, उधई, वांदा, ऊंदर, कुदरती विघ्न अने धर्माध यवनोना नाशकारक पंजामांथी. ज्ञान प्रत्येनी जीवती जैनभक्तिने परिणामे वची गयेला आजे पण एटला बधा भंडारो छे के जेमणे सेंकडो पाश्चात्य अने पौर्वात्य विद्वानोने अने छापखानाओने पुष्कर खोराक पूरो पाख्यो छे अने हजी पण पाडशे. ज्ञान आपकामा मुख्य साधन प्रति के पुस्तक अने ए प्रतिओने संग्रहवामा मुख्य स्थळ एटले के शानभंडारनी अगत्य समजी, स्वीकारी ज्ञानप्रिय आचार्योना सदुपदेशथी के पोतानी खाभाविक इच्छाथी अनेक राजाओए, मंत्रिओर तेमज धनाढ्य श्रेष्ठीओए तपश्चर्याना उद्यापन निमित्ते, आगमश्रवणना कारणे, पोताना कल्याण माटे के पछी पोताना स्वर्गवासी आप्तजननी स्मृतिमा नया पुस्तको लखावीने के जूनानी प्रतिकृति करावडावीने अथवा कोई भूना ज्ञानभंडारो वेचतुं होय तो तेने वेचाता लईने पण ज्ञानभंडा- रोनी स्थापना करी छे. .

प्रस्तावना ... आवां ज्ञानभंडारोनी स्थापनामां भाग लेनार अथवा आवा ज्ञानमंडारो खयं स्थापनार राजाओ पैकी वे राजाओना-सिद्धराज अने कुमारपालना- नाम मुख्य छे. मंत्रीओमा प्राग्वाटज्ञातीय महामात्य वस्तु- पाळ-तेजपाळ अने ओसवाल जातीय मंत्री पेथडशाह अग्रस्थाने छे. धनिक गृहस्थो के जेमणे ज्ञानभंडा- रोनी स्थापनामां के संवर्धनमा भाग लीधो छे ते अथवा जेमणे पुस्तकोनी प्रतिओ टखावी आडकतरी रीते ज्ञानवृद्धिमा फाळो नोधाल्यो छे ते धनाढ्य सज्जनो पैकी धरणाशाह, कालुशाह अने मंडलिक मुख्य छे. केटलाक श्रेष्ठीओ एवा पण.हता के जेमणे एक ज ग्रन्थनी अनेक नकलो लंखावी हती ज्यारे अमुक एवा पण हता- के जेमणे कल्पसूत्रनी धणी घणी प्रतिओ लखावी गामोगाम मोकली हती. आ रीते आ ज्ञान- संस्थानी उत्पत्ति अने विकासमां राजा-महाराजाओ, मंत्री - महामंत्रीओ अने धनिक श्रेष्ठीओनो न भूलाय तेवो सुंदर फालो छे. महेश्वरसूरि, नाणपंचमी कहा, ज्ञान, ज्ञानभंडार अने ज्ञानपंचमी व्रत वगेरे आनुषंगिक बाबतोनो विचार करी हवे आ "नाणपंचमी कहा"मा शुं आवे छे तेनु तद्दन संक्षिप्त वर्णन नीचे प्रमाणे आपुं छु. कथालेखक श्रीमहेश्वरसूरिए पोते ज कथाना प्रान्तभागमा कयुं छे तेम आ समग्र कथा अन्य वे हजार गाथामा लखायेलो छे. प्रन्यं पद्यमा छे, एमां बापरेली भाषा जैन माहाराष्ट्री प्राकृत छ: एमां दस आख्यानो छ जेमांन प्रथम तथा छेल्लु पांचसो गाथाओ रोकी तथा बीजाथी नवमा सुधीना प्रत्येक आख्यान संबासो सवासो गाथाओमा समाविष्ट करी आ ग्रन्थरतने बराबर वे हजार गाथामां समाप्त करवामां आव्यो छे. ज्ञानपंचमीवतमाहात्म्युना सूत्र वडे सर्व आख्यानमणिओने सळेग रीते परोवामां आव्या छे. दरेक आख्या. ननो हेतु पंचमीवतमाहात्म्यनो छे. डगले अने पगले ए वतनी सर्वोत्कृष्टतानी बात कहेवामा आवी छे. व्रत, नियमधारण, तपश्चर्या, यगेरे सर्व बाह्य क्रियामां पंचमीतने उच्चस्थान आपवामां आव्युं छे. आगन्तुक आपतिने आवती रोकवा अने चाल विपत्तिमांची सफरतापूर्वक पारगमन करवा, ज्ञानपंचमीत्रत समजण अने विधिपूर्वक करवानो एक ज राजमार्ग जे छ ते रतावामां आव्यो छे. आ संसारमा कोईने भाग्यवान् थवाना अने गणाबाना कोड होय, कोईने खानदान कुटुंबना नवीरा बनवानी एकमात्र इच्छा होय, कोई मरण पर्यंत अनारोग्य न आवे एवी ज अभिलापा सेवतो होय, कोई बंदीखानामां पडेलो जीय बंदीखानामांथी मात्र मुक्त थानो ज एक मनोरय पार पडेलो जोवानी प्रतीक्षा करी रह्यो होय, कोई परदेशमा गयेल जनना संयोगमाज समस्त जीवनना साफल्यनो साक्षात्कार देखी रहए होय, तो कोई पोतानां आंख, नाक, कान, हाथ अने पगनी खोड खांपण दूर थयेली जोवा माटे ज जाणे के जीवी रह्यु होय- इत्यादि इत्यादि ऐहिक कामनाओनी तृप्ति अने छेवट मोक्ष जेवी आमुष्मिक बांछनानी सिद्धि माटे ज्ञानपंचमीत्रतर्नु यथाविधि ग्रहण, पालन अने उद्यापन एज एक अमोघ अने सद्यःप्रत्ययकारी.मार्ग छे ए वात- प्रतिपादन समम ग्रन्थमा जरा पण 'अभिनिवेश विना बहु भारपूर्वक करवामां आव्युं छे. कोईने द्वीपांतरमा जq होय अने तरत ज विमान हाजर थाय, करोडो माईल दूर खजन गया होय अने आववा सुद्धांनी पण आशा न होय ए तरतज आवी मळे, मरण ज जेनो एकमात्र उपाय छे एकलंक घडीना छठा भागमां शत्रुना कचबाट साथे क्याय अदृश्य यई जाय, आवी आची अनेकानेक अशक्य लागती वस्तुओ, शुभभावथी ज्ञानपंचमी व्रत करनारने माटे तदन' शक्प छे ए श्रद्धेय सत्य तरफ लेखके ज्यां अने त्यो सफलतापूर्वक अंगुलिनिर्देशं कों छे. ढूंकामा ज्ञानपंचमी शास्त्रोक रीते प्रहण, पालन अने उद्यापन सर्वसिद्धिप्रदायक छ एम लेखके निश्चित भावे जणाव्यं छे. . जयसेन, नंद, भद्रा, वीर, कमव्य, गुणानुराग, विमल, धरण, देवी अने भविष्यदत्त एवां आ कयाना दस आख्यानोना अनुक्रमे नाग छे. .

२८ नाणपंचमीकहाओ परंपराधी आ पातो चाली आवे छे तेने संक्षेपमा में कही छे एम विद्वान कथालेखक दरेक आख्या- नना प्रान्त भागमा निरभिमानपणे कहे छे. परंतु आ "नाणपंचमी कहा"यी प्राचीन कोई ज्ञानपंचमीकथा- विषयक ग्रन्थ आपणने उपलब्ध नघी तेथी आ दरोय आख्यानोना मूळ क्या हशे ते शोधी काढ•मुश्कल छे. कनककुशळे, क्षमाकल्याणे, मेघविजय उपाध्याये जे ज्ञानपंचमश्रितमाहात्म्यविषयक कथाओ अने बाला- वबोधो लस्यां छे ते बघा वरदत्त-गुणमंजरी कथाना नामे ओळखाय छे अने "नागपंचमी कहा" तथा "वर. दत्त गुणमंजरी कथा" बच्चे फळसाम्य होवा छतां पात्रमेद, स्थळमेद अने प्रसंगभेद जरूर छे. एटले के ए ऋगेय उत्तरकालीन लेखकोए महेश्वरसूरि रचित प्रस्तुत "नागपंचमी कहा"मांथी कशुंय लीधुं नयी ए यात सुस्पष्ट छे. छतां "वरदस- गुणमंजरी" कथाना पण मूळ शोधयां हाल मुस्कल छे. अलबत्त ज्ञानपंचमी के श्रुतपंचमी उपर जेटला दिगंबर आचार्योए जे जे काई लत्यु छै ते वधार्नु मूळ प्रस्तुत कथाना भविष्यदत्त नामना दसमा आख्यानमा छे ए बात आपणे उपर जोई गया. आ दिगंगर आचार्यो पैकी धर्कटवंशीय पणिग् धनपाळ, सिंहसेन अपरनाम रईधु, वियुध श्रीधर अने ब्रह्मचारी रायमल्ल खास नोंधने पात्र छे. प्रस्तुत "नागपंचमी कहा"मा प्रत्येक आख्यानमा राजाओ, दीप-द्वीपांतरो, नगरीओ वगेरेनुं धणी ज आलंकारिक अने घणी वखत श्लेषात्मक भागमा वर्णन करायेलं छे. धार्मिक, नैतिक, सामाजिक, अने व्याव- हारिक प्रसंगो सर्जी तमाम उपयोगी विपयो उपर अमूल्य सुभापितो गोठयां छे. ते रखते समाजमा प्रचलित कहेवतोनो पण छूटथी उपयोग झर्यो छे. मन्य यांचता वेंत ज लेखकनी सर्वतोमुखी प्रतिभानो परिचय आप- णने थया विना रहेतो नथी. काव्य, अलंकार, नीति, व्यवहार अने धर्म ए तमाम बाबतनो लेखकने तल- स्पर्शी अभ्यास हतो. प्राकृत भाषा तरफनो एमनो सकारण स्नेह अने चतुर्विध संघनी महानुभावता विषेना तेमना विचारो रोचक अने सूचक छे. अने तेमना अनेकविध, अमूल्य, आहादजनक, कचित् हास्यजनक, अने अभ्यासपूर्ण, वेधक सुभा- पितो विषे तो कहे ज शु! जरा पण सांप्रदायिक व्यामोह विना मने नम्रपणे कहेवार्नु मन थाय छे के आ "माणपंचमी कहा"ना कोई पण अंश तरफ ध्यान नहि आपता केवळ सुभापित - अंश उपरथी ज एर्नु निर- पेक्षपणे मूल्यांकन करपान कोई आपणने कहे तो पग आपणे असंदिग्धताथी कही शकीए के आ कपा- प्रन्थ -रक्ष अजोड अने अमर थवा सर्जायो छे. काणाद, कपिल अने कालिदासे, वाल्मीकि, व्यासे अने वात्स्यायने, सिद्वसेने अने समन्तभद्रे, हरिभद्रे अने हेमचंद्राचार्य सुभाषितोनो छूटे हाथे उपयोग को छे. ए धाना सुभाषितोनो यत्किंचित् अभ्यास करवानुं मने सद्भाग्य पण मन्यु छे. छतां मारे एटलं अहिंआ कहे, जोईए के महेश्वरसूरिए "नाणपंचमी कहा"मां वापरेल सूक्तिओ सर्वदेशीय छे एना करतां ते विशेष मौलिक छे. लेखकनी नवनवोन्मेषशालिनी प्रतिभानो जे दृढ अने अविस्मरणीय परिचय ए सुभाषितो द्वारा मने थयो अने ए परिचयपी मने जे अलौकिक आनंद थयो ते लगभग अवर्णनीय छे. "रसात्मक काव्यं वाक्यम्" अने "रसो वै ब्रह्म" के श्री मुनशीजीनो वर्तमानयुगने बंधवेसतो "रसोल्लास" या "रसास्वाद" शब्द जराय खोटां नयी. आम तो नीति, शोक्य, स्त्रीजाति, प्रेम - स्नेह, कन्या, मरण, मित्रता, बाळ - वैधव्य, दांपत्य, याचना, विश्वधर्म, प्रत्रया, प्रतिबोध, धर्म, समभाव, व्यवहार, आय, व्यय, धन, नियम, चित्तशुद्धि, अमात्य, सती स्त्री, रतिविधा, दारिद्र्य, आशा, निराशा अने राजनीति इत्यादि इत्यादि विषयोना अनेकानेक, मौलिक, तठस्पर्श, अभ्याससूचक अने वेधक सुमापितो वापयों छे जे दरेकने यहीं चर्चवानो जराय अवकाश नथी तेथी मात्र अमुचना अहीं नमूनाओ आपी संतोष पकडीश.

प्रस्तावना २- सुभापितो धार्मिक, नैतिक, सामाजिक अने व्यावहारिक प्रसंगो सजी आवश्यक विषयो उपर महेश्वरसूरिए एया घणों सुभाषितो वापयों छ जे वाचवाची तेमना सामाजिक, धार्मिक, नैतिक अने व्यावहारिक अद्भुत ज्ञाननो अने तेमनी अपूर्व वेधक दृष्टि तया अठंग अभ्यासनो आपणने संपूर्ण परिचय मळे छे. प्रचलित कहेवतो, शिक्षासूम्रो अने समयानुकूल सुभाषितो उगले अने पगले वापरी तेमणे तेमना ते ते विपयना तलस्पर्शी अभ्यासयी आपणने ज्ञात कर्या छे. सुभाषितोना वारंवारना उपयोगयी आपणी सुरुचिने जराय प्रत्याधात यतो नधी ए बतावे छे के तेमने कळानी दृष्टि पण सिद्ध हती. स्त्री मानसनो तेमने घणोज बारीक अभ्यास हतो. ना सत्यो भने नकर घटनाओपी व्याप्त शिक्षासूत्रोनो उपयोग पण तेमणे आख्याने आख्याने छूटे हाथे कों छे. घj घणु टखीने ज कही शकाय तेयी यावतो समयानुकूळ, प्रचलित, अने काव्यमय शिक्षासूत्र द्वारा लेखक कौशल्यपूर्वक बतायी शके तो ज अने त्यारे ज लेखक प्रतिभासंपन्न छ एम कही शकाय. उपर्युक तमाम कयनोने बराबर समजवा आपणे पोडा सुमापितोने समजवा प्रयत्न करीए:- ‘क्रिया गमे तेवी लघु होय पण जो ते शुभभावपूर्वक करवामां आवी होय तो सुखने आपनारी थीय छे ए बतायवा लेखक अमृतांशनो दृष्टांत आपी कहे छे:- '"सिमविसेण मरतं किमवि रखेइ भमयसो ?" 07 खीओ मादे शोक्यनु होवू जेटलं आ संसारमा दुःखदायक छ तेटलं बीजु क\ दुःखदायक नयी ए सूचबवा स्त्री मानसना अजोड अभ्यासी श्रीमहेश्वरसूरि प्रथम आख्याननी ३९ मी गायामां कहे छ:-- "धरि हलिओ निहु भत्ता अनमो गुणेहि रहिमो वि । मा सगुणो बहुमजो जइ राया धकाट्टी वि" ॥ ॥३९॥ भर्ती गुणवान अने चक्रवर्ती राजा होय पण बहु स्वीओ वाळो होय तो तेना करतां निर्गुण अने हळ हकिनार खेत जो तेने एक ज स्त्री होय तो ते सारो. शोक्यनु होवू स्त्रीओ माटे दुःखनी परंपरानुं 'एक मोटुं कारण अनादि काळपी मनातुं आव्यु छ -- वास करीने हिंदु संसारमा. शोक्यनी प्रया तरफ्नो महेश्वर- सरिनो सचोट अणगमो आपणने एवा अनुमान करवा तरफ लई जाय छे के ई. स. नी अगीआरमी सदीमा शोस्य करवानी रीत कांतो विशेष प्रचलित हती अश्या तेना तरफ घणो ज सवळ अने स्पष्ट अणगमो हतो. आटर्छ काईया छता पण वाचकना मनमां रखेने शंका रही जाय एम मानी लेखक तेज आख्याननी ४२ मी गायामां बुलंद खरे पोकारीने कहे छे:- "संकरहरियंमागं गठरी ही बहेव यंभाणी। यह मह पहजो इहा हो महिला इयरहा ऐडी" ॥ १२॥ शंकरने जैम गौरी, विष्णुने जेम लक्ष्मी अने ब्रह्माने जेम सावित्री इष्ट छ तेम पतिने महिला इष्ट होय तो ते महिला; नहि तो बकरी. अगीआरगी सदीनो, स्त्रीस्वातंत्र्यनो जन्धर हिमायती लेखक एयी पण भागळ यधे छे अने एज भाख्याननी ४६मी गायामां अंतिम वाक्य उचारे है:- "निदो घरयासो सम्गो पो होइ महिलाण। हयो गरगो भगिमो सासुप कलिया दो वि" 11४६ ॥ प्रौढ महिलाओ माटे तो घरवास जो शोक्य दिनानो होय तो ज ते सर्गतुत्य छ; अन्यया शास्त्रमा तो वेने नरपतुल्य ज पहेल . मेह, वियोग, पुरुयसभाय, रंडाप', कत्याओर्नु बाहुल्य, अने दारिद मंगेरे उपरना श्रीमघरमूरिना गंतव्यो सुंदरी नामना स्त्री पाना मुखमा मुकेला पाक्यो द्वारा आपणने नागवा मन्दे है।

.. - नाणपंचमीकहाओ "किंचूणो बिहु पणओ दुक्खं अइदारुणं मणे देइ । जो पुण मूलच्छिनो मरणं चिय कुगइ जुबई ॥ १।३७ ॥ वरि मा जानो नेहो होऊग मा पुणो ददं नहो। भदेसणं पि सेयं लोयणरिउको निहाणस्स ॥ ६॥ अपराहेण विरत्तो दुक्खं न वि देइ वलहो जइ वि। अपराहेण विणा पुण जीयं सो निश्चल लेइ ॥ ९ ॥ मणवलहो विरत्तो विणावराहेग कम्मदोसाभो ! सरिओ सरिओ दुम्मइ अंगाई नहसलो प्य ॥ ७० ॥ धमा ता महिलामो जाणं पुरिसेहिं कित्तिमो नेहो। पाएग जभो पुरिसा महुयरसरिसा सहायेण" ॥ १७॥ अर्थः-लेह ओहो ययो होय तो पण युवतीओना मनने अतिदारुण दुःख आपे छै तो ते स्नेह नष्ट याय तो तो मरण ज निपजावे. प्रथमथी ज प्रेम न बंधाय ते सारं; परंतु एक यखत दृढ़ थपेलो देह नाश पामे ते तो ठीक नहि ज. पाउळथी नष्ट थनार निधिना दर्शन पहेलेथी ज न थाय ते श्रेष्ठ, प्रिय- जन अपराधे करीने जो विरक्त थाय तो ते दुःखकारक नयी यतो; पण अपराध विना रागरहित बनेलो बल्लभ परगर्नु निमित्त अवश्य बने छे. पूर्वकर्मना विपाके अपराध विना विरक्त बनेल प्रियजन जेम जेम याद आवे तेम तेम शरीरमा पेठेल शल्यनी जेम दुःख आपे छे. आटलं याह्या पछी सुंदरी पासे लेखक बोलावडावे छे "ते महिलाओ धन्य छ जेओने पुरुषो साथे कृत्रिम स्नेह छे" इत्यादि इत्यादि. कृत्रिम स्नेह होय अने ते नष्ट थाय तो मनने आघात न लागे परंतु प्रेमीजन साथे ओतप्रोत थई गया पछी प्रेमनो वेग कमी थतो देखाय तो अवश्य लागी आवे. तो पछी भ्रमर जेवा चंचळ अने लोलुपी खभाववाला पुरुपो साथे पहेलेथी ज कृत्रिम मेह राख्यो होय तो पाछळ्यी दुःख सहन करयानो वखत न आवे. आ छेल्ली कहेवतमो गोठवेल अथवा सुचवेल नकर सत्य पूरता, सुंदरी साथे, लेखक संमत छे के नहि ते तो न कही शकाय - परंतु विना कारणे रागरहित बननार प्रियजन महान् आपत्तिनुं कारण छे एटलं तो लेखक सुंदरीनी जेम जरूर सहृदयताथी मानता जगाय छे. आगळ चालता आ बधा दुःखनुं कारण स्नेह छे एम कल्पी असंग भावने पोषनाराओने लेखक अंजली आपे छे. जुओ:- "नेहो बंधणमूल नेहो लनाइनासो पायो । नेहो दुग्गइमूलं पइदियई दुक्खभो नेहो ॥ ११७५॥ धक्षा ते वरमुणिणो मूल नेहस्स जेहिं परिच्छिन्नं । घसाण मिते धपणा बाल शिय जे सर्व पत्ता".६॥ अर्थ:-लेह ए बंधनचें मूळ छ; लेह तो लज्जा वगेरेनो नाश करनार पाप छे. दुर्गतिनं मूळ पण ह ज छे अने हमेशनी दुःखदायक वस्तु पण ए अनुराग ज छे. माटे ते श्रेष्ठ मुनिओ धन्यवादने पात्र छ के जेमणे स्नेहन मूळ कापी नास्युं छे अने ए धन्य मुनिओमा तेओ तो खास धन्यवादने पात्र छ जेमणे बाळपणमाथी ज तप आदयुं छे. अहिंआ लेखकनी सहृदयता स्पष्ट तरी आवे छे. व्यावहारिक ज्ञानमा लेखक केटला प्रवीण हता तेनी तो सुंदरीना मुखमा मुकेल निनोक्त श्लोको आपणे यांचीए छीए सारे आपणने पूरेपूरी जाण थाय छे:- "नवशुदईण वईगं पालाण ५ गया नियमेण । निहोसाण वि दोसा संभावितति लोएहि" ११८६ ।। अर्थ :- नवयुवतिओ, यतिओ अने वालको भले निर्दोष होय पण जो एकला होय तो तेमां लोको दोपनी समायना करे छे. आगळ वधी लेखक एक शाश्वत सत्य सुंदरीना मुखे उच्चारे छे. तेओ कहे छे १ - प्रस्तावना कन्या जन्मे त्यारे शोक करावे छे; उमरे मोटी थाय त्यारे चिंता करावे छ भने परणे सारे खर्च करावे छे. आ रीते कन्यानो वाप हमेशनो दुःखीयो ज होय छे. जुओ:- "उप्पण्याए सोगो पद्द्तीए य वढए चिंता : परिणीयाए उदन्तो सुबइपिया दुविखओ निश्चं" ॥८॥ केटलं वास्तविक चित्र! महेश्वरसूरिना शिक्षासूत्रों जेटलां सचोट छे तेटलां मौलिक छे. एमां भरेल विशाल ज्ञानराशि अने अनुभवयुक्त ठावकापणुं लगभग अद्वितीय छे. "पंचतंत्र "मां के हितोपदेशमा जे हितशिक्षाओं प्रत्येक वार्तामांगोठवेल छे तेवी ज अहिंआ पण आख्याने आस्याने आपणने जडी आवे छे. आ शिक्षासूत्रो तेमना पूर्यवती साहित्यमाथी महेश्वरसरिए शब्दफेर साथे तफडावी कात्या होय .एम पण देखातुं नंथी. कारण के दरेक शिक्षासूत्र एटलं मौलिक देखाय छे के आपणने जराय एम लाग्या विना रहेतुं नथी के लेखकना अनुभवमाथी अने सूक्ष्म निरीक्षणमांथी ए हितशिक्षा सीधे सीधी टपकी शब्दन स्वरूप पकडे छे. मारी आ मान्यता मने एम कहेवा प्रेरे छे के लेखक समाजना अने संसारना अंडा अभ्यासी हता. ते उपरांत आ अनुभव तेमणे कोई बीजा पासेयी मेळव्यो हतो एम पण नहि परंतु तेओए पोते गृहस्थ जीवन सारी रोते भोगव्यु हो जोईए. अन्यथा एमनी उक्तिओमां जे सामर्थ्य अने वेग छे ते संभवी शके नहि, मानी पुरुषोना मनने दुःख आपनार वस्तुनी गणना करती वखते लेखक कहे छे :-- "मभक्खागमकों कजविणासो रिणं च गुणनिंदा । पचुवयाराकरणं दुर्मति हुमागविहवाण" ॥ ११९२ ॥ अर्थः--कलंक, अकार्य, कार्य- बगडवू, देवू, गुगनिंदा अने प्रत्युपकार न करयो आटलो वानां मानी पुरुषोने दुःख दे छे. सर्व भयमा मरणनो भय सौथी मोटो छे. मागस मरवानी तैयारीमां होय छता मरण गमतुं नथी ए बतायवा सूरिश्री कहे छे: "अंगीकए वि भरणे भरणभयं वह चि होइ जीवस्स । कडुभोसहस्स पागं कदुयं चिय नियमओ जेण" ॥ ११०१ ॥ अर्थ:--मरण अंगीकृत कयं होय छतां पण जीवने मृत्युनो मय होय ज छ कारण के कडवा औषधन पान नियमपूर्वक कडवू ज होय छे. स्त्री कदि पण निराधार होती ज नथी. स्त्री स्वभाव ज एवो छे के गमे ते अवस्थामा एने खामी तो जोईए ज. आ अनुभवजन्य घटना सूरिवर्य निनोक्त सभा- पितमा गोठवे छे:- "जणओ कुमारमाये तारो तह य होइ भत्तारो। विद्धत्तणमि पुत्तो न कया विणिरासिमा नारी" ॥ १।१७९ ॥ अर्थ:-कौमार्य वखते बाप, जुवानीमा धणी अने वृद्धावस्थामा पुग्न रक्षण करे छे. नारी कहि निराश्रित होती ज नथी. "Suspicion in friendship is poison" ए त्रिकालाबाधित सत्य लेखक निनोक्त सुभापितमा गोठवे छ:- "जुसाउत्तवियारो जह कीरइ इयरलोयबयणेसु। वह जइ बलहमणिए वा हो कित्तिमो नूर्ण' २३२॥ 'अर्थ:- योग्य वचन छे के भयोग्य ए विचार वीजा लोकोना वचन परत्वे करवामां आवे ए तो जाणे के ठीक; परंतु ए जो प्रियजनना संबंधमा करवामां आवे तो तो पी ए स्नेह कृत्रिम ज छै एमज समज, जोईए. पाके घडे कांठा न चडे ए वर्तमान लोकोक्ति ते बखते केटली प्रचलित हती तेनुं प्रमाण निनोक मुभाषित पूर्व पाडे :- :- नाणपंचमीकहाओ "यालाणं सरणाणं लगाइ चेट्टा सुहेण सोयाणं । कीरति नेय जेणं इह कया परमयागं" ॥ १।२४४॥ प्रियमेलिकानो स्पर्श उमारे द्रमकने वाले छे त्यारे द्रमक विचार करे छे के आत्री रूपवती कन्या अत्यारसुधी अविवाहित रहे नहि कारण के पाकेली अने सादु रस्तामा आवती बोरडी कोई पण छोडे नहि :- नहु पहि पका घोरी मुदद लोयाण जा रामा १२८६ ॥ ", "प्रियभेलिकाने मुकीने-छोडीने द्रमक पण चाल्यो गयो ते घखते प्रियमेलिशा पोताना स्त्रीत्वने धिकारे छे. एनी उपर फीटकार वरसावे छे ते वखते लेखक तेनी पासे बोलावे छे के स्त्रीनो भव एज दुःखनुं कारण छे; तेमां पण बारविधवापणुं अने भाग्यहीनता ए तो विशेष दुःखदायक छ. - सूरिश्री द्रष्टांत आपी समजावे छे के ते तो गुमडा उपर फोलो थाय तेना जेवं छे. जुओ:- "इरियतं व दुई सस्थेव य भइदुई घ दोहग। रंडर यालाए जह पिडओ गंडउवरस्मि" ॥ १२९५।। एके वीजा पासेपी सांभळ्यु वीजाए बीजाने कयुं अने बीजाए पोताना घरनं उमेरी मीढुं, मरचं. मरी किंवदन्तीने बहेती मुकी. ए किंवदन्तीमा तथ्य जराय होतुं नयी, छतां निर्दोष माटे तो ए खरेखर प्राणघातक निवडे छे. एटले एवी किंवदन्ती अयया लोकापवाद तरफ कथालेखक पोतानी घृणा दाखवा कहे छे के माणसो एका बीजा उपर विश्वास मुफी निर्दोपने व्यर्थ दंडे छे. जेवी रीते आकाश रंग विनानं होवा छतां लोको तेने नीलवर्ण कल्पे छे. जुओ:- "निहोस पि हु लोओ निदह भोसवयणपघभो। घनरहियं पि जेणं भगइ जगो नीलमायासं" ॥ १॥३५५ ॥ लाकडे माकडं वळगाड्युं होय त्यारे अथवा एक वीजानी पसंदगीने जराय लक्ष्यमा राखवामा आवी न होय ते वखते, दंपती-जीवन दुःखदायक तो बने ज छे; पण ए उपरांत हास्यपात्र पण बने छ ए-तरफ अंगुलिनिर्देश करतां कथालेखक जयसेन अने शीलवतीना योग्य संयोगने अनुलक्षी कहे छे के रूप- लावण्य वगेरेमां एक चीजाथी जुदा पडता युगलोनो संयोग कष्टदायक ज नहि पण हळमा जोडेल ऊंट अने बळदना संयोगनी माफक दुःख अने अशोभाकारक पण बने छे. जुओ:- "मिहुगागं संजोगो रूपाइविलक्षणाग भइदूरं । दुक्खाऽसोहा-जगओ उयलिहाण व हर्षमि" ॥ ॥५०६ ॥ आगळ चाली विद्वान लेखक याचनानु माहात्म्य समजायतां द्रष्टांत आपे छे के जेवी रीते कर्णराजाए: विष्णु भगवानने शरीरन वख्तर पण आप्यु हतुं तेवी रीते याचना कोई करे सारे तेनी योग्यतायोग्यतानो विचार सरखो पण नहि करवो जोइए. जुओ:- "अहवा जुत्तमयुतं एयं न गणंति पत्थणे गरुया। दिन्नं कम्नेग जो विगुण्ड)स्स सरीरकयचं पि" ॥ ॥४३३ ॥ अहिंआ एटलं जणावQ जरूरनुं छे के कर्णे पोतानुं शरीर विष्णुने नहि पण इन्द्रने बख्तररूपे उप- योग करवा आप्यु हतुं एटले "विण्ड" शब्दने बदले "जिण्ड" नामनो इन्द्रवाची शब्द पाठांतररूपे कल्पयो जोईए. बीजी प्रतिओ न मळे अने आ कल्पनाने समर्थन न मळे त्यांसुधी निश्चितरूपे न कही शकाय. पनी, लक्ष्मी, मित्र अने शास्त्र फळ शुं छे ए संबंधे लेखके वापरेल एक सुभाषित खूब ज. अनुभवपूर्ण छे. तेओ कहे छे के पनीचें फळ रति अने पुत्र, लक्ष्मीन फळ दान अने मोग, मित्र- फळ निवृत्ति अने शास्रोन- पर धर्म छे. जुओ:- :- प्रस्तावना - ६ "हपुत्तफला ममा एच्छी बिहु दागमोगफलहास : निव्वुइफलो य मित्तो धम्मफलाई ध सस्याई" ॥ १४४०॥ विश्वधर्म जेवी कोई वस्तु होई शके नहि. एक ज.धर्म स्थापवो ए तो एक घेलछा मात्र छे. उपदेश सौ कोईने एक स्मे परिणमतो ज नथी. माटे पोताना मत तरफ सौ कोई वळे एवं इच्छ, ए तद्दन व्यर्थ छे ए दर्शाववा कविश्री महेश्वर सूरि कहे छे के सव्य जीवोने पोते जे ग्रहण क्युं तेज ग्रहण कराववा कोण समर्थ थई शके ! ग्रह्मा, मनु भने मांधाता वगेरे घणा होया छतां एक जगतने एक मतवाळु के एक धर्म- याळु फरी शक्या नहि तो अन्यथी शुं यई शके ! जुओ:- "माइएहिं मणुमाइएहिं मंधत्तमाइराईहिं। सयमेरामयं काउंग सहिउं यहुहि किमणेण?". १४८४ ॥ लांना पखतनी दीक्षा के विविध विषयन विपुल ज्ञान मोक्षप्राप्ति माटे जसरन नथी. शुभ भाव विना यधुं नकामुं छे. क्रिया करवाथी मावशुद्धि न थती होय तो ए क्रियानो काई नथी. क्रिया ए तो आत्मानो व्यायाम छे. ए व्यायाममाथी शुद्धभावनु नवु लोही सर्जवान छे. आम न बने तो क्रियाकांडनो कोई अर्थ नथी. जयसेने थोडा ज वखतमा कैवल्य प्राप्त क्यु ज्यारे धणी लांबी प्रव्रज्याना पर्यायवाळा हजु ज्यों ने स्याँ ज पड्या हता. ए दर्शावया महेश्वरसूरि कहें छे:- "चिरपप्या नाणं एवं न हु कारगं हवा मोक्खे । जरसेव मुहो भावो सो चैव य साहए फळ" ॥ १५०२॥ माझी स्त्रीओ एक ठेकाणे भेगी पई होप एमां साराबाट नहि तेमज झाझा कागडाओ देखाय तो ते पण अशुभसूचक छ; झाझा डरपोक माणसो भेगा पया होय त्या पण काई भलीवार न होय. आ लोकमा- 'न्यता कविश्री निनोक्त गाथा द्वारा जणावे छे:- "कागा फापुरिसा घि य इत्यीओ वह य गामकुकाइया । एगहाणे मिठिया मरणं पायति भयहुदा" | 201३५२ ।। भावा तो सेंकडो सुभाषितो आख्याने आख्याने वेरायेला मळी आवे छे परंतु ए वधाने चर्चयानो अहिं अवकाश नथी. आ सुमापितोनो बरावर अभ्यास कर्या पछी आपणने ए निश्चित रीते विदित याय छे के श्रीमहेश्वर सूरि समाजना, संसारना अने स्त्री मानसना अजोड अभ्यासी हता. अन्य आख्यानोमा आवतां योडॉ पीजां सुभापितो जोईए. वैभवधी जे फ्लातो नयी अने यौवनकाळे विकारने वश यतो नथी ते देवोने पण पूज्य छे तो मनु. ध्यमां-पूजनीय बने एमां नवाई शी ! अनासक्त योगीनी सर्वधर्मसामान्य ९ व्याख्या महेश्वर सूरिने पण मंजर छ, आ सुमापितथी आपणने जाणवा मळे - "विहवेण न भुलइ जोन वियार करेह धार । सो देवाण वि पुनो किमंग पुण मणुपलोयरस?" ॥ २९५ ॥ "जन्मना जायते शूद्रः संस्कारी द्विज उच्यते" आ चतुर्वर्णनियामक तटस्थ भने उदार पारपान छरेस प्रतिबिंब, सी-पुरुषना लक्षणेकथन संबंधे यापरेल निनोक सूक्तिमा आपणी नजरे चडे छे:- "मापाइबिहारीएणं शुरिसो विदुइश्यिया हं होइ। शायी वि सरसहियया परिसो इह होह संसारे" ॥३॥ खरून छे के मायादिदुर्गुणवाळो पुरुष स्त्री करता जराय प्हडीयातो नयी ज्यारे सरलहृदया सी पुरुष करता सेज पण उतरती नयी.. माम.म.5 - . नागपंचमीकहाओ भोगवांच्छु जीवे द्रव्यार्जन करवू ज रहो. "Money makes the mare go" ए सत्य सनातन छे. "सर्वेः गुणाः कांचनमाश्रयन्ते" ए साव साचुं छे. वळी बैठा येठा तो राजाना भंडार पण खूटी जाय एटले वडीलोपार्जित द्रव्य मळ्यु होय तो पण नबुं धन कमावानो माणसे प्रामाणिक प्रयत्न करयो ज जोईए. "आसीनः भग आस्ते अने "चरन्यै मधु विंदति” ए सौ कोई जाणे छे. लेखक कहे छे:- "केण उवाएण पुणो दव्य अमेमि भोयकारणयं । दयाभावेण जो भोयाणं साहणं नस्थि" ॥ ॥२१॥ जैनधर्म कायरोने छे, संसारमीरुओनो छे, एयो आक्षेप वर्तमानकाळे जैन धर्म उपर छे. एज जैनधर्मनो अगीआरमी सदीनो एक विरक्त सूरि, गृहस्थाश्नम दीपाववो होय तो.भोगकारण अने भोगसाधक पैसो अल- वत्त कमावो जोईए, एवं पडकारीने कहे त्यारे इतिहास प्रसिद्ध साहसिक अने पोताना अभिप्रायने गमे ते भोगे वळगी रहेनार निडर अने रूदिच्छेदक सिद्धसेन सरि जेवाज प्रतिभाशाळी महेश्वर सूरि हशे एम आपणने जरूर लागवू जोईए. भरत एक मुनि हता छतां 'नाट्यशास' लस्यु; वात्स्यायन प्रापि हता तो पण 'कामसूत्र ( काम- शास्त्र) लल्यु. धर्म-अर्थ-काम अने परंपराए मोक्ष ए हेतु शास्त्रप्रयोजनमा लीधो. तेवी ज रीते श्री महेश्वर सूरि, एक विरक्त जैन साधु होई, जैनोला ब्रह्मचर्य मामला प्रख्यात चोथा रतना सर्वथा संरक्षक होय ए खतः सिद्ध छे. छतां पण गृहस्थीओने अनुलक्षी तेओश्री, उपयुक्त निडरताथी, रतिक्रीडा संबंधे कहे छे के रतिक्रीडा करनार माणसे रतिक्रीडा करवी ज होय तो केली, हास्यादि पांच प्रकारे ए सुरतोत्सव पूर भपकाथी उजववो जोईए. ए क्रियाने गडानी माफक जेम तेम आटोपी लेवायी शुं फायदो ! ढूंकामां, ब्रह्मचर्य, गृहस्थ, संन्यास अने वानप्रस्थ ए चार आश्रमो पैकी कोई पण आश्रममां माणस होय तेने तो ते आश्रमने सोए सो टका दीपाववानो ज छे. पोतपोताना वर्तुलमा रही पोते खीकारेल तत्कालिन धर्मने पूरेपूरो न्याय आपी उत्तरोत्तर प्रगति करी छेक्टे सौए मोक्ष साधवानो छे. ए तद्दन सानु छ के "स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः" आ हेतुथी ज लेखक कहे छे:- "केली हासुम्मीसो पंचपयारेहिं संजुभो रम्मो । सो खलु कामो भणिओ भसो पुण रासहो कम्मो" । ५/६६ ॥ वीरचंद्र जेवो दरिद्रनारायण दुनियान शुं दाळदर टाळशे, ए संबंधमा लेखक श्री महेश्वर सूरि छठा आख्यानमा दरिद्रता उपर एक वास्तयदी कटाक्ष फेंके छे. माता-पिता, भाई-भगिनी, वेटो-बेटी अने खी पण - सारो लोक दरिद्रीयी विमुख धई जाय छे. दरिद्रीन मोढुं पण सवारमा जोवान कोई पसंद फतुं नथी. दरिद्रीनी वाणी घणी मीठी होय अने एणे आपेली सलाह पण घणी किंमती होय तोय भंगीना कुवानी माफक एनी वघी सारी बावतोनो सौ परित्याग करे छे. ज्ञान, कला, विज्ञान, विनय, शौर्य अने धैर्य ए बधा गुणो पुरुपना नकामा -एक जो दारिद्य दोष तेनामा होय तो. जुओ:- "मिती सयणो धूया माया पिया य भाइमाईया। सम्वे वि होति विमुद्दा दालिइकलंकियतणूणं ॥ ६॥१९॥ गोट्टी वि सुदु मिटा दालि वितरियाण लोएहि । घजिनइ दूरेणं सुसलिलचंडालकूवं व ॥ ६॥२३॥ नाणकलाविनाणं विणओ सुरत्तणं च धीरसं। दालिदनियासाणं सम्बं पि निरस्यय होई" ॥ ६॥२६॥ आ छेता सुभाषितमा "दारिद्यदोपो गुणराशिनाशी" ए सूक्तिनो-प्रतिष्यनि संभळाय छे. 2-32 - ......

प्रस्तावना - महेश्वर सूरिनो संसारनो तथा समाजनो अभ्यास केटलो वेधक अने विशाळ हतो ते तेमणे वापरेल सातमा आख्यानना एका व्यावहारिक सुभाषित उपरथी आपणने जाणवा मळे छे. तेओ माने छे के संसार उपर ज खर्ग अने नरकनो अनुभव थई.रहे छे, तो पछी शास्त्रमा वापरेल स्वर्ग अने नरकना अस्तित्वसूचक परोक्ष कथनो विपे शा माटे अविश्वास धरावयो जोईए ? Instead of going to heaven we can bring down heaven on earth. संसारमा वर्गनां सुख अनुभवयां होय, देवलोकना दिव्यानंद अने मजा-मस्ती लुटयां होय तो एक तो खराब स्त्री न होची जोईए, वीजु दारिश न होवू जोईए, त्रीजु व्याधिओ न होवा जोईए अने चो) संतानमा कन्यानु बाहुल्य न होवु जोईए. आटलां वानां होय तो संसार ए खर्ग- तुल्य ज छे; अन्यथा ते नरक समान छे. आ चार वस्तु जेनी पासे होय ते जीवननो रसाखाद माणी शके. सातमा आख्यानमां पद्माभ नामना द्विजने तेनी स्त्री धन्या पासे निनोक्त गाथा तेओ कहेवडावे छः "टुकलतं दालिई चाही तह कन्नयाण याहुलं । पञ्चसं नरयमिणं साधुवाइटै च वि परोक्खं" ॥ ६ ॥ जैन साधु माटे. लगभग अस्पृश्य गणाता राजनीति जेवा गहन विषय उपर पण पोतानो द्रढ अने अनुभवसूचक अभिप्राय सूरिवर्य जणाव्यो छे. तेओ कहे छे के कर्णधार विनाना बहाण जेवी स्थिति अमात्य अने शिष्टजन विनाना राज्यनी छे:- "कण्णद्वारविहीग योहिरयं बह जलंगि डोलेह । सिट्टमहंतयरहियं र पि हु तारिस होइ" ॥२॥ शकुन शास्त्र जेवा व्यावहारिक विषयना संबंधमां परापूर्वथी बाली आवेली एक रूदिने सूरिवर्ये सूक्तिमा सुंदर रीते गुंथी काढी छे. आंधळो, कुष्टना रोगवाळो, लंगडो, होठ कपलो, नाक-कान विनानो- आटलाने प्रस्थान करती बखते शुभ पानी आशा सेवनारे प्रयत्न पूर्वक यर्जवाः- "अंघो कुद्री पंगू डिग्रोट्टो छिन्नकलनासो य । पदम चिय घटिएणं वोयम्या पयतेगं" ॥ ९॥१०॥ कामदेवना सर्वविजयीपणा विषे अने संगीतशास्त्रनी प्रासादिकता विप सूरिश्री दसमा आख्यानमा कहे छे के संगेमरमरनी पूतळी सदृश कोई नाजुकनयनीना हावगावधी अने संगीतना मधुर आलापथी जेनु हृदय मुग्ध यतुं नथी ते का तो पशु छ अथवा देव छ:- "घरजुवइबिलसिएणं गंधयेणं च एत्य लोमि । "जरस न हीरइ हिययं सो पसुमो भय पुण देवो" ॥ १०१२९४ ।। आटली चर्चा पछी आपणे एम कहेवानी स्थितिमा जसर छीर के "नाणपंचमी" एक एनी ज जातिनो अलौकिक पर्वकथा अन्य छे. तेना विद्वान लेखक श्री महेश्वर सूरि एक प्रकांड पंडित, कुशळ कवि, अठंग अभ्यासी अने निपुण निरीक्षक हता. प्राकृत भाषा अने संघ विपेना महेश्वर सूरिनां "नाणपंचमी" कथान्तर्गत मन्तव्यो - * भाकृत भापा "नागपंचमी"कयाना लेखक श्री महेश्वर सूरिनो प्राकृतभापा तरफ पक्षपात हतो. "मंदबुद्धिवाळा मनुष्यो संस्कृत काव्यना अर्थने जाणी शकता नयी तेथी सौ कोईपी सुखेथी समजी शकाय ते आ प्राकृत रव्यु छे. गूढार्थवाव्य देशी-प्राकृत शब्दोथी रहित, अत्यंत सुंदर वर्णोथी रचेलं, आनंददायक प्राकृत काव्य नाणपंचमीकहाभो कोना हृदयने सुखं भापतुं नयी ? परोपकाररत पुरुषे तो आ लोकने विपे एज भाषा बोलवी जोईए के जेनापी बालादिक सर्वने विशेष बोध थई शके." . उपर्युक्त शब्दोमा प्राकृतभाषा तरफनी पोतानी अभिरुचि श्री महेश्वर सूरिए असंदिग्धपणे अने खूब ज आग्रहपूर्वक बतावी छे. एटले प्राकृतभाषानी उपयोगिता, तेनो संस्कृत साथेनो संबंध, तेनी हृदयंगमता, सुखबोधकता अने तेना तरफना सर्वव्यापी आदरभाव वगैरे विपे- खूद भगवान् महावीरथी मांडी प्राचीन, अर्वाचीन जन-जनेतर विद्वान वगेरेए जे काई कयुं छे तेनी ढूंक नोंध, लेखकना प्राकृत तरफना प्रेमने पूरो न्याय आपवा, लेवी अने आवश्यक छे. अहतो धर्मनी प्ररूपणा अर्धमागधी (प्राकृतनोज शौरसेन्यादिनी माफक एक भेद ) भाषामा करे छे." औपपातिकसूत्र जणावे छ के भगवान् महावीर कूणिकने अर्धमागधी भाषामां धर्मोपदेश आपता हता.' अर्धमागधी भाषा जे बोले - वापरे तेने “भापार्य" (भापा आर्य) कहेवा एम प्रज्ञापनाकार श्यामाचार्य ' कहे छे. भगवतीसूत्रमा कह्यु छ के देवो पण अर्धमागधी भापाने प्रिय गणे छे अने बोलाती (कप्य) भाषाओमां तेज भापाने विशिष्ट स्थान छे." आगमो माटे अर्धमागधी भापा पसंद करवामा भगवान् महावीरनी सफळ दीर्घदृष्टिनुं पापणने अमोघ दर्शन याय छे. दृष्टिवाद नामना बारमा अंग सिवायना बधा कालिक, उत्कालिक अंगसूत्रोने प्राकृतमा बोधवामा अने रचवामा स्त्री-बाल वगेरे जीवोने ते वाचवामां सरस्ता रहे ए ज एक शुभाशय हतो.' दवावकालिक टीकामां याकिनीसूनु हरिभद्रसूरि पण एक श्लोक उद्धृत करी एज तात्पर्यन कहे छे. सर्व सिद्धान्त ग्रंथोने संस्कृतमा रूपांतरित करवानी इच्छामात्र ज सेवनार सिद्धसेन दिवाकरजीने श्री महानुभाव संघे पापंचिक नामर्नु प्रायश्चित फरमाव्युं हतुं. आ घटना श्री संघना सर्वोपरिपणानी जेटली घोतक छ तेटली ज सौ कोईए अर्धमागधी भाषा ज वापरवी ए बाबतना आग्रहनी व्यंजक छे-समर्थक छे. अहिं तो, गणधरो, पूर्वधरो के विद्वान मुनिवरोने संस्कृत भाषा आवडती नो'ती एम नो'तुं. तेओए संस्कृतमा पण प्रकांड विद्वत्ताथी भरपूर भाप्यो, टीकाओ वगैरे तेम ज अनेकानेक संग्रहान्यो लख्याना. दाखलाओ प्रकट थया छे अने कोण जाणे केटलाय हजु अप्रकट पण हशे! ५८ ܀ ܀ܕ समयकवस्सत्थं जेण न जाणंति मंदयुद्धिया । सन्दाग वि सुहबोहं तेण इमं पाइयं रइयं ॥ गूढत्यदेखिरहियं सुललियवनेहिं गंथियं रम्म । पाइयकव्वं लोए कस्स न हिययं सुहावेइ।। परउवयाररएणं सा भासा होइ एत्य भणियव्वा । जायइ जीए वियोहो सटवाण वि यालमाईणं ॥ -नाणपंचमीकहा, "३-५. ५९ समवायोगसूत्र, ३४.(भागमोदय समिति प्रकाशित) पृ. ६.. श्रीपपातिकसूत्र (आ. स. प्र.) पृ. ७७. ८१ प्रापनास्त्र (आ. स.प्र.) पृ. ५६. ८१ भगवतीस्त्र (मा. स.प्र.) पृ. १३१. ८३ वर्धमानस्कृित भाचारदिनकरमा उमृत, उ. १५. ८४ हरिभद्रसूरिकत दावकालिक टीका, पत्र १०१, ८५ प्रो. गोपाणी भने भाठवले भनुवादित सन्मतितर्क (पं. मुखलालजी मने बेयरदासगी संपादित) मी भनी प्रत्मदला. १७ ८.

प्रस्तावना ते, जमानो ब्राह्मणोनी आपखुद सत्तानो हतो. तेमनो अहं जीवनना नाना मोटा दरेक प्रसंगमा जेम. सुस्पष्टरीते तरी आवतो हतो तेम भाषाप्रयोग संबंधै पण ययु. संस्कृत भाषा विद्वानोनी भाषा छे. एनो अर्थ: प्राकृतभाषाभाषी वर्ग विद्वान नपी एम न करयो जोईए. एनो सीधो अने एक ज अर्थ ए छे के संस्कृत भाषा वापरवामां अने समजवामां स्त्री-बाल - मूर्ख अने मंदबुद्धि, माणसोने एक खास विशिष्ट प्रयत्ननी जरूर- छे जे विशिष्ट प्रयत्न आर्थिक, सामाजिक के स्वाभाविक कारणे तेओ न करी शके, तो पछी समाजन आ मोटा, भागने संस्कृतिथी विमुख , राखवो. साक्षरतानो ईजारो संस्कृतभाषाभांपी लोकोए ज.राखयो । आ-प्रक्षो सेजे उपस्थित थाय. ब्राह्मण विद्वान वर्ग पोताना अहंने एकदम सजी दे ए पण लगभग अशक्य जे, हतुं. तेथी भगवान् महावीरे अर्धमागधीमा अने भगवान् गौतमबुद्धे पालीमां, ब्राह्मणोनी आपखुद सत्ता, सामेना विरोध तरीके अने पोताना धर्मोपदेशना मोजाओ आवाल - गोपाल सुधी पहोंची- शके एज एक परोपकारमय शुद्ध हेतुथी पोतपोताना सिद्धांतोनी प्ररूपणा करी. आ प्रथा स्थापनामा ए बले धर्मप्रवर्तकोनी, निरहंता भने व्यवहारदक्षता जणाई आवे छे. ढूंकामां, संस्कृतभाषाभाषी पुरुप साक्षर अने प्राकृतमापाभापी. निरक्षर ९ जूना वखतथी घर घाली गयेली मान्यता कोई पण जातना आधार विनानी छे ए, आ उपरथी, स्पष्ट थई जर्बु जोईए. संस्कृत पहेली अने पछी प्राकृत अर्थात संस्कृतमांची प्राकृत उद्भवी ए रुढ मान्यता पण एटली ज भ्रामक अने पूर्वमहथी भरेली छे. आ संबंधमा प्रथम ज मारे निर्विवादपणे कही देवू जोईए के संस्कृत प्राकृतनी योनि के प्राकृत संस्कृतनी योनी ए वस्तु आपणे इतिहासथी सिद्ध करी शकीए तेम नथी. बन्ने पक्षे विचारणीय दलोलो छे. 'आ चावत तो आपणे मनुष्यमानसथी जनिश्चित करी शकशु. मानस शास्त्रना अमुक मूळभूत सिद्धांतो त्रिकालाबाधित सनातन सत्य जेवा छे. एटले वर्तमान समाजमा प्रवर्तती सामान्य मनोवृत्ति तरफ जो आपणे दृष्टि करशुं तो पण आ बाबतनो खरो ख्याल आपणने मळसे, कोई पर्ण समाज कोई पंण. एक काळे एकभाषाभाषी हंतो ए कल्पवु तद्दन अशक्य छे. संस्कारयाळी भाषा अनें संस्कारविहोणी भापा र वस्तु तो सदा सर्वदा रहेवानी जो ज्ञानना तरतमभावे आ मैद शाश्वत छे. साक्ष- रता-निरक्षरताना सर्जनजना भेद - प्रभेदो सर्व काळे विद्यमान हता अने रहेशे. एटले आटलं तो हवें स्पष्ट ज के के संस्कृत प्रथम नहि, तेम ज संस्कृतभाषामापी ज विद्वान् एम नहि. संस्कृत भाषा अल्पसंख्यक कनी भाषा अने प्राकृत भाषा बहुसंख्यकी भाषा-आ एक ज सत्य निरपेक्ष सत्य छे. 3. संस्कृतने दुर्जनोना हृदय जेतुं दुःखे ग्रहण करी शकाय तेवु दाक्षिण्यचिह उद्योतेन सरि पोतानी वि. सं. ८३५मा रचली मनाती प्राकृतमापाबद्ध कुवलयमाळा कथामां कहे छे." वि. सं. २६२मा येलं मनाता प्रकांड पंडित सिर्पि पोताना उपमितिभवप्रपंचा नाममा अति विस्तीर्ण कथांमधमा संस्कृत भने प्राक्त ए बने भाषाओं प्राधान्यने योग्य छ एम कहे छे अने उमेरे छे के संस्कृत ते दुर्विदग्धोना हृदयमा वास करी रही छे ज्यारे. प्राकृत के जे बालकोने अने बालाओने पण सद्बोध करनारी अने कानने गमे तेवी होवा छतां पण ए पंडितप्रबरोने गमती नयी.“ मंदबुद्धिवाळा माणसो संस्कृत काव्यनो अर्थ जाणी ८६ पं. हरगोविंददास कृत "पाइय - सह - महण्णवो", उपोद्धात पृ. १ थी १२ तथा ४८ मी ५१. - ८७ कुदलयमाला कया (ने. भा. ता. प्र.), पत्र ५५, ५४. (मा कपारजन संपादन आचार्य जिनविजयजी करी रमा छे). ८८ उपनिविभवप्रपंचास्यापीठ, श्लोक ५१-५३० नाणपंचमीकहाओ शक्ता नयी एम श्री महेश्वर सूरिए कयुं छे ते तो आपणे आगळ जोयु. हरिभद्रसूरि, दाक्षिण्यचिह्न उद्योतन संरि, सिद्धर्षि; तथा महेश्वर सूरिए करेली प्रशंसा उपर, जैन विद्वानोए ए करेली छे एको आक्षेप कदाच करवामां आवे. ए माटे जैनेतर विद्वानोना अभिप्रायो तपासवा जसरी छे. “शंभुरहस्य" वा प्रसिद्ध जेनेतर ग्रंयमा प्राकृतने आर्यभापा गणावी संस्कृतनी समकक्ष स्थापी छे.: कवि दंडी पोताना "काव्यादी " नामना अपूर्व ग्रन्थमा प्राकृतना यखाण करे छ;" त्रिविक्रमदेव पोताना "प्राकृतशब्दानुशासन मां प्राकृतने अनल्प अर्थवाळु अने सरळताथी उच्चारी शकाय से, गणे छे-गणावे छे; विक्रमीय दशमी शताब्दिमां थयेल मनाता यायावरीय कवि राजशेखर पोताना "करिमन- रीसहक"मां संस्कृत अने प्राकृतने, कठोरता अने सुकुमारतानी दृष्टिए, अनुक्रमे पुरुष अने स्त्री साथे सरखावे छ; प्राकृत काव्यना लालित्यादि गुणो माटे जयवल्लभे “बजालग्ग"मां तो स्थळे स्थळे घj कह्यु छवाक्- पतिराजे पोताना " गउड वहो" काव्यमा प्राकृतमांची संस्कृत नीकळ्यु छ एम स्पष्ट जणान्युं छे;". भूपण- भहना पुत्र कुतूहले पोतानी अप्रकट "लीलावई कहा "मां एक थी-पात्रना मुखे प्राकृतना भारोभार घखाण कराव्या छे." आ रीते "शंभुरहस्य"ना रचनार, दंडी, त्रिविक्रमदेव, राजशेखर, जयवल्लभ, धाकूपतिराज, अने कुतूहल जेवा विश्रुत जैनेतर विद्वानना मुखेथी पण प्राकृभापाना यशोगान गवाया छे. नाट्यशास्त्रमा पण प्राकृतने विशिष्ट स्थान छे. “दशरूपक"नो रचनार कवि धनंजय स्त्रीओनी भाषा प्रायः प्राकृत होय छे ए, सूत्र स्थिर करे छे."ए उपरांत अलंकारशास्त्र, व्याकरण, प्राकृत कोशो, छंदःशास, कथाओ, ऐतिहासिक ग्रन्थो, चरित्रो वगेरे वगेरे प्राकृत साहित्यमा पुष्कळ उखायुं छे. राजा- महाराजाओए पण प्राकृत वाङ्मय खेड्यु छे. कविवरसल सातवाहननी "गाथासप्तशती", प्रवरसेननो "सेतुबंध" तथा महाराजा यशोवर्माना आश्रित सामंत बाक्पतिराजनो " गउडवहो" आना दृष्टांत छे. प्राकृत वाङ्मय, संस्कृतनी माफक, सर्व दिशामा खेडायेदं छे ए आपणे जोयु अने साथे साथे प्राकृतनी सुखबोधकता, हृदयंगमता, मधुरता, सादुता वगेरे विषेना जैन - जैनेतर विद्वानोना अमूल्य अभि- प्रायो पण तपास्या. महेश्वर सूरिए प्राकृतनी सरळता विपे काढेला उद्गारोनुं रहस्य आपणने हवे बराबर समजायु होवू जोईए. संघ संघ तरफनो श्री महेश्वर सूरिनो अनुकरणीय आदरभाव खास नोंधवा जेवो छे. ज्ञान, दर्शन अने चारित्र्यनी त्रिपुटीनो आधार एकंदरे गणो तो महानुभाव संघ ज छे. संघनी पूजा करो, संघनुं बहुमान करो के संघनी आराधना करो एटले परंपरार ज्ञाननी आराधना ज थई. संघ पण योग्य माणसनी, ज्ञानीनी, मुनिनी कदर क्यां नयी करतो? तो पछी संघना प्रोत्साहन विना एक डगलं पण आगळ यी शंकाय तेम तश्री यात्सल्प, अनुशास्ति, उपहणा वडे संघ भव्य जीवना उपकारमा हमेशा तत्पर होय छे. देवो जेमना चरणनें पूजे थे, चौद राजलोक जेनी पासे हस्तामलकयत् देखाय छे एवा निर्दोष तीर्थंकर भगवान् पण शंभुरहस्य, १५, १८. -~~~~-१०-काय्यादर्श, 1, ३४. ११ गउपौ ५, ९२-९४. ..१२ मा कथामन्य संपादन प्रो. डॉ. ए. एन्. उपाध्ये ए कर्यु छ भने ते सिंघी जैन ग्रंथमालामा हमणां ज प्रभाषित यो छे. ९३ दशरूपक, परिच्छेद १,६०. मारीते A 13 प्रेतावना संवने प्रथम वंदन करे छे तो पछी वीजा माणसोए तों तेम क ज जोईए एमां नवाई शी?". अर्धमाग- धीमा लखायेला आगमनन्थोने संस्कृतमा रूपांतरित करवानी इच्छा करनार सिद्धसेन दिवाकरने शिक्षा कर- :नार पण संघ ज हतो." अर्थात् चतुर्विध संघनी कल्पना अने स्थापना - धर्मना संरक्षणं माटे जं छे; माटे चतुर्विध संघ तरफनो भक्तिभाव दरेक धर्मी पुरुपे, बतावको ज जोईए. विक्रमीय उट्ठी शताब्दिनी प्रथम पञ्चीसीमा टखाएल देववाचक क्षमाश्रमणना नंदीसूत्रमा संघर्नु काव्य- - मय वर्णन करवामां आवेलुं छे जेनो भावार्थ आ प्रमाणे छे:- "संघखरूप महामंदरंगिरिने विनयपूर्वक वंदन फर्स छु: (ते संघ केवो छे!) सम्यग्दर्शन एज श्रेष्ठ यज छ जेनुं द्रढं, रुढ, गाढ अने अवगाढ जेर्नु पीठ छे धर्म ए ज तेना उंचा शिलातलोधी शोभनारा अने चमकनारा चित्रविचित्र कूट छे; सद्भावयुक्त शील.ए तेनुं सुगंधयुक्त नंदनवन छै; जीवदयारूपी तेनी सुंदर कंदराओ छे अने उत्साही मुनिवररूपी मृगेन्द्रोथी भरा- येली छे; कुतर्कनो विध्वंस करनार सेंकडो हेतुओ ते मंदरगिरिना धातुओ छे; सम्यग्दर्शन तेनु रन, छे; औपषिधी परिपूर्ण गुफाओनी गरज लब्धिओ सारे छे; संवररूपी श्रेष्ठ जलनो चहेतो अखंड प्रवाह ए तेनो हार छ; श्रावकगणरूपी शब्द करनार मोरोथी तेनी खीणो गाजी रही छे विनयविनम्र यतिओने तेना शिखर साथै सरखाव्या 'छ; अनेकविध सद्गुणो तेना कल्पवृक्षोनां वन छे अने ज्ञान एज श्रेष्ठ मणिओयी सुशोभित अने स्पृहणीय तेनी विमल चूलिका छे."१६ उपयुक्त वर्णन घगुंज अलंकारमय छे छतां तदन साचुं छे. संघ ए सर्वस्व छ. संघ पानी भग- यान् महावीरनी मूळमूत कल्पनाने आपणे बरावर तपासीए तो संघनी किंमत अने महेश्वर सूरिए करेंली संघ- प्रशस्तिनी यथार्थता आपणने बरावर समजाय. भगवान् महावीरे वर्णने उडाडी त्यागना सिद्धांत उपर पोतानी संस्थाना वे मुख्य वर्ग पाड्या. एक घरवार विनानो, कुटुंबकवीला रहित, अपरिग्रही, पर्यटनशील, अनगार वर्ग अने बीजों परिवारमा राचनार, एक ठेकाणे. स्थान जमावीने लगभग स्थिर जेयो अगारी वर्ग. प्रथम वर्ग संपूर्ण त्यागी. एमां पणं स्त्री भने पुरुष बने आवे. अने ते श्रमणी, श्रमण,-साध्वी, साधु कहेवाय. ज्यारे वीजो वर्ग संपूर्ण त्यागी नहि परंतु त्याग करवानी उत्कट अभिलापावाळो. एमाय स्त्री-पुरुप बन्ने आवे. तेमना पारिभाषिक नाम छे 'श्राविका अने श्रावक. मूळ कल्पना तो ब्राह्मणोना चर्तुवर्णाश्रम उपरथी ज करवामो आवेली परंतु तेने एवो अनोखो ओप आपयामां आव्यो के जेयी जैनधर्मना संरक्षण माटे तेनो बराबर उपयोग थई शके. साधुसंघनी व्यवस्था बह पंचहिं हारेहिं पंचहि रयगेहि तह विभूसेउं । संघस्स कुगइ पूर्य जहसत्तीए महासत्तो ॥ संघो महाणुभावो नाणाइतियस्स जेण आहारो। पूइजवे तमि उ नागाई पूइयं होइ ॥ तह उवयारपरो वि हुसंघो जीवस्स होइ मन्वस्स। वच्छालं अणुसहि उवयूहणमाइ कुणमागो। असंच वियसनमिओ केवललच्छोइ संजुओ विमलो। वित्ययरो विहु भयवं आईए वंदए संघ ॥ संम्हा सइ सामाये संघ पुएह सबकने । पाविह तओ उ मोक्खो भोत्तू विसयसोक्खाई ॥ नागपंचमीकहा, १७२३-२५. ...९५ जुओ पादनोंघ, ८५ १६ नंदीसूत्र (आ. स.प्र.स.

, नागपंपमीकहाओ -साधुओ करे. श्ने गाटे नियमो, विधि, विधानो, बंधनो बगेरे ते घडी काढे. श्रावकसंघना पण नियमो सुदा छे. छतां आ बन्ने बच्चे अंतर छ अथवा भिन्नता छे एवं जराय नधी. कारण के अमुक साधारण यावतो एकी छे के जेपी साधुसंघनो दात्र शावकसंघ उपर अने श्रावकसंघनो अंकुश साधुसंघ उपर यरामर रीते जळवार रहे. वन्ने बच्चे सुंदर सहकारने संपूर्ण अवकाश छे. आ व्यवस्थाना उत्पादक भगयान् महावीर छे एम पण नयी. भगवती जेवा अंगसूत्रोमा पापिल- पीओनी वातो आवे छे." केटलाक पार्थापत्ययीओ भगवान् महावीर पासे जता खचकाय छे; केटलाक प्रो करे छे; केटलाक तर्क-वितर्को करे छे. भगवान् एजें समाधान करे छे अने अंते ए पार्धापत्ययीओ मा- 'चान्नी साधुसंस्थामा प्रविष्ट थई जाय छे. अने साधुसंघ वळी पाडो जुदा रुपे दृश्यमान थाय छे. आ वकी व्यवस्था एक राजतंत्र जेवी आपणने लागे. आ उपरथी आपणे एम समजी शकीए के ए व्ययस्थाना बीब रोपनार केटला विचक्षण अने दीर्वदृष्टिवागा हता! एकला भगवान् महावीरना ज पखतमा १४००० हजार श्रमणो अने ३६००० श्रमणीओ हती. साधुसंस्थामा स्त्रीओने पण समान कक्षामा मुकवान मान भगवान् नेज फाळे नयी जतुं कारण के पार्श्वनायना समयमा पण ए प्रथा प्रचलित हती. अलपत्त, मंगवान् महावीरे घणी धणी बाबतोमा जुदो ओप, जुदा रूप, वगैरे वगेरे आप्यां छे ए निर्विवाद छे. भगवान् बुद्ध स्त्रीओने समान स्थान आपवानी यावतमा महावीरथी कंईक अंशे जुदो मत धरायता हता; परंतु भगयान् महावीरे जोरशोरथी स्त्रीओने पण स्थान आप्यु, तेथी भगवान् बुद्धने पण खीओने समुचित स्थान आप, पड्युं. आ यधी रीते तपासता जैनदर्शनमा चतुर्विध संघर्नु मान भने स्थान अपूर्व छे. एटले प्रस्तुत ग्रंथमा श्री महेन्चर सूरिए करेली श्री संघनी स्तुति जराय अस्थाने नथी एटलं ज नहि परंतु आवश्यक है. ग्रंथ संपादनमां उपयोगमा लीघेली प्रतिओनो परिचय A:-- जेसलमोर भांडारमांनी वि. सं. १००९नी साटमा उखायेठ ताडपत्रीय प्रति उपरथी आ प्रति लखखामा आवी छे. प्रतिना प्रान्तभागमा जणाववामां आप्यु छे तेम तपागच्छना बुद्धिनिमळ नामना कोई सूरिए वि. सं. १६५१नी सालमा आपाद शुक्ल तृतीयाने दिने सोमवारे प्यारे पुष्य नक्षत्रमा चंद्र हतो त्यारे आ प्रति लखीने पूरी करी हती. तेनी लंबाई, पहोळाई ८.८४४.२ इंच छे. अने बन्ने बाजु लखेला. कुल्ले यावन पृष्ठ छे. दरेक पृष्ठमा साधारण रीते सत्तर पंक्तिओ छे अने दरेक पंक्तिमा एकंदर तालीस अक्षरो छ. दरेक पृष्ठनी बन्ने बाजुए. ८ इंचनो नानो हांसीओ राखयामां आवेल छे अने मध्यमा अनेकविध भूपा- चिलो छे. आठमा पृष्ठना हाँसीआमा ६७ थी ७१ गाथाओ टांकवामां आवी छे. मूळप्रतिनी गाथाओनो क्रमांक तो जेमनो तेम सीधे सीधो चाल्यो जाय छे. एटले हांसीआ वाळी गाथाओ कोई धीजी प्रतिमा जोईने कोईए स्या नोंधी होय एवो संभव छे. पारस्परिक संबंध तपासतां प्रन्थवस्तु साथे तेनो मेळ होवाथी में ए गाथाओने मूळमा ज लई लीची छे. आ पृष्टना हांसीआमा एक पाठांतर पण नोंधवामां आवेल छे. जे शब्दो के अक्षरो भूलयी के प्रमादयी रही जवा पाम्या होय अगर काग्दो भूसाई जवा पाग्या होय तेने हांसीआमां कोईए नोंध्या छे. मूळ प्रतिना अक्षरो करता आ.अक्षरो जूदा पडता होई जेना हाथमा अगर मालिकीमा आ प्रति आवी होय एणे. ए बधा नोंध्या होय एवी शक्यता छे. जे जे स्थळे अक्षरो भूसाई जवानी संभावना जणात ते ते स्थळे कोईए कागठनी चबरकी चोटाडी तेना उपर मूळ प्रतिना अक्षरो सरसरीते लखी प्रतिने शीविशीर्ण थई जतां बचांवी लोधी छे. आ चबरकी चोंटाडवावें कार्य एटलं दक्षतापूर्वक करवामां आव्यु ।

.". ... प्रस्तावना छ के मूळ प्रतिना कागळनी अने चचरकीना कागळेंनी जूढ़ीं जूदी जातिभान भाग्येज कोई वाचकने रहे के.थवा पामे. वीजी प्रतिओमा होय छे तेम आ प्रतिमां पण हस्ताक्षरोन वैशिष्ट्य छे. प्रति सुंदर हारतमा छे अने हस्ताक्षरो पण मोतीना दाणा जेवा: शुद्ध अने सरस छे. पाटणमंडारनी, आं प्रति छे अने संपादनमा एनों मुख्य आधार लेवामां आव्यो.हे. कारण के ए धणीज शुद्ध मालुम पडी छे. ::::A प्रतिनो-प्रान्तभाग; --- इति श्री महेश्वरस्रिविरचित पंचमीमादाम्यं समाप्तम् । विक्रमादित्य संवरसरत् 1००९ यलिखितवाहपनीय- पुस्तकात जेसलमेरुमहादुर्गे संवत् १६५१ वर्षे मायाट गुल्ल ३ सोमवारे पुध्यनक्षत्रे तपागच्छाधिराजमधारक. श्री श्री ५ श्री श्री भानंदविमलसूरीधर शिष्य पंडित श्री श्री ५ विजयविमलगणिशिष्यशिरोमगिपंदित भी आनंदविज- थगाणिशिष्ययुद्धिविमटेन लिखितमिदं पुस्तकम् । भद्रं भूयात् । श्रीसंघस्य कल्याणमस्तु । श्रीरस्तु ॥ छ : B:-- आ ताडपत्रीय प्रति पाटण संघयीना पाडाना, भंडारनी छे. भंडारना नया लिस्टमा प्रतिनो पुस्तक नंबर १६. छे.. वडोदराना मुद्रित लिस्टमा आ प्रतिनो नंबर, ४०,छे (जुओ पृष्ठ ३३), प्रतिनी हालत सुंदर छे. पत्र संख्या २१४ छे. वचमा १९४९ पत्र-नुथी. दरेक पाना प्रत्येक पृष्ठमा : वधारेमा यधारे ६ अने ओशामा ओछी ३ पंक्तिओ टखेली छे. लिपि सुंदर छे; शुद्धि पण उत्तम प्रकारनी छे. प्रतिनी लंबाई, पहोव्याई १३॥४२ इंच.प्रमाणे. छे. तेनो प्रान्त भाग नीचे प्रमाणे छे संवत् १३१३ घचत्र शुदि १ रयो महाराजाधिराज.श्री तीसरदेव कल्याणविज्ञपराज्ये नियुकधीनागह- महामात्ये समस्त व्यापारान् परिपथग्रतीत्येकाले प्रवर्तमाने प्रवादनपुरे - (सी.) गण्डे ललितसुंदरगणिन्या- ज्ञानपंचमी पुस्तिका लिखापिता । (नीचेनो भाग सी. टी. दलाले भूलयी नोच्यो नथी लागतो) बाखासहनमहिते बंदोऽस्मिनो (बो) सवारसाधूनाम् । भासीद्धारकनामा वालिणियाधिदैवत धीमान् ॥४॥ श्रीमानानकुमारो मारवन श्री कुमारनामा च । जिसहशालिगसंज्ञी, तमना पूर्णचन्द्र इति पंin ::: भगिनी विनयाचारशालिनी गुणमालिनी । पुण्यधीरभवत् तेषामिन्द्रियायों सुपीरिव ॥ ॥ () साली शालीनदिनका श्रीकुमारदीश्वरी । असूत सून (न)मन्यूनयपुपं महुदाभिधम् ॥i :: माम्यो धनाम्बसावयजेसलगुणदावसूत विजयमतिः ।। :: उदायां स्वय केव्हीं राजी च सरस्वती ससोमलवाम् ॥ ५॥ पंमधीरिति निमचरिता दुरितोशिता । द्वितीया बहुदाकस्य प्रियाऽसूत संवानिमान् ॥ ६ ॥ पाइदं चाहाँ चाम्रदेवसा-(संज्ञको । गांगदेव तथा जाल तनयाँ विनयानवाम् ॥ ७॥ एनयी-लता संकायवयसा विज्ञाय पास्यैर्गुरोः, पुण्यधीमनिशं समृद्धिमधिकं नेतुं विसमितिः। नशानामृतपानवोऽस्त्यधिकमित्याधाय चित्ते मुहुः, सद्वर्णावलिशालिका देखितयती यत् पञ्चमीपुस्तकम् ॥ ८ ॥ .... इदं सलिवसुन्दय गणिन्य गुणशालिनी । सचरिअपविनाय, सा ददौ सम्मदोदयात् ॥ ९ ॥ ::..:;- आ ताडपत्रीय प्रति पाटण संघवीना पाडाना, भंडारनी थे. नत्रा : लिस्टमां आ :पोपीनो अनुक्रमांक2. वडोदराना मुद्रित लिस्टमा आ प्रतिनो नंबर २९ छे (जुओ पृष्ठ-३०). प्रतिनी हाटत मध्यम छे. पत्र संख्या २०० छे. अंतना २०८ मा पत्रनी प्रयम पृष्टिमा ग्रंयन, पूर्ण : अने.वीजी पृष्टिना अभागा नानां अक्षरोयी मय टखनार - टखावनारनी प्रशस्ति,लखायेली. होवान तेज पत्रना नाना अने जीर्ण ये टुकड़ा उपरथी जाणी शकाय छे. जो के प्रतिनी हात जोता अन्त्य पत्र पण अखंड रहे, जोइए पण अन्त्य पत्रनी द्वितीय पृष्टिमा टखायेल प्रशस्तिने कोई उठाउगीरे द्वेपने लीधे घसी नाखवायी पत्र अत्यंत नाग. प्र.6 है 14 . ४२ नाणपंचमीकहाओ पातळु अने जीर्ण थई गयु अने परिणाम असारे फक्त बैज नाना टुकडा मळे छे. ए नाना टुंफडानी पीजी घांजु प्रशस्तिनां घसेला मागा थोडाक अस्पष्ट अक्षरो जणाय छे. प्रतिनी लंबाई, पहोळाई १४५२१ इंच प्रमाण छ. प्रतिनी लिपि जोतां B प्रति करतां आ प्रति लगभग एक सो यरस यधु प्राचीन छे तेम अनुमान करी शकाय. आ प्रतिना पाठांतरोमां पाठांतर पछी प्रतिनी संज्ञा c पछी जे स्थळे खस्तिस्नु निशान कयं छे ते पाठांतर मूळ प्रतिमां लखायेलं नहि पण प्रतिना पाटने भूसीने पाछळयी करयामां आवेलं छे तेम समजवू. D:-आ प्रति भावनगरपी मेळवामां आवी हती. तेनी लंबाई, पहोळाई ९.७४४.१ इंच छे अने बने वाजु टखेला कुल्ले पंचावन पृष्ठ छे. बन्ने बाजुए .९ इंचनो नानो होसीओ राखवामां आवेल छे. बीजी प्रतिओनी माफक आ प्रतिमा पण हस्ताक्षरोनी कचित् कचित् विलक्षणता जोवामां आवे छे. प्रति घणी ज सुंदर हालतमा छे अने हस्ताक्षरो A प्रतिनी माफक मोतीना दाणा जेवा शुद्ध अने सुवाच्य छे. आ प्रति मने धणीज मोडी मळेली तेथी तेनो उपयोग जेवो जोईए तेयो करी शकायो नथी. आ प्रति A प्रतिने घणे मोटे भागे अनुसरनारी छे एटले A प्रतिना पाठांतरोमां मने ज्या संदिग्धता हती त्यां न आ प्रतिनो उपयोग करी पाठांतरोनी पसंदगीमां संदिग्धता टाळया में यथाशक्य यत करेठो छे. पाठांतरो पाठांतरोनी पसंदगीमां सर्व प्रथम प्यान छंद उपर आपयांमा आन्युं छे. पाठांतर अर्थनी इटिए गमे- तेटलं बंध वेसतुं होय परंतु तेथी छंदोभंग पतो होय तो तेने जतुं करवामां आव्यु छे भने 'पादनोंधमां . तेने टांकी तेनी नोंध लेवामा आवी छे. पाठांतरो बंधाज नोंधवामां आल्या छे. व्याकरण शुद्धिने पण लगभग एटलं ज प्राधान्य आपवामां आव्यु छे. आ ने दृष्टिओ जे पाठांतर थी सचवाई तेने मूळमा स्वीकारवामां आव्यु छे अने बीजाने पादनोंधमां ते ते प्रतिनी संज्ञा पूर्वमा मूकी जणाववामा आन्या छे. अर्थदृष्टिने त्रीजा प्रकारk महत्त्व आपवामां आव्युं छे. जे प्रतिना पाठांतरथी आ प्रणे य दृष्टिओ अव्याहत रही ते पाठांतरने, कोई पण प्रति तरफ मोह राख्या विना, अपनावी लीधुं छे. बधी प्रतिओना पाठांतरो'अमुक एक पाठ बाबत संमत होय परंतु मने पोताने अर्थमेळ न लाग्यो तेवा स्थळे में शंकाचिह्न केल छ; अथवा पाठ सूचवी में त्यो आवा () कौंसमा ते पाठ मूक्यो छे. बधी प्रतिओना पायंतरोने ध्यानमा लीधा पछी पण छंदनी दृष्टिए अक्षर के अक्षरो ज्यां ज्यां मने खूटतां लायां 'त्या त्या आवा [ ] कीसमां ते ते अक्षरों में केवळ सूचना रूपे वताव्या छे. कोई नवी प्रति मळी आवता मारा सूचित पाठो खोटा सिद्ध पाय एवी पूरती शक्यता छे. ''श्रुतिनी बाबतमा अने 'न' के 'ण'नी बाबतमा प्रतिओना पाठांतरोनी बहुमति उपर ध्यान आपबामा आन्युं छे. एबे बावतोमां कोई एक नियम आयत अखत्यार करवामां आव्यो होय एम नथी. प्राकृतभापामां लखायेल जैन कथा साहित्यनो ढूंक परिचय प्राकृत भाषामां लखायेला जैन कया साहित्य विषे एटलं बधु कहेवामां आव्यं छे के एनाविषे अहिं . पुनरुच्चारण करवं उचित नयी. ए विपे विगतवार, अम्यासपूर्ण माहिति मेळववा ते विषयना शोखीन जिज्ञा- सुओए आचार्य जिनविजयजीनो 'कुवलयमाला' नामनो लेख," सिंघी जैन ग्रंथमालामा प्रसिद्ध धयेल, खसं- पादित हरिपेणना 'बृहत् कयाकोशमांनी प्रो. डॉ. ए. एन. उपाध्येए लखेल विस्तृत प्रस्तावना, प्रो. डॉ. घाटगेनो 'नॉटीव लिटरेचर ईन जैन माहाराष्ट्री' नामनो लेख," तेम ज स्वर्गस्थ मो. द. देसाई कृत साहित्यनो संक्षिप्त इतिहास', अने छेल्ले आ बधी माहितिनी पूर्व भूमिकारूप यई पडेल जोहानीस हर्टटनो ९८ वर्मत रजत महोत्सव स्मारक ग्रंथ-वि.सं.१९८४, पृ. २५९-२८४. २९ भां. ओ. री. इ. पूना, एनाल्स, वॉ. 14; भाग १-२; १९३५, 1 1 . -- . प्रस्तावना : नरेटीव लिटरेचर ऑफ.धी जैनाझ' शीर्षक लेख,तया हरिभद्र सूरि रचितः समराइच कहा'नो प्रो. डॉ. हमान याकोबीनो उपोद्धांत जोई जवा खास भलामण छे. आ बधा उखाणोमां एटली सामग्री भरी पडेली छे के एनो महिआ पुनस्यतार करवो असाने छे अने अनुपयुक्त .पण छे. तेथी. अहिं ए साहित्य विषे केवळ मंगुलिनिर्देश करीनेज संतोप पकड्यो छै. में नीचे आपेल. विगतोनो आधार पण उपर्युक्त साहित्य ज छे.. जैनोन कंपा साहित्य प्रमाणमा महाकाय छे.. प्राकृत, संस्कृत, अपभ्रंश अने गूजराती एम चारेय मायामा खाएला सेंकडो जैन कया ग्रंथो आजे मळी आवेल छे. एमांना घणा खरा पंपो विक्रमीय दसमी सदी पछी बनेला छे. विक्रमीय अपम सहस्रान्दिमा - रचायेला प्रयोनी संख्या दसयी वधारे नयी पण ओडी हो. जन को साहित्यना मूळ 'ज्ञाताधर्मकथा' नामना छट्ठा जैन अंगा मळी आवे छे. जैन- कथा- अंपोमा बहु प्राचीन ग्रंथ होय तो ते 'वसुदेवहिंडी' छे. आधी पणानन चंद्रगुप्त मौर्यना गुरु भद्रबाहुरचित 'वसुदेव चरित' छः परंतु अत्यारे ए उपलब्ध नयी. 'वसुदेवहिंडी' पंछी विमल सूरि रचित 'पउभचरिय' आवे छे. आ सूरिए 'हरिवंस चरिय' ठट्यु होवानो पण उल्लेख छ जो के ए अत्यारे उपलब्ध नयी. ऐति- हासिक बने काल्पनिक यस्तुओना मिश्रणवाळा यासवदचा', 'सुमनोचरा," उर्वशी', 'भैमरथी,' अने, 'नरवाहन दत्त' जेबा अनेक शृंगाररसप्रधान लौकिक का प्रयो रचाया. शंगाररसपी छटबलती अने वर्णनोथी भरपूर कथाओमां पादलिप्त सूरिनी 'तरंगवती कथा' सर्व प्रथम छे. जो के अफसोसनी यात तो.एछे के ए.कयारत हजु, सुधी क्याय कोईने मळ्यु नयी एटले आपणे तो अनिधितसमयी आचार्य वीरमट्ट के वीरभद्र' शिष्य गणि नेमिचंद्ररचित तेना 'संक्षिप्त सारथी ज. मूळकथानो रसासाद करवानो रखो. 'तरंगवती ने कुललयमालाकारे संकीर्णकथामा खपावी छे. ‘पादलितसरिए सर्जेली आ नवीन कयाष्टिमां पाछळ्यी धीमी पण संगीन भरती थई. फलस्वरूपे 'मलयवती, नरवाइन दच', 'मगधसेना', 'बंधुमती', अने 'सुलोचना' नामक सुंदर कथाओ रचाई. कमनसीने ९ बधी कपाओ कालदो के बीजा कोई कारणे लंत पई गई अने एमना नामो सिवाय आपणे एमना विषे क जाणता नयी. 'वसुदेवचरिप', 'पउमचरिया, अने 'हरिवंस चरिया'दि पुराण पद्धतिना चरित्र ग्रंथोने कया वीमो न गणीए तो, ते पछी 'धम्मिल्लहिंडी' अने तेनी साथे जोडाएल 'वसुदेवहिंडी' नामनो कपा ग्रंथ आवे छे. ए भाठमा सका पहेलानो छ। तेना पछी हरिभद्रसूरिनी 'समराइच कहा' आवे छे. आ. कया कविनी कवित्व- शकिनी साक्षात् प्रतिमा छे एटलं कहेदूं बस थशे. आचार्य हेमचंद्र आ कथाने सकलफपानी कोटिमां के .के. अत्रे ए पण जणाव, जोईए के एमनु रचायेखें 'धूर्ताख्यान' पण हवे तो प्रसिद्ध थई गयेल छे." आ पछी उपोतन सूरिनी 'कुवटयमाला' यावे छे. आ कया चंपूना ढंगनी छे. रचनाशैलि कादंबरी' के 'दमयंती पापा जेवी छे. कान्यचमत्कृति उत्तम अने मापा मनोरम छे. विनोदमा कथा लेखके एमां पैशाची अने अपभ्रंश भाषामा पण वर्णनो आप्पा छे. आ कपानी उपयोगिता ऐतिहासिक दृष्टिए पण खास महत्वनी छे. एनी पड़ी शीय महापुरुष चरित', विजयसिंह सूरि रचित 'मुक्नसंदरी कथा', कोई अज्ञातनामा लेखकनुं 'कालकाचार्य कथानक' भने धनेवरy 'सुरसुंदरी चरिय' आवे छे. ए पछी महेश्वर सूरि रचित आपणो आ प्रस्तुत पर्वकषानो अंप आवे छे. त्यार बाद कपासाहित्य घणा मोटा प्रमाणमा जैन लेखकोए टस्यु छे; परंतु एपेि आदि रखवू अनावश्यक छ भने अप्रस्तुत छे एटले छोडी दीधु छे. ...ा भाषाय . . . , मेरी सिंघी जन अश्मालामा नं. १७ तरीके प्रकाशित कयों छे. swwA २ . ३१ सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [१, २३-४५ अह पंचहिँ हारेहि पंचहिँ रयणेहिं तह विमूसेउँ । संघस्स कुणइ पूर्य जहसचीए महासत्तो॥ २३ संघो महाणुमावो नाणाइतियस्स जेण आहारो । पूइजते तम्मि उ नाणाई पूइयं होइ ॥ तह उवयारपरो वि हु संघो जीवस्स होइ मयस्स । वच्छलं अणुसहि उक्बूहणमाइ कुणमाणो ॥ २५ अन्नं च तियसनमिओ केवललच्छीइ संजुओ विमलो। तित्ययरो' वि हु भयवं आईए वंदए संघ॥ २६ तम्हा सइ सामत्ये संघ पूएह सचकनेसु । पाविह तओं' उ मोक्ख' मोतूणं विसयसोक्खाई ॥ सोहग्गं कुलजम्मो वाहिविमोक्खो' पिएण संजोगो । चंधण-मुयणं विहयों फर-चरणच्छीण तहमायो । २८ दीवंवरम्मि सोक्सं विम्हयहे" समत्थलोयाण" । मणुय-सुरा-ऽसुरसोक्खं फलं च तीसे तओ मोक्सो॥-दारगाहा" . २९ एए य जहा जाया जेसि" जीवाण तीऍ" करणेणं । तं तह गणिमो अहयं नियमइविहवाणुसारेण ॥३० जयसेण नंद भदा वीरो कमला गुणाणुराओ ये । विमलो धरणो देवी भविस्सदत्तो य दाराई ॥ एएसु अंतरत्या अन्ने वि हु इस्थि-पुरिस नायया । पंचमिफलं विचित्तं बहुमेयं पावियं जेहिं ।।...३ १. जयसेणकहा। जयसेणकहा पढमा अक्खिजइ पुवजम्मपरिकलिया सोहग्गदारविसया भवियजणाणुग्गहट्ठाए ॥ ३. इत्थेव" मरहवासे दाहिणदेसम्मि जलहितीराए । सलचित्तं व दुगेझो रम्मो तह सुयणचे ५ ॥ ३ संसारो ध विसालो संकर इव गणसएहिं संजुत्तो। धणउ घ दविणमरिओ कुच्छिपराया व बहुमंडो॥३॥ सिंघलदीवो रम्मो तत्थे य राया नराहियो नाम । तस्स य निवतणयाणं होइ सयं महिलियाणं च ॥ ३॥ ताण य मज्झे एगा ईसा-कामेहि " पीडिया पावा । नामेण इंदुमइयों एवं" हियएण चिंतेइ ।।.. तिण्हं मासाण नवाहियाण मह एत्य पाडियाँ होइ । तत्थ य सोक्खं तुच्छं" गलतालयनायो विरसं ॥ ३ वरि हलिओ वि हुभत्ता अनन्नभजो गुणेहि रहिओ विमा सगुणो बहुमो जई राया चकवट्टी" वि॥ ३१ परि गम्भम्मि विलीणा वरि जाया कंत-पुत्तपरिहीणा ! मा ससपत्ता महिला हविजजम्मे चिजम्मे वि।। जई वि हु मत्ता सरिसो होइ कलत्तेसु सधकजेसु । तह विहु ताण मणेसुं अत्ताणे" योवपरिहायो"॥४ संकर-हरियमाणे गरीलच्छी जहेव यमाणी। तह जइ पइणो इहा तो महिली इयरहा छेली ॥४॥ पावणे सवत्तिजणो दुट्ठा सासू-नणंदमाईया" । धम्मेण य निकंटो" घरवासो होइ महिलाणं ।। - ४३ धण्णा ता महिलाओ जाण न जोएई को विखोजाई । सासू(सु)नगर्दु सवत्ती"ससुरो जिहोय दियरोय ४४ जेण तर्हि विलसिजइ निचं इत्थीहिँ निययइच्छाए । इयरह परि वणवासो मा घरवासो जहा पासो॥४५ 10 पंचहि यण्णेहिं । 2 A सेहूँ। 3 AC जयं । 4 B 'लच्छीऍ: C लडीय । A. तित्यगरी। 6. A वह। 7A मोक्खो। 84 °विमुक्खो। 9 B विभवो 1-10 A जण 1 , 11 B लोया। 12 C दा; B none of the two is found: 13 A सेसि । 14 A तीइ 1 15 B सारेणं । 164 "कम्म। - 170 एस्थेव। 18 A सुपणुचिट्ठा इंदुमई। 22 A एयं। 23 C मासागं । 20 A. कामेण । 21 A. मामेणं तोच्छं। 37A'तालय।28 125 A.पीडिया। 26A 32A घम्हाणं। 33 B. परिमाणे 37A. नग्वुटो। 38 A "माईमो। B 24 41 A # is missing + di ३ १,४६-६९] नाणपंचमीफहाओ-१. जयसेणकहा निदो परखासो सग्यो पोषण होइ महिलाण । इयरो-नरगों मणिओ सत्येसु य कमियां दो हि ४६ इय चिंतिय ताएँ तहाँ दाऊण धणं करावियं किंपिजह नाम पि न गिन्हई राया खलु अन्नजुवईणं ॥ ४७ अशुदियहं भुंजती नाणारूवाइँ विसयसोक्खाई न वि सा पावइ तिति अग्गी इव इंधणभरेहिं ॥४८ अवणेइ पुदिनं नवैः पयच्छेइ.तं पि योवं तु | अंकण-मुंडणमाई" पइदियह" कुणइ लोयाणं ॥४९ भत्ताणं मन्नती सधाण वि उत्तमं च हियएण । हीलई सवं पि जणं अट्ठमयहाणपरिकलिया॥ इको विमओ धरिओ सोहं नासेइ जह चंदस्स जो पुण धरेइ" अह वि दुरे" चिय तस्स सोहाउ १५१ वहुहा खिई समओ जइ विहु सूरेण संगम कुणइ । चंदो व महीपुरिसो तम्हा मयवझणं कुणह ॥ ५२ समयो दोसासंगी समझो कत्तणेण संजुत्तो। समओ जडयावासो जह चंदो एरथ लोयम्मि"॥ ५३ एवंविहमयकलियां धम्मक्सरवजिया महापापा । नरयदुहं तिरियदुहं मरिऊणं पाविया सा उ॥ ५४ पत्थेवी मणुयलोए पुक्खरदीवस्स पुर्वमायम्मि । खेतम्मि भरहनामे बहुजणययसेविए रम्मे ॥ ५५ आयारोन दुलंघो पायारो सुयणरक्खिओ" जत्य । परिहाणं पिव परिहा परवसणावायरफ्खणिया॥ ५६ चत्तारिउ पउलीओ" णीइमग धजी गहिराओ। सुयणमणो इव सरलो विस्थिन्नो इट्टमग्गो वि ॥ ५७ वेले व रयणपुन्ना जत्य य" दीसंति विवणिपंतीओ। गरवइणों" इव रम्मा वहुभूमा भवर्गसंघाया।। ५८ सा इंदउरिसमाणा विद्युहाहिवसंघसेविया निछ । नयणमनाणदयरी" नयरी पउमावई नाम ॥ , ५९ तत्यय वणिओ ईमो कुलचंदो नाम गुणगणावासो। तस्स य रम्मी भी सुंदरि नौमि ति विक्खाया,॥ ६० भन्नुन्न अणुराओ पइदियह" वडिओ तहा ताण । जह तुच्छे वि विओए दुक्खं नरओवम" होइ ॥६१ इंदुमईए जीवो वियर लहिऊण कम्मचकरस । दोहागकम्मसेसे सुंदरिंगभम्मि उववन्नो ॥ जह जह वहइ गम्भो तह तह सुंदरिमणम्मि संतावो । अणुकुलो वि दुहाई देइ चिय कम्मदोसेणं ॥६३ दुई गमो तूर" घुसिण जणवंचणे" च पिसुणत्तं । जाईएँ" पचएणं इहाइँ हवंति जुबईणं ॥ ६४ अद्द अनया कयाई कुलचंदो गन्मदोसगयनेहो । सुंदरिमकयवियारं गेहाओ इति णोणेइ" ॥ ६५ अह सुंदरी मणेणं चिंतइ अइतिक्खंदुक्खसंतत्ता । अइवच्छलो वि नाहो कह जाओं सुइ निन्नेहो ? ॥ ६६ किंचूणों वि हु पणओ दुक्खं अइदारुणं मणे देइ । जो पुंग मूलच्छिन्नो मरण चिय कुणइ जुवईणं ॥६७ परि मी जाओ" नेहो होऊणं मी पुणो ददं नहो। असणं-पि सेयं लोयणरिउणो निहाणस्स ।। ६८ अवराहेणं विरत्तो दुक्खं न वि देइ वल्लहो जइ वि । अवराहेण विणा पुणजीयं सो निचलं लेइ ॥ ६९ iIAनिधियो। 2 B नरो।। 3 Bui 4A कप्पिंपा। 5A ताय.1 CC सहि। ...B गेहद । 8 A it is not found in this Ms. S A अण्णाण । 10 A विविह। 11Cन सा। 12 B C विय। 13 C°माई । 14 A. पयहिअहं । 15 A. हिलइ स ) 16 BC || 17 A धारइ ! i8 BC दूर 19 A. C विश्झइ। 20 B कला 1 21 B इत्य। 22 A. लोगम्मि । '23 ARE कुर ।, 24 Bहायेत्र। 25 B मर 1 , 26 B C बहुजणभा । 27 B सुयणुरविखो; C सुपरिधिमओ। 28 A पचलीभो। 29 BCNस्स । 30 A गुहिराभो। Aजणो। 32 Bध। 33A 4 | 34 A B निववइगो 1 35 A मक्य । 3GB इंदपुरि । 37 A Cणंदरी। 38 A भी। 39 A कुलवंदो; कुलचंतो। 40 A.Cभमा । 41 A सुंदर। 42 C नामत्ति। 43 B अशोन्नं । 44 A. पथदिय: B पदिय । 45 A अइदोस्सई। 46 A यु: दुई। 47 A.Cगप्मोत्तर: B गम्भोस्लं । 48.A. पत्तणं; BC । 49 B C जाईय। 50 A. °वराहं । 51 B नीणाए। 52C मूलुच्छियो । 53 A वरणं ।। 54 A. it is not to be. found in this Ms. 55,A अनाओ। 56 BCो। 57A कोय। 58 B जीवं। 53 BC नितुलं । "। - ४ सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [१,७०-९४ मणवलहो विरत्तो' विणावराहेण कम्मदोसाओ। सरिओ सरिओ दुम्मइ अंगाई नहसलो ध ॥ १.७० धन्ना ता महिलाओ जाणं पुरिसेहूँ कित्तिमो नेहो । पाएण जओ पुरिसा महुयरसरिसा सहावणं ॥ ७१ एक्कवसिओं सिनेही रंडत्तं कन्नयाण याहुलं । दालिदं च विओगो एयं नरयं महाघोरं ।। निकित्तिमो न नेहो एवं लोयस्स सचयं वयणं । अन्नहं पिययमविरहे कह जीयं धारिमो अहयं ? ॥ ७३ धी संसारसहायो जो किर निमिस पि मुंचएणेय । तश्विरहेण वि पिच्छह जीविजइ दहलोएण-।। ७४ नेहो बंधणमूलं नेहो लजाइनासओ पावो । नेहो दोग्गेईमूलं पइदियह" दुक्खओ नेहो ॥ ७५ धन्ना ते वरमुणिणो मूलं नेहस्स जेहि परिच्छिन्नं । धन्नाण वि ते धण्णा वाले चिय जे तवं पत्ता॥ ७६ अन्नायरसेहिं जओ निचाहिजइ तवं सुहेणेव । भुत्तविसयाण चितं सरेज ता इंदियकयाई ॥ ७७ तो मज्झ वि आजम्मं नियमो नियमेण पुरिससंगस्स। दिहो सो मालवओ मंडावि हु मक्खिया तत्थ ॥७८ एवंविहम्मि कने किं जुत्तं मज्झ एत्थ काउं जे । अहवा पिउघरगमणं मोत्तूण न जुञ्जए अनं ॥ ७९ जइ विहु पइमुक्काणं पियाइगेहेसु आयरो नत्थि । तह वि हुँ त चिय सरणं जह भूमी मंचपडियस्स ॥८० इयें चिंतिऊण हियए चलिया सा मत्तवारणगईएँ । एगागिणी वि" विमणा समुहा सौ जणयनयरीए॥८१ सुकुमाल गन्मवइया भीरू एगागिणी दुहं मग्गे"। अहवाधा(धी)रयवसया मुच्छी लोयाण विन्नेया॥८२ कइवयंदिणेहिँ तो" सा तं नयरिं पाविऊण उजाणे । उवविट्टी मुच्छगया पुणरवि सयमेव संबुद्धा ।। ८३ अहचितियं च तीऐ कह हं पविसीमि नयरिमझम्मि? ।एगागिणी उँ जम्हा अपली लोयाण निंदणिया। ४ देहलिलंघणएण विजी इत्थी कह बि एगिया जायौं । त"पि हुनिंदइ लोगो किं पुण देसंतर गयाएँ १॥८५ नवर्जुवईण वईणं चालाण य एगयाण नियमेण । निदोसाण वि दोसा संभाविजंति लोएहि ॥ '८६ एगागी दूराओ संपत्तो" सुहु तोसओ पुरिसो । महिला अइदुक्खयरा तेणं चिय निंदिया इत्थी॥ ८७ उप्पण्णाए सोगो वतीए य वड्डए चिंता । परिणीयाएँ उदन्तो" जुवइपिया दुक्खिओ निचं ॥ ८८ जइ पुण रंडा अईदूहवीं य जाए कम्मदोसेण । ता पिउमाईण दढं जावजीवं मणे" सलं" ॥ ८९ तौं वरि मा संभूया अहवा गन्मम्मि चेव परिखीणा । अप्प-पराणं दुहया कन्ना कइया विमा होन। ९० एवं ठियंमि कजे" मरणं चिय मज्झ होइ सेयं तु । इयरह लोयावाओ आजम्मं दूसहो." नियमा ॥ ९१ अमक्खाणमकअं फजविणासो रिणं च गुणनिंदा । पभुवयाराकरणं दुर्मति हु माणविह्वाण ॥ ९२ अह सा खुहा-तिसाहि" अभिभूयाँ उठिऊण किच्छेणं"। जल-फलगवेसणत्यं उजाणे" हिंडए सणियं ॥ ९३ तिखेहिं दुक्खेहिं अभिभूयाणं च दवजीवाणं । भुक्खा-तिस-निदाओ हवंति नियमेण संसारे ।। ९४ 1 B निरत्तो। 2A पुरिसेहि। 3A B वि हो। 4 B मह । 5Bपिययमस्स। GAC निमसं । 7 AC भुगए। 8Cणेव । 9 BC °मउलं । 10 A दुग्गइ। 11 A पदियह; C पइदुसरं । 12 A बालो। 13 B C इंदियकपाई। 14 C य। 15 B ति; ते। 16 A TE | 17 A गईएण। 18 C4119 A से। 20 Aणायप। 21 AD मगं। 22 B पारय°123 Bोच्छा। 24 A कइपह, B फयवय 1 25 A ता। 26 A उजाणं । 27 A उवविजा। 28 A वाहे; C साए। 29 C पइसामि । 30 B नइरि। 31C य। 32 A महिला । 330 जह। 34 B जाइ । 35 Bह 36 A वि। 37 A "गयाणं । 58 B C नियं। 33 A एगगाण। 40 A लोगेहिं। 41 A संपता। 42 A दंदो। 43 A B मह। 44 A D दुहवित्त; B D दुहवत्ति 45 AC जाएजा। 46 A मणो। 47 B सलो। 48 B तो 149 A पराण य। 50 Bहोना। 51A कप्पे। 52 A दुस्सहो। 53 B विभाग, C विहवाणं । 54 C तिसासुहाहिं । 55 B हिभूया; C अमिहूया। 56 B उस्थिऊण । 57 A कि छेण ! 58A अण्ण। 59ABउजाणं । - - H ९ १, ९५-१२०: नागपंचमीकहाओ-१. जयसेणकहा ता पिच्छा सो सरसि विमलजल पउमलोयणसणाही जणणि पिव जपति तडठियत्तविहगविरुएहि ।।९५ मजेउं उतिन्ना कुसुमेहिं अचिऊण थंडिलं ! पच्छा फलाइँ भुंजइ दाऊणं जलयराईणं ॥ जम्मतरम्मि दिन्नं भुजिवई इत्य जेण जीवहिं । तेणं चिय दाऊणं मुंजति सया वि जाणतो ॥ ९७ जा वीसमेई सत्था कयलीहरयम्मि सुटु रम्मम्मि । ताव य वियलियतेओ अत्यगिरि पाविमओ सूरो ॥ ९८ पोकारइछ भीओ उद्धकरो दिणयरों वि सद्देहिं । अहवा वसणावंडिओ सूरो वि हु कायरो होइ अत्यंगम्मि सूरे तिमिरं दद्दूण सुंदरी भीया । अहवा मलिणस्सुदये समय चिय निम्मलं होइ ।। १०० अंगीकए वि मरणे मरणभयंतह वि होइ जीवस्स । कडुओसहस्स पाणं कडुयं चिय नियमओ जेण॥ १ सुमरेवि इदेवं वयणं वत्येण झपियं दीणा । संकोइयंगुवंगा सयणिजे संठिया सुयषु ॥ . . . फेकारंति" सिवाओ वग्धा गुंजंति खुंखुवइ दीवो" धूधूं करेइ धूओ" सूसू वायंति वाउलिओ॥ ३ इस्पतरम्मि सहसा पुचदिसा सुएनिम्मला जाया । गवइकरहिँ छुत्ता होइ चिय इत्थि सवियासा॥ ४ अमयमओ वि हु समओ वहुआसपरिटिओ वि नीरासो । . ... रयर्णियरो वि हु निरओ अहकमसो उग्गओ चंदो ॥ ५ सा वि हु तं दहणं अप्पाणं जीविय ति मन्नेइ । अमयमयदंसणेणं जीविजइ ए को दोसो १ ॥ मुक्के ये अईभयम्मी निदा सा लहइ नीसंहसरीरा । चिंतावराण जम्हा निदा दूरेण नासेइ ।। निदा भुक्खा तुही सत्थं धम्मो य अत्य कामो य । चिताउरस्स सबै विरल चिय होति लोयम्मि॥ रयणायरम्म दिहे रयणतिगं पाविउं अणग्यं । सुविणम्मि रयणिविरमे पडिबुद्धा सुंदरी तुहा ।। नय रयणाइँन उव(य)हि लयहरयं चेव सुंदरी दटुं। अह चिंतेइमणेणं किमयमैसुयपुश्यं दिखै ?॥११० कत्तो मे पुन्नाई रयणाणं जेहि होज उप्पत्ती । किंधा मह रयणेहिं रमणीएं रयणिविरमम्गि । स्यणाई बंधुयणो गह-कलचाइयं च लोयाणं । सवाई"वि विहलाई पाणच्चायम्मि नियमेण ॥ १२ जं दिइ धम्मेणं तं चिय वित्तं गणंति सप्पुरिसा । इयरे कम्मयरा इव कस्स वि रेसंमि संचंति ॥ अहवा न याणिमो चियअन्ज वि पावाएँ होसए किंचि । पाएण जओ कने विग्यसहस्साइँ ढुक्कैति ।। सुमिगच जं पहाए चिन्ताई विवजिएहिँ सत्येहिं । दीसइ तं सबं(च)चिय निदिई सत्थयारेहिं ॥ १५ अणुहूय:दिह-चिंतिय विसमावस्याहिँ तह य धाऊहिं । जं सुमिण दीसेजातं जाणह निष्फलं सई ॥ १६ वियलइ तारानिवहो सत्यामं रयणिचारिणो ति । वासंति तंवचूडा सारसजुयलाई तु रुलंति ॥ १७ करकरकरेंति काया चुहुचुहु विरुवंति चिडयसंघाया। थुवंति देवसंघा संझं वदति दियपवरों ॥ १८ आईए रविकिरणा फुरिया सवसु पद्ययगणेसु । अहवा सूरस्स करा पडंति पढमं महिहरेसु ॥ सिहरंगएरविषिये उदयगिरी सुह पायडो जाओ। सूरो मत्यर्यधरिओ कुणइ चिय महिहरक्खाई ॥१२० 1A सी। 2 A वदविहागरएहिं महुरेहि; B तडिठियतरुविहगविरएहिं । 3 B मुंजेन । 4 A एस्य । 5A सहि; C the whole fourth quarter is not to be found in this Ms. 6 B बीसमती । 7A. मलिशु 1 8 A C भयं। 9 B C पासं | 10 C निम्बओ। 11 B सुमरोवि; सुमरेमि । 12 A. जंपिउ। 13 B C यंगमंगा। 14 A सुयणा। 15 B पोशारति। 16 A दीवी। 17 A B छु । 18 BC उल्ल| 19 A युत्ता; C सित्ता। 20 Cश्यनि । 21 A भत्ताणं । 22 A 'इस्य। 23 A 24 A अय, B यय। 25 B निस्सह। 26 A. चिंताउराण। 27 BC सुइणम्मि | 28 BCD वही। 29 A किमियम; C किमेयस ! 30 Aजस्थ । 31 A नयरीए; B रयणीए। 32 A. सवाई। 33' A it is not to be found in this Ms. 34 B C सुइग। 35 A चिंताए। 36 B सुंपणं । 37 B निफलं; लियफलं। 38 B चोरिणो। 19 BC कु। 40 B °करंति; C कारति । 41 A "य 42 B°वणी। 43 B सिहरं सिहरि । 44 B उपयः। 45A मच्छर''46 B°साई - -- ६ -- - . सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [.१, १२१-१४७ उदयेगओ आइचो वैदिअइ अहव भतिकलिएहिं । सूर उदयसमेयं जत्तेणं पणमए लोओ.॥ १२१ उइए रविणो विंने मिलंति मिहुणाई चकवायाणे । विहडियंसंघडणाई मित्तो चिय कुणइ सवत्य॥ २२ अह सुंदरी वि गंतुं तीरे सरसीऍ चिंतइ मणेणं । नीरपवेसाईणं किं मरणं मज्ज्ञ सेयं ति॥ २३ ताव य विरुद्धसत्ते पेच्छई अहि-नउलमाइएं मुइए" । अन्नोन्नं कोलंते वहमाणा विझयं हियए ॥.. अह सरहसमुद्देउं पेच्छइ भोवंतरम्मि मुणिवसहं । केवलनाणसमेय धम्म धम्म व मुत्तिमयं ॥ २५ कंचणपउमनिविहं कुणमाणं देसणं सुराईणं । अभएण व सिंचंतं गंभीरसुहाऍ वाणीए । २६ तं वंदिऊण जा सा उपविठ्ठा एगदेसमायम्मि । ताव य पुट्ठो भयवं पुरिसेणेगेण एवं तु ।। २७ देवस्स य धम्मस्स यधम्मियलोपस्स लक्खणं जमिह । तं सामिय कहसु महं पहुभेया तस्स जेणेह ॥ २८ जंपइ सो मुणिवसहो सवं अक्खेमिजं तए पुढे । संखेषेण महत्थं सुधउ एगेण चित्तेणे".n":२९ मोहो खुहा पिवासा बंधण-जर-भरण-रोग-निदाओ। चिंता खेओ" सोओ" राग-छोसा य अरई य॥ १३ भप-भय-समाय-माया अहारसमं पजे समाइझं । एए जस्स पणही तं देवं मुणसु नियमेण ॥ ३१. एसो सो वरदेवो जम्मंतरसोक्खदायओ हो । अन्ने पुण बहुभेया इहलोयफलावहा भणिया ॥ ३२ इहलोइयं पि कजं सिज्झइ नियमेण पुषसुकरण । देवाइया निमित्तं तम्हा सुक्यं चिय पहाणं ॥. ३३ दालिद भत्ताण वि दीसइ विहयो अमत्तिमंते वि । एयं" पि हु कारणयं सुपुष्टकम्माई न हु देवा ।। ३४ धम्मो वि सुहो एसो हिंसाइविवअणं जहिं कहियं । अन्नो पुण नायठो धम्मो वि अहम्मंसारिच्छो॥ ३५ धम्मो धम्मो भन्नइ न य नजइ तस्स किं सरूवं तु । गड्डरियपपाहणं जम्हा तं कारएँ बहुसो ॥ ३६ सरिसाण वि पुरिसाणं रयणगुणे जाणए जहा एको। तह लक्खाण वि मज्झे धम्मगुणे जाणए विरलो।। ३७ खंतो दंतो सरलो परहियनिरओ पियंवओ नाणी। अममत्तो तवजुत्तो एसो पुण धम्मिओ नेओ ॥ ३८ जडिओ" चुंबियंगलो रतंवरपारओ य अन्नो वा। पुधगुणेहिँ विहूणो सयो वि हु जीवियाकलिओ ॥:३९ जह पेरणंमज्झगो लिंग धोरेइ अह व न हु धम्मी ।तह संताइविहूणो अन्नो वि हु तारिसो घेव॥१४० एत्यंतरम्मि सो चिय बहुविहदुक्खेहिं पीडिओ भणइ । जलणाइपवेसेणं" मरणं पि हु उत्तमं कयरं ॥ ४१ अह मणइ मुणिवरिंदो जलणाइपवेसणं पसवचरियं । कर्ममागयं सनियम एवं पुण उत्तम मरणं ४२ दुक्खाण नासणत्यं जे विहु मरणं पवनया एस्थ ! दुक्खं ताण तह चिय पावं पुण जायए तिवं ॥ ४३ *मरणेणं चिय फिट्टइ दुक्खं जइ होन एस परमत्भो । ता तव-चरणाईयं सधं पि निरत्यय जाण जस्स भएण मरिजइ तं दुक्खं जाइ पुट्ठिमणुलग्गं । सग्गं" पत्ते वि खरे अणुमग्गं दावणो जाइ । अह सुंदरी विचिंतइ अन्ज विमह अस्थि सुष्टु पुन्नाई । अन्नह तव-नाणनिही दट्टुं कह लब्भए एसो १॥ ४६ जइ कह वि ण एस मुणी पुन्नविभावणं दिट्ठओ होजी । ता कुच्छियमरणेणं दोगगईंगमणं हुयं आसि ॥१४७ 1B | 2 B कलिएण। 3 A पकवायाण। 4 A विहाण | 5 A सीर। 6 B मणेण । 70मि। 8 B पिच्छई। 9A C°माह। 10 A पमुई। 11 B सहरस । 12 B"समे । 130 पर्व। 14 A. पुढे । 15 B चित्तण 1 16 C सेओ। 17 A B सेभो; Cखेओ। 18 Bc ofता । 10 B सम्म | 20 A पणट्ठा । 21 BC(9)शाओ। 22 C एवं । 23 A B पुग्व। 24 AB "कम्मा । 25 B देष | 20 A. 'विवमओ। 27 A अधम्म | 280। 20 B कीरए। 30 B भेओ। 31 AC जडितो। 32 C विभ. 1 33 A पेराण 1 34 0 धम्मो । 35 A B °पयेसाणं । 36 BC (3) कम्मा । • In B,O, and D this stanza is found after st. 145. 37 सगे। 38 A RAE Bइंथि। 40A होजा 41B भरणाणं। . ४४ - 39Cविभाएण। 49 B दुगाई।

१, १४८-१७२] नाणपंचमीकहाओ-१. जयंसेणकहा मुणिणो ये पसाएणं नाय कायव्यं च लेसेण । एवं चिय तवचरणं मज्झ वि सरणं किमन्नण १॥ १४८ गम्मेण सह विओओ चरणस्स विषाणां कया होजा। केत्तियदिवसेहिं पुणो दिक्खा वि हु पावियच ति? ॥ सुविणस यं किंचि फलं कस्स व कम्मस्स परिणई गम्भे । 'सवं पुच्छामि मुणिं अह ला वारिया जाया ॥ १५० तो झूरइ हियएणं वयणं ठविऊण मउयकरकमले । जणतुलं पि हु वयणं लजा कह वारए पावा? ॥ ५१ योलती निछा अब न चोलेइ कर्जपरिहाणी । कुलपुत्तियाण कब्जे छुरिया दोधारियो होइ ५२ परहियनिरमो य मुणी नाऊणं सुंदरी" चिचगयं । बहुजर्णयोहिनिमित्त एवं वयणं पर्यपेइ ।। तुह पिउणो इह सुंदरि मज्झ पिया आसि वल्लहो मित्तो। नामेणं गुणचंदो तस्स य भन्ना पियाणंदा ॥ ५४ ताण य पुत्तो अहयं धम्मो नामेण वलहो सुहु । दसवरिसो कीलंतो अवहरिओ सीहखयरेण ॥ . ५५ नेऊण कुंमनयरे तुह पुत्तो एस जंपियं" एयं दिन्नो नियमहिलाए नेहेणं चंदकंताए । पिउ-जणणीण थे मरणं मह विरहे दुक्खपुच्चयं जायं । अहवा अवयदुक्खं मारेइ न एत्य संदेहो ॥ ५७ सीहेण वि विजाओ दिन्नाओ मज्झ सुदृ तुट्टेण । नयलगमणाईया बहुविहकाण साहणिया ॥ ५८ जम्मतरं वै पन्छा वीसरियं पुत्वयं तु मह सच । पार्य लच्छिगयाणं वीसरइ जणमि(पि)अप्पाणे ॥ ५९ इंदउरे" वरनयरे भीमो नामेण खेयरनरिंदों । तस्स य रइसारिच्छा धूया नामेण गुणमाला ॥ १६० तं कन्नं मई कए तुट्ठो मग्गेइ खेयरो सीहो । भीमो वि कोववसओ एवं वयणं पयंपेइ ।। अन्नायकुलस्स कए कन्नारयणं"वि" मग्गमाणस्स । सयखंड कह न गया जीहा तुह पावकलियस्स?॥६२ अप्पाणस्स परस्स य जो न वि जाणेइ अंतरं मूढो। सो खलु पावइ निहणं जह मयणो रुद्दकोवाओ।। ६३ जइ जीएणं कजं ता ओसर झत्ति दिद्विमग्गाओ। जाव न निवड कंठे मह खग्गो दारुणो एसो॥ ६४ अह सीहो विहु जंपइ पाव! न जाणेसि लोयपरिवाडि । कन्नं मग्गइ सद्यो दिजइ पुण जस्स इट्ट ति।। ६५ जइ वि ने कीरइ कजं आसाएँ घरागयस्स लोयस्स । महुरक्खरेहिँ तह निहु दिजइ परिहारयं कि पि॥६६ दूरहिओ" वि आवइ कमेण घरम्मि पुन्नवंताण । एगग्गामे वि घर इयराण न जाणए को वि" ॥ ६७ तं चेव घरं जाणसुजत्य य कनेहिं विविहजणनियहो । आगच्छइ पइदियहं वयणामयपाणपरितुडो॥ ६८ जइ कह वि न संपनइ दाणं घरमागयाण लोयाणं।ती किं वयणे वि पिए दालिदं दड्डलोयस?॥ ६९ एसो चिय गिहिधम्मो कीरइ घरमागयाण पडिवत्ती। तं पुण निग्षिण! पाविय! जंपसि कह निडुरं वयणं १ ॥ ताउ(हि)हिई लहुं चिय रे रे फेडेमि तुज्झ मडवायं । ताव चिय हणइ गओ जाव न सीहं पलोएइ ॥ ७१ अहं उहिऊण भीमो खग्गं गहिऊण मीडइ सीहस्स । अहवा रणम्मि मीमो सीहं पिन भन्नए कि पि॥१७२ 1A । 2 BC नायब्द। 3A लेसेग। 4 A. किमजेण! 5 B विधायणा। 6A कित्तिय । 7 BOसुणस्स । 8 A Cit is not found in these Mss. 9A.Cकिंदि। 10 B पोतियाण। 11 A दोहारिया1 12 BC मुंदरीय। 13 C'वोह। 14 BC पियानंदा। 15 Caपिओ। 16 A. महयं । 17 A. जणणीए। 18 A. it is not found in this Ms. 19 B तुठेणं! 20 BC 21AC इंदउसे। 22 B C यर । 23 B संपर; D खेयरो। 24 BC(क) वरचंदो; D चंदो। 250 1126 B यस्मि | 27 BCit is not found in these Mss. 280संडा। 29 BCकि। 10 BCat' 3i B जीविएण। 32 A न। 33 A वि। 34 C खरे वि। 35C हियभो । 360 पुन मंतागं । 37 A11 38 A । 39Bमाझ्याण। 40 A तो। 41 A चिय। 48A उखाइ। 43A श्यसि ।

1: सिरीमहेसरसूरिचिरइयाओ: [ १,०२२७-२५४ एवं सुहकलियाणं तत्थे ठियाणं च अन्नदियहम्मि । पियमेलिय ति पच्छा पालाएँ, पइडियं नाम ।। २२७ कुलचंदो वि हुँ।गतुं सुंदरपासम्मि मणइ उवविद्यो । खमसे पिए अवराहं सुङ महलं महं.मज ॥२८ अह सुंदरीए मणियं तुहं दोसो नत्यि एत्य मणय पि। जिणवरधम्मो जेणे तुजा पसाएण संपचो ॥ २९ तुज्झ वि जुजइ कांउ जिणधम्मो चेव उभयलोयहिओ। जम्हा मलइ एवं इट्ट धम्मे निओएंजा ।। २३०' अंह जपई कुलचंदो वलहवयणेणं सच्चलोएणं । कीरति अकबाइँ वि किं पुण धम्मो पिए परमो ॥ ३१ जुत्ता-जुत्तवियारो जह कीरइ इयरलोयवयणेसुः। तह जइ वलहमणिए ता हो कितिमों नूणं ॥३२ एस मए पडिवन्नो जिणधम्मों तुझ वयणमेत्तेणं । गम्मिउ नियनयरे सीयन्ति हु तत्य कजाई ।। ३३ अह सुंदरीऐ भणिय नयरं जाणाहि देहयं मया तत्थय चिरभाया हं कत्राण न सीयणं कि पि ॥ ३४ क धम्मज्झाणं तमहं चितामि पइदिण जेण । तेण तुमं जाणेजसु कजाण न सीयण मज्छ ।'३५ नियमो ये मएं गहिओ आईए चेव 'पुरिससंगस । मुणिदसणेण पच्छा सधं विविवनिय जाण । ३६ निसुऐ इमम्मि वयणे वनेण व ताडिओ य फुलचंदो। मरणाओ अहिययर दुक्खं चित्तम्मि मनेइ ।। ३७ अह मेलिऊण. सधे सयजण सुंदरी पर्यपेई । पवनामो अहंय पालने पालिय'तुम्हे | सवे वि" दुसकलिया वयणं जपति एरिस तीसे" । पुत्ति ! न जुजइ एयं आयरि: तुझ-तरुने ॥ ३९ पढमे वयम्मि विना पीए पुण अत्य-कामया दो वि । तइए जुजई धम्मो एसा खलु जेण परिवाडी.॥ २४० तो सुंदरी' भन्नइ जुजइ सर्व पि वयणय तुम्ह । जइ एवं कमभाये हवेज इह निन्छओं को वि.॥४ गमत्यं जम्मत पालं तरुणं तहेव विद्धं च । सर्व असलियपसरो जंतू मारेइ जमरायो । घालते तारुन्ने शुबइ नापाइसंगहो लोए । विद्धत्तणम्मि जम्हा पुन्मत्य पि नासेइ : १३ पाला तरूणाणं लागइ चेट्टा सुहेण लोयाणं । कीरति नेय जेणं इइ.कना पक्कभंडाणं ॥ १४ किरच इमो कममावो दरिसिजइ विसयलंपडभणाणं । सधपणासमिम जो अद्धं पि हु जुजए लेउं ।। ४५ पालतरुणाण चित्ते विसयासंगो वि जुजए विरलो। विद्धाणे तो नियमा धम्मो विहु होइ कायद्यो॥४६ तम्हा तुम्हे नेउ" सीलायरियस्स में समापेह, इत्थीओ जेण जणे परतता सबकासु ॥ .. ४७ नाउं तीसे चित्तं सबो विहु सो जणो इमं मणइ । तं किं पि करेन तुम जह जायइ हासओ".नेहः ॥ ४८ पडिवजिऊण धम्म जो से मिलेई विसंगगिद्धीए । सो पावइ उपहास नदो छ थेरीऍ थणमझें ॥ ४९ को विहादुकखनिविन्नो विसंए चइऊण परयई पुणो वि। अणुहूयपसवपीडा इत्यी इव पुरिससंग तु ॥२५० जोगिन्हिऊण धम्म छहई विसएहिँ मोहियो पावो इंदो इव महिवडिओ सो होइ आवेदणिनो" य॥५१ चडिऊण धम्मसिहरे ने कह वि खिसंति विसयवामूदा। ते नरयदरिमुहेसुं पडति दुक्खेहि सतना ॥ ५३ इहलोयम्मि अकित्ती परलोए दुग्गई य नियमेणं । धम्मभट्ठाण जओ" तम्ही चिंतेह नियसति ।। ५३ अह सुंदरीऍ मणिय सुकुले जायाण नत्थि परिवणं । कुलअंकुसेण जेणं निजइ मग्गेण मणुयगो ॥२५४ 141A स्वस। 21 योवं 1.3 B, सयपणेण । A अकनाइ। 5 B रमो -GMR IRO मए ! 8.C, B. विवाणं । 10 A जेण! 11 B निसुए। 12 C. सप' 18}A. प अपेह। जपेई ! 148 पालिजसु ।। 15 A it is missing.in this Ms. 10 A.दुखें ।।.. 17 C,तियसे । 18 Bायरियं । 19.C, जाण। 20 A निस्थिओ। BC.मराभो। .29.वि:23 B सहभागे। 24,B,C(E) विहे। 25 B विद्वेण ।।। 26 A पुणो । ii. B C माउं! 28.C हासयं Pासाभो।।29,ACनेप, 30 A.मेहेइ मेछेद।। 31, A गेरिहाण : 132C अवंदणीमो । 33 B इहलोइम्मि। BCजए। 35 C पनिवडणं । 36C मा ।। -- - ११:२५५-२८१] नाणपंचमीकहाओ-१. जयसेणकहा नहु एगम्मि विन? सद्यो पि हुँ तारिसो मुणेयो । जई कायरा पणही तो किं सूरा विनासंति १२५५ किं पहुणा भणिएणं फलदारणेवं पयडओ होही । सबो वि जणो. पढम, एरिसयं चेव जपेई ।। ५६ एवं सोऊण तओ काऊण जिणिद-संधपूयं च। सीलायरियसमीवे दिक्खा विहुंदावियां तीसे।। ५७ सीलायरिएण तो गुणमालपवित्तिणीऍ सा दिन्ना। सावि हु तीसे मूले सबै पि हु सिक्खए विहिणा॥५८ कांजण तवचरण कडवेयवरिसेहि सुंदरी मरिउं ।' सोहम्मे वरकप्पे देवो चंदप्पहों जाओ ॥ .. ५९ फुलचंदो वि हु गच्छई नियनवरे योवसीयपरिकलिओ।दो तिन्नेव दिणाई पियविरहे जेण रणरंणयो॥२६० पियमेलिया वि ववई परियणगज्झम्मिमुटु अवहृया चिवला निहुरवयणा बहुमक्खा सुटु अविणीयां ॥६१ राईए दिवसम्मि ये सच भुंजेई नियमपरिहीणा । अहवा तिरिउवटा हवंति" भुक्तालया नियमा॥ ६२ ईसरकुलम्मि जाया तारुन पाविया सुरूवा य । तह विन घरेई को वि हु जम्मतरकम्मदोसेणं ।। ६३ योलती चलती" पुर्णमाणी सोइणं पिक सौ तह विन कस्स वि" भावइ दोहग्गकलंकिया सुहु॥६४ वीरो विहु तं दडे चित्तेणं वहइ सुद्द उद्ययं कह का(दा)यचा एसा'वरजोगा वट्टए जेणं ।। ।।:६५ तीए चिय नयरीए वणियसुर्य भिक्खहिंडियं निचं । दडे चितइ वीरो एयस्स वि देमि एवं तु ॥ ६६ अह मणिओ सो तेणं मा गियखं ममसु निंदिय पुत्त । अहमेव तुझ मलिमो भोयणमाईहिँ नियमेण ॥ ६७ मुंच इमं खप्परयं अविसको विससु एत्य घरमज्झे । मुंजहै देह जहिच्छ नियंगेहं तुज्ड एय तुः।। ६८ न विहड़ियाण कीरइ नियगेहसमागयाण लोयाण । तं जाणंसु उवयार भर्दै ! वयपर्वच इयर तुः।। ६९ सम्मि वि विवयगएं जुञ्जइ दाउँ विसेसओ सयणे । सयणा-सणाइ सर्व इयरह सपणेण किं कर्ज १ ॥ २७० एंगउदएण जेणे उदगो संयणाण होई नियमेण । तेणे चिय महइ जणो नियसेणीए य उदयं तु ॥७१ पंधू संयणो मित्तो भिचों अन्नो य जस्स गेहमि । पावई मणनिधाणं पुरिसंत चेव जाणाहि ७२ एवं मणिएं सो वि हु खयकारयनामओ मणे मुईओ मोत्तुं नियउवगरणं पविसई गेंहम्मि सहसति ।।७३ महाओ कयनेवत्यो भुत्तविलित्तो" य गहियतयोलो। वरसयेणा-ऽऽसणसत्थो कीलतो अच्छए जाव.।।७४ ताव य जपई वीरो हत्य काऊण मत्यए तस्स । परिणे इम कल तुझ कर संठिया एसा । अह विहसिऊण मणय जपइ दमओ वि एरिसं वयणं । तुम्हें चिय आएसो काययो किमिह भणियव ? ।।७६ चिंतइ मणेण दमओ नूर्ण फलियाई मन पुन्नाई। अन्नह चिंताईया कह मज्झं एरिसावत्या ? अयं चिप लोगाणं एगदसाए न-वर्चए कालो । अम्हारिसो वि जम्हा एदहमेत पय पत्तो । काऊण वर्गमाई कमेण वीरेण संयणकलिएणं । पियमेलिय-दमयाणं पाणिग्गहणं विणिम्मविय । १७९ कयकिव्यस्सय सयणे पुरओ माईण रयणि समयम्मि। पियमेलियफासेणं चित्तं दमयस्स अइखुहिय" ३८४ डज्झइ भिज्झइ फुट्टई मज्झ सरीर इमीऍ फासण जई पुर्ण करेज संग तो हुजां नित्तुलं मरण ॥२८१ 1B विण । A विनट्ठा । +3 Aa। 4 B संपा।..5 B.बहु 16 B जपेति । एवं! 8B संदरणं ।। B कहनिय 1. 10 A. योय। 11-B मति । 12 A मुक्खायलया!: 13 लोए। 14.0 परिण। 15 B य घटंति पवडंती। 16 A! 17,A1 18 CE119 A.Cहिंडय। * Fire sts • from 267 to 271 are noted in the margin, of,A. but as they forma regular part of the textin B,C,and D, they are incorporated here as a part of the text. 20 A निदिर्भ ! 1A मुंजा। 22 A देहि। 23 B C चिड़ियाण 1.24 Boगये। 25.8 नेप्यो । 20 B विलुतो ! 27 Boपम {128 B परिणेहिं । 29 A वियसिरण ! 300 मणिएण: 31 A मारी परिमं ।। 32 Cr 1. 33 A. मित्तं । 34 B पयम । 35,C माईगि। 30A इअक्सुहियं । 37CRe! 38 A पासे दि; Bहेसे। 39 A B निमुळं। ७८ - 1 १० सिरीमहेसरसूरिपिरश्याओ [ १,२२७-२५४ एवं सुहकलियाणं तस्थे ठियाणं च अन्नदियहम्मि । पियगेलिय तिपच्छा.पालाएँ पइडियं नामं ॥ २२७ . कुलचंदो वि हुँ।गंतुं सुंदरिपासम्मि मणइ उवविद्यो । खमसे पिए अवराह सुहु महलं मह अन्न ॥ १२८ अह सुंदरीए मणियं तुंह दोसो नस्थि एत्य मणय पिजिणवरपम्मो बेणे तुझ पसाएण संपचो ॥ २९ तुज्झ वि झुंजइ कॉउं जिणधम्मो चेव उभयलोयहिओ । जम्हां गन्नइ एवं इट्ट धम्मे निओएना ॥ २३० अहे जंपई कुलचंदो वलहवयणेण सघलोएणं । कीरति अकनावि किं पुण धम्मो पिए परमो ॥१.३१ जुत्ता-जुत्तविगारो जह कीरइ इयरलोयवयणेसु। तह जइ वलहमणिए ता हो कितिमों नूर्ण ॥ : ३३ एस'मए पडिवन्नो जिणधम्मो तुझ वयणमेत्तेणं । गम्मिन्नउ नियनपरे सीयन्ति हु तत्व कजाई ॥ ३३ अह सुंदरी' भणिय नयरं जाणाहि देहयं मज्झ । तत्थ ये चिरमाया हं कबाण न सीयणं किं पि ॥ ३४ फैन धम्मज्झाण तमहं चितामि पइदिणं 'जेणं । तेणं तुम जाणेजसु कजाण न सीयण मज्ज॥ ३५ नियमो ये मएं गहिओ आईए चेव पुरिससंगस । मुणिदसणेण पच्छा सवं पि विवन्जिय जाण ॥ ३६ निसुऐ इमम्मि वयणे वजेण व ताडिओं य फुलचंदो। मरणाओ अहिययरे दुक्खं चित्तम्मि मन्नेइ ॥ ३७ अंह मेलिऊण. सर्व सयजण सुंदरी पयंपेइ । पदनामों अहंय पालने . यालिय तुम्हे ।। सो वि" दुखैकलिया वयणं जपति एरिसं तीसे" ।पुत्ति ! न जुजइ एयं आयरि" तुझ तारुते ॥ ३९ पढमें वयम्मि विजा पीए 'पुण अत्य-कामयां दो वि । तइए जुजइ धम्मो एसा खलु जेण परिवाडी ॥ २४० तो सुंदरीए मन्नइ जुजइ सर्व पि वयणय तुम्ह । जई एवं कममावे हयेन इह निन्छओं को वि ॥ ४१ गंम्मत्यं जम्मत यालं तरुणं तहेव विद्धं च । सघ अखलियपसरो जंतू मारेइ जमराया ॥४२ पालते तारुन्ने जुजइ नाणाइसंगहो लोए । विद्वत्तणम्मि जम्हा पुधब्मत्थं पि नासेइ ।। वालाण तणाणं लग्गइ-चेट्ठा सुहेण लोयाणं । कीरति नेय जेणं इह कन्ना पकमंडाणं ॥ ४४ किं च इमो क्रममावो दरिसिजइ विसयलंपडमणाणं । सवपणासम्म जो अद्धं पि.हुःशुजए लेउ ॥ ४५ चाल तरुणाण चित्ते विसयासंगो विजुजए विरलो। विद्धाणे तो नियमा धम्मो विहु होइ काययो ॥४६ तम्हा तुम्हे नेउं" सीलायरियस्स में समापेह । इत्थीओ जेण जणे परतंता सधकजेसु ॥ ४७ नाउं तीसे चित्तं सबो विहि सो ज़णो इम मणइ । तं किंपि करेज तुम जह जायइ हासो" नेहः ॥ ४८ पडिवजिऊण धम्म 'जो मिलेई विसंयगिद्धीए । सो पावइ उपेहास नहोछ थेरीऍ थणमझे ।।:४९ को विहादुफ्वनिविन्नो विसेए चइऊण पत्यई पुणो वि। अणुंहूयपसवपीडा इत्थी इव पुरिससंग तु॥२५० जो गिन्हिऊण धम्म छईइ विसएहि मोहिमो पावो । इंदो इव महिवडिओ सो होइ भवेदणिजो यी ५१ चडिऊण धम्मसिहरे ने कह विखिसंति विसयंयामूदाः। ते नरयदरिमुहेसुं पति दुखेहि सतेत्ती ॥ ५२ इहलोपम्मि पकित्ती परलोए दुर्गई य नियमेणं । धम्मभट्टागजओ सम्हां चितह नियति ।। ५३ अहसुंदरीऍ मणियं मुकुले जायाण नपि परिवर्डग । कुलअंकुसेण जेणं निजइ भग्गेण मयंगयो ।।२५४ NA एवम् । योवं 1.3.B सयणेण । A भकयाइ । 5B रम्मो1.6M.ति10 मए ! 8,41B विवजणं! 10 A जेण! 11.B निसुए। 12 C सयल। 13}A. य जपेइ। C.पजपेई । 14 8 पालिजसु ।। 15 A it is missing.in, this als. 16 A दुखं ।।.. 17 G.तियसे । 18 B,C आरिण। 19.C, जाग। 20 A निस्थिओ। 21 BC मराओ। 22 चि:23 B कुहमायो। 24 B.C(s) विदे।।25 B विदेश : : 26 A पुणो।.27 B C माउं। 28.Cहास Pासाभो।29,A.C, नेय || 30A मेहेह मेळे , 3A गेम्हिण:/32 CHदणीभो। 33 Bहलोइम्मि। 34 Cजए। 35 C पडिवणं । 36 C मणुभ , T '१६२५५-२८१] नाणपंचमीकहाओ-१. जयंसेणकहा नहु एगम्मि विन? सो वि हुँ तारिसो मुणेयद्यो । जइ कायरा पणट्टी ता किं सूरा विनासंति ॥ २५५ कि वहां भणिएणं फलदारेणेव पयडओ होही । सो विजणो पढमं एरियं चेव जपेई ॥ ५६ एय' सोऊण तओ काऊण जिणिद-संघपूयं च । सीलायरियसमीये दिक्खा विहूं दाविया तीसे ॥ ५७ सीलायरिएण तओ गुणमालपवित्तिणीऍ सा दिन्ना। सावि हु तीसे मूले सर्व पि हु सिक्खए पिहिणा ॥५८ काऊण तवचरण कइवयंवरिसेहिं सुंदरी मरिउँ । सोहम्मे परकप्पे देवो चंदप्पहो जाओ। ५९ फुलचंदो विहु गच्छइ नियनयरे थोवसोयपरिकलिओ।दो तिन्नेव दिणाई पियविरहे जेण रणरणमओ ॥२६० पियमलिया वि बोई परियणमझम्मि सुह अवहूया । चवला निदुरवयणा पंहुमक्खा सुटुं अविणीयां ॥ ६१ रॉईए दिवसमा य स भुजेइ नियमपरिहीणां । अहवा तिरिउघट्टा हवेति भुक्खालुया नियमों ।। ६२ इसरकुम्मि जाया तारने पाविया सुरूवा य । तह विनं वरेई को विहु जम्मतरकम्मदोसेणं ।। ६३ पोलती चलती फुणमाणी सोहणं पि" कंजं सौ(तह वि ने कस्स वि" मावई दोहग्गकलंकिया सुदु ॥६४ वीरो विहुत दडे चित्तेणं वहई सुह उप्येयं । कह का(दा)यद्या एसा वरजोगा चट्टाए जेणा६५ तीए चिय नयरीए वणियसुर्य मिक्खहिंडिये नियं । दडे चितई वीरो एयस्स वि देमि एवं तु ॥ ६६ अहमणिो सो तेणं मा भिक्खं ममसु निंदिय" पुत्त! अहमेव तुज्झमलिगो भोयणमाईहिँ नियमेण ।। ६७ मुंच इम खप्परयं अविसको विससु एत्य परमज्झे । मुंजहै देह जहिच्छं नियगेहं तुज्य एये तु ।। ६८ विडियोण कीरइ नियगेहसमागयाण लोयाण । तं जाणसु उर्वयारं मई ! वयपर्वच इयर तुः ॥ ६९ सधम्मि वि विवयगएं जुञ्जइ दाउं विसेसओ सयणे। संयणा-सणांइ सर्व इयरह सयणेण किं कज? ॥ २७० एगउदएण जेणं उदओ संयणाण होइ नियमेणं । तेणं चिय महइ जणो नियसेणीए य उदयं तु ॥७१ धुंधू संयणो मित्तो मियो अन्नो य जस्स गेहम्मि । पावई मणनिधाणं पुरिस ते चेव जाणाहि ॥१७२ एवं मणिए सो वि हु खयकारयनामओ मणे मुइओ। मोत्तुं नियंउवगरण पविसई गेहम्मि सहसति ।।७३ पहाओ कयनेवत्यो भुंतविलितो" य गहियतंबोलो । वरसयेणा-ऽऽसणसत्यो कीलंतो अच्छए जाय ।। ताव य जपई वीरो हत्य काऊण मत्थए तस्स ! परिणेहै इमं कन्नं तुज्य कए सैठिया एसा ॥ ७५ अह विहसिऊण मणये जपई दमओ विएरिसं वयण । तुम्हें चिय आएंसो काययो किमिह भणियो? ॥७६ चिंतइ मणेण दमओ नूर्ण फलियाइँ मज्हा पुन्नाई । अन्नह चिताईया कह मज्ड एरिसावत्या १।। सचं चिय लोगाण एगदसाए न वर्चए कालो । अम्हारिसो वि जम्हा एहमेत पय पत्तो । काऊण वर्तमाई कमेण चीरेण सर्यणकलिएणं । पियमेलिय-दमयाणं पाणिग्गहण विणिम्मविय - कयकिचस्स य संयणे पुरओ माईण रयणि समपम्मि । पियमेलियफासेणं चित्तं दमयस्स अइखुहिया डझइ भिज्झइ फुट्टई मझ सरीरं इमीऍ फासेण जिई पुण करेंज संगै तो हुजो नित्तुले मरण 13.1B विणढे । (2 A.विना । 3 A ठो। 4 B किया! 5 B यहु ! 16 B जपेति IMAL 8 B तवचरण । 9 B कहथिय । . 10 A. योय:। 11.B भवंति । 12 A मुक्खायलुगा ।। 8C 14. परिणइ । 15 B य प्रलंति:,C पवलंची। 16 A च। 17A | 18 CEN ACE * Five sts.; from 267 to 271 are noted in the margin. of A but as tara regular part of the textin,B,C,and D, they are incorporated texts 20 A निंदिर: 21 A. मुंबसु । 22:A.देहि ।। 23 BC विउहियाण । नेवच्यो ।.2018 विलुत्तो। 27 B.जपय 1128 B परिणेहिं । 20 A.वियसिजण 1300 एरिसी० एरिसं.11 32C च ।। 331A., मित्रं । 34 Bधयण, 35,Cमाईण 37 C फिछ। 38 A फासे वि: B सेणं । 39 A B निशुलं । ...

१८७ १२ सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ : [१, २८२-३०६ नयरे सुहु वि रम्मे सयणा-ऽऽसण-भोयणाइ परिकलिए । तस्थ कहिं घरवे(वा)सो' पउलीय वि णिवडणं' जत्य ॥ २८२ सवाण विजुपईणं जइ फंसो' एरिसो भवे दुहओं। तो जुवई(इ)पसंगेणं दुक्खं चिय नियमओ होइ ॥८३ किंतु जहा एयाए तह जइ फंसों' हवेज अन्नाणं । तो' नामं पिन पुरिसा गेण्हेजा ए इत्थीणं ॥ ८४ जेणं चिय एरिसया तेणं चिय रूवैसंपयजुया वि । एत्तियमेत्तं कालं कुमरते संठिया एसा ॥ ईसरधूयसरूवा एत्तियकालं में अच्छएं कन्ना । न हु पहि" पक्का बोरी छुट्टइ लोयाण जो खन्नौं ॥८६ एएणं चिय दिन्ना मज्झ वि एसा अपुन्नजुत्तस्स । परतणयाणं दुद्धं को देज्जा जं हवे सुद्धं ॥ अहवा एसो वीरो मह पिउणो कह वि वइरिओ नूणं । दाउं एवं कन्नं मह मरणं इच्छएं जेणं ॥ ८८ ता वचामि लहुं चिय जाव न म खाइ रक्खसी एसा । जीवंतो ताव अहं पीयामो सीयलं सलिलं ।। ८९ अह मोत्तूणं सर्व एक्ककडिलेण निग्गओ सहसा। सयणेहिँ दढं धरिओ कह रूससि संपयं चेव १ ॥ २९० मिहुणाणं किर लोए रूढे पणयम्मि होइ रूसणयं । तक्खयमेततलाए एवं पुण सुंसुमारसमं ॥ ९१ अह जंपइ सो दमओ रोसो मणयं पि नत्यि" अम्हाणं"। *किंतु करप्फंसेण वि मज्झ विगप्पो मणे जाओ ।। ९२ किं एसा.सा.मारी कन्नारूवेण संठिया गेहे । फंसेणे वि जेण इमा पाणाण पणासणं कुणइ । ता मेलह जामि अहं न हु कन्नं किं पि मज्झ भोएहि । सामाण वि संतूणं जेणाई चुक्किमो एथ ॥ ९४ अह निष्फिडिउं दमओ सुक्कतणं गेण्हिऊणं सहस ति । भामिय मत्थयउवरि पक्खिवई वीरगेहम्मि ॥ ९५ एत्यंतरम्मि वीरो दुक्खत्तो जंपए इमं वयणं । आगम्भाओं इमाए दोहग्गं दारुणं सुहुँ । गभगया जणणीए जम्मम्मि वि सयणमाइलोयाणं । पाणिग्गहणे पइणो एगतेणं जओ दुहया ॥ ९७ पियमेलिया विचिंतइ दोहग्गं मज्झ सव्वजगअहियं । दमओ विमं अदोसं मोत्तूर्ण निग्गओ"जेण ॥ ९८ इत्थित्तं चेव दुहं तस्थेव य अइदुहं च दोहग्गं । रंडत्तं पालाए जह पिडओ गंडउवरम्मि" ॥ ९९ जीवित्तं वंछिज्जइ पइ-पुत्तसमन्नियाण महिलाण । इयराण जणेण पुणो मरणं चिय अहव पञ्चजं ॥ ३०० एवंविहाएँ मज्झ वि मरणं चिय सुंदरं न संदेहो । अन्नह कह दरिसामो वयणं लोयाण पचूसे ॥ १ सुत्ते जणम्मि सणियं गंतूणं गेहपुट्टिवणियाए । वलिऊण" उत्तरियं जा पासं देइ गलदेसे ॥ २ ताँ चंदप्पहदेवो ते तह दद्दूण दुक्खसंतत्वं । आवइ तम्मि पएसे नेह-दयासंजुओ सिग्धं ॥ ३ काऊण दमगरूवं भणइ पिए ! हा किमेयमारद्धं । खेडो चिर्य एस को तुह चित्तपरिक्खणनिमित्तं ॥४ मा कुणसु चित्तदुक्खं नाहो हं तुज्झ चंदसमवयणे ! जंजं चिंतेसि मणे तं तं पूरेमि अवियारं ।।५ सुधाण वि कमणीयं दिवालंकारभूसियं देहं । निव्वत्तेउं जंपइ मज्झ पिए ! एरिसं रूवं ॥ ३०६ 1B वस्स; C कस्स। 2 B घरिणासो। 3 AC णिहुरणं। 4 B फासो । 5 Bधुहो। 60 फासो,'D फुसो। 7 Bा| 8 A पुरिसो। 9 B इत्य। 10 B रूप, C रूम। 11 C धूम । 120 सरूभा। 13 BHI 14 Bणछई। 15 C पय | 16 C लोभाण। 17 B सा। 18 A. पेमा । 19 B 21 A B सुंसमार। 22 A नासि । 23 B एईए: D महादि । thers arö two following this the first of which is in the body of the text and the second is noted only in the margin: (1) किं तु ममणुशफासा पुसा मणामदुरजगया । रकरसणेण मिन विगपो म जाओ। 240 फासेण । 25 A मेहद। 26 A लोएहिं । 27 A. 'उरिस्मि । Is B महिला AA यलिऊण, B चलिऊण । 35 Bउत्तरीयं । 36 B & ! 37 B दरजण । 29 B गिन्हिऊण। 30 B मोतूण । 31B विनिग्गओ। 32A हेटा। 20 Aपायामो। * InA al, B'मोन्। 28 Bएरथं । 98B7139Bचिय। PM १, ३०७-३३२] नागपंचमीकहा- १. जयसेणबड़ा 'धण-कण-स्यणसमेयं सयणा-5सणसंजय जणसमिद्धं । गेहं च इमं सामिणि ! मह तणयं जाणसु विचित्तं ॥ ३०७ ट गहिऊण तं करेणं पविसेउँ गेहमज्झयारम्मि । दसेइ तोसंजणयं सच पि हु तत्थ उवगरणं ।। ९ बह किंकरिनुवईओ पहाणुवगरणेण संजुया सिम्यं । दाऊणमासणाई कुणंति उच्चट्टण ताण। ३१० उच्चहिजेत तं दद्गुणं दिवाणिजुवलेणं । पियमेलिया मणेणं ईस अइदारुणं वहइ ॥ वैवइ ससइ वियंभइ मिउडि काऊण जोयएं वंका इच्छइ गंतु सा उ जुवाण' च दुक्खत्ता॥११ महिलाणाहिविसहिओं पुरिसो बहुइस्थिरूवओ दुहओ। जइपुण जउली महिला ता दुक्ख ताण मरणंतं ।। तो हाऊण दोनिवि वत्या-उज्भरणेहि भूसियसरीरा । अहारसभेयजुय" मोयणजायं प जति ॥ १३ धुसिणुवट्टियदेही सुगंधकुसुमेहिं राइयसिरी य । तयोलपुन्नवयणा महरिहसयणे ठिया दो वि ॥ १४ गेयं वजं कई" सोऊणं बहुविहं च अइरम्मं । दटुं नट्ट" च सुहं एगंतसुहाइँ भुजति ॥ बहुरयखेंयनिसन्ना निद्दे अइनिभर लहेऊण । पेच्छइ पहायसमए सहसा पियमेलिया तत्य ।। १६ तत्थेव रुक्खमूले लत्तपहारेण मारियं दमयं । अप्पाणं च विसन्नं पासम्मि परिठियं संत ॥ तं गेहं सो विहवो", सा लीला सो य बल्लहो कतो । सई खणेण नहुँ जह दाणं सीलरहियम्भि ॥ १८ किं इंदयालमेये जम्मंतरमहरू सुविणय होआ । अन वि संगवियारो दीसई तेणे, सध" पि॥. १९ अह भणइ संघलोओहाहा! पावे ! किमयमायरियं जिइ मोत्तूण पलाओ ता कीस विवाइओ एसो १ ३२० नूणं मारी एसा पदम चिय अक्खिया इमेणेव । ता जाहि तत्य सिग्धं जत्य न नयणा' पासंति ॥ २१ महिलाण वंगणाण य चईण वालाण अइविदुट्ठाणं" । नियदेसाओ सहसा जुजइ निस्सारणं चेत् ॥ २२ जा निच्छूढा तत्तो वच्चइ नयरी' वाहिरुदेसे । ताव तहिं सा पेच्छइ सेयंवरिजवलयं सहसौं ॥ २३ सा भणिया समणीहिं पुत्ति ! तुम चलिया कहिं कहसुपएगारिणी रुयंती राईए जह व वणियाएं ॥ २४ पियमेलिया वि चिंतइ कहनाओरयणिवइयरोमा एयाहिँ अहव सधो जाणइ अन्नोनवयणाओ ॥. २५ हिययडियं मुणिजइ केहिं विकाण पि चेहमाईहि । किनंत व कयं वा नजइ किं एत्य अच्छरिय १२६ इय चितियं सां पणया जंपइ अइघग्घरेण सहेण । नस्थि जए ते ठाणं जस्थाहं वचिमो पावा- २७ एगागित्तं र दोनिवि कजेण सधकालं पि। मह पावाए जाणह तुम्ह मए अक्खियं सदं ॥ २८ संमणीहि तओ मणिया गम्मिजउ उवसयम्मि अम्हचे । सच कमेण होही सोहणयं मा तुमं तम्म ॥२९ त गिहिऊण ताओ पचाओ उनसपम्मि अइरम्मे । उवविसिय आसणेसुं वीसमिया येबवेल तु ॥ ३३० अह भणइ जेसमणी सुबउ पियमेलिए ! इमं वयणं । -पइवहपावं फिट्टइ जइप(बोरधम्मेण तुह सुयणु !! तेणं चिय नासेजा दोहगं एत्य नरिम संदेहो । लोयपवायपणासो" एत्य य तुह पञ्चओ एस ।। ३३२ 1B पसिद्ध । 20 विवित्तं। 3A भासणाई । B ताग। 5 AD जुयलेणं। GB जोवए। जोभए। 70जुपाणं। 8A महिलाण पसयहिओ 0 महिलाणाहिवसिहिओ। 9 BCवि10 B महिला । 11 Bउला । 12 AC दोगवि। 18 A ' हरणेहिं । 14 B "जुतं; C| 15 Aदेहों। 16C () रविहरा 17 B1, 18 B नह। 19 Bइव | 20 B सहेजणं! 21B विभयो । 22 AB इंदिपाल । 23 BC °य ! 24 B दीसते; दीसंतो| 25 Bणाह! C नेह | 26 C सम्मि। 27 B किमेव। 28 B द्वाण । 29 A एसा। 30 C, रुवंती! 31 A धणियाए । 33 B1 34 B'गागरेण | 35A रोज B देखो। 86 B1 37 C वरि। 38,B पयासो। - 32 B मन्द। .

सिरीमहेसरसूरिविरदयाशों ... [१,३३३-३६१ दोहगं जं रइयं इंदुमईनामियाएँ अन्नभवे । तं तुमए बहुभुत्तं एवं पुण पुच्छवाड-तु.॥ ३३३ तम्हा कीरउ धम्मो समणाणं अहव सावयाणं च । पडिपुन्नो खलु पदमो घीओ जहसत्तिओ एत्यं ॥३४ पियमेलियाएँ भणिय पढगं काऊण मज्झ नै हुँ सत्ती । अणुदियहं भुजामी जेणाहं पाविया नियं ॥...३५ उन्हेण जलेण जओ पाए धोएइ जो ण वि भएणं । सो कहं पविसइ कीवो कट्टेसु जलणजुत्तेसु ? ॥ १।३६ तो जंपई सा समणी दुक्खेण विणा न पुत्ति! सोक्खाई ! जेण न पावइ को वि हु इंदियसोक्खं च मोक्खं" च ॥ आईए सुहयाई पच्छा दुहयाइँ पुत्ति ! दुसहाई । तुमए चिय रयणीए अणुहूयं एरिसं जेणं ।। ३८ पियमेलियाएँ भणियं सामिणि ! एमेव नत्यि संदेहो । किंतु न सक्केमि अहं कि पि वि काऊणं तवचरणं ॥ ३९ आहे ते भणेइ समणी जइ वि न सकेसि तह वि कुण एवं । उभयाएँ" पंचमीए उववासं पंचमासं तु ॥३४० चित्तहिए वि चरणे मोक्खं पावेइ सुद्धहियएणं । अंगीकए वि मरणे"'जह तुमए पावियं सुंयंणु ।। ४१ णं सच्चे वयणं इमाएँ हियएण चिंतए कन्ना । सधं इमीऐ" नायं रयणीए जेण महचरियं ॥ ४२ इयं चिंतिऊण जंपइ सामिणि ! इच्छामि तुज्झ आएसं । दिजउ एसोनियमो अजेव य पंचमी जेण ॥ ४३ ने जिणिंदमवणे पोत्ययरयणं च ठाविउँ" पुरओ। दिन्नो इमो यं नियमो समणीए सुद्धभावाएं ॥ ४४ 'वीराईया वि तहिं पुणरवि गंतूण रुक्खमूलम्मि । दमयसरीरमदडे अच्छरियं सुटुं भन्नति ॥ अह नीसरिया ततो दमयं दहण हट्टमञ्झम्मि । पुच्छंति कत्य सुत्तो तं" गंतूणं च.गेहाओ ॥४६ अह जंपइ सो" दमओ सुत्तो है नयरिदेवयाँमवणे । तो दुक्खत्ता चलिया पियमेलियपिडओ सधे ॥ ४७ पियमेलिया विमणिया समणीऍ पुत्ति ! पेच्छह नियमफलं । वीराइयाँ य जेणं तुह चेव गवेसया आयो । ४८ यह पविसिऊण ते वि हु जिणिंदभवणम्मि वंदिउंदेवे। पणमित्तासमणीओ" उवविहा महियले सर्वे ॥४९ पियमेलिया वि सहसा दणं वीरमाइयं लोयं । लआअवणयवयणा महिवेढे" मग्गए विवरं ॥ ३५० अलियम्मि वि सञ्चम्मि वि जाए वयणे सुनिदिएँ कह वि। लजालुया जणाणं दंसेइन माणिणी वयणं ।। ३१ पमंणइ जेट्टा वइणी पेच्छसु संसारविलसियं वीर! । पडियंधछेयजणयं पलहुयकम्माण जीवाणं ।। ५२ इड्रो होई अणिटो पुणरवि सो चेव होइ इट्टयरो। तुह चेव जहा एसा कन्ना पियमेलिया नाम ॥ ५३ एगा अपला पु(च)नी लजा-कुलसंजुया गुणसमेया। तुम्हेहि कह णु एसा निच्छुढा निहरमणेहिं १॥ ५४ निदोस पि हु लोओ" निंदइ अन्नोन्नवयणपञ्चइओ। वनरहियं पि जेणं मणइ जणो नीलमायास ।। ५५. जाई मारि थिय एसा ता नियमा तुम्ह नयरिलोयाणं । एत्तियकालेग जणे नामं पिपणहय होजा ५६ जंजं दीसइ लोए तं तं जई अवितहं तह थे । ता मयरूवो दमओ कह जीवई मह मह एवं ॥ ५७ हरिचंदउरी माइण्हियाँ य तह इंदयालमाईया । पयर्ड पि हु दीसंता तह वि न साहिति"नियकज ॥ ५८ दिलु सुयं च तम्हा सुचिरं परिभाविऊण हियएणं" काय मणुएणं दोण्ह वि जम्माण हियजणयं ।। ५९ इय एवं नाऊणं कीरउ धम्मम्मि निचलं चित्तं । तस्स फलं अजं चिय.तुम्हाणं देसिमो पृयडं ॥ ३६० पियमेलियाएँ माया जा आसी सुंदर त्ति नामेणं । सा तवचरणं काउं चंदप्पहसुरेवरो जाओ ।। ३६१ 1A पुरयवार; C पुंछवाई। 2 A तस्य । SA पियमेलइयाए: पियमेलियााय।4भणिया। 5B.CSI GBCTETA भुंजामि 1 8.A किह 1 9 AC मणी। 10,B मुखं ! 11 Aपुण) 12A रवि ! 134 मुहयाऐं। 14 B मुदु। 15 A मरणं। 16 B सम्वं । 17-Bइमाए। 188 पुस्थय । 10 BC टावियं । 20 B अंत। 21 गंदणं री । 22 C D तो। 28Cनयर। 24A वेषपा 1 25 Bईया। 26 B p is not found.. 27 BC समीणं । 28 A0 महिये। 20 शनिदए। 30 A सावि निय। IIC असहुय ।32 A घुसा। 33 B Dोए। 34B पुन। 30A मायपिहया। 40A इंदियाल' । - 35B कालेय। 36A मट्टयं। 37Aय। 38A एवं । 1B साईति ! 42Cहियएण। 43A जम्हाग ।

१,३६२-३९०] .. नाणपंचमीकहाओ-जयसेणकहा मरमाणि: दहणं मोहिन्नाणेण नेह-दयकलिओ । एत्याह संपचो एयाए बोहणटाए । '३६२ काऊण ते पवंचं विविहं मरणाओं रक्खिया एसा । निच्छूढा तुम्हेहिं समणीस्वेण पडिरुद्धौ ॥६३ पडियोहिया यं एसा.गंहियं एयाएँ पंचमिवयं च । इय अंपिऊण तेणं नियरूवं दंसिय तेसिं॥ ६४ रम्मरिमाणं विभवं गीयं वजं च अच्छरानडे । एयाइँ वि दंसेई भवाणं वोहणहाए ।. . . ६५ दुटुं अदिहपुच्चं तं सवं वीरमाइया गुइया ।.अच्छरियं मन्नता धम्मपहावं पसंसति ।। उत्चचकणयवन्नो अणमिसनयणो बलगम हिचलंगो । अह जंपइ सो देवो तेसिं वयणं इमं सुहयं ।। ६७ देवाणं नियरूवं दहुँ पारंति जेण ने हुमणुया । लेसेणं चियं एवं तुम्हाणं दंसिय" तेण ॥ ६८ मैहै रूवाईयाओ उपरिसुराणं तु रुथमाईयं । वढतं वईत जाव.य सबसिद्धि ति॥ ६९ पिहुनाससमेयं तम्हा कम्मक्खयम्मि जइया । जेण न पेच्छेहै नासं सोक्खाणं हत! कइया वि ॥ ३७० इस एवं सो देवो घम्मे दाऊण ताण अणुसहि । पियमेलियं मलाविय सोहम्मे पावियो कप्पे ।। ७१ एत्यंतरम्मि लोओ इरिस-विसाएहि पूरिओ संतो। पविसइ नियनयरीए पियमलियसंजुओ सबो ॥ ७२ घंहुजणसंघसमेय" दहुँ पियमेलियं च पविसति । उपद सद्यो वि जणो पेच्छह एयाएँ माहप्पै ॥ ७३ सम्माणिया जिणेण पषिसंइ गेहमिा सयणपरियरिया । मनंती नियमफलं पचक्खं चेव हियर्पण ।। ७४ सो चेव इमो लोओ अहं पि सा चेव पट्टणं तं च । तह वि पसंसइ लोओ तम्हा नियमस्स फलमेयं ।। ७५ इय चिंतिऊण हियए जिणधम्मे सुहु निच्छिया जाया। अह निंदइ अप्पाणं सद्धा-संवेयमावन्नी ॥ ७६ वंदइ जिणवरचंदे साहूण य कुणइ.वंदणाईये । दाणाइधम्मनिरया सज्झाय-ज्झाणसंजुत्ता 105 153 पुग्ने प्रयम्मि तम्मि उ उजवणं" "कुणइ जं जहामिहियः । मन्नती अप्पाणं कयकिचं सुद्धभावणं ।। ७८ अह सा कालकमेणं, पत्ते मरणम्मि चिंतए एवं । लद्धे विहु मणुयत्ते दोहग्गं दारुणं भज्झ ॥७९ कुल-रुवासील-विनाण-तारन-विहवगुणनियरा । सधेःवि कया विहला दोहग्गेणं महजे ॥३८० दोहग्गेणं कलिओ पुरिसो विन पावए जए सोह। किं पुण अपला पाला तुच्छा तह मंदसचा य१॥ ८१ ता पंचमीवलेणे अणपणतुलं हवेत सोहग्गी जिम्मंतरम्मि मज्झ वि जिणवयणं नन्नहा जेणं ॥८२ अब मरिऊण तत्तो उववन्ना चपनामनयरीए । गुणसेणभारियाए गुणवइएँ पुत्तभावेण" ॥ ८३ उचत्येहि गहेहिं संजाए अंसयम्मि पंचमए । जाओ कमेण पुत्तो सधाण वि तोससंजणओ ॥...: ८४ काऊण पूयमउल देव-गुरुणं पराएँ भत्तीए । सयणाईणं च तहा दाणं दाऊण जहजोगं" ।। ८५ पत्याइएहिं तत्तो भूउं-नयरिय च सहत्तो । पंचमहासदेहि पद्धावणयं पबचेइ ।। ...६ नयंति के वि हिहा अन्ने गायति महुरझुणिकलिया। धुसिणाइएहिँ भन्ने सिंचंति परोप्परं मुइयाः ॥ ८७ तंयोले फुलाई पत्याऽऽहरणाइँ लैंति" अन्नोन्नं । एमाइपहुवियप्पं चिट्टइ लोगो मणे तुबो ॥ ८८ वित्ते बद्धावणए जाए लोयाण सुदु परियोसे" । गुणसेणो पियवयणो लोयं च विसजए कमसो ॥ ४९ कइवयदियहेहिं तओ काऊणं सबमेव करणिज । जयसैण इई पसत्यं नाम पि पइट्टियं तस्स ॥ ३९० 1 मोहोनागेण । मोह| 3A it is missing in this Ms. 4 A बहुविहं च । 5A GREEN Cgfegani garniti' 7 O DJI 8 A AERI 9 A it is missing in this Ma. 10B C भनिमिस । 11 Bati 12 Bit is missing in this its. 13 A. दरिसियं ।। 14,B म. 15 B सिद्ध। 16 A पिच्छह | 17 C मलाह। 18 0 °समेओ। 19 A. संवेग। Po A. संपूशा। 21 B मम । 22,AC or 23 Cभागिय । 24C सुदु। 25 A.C विकाण 126 A वेश। 27 A it is missing in this Ms., 28 A जम्मवरे वि। 29 A. गुणवई । 30 Ajini 31 C D मायेण । 32 Bोगं । 33 सद्देणं च । 34 A सिंचिति । 35 Bन्ति । 3GA परिभोसो। अयो। 38 C..' 1 anN १ २ ४ सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ . [१, ३९१-४१७ जह जह वड्डइ पालो पइदियहं निम्मलेहिं अंगेहिं । धरलच्छी वि तहचिय सियपक्खे चंदजोण्ह छ ॥३९१ अह सो कालकमेण संजाओ अपरिसिओ जावे । ताव विभूईएँ जुओ उवणीओ उज्झसीलाए ॥ ९२ एसो अणण्णसरिसो नजई काऊण निच्छयं एयं । सो चेव यं संगहिओ विआहि सयंवराहि ॥ ९३ विनाणाइकलाओ तहा तहा तेण तत्थ गहियाओ। नियउज्झाणं पिजहा जाओ सो चेव उज्झाओ॥ ९४ काम-उत्थाणं थाणं जं च निहाणं च सबसत्याणं । तं तस्स जणमणुन्नं निघडियं इत्ति तारुण्णं ॥ ९५ पणओ सबजणेण पियवयणो सबलोयवच्छलओ । तारुचम्मि वि जाए अवियारो सो महासत्तो"। ९६ अद्दष्पं पंडिचं अमओ विमवो" गुणाणुराओ य । तारुणं अवियारं विरलाणं होइ पुग्नेहिं ॥ ९७ वचइ जहिं जहिं चिय दिणम्मि राईय(ऐ) सो" सुहिंसमेओ" । पालो तरुणो वुड्डो अणुमग्गं सरइ सधो वि ॥ ९८ गमणं वयणं सयण भुंजण-नेवच्छ-रमणमाईयं । सिक्खइ जुवाणसत्यो विसेसओ तरुणिसंघाओ ॥ ९९ असं च तस्स रूव" दणं महिलियाण समवाओ । पइवयजुत्तो वि दढं असइत्तं महइ चित्तेणं ॥ ४०० पाला अरला गामेलयों में पाएण रुवाईसु । अवियारियपरिणामा सहसा रचंति मोहंधा ॥ कज पि हु मोत्तूणं जाओ पेच्छंति भलियकोई पि । अचंतगुणे ताओ कह व गैरजति महिलाओ । तत्थेव य नयरीए सूरो नामेण वाणिओ इन्भो । तस्स य परिणी" सीला तीसे धूया य सीलवई ॥. ३ जयसेणेण समाण" पाणिग्गहणं च तीऍ संजायं । अइसुङविमूईए अणुरूपगुणाएँ" सुहलग्गे ॥ जाए पाणिग्गहणे लोओ जंपेइ सुहुपरितुद्दो । अणुरूवो संजोओ दिधनिओएण संजाओ ॥ ५ मिहुणाणं संजोगो रूवाइविलक्खणाणे अइदूरं"। दुक्खा-ऽसोहाजणओ उट्ट-बलिदाण व हलम्मि ॥ ६ . अन्नेसि दिहतो हर-गोरीणं च ताण संजोओ । जाओ कमेण सुहओ दोहै वि मण-नयणसुहगाणं ॥ ७ मुंजताणं ताणं पइदियहं उत्तमं विसयसोखं । अन्नोनं अणुराओ" अणुसमय" बट्सए अहियं चंपाहिवस्स धूया नामेणं कंचण त्ति विक्खाया । तारन्नं पत्ता वि हु पुरिसे दूसेइ जा निचं ॥ रायगिहासन्नेणं वचंत" इटुंगोद्विपरियरिय" । जयसेणं दहणं सा वि हु कामाउरा जाया। ४१० अह जंपइ सा कन्ना तग्गयणयणा सहीण पञ्चक्खं । किं होजे एस देवो किं सिद्धो अब गंधंधो ? ॥११ किं वा रई"नाहो अहह्वा सो चेव एस वइसमणो १ । एवं रूवसमेओ नो" दीसइ माणुसो जेण ॥ १२ मणियं एगसहीए चित्तं नाऊण रंजियं तीसे । वयणं उद्दीवणयं" हियर्थपइसस कामस्स ।। १३ सहि! एसो गुणनिलओ देवाण वि चित्ततोससंजणओ। गुणसेणसेद्विपुत्तो जयसेणो नाम विक्खाओ चाई दक्खो सूरो सरलो पडिवन्नवच्छलो धीरो । पियवयणो धम्मिठो नाणी विनाण-गुणफैलिओ" ॥१५ दसणपहवोलीणो जयसेणो जाव रायकन्नाए । ताव य सा उधेयं चित्ते अइदारुणं धरइ ।। तंचेव लिहइ चित्ते तं चेव य जपए जणसमक्खं । अन्नं पि तमिव पेच्छई त चिय सरणं विमग्गेइ ॥४१७ 1 B जेणं। 20 लेह:30निमह । 4 BCसयं । 5 BC गहिओ। 6 BCaराहि । 7 BC व 1 8 B C यशाणं । 9 BC अणेणा। 10 Aय। 11C पत्तो। 12 A.वियो। 13 Ait is missing in this Ms. 14 A होयहि; B सहि। 15 A समे। 16 BC वसणं। 17 A 'नेवस्य । 18 B रूयं। 19A. गामिलया। 20 BCI 21 BC1ि92A. घरणी। 23 A मासणं| 24C भशुरूय 125C गुणाय | 2G A नियोएण। 27 A विलक्खणेण । 28 C(5) एवं 120 B°बलहाण! 30 BCI 31 B दुण्ह । 32 B अणुरातो। 33 C दियहं । 34 C तो। 35 B नियय 36 C परियरिओ। 37 C सहीहि। 38 C एस। 39 Cोज । 40 Cइंदो। 41Cरमा । 42,BC नहु। 43 B तुदीवणयं ! 44 C हिय। 45 B °पयट्टरस । 4GB it is missing in this Ms. 47 B 48 B°°149 A उम्वेव: D उम्वेवो। 61 A AWEI 52 A it is missiog in this Ms. 50 AO it is missing in this Mes. १ कलिलोय।

१,४१८-४४४ ... ...." नाणपंचमीकहाओ-१. जयसेगकहा गायइ हसइ वियंमइ सयणाईसु वे ठाई खणमेनं आलिंगइ सहिययणं सुन्नं चिय देइ पडिवयणं ॥४१८ सणि खणि धावइ पाहिँ खणि सणि लोलेइ कुहिमतलम्मि । , , खणि खणि स्वइ सदुक्खं खणि खणि मुच्छं च पावेइ । एवमवत्थं तीसे एगा दणं ताण मझाओं। नरवणो गंतूर्ण हिट्ठा विनिवेयए सिग्धं ॥ ४२० न सहती नाम पि हु पुईि पुरिसाण जा.महाराय ! जयसेणदसणेणं सा मिन्ना मयणवाणेहिं ।। २१ अह'तुट्टो नरनाहो तीसे दाऊण अंगलगं तु । लक्खं च देइ सिग्यं दम्माणं हरिसउल्लसिओ ॥ २२ २३ सित्तो हं अमएणं एवं वित्तंतयं कहतीए । सुयणु ! तुमाए अजं कर्ज देवाण वि असज्झं। २४ जयसेणो विर्य सुहओ जयसेणो चेवं सुंदरो एत्य । जयसेणो चेव गुणी कंचणचित्तं हियं जेण ॥. इय पिऊण बहुयं राया सयमेव लोयपरियरिओ । गुणसेणघरे पविसइ कयसम्माणो,जणाइण्णो ॥ २५ काऊणं पडिवत्ति गुणसेणो रायसम्मुहं मणइ । देव ! पवित्वं जायं मह मवणं तुज्झ चलणेहिं ॥ २६ नरवइणो मुणिवसहाँ गुपिणो समणा य एत्य लोयम्मि। धण्णाण घरंगणयं कर्मति पायारविंदेहि ॥ २७ नरनाहो गुणसणं हत्थे गहिऊण जंपए चयणं । दिन्ना में नियंधूया जयसेणस्सद्धरजं च ॥ २८ अई बंपइ गुणसेणो जोडियहत्यो चलतसिंरकमलो। राय-वणियाण सामिय! संबंधो लोयहसंणिो॥२९ नरवइणा वि हुँ भणियं सुयणु ! म जपेसि" एरिस वयणं । गुणवंताणं जेणं संबंधो सोहमाहवई ॥ ४३० जाईए भिन्नाण वि सगुणाणं सोहमेव संबंधो । आहरणनिविहाण मणीण जह कंचणजुयाणं ॥ ३१ अन्नं च वनभेओ कम्मवसेणं जणाण संजाओ" । आईए सव्वं पि हु जहँ सीसई एगवन्नं तु ॥३२ यहवा जुत्तमठत्तं एयं न गर्णति पत्यणे गरुया । दिन्नं कन्नेण जओ विहु(ण्हु)स्स सरीरकवयं पि" ॥३३ पच्छा गुणसेणेणं पडिवचे रायसंतिए ययणे । राया पहरिसपुंनो नियमवणं पत्थिओ सहसा ॥ ३४ ततो कमेण जाए पाणिग्गबणम्मि तीऍ कुमरीए । गय-य-रहमाईण" जयसेणस्सऽयं दिन्नं ॥ ३५ दोदि वि भजाहिँ समं जयसेणो मुंजए तहाँ भोए । दोहं वि जुवईण जहा अहिययरं अत्तबहुमाणो॥३६ एवं चिय पंडिचं वनिचई एत्य" लोयमझम्मि । चित्तुत्तिन्ने विजणे वहिवइ हिययइटे" ३७ सुरसेणो पढमाए वीयाए नंदसेनामो य । जयसेणसुया जाया गुणगणकलिया महासत्ता ॥ पुचजुओ जयसेणो मन्नई दाराण संगहं सहलं । अन्नो वि जणो.जंपइ. वयणं खलु एरिसं जेण ॥ : ३९ रह-पुत्फला मजालन्छी वि हुदाण-भोगफलसारी । निवुइफलो य मित्तो धम्मफलाई च सत्याई ॥४४० नाव कमेण पचा दोषि वि पुत्ता उँ तस्स तारन्न । चंदणहो वि देवो ताव य एवं विउल्वेइ ॥. '४१ रुपेण कामदेवो सद्देणं तुबरु छ गुणनिलयो । नट्टायरिओ सहसा नियपरियणसंजुओ पत्तो ।। - ४२ गीएण वाइएण" यहुविहातेहिं नचमाणेहिं । अक्सित्तो सहजणो तेणं नयरी' मझम्मि । राया वि पुहइचंदो" कोउगमरिओ जगांउ सोऊणं । आणावे सिग्य नट्टायरियं इमं भणइ ॥ ४४४. । । 1 A हाइ 1 2A नेय 1 3 C मसम्मि। 4 Cहा! 5 B चिया, चिय। GA नवर17B परिवगी 8C. सम्मुहो। . BC वसभा। 10 B मुनियो। 11.COविदेणं । 12 A D तो। 13 B हत्या। 14 B वलंत 1, 15 C सिरि।. 16 A. 21 17 B C पेसु। 18, B °निवागं.। 19 B संजातो। 20 BC जेण1 21.B C आसी । 22 B ति। : 23 C यहरिस । : 24 B [रह] देसाग। 25 A.C.it is missing in these ass. 26 B जहा] । 27 Bहस्य!: 28 Bअहे। 29 B41 - 20 BO'मादेसेग। 31 A. पुष-दाम-मोराफला।- 32C it is missing in this Ms. 33 C D कमेगे । .34 A. दोन्हि दोय! 35A य! : 36 BC एयं। 7A तुंघुरो B सुंबरो। 38 B माइप य। 39 B पुरविचंदो। नाग ४५० . १८ ...सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [१,४४५-४७० कतो तं संपत्तो ? किं ते नामं पि? किं चे नचेसि ? किं वा पत्थेसि तुमं?एवं सई पि मे कहसु ॥४४५ नायरिओ वि लहुं पुहईचंदस्स उत्तरं देइ । कयसम्माणो धीरो' जलहरगहिरेणं सद्देणं ॥ पुक्खरवरपुच्चद्धे मरहडियसेणणयरिमज्झाओ । एत्थाहं संपत्तो नामर्ण मणियरूंवो ति ॥ पियमेलियाएँ चरियं नमामो सयलेलोयरमणीयं । मग्गामि सिद्धिमग्गं कनं न वि किंचि अनेणं ॥ ४८ बोलइ राया वयणं पेच्छसु जयसेण ! एयमच्छरियं । कम्मं जायगसरिसं मुणितुलं निप्पिहत्तं च ॥ ४९ एवं रायाईया अन्नोन्नं जंपिऊण अइवहुयं । सबै वि भणंति तो नट्टायरियं सबहुमाणं ।। पउणं करेह रंगं पत्ते सजेह ठाह सहाणे । गेण्हह आउजाइं पेच्छामो तुझे पेच्छणयं ।। सोऊण ताण वयणं नट्टायरिओ वि रंगमज्झम्मि । कारेइ नंदिघोसं सवर्ण-मणाणंदय" सहसा ।। ५२ अह वारिऊण रोलं वरयं काऊण दाहिणं" हत्यं । नद्यायरिओ हहो गाहाकुलयं इमं पढइ ॥ पडियाणं संसारोवहिम्मि" मवियाण सिद्धिजोग्गाणं । जो योहित्यो सत्यो सिवतीरंपराणओ सिग्धं ॥ ५४ जो तिक्खदुक्खसंपीडियाण जीवाण वेजओ"निउणो। जो दोसानलविज्झावणम्मि घणसन्निहो निचं ॥५५ संसाराडविमझे सिवमग्गपणहयाण मूढाणं । जो सत्यवाहसरिसो जीवाणं पयंशुकम्माणं ।। अइदुक्कर पि कज" जस्स पभावेण" सिज्झइ जणाणं"। दूरट्ठियं पि लभइ हियइडं जेण लोएणं ॥ ५७ नजति जत्य भावा जे" जहरूवेण संठिया भुवणे" । पुजो य जणो जायइ देवाईणं पि जेणेह ॥ ५८ नरसोक्खं सुरैसोक्खं मुत्तिसुहं जं च उत्तिम पयडं । तं पिजओ पाविजइ किंवा यहुएण मणिएणं १॥५९ जंजिणधम्म विमलं उच्चेढणयं तु गरुयकम्माणं । अविरुद्धं सुविसुद्धं पयओ पणमामि मत्तीए ॥ ४६० पेच्छउ सबो वि जणो मोठे विगहाइयं तु जत्तेण । पियमेलियाएँ" चरियं नचिअंतं पसाएण ।। ६१ उवओयजियाणं कर्ज अइसुंदर पि इहलोए । कहियं दंसियमेव य सव पि हु निष्फलं जाण ॥ ६२ चालतं कुमरतं पाणिग्गहणं च दमयवित्तते । निफेडै समणिदसण चेइयघर पंचमिवयं च ।। पुणरवि नयरिपवेसं ययउनमणं कमेण मरणं च । जयसेणतं सचं वित्थरओ नचियं जाव ।। ६४ ताव य जपेइ जणो दूर चिय ताव चरियनघणयं । स्वादयो वि एसि देवाण वि हिययणंदयरों ॥६५ एयाण दंसणेणं अम्हं नयणाण अअ सहलतं । अहवा इह नयणाई ददृच्चयदंसणफलाई ।। जयसेणो विहु सिग्जाई सरिऊण विम्हिओ सुहु । नट्टायरियं" पुच्छइ कत्येयं चरियमुवलद्धं १ ॥ ६७ एवं मणिओ जंपइ नहायरिओ जणाण पचक्खं । मज्झ पिया मरहबई" आसी सेणाऍ नयरीए ॥ ६८ तेणेमं" संरइयं जं जहवत्तं विरायसंजणयं । मवियाण योहणत्यं दणं इंदियालसमं ॥ मज्झ वि तेणं कहियं एयं" सर्व पि जंतएँ दिढ" विजा य इमा दिन्ना तइया आगासगामिणिया॥४७० 1B पिBC वि। 2 BO(5) एवं । 3 B C (9) भूए । 4 BC() वि। 5 B °कम्माणो। 60 धीरो। 7 BC°सईण । 8 BC गहिरेण। C सैणि°1 10 A माणि 1 11 AC मचामी । 12 A सम्ब। 18 BD पि। 14 A तुम्ह। 15 B नंद। 16 A सपल, 17A "जणाणंदयं ।' 18 A सम्मुई। 19 Cमहिम्मि । . 20C नपारे। 21 B विमओ। 22 B देहा। 23 A कम्म । 24 A पहाण। 25 A अणस्स। 26 BCI 27 A मुवणा B सुयणु। 28 B सर। 29 B उत्तम। 30 B भणिएण। 31 B उब्येवणयं Cउध्वेदणयं । 32 B पियमेलियाय । 33Cउपभोग। 34 A वित्तं च। 35A निफेट B निफाड। 36 B C स्वादओ। 37 BD गंदणया; Cणंदणयं । ३8 C विमिमओ। 33 Bथरिओ1340C एयं। 41 B कई। 42 B तेणाम। 43 C वितं || 44 B इंदयाल । 45 BC एवं1 46Cमए। 47 Cइयं ।

ওও १,४७१-४९६] ... ' नाणपंचमीकहाओ-१. जयसेणकहा परउवयारनिमित्त ममिठं सहत्य परियणसमेओ । पर्यडतो चरियमिणं एत्याहं संपयं पत्तो॥ ४७१ ७२ रायाईणं पुरओ जयसेणो मणइ उच्चसद्देणं । सर्व पि मए एवं अणुहूयं मयि संदेहो ॥ किंतु इहं जं दिहतं व(बुज्झई धुद्धिमंतलोएहिं । एवं तु महरियं जं चित्तगयं पि इह रइयं ।।. ७३ ७४ पेच्छदं जिणवरघम्मे पञ्चक्खं चेव पंचमिवयर्स । माहप जेणाहं तारिसथो एरिसो जाओ। थो पि.कय पुष्विं तस्स फलं पावियं मए एयं । जइ पुण कीरइ बहुयं ता लगभइ इच्छियं नूणं ।। ७५ सबन्नुमयं अमयं विसं व मन्नंति मोह-मयमचा । अन्ने विसयासत्ता कहति धम्म अहम्मं ति ॥ ७६ हिंसाईओ धम्मो तत्तेणं जइ हवेज इह लोए । ता कि अन्नं पावं एवं मह कहह सवे वि ॥ चंदमहो वि देवो जइ कह बि हु एजे एत्य समयंमि । तो धम्मपसंसाए करेज मह एत्य साहेल ।। ७८ कजम्मि" भन्नमाणे पुरओ लोयाण केण वि जणेण" । सप्युरिसाणुमईए तं सुहु पइष्टियं जेण ॥ ७९ ४८० एत्यंतरम्मि सहसा आयासे दिवरयणचिंचइयं । विमलं रम्मविमाणे" सच्चवियं सबलोएणं ॥ पच्छा दस वि दिसाओ उजोवंत" कमेण तं दिवं । तत्येव य जणठाणे" संपत्तं सुरजुयं इति ॥ ८१ चंदप्पहो वि तत्तो अवयरि दिश्वरयणनिम्मविए । सिंहासणे व(ब)इटो" जयसेणं भणइ नेहेणं ॥ ८२ अणुहवसिद्धो पुत्तय! कीरउ:सयमेव जिणमओ धम्मो । अप्पसमं सधाण वि को सक्कइ लाइउं भणसु ॥ ८३ माइएहि मणुमाइएहि मंधत्तमाइराईहिं । जयमेगमय काउंन सकिउं" पहि" किमणेण ? ॥ ८४ एरवंतरम्मि कहिओ जसमद्दो केवली समवइन्नो" । वणमझट्टिएँ रम्मे चेइयभवणम्मि सुविसाले।। ८५ सोऊण इमं मुइया सवे गंतुं जिणस्स भवणस्मि । वंदति जिणवराणं वियाई परममत्तीए.॥: जयसणो वि हु तुट्टो जम्मंतरपढियवंदणं काउं । जोडियंकरोवविठ्ठो एवं" थुइमंगलं पढइ ॥ । ८७ निदंद-राययशिय! मोहमहासंघमंजणसमत्म! । निदा-विगविवजिय ! अहमयट्ठाणनिद्दलण! ॥८८ कोहग्गिनासणीरय ! सत्तभयट्ठाणरहियवरचित्त ! । भुक्ख-पिवास विवजिय ! चिंता-इरहिय ! गुणनिलय !॥ मेववणगइणनिमूलण! मायादडवेलिंदैप्पनिद्दलण! लोहमहासुरनासंण!इंदियचोराण विद्दवंण ॥ ४९० लोया-इलोयपयासय ! केवलनाणेण नायपरमत्थ! | तिहुयणमत्ययसेहर! भवियजणाणंदसंजणय!॥९१ सामिय! कुणसु पसायं सिवनयरे नेसु मै तुम सिग्धं । जिगवर ! भवसंयभीओ सरणं तुम्हाणमल्लीणो ॥ ९२ अह अहिण ततो वंदित्ता मुणिवर गुणनिहाणं । पुच्छइ अइनिविन्नो कइया हं मुचिह" मय!१ ॥ ९३ मुणिवसहो" बिहुजंपइवयणमिणं दसणकिरणधवलासो। कले चिय तब दिक्खा केवलंनाणंच निधाण ॥९४ संवाण वि परिकहियं सर्व पि हुँ पंचमीए फलमेयं । अन्नो वि इमं पावइ जो तं पालेइ मावेणं ॥ ९५ बहुएहिँ तओ" गहियं दुविहाए पंचमीऍ वयमउलं । संमत्तं भन्नेहिं दिक्खा इयरहिँ लोएहिं ।। ४९६, 14 °समे; .C समे। 2A.अणुहूर्ण। 30 न एस्य 1 14 Bइ । 6Cषयमि। 7 BD योयं । 8A वो 9 BCRI: 10 B हिंसाईयो। 11B इवित्र । 5A अम्ह परियं। 12 A तो।.13 B कपि। 14 B जण। 15 B C 1.16 B विमाणे। 17 A. रजोवतं । 18 Cit is missing in this af8, 19 C'टाणे । 20 B सीहासणे। 21 B निविट्ठो। 22 B सत्रियं । 23 BC वह। 24 B किमणेगं । 25 B समोड्यो। 2G A हिय 1 270°मुणम्मि। 28 A य । 29 C एवं। 30-A "निट्ठवण! 131 BC परिचित!! 32A 'पिवासा1 33-A वजिय!: 34B भेछ। 35 B निम्मण! 1 36 B मोह 137 BG मुधिमो। 488 Bसमो। 39 All 10A | 410 भूल ।

सिरीमहेसरसूरिविरझ्याओं [१,४९७-५०४,२,१-१५ मज्झण्हे संजाएं वंदित्ता मुणिवरं जणो सेधो । निय-नियगेहिम्मि गओ वनंतो जिर्णमयं सुहु॥ ४९७ जयसेणो वि हु दाउं र पुत्ताण पीयदियइम्मि । जसंमद्दते दिक्खं लेइ विमूइऍ सुहज्ज्ञाणो ॥, ९८ जह जह वडइ दिवसो तह तह झाणं सुनिम्मलं तस्स । केवलनाणसम चिय निवाणं पात्रियं तेण ॥ ९९ केवलमहिमं काउं चंदप्पहसुरवरो जणसमक्खं । इविऊणं तं सरीरं खीरसमुद्दम्मि पक्खिवइ ॥ ५०० जपंति विद्धमुणिणो पेच्छह अचिरेण जं कयमणेणं । अहवा लहुपवइया वडेरं लिंति' करचंडं ॥ -१ चिरपवजा नाणं एयं न हु कारणं हवइ मोक्खे । जस्सेव सुहो मावो सो चेव य साहए कनं ॥ २ जयसेणकलनेहि गहिया दिक्खा सुहेण चित्रेणं"।दुक्लियजणाण" अहवा एवं चिय जुद्धए काउं ॥३ सूरि महे सररइयं जयसेणक्खाणये इमं पढमं । संखेवण समत्तं पंचसयाई" च माणेणं, ॥ ५९४ इति श्रीमहेश्वराचार्यविरचिते पश्चमीमाहात्म्ये, जयसेनाख्यानक ' प्रथमं समास ॥ ५ २. नंदकहा। सोहग्गफलेण जुयं जयसेणऽक्खाणयं पुरा मणिय । कुलंजम्मफलसमेयं संपइ नंदस्स वोच्छामि ॥१ चाणारसिनयरीए विप्पो नामेण इंदसम्मोत्ति । सवं मन्नइ नीयं नियकुलमयमत्तओ निचं ॥ "२ जाणतो वि हु चोइस विजाठाणाइँ अत्यगरुयाई । तह वि हु कुलमयजुत्तो निदइ सधाण चरियाई ॥३ रिउ-जजु-साम-ऽत्यंवर्ण सिक्खा कप्पो तहेव वागरणं । नीरुत-छंद-जोइस-मीमंसा चेव तक्कं च ॥४ णीई तह य पुराणं अणेयमेयसयसंजुयं सवं । विाएं ठाणाई भवंति" इहै चोइस इमाई ॥ जो नाउं सत्याई अप्पाण" थुणइ निंदइ परं" च.। सो पंडित्तणजीवी पढंतमुक्खो महापावो ॥ ६ रूवं सीलं नाणं विन्नाणं जोवणं च लायन्न । विणयं चायं च.तवं सूरत धीरिमं तह य ॥ वृच्छल पियवयणं दक्खत्तं तह य निप्पिहत्तं च । निंदइ अन्नजणाणं कुलदोसं नियमणे ठवियं ॥८ अहियं उकिटो वि हु गुणनियरो सबलोयमणइहो । नियमा विसंवएई निम्मलकुलवजिओ लोए ॥ ९ जह जह पूएइ जणो कुलजुत्तं मन्निऊण अणुदियह । तह तह अहिययरं चिय संवडइ कुलमओ तस्स ॥१०. मयवजिओ वि पार्य" पूइजंतो मयं पवजेइ । मयजुत्तो तं पावइ.किं वा मण एत्य अच्छरियं १॥ ११ जत्ता-दिक्ख-विवाहे घर-देव-तलाय-कूवविणिवेसे" जम्मण-मरण-ऽज्झवणे" सो चेवग्गेसरो तत्थ ॥ १२ पुत्त-कलत्ताईणं सक्वेसि हिययनंदणो सो छ । अहवा उवयारो मण को वन वलहो होइ ?॥ १३ अह सो जंतदिणेसुं" पंधित्ता नीयगोत्तय कम्म।डंबकुले वि हु" होणे मरिउ तत्येव उववन्नो ॥ १४ नामेण पुप्फदंतो घणकन्जलसन्निहो य गीयरई । कुमरत्तं संपत्तो हीलिजइ सुहु लोएणं ॥ वि हु। 7 B पिच्छह । 8 A घरे। 9 B ले। 10 Bभवह। 11 A मोक्खो।. 12 B कलसेण 4 A जविऊण; Cगविऊण। 5 BC जंपते। 6 B य! 13 B C सुदुक्ख । 14 BC | BCण। 16 A कहाणयं । 17 0 संयाणं ! 18 C पमाणेणं। 19 B ति माहेश्वरसूरिविरचितं जयसनाख्यान सम्मत 15 1 इति महेश्वरसूरिविरचित जपसेनाण्यानक समाप्तम् ; D इति श्रीसूरिमहेश्वाविरचितं जयसेनाल्यानकं प्रथम समाप्तम् । 20 A रइयं । 218 A अत्ताणं 127 B पुरूं। -१५ 10 दिवसम्मि। 2A जय । 3C सयं । अत्यन्वण । 22 B भाए। 25 AD हति | 24.A इय। 25 AC । 28 B लावलं । 23 B रिच। 30 A दिक्सन । 31CD उविडं। 34 BD इस्य | 35 B1 36 B सो। 37 A झयणे; B°स्सवणे । 39 B गोययं । 40 A 'मुलमि । 41 A it is missing in this Ms. 32Cपार्ष। 33A भणइ । 88 Boदिणेहि।

२१६-१] नाणपंचमीकहाओ-२ नंदकहा अप्पत्येनो पामो न य पावइ कनय विरुवं पिबत्ताण अइनिंदई हीणाण वि होणमो अहिये ।। १६ सरिसे विहु मण्यत्वे तुले विहु अवयवाणं संखेत्ते। चोक्खाऽचोक्खविभागो केण कओ एस लोयाण||१७ सरिसाण वि वंचणयं दुक्खं माणुष्णयाण संजणइ एगम्मि मेंचएं वि हु दुइसेना कन इ १ ॥.१८ एवं दुहसंपत्तो पइदियह इंदसम्मगेइम्मि ! गायतो दारठिओ मोयणजाय विमग्गेइ ॥ यइसपणाणी चंदो तीसे नयरीए पाहिजाणे । अहिणवसीससमेओ कारणो आगमो तइया । २० तस्स समीवे एगो रायसुतो-थोवदिवसंपवइओ । फुलमयमुव्हमाणो न कुणइ साहूण पढियत्ति ॥ २१ तस्स मयणासप्पत्यं योहत्थं पुष्पदंतमाईणं । सिक्खगजुचों चंदो गोयरचरियं पविहो । ...२२ जह सो कमेण पत्तो विहरतो इंदसम्मंगेहम्मि । पेच्छइ य पुष्पदंतं हीठित गिहिजणेणं ॥ .. २३ अवसरसु रहपाविय! मग्ग" बजेसु सुदुरेणं । अप्पाणौ परस्स य किं न वि जाणेसि रे! मेयं ॥ २४ जेसुयं महुसम्म जपत एरिसं खरं वयणं । वारेइ मुणिवरिंदों पियवयणो उच्चसद्देणं ।।...२५ जम्मं नाणं लच्छि जस्स पसाएण पाविओ तं सि । एवं तं नियजणयं मा! एवं" निंद महुसम्म ! ।। २६ अह जंपइ महुसम्मो भयवं तुह वयणयं अईविरुद्धं । जाणइ सो विजणो मह जणयं इंदसम्म ति ॥ २७ पञ्चक्रेण विरुद्ध जपतो तं मुणिंद ! लोयम्मि । होहिसि अइहसणिजो बालाण वि मंदबुद्धीणं ।। २८ अह जंपइ मुणिपवरो जइ तुह मेलेन एत्य अहिनाणं । ता.एस तुझ जणओ सुघउ एयस्स वयणं तु ॥२९ सोऊण मुणिपलत कह एवं हवई चिंतमाणस्स । जापं जाईसरणं शत्ति तो पुष्पदंतस्स...:३० नियघरणि" महुसम्म एगते ठाविऊण अगूढं । सवं पुष्णुहूयं फुईकहियं पुष्फदंतेण ३१ अंहं जंपइ महुसम्मो मुणिवइ ! मह एत्य सु९ अच्छरियं । मह ताओ सुइमओ कह हीणकुलम्मि उवर्वनो ३२ अन्नं च जणे सुबइ विप्पाईओ य इथि पुरिसो वा । जम्मतरे तहै चिये न हु पीयं अन्नहा जेणं ॥३३ तो पइ मुणिचंदो सुवउ महुसम्म ! मह इमं वयणं । न हु बाहिरदवेणं जायंइ सइत्तणं एत्य ॥ ३४ सम-दमपाण-तवेहिं सुझइ जीवो दयाएँग झाणेणं तेणे चिय विउसजणोतेसिं चिय आयरं कुणइ॥ ३५ जईपुण अवडिओ चिय जाईमायो हवेज जीवाणं ता दुयंभणाणं खरमाईसु कह उववाओ? ॥३६ समिईतु जओ मणियं अंगोवंगाइँ पढियवेयाई । गहिऊण सुद्ददाणं होइ खरो घमणो दुट्ठो। वारस जम्माई खरो सहि जम्मा. सूयरो होई। तह सत्तीरं च सुगओ कहमेवमवट्टियों जाई? ॥ ३८ यीयं च एत्य जीवों सबगईणं च सबजाईणं । कम्मसमेओ दियवर! वह नडो" विविहपत्ताणं ॥३९ कम्मेण ममइ जीवो चउरासीलक्संजोणिमवगहणे । कम्मेण विणा सिज्झइ तेण सकम्मो य सो वीयं ॥४० अहियं कुलमयमत्तो नुडी पिया पंधिऊण चहुँकम्म । एसो सो हीणकुले उववन्नो पुष्पदंतो ति ॥ ४१ एवं सोऊण मणे सङ्घाण वि विम्हओ दढं जागो।पेच्छह जीवाण गई कम्माण य परिणई,चित्ता ॥ ४२ लोयाण वंदणिनो दियवरकुलमंडणो गुणनिहाणो । मरिऊण सो महप्पा कह जाओ दुवैगेम्मि? ॥ ४३ अह, निदिन्नमणेहिं गहिओ यहुहिँ जिणमयोधम्मो। जहसत्तीऐं धयाई वि.गुरुकम्मा भवए मोठे ॥ ४४ 1A B ममं तेओ। 2A सो| 3 AD अयं । 4 A.Cउल्ले। 5A एकम्मिGB मुंपए। 7A दुसेज। 8 A भेत्तं । A "देयह। 10 A 2 | 11 B दिट्ठी: 12 B मगाओं। 13 A अप्पाण य1:14,A एवं। 15 B निरु | 10 AC मोलेगा 17 CD एस। 18 AD सहिनाणं । 19 B पलि। 20 B भवइ । 21 BC'घरणी । - 22 AC फुद्ध। 23 BC उपयो। 24 A बहिं 125A.चिय। 26 A सत्य । 27 B दयाह । 28 A. 4 1 29 C समईसु।:30 B सही; D सुट्टी। 31 A मेस। 32 B°मवदिया। 133 Aनामे 34 A 'जोगि। 35A'लक्स 1386 Aपीय। 38 BC 39 A. एवं। 40 B हुम्बा स्म। 41 Aधपाई । - है san 37 APRI २२ "सिरीमहेसरसूरीविरइयाओ [२,४५-७२ चंपइ य पुष्पदंतो भयवे! तं चे बंधवो मझे । संसारजलहिपोओ जिणधम्मो देसिओ जेणं ।। ४५ सो. चिय माया चप्पो सो चेव य-बंधवो य मित्तो य । जो धम्मं उवएसइ परलोयसुहावह लोए ॥४६ जो धम्म उवएसइ तेण सवं पि दिन्नय होइ । धम्मेणं चिय जेणं हियइट लन्मए.एस्य ॥. एत्तियकाले वि गए लद्धो धम्मो य एत्य सुंदरओ। अहवा सा विसइ चिय जाएइ पहायसमयम्मि ॥ ४८ कुच्छियकुलकारणयं फिट्टेजा कह णु सामि ! कम्मं पि। चिय जाणेसि तुम अइसयनाणेण संजुत्तो॥४९ तोजपई मुणिनाहो इमाओं जम्माओं पुड्वजम्मम्मि । पावाएँ खेमणामो पक्कणकुलचेडओ आसि ॥ ५० जिणधम्मम्मि पवन्नो सेट्ठिसुओ गुणनिही महं मिचो । परहियरएण तेणं उपदिलु जिणमयं मझ ॥ ५१ तेण समं पइदियह चेइयगणसाहुवंदणनिमित्तं । गच्छामि तत्थ दूरे निदंतं. अप्पयं ठामि ॥ . . ५२ तेणुवइट काउं'वयमउलं. पंचमीऍ महईए । तीऍ पला उववन्नो उदिन्ने(ते?) खत्तियकुलम्मि ॥ ५३ बंभायरियसयासे दिक्खं गहिऊण कम्मविवरेणं । लहिऊण य वरनाणं तुह घोहत्थं अहं पत्तो ॥५४ तो गिहि तुमं पिइमं पंचमिवयरयणयं कु] विहीए) मुचसि"जेण इमाओ किलिझुकम्माओं नियमेण ॥५५ नियउवयाररएणं परउवयारो" नरेण कायद्यो । तस्सुवयारेण .जओ नियउवयारो हवई सिग्धं ॥ ५६ अवितहयुद्धीऍ तओ गिण्डइ सो पंचमि च अइमुइओ। मत्तीऍ" पुप्फदंतो मुणिपयमूलम्मि विहिपुवं ।। ५७ दडूण सिक्खगो वि हु जो वित्तं तं तहेव सोऊणं । कुलमयमइदूरेणं मेलितो मुणिगणं नमई ॥ ५८ तो घोहिऊण चंदो अन्नत्तो विहरि समाढत्तो । योहितो भवियजणं पइदियहं पहुपयोरहिं ।। जो जेणं चिय पुज्झइ तस्स तयं चेव होइ दायर्छ । पोहंतेण नरेण वि पहुरुइजुत्तम्मि लोयम्मि ॥ ६० गीएण नचिएण य एण खुहिएणे वे लोहेण । दुक्खेण गहिलियाए भूसाईणं च करणेणं ॥ ".६१ गयराय-मच्छरेण विउचियाणुचियाइँ दूरओ मोत्तुं । परउवयाररएणं पडियोहो होइ कायद्यो । महुसम्मो वि हु सिग्धं गेहं काऊण नियघरासन्ने । नेहेण कुणइ सवं अणुदियहं पुप्फदंतस्स ॥ ६३. वरिसाइँ पंच काउं सिरिपंचमि उजमीय जहजोगं । अन्नं पि पुप्फदंतो कुणइ तवं सुदु निविन्नो ॥६४ एत्थेवे भरहवासे दक्खिणदेसम्मि सुहुरम्मम्मि । पयत्यैि नयरि कंची कंची इव पुहइकन्नाए ॥ ६५ कलिकालो इव दुहओ कयली व विसालओं" य-सम्वत्थ । गयगण इवें पहुरयणो जो सो पडओ":च गुणकलिओ" ॥ सरओइव विमलासो हरिव कमलासओ इह जणम्मि। मित्तोच विसमासो जिणवरनाहो ध जियराओ॥६७ तीऍ' नयंरीएँरायांइक्खागकुलम्भयो विहू नाम। भजाय तस्स चंदा सघाण वि हिययआणंदा ॥ ६८ मरिऊण पुप्फदंतो तीसे गन्मम्मि पुनजोएण । उववन्नो व पुन्नो कयकोउय-मंगलो सुहओ ॥ सुहलग्गम्मि पवत्ते पत्ते जोगम्मि निम्मलयरम्मैि । संपुन्नदोहली अह कमेण सा दारयं जगई ॥ ७० विचे बद्धावणए दिन्ने दाणम्मि बहुपयारम्मि । विविहम्मि जम्मकम्मे पत्ते तह पुन्नदियहम्मि ॥ ७१ जाएण बेण नंदइ तम्मि जणो वित्त-धन्नमाईहिं । तेणं चिय तस्स कयं नाम पि हु नंर्दै इय गुरुणा ॥७२ 1B मज्ज्ञ। 2 B जेणं । 3 B तेण य । 4 B इमं। 5A पावाय । 6 B ममं । 7 A "मतुलं । 8Cई। 9 B गेण्ह। 10 A कुछ । 11C मुंचसि। 12 A किलेट। 13 A परोवयारो। 14 B मत्तीय; D भत्तीद। 15 BC तं। 16 B मेलिप्ता । 17 BC भणइ । 18 B भणिएणं । 19 BC सुझिएण। 20 BC it is missing in these diss. 21 A उजुमेवि; D उजमे वि। 22 Bइत्येव । 23-A पथदिप्ती। 24 BC विसारो। 25 Bथइ। 26 C पयडो। 27 BC निलो। 28 B तीइ । 29 B भयरी । 30 BC गुण । '31 A वरम्मि | 32A 'वोहला । 33 A.वि। 34 BC जिगई। 35A मंदो। 36-38 A मामेण ।

२,७३-१०२], नाणपंचमीकहाओ,-३. नंदकहा बटुंति वहमाणे हयनाय-देसा तहेव दविणं च । नंदे लोयाणंदे तह गुणनियरो य तस्सेव ॥ ७३ विहुरिव बुहसंजुत्तो सहइ विहु नंद तणयपरिकलिओ। वियरतो पइदियह सिंघाडय-तिय-चउक्केसु ॥७४ सिक्खइय सिक्खणीयं विणयजुओ गुरुजणाओं गयगहो । वंदइय वंदणिजे नंदो निचं पि पियवयणो॥७५ बह परिणेइ.कमणं कन्नाणं रूव-जोधणजुयाणं । बत्तीस सगुणाणं सो मुइमो अइविभूईए । ७६ ताहि समं अणुदियह भुजतो विसयसोक्खमणुकूलं । रइसागरम्मि पंडिओ गयं पि कालं न याणेइ ॥ ७७ महुसम्मो वि हु काउं धम्म जिणदेसियं सुहमणेणं । मरिऊर्ण उववन्नो अट्ठमकप्पम्मि सुरपवरो ॥७८ सो य तहिं दणं देवविहुई मणोरम पवरं । चिंतइ विम्हियहियो कस्स फलं मह इमं जायं १ ॥ ७९ पेच्छह ओहीऍ तो सव्वं पि हु पुन्वजम्ममणुभूयं । जिणधम्मस्स फलेणं विहवो वि हु मह इमोजाओ ।। ८० चिंतइ इमं च.हियए पिउणो नेहेण मोहिओ सुदु। मरिऊण पुप्फदंतो न य नजइ कत्य उववन्नो ॥ ८१ दिट्टो कंचीऍ तओ नंदो विसएहिँ सुटु वामूढो । परलोयनिप्पिवासो निचं कामऽ-त्यगयचित्तो ।। ८२ तप्पडियोहनिमित्तं सव्वं मोत्तूण कंचिनयरीए । सो सहसा संपत्तो पाहाउयरूवयं काउं ॥ नंदसयणीयनियडे रयणीए मज्झिमम्मि भायम्मि। आलविय महुरझुणिणां एवं तव्योहयं पढ६ ॥ ८४ जहे वोलीणा रयणी तह चेव य आउयं पि चोलेइ । जीवाणं पइदियहं तह वि न धम्मे मई कुणई ।। ८५ विसयासत्तो लोओ धम्म दूरेण वजए सुहु । न वि जाणेइ वराओ विसया धम्मेण जायेति ॥ पुखिलं उवमुंजेई विढविजइ अन्नयं पिजह दविणं । तह पुव्वधम्मसोखे मुंजते जुजए धम्मो ॥ ८७ अश्वावारो दुक्खं पावइ जह पुत्ववित्तछेयम्मि । तह जीवो वि अहम्मो पुवकयुधम्ममोएणं ॥ घम्मपसाएण नरो लहिऊणं उत्तमाई सोक्खाई। तं चेव चयइ दूरे जह व खलो कम्मसिद्धीए ॥ ८९ महुसम्मपिया वि पुरा कुलमयदोसेण पक्कणकुलम्मि। वाणारिसिनयरीए उप्पन्नो" पुप्फदंतो ति ॥ ९० चंपपसंगेण तहिं लहिऊणं जिणमयं सुहावासं । काऊण पंचमिवयं लहिऊणं पुन्नपन्मारं ।। तस्स पावणे इमो नंदो नामेण इह सुहं पतो । अच्छइ विसयासत्तो निलजो-धम्मनिरवेक्खो ॥ ९२ वीसरइ जस्स बुद्धी विभवमएणं जणस्स इह लोए । सो होइ अदट्टयो पावो पावाण संजणओः ॥ ९३ जो न सरइ अप्पाणं सो कह समरउँ अन्नलोयाणं ? । इय नाऊणं एवं मा रूसहै विहवभुलाणं ॥.९४ विहवेण जो न भुलइ जो न वियारं करेइ तारुन्ने।सो देवाण वि पुजो किमंग पुण मणुयलोयस? ॥ ९५ जइ इच्छसि नंद !तुमं नंदि आगामियम्मि जम्मम्मि। ता मोत्तूणं विसए जिणधम्म कुणहै मावणं ॥९६ सद्यम्मि सुए कमसो सहसा नंदस्स रंजियमणस्स । उप्पन्नं लहुकम्मत्तणेण जाईऍ सरणं तु ॥ तक्खणमेत्तेण तमओ जाओ मजाणमुवरि निरवेक्खो । जंपइ जोडियहत्यो को सि तुमं कहसु मह एवं ॥ ९८ अह जंपइ सुरकेली महुसम्मो इंदसम्मपुत्तो हं । वाणारसिनयरीए पडिबुद्धो चंदवयणेणं काऊण सावयत्तं पत्तो है अहमम्मि कप्पम्मि । तुह नेहनडियहियओ एत्याहं आगओ सिग्धं ॥१०० दूरमसज्झमकजं दुक्खं हाणी तहेव मरणं च । नेहावद्धो लोओ मणय पि न मन्नए हियए जुत्ता-जुत्तवियारो कीरइ जत्येह हिययइट्टम्मि । नियकजरएण फुडं दिन्नो सलिलंजली नेहे ॥ १०२ 1B रिय। 2A 1.3 B जुन्यण' । 4 A साहि। 5 BD विभूई। 6 A "मणुहूयं । 7 B फंचिहा, 8A.परिटमम्मि !:-9B"णिणो। 10 A'तखोमर्य; B धरोमयं । 11C मह । 12 B भाटगं । 13 A. कुणह। 14 A उपमुजह । 15 B वुत्त। 16 A कय ! 17 A उत्तिमाई । 18 AD उववो। 19Aपमावेण।.20A संमओ.3 21-A रूसह 1 22 BC मेघरस | 23 A ८८ Cकुण . 7 सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [२, १०३-१२५ अप्पाणस्स परस्स य कीरतो मुत्तिसाहओ चेव । नेहो वि धम्मकने परंपरेणेई संसारे ॥१०३ पढमेत्य ताव ताओ धीयं गुरुमाइओ महं तं सि | तुह योहणानिमित्तं तेणाई आगओ मदं ! सो चेव हवई वंधू जो मोयई कम्मयंधओ नियमा । जो पुण बंधइ तेणं तं सत्तुं मुणसु ततेणं ॥५ नंदो वि भणइ एवं' पढमं तं आसि मज्झमवियारं । पुत्तो सामी य तओ धम्मायरिओ इयाणि तु ॥६ इहलोएं चिय सुहओ पुत्तो सामी य.एत्य लोयम्मि । इह-परलोयसुहाई धम्मायरिओ उ संजणइ ॥७ इय नाऊणं एवं मझं तं चेव कहसु परमत्यं । कइया हं पावेजा संसारुत्तारणिं दिक्खं? . तो पोलई सुरकेली कल्लं चिय एत्य नयरिवर्णमझे । सिरिभद्दो आयरिओ अवयरिओ गुणगणावासो ॥९ मासम्मि इओ दियहा दिक्खा तव तस्स पासओ होही । कहे तुह सुयजम्मोजाणेजसु पचय एयं ॥ ११९ वत्थाऽऽ-हरणाईयं दाऊणं तस्स सुरवरो मुइओ। संपत्तो नियठाणं गंतूणं रयणिविरमम्मि ॥११ उइयम्मि तओ सूरे नंदो गंतूण तत्थ वणसंडे । अहिवंदई सिरिभदं मत्तीए परियणसमेको पंच्छा जोडियहत्थो उवविद्यो महियलम्मि गुरुपुरंओ। धम्म सुणेइ पणओ.निदिन्नो जम्म-मरणाणं ।। १३ निसुयम्मि तर्हि धम्मे सुदुयरं विसयसोक्खनिदिन्नो । पमणई सूरि भयवं ! इह कीरउ मासकप्पं तु ॥१४ खेत्तसं वहुत्तणओ" बहुयाण बोहहेउओ तह याआयरिएण तह चिय पडिवन्ने" सो गओ नयरिं ॥१५ एत्थंतरम्मि जाओ पुतो तस्सेव दिणयरालोओ । कालेण कयं नाम वालस्स वि.सूरसेणो ति ॥१६ संभालिऊण पियरं वालं. पक्खिबई तस्स उच्छंगे । काऊण महीपूयं जिणवरभवणेसु सधेसु ॥ १७ जणणी-परियणमेव थे संठाविय दुहियभनवग्गं च । मोक्तुं तणं व लच्छि नीसरिओ नयरिदाराओ ॥ १८ गंतूण सूरिपासे गिन्हइ दिक्खं जणाण पञ्चक्खें । पहुएहि समं नंदो कुलउत्तय-मित्वग्गेण ॥१९ दडूण तस्स चरियं बहुयाण वि जिणवरिंदमग्गम्मि।जायं मणपणिहाणं जं पूर्वई पूइओ लोओ॥१२० आयरिएण समाणं सो चलिओ तम्मि चैव दिवसम्म । सयणाण मझयारे पवजा दुक्खरा जेणं ॥२१ सयणपमोए राओ तदुक्खे जेणे दुख़संधाओ । तेण सयणाय दूरे पश्चन्जा सुट्टियाँ होइ ।। २२ नाऊणं जाणणीय चारितं पालिऊण सो सुद्धं । संलिहियतणु-कसाओ संपत्तो अचुए कप्पे ॥२३ तत्तो चविऊण तओं निवाणं पाविही सुहनिहाणं । नयरे नंदावते नंदो कम्माण विगमेणं ॥ २४ सोऊण नंदचरियं जो पालइ पंचमीऍ वयममलं । सो पावइ निवाण अहवा सुरसंपयं विमलं ॥ १२५ इति श्रीमहेश्वराचार्यविरचिते" पञ्चमीमाहात्म्य" नंदाण्यानक द्वितीयं समाप्तम् ॥ . 1A ने 12 Bहोई ! B C मोबइ। 4 BC एयं । 6 B अवियार, .C मुवियारं ।। 6 B इहलोइ । 7 A पि। 8 B C एमं । 9A जंपइ | 10 B°न' | in AC पास ) 12 A कलं। 13 B पहु- गो।14 BCपडिवो। 15 B तरसेह। 16 BC क्सिविय। 17 BD तहा। 18 B परियर। 19 A सेवय। 20 BC बहुएण। 21'B भेत्त। 22 AC परिहाणं। 23 A पइयं । प्यो। 25 A. दियहम्मि। 2G A जेणह; जेणेह । -27 A सुटुया; CD मुदिया। 28 अगणीय । 29 A पाविऊण। 36 A. मतुलं; D मउलं | 31 BOD विरचितं ।। 32 BCD it is not found in these Mss. 33C समातमिति।. 24A ३१-२८1 नाणपंचमीकहाँओ-३. भद्दाकहा ३. भदाफहा कुलजम्मफलसमेयं चरियं नंदस साहियं पुदि । वाहिविमोक्खेण जुये संपइ मदाएँ वोच्छामि ॥ १ -मणमिसनयणा सुरकामिणि वं देह व मिन्नबहुसोया । माल व तंतुकलिया गहगणचकं व बहुउडया ॥२ वेस व भुयंगजुया कमाणं परिणई ई दुतारा । गीर्य ई तरलहारा सुपुरिसंहिययं वे बहुसत्ता ॥ ३ कालिंदी नाम नई अत्थि पसिद्धा जयम्मि संचम्मि । अहियं गच्छइ नीए जा निचं दुद्रुमहिल व॥ ४ तीसे पच्छिममाए देसी नामेण सूरसेणो त्ति । बहुगाम-नयरैकलिओ जन्नू-सवसोहिओ रम्मो ॥ बहियं नीरागमणो ठाणहाणम्मि ठविषयहुसासो । सरसो तह यं विरामो देसो सो मुणिजसमाणो॥६ कन्न छ लीणंचरणा लाडीजुवइ व दीहरच्छीयाँ । सारिप बहुपयारी बहुवन्ना चित्तसाल छ । विहुँ व सुगर्यसहिया कन्नाहियः धरियवरआंसा । अडवि छ महुरनपरी पहुविहवा तत्य देसम्मि॥८ सालि व कोसजुत्तो रुद्दो सेही तहिं सुविक्खाओ । रयणि तारहारा तारा पि य भारिया तस्स ॥ ९ मुँजति दो वि मोए अन्नोन्नं रंजणेवरहियया.। अहवा नेहजुयाणं एरिसओ चेव सन्मावो ॥ १० अह अन्नया कयाई रयणीए पच्छिमम्मि जामम्मि पेन्छइ. सुमिणे, तारा तुट्ठ-विसन्ना य तुट्ठा य ॥ ११ कंचणवन्नं कंत पच्छा जालावलीऍ निद्दड्ड । पुणरवि कंतिकरालं गिंण्हिय पउमावलि दिधं ॥ १२ पक्खिवइ निययकंठे अपु (प्पु) मण्णिऊण अइमुइया । पडिबुद्धाय निवेयइ नियपइणोज जहादिल ॥१३ रुदो वि तओं जंपइ ताराए सम्मुहं इमं वयणं । नीरोग-सरोगा रोगवजिया जहकमं सुयणु ॥ १४ होही तव वरधूया सधाण वि उत्तमा पुरंधीणं । जइ इह अस्थि पमाणं सुमिणफलेखा(खा)ययं सत्यं ।।१५ तदिवसे चिय तीए गन्मे सुह-असुहकम्मपरियरिओ। मरिऊण को वि जीवो आवन्नों" इत्यिमावेणं ॥१६ मायाईविलसिएणं पुरिसो विहु इत्थिया इहं होइ । इत्यी वि सरलहियया पुरिसो इह होइ संसारे ॥ १७ पसुमाईणं लोमाइएहिं जो कुणइ निद्दों" लोएँ । अंगाईण विधायं वे संदो होइ सो पावो । अह लामो डोहलओ" एरिसओ तीऍ" हिययमज्झम्मि ।जह करिमो उवयारं दीणाऽणाहाण सत्ताणं ॥ १९ चिंतइ सा डोहलओ अइविसमो मज्झ एस संजाओ । पयईएँ जओ वणिया हियएणं संकडा होति ।। २० एवं चितंतीए तीऐं.. सरीरं च जावं परिहाइ । ताव य पमणइ रुद्दो दुक्खतों पेसलं वयर्ण । २१ कहसु पिए ! अविसंकं जं दुक्खं तुज्झ संठियं हियए । सामत्येण धणेण य जेणाहं फेडिमो सिग्यं ॥२२ पमण तारा सामियं ! अलमिमिणा पुच्छिएण अम्हाणं जेणासज्झाऽ-णुचियं कजं चितंति इत्थीओ ॥२३ उचिंया-शुचियवियारो जइ महिलाण हवेच हिययम्मि । ता.कि विउसेहि इमा विसासकन्जेसु परिहरिया ॥ २४ जेणं चिय एयाणं हियए कजाइँ ठति विसमाई । तेणं वियड्डेहिं इमा मतम्मि विवजिया सुटु ॥ २५ लजा-कुलंजाइ-धंणाउली वि तह णेह-मत्तिकलिया वि।सं कुणइ झत्ति इत्यी जायइ सिरढणजेण ॥ २६ उम्मग्गे वि पयट्टो पुरिसो मइलेइ पिउफुलं चेव । महिला 3 अकबरया पिउ-ससुरकुलाइँ मइलेई ॥ २७ लज धम्म नेहं पडिवन्नं कुलकमं च मजायं । सदं ण गणइ इत्थी मोइपिसाएण संगहिया ॥ २८ 1 B महाइ। 2 B1 3 B परिणई । 4 Bध | 5 BC गी। 6 BCITACD य । 8 B "मुचा। 9A वस्स प 100 मझिमः | 11 A 'नयर Dनगर 120'गण' | 13 B रच्छाया 14 B“पवासा;, C पराया। 15 साल। 16 B विण्ड: D बिहु । 17.0'सुकय । 18 A हिय। 19 A.40 Bणे 21C मायीम। 22 B सुइण। 23 A पासिऊण । 24 B संयं। 25 A हो। 26 A ह। 27 BD फला। 28 A भवइयो। B मापाएँ। 30 A वि य । 31 C नियं। 32 A लोओ। 33 B दोहलंओ 34 B दीय। 35B तीय] 3GAD जेण जासझ चिय। 37 A महिलाओ। BCवेटला। 39.BC it is imissing in these Mss. 40 ACणं। नाणपं०४ .... 41Aया :

- सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [२, २९-५६ तम्हा सामि ! न जुनइ महिलाण समप्पिऊण अप्पाणं । सुदु विरागजुएहिं उचियं चिर्य कीरए ताण ॥ २९ महिला गो साणा वि य नीया तह दुजणां य पर्यईए । अइसम्माण नीया चडंति सीसेसु सामीणं ॥३० इय जंपियम्मि तीए सुडुयरं रंजिएण रुदेणं । तह गाढयरं पुट्टा जह कहियं तस्स परमत्थं · · ॥३१ तुट्टेण तो भणिया तारा रुद्देण किन्न भणिएणं १ । तं चिंय वित्तं सहलं जेण तुमं निघुया होसि ॥ ३२ वित्तेण हणह वसणं रक्खह वित्तेण तह य मजाओ । वितणं भजाहि य अप्पाणं चेव रक्खेजा ।। ३३ भंडार कोडार उम्पाडेऊण दंसियं सर्व । देसु पिये ! मा संकसु तुहतणयं सयलमेयं तु ॥३४ नयरिमुहेसु पहेसु य मद-देवतलाय-कूबमाईसु । अवारियसत्ताई सिग्धं रहेण दिन्नाई ।। दिजइ बहुविहदाणं तह कीरइ परियणस्स सम्माणं । राया वि रुद्दणेहा मेलइ.चंदी] संघायं ॥३६ पडिपुन्ने' दोहलए ताराए कालपरिणईवसेणं । गुणसंजुत्ते लग्गे स(सं)जाया दारिया विमला ।। ३७ जायाएँ तीऍ जेणं पइदियह सबमेव मदं ति । तेण कयं से नामं गुरुयणलोएण मद्द ति ॥ ३८ नरवइणो वि हु धूया वय-रुवसमाणया जया नाम । जिणक्यणमावियमई तीऍ सहित्तेण संजाया ॥.३९ कलगहणं विनाणं भोयण-वरकील-मजणाईयं । एगस्य कुणंति सया ताओ नेहाणुबंधाओ" : .॥ ४० अन्नोन्नं गिहिजेई विलसिजइ निचमेव एगस्य । सन्मावेण वलिजेई एसो नेहस्स परमत्योः ॥ ४१ सोऊण मुणिजणाओ माहप्पं पंचमीए मावणं" । गिण्हंति ताओं दो वि हुसद्धा-संवेगकलियाओ ॥ ४२ अन्नदियहम्मि सहसा सौ भद्दा वाहिपीडिया सुहु । अइविरसं आकंदई जयाएँ" कंठम्मि परिलग्गा ॥ ४३ सूलं सासो" खासो सिरवेयण-दंत-कन्नवियणाओ । एगपए भद्दाए जायाओ सुहु तिधाओ . ॥ ४४ वेजी जाणयलोया सवे वि हुँ आणिया तहिं तुरिया। नाऊण असज्झते" सो वि गया ये परिहरि ॥४५ जंपइ भघा वि तो गहिऊण सहिं करेण दुक्खत्ता । पहिणि" महं मइदुक्खंजण विषयपूरणं जायं ॥४६ तह न तवई मह वाही जह असमत्ती वयस्स एयस्स । अहवा वाहिदुहाओ अहियं आहीण दुक्खंतु ॥४७ वाहीऍ तओ महा कइवयदिवसेहिँ तह कया शत्ति। जह कहिया विन नजई ऐसा सा भद्दकन्न त्ति ॥ ४८ एत्तो जया विचिंतइ वेला भद्दा मज्झ अवियारं । समसुह-दुक्खाण जो मणियं मित्तत्तणं लोए ॥ ४९ जइ नै वि" गहेइ दुक्खं अह न वि फेडेइ केण विघलेण। ता मित्त अमित्ताणं को भेओ.एत्य लोयम्मि?॥५० मित्तो वि भणइ हा हा इयरो इव जई जणस्स पासम्मि। ता नामेणं दङ्लो" जाओ सो दोणहुलो ति॥५१ तातं करेमि किं पि वि नासेजा जेणं भद्ददुक्खं तु । अह व मरेज सयं चिय एवं सइ मित्तया सहला ।। ५२ एवं ठविऊण मणे भणइ जया महसम्मुहं वयणं । सुयो! न कीरइ दुक्खं देवायचम्मि कर्जमि ॥ ५३ दिवं च पुषकम्मं तस्सापत्ता सोक्स-दुक्खाई। तं च सर्व चिय रइयं रूसिज्जइ कह अन्नस्सा ॥५४ जीवोजकिर कम्मं करइ हसंतो वि एत्य संसारे । तं वेयई रोयंतो तह य कणंतो संसंतोय ॥ ५५ होइ सरीरं खेत्तं धीयं पुण कम्ममेव पुधिलं । मुंजतो निययकिसिं लोओ किं खेयमुवंहइ ? ॥ ५६ 1A 2A उधियं । 3 A..साणे । 4 B जुजणा। 5 BC किम | GBCD यंदाण । 7,CD परिपुले। 8 B परिणय। 9 B सेण। 10 B पयदियई। 11 AM | 120 पर 113B 'यहाओ। 14 B गेण्हेजा। . 15 A. मेव is missing in this is. 16 BD चलिजह । 170 भावेण। 18 A it is missing in this Ms. 19 A चाहीएँ। 20 A जायाए। 21 Bखासो। 22 B सासो। 23 B D.विजा। 24 A. य | 25 RC भसज्झ । 26 BC127 Bए1 28 A परिहरियं । 29 C बहिनि । 30 B तरइ । 31 मजद। 32 B चेला । 33 BO भदाय । 94 A वि । 35 A1 1 36 BCit is missing in these Mas, 37 BC जणवयस्स। 38 AC दो। 39 A दोणमुझो B तुलो; ० देसहुलो । 40 A पाही। 41 A य । 42 A मरिज ! 43 A ण । 44A सोक्साई। 45A 4 | 4G AC हसंतो।

२७ ३, ५७-८६] नाणपंचमीकहाओ-३. मैदाकहा विसयासत्तो जीवो तं कम्म कुंणई किं पि.अइरोई । पावइ जेण दुहाई मममाणो एत्य संसारे ॥५७ तम्हा धारसु हियए निर्च चिय जिणवरं विगयमोहं। पावसि जेण सुहाई दुक्खाभावं च नियमेण ॥ ५८ ॥ ५९ भद्दाए पडिवन्नं तीए वयणं पराएँ मत्तीए-। अहवा अत्तो सत्तो देवाणं मत्तओं चेव व्हाया सियवसणा विय पुरओ जक्खस्स माणिभद्दस्स । रइऊणं भूमिसयणे कुणइ जया जाव तेरत्तं ॥ ६० ताव य जक्खो तुद्दो सत्तेणं रंजिओ सुकन्नाए । मणई वरं वरसुवरे ! जं इझं तुज्झ हिययस्स ।। ६१ विजं सोहग्गत्तं नीरोगतं च रजमाईयं । सव पि देमि सिग्यं मग्गसु बाले ! विगयसंका अह मणइ जया वयणं जइ तुटों संचयं तुम मज्झं ! ता महाए रोगं नीसेसं हरसु अंगाणं ॥ ६३ जंपइ जक्खो मुइओ सुहृयरं सुयणु ! तुज्झ तुट्टो हैं । सवस्य वि निरवेक्सा सहिकजे जेण उजुत्ता ॥ ६४ पंचमिवयंभत्तीए तीसे रोगं पणट्टयं चेयं । अहयं पि तस्स नासे निमित्तमेत्तं मविस्सामि ॥ ६५ देवा मंता तंता बंधुयणो तंह य मित्तवग्गो य । लोयाणं कजेसुं निमित्तमित्तं चिय हवंति ।' 'कम्माण निरविक्खा देवाईया करेन जइ कजं । तो दारिदाईयं कस्स वि नै हुँ एत्य जाएजा ॥ ६७ इय जंपिऊण तेणं दिन्नं गोसीसचंदणं तीसे । मणिया य पुत्ति ! एयं. रोगं दूरेण नासेई ।। गहिऊण जयाएँ" तय भणिओ जंक्खो सुमहुरवाणीए । दावेसु निययरूवं महाएं मज्झ वयणेणं ॥ ६९ जायइ जेण विरत्तं तीएं हिययस्स धम्मकन्जेसु । जुत्तं चिय तुम्हें इमं साहम्मियकजयं" म ! ॥७० अस्थि विरतं तीसे तुम्ह पहावेंण होइ सविसेसं । पक्विंत्तं गुडमझे होइ गुडं गुंडयरं चैव ॥ ७१ एवं करेमि मणिउँ" भइसयरूत्रेण संजुओ दित्तो । मद्दाघरम्मि पत्तो जयसहिओ इत्ति सो जक्खो ॥ ७२ मणियाजयाएँ महा सणियं गंतूण महुरवाणीए । साहम्मियपडिवत्ती कीरउँ सहि" ! आसणाईहिं॥ ७३ एसो सहि ! जंक्खवई देवो नामेण माणिभदो तिं । तुह रोगनासणथं इह पत्तो धम्मबुद्धीए ॥ ७४ साहम्मियउवयारं जो जहसत्तीएँ कुणई भत्तीए । सो भन्नइ धम्मिठो इयरो पुण नाममेत्तेण ॥ ७५ भदाएँ जया मणिया सहि! मह वयंणे वि नस्थि सामत्यं । हियएण कयं सर्व पढमं चिय जंतए कहियं ७६ अग्पाईयं दाउं जयाएँ जक्खस्स जंपियं एयं । अहिमतेसैं महायस! गोसीसं निययहत्येणे ॥ अभिमंतिएणे जाव य तेण विलित्ताइँ सवगत्ताई । ता य निम्मूलाई दूरपणहाइँ रोगाई ।। उच्छाहो लावन, दित्ती कंती तहेव वलियत्तं । अप्पुर्व मदाए तक्खणमेत्तेण संजायं ॥ भणियं जक्खेण तओ भद्दे ! पेच्छाहि धम्ममाहपं । देवा वि हु मणुयाणं आणाएँ जेण वदंति ॥ ८० इहलोइयं च क पुर्फ चिय जाण धम्मक्खस्स । जम्मंतरम्मि जं पुण फलमउलं तं वियाणाहि ॥ ८१ जम्हा पचक्खं चिय दिहते" पंचमीऍ" फलमेयं । तम्हा पुचि! करेजसु तं तं सुद्धेण मावेण ॥ एकेकोएं. दिन्नं तेणं वत्थाण जुवलयं दिवं । बहुविहआमरणाई लोयाणं पञ्चयनिमित्तं ॥ दो विपुणो वि सरेजसु जइ कनं किंपि होज तहमूयं । इय जंपिऊण जक्खो अहो इत्ति संजाओ ।। ८४ मदाएँ रोगविगमं वत्याऽ-मरणाइँ तह य दिद्याइँ। दर्दूण जणो मिलिओ अच्छरियं मन्नए सु१।। ८५ राया रुद्दो य तओ कन्नामो गिहिऊण उच्छंगे । पुच्छइ लोयसमक्खं पुत्तीओ कहसु परमत्थं ॥ ८६. 1B नियमेण 120 भइओ। 3 A होह। 4 Bइयम्भि। 5 B दे16 B पगच्छयं17 BD "मित्त। 8-10 A. सोएन। 11'A B जपाय। 12 C नुस। 13 BC को। 14 B हिययं। 15 B देिवं । 10 B जपाय 1 17 A सहि i18 A कोरउ । 19 B कुणह । 20 AD मिनेणं । 21 B महाद। 22 C । 23 A मिनंतेसु । 24 B हायेणं । 25 A अभिमंतिउण26 A ती1 27A लायचं। 28 A 'दिति। 29 A मनुवं । 30B भाणावे । '31 A दिहतो। 32 B पंचमीय 1 33 B एडिकीए । 34 A 'भाहरणाई । 35. ABD भईसो। 36 A "दरगाई । 37 A गहयं BC सट् ! 38 A पुतीएं। ७७ ७८ + -- २८ सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [३,८७-११५ ताहिँ वि सवं कहियं जं जहवत्तं कमेण जणयाणं । मनति ते वि अप्पं सकयत्यं धूयजणणे वि-॥ ८७ धूया वि गुणसमेया मुत्तो पुत्तफलाई कुणमाणां । जो चिय वालइ गावी सो चेव य अनुगो होइ॥८८ दखूण कन्नाओ पंचमिफलसंजयाओं लोयाणं । जाओ एस वियप्पो पलहुयकम्माण हिययम्मि ॥ ८९ धम्मफले पञ्चक्खे तह वि हु माणतरं जणो वहइ । हत्यठियं कंकणयं को मण जोएइ आरिस, १॥९० निच्छियचित्तेहिं गहिया सिरिपंचमी य पहुएहिं । गंतु जिणिंदमवणे गुरुपामूलम्मि मत्तीए ॥ ९१ तत्व य नयरीए रायसुओ सुंदरो ति नामेणं । सेडिसुओ वि य कमलो तेसि दिनाओं कन्नाओ.॥ ९२ अणुवम-वररूवाओ विसयसुहं उत्तम पमुंति ! दाणं देति मुणीणं पूर्यति जिणिंदर्षिमाई पडिपुन्नम्मि वयम्मि उ उजमणं तह कयं तहिं ताहिं । जह लोयाणं जाओ अणुराओ सुदु धम्मम्मि ॥ ९४ सुंदरमहिला पदमा नाऊणं सुंदरं जयारतं । तं किं पि करई जोयं जेण जया गहिलिया जाया ॥ ९५ धावइ वलई पलोई याहिं नीसरइ देइ अहिखेवं"। मायइ रोयेई नचई कुणेई गुरूणं पि निंदणयं ॥९६ भद्दा दङ्ण इमं चिंतइ अइदुक्खिएण हियएणं । मह उवयाररयाए कह जायं दारुणं वसणं? ॥ ९७' उवयारे उवयारो ववहारो चेव एथै लोयम्मि । सो वि महं न वि जाओ जयविसए पावकम्माए ॥ ९८ मह उवयारकएणं मरणं पि जयाएँ कंखियं तइया । तह वि अहं निल्लना किं पि उवायं न चिंतेमि ॥ ९९ अह संभरियं तीए वयणं जक्खस्स चिंतमाणीए। अहवा वसणगएहि सुमरिजइ दुक्खनासणओ ॥१०० व्हाया सुकिलबसणा पूर्य काऊण तस्स जक्खस्स ! भद्दा सयणम्मि ठिया पुरओ तस्सेव भूमीए ॥१ तइयदिणे रयणीए जस्खो सहसति निम्मलसरीरो । आगंतुं" मणइ इमं भद्दे ! कीस संमरिओ १ ॥२ भदाएँ तस्स कहियं सर्व पि तयं जयाएँ वित्तंतं । मणिओ य कुणसु सामिय! जयाएँ गहमोक्खणं इति ॥३ तीऍ सवत्तीऍ तओ गहिलत्तं लाइऊण सो जक्खो । आणेइ जयं सत्यं तम्मि पएसम्मि सहस.त्ति ॥ ४. अह देइ ताण तुट्ठों दोण्ह वि मणिजुवलयं गुणविसिह । जेण न पहबई किंचि"वि"जं दुढे एत्य संसारे।।५ पडवह जामि अहयं तुम्ह भयं नस्थि एत्य नियमेणं । अवा धम्मजुयाणं कह णु मयं होइलोयाणं॥६ जक्खे गयम्मि संते भणइ ज़या भद्दसम्मुई वयणं । सहि ! मज्झकए.तुमए मितवं पयडिय" अस ॥७ इयरह गहगहिया हं नूणं मरिऊण पावसंजुत्ता । जिणधम्मपोयरहिया संसारे बुद्धिा आसि अह जायम्मि पहाए लोओ दद्दूण ताण तै परियं । अहियं निच्छपमइओ धम्मम्मि पयट्टए सुद्दु ॥ १ कालेणे में संजाया ताणं धूयाओं तह य पुत्ता या काइँ वि जायाई संसारियहिययहरणाई ॥ ११० कारावियाइँ बहुदा चेइयभवणाइँ सुङ्गु रम्माई । साहम्मियाण दाणं दिन्नं च जहिच्छियं ताहि ॥ ११ पोत्याण लिहावणयं आगमसंबद्धयाण भावेणं । पूर्य उजवणे" चिय-यहुभेयं तह वि, निम्मवियं ॥ १२ जंजं कुणंति ताओ तं तं लोओ विमग्गओ कुणइ । अहवा विहवजुयाणं सयो वि हुलग्गए मग्गे॥ १३ महयाणं घरियाई होति पमाणाइँ जेण इयराणं । तेणं चिय महएहि सुहमग्गे चेव ठायचं ॥. जह जह वयपरिहाणी तह तह धम्मम्मि ताण अतिती । अहवा वयपरिणामे धम्मो चिय जुजए काउं ११५ 1A°जम्ममि। 2 BD कुणमाणी। 3 B गावो। 4 दण वि । 5 A. अयरिसो। निग्छयः। 7 B वम्मि; .C पयम्मी। 8 A य। PC उनवणे। 10 A कयं । 11 A घलइ । 12 B पुलोद्दछ । 13 A अक्खे। 14 A. नचद। 15 A रोवह । 16 A करइ । 17 Bइत्य, 18 A गएणं । 19 A आगंतु | 20C जुयलयं । 21 A भणग्धेय विसुद्ध। 22-A हवाइ D पाव । 25 Aff पि ।, 26 A. पथडिज। 27 A निस्थिय । 28A कालेणं । it is missing in this Ms. 30 B 31 BD उजमण। 32-33A नवर; B तय । . 6AB 23-24Aविरूयं । 29A 34 B भवित्ती। .

३।११६-१२५,४,१-१४] नागपंचमीमहामो-४. पीरकहा अम्मासबसेप पुगो पडिमं एगारसिं पयति । ताओ कबरसेणं चित्तणं निष्पिहाओ वि ॥ ११६ सम्मतं वपमेव य सामाइय पोसहो य पडिमा य । यमं सचित्तवयं वनइ आरंभयं तह य ।। १७ पेममयं उदिदं मजद तह समणगो व काटेणं । एगारस पडिमाओ सावयलोयाण एपाओ ॥ देसति पहुजणाणं धम्म जिणदेसियं घ पइदियहं । भाविति भावणाओ आसंगनिवारणहाए ॥ १९ सायंति य अशुदियहं धर्मशाणं' महाशुमावाओ । वीरासणाइयाई कुणंति तह आसणाई पि ॥ १२० अह रोई धम्म सुरागाइँ होति चनारि । पढमा दोन्नि पनह अंतेसु य थापरं कुणह ॥ २१ पीरासण-वजासण-गोदोहियमाइयाई यहुयाई । दुहियाइँ आसणाई भणियाई आगमे एत्य ॥ संलिहिय तो देहं तह य कसायाई मुटु रोदाई । सामित्ता सधजणं मचं पृथक्तियं ताहि ॥ २३ नवकारेण समागं मरिऊणं ताओ तइयकपम्मि । देवा भासुररूवा संजाया एगमविया उ ! २४ महाए चक्लागं पाहिविमोक्पेण संजुयं सोउं । जो कुणइ पंचमिवयं सो पावइ सासयं ठाणं ॥ १२५ इति श्रीमहेन्चराचार्यविरचिते पञ्चमीमाहात्म्य भद्राख्यानकं" तृतीयं समाप्तम् ॥ ४. चीरकहा बाहिविमोत्खेण जुयं भदाएँ कहाणयं कहेऊणं । पियसंगमसंजुत्तं संपइ वीरस्स त कहिमो ।। इद चेव मरहवासे दक्षिणअदम्मि मज्झखंडम्मि । पुन्नम्मि बहुविहेहिं तित्येहि" लोयसिद्धेहिं ॥3 संग्गो छ विबुहकलिओ मगहानामेण जणवओ तत्य । हारो व बहुसरीओ मग्गो इव बहुपयाकतो आगासं य विसालं वयणं पिव रयणसंजुयं रम्म । नइपुलिणं व सराम" नयर तत्यत्यि रायगिह ॥४ सज्छो च द्गचित्तो विझो इव नम्मयाएँ संजुत्तो । सेट्टी गुणाण निलओ तत्य य नामेण वीरो ति ॥५ गोरि ध साइटा ठन्धि ध.अगंतहिययावासा । तस्स य सुवयनामा मना अइसुद्द वल्लहिया ।। भदियह संगेण विताण न तित्ती मणम्मि मणय" पि" । अहवा सेविनंतो अहिययर बजए कामों ॥ ७ तं मनं सो वीरो जी" पि व रखए परजणाओ। चिय मन्नइ वित्तं तं चेव य सवपरमस्य ।।८ महिला नि मिलणं मन्नई पुरिसो" ण एसे मिलिय त्ति । अहवा बल्लहठोए एस चिय होइ परिवाडी॥९ तितं पि मुणइ दियं मुलं पिहु तह मुर्य" बियाणेइ । तुह पिंगणइ रु सो वीरो मोहिओ कंतं ॥ १० वियए का वि मन्नइ.एयाए उत्तम कयं मज्छ । अभियं पि सियं पमणइ तीए परिमासिय-वीरो ॥ ११ भगुणं पि गुणं मन्नइ बाहदलोयरस मोहबसवत्ती। करजक्खयदुइयाई"वि" कामीण जेण सुयति ॥१२ अन्नादिपम्मि पीरो रचीए पच्छिमम्मि मायम्मि । संगाला घरप" केत्तियमेत्तं महं वित्त ॥ १३ परमन्नाहिय भुत्तं गठियं दिवालय" च सर्व पि । कामासत्तस्स ददं मायविहणस कालेगं ॥ १४ 18 देगिति। B माति। 3Cआ। AA भम्। 5AS Dj10 BC गोदियाRRITOR! 8-10 B 'शिरपिय पटसंयूष गुमायानक, C सिपि मिटसम्म मनापान D शिपि संघर मशागपानीयं समासम् । 11BCतिदि। 12B.C it is nissing in both these As. 13B हिटोप। 14B सरास। 15B मगंल! 103 भयपनि Bit is missing in this Ms. 16 जी! 10 Bपि। 20 BCD रिसा। STED ON: 22AB | 3 C परिहानिय 24Aहराई। 25 Ait is missing in this sre. 8GB7AD। 23 AपमहाDिमहटियं ।

- सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [४,१५-४२ पहुआओ' थोववओ पुरिसो बइउत्तमो इहं सोए। नित्थरइ जेण वसणं दुन्मिक्खं तह ये वाहिं च ।। १५ समआय-वओ मज्झो होइ जणो एत्य लोयमज्झम्मि । थोवाओ पहुयवओ निकिटो चेव पुरिसोति ॥१६ आयविहूणो जो पुण वयमेव करेइ निचकालं पि । सो घडखप्परहत्यो मिक्खं चिय भमइ अचिरेणं ॥१७ एत्तियकालं भुत्तं पिउणा अज्जियं भए वित्तं । इण्हेि कह निधाहो होही मह पावकम्मरस ॥' .१८ जो ववंसायविहूणो भुंजइ पिउसन्तियाई दवाई । सो लग्गइ मायासाडए वि अइनिंदिओ पहो ॥१९ रंडा वि पुधविचं भुंजइ काऊण फत्तणाईयं । अद्यावारेणं चिय मइ पुण भुत्तं इमं सई केण उवाएण पुणो दर्य अजेमि भोयकारणयं ? । दद्यामाचेण जओ मोयाणं साहणं नत्यि ॥ २१ दीवंतरमि गंतु तम्ही विढवेमि पउरदव्याई"। पलियलहणेण कचो लक्खसहस्साई जायंति १. ॥ २२ इये चिंतिऊण मेलइ कमसो भंडाइँ बहुपयाराई । दाऊण गेहसारं" जोग्गाइँ सुवन्नदीवस्स - : ॥ २३ अण्णे वि इन्मपुत्ता मिलिऊणं करिय सत्यसंघायं । वीरेण समं चलिया कयकोउय-मंगला सधे ॥ २४ उवगरणेण समेया रंधणए सुधया वि अइकुसला । पंथे वि कुणइ निचं गेहाओ भोयणं अहियं ॥ २५ परमत्येण जणोयं भोयणकच्चेण कुणइ सवं पि । जइ न मणोनं तं पि हु ता जाणह निष्फलं सर्व ॥ २६ उवासे-कासणे-ऊणिमा य तह रुक्खया य मलिणतं । धम्मत्थे सहलाई इयरस्स दुहं चिय करिति ॥ २७ सवेसि जहजोग्गं भोयणकालम्मि सा तयं देइ । सबायरेण तेसिं पइदियहं सुधया मुइया ॥२८ तत्थ य सत्थे एगो सुबयरत्तो धणो ति वाणियओ। वीरेण समं मित्तिं करेइ अइनिभरं मूढो" ॥ २९ मक्खं भोज मलं वत्था-ऽहरणाई तह य गंधाई । चोक्खाण वि चोक्खाई अणुदियह देइ वीरस्स॥३० नियरिणीऍ"विसरिसं जं विचइ कि पि सुङगुज्झं" पि"तं पिहु तस्स कहेई अविसको भविय एगते॥ ३१ वीरो वि तस्स घेई दणं तिनेहपडियदो । अप्पाणस्सेव ददं वीससिओ सधकजेसु । ३२ नीईकुसलो.वि जणों वैचिजइ गाढमूढहियएहिं । वयणेणं विणएणं बहुविहदाणेण सरणेणे ॥ ३३ अहं कमसो गंपूर्ण पत्तो जलहिस्स तीरदेसम्मि । सो सत्यों" अइसंतो" आवासइ समविमागेहुँ ॥ ३४ ठवियाई वहणेसु इंधण-सलिलाई तह य भंडाई गहिया तह य साया दिन्नं सुकं च चरडाणं" ॥३५ 'काऊग तओ पूर्य रयणायरदेवयाएँ भावणं । सबै वि हु आरूढा तुंगधुहित्थेसु रम्मसु । घद्धाइँ धयवंडाई अणुकूलो मारओ य संजाओ। चलिया शति"हित्या चिंध-पडायाहि" चिंचइया॥३७ गच्छतेसु दिणेसुं इंधण-सलिलाइँ सु९ खीणाई । पत्ता अंतरदीवे गच्छंता पुनजोएण ॥ ३८ उत्तरिऊणं तुरियों सो" हिंडंति तत्थ दीवम्मि । इंधण-सलिलंकएणं कुसुम-फलाणं च लोमेणं ॥ ३९ वीरों विधणसमेओ परिसंतो.. तत्थ एगदसम्मि । सोवइ जाव णिचितो ता चिंतइ सो धणो पावो ॥४० एसो चिय पत्थावों सुईयहरणम्मि मज्झ अवियारं । कालंतरिए कजे विग्घाई जेण जायंति" ॥ ४१ सिग्धं गंतूण तओ पाहावई उभियाहिँ पाहाहि"। हा! हा! इत्ति पलायह पत्ता संपराण धाडि ति॥ ४२ 1BOD याओ । Bइस्थ | 3BD योयाओ। 4 B चि। 5 AD एन्हि। GB घिहो। 7B भोग। 8 B पुणो। 9B भोगाणं। 10 B दन्वं। 11 B किं चियारेण। 12 A. पेलिय' । 13 B दाऊण य । 14 Bघरसारं । 15 AD उपवासो। 16C असणा D कयसण। 17Cऊणिमया; D.मूणेणा। 18 C सहय। 19 C गूढो। 20 A. मन्वं । 21 B घरिणीय। 22 A. पायं। 230 मि। 24 B निञ्च । 25 B नीई1-26 B लोओ। 27 BC सरसेण । 28 B सम्यो । 20 B सुविसस्यो। CD भइसरथो । '30 B विभूईसु विभूमीसु। 31 B सह दाणं । 82 D घर । 33 A यहित्तेसु। B योहित्थे। 34 B सुहागसे। 35 B बहु ।- 36 B घोहित्या। 37 B पओगेहि। 38 B तस्य । 39 B सम्ये। 40 B सुरिया । ' 41 BC परिसंठियां 42-44 B हवंति बिग्घाई बहुयाई। 45,C वाहायइ । 46 B इन्मिाण | 47 B दो चाहूं। - - ।

१ ४,४३-७०.] नाणपंचमीकहाओ-४. वीरकहा मह भित्तो' विह वीरो णीओ पाहिँ - बंधिठ तुरियं । तं दहुँ दूराओ पत्तो हैं एत्य सहसति ॥ ४३ वालेह पवहणाई जइ इच्छह जीवियं च दवं च । अन्नह सबपणासो होही सवाण नियमेणं. : ॥४४ तो तेहिं पवहणाई वेएणं बालियाइँ भीएहिं । वीरस्स विओएणं अइगाढे दुक्खियमणेहिं ॥ ४५ गंतूणं अइदूरे' सज्झसगहिएहिँ मिलियसवेहिं । मणिया मुबयनामा रइऊणं अंजली सीसे ॥४६ तं चेव अम्ह माया मोयणदाणेण नेहकलिएणं । अम्हे वि तुल्झ पुत्ता मा कीरउ एत्य संदेहो -॥ ४७ जइ सुचिरेण वि वीरों पुन्नविहाणेण एज अम्हाणं 1.ता गिण्हइ नियवित्तं को किर पडिचंघओ एत्य ॥ ४८ संपइ पुण तुहतणयं एवं सई,पि नियमओ.सुयणु ! । मा चिंतिजउ अन्नं अहं अणाह ति नाऊणं ॥४९ सा वि स्यंती" जपइ कि" मह दवेण वीररहियाए। मोगाय जो दवं न ये मोगो वीररहियाए ॥५० इत्थीण इह" भोया भत्तारजुयाण सोहयाँ होति । तजियाण नियमा ताणं पडणं चिय कुणंति ॥ ५१ गर्यवइया रंडाओ रिसिणो विहु मोग-संपयाकलिया। वालाण वि हसणीया किमंग पुण विउसलोयाण? ॥५२ 'तम्हा मज्झ वि वीरो जाव न.पावाएँ मिलइ जीवंतो । तावेगंतेरसहियं पारणयं एगदयेणं विरएइ वेणिदंडं छोलइ दसणाइँ भूसणं मुयइ । निंदइ अई अप्पाणं पिययमविरहेण दुक्खत्ता - ॥ ५४ अह चिंतेइ धणो वि हु जीसे कजेणे विरइये पावं । एवं निरवेक्खा सा पहुएहिँ ये रक्खिया सुहु ।। ५५ मित्तो वि भए दुहिओ एसा वि थे मज्झै नेय संजाया। एसो मह संजाओ पयोधण-मित्तनासो उ।। ५६ पच्छा ते संपत्ती कमेण सवे सुवन्नदीवम्मि । दिन्नं निय-निर्यमंडं गहिऊण सुवन्न-रयणाई । ॥५७ वीरो वि हु पडिबुद्धो उवविट्ठो पेच्छिण पासाई। एकल चिय पेच्छइ अप्पाणं, सिद्धजीवो छ ॥ ५८ उठेऊण पहावइ पेच्छइ उदहिस्से सुन्नयं तीरं । चिंतइ य इमं हियएँ कि एयं एत्य अच्छरियं ? ॥ ५९ सयो वि महं मित्तो सत्यो सम्माण-दाणसंगहिओ" तेणाहं कह मुक्को एगागी एत्य दीवम्मि१॥६० अहवा एगंतठियं सत्यो में मेलएं अयाणतो कह मेलइ धणमित्तो मज्झं चिय जो ठिओ पासे १॥ ६१ कि सुचपाएँ लोह किं वा दधस्स तें गया मझं १ । जेणाहं एगागी अडवीए मेल्हिओ" तेहिं ।। ६२ कह मज्झ विओएणं घरिही पाणे य सुवया दुहिया ? । मज्झ ये जायं मरण तीऍ विओगेण नियमेणं ॥६३ मित्तो वि होइ सत्तू पुरिसाणं पुश्वकम्मदोसेणं । भजा वि विरजेना अत्यो वि अणत्यय जाइ ॥ ६४ जा हरियं मह वित्तं विहिणा रुटेण पावकम्मेण । ता कि हरिया कंता जीए वसे जीवियं मझ१॥६५ मणइच्छिएण समयं नूर्ण दारिदयं पि रमणीयं । रज पिपिएण विणा दुक्खं चिय कुणइ लोयम्मि ॥६६ अन मए विनायं नस्थि हुनेहो जयम्मि सयलम्मिोजेणारं जीवामो सुधयविरहे वि" निलजो॥ ६७ जाया अस्यिय होही भन्जा पुरिसाण एत्थ लोयम्मि । सुवयसरिसा यजणे जइ नूर्ण सुबया होइ ॥ ६८ एवं चिंताविहुरो कामुम्माएण सो दढं गहिओ। सुधयमणिरो वियरइ दीवस्स य तस्स मज्झम्मि ।। ६९ रुखं पि हु दणं मणुयायारेण संठियं झति । एसा सा मह मजा आलिंगइ इय मणे काउं ।।१७० 1B मेत्तो। 2 C वाहाहि । 3C चालेह । 4 B वेगेणं। 5 BC चालियाई। 6 B विओगेणे। TA. भइदूरं । 8A सर्व। A ए 10 A रवंती। 11-12 A किमिह । 13 CE|14 B 15B सोहणा । ' 10 BC गई। 17,Bहसणिजा। 18 Caा एगंतर। 19 A सह । -20 B जम्मि। 21B ववसियं । '22 B वि23 A मुहिओ। हुँ । 25 C नेय | 2GC मज्ज्ञ । 7 B ति। 28.C पुण पचा। 29 ACD निययं । 30 Bfबिजण | 31 BD 32B व्यहिस्स ।, 33 B मणे । 34 AC सम्वो। 35 B°परिगहिओ। 36 A. मेहए । 37 A मेंहह। 38 B मेतो.30 B लोभं 40 C दविस । 41 B मेलिओ। 42Cविं| AS A BCस्स 44 CD | 5C हु। 46 B चिंतनो विह प्रत्या - - . - 4 ३२ सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ घावई पसुभग्गेण एसीसा मझ पिययमा जाइ । मह पुरओ कहँ नाससि अवल चियं तं पिए ! जेण १॥ ७१ सोऊणं सउणिसई पडिवयंणं देइ उन्नयग्गीवो । कीस पिए ! पोक्कारसिं ? एसो हं आगओ सिग्धं ॥ ७२ उवरिलम्मि विलग्गे तरुवरंगहणम्मि मुणइ सो मूढो । गहियं एवं वत्य नियमा मह हियर्यदइयाएं ॥ ७३ बोलतस्स लयाए गाढं गुतमि केसपासम्मि । मन्नई पियाएँ धरिओ केसेसुं सु१ रुहाए ॥ ७४ पक्सलिय-पंडियदेहो चितइ कताएँ मुंह सुहाए।चलणेसुं अहं पहओ चिरकालाओ अं(इ?) हे पत्तो ॥७५ कि बहुणा मणिएणं १ सर्वे पि हुँ दीवयं मुणइ भन । वीरो मोहियचिंत्तो हिंडतो तत्य अणुदियहं ॥७६ विरहो चिय सेययरों वलंहलोएण एत्य संसारें । जायइ जेण जणाणं तिहुयणमिव तम्मयं विरहे॥७७ तेन्बोहणाय सहसा अंइसयनाणी यं चारणो समणों । दीवम्मि तम्मि पत्तो नागेणं चंदगुत्तोति ॥ ७८ धीरेणं ममतेणे दिडो सो मुणिवरो सुहनिसन्नो । तस्सं पंमावणं तो उम्माओ दूरओ नहो- ॥ ७९ ते वैदिऊण वीरो उवविही महियलम्मि तप्पुरओ । पुच्छइ मुणिवरवसह कत्तो मट्टारया आया १॥ ८० अहं मुणिवरेण भणिय पत्ता अम्हे सुवन्नदीवाओ । अट्ठावयम्मि चलिया परिसंता एत्य वीसमिया ॥८१ चिंतई वीरो मुइओ नूणं नाही पियाएँ मह एसो । वत्तं जहासरूवं पइगेहं हिंडए जेंग. ॥८२ घालं यपश्चाई मिक्खयरा देसहिंडिया तह य । सहाण वि" लोयाणं नियमा जाणंति वत्ताओ॥ . ८३ इयं चिंतिऊणं पुच्छइ समणं वीरो कहेह मह भयवं! दीवम्मि तम्मि दिहो कि सत्योरायगिहतणओ१॥८४ मुगिणा वि सत्यवत्ता कहिया तह सत्थियाण नामाई । तैसि चिय चरियाई सुधयचरियं च धणचरियं ।। ८५ इय जंपियम्मि मुणिणा चिंतइ वीरो मणेण परितुहो। जह जाणियमिममिमिणा नाही अन्नं पितह चेवं ।।८६ मयवं कुणसु पसायं कहसुमम सबजाणओ तं सि कि सुब्बयाएँ संगो मह होही? अव णेव त्ति॥८७ अह मुणिणा वि य मणियं तुहं संगों तीएँ नियमओ होही । तिहिं मासेहिँ गएहि खीणे कम्मे वि वंधयरे" ॥ किं इहलोइयमेयं किंवा परलोयसंचियं किं पि" ११जससे विवागो एसों वीरो मुणिसम्मुह. भणइ ।। ८९ भणइ मुणी इह भरहे गयउरनयरम्मि पिंगलो नाम । आसि तुमं सेहिसुओ तुह मजा नाम चंदवई ।। ९० *चिंतिय मणेण एयं.(B एवं) गहिया मावेण पंचमी तुमए । जम्मंतरे वि विरहो मा मह कंताएँ सह होना। अन्नदियहम्पि, तुमए मञ्जतेष नईएँ तीरम्मि । गंतूण सणिय-सणियं गहिया खलु चक्वाइ चि ॥ ९२ गहियाएँ ताएँ विहगो विलवइ गाढं च कलुणंसदेणं । उप्पयइ गयणमझे निवडई वेएण जलमज्झे । ९३ दण नियंयछायं एसा मम पिययमी त्ति सहसं ति।आससइ सुङ मुइओ निस्साओ" मुच्छिओ मुर्य ९४ इय बहुभेयं दुक्ख अणुहवएं जाव धारसमुहुत्त । ता तस्स तए मुक्का मिलिया सा पिययमा झत्ति ॥ ९५ कम्मरस तस्स उदए विरहो तवै पिययमाएँ संजाओ। पारसमासपमाणो दोसु विलोएसु दुहजणंओ ॥९६ सोऊण इमं वीरो भणइ मुणिं नाह! सुदु अच्छरियं । हासो वि कहणु जाओ" मयव! अईदारुणविवाओ॥९७ 1ATस । 2 BC अपलंबिय । 3 A पुकारसि । 4 B तस्यर। '5 BC नियय । 6 BCD गोसम्मि। 7 B पिया। 8C पाखुडुप, 9 BC चलण10 BC अहिययरो। 11B मवि । 12 B°समं। 13 C तय! 14 BC वालं। 15 या 16 C तय "17 BD जाणिय; C जाणाही। 18 BD मिमि; Cइमिणा! 19 B &। 200 महं। 21 B सुग्वयाइ 1 2200 23,0 सा124 B बनयरे। 25 B कि चि; कम्म। 26 B कम्म! 27 B इय वीरो। 28 B मुणिवरे । *This stanzs is not found in A. and D. 29 B बंतेणं। 30 B वेगेण । 32 B1 33 B मे; C मह 1 34 B दिययमित 35A41 36 Bfचंततो.37A नेसासा1 38 A 81 B दवणं । होह। 89 अहपई। 40 B वीर! सुमुहुत्तं। 41 B नुह। 2 A जायइ । 48 B कह। ८८ ४, १८-१२३ 1-07. नाणपंचमीकहाओ-४. धीरफहा जो पुण करेन को वि हु कोहाइवसेण दोहकालं च । तस्स कई भण मोक्खो दुक्खाओ एत्य संसारे ॥९८ लम्हा मुणिवर! मज्जं सरणं तुम्हाण संतिओ धम्मो । होही तस्स चलेणं. संगो मह हिययइटाए । ९९ दीसइ जस्स पहावो', पञ्चक्लेणेव एत्य कजम्मि।सुङ तहिं अणुराओ होइ परोक्खे वि लोयाणं ॥ १०० सम्मण समाणा गहिया भावेण पंचमी तेणे । नियमविहणो मणुओ पसुतुल्लो होइ घरणियले ।। १ बहुलोयबोहणत्यं करिय विमाणे वलेणं विजाए । आरुहियं वीरसहिओ रायगिहं मुणिवरो पत्तो ॥ २ आयासठियं दहुँ रम्मविमाणं जणो जणं मणइ । किं एवं अच्छरियं अदिहपुर इह पत्तं १॥ ३ उनोयतं नयरं अवयरिय वीरगेहमज्झम्मि । पेच्छताण जणाणं इति विमाणं मणभिरामं ॥... । रायपैमुद्दो, य लोओ सो विहु तत्य मागओ गेहे । दहूण मुणिवरिंदं वैदित्ता महियले विसइ ॥ ५ मुपिणा कहिए धम्मे पडिबुद्धे तस्य लोयसंघाए । 'सचजणांणं मज्झे जिणमग्गपहावी जाया ।। ६ अह मुणिवरो वि तत्तो उप्पइउ जत्थ सुवया तत्थ । संपत्तो सहस थिय पहुलोयवियोहणहाए ॥ ७ दखूण मुणिवरिंदै गयणाओ तत्थ आगयं सहसा । अह वैदिऊण पच्छा उपविठ्ठा महियले सवे ।। पुच्छताणं ताणं कहिए सम्मि मुणिवरिदेणं । अहे चिंतियं मणेणं सुष्वयनामाएँ एत्यं तु ।। ९ जइ एस मुणिवरिंदो कहेज तस्सेह संतियं वत्त । तो तं करे नूणं जं एसो अक्खए धम्म ॥ ११० मुणिमा वि तो कहियं वन्नेउं पंचमीऍ माहप्पं । सर्व पि वीरचरियं तीसे नाऊण चित्तगयं ॥ ११ तुट्टाए सुबयाएँ संस्थियलोएण तह य सवेणं । गहिओ जिणवरधम्मो पंचमिवयसंजुओ विमलो ॥ १२ उप्पइय मुणिवरिंदो विहरइ वसुहं जणं वियोहितो"। सत्थो वि कमेण गओरायगिहे निययनयरम्मि ।। १३ दविणाओ अहिययरं संग" वीरेण ते उ मदति । अहवा वलहसंगो समाण वि उत्तमो होइ ॥ १४ पियविरहेज दुक्खं तस्स य मिलणेण जं. हवई सोक्स। तंजइ जाणइ सो चिय अहवा जो चेव सधष्णू ।। सुह पमोरे जाओ नायरलोयाण ताण मिठणेणं"। अहवा ईसरमिलणे भण कस्स न आयरो होइ?॥ १६ हरिऊण धणं सधं नयराओ नीणिओ धणो सिग्य । अन्नो वि मित्तदोही दुक्खं पावेइ नियमेणं ॥ १७ सुचय-वीराण तहिं मुंजताणं च विसयसोक्खाई । चाओ पुन्नवसेणे पुत्तो दौमोयरो नाम । .१८ परिणीए तम्मि सुए संजाए घरमरस जोग्गम्मि । वीरो सुवयसहिओ धम्मे चिये आयरं कुणइ ॥ १९ देवाण कुमइ पूर्व दाणं सवाण देइ जहजोगर्ग । विसयसुहाओं नियत्तो घरे वि परिसंठिओ निचं ॥१२० जई चित्तं न विसुद्धं ता जाण तपोवणं पिघरसरिसं । सुद्धम्मि तम्मि नियमा गेहं पितवोवणं होई ॥ २१ जह जह आगमततं.मावइ पइदियहमुत्तमं वीरो। तह तह निम्मलचित्तो देहम्मि विणिपिहो जाओ।। २२ त" वलहं पि वीरो जणसरिसं सुवयं मणे मुणइ । अहवा गयरागाणं एरिसओ चेव सन्मावो ॥ १२३ 1 B जरस 2 Bघसेणं । '3 B पभायो। 4 B तेणं! 5 B लिमम। GB नियमेण धरिया मणो 17 A खणेण ! 8 A आरंहइ ! 90 भइट। 10A राया11Cस्थ । 120(9) धम्म । 13 B°पमावणा | 14 B सप्पलो। 15 B सम्वं पि। 16 C अहि। 17 B'करेल । 18 A वस्या D धीरस्सं '19 C रेमि | 20 A कम्म! 21.C दियोहंतो 1 22 A संगो। 23 Bहोई 1 24 Bी' 25 B मिलीम 1-26 BC दामोदरो। B .. 28 0 सरिसो।। 29B'भइ । 30 Asi 31 Bहोह। 32 BC सह । नाणसं०५ १ . सिरीमईसरसूरिविरहयायो [५,४४-७० कमलजुयं गयखंधे पविसंतं सह पलेण कपसोहं । कमलाजुत्तं व हरि पेन्छ। रइवलह लोओ ॥ ४४ पाला तरुणा विद्वां पुरिसा अई इथिओ य नयरस्स ! निव-कमलदसणत्यं घडंति उचुचठाणेसु ॥ ४५ पुरिसा थुणंति रायं इत्थीओ पयडमेवं कमलं च । मना कंतफलेणं अणन्नसरिसेण परितुहा ॥ अन्ना सही र्य जंपइ वस्था-हरणेहि पहिणि ! चंगतं । जइ मज्झ ताइँ होना ता एसा पायधूलि ति॥४७ एवं पमणइ अन्ना को किर लोयाण एत्य कोडो' ति। नियमत्तारसणाहा इयरा वि हु सोहए महिला॥४८ ला विनस्थि हियए एयाएं एगासणंगयाएँ । जइ किर खजइ मसं ता पज्झइ कि गले हई। ॥ ४९ एक्का सहीण पुरओ जंपइ वयणे सुपेसलं पयर्ड । सर्व पि हुधम्मफलं जं दीसइ उत्तमं किं पि॥ ५० ता जइ इच्छह एवं कुणह पयत्तेण धम्मकलाई । कोडे हटप्पलियां न हु पज्झइ पोहले कोई" ।। ५१ इय पहुभेयालावे: जाए लोयाण तथं नयरम्मि । पविसंद* कमलासहिओ राया रजं च पालेइ ॥५२ रइवसह-कमलाणं जसोक्खं तत्थ विसयनिरयाणं । तं जइ मुणंति ते चिय किं पहुंणा एत्य मणिएण?॥५३ विसयसुहे पसुईदुहं पढमसवत्तीण जाई दुक्खाई । ताइँ न जति कहेउं हियएण परं धरिधति ॥ ५४ गिरिनयरे रायसुओ नामेणं कित्तिवद्धणो तइया । अहियं इत्यीलोलो कमलाए सुणिय गुणनियरं ॥ ५५ जोगंधरनियमित्तं" लचं मोत्तूण मणइ एगते । जइ कमलाएँ न संगो ता महे मरणं फुट" जाणे ॥ ५६ जोगंधरेण भणियं दुयिहा मितेह होंति जुबईओ । काओ पइयाओ अन्नाओ सहजणियाओ ॥ ५७ जइ सा पइवयकलिया ता निष्फलमेव तीऍ आणयणं । पइवइयाओं" जेणे" जीयं पि पयंति नहु सीठ॥५८ अह कितिवद्धणेणं भणियं जोगंधरस्स वयणं तु ।'आणयणं तवं उचियं सेसं मह धेय आयतं ॥ ५९ अन्नदियहम्मि कमला सुचा रयणीऍ मज्झसमयम्मि । जोगंधरेण नाउं आणीया झवि गिरिनयरे ॥६० भूमीहरम्मि छन्ने सयणीए ठाबिऊण तं" कमलं । जोगंधरो ससंको तओ पएसाओं निक्खंतो ॥ ६१ जेण सईओ मुणिणो जोगिणि-देवा य सुटु रोसवियों। वार्हि,अहव उमायं (अहवुम्माय) मरणं या इत्ति कुव्वंति ।। सपणीयवस्थकलियं मंगलआहरणधारिणि" तह य। सो कित्तिवद्धणनिवो कमलं दहण चिंतेइ ॥ ६३ एवंविहा वि एसा चित्तं कामीण हरइ वरमहिला । भूसियदेहा नूणं तियसाण वि उम्भाय ।। ६४ जइ एवं चिय एसा भुंजिजइ नस्थि कामनिस्संदो"। उमयाणुरायकलिओ कामो किर पत्रिओ सत्ये" ॥६५ केली हासुम्मीसो पंचपयारेहिँ संजुओ रम्मो।सो खल कामो मणिओ अन्नो पुण रासहो कामो" ॥६६ तम्हा घोहिय एवं" चित्त रंजेमि महुरवयणेहिं । जेण महं संजायइ इमीऍ सह उत्तमो कामो ॥ ६७ इय चिंतिऊण जंपइ कमले ! उठेह नियह मह वयणं । सुझाह" देवेहि दिन्नो भत्चारबुद्धीए ।। ६८ अह कमला उठेउं दणं किचिवद्धणं सहसा । चिंतइ सज्झसमरिया किं एवं मज्झ संजाय ? ॥ ६९ अन्नं गेहं सयणं अन्नो चिय एस दीसए पुरिसो। कई मज्ज्ञ अउन्नाए कम्मवियागो इमो जाओ? ॥७० 1B रहवछहो। 2 कुटा । 3 Ca] C(क) उपाय°15.4 पयामेC पयस्तो। 6 B ऐं। 7 B फोद, कोडिं। 8 A. एया। 9 B शाला | 10 B अयणं । 11 A कोद्वैग: BC कोडेग। 12 BC | 13 AC कोई। 14 A भेयपयारे, भेयपलाये। 15 B कोडहसम्मि। 16C * The following is thus found in C:- कमलाराया, नियोहे मुटु रम्मम्मि ॥ f Tbo following is thus found in B:नीसेससुहजण ॥ 17 A सस्य । 18 A°मुह । 19 A पसह B पस् (स)। 20 B सोहगे । 21 AC °मितो. 22 B it is not found in this Ms. 23 B नित्तुळं । 24 B मश। 25-26 B अया पतिव्वयाओ। 27 B सं। 28 B सदिया। 29C मा। 30 A धारणिं । 31 B देह । 32. C नीसंदो। 33 A सस्थो। 34 A कम्मो।D This st. is not found in this.Ms. 35A मेयं । 36 A सुम्मोहं। 37 B'हिपया। 38 A मह । L एरथ । - - ३७. ५,७१-९६]: नागपंचमीकहाओं-५. कमलाकहा निवतणएणं मणिय में जाणसु कित्तिवद्धणं सुयj !! गिरिनयरसामिसालं तुह गत्तारं अणन्नरयं ॥ ७२ पडिऊणे पाएK एवं पि हु मणइ पेसलं वयणं । मह जीवस्स परस्स य त चेव ये सामिणी नूणं ॥ ७२ पमणइ कमला पि तयं हा पाव! अकित्तिवद्धणो तं सि । इञ्छसि भुजेउं रइवलहमारियं कुलयं ।। ७३ जइ अचिरेण न पेससि परिणी रइवलंहस्सं ते पार्व! । ता तस्स खग्गरयणं निवडेही तुहं गले नियमा॥ ७४ ताडेऊण: बहुहा निहुँरवयंणेहि सो तय मणइ । तुज्झाई अइपावे ! अज सइचं पणासेमि ।। ७५ संजमिय हत्य-पाएं गलसंकलसंजुये,च कांऊणं । नरयायाराएँ लहुं घल्लेमि पईमुंगोतीए ॥ ७६ रइवल्लहों वि दहुँ सयंणीय सुन्नयं" इमं मणइ'! सेनापाहरियाणं कत्य गया कहह मह मजा? ॥७७ मणियं, च तेहिं सामिय! रति जगतयाण अम्हाणं । एयचारेणं देवी न, निग्गया, ताव नियमेणं ॥ ७८ सवं पिचा(पा)हिऊणं पभणइ रइवल्लहोजणसमक्खं । विजावलेण केण वि"हरिया नियमा महं मनी ॥७९ *पुरिसाहमं वियाणसु निजइ दूरे-वि जस्स किर मना । उच्छंगठिया वि पुणो निजइ जस्सेह किं मणिमो ? ॥८॥ जो मह कहेज वत्तं भजाए को वि" कह वि- ठाणम्मि र पि तस्स देमो दविणं च जहिच्छियं च ।।.८१ सोगावनस्स तहिं पंचममासम्मि तस्स रायस्स । पत्तो केवलनाणी वणसंडे तस्स नयरस्स ।। सोऊण तओ राया पट्टगलोएण संजुओ सिन्ध । थोऊण तं सुसाहु उवविठ्ठो मत्तिसंजुत्तो॥ ८३ कहिए धम्मसरूवे मुणिवरवसहेण सबलोयाणं । नाऊण कहतरिय पुच्छइ रइवलंहो एयं ।। किं जीवइ अहव मुया मह' कंता अणह सामि ! गुणकलियां ? । कहियं च जहावतं मुणिणा वि हु तस्स तं सधं ॥ कम्मसं कस्स भयवं! तीऍ विवागो ये दारुणो एस? किं गोत्तीए मरणं बंधाओ होज मोक्खो वा ॥ ८६ अह जंपइ मुणिवसही विंझर्यनयरम्मि हुआओं राया। तस्स य घरिणी धन्ना आसी सा तुज्झ भन्म ति।।८७ कोहाविद्वमणाए नियचेड़ी बंधिऊण पक्खिची । भूमीहरम्मि तइया तयाएँ अणुकंपरहियाए ॥ ८८ परियणपसाइयाएं मुक्का सा ताएँ येवदिवसेहि । तबंधणपचइयं पद्धं कम च देवीए तस्स फलं भुंजेउं कडुये बहुयासु चेव जोणीसु । तुह मना संजाया अंतिलं बंधणं चेयं ॥ ९० अन्नमवे घद्धाए महई काऊण पंचमी भणियं जिम्मतरे" वि मज्झं बंधणमोक्खो लहुं होजा ॥ ९१ होही तीए मोक्खो तीऍ पमावण मासमेत्तेणें । तुमए वि समं मिलणं नरवइ ! मा संसयं कुणसु ॥ ९२ नरवइपमुहाण तहिं जाओ.यहुयाण सुष्टु पडिवोहो । सो वि मुणी नीसंगो विहरइ अन्नेसु देसेसु ॥ ९३ गिरिनयरे वि हु पत्तो अइसयनाणी महापलो नाम । तस्स पहावेण लहुं कमलाए वंधणं तुट्टै ९४ अह कित्तिवद्धणो विहु वंदित्ता मुणिवरं सुणइ धर्म । बहुयाण घोहणत्वं भणइ मुणी कमलवित्तंतः ॥९५ सिरिपंचमिमाहपं पेच्छह एत्व लोयपचक्खं । कमलाएँ निगडैमंगो पुवावस्थाएँ" देहस्स ।। -1A सुवर्ण। 20 एवं ।' 8-4 चेविहं। 5 B (कोमलं ।' 6 B °वाहव्व । - 7 B पार्व। 8 B तो गदिऊण! Bा पाये !! 10 B गरगा11 Bघटेसि; C पल्लेमि; D पतिपद । 19 BCईसु। 18 B मुखें। 14 B सयणीययं। 15 B1 16 C D कता ! * The following first half is found in B:--सो खलु पुरिसाहम्मो निजइ हरिङग जस्स किर मना। 17 A को । 18 A फहिं चि। 19 B पउरं । 20-B पहुणा। 21 B तत्थ । '22 C योऊणं । '23 C साहुं । 24 A 25 A31 26 A. विम; B विभय । 27 B C दुनओ। 23 AB परिसित्ता । 29 C वाए। 30 B"दियहेहिं । "31A बहुयं । 32 B भाइलं। - 38 C चेय। 34 BC महई। 35B पंचमी | 360 मई। 37-38 Cजम्मंदरम्मि। 39 A 'मिचेणं । 40 A बहुभाण | 41 B भइसइ। 42 ADपमायण। 43 B"यु 1:44B सरयेय | 45 C निपल 1 46 ACश्यारी. 'काउस।

१ सिरीमहेसरसूरीविरइयाओ .. [५, ९७-१२१ सोऊण इमं वयणं विमलमणो कितिवद्धणो भीओ निंदइ निरु अपाणं उजा-दयपरिगओ अहियं ॥ ९७ कामासत्तेण भए आढतं उभयलोयदुक्खयरं । कगलाएँ निभ्छएणं तं न कयं पुनजोएणं ॥ यह उहिऊण तत्तो कमलं गोतीराओ नीगे। सामेइ चरणपडिओ' अइनिरु महुरेदि घयणेहि ॥ ९९ अट्टयो पावो अहयं लोयम्मि निदिओ घहो । तुज्य अपावाएँ कयं बसणं यइदारगं जेण ॥ १०० ते चेव मज्झ घंधू धम्मायरियो य एत्य नियमेण । यदृन्तो य अकने जेणाहं यारिओ तइया ॥ १ अकरितो वि हु लन्छि वयणं गइनिहुरं पि पोतो । पायाओं नियत्ततो तचेणं पंपको मणिओ ॥ २ यहिणि! पसाएण तुम रोसं रइवलइस्स अवणेो । पयामि तुज्ज नयरे यहमेव तुमाएँ परिकलिओ॥ ३ मरिऊण" वहणाई रयणाईणं महग्यमोल्लाग । कमलाएँ समं चलिओ गिरिनयरनराहियों" सदसा ॥ ४ रइवलदो विरुट्टो नासत्यं कितिवद्धमनियस्सा सामंतचक्ककलिओ चलिमो “सहसति नयराओ"॥ ५ एत्यंतरम्मि पत्तो कमलाए लेहयाहओ तत्य । पडिहारेण निउचो" पविसइ रवाहइसीवे ॥ ६ पणमिथ सो विहु निवई लेहं अप्पेइ कमललिहियं च । राया वि सपं गिम्हिप तं पायइ मुटुपरितुहो। ७ सिरिकमलाए दियए पणमिय रइवलहं महारायं"। रयणायरमज्झाओ कमला विसतियं कुणः ।। अक्खयसीलसरी तुम्ह पसाएण सामि ! अच्छामि। हियहिएण तुमए वेण सणाही अदं सामि"!! ९ भाया वि मञ्च सामिय, ! पागच्छइ कितिवद्धको नाम ! तुह चलणदंसपत्थं गुणगणकलिओ महासत्तो।। चितिइ राया विमणे पेच्छह कमलाएँ सीलमाहप्पं । सत्तू वि गज्ज्ञ मित्तो जाओ जेणं भकिन्छेणं घद्धावियो य राया उदिन्ना कितिवद्धणसमेया । कमला बहुजणकठिया रंगणापरतीरदेसम्मि । मुहु विभूईएँ तो गंतूर्ण कित्तिवद्धण" राया । कमलाएँ समं पेसइ नियनयरे" हरिसिओं" रम्मे"॥ ३ यणाइयं 4 सई अप्पेउं कितिवद्धको तस्स । पडिवाविय सेवं अच्छेउं कइवयदिपाई ॥ कयसम्माणो गच्छइ नियनयरे सह पलेण संतुट्टो"। रइयलहो वि मुंजइ कमलाएँ समं महामोए॥ ५ पुत्तम्मि तओ जाए जोग्गे" जणवलइम्मि गुणकलिए । दाऊण तस्स रज पूर्व काउं"निगिंदाणं ॥ ६ दाऊण दाणमउलं खामित्ता सबलोयसंघायं । चंदणसूरिसमीये सुहलग्गे महंविभूईए । गिण्इंति दोवि दिक्खं नर-नारिजणेण संजुया पच्छौं । मोत्तूण विसयतण्ई मुतिसुहाकंखिणो निचं ॥ ८ अजा य नंद णामा कमलाएँ पवित्तिणी सुहा दिना । विहरंति अणिस्साए गामा-गर-नगर-माईसु ।।.९ नाणम्मि दंसणम्मि य चरणम्मि तवम्मितहै य विरियम्मि" पइदियहं वहता फुर्णति ते आयरं परमं ॥१२० दहूण ताण परियं सोऊणं पंचमीऍ माइप्पं । पहुयाणे वि"जिणधम्मे सुइयरं आयरो जाओ" ॥१२१ 1B गुत्ती। 2Cीणेह। Bवडिओ। 4 Bहोण। 50'धारियो। GA.टी। 7Cबोलंतो। 8A नियती। मपणेम। 10C भरिऊण। 11C पचहणा। 123 मुखाई। 13 C ogrtalt 14 C it is not foand in this Als. , 15 C this word is followed by मीसरिभो। 16 C एस्प। 17 B नियतो। 18 Cणविय। 19C महाराप। 20 B सासंदिपपरसीका। 21 A D अण। 22 A D इय। * B जेण मैतो एपाऐं पड़ावो जाओ। 23 B सहिया। 1B पत्ता रयडायरसम्मि। 24 B गओ। 25 B वीणो। 20 B नय। 27B पमुइनो C पेसिओ। 28 B राया। B रयणा पाहुदाई दोए। 29 C रयणाईयं । 30Cit is not found in this ifs. 31 A D संजुत्तो। 32 Bोगे। 33 Bाऊण य। 34 B जिणाणं । 35 B काउण : 36 Bar, महा1 37 B'गण। 38 B पाया। 39 A °यर 40A नपर। 41-43 B वीरिए । il 45 B it is missing in this Ns. 46 B watt .R 21 BCइम। 22BCनाहस्स। 23Bचिय। 24 AD ब EAD निवटाई। 32BCमाहपुरता-33BDसरणं। 34B मरणं.हाम! ५, १९२-१२५, ६,१-१८] माणपंचमीकहाओ-६. गुगाणुरागकहा वचतेसु दिणेसु घाइयकम्मेसु सुदुखीणेसु । रइवलह-कमलाणं उप्पनं केवलं नाणं ॥ १२२ पडियोहिऊण यहवे काऊणं केवलीसमुग्धाय । मोत्तूर्ण इह देहं पत्तो रइवरहो सिद्धिं ॥ ३ मरुयच्छे गंतूणं पडिबोहिय पियर-माइए तत्य । कमला वि गया मोक्ख सिरिपंचमिकरणवीएण ॥ ४ वण-मोक्खसमेयं कमलाएँ कहाणयं सुणेऊण । जो करई पंचमिवयं सोवि हुँ पावेई सोक्खाई"॥ १२५ इति श्रीमहेन्चराचार्यविरचिते पञ्चमीमाहात्म्ये कमलाल्यानक पञ्चमं समाप्तम् ॥ १ 10दिणेसुय। 2B मोतुणं। 3 Bइ: Cइमं । 40°माड्यं । 51 6AL *BD पंचमिफलसंसूचकन समय महेश्वरसूरिचिरचित पंचमिफलसंसूचकं कमलास्यानकं समासम् ॥ 12Bit inser 132 8 Bit is 'not found in this Ms. 10 B पावति । 11 B सिद्धिपयमो(सो)वं । , ६. गुणाणुरागकहा पंधणमोक्सदार भणियं कमलागयं । लेसेणं" । संपइ विहवद्दार गुणाणुरायस्स चोच्छेहं ।। एत्येव मरहवासे नयरि अव(उ)ज्ज्ञ ति सुहु विक्खायां ।लोयाण वंदणिजा उत्तिमपुरिसाण ठाणे ति" ॥२ विहवण धणयतुल्लो सेट्टी नामेण संगो तत्थ । विहवमएणं मचो तिगसरिसं मन्नए अन्नं ।। ३ बहुयं पि देइ दाणं गउरवरहियं जणाणे पर्यईए । इदं पि मुणइ रंकं सो निचं माणदोसेणं ॥ ४ एवं सो भयमत्तो, दारिदनिबंधणं तु पंधेउं । कम्मं विधायकडुयं तत्येव अणाहईन्भस ।। पुलाए परिणीए मरिउं पुत्तपणेण उववन्नो । नामेण वीरचंदों गन्भे चिय वित्तनासणो || चेयणमचेयणे वा तं मायई किं पि गेहमज्झम्मि । दालिदं विहवो वा जायइ जेणेह लोयाण । केणावि पुणो मरणं वाही तह बंधणं च केणादि । तह तिव्यविडंयणयं जाएणं होई लोयान । जह जह वडइ वालो तह तह दालिदकंदलीओ वि । पसरंति दुक्खजणया पइदियहं ताण मनन । विहडंति कुठाराई" सुन्न सङ्घ पि होइ भंडारं । छार-गारजुयाई तह य निहाणाइँ जायाई ।' १० दिनं पि नेय लमंइ सवे मद्देयणं पि मरगति । सच्चाई चउपयाई मरंति नासंति पइदिवई : ११ निविडाइँ वि गेहाई पडंति मूलाओं तह य वीहीओ। उवगरणं पि हु निचं दिसोदिसं बाद १ अह अन्नया कयाई दुक्खियचित्ताण नट्ठपुन्नाणं । मग्गंताण ताणं मरण सरणं वा । इटेण विरहियाणे विहवमुक्काण वाहियाण" च । पिपुणेहि "पीडियाणं मरणं चिय होद का तु ॥ १। एगांगी संजाओ कमेण सो वीरचंदकुलउत्तो । जणपरिभूओ हिंडइ नयरीएँ मज्जा १५ जं जं करेइ कि पि वि तं तं सर्व पि निष्फलं तस्स । कम्मविवागेण पुणो दुक्ख पाईयं ॥ यंबसारण ठियाण वि पुन्नविहूपाण एत्थ लोयम्मि । कणयं पि हत्यछित्त" नियमा सुनिदानवे ।। पइदियहं तस्स परे भुत्तं पीयं च निवसियं जेण । सो वि हु विमुहो जाओ लोग वरचंदसा 7B कुणइ । 9 B it is the card in 1 - - 2 नेर 14 A. उत्तम 1 15-16 B आयंति। 17 B मयि । 18 A Dजणेण होति । 27 B C नाइ: 28 C भुपणम्मि। 22 ADRSBE लियाण ( 38 मिसुरोहि ।- 39 C सेयं ! 40-41B नयरममान 10 44 ADव। 45 Bअसायम्मि। । .

... सिरीमहेसरसूरिविरझ्याओ...... ६, १९९४ मित्तो सयणो धूया माया य पिया य भाई-माईया । सवे वि होति विगुहा दालिद्दकलंकियतणून ॥ १९ उचियं हियं सुभणियं मणिय वयणं पि' लच्छिरहियस्स ! नेहजुयं पि हु सहसा हीरइ दालिपवणेणं ॥ निरवेक्खं पि हु दहुं दालिदकलंकियं च दारम्मि । सुद वि,पियस्स सहसा दिवइमसिवओ' वयणे।। २१ उठेऊण पहाए पदम दूरेण वजए-लोओ । दालियवयणाई भोयणलामस्स संकाए ।। गोही वि सुदृ मिटा दालिद्दविडवियांण लोएहि" । वजिजेई दूरेणं सुसलिलचंडालपूर्व" ६॥ पच्छलेण जुयस्स वि गेहं दालिदियस्से वजेति" ! परमत्यबंधवा वि हु दूरेण मसाणेभूमि ध ॥ २ निस्साणं बंधूण वि मरणे दुक्खं पि नेह लोयस्स । अहवा कर्ज इट बंधू पुण नाममेत्तेणं" ॥ ३. नाण-कला-विन्नाणं विणओ सूरतणं च धीरत" । दालिदनिवासाणं सवं पि निरत्यय होइ ॥ २६ मूलं परिमतरुणो दालिदं चेव होइ नियमेणं"। निस्सो जो" सगुणो" विहुतणं व लोयाण पडिहाइ॥१९ अह सो वि वीरचंदो दालिदकरालिओ जणसएहि । निंदजतो निंदइ अप्पाणं हियर्यमज्झम्मि ।। २८ *किं मह जम्मेण इहं पुरिसत्यविवजिएण अहलेण"? अयगलयणसरिसेणं इमो तओ हिंडमाणेणं ॥ २ केण वि निययगुणेणं जो न वि उम्मेई अप्पणो वंसं । निम्मलकितिपडा किनणु जम्भेग तस्सह? ॥ ३० उवयारेण विहूणो" पुरिसो जाओ वि एत्य लोयम्मि । नियकुलविग्गोवणो रंडागमो ध नियमेण ॥ ३१० मह निंदियस्स संपइ जुलइ वसिउन एत्य देसम्मि । तम्हा विएसगमण करेमि अचिरेण किं पहुणा १॥ ३२ माणुन्नयाण धणवजियाण सहयरजणेण हसियाणं"। जुअइ विएसगमणं मणनिप्युइकारणं परमं ॥ ३३ इय चिंतिऊण तत्तो निक्खतो सो ये दुक्खसंतत्तो । होति चिय दुक्खाई जम्मणमूमि गुयंताण ॥ ३४ अणुवाहणोऽसहाओ फुच्छियवसणो असंवलो तह थे। मग्गं अयाणमाणो दुक्खत्तो बडइ अडईए ॥३५ खुह-तिस-परिस्समेहि" मरणावत्यो मणेण चिंतेइ । कह मरणं मह जायं अडवीए पुनरहियस्स १ ॥३६ थोवंतरम्मि पेच्छइ बहुविहरुक्खेहि सोहियं रम्मं । निम्मलसलिलतलायं पहुसत्तनिसेवियं सहसा ॥ ३, गंतूण तत्थ तुरिओ सलिलं अवगाहिऊण आईए। यो यो" पच्छा वीसमिओ पियद तीरत्यो॥३८ अइसंतो पढमं चिय पियई जणो"पाणियं च जो" मूदो।सो लहइ पाणहाणि वाहिं वा एत्य नियमेण॥३९ अह तोडियाइँ कमसो नाणारूवाइँ" फलविसेसाई । एगपएसम्मि ठिओ" मुंजइ सत्यो जहिच्छाए॥४० सत्यावस्यो जाओ" जा वियरइ तीररुक्खगहणेसु । ताव मुणिं सोपेच्छइ तस्तलशाणम्मि वदंत ॥४१, 1B भाय। 2 B तणुरस । 3 B C पि मणियं। 4 Bथयणं । 5-6 B पुरिसस 17 BP) 8 B कुयो । 9 A. दालिदिय 110 A भायण' । 11 B C साभस्स। 12 Cोपण। 13 B पोइ ! 14-15 A D°व व्य। .16 A. दालिदयस्स । 17 नंति। 18 AC समाण। 19 A Rस्सी 20.A D मित्तेणं। 21 पीरतं । 22 A परिहव। 23 B लोया। 24-25 B जेणगोजेग जणे। 26 A D °सएणं । 27 B लोय । * This stanza and the following one are thus found ia B:-, किं अस्थवजिएणं पुरिसेणं लोयनिंदणिमेणं । तस्येव सयणमग्झे इमोठमो हिमाणेणं ॥ २९॥ किं बहुणा भणिएणं जो न वि व मप्पणं घंसं निम्मलकित्तिपाय किं पुण जम्मेण तस्सेह। ॥३०॥ 28 C विहलेण। 29 B C बढेह । 300 पराय। 31 B विहीणो | 32,B नियमेण.। 33 B.सहिमाण, C रहियाणं ।... 34,Cहु ।- 35 B. भूमी।. 36-37 B दीणो। 38 B मस्यीए। 39,B परिष्मेहिं । 40 B यो । . 41 B योयं। 42-46 Cो पियइ(ई) पाणियं जणो। 47,Bखाओं। 48 B,ठितो। - . 1 ... 49Bावो। 50Cतो।

। ६,४२-६७] नाणपंचमीकहाओं-६ गुणाणुरागकहा दहूण तयं मुइओ उपसप्पिय वंदिऊण उवविसई । दांलिईनासणत्यं किं पि उवायं गयेसेइ ॥8- उस्सारे झाणं सो वि मुणी अन्नकवतलिच्छों । दाऊण धम्मलाम पुच्छइ वत्तं सुहनिसन्नों॥ ४३ अह मंगइ वीरचंदो भय ! मह देह किं पि उवएसं । जम्मतरे वि जेणं दालिदं नेय पेच्छामों ॥ ४८ एवं इमस्स चोहो होही इयं जाणिउण मुणिणा वि । महईऍ पंचमीए कहियं वयमुत्तमं तस्स ॥ ४५ तेंगावि तयं गहियं अवितहमेय ति भावि तत्थ । अलियं न जेण मुणिणो जंपति हनिप्पिहत्ताओ॥४६ चिंताय वीरचंदो परहियनिरया हवंति नियमेणं । समणा जेणे मज्झ वि":उवएसो सायरं दिन्नो॥४७ अह सो मुणिवरवसहो विहरइ अन्नत्य लोययोहत्यं । सो विहु तत्येव ठिओ चिंतई एवं तु हियएण"॥१८ संताण असंताण में दोसाणं पयडणम्मि पाएणं । वसणं लोयाण दृढं अणुदियह पावचिंत्ताणं ॥४९ तम्हा जणवयरहिए रन्ने चिय अच्छिउं मह उचियं । जत्थ न वयणं कडुयं फलमाइजहिच्छिय असणं । ५० पत्याइँ वर्कलाई विस्थिन्नसिलायलाई सयणीयं । असणं जत्य फलाई त रन्नं कहं न रंमणीयं ? ॥ ५१ अन्नदियहम्मि पेच्छइ जिणायणं" सो य रनमज्झम्मि। तुंग थिर विसालं सुपुरिसचित्तं च अइरम्म ॥५२ भाइजिणिदं दर्दु तस्स य मज्झम्मि सुहरमणीयं ।त पेच्छिऊण तुट्ठों" उवविसिय महीयले रम्मे ॥५३ चिंतइ मणेण एवं नूर्ण एयरस पूयकरणेण । नासई असुह? कम्म मह निर्वई जेणे चित्तस्स ॥५४ अणुदियह पूएउं दाऊण फलाई बहुपयाराई । पणमिय जंपइ एवं पइदियह मचिसंजुत्तो ॥५५ जई वि न जाणामि अहं तुम्ह गुणे वन्नि जडसंहावो । RS. IF तह विहु नमामि सामिय! तुह चलणे सद्धहियएणं ॥... अन्नायगुणं पि जहा रयणं लोयाण विहवसाहणय तह मय ! मज्छ तुर्म हवेन दालिदनासयरो" ॥५७ निम्मि वए पच्छा खविए तह अंतराइए कम्मे । मरिऊण पोयणपुरे उववन्नो पुन्नजोएणं ॥ त्तो गुंणाणुराओ नरवइभरहस्स लच्छिघरिणीएँ । नयण-मणाणंदयरो पइदियहं विववडणओ" ॥ ५९ इतेण गुणा गहियों मय-मार्यविवजिएण अणुदियह"। जह सञ्चवियं लोए नियनाम पुरिससीहेण ॥६० नई सो भुंजइ मोए दाणं पि हु देइ अगणियं यहुसोजह सधो सिरि हायई इन्मो मज्झो यहीणो य॥६१ दितस्स वि पेइदियह अहिहयर तस्स वड्डए विहवो । अहवा पुन्नखएण" सो तुट्टइ नेय दाणेणं ।। ६२ जे भुत्त-दिन्नसेसे न पि हु ते न दुक्खसंजणयं । तेहि " विहणं नटं दुक्खं पुण दारुणं कुणई॥६३ इस नाऊण सरूव" मुंजह तह देह विमलचित्तेणं केण समं इह विबो परलोयं परियो भणह॥६४ अह बन्नयाँ कयाई पडिहारो कहइ मरहनरवइणो । सुलसस्स सामि! चिट्ठइ पुरिसोदारम्मि कि करिमो॥६५ मरहेण वि" सो भणिओ पेसह सहस चि अवसरो एस। नूणं सो सुहकहओ चिन्हेहिं जाणिमो अहयं ॥ ६६ फैदइ दाहिणनयणं फुरइ तहा दाहिण भुयासिहर । तेणं मए विनाय एसो पियमासओ दूओ ॥ ६७ 11B वविठ्ठो ।' 2 B उसारेटं। 3 B°लाई 14 A D निस। 50 देहि । 6 B पेन्शामि। 70 इ28 B भावियु । 9-11 AD मजा विजेग 1. 12 B हियएण। 13 B मसंताण असं. sui 1 14 C it'is not found in this Ms. 15 A Afsala 16 Braga 17 B जिणभवणं-18 Bri 19 B सो1:20 C अहिवंदिऊण। 21C हहो। 22 B उवविहो। 28 B व | 24B पयपुरंभी। 25 B नासेइ ! 26 B असुह' । 27 (2) होइ महं। 28 C () निम्बुई। isc (9) जेणे; D जणणेण |20 Crit is not found in this Ms. 31B एवं | 320 नासणओ। 33 'A: वरणीए1:34 B विद्धणो 35A'मह; B मह। 36 B नाणमा 37B पादिया। 38 C हाई। 39 CM | '40A D अणुदियहं । 41 Cसएंण वि। 42-43 Care | 4& B तेहि 1 45 C सरूयं । 46-47 AD मरहेणं । 48 B एसो। 49 Bघ भुपयई। 50 AC मणे .५६ प नागपं.

४४ सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [६,१२२-१२४७,१-१९ दिवखंगहिऊण जणो जो न वि सोसंइ कसाय-देहाई। भिक्खालाभनिमिचं पवजा जीविया तस्स ॥१२२ खविऊण पार्यकम्म केवलनाणं च पाविउँ' कमसो । पत्तो गुणाणुराओ सिद्धिं : सिरिपंचमिवएणं ॥ २३ इय अक्खाणयमेयं गुणाणुरायस्स अक्खियं तुम्ह । सोऊण कुणह धम्म पनचं वीयरागेहि ॥ १२४ इति श्रीमहेश्वराचार्यविरचिते पश्चमीमाहात्म्ये गुणानुरागाल्यानक पष्टं समाप्तम् ॥ * ७. विमलकहा विहवगयं इह भणियं गुणाणुरायस्स छट्टमक्खाणं । पाणीण तहामावं संपइ विमलस कोच्यामि ॥१ दियवरसहस्सकलियं जम्मणभूमि च वइरसामिस्स । तुंपवणं वरनयर अस्थि इहं मरहमज्झम्मि ॥२ तत्य दिओ पउमाभों वेयत्यवियाणओ महासत्तो। दिलंतं. पि हु दाणं न हु लेइ कयाई केसि पि" ॥ ३ अडवीओ" गहिऊणं उछाईयं च असणकनेणं"। धन्नाए परिणीए आणे अप्पए निचं ॥ भणइ य ते मह परिणी जइ काहिसि मझें चैवं अणुकूलं । इयरह नूणं सत्तू दोसु वि लोएसु दुहजणया॥.५ टुकलत्तं दालिद्द वाही तह कन्नयाण बाहुलं" । पञ्चक्खं नरयमिण सत्युवइट च वि परोक्ख ॥६ तम्हा करेज भामिणि" ! सुहु पयत्त" तु असणसुद्धीए । जेण वि सुद्धं जायइ नाणादीयं महं सुयः ।।७ आहारीसुद्धीएं होति असुद्धाइँ नाण-चरणाई । तेसिमंसुद्धत्तणओ निधाणं" दूरओ नहें । सुपहुं पि तवं चिन्नं दुट्टाहारस्स निष्फलं चै । पउरं पि जहा दुद्धं कंजियलेसेण लोयम्मि । वंदिई पइदियहं लोएणं सो" मैं सधठाणेसु । अहव अलितो नूणं मा कस्स न वल्लहो होइ १ ॥१०, सगुणो विहु अंइबहुअं" लिंतो नियमेण होइ लहुययरो । विण्ह इव भूगहणे एवं खलु जाणेए सद्यो ॥११ जइ इच्छह निवाणं" तो नाऊणं गुरूवएसाओ ! धम्मुवगरणं मोक्तुं सेसं.रेण बजेह ।। १२ धम्मुवगरणविहूणो" मोक्खो नत्येत्य हंत नियमेणं । जेण उवाएण विणा उवैयसिद्धी जणे दुलंहा ।।१३ धम्मुवगरणजुओ वि हु मुच्छाभावे परिग्गहो नेओ । काओ विसरागाणं तत्तेणं परिग्गहों चेव ॥ १४ अहं अन्नया कयाई धन्ना दङ्ण नियपई किसियं । चिंतइ हियएण इमं कह एसो होहिई बलवं ॥१५ होहि सिणेहेण वलं बलवंताणं च सपकनाई। उच्छीहारो य इमो कहँ होही नेहसंबंधो ? ॥१६ रूप य गयो लीसे परिवसई वर्षसिया परसोती लीए पुरओ कहियं लाए सवं सि हिमपाधं ॥ १७ गूढाई वि कजाईजाव न कहियाइँ पियवयंसीणं । ताव न लहंति सोक्खं महिला जाईऍ पचयओ ॥१८ गोवीए सा भणिया मणह पई" एरिसं तुमं वयणं । पंचमंगबुधरी (रि)" गोरसयं लेह ते नाह!॥१९ 4, - - 1 B°लाह° 12 BCAओ । 3 B पावियं । 4 B पहुसो। 5-6 B सिद्धिमुहे...*BDपंचमिफटन संसूचकं गुणाणुरायाख्यान षष्ठं समाप्तम्। 0 इति महेश्वररिधिरचितं गुणाणुरायाण्यानक 'पई समाप्तम् ॥ 7 B°वासम्मि।' 8 B पउमाहो। 9 B कयावि। 10 B| 11 B भटवाए। '12. 'कोण। 18B पइदियई। 14 B निध। 15 B मेव । 10 B दोहगं। 17-19 B दारिदयं च पडकला। 20 B. फलं | 21 B पखं । 22 BC सामिमि! 23-24 B परोण | 25 BC आहार | 26 BC "विमुद्रीए । TBC म सुद्धाई। 28 C °वरियाई। 29 B तेण! 30 B [5]विसुद्धतणभो। 31 B ग्वाण । .32 Bहोइ। 33 CG दिजद। 34-36 BC सम्वमेव। 37 BC पहुयं ।। 88 Aधू B1, B नेवाग 1 40 B ता! 41 B विहीणो। 42 A D उवाय Bउवोय 143BCहोई। : BC TV,45,C सह । 46 B मूदाई 1 47 B पई। 48 B पंचय, पंचम। 49 AD • 7TERY 1.

७, २०-१८] नाणपंचमीकहाओ-७. विमलकहा गेण्इह दुद्धाईयं नेऊणं गुत्तयं च मीसेउं । तस्स य देज़ जहिच्छं तेणं सो होहिई यलवं ॥ '...२० अह ताएँ तहाँ मणिओ सो मत्ता सुद्दविणयपउणीए । जह पडिवच्चं तेणं तीऍ तयं निप्पिहेणावि॥२१ १ २२ पंडिचं दक्खत्तं सूरतं तह य निष्पिहत्तं च । इत्यीवसपडियाणं सचं चिर्य निष्फलं होइ ।। २३ एवं सा पइदियहं गोवीएँ घराउ दुद्धमाणेउं । मीसेउं भइगुत्तं पइणो दुद्धाइयं देइ ॥ पउमाहेण विनाउं कालेणं तीएँ तारिसं चरियं । अइरुद्रेण सहसा करछेओ तीऍ निम्मविओ ।। २४ आजम्मायो" पाव ! सुदनं खाविओ तए दुट्टे मह सुद्धी जेणे जणे जायई आहीरिया भणिया ॥२५ अवगयकोहो चितइ रइयं अइदारुणं मए कम । लोयाणं अववाओ कह सहियचो पहायम्मि १ ॥२६ मह उक्यारनिमित्तं एयाएँ :पवंचियं इमं सर्छ । मइ पुण एवं रइयं छंदसएण" कहं पेच्छ । २७ अहिमाणगहविमूढो मन्नतो अन्नलोयमविवेयं । मुक्खाण सहस्साण वि छंदसलोओ महामुक्खो" ॥२८ उवयारपराए वि हु बट्टतेणं-च अणुवयारम्मि । सुघरी-मक्कडयाणं सञ्चविओ वइयरो एसें ॥ कोहायत्तो जीवो कज अवियारिऊण तं कुणइ । दोसु वि जम्मेसु दुहं अइरोई" पावए जेणं ॥ ३० अइसचियं च पुन्नं मित्तं फलं च जं च इहै लोए ! कोहग्गिसन्निवाए सई छारत्तणमुवेइ.॥ किंचिंतिएण बहुणा एवं गहिऊण जामि अन्नत्थ । पालेमि तहा. काउं जह. चिंतइ मंगुलं नेसा ॥ ३२ पडिऊणं चलणेसु भणइ पिए! मह तुम पसेजाएँ । अबप्पमिई भयवइ देवि पिव पेच्छिमो अहयः ॥३३ - गहिऊण तयं सिग्धं पउमाहो. नीसरि(रा)य नयराओ । वचंतो रयणीए वग्घेणं मारियो इत्ति ॥ ३४ धन्ना भएण नहा विलवंती पाविऊण उजेणी पेच्छइ उन्नाणठियं अइसयनाणि" मुणि सुमणं ॥३५ कहिऊण तीऍ धम्म मुणिवरसीहेण अक्खियं एयं । अजेव तुझ मधू कुणसु मणे जिणवरं देवं ॥ ३६ झायंती नवकारं खामिता सक्षमेव जियलोयं ! मरिऊणं सा धन्ना उववन्ना असुरकुमरेसु ॥ .:. ::३७ पउमाहो मरिऊणं सिरिनयरे करयलेदि परिहीणो । उववन्नो तुच्छकुले नामणं टुटओ दुहिओ ॥३८ बह वडिओ कमेणं सोलसरिसोय तस्य संजाओ । अइहीलिओ जणेणं चिंतइ हियएण निधिन्नो ॥ ३९ अन्नमवे किं पि भए रइयं नियमेण दारुणं कम्म । मणुयत्तणे वि जेणं नरयायारं दुहं पचं ॥४. एत्यंतरम्मि पत्तं लक्खणरिं गुणायर तत्य । वैदइ लोएण सम टुंटो" गंतूण मावणं ॥ ४१. कहिए बहुविहधम्मे-अक्साए पंचमीए माहप्पे । गहिया जहाविहाणं टुंटेण: पंचमी तइयाँ ॥ ४२ पुनमि वए चिंतइ जइ सर्च पंचमीऍ माहपं । तो.अन्नम्मि-जम्मे सोहणपाणी अहं होआ॥ ४३ वाणारसिनयरीए तिहुयणसेहिस्स संतपरिणीए । विमलो नामेण सुओ टुंटो मरिऊण उववन्नो ॥ ४४ आवायत्ता सहो इत्थी, पुरिसो य तीऍ नयरीए । विमलकरहिं छित्तो मन्नइ अमएणे छित्तो हं॥ ३५ दऍण वि:करजुयलं तस्स य ककेलिपलवायारं । पोढमहिलाण कामो हियएसु चउग्गुणो होइ ॥ ४६ तत्य य सल्लो रायो सलो इव सेसरायचकरस । विनाण-नाणकलिओ रूवेणं कामदेवो 110 सोऊणे जणपवाय विमलं हकारिऊण नियंभवणे। द९ करयलजुपलं सुकंयस्य मुणइ अप्पाणं ।।:४८ -1B गोच2A BD पंच°3 B तेणे ! 4 BC वीए। 5 BC वह । 6 पिहु17 BC कालेण वि। .8 'AD लाएँ । '.9 B स्टेणं अह! 10 10 B भाजम्मादो। 110 दुदं। 18 AD जाह; Cलाई। 14 Bामीरिया। 15 C°मएणं। 16 B सुक्खाग। 17Bभोक्खो, 18 B एसो। 19 AD अहरुई। 20 Cit is not to be found in this-ME AC 22 BD पसिनासु 123 A अहियं । 24 B नीसरेइ, C नीसरी 125 B उजोणि । 26 AOD नाणी । मुणी। 28 B मण; C. मगई। 290 लोग 130 B पउमाभो। 31 B करवलेहि । 32 B उप्पहो। :33 B संजातो। 34 A हिरवेण! :35 B दष्टुं 36 B टुंटेण दि.37 A सतयां ।। 38B महम्मि य..39 A D तिहुणण 140C करेहि य। 14B सोडणं 45 Bअगा। 46B समय। 41'C अमिएण। 42-48. B कामदेवस्स। , . 12 BCय।

सिरीमहेसरसूरिविरहयाओ [७४९६७४ उन्भेऊणं हत्यं पभणइ सलो मणेण परितुडो । सधाण वि लोयाणं पुरओ अइगहिरसद्देणं ॥ ४९ तुच्छे.वि हु मणुयत्ते जीविजइ एत्तिएण कजेणं । एवंविहेहि समयं संजोगो जायए जेणं ।। तेणे चिय सह राया अच्छतो चित्तनिब्बुई लहइ । देइ पसाएण तहा वत्या-हरणाइयं तस्स ॥ ५१ नियंगेहासन्ने चिय तस्स गिहं कारियं नरिंदेण । दिन्नाइँ लिहावेउं हयगय-गामाणं वंदाई.॥ ५२ नियमहिलाओ तेणं भणियाओ एस तुम्हें दियरों ति। कीलह अणेण समयं मह संक' मा करेजोंसें ॥५३ भह गन्भेसरिनामी नरवइणो अग्गमहिसिया तत्थं । विमलकरप्फासेणं कामासत्ता निव भणइ ॥५४ सामिय ! मज्झ सरीरे रोयं अइदारुणं समुप्पन्नं । पुरिसाणं न कहिजइ.इत्यीणं व तं गम्म ।। ५५ एगंतठियाएं मए महिलाहिं संजुयाएँ" छम्मासं । तन्नासत्यं किरिया कायद्या अन्नहीं मरणं ॥ ०५६ तत्य ठियाएँ सययं चझ्या दंसणं पि पुरिसाणं । तेण तुमं मह गेहं सामिय! दूरेण वजेनी ॥५७ इय वंचिऊण निवई जंतं दारम्मि करिय अइगाढं । विमलं चिय चिंतती सुट्ठयर कामतविअंगी ॥५८ राईएँ सुरंगाए आणे नियघरम्मि तं विमलं । भणइ महं तं नाही भुंजसु मं किं पहुएणं ? ॥ ५९ विमलो वि" पायवडियो मणइ तयं मा इमं पर्यपेसु घिरिणी सामिस्स तुमं माया इव वंदणिआसि ॥६० सधा वि हु परइत्थी दया माय-बहिणिसरिसेहँ । किं पुण सामि-गुरूण मित्ताईणं च जा भणिया १॥ ६१ सलो अणंगतुलो पाणेहिँ वि वलहा तुमं तस्स । अहयं च तुम्ह मियो कह सामिणि ! जुजए एवं १॥ ६२ सामि मित्तं च गुरुं भूणं किविणं च तह य वीससियं । जो दुहइ पावकलिओ सो पावई नारयं दुक्खं ।।६३ मत्तारवंचयाणं महिलाण वि एत्थ अयसमाईणि । परलोयम्मि य दुक्खं बहुभेयं होइ नियमेणं ।। ६४ एवं पि मा मुणिअसु गुत्तमकजं न नआए लोए । पंचऽस्थि लोगैपाला सधं पि हु जेणं पेच्छंति ॥ ६५ छक्कन्नं पि हु कजं जायइ लोयम्मैि पयडय" नियमा।जं पुणं चोइसकेन्नं कहे अन्नायं तय" होआ ॥६६ । तम्हा उम्पहपडियं पुणरवि चित्तं करेह सहाणे । पडवह मए माएँ ! इय मणिऊणं गओ सिंघ || ६७ सावि विलक्खा चिंतइ संपइ किं एत्य होइ काय? । दोण्ह विगईण चुक्का कह छम्मासं गमिस्सामि? ॥६८ अह सौ कवडसमेया विद्यारइ नियनहेहिं नियदेहं । ठाऊण गेहँदारे पुकारई रायपुरिसाणे ।। ६९ धावंह धावह सिग्धं देवं योहेह कहह मह वत्तं । अद्धमुया उच्चरियाँ सीलेण" खंडिया अहयं ।।। सोऊण तयं वयणं राया सहस त्ति ओगओ तत्य । दडं दारियदेहं पुच्छइ केणेयमायरियं १ ॥ कसु पिए! ईतुरियं तं पुरिसं पावकंम्मयं मज्झा खरंकरवालेण अहं तस्स करे छिन्निमो जेणं ॥७२ अह रोविऊण पहुयं जंपइ सा कुणहँ सामि"! एगतं । संसिजई घरकनं न हु पुरओ सवलोयाणं ।। ७३' एगंतठियस्स तओ पमणइ य अगाउलेण सद्देण । कुलपुत्तिया वि सामिय! पइपुरओ कहइ दुक्खाई ॥७४ तुम्हं संयासाओं मए गंतूणं एगइथिकलियाए । आढत्ता सा किरिया जीए तं नासए रोग ।। ७५ जा सा मह मायसमा नियगेहे पत्थिया सकनेणं । ता राईएं सहसा विमलो विहु आंगओ एत्य ।। ७६ उर्वविहो सयणीए में इच्छइ भुजिउँघला जाव । ताव मए सो भणिओ न हु जुबई एरिस तुज्थे । ७७ 1,Bमतो। 2A "गामाणु । 3B चंद्राई। 4B महिलातो। 5 B देयंसे। 6,B सुरक्षा 7 BCीलद। 8 C संका। 2 A D फरेजाह | 10 B नामो। ii BRI. 1 C रोग ! 18 B "ठियाइ । 14 B संजुयाहिं | 15 Cयरहा। 16 Bट्टियाए । 17 Baबिमा 18 B चि | 19 | 20Cई। 21 B मा। 220 सरिसेहिं । 23 BCaणिया। 24 B परलोइयं । 25 BIH.26B. छोय। 27 B मम्मि । 28 B पायर्ड। 29 B1 30 Bई 1-31 B साए 1 32 A.D.या 1.33 B: मेर। 34 B पोसार । 35 B° पुरिसागं 1 36 A यरिया, मुग्वरिया । 371AD सीलेण 138A.. मह। 39 B छिदिमो। 40 B सामि! 141 B कुणह | ARAD साहिजतु 1 43 A D एcिepti - - - . ५.७८-१०४]: नागपंचमीकहाओ-७. चिमलकहा चेट्टो किर तुहं माया सल्लो तुहं सामिओत्ति विक्खाओ। तन्मज मुंजतो कह न तुम लजिओ पाव?॥७८ तह विन मेन्हेजा सो ताव मए कैदिउं समाढत्त । कुविएण तेण पच्छा एसाऽवस्था कया मज्ज्ञ ॥ ७९ दमेइ सुरंगमुहं अणेण मग्गेण सो गओ तुरियं । अहं पिहु सुड भीया विलवंती निग्गया नाह ! ।। ८० वसन दोसो सामिय! दोसो तुज्झेव नीइरहियस्स । नियतेउरसंडो(३) मुक्को"जेणेह सो तुमएं ।। ८१ बढण्इं वरिसाणं उरि पुत्तो वि चाहिरो चेव । अंतेउराउ नरवइ ! एसा किर रायनीइ ति ॥, ८२, अइरक्खियं पि सुसई" जो मं भोत्तूर्ण इच्छए पावो। कह ण इमाओ तेणं भुत्ताओ तुझ महिलाओ"१॥८३ महिला रक्सिजती पुरिसं हीणं पि मुणई हियएणं । किं पुण कामायारं नियगेहसमागय एवं" । ८४ एत्यंतरम्नि असुरो धनाजीवो ये सुललिओ नाम । विमलस्स देइ सुमिणं बहुयोहणहेउयं सहसा ।। ८५ दोच, वि पुवनवाई.दिहाई सधकजजुताई ।.एसो विभवो जाओ" जिणवरघम्मेण विमलेणं ॥ ८६ अनपहायम्मि तुह" होही करण्यणं च सलाओ।धम्मस्स पहावणे" पुणरवि होहिंति तुह हत्या ॥८७ राया वि मुहु कुविओ खग्ग गहिऊण विमठगहम्मिः। गंतूण इत्ति पत्तो जपतो निहुरं वयणं ॥ ६८ विमलं जोडियहत्यं सयणाओ उद्वियं" दणं । असिणा दोन्नि वि हत्ये नरनाहो तोडए सहसा ।। ८९ । जइ कह वि नत्यि लज़ा ता नहो कि मओ वि तुह पाव! | मह परिणी विनडेउं इह चेव परिहिओ जेण ॥ रपणिविरमम्मि लोओ मिलिओ वयणं पयंपए एवं । राईणं" सम्माणो मरणतो होइ नियमेणं ।। ९१ राई सम्माण सिंशिय-पिसुणाणं हत्यि-इत्थीणं । जल-अग्गीण य सययं चीसासो नेय कायधो ॥ ९२ विमटो विजणसमक्ख हियएं ठविऊण जिणवरं देवं । पभणइ उझिंयडेंटी एवं चिय मज्झ दिवं तु ॥९३ बइ नस्थि मज्छ दोसो जरामा भणइ कोहँगयचित्तो। तो नीसरंतु हत्या जह पुद्धिं होतया आसि ॥ ९४ भह सहसा सो असुरो लोयाणे वोहणायै जहपुष्वि। दोन्नि वि करे करेंई दिप्पंते सुहु तेएणे ॥ ९५ होऊप पञ्चक्खो लोयाणं सुललिओतहिं भणइ । विमलस्स.पुश्वचरियं सचं पि हुजं जहावित्तं ॥ ९६ पंचमिययगाहप्पं दिदं तुन्महि अन पञ्चरखं। इयरह विमलस्स करा तयवत्या कह णु जायंति ॥९७ नंदउ जिणवरधम्मो जस्स फलं एरिसं तु पञ्चत्वं । जम्मतरे वि नियमा सुरमुत्तिसुहाइँ जायंति ॥ ९८ राया वितेण भणिओ कह तुमए एरिसं अकजंतु? | अवियारिऊग रइयं दोसु विलोएसु दुहजणयं ॥९९ जो इच्छइ अत्तसुहं सो निवई दरएण पजेइ । बहुपिसुणवयणकुविओ सो मारइ नियमो जेण ॥१०० सोऊण इमं राया सनाए अवणओ ददं जागो" चिंतइ भणेण एवं पावाए वंचिओ कह णु ॥ १ अवियारिऊण कसं इत्यीवयणेण जो नरो कणइ । सो होइ दुहावासो जहा अहं संपयं चेव ।। २ लद्धपसराय महिला निपवसपहियं वियाणिउ पुरिमं । इह किंकर व पायं नचावइ अंगुलीकरिय" ॥३ इस पिति सल्लो पणमिय विमलस्स जंपए एवं"। समसु महं दुचरियं अवियारिय कयं तुझ॥१०४ 1B किस 1-B it is not to be found in B. 3 Bहो ना किर 4-5.Biमुंजतो RELIGC से 17 B मेक्षिा18 B #दिऊण 19 B भाद्र । 10C नरियो। 11 B.Cमुझे। 12 ADIPI 13 A समु: B मुमई। 14 B मोराण। 15 B महिलातो। 16 B महह । 17. B या वि। ABB:यि' 19 B मुहितो। 20 Bug 21B दोधि। 22 Barah। 23 B मिटेगा। 24 B पमापगि । 25BE 126 AD पभावगे। 27 AD हिट 28A A1 29-30B मरिय1B हावि। 12ADपरेडिभी 33 A पेप 34B रामानं| 35 B सम्मा। 300। 87.0 TET •38 BCirमर' 139A:Dो। 10 Bो। 41 B बोहणाय । 42 Bअहसाये। Cart 43 B गुहे। Cart 45:B D.EL.4GAD 47 Bहा। 48B लि। AtI 504151 ADीय ! 58 Bए। 53 B भारिप , ४८' सिरीमहेसरसूरिविरश्याओ [७, १०५-१२६ काऊण हस्थिबंधे दितो' दाणाइँ सचलोयस । तूराणं निग्यो(पो) सेण(ग) विमलं सम्माणए मुहु ।। १०५ असुरो वि गओ पच्छा सट्ठाणे विम्हिऊण सव्वे वि । अह जंपइ सर्वजणो जिणवरधम्मो अहो रेग्मो ! ॥६ सल्लेण वि सा देवी निछूढा बहुविहं च विणडेउं । पेइयहरम्मि पत्ता अप्पाणं सवइ पइदियह ॥ ७ अन्मक्खाणे दिने एत्थं चिर्य एरिसाइँ दुक्खाई । परला(लो)ए जं होही तं जाणइ जिणवरो चेव ॥८ विमलेण वि गंतूणं जिणवरभवणम्मि सूरिपामूले । बहुलोएण जुंएणं गहिया खलु पंचमी पयडा ॥ ९ सल्लेण वि सह मुइओ सहत्य वि कारवेई भवणाई । विमलो भत्तिसमेओ जिणवरचंदाण रम्माई ॥११० {वकयाणं च तहा पूयं कारेइ सुहु रिद्धीए । सिद्धतं च सुणेई" संघस्स य पूर्वणं कुणइ ॥ ११ धम्मरयाणं, ताणं कालो वोलेइ केत्तिओ" जावं । तावं य सल्लो गहिओ सूलेण" सुइ तिघेणं" ॥ १२ लोलइ वलइ पलोदृइ कंदइ उद्वेइ पडइ भूमीए । आलिंगिऊण विमलं भणइ कहं आगयं मरणं ? ॥१३ मंताई तंताई सघाइं निष्फलाई जायाई"। विमलेणे तो भणिओमा सामिय! कायरो.होहि ॥ १४ आहार-विहारकयं फिट्टइ रोगं तु मंत-ततेहिं । पुवकओ पुण वाही मरणाओ चेव तुट्टेइ ॥१५ तम्हा सुमरसु देवं सचं खामेसु पाणिसंघायं । पावेसि जेण सोक्खं" जं जं इच्छेसि नियमेणं ।। १६ विहवो जिणवरधम्मो रोगाभावो पिएण संजोगो । अंते समाहिमरणं पाविजइ परमपुन्नेहिं ।। १७ महिसिंचिऊण रजे" पुत्तं तह अणसणं , गिण्हे"।मरिऊण गओ सलो माहिदे देवलोयम्मि॥१८ विमलो विमणे चिंतइ जाव न एत्थेवै पाविमो मरणं । गिण्हामि ताव दिक्खं निद्दलणि संघकम्माण ॥१९ संठाविऊण तणए दाणं दाऊण किवणेमाईणं 1 घोसाविऊण अभयं पूर्व काणे जिणभंवणे" ॥ १२० मजाहिँ समं गंतुं मुणिणो सालस्स नाणकलियस्स।पासे गिण्हइ दिक्खं सीहो इव सो" महासत्तो॥२१ सीहों सीहो सीहसी(सि)यालो हवइ हु सियालसीहो यः ।। ... तह य सियालसियालो चउभेयो दिक्खिो पुरिसो. २२ उकिटो इह पढमो तइओ पुण मज्झिमो समक्खाओ।वीय-चउत्था दोन्नि वि होति अहम्मा इहं लोए॥२३ अहँ विहरिऊण बहुयं विमलो नाऊण मरणकालं च । काऊण तवचरणं संलिहियसरीरयं पच्छा ॥२१ दहिऊण कम्मगहण सुक्कझाणग्गिणा निरवसेसं ।। चइऊणे इहं" देहं" सिद्धिपयं पाविओ" विमलो.॥ विमलक्खाणयमेयं कहियं मवियाण चोहणट्ठाए । पलहुयकम्माण मणे निवेयं फुणइ निसुयं च ॥१२६ । इति श्रीमहेश्वराचार्यविरचिते पञ्चमीमाहात्म्ये विमलाख्यान, सप्तमं समाप्तम् ॥ C. - 1.AD देतो। 2 B सहाणं । 3 B सयल4 B.विणदेण। 5 AD एस्य । 6.A-D.सिप । 7 B जिणहराई। 8 B भारई। 9 B वियाई। '* In place of this stanza, the following is found in B:-पूवकयाण प्यं करायइ [4] सुटु विविहरिदीए । सिद्धंतपोस्थयाइं लिहावए पूयए संघ insan 100 मुणे। 11 B'निरयाण। 12 B जाव य । 18 B सुहेण । 14 B परयसणों। 15 B तिग्वसूलेण । 16 AD मंताह य । 17Cजायति । 18 B विमलेण। 19 B'तभो। 20A सामि11 21 Bहोस् । 22 BO बिया 123 BD मुफ्खं 1 24C पवर 125 A D पासिंचिऊण | 26 B पुतं । 27 B रमे। 28 B it is not to be found in this Ms.. 29-B गहेऊणं । ' 30'A'अस्थेव। 31 B निलिणि । 32 B दिण: C किविण। 33 B "दुहयाणं । 34 B काउण य। 35 B जिणाणं । 36 B1 37 B it is not to be found in this Ms. 38 B मुणी महा 139 B इह । 40B रासिं । 41:43 B उपविमरनागो। 44 B पावितो। 45 A D मणियं । 4GB भयाणा BD पनमीफलसंसूचक विमापानकं सप्तमं समाप्तम् इति महेश्वरिविरचितं सप्तमं विमलास्थान समासम् ॥

१.-२६] .. नागपंचमीकहांओ-८. धरणाहा ८.धरणकहा पाणीण तहोभावं. विमलगयं अक्खियं समासेण । चरणाण तहाभाव धरणगय अक्सिमो एहि ॥१ अवारविदेहे रस्मे जंबुद्दीवस्स मज्झयारम्मिं । नरखइइव पहुंदारा नयरी करवंदिया नाम : काष्णो वे सचणजम्मो पडो व परगुत्तगोवओ निचं । जसवम्मो तत्थ निनो अंजणतणओ च हरिनाहो ॥३ अत्योबायण फसलो निचं चिय रायकंचतलिच्छो । तस्स य सरलो नाम सञ्चय य उत्तमो मंती - ४ इह-परलोयविरुद्ध काउं मित्ताइवचण तह य । नरवरजणकने दा चिय संचए सो वि ॥ एवं चे अयाणतो दोन्नि विलोया पाहएं निचं । परक चियं किनइ सेवपयारेण लोएणं ||६ पोसंतस्साप्पाण" पावणं दोग्गई हवेई सहला । परपोसणं अकौं दोग्गइगमणं च विहलं च ॥ ७ लहिऊण निओइत्त जो ये विरादेई परियणं सयलं। सो पावइ अचिरेणं" पंधण-मरणाई नियमणार नवि अस्थि नविय होही नविय गओं को वि सधैलोयम्मि । जेण निओयठिएणं निवंगेहं बहुकयं एत्य।।९ लद्धे वि" निओइत्ते मित्ताई जो करेइ बहुयाई । रहे" वि नरवरिदै निधाहो तस्सै नियमेणं ॥ ११० इह-परलोइयकझं अहियारी जं करेइ विहवम्मि । तं चिय लग्गइ हत्थे इयरह बंदी य गरओ यी ११ सम्हा निओइएहिं काय उभयलोयअविरुद्ध" । मोक्तुं रायविरुद्धं चयणाईएहि निचं नि! तह रक्सइ सो सरलो दवं तं चेव सबकाल पि । जह लोओ चिंतेई हरणोवायाइँ पहुयाइं ॥" "१३ मंडाराओं एगो रयणाई चरणलेवमग्गाई । भंडारिओ हरित्तो पेसई देसेसु अन्नेहुँ । १४ बाह बन्नया कयाई पचंतनिवेण सरलपासम्मिं । बहुवत्थरयणहत्यो दूओ संपेसिओ तत्य ॥ । कयसम्माणो दूओ अप्पेउं पाहुई पर्यपेई । सरलस्स वयणमेयं नियसामियकनसूयणयं ॥ मह रच तुहतणयं एवं नाऊण तह करेजासु । जसवम्मो" मह संययं मितो चिय जह दंद होई ॥ १७ नइसरिसौ रायाणो. निर्जति महतएहि वालेउ । हवइ अमचायः रज जेणेह लोयम्मि॥ १८ परमत्येण रज होइ.महंताण एत्य लोयमि । जम्हा संघो लोओ तेसि चिय कुणइ आणत्ति। १९ गहिपिरहियं गेहं रजं च महंतएहिं परिहीणं । देह-मणाणं दुक्खं करेइ सप्वेसु कब्जेसु॥ कण्णारविहीण" योहित्य जह जलम्मि डोलेई । सिट्ट-महंतयरहियं रझं पि हु तारिस होइ ।। २१ इय,सोऊणं ययणं सरलो दूयस्स सम्मुह भणइ । तुह पहुणो नत्यि मय जाब अहं जीविमो एत्य ।। २२ अन्नं पुन्छामि अहं तुम्हं रयणाई" कत्थ एयाई ।। मह पहुणो थियं गेहे जेणं एयाण अस्थित्त ॥ २३ तुम्हें चिय नयरीओ" गएहिँ वणिएहि तत्थ दिलाई। दएणं परिकहिए सरलो एयं विचिंतेइ ॥ २४ इकारेउं यणिएं सई पुच्छामि साममाईहि. जेण पउनि लहिमो रयणाणं निग्गमस्सेह ॥ २५ अह.पेसिऊण यं वणियाँ हकारिऊण सो वि । तह पुच्छ, सो सरलो जह नायं तेण सर्व पि.॥ २६ Bइंहिए। 2 B:गोवओ। 30 मोB सन्थो ।.B संन्यस्स;B सब 7AD T 8-9 B पियऽयागंतो। 10C वाहिउँ। 11 B FAIR 1,12 C भये ।.13 B सकजं । 14 B मह 115 AD निमोपत्त। 16 B 31 17 B भइरेग। 18 C नियमाई। 19 Apसोय! 200 (9) नियः। 21 AD it is missing in these Mss.1 22 AD,निभोयते ।. 23 A हो। 24Bनस्थि । 25 B संभो बंधा! 26 A भपलोयB सम्बहा दि) AADमविरुदं। 28 BO 'सगाई | 29 B होता!:30 AD अछेसु ! 31 ADदेसेसु । 32 सधम्मो । -33AD चिय 34.B:सरिसरि । 35 B घोटेओ Cयाले । 36 B ममबार । 37-B परमरपेग ५। 38B ममण! 39 Bाधार? | 400'बिहूणं । 410 डोटेद। 42 B सिद्धिः। 43,B'महमत। 44 Axपणा। 45 ADR । 46 A D रिय | 47 B नपरीप:48Cमाए। 49Caणिो । . - १० -सिरीमहेसरसूरिविरइयाओं [८२७-५५ भंडारियस्स नाउं चरणेहिं रयणनिग्गम सरलो । कुविओ चलणच्छेयं कारेइ जणाण पञ्चक्खं ॥ २७ अह मरिऊणं सरलो भमिऊणं नरय-तिरियजोणीसु । लहिऊण चरणछेयं सवत्थ वि दुक्खिओ पहुहा ॥२८ मणिवइएं गुणवणिओ सिरिया नामेण भारिया तस्स । वीरो' पुत्तो जाओ कमेण सो सरलजीवो उ॥ २९ तस्स य आमूलाओ तत्ते दुद्धम्मि पडिय सहस ति। दोन्नि वि पाया दवा सडिएहि य पंगुलो जाओ॥३० ममडतो पइदियह पंगुलओ तत्य चेव नयरीए । जाओ जोवणवतो कमेण सो पुन्नजोएणं ॥. ताव यं तप्पिउभायां समणो नाणी यं आगओ" तत्थ । उक्समलद्धिसमेओ चेइयमवणम्मि उवविहो ॥३२ पंगू विजणेण सम पणमिय गंतूण ते मुणिमुहाओ" पंचमिफलकित्तणयं सुणेइ सो सुदु निदिन्नो ॥ ३३ सोऊण बहुपयार पंचमिफलवनणम्मि गयचित्तो । गिण्हइ मुगिणो मूले पंगू सिरिसंचमी तइया ॥ ३४ पुन्ने वयम्मि पच्छा कालकमेणं करेइ उजवेणं । चिंतइ मणेण एवं चलणामावेण निचिन्नो । ३५ जइ सच्चे किर एवं पंचमिकरणाओं इच्छिय होइ । तो चरणविणासो वि हु तहमावो चेव में" होना ॥३६ एयं काऊण मणे मरिऊणे एत्य भरहमज्झम्मि । कुसुमपुरे नरवइणो कोसलनामस्स गेहम्मि । ३७ घरणी घणवईए धरणो नामेण सो सुओ जाओ। वड्डइ वडियतेओ". विणयाइसमनिओ सुहओ।।.३८ अन्ना वि देवमइया कोसलनिवमारिया तया आसि । तीसे य सुओ महणो अणुजेठो धरणकुमरस्स ॥ ३९ धरणो महणों दो वि हु.अन्नोन्नं सुहु नेहपडियद्धा । सधं पि हु करणीयं कुणंति ते एगचित्तेणं ॥ ४० वयण-पणामाईयं दो वि मायाण दो वि ते पुत्ता । कुवंति भतिजुत्ता पदियहं तत्तबुद्धीए ॥ ४१ उचियं चिय होई इमं जंगणीए पूयणं तु संसारे । तीऍ समाणो जेणं न हु अन्नो हियकरो तेण"॥४२ गमहिए वि" तणए माया चितेण आउला होई । तयुतिरक्क्षणत्यं सुङ उवाए वि चिंतेइ ॥ .४३ बालते वि हु निचं रोगाइनिवारणाय मोहेणं । बोसह-तिस-भुक्खाओ सहति जत्तेण मायाओ ॥ ४४ पालाणं फेडती असुईमाईणि कुच्छंणिजाई । सकयत्यं चिय मन्नई जणणी अप्पाणयं सुहु॥ ४५. जह जह वट्टई तणओ तह तह जणणीऍ वट्ट(१)ए नेहो"। तणयाणं पुण थोवो ताणं उवरिम्मि सो होई॥४६ आगन्माओ दुहओ" जइ वि हु तारुन्ननासो तह य तह वि हु तणओ इट्टो जुवईणं होइ पयईए ॥ १७ माया-पिई"-गुरूण उवयारो नेय तीरए काउं । विहवेण सरीरेण वि" किं पहुणा एत्य मणिएणं ॥४८ धरण महणाण दोहै वि जिणवरधम्मम्मि सुहु रचाणं । ईसाएँ विमुक्काणं कइवयवरिसाणि" पोलिंति॥४९ अन्नदियहम्मि पत्ते कोसलराया वि लोयपचक्खं । जुवरजे" गुणजुत्तं धरणं अहिसिंचए तुहो॥ ५० अहिसित्ते जुवरने परणं सोऊण जणवओ सघो । वयणं जंपइ एवं अन्ज सणाहा इह पुहई । ५१ महणजणणीऍ हियए चिंता अइदारुणो इमा जाया । मह तणयस्स न रज सुविणे हु अत्यि मन्ने हं॥५२' जेणं सहोयरे वि हुरज न हुँ चिंतयंति" नरवइणो । मुत्तण नियतणयं किं पुणं सावत्तएँ अणुएँ १ ॥ ५३ कारणवसेण धरणो मज्झं तणयंमि वलई नेहेण । मा कुणउ एस रहो डिम" रजस्स कम्मम्मि ॥ ५४ उवयारेणं मारइ सत्तुं जो होइ जाणओ" लोएँ । उवयारमयाण जओ पुण उहाणं फुडं नत्यि ॥ ५५ 1B निगमो । A D चरण 3 B दुक्खितो14 AC मुणिवइए। 5 A बीरा 16 B सहसो ति। TBOहिएहि या 8Bओगेगं । 9-10 B समागओं। 11 B एस्थ। 12-13 B मुणिवरे ताहे। 140 समर्ण। 15 0 मह। 16 B परिणीए; Cघणवइए। 17 Cघरणीए। 18 C देहो। 19 B दोस 20 A D ती AC D जेणं | 22.Bए। 23 B वि| 24C मुहु। 25 B. मोहो । 20 A योओ। 27 B दुहतो। 28 A D पिउ' 129 A D "गुरुवाण; C गुरुययम् 11 30 'A' 47-31 B दोधि। B2B इसाय: Cइसाइ । 33 Baरिसाई। 94 C नुपरजे । : 35.Cजुपरजे। 36'A 4:1-37 B C देति । B8B सावस्थए। 39 B जणु । 40 A Tणयमि । 41 B बय; CD इ2ADNI Bजानए। 440ोषो।" - १५६-८२] नागपंचमीकहासो-भरणकहा पाएग इणिज तो इणई ये सो चेव दिवजोएणं । उवयारेणं पहओ हत्यं पि न घालए नियमा ॥५६ '. सावत्याग नेहो कविहणों' नं एत्य नियमेण । जल-अणलाणं संगो न हु होइ अणंतरो' जेणें ॥ ५७ महतगोवि अणेण तह गहिओ कबड-नेहकलिएण।जह सुविणे विन चिंतइ मणय पि हुमंगुलमिमस्स५८ • केशावि उवाएणं धरणं मारेमि जइ वि अन्नाया । नियमा मरेख नेही महणो वि हु धरण विरहेण ॥५९ एयोग व विओए राया वि मरेज एत्थ नियमेण । * चिय फिट्टइ नियमा लागं नवर पिंजणए ॥६० सम्ही त" चित्र करिमो"जेणं वाही इमस्स इह होइ । एवं कयम्मि नियमा मह पुत्तोराणो होइ ॥६१ इस चिंतिऊण ताएं कारेउ जोगपाणहीयाओ ! रयणविचित्ताओं दढं फंसेणं चरणनिहणाओं ॥६२ इकोउँ धरणं पणइ सा पुत्त ! मज्झ एयाओ । केण वि अन्नाएण" नरेण ढोयणिय दिनाओ६३ वस्म य तुटाएँ मए मुंजाविय अंगछित्तयं दिन्नं । दीणाराण य लक्ख दिवं तह अस्सयलं च ॥६४ एपात्रों मए पुत्य ! तुम्हं चलणाण सोहजणयाओ । अवंगाओं" तह चिर्य परियाओ सु९ जत्तेणं ॥६५ भनं पि पुत्त । मज्झंज किंचि वित्यि गेहमज्झम्मि । उहयरं मणइ तं तु दाऊण इच्छामि ॥६६ भारयाएँ एस पयई के कत्यइ. पावई" मणोण्णं तु । तं सवं तणयकए संचई दूरे वि निवसंती॥ ६७ भन्नं च पुत्त ! लोए. सिंगारो विद्धयाण इसणिो" । तेण इमाणं तुम्ह" परिभोओ जुजए काउं॥६८ घरको विमणइ माए ! किं पडिवजाविएण पहुएणं, १ । तुम्हा" अम्हाणं गेण्हेउं जुजए.जेणः॥६९ मुटु वितित्राण जओ तणयाणं भोयगेहिं पहुएहिं । मायाकवलेण विणा निधाणं, नेय हिययम्मि ॥७० परिदेऊण तायोजावय धरणो घरम्मि संपत्तो। ताय य इति" दिलीणों दोन्नि वि चलणा उ जोएणं" ॥७१ रापाईयो लोओ मिलिओ सहस तिविम्हिओ हियए । दुक्खत्तो भणइ इमं किं एवं दारुणं जायं १ ॥७२ दिवोदोसो एसो मणइ जणो नत्यि एत्य संदेहो । एरिसियाओ" जेणं पाणहियायो न दीसति ॥ ७३ देवमइए वि मणिय मन्नं दोसेण पावकम्माए । अइदारुणं महंतं वसणं धरणस्स संजायं ॥.. . .७४ पिनो वि जणो"-मणिही" ईसाए परिसं कयमणाए । ता पजामह जलणं जेणाहं पविसिमो तत्यः।। ७५ सत्यारत्यं पि कयं जायं अइससे कारणं मई"। संती वि करताणं वेयालो उहए अहवा 11. ७६ वह घरणो मणइ तय" अंबे ! मा एरिसं पयंपे९ । दुप्पुत्तो हवइ जओ कह वि दुमाया,ण लोयम्मि)७७ उत्रियं च पावइ सयो वि हु माएँ! एत्य टोयम्मि । अन्नस्स देइ दोसं जो होइ अयाणओ" सुइ ॥७८ घरपाइएदि एवं मरणायों नियत्तियाएँ ताए नि । पाणहियाओ" ठेउं पक्खिता जलमज्झम्मि|| ७९ मारेउं मरइ.सयं धसणं दाऊण रोयएँ अलियं । इत्यी कवडेण जुया तं नत्यि ह ज न विरएई ।।८० इत्थीनीसासेणं वसणं पावेइ नियमओ पुरिसो। पाठचित्ता दयरहिया साहसकलिया य जेणेसा ॥ ८१ अडियं कि सचतु जंपती कपडसंजया इत्थी" । विउसाण वि दिययाई रंजेई किमिह बन्नेसि? ॥८२ 1 C 12 it is not to be found in this Ma. 3B C 1 4 B O it is not found in thein Ales, 5 B मनर। 6 Bार्ग17 B मगंतरं । 8 B जेगे। 9 B मणगं1 10 Bएसो। * The whole latter half is to be found thus in C:-एपंचवरय मिरजकिर एगिए: 11 Bा 12 B} 13-14 B चियरिमो। 15 Bधीर | 16 ACD केगा। 17ACD 18-20 B मतायंगायो नि ACR12 Bari 230 पावर 1 24A DEसपीभो। 25ADनं। १८ A परिभामिएम Biमाए एप। 27 B पाए। 238 गे। 29 Bअमिपुई। 30 Bहोइ । 31-32 B | 33-B विटीयो। 34 Bोएण! 33B समो कि 10 Bोगो । 7 B परिसकानो। 383 देवमहपाए । 39 B भरोह। 40 B यो। 4.CIM 42BRATE 48 Bउद्विको । * O 45Cयमेह । 4GA.CD मापा । BIो ! is Y मारियाना। 49AD रोमए। 50 AD भाय। 51 B दिए। 52Ber1 - ३ ।

: सिरीमहेसरसूरिविरइयाभो [८,८५-१११ मणइच्छियं पि जायं दोसो वि हु अवणिओं मए ताव । देवमई अइतुट्टा नियगेहं पाविया पच्छ॥८३ धरणो वि मणे चिंतइ जस्स पहावेण पावियं रज । तं जइ सुकयं सच्चं ता चलणा होतु अचिरेण ।। ८४, तं नत्यि जन सिज्झइ पुन्नेहि समन्नियाण जीवाणं । तेणं चिय पुन्नाई करेंति जाणतया निचं ।। ८५ हियए विजं न मायइजंन वि जुत्तीहिँ घडइ लोयम्मि । दूरं जं च असझं ते पि हु पुन्नेहिँ संपडइ ।।.८६ इय चिंतिऊण बहुयं कुणइ मणे निच्छिय इमं धरणो। जाव न जाया चलणा ताव न मुंजामि असणीयं ॥८७ निन्छयरहियाण-जणे कजं न हु सिज्झए अणूयं पि। निच्छयजुत्ताण पुणो गरुयं पि हु सिज्झए कर्ज १८८ काइवयदिवसेहिँ तओं आउद्या रायदेवया अहियं । भूमीसयणम्मि ठियं धरणं पड़ जंपए एवं ॥८९ कीस तुम आदनो? तुट्ठा हं पुत्त ! तुज्य सत्तेणें । तुह पाया संजाया अन्नं पि य मणसु जं कर्मः॥९० धरणेण विसा मणिया कुणसु पसायं करेसु मह एयं । काऽसि तुमं वरसामिणि!कीस पसन्ना महं तं सि?॥९१ किं उवचिन्नो" दिनो एस वरो अहव इयरहा चेव पाया वि" मज्झ नट्ठा केण दोसेण सहसचि॥९२ कुलदेवयो तवाहं नियओ साहम्मिओ" ते मज्झ । सत्तेण य परिकलिओ लेग पसन्ना अहं तुज्ज।९३ उवचिन्नों" चेव तेए एस बरो पंचमीऍ माहप्पी । तेण न किलिट्टकम्मो निमित्तमेत्तं" अहं एत्थे । .९४ तुह असुहकम्मपरिपेरियाऍ कवडेण देवमइयाए । जोगियीणहियाहिं चरणाण विणासणं जायं ॥ ९५ परिपुन्छिऊण धरणं कहिऊणं कोसलस्स सवं पि । नियठाणं संपत्ता कुलदेवी रणिविरमम्मि अह जायम्मि पहाएं दई घरणस्स चरणसम्मावं लोओ विम्हयमरिओ अहिययरों"मिलिओ"कोडेण ॥९७ जणमझगो"धरणो जंपइ लोयाण घोहणनिमित्तं । वयणं मणाभिरामं सुइसुहजणयं च साधाण ॥९८ कह न सुओ जिणधम्मो जस्स पमावेण एरिसं कर्ज"। पचक्खं चिय जायं देवाण वि तोससंजणयं ॥ ९९ सिरिपंचमीवलेणं" सवं पि हु पावियं मए, एय" । पुणरवि करेमि तं चिय पञ्चक्खं दिपश्चाइयं ॥१०० पहुएहि समं गहियों पुणरवि धरणेण पंचमी तइया । गंतूणं जिणभवणे सूरीणं पायमूलम्मि । १ कोसलनरवइणा वि हु पूर्य काऊण जिणवरिंदाणं । रइयं वद्धावणयं दिवसाणं जाय मासं तु ॥२ वित्ते वद्धावणए दिन्ने दाणम्मि बहुपयारम्मि । देवमई पट्टविया पिउगेहे विनडिउँ" पहुहीं ॥३ अन्नदियहम्मि राया धरणं अहिसिंचिऊण नियरले । जुवरजे पुण महणं दिक्खं जिणदेसियं लेइ ।। ४ घरण-महणार्ण दोपहँ वि रजसिरि तत्य भुंजमाणाणं । बच्चइ कालो बहुओ कलियाणं धूय पुत्तेहिं ।। ५ देवमइया वि तत्तो अट्ट-दुह-देहिं संजया पावा । मरिऊणं उववन्ना अइरुदा वाणमंतरिया ।। ६ कोसलमणि च दडे एगते झाणसंठियं संत" । चिंतइ रोसाविवा इम्हि" विन्डेमि एवं पि:॥ १.७ पावेण इमेण अहं विनडेउं सफलोयपञ्चखं । नीसारिया अयंडे नियहियएण रुद्रेण ॥८ अराणिय निपयं दोसं मुणिणो उवार करेइ सा रोसं । अहवा पाएण जणो एरिसओ चेव संसारे ९ काउं धणवइयं आगंतुं कोसलस्स पामूले । मणइ रुयंती एवं पुतेहिं निसारिया अहयं ॥ ११० अणुकूलय-इयरेहिं उवसग्गेहि न सकिओ जाव । खोहे" मुणिवसहो" ताव य खग्गेण सो छिन्नो ॥११ B भयणितो। 2. देवमती। 3 B भाषेण। 4 B समनिपस्स, 5 B लोम्मि। 6 B सुचिरं । A. निविष्य । 8 B भसणाई। 9 A निस्छिय | 10 B सहियाण। 11C एवं। 12 B किंपि:। 13 Bapt. 14 A.T.15 B 91 16 B a finals 17 B it is not to he found in this Ms. 18 B तुम। 19 B परिकलितो। 20 A उवचिसो। 21 B माह। 22 B मित्त | 23 B योमिय: 24B पाए। 25 Bit is not in this Ms. 2G C मिलिय। 27 B.कोडे; C कुठेग । 28 B गतो 1129 Bाए। 30 B लोया 81 B म! 32 B सुहो ! 33 Bा 1 34 B पंचमि । 35.Bकरणेणं । 36 B एवं 137 B विट्टि 138 B धरिया 1 39 B विनाहियं । 40 B बहुयं । 41 जय। 42 B महणेा । 43A बोधि 144 Cस वि | 45A पहि। 46 AM | 47BD खोमेडं 48 B°समो। । - - x ८, ११२-१२५,९,१-९] नागपंचमीकहाओ-९. देवीकहा अहियासिंतस्स ददं खीणे कम्मम्मि कोसलमुणिस्स। जायं केवलनाणं निवाणं तह य सहसं चि॥१२ अवदियहम्मि नयरे केवलनाणी दिवायरं नाम । दद्दूण समोसरियं धरणो महणो य वैदति ।। नारय-तिरिय-नरामरमवाण जं कारणं इहं कि पि । तं सव्वं चिर्य तेणं कहियं मोएहि संजुत्तं ॥१४ देणं नरसंगई अणं तिरियसंभवो होइ । मज्झिमगुणेहिं मणुया धम्मेणं देवजाईओ। १५ -- मुकझापेण पुणो सिद्धिगई होइ कम्मरहियाणं । संखेवणं कहियं मए वि गइकारणं एवं ॥ १६ भोसरचरिप सोउं फेवलियणाओं' धरण-महणेहिं । अईनिचिन्नमणेहिं गंतुणं निययगेहेसु ॥ दाउण विविहदाणं काऊणं जिणवराण पूयं च .. खामेऊण लोयं र दाऊण तणयाणं" ॥ ...१८ गंतूण विणिंदघरे" वंदित्ता जिणवराण किंवाई। उवविसिय ताण पुरओ पढति गाहाण जुयलं च ॥१९ 'जय. सत्ततत्तदेसय ! जय सामिय ! पुन्न-पावपरिहीण !! जयं असरीर ! निरामय ! जय जिणवर ! पवरनाणड्नु ! ॥ १२० तुम्ह पसाएण म्हं दिक्खागहणं च तह य निवाण । बाआमरणंत जायउ समाहिमरणं च अंतम्मि ॥२१ बह उद्विऊण तत्तों वैदित्ता मुणिवरं महासत्तं । गिण्हंति दो वि दिक्खं निधिन्ना भवकडिल्लाओ ॥२२ विहरता ये कमेणं पत्ता सत्तुंजयम्मि गिरिपवरे । संलिहिऊणं देहं अणसणयं तत्थ पडिवनी । । २३ घईऊण देहगोति तोडेउं कम्मवंधणं निविडं । दुग्गं भयपरिहीणं सिवनयरिं पाविया दोवि ॥ २४ धरपक्साणयमेयं सोऊणं जो करेइ पंचमियं । सो नर-सुरसोक्खाई मुंजेउं" लहइ मोक्वं"पि ॥२५ इति श्रीमहेश्वराचार्यविरचिते पञ्चमीमाहात्म्ये धरणाख्यानक अष्टमं समाप्तम् ॥ ९..देवीकहा। घणस्स कहा कहिया चरणतहामीवसंजुया जावे। अच्छितहामावजुयं देवीए अक्खिमो एण्हि ॥ १ रामकहेव ससीओ कामिणिहियो घ (रिसबद्धासो । कंतारो व ससाही उत्तरदेसो इहं अत्यि ॥२ तत्य य पुहवीतिलया देवत्याणी व जंतउपसिया। अत्यि पुरी अइरम्मा तक्खसिला नाम विक्खाया ।। ३ अयलो ध पहुपहाणो राया नामेण सीयलो तत्थ । पिसुणो ध पयडअलिया संतिमई मारिया तस्स ॥४ ईसाबसेण तीए सेससबवीण तत्य जोएणं । अच्छीणं निम्महणं नियहिययाएँ निम्मषियं ॥ -५ पडिनजावइ एवं तुम्हें वसणेण मज्इ बहिणीओ । निद्दा वि.णट्टपाया दूरे चिय भुक्खमाईया।। ६ असणाईयं ताणं पइदियहं देइ अप्पणी चेव । हावइ मलइ विठेवइ नियदोसनिवारणटाए ॥६७ दडूण तीऍ चरियं राया विणएण रंजिओ सुदु । ससु वि कनेसुं तं चिय अग्गेसरि" कुणइ ॥ मुहकारएण जओ" नयणविहूणाण दंसणं. पढमं । परिहरियच्छ सययं जत्तेणं घुद्धिकलिएणं ॥९ 1-2 BETTY TN 13 CA II The following first half is found in B... भोग तिरियाई देश होति मरयदुक्साई। 4 Beोगो ति! B देवलनाणेण सासपमुहाई। 5.B°षय. गाउGB सर7 C8 B सम्वं । 9 Bप सुगण। 10 B दाग। 11 Bहरे। 12 B पुरवो। 13 C निदण। 14 Bकदिहातो, C°कुरिताभो ।- 15 AM | 16 A सत्तुजम्मि ! 17 B 0 पटियाई । 18 A D गुति । 19 C भए ! 20 B सिदिपुरी : 21 B मोनूगं ! 22-23 B नेग्गं । +BD पंचमीफलसंसूचकं धरणापावरम् 13 विरचितं पदमीफलसंसूचकं भरणा, 24 ADहा। 25.A D 2GC देवीमो। 27 C सहीभो। 28 B दिय। 29 B41.30 A D वि| 31A "भोगतिमा। 3200 390"माई! 34A मायो। १RC ।

सिरीमहेसरसूरीविरझ्याओ [९, १०-३० अंघो कुट्ठी पंगू छिन्नोडो छिन्नकन्न नासो ये । पढम चिय चलिएणं वजेयता पयत्तेणं ॥१० तुडे' पडिपुन्नंगे निम्मलवसणे ये इट्टमणिए य । दिट्टे य कनसिद्धी नियमा पुरिसाइए होइ ।।११ संगो य अंधएहिं हरइ पलं नियमओ मणुस्साणं । सवाणं पि गहाणं अंघगहो दारुणो जेणे ॥ .१२ इय चिंतिऊण राया ताए चिय संगमं कुणइ पायं । सा वि मणे परितुहा मन्नइ अप्पाणयं छेयं ।।१३ पावं पि हु काऊणं वंचेउं मित्तमाइयं तह य । अत्ताणे' चहुनेहो होइ ददं पावकलियाणं ॥ १४ पायेणं' जा लच्छी लच्छिनिहाँ चेव सा अहं मन्ने । परिणामे दुहजणयां भुत्तं च विसूइयाहेउं ॥१५ स चिय मन्नइ लच्छी दोसु वि लोएसु जा सुहं जणइ । नियमित्त यंधुभोजा इयरा पुण नाममित्तेणें ॥१६ मोतूणं विसयसुहं संतिमई अह कमेण भरिऊणं । नारय-तिरियगईसुं अंधत्तं पावए दुहिया ॥ १७ इह चेय भरहवासे चंदउरे पउलसेद्विघरिणीए । संतिमईए जीवो उववन्नो धूयमावणं ।। नामेण इंदुमइयाँ तीऍ सही आसि पउमिया नाम । सा वि य सावयधूया जिणवरमयरंजियमईया ॥१९ उववासइ पंचमियं चंदइ विघाइँ जिणवरिंदाणं । पत्ताण देइ दाणं अणुदियहं सुणइ धम्मकई ॥ २० उवरोहेणं तीए इंदुमईया वि जाइ जिणभवणे । कुणइ पणामाईयं जिणवरमाईण एमेव ।।. १२१ उपरोहेणं लोओ कुणइ पहुं" नवरि एत्य पाएणं । परमत्यठियाण जो सीयंति हु सधकजाई ॥ २२ निरवेक्खया जईण वि" कालाइविभागओ" इहं भणिया। सेसाणं पुण कन्ने जुनइ सावेक्खया चेव ॥२३ असमत्यो वि हु जायइ कालवसेणं समस्थओ जेणं.) निरवेक्खयाण जुजइ काऊणं तेण लोयम्मि ॥ २४ जाए पाणिग्गहणे. दोण्ह वि कुमरीण ताण कालेणं । इंदुमईए नयणा केण वि दोसेण निच्छूढा ॥२५ अह पउमियाए मणियं वहिणि ! इम" तुज्झ संतियं नूणं । उद्दिन्नं अइरोई जम्मंतरसंचियं कम्मं ॥ २६ संतं पि जेण कम्मं देइ फलं सबजीवरासीणं । द खेत्तं कालं भवं च मावं च संपप्प ॥ जम्मंतरम्मि कस्स वि दिन्नं अंधत्तणं तए सुयशुं ! । तस्स फलं नूगमिणं एहि संपावियं तुभए ।। २८. जंपि हु कीरइ केण वि कस्स वि" जीवस्स दुक्खमिह लोए । तं पि हु किर पाविजइ एत्थे जहन्नेण दसगुणियं ।। कम्मं च पुघरइयं अणुभवियधं च नियमओ चेर्दै । तवसा या सोसिजई केण वि पुन्नेहिं कलिएका ३० तम्हा तुम" पि" पहिणी ! मायेणं ले8 पंचमी महई । जम्मतरे वि जेणं अंधत्तं दूरओ जाइ ॥ ३१ तंधयगेणं ताएँ गहिया सिरिपंचमी विहाणेणं । गंतूण जिणिंदघरे मावेणं दुक्खमीयाए ॥ . ३२ अइविसयासत्ताण वि दुक्खेहिँ विडंत्रियाण जीवाणं । धम्मम्मि मई जायइ गुरुकम्मं पाणिणं मोतुं ॥ ३३ गुरुकम्मा जेणे इहं पाहिलंता वि तिक्खदुक्खेहिं । अहियपरं पावं चिय कुणति त अट्टरोद्देहिं" ॥ ३४ अ रोई" झाणे नियमा पावाण होई कारणयं । तेणं चिय विउसजणो एएसि वजणं कुणइ ॥ ३५ चितेणं चिय पंधई पुन्नं पावं च जीवसंघाओ"। उपओगवप्रियाणं थे चिय बंधणं जेण ॥ ३६ मंउमा वि हु पइदियहं इंदुमईए जिणिदधम्मम्मि । कुणइ थिरत्तै तइया देसण-दारप्पयारेहि: ।। ३७ इंदुमइया वि पच्छा जिणवरधम्मम्मि निचला जाया। काऊण इमं हियए मित्तो नहु वंचओ"होइ॥३८ 1012 A हेतु: D हिढे । परि । 4 BE15 B अत्ताणो। 6 B°माणो। 7 B पागेर्ड। 8B निभा । 9 B 'मेत 110 B मेण । 11 B धवल। 120 नामेणं । 18 ACइंदुमई। 14 B साण ।' 15 A जिणवर । 16 B °थियाण। 17 A D पहुं । 180°वियाण | 19-20 AD ईणं । 21 A D विहागमो। 22 A Dजणे विविउसेहिं । 230 महं-124 B सतियं 125 B°रिवि 26 A सुयण 1 27 B इहि । 28 A1129 B इथ 1 30 B जेण| 31 Bशोसिजद। 32 AD तुमा। 13 A.वि 1 34 A तेसु । 35 B सीए। 36 Cते | 37 Bहरेणं । 38 B रुई। 39 Bारणं 140 B होइ 41B संघातरे। 42 43 Busमी 144 B•पपारेणी 45Bचियो।...' ३ 13 BAधाय। 14 B गये। 15 B पिढे। 16-B चिय।। 17.Bसमावा 1.18 B दुति। 19-20 B.गा। 33Bहा। 34 Aणं ।-35Aitis not found in this.Ma. 96.Bभाए: 37-42A६.रूपच देवीए। 43ABआई:1.44 Aकम्मः। 45,Bपुष्पए।.46जेण। 47. पिजेद.1B18 B तीऍ। 9 B इयरम्मि। 10-Bसुहदिणे घेव। 11 Bउस1-12Cताए। १,३९-३६] नागपंचमीकहाओं-९.देवीकही पुनम्मि वए चितइ इंदुमई उच्चमीय एएणं । नयणाई होतु मज्झं अन्नभवें सवअहियाई ।।१३९ नयणाणं चंगते संबं पि हु चंगयं इहं अंगं । मुह-बनमल्लिमाए अन्नाणं वि मल्लिमा जेणं ।। अक्षण नरो बद्धो छुट्टेज कयाइ दिवजोएणं । दिहीए.पुण बद्धो सययं पिन छुट्टई कया वि ॥ ४१ सवाणं वि दुईणं दिहि चियं एत्य दूईया निउणा । इहा-ऽणिहविहाय जेणं सां चेव वंजेई ॥ ४२ जनयंणाण न मावई हिययं दूरेण तं फुडं चयइ । तेणं चिय नयणांण माहप्पं सबकजेसु.॥ अह अन्नया कयाई इहई भैरहस्स मझखंडम्मि । अहिछत्तनामियाए नयरीए माहवनिवरस ॥ ४४ ठीलावइंपरिणीए मरिऊणं कम्मपरिणइवसणं । इंदुमईए जीवों उर्ववन्नो कुच्छिमज्झम्मि ॥ ४५ पडिपुन्नेसु दिणेसुं सोहणलग्गम्मि संपवत्तम्मि । उत्त्तकणयवन्ना ‘जाया तीसे सुहा कना ॥ ४६ जायाएँ जेण तइया दिप्पइ सन्चो वि जणवओतावे । देवि ति नाम तीसे ठवियं जणणीऍ तेगेवः॥ १७ बढतीए तीए वड्डइ तारुनयं सलावन । तरुणाणं तावकर अणंगसत्थं व अंगमय। सीसे विती' धरिया पिढि चिये ठति केसया निचं । अहवा कसिणसहावा पहुणो दिहिं विवंजंति ॥४९ सरलो वि कुडिलरूवो तीऍ निडालम्मि कुडिलसंघाओअहवा अलियपसंगे सरंला वि हु कुडिलया होंति ५० किन्हाओ कुडिलाओ ममुहाओदो' वि" तीऍ" रायंति।लोयणवाणजुयाओं" मयणस व चावलढीओ५१ सवर्णतं पचाई निम्मल-कसिणाई तीऍ नयणाई।विउसाणं व मणाई कस्स , हिययं न मोहति ॥५२ कि वनिएण बहुगा ? सच पि हुतीए अंगसंठाणं । इयरतरुणीण दिढ मसिव देइ वयणेहुँ - ॥ ५३ कुलंकमवसेणं तीए धम्मो वि हु जिणमओ मओ निचं । नर-सुरसुहसंजणओ मोक्खस्स पसाहओं तह य॥५४ कुलकमओं विहु पत्तो मेल्हिजई दोससंजुओ धम्मो । दालिदं पिव दुहओ कलिऊणे विउसलोएण ॥ ५५ पउमा वि समाहीए मरि लच्छिसुंदरो देवो । माहिदे परकंपे उवयनो पुनंजोएणं ।। ओहिनाणवसेणं देवि दद्दूण णेहवसवत्ती । सो सहसा संपत्तो अहिछत्तं रयणिसमयम्मि । इंदुमईए रुवं काऊणं नयणवलियं तत्य । पउमी” केट्टिय-कलिय दंसेई शत्ति गायंती" ।। ५८ जम्मतरचरियाई जहं जह गायति ताओं जुबईओ । तह तह देवीहिययं करुणाएँ समाउलं जाय ।। ५९ दखूण विमुंबईओ रुयमाणं विडजणं पि सहस ति । कुवंति अंसुवायं जाईए पचयवसेणं ।। ६० अह जायम्मि पहाएँ दह रूवं च ताण सौ देवी ठाणं जाई" कनेसवं पि हुपुच्छई कमेणें ॥६१ साहि". वि सई कहियं जं जहवत्तं च अन्नजन्मम्मि । तं सोउं देवीए जायं जाईएँ संमरण ६२ अह मुन्छिऊण सहसा निवडीया आसंणाओ भूमीए । पच्छा रायाईया दुहचित्ता तत्य सम्मिलिया ॥ ६३ सलिलेणं अनिलेणं आसत्या उहिऊण सा देवी । आलिंगिऊण पउर्मी दुहिया अइनिम्मर स्यई.॥ ६४ अगला पाला नीया दुक्खं रुइएण उपसम नेति" । ततिरहियाण ताणं मरणं चिय जायए जेणं ॥ ६५ संठविऊण ताओ उवविसिउँ आसणेसु सो वि । अहियं विम्हियचिचा पुच्छति य कारण तत्य ।। ६६ 1Bउनमाय । 2 A. होति.D इंतु 1; 3 B पुर14 AC पाण! 5 B विमानं 1.6A:D " सी 121 B दो वि। 22 B यातो। 23 किन्हाई । 24 B वि | 25 A D मोहिति,96B नयणेसु । 27-Bसाहो 128 B मेष्ठिनह। 29 Bोए! 30 Bउमा। 31 B कहियः । BRI 48 B संसरण ! 49 ACउमी 150 B मगइ । 51 BCAPACI ५६ . सिरीमहेसरसूरीविरझ्यासो [९,६५-९५ अह सच्छिसुंदरेण वि नियरूवं पयडिऊणे अइरम्मं । निवमाईणे पुरओं कहियं सष्ठं पि युतंतं ॥६७ कहियम्मि तम्मि पच्छा जाओ पहुआण धम्मपडियोहो । पचयओ चिय पायं कजेसु पयट्टए लोओ ॥ ६८ दाऊणं देवीए वत्था ऽऽभरणाइँ पहुपयाराई । सुयणु ! सरेन्जसु यसणे मणिऊण अदसणो जाओ।.६९ सुरलोयगए देवे विम्हयभरिओ जणो वि विक्खिरियो। देवी.वि धम्मको अहियया उनम कुणइ ।। ७० राया वि मणे चिंतइ कस्सेयं कन्नयं पयच्छामि १ । अणुरूवो मीऍ वरो विरलो चिय एत्य लोयमि ॥ ७१. अहवा किं बहुएणं १ विरएमि सयंवराएँ मंडवयं । जेण वरेइ सयं चिय एस चिय रोइये' पुरिसं ॥ ७२ कारावियं च पाहिं नयरीए सरिसमूमिमायम्मि । मंडवयं अइविउलं' मंचेहि समन्नियं रुइर॥७३ आहूया रायाणो जे के वि हु दसदिसासु वस॒ति । दिन्नाइँ से वासाई" सयणाऽऽ-सणमाइकलियाई।।७४ अन्नदियहम्मि जाए कन्नाएँ सयंवरस्स जोगम्मि । सो विनरवणो मंचेसु पइडिया कमसो॥७५ देवी वि भूसियंगी चडिऊण रहम्मि जुत्ततुरयम्मि ! पविसइ मंडवमझे खोहंती" निवइचित्ताई७६ दङ्ण तय इति,सवे वि हु नियमणम्मि चिंतंति" ! सो चिय पुरिसो सुहओ" जस्ससा,पलिही मालं॥७७ अफा(फा)लियम्मि तूरे तह य पढतेहिँ पंदिण सरहिं । नियपडिहारी कमसो दंसेइ नराहिवे सः ॥ ७८ सधे विहु मोत्तूणं देवी वरमालियं गुणहस्स । कंठम्मि विलंयेई कायंदीनयरिनाहस्स ॥ . ....७९ एस्थतरम्मि कुविया नरवइणो वयणयं पयंपंति । अवमाणं अम्ह फयं सहाण विपेच्छ एयाएं ।। ८० रूवाइएहिँ कलिए सो वि हु मेल्हिऊण निवतणए । सबाण अहम्मयरे पावाए पलिया माला ॥८१, अहवा जाइवसेणं" सरियाओ तह य द?महिलाओ । मोत्तूणं उचाई नीयं चिंय जति पाएण ॥ ८२ अन्नो पुण मणइ इमं दोसो मणय पि नत्यि एयाए । नृयणाण चरियमेयं ताणे चिय निगाहें कुणिमो ॥ ८३ गहिऊण तओ चावं लोहमई गोलियं च पल्लेउ" ।.निच्छोलइ नयणाई देवीए लाइवगुणेणे ॥ ८४ आकंदिऊण पडिया धरणीए निययलोयपरियरिया । देवी सरेइ हियए अह लच्छीसुंदरं देवं ।। ८५ वसणम्मि समावडिए शत्ति उवायरस चिंतणं उचियं । इयरह वहइ दुक्खं समयं चियं निसुणमाणेण।।८६ उजओयंतो गयणं विमाणरयणेहिँ सो सुरो सहसा । संपत्तो नेहवसा लोयाण वियोहणद्वाए॥८७ थंभेऊणं सयले" निवतणए जंपए इमं वयणं । उवहह पुरिसनाम ववहार ने जाणेह । एको चिय.परिणेई कन्नं किर जाणर जणो सद्यो । ती तम्हे इह खुहिया कहह महं केण कणं ? ॥ ८९ जम्मंतरसंजणिओ संजोओ जेण.एत्य मिहुणाणं ! रुचाईया तेणं नेहस्स न कारणं होति. ॥ ९० अह गिहिऊण देवि फंसेउं करयलेहिँ अच्छीणि । सधाण वि पञ्चक्खं भणइ इमं पेसलं वयणं ॥ ९१ जम्मतम्मि तुमए सुयणु ! कया पंचमी सुमत्तीएं । तस्स पभावेण तुहं नपणाई हो पउणाई ॥ ९२ वक्खणमेचेण तओ नयणाई तीऍ" सुदु रस्माई । जायाई लोयाणं जिणधम्मे पर्चयकराई ।। ९३ मणिया य सुरेण इमं नरवइणो देविछायजेणणत्यं । जइ इह नियजीय ता देवि नमहै. उट्टेडं.॥ ९४ ते वि हु मरणभएणं मेहिता जाइमाइअहिमाणं । सर्वजणाण पुरो" नमंति देवीएँ पपकमलं ॥ ९५ 1B पइडिऊण 2 B पुरंभो। 8 B कहियं पि14 A Dsiहरणाई। 5 AC D इमाएँ । ०B लोगम्मि7 B रोइडं। 8 B म्मं । 9 B इयं । 10 B दिक्षा 1 11 Bit is not to be found in this Ms. 12 B भावासातो। 13 B सम्यं । 14-15-B चिय1 16 B कुमरी। 17 Bखोभंती 1-18 Bचितिति। 19 Bधयो। 20 B मेसिऊण । B'पसेसं। 23BD23 Bउचाई 24B पछवि। 25 A.चिव 26 A उचिड़े 127 B सम्वे। 28 AD माणं | 29 B नेग। 30 All 31 A हुने । 32 Bइय। 33 B देवी। 34 B मंदरे वि। 35 B वीए।। 36 B पहावेश | 37-A: मोति;D हंति '38 B मित्तेण । 39 B सुट्ट। 40 B तीऍ। 41 Biभोय। 40A D ARAB मिलिया। 44 B पुरसो।' ८८ - १ ६ ९,९६-१२४] नाणपंचमीफहाओ-९. देवीकहा इत्यीवा पुरिसो वा पणमिजइ ने एत् लोयम्मि। होति गुण चिय पुजी तुम्हां मा दुक्खिया होह ॥ ९६ देवीएं सुरो मणिमओ पद्यजं लेमि निम्मलं अहयं । जम्मतरे वि जेणं दुक्खाण न भायणं होमि ॥ ९७ तेणावि हुसा मणिया अज वि तुह अत्यि भोइयं कम्मापच्छालहिहिसि दिक्खं नाणं चरणं च निवाणं॥९८ अह खामिऊण सर्वे' वन्नेउं जिणमयस्स माहप्पं । गंतूर्ण सुरलोएँ सो भुंजइ उत्तमे मोए ॥ ९९ सदेहिं पि निवेहिं गुणड-देवीण नेहकलिएहिं । सुहलग्गम्मि पवत्ते पाणिग्गहणं विणिम्मवियं ॥ १०० हयगयन्देसाईयं दिन्नं सोहिँ तत्य देवीए । एवं तं संजायं चुणणगया चुंटिया आयाँ । २ एकसहावं वत्यु नस्थि इह सञ्चय जिणामिहियं । सत्तूण वि जेण इमं मित्तत्तं पयडयं दिई ।। सत्तू वि होइ मित्तो मित्तो वि हु सत्तुसन्निहो चेव । तम्हा रोस-पमोए दोसु वि अ नियामिए चेव ॥३ ४ माहवनिषेण पच्छा सम्माणेऊण सबनखइणो । संपेसिया कमेण निय-नियनयरेसु सवे वि ।। देवी वि गुणहजुया विसयसुह उत्तमं पि" भुंजती । दिक्खं जिणवरमणियं हियएणं वंछए निचं ॥५ भुंजताणं मोए देवी-गुणड्डाण परिणइवसेण । जाया दो वरपुत्ता गुणचंद-गुणायरा नाम ।। सर्व पि तेहि नायं जं कि पि वि पयरएं इहं लोए । अहवा रायसुयाणं एवं चिय मंडणं होई॥ विशाणाइविहीणो राया सव्वाण घेव लोयाणं । होइ सया हसणीओ जुत्ता-ऽजुत्तं अयाणतो ।। ८ राया समणो मंती दूओ तह चेव धम्मअहिगारी । नियसत्येण विहीणा कयं पि कजं विणासेंति ॥९ 'मुक्खों राया सुद्धो मित्तो दुहा य महिलिया लोएँ । थोवेण वि कालेणं मूलस्स विनासया होति ॥११० जाय पाणिग्गहणं पहुविहकन्नाहिँ" ताण कुमराण" । धम्मे य मई निउणा अकहियपुछा वि संजाया ॥११ उवएस-निसग्गाणं होइ निसग्गं च उत्तमं ताव । नइसग्गियाण जन्हा न हु जायइ अन्नहा बुद्धी ॥१२ मह अन्नया कयाई गुणडरायस्स तिववाहीए । पाणा इत्ति पणा पवणेणं दीवी(वि)यसिह छ ॥ १३ तस्स कए करणीए लोएणे" सुङ्गु दुक्खियमणेणं । काऊण सोगनासं गुणचंद-गुणायराणं पि ॥ १४ सोहणविणम्मि जाए गुणचंदो ठाविमो निवपयम्मि। जुबरजे अविसित्तो गुणायरो विउलगुणकलिओ ॥१५ दोवि" य तणया मणिया देवीए निहियतचहिययाए । मेल्हहै पुची ! तुन्भे" पञ्चजं गिहिमो"जेणं"॥१६ तेहि विभणिया देवी खयम्मिमा खिवसु खारय माएं। पिय-दुक्खियाण अहं हिययविसामो तुम चेव॥१७ देवीएँ तो मणिय वीसामो को वि नस्थि जीवाणं । मोत्तूण दुक्खरहियं सिद्धिपये सासयं पुत!॥१८ चित्तं जत्य निर्वसइ जीवो इह कल-कारणवसेण । सो.चेव होइ सत्तू अहवा मरणेण वोच्छेओ" ॥१९ भतारवजियाणं" गिहम्मि" नारीण भोयरहियाण । वाधारसु रयाणं न य घरवासो न पधजा ॥ १२० तम्हा नियमेण भए पवजा घेव" पुत्ते ! कायदा । एवं मणिए-मुक्का पधजं गिण्हए देवी ॥ २१ धम्म-स्थपयट्टाणं आलंघणमेत्तमेव सयणाई।न" हु निच्छयहिययाणं इह होइ निवारओ को वि"॥२२ काऊण तवचरणं. खविऊणं" तह य घाइकम्माई । उपाडियं कमेणं केवलनाणं च देवीए ॥ .. २३ पडिवमिय सेलेसिं नाऊणं याउयं च मइयो खिविऊण कम्मसेस मोक्ख"पि"पावियं" सुयं ॥१२४ 1.B परप! 2 B नेय । 3 B लोयंति। 4 B पुशो। 50 वम्हा। 6 B जिणं। 7 A D सम्वं । 8AD लोयं । माया| 10 B सम्पयं। 11 Bमनियामियं। 12 B13 Bवसेणं 1140 क्षेप। 15 B'पहरए, पररए। 16 B विकासति । '17 Bघेव। 18 Boप्पयारेण C कमाग | 190 । 20 B मरीण; C कुमाराण। 21 B सोएणं। 22 B सोय। 28 Bअय।"24 B विमक्ष 25-26 B चिय: C विहु-27 B मेह। 28 B पुत्तय!। 29 B मुम्हे । 30-31 B जेग गेण्हामि । 82 B मम्मों ! 1 33 B वियाहो। 34 BOचिहियाणं। 85 B गिहं पि। 36 B मोग 1 37 Bपुच। 38 B1 39-40 B मह । -41A 142 Bखपिकण य 1-43-47 B संपत्ता परमनिवागं . नागपं.८ * ७ ८ सिरीमहेसरसूरियिरइयायो - [९,११५३२-२४ देवीए कहं एवं सोऊणं जो कोइ पंचमियं । सधेसि पि सुहाणं सो वि हुँ खलु भायणं होइ ॥ १२५ इति श्रीमहेश्वराचार्यविरचिते पञ्चमीमाहात्म्ये देव्याख्यान नवमं समाप्तम् ॥ १०. भविस्सयत्तकहा। लोयणतहमावजुयं वित्तं देविसंतियं भणियं । दीयतरसोक्खजुयं भविस्सदत्तस्स वोच्छामि ॥ भुणिवइ इव.बहुविजओ सायर इव दोणिपोयपरिकलिओं। जंयुद्दीयो मो दीव-समुहाण मझगओ॥ तस्स में दाहिणभरहे' मज्झिमखंडम्मि तित्यपुग्नम्मिाधम्मम्मि य पइदियह सहरसकलिए पिसालगि ॥ ३ सग्गों व सुरसमेओ सुगमओ इव अजसत्तपन्नवओ। चंदो ध नहालीणो चकं पिव पहुपयापासो ॥ उहि ध विविहरयणो दिवससमूहो व भद्दियसमाणो । हत्यि व पउरपमओं' कुरुदेसो अस्थि रमणीओ॥५. इंसोध सुप्पयारं नयर नामेण गयउरं तत्य । सरओ व सुद्धकंठ दिणयरवियं व बहुउदयं ।। ६ कामो न सयाणंगो इंदो इयं सुरगणेहिँ कयसोहो । कउरववंसप्पमवो भूपालो नाम तन्नाहो" । दुवा-ऽदुट्ठसमावं पुहई" कोहाइवनियमणेणं । पालंतेणं सयय" नियनाम तेण संचवियं ॥ जो चियं पालइ पुहई सो चेव य एत्य होइ भूपालो । जो पुण अन्नायरओं सो चरडो अहव लुटाओं ॥.९ तत्येव य वरनयरे धणवइनामेण वाणिओ तइया । सघाण वि लोयाण विहवेणे उत्तमो आसि ॥१० भूपालस्स वि.पूओ" विहवेणं सो दंढे तहिं जाओ । सबजणाणं" उवार सेहिपये पावतह य॥११ विहवेणे गरुयत्तं विहवेण" सयणपरियणाईयं । विदेणं सुहमावो विहवेणं वसणपरिहाणी.' .१२ गुणिणो मुणिणो" धीरी जाइ-कुलाहिँ भूसिया अहिये । घणवइणो घरदार पइदियह सेवया जति ॥ १३ तम्हा जहं तह जुआइ विहवस्सुप्पायणं इहं लोए । विहवरहियाण जेणं सो वि परम्मुहो, होइ ॥ १४ कमलसिरी सिरितुला तस्स य सेटिस वलहा भा । अणुदियहं पइभत्ता अणुकूला सवकनेसु ॥ १५ सा चेव हवइ भजा पइइई जा करेइ अणुदियह" । इयरा चंडसहावा घरिणीरूपेण वइरिणिया ॥१६ धरिणीकुसलतेणं सोहं पावेइ" इह जणे पुरिसो"। अइकुसलो वि हु जेणं पुरिसो कि हंडिय" लेइ. १ ॥१७ विसयमुहं सेवंती कमलसिरी अह कमेण संजाया। गम्भवई" सुइसुविणों यहमाणी हिययंमाण ॥१८ फुलया केतसरूवा विहवजुया वल्लहा य नियपइणो । गमविही नारी अर्कयत्यं मुणइ अप्पाणं ॥ १९ जह जह यहइ गमो तह तह तीए विवड्डए अंग । महवा उदरपवड्डी" जणणीएफुणइ घट्ट() ॥२० दोहलए पडिपुण्णे कालेणं" तीऍ दारओ" जाओ । नयण-मणाणंदयरो जणणीए तह य लोयाणं ॥ २१ पालचरियाई दटुं अन्नाणं वि होइ नेहसंबंधो । जणणीऍ पुणो नेई जणणि धिप जाणए तणए ।। २२ पिउ-माईखें नेहो नासह इत्थीण तेतिओ" नियमा ।.तणयाणं 'जम्मेणं 'वत्यूण सहोवो एत्यं ॥ २३ विते वद्धावणए दिन्ने दाणम्मि विविहलोयाणं । कालेण कयं नाम मविस्सदत्तो ति पियरहि ॥ २४ -1B भाषणो | *'B पञ्चमीफलसंसूचकं देषी(ध्या)ख्यानकं समा नपर्मम् । महेपरसूरिधिरचित सचमीफलसंसूचक देग्यारयानकं समा मपमम् । 20 विध्वं । 3-5 B दाहिणमरहे तस्स प.70.B सग्गु । 7.B परमो।:18B; इंसु।9 B सरठ। 10 A D द्वं. 11 B मरनाहो। 112 Bषी 1 13 B सम्ब। 14 CJह।। 15.B वणियागी, 16. B विहपाण;C: विहवेण प1,17 Bryरभो। 18 B सहि । 19 B दो। 20 B जाटो। 21 AC D जण । 22 B पावियं । 23 B बिहयेण । 24 AD मुगओ। 25 A. धीरा | 26 Cविचरस: 27 C पइदियई। 28 B.C पार्वति ।:29 BC पुरिसा। 20 निमो1C लोए, 32-33.B गम्भ यहा सुहेणं। 34 B विहीणा ।..35 Boy शीः। 36 BDA पहन। अB समएणं,.३8 B द्वारखो। 39 B तितिओ।-, . - -- - २०२५-५]] नागपंचमीमहाओ-१०. भविस्सयत्तकहा गट्टवरिसोय तो सो उवणीओ उज्झ्याण पडण थिचिरेणमधीयाओ विजाओ तेण संधाओ।२५ जिणधम्मस्स वि तत्तं विनायं तेण विणयपउणेणं । लोयस वि ववहारो तेण जओ एत्य निचाहो ॥२६ मुत्तुं जश्ववहार तत्तं चिय जो करेइ निरवेक्यो । सो वजिजइ लोए धम्मस्स य होलणं होइ ।। २७ संजमंजुत्तो विबई हीलावंतो जिणस्स मग्गं तु । मिच्छादिहिजणाओ हीणयरो सो इहं नेओ ।। २८ दोसण दुगुंछाएं समाहिगुत्तस्स मुणिवरिंदस्स । धणवइणो कमलसिरी सहस चिय अप्पिया जाया॥ २९ मणिया सा घणवणा मा पुरओ ठासु मज्झनयणाणं अचिरेणं चिय वचसु नियपिउगेहम्मिकि यहुणा॥३० कमलसिरीए मणिय नाह! म जपेस एरिसं वयणं । निक्कारणरोसणयं डिमाण विजेण हसणीय"। ३१ रादिऊण तओं के निस्सारइ निययगेहदाराओं । एगागिणी स्यंती' कमलसिरी सो दढं कुविओ ॥ ३२ नाये ताओ अमाए रुद्रो नियमण एस मह अब । एयारिस अणेणं कइया विन चिहिय जेण ॥ ३३ तत्थेव य वरनयर पिउंगेहे सा गया सुविच्छाया। दडं च तई इंति पिउलोओ दुक्खिओ जाओ ॥ ३४ रुयमाणि संविउँ पुच्छंति य" कारणं च आगमणे । सा विहु साहइतेसिं सर्व पिय मत्तुणो चरियं ।। ३५ एत्यंतरम्मि पत्तो गविस्सदतो विणायवुत्तंतो। कमलसिरीए मणिओ पुत्त ! न जुत्तं कयं तुमए ॥ ३६ तुह रिउणा पुत्त अहं केण विदोसण जइ विनिच्छुढा । तह विहुतुह तं गेहं मोत्तृण न जुजए कह वि ॥३७ : पइ मविसंदचो न हु जुत्तं अंवि! एरिसं वयणं । जणणीविरहे जम्हा जणओ खलु पित्तिओ" होइ ।। ३८ तत्येव य अच्छंतो वाणिज चेव कुणइ सो कुमरो । सवकलासु वि" कुसलो सबाण वि तोससंजणओ॥३९ तत्येव य वरदत्तो तस्स य घरिणी. मणोरमी नाम | ताण य नागसरूवा धूया वररूवसंपन्ना ॥ ४० सा परिणीया पच्छा धणवइणा मग्गिऊण वरदत्तं । तीसे जाओ पुत्तो नामेणं बंधुदत्तो ति ॥ ...४१ । काटेणं संपतो तारुनं जाव रम्मयं सुदु । ताव वयसेहिं इमो भणिओ काऊण एगते ॥ . जो तरुणते" दवं विढवेद न नियथलेण केणावि । सो-विद्धत्ते सोयई *कबेसु विसूरमाणेसु ॥ ४३ पुवतए दिवसम्मि अहि, मासेहिँ एत्य लोएण । तं किं पि हु कायचं जेणेते" सोक्खय" होइ.॥ ४४ पुत्रियदधाई जो मुंजइ महिलियः घरमज्। सो पुरिसनामधारी" कह न वि लजेइ लोयम्मि १॥४५ विवेऊणं दा जो न वि वियरेइ सयणमाईसु । पुरिसायारो य फुडं सो निवसई महिलिया गेहे ॥४६ तन्हा सुवनभूमि गंतूर्ण अडिमो महादछ । जेण जणाणं मज्झे पुरिसते पाविमो छीहं ॥ जंपइ य वधुदत्तो जुत्तं तुम्हेहि जंपियं एयं । एरिसयं पुर्व चिय मज्ज्ञ वि हियएं ट्ठियं चैव ।। ४८ गंतूण पिउसयासे पमणइ एवं च बंधुदत्तो वि" । ताय ! अहं बच्चामो सुवन्नदीवम्मि दविणत्यं ।। ४९ घणयइणा विय" मणियं जुजइ वणियाण एरिसं काउं । किं तु तुम एगो घिय अम्हं चक्खू इहं पुत्त !॥,५० देसतरं च गाय सावायं तह य जलहिउत्तरणं । दविणं च" अस्थि तुम्हं मुंजतं जं न निटेइ" ।।५१ तह विन मेल्हइ जाहे अइगाई कह वि बंधुदत्तो वि। ताहे सोऽणुन्नाओ पिउणा मायाएँ" किच्छणं ।। ५२ घोसावियं च नयरे सुवन्नदीवं च" जो वयई को वि,,तस्साहं वट्टमो सच्चेसु वि क जाएसुः॥ ५३ 1-2 B जाओ। 3 B°मधीयाभो । 4 A D पदणेग ! 5 B मोतुं। - A संयम 17 A हो । 80"सिरीय वि। 9:8 जपेह। 10 B रुसणयं ।11 Bहोह। 12 B इसणिनं 113 ADVवंती। 14 Bघेहिये ।::15 Aपिउणो1-16 B संदरियं ।।17 Cहु| 18 B पित्तवो 1191C कलादि। 20Cit is not found in this Ms. 21 BCमणोरहा। 22Cसो पत्तो। 23:B तारने। 240 मिपचलग 1 25 A.C सोदइ । * In B following quarter is found:-धम्मविहीणो.जहा लीवो। 2G Bण चिय। 27-B सोक्तमिह । '28 Bधारो। :29 B न विसह। 130 BC:हिया 81,Bi. 132.हु। 33 Bधैव । 34 CHI 95 AC D निट्ठाइ। 960 मागाई। 37 B मायाह । - 38 0 दीवम्मि । 89 Cis is nob found in this Ms.40B पोमो। TE सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ , ... [१०,५४-७९ तं सोऊणं भणियं मविस्सदत्तेग घंधुदत्तस्स । जामि अहं चिये भाउय ! तुम्हें सत्थेण जइ भणह ॥ ५४ तुहतणओघिय सत्यो पभणइ विणएण वंधुदत्तो विजइ पञ्चइ माय ! तुमे ता मम सर्व पि संपन्नं ॥ ५५ जणओ माया वणिओ' जइ सत्ये होइ कह वि पुन्नेहिं । ता जाण विएसो वि हु नियगेहं नत्यि संदेहो॥५६ सई पि कयं पिउणं *दीवंतरजोगयं च सवेहिं । पंचसयाण ये सामी सत्थियपुरिसाण सो जाओ॥५७ मणिओ य पंधुदत्तो मायाए द्ववियं सु? एगते । तह पुत! करेज तुम भविस्सदत्तो जह न एइ ॥५८' इयरह एसो जेहो पिउविरहे सामिओ इहं होही । अहवा अद्धग्गाही पुत्तय ! इह संसओ नत्थि ॥ ५९ अन्नदियहम्मि सत्थो चलिओ सद्यो वि सो जणसमेओ। पत्तो कमेण गंतुं तीरे उदहिस्स दस्स ॥६० उवही" वि सत्यपुरओ उहइ ईव तुंगतरलकल्लोलो। अहवा गिहपत्ताणं कुणंति गरुया वि उहाणं ॥ ६१ मरिऊण पवहणाई सधे वि हु निययभंडजायस्स । चलिया मंगलपुवं सुवन्नदीवस्स भग्गेणं ।। गच्छंताण कमेणं तुट्टे सघाण इंधणाईए । मग्गन्नुएहिँ" सहसा नीया मयणायदीपम्मि ॥ तत्य य उत्तरिऊणं गेण्हंति फलाइयाइँ सह वि । वचंति य स पि" हुपेच्छंति य पेच्छणिजाई ।। ६४ सो वि तहिं पत्ता भविस्सदत्तेण वजिया जाव । ताव य चालई पोए वेएणं बंधुदत्तो वि ।। मह सस्थिएहिँ भणियं भविस्सदत्तो न दीसए एत्थ । मोत्तूण कीस चलिया ? सत्थस्स न जुजए एयं॥६६ , अर्ह भणई बंधुदत्तो एकस्स कए न नासिमो सधै" न्हाया तडम्मि तुम्हे गुण-दोसा पुण महं एत्य ॥६७ नाऊण तस्स चित्तं सवे वि" हु“संठिया" मणे" दुहिया" पत्तोय तप्पएसे मविस्सदत्तो विचिंतेइ॥ ६८ किं मं मोत्तूण गया ? किंवा सो चेव न हु इमो देसो १।अहवा दीसइ चिण्हं तम्हा लोभेण" मुक्को ह ।। ६९ इय चिंतिऊण तत्तो सो पुण वलिऊण हिंडए दीवं । कयलीहरम्मि रम्मे रयणी" वोलेई ठाऊणं ॥७० जाए पहायसमए ममडित्तो गिरिवरस्स कडयम्मि । पेच्छइ विवराभिमुह" पुराणसोवाणपतीयं ॥७१ चिंतइ मणेण एवं नूणं केणावि दिवपुरिसेणं । रइया सुवाणपंती कस्स वि ठाणस्स कनेणं ॥ ७२ अह घडइ तत्य सणियं हिपए काऊण निच्छयं एवं । सुपुरिसमग्गम्मि ठिओ पुरिसो पावेइ कलाणं ।।७३ नीसरिओ विवराओ पेच्छइ नयणाभिरामय पुरओ । उववणगणसोहिलं अमरपुरीसरिसय नयरं" ।। ७४ उत्तुंगकणयसालं" तोरणकलसेहिँ सोहियसुपारे । अइगहिरपरिहिकलियं जणवयरहियं च दणं ॥ ७५ पविसइ विम्हियचित्तो पेच्छंतो वीहि-गेहांतीओ। कंचण-रयणमयाओ देवाणे वि" तोसजणयाओ॥७६ येवंतरं च गंतुं पेच्छइ बहुभेयठाणपरिकलियं । कंचण-रयणसभूसं आसणमाईहिँ परिकलियं ।। रायगिहं दणं नीसरि"पेच्छए मणमिरामं । चंदप्पहजिणमवणं पहुविहरयणेहिँ चिंचइयं ॥ ७८ काऊण कायसुद्धिं गहिऊणं"सुरहिनाध-कुसुमाई"। पविसिय दखूण तर्हि चंदप्पहसामिय" परम ॥७९ 10पि1 2A चि। 3A. टणिओ। 4 Bal * B जोगं जंघिय सुवनदीवस्स। 5C 'सपा) CCit is not found in this Ns. 7-8 B ठाविऊणे। 9 B गुह। 10 AD उवहिस्स । 12 Bइह | 13 B सम्पग्मि। 14 B मगसरहि। 15 B गिण्हंति । 16 B सम्मे। 17.B वि0 18 B पाटइ। 19-200 पमगइ या 21 B एक्कास । 22 B सम्वं । 23-27 B मणदूमिया : प्रयंपति। 28 Bछोएण। 29रणि । 30 B य पहासमए। 31 B उहिता। 32 A. फयमिः B मसम्मि। 33 B हिमुई। 34 B सोयाग 1350 पतीओ'। 36 AD हिरामयं । 37 B एवं । to be found in this Aks. 43 Cमोहरि44 B गहिजण य । 45 B सुरमि। 46 B सुम। 40 AD परिह।:41 B देवाणं। 42 Bit is not 47 B'गंधाई। 48 C पविसर। 49-50 B सामिजिणपरिमं। . - . 11Bउपही। 38B माई। 39 B दुयारे; मुयार। .

१०, ८०-९९] नाणपंचमीकहाओ-१०. भविस्सयत्तकहा (a)पूएउं मत्तीए अमिवंदिय देवए य अणुपुच्विं । उवविहो पढाइमं कुलय हरिसेण संजुत्तो ८० 'चउरासीलखपरिट्ठियाण जीवाण सुह भीयाण । अभयं देसि तुम चियः(b) अन्नो पुण नाममेत्तेणं ॥८१ (संसारोपहिनिचुडुयाण जंतूण अहियदुहियाण । हत्यालंबो परमो होसि.तुम चेव मन्ने हं ।' :.८२ (d)कम्मारिवग्गपरिवेढियाण मवियाण ताससहियाणं । होसि जयम्मि सहाओतं चैव य नत्यि संदेहो॥८३ (e)कोहाइताबसंतावियाण अइरित्त-सिढिलगवाणं । धम्मोदयसेएणं तं चेव य कुणसि नेवाणं ॥ ८४ दालिकंदनिरुकंदियाण अवमाणकंदलिजुयाणं । (तं वं माणजणओ सधोत्तमविहवदाणणं ॥..८५ भइरोइवाहिपरिपीडियाण (g)किच्छेहिं कह वि मुक्काण । नीरोगत्तं परमं तं (1)चेव य कुणसि लोयाण।। ८६ इह चंदप्पइसामिय! नाऊणं तुम्ह सरणमल्लीणो। अहमवि भवभयभीओ तम्हा मह (i)भवखयं कुणसु ॥८७ पुश्वविदेहे काउं केवलिमहिमं जसोहरजइस्स । पुच्छित्ता वित्तत' भविस्सदचस्स जं मावि ८८ अनुकम्पमहिंदों मविस्सदत्तस्स पुवनेहेण । सिरिचंदप्पहभवणे दिक्खरपंतियं लिहइ ।। यह तचो उठेउं भविस्सदत्तो वि वाहिरुदेसे । पेच्छइ वरमित्तीए रुइरक्खरसंतियं लिहियं ।। ९० एचो पंचमगेहे यहुविहरयणेहिं भूसियदुवारे । कन्ना भविसरुवा अच्छइ वररुवसंजुचा । तीर होही मचा भविस्सदत्तोति नस्थि संदेहो । घणवइणो" परिणीए कमलसिरीए सुओ सुहओ॥९२ पुणरुच मावितो अत्यं तत्यक्खराण लिहियाणं । चिंतइ भविस्सदत्तो विम्हियचित्तो य तुट्ठो य ।। ९३ : विग्णाण पणो पिउ-जणणीणं च नामगहणाओ।केण वि मज्झ निमित्त लिहिया वन्नावली नियमौ ॥ ९४ इय निच्छिा हियए पत्तो गंतूण तत्थ गेहम्मि। गहिऊण तीऍ नामं सो जपइ अतिहि वारिणति ॥९५ सोऊण तस्स सई सा वि मणे चिंतवेइ अइभीया । मणुयाण इह भावो न वि विजई ताव नियमेण ॥९६; असुरो को वि हुपत्तो मज्झ विणासाय नत्यि संदेहो। इयरह पुण मह नाम को जाणइ माणुसो एत्थ १ ॥९७ इस चितंती तुट्टा जोयंती जाव पेच्छए-कन्ना। ताय सयं” चिय दारं उग्घडिय" तस्स.पुन्नेहिं ॥ ९८ दप तयं एंत निम्मलवररूवसंजुयं सोम्म ! हरिस-मएहिँ समेया उद्वित्ता आसणं देइ:॥ ९९ '...(a) The following stanza is found in B in its placer- पूरऊण विहीए सम्म वह पंदिजण मावेणं । उवविहो जिणपुरमो भत्तिपरो थुणइ जिणइंदं ॥ ८ ॥ (1) Bसंसारपिसायमीयाणं 100 (.) In its place, the following stanza is found in B:- भवजलहिहमाणाण नाइ ! तिरि-नरयदुक्खमीयाणं । अभयं देसि इमं पिप को अचो वारणसमस्यो ? ॥ ८२॥ (a) The following stanza is found in Bin its place:- कम्मरिउतावियाणं भवदुक्खसाण मावसचाण। ''परमपयमग्गदेसय! परमं वाणं तुम एगो । (6) The following stanza is found in its place in Bi कोहाइकसायचायाणं बहुदुक्खतायवरियाप । सिंचयसि तेसि दे धम्मामयसीयजलेग ॥ ८ ॥ ich 12 B Efei's Coffequi (f) The following latter half is found in B:- दिय माणुबरणं करेसि नियषयणविहवेग ॥ ८५५ 4 A घेव थ। 5A Dओ(8)B बहुदुपख• तत्तदेहाण । (h) B पण नवरि. मुगाणं। 6A माऊणं । (i) B° झुणेसि. मध्याणं 1-7 B पुन । 8AD 'महिही। 9A.D भविस B भविण110 Bदि। 11 Bअपणो।,12-B वरस। 18 AD विपणाण-नाण। 14 B एसा। 15 B°वारं । 16 Bति | 17 AB.मशुभाण, मणुपाणं। 18 B ETOOT19 नाह। 20 ACRE 1. AIB Ceti 22 BC.पदमं 1.23.B.उपारिय।

. प ६२ ': 'सिरीमद्देसरसूरिविरदयालो [१०, १००-१२९ सो उपविटों संतो पण त सुवाणियं कनं । नियनयणानं माइ सफलतारिणे घेर । १०० दोहं तिहुँ अन्नोन हिययविषप्पो य एरिसो जाओ । जई पुरंपदायेणं मम्हाणं होय संयंपो ।। पत्यंतरम्मि जंपइ सहसा यह खेतदेवया तत्य । तुम्हाण होउ पुचय ! संपंधो मन्झ ययणे । २ म्हाया भुर्च-विलित्ता दो विजणा जाय तत्य अच्छति ताव य पत्तो नमुरो नागेणं असणियगो ति॥३ चिंतइ सो वि मणेनं दीसइ मणुयाणं मिटुपयं एत्य । ता पलेमि समुद्दे गहिऊ निपयहत्थेहि ॥४.. साप य खणेण जाओ अदिअयर सोऽमुरो पसन्नमयो । जापइ बोदिवसेणं गह मियो एस पुर्विलो॥५ पन्छां भविस्सदत्तो मणिमो असुरेण नेहकठिएण। परमित्त ! तुमं दिष्टो चिरकालानो इह" मन ॥६ जम्मंतरविते कहिए असुरेण तस्स कुमरस्स । जाया मम्मि तुही मिटियं पित्तं च पोरं ।। दोण्ह वि ताण खणेण सुविभूईएँ पाणिमहणं पागमुरेण समशुरुष" निम्मपियं जद य जगएपं ।। ८ मणिओ य तुर्म राया एत्य पुरे तइ य सयटदीवम्मि । रयण-गुपनाईये सबै घिय तह कय एवं ॥९ इस जंपिऊण वयण" नियठाणं सामिऊण सो पत्तो। ते बिहु दोनिवि पन्छा विसयमुई तस्य मुंजंति ।। -११० अहं भन्नया कयाई भविस्सदण पुच्छिया मना । निययुक्तं चपखइनं जहवितं पदंदैकटिया ॥ ११ नयरं च दीपतिलयं" एवं राया जसोहरो एक्थे । मवदत्तो मह जपमो जगपी विहु नागसेग ति ॥ १२ असो वि आसि लोगो पहुपिहलोएम संजुओ गुइयो। पिसाग-नागकलिभो देवसमूहोश इद नाह! ॥ १३ केणावि हु सहस थिय सधो विहु रायसंमो लोभो ।रयणापरम्मि खितो अहमेव य मुक्किया एक्का।।१४ मह जंगणी-जणपहिं निय-नियरूवं"प कारियं पुदिपेन्तीऍ इमाई मए वि कालो इहं गमियो॥१५ तप्पमिई मुंडता विसयसुदं दो वि तत्य नयरम्मि १ अरोरं पडिपसर गयं पि कालं न याति १६ फेमलसिरी विससोया सुषयमनाएँ नाणकटियाए। कहइ रुयंती" दुक्खं नियतपयविमोइया पर्णया ॥ १७ मेवणीय तीऍ" यहुयं सोयं सा समणिया सुवयणेहिं । गिण्हावद पंचमियं पनिती तीइ" फलमा ॥१८ कहियाई ताई तीए" संवर-मास-पक्स-दियहाई । होही जेसु इमाए भविस्मदवेण मेटायो । १९ तक्ष्यणसत्यहियया कमलसिरी सुखयाएँ पामूळे । जिणसाहुप्यपरया अच्छा ओहि विचितेती" ॥ १२० भासा रक्खइ जीयं सुहु वि दुहियाण एत्य संसारे । होइ निरासाम ओ सरसपमित्रोण मरणं पि॥ २१ अन्नदियहम्मि मणिओ भविस्सदत्तो वि निययकताए । सामिय ! कहेसु मज्झं अप्पणयं ठाणमाइयं ॥ २२ कहियं च तेण सरंजं जहवित्तं च दीवपनंतं । सरिऊण नियत्रणणि पच्छा सो दुम्मणो जाओ" ॥२३ मणिओ यतीऍसामिय! कीस तुम इत्ति दुम्मणो जाओ तुह विमणतं दडेमजी दुई" दारणं होई ।।२४ अणुमाणेणं नजइ हियए इटेण इहसंतीय" । सोक्खं जइ वा दुक्ख संकेतं ययणछायाए । २५ पमणइ भविस्सदत्तो पायो हं निहुरो पिए ! मुटु । तहवच्छ पि जमणि पेच्छामि न नेण गंतूणं ॥ २६ गहिऊण सारभूयं वचामो ताव जलहितीरम्मि"। तस्य ठियाणं होही को विहु अणुगामियो सत्यो ।। २७ पमणइ सा वि हु सामिय!जंतुह चित्तस्स किं पिपडिहाइ।तंकीरइ अचिरेणं अई पि अणुकूलिया तत्य॥२८ अह पणमिऊण चलणे दो विहुचंदप्पहस्स मावणं । संचारिति" कमेणं जनं चित्तस्स पडिहाइ ॥ १२९ 2,1B दग!"AD साफई।। 3 । 4-6 B पुधाशुमावमो जह। 7B मुर। 8B.मिहुणाण 1 9A | 10 AD भए11B | 12.01 18 Bए। 14-Ber 180 'कलियं ।।16 B कलिय। 17.Bइत्य; Care | 18 B स्पं. 19 A ती! .:0 तीह। 21B वित्ता 122 Bी। 23-A वोह | 24A ए:25 B विचिती 1 26 BY127 B जातो। 28 B मह। 129 B दुध ।। 30 B मा::Cसंडीए।-32C.पासम्मि! 33 B संचारैति ।

. १०, १३०-१५९] नाणपंचमीमहाओ-नामविसयेत्तकहा अच्छंति तीरदेसे कइवयदिवसाइँ जावे सुहठाणे. ताव य पत्तो. सत्यो संवैधुदत्तों तहिं चेवा १३० उत्तरिऊण परिसा ममडता.पेच्छिऊण तं मिहुणं ।. गंतूण सुहु मुइया कहंति ते पंधुदत्तस्स ।।३१ सो वि हु उत्चरिऊण जाव थ.पावेईत पएस तु पेच्छइ भविस्सदत्तं ताव य अइलजिओ जाओ॥३२ दण पंधुदत्वं भविस्सदुत्तो वि उहिउँ सहसा । आलिंगइ नेहेणं-मिलिय बहुयाओं कालाओ.॥ ३३ यह मणइ बंधुदत्तो पावो हं सिदसणअजोग्गो' । तुज्झ अमावस्स गए पावं परिचिंतियं जेण.॥३४. दवस ,टोमयाएं एगागी तं मए इह मुक्को। मह पावं चिय जायं बहिययरा तुह,पुणो लन्छी ॥ ३५ - गुजगजणचिन्तवियं चसणं पिहु लच्छिकारण होइ। पुनकलियाण नियमा अयसो पावं च पिसुणाणं ॥ ३६ पमणइ भविस्सदत्तो सर्व-पि हु तुल्झ संतियं एयं । तुज्झ कयं पिहु मज्झमा चिंतसु कि पि पुधिलं ! ॥३७ इय पिऊण:सने पहावेउं मोइया जहिन्छाए । तह पन्छिया य वत्तं गइ-आगइसंतियं पछी ।.३८ मणिो य बंधुदत्तो एयं सवं तहेव भाउज। निययवहणेसु" निजइ गच्छामो जेण नियनयरं ॥ ३६ अणुमन्निय तवयुगं चिंतइ हियएण-बंधुदत्तो वि । सवं पि अणन्नसमं कह मज्झं होसए एवं ॥१४० अहवा मह, पुन्नेहिं एवं नियमेण आणियमणेण । इयरह को" मेलावो समयं एएण,अम्हाणं १॥ ४१ तो वेचिऊण एवं सवं गहिऊण वचिमो सिग्धं । पच्छा मरिही एसो मुक्को विहु एत्यं दीवम्मि ॥४२ इप चितिऊण मणिय पेसह भाउअयं तहिं ताव । जेणं इमं परिरक्खइ सवं पि हु पयइलोयाओ ॥४३ देखें: पि अहं-पितहिं जत्य इमं कीरए य तव दवं । एत्येव तुम अच्छहै जा सधे तत्य संचरई॥ ४४ काऊण इम ठाए अहमेव य सयलेलीयपरियरिओ। घेत्तूण तुम चडिमो गहिऊण जलाइयं पर ॥ ४५ मोतुं मविस्सदत्तं ठवियं नियंपवणम्मि सवं पि । सन्नेउँ कम्मयरे चालावइ बहणए सवे ।। ४६ चितइ भविस्सदचो अज वि न हुएइ सो महं भाया । तम्ही लहेमि वत्तं उहित्ता आसणा चेव ॥ ४७ गण तीरदेसे दंणं सुन्नय तमसा चिंतइ मणेण दुहिमओ नूणमहं वंचिो तेण । ४८ पेच्छह प्रावस्स तहा विशओ वयणं च सुहुँ रमणीयं । आवरणं पुण एवं वीसमो. कीरए कत्य ॥ ४९ बझावचयलोओ एरिसमो चेच होइ नियमेण नहुवंचिमई को विहु फुड-विमंडपहासिनी जेण॥१५४ : इस न दवतणय केत चिय सलए महं हियए । मज्झ विओए जेणं दुक्खं सा धारिही जीयं ।। ५१ ता किं पहुएण इहं बचामो तत्य चेव नपरमि । चंदप्पहमवणठिओ उभयहिये पाविमो जेण ॥ ५३ गणतओ नयर पविसिय गेहम्मि तत्य निययम्मि दिई कंतविहणे अहिययरं दुक्खिओ जाओ ॥५३ लीसरिऊणं तत्तो पत्तो चंदप्पहस्स भवर्णम्मि । अहिवंदिऊण देवे जाओ दुवजिओ कि पि भविसणुरूपा वि तहिं हीरतं नाणिऊण अप्पाणं । चिंतइ हियएण इमं पेच्छह एयस्स चरियं तु ॥५५ दविण चिय जई गिण्हई महतणय एस पाविओदुट्टो। *जीवंतीए महं पुर्ण सील न वि खंडए नूणं-।। ५६ जइ मह कंतेण सम मेलायो नत्यि एत्य जम्मम्मि ता मुंजामि न सययं आहार जावजीव पि ।। ५७ उवयरइ बहुपयारं तीए विणएणं यंधुदत्तो वि । सा पुण निष्पिहहियया भणयं पि-न पीहए तस्स ॥ ५८ कुविएण तेग ताहे बलिवट्टी घेव काउमाढत्ता । ताप.य तीऍ पहावा देवीए एरिसं रइयं ॥ १५९ 1 Bा! 2 ADHi RC पाइ! 4 BAI 5A राष्टिगो सदुर मजोगो।8 Bोहयाए । 9:BCENT | 10 B सरया : साद । 11AD निय। 12 AP पवासुः। वहणेमुं। 13 B कर 14 B सोयाण :-15-16 BO समि। 17 B मछ। 18 संघरए। 19 C सम्ब: 20 BC जहा। .C:मण। 22 Bपयासिगा :एमाक्षिणा। 23 B बिहणो 124 Bहा: Bीसीए ५ मई: बंडप पुण इम, सीई॥ीचंनीए र मण सो मा संरए पूर्ण। 25 Cीपम्मि। 26 Bांग। 7 B "भारद्वाज are Aror : सिरीमहेसरसूरिविरइयाओं, [१०,१६०-१८७ पायति तिववाया उपरि गति जलहरा गहिरा । डोलंति पचहणाई जलकल्लोलेहि खिचाई ॥१६० सबै वि जणा भीया तीए चलणेसु सुहु पडिलग्गा खामिति महुवयणा विणिवारिय बंधुदत्वं तु ॥ ६१ रक्खंति तई सऽ गंजिनंति च यंधुदचेण । एस सई अभिमूया सई पि हु मा विगासेउ ॥ ... सुत्ताएँ यणिसमएं सुविणे देवीएँ अक्खियं तीए । मिलिही तुह वर इत्तो गयउरपत्ताएँ मासेण ॥ ६६ अहसा सत्था जाया कि पि वि मुंजेइ पाणधारणयं । इयरह मुयाण संगो कह होउ पियेण समयं तु?॥६६ असहायाण वि कह विहु इहयं मयाण सीलकलियाणं अच्छंतु ताव मन्ने देवा वि हु किंकरा होति ॥६५ पत्तो कमेण गंतु सो सत्यो गयउरस्स पहिदेसे । नरवइणा वि हु सिग्घं आढतं नयरभूसणयं ।। ६६ तक्खणमेत्तेणे तओ" पत्याईविमूसियं तय" नयर । अइरम्मं संजायं अमरपुरीसन्निह" परम" ॥ ६८ तो राय-पउरलोओ गंतूणं सम्मुह सपहुँमाणं । पेसई सबंधुदत्तं तं सत्यं निम्मलच्छायं ॥ मिलियाण पंधुदत्तो नरवंइमाईण कहइ पचक्खं । एवं कन्नारयणं पत्तं अम्हेहिँ तत्येव । एत्थेवे परिणयणं होही एयाएँ सोहणदिणम्मि । मडणाइयं इमीए गहियं जा पाणिगहणं तु ।। १७० दाऊण जहाजोगं दाणं सद्यो वि तोसिओ लोओ । नरवइपमुहा पच्छौं निय-नियठाणेसु संपत्ता ॥ ७१ सद्यो वि जणो जपइ धन्नो इह घणवई जणक्यम्मि । जस्स सुओ अइबहुयं विढवित्ती आगो दविणं ॥७२ सा वि" भविस्सणुरूवा मोणेणं घेव चिट्ठए तत्थ । मलिणी मोक्कलकेसा थोपाहारां य विमणा य ।। ७३ कमलसिरी वि य सिग्धं सोऊणं सत्यमागयं तुरियो । सो वि हु परिपुट्टी वत्तं तणयस्स न कहेंति" ॥७४ जाणता वि हु विउसा कस्स वि नाऊण दुक्खउप्पत्तिं । इह-परलोपविरुद्धं जपति न कजविरहेण ।। ७५ ताहे जाइ संदुक्खा विलयंती सुधयाएँ पासम्मिासा सुझयाएँ भणिया कि ओही तुझ वीसरिओ" १॥ ७६ सोऊण विसा एवं तह वि हु चिचेणं दुक्खमावहइ । सधो विजणो पत्तो कह सोएगलओ थक्को १॥ ७७ गणं, विणएणं कमलसिरिं मण पंधुदत्तो वि । अच्छइ भविस्सदत्तो माए ! न हु एत्य संदेहो ॥ ७८ बहुलोमयाएँ पत्तो" गतूर्ण रयणदीवयं सो उ । एही कुसलेणं चिय मा दुक्खं कुणसु हिययम्मि ॥ ७९ इयपिऊण तीसे नियगेहं पाविओ महापावो । सा विय"किं पि विसत्था संजाया तस्स वयणेणं ॥ १८० जक्खों वि माणिभदो सरिऊणं सामियस्स आणत्ति । चंदप्पहजिणगेहे संपत्तो दीवतिलयम्मि ॥ ८१ पूइंय वैदिय देवे भविस्सदत्वेण आसणे दिन्ने । अहिवंदिय उवविहो जपइ तेणेव परिपुटो ।। नामेण माणिमहो जक्खो हं सुयणु ! एस्थ संपत्तो । जिणवंदणानिमित्तं तुझ मऐ अक्खियं एयं ।। ८३ कचो तुमं पि इहई एगांगी कीस भणीँ संपत्तो ? । पायं मणुयविहीण" सम्मत्तपरायणो तं सि ॥ ८४ तेण वि. सर्व कहियं जं जहवित्तं च निययवित्ततं । आईओ जा अंत जक्खाणं सामिणो तस्स ॥ ८५ तेणावि यसो भणिओ कले विहुँ तुझे संगम"कुणिमो।जणणीमाइजणेणं तम्हा मेल्हेसु मणदुक्खं ।।८६ पमणइ भविस्सदत्तो तुट्टो हियएण महुरझुणिकलिगोजक्खाहिवस्स पुरओ हिपइच्छियसंगसुणणेण||१८७ 1 Bोष्ठति । • 2-3 .BC °कोलालिंगियवणूमि । B. खामति । 5 B तो। जिग्जवी 7 BCI 8 Crयणीए! 9 B देती। 10 Bइई। 11 B बहु। 12 Boमिशेण । Is Baati Bधरयेहि। 15 B | 16 B गयर । 17 B सनिर्म। 18 B पडर, रम्म । 19Ceri 20 Bur 21 Bा 22 दिये। 28 B सणुरूया, C भविस्सस्वा । TA B मलिणा। 25 B मोकळ । ' 26 B'तुरिया तइया । 27 B Gr 1 : 28 B कहिंति ।:29 P पीसरिर । 300 एसो 1 10 | 32 B भणे 1 33 A एस्य ! 34 A सुमणु! 1 35 B बंदणेर(णा) पडू । 360p37 B भवण | 88 BO विहीणो 139 Cg। '400 महि। 41-420 6BO . -' पिष48OकरिमोRA: ..

१ १०.१८८-२१७] नाणपंचमीकहाओ-१०. भविसयत्तकहा जो उवयारसमत्यो दुक्खं तस्सेव होइ कहणीयं । जो वा सोउँ दुहिओ अन्नस्स न कि पि कहिएण॥ १८८ जो पुण दुखं पयडइ पुरओ लोयाण कुडिलचित्ताणं । सो ताणं हसणीओ एवं दुक्खं च अहिययरं ॥ ८९ जस्साहिवेग मणियं किं सावय! जंपिएण यहुएणं ? कजेण फुडं होही मह वयण रयणिसमयमि ॥१९० वसनं कलविहणं धम्मविहणं च माणुसे जम्मं । निरवचं च कलत्तं तिन्नि वि लोए-ण अग्छति ॥ ९१ ९२ वोलणे तम्मि दिणे भविस्सदत्तम्मि पाविए नि । रइयं दिधविमाणं जक्साहिवमाणिभद्देणं ॥ घडुरयणेहि समयं ठविय विमाणम्मि कमलसिरितणयं । संपत्तो सहस चिय सो जक्खो हत्यिणपुरम्मि ॥ ९३ कमलसिरीपरदारे दङ्ण विमाणयं च अवयरियं । नायं च सुब्बयाए भविस्सदत्तस्स आगमणं ।। ९४ कहियं कमलसिरीए तीए सयमेव तत्य सच्चवियं । पडिबुद्धण य नायं भविस्सदत्तेण नियनयरं ॥ ९५ पुच्छिय भविस्तदत्तं सो जक्खो जाइ निययठाणम्मि सो वि हु उठेऊणं पणमइ नियजणणिपयकमलं ॥९६ संवपि हु ठविऊण गुत्तं तं रयणमाइयं सो उ । अन्नाउ चिय अच्छइ वारेउं जगणिमाईयं ॥ कहियं कमलसिरीए पुत्तय ! तुह भाउणा इहाणीयं । पत्तं कन्नारयणं कत्थ वि दीवम्मि अइरम्मं ॥९८ पहाणु-चट्टणरहिया सवेणिदंडा य मोणवयकलिया । थोर्वासणा वि कन्नों केण वि कजेणं सा पुत्त !॥९९ होही पाणिग्गहणं तीए किर पंचमम्मि दियहम्मि । सोऊण कर्मचरियं भविस्सदत्तो विपरितुंहो । २०० जार पभायसमए गहिऊणं रयण-वत्थमाईयं । दिह्रो भूपालनिवो तेण य गंतूण विणएणं ॥ दिलासणेण भणियं सामिय ! तुह पालणं मुणेऊण । तुह पाय-छायसेवं काउं दूराओं पत्तों है ॥ २ भूपालेण"वि भणिओ अच्छसु तुह संतियं इमं नयरं । धन्नं चिय मह रजं तुह संरिसा जत्थ निवसति ॥३ नियोहे संपत्तो भणिओ जणणाएँ पुत्त ! किं करिमो तत्थं वि विवाहकजे हक्कारइ बंधुदत्तो ति॥४ चितइ भविस्सदत्तो अन्नाउँ" मज्झ आगमं सौं उ" । कंता अइदुहियमणा चएज जीयं पिहु कयाइ ॥५ वनौषणानिमित्तं तम्हा पेसेमि जणणिय तत्य । इय चिंतिऊण तेणं संकेयं कारिया जणणी॥ ६ माए ! मह सा कन्नी मज्झागमणं कहेसु तं तीए । एयं च नाममुई तीसे हत्यम्मि देना ।। तत्य गया कमलसिरी पविसइजा निम्मलेण वेसेणं । ताव य धणवइणा वि हु एवं खलु चिंतियं हियए॥८ चिरकालपमुक्का वि हु पइणा पुत्तेण तह वि सच्छाया । कमलसिरी इह दीसइ ता पुण किं कारण एत्य १॥९ 'कमलसिरी संपत्ता भविसणुरुवाएँ अंतियं जाव । ताव य जाणियवत्ता सा तीए कुणइ पडिवत्ती ॥२१० भणिया य मज्झ पुत्तो तुह भत्ता एत्य आगओ नियमा। एसा य नाममुद्दा साभिन्नाणं च तुह सुयणु ! ॥११ संठावेऊण तयं गंतूणं कहइ निययपुत्तस्स । सो वि.हु पुणरवि पुत्तो गंतूणं रायगेहम्मि ॥ भगिओ य तेण राया सामियो ! जोए९ मविउ मज्जात्यो धिणयइपुत्तेण समं अस्थि विवाओ महंगरुमओ १३ भूपालेण वि सिग्धं धनवइपमुहा य तत्थ आणीया । तेसि कहेइ वत्तं भविस्सदत्तो वि जहवत्तं ॥:१४ दहुँ भविस्सदत्तं लजियभीओ य" वंधुदत्तो वि ! जणयस्स करमूले सधं पि" य" अक्खए कनं ॥१५ सस्खीहिँ तओ कहियं सामिय ! नियमेण सच्यं एयं । जं तुम्हें परिकहियं सई पि भविस्सदत्तेणं ॥१६ नरवइणा वि"य"सिग्य"पुत्त-कलत्ताइसंजुओ तइया । छुद्धो गुत्तीहरए घणवइसेही वि कुवियेणं ॥२१७ 10 बोल्लिएण। 2 C विरय (म)म्मि। 3 B स°14Cी वि। 5 C फस्स ! 6 B थोया। . 7BOसा।'8 BCA पत्ता110A TI, 11-12 AD भूपालेणं 13 B फायदा Car14 Bममा। 15-16 B सो।'17 Bहज1:18 Ca! 19Dणिज। 20 BC कता IB दिया। 2B भविसणुरुयाय: C भविस्सरुवा। 28 समो। 24 B सामि! 25-B निजोडे। 26 B मधिय । 27 BC दि 1 28-29 चिय। 80-32 B'भो वि हु। 33 Bएको । माण.९ .

'सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ [१०,२१८-२४५ अन्नो वि हु घरविहवो भविस्सदत्तस्स संतिओ जाओ । एवं संखनिहाणं संजाय बंधुदत्तस्स ॥ .२१८ अन्नविढत्तं पिधणं' अप्पणयं होइ पुन्नकलियाणं । अप्पणयं पिपरायं संजायइ पावकलियाणं ॥ १९ सिंगारेउं अहियं भविस्सदत्तस्स मारियं राया । अंतेउरि नियावई नियमहिलापत्थिओ सहसा ॥ २२० दखूण तयं लोयो हरिसेण पूरितो संतो। न हु एरिसय रूवं दिई अम्हेहिँ कइया वि ॥ तुटेणं नरवडणा समयं रजाइएक अद्धेण । दुहिया सुतारनामा दिन्ना य भविस्सदत्तस्स ॥ २२ भणियं कमलसिरीए पुत्त ! न उचियं चं एरिसं तुज्झ । पिउ-माइ-भाउयाणं परिणयणं धंधणगयाणं ॥२३ विनविउं नरनाहं छोड्डेउं पंधणाओं नियपियरं । ठविऊण हत्यिखंधे नियगेहे नेइ सो पणओं ॥ २४ दाऊण गाममेगं नियमाइसमाणयं च मेल्हेउं । देसस्स अंतभाए ठवेइ सो घंधुदत्तं पि ॥ २५ विते विवाहकने ठविउं सीहासणम्मि नरवइणा । विहिओ रहिसेओ भविस्सदत्तस्स मुइएणं ॥ २६. सुहु विभूईएँ तओं पूयं विरएइ जिणवरिंदाणं । सहिओ कमलसिरीए संघस्स य कुणइ बहुमाग ।। २७ दोहिँ कि पियाहिँ सहिओ" मुंजइ भोए सुरोध सो जाव पढमाएँ नाव गम्भो संजाओ सबतोसकरो।।२८ दोहलऐं संजाए किसियाई वहइ सा वि अंगाई। कहइ निबंधे" य कए भविस्सदत्तस्स दोहलंय".॥ २९ नियजम्मणभूमीए चंदप्पहसामियं च पूएउं । वियरामि जहिच्छाए एसो मह दोहलो" दुसहो ॥ २३० सोऊण इमं दुहिओ भविस्सदत्तो वि अच्छए जाव । ताव य दिधविमाणं गयणाओ इत्ति अवयरियं ॥३१ उत्तरिऊणं तत्तो निम्मलपुरिसो पयंपए एवं । गुरवो तुम्हे अम्हं आएसह जं मए कजं ॥ कहियं च तस्स सत्वं भविस्सदत्तेण दोहसरूवं" । तेण वि भणियं एवं केत्तियमेत इमं कर्ज ? ॥ ३३ दोहि वि भाहि" समं तत्य विमाणम्मि कमलसिरितणयं । ठविऊण पुराभिमुहो" मणवेगो चल्लिओं सहसा ॥ :३४ चलंताणं ताणं चलंतं सचमेव पडिहाइ । अहवा अप्पेण समं सधो वि हु मन्नए अन्नं ॥ पत्तं कमेण गंतुं दीवत्तिलयम्मि तं परविमाणं । उत्तरिया सच्चे यि हु चंदप्पहभवणेमज्झम्मि ।। ३६ ण्हाउणं पउमसरे गहिऊणं पंचवन्नकुसुमाई । न्हविय-विलितं देवं पच्छा भत्तीऍ पूर्वति" ।। ३७ काऊण वलिविहाणं धनवियारेहि फलपयारेहिं । चित्ते सुद्धिसमेया देवे वंदति सधे वि ॥ पणमिय मविस्सदत्तो उवविट्ठो महियलम्मि भावणं । चंदप्पहसामिद्वियं गुणजायं किं पि पयडेइ ॥ ३९ नियकित्तीऍ समाणा तुम्हं छाया विजेण देहस्स । तेणं चिय सामि ! तुमं चंदप्पहनामओ जाओ॥ २४० सरिओ विजेण सामिय ! तिमिर नासेसि हिययनिहियं पि । होसि सरिच्छो सामिय! तेण तुमं कह णु चंदेण?॥ खरयो" मयपडिकलिओ दोसासंगेण संजुओ" पाया एवं पि तुज्झ तुलो कह चंदो होउ वरदेव ? ॥ ४२ नोसेसि जह महायस ! देहस्स पहाएँ वाहिर तिमिरं । चंदप्पह! तह नाससु हिययट्टियं पि हु तयं मज्झ॥४३ अहं उहिऊण तचो तं नयरं परियडंति सबै वि । आणंद-विसायजुया अन्नोन्नं कहियनयरगुणा ॥ ४४ ठाणे ठाणे लग्गई तेसि दिही वि दीदारु छ । अहंवा गुणवंतेसुं वंका खुप्पंति को दोसो ? ॥२४५ 1-2C दविणं । 3 A D अतेरे। 4 BC आणावई । 5A D परिधयो 6 B लोओ7 B याण | BEI Bहोदे। 10 B मेहे। 11 A अति । 12 B सहिय; C समयं । 13 B दोह. छए। 14 B निण। 15 B दोहलय। 16 B डोहलो। 17 B दोहरू। B सस्य।।19B "मि। 20 B दोहि । 21 B मजाहि। 22 Boहिमुहो। 23 B दीवयतिच्यम्मि | 24 B "भुषण । 25 B इंति ! 26 A B C अB चंदो संदो। 28 Dसंतो।.29-30 Bइवरदे. पस्सा हो घरदेव! 31 B गति। 32 C विदे। - - १०.२४६-२७३] नाणपंचमीकहाओं-१०. भविस्सयत्तकहा अगुहयं पिउवं भावइ हिययम्मि तस्स मिहुणस्स। अहवारमणीयत्ते एसो चिय होइ सम्भावो॥ २४६ परिममिऊणं नयरं पुणरवि पत्ता जिणस्स मवणम्मि । पेच्छंति साहुजुयलं उवविट्ठ' एगदेसम्मि ॥ ४७ अहिवंदिऊग सवे उवविद्या महियलम्मि अईमुइया । ते विहु पियवणणेणं धम्मासीसं पयच्छति ॥ ४८ वस्य जयगर्दनाम' केवलनाणेण संजय साहुं । पुच्छइ भविस्सदत्तो विज्झाहरआगमं पणओ ॥ ४९ : मह मणइ जयाणंदो कंपिल्लं अस्यि पुरवर एत्थे । तत्थ य राया णंदो आसी सुयणाण आणंदो॥ २५० उबरोहियो' वि" तस्स वि" नामेणं वासवो तहिं आसि।तस्स य मणवलहिया नामेण सुकेसिया मजा॥५१ तीए य दोनि पुत्ता सुवक्क-दुधक्कनामयाँ तइया । दुहिया वि य संतिमई अग्गीमित्तो य तीऍ पई ॥ ५२ सो पेसिद्धइ सययं नरवइगेहेसु णंदनाहेण । पाहुडणयणाणयणं अविणासी एस नाऊणं ॥ ५३ अह अन्नया कयाई सिंघलदीवम्मि पाहुडं दाउं । अन्ने वि हु बहुरयणे सो विष्पो पेसिओ तेण ॥ ५४ नेऊ] तस्सं सा सिंघलयइणो" तहाँ समप्पेइ । तह सवं पि हु अक्खइ जं जं नंदेण आइलैं ॥. ५५ दिनं सिंपलैवइया बहुदा तस्स पाहुडनिमित्तं । अद्धपहे चिय तेणं तं दविणं" विलसियं सत्वं ॥.५६ नाऊण चिरायंत अवसेरि" कुणइ तस्स नरनाहो । पुणरवि संठवइ मणं दूरपएसो ति काऊणं ॥ ५७ मंत्री सुगुत्तमंतो जोइससत्यस्सै गहियपरमत्यो । वायम्मि सुवक्केणं पराजिओ लोयमज्झम्मि ॥ ५८ सो पोयइ छिदाई वासवलोयाण नियकालं पि । अहवा विवायकुविओ मरणं पि हु देइ कालेण ॥ ५९ मुक्कच्छायविवाया धम्मविवाओ" य तिन्नि सच्चे वि । दोन्नि अहम्मा पढमा सोहणओतत्थ अंतिलो ॥ २६० दोण्हं चिय अन्नोन्नं सुक्कच्छाओ इह विणिहिट्ठो।होइ सहायविवाओ दुहं अहिणेस" जुत्ताणं"॥ ६१ बन्नोन्नं धम्मीणं उवसमजुत्ताण पक्खरहियाणं । सत्यवियारो सत्यो सो मन्नंइ.धम्मवाओ" ति ॥६२ नाऊणं चारजणा नरवइणो जहँ कहेंति अहिययरं । पच्छा कुविओ राया अग्गीमित्तस्स उवरिम्मि" ॥ ६३ यन्नदियहम्मि पत्तो निर्णचंगो चिवेइभत्तारो । नरववंचणकने देइ इमं उत्तरं दीणो । ६४ पहियं सिंघलवइणा तुम्ह कए उत्तमं च यहुदछ । अद्धपहे चोरेहिं गहियं अम्हाण पासाओ॥ ६५ पत्तियकालं सामिय! अहं पि गोत्तीऍ पलिउं धरिओ दंडकए दुहेहिं छलेण अह" निग्गओ एण्हि"॥६६ राया विणायतत्तो अहिययरं तस्स उवरि आरुहो" । गोत्तीहरम्मि रोद्दे झत्ति समज धरावेइ ॥ ६७ दोनयणो वंचिजइ जणेण कुसलेण नस्थि संदेहो । नरवइ पुण सहसक्खी कह तीरइ वंचिउं? मणह ॥ ६८ वासवपमुहा सधे दणं अग्गिमित्तवित्तंतं । निय-नियचारेण गया गंजण-मरणाण अइभीया ।। गहिया सुकेसिणीए तष्मयमुक्काएँ देसविरइ ति । तीऍ"वलेणं जणणी रविपहनामो सुरोजाओ ॥ २७० सो चविऊणं तत्तो उपवनो तुज्झ परिणिगन्मम्मि"। मरिऊण सुवक्को विहु उववन्नो सुरवरो ताव ।। ७१ पच्छा पविऊण तओ मणवेगो विधारओ एस । जाईसरणवसेणं जणणीनेहेण इह पत्तो ॥ ઉર दुधक्को वि हु मरिउं संसारे भमडिऊण अइपहुयं । एण्हि अमरगिरिवरे उक्वन्नो अयगरो घोरो॥२७३ 1 B उपविट्ठा । 2 B फासुपपएसे। 3 B ममि A D तो15 Baयणाणं । 6-1 BC जपनंदगये। 8 B सुमुर्णि। 9-11 B माम पुरवरं भरियां 12 B उपरोहिनो; उपरोहियो। 18 B 4Cit is not to be found in this Ms. 14 B य15-17 B तह दुवकनामाणो []! 18 A Doganor i 19 Batt.20 Bå 21 B fete 22 B Palanit qi 23 B = ! 24 B सिंह। 25 B दिन दयं । 26 A D चित7 B अवसेरी। 28 B सस्थाप 29 B मुधम्मपालो, धम्मावाभो। 90 BC 31A महिणे। बाउ । '34 B पारि ।' 35 Cari - 300 | 57 B TRA- 38 लपणः। 3B विवे। 40 C सीएँ। 41 Cri 42 Bह! MAR, Dभाविद्वो चीय। 45 B कुछीए। 16Bषा। न - दुण्ड । 32 A समुत्ता। 33B । सिरीमहेसरसूरीविरइयाओ : [ १०,२७४-३०० अग्गीमित्त-तिवेई भमिऊण चहुयतिरियजोणीसु । आय तावसमिहुणं पच्छा मरिऊण कालेण ॥ २७४ जाओ यमाणिभद्दो अग्गीमित्तस्स एस सो जीवो। तस्स परिणी यं तियेई मरिऊणं अग्गमहिसि त्ति ॥ ७५ मणुयाणं पंच गई तिरियाणं चेव होति' चत्तारि । नारय देवाण तहा दो चेप होति इह (ह) भेया ॥७६ मणुओ मणुओ तिरिओ' मणुओं वि य एत्य देव नेरइयो ।मणुओ य तहा सिद्धों एवं मणुयाण पंचावि॥७७ तिरिओ तिरिओ तिरिओमणुओ देवोय होइ तह तिरिओ।तिरिओ नेरइओ तह एवं तिरियाण चत्तारि॥७८ नारय-देवा दो विहुचविणं जति तिरिय-मणुएसु । दो चिय ताण गईओ तम्हा इइ सत्यभणियाओ॥७९ गइवप्रियाय" नियमा सिद्ध चिय हुंति कम्ममलरहियौं। तम्हाकीरउ सहसा कम्मरस विणासणं चेव ॥२८१, जाव सकम्मो जीवो ताव दुहं एत्य चैव संसारे । कम्मकवयम्मि मुक्के सोक्खं चियं केवलं तस्स ।।.८१ इय नाऊणं एवं लच्छीमाईसु" चयसै पडिबंधं । सत्वं पि जओ मोत्तुं" एगो" चिय वथए जीवो ॥.८२ सोउणे इम" सधे संसारासारय पहुपयारे । जिणवरधम्मणुरायं कुर्णति हिययम्मि अहिययर ॥, पुणरवि वंदिय देये मुणियरवसहे य कम्मगइकुसले । आरुहिऊण विमाणे हथिणनयरं गया सधे ।। ८४, पन्नइ.सद्यो वि जणो भविस्सदत्तस्स सुहु माहप्पं । सुरमाइया वि जेणं आणं एयस्स कुवंति ।। ८५ परमत्थेणं राया एसो" चिय एत्य पुहइमज्झम्मि । अन्ने पुण नरवइणो नूणं एयस्स कम्मयरा ॥ ८६ एवं चिय" नियमेणं धम्मस्स पुराइयस्स माहप्पं । तम्हा सो" चिय कीरउ कि इह भणिएण पहुएणे ?॥८७ सम्माणिऊण पहिओ" नियनयरे सो" वि" तेण" मणवेगो । नियभारियाहिँ सहिओ सो वि तहिं अच्छए मुइओ ॥ अह अन्नया कयाई.जाए समयम्मि सुहु सुहयम्मि । जाओ सुप्पहनामो पुत्तो भजाएँ पढमाए॥ ८९ सोउण पुत्तजम्मं दूरि चिय ताव जणय-माईण । अन्नाण य परिओसो हियएसु न माइओ चेव ॥ २९०. जम्मेण वि पुत्वाणं लोओ हिययम्मि वहइ परिओसं। यहवा उदयाओ चिय कुणइ रवी पउमपडियोह।,९१ घद्धावणयम्मि कए पद्धई लोयाण पहरिसो अहियं । अहवा विम्हयवसओ सयो वि हु होइ अहिययरो।।९२ वनं नटं गेयं अइरम्मं तह य गंधमाईयं । हरइ मणं च मुणीण" किं.पुण इहइं सरागाणं १॥ ९३ परजुवइविलसिएणं गंधरेणं च एत्य लोयम्मि । जस्स न हीरइ हिययं सो पसुओ अव पुण देवो ॥ ९४ भन्ने ध" धूय-युत्ता जाया कालेण तस्स नरवइणो।राया वि वसे जाया रज्जं पिय"परियणं तस्स ॥ ९५. अह अनया कयाई भविस्सदत्तस्स विसयखुत्तस्स । उजाणपालएणं कहियं एयं च सहस ति ॥ ९६. उन्नाणे उजाणे उआणे देव ! तुम्हतणयम्मि । मुणिवसही मुणिवसही मुणिवसही आगयादोनि ॥ ९७ गयसंगे गयसंगे गयसंग्गे पिच्छिऊण तत्थ मए । तुह कहियं तुह कहियं तुह कहियं कुणसुजंजोगं ॥९८ चलिओ भविस्सदत्तो दाऊणं पारिओसियं तस्स । परियरिओ लोएहिं पाएहिं चेव भत्तीए.।। गंतण सहिं पत्तो तस-धावरवनियम्मि ठाणम्मि । उवविठं नयणसुहं पिच्छई साहूण सो जुयलं.॥३००, 1B विवेई। 2 B ससिः: C सिरि । 3A परिणीय; Cरिणीए । 4 B वियेहै।-5Bहुंति । 6 Bहुंति । 7 BC मणुभो। 8 BC तिरिभो। 9 AC वियो। 10 C एवं। 11 AD लिय। 12B | 13 B मुक्का। 14 B माईण । 15 C मुयसु । 16 B मुन। 17 B एगु । 18 B सोऊणं । 19 ADI Bइ। 20 B धम्मम्मि । 21 B.एसु। 22 Bइप्य । , 23 Cपि हु। 24 BF । 25 C भनेण। 20C भणिभो। 27 A D तेण। 28 AD सो। 20 A D नि। 30C जापाएँ । 31B दूरे। 32 BC'माईया । 33 B उदया। 34 C बदावणम्मि। 35C जाए। 36C पर। 17 B नियं। 88 B विम्हिषः। 39C मुणीगं। 40 Cपि। 41C मणं । 42 B वि । 43 B जाओ। ACTI 45 B परिणयं । 46 B°वसमा। 47 B *यसमा। 48B वसभा। 49 B दुखि। 50 B जोगे। 51 Aमेद। 1 . - १०,३०१-३२७] नाणपंचमीकहाओं-१०. मविरसयत्तकहा दोण्ह विजईण कमसो नमिऊणं पायपंकयं सो उ । उवविद्यो मूवीडे' सहिओ सयलेण लोएण ॥ ३०१ अह सो भविस्सदत्तो अइसयनाणेण संजुयं साहुं । नामेण विमलबुद्धिं पुच्छइ एयं च विणएणं ॥२ भयवं! को वि हु वाई पचक्खं चेव मनए संत । सेसं च असतं चिय इह वायविणासओं' चे ॥३ कालाइविवाहियं जं तं नूर्ण नत्थि' एत्य लोयम्मि । इंदियगहणाभावा सर्व पि हु ससविसाणं व॥४ आया वि नत्धि नियमा पंचन्मयाइरित्तो कोइ । चेयन्नं पुण इहई मूयाणं मझ सत्ति छ । ५ उपवासमाइयाणं फलं च मजिएणनासणं चेव । दिक्खा वि चालिसाणं मिक्खडा चेवं निदिहा ॥ ६ देवाण करावणयं समाहिकरण" च सत्यपढणं च । उक्कड-निहूडगमाई लक्खिजइ पालकीड व ॥ ७ परलोइणो अभावा एवं नियमेण नत्थि परलोओ" । तम्हा दाणाईयं सर्व पि निरत्ययं चेव ॥ . .८ अस्थित्ते वि हु भन्नइ किंसो मुत्तो छ अहव इयरो" ति । पञ्चक्खो विय पढमो इयरो पुण जुजए कहणु१॥९ किंवा मुत्तस्स कहं संबंधो घडइ कम्गुणों एत्थ १ । कम्मविहूणों" य कहं गच्छइ लोयंतियं ठाणं ॥३१० इस नाउणं एवं सोक्खणं घरह देहपंजरयं । छारीभूयस्स नओ पुणरागमणं इहं नत्यि ॥ सोऊण इर्म सामिय! सुह वि विउसाण हिययमज्झम्मि । जायइ खलु नाहित्तं किं पुण मुक्खाणे पुरिसाणं १ ॥ तम्हा कसे सामिय! एयविवक्ख" चज" इहं कि पिअम्हारिसाण जेणं चित्तं धम्मे थिरं होई ॥ १३ यह मणइ मुणिवरिंदो एवं लोयाइयं मयं पावं । *पञ्चक्खाइविरुद्धं कह विउसाणं मणं हरउ १ ॥१४ पचवणं दिवो अत्यो सहो वि अस्थि जइ सचे" । ता मियतण्हियसलिलं हाणाईयं पसाहेउ ॥ १५ करणाविसयत्तण जइ मावो नत्थि एत्य भावेण" । जचंधाइअवेक्खी रूवाईया वि ता नस्थि ॥ १६ जइ देसविवहियाणं होइ अमावो इह पयत्याणं । लोयाईववहारो ता जाओ निष्फलो सद्यो ॥ १७ कालेग वि अंतरिया सधे दीसंति एत्य लोयम्मि । गहणाईया सधे आगमिया साविया पपडा ।। १८ जेविसमावंतरिया ते विहु विनंति" नत्यि संदेहो । भूय-पिसाईया[ओ] वयणा इय कादसणओ ।।१९ आया वि इह विजइ सुहिओ हं एक्माइ गमो त्ति । पुदं पि जायमेवे थणाहिलासे उ सन्मावो" ॥३२० आगमिय" पि य जम्मं विजइ नियमेण एत्य संसारे । दीसंति मया जेणं मूर्य-पिसायाइसवेण ॥२१ एहि अइरितं चेयन्नं चेव भन्नए आया । तयभेए तवकजं भवे भूहि मरणे वि ।। २२ मुतो न तात्र जीवो होइ अमुत्तो वि कम्मसंबंधो । आयासे " मूएहि व तम्हा दाणाइयं सहलं ।। २३ सुक्केरंडफलस्स व उद्धगइसहावओ य जीवाणं । मुक्कस्स सिद्धिठाणे गमणं पि हु होइ को दोसो १॥२४ पमगइ भविस्सदत्तो जाओ अम्हाण. निच्छओ एस्थे । मह पुत्वजम्मचरियं संपइ भयवं! परिकहेह ॥ २५ मह जपइ मणिपवरो लोयाणं वोहणाएं सुपयास जंयुद्दीवरवर नामेणं अरिपुरं अस्थि ॥ वृत्य पमंजणनामोराया लोयाण जणियपरिओसो"मंती विवजसेणो तस्स य मजा ये सिरिकता।। ३२७ 1AD भूपीटे। 2 Bोएण। 3 Boयणे। 4B संजुमें। 5 B चि। Bई 1.7-8B अवधारमादिसओ, धेऽवभारणाविसभो। 9A एय। io A मरिय। 11 A को बि 1 12BC मर1 13 देवाई। 140"मरण। 15 AD सक्छु। 16 B परलोगो । 17:A उपरो!!18 B समुभो। 10 Bाय | 20C-पिमुक्को। 21 C मुक्खा | HAD करे। 23 A D ANT 24 CEE 125 B HET * From this onwards, some eight standas bro not found in Has the page 104 is missing. 2G A सचं | 7 Ceणे। 28C भाषा 1200 अपेक्यो । 30 Catfi 81 A wrifar 32 Carap t From this onwards the stopzs are to be found in B. 330भागामियं.194D मूम। 35 Ba3GB भएन ! 87 BC मापारो। 58 B1 39 BR| 40 Bोहणार 41C मुसा: 2B मारपी। 43CTI): . ।

r, "सिरीमहेसरसूरिविरइयाओ १०,३२८-३५६ तीसेय आसि.धूया नामेणं तत्थं कितिसेण चि। तीसे मचा ये कहो विहवाइसमन्नियो सुहओ॥ ३२८ तत्येवं पुरे इमो धणदत्तो नाम सु१ विक्खाओ । मजा य नदिभदा धणमित्तो दारओ ताणं ॥ २९ तत्व नदिदत्तो सेट्ठी लोयाणसम्मओ निचं । तस्स य भना मद्दा पुत्तो पुण नंदिमित्तो ति ॥ ३३० धणमित्त-नंदिमित्ता दोनि वि कीडंति तस्य नेहेण । धणमित्तों जिणधम्मे ठविओ खलु नंदिमित्तेण ॥३१ तत्येव गुत्तदेसे समाहिगुत्तेण मुणिवरेणापि । पत्ते पाउसकाले जोगग्गहणं कयं इति ।। गिम्हे सहति तावं सिसिरे सीयं च साहवो जुत्तं । पाउसकालम्मि पुणो गुत्ते चिय ठंति नियमेण ॥ ३३ सुङ महुरतणेणं लग्गा देहम्मि झत्ति विवयंति । आउक्काइयजीवा आगमओ एरिसं नेयं ।। ३४ नीरस्स पसंगेणं' पुढवीकाओ सचेयणो मुहु। अन्ने ये हरियमाई पायर-सुहमी य" को गणइ ॥ ३५ कह वचउ छउमत्यो पाहिरदेसम्मि संठिओ सो उ१। तम्हा पाउसकाले साहूणं गुत्तयं ठाणं ॥ ३६ रिउवद्ध विहु काले अझ्याएं वासयम्मि महियाए । गुत्तम्मि ठंति मुणिणो पाणीणं रक्खणट्टाए । ३७ गरुओ" वितणुकिलेसो संजमरहियस्स पावसंजणओ।थोओ वि संजमजुओ मुत्तीए साहलो सो उ"॥३८ तम्हा जुजइ काउं संजमकजेसु उनमो सययं । संजमजुत्तो असढो कायकिलेसं वि सेवेना ॥ ३९ तत्येव सन्निवेसे पालतवडो य कोसिओ आसि । निंदइ समाहिगुतं अत्ताणं मन्नए पहुयं ॥ ३४० वित्ते पाउसकाले समाहिगुत्तस्स साहुणो तस्से । अइसुहु कया पूया भत्तीए वजसेणेण ॥ ४१ दण तयं पूर्य कोसियनामो वि वअसेणस्स । कुविओ मरिऊण तओ जाओ सो असणिवेयसुरो ॥ ४२ पूर्वपमावेण तहा मरिऊणं वजसेणमंती वि । दीवतिलयम्मि नयरे उववन्नो नरवई परमो ॥ : ४३ धणदत्तमाइएहिं. पूर्य सक्कारयं च काऊणं । साहुस्स तस्स तइया समजियं कम्ममइसुयं ॥ ४४ साई समाहिगुत्वं पडिलाहेऊण तत्थ धणमिचो । बंधइ कम्मं मुइओ जम्मंतरभोयसंजणयं ।। घणमन्ना वि हु तइया पासिता मलिणयं तयं साहुं । इसइ करेइ दुगुंछ कारणयं असुहकम्मस्स ।। ४६ नूर्ण कया दुगुंठा अण्णेसु वि सुहु दुक्खसंजणया । किं पुण जइमाईसु निचं पि हु धम्मनिरएसु१॥ ४७ हीलिजंता मुणिणो हीलं जम्मतरेसु यहुएसु । देति फलं जंतूर्ण तम्हा मा हीलणे कुणसु ॥ वसणेणं अभिमूओ दूरे देसतरम्मि संपत्तो । अइदुसहो" सो य कढो मोत्तूणं सयणमाईयं ॥ ४९ *जगणिं जम्मणभूमि सयणाईयं च दूओ चयइ । वसणासत्तो पुरिसो माणधणो नस्थि संदेहो ॥ ३५० कम्मवसा मलिणते संजाए झत्ति माणिणो पुरिसा । जइ विन चयंति जीय नियदेसं तह वि मेहंति ॥५१ वसणे" विहवामावे मालिन्ने तह य वाहिसंजोए । माणुन्नयपुरिसाणं परदेसो सुंदरो होइ ।। ५२ गुणगणजुत्तो विजणो. पावइ वसणाइयं तय किमि। निदिजइ जेण इहं परलोए दारुणं दुक्खं ।। ५३ कम्म सुहु विरुद्ध तं कि"पि हु कुणइ नाणंकलिओ वि। पावइ जेण दुहाई दोसु विलोएस गरुयाई ॥ ५४ एवं पि मा सुणिजसु गरुयाण न होइ निंदियं कम्म । सक्को वि अहिल्लरओ भगकं पाविओ जेण॥५५ पंचमसिरकट्टणयं सुक्कावाई" च दिहिमित्त वि । रंमा-गोरीण तहा भेण वि पावियं चेव ॥३५६ 1B मा CD मध। 2 B वस्स। 30 it is not to be found in this, Ms. 40कडो।. 5 Bइत्येव । 6 AD घणसो। 7 B य संगेणं । 8C वि 19 B माह को। 10 B सुहमाइ । 11 Bit is not found in this Als. 12 B ते । 13 A अहवाए। 14 A D गुरुभो। 15 B वि ! 10B | 17 C तस्य । 18 A नामा। 19 B पेग'1200 फु। 21 A D सुसहो। दुसदो। * This stanza is not found in C. 22 A D मामि । 23 A "देहं । 24 B मिति । 25 A चर्मणे। 26 B मरो। 7-29 B पि हु किं। 30 B माण'। 31 BD महाविह 32 Cया। 33C1-34AD Bat'य। - . १ १०,३५७-३८५] नाणपंचमीपदाओ-१०. भविस्सयत्तकहा पारासराइएहिं केपट्टीमाइसंगमेणेहं । तंव-नाणसुहिएहि वि किं न कयं विगयजलेहि ? | ३५७ इय गल्याण वि जायइ मालिन्नं पुवकम्मदोसेण । तम्हा मा मणह तुम गस्याण न जायए दोसो ॥ ५८ पिउणा तेण विमुक्का अदुहिया तत्य कित्तिसेणा वि । समयं करेइ मेति पइदियहं नंदिभहाए ॥ ५९ काऊण.पंचमिवयं उजवणं जा करेइ अइगरुयं । मंचीऍ नंदिभद्दा कढजांया चिंतएं ताव ॥ ३६० धन्ना खु इमा रामा जीसे सई पिइच्छियं मिलइ । मह पुण पावाऍ मुहा.जम्मं इह निम्मियं विहिणा ॥६१ इय चिंतिऊण,जपइ सा पुरओ तीऍ.एरिसं वयणं, तब-दाणाइविहिणा कह होहामो हले ! अहयं ।। ६२ जइ किन पुजइ दाणं तह वि उवासेमिपंचमी ताव । जम्मतरे वि जेणं एरिसयान दि अहं होना।। ६३ गहिऊण गुरुसयासे' काऊणं पंचमि च मावणं । मरिऊण दीवतिलए भवदत्तघरम्मि पुन्नेहिं ।। ६४ अच्छीए उववन्ना नामेणं नागसेणघरिणीए । भविसणुरूवा कन्ना तुह परिणी जा इमा एहि ॥ ६५ भुंजतो विसयसुहं जा अच्छइ दीवतिलयनाहो वि । तो उव(य)हिम्मि सलोओपक्खित्तो असणिवेगेणं ॥६६ तुट्ठा ही य"तहाँ देवा विहुरोस-तोसफलजणया। कालेण होति नियमा भोयगकम्मेहिँ पडिबद्धी॥६७ मरिऊण नंदिमदा पुन्नेहिँ विमाणिएसु उववन्ना । अचुयइंदो जाओ मरिऊणं नंदिमित्तो वि ॥ घणदत्तो वि हु तत्तो तुझ पिया एस.धणवई जाओ।धणभओं वि हु एसा कमलसिरी तुज्झ जणणि ति॥६९ घणमिचो मरिऊणं पंचमिवयजणियधम्मनिवहेण । एयाण तुमं पुत्तो भविस्सदत्तो त्ति संजाओ ॥ ३७० पमणइ भविस्सदत्तो को अन्नो एरिसं जहावत्तं । वन्नेउं इह सक्कइ मोत्तूणं नाणिणो" तुम्भे १ ॥७१ जइ.इहई न वि होजी नाणपईवा तुमेहिँ सारिच्छा ! ता मोहपउरलोए धम्माइपयासणं कह णु ? ॥७२ एवं सोऊण महं सामिय ! जाओ मणम्मि निवेओ। इच्छामि वयं गहिउं तुम्हाणं पायमूलम्मि ॥७३ अह गण नयरे हक्कारेऊण सघलोयं च । जेट्ठसुर्य अहिसिंचइ नियरबे परमवुद्धोए ॥ ७४ दाऊण तओ दाणं काऊणं जिणवराण महिम थे। गंतूंण मुणिसयासे दिक्खं भावेण सो लेइ ॥ ७५ कमलसिरीपमुद्देहिं गहिया दिक्खा महाणुमावेहिं । केहि पि देसविरई अन्नेहि वि" देसणं, चेव ॥ ७६ काऊण तवचरणं उववन्नो सत्तमम्मि कप्पम्मि । हेमंगयनामधरो भविस्सदत्तो य सुरपवरो ॥ . . .७७ तत्थैव य कमलसिरी संजाओ सुरवरो पहाचूलो । भविसणुरूवा वि तहा सजायाँ रयणचूलो ति ॥ ७८ दोण्ह वि पडाण मज्झे सुटु सुगंधाण तह य मउयाण । पढमं चिय उववजइ देवो पुन्नाणुभावेणं ॥७९ अंतमुहुत्तेण तओ'वीसई वरिसो छ निद्दविगमम्मि । उट्ठइ उम्मुद्देउं नयण-मणाणंदणो सहसा ॥ ३८० चउसु वि दिसासुपेच्छइ सो सच मुं९ तत्थ रमणीयं । पच्छा मणेण चिंतइ को एसो गुणमओ देसो १ ॥८१- एवं चिंतेमाणों ओहीनाणेण पेच्छए सर्छ । नयणेणं, पिच पयर्ड कम्मतरसंचियं चरिये ।। सीरोदयभरियाए सुवन्नवावीऍ रयणखचियाएँ । किंकरदंसियमग्गों" मजणयं कुणइ पविसे ॥ ८३ उत्तरिऊणं पच्छा चेइयभवणम्मि पणमिउं देवे । वायइ पोत्ययरयणं सीहासणसंठिओ विहिणा ॥ ८४ तस्पय अच्छइ लिहियं धणेण अत्येण संजुयं पढमा धम्मेण इमलप्मइ तम्ही धम्मे" मई कुणह ॥३८५ 1A नेह 12 B मिति ! 3. निंदए । 4 B.न | 5 B वि! A पंच। 7 B सगासे। 80 भविसागुरूव । 9 B इण्हि 1.10-12 A य तहा रहा। 13 Bहुँति 1.14 A D पहिरुद्धा | 15 Bमय । 16 B महा। 17 A मागिणो। 18 B तुम्हे | 19 B हुना। 20 ACD तुम्हें । 21 ACD पायाण | 22 B जि? 1 23-24 B महिमामओ। 25 Cit is not found in this MR. 2GC संजाओं 27 B पुणो। 28 A पशुशैह; B तीसई ! 29 A ताप | 30 A. सुटु । 31A मोहिधागेण । 32 B निय- नाम । - 33 Bi1:34 चित्ताए। 35A Dदेसिय। 36 B "मग 37 BOसिंहासन 38 B संजुट। 39 A धम्मे। 40 A सम्हा। - ७२ ८७ सिरीमहेसरसूरीविरइयाओ [१०,३८६-४१० उद्देऊणं पविसइ. उआणवरम्मि सुहु रमणीए । सो पवरकुसुम-गंधे निम्मलतरुपल्लवच्छाएं ॥१, ३८६ वियरइ.तत्थ जहिच्छं सबढाणेसु पहियवरनयणो । मन्नतो हियएणं अप्पाणं पुन्नसंजुत्तं ।' विविहाइँ ये ठाणाई वत्या-ऽऽहरणाई बहुपयाराई । पेच्छइ कमेण मुइओ वणसंड मेल्हिउं सुइरा ॥ ८८ कहिं छहिँ मासेहिँ तहिं कजं किर होइ पेच्छणाईयं । नजइ एगदिणेणं देवाण सुहेण कलियाणं ॥ ८९ यहुओ विजओ कालो वचंतो नेय नजइ सुहेहिं । दुहियाणं घडिया वि हु छम्माससमाणिया होइ ॥ ३९० किं जंपिएण यहुणा ? मुइय चिय ऐति सुरवरा कालं । मोतुं आएसकरं सम्मदिहिं च पाएंण ॥ ९१ अभिओर्गठियाण तहिं जं दुक्खं होइ देवजाईण । तं नरयाओ अहियं हियएण मुणंति नागजुया ।। ९२ गस्य पि हु लहिऊणं विहवं वसणं च एत्य संसारे । सम्मदिट्टी जीवो वत्युसरूवं वियारेइ ॥ ९३ विहवेणं न वि मजइ वसणेणं नेय दीणओ जेण ! सम्मदिट्टी पायं मुणिऊणे" कम्मपरिणामं ॥ ९४ तत्य ठिओ सो सुक्खं भुंजेऊणं च दीहकालं पि । दीवयसिह व पच्छा सहस ति अदंसणो होइ ॥९५ सत्तमकप्पम्मि ठिया ते तिन्नि वि सुरवरा गुणसमेया । अन्नोन्नं मिलिय चिय कालं गमयति सुहकलिया॥९६ नील-निसढाण मज्झे पुश्वविदेह" च" मेरुपुत्रेणं । लवणो हिअवरेणं सोलसविजएहि संजुत्तं ॥. ९७ तत्य य विजय कंत गंधावइनामयं सुविक्खायं । गाम-नयरेहिँ कलियं 'धण-धन्नसमाउलं सययं ॥ ९८ नयणं व तोयकलियं गंधवपुरं च" तत्य सुपसिद्धं । अछुट्टफ्याकिन्न सुविसुद्धं सहसत्यं वं ॥ ९९ सरओ इव सुद्धदिसो पंडियठाणं व वाईपरियरिओ। अयलो छ" पहाणजुओ चंदणरुक्खो छ नागजुओ" ॥ तत्य य' तइया आसी चक्की गंधवसेणओ" नाम । यत्तीससहस्सेहिं रायाणं सेविओ निच्चं ॥ १ चोदसरयणाहिवई नवनिहिनाहो तहेव 'जुवईणं । चउसद्विसहस्साणं छन्नउईगामकोडीण ॥ २ चक्क छत्वं कागणि" मणिदंड" चम्म-खग्ग-वड्डइ य । सेण-पुरोहिय-गहवइ-इत्थी-य-तुरंय रयणाई॥३ नेसप्पे पंडुय, पिंगल तह सघरयण महपउने । काले य महाकाले माणवगनिही य” संखें य॥४ गय-तुरय-रहाण तहा चउरासी तस्स होति लक्खाई । पारसजोयणमाणं कडयं पिहु तस्स घणसनिह" ॥५ सोलस य सहस्साई आणं कुवंति तस्स जक्खाणं । सबकडयाओं अहियं सामत्थं घुस्सएँ तस्स ॥ ६ गंधारीनामाए तस्स य परिणीए कालपरिणइएँ । चविऊण पहाचूलो पुत्तो य वसुंधरो जाओ ॥ तस्स वि" जोवर्णसमए सुमई नामेण भारिया जाया । मुंजताणं" भोए तेसिं कालेण" मुइयाण ॥ ८ हेमंगयसुरनाहो चविऊणं पुन्नसेससंजुत्तो । सिरिवद्धणो" ति नाम उववन्नो पुत्तभावणं ॥ .९ कालंतरेण पच्छा [हु] रयणचूलो सुरो वि नामेणं । नंदीवद्धणनामो तेसिं चिय जायओ पुत्तो ॥ ४१० 1 B Cणम्मि | 2 Bit is not found in, this Ms. 3 B C °मरणाई 1 4 ,B सहि 5 D पिष्टणा। 6 BO हिमओय । 7 माईणं । 8 BC माण 19 A गुरुयं । 10 B हाथ । 11 A गहिऊण C गणिऊणं । 12 AD सिहि । 13 B निसहाण। 14-15 B विदेहम्मि। 16 ACD वहि° 17 B५। 18 B°कलिय। 19 B C पुढवि 1 20 C घाय' : '21 BE। 22 B C संजुसो । 23 A it is nob found in this Ms. 24A तया। 250 सेणवो। 26 B कागिणि । 27 B दंडय। 28 AC it is not found in this Ms. 29 B तुरया'। 30 B गया य । 31 A D पंडविए। 32,A °पटमो ।, 33 B उ । 34 B संखो। 35 Bहुँति.। 36 B. सहिण C सण । 37 AD गुपए। -38 A D परिणीए 1 39 B | 40 B शुध्वण'1'110 मुंजवाण 41 42 B काको ५।43 B'पदणु। 44 AD नामेण मंदिवाण : ७ -- १ - - 4 -- १०, ४११-४३६] नाणपंचमीकहाओ-१०. भविस्सयत्तकहां दोन्नि' वियवद्धमाणां तोस वडंति लोयहिययाणं । पाषाण काम-अत्या इयराणं धम्म-मोक्खा वा ॥४११ भोतॄणं चक्कहरो विसयसुई उत्तमं जहिच्छाए । हियएर्ण निरहिलासो तरखणमित्तेण संजाओ॥१२ केणावि कारणेणं होई अ भुक्खा तहेव मरणंता । तह उत्तममणुयाणं विसयासंसा निवतेइ ।। १३ दाऊण महादाणं रचम्मि वसुंधरं च ठविऊणं, तणमिव मोतूण सिरि गिाहइ दिक्खं महासत्तो॥ १४ संतं पि महापुरिसा मेल्हंति तणं व धम्मबुद्धीए । तुच्छाण असते, विहु पडिबंधो होइ अहिययरो ।। १५ मुंजति ताव विसएं पच्छा मेहंति सञ्चहा पन्नों । इयरे पुण पावरया दोण्हें चि लोयाण चुक्कंति ।। १६ उत्तमसोक्खैपसत्ताजे न वि मेहंति" विसयसोक्खाई। ताण वि इह सुहियाणं सहल थियदोग्गई होइ॥१७ *विसए य अप्पसोक्खे आसत्ता नेय धम्मकन्जेसु । पट्टति महामुक्खा विहल चिय दोग्गई ताण ।। १८ दिक्खं गए वि तम्मिउ छम्मास जाव रयणमाईयं । सर्वं ठाइ तह चिय पुश्वजियधम्मतेएण ॥ ..१९ भण्णइ ताण पहुत्तं जाण परोक्खे विकजसंसिद्धी । दाढी" पावियलजा बहुयाण विवजए जेण ॥ ४२० अह. अन्नया कयाई सरए सरएँ व पहलगंधम्मि । अहियं उम्मायको वट्टते" सबपाणीणं ।। २१ वायायणे क्सिाले सुमईएँ समाणयं समासीणो । कुणइ वसुंधरराया सधदिसालोयणं गयणें ॥ २२ धवलियआसा-कासा बहुविहवणराइसोहियपएसा । निम्मलजलठाणाई नरवइचित्तं विणोयति ।। २३ मणइ वसुंधरराया बुद्धिबियासी जणम्मि जेणेह'। चित्तविणोयणकब्जे सवियारं तयं करिमो ॥ २४ को किर गयमयजणओ १ को वा सोईहिँ गरहिओ अहियं १ । को असिहत्यो कुसलो १ को दिवसो धूसरो भणह १ ॥ २५ एगालावयजाई एसो पण्होचरो पिए! तत्तो । विहसिय जपइ सुमई पिययम ! नायं मए सरओ ॥ २६ नरवइगा वि य. भणियं मिन्नं पण्होत्तरं इमं तुमए । एवं अनं मणिमो वसमत्थं च जाईए ॥ २७ को आगासे गच्छई? किं इंटे चक्कवायमिहुणस्स? को दुक्खाणंदाया मिहुणाण भणे पिएं ततो ॥२८ मह सुमई भणई इम एवं पिय! जाणिय मए बिरहो । भणइ वसुंधराया बिंदुचुयय इम सुणसु ।। २९ चिन्तती ओहिदिणं नजई लिहियाहि कुट्ठलेहाहि" । गर्यवइया खलु नारी दूराओ आगएहिं पि॥४३० पमणइ सुमई हिट्ठा चिंतती विदुओ मएं नाओ। संपइ पभेणसुसामिय! अगाई निमित्तस्स ।। ३१ दिवं च अंतरिक्खं मोमें अगं च सरयवंजणयं । लक्खणपसत्थरूवं भणइ नियो अट्ट एयाणि ॥३२ 'एत्यंतरम्मि पेच्छंइ आयासे सुंदुरम्मयं अब्भ । सेयं गइंदसरिसं नरंनाहो उम्मुहो" मुइओ ॥ तक्खणमेत्तर्णं तओ पेच्छंतस्सेव तस्स नरवइणो । वायनिवार्यवसेणं'खंडविहंडीकओ मेहों ।। दडूण तयं" राया निचिन्नो सुटु काममोएंसु। पमणई नियरिणी" सो एवं केते ! चल सयलं ॥ ३५ अधिरे विहवाईए जे थिरबुद्धि कति गयनाणी । ते मायव्हियतोयं पियंति तिसिया जहिच्छाए । ४३६ 1 Bf12 C it is not found in this Ms. 3 B it is not found in this Ms. 4 A प हमाणा; B'पवमाणा। 5 'B लोभ.16 A D मोक्ख 17 AD | 8 B हिभएण । A दान । 10 BC असंतेसु । 11 BC it is not found in these Mss. 12 B भोए। 13 B मिति । 14A धम्मा 115 B दुण्ह'। 16 B मुक्ख। 17 B मिति। 18 B तान | 19 B दुगाई। * In B this quarter is thus found:-जे विय विसयपसत्ता; and in Cas'under:-जे विय विसपासोक्खै 120 B दुग्गई 121AD विहुत्वं 1 22C दाठिय । 23 B C सरय | 240 यवतो। 25 वइया । 26°C अत्य। 27 B वियसिय। 28 B सुमुई। 29 Cg | 30C वच्छ । 31C समच्छं। 32 Bघ। 33 Bऑयासे 134 Cदुक्षीणं 1 35-36-37'B को पि पाति वभो ? 38-30C लेहाहि कुइलिहियाहि । '40 B गई।41 B सुमुई । 42 C °वस्थुस । 48 C एयाई 1 44 A उम्महो। 45 B मित्तेण 146 Cणं 1 47 148 .Bभण11B नियं 150 C परिणि । 51 AM 152 B ममाणा। । नाणपं. १० " सिरीमहेसरसूरिविरइयाओं [१०,४३७-४६४ सवं पि जेण एवं सरयम्भसमाणयं सरूवेण । तेण सयाणा कत्थ वि पंडिबंधं नेय कुवंति ॥ ४३७ इहे दुहिय-विणढे दुक्खं नियमेण होइ लोयाण । तम्हा नाऊण इमं इदं दूरेण वजेहे ॥ ३८ चेयणमयणं वा सवं पि असारयं अणिचं च । मण-तणुदुहसंजणयं तम्मि नियंध तओ मुयसु ॥ ३९ 'देहम्मि वि पडिबंधो कुणइ दुहाई न एत्य संदेहो । तम्हा तं कायवं देहविमोक्खो हवइ जेण ।। - ४४० देहाभावे जाएं पडिपंधो नेय सदभावेसु । छिन्नम्मि इह विरोहे कलहामावो सवत्तीण || ४१ तम्हा गेपहामि अहं पच्चझं सधदुक्खनिद्दलणं । निंदामि य गरिहामि य इयरह वंधो' मम होजा ।। ४२ अन्नदियहम्मि राया अस्थाणे संठिओ जणं भगइ । मज्झ खमेजसु दुकयं तवगहणे संठिओ अहयं ॥ ४३ अहिसिंचिऊण रजे पुत्तं सिरिवद्धणं जणसमक्खं । जुवरजे य कणिहं पद्यजं गिण्हए राया ।। ४४ छंह-द्रुम-दसम-दुवालसेहिं मास-द्धमासखमणेहिं । सोसंतो" नियदेहं नाण-ज्झाणा सिक्खेइ ॥ ४५ पच्छा झाणवसेणं खविऊणं कम्मसंचय" सधं । पावइ सो तं ठाणं जत्य न दुक्खाइँ नजंति ॥ ४६ सिरिवद्धणो वि रअं पालइ तह लोहवजिओसोमो । जह लोयाण मणेसुं सो चेव य ठाइ अणुदियह ॥ ४७ सिरिवद्धणं नमे विनवई नंदिवद्धणो एय" । देव ! ममिजइ पुहई दीसइ दट्टव्वयं तत्थ ॥ एगट्टाणठियाणं गउरवभावो न होइ नियमेण । अइपरिचयाओं सत्थे सुहु अवन्ना जओ भणिया ॥४९ भइवलहं पि पुरिसं चुल्लीएँ रक्खवालयं सययं । नियमा वि हु भन्नइ इत्थीओ वावि" होणयर"॥ ४५० भासाऽऽयारविसेसो नजइ देसेसु विविहलोयाणं । उकंठा य पियाणं तम्हा देसंतरं जुत्तं ॥ ५१ कागा कापुरिसा विय इत्थीओ तह य गामकुक्कडया। एगट्टाणे वि ठिया मरणं पावेंति अइपहुही ॥५२ पुइई पया वि जाणइ एसो मह सामिउ ति पञ्चक्खं । खग्गाई परिणीया महिला इव इयरहा लोओ"॥५३ सिरिवद्धणो वि जंपइ आलिंगिय नंदिवद्धणं तुहो। किं माउय ! वहुएणं ? तुह वयणं चेव काय ॥ ५४ लहुभाउपस्स हिययं जइ ण वि रंजेइ भायरों"जेट्टो । ता तस्स जेहभावों" विहलो चिय होइ नियमेण ॥ ५५ अन्नदियहम्मि तेहिं सई काऊण पउणयं कडयं । दावाविया य भेरी पयाणसंसूइयाँ सहसा ॥ ५६ चउरंगवलसमेया गइंदखंधम्मि संठिया दो वि । उन्भियसियायवत्ता पंचमहासदनिम्पोसा ।। जेहाणं पणमंता दिता दाणाई चारणाईणं । पूयंता देवगणे नयराओ निग्गया दो वि ॥ गामे मैं नयरदारे गिहवयणो रायसन्निहे तह य । पेच्छंतो" नरनाहो अप्पाणं मन्नए गरुयं ।। ५९ नरवइणा अणुदियह जणवैयरिद्धी' होइ जइयर्छ । खीणम्मि जओ लोए खिजइ राया वि नियमेण ॥ ४६० नइ-कूष-तलायाई" देउलरम्माइँ पञ्चय-चणाई । पेच्छंती पइदियह दो.वि हु वियरंति महिवेढे".॥ ६१ वणमिव धरियअसोय सीय-मणोहरयधरियवरवयणं । वयणमयंकससोहं सोहणजसेवियं परमं ॥ ६२ परमगुणाण निहाणं निहाणलाहे "वि लोहपरिहीणं । होणे वि धम्मकहयं हयसपकसायपसरं च ॥ ६३ केवलनाणसमेयं मुणियसहं रयणसेहरं नाम । पेच्छंति" दो वि मुइया उवविट्ठ पायवतलम्मि ॥ ४६४ 1B पनिमा । B सम्मि य । 3 B बंधं । 4 B दुहाई। 5-6 A जए करते; Cउ करक।। 70 सम्व। 8Cइमं । Cखरणेहिं । 10 A सोसेंतो; D सोसिंतो। 11 A शाणाहि, B जायणाई। 12 Bधणं | 13 A D पि नमिउं। 14 B एवं । 15 B चुलाए। 16 A इत्थी वा; Cइस्थीतो। 17 A विही; BC पाविहीं 118 Aणयर, B नयाँ नघरं । 19 Bधचे। 20 A 121 Bहुयं; Cबहुया। 22 AC साभो 123 B भायर 1 24 B मायजिहे। 25 AM 1 260 °संसूतिया। 27 BCit is not found in these Mss. 28 B नयराया नयरागारे। 29 B पिच्छंतो; C पिठता। 30 B'व' । * "31 B विदागाई। 82 B पिच्छंता । 33 C विहरति । 34 B°वी। 35 B C र [य] 186 BC मणिय 137 Boमियंक 1 38-39 B सोहं जण। 40 AD लाभे! 41AD छोम142 B पिछति। . ।

. १०, ४६५-४९२.] नाणपंचमीकहाओ-१०. भविस्सयत्तकहा भतीए वंदिता तं समणं सुदृ लोयपरिकलिया। सुद्धम्मि महीवीटे उवविठ्ठा दो वि.तप्पुरओ ॥४६५ तेण वि कहिओ धम्मो हिंसाइविवक्खसूयओ परमो । छिन्नाई संसयाइँ लोयाण वोहणहाए ॥६६ सिरिवणो वि पुन्छई भययं ! लोयस्स केत्तियं माण १।। कइ भेया ? कह व ठिई ? केरिसओं चेव विसओ ति? ६७ अह जंपइ मुणिवसहो बहुमोलोयस्स एवं वित्यारो।लेसेणं अक्सिजइ कि पि वि तुम्हाण तधिसमो॥६८. चोद्दसरजुपमाणो आहेणं उड-अहयलोओं त्ति' । उष्टुं तिरियं च अहं भेया विहु तस्स तिन्नेव ॥ ६९ वइसाहठाणकलिओ कडिहत्ययसंजुओजहाँ पुरिसो। संठाणं भणियमिणं सधस्स वि चेव लोयस्स ।। ६७० उड्डम्मि होति देवा तिरियं देवा य तिरिय-मणुया य । देवा नेरइया विहु होति अहे एस विसओत्ति ।। ७१: उड्डम्मि सत रजू सत्तेव य तह य अहयलोयम्मि ! अहारस य सयाई जोयणमाणेण तिरिय, च ।। ७२ तिरियं च रज्जुमाणं दो दीवा अद्धयं च मणुलोओ । सो वि तत्थ नेया दीव-समुद्दा असंखेजा ॥ ७३ अन्नं च तेहिं पुढे" नियचरियं पुवजम्मपडियद्धं । तेण वि कहियं सवं जं जहवित्तं च सविसेसं ॥ ७४ सोऊण निययचरियं जाईसरणं च ताण संजायं । पच्छा मणम्मि जाओ संवेओ सुहु विसएसु ॥ ७५ मणियं च तेहिँ सामिय! तुम्ह समीवम्मि गिहिमो दिक्खं । जम्मतरे विजेणे दुक्खाण न भायणं होमो ७६ मणियं च मुणिवरेणं विजइ अन्नावि जाव छम्मास" । भोगाणं कारणयं कम्मं चारित्तवारणयं ॥ ७७ पच्छा होही दिक्खा दोण्हें वि तुम्हाण तह य मोक्खो वि । तम्हा गमेसु कालं क परिणामओ जेणं ॥७८ नमिऊणं तयं दो विहु नियनयरं पाविया सह पलेणं । जिणवरसंघाईणं पूर्व वियरति भावेण ॥ ७९ अन्नदियहम्मि पत्तो सो चेव य मुणिवरो तहिं ठाणे । राईण अन्नाण य उवयाररओ महाभागो॥ ४८० नखइपमुहो लोओ सुणिऊणं मुणिवरं तहिं पत्तं । गंतूण भत्तिकलिओ विणएणं वेदए तुह्रो ॥ ८१ 'सिरिवद्धणेण भणियं भय ! पुन्नाइँ अम्ह दियहाई । दिजउ संपई दिक्खौ सुङ पसाएण अम्हाणं ॥८२ सम्मं विणएण तओ दिक्खं घेत्तूण पायमूलम्मि" । सिक्खंति सिक्खणीयं तवं च कुचंति बहुमेयं ।।८३ एवं कुणमाणाणं खीणे सम्मि पाइकम्मम्मि । लोया- लोयपयासं उप्पन्नं केवलं नाणं ॥ ८४ पच्छा मोत्तूर्ण इहं" देहं कालेण सघमलमुक्का । सिरिवद्धणमाईयों मोक्खपयं पाविया यहवे ।। ८५ कहिय भविस्साईयं भविस्सदत्तस्स मणियमक्खाणे । लेसेण मए एवं पंचमिफलसंजुये दसमं ।। इय सोऊण एवं माहप्पं पंचमीऍ पयडं तु । कुणउ तयं भवियजणो संसयरहिएण चित्तेण ॥ ८७ अह सणियाणं एयं तवचरणं पंचमीऍ संबद्धं । संसारपवड्डणयं काऊणं जुजए कह णु१॥ एवं पि हु भजुत्त" जं भणियं सुह दुट्ट-रुडेहिं । जम्हा पवितिहेउं निद्दिढं एवमाईयं ॥ पढम सणियाणाओ वयाओं जेणेत्य होइ लोयाणं । सद्यपवित्ती धम्मे पाएणं तेण न हु दोसो" ॥४९० सणियाणं पि हु सेयं तवचरणं मावसुद्धिसंजणयं । पारंपरेण मणियं सुद्धत्तमिमस्स वि" सुपम्मि" ॥ ९१ सुद्धत्तणेण लोओ सणियाणं ताव चेव पडिवजे । सस्थाइवढणेहिं को वि हु तत्तं पि" पच्छाओ (१) ॥ ४९२ 1 B रम्मी। 2 A B हिरोई। 3 BC केसि सो। 4 B इस्थ ! 5 BJहस 1 6-7 B "लोम्मिा Coछोपं ति | 8 AD महा वहा 1 9 Bहुँति । 10 AD तस्स। 11 B पुट्ठा। 12 A D छम्मासा: Bछम्मासे । 13 B दुपह14 गमेह । 15 A कम्मं । 16 C विरयति । 17 B भावेण | 18 C रायाणं। 19 B मुणियरो। 20 AD दिवसाई, B दीहाई121 B दिक्खा। 22 B संपद । 23 B गहिऊण 1 24 B साहुपयमूले। 25 AD सिक्खिऊण। 26 B मुत्तूण। 27 B इमं। 28 B सिरियमाणमाई। 29 B कहिय । 30 B सोऊण य! 310 तई। 32 Bअनुत्तं । 38 C°दुष्टुं 1 34 हो। 35 A दोसा। 36 Cit is not found in this Ms. 37 C सुधियम्मि38 A पहियत्ते। 39 A. घडणेहि B°वद्धणेहिं । 40 Cति:

... सिरीमद्देसरसूरिविरइयाओ [१०,४९३-५१२ अन्नेसु विकनेसुं पाएणं सुद्धओ' इहं लोओ । अइगहणम्मि विचित्ते किं पुण धम्मस्स कजम्मि१॥४९३ इय नाऊणं एवं अवमन्नियं दुखियड्ढवयणाई । कायचा खलु एसा पंचमिया सुद्धमावेणं ॥ ९४ अन्नं पिहु तवचरणं जं जह भणियं च एत्य समयम्मि । तं तह कायवं चिय सुहमग्गं एन्छमाणेण ॥ ९५ दोपक्खुजोयकरो दोसासंगेण वजिओ अमओ । सिरिसजणउज्झाओ अंउच्चचंदो व अक्खत्यो ॥ ९६ सीसेण तस्स कहिया दस वि कहाणा इमे उपंचमिए । सूरि म हे सर एणं भवियाणं वोहणहाए ॥ ९७ सद्दगयं अत्थगयं जं किं पि' वि दूसणं मए रइयं । तं सवं विउसेहिं खमिअचं सोहिअयं च ॥ ९८ विरयंतेणं' एवं ' कम्मं अजियं मए सुहयं । तेण जणो मलरहिओ सद्यो वि महेसरो होउ ॥ ९९ मिलियाणं च दसाण वि एथै कहाणाण होइ विनेयं । गाहाणं माणेणं दोणि सहस्साइँ गंथग्गं ॥ ५०० इति श्रीमहेश्वरमरिविरचिते पञ्चमीमाहात्म्ये भविष्यदत्ताख्यानक दशमं समाप्तम् । समाप्तोऽयं दशाह्यानकसंबद्धः पञ्चमीमाहात्म्यनामा ग्रन्थः ॥ * इति श्रीमहेश्वराचार्यविरचितं पञ्चमीमाहात्म्यं समाप्तम् । विक्रमादित्यसंवत्सरात् १००९ वर्षलिखितताडपत्रीयपुस्तकात् जेसलमेरुमहादुर्गे संवत् १६५१. वर्षे आपाढशुक्ल ३ सोमवारे पुष्यनक्षत्रे तपागच्छाधिराजभट्टारक श्री श्री ५ श्री श्री आनंदविमलसूरीश्वरपंडित श्री श्री ५विजयविमलगणि: शिष्यशिरोमणिपंडितश्री आनंदविजयगणिशिष्यबुद्धि- विमलेन लिखितमिदं पुस्तकम् । भद्रं भूयात् । श्रीसंघस्य कल्याणमस्तु । श्रीरस्तु ॥छ। - ** 1 AD मुखभो। 2 B भविमग्निय । 3 C गुट्ठ। 4 B इच्छमाणेण | 5 C अवकरयो। B.य] 7 B वि। 8 B विरयंसेण य | 9 A यं । 10 B इस्थ । 11 B दुन्नि । * Bit is not to be found in thia Ms; the last page is defaced bit from the last line which is somewhat legible it can be made out that it contained this; D इति महेश्वरसूरिविरचिवं पञ्चमीफलमादाण्य- सूचकं अविध्यदत्तारमान समाधम् ॥ गंथाम २०११ इति पञ्चमीकथा समातेति भद्रं लेखपाचयोः । शुभं भवतु ।

'ग्रन्थगतसुभाषितानां पादसूची विषयानुक्रमेण वर्णानुक्रमेण च The first figure denotes the number of the Canto and the second, the number of the Staaze: १९९५ nic ११०२ .२५६ | दुकलत दाल २.१३ नाण-कला-विनाणं अधर्म ज्योति कुलकमओ विहु पयो .:: ::५५ / संगो व अंधएहिं अनुपकार : तृपा उययारपराए वि हु ७:२९ विखेहिं दुखेहि अशुद्धि दान भाहारासुदीए ७८ जम्मतरम्मि दिषं मांशा गई सो बिहवो भासा रक्खा जीयं १०.१२ दितस्स वि पइदियई उपकार उपपारेण विहणो दारिम्म ६३ जो उवयारसमायो एश्वासिओं सिनेहो १०3100 नियवपाररएणं पुत-कलताईणं एकान्तदोप मिनो सपणो धूपा नवबईण घईणं दुर्गति कन्या । पोसंवस्साप्पाणं उपपणाए सोगो दुष्कलंत्र एकसिमों सिनेहो सारि मा संभूया १९० दुकर दालिद दुःखकरपस्तूनि (मानिनाम्) फर्मन् अम्मक्खाणमक कामं च पुग्वरश्य भीयं च पश्य जीवो धुर्भाग्य २.३५ दोहग्गेणं कलिमो कला पर्म नई गेयं द्रव्य काम देण दवाएण पुणो भदियह संगण परमाद्विय मुर्च फेली दाम्मीसो जो यवसायविहुणो घहिए मसणं तिसियाण सा घेष एस्य मुहपा स चिप भयह बटी गुण समभाप-यो मम्मो इपीपा पुरिमो या सो पिप जापहरामा मह जद ययपरिहाणी गृहयास मेण हि लिसिना ५५ धम्मफटे पधारो मिसे परासो सोधिप मापा मप्पो " १७२ दुकल पालि . 111८1 LAN ५०पदुमाओ थोयो जो धम्म उवासह २०१७ --७८- पुण्य धर्माचार्य होएपिप सहभो ८१८५ नरक एकाशिमा मिनो २१100 अष्टपिट निर्ण सं नरिध न सिमाद मगधिनिये पिफर्म परसाएपडियागनि वियो जिगवायम्मो नारी । ܀ अविपारिक Thi पुष २१.० इंलोए चिप मुरामो वि गुगसमेपा जभोमारामारे नगर में २७ पुत्री १२दा विगुणसमेया परिवंशय मिमा हो মপাসিধা मरिमापहिरिमहिमो मापारविहीपूर्ण मारे मास सा-कृष्ण-जा-पगारहा समाधि दिपर २७२ ८२ ९.१५ १२५० १२३ स्परा मदिसा हिममानी महिलामो गरिनु निदा हिंदु निमित यादा सुषपश्यारिन तपणे नियम मामलममागा मिसप माणे पाण्डिता nा महिलामो पंधू सपणो मिसो 900 मायाइ विससिएणं मकीर्ण मयमा वि खोए १२.भट्ट परिसाणे ...रिपपिरोसे ५. महापाठा मीया ५.अनियम्मिलि सम्पम्मि भा संरीभपियं इसापूपसरूवा गेण अप्लेग सभो उपपामो भकम्मो एम्सा घg ६.१०ी मायरेण (10ोगि दुस्सनिवितो परिभो विजारो गपाशाभी गुनियो मुनियो पौरा गेदिनिाहि गई पेपणमपर्म का एRT देग गईमो विगो 1ोमा सापाई दानागार्ममा गरजा पारी रोगको प्रतिवर नागो गुविरमा परिमा ५ याराम १९५० ८६१० पिण १:५०२ ११ .१०२४३ चिरपादना नाणं १०२४४ जइ चित्तं न विसुदं १३३२२ मद ३,३० इको वि मओ धरिओ ९:११० बहुहा खिजइ समओ 1. , 17120 संमओ दोसासंगी महापुरुष ९.१०९ महयाणं धरियाई है 1- : मात १०:१९१ १०,३५२ मह धरणो भगइ वयं 12 उचियं चिय होइ इर्म १२०८ सुहु वितित्राण जो ९:५० ५२ ८,७० मान ७,६३ सरिसाण वि पंचणयं ८५७ / उइए रविणो बिये जइ न वि गहेइ दुक्खें २१५८ २२ : - पार्टजयपम्बाई पालते तारो मालाणं सरणाणं अंमाइएहि मशुमाइरहि महिलाण बंभणाण महिला गो सागा विय-1- मुक्खो राया लुद्धो रइत्तफला मजा राईणं सम्माण राया समणो मंदी लंहुईय वि किरियाए वयणं कजविहूर्ण घसणे विहयामावे .सगुणो दि हु मइयों सच्चं चिप लोगाणं सरलो वि कुडिलरूको सम्बा वि हु परइरमी सामि मिर्च च गुरूं सायत्तयाण हो प्रणय -एकासिओं सिनेहो किंचूणो विहु पणओ जाईए भिषाण वि इत्ताजुत्तवियारो दूरमसज्झमकर्म निकित्तिमो न हो नेहो बंधणमूलं माइछिएण समयं मिहुणाणं किर लोए यरि मा जाओ नेहो प्रत्यक्षनरक दुकलत्तं दालिई प्रमज्या आयरिएण समाणे जपति विद्धमुषिणो सयणपमोए रामो प्रार्थना अदवा जुत्तमजुत्त बुभुक्षा तेक्खेहिं दुक्खेहि सो चेव हवा बंधू २:१०५ मन्त्रिन् १४३३ / जइ मंतीण न होतो १३२३२ नइसरिसो रायाणं नाये धुदीए 914 ५.२८ मुनि ७५ तेणावि तयं गहियं . area. ११२४२ २९१ १७६८. अप्पाणस्स परस्सय यमराज गढमा जम्मत युवतीप्रियाणि दुदं गम्भो दर २१२१ १५.१ राजनीति २,१२२ उवयारेणं मारह कण्णद्वारविहीणं २११३३ / वम्हा निमोइएहि राज्यातानि १९१ | सामी रह भमयो रूपमशंसा ३९) पाला भयला गामेडया ८७५५ ८२ रिलिओ विहुमत्ता "९९ " २००५ ध्यसन महोरि मोमो ३५५ पोहार म मीमो पर्णमेद ध्याधि गचामेमो "५२ दुकसात दाठि विदेशगमन शकुन # ঘনমি अंधो कुट्ठी पंगू परिपुषंगे विफलयस्तूनि (भासनमृत्यूणाम् ) पगाईगुपयो १२ जा न विगहेर पुरतं निमय सोपेव पर नि भो शील विदेश पव १.१२ असहायाग यि कवि वियोग सपती मासिहो परि गम्भम्मि दिछीणा विप्लपस्तूनि सम्यग्दष्टि प्रालि विहपर्ण मनि पिरलपरनि (चिंतातुराणाम्) संयोग (मिथुनानां) भिसा शुक्सानी 1. निमार्ण संगोगो धेयक स्पृश्यतास्पृश्यता मासोपामय १११ सरिसे विहुमशुपसे पेपथ्य सामिन ७२/लो थिय मुरभो ium ४० ९४ २११० -- अन्धगतविशेपनानां वर्णानुक्रमसारिणी सूची । N. B. Figures in black indicate the aumbers of the Cantos and tho remaining figuros, those of the stanzss. ' अग्गीमित्त १०१ २५२, २३, २६९,२७४ कुसुमपुर ८३७ अचुपइंद १०, ३६८ केवट्टी १०,३५७ अधुयकप्प २, १२३, ४, १२५, १०, ८९ कोसल ८३७, ५०, ९६, १०२, १०७, 10, १२, मनुण ३,८८ उजेणी ७५ ३५ भरिपुर १०९ ३२६ कोसिस १०,३४०, ३४२ . अवश६,२,७०, ७९ कोसिय (वि. ना.) १, १९ मसणिवेग १०,१०३, ३४२, ३६६ खेत्तदेवया १०१ १०२ महिछ। ९,४४, ५७ खेम २,५० महिला १०,३५५ इंदर १,१६० गंधण्यपुर १०, ३९९ इंदसम्म २,२, १९, २३, २७, ९९ गंधब्धसेण १०,४०१ इंदुमइया १,३७, ३३३, ९, १९, २१, २५, ३७, गंधारी १०, ४०० गम्भेसरी ७,५४ गयउर ४,९०, १०, ६, १६३, १६६ गिरिनयर ५,५५, ६०,७१, ९४ गुणचंद १, १५४,९,१०६,११,११५ कंपग १, ५०६, ४२४ गुणह ९,७९, १००, १०५, १०६, ३ ऊँची २, ३५, ८३, ८३ गुणमाला (चि० ना.) १,१६०, २५० कैपिट १०, २५० गुणवह १,३८३ कंद १०३३८, ३४९,३६० गुणसेण १,३८३, ३८९, ३i४, ४२५, ४२६, ४२८, कमलं ३, ९२, ४२९, ४३४ कमलसिरि १०, १५, १८, २९, ३०, ३२, ३६, ९२, गुणाणुराम १,३.. ११७, १२०,७४,10८,१६३, १९४, १९५, १५८, २०८, २०९, २०, २२६, २२७, २३४, गुगाणुराय ६१, ५९, 01, ७८, ७९, ८२, ९९, i०४, १०५, १, १२, २३, . गुणायर ९,१०६, १४, १५ कमला १,१५,१, ५, २०, २१,३४, १२, १५, २५, १६, ५२, ५३, ५६, १०, १२, १३, ६८, चंद २, २०, २२, ३४, ५९, ९९ ६९,०३, १४, १५, १६, ६८, १९, १०४, चंदर ९, १०६, 10.in,२,३,५दर्कता १.५६, 100, 100, 15, १९५ ११९, २२, १२५, १२५, ६, चंदगुस ४,७८ कार्यदी ९.७९ चंदप्पद १, २५९, ३०, ३६३, ४४, me, कालिंदी ३१. ५.०, २०७, ९,४७, ८५, १६, १५२, रितिषण ५, ५५, ५९, ६६, ६९, ७, २५, १५५, ८, २०, २३६, २५९,३०० १०५,१०,१२,१३,१४ चंदवा ४.९. किसिसेणा १०,१२०,३५९ चंदा २,६८ फुमगपर १, १५१ कंप (०६)२,९१ हुए १०, १५, २०४, २१५, २२३, २१४, २३॥ या १,१८३ २३,२९० नाग" -८२- -- जयसेण १,३१,३९०, १०५, ५०, ४१४, ५१६, -८७, ८९,९१,९६, ९७, १८, १०, १०४, १०५,१३,१७, १२५३९;" ४२१३ ४२४, ४२८,३५, ४३६, ५३८,४३९, "१४९, १६४,४६७,४७२,४८२, १८७,४९८, ५०३, ५०४ नंद १,३१, २, ३, ७२, ७३, ७४, ७५, ८२, ८४, जर्या ३,३९, ४३, १९, ६३, ६९, ७२,७३,७६, ७७, ९२, ९६, ९७, १०, १२,१९, १२४, १२५, ९५,९८,९९,१०३,१०४,७०७ ३,१५,१५९. जयाणंद १०१ २४९, २५० नंदसेण १,४३० जसमद १,४८५, ४९८ मंदावत २,१२४ जसवम्म८,३,१७ नंदिदत्त १०,३३० जसोहर १०.८८, १२ भंदिभदा १०, ३२९, ३६०, ३६८ जोगंधर ५.५६, ५७,५९, ६०, ६१ भंदिमित्त १०३ ३३०, २३१, ३५८ नंदीवण १०, १०, १४८, ५५४' टुंटम ७,३८, ४,४४ नम्मया ५३ मागसेणा १०, २, ३६५ णंद १०,२५०, २५३, २५५ तरखसिला ९६३ पउमाम ७,३, २४,३९,३८ पउमाषई १, ५२ पउमिया ९,१९,२६,३७,५६, ५८,५४. तिवेइ १०, २६४, २७४, २७५ पंचमी १, २, ३०, ३४३, ३६४, ३८२, ४६३) दमा, दमग, दमय, २७६, २७७, २७९, २००, ५७४, ५९५, १९६७ ३, ४२, ६५, ८२, ८९, ९१, १२५३४,९,१०,११,११२, १२४, २९३, २९८,३०५,३७, ३४५,३५६, ३४७, १२५, ६,४५, १६, १००, १०४, १०५, १२३॥ ३५७,४६३ दामोयर ४, ११८ ७,४२, ५३, ९०, १०९८, ३३, ३४, ३६, दाहिणदेस १,३४. ९५, १००,१०१, १२५, ९,२०,३१, ३२० दीपतिलय १०, ११२, २३६, ३४३, ३४, ३६६ ९२, १२५, १०, ११८, ३६०, ३५३, ३६४, दुग्ववक १०२५२, २७३ ३७०, ४८७,५००, ४९४, ५९७ देवमह ८,३९,७४, ८३, १५, १०३, १०६ पंचमी (महती) १,६,१०, २,५३, ५५, ५७, ६५, देवसूरि १, १९६ ११, १२५५.५,९१,९६, १२, १५, १२५ देषी १,३१,९,1,४७,५७,५९,६१,६४,६९,७०, पंचमी (लहुइया) १४६ पभजण १०,३२७ ७६, ७९, ८४, ८५,९४, ९५,९७, १००,101, १०५,०६, ११६, ७,१८,१२१, १२५ पहाचूल १०,३७८, ५०७ घोणहुछ ३,५१ पियमेलिया १९२२७, २६१,२७९,२८०, २९८,३०, ३१६, ३२५, ३३३,३३५, ३३९, ३४७, ३५८, घण ४,२९, १०, ५५, ५६, ८५, १७ ३५०, ३५३, ३६, ३७१, ३७३, ४५८, ४६१ धणस १०, १२९, ३९५, १६९ पियाणंदा १,१५४ घणममा १०२३६९ पुक्खरदीव १९५५ धणमित्त १०, १२९, ३३१, ३५५, ३७० पुष्पदंत २,१५, २२, २३,३०,३,४१, ४५, ५७, घणवर १०:१०, १३, २९, ३०,५१,५०,९२, १७२, ६३,६४,६९,८१,९० २०८, २१३, २१५,११७, १९९ पुहरचंद १६४५४, ४५६ भगवई ८,३८ पोयणपुर ६,५८, १०८ घमा ७, ४, १५,३५,३७,८५ धम्म (विदोपनाम) १,१५५ घटर १७१८ भरण १,३३,३८, ३९, ४०, ४९, ५०,५१, मंधुदत्त १०१ ४१,४४, ४९, ५२, ५५, ५५, ५८,६५, ५१,५९, १२,१९,७१,७४, ७७,७९,८४,। १३०, ३१, ३३, ३९, १०, १५, १६, - 3. १६२, १६८, १६९, १७८, २०४, २५, २१८, रुह १, १६३: ३, ९, १४,२१,३३,३२,३५, ३६,८६ १२५ लक्खणसूरि ७१ महा १,३१, ३, १, ३८, ४३, ४४, ४६, १८, १९, लच्छिसुंदर ९, ५६, ६७, ८५ ', ५२, ५३, ५९, ६३, ६९, ७२, ७६, ७९, २०, लच्छी ९, १५, १६ ८५, ९७, १०१, . १०२, १०३, १०७, १२५; लाडदेस ५,२ ४११०, ३३० लीलाबई ९:४५ भरह १,५५,६,५९, ६६,७२, १०९ घजसेण १०, ३२७, ३४१, ३४२, ३५३ भरवास १,३४, भयच्छ ५, ३, ३६, ३७, १२४ घरदत्त १०,४०, ४९ भवदत्त १०, ११२, ३६५ वसुंधर १०, ४०७, ४१५, ४२२, ४२४ वाणारसि २,२,९०, ९९ भविस्सदत्त १,३१०१, २४, ३६, ३८,५३,५८ वागारसी ७,४४ ६५, ६६, ८८,८९, ९०, ९२, १३, १०६, १११, वासव २०१२५१, २५९, २६९ ११९, १२२, १२६, १३२, १३३, १३४, १३७, विंझ ५,८७ १४६, १४७, १0८, १८२, १८७, १९२, १९४, १९५, १९६, २००, २०४, २१४, २१५, २१६, विटु ३, ८ २१८, २२०, २२२, २२६, २२९, २३१, २३३, । विण्हु ७१ २३९, २४९, २८५, २९६, २९९, ३०२, ३२५, विमल १,३१,७१, ४४, ४५, ४८,५४, ५८, ६०, ३७०, ३७१, ३७७, ४८६ ७६, ८५,८८,८९, ९६, ९, १०४,१०५, १०९,११०, ११३, ११४, १९, १२४, १२५, भविरसख्या १०, ११, १५५, १७३, २१०,३६५, २७८ १२६,८,१ भीम (वि० ना०) १,१६०, १६, १७२ विमलवुद्धि १०:३०२ भूपाल १०,७,११,२०१, २०३, २१४ , विमला ५७४ मणवेग १०, २३४, २७२, २८८ विहु २,५० मनियरूव १,४७ धीर १,२१, २६५, २६६, २७५,२७९, २०८, २९५, मणिवह ८,२९ २९६, ३४५, ३४८,३५०, ३५२, ३६६४,१, ५,१०,११,१३, २४, २९, ३०, ३२, ४०, मयणायदीव १०, ६३ ४३, ५५, ४८, ५०,५३, ५८,७६, ७९,८०, महण८,३९,४०,४९, ५२, ५९, १०४,१०५, ११३, ८२, ८४, ८६, ८९, ९५, १०२,१४,१, ११७ ११,११८,१९, १२२, १२३, २४, १२५, महुसम्म २,२७,३३,३२, ६३, ७८,९०, ९९ ५,१६,१०३, ११७८३२९ महेसर १,२,५०४, १०१ ४९७, ४९९ धीरचंद ६,६,१५, १८, २०, ४४, ४७ माणिमह ३,६०,०५, १०,१८१, १३, १९२, २७५ माहव ९,४४,१०४ माहिद ७, १९७९,५६ संता ७,१४ मियंकासरी ६, ७०, ८२, १०८, ११६ संतिमई ९,३,१७, १८, १०, २५२ मेह ५,५,१५, १७, १९ सक १०६ १५५ सजण १०३ ५९६ रहबर ५,११,१५, १९, २२, ३३, ३४, ३६, ३७, सत्तुंजय ८१२३ ४२, ४३, ४५, ५३, ७३, ७४, ७७, ७९, ८१, समाहिगुत्त १०, २९, ३३२, ३४०, ३५५ १०३, १०५, १०६, १०८, १५, १२२, १२३ / सरल ८,१३,१५,१६,२२,२४,२६,२७,२८, २९ रयणघूल १०१३००, ४१. सा७,४७, १९, ६२,७८,८७, १०४, १०७,10, रयणसेहर १०,४६४ ११२,११८ रविपह १०६२७० सिंघलदीव १, ३६, १०, २५४ मणोरमा १०:४० संग ६३

No text on this page.

अन्धगतावश्यकशब्दानां वर्णानुक्रमसारिणी सूची N. B. Figures in black indicate the numbers of the cantos and the remaining figuros, those of the stan20. यगाह १०, ५२ उयपार १; २६९, ३,९४६३ सोश १,४४ अंग (रजस्स)६:१४ ८४८, ५५-५६, १०, १८८ खोह ९,७६ अंगचिसय ८६४ उपवास १०, ३०६ धगह ९, १२. उसम८,३२ गई १०, २०६, २८० अविलीमा १,१८३ उपसप १,३२९, ३३० गडरिय १, १३६ गम १,६४ अस्मियमास १,१८ उवहण १,२५ गलतालुअनाय १:३० अर्डग १०,४३, अणुसहि १,२५, अणिमा ४९२० गहण १२ गहणविहाण (जेट्टाए पंचमीए)१,१६ म ३३८५ अफलिम ९,७८ एगमविय ३,१२१ गहणविहाण (लहुए पंचमीए); पगालावयाइ १०१ ४२६ भामाखाण १,९२, ७, १०८ गामक्काइय १०, १५२ अभिग्गव ६,१११ मोसह १ गामेछय १,४०१ भमच८:१८ गायी ३,८८ भमय १,१०५ कंकणय ३९० गिहिधम्म १,१७० अमित ३,५० फम्म ९,२०, ३० (अंतराइभ) ६ गुण ९, ९६ भयगलथण ६,२९ ५८ (घाइ) ९, १२३ (गोइय) गुत्तीहर १०, २१० सबसेरि १०, २५७ ९,९८ (भोगहलिप) ६,१०० गोती १०१२६६ सम्बंग 44.६५ : कम्ममास १५ १५. Also see अण्वारिय ३,१५ कमियमास घग्घर १, ३२७ कमियमास १, १८ Also see}घर १, १६८, १६९, १०० भसढमाव १०," कम्ममास घरवास ९, १२० मसुरकुमर ७, ३० कहिप ९:५८ Vघल ९,७७, १०, १०४ -अहिणेस १०१ २६ कदिएन १,२९० घलिङ १०३ २६६ आइजिमिंद ६,५३ कदिपला १२२ घुसिग १५६४. कघा १,२४५ माया १० ३०५ भारिसा ३,९० कर १, ११३ चउध्यवय १९ IV काकाकर 180 चंदण ६,९७ भास ११.५ फरवंदिया ८२ चरह १०, ९ भासग३:१२०, १२२ भासा १०, १२१ काम १३.७५, १०, १५, १६, ६७ चिंघहय १०,७८ काल १,२ चुंबियगड १, १३९. इत्थी ८८०-८२ कुलज़म्म १, २०७३, चुकंति १०,४१६ कुलमम २,१०,२१,४१,९००२,१चुली १०, ४५० उपदनिहूदग १०,३०७ केवलीममुग्याय ५; १२३ उजवण १,२,२०-२३ कोह १, ३०२, ५,५१८९७ चेय ३; 1989८.३२ उमसाला १६३९२ चेहभधर ६११५ उसाल ११९५ खाथ २०७२४२ घेईहर ६, १०७ उवएम ९, ११२ IV संखुव १, १०३ उपभोग ९:३६ Vखुपंति १०, २४५ चोद्दसरा ७६६ उधणेय ६, ९२ भसंत १०००३ - घेयर १०,३०५ + " " -८६- छउमस्थ १०, ३३६ वहाभाय (परणाग) IV निट्ट १०५१ (पाणीण).. निदा १,९४ छक ७,६६ V१, १९०, २५, तिसा १,९१ निद्धणचंग १०, २६४ Vछुट १,२८६, ९,४॥ तिहुयण ७४४ निफिट १,२९५ छुद्ध १०,२१७ तुंयवण ७२ निमित १०,४३१ ऐटी १,४२. VIE६, ६२, ७, १६५ निसाग ९,११२ छोड्डे १०,२२४ Vतोड ७, ८९ मीरास ११०५ Vछोड ४, ५४ तोडेउं८५१२४ नेसप्प १०.५०४ नेह २,१०,१०३:३४१,९.९० जउला १४३१२ थंडिल १,९६ जडिम १,१३९ भणाहिलास १०, ३२० पंचगुण १,१६ जमराया १,२५२ भेरी १६२४९ पंडया १०१४०४ जिणधम्म १, २३०, २३३, ३७६; पदिमा ३,११६, १७, १८ ४६०, ४७४, ४८३,६९६ दम्म २, ४२२ परदेस १०.३०८, ३५२ २,९३६१०२६ दम ४२१० १०१ ४३, ४६ परिगाह ७१४ जिणमा ९,५४ दाढी १०१ ४२० पवित्तिणी ५:१९ जिणमय ९,९९ दवाईयं १०, ३०८ पवजा २,१२१, १९२, ६,१२२॥ जिणवरधम्म १०, २८३ दार १,३१. २००१२० दारगाहा १३२९. जिणवरपूषा १०, ९७९ पसव १, १५२ जोइससय १०, २५८ दावण १,११५ पाम ११९५ जोगपाणहीया ८, ६२,७३,७९,९५, दिक्सा १०९३०६ पाइभकश्वपसंसा २०१५ दिनालय ४१५ पाडिया १:३८ झा१,१७४ दिवायर ८११३ पामूल १, १९६३१ ११७१ १०९) शाण १, ४९९, ३, १२१६:११०दीणार ६,२८,६४ ८७.१५,९३५ दुद१,६४ पियर ६९२ शुणि १०, १८० देव (वस्य ध्याच्या)१, १३०, १३२ पियसंगम, Vधार १,१५१ देवजम्मवण्णण १०,३७९, ३८५ पियसंजोग २८ देसविरह १,२०८, १०, २७०,३७६/पुकार ७६९, दोहाग १,३००, ३१ पुरछपाल १३३३ टुंयकुल २,१५ दोहला ३,३७ १०१२१ हुंयगेह २,४३ पुस्खा ६१ Vढोल ८२७ धम्म २१४५, ४७, ८५, ८९, ३, पुरिस ११२ दोहळ ३, १९, २० १०६ ११५, १६,९५, ९, (दिक्खिय)७ १२२ ५५, २०१४६६ /पोछार ४७२ घिम्मिम (तस्य व्याख्या) १११३८ पोट्टल ५,५१ /दुक १,११४ धादि ४) ४२ . 7 डिभ ८,५४ " धोयणिय ८६६३ Vफिट १,२१९२७ ४९,७,१५ Vफेकार १९३ Vफेट ३२२,५० नरय ७६ णियाण १०,४८८,४९०,४९१,१९२ नराहिव १, ३६ णीहमग १६५७. नाण १११ नागाइतिय १२४ तंवर १, ११७ नाममुद्दा १०१ २०७,२१ वतियारणा १०:३०३, ३२४ नाहित्त १०,३१२ वहभाव (भण्डीग) १६२८ (निच्छय 4560 (कर-घरणागं) ११२४ IV निच्छोल ९८४ फेती ८,१५ वदछ५.२० यंधणमुराग १, २८,५,११२५ विंधणमोक्ख ६१ " . भावणा ३,११९ V मेरुह ५,७७,७९,९,५५ पसंसा १, २३, २७ बमलोय ६, ११ मोक्कलकेसा ०७३ सक्कयकत्व १३ पलियट,१०, १५९ मोक्स १,२९ सच्चवियं १०, १९५ बिंदुच्चुयय १०, ४२९ शुडिया ३, १०८ रज८६१८-२१ सस्थाम१,११७ घोरी १, २८६ रहपाविय २,२४ समभ १,१०५ रणरणओ १,२६० सम्मत्त ६,१०५ Vबोल ६, ९९ बोहंत ४,७४ रतंबरधारा १,१३९ सम्मदिदी १०, १३, ९४ रयणतिग १, १०९ सर १०:४२६ भगक्षक १०,३५५ रायनीइ ७, ८२ सन्वट्ठसिद्धि १, ३६९ Vल १,११० सम्वपिरइ १,२०८, ६, १०५ ससविसाण १०१३०४ भधारम ४,८० लच्छी ६,५९ भलाविय १७३७१ सामाइय ३,११७ लद्धि ८७३२ मलिमा ९, १० सावत्त ८,५३, ५७ ललिआ ६८५ भाउज १०,३९, १३ सावयधम्म ६,१०३ लाहवगुण ९,८४ साहम्मिम ८, ९३ लोयविस्थार १०, ४६९-४७२ साहम्मिय ३,७०, ७३, ७५, १११ भुक्खा १,५४ लोयावाम १,९१ सीयल ९.४ सीलायरिय १,२५७, २५८ मा ११५1 चच्छल्ल १,२५ सुंक ४, ३५ मंगुल ७, ३२,८५५८ वस्थसमस्थ १०, ४२७ सुसुमार १, २९१ घाउलि १,१०३ सुघरी ७, २९ चाणमंतरिया ८१०६ भय (अट्ठ) १५० सुमिण १, ११५, ११६, ३, ", वाहि विमोक्ख १,२८, ३१, १२५ १५७१८५ मयण १,१६३ मरण १११४२-१४४ सुरंगा ७, ५९, ८० विज्जाठाण २,४-५ |विणडे ७, १०७ सेणा १, २२२, २२४, ४४७, ४६८ सेयंवरि १, ३२३ सेलेसि ९, १२४ महिला ७, १०३, ९,८२ विनडिडं ८, १०३, १०८ विनडेउं ७, ९० सोक्ख (दीवंतरम्मि) १, २९ (मणुय-सुरा-ऽसुराण) १,२९ विरह १०, ४२९ सोहगा १,२८ माया ८,४२-४० विवाय १०, २६० सोहगादार १, ३३ मायासारम४, १९ विहव १,२८३.११३६१,६२, ६३, १०, १२ विहाण १,२ हंद्रिय १०, १७ वीयराग ६, १२४ हकारेउं ८,२५ याल ८,१६ हकारिऊण ८१२६ हरिचंदटरी १,३५८ संघ ६, १०७, १०, २२७ हलिभ १३९ हलिय ५१२८ "पूया १, २५७, १०, ४७९ [हिंड ४, ८२, ६,८० संत १०३ ३०३ होतय ७, ९४ मंड १,७८ 'मकडय ७, २९ ४६१ मसिपहन ६, २१ मसिय ९, ५३ वित्त ४३८ माइण्डिया ११३५० मायव्हिय १०, ४३६ " मालवम १७७८ मित ३,५०,९,१०३ मिसस ५, १० नियहिय १,३१५ मुस १०१३०९ Vमेल १६२९४ मेकिहम ४, ६२ मेल्हे १०३ २२५

Gyanpanchami Katha

Author
Suri Maheshwar
Title
Gyanpanchami Katha
File name
Gyanpanchami Katha
Text
OCR done
Citation
1949
Published
2011/03
Publisher
Mumbai Bhartiya Vidhya Bhavan
Language
Sanskrit
Pages
154
Library
Shri Abhaya Jain Granthalaya, Bikaner
Classification
Devotional
DLI number
551856
Barcode
4990010032555.00
Scanning centre
C-DAK, Kolkata
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
PdofOiDYr5x
Download PDF

Gyanpanchami Katha