·[Al rights reserved by the Publisher. ]
Registered ugederthe dot XXP of 1867.
BOMBAY:
Printed by B..R Ghanekar at the "Nirnaya-sagar" Press
for the publisher.

·चन्द्रप्रभसूरिप्रणीतं
प्रभावकचरितम्।
महाकविगुणदोषविवेचनात्मकम् ।
पण्डित हिरानन्द एम्. शर्मशास्त्रिणा
एम्. ए. एम्. ओ. एल्. इत्युपधारणा
संस्कृतम्
प्रथमो भौग
मुम्बा
तुकाराम जावजीकृते तेषामेव निर्णयसागसमयमदाल
बा. रा. घाणेकर इत्यनेन मुद्रितम् ।
शाके १८३१; सन १९०९.
रूप्यंकः।

·No text on this page.

·PREFACE. THE present edition of the Prabhåvakachanta is based on four manuscripts. Tiro of them were kindly borrowed for me by my friend Lala Jaswant Rai Jainı of Lahore, one from Patan and the other from Hoshiarpur (Punjab) Bhandara (collection'). Third copy I got from a Jaina library at Jandiala (Punjab) and fourth from the Deccan College Library Poona. In the foot notes, where different readings are given, they have respectively been designated by P., H., J and D, the initial letters of the names of these towns. Unfortunately none of these manuscripts is correct, consequently this edition is far from being satisfactory. The Patan manuscript proved best and has been mostly followed. If in future I succeeded in securing more accurate copies I shall not fail to present to the literary public a revised edition of this highly interesting text or at least publish an addenda corngenda and give corrections of the mistakes which, conjectural emendations not being resorted to, I am afraid, may be numerous. Here I must record sincere gratefulness to the said Lala Jaswant Rar but for whose help and initiative this edition yould perhaps have never appeared. LAHORE, } HIRANANDA. 25-7-09.

·No text on this page.

·प्रभावकचरितविषयक्रमः। १ १३ ... ... ४७ ६९ ... ९१ १०३ १०३ १ ... ... ... विषयः १ श्रीवज्रप्रवन्धः २ आयरक्षितप्रवन्धः ३ श्रीआयनन्दिलप्रवन्धः ४ कालसूरिप्रवन्धः ५ श्रीपादलिप्तप्रवन्धः ६ श्रीविजयसिंहसूरिप्रवन्धः जीवसूरिप्रवन्धः ८ वृद्धवादिप्रवन्ध. : हरिभद्रसूरिप्रवन्धः... १. मल्लवादिप्रवन्धः ११ थप्पभडिप्रवन्ध. १२ मनतुंगसूरिप्रवन्धः... १३ मानदेवसूरिप्रवन्धः... १४ सिद्धपिसूरिप्रवन्ध. १५ श्रीवीरप्रवन्धः १६ शान्तिसूरिप्रवन्धः १७ महेन्द्रसूरिप्रवन्धः १८ सूराचार्यप्रबन्ध १९ अमयदेवप्रपन्धः २. वीरप्रवन्धः २१ देवरिप्रयन्धः २९ हेमचनसारिप्रपन्धः.. १२८ १८० ... ... ... १९६ ... २१४ २६१ २४३ २५८

·No text on this page.

·प्रभावकचरितम्। ॐ नमो भगवते श्रीश्वनाथाय । श्रीवज्रप्रवंधः। अर्हत्तत्त्वं स्तुमो विश्वशासनोन्नतिकारकम् यत्प्रसादेन पूर्वेऽपि महोदयपदं ययुः ११' श्रीसर्वमंगलोल्लासी वृषकेतुरेनमित् शंभुर्गणपतिस्तीर्थनाथ आद्यः पुनातु के। हरिणाङ्को नभोगशीर्जनतापापहारकः। महावलः प्रभुः शान्तिः पातु चित्रं ध्रुवं स्थितिः दशावतारो नः पायात्कमनीयाजनद्युतिः । किं श्रीपतिः प्रदीपः किं न तु श्रीपार्श्वतीर्थकृत् ॥ ४॥ यद्गोवजश्चरन् भव्यगोचरे पात्रपूरकः । श्रेयापीयूषतः पातु वर्धमानः स गोपतिः॥५॥ सा पूर्वीगमितामोदा सुमनोऱ्या सरखती। बहुपादोदया न्यस्ता येन तं गौतमं स्तुवे ॥६॥ संपत्तिः सत्पदार्थानां यत्प्रसादात्मजायते । जीवसंजीवनी नौमि भारती च श्रियं च ताम् ॥ ७ ॥ यहत्तैकार्थरूपस्य वृद्धि कोटिगुणा भवेत् । श्रीचन्द्रप्रभसूरीणां तेषां स्यामनृणः कथम् ॥ ८॥ सजनः स कथं विष्णुर्योऽलीकादरतत्परः। परावणे गुणीकृत्य दोपोद्योगं दधाति नः॥९॥ असन्तः किसुत स्तुत्याः स्तुत्यां ये नादृताः परम् । दीपयन्ति कृताभ्यासाक्षणवीक्षणतः क्षणे ॥ १० ॥ कलौ युगप्रधानः श्रीहेमचन्द्रप्रभुः पुरा । श्रीशलाकानृणां वृत्तं प्रास्तावीसृपयोधकृत् ॥ ११ ॥ श्रुतफेवलिनां पण्णां दशपूर्वभृतामपि । श्रीववस्वामिवृत्तं च चरितानि व्यधत्त सः॥१२॥ १ Pgiice जो नमः भौजिनाय ॥ भोपा मगरनिगागापामा FA PROM ·२ प्रभावकचरिते ध्याततन्नाममन्त्रस्य प्रसादाप्राप्तवासनः। आरोक्षन्निव हेमादि पादाभ्यां विश्वहास्यभूः ॥१३॥ श्रीवज्रानुप्रवृत्तानां शासनोन्नतिकारिणाम् । प्रभावकमुनीन्द्राणां वृत्तानि कियतामपि ॥ १४ ॥ बहुश्रुतमुनीशेभ्यः प्राग्ग्रन्थेभ्यश्च कानिचित् । उपश्रुत्येतिवृत्तानि वर्णयिष्ये कियन्त्यपि ॥ १५॥ विशेषकम् । श्रीदेवानन्दशैक्षश्रीकनकप्रमशिष्यराट् । श्रीप्रधुम्नप्रभुर्जीयाद्रन्थस्यास्यापि शुद्धिछत् ॥ १६ ॥ श्रीवजो रक्षितः श्रीमानार्यनन्दिल इत्यपि । सूरिश्रीकालिकाचार्यपादलिप्तप्रभुस्तथा ॥ १७ ॥ रुद्रदेवः प्रभुः सूरिः श्रमणसिंह इत्यपि । अथार्यखपटः सूरिमहेन्द्रश्च प्रभावकः ॥ १८॥ सूरिविजयसिंहश्च जीवदेवमुनीश्वरः । वृद्धवादी सिद्धसेनो हरिभद्रप्रभुस्तथा ॥ १९ ॥ मल्लवादिप्रभुर्वप्पभट्टिः कोविदवासवः। श्रीमानतुंगसूरिश्रीमानदेवो मुनीश्वरः ॥ २० ॥ सूरिश्च सिद्धव्याख्याता श्रीमान् वीरगणिप्रभुः। वादिवेतालबिरुदः शान्तिसूरिः प्रभुस्तथा ॥ २१ ॥ श्रीमान्महेन्द्रसूरिः श्रीधनपालेन संगतः। सूराचार्यप्रभुः श्रीमान्कृतभोजसमाजयः ॥ २२ ॥ श्रीमानमयदेवश्च वीराचार्यः कवीश्वरः । देवरिगुरुः श्रीमान्हेमचन्द्रप्रभुस्तथा ॥२३॥ सप्तभिः कुलकम् । माशोऽल्पमतिः कीदृगेतेषां गुणकीर्तने । कलध्वनि सिताखादे मूकोऽपि कुरुतेऽथवा ॥२४॥ एतच्चरितशाखिभ्यः संमील्य सुमनश्चयम् । , तवृत्तमालामुद्दामा गुम्फिण्यामि गुरोगिरा ॥ २५ ॥ निधिः सौभाग्यभाग्यस्य नाम यस्यादिमङ्गलम्। वज्रवामिविभोः पूर्व वृत्तं तस्य मयोच्यते ॥ २६ ॥ अस्त्यवन्तीतिदेशः क्षमासरसीसरसीरहम् । यहुणग्रामरङ्गेण वद्धसख्ये रमागिरौ ॥२७॥ तत्र तुम्बवनो नाम निवेशः क्लेशवर्जितः।. अभूवन्यस्य वासाय नाकिनोऽप्यभिलाषुकाः ॥ २८ ॥ तत्र श्रेष्ठी धनो नाम कामधुकल्पपादपौ। अमानमानयदानजितौ त्रिदिवमाश्रितौ ॥ २९ ॥ १P reads शिष्य. २P reads प्रभो..

·वनप्रबन्धः। ar तस्यार्थिजनदौस्थित्यमुस्तोच्छेदमहाकिरिः। पुत्रो धनगिरिनाम कामप्रतिमविग्रहः ॥ ३० ॥ आवाल्यादप्यवाल्याभविवेकच्छेकमानसः। नाभिलाषी परिणये प्रणयेन महात्मनाम् ॥ ३१ ॥ धनपालाख्यया तत्र व्यवहारी महाधनः । यलक्ष्मीवीक्षणाल्लक्ष्मीपतिराविक्षदम्बुधिम् ॥ ३२॥ तस्यार्यसमितः पुत्रः सुनन्दा च सुताभवत् । तयोः समागमस्तत्र लक्ष्मीकौस्तुभयोरिव ॥ ३३ ॥ सुनन्दा यौवनोद्भेदमेदुरागी विलोकयन् । वरं धनगिरि ध्यौ तत्पिता गुणगौरवात् ॥ ३४ ॥ तत्सुतः समितो गेहवासेऽपि यतिवद्धसन् । यायावरेषु भोगेषु वैराग्यं परमं दधौ ॥ ३५॥ श्रुतश्रीखण्डमलयगिरेः सिंहगिरेः प्रभोः। स दीक्षामग्रहीत्पाा पार्श्वे निर्वृतिवेश्मनः ॥ ३६ ॥ अन्यदा धनपालश्च प्रोचे धनगिरि सुधीः । सागरस्येव रेवास्तु सुनन्दा ते परिग्रहे ॥ ३७॥ स प्राह ज्ञाततत्त्वार्थों भवतां भवचारके। सुहृदां सहृदां किं स्याद्वन्धनं कर्तुमौचिती ॥ ३८॥ प्रोवाच धनपालोऽपि पुरा श्रीऋषभप्रभुः। तृणवद्भोगकर्मेदं भुक्त्वा मुक्तो भवार्णवात् ॥ ३९ ॥ न चानुचितमेतत्तन्मानिन्मानय मद्गिरम् । मानसेऽतिविरकेऽपि मेने तत्प्रश्रयाच्च सः॥४०॥ उद्वाह शुभे लग्ने स (तु) तां सततोत्सवैः । अनासकः स विषयान्बुभुजे मर्त्यदुर्लभान् ॥४१॥ स वै श्रमणजातीयसमानिकसुरोऽन्यदा । अष्टापदाद्रिशृङ्गे यः प्रत्यवोधीन्द्रभूतिना ॥ ४२ ॥ सुनन्दाकुक्षिकासारेऽवतीर्णः स्वायुषः क्षये। प्राक्प्रेरणा दत्तसुस्वरस्वनै रहितो दृढम् ॥ ४३ ॥ युग्मम् । ततो धनगिरिर्धन्यंमन्योऽवसरलाभतः । अपृच्छत व्रते पत्नी तुष्टयं पुत्रावलम्वनात् ॥४४॥ जरदज्जुमिव प्रेमबन्धं छित्त्वास सत्वरम् । तत्रायातस्य तत्पुण्यैः पार्श्वे सिंहगिरेर्ययौ ॥ ४५ ॥ व्रतं तत्राददे लोचपूर्व सामयिकोत्तरम् । दुस्तरं स तपस्तप्यमानोऽप्रीयत चानिशम् ॥ ४६॥ १P सामानिक.

·४
प्रभावकचरिते
पूर्ण कालेऽन्यदासूत सुनन्दा सुतमुत्तमम् ।
तेजोमी रत्नदीपानामपि सापल्यदुःखदम् ॥४७॥
निजैः प्रवर्तितस्तत्र पुत्रजन्मोत्सवो मुदा ।
यदीक्षणादनिमिपा दधुः स्वं नाम सार्थकम् ॥४८॥
अजल्पत्तत्र कोऽप्यस्य प्राब्राजिप्यन्न चेत्पिता।
महेऽधिकतरो हर्षस्ततोऽत्र समपत्स्यत ॥ ४९ ॥
प्राच्यदेवभवज्ञानांशेन संजीव नन्दनः।
दध्यावहो महापुण्यो मत्पिता संयममहात् ॥ ५० ॥
ममापि भवनिस्तारः संभवी संयमाद्यदि ।
अत्रोपायं व्यमृक्षच रोदनं शैशवोचितम् ॥ ५१ ॥
अनेकोल्लापनस्नानदेहसंवाहनादिमिः।
गजाश्वकाविवीक्षाभिरपरैरपि कौतुकैः ॥ ५२ ॥
भृशं प्रलोभ्यमानोऽपि न तस्थौ स क्षणं सुखम् ।
कथं वदति यो जाग्रच्छेते कैतवनिद्रया ॥ ५३ ॥ युग्मम् ।
दध्यौ मातापि सोमश्रीर्वत्स आप्यायको दृशाम् ।
यदुच्चकैरवक्लेशप्रदस्तद्धि दुनोति माम् ॥ ५४॥
एवं जग्मुश्च षण्मासाः षड्वर्षशतसंनिभाः।
तन्निवेशनमागाच्च तदा सिंहगिरिगुरुः ॥ ५५॥
तत्र गोचरचर्यायां विशन्धनगिरिमुनिः।
गुरुणा दिदिशे पक्षिशब्दज्ञाननिमित्ततः॥ ५६ ॥
अद्य यद्रव्यमानोषि सचित्ताचित्तमिश्रकम् ।
ग्राह्यमेव त्वया सर्व तद्विचारं विना मुने ॥ ५७॥
तथेति प्रतिपेदानस्तदार्यसमितान्वितः।
सुनन्दासदनं पूर्वमेवागच्छदतुच्छधीः ॥ ५८ ॥
तद्धर्मलाभश्रवणादुपायातः सखीजनः।
सुनन्दां प्राह देहि त्वं पुत्रं धनगिरेरिति ॥ ५९॥
सापि निर्वेदिता बादं पुत्रं संगृह्य वक्षसा।
नत्वा जगाद पुत्रेण रुदता खेदितामि ते ॥६०॥
गृहाणैनं ततः खस्य पावें स्थापय चेत्सुखी।
भवत्यसौ प्रमोदो मे भवत्वेतावतापि यत् ॥ ६१ ॥
स्फुटं धनगिरि प्राह ग्रहीष्ये नन्दनं निजम् ।
पर स्त्रियो वचः पंगुवन्न याति पदात्पदम् ॥ ६२॥
क्रियन्तां साक्षिणस्तत्र विवादहतिहेतवे।
अद्यप्रभृति पुत्रार्थे न जल्प्यं किमपि त्वया ॥ १३ ॥
अतिखिन्ना च सावादीदनार्यसमितो मुनिः।
साक्षी सख्यश्च साक्षिण्यो भापे नातः किमप्यहम् ॥ ६ ॥

·वजप्रबन्धः। अजातवृजिनो बन्धपात्रबन्धे नियोज्य तम् । विरतं रोदनाजुष्टिपुष्टं संदर्य तत्पुरः ॥ ६५ ॥ बहिःकृतान्तरारातिर्बहिः कृत्वा गृहाङ्गणात् । मज्यमानभुजस्तस्य भारादागाहुरोः पुररः ॥ ६६ ॥ युग्मम् । आयान्तं भुग्नमात्रं तं वीक्ष्य संमुखमाययुः। तद्वाहोः पात्रबन्धं च गुरवः स्वकरे व्यधुः ॥ ६७ ॥ वज्रोपमं किमानीतं त्वयेदं मम हस्तयोः। 'भारकृन्मुमुचे हस्तान्मयासौ निजकासने ॥ ६८॥ इत्युक्त्वा च समैक्षन्त गुरवस्तं शशिप्रभम् । साध्वास्यचन्द्रकान्तानां सुधास्रावनिबन्धनम् ॥ ६९॥ गुरुश्च वज्र इत्याख्यां तस्य कृत्वा समा(मर्पयत् । साध्वीपावच्छिाविकाणां व्यहार्षीदन्यतस्ततः॥ ७० ॥ गुरुभक्याथ तद्भाग्यसौभाग्याच वशीकृताः। धर्मिनार्यः क्षीरपानमुख्यशुश्रूषणैः शिशुम् ॥ ७१ ॥ प्रावर्धयन्निजापत्याधिकवात्सल्यकेलितः। साध्वीनामाश्रये रात्री वस्त्रदोलाशयं मुदा ।। ७२ ॥ युग्मम् । तत्र स्थितो वितन्द्रः सन्नशान्येकादशाप्यसौ। साध्वीभिर्गुण्यमानानि निशम्याधिजगाम सः॥ ७३ ॥ ततो विशेषिताकारं तदीयपरिचर्यया । तत्रायाता सुनन्दापि तं निरीक्ष्य दधौ स्पृहाम् ॥ ७४ ॥ प्रार्थयच्चाथ ताः साध्वी सुतं मे ददतेति सा । ऊचुस्ता वस्त्रपात्रामा गुरुस्थापनिका सौ॥७५॥ कथं शक्योऽपितुं वालस्तस्मादत्रस्थ एव सन् । लाल्यः परं गृहे नेयो न गुर्वनुमति विना ।। ७६ ॥ अन्यदा गुरवःप्रापुस्तत्पुरंतजनन्यपि। नन्दनं प्रार्थयामास गृहिवत्पत्युरन्तिके ॥ ७ ॥ सच प्राह नृपादेश इव सन्मर्त्यवागिव । कन्याप्रदानमिव च महतामेकशो वचः।। ७८ ॥ गृहीतमुक्तं जायेत नो वालपरिधानवत् । एवं विमृश्य धर्मक्षे नो वा सन्त्यत्र साक्षिणः ॥ ७९ ॥ निर्विचाराग्रहा साप्यवलेपं न त्यजेद्यदा। संघप्रधानपुरुषैः पर्यच्छेदि सुभाषितैः ॥ ८० ॥ तत्राप्यमानयन्ती सा गता राशःपुरत्तदा । यतयश्च समाहृताः संघेन सह भूभृता ॥ ८१ ॥ 9 Parstaatai 24:, Preads 1969. Hand J lead 71:.

·w प्रभावकचारते धर्माधिकरणे युक्तैः पृष्टौ पक्षाबुभावपि । अङ्गीकारं तयोः श्रुत्वा विचारे मुमुहुश्च ते ॥ ८२ ॥ एकत्र दुःप्रतीकारा माता पुत्रं प्रयाचति । अन्यत्र संघः श्रीतीर्थनाथैरपि निषेवितः ॥ ८ ॥ विचचार खयं राजा खरुच्या नन्दनो ह्ययम् । यत्पाबें याति तस्यास्तु किं परैर्वहुभाषितैः ॥ ८ ॥ ततो माता प्रथमतोऽनुज्ञाता तत्र भूभृता। क्रीडनमत्यमोज्यैश्च मधुरैः सा न्यमंत्रयत् ॥ ८५ ॥ सुते तथास्थिते राज्ञानुज्ञातो जनको मुनिः। रजोहरणमुद्यस्य जगादानपवादगीः ॥ ८६ ॥ वत्स त्वं यदि तत्त्वज्ञः संयमाध्यवसायवान् । गृहाण तदिदं कर्म रजोहरणहेतवे ॥ ८७॥ युग्मम् । उत्लुत्य मृगवत्सोऽथ तदीयोत्सङ्गमांगतः। जग्राह चमराभं तच्चारित्रधरणीभृतः॥८८॥ ततो जयजयारावो मङ्गलध्वनिपूर्वकम् । समस्ततूर्यनादोर्जि सद्यः समजनि स्फुटः ॥८॥ संघस्याची तदाकार्षीद्राजा तहुरवस्ततः। संस्थान मुदिता जग्मुर्धमिवातपुरस्कृताः ॥९०॥ दध्यौ सुनन्दा सोदर्य आर्यपुत्रः सुतोऽपि च । मदीया यतयोऽभूवंस्तन्ममापीवि सांप्रतम् ॥ ९१ ॥ विवार्षिकोऽपिन स्तन्यं पपौ वज्रो व्रतेच्छया । दीक्षितो गुरुभिस्तेन तत्र मुक्तः समातृकः ॥ ९२॥ अथाष्टवार्पिकं वनं कृत्वा साध्वीप्रतिश्रयात् । श्रीसिंहगिरयोऽन्यत्र विजहुः सपरिच्छदाः ॥ ९३ ॥ तदा चाप्रतिवन्धेन तेषां विहरतां सताम् । पर्वतासन्नमेदिन्यामीर्यासमितिपूर्वकम् ॥ ९४ ॥ वाग्भवमित्रैश्च तं दृष्ट्वा जृम्भकामरेः । वैक्रियाविप्कृता मेघमाला तस्य परीक्षणे ॥ ९५॥ कुरंकरस्वरैः केकिकेकारावेण मिश्रितः। निलतन्दुलितो नादः श्रुनिस्साघमुद्याभवत् ॥ ९६ ॥ नीदिदिग्हामसंभवद्भिनिरंतरम् । बिना भूम्नदढनयटिनेव तदामयन् ॥ १७ ॥ विपुले नग्गियांसस्ते गिररेका फन्दरे। गुग्यम्नोयजीवानां विराथनमनिच्छयः॥९८॥ M ·वनप्रबन्धः। ७ एवं घनाघने घोरे कथंचिद्विरते सति। उपोषिता अपि श्रेयस्तृतास्ते मुनयोऽवसन् ॥ ९९ ॥ जगजीवनमोषेण तदा सूरोऽपि शङ्कितः। रसावस्थापनाद्विश्वे बभूव प्रकटोदयः ॥ १०० ॥ आनीय वारिधेर्वारि जगतीपरिपूरणात् । अवसन्ने च पर्जन्ये श्रमात्स्वप्न इवाध्वनौ ॥ १०१॥ ततस्तच्चारुवृत्तेन लेखै?लेखशालिभिः । वाणिज्यकारकव्याजात्पारणाय न्यमन्त्रि सः॥१०२॥ युग्मम् । एषणात्रितये चोपयुक्तो भुक्तावनाहतः। तत्र वज्रो ययौ प्राप्य गुरोरनुमतिं ततः ॥ १०३ ॥ द्रव्यक्षेत्रकालभावैरुपयोगं ददौ च सः। द्रव्यं कूष्माण्डपाकादि क्षेत्रं देशश्च मालवः ॥ १०४ ॥ कालो ग्रीष्मस्तथों भावे विचाये निमिषा अमी। अस्पृष्टभूकमन्यासा अम्लानकुसुमनजः॥ १०५॥ चारित्रिणां ततो देवपिण्डो नः कल्प्यते नहि । निषिद्धा उपयोगेन तस्य हर्षे परं ययुः॥१०६॥ त्रिभिर्विशेषकम । तत्र च प्रकटीभूय प्राणमस्तं मुनि तदा। वजं सवृत्ततेजोभिर्भाखरं भाखदंशुवत् ॥ १०७॥ अन्यत्र विहरंतश्चान्यदा ग्रीष्मर्तुमध्यतः। प्राग्वदेव सुरास्तेऽमुं घृतपूरैन्यमन्त्रयन् ॥ १०८ ॥ वजे तत्रापि नियूंढे विद्यां ते व्योमगामिनीम् । ददुर्न दुर्लभं किंचित्सद्भाग्यानां हि तादृशाम् ॥ १०९ ॥ बाह्यभूमौ प्रयातेषु पूज्येष्वथ परेद्यवि । सदेषणोपयुकेषु गीतार्थेषु च गोचरम् ॥ ११० ॥ अवकाशं च वाल्यस्य दरापलतस्तदा। सर्वेषामुपधी मग्राहं भूमौ निवेश्य च ॥ १११ ॥ वाचनां प्रददौ वजः श्रुतस्कन्धवजस्य सः। प्रत्येकं गुरुवक्रेण कथितस्य महोद्यमात् ॥११२॥ त्रिमिविगेपश्म । श्रीमान्सिहगिरिश्चात्रान्तरे वसतिसन्निधौ । आययौ गर्जितौर्जित्यं शब्द तस्याशृणोच सः॥ ११३ ॥ दध्यौ कि यतयः प्राप्ताः स्वाध्यायैः पालयन्ति माम् । १J and Hउपोपितान्यपि. २Jand H-जीवनपोषण ३.J and Head भूरि. ४ Hand J सुप्त इवधनो ५ Jand H दाभावविचायें. ६H and J : changed into e: f न. Hand J-पाल. ८ HAJ-मुपधीना०, ९P तोजि०.

·८ प्रभावकचरिते . निश्चित्यैकस्य वज्रस्य शब्दं ते तोषतो बभुः ॥ ११४ ॥ पुनर्दध्यावयं गच्छो धन्यो यत्रेदृशः शिशुः। क्षोभोऽस्य माभूदित्युः खरं नैषेधिक व्यधात् ।। ११५ ॥ वज्रोऽपि तं गुरोनिं श्रुत्वा लजाभयाकुलः। संनिवेश्य यथास्थानं वेष्टिकाः संमुखोऽभ्यगात् ॥ ११६ ॥ प्रतिलेख्य ततः पादौ प्रक्षाल्य प्रासुकांमसा। पादोदकं ववन्दे च गुरुणा समुदेक्षितः॥ ११७ ॥ वैयावृत्यादिषु लघोविज्ञास्य भवत्विति । ध्यात्वाहुर्गुरवः शिष्यान्विहारं कुर्महे वयम् ॥ ११८ ॥ ततस्ते प्रोचुरस्माकं कः प्रदास्यति वाचनाम् । ते प्राहुर्वन एवान कृतार्थान्वः करिष्यति ॥ ११९ ॥ तत्ते तथेति प्रत्यैच्छन्निर्विचारं गुरोर्वचः। ईडकखगुरुमकेभ्यः शिष्येभ्योऽस्तु नमोनमः ॥१२० ॥ प्रतिलेख्य निषध्यां च तस्यावक्राः प्रचक्रिरे। ततोऽसौ वाचनां दातुमारेमे यतिसंहतेः॥१२१ ॥ शास्त्राणामितितात्पर्यमुनायासेन सोऽभ्यधात् । सुखं यथावगच्छन्ति ते मन्दधिषणा अपि ॥ १२२॥ दिनैः कतिपयैरागात्सरिरभ्युत्थितश्च तैः । तदुदन्तमपृच्छच्च संभूयोचुश्च ते ततः॥ १२३ ॥ पूज्यपादप्रसादेन संजज्ञे वाचनासुखम् । अस्माकं वाचनाचार्यों वज्र एवास्तु तत्सदा ॥ १२४ ॥ श्रुत्वेति गुरवः प्राहुर्मत्वेदं विहृतं मया । अस्य ज्ञापयितुं युष्मान गुणगौरवमद्धतम् ॥ १२५ ॥ तपस्याविधिसंशुद्धवाचनापूर्वकं ततः। अधीतवान्मुनिर्वज्रो यावदुर्वागमागमम् ॥ १२६ ॥ गत्वा दशपुरे वज्रमवन्त्यांप्रेषुराहताः। अध्येतुं श्रुतशेषं श्रीभद्रगुप्तस्य संनिधौ ॥ १२७ ॥ स ययौ तत्र रात्रौ च पूर्वहिर्वासमातनोत् । गुरुश्च स्वप्नमाचल्यौ निजशिष्याग्रतो मुदा ॥ १२८ ॥ पात्रं मे पयसा पूर्णमतिथिः कोऽपि पीतवान् । दशपूर्व्याः समनायाः कोऽप्यध्येता समेष्यति ॥ १२९ ॥ इत्येवं वदतस्तस्य वन आगात्पुरस्ततः। गुरुश्वाध्यापयामास श्रुतं स्वाधीतमाश्रुतम् ॥ १३०॥ १P नषेधिकी २Hand J read गत. पादी Plead, प्राशुकांमसा J and H read si ५Jand Hiead हि नन J and H यावद्वतागमागमां. ३ ·वाप्रबन्धः। श्रीभद्रगुप्तसूरिश्च तमध्याप्य पुनर्गुरोः । प्राहिणोत्संनिधौ तस्यानुशायै समयस्य सः ॥ १३१ ॥ वजप्राग्जन्मसुहृदो ज्ञानाद्विशाय ते सुराः । तस्याचार्यप्रतिष्ठायां चकुरुत्सवमद्भुतम् ॥ १३२ ॥ सर्वानुयोगानुशां च प्रददुर्गुरवः शुभे। लग्ने सर्वार्हता तेजस्तत्त्वं तत्र न्यधुर्मुदा ॥ १३३ ॥ गुरौ मायादिवं प्राप्ते वज्रस्वामिप्रभुर्ययो। पुरं पाटलिपुत्राख्यमुद्याने समवासरत् ॥ १३४ ॥ अन्यदा स कुरूपः सन् धर्म व्याख्यानयद्विभुः । गुणानुरूपं नो रूपमिति तत्र जनोऽवदत् ॥ १३५ ॥ अन्येद्युश्चाररूपेण धर्माख्याने कृते सति । पुरक्षोभभयात्सरिः कुरूपोऽभूजमोऽब्रवीत् ॥ १३६ ॥ प्रागेव तहुणग्रामगानासाध्वीभ्य आहता। धनस्य श्रेष्ठिनः कन्या रुक्मिण्यत्रान्वरज्यता(त) ॥ १३७ ॥ यभाषे जनक खीयं सत्यं मद्रापितं शृणु। श्रीमद्धज्राय मां यच्छ शरणं मेऽन्यथानलः ॥ १३८॥ तदाग्रहात्ततः कोटिशतसंख्यधनैर्युताम् । सुतामादाय निर्गन्थनाथाभ्यण ययौ च सः॥ १३९ ॥ व्यजिशपच्च नाथं त्वां नाथते मे सुता ह्यसौ। रूपयौवनसंपन्ना तदेपा प्रतिगृह्यताम् ॥ १४० ॥ यथेच्छदानभोगाभ्यामधिकं जीवितावधि। द्रविणं गृह्यतामेतत्पादौ प्रक्षालयामि ते ॥१४१॥ अथ श्रीवज्र आहस्म सरलस्त्वं वणिग्वरः। वन्दुमिच्छसि दूरस्थान्खयं वद्धः परानपि ॥ १४२ ॥ रेणुना रत्नराशि त्वं कल्पवृक्षं तृणेन च । गी(त)कोलेन कुम्भींद्र वायसेन सितच्छदम् ॥ १४३ ॥ साधं निपादगेहेन क्षारनीरेण चामृतम् । कुद्रव्यविषयास्वादात्तपो मे संजिहीर्षसि ॥ १४४ ॥ युग्मम् । विषयाः कम्बलोलासं दधत्यविकटोदया। सर्व धनं महामोगैरन्यून चारकोपमम् ॥ १४५ ॥ एषा मय्यनुरक्ता चेच्छायावदनुगामिनी । मया घृतं ब्रतं धयां शानदर्शनसंयुतम् ॥ १४६॥ १ J and F सर्वानुयोगो. २J and I read व्याख्यायत. ३ P reads रुक्मिण्यत्रान्वरज्यतः. ४J&H. .read तद्भापितं. ५J & H lead महाभागैः. ६P leads मयाहतं.- - ·१० प्रभावकचरिते श्रुत्वेति प्रतिवुद्धा सामिलापगरले हृते । गृहीत्वा संयम संयमिनीपार्श्वमशिश्रयत् ॥ १४७॥ महापरिज्ञाध्ययनादाचाराङ्गान्तरस्थितात् । श्रीवजेणोद्धृता विद्या तदा गगनगामिनी ॥ १४८॥ अवृष्टेरन्यदा तत्राभूहुर्भिक्षमतिक्षयम् । सचराचरजीवानां कुर्वदुर्वीतलेऽधिकम् ॥ १४९ ॥ सीदन् संघः प्रभोः पार्श्वमाययौ रक्ष रक्ष नः। वदन्निति ततो वज्रप्रभुस्तन्निधे हृदि ॥१५० ॥ पटं विस्तार्य तत्रोपवेश्य संघं तदा मुदा। विद्ययाकाशगामिन्याचलद्योना सुपर्णवत् ॥ १५१ ॥ तत्र शय्यातरोदू(ई)रं गतस्तुणगवेषणे। अन्वागतो वदन्दीनः सोऽपि न्यस्तारिसूरिणा ॥ १५२ ॥ आययौ सुस्थदेशस्थामचिरेण महापुरीम् । चौद्धशासनपक्षीयनृपलोकैरधिष्ठिताम् ॥ १५३ ॥ सुखं तिष्ठति संघे च सुभिक्षाद्राजसौस्थ्यतः। सर्वपर्वोत्तम पर्याययौ पर्युषणाभिधम् ॥ १५४ ॥ राजा च प्रत्यनीकत्वात्कुसुमानि न्यषेधयत् । संघो व्यजिज्ञपद्धज्रं जिना चिन्तयादितः॥ १५५ ।। उत्पत्य तत आकाशे काशसंकाशकीर्तिभृत् । माहेश्वर्या उपांगानगर्याः कोविदार्यमा ॥ १५६ ॥ आरामस्थः पितुर्मिंत्रमारामिकगुणाग्रणी। वज्रं च कुलसिंहाख्यो वीक्ष्य नत्वा च संजगौ ॥ १५७ ॥ किमयादिश मे नाथ कार्य सूरिरतोऽवदत् । सुमनः सुमनोमिमें कार्यमार्य कुरुष्व तत् ॥ १५८ ॥ पूज्यावृत्तिवेलायां ग्राह्याणीति निशम्य सः। ययौ देव्याः श्रियः पार्श्वे तं क्षुद्रहिमवगिरिम् ॥ १५९ ।। धर्मलाभाशिषानन्ध तां देवीं कार्यमादिशत् । ददौ सहस्रपत्रं सा देवा र्थ करस्थितम् ॥ १६० ॥ तदादाय प्रभुर्वजः पिवृमित्रस्य संनिधौ। आययौ विंशतिर्लक्षाः पुष्पाणां तेन दौकिताः ॥ ११ ॥ १J&H read अष्टे. & J & H lead act. ३ Hand J lead पुरिम् ४J and P lead उपत्यत आकाशे. reads महेश्वर्या, 6 माहेश्चर्या. ६J& F lead ककुलसिहाल्यो ७Jand H read कार्याकार्य ८J& H देसा. श्रिय. changerl to देखा श्रयः and हिमवद्गिरम्.

·वनप्रबन्धः। विमानवैक्रिये तांश्वावस्थाप्यागानिजे पुरे। जृम्भकैः कृतसंगीतोत्सवे गगनमण्डले ॥ १६२ ॥ ध्वनत्सु देवतूर्येषु शब्दाद्वैते विजृम्भिते । तं तदूर्व समायान्तं दृष्ट्वा बौद्धाश्चमत्कृताः ॥ १६३॥ ऊचुर्धर्मस्य माहात्म्यमहो ना शासने सुराः। आयान्ति पश्यतां तेषां ते ययुर्जिनमन्दिरे ॥ १६४ ॥ श्राद्धसंघः प्रमुदितः पूजां कृत्वा जिनेशितुः । तत्र धर्मदिने धर्ममश्रौषीद्वसहरोः॥ १६५ ॥ प्रातिहार्येण चानेन राजा तुष्टोऽभ्युपागमत् । प्रत्यबोधि च वज्रेण बौद्धाश्चासन्नधोमुखाः॥ १६६ ॥ विहरनन्यदा खामी प्रययौ दक्षिणापथम् । कुत्रचिच्छुद्धभूभागोद्यानेऽसौ समवासरत् ॥ १६७ ॥ श्लेष्मरोगापनोदायानाथयद्विश्वमेषजम् । उपयुक्तावशेषं च श्रवणे धारयत्ततः॥ १६८ ॥ प्रत्युपेक्षणकाले तत्तत्रस्थ चापरालिके । मुखवत्रिकयात्रस्यत्कर्णयोः प्रतिलेखने ॥ १६९ ॥ ध्यावायुरहोक्षीणं विस्मृतिर्यन्ममोदिता। पुन मिक्षमाप्तं च प्रागुकादधिकं ततः॥ १७० ॥ वज्रसेनस्तदादिश्य वंशाथै वज्रसूरिमिः। प्रहितः स शनैः प्रायाकुंकुणानं चित्तवच्चणान् ॥ १७ ॥ अलब्धभिक्षान्दुर्मिक्षाद्विद्यापिण्डेन भोजितान् । साधूनाह च भोज्योऽयं नित्यं द्वादशवत्सरीम् ॥ १७२ ॥ ग्राह्य चानशनं ते च श्रुत्वा तत्प्रायमाविशन् । श्रीवत्रः कुत्रचिच्छैले साधुभिः सहितो ययौ ॥ १७३ ॥ मागै गच्छद्भिरेकत्र ग्रामे प्रालम्भि सूरिभिः। शिष्य एक स तज्ज्ञात्वा वैराग्यं परमं दधौ ॥ १७४ ॥ दध्यौ च प्रोज्झ्य मामेते जग्मुर्जावत्वसाविति । निःसत्वोऽहं कथं दृष्टः प्रभु नानुव्रजामि तत् ॥ १७५ ॥ ध्यात्वेति तप्तपाषाणे पादपोपगमं व्यधात् । व्यलीयत मधूच्छिष्टमिव सत्वरितस्तदा ॥ १७६ ॥ तद्विपत्तौ महे देवैः क्रियमाणे मुनीश्वरः। यतीनां पुरतोऽवादीच्छिशोः सत्वमिदं महत् ॥ १७७ ॥ १Pends विमाने वैकिता २J and H-समायात J H-घातेन. ४ J and H-प्रस्यत्कर्णयोः Plead- नग. J& H-फुफुणाविनवचरान् ·१२ प्रभावकचरिते तच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे परं वैराग्यमादधुः । प्रशान्तविग्रहास्तस्थुः स्थण्डिलेषु पृथक् पृथक् ॥ १७८ ॥ प्रत्यनीकासुरी तत्रोपसर्गायोपतस्थुषी। निशीथे दिवसं कृत्वा दधि तेषामढौकयत् ॥ १७९ ॥ विज्ञायाऽप्रीतिकं तत्रान्यत्र शृङ्गेऽथ ते ययुः। मृत्युजीवितयोयनाशंसास्तेषां सुराः किमु ॥ १८० ॥ यथायोगं च ते प्राणान् परित्यज्य सुरालयम् । श्रीवज्रोऽपि जगाम द्यामध्यानवैभवः ॥ १८१ ॥ शकस्तत्राययौ पूर्वभवस्नेहेन तद्ययम् । ज्ञात्वा चतुर्दिशं स्वीयरथमावर्त्तताथ सः॥१८२ ॥ गहनानि तरूणां च तत्रोन्मूल्य समां भुवम् । कृत्वा तत्र क्षणं तस्थौ सुपर्वश्रेणिसंभृतः ॥ १८३ ॥ ततःप्रभृति विख्यातो रथावर्ताख्यया गिरिः। असावचलतां याति ख्यातिर्या गुरुभिः कृता ॥ १८ ॥ वज्रसेनश्च सोपारं नाम पत्तनमत्यगात् । जिनदत्तप्रियास्त्यत्रेश्वरीत्याख्या चतुम्सुता ॥१८५॥ अक्षामगुरुशिक्षाढ्यः स तस्या मंदिरे ययौ। चिन्तामणिमिवायान्तं दृष्ट्वा तं हर्षमाप सा ॥ १८६ ॥ प्राहाथ साहसं साधोऽस्माभिरध विचिन्तितम् । स्थालीपाकोऽत्र लक्षण पूरितः कष्टंकल्पनात् ॥ १८७ ॥ द्रव्यसंपदि सत्यामप्यन्नदोस्थ्यान्मृतिधुवम् । ततोऽत्र पायसे पक्के निक्षेप्यं विषमं विषम् ॥ १८८ ॥ युग्मम् । तदत्रावसरे पूज्यदर्शनं पुण्यतोऽभवत् । कृतार्थाः सांप्रतं पारत्रिक कार्यमिहादधे ॥ १८९ ॥ इत्याकर्ण्य मुनिः प्राह गुरुशिक्षाचमत्कृतः। धर्मशीले शृणु श्रीमखामिनिवेदितम् ॥ १९०॥ स्थालीपाके किलैकत्र लक्षमूले समीक्षिते । सुमिक्ष भावि सविषं पाकं मा कुरु तदृथा ॥ १९१ ॥ सापि प्राह प्रसादं नः कृत्वैतत्प्रतिगृह्यताम् । इत्युक्त्वा पात्रपूरेण प्रत्यलाभितया मुनिः ॥ १९२॥ एवं जातेऽथ संध्यायां वहित्राणि समाययुः प्रशस्यशत्यपूर्णानि जलदेशान्तराध्वना ॥ १९३॥ १ All read द्यामध्यानवैभवः, but Pgires मध्या as त्रुटि at P काट.. the margin which makes द्यामध्यामध्यानवैभवः. H&J-सत्यमेष्यन्नदोःख्या. ४P मूल्ये. २ ३ ·आर्यरक्षितप्रबन्धः । १३ सुमिक्षं तत्क्षणं जज्ञे ततः सा सपरिच्छदा। अचिन्तयदहो मृत्युरभविष्यदरीतितः ॥ १९४॥ जीवितव्यफलं किं न गृह्यते संयमग्रहात् । वनसेनमुनेः पावें जिनबीजस्य सहुरोः॥१९५॥ ध्यात्वेति सा सपुत्राथ व्रतं जग्राह साग्रहा। नागेन्द्रो निर्वृतिश्चन्द्रः श्रीमान् विद्याधरस्तथा ॥ १९६ ॥ अभूवंस्ते किंचिदूनदशपूर्वविदस्ततः । चत्वारोऽपि जिनाधीशमतोद्वा(डा)रधुरंधराः ॥ १९७॥ अद्यापि गच्छास्तन्नाना जयिनोऽवनिमण्डले। वर्तन्ते तत्र तीर्थे च मूर्तयोऽद्यापि साहणाः ॥ १९८॥ इति श्रीमद्वज्रप्रभुचरितमेतदिविषदा. मपि स्तुत्यं तत्त्वं किमपि जिननाथोपनिषदाम् । श्रियां हेतुः सेतुर्भवजलधिनिस्तारविधये प्रदेयादानन्दं जयतु शशिसूर्यावधि यथा ॥ १९९ ॥ श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रभः श्रीप्रभा- चन्द्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीमुवा । श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरौ श्रीवज्रवृत्तामिधः श्रीप्रद्युम्नमुनीन्दुना विशदितः शृगोऽगमत्प्राक्तनः ॥२०॥ मूर्तिः साष्टापदश्रीविमलगिरिरैतिस्तारणः श्रीमरोयम् दुःखा नामपापा किल मतिरसतां स्तम्भनश्च प्रभावः। चेतः स्यादुजयन्तस्थितिकृदनुपमं चाररूपं यशस्तत् श्रीमन्(त) प्रद्युम्नसुरेऽर्बुदगुणविजयी तीर्थरूपस्त्वमेव ॥ १ ॥ ग्रंथानं २०७ अक्षर ॥ ११॥ आर्यरक्षितप्रवन्धः। अव्याव्याहतं भव्यान् स श्रीमानार्यरक्षितः। समूलघातमाहन्ति धर्मों यस्यान्तरद्विषः॥१॥ पीयूषमिव यवृत्तमनिर्वाच्यं बुधैरपि । वैचक्षण्यवलिप्ती मे मतिः किं तु विमृश्यति ॥२॥ पुनस्तथापि वातापितापनस्य तमोऽम्बुधेः । तस्य वृत्तं स्मृतौ वाचं प्रणये प्रणयावधिः ॥३॥ १P-जैनबीजस्य.. २P-रतितार०. ३J and H-दुःखानानपाप्य प्रभावंतः स्यादुज्जयं.. ...दण्ड चाररूपं यत्सत् श्रीम.. ४P-प्रथ २०७ अक्ष ११ इतिवयर (वज) स्वामिप्रन्यः. ५P.पक्षिम्पावि० विन विमत्यति J&H वृत्तस्मृती पाचं.

·१४ प्रभावकचरिते सदानन्दनवाहुल्यपराभूतद्युसत्पुरम् । पुरं दशपुरं नामावन्तिकान्तिकसप्तकी ॥४॥ उदायनो निशानाथ इव नव्योऽकलङ्कभूः। अगम्यस्तमसोऽक्षीणकलोऽभूत्तत्र भूपतिः॥५॥ सौवस्तिकपदप्राप्तप्रतिष्ठोऽतिविशिष्टधी। वर्णज्येष्ठः कुलश्रेष्ठः क्रियानिष्ठः कलानिधिः॥६॥ मालीच्छ्रीसोमदेवाख्यः शमितेष्वमितेष्वपि । यन्मन्त्रैः शत्रुवर्गेषु शृङ्गाराय चमूचयः॥७॥ युग्मम् ! रुद्रसोमाभिधास्याभूत्प्रिया प्रियवच क्रमैः । संपूर्णदानैरर्थिभ्यः कृतदारियविद्रवा ॥ ८॥ सूर्याश्वयोरिव यमौ तयोः पुत्रौ वभूवतुः । आर्यरक्षित इत्याद्यो द्वितीयः फल्गुरक्षितः ॥९॥ पुरोहितेन तो तेन साङ्गान्वेदान्प्रपाठितौ । आत्मजानां विनीतानां खामृद्धिं निहृते हि कः ॥ १० ॥ अतृप्तः शास्त्रपीपूषे विद्वानप्यार्यरक्षितः। पिपठीस्तद्विशेषं स प्रययौ पाटलीपुरम् ॥ ११॥ अचिरेणापि कालेन स्फुरत्कुण्डलिनीवलः। वेदोपनिषदं गोप्यामप्यध्यैष्ट प्रकृष्टधीः ॥ १२ ॥ अथोपाध्यायमापृच्छ्य व्यावृत्तः स्वभुवं प्रति । आरूढवद्ययौ सोऽथाययौ परिसरे पुरः॥१३॥ ज्ञातोदन्तेन राज्ञा स पितृविज्ञपनादथ । प्रावेशि गजमारुह्य संमुखागामिना खयम् ॥ १४॥ प्रधानकुलवृद्धाभ्यः सुलब्धाशीहे गृहे। अपराले निजावासप्राङ्गणं प्रागमत्ततः॥१५॥ रुद्रसोमा पुनस्तत्र श्रमणोपासिका तदा । विज्ञार्तजीवाजीवादिनवतत्त्वार्थविस्तरा ॥ १६ ॥ कृतसामायिका पुत्रमुत्कण्ठाकुलितं चिरात् । इलातलमिलन्मौलि वीक्ष्यापि प्रणतं भृशम् ॥ १७ ॥ अवर्द्धयत नाशीर्मिः सामायिकमिदाभिया । अतिखिन्नस्ततःप्राहस धीमानार्यरक्षितः॥१८॥ त्रिमिविगेपकम् । धिग्ममाधीतशास्त्रौघं वह्वप्यवकरप्रभम् । येन मे जननी नैव परितोषमवापिता ॥ १९ ॥ ध्यात्वेत्युवाच किं मातः परितोपो न तेऽभवत् । साह तुष्याम्यहं केन पाठस्तैर्दुर्गतिपदैः ॥२०॥ १P कान्तकसप्तकी. २J&H गोपांगमप्यन्यै ३J&H लड. ४P-विज्ञाततत्त्वा जीवादि नवभेदितिविस्तारा.

·आर्यरक्षितप्रबन्धः। १५ स प्राह चाविलम्बेन तदलं में समादिश । येनाधीतेन ते तुष्टिः कार्यैरन्यैस्तु किं मम ॥२१॥ रोमाञ्चक कोद्रेदमेदुराथ जनन्यपि । प्रधानं मन्यमाना स्वं पुत्रिणीनामवोचत ॥२२॥ अधीष्व विष्वगुन्निद्राभद्रविद्रावणक्षमम् । दृष्टिवादं जिनोपशमन्यैरज्ञातसंज्ञकम् ॥ २३ ॥ तमाकर्ण्य सुतो दध्यौ तावन्नामापि सुन्दरम् । दृष्टिवाद इदानीं तदवश्यं कार्यमेव मे ॥ २४ ॥ समस्ततीर्थमूर्द्धन्ये मम मातः समादिश । अध्यापकं तद्भ्यासे यथाभ्यस्यामि तं द्रुतम् ॥ २५॥ उवाच रुद्रसोमापि वत्स ते विनयावने । अवतारणके यामि सावधानस्ततः शृणु ॥ २६ ॥ जैनर्षयो महासत्वास्त्यक्ता ब्रह्मपरिग्रहाः। परमार्थस्थितखान्ताः सज्ज्ञानकुलभूमयः ॥ २७ ॥ अस्य ग्रन्थस्य वेत्तारस्तेऽधुना खेचवाटके। सन्तितोसलिपुत्राख्याः सूरयो शानभूरयः ॥२८॥ त्रिभिर्विशेपकम्। पठाशठमते तेषां पार्श्व ग्रन्थमिमं वरम् । यथा त्वदीयवृत्तेन कुक्षिम शीतलीभवेत् ॥ २९ ॥ श्रुत्वेत्यहर्मुखे यामीत्युक्त्वा तद्ध्यानतत्परः। निशां निन्ये विनिद्रः सन्निरगाच बहिस्ततः॥३०॥ अर्द्धमार्गे पितुर्मित्रं संमुखोऽस्य द्विजोऽभवत् । इक्षोर्नवलताः सार्धाः स्कन्धे तद्धेतवे वहन् ॥ ३१ ॥ तेनाभिवादयनालिलिङ्गे प्रीत्यार्यरक्षितः । ध्यावृत्यागच्छ गेहे त्वमित्युक्तश्चायमब्रवीत् ॥ ३२ ॥ मात्रादेशेन यात्वाहं समायास्यामि शीघ्रतः। पूज्यैर्गन्तव्यमावासे निजबन्धुप्रसत्तये ॥ ३३ ॥ इत्युक्त्वा संचरनिक्षुवाटाभिमुखमाइतः। दध्यौ मनस्यहो सम्यगमादृढनिमित्ततः ॥ ३४ ॥ अध्याया वा परिच्छेदा नव सार्धा मया धुवम् । अस्य ग्रन्थस्य लप्स्यन्ते नाधिकं निश्चितं हदः ॥ ३५ ॥ प्रातःसंध्याक्षणे तत्र मुनिः स्वाध्यायडम्वरैः। शब्दाद्वैतमयं शृण्वन्नाश्रयद्वारमार्थयत् ॥ ३६ ॥ किंकर्तव्यजडस्तत्राजानन् जैनपरिश्रमम् । ढट्टरश्रावकं सूरिवन्दकं प्रेक्षदागतम् ॥ ३७॥ १P-मझे. २P मतमाम. ३P reads सोमन्दा ४J and H प्रवृत्या. ५J and Hलभ्यते. EJ and H रमाधयन्.

·१६ प्रभावकचरिते . तत्पृष्ठस्थो ययौ सोऽपि विदधे वन्दनादिकम् । तद्वदेव महाप्राज्ञस्तादृशां कि हि दुष्करम् ॥ ३८॥ सर्वसाधुप्रणामानन्तरं श्रावकवन्दनम् । अशिक्षितत्वान्नाकार्य्यनाख्यातं बुध्यते कियत् ॥ ३९ ॥ चिह्ननानेन विज्ञाय नवं तं सूरयस्तदा। कुतो धर्मस्य संप्राप्तिरिति पप्रच्छुरादयत् ॥ ४० ॥ दहरं दर्शयन्नमादेव धार्मिकपुंगवात् । इत्यूचिवांसमेकश्च मुनिर्लक्षयतिस्म तम् ॥४१॥ आह कल्यदिने राज्ञा प्रावेश्येष महोत्सवात् । पुरोहितसुतश्राद्धरुद्रसोमाइसंभवः॥४२॥ चतुर्वेदी समस्ताय गुणस्थानभृतां वरः। असंभाव्यागमः कस्मादत्रायाज्ज्ञायते न तत् ॥ ४३ ॥ अथार्यरक्षितः प्राह मातुरतमनातुर। आकयेति प्रभुर्दध्यौ तच्चरित्रचमत्कृतः॥४४॥ कुलीन आस्तिको विप्रः कुलानुचितमार्दवः । संभाव्यसुकताचारो जैनधर्मोचितो हयम् ॥ ४५ ॥ उपयोगं श्रुते दत्वा पूर्वपाठोचितं च तम् । प्रभावक भाविनं च श्रीमद्वज्रादनन्तरम् ॥ ४६॥ ध्यात्वा तं सूरयोऽवोचन जैनप्रव्रज्यया विना। नदीयते दृष्टिवादो विधिः सर्वत्र सुंदरः॥४॥ त्रिमिविशेषकम् । स माह प्राच्यसंस्कार ममासन्नव केशिनः । ततो जैनेन्द्रसंस्कारैरलंकुरुत मे वपुः ॥४८॥ परं किंचिच्च विज्ञप्यमास्ते तयधार्यताम् । मिथ्यामोहन लोको हि सर्वो मय्यनुरागवान ॥४९॥ राजापि ज्ञातवृत्तान्तो दीक्षात्सर्जयेदपि । अबुधवजनानां च ममकारो हि दुस्त्यजः ॥ ५० ॥ शावरूपे निजे तस्मात्प्रसघ(घ) मयि दीक्षिते। अन्यदेशे विहर्त्तव्यमाभूच्छासनलाघवम् ॥५१॥ त्रिमिर्विशेषकम् । ओमित्युक्त्वा गुरुस्तस्य सार्वज्ञपरमाक्षरैः । अभिमन्याथ तन्मूर्ध्नि वासानक्षि(ना)पंतोऽक्षिपत् ॥५२॥ सामा(म)यिकवतोञ्चारपूर्व पूर्वाभिलाषिणः। केशान क्लेशानिवाशेषानपनिन्ये मुनीश्वरः ।। ५३ ।। १P-बदना. २J and H यस्तथा. P-तः श्राद्धारुद्र ४ J and H. संस्काराः समासन्न. ५J-मुत्सृजम-मुत्सर्ज. ६J and H-पासानक्षेपतो. Pक्षिपन्, ३ ·आर्यरक्षितप्रबन्धः। १७ ईशानकोणे गार्हस्थ्यनेपथ्यं परिहाय सः। परिधाप्य सिते वस्त्रे यतिवेषेण योजितः॥५४॥ विहारं तत्क्षणात्ते च विदधुर्नगरान्तरे। विधाय पुरतस्त्वार्यरक्षितो नवदीक्षितः॥ ५५ ॥ अध्यापितः समूलाङ्गोपाङ्गादिग्रन्थमण्डलम् । तत्तत्तपस्यया पूर्वाणि च कान्यपि सूरिभिः ॥५६॥ अधीतपूर्वी शास्त्राणि वुद्धपूर्वी हिताहितम् । विनीतपूर्वी खाचारं ज्ञातपूर्वी व्रतान्यभूत् ॥५७ ॥ गुरवः शेषपूर्वाणां पाठायोजयिनीपुरि । तमार्यरक्षितं प्रैषुः श्रीवास्वामिनोन्तिके ॥ ५८॥ गीतार्थैर्मुनिभिः सत्रा तत्रागादार्यरक्षितः। श्रीभद्रगुप्तसूरीणामाश्रये प्राविशत्तदा ॥ ५९ ॥ युग्मम् । आश्लिष्य स्नेहतः प्राहुः प्रत्यभिज्ञाय ते च तम् । आर्यरक्षित कच्चित्ते भद्रपूर्वाभिलाषुकः ॥ ६० ॥ अभिसंधिर्मम प्रायोपवेशनविधौ भवान् । निर्यामो भव वढेला कुलीनानामियं यतः ॥ ६१ ॥ तथेति प्रतिपद्याथ तथाशुश्रूषत प्रभुम् । यथा जानाति नैवासावुदयास्तमने रखेः॥ २ ॥ समाधौ परमे लीनोऽन्यदा प्रोवाच हर्षतः। क्षुत्तटकम न जानेऽहं वत्स त्वद्वरिवस्यया ॥ ६३ ॥ इहलोकेपि देवत्वं संप्राप्त इव तद्सात् । गोप्यं किंचिच्छिक्षयिष्ये त्वां ततोऽवहितः शृणु ॥ ६४॥ श्रीवज्रस्वामिपादान्ते त्वया पिपठिषाभृता। भोक्तव्यं शयनीयं च नित्यं पृथगुपाश्रये ॥६५॥ यतस्तदीयमण्डल्यामेककृत्वोऽपि योभुनक् । रात्रौ सुप्तश्च पार्श्व यत्तस्य तेन सहात्ययः॥६६॥ प्रभावको भवानहच्छासनाम्भोधिकौस्तुभः । संघाधारश्च भावीतदुपदेशं करोतु मे ॥६७॥ त्रिमिविशेषकम् । इच्छामीति प्रभोरंही शिरसि प्रणिधाय सः। ओमिति प्रतिपेदेऽतिविनीतानामियं स्थितिः ॥ ६८ ॥ अथ श्रीभद्रगुप्तेऽस्मिन् कालधर्ममुपागते। सौनन्देयप्रभोः पार्श्वे प्रचचालार्यरक्षितः ॥ ६९ ॥ तदा च ददृशे स्वप्नः श्रीवजेणाप्यजल्ग्यत । विनेयाग्रेऽद्य संपूर्णः पायसेन पतद्रहः ॥ ७० ॥ १Jand Homit it २Jand H-काशित्वं. ३J&H सहायय.

·१८ प्रभावकचरिते पारितोऽतिथिनागत्य किंचिच्छषमवास्थितम् । तदेतस्य विचारोऽसौ चित्तांतर्घटते मम ॥ ७१ ॥ युग्मम् । अद्य प्राज्ञोऽतिथिः कश्चिदागत्य मम संनिधौ । श्रुतं ग्रहीयतेऽशेषमल्पं स्थास्यति किंचन ॥७२॥ एवं वदत एवास्य समागादार्यरक्षितः। दृष्टो हि महता खप्नोऽवश्यं सद्यः फलेग्रहिः ॥ ७३ ॥ अपूर्वमतिथिं दृष्ट्वाभ्युत्थाय स्वागतोन्नतः । नमस्कुर्वन्तमेनं च स प्रभुाहरत्तदा ॥ ७४ ॥ कौतस्कुतोऽयं भावक आगमः स ततोऽवदत् । श्रीमत्तोसलिपुत्राणामन्तिकादागमं प्रभो ॥ ७५॥ श्रुत्वेति स प्रभुः प्राह किं भवानार्यरक्षितः। पूर्वशेषस्य पाठार्थमस्मत्पार्श्व इहाययौ ॥ ७६ ॥ तवोपकरणं कुत्र पात्रसंस्तारकादिकम् । तदानयातिथिर्नस्त्वमद्य मा गोचरं चरेः॥ ७७ ॥ भुक्त्वात्रैव ततोऽध्यायमारभखेति तद्विरः। श्रुत्वा स प्राह चाभ्यर्थि मया पृथगुपाश्रयः ॥ ७८॥ स्वापं भुक्तिं च तत्रैव कृत्वाध्यक्षे तवान्तिके। श्रीवज्रः प्राह पार्थक्यस्थितैः कथमधीयते ॥७९॥ अथार्यरक्षितोऽवोचद्भद्रगुप्तगुरोर्वचः। इदमित्युदिते वन उपयोगं ददौ श्रुते ॥ ८॥ भुक्तौ खापे मया साधै दिष्टान्तोपि भवेत्सह । ततः समुचितं प्राहुः प्रभवस्तद्भवत्विदम् ॥ ८१ ॥ एनमध्यापयामासुस्ततः श्रीवज्रसूरयः। अर्द्ध दशमपूर्वस्य प्रारेमे घोषितुं च सः॥ ८२॥ असिन् ग्रन्थे दुरध्येयाभंगकैर्दुर्गमैर्गमैः। पर्यायैर्दुर्वचैः शब्दैः सहशैविकावलिः ॥ ८३॥ चतुर्विशतिसंख्यानि जविकानि च सोऽपठत् । अधीयानस्य चायासोऽभवत्तस्याद्भुतः किल ॥४॥ युग्मम् । इतश्च रुद्रसोमापि तस्य माता व्यचिन्तयत् । अहो ममाविमर्शो दुरनुतापाफलेग्रहिः॥ ८५ ॥ हृदयानन्दनो धीमानन्दनः शीलचन्दनः। आर्यरक्षितसंकाशो मया प्रेयल्पमेधसा ॥ ८६ ॥ उद्योत चिन्तयन्त्या मे तमित्रं जातमद्भुतम् । तस्मादाहूतये तस्य प्रहयः फल्गुरक्षितःn८७ ॥ १J and Homit शेष. २J म तत्रोपकरणं. J and H omit sts 79 to 88.

·आर्यरक्षितप्रबन्धः। सोमदेवस्तया पृष्टः श्रोत्रियः सरलोऽवदत् । त्वं यत्कृतप्रमाणा मे ततो यद्भावि तत्कुरु ॥ ८८॥ प्रजिधाय ततः सापि द्वैतीयीक निजागजम् । वत्स गच्छ निजम्रातुर्मम वाक्यं निवेदय ॥ ८९ ॥ जनन्या वन्धुसंसर्ग मोहं चं त्याजितो भवान् । परं वत्सलतावुद्धिर्जिनेन्द्ररपि मानिता ॥ १० ॥ खमातुर्गर्भवासेऽपि श्रीवीरो भक्तिभूर्यतः। शीघ्रतस्तत्समागच्छ निजमास्यं प्रदर्शय ॥ ९१ ॥ युग्मम् । तथा ममाप्यसौ मागौं भवता यः समाश्रितः। तदनु त्वत्पितुः पुत्रपुत्रीवर्गेऽप्यसौ पुनः॥ ९२ ॥ यदि न स्नेहवुद्धिः स्यात्ततोऽप्युपकृतौ मुदा । एककृत्वः समागच्छ कृतार्थत्वं प्रयच्छ मे ॥ ९३ ॥ युग्मम् । आख्यायास्त्वमिदं गच्छ पथि देहे च यत्नवान् । त्वदीयस्य शरीरस्य वयं भाग्योपजीविनः ॥ ९४॥ इत्याकर्ण्य वचो मातुननाङ्गः फल्गुरक्षितः । गत्वोपवन्धु कथयांचकार जननीवचः॥९५॥षड्भि. कुलकम् । क ईदृक्षो भवतुल्यः सोदराम्वासु वत्सलः। भवतातस्तु नहि मामाकोशेत्कुललजया ॥ ९६ ॥ अतिखच्छं तदागच्छ वत्स खं दर्शयास्यकम् । त्वदर्शनामृतैस्तृप्ता वितृष्णा संभवामि यत् ॥ ९७ ॥ रुद्रसोमात्मनो माता संदिदेशेति मदिरा । तस्मात्प्रलादमासाद्यगम्यतांमातृवत्सल॥९८॥ त्रिमिर्विशेषकम् । बन्धोः श्रुत्वा वचः प्राह वैराग्यादार्यरक्षितः। फल्गुरक्षित को मोहः संसारे शाश्वतेतरे ॥ ९९ ॥ अस्तु वाध्ययनस्यान्तरायं कः कुरुते सुधीः। फल्गुना वल्गु नो कोपि परित्यक्तुं समीहते ॥ १० ॥ भवांश्चेन्मयि सस्नेहस्तत्तिष्ठतु ममान्तिकम् । दीक्षां विना न च स्थातुं शक्यं तत्तां गृहाण भोः ॥ १०१॥ स तथेति वदस्तेन तत्क्षणं समदीक्ष्यत । श्रेयाकार्येषु को नाम विलम्बायोपतिष्ठते ॥ १०२॥ जविकैघृणितो बाढं धीमानप्यायरक्षितः। श्रीमद्वज्रप्रमुं प्राह किमयादवशिष्यते ॥ १०३ ॥ अधीष्व पृच्छया किं ते इत्युक्त्वा पठतिस्म सः। कियत्यपि गते काले पुनः पप्रच्छ तहुरुम् ॥ १०४ ॥ १P-द्वतीयकं २P-तfor च. ३J and H वल्गुना.

·२० प्रभावकचरिते ततः श्रीवत्र आचख्यौ सर्षपः पठितस्त्वया । मेरुरत्रावतिष्ठेत तन्ममैकं वचः शृणु ॥ १०५ ॥ कालिकेन कथं क्षीरं कर्पूरं लवणेन च । कुङ्कुमं च कुसुभेन जातरूपं च गुआया ॥ १०६ ॥ उषया वनषा(खा)नि च चन्दनं कनकगुणा। पूर्वाध्ययनमल्पेन समोहेन यदुल्झसि ॥ १०७ ॥ ततः पठ श्रुताम्भोधेमध्य प्राप्तः फलं यथा । सज्ज्ञानशक्तिरनौधं लभसे लिप्सया विना ॥ १०८॥ इत्याकर्ण्य पठाच्चैर्वासराणि कियन्त्यपि । अनुजेन पुनः प्रैरि स्वैरिण्याह्वानकृदिरा ॥ १०९ ॥ आपप्रच्छे पुनः सूरिमायासितः पुनदृढम् । संवन्धिसंगमे खामिन् पहिणूत्कण्ठितं जनम् ॥ ११० ॥ पाठाय पुनरायास्ये शीघ्रं तैः सह संगतः। इति श्रुत्वा श्रुते प्रादादुपयोगं पुनः प्रभुः ॥ १११ ॥ अशासीत्युनरायातो मिलिष्यति न मे पुनः। मदायुषस्तनीयस्त्वादियत्येवास्य योग्यता ॥ ११२॥ तथा दशमपूर्वं च मय्येव स्थास्यति ध्रुवम् । तत्माह वत्स गच्छ त्वं मिथ्या दुकृतमस्तु ते ॥ ११३ ॥ यदामुष्यायणो मेधानिधिस्त्वं नेहशोऽपरः । ततोऽभूदादरोऽसाकमध्यापनविधौ तव ।। ११४ ॥ प्राप्तिरीटक्क सन्तु पन्थानः शिवतातयः। श्रुत्वेत्यंहीप्रमोर्नत्वाचचालात्मभुवंप्रति॥११५॥ चतुर्भिःकुलकमा अखण्डितप्रयाणैः स शुद्धसंयमयात्रया। संचरनाययौ बन्धुसहितः पाटलीपुरम् ॥ ११६ ॥ श्रीमत्तोसलिपुत्राणां मिलितः परया मुदा । पूर्वाणां नवके सार्द्ध संगृहीती गुणोदधिः ॥ ११७ ॥ तं च सूरिपदे न्यस्य गुरवोऽगुः परं भवम् । अथार्यरक्षिताचार्यःमायादशपुरं पुरम् ॥ ११८ ॥ अग्नेभूय निजावासमाययौ फल्गुरक्षितः। वर्द्धये वर्द्धये मातगुरुस्तत्सुत आगमत् ।। ११९ ॥ आस्यायत्युंछने गान्ते वचनाय वलिक्रिये(४)। आर्यरक्षितनामा यः कुत्र कुत्र स पुत्रकः ॥ १२० ॥ १J and H-वनवोनि; Hadds र on the margin. ३ मायासितपनदृढम् with correction on the margin मायासितमतिहटम्- J&H. पुनः पुनः for पुनः प्रभुः Jandममय्यवस्था ते ·आर्यरक्षितप्रबन्धः। अस्मिन्पुण्यवतीहक्षा किं यद्रक्ष्यामि तन्मुखम् । एवं वदन्त्या एवास्याः पुरोऽभूदार्यरक्षितः॥ १२१ ॥ जैनलिङ्गधरं तं चाप्रेक्ष्यमाणमथादरात् । रोमाञ्चकञ्चकोद्भेदभेदुराभिगमाद्भुतम् ॥ १२२ ॥ श्रोत्रियः सोमदेवोऽपि तत्रागात्संगमोत्सुकः। इंढमालिज्य च प्राह खात्मजस्नेहमोहितः ॥ १२३ ॥ शीघ्रमागाः कथं वत्स तं प्रवेशोत्सवं विना। हुँ शातं विरहार्त्तायाः स्वमातुर्मिलनोत्सुकः ॥ १२४ ॥ इदानीमपि गच्छ त्वं वाह्योद्याने यथा नृपम् । विज्ञप्य नगरोत्साहोत्सवपूर्व प्रवेशये ॥ १२५ ॥ ततः श्रमणवेषं च परित्यज्य पुनर्ग्रहे। द्वितीयाश्रममव्यग्रः पालयस्व कृतालयः॥ १२६ ॥ यायजूककुलोत्पन्नानुरागस्था कनी मया । रूपयौवनसंपन्ना चिन्तिताने तवोचिता ॥ १२७ ॥ श्रौतेन विधिना तां त्वं विवहस्व महोत्सवैः। तथा त्वजननी कौतुकानां स्वादं लभेतव (लमेत वै) ॥१२८॥ द्रविणोपार्जने चिन्ता कापि कार्या नहि त्वया। आसप्तमकुलापूर्ण नृपपूज्यस्य मे धनम् ॥ १२९ ॥ अङ्गीकृते गृहोद्धारे भवता भवतानवम् । दृष्टवन्तो वयं दध्मो वानप्रस्थाश्रमे मतम्॥१३०॥ अष्टमिः कुलकम् । अथात्मभूर्मुनिः प्राह तात त्वं मोहवातकी। वाहीक इव शास्त्राणां भारं वहसि दुर्धरम् ॥ १३१ ॥ भवे भवे पिता माता भ्राता जामिः प्रिया सुता । तिरश्चामपि जायन्ते हर्षस्तद्वेत्तुरत्र कः ॥१३२॥ राजप्रसादतः को हि गर्यो भृत्यतयोर्जितात् । द्रव्ये हि पुनरास्था का बहूपद्रवविद्रुते ॥ १३३॥ दुष्प्रापं मत्र्यंजन्मेदं रनवगृहमोहतः । नश्वरावकरप्रायाद्वारयेन हि का सुधीः ॥ १३४ ॥ तत्परीक्ष्य तमुत्सृज्य प्रवज्याप्ताहती मया। मुक्तानपुनरादास्ये भोगान्भोगीशभोगवेत् ॥ १३५ ॥ दृष्टिवादोऽपि नो पूर्णः पठितस्तत्कथं पितः। अवतिष्ठेऽभ्युपगमः सत्यं पुंसां हि दुस्त्यजः ॥ १३६ ॥ भवतां मयि चन्मोहः सर्वाणि प्रव्रजन्तु तत् । भ्रमेणापिसिताभुक्ता पित्तोपद्रवहारिणी॥१३७॥सप्तभि. कुलकम् १Ji omit दृढ...मिलनोत्सुकः. २JH-कनीयया. ३JH-इष्ट०. ४P. दारयेत. ५JH- भोगवान्, ६JH-कारिणी.

·२२ प्रभावकचरित उवाच सोमदेवोऽपि सांप्रतं मम सांप्रतम् । त्वदीय स्कुलीनं चाचरितं दुश्चरं तपः ॥ १३८ । त्वन्माता तु पुनः पुत्रीजामातृशिशुपालनः। मोहवीचि भवाम्भोधि कथं तरति मूढधीः ॥ १३९ ॥ अथार्यरक्षितो दध्या यदि मिथ्यात्वमन्दिरम् । तातः कथंचिहध्येत शुद्ध्येत च तपोभरैः ॥ १४० ॥ तदम्बा दृढसम्पफवज्रवज्राकरावनिः। बुद्धव यत्प्रभावान्मे मोक्षाचा प्रकटोऽभवत् ॥ १४१ ॥ रुद्रसोमामथोवाच विचारय वचः पितुः। दुर्योध्यां मन्यते यस्त्वां खं तु शानमहानिधिम् ॥ १४२॥ त्वदादेशादृष्टिबादं पठतो में भवोदधेः । निस्तिती स्थिता चित्ते श्रीवजःप्रापि च प्रभुः॥१४३ ॥ श्रीसुनन्दा कलौ धन्या या वजं सुषुवे सुतम् । त्वां ततोऽप्यधिकां मन्ये मातंर्गुणत एकतः॥१४४ ॥ ददे तयार्जवात्पूर्व पुत्ररोदनखिन्नया । पितुर्मुनेः पुनश्चक्रे विवादस्तन्निमित्तकः ॥ १४५॥ श्रीमत्तोसलिपुत्राणां पाठायापि त्वया त्वहम् । उत्तितारयिषामन्तात्वा संसारनीरधेः ॥१४६ ॥ प्राप्तः श्रीवज्रपादान्तमपुण्यैरतिदुर्लभम् । अधीतपूर्वपूर्वाङ्गः पुनरागांत्वदन्तिके ॥ १४७ ॥ सपरीवारया तस्मात्स्वकीयोपक्रमात्त्वया । व्रतान्महांगतः पारं प्राप्यं भवमरोर्बुवम् ॥१४८॥ पुरोहितप्रिया प्राह वदति स्म ऋजुर्द्विजः। आर्त्या व्यग्रा कुटुम्बस्य नैषा व्रतभरक्षमा ॥ १४९ ॥ शीघ्र दीक्षख मा पूर्व परिवारोऽपि यो मयि । निबिंडस्नेहभूः सोऽपि मामनुप्रव्रजिष्यति ॥ १५० ॥ अथार्यरक्षितस्तातमाहाम्वाया वचः श्रुतम् । इह लोके भवांस्तीर्थ तत्त्वदुक्कं करोम्यहम् ॥ १५१ ॥ उपतस्थे च दीक्षायामहंपूर्विकया तदा । श्रोत्रियस्य परीवारः स्नेहादेवेतरेतरारम् ॥ १५२ ॥ १J and Homt मम साप्रतम्. २JH and-सुकु०. ३JH मातान. ४ P दृढसम्पत्कवज्रवज्राकरावनिः. ५ J and म-श्रीवज्रपादान्तपुण्यैरतिदुर्लभ' P प्राप्तश्री. ७ Hand J-अधीतपूर्व पांग: पुनरागात्त्वदतिके. J andH दीर्घस्व मा. ९JH-निवड स्नेहभः १.Jand Hब वस्तीर्थ. ५0P-मातु. ६ ·आर्यरक्षितप्रबन्धः। २३ अपनीय ततस्तेषां केशपालीमनालयः । सामायिकं ददौ योगपद्येन प्रणिधानतः ॥१५३ ॥ वेशः स्थविरकल्पस्य सर्वैस्तैर्निर्विचारतः । जगृहे जीर्णभावातु सोमदेवस्तदावदत् ॥ १५४ ॥ वत्स कच्छामिसंबद्ध ममास्तु परिधानकम् । नग्नैः शक्यं किमु स्थातुं स्वीयात्मजसुतापुरः॥ १५५ ॥ इत्याकर्ण्य गुरुर्दध्यौ दुष्करं चिन्त्यमस्त्यदः । अथवास्तु समाचारमादाप्योयं शनैः शनैः ।। १५६ ॥ आहाथ मम तातस्यामिप्रायः परिपूर्यताम् । स च प्राह गुरुस्तेऽहं स्वाभिप्रायं वदामि तत् ॥ १५७ ॥ उपानही मम स्यातां तथा करकपात्रिका। छत्रिकाथोपवीतं च यथा कुर्वे तव व्रतम् ॥ १५८ ॥ पादयोः शिरसस्तापो यथा न स्यात्तथा शुचिः। भवाम्यूढं यदाजन्म तत्त्यक्तुं हि न शक्यते ॥ १५९ ॥ अनिषिद्धानुमत्यानुमेने सूरिस्तदाग्रहम् । स्वाध्यायं तु स्वयं शिक्षयन्ति स्म पितरं स्वकम् ॥ १६० ॥ श्राद्धानां शावरूपाणि गुरूणां शिक्षयान्यदा। चैत्येषु गच्छतः साधून प्रणामायोपतस्थिरे ॥ १६१ ॥ सर्वानपि प्रणंख्यामो मुक्त्वा छत्रधरं मुनिम् । उपाश्रयागतोऽपृच्छदवन्द्यः किमहं पुनः ॥ १६२ ॥ तातः किमेवं वन्धः स्यान्मुच्च छत्रं तथापि हि । पैट शिरसि देयास्त्वमुष्णताप उपस्थिते ॥ १६३ ॥ एवं भवत्विति प्राह वृद्धः हात्सुतप्रभोः। इत्थं स त्याजितो वाग्मिस्तेनालं पादुके अपि ॥ १६४ ॥ अनुष्णक्षणबाह्योर्वीगामिन्मुक्तपरिग्रह । उपवीतेन किं वाह्यजनप्रत्यायकेन ते ॥१६५ ॥ इति को वा न जानाति यद्वयं द्विजसत्तमाः। एवं शनैः स गार्हस्थ्यवेषं संत्याजितस्तदा ॥१६६ ॥ पूर्वरीत्यान्यदा वालाः परिधानकतेऽवदन् । स ब्रह्मतेजसा दीप्तस्तदाह पृथुकान प्रति ॥ १६७ ॥ नमो नै स्यामहं यूयं मा वन्दध्वं सपूर्वजाः । स्वर्गोऽपि सोऽथ माभूयायो भावी भवदर्चनात् ॥ १६८ ॥ १Jand Hमतालयः २-P सर्वस्त.. J&H तत्सपरछा. ४ p घेत. ५JH शिष्यया. J and H प. .उपसिनम्. J&H नामानस्याम्यहं. स्वर्गापि सोप्यय ना.. au ·२४ प्रभावकचरिते अन्यदाऽनशनात्साधी परलोकमुपस्थिते । संशिता मुनयो देशोत्सर्गाय प्रभुणा दृढम् ॥ १६९ ॥ गीतार्था यतयस्तत्र क्षमाश्रमणपूर्वकम् । अहंप्रथमिकां चकुलत्तनूद्वहने तदा ॥ १७० ॥ कोपाभासाहुसः प्राह पुण्यं युष्माभिरेव तत् । उपार्जनीयमन्यूनं न तु नः स्वजनवजैः॥ १७१ ॥ श्रुत्वेति जनकाप्राह यदि पुण्यं महद्भवेत् । अहं बहे प्रभुः प्राह भवत्वेवं पुनः शृणु ॥ १७२ ॥ उपसगी भवन्त्यस्मिनुस्खमाने ततो निजम् । किं तातमनुमन्येऽहमस्मिन्दुष्करकर्मणि ॥ १७३ ॥ उपसर्गर्यदि क्षुभ्येत्तन्नः स्यादपमङ्गलम् । विशायेत्युचितं यत्ते तद्विधेहि समाधिना ॥ १७४॥ वहिक्षाम्येव किमहं निःसत्त्वो दुलोऽथवा । एतेभ्यो मामकीना तन्न कार्या काप्यनिर्वृतिः ॥ १७५ ॥ पुरा प्रत्यूहसंघातो वेदमन्त्रैर्मया हतः । समस्तस्यापि राज्यस्य राष्ट्रस्य नृपतेस्तथा ॥ १७६ ॥ ततः संवोदुरस्यांशे शवं शवरथस्थितम्। आचकर्षुर्निवसनं शिशवः पूर्वशिक्षिताः ॥ १७७ ॥ अन्तर्दूनोऽप्यसौ पुत्रप्रत्यूहमयतो न तत् । अमुश्चत्तत उत्सृज्य स्थण्डिलेचे वले रयात् ॥ १७८ ॥ गुरुणापृच्छि कि नग्नस्तातः सोऽप्युत्तरं ददौ। उपसर्गः समुत्तस्थौ त्वद्वचो ह्यनृतं नहि ॥ १७९ ॥ सत्यषेधि मया दायादेववादिनि तत्र च। शाटकं पृथुलं दीर्घ गृहाणेत्यथ तेऽवदन ॥ १८॥ तदाकर्ण्य पिता प्राह द्रष्टव्यं दृष्टमेव यत् । को नः परिग्रहस्तसान्नाग्न्यमेवास्त्वतः परम् ॥ १८१ ॥ एवंप्रायप्रपञ्चैश्वावलेपान् पर्यहापयन् । गुरवो न तु भैत्येऽस्य मनः शका नियोजितुम् ॥ १८२ ॥ एवं त्ववकर नायं त्यजति प्रभुणापि च । अनेकश उपायैस्तैः सुपरिच्छेदितोऽपि सन् ॥ १८३ ॥ १J&H साधो परलोकमुपेयुषि । सज्ञिता मुनया देहोपसर्गा.. २J& H क्षमाश्रवणपूर्वक. ३J & H पुनः प्राह. ४J and म बहिष्यवामे- वकिमहंति. ५J&H प्यति. ६J&मबलले. J and H. तद्धचो नोनृतं वचित् Jand H एव प्रथं वैश्वा०. SH. मनः शतया नियोजित. १.J&म एवं त्ववकरायां, ·आर्यरक्षितप्रबन्धः। २५ ते कदाचिदायुः क्षीयेतामाकं तन्निस्तरिष्यति । कथं जरनसौ तस्माद्भिक्षां प्राह्यः कथंचन ॥ १८४॥ ध्यात्वेति शिक्षयन्ति स्म रहस्ते मुनिपुङ्गवान् । मण्डल्या नास्य दातव्य आहारो भोज्यमेककैः ॥ १८५॥ अरुच्यमपि चित्तस्य तथा ते प्रतिपेदिरे। ततो गुरुवाश्रद्धानिष्ठेभ्योऽस्तु नमो नमः ॥ १८६ ॥ विहारं चक्रुरन्यत्रान्यदा ते गुरवो बहिः। मण्डल्यां यतयो न न्यमन्त्रयन्त जरन्मुनिम् ॥१८७ ॥ यहे गुरव आजग्मुरायै च समभाषयन् । ततः प्रमन्युराहासौ श्रूयतां सुत मद्वचः ॥ १८८ ॥ दिनानि चेद्बह्वनि त्वमवावास्यो बहिर्भुवि । अकालेपि तदा प्राणान् पर्यत्याक्षमहं ध्रुवम् ॥ १८९ ॥ मुनयोऽमी त्वदादिष्टा अपि वाती न मामकीम् । वहन्ति हेतोनों वेनि तन्न कस्याप्यहं प्रभो ॥१९०॥ ततस्ते कृतकक्रोधाद्विनेयानूचिरे चिरम् । तातः कथं भवद्भिर्न भोजनेन निमन्त्रितः ॥ १९१ ॥ प्राहुः पूज्यपादेभ्यो विना नः शून्यचेतसाम् । खूणं पतितमेवैतत् क्षन्तव्यं बालचेष्टितम् ॥ १९२ ॥ श्रुत्वेति तद्वचः प्राहुः सूरयः श्रूयतां पितः। न विधेया परस्याशा मूलहेतुः पराभवे ॥ १९३॥ वयं त्वदुचिताहारान्वेषणाय खयं ननु । यास्यामः कीदृशोऽमीषां पाटो ब्रीडावहः स्फुटम् ॥ १९४ ॥ इत्युक्त्वा स्वयमुत्थायादाय चाथ स्वपात्रकम् । चेलुस्तावच वर्षीयानाह साहसवद्वचः ॥ १९५॥ अहमेव प्रयास्यामि भिक्षायै कि मयि स्थिते । वत्स गच्छपतिस्त्वं हि भिक्षुभिक्षा भ्रमिष्यसि ॥१९६ ॥ इत्युक्त्वा मंच सोत्साहं प्रतिषिद्धोपि सुरिमिः। सपात्रः संचचालासौ प्राप्तश्चेभ्यस्य मन्दिरम् ॥ १९७ ॥ अपद्वाराप्रविष्टोसौ मिक्षाशिक्षास्वनिष्ठितः। मुलद्वारा कथं नागा गृहिणेत्युदितस्ततः ॥ १९८॥ आयातीह शुमा लक्ष्मीरपद्वारापि धार्मिक । श्रुत्वेति स गृही दध्यौ वृद्धस्तत्कालधीरयम् ॥ १९९ ॥ द्वात्रिंशन्मोदकांस्तेन तुष्टेन प्रतिलाभितः । आगत्योपाश्रये सूरेः पुरश्चॉलोचयत्ततः ॥ २०० ॥ १ क्षुल्ल इति स्यात.२JH पाठो. ३J and I read शिक्षासिक्षाख. ४P-आयांतीह. ५J&H सूरि. परक्षा. 8 ·२६ प्रभावकचरिते गुरुणा प्रथमे लाभे शकुनोऽन विचारितः। द्वात्रिंशत्संख्यया शिष्या भविष्यन्ति ममानुतः ॥२०१ ॥ अपृच्छच्च पुनस्तात यदा राजकुलाद्धनम् । लब्धा ततो भुक्तशेषं दध्वं कस्य भावतः ॥ २०२ ॥ आर्योप्याह गुणोदयश्रोत्रियेभ्यः प्रदीयते। सत्पात्रेभ्यो यतो दत्ता लक्ष्मीः सुकृतभूर्भवेत् ॥ २०३ ॥ प्रधानाः साधवोऽस्मच्च वैयावृत्यादिसहुणैः । अमीषां देहि तत्तात जन्म खं सफलं कुरु ॥ २०४ ॥ बालग्नो(ज्ञा)नादिसाधूनामानीतं चेन्मयाशनम् । उपकारि(रो)भवेदेषां किं न लब्धं मयात्र तत् ॥ २०५॥ एवं वदन्नसौ वृद्धो भिक्षायामादरं वहन् । परमाराध्यतां प्राप्तो गच्छे दानैकशुद्धधीः ॥ २०६ ॥ तत्र गच्छे त्रयः पुष्पमित्राः सुत्रामतेजसः। स्वप्रज्ञाज्ञातशास्त्रार्थाः सन्ति संतोषभूमयः ॥ २०७ ॥ घृतपूर्वस्तेषु पूर्वो वस्त्रपूर्वो द्वितीयकः । सुधी?लिकापूर्वः पुष्पमित्रस्तृतीयकः ॥ २०८॥ तत्राद्यपुष्पमित्रस्य लब्धिरासीच्चतुर्विधा। द्रव्यतः क्षेत्रतश्चापि कालतो भावतस्तथा ॥ २०९ ॥ द्रव्यतो घृतमेव स्यात् क्षेत्रतोऽवन्तिमण्डलम् । ज्येष्ठाषाढे कालतस्तु भावतोऽथ निगद्यते ॥ २१०॥ दुर्गता ब्राह्मणी षड्भिर्मासैः प्रसवधर्मिणी। तद्भतेति विमृश्याज्यं भक्षित्वा संचये दधौ ॥ २११ ॥ ततः सा प्रसवे चाद्यश्वीने क्षुद्वाधितं द्विजम् । तद् घृतं याचमानं तं रुणड्यन्यनिराशया ॥ २१२ ॥ स मुनिश्चेदर्थयेत दत्ते तदपि संमुदा । यावद्गच्छोपयोग्यं स्यात्तावदामोति भावतः ॥२१३ ॥ वस्त्रादि पुष्पमित्रस्य प्रेक्ष्यते लक्षणं त्विदम् । द्रव्यतो लभते वस्त्रं क्षेत्रतो मथुरा पुरी ॥२१४ ॥ वर्षाशिशिरहेमन्ते कालतो भावतस्त्विदम् । तस्य लब्धिविशेषोयं क्षयोपशमसंभवः ॥ २१५ ॥ अनाथा महिला कापि कर्पासोश्चयमूल्यतः। तूलं संपिण्ड्य कर्तित्वा वानकर्मकृतां गृहे ॥ २१६ ॥ कर्म कृत्वा वेतनेन पटं तेभ्यः प्रवाययेत् । १J&H गुणादग्र०. २. J&H वालग्लाना.. ३J II ग. ४ J& H निराशय.. ५P-सा मुदा ·आर्यरक्षितप्रवन्धः । २७ शाटकं विपटा तेनार्थिता तमपि यच्छति ॥ २१७ ॥ दुर्बलः पुष्पमित्रोपि यथा लब्धं घृतं धनम् । भुनक्ति खेच्छयाभीक्ष्णं पाठाभ्यासात्तु दुर्बलः ॥ २१८ ॥ स मनीषाविशेषण गृहीतनवपूर्वकः । समभ्यस्यत्यहोरात्रं मा विस्मान्मम श्रुतम् ॥ २१९ ।। सनाभयो दशपुरे तस्य तिष्ठन्ति विश्रुताः। सौगतोपासकास्ते च सूरिपाचे समाययुः॥ २२० ॥ ऊचुयौंष्माकधर्मेऽस्मिन् ध्यानं नास्ति स चावदत् । ध्यानमस्माकमस्तीह यत्तत्तेषां न विद्यते ॥ २२१ ॥ भौवत्का पुष्पमित्रोयं ध्यानेनैवास्ति दुर्बलः। ते प्राहुर्मधुराहाराभावः कार्याय सवते ॥ २२२॥ गुरुः प्रोवाच वृद्धानां प्रसादेन घृतप्लुतम् । भुक्ते यथेच्छं सततं गुणनेन त्वयं कृशः ॥ २२३ ।। कुतो वः स्नेहसंपत्तिरित्युक्त गुरुरुत्तरम् । प्रादाद्धृतं पुष्पमित्रः समानयति तद् धनम् ॥ २२४ ॥ अथ न प्रत्ययोवस्तन्नयतामुं निजे गृहे । दिनानि कतिचिच्चास्य स्निग्धाहारं प्रयच्छत ॥ २२५ ॥ खयं ज्ञास्यथ सद्भावं दौर्बल्यहेतुमप्यथ । वैराहूतोप्यनुज्ञातो गुरुमिस्तगृहं ययौ ॥ २२६ ॥ पोज्यमाणो वराहारैरप्यसौ कृशतां भजेत् । अहर्निशमधीयानो रसास्वादं न बुध्यते ॥ २२७॥ स्वजनावि(व्य)मृशन्नस्य भुक्तं भस्मनि होमवत् । ददुहुँतरं ते च ततोप्यस्य न किंचन ॥ २२८ ॥ प्रेक्षिरे व्यतिरेक ते प्रांताहारप्रदायिनः । न्यषेधयन्नध्ययने पुरावस्थांगभागभूत् ॥ २२९ ॥ प्रतीतास्तेन संबोधं प्राप्यन्त स्वजना निजाः। पुनरागाहुरूपान्ते शान्ते चेतसि सुस्थितः॥ २३०॥ तत्र गच्छे च चत्वारः प्राज्ञा मुनिमतल्लिकाः। दुर्वलः पुष्पमित्रोथ विन्भ्याख्यः फल्गुरक्षितः ॥ २३१ ॥ गोष्टामाहिलनामा च जितौशनसचेतनः। तेषां विन्ध्योऽथ मेधावी गुरुन् विज्ञपयत्यदः ॥ २३२॥ १JH शाकट. २JH समभ्यस्यहो. पन्मिमश्रुतः। JH भवेत्कः. ४J and H-स्वजनात्समुशनस्य मुंके, ५J & H-omit 'दुर्वहुत......भागभूत' ३ ·२८ - प्रभावकचरिते महत्यामनुयोगस्य मण्डल्या पाठघोपतः। स्खलति श्रुतपाठोमे पृथग्मेकथ्यतांतता२३३॥ त्रिमिविशेषकम्। सुरिराह स्वयमहं व्याख्यामि भवतः पुरः। व्याख्यानमण्डली तूलंडयामि महती कथम् ॥ २३४ ॥ तस्मात्ते वाचनाचायाँ दुर्वल पुष्पमित्रकः । महामतिरुपाध्यायोऽधीव शीघ्रं तदग्रतः ॥ २३५ ॥ एवं कृते दिने(न: कैश्चित्स विन्ध्योऽध्यापको गुरुन् । कृतांजलि(ली) रहोऽवादीत् प्रभो शृणुत मद्वचः ॥ २३६ ॥ अहं वाचनया व्यग्रः स्वाधीतं विस्मरामि यत् । गुणने भंगपातेन तत्खिन्नः किं करोम्यहम् ॥ २३७ ॥ यदा स्वकगृहे प्रैषि पूज्यैर्गुणनवारणात् । तत्कृतात्स्वलितं किंचित् तदाधीतं पुरापि यत् ॥ २३८ ॥ यद्यतःपरमेतस्य वाचनां दापयिष्यथ । ततो मे नवमं पूर्व विस्मरिष्यत्यसंशयम् ॥ २३९ ॥ श्रुत्वेत्यचिन्तयत्सूरिरीडग्मेधानिधिर्यदि। विस्मरत्यागमं तहि कोऽन्यस्तं धारयिष्यति ॥ २४०॥ ततश्चतुर्विधः कार्यानुयोगोऽतः परं मया। ततोंगोपांगमूलाख्यग्रन्थच्छेदकृतागमः ॥ २४१ ॥ अयं चरणकरणानुयोगः परिकीर्तितः। उत्तराध्ययनाद्यस्तु सम्यग्धर्मकथापरः॥ २४२ ॥ सूर्यप्रज्ञप्तिमुख्यस्तु गणितस्य निगद्यते । द्रव्यस्य दृष्टिवादोऽनुयोगाश्चत्वार ईदृशा२४३ त्रिभिर्विशेषकम् । विध्यार्थमिति सूत्रस्य व्यवस्था सुरिमिः कृता। पुरा चैकत्रसूत्रेऽभूदनुयोगचतुष्टयम् ॥ २४४ ॥ अन्यदा मथुरापुर्यामार्यरक्षितसूरयः । तस्या भूमेरधिष्ठातुर्व्यन्तरस्याश्रयेऽवसन् ॥ २४५ ॥ इतश्चास्ति विदेहेषु श्रीसीमंधरतीर्थकृत् । तदुपास्त्यै ययौ शक्रोऽौषीयाण्यां च तन्मना ॥ २४६ ॥ निगोदाख्यानमाख्याञ्च केवली तस्य तत्त्वतः। इन्द्रः पप्रच्छ भरते कोऽन्यस्तेषां विचारकृत् ॥ २४७॥ अथाहत्प्राह मथुरानगर्यामार्यरक्षितः । निगोदान्मदाचष्ट ततोऽसौ विस्मयं ययौ ॥ २४८॥ १J H-सूर्ण लघयामि महती कथम्. २JH-कश्चित् सबध्योऽध्यापको ·आर्यरक्षितप्रबन्धः। २९ प्रतीतोऽपि च चित्राथै वृद्धब्राह्मणरूपभृत् । आययौ गुरुपावेंस शीघ्र हस्तौ च धूनयन् ॥ २४९ ॥ काशप्रसूनसंकाशकेशो यष्टिश्रिताङ्गका। सश्वासप्रसरो विष्वग्गलश्चक्षुर्जलप्लवः ॥२५० ॥ युग्मम् । एवंरूपः स पप्रच्छ निगोदाना विचारणम् । यथावस्थं गुरुर्व्याख्यात्सोऽथ तेन चमत्कृतः ॥ २५१ ॥ जिज्ञासु नमाहात्म्यं पप्रच्छ निजजीवितम् । ततः श्रुतोपयोगेन व्यचिन्तयदिदं गुरुः ॥ २५२ ॥ तदायुर्दिवसैः पर्मासैः संवत्सरैरपि । तेषां शतैः सहनैश्चायुतैरपि न मीयते ॥ २५३ ॥ लक्षाभिः कोटिभिः पूर्वैः पल्यैः पल्यशतैरपि । तल्लक्षकोटिभि व सागरेणापि नान्तभृत् ॥ २५४॥ युग्मम् । सागरोपमयुग्मे च पूर्णे शाते तदायुषि । भवान सौधर्मसुत्रामा परीक्षा किंम ईक्षसे ॥ २५५ ॥ प्रकाश्याथ निजं रूपं मनुष्यप्रेक्षणक्षमम् । यथावृत्ते समाख्याते शक्रः स्थाने निजेऽचलत् ॥ २५६ ॥ प्रतीक्षिणेऽर्थिते किंचिद्यावद्यतिसमागमम् । रूपद्धिदर्शनैः साधुनिंदानेन न्यषेधयत् ॥ २५७ ॥ तथापि किंचिदाधेहि चिह्नमित्यथ सोऽतनोत् । वेश्म तद्विपरीतद्वाः प्रययौ त्रिदिवं ततः॥२५८ ॥ आयाते मुनिभिारे नाते गुरुरुदैरयत् । विपरीतपथायाताजग्मुस्ते चातिविस्मृताः ॥ २५९ ॥ संभ्रमालिक किमित्यूचिवांसस्ते बोधितास्तदा । गुरुभिर्गोत्रभूवृत्तं याथातथ्यानिवेदितम् ॥ २६० ॥ देवेन्द्रादर्शनात् खिन्ना इव किंचित्तदावदन् । मन्दभाग्यैः कथं नाम दृश्यन्ते वासवा नरैः ॥ २६१ ॥ अथो विजहुरन्यत्र प्रभवो मथुरां पुनः । आगतो नास्तिवादीच तं गोष्टामाहिलोऽजयत् ॥ २६२ ॥ असौ तत्रैव संघेन चतुर्मासी व्यधाप्यत । वादलन्धियुतस्ताहक् केनावस्थाप्यते नहि ॥ २६३ ॥ आर्यरक्षितसूरिश्च व्यमृशत् कः पदोचितः । दुर्वलः पुष्पमित्रोऽयं तद्विचारे समागमत् ॥ २६४ ॥ सूरीणां निजवर्गीया व्यमृशन् फल्गुरक्षितम् । १JH-काशप्रशन्त. २P-व्याख्यन्.३JH-सपा सहः गतश्चायुतैरपि. ४JH-प्रतिक्षणे. ५JH-ता.

·३० प्रभावकचरिते गच्छाधिपत्ये तं गोटामाहिलं चात्र मोहतः ॥ २६५ ॥ कुम्भत्रितयमानायि तत्राचार्यैः सुपूरितम् । निष्पावतैलसर्पिमिरथ तच्च विरचितम् ॥ २६६ ॥ वल्लाः सर्वेऽपि निर्यातास्तैलमीषत्पुनः स्थितम् । घृतं च बहुसंलग्नं पयश्तेमामुदाहुतिम् ॥ २६७ ॥ दुर्वलेऽहं सुनौ जज्ञे शतशिम्बिककुम्भवत् । वन्धौ तैलकुटौपम्यो मातुले घृतकुम्भवत् ॥ २६८ ॥ तन्मत्पदेऽयमेवास्तु प्रतीष्टं तैर्गुरोर्वचः। ततो न्यवेशयत्तत्र परमाक्षरमाहतम् ॥ २६९॥ ततो गुरुभिरादिष्ट दुर्बलस्य नवप्रभोः। मदीयमातुलनात्रोर्वत्यै मद्वत् पितुश्च मे ॥ २७० ॥ यतयोऽन्येऽपि गच्छस्था गुरुभिः पितृसोदरौ। तावशिष्यन्त साध्व्यश्च वचोभिर्मधुरैस्तदा ॥ २७१ ॥ यूयं मयीव वर्तध्वं भत्तोऽपि विनयाधिकाः। अस्मिन् यतो(तौ) व्रताचारे स्मृते वा विस्मृतेऽपिवा ॥२७२॥ अकृते वा कृते वापि तत्सर्वे ममृषे मया। पुनरेष नवत्वेनाकृतेथूणमवाप्स्यति ॥ २७३ ॥ युग्मम् । ततोऽस्यापतितं वाक्यं कार्यमेव सदोद्यतैः । आमृत्यु पादमूलं च न मोकव्यममुष्य भोः ॥ २७॥ एवं गच्छव्यवस्था तैरार्यरक्षितसूरिभिः । विहिता प्रान्तकाले त्वनशनं प्रत्यपादि च ॥ २७५॥ नियमिताश्च गीतार्थैर्दैवीं भुवमुपाययुः। पृथक्करणतः सर्वानुयोगस्यानुवर्तकाः ॥ २७६॥ युग्मम् । श्रीपुष्पमित्रसूरिश्च गच्छं वर्तयते ततः। गुरुतोऽभ्यर्धिकां चास्य समाधिमुपपादयत् ॥ २७७ ॥ स गोष्टामाहिलस्तत्र यथाविप्रतिपत्तिभूः । निहवः सप्तमो जज्ञे शेयं शास्त्रान्तराद्धि तत् ॥ २७८ ॥ इत्यार्यरक्षितविमोविशदं चरित्र चित्रं जगन्नितयपावनगाङ्गवारि । विवजनश्रवणकुण्डलतां प्रयात- मापुष्पदन्तरुचि नन्दतु वन्दनीयम् ॥ २७९ ॥ १JH-मोहितः, २JH-रिव. ३JH-लो. ४JH-शम्बिक. ५JH-वन्धो तेलकुटो. ६JH-यतयोपि खगच्छस्था. ७JH-क्ष ८JH-ठि ९P-का ·श्रीआर्यनंदिलप्रबन्धः। ३१ श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रमः श्रीप्रभा- चन्द्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा। श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी सोमर्षिसूनो कथा श्रीप्रद्युम्नमुनीन्दुना विशदितः शृङ्गो द्वितीयोऽगमत् ॥२८० ॥ ग्रन्थाग्रं० २८५ अक्षर ११॥ उभयं ४९२ । अक्षर २२॥ ॥ श्रीआर्यनदिलप्रवन्धः। आर्यरक्षितवंशीयः स श्रीमानार्यनन्दिलः। संसारारण्यनिर्वाहसार्थवाहः पुनातु वः ॥१॥ क आर्यनन्दिलखामिगुणवर्णन ईशिता । अष्टौ कुलानि नागानां यदाज्ञां शिरसा दधुः ॥२॥ यत्प्रसादेन वैरौद्या क्षमाया उपदेशतः। नागेन्द्रदयिता जज्ञे नाममन्त्राद्विषापहा ॥३॥ किंचित्प्रस्तौमि तद्वत्तं गुरुणा गुरुणावृतः । प्रसादेन मृगाङ्कयो(स्य) मृगः किं नाचते नमः ॥ ४॥ अस्ति खस्तिनिधिः श्रीमत्पद्मिनीषण्डपत्तनम् । मण्डितं सारकासारैः पद्मिनीखण्डमण्डितैः॥५॥ तत्र वित्रासिताशेषशत्रुपक्षः क्षमापतिः। पद्मप्रभाभिधः पद्मासनापद्मनिभाननः ॥६॥ तस्य पद्मावती कान्ता कान्ताशतशिरोमणिः । यया देहश्रिया जिग्ये कान्ता वर्गपतेरपि ॥७॥ तत्रामात्रश्रियां पात्रं श्रेष्ठी श्रेष्ठकलानिधिः। अथिचातकपाथोदः पद्मदत्तोस्ति विश्रुतः ॥८॥ तस्य पायशा नाम वल्लभाऽस्ति रतिप्रभा। पुत्रः सुत्रामपुत्राभरूपः पद्माभिधस्तयोः॥९॥ कलाकलापसंपूर्ण तं मत्वा सार्थनायकः । वरदत्तः खकां पुत्रीं वैरोद्याख्यां व्यवाहयत् ॥१०॥ अन्यदा वन्यदावाग्निदुस्सहे समुपागते । अन्तप्रतिभुवि न्यक्षपक्षेषु जगतोऽशिवे ॥११॥ युतः स परिवारेण पुण्यनैपुण्यसंक्षयात् । वरदत्तः पुरं प्राप विपापः समवर्तिनः ।। १२॥ युग्मम् । ततः प्रभृति तुच्छत्वात् श्वभूःशुश्रूषिताप्यलम् । वैरोद्यामवजानाति तां निष्पितगृहामिति ॥ १३ ॥ १JH-क्षमया २P. ३JH-प्रा. ४JH-च.

·३२ प्रभावकचरिते - रूपं राढा(१)धनं तेजः सौभान्य प्रभविष्णुता । प्रभावात्पैतृकादेव नारीणां जायते ध्रुवम् ॥ १४ ॥ ततस्तद्वचनैर्दूना विनीतानां शिरोमणिः । साहोरात्रं भजेत्कार्य कौपालम्भतत्परा ॥१५॥ अन्येद्युः साथ भोगीन्द्रखनसंसूचितं तदा। उवाह रत्नगर्भव रत्नं गर्भ शुभादुतम् ॥ १६ ॥ तृतीये मासि पूर्ण च दोहदं द्रोहदं द्विषाम् । बभार सा रसत्वाच्या घडं पायसभोजने ॥१७॥ अथार्यनन्दिला सुरिरुद्याने समवासरत् । साधुवृन्दवृतः सार्द्धनवपूर्वधरः प्रभुः ॥१८॥ तस्यामापन्नसत्वायामपि श्वशूरदक्षिणा। वदन्ती कद्वदा यत्किचिदपि प्रतिकूलति ॥ १९ ॥ अस्याः कथं सुतो भावी निर्भाग्यैकशिरोमणेः । सुतैव भाविनी निष्पिच्या या दारिज्यदीर्घिका ॥ २०॥ इत्थं दुर्वचनैर्दूना साथ प्रभुपदान्तिकम् । आयाद्विमृष्य यच्चैत्यगृहं पितृगृहं न तु ॥ २१ ॥ अभिवन्द्याथ सावादीदुदश्रुः प्राग्भवे मया। प्रभो विराधिताम्बा कि यन्मयति विरोधिनी ॥२२॥ प्रभुराह पुराकर्मकृते दुःखसुखे जने। तत् किमन्यस्य दोषो हि दीयतेऽत्र विवेकिभिः ॥ २३ ॥ मानुषे दुर्लभे लब्धे सुखदा श्लाघ्यते क्षमा । यदस्यामाहतायां ते सर्व भावि शुम शनैः ॥ २४॥ शानाक्षातो मया वत्से दोहदस्तव पायसे । अवतीर्णः स पुण्येन सोपि संपूरयिष्यते ॥ २५ ॥ इति वागमृतस्तस्याविघ्यायन्मन्युपावकः(१)। शीतीभूता ययौ गेहे स्मरन्ती तद्वचो हृदि ॥२६॥ पुण्डरीकतपश्चैत्रपौर्णि(ण)मास्थामुपोषिता। व्यधात्पनयशास्तस्योद्यापनं च प्रचक्रमे ॥ २७ ॥ तहिने पायसापूर्णः प्रदीयेत पतद्रहः । गुरूणां समधर्माणां वात्सल्य क्रियतेऽथ सा ॥२८॥ तस्मिन्कृते समस्तेऽपिकदर्यान्नं ददे तदा। श्वश्वावशावशाद्वध्वा धिग्दएँ गुणदूपकम् ॥ २९ ॥ १JH-प्रतिगृहं नतु. २J&H-मय्यपि. ३P-अवतीर्णनूपुण्पेन. ४P-मन्युपावका. ५ 3 H-पयसा पूर्ण.. ६JH-समस्तोपि.

·श्रीआर्यनंदिलप्रबन्धः। ३३ वधुदोहदमाहात्म्यात्किचिच्छेषं च पायसम् । वस्ने वक्षा घटे क्षिप्त्वा जलायेव बहिर्ययौ। ३०॥ कुम्भं मुक्त्वा तरोर्मुले यावद्याति जलाश्रये। अहिशौचाय सद्वत्ता क्षरेयीखादतन्मनाः ॥ ३१ ॥ तुतोऽलिञ्जरनागेन्द्रकान्ताप्यागासातलात् । भ्रमन्ती पायसे लुब्धा तदैक्षिष्ट घटे च सा ॥ ३२॥ वनखण्डात्समाकृष्य भुजे चाथ तत्तया । पुनर्यथागतं प्रायात्यातालं नागवल्लभा ॥३३॥ प्रत्यावृत्तौ च वैरोद्या तदप्रेक्ष्य घटान्तरा। न शुशोच न चाकुप्यत्सा सती किंत्विदं जगौ ॥३४॥ येनेदं भक्षितं भक्ष्य पूर्यतां तन्मनोरथः। याहग्ममेति शान्तान्त करणेत्याशिर्ष ददौ ।। ३५ ॥ इंतश्च पन्नगेन्द्रस्य कान्तया पत्युरग्रतः । निवेदितऽवधेात्वा सर्व तां स विगीतवान् ॥ ३६॥ सानुतापा ततः सापि तदुपनगृहस्थितेः। स्त्रियः स्वप्नं ददौ तस्याः क्षमया रञ्जिता सती॥३७॥ यदलिंजरनागस्य प्रियाहं तनया च मे । वैरोद्या पायसं दद्या अस्या दोहदपूरकम् ॥ ३८ ॥ तथा च मद्वचः कथ्यं तेवाहं यत्पितुहम् । धुवं निवारयिष्यामि श्वश्रूभवपराभवम् ॥ ३९ ॥ भोजिता पायसं भक्या तया सा पुण्यवर्णिनी। संपूर्णदोहदप्रीताजीजनत्सुतमद्भुतम् ॥४०॥ नागकान्तापि सूते स्म नागानां शतमुत्तमम् । वर्द्धन्ते तेजसा तेऽपि तेजप्रतिनिभप्रभाः॥४१॥ वैरोद्या नागिनीं दध्यौ नौमारोपणिपर्वणि । नन्दनस्य ततोम्बाया आदेशात्पन्नगोत्तमैः॥४२॥ वयं पितृगृहं तस्याः प्रतिश्रुत्येति मानुषे । लोके तैरेत्य तरेहमलश्चक्रे ससंमदैः॥४३॥ युग्मम् । केचिन्मतङ्गजारूढा अश्वारूढाश्च केचन । सुखासनगताः केचित्केचिन्नरविमानगाः॥४४॥ १JH-जलाय च. २JH-क्षरयी. ३ P on the margin दोह- दात for भ्रमंती; JH पायासलुब्ध्वा. ४JH-प्रत्सावृत्त्या. ५JH- ६JH ततश्च-निवेदितोऽवधे०. JH-सानुतप्य तत. साव्हेस्थिते. ८JE प्रियाहमनया०. ९JH-तथाहं यत् १०J F-तेज. प्रतिनिभाषभाः, ११J&H-नागारोपण. करणासा..

·प्रभावकचारते वक्रियातिशयापशवभाजः सुरा अथ । तद्वेश्म संकटं चक्रुः पाटकं चापि पत्तनम् ॥ ४५ ॥ केपि वाला घटे क्षिप्त्वा अपिधानावृतास्यके। रक्षार्थमंचयों सी वैरोद्यायाः समर्पिताः॥ ४६ ॥ वधूपितृकुले तसिन्नायाते श्रीकुलाद्भुते । श्वभूः स्नानादिमिस्तेषां सत्कर्तुमुपचक्रमे ॥ ४७ ॥ अहो लक्ष्मीवतामेव पक्षः श्रेयान् जयीजने । यजातेयं विगीता सा तनिजागौरवास्पदम् ॥४८॥ कयापि कर्मकर्याथ पर्वकर्मविहस्तया। अश्मन्तकथितस्थालीमुखे नागघटो ददे ॥४९॥ दृष्ट्वा व्याकुलया वैरोद्यया चोत्तारितो घटः। स्नातया जननी वाक्यात्केशाद्भिः सोऽभ्यषिच्यत ॥५०॥ ते तत्प्रभावतः खच्छास्तस्थुरेका पुनःशिशुः। अस्पर्शाजलबिन्दूनां विपुच्छोऽजायत क्षणात् ॥५१॥ स्खलिते यत्र तत्रापि क्षुतादौ वदति स सा। बण्डो जीवत्विमां वाचं तस्य नेहेन मोहिता ॥५२॥ बन्धवो नागरूपास्ते सर्वेभ्यो दुरद्भुतम् । क्षौमसौवर्णरत्नौधमुक्ताभरणमण्डलम् ॥५३॥ तत्र पर्वणि संपूर्णे यथास्थानं च ते ययुः। नागास्तेन प्रभावेण गौरव्यासाभवगृहे ॥ ५४॥ अन्यदालिञ्जरः पुत्रान्नागराजो निमालयत् । बण्डं ददर्श कोपश्च चक्रेऽवयवखण्डनात् ॥ ५५ ॥ तज्ज्ञात्वावधिना गेहे वैरोद्यायाः समाययौ । दंशमस्या विधास्यामि ध्रुवं मन्नन्दनहहः ॥ ५६ ॥ इति संश्रवमाकर्ण्य पत्युस्तंद्रक्षणोद्यता। समागान्नागिनी भक्का वैरोद्येति प्रवादिनी ॥ ५७ n गिरेति श्रुतया पत्न्याः किञ्चिच्छान्तः परीक्षितुम् । अन्तर्गृहं कपाटस्य पश्चाद्गुढतनुः स्थितः ॥ ५८॥ प्रदोषतामसात्किचिदरिं स्थितमग्रतः। अदृष्ट्वा रमसा यान्ती सा गुल्फे पीडिता भृशम् ॥ ५९ ।। वण्डो जीवत्विति ततो वादिनी फणभृत्पतिम् । सद्यः संतोषयामास तुष्टोऽसौ नूपुरे ददौ ॥ ६०॥ १P-यापि पत्तनम्. २JH-मंवया सपा. ३JH-बोरितो रटः । ४ JH-केशाभि ५J H-तत. प्रभावतः स्वस्था. ६JH-प्रभागे. ७JH-तहणो. ८JH-दरिरिं०.

·श्रीआर्यनदिलप्रवन्धः। ३५ - यातायातं चानुजने तस्याः पातालवेश्मसु । तेन नागाश्च तद्नेहमायान्त्यपि यथा तथा ॥६१ ॥ ततो वालावलामुख्योऽभवल्लोकोभयभ्रमिः । इति ख्यातं च तद्नेहं दुर्गमं नागमन्दिरम् ॥ ६२ ॥ विज्ञप्तं पद्मदुत्तेन गुरूणां तद्यथातथम् । जगदुस्तेच नागानां खवध्वा ख्यापयेरिदम् ॥ ६३ ॥ अस्सद्गृहे न वैस्तव्यं जनानुग्रहकाम्यया। वस्तव्यं वा न दष्टव्यमिति कृत्यं मदाज्ञया ॥ ६४॥ वैरोद्यायाः समादिष्टं त्वं गच्छाशीविषाश्रये । वकव्या नागिनीपुत्रा उल्लइयाज्ञा हि मे नहि ॥६५॥ तया गत्वा च पाताले ज्ञापिताः फणवद्वराः। आज्ञां प्रमोस्ततो मान्यामीषामाख्ययमद्धता ॥ ६६ ॥ जीवितान्नागिनीनागशतं चास्यास्तथा पिता । आलिअरश्च नागेन्द्रो विषव्यालालुताम्बरः ॥६७ ॥ अनाथाहंच सन्नाथा कृता येन सनूपुरौ । चरणौ रचितावित्याशिषं प्रादात्सुघोर्मिभाम् ॥ ६८ ॥ छत्रध्वजावृतिध्यानाद्देवदेवजिनेशितुः। पन्नगप्रेतभूताग्निचौरव्यालभयं नहि ॥ ६९ ॥ डाकिनीशाकिनीवृन्दं योगिन्यश्च निरन्तरम् । न विद्रवन्ति जैनाज्ञा यस्य मूर्धनि शेखरः॥ ७० ॥ यश्च तस्य गुरोराज्ञां वैरोद्यायास्तथा स्तवम् । नित्यं ध्यायति तस्य स्यान्नैव क्षुद्रभवं भयम् ॥ ७१ ॥ गुडाज्यपायसैः स्वाधं बलिं दौकयते च यः। जिनस्य जैनसाधोश्च दत्ते सा तं च रक्षति ॥ ७२ ॥ उपदेशं प्रभोरेनमाकान्येऽपि भोगिनः। उपशान्तास्तथा पूज्या वैरोधाख्याभवत्सती ॥ ७३ ॥ नागदत्तश्च तत्पुत्रा भाग्यसौभाग्यरङ्गभूः। तत्कुलोन्नतिमाधत्त धर्मकर्मणि कर्मठः ॥ ७४ ॥ संसारानित्यतामन्यदिने सहरुगीभरात् । संभाव्य नागदत्तं खे पदेन्याधाहुणोज्ज्वलम् ॥ ७५ ॥ पद्मदत्तः प्रियापुत्रसहितो जगृहे व्रतम् । उग्नं ततस्तपस्तत्वा सौधर्म ससुतो ययौ ॥ ७६ ॥ १JH-ततो वलोवला०. २JH-तेन नागाना खवधा. ३ P- वास्तव्यं ४JH-माशा मिषामाख्येय.५P-वैरोद्यायास्तव.६JH-भुनभव. JH-उपदेशांतास्त०. ८J-वैरोद्याख्यान.. SP-न्यास्थद.

·३६ प्रभावकचरिते तथा पद्मयशाः पूज्यादेशाद्वध्वा तया सह । मिथ्यादुष्कृतमाधाय देवी तत्रैव सामवत् ॥ ७७ ॥ वैरोद्यापि फणीन्द्राणां ध्यानाद्धर्मोधता सती। मृत्वाभूधरणेन्द्रस्य देवी श्रीपार्श्वसेवितुः॥ ७८॥ सापि प्रभोर्भकिमतां चके साहाय्यमद्धतम् । विषवयादिमीतानां धात्युपशमं ध्रुवम् ॥ ७९ ॥ श्रीमार्यनन्दिलः खामी वैरोद्यायाः स्तवं तदा। नमिकुणजिणं पासमिति मन्त्रान्वितं व्यधात् ॥ ८ ॥ एकचित्तः पठेन्नित्यं त्रिसंध्यं य इमं स्तवम् । विषाद्युपद्रवाः सर्वे तस्य न स्युः कदाचन ॥ ८ ॥ ये वैरोद्याख्यानमेतत्पवित्रम् क्षान्त्यक्षीणश्रेयसां मूलशाला। श्रुत्वा मां ये क्षमामाद्रियेरन् तेषां खो नापि मोक्षो दुरापः ।। ८२॥ श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीहसप्रमः श्रीप्रभा- चन्द्रः सक्रिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा । श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरौ श्रीनन्दिलाख्यानक श्रीप्रद्युम्नमुनीन्दुना विशदितः शृङ्गस्तृतीयोऽजनि ॥ ८३॥ प्रभो श्रीप्रद्युम्नाभिनवरसधाराधरविना- भवन्तं सहुर्वक्षरविषयतृष्णातरलितम् सुलम्मान्यश्रीमद्धवननिरपेक्षं विशदनै- गिरी सारैः शिष्यं ननु धिनु निजं चातकशिशुम् ।। ८४ ॥ अक्षर २४ ॥ उभयं ५७७॥ श्रीकालकसूरिप्रवन्धः४ श्रीसीमंधरतीर्थेशविदितोऽनणुतो गुणान् । कुतश्चिदपि सोऽव्याद्वः कालकः सूरिकुञ्जरः॥१॥ प्राच्यैर्वहुश्रुतैर्वृत्तं यस्य पर्युपणाश्रयम् । आहतं कीर्यते किं न शकटी शकटानुगा ॥२॥ - ३ १P-पद्मजसा. २P-देवी. JH-मुनीद्राणां. ४ P-नाभिप- नरस. ५JH-विददत P-गिरासार P-अन्यान उभय ५५७ अ ४८ इति श्रीनदिलाचार्यप्रयवस्तृतीयः। JH-Sणुनोगुणान. ६ ·श्रीकालकसूरिप्रबन्धः। ३७ श्रीधारावासमित्यस्तिनगरं नगरोजयी (8)। द्विजिह्वास्यसमुद्ीर्णो यत्र साधुवचोऽमृतैः॥३॥ आशशाई बलं वाट्या (१) महाबलभरोच्छ्रिता । कीर्तिः पताकिका यस्याकान्तव्योमा गुणाश्रया ॥ ४॥ युग्मम् । श्रीवीरसिंह इत्यस्ति राजा विक्रमराजितः। यत्प्रतापो रिपुस्त्रीणां पत्रवल्लीरशोषयत् ॥५॥ तस्य श्रीशेषकान्तेव कान्तास्ति सुरसुन्दरी। उत्पत्तिभूमिमंद्रस्य महाभोगविराजिता ॥६॥ जयन्त इव शक्रस्य शशाङ्क इव वारिधेः। कालकोकालकोदण्डखण्डितारिः (१) सुतोऽभवत् ॥७॥ सुता सरस्वती नाना ब्रह्मभूर्विश्वपावना । यदागमात्समुद्रोऽपि गुरुः सर्वाश्रयोऽभवत् ॥ ८॥ कालकोऽश्वकलाकेलिकलनीयान्यदा वहिः। पुरस्य भुवमायासीदनायासी हयश्रमे ॥९॥ तत्र धौरितकात् लुत्या वलिगतेनापि वाहयन् । उत्तेजितालसद्गत्या हयानुचरितादपि ॥ १०॥ श्रान्तस्तिमितगन्धर्वो गन्धर्व इव रूपतः। अशृणोन्मसूणोदारं खरमाराममध्यतः ॥ ११ ॥ अथाह मन्त्रिणं राजपुत्रः कीदृक् खरो हसौ । मेघगर्जितगम्भीरः कस्य वा शायतां ततः ॥ १२ ॥ व्यजिशपत्स विज्ञाय नाथ सूरिर्गुणाकरः । प्रशान्तपावनी मूर्ति विभ्रद्धर्म दिशत्यसौ ॥ १३ ॥ विश्राम्यद्भिर्नृपारामे श्रूयतेऽस्य वचोऽमृतम् । अस्त्वेवमिति सर्वानुज्ञाते तत्राभ्यगादसौ ॥ १४ ॥ गुरुं नत्वोपविष्टे च विशेषादुपचक्रमे । धर्माख्यां योग्यतां ज्ञात्वा तस्य ज्ञानोपयोगतः॥१५॥ धर्मादहरुतत्त्वानि सम्यग्विज्ञाय संधैयः। शानदर्शनचारित्ररतत्रयविचारकः ॥ १६ ॥ धर्मो जीवदयामूलः सर्वविहेवताजिनः। पक्षचारी गुरुः संगमगभूरागभङ्गभित् ॥ १७ ॥ १ P-श्रीधरापारा. २ P-आगाघालापाना मालनगरिएका sr-रिसि. ४J U-मातपशि०५ शा.... गियोमुला पगिते. [-गारिनरोशमा पगिने नापि पार .P-Fre mirgin स. 4 ·३८ प्रभावकचरिते व्रतपञ्चकसंवीतो यतीनां संयमाश्रितः। दशप्रकारसंस्कारो धर्मः कर्मच्छिदाकरः ॥१८॥ य एकदिनमप्येकचित्त आराधयेदमुम् । मोक्षं वैमानिकत्वं वा स प्राप्नोति न संशयः॥ १९ ॥ अथो गृहस्थधर्मश्च व्रतद्वादशकान्वितः। दानशीलतपोभावभङ्गीभिरभितः शुभः ॥२०॥ स सम्यक्पाल्यमानश्च शनैर्मोक्षप्रदो नृणाम् । जैनोपदेश एकोऽपि संसाराम्भोनिधेस्तरी॥ २१ ॥ श्रुत्वेत्याह कुमारोऽपि मंगिनी मंगिनी (8) दिशः। दीक्षां मोक्षं यथाज्ञानवेलाकूलं लभे लघु ॥ २२ ॥ पितरौ स्वावनुशाप्यागच्छतस्तस्तु चिन्तितम् । अत्यादरेण तत्कृत्वागाजाम्या सहितस्ततः ॥२३॥ प्रवज्यादायि तैस्तस्य तया युक्तस्य च स्वयम् । अधीती सर्वशास्त्राणि स प्रजातिशयादभूत् ॥२४॥ स्वपट्टे कालकं योग्य प्रतिष्ठाप्य गुरुस्ततः । श्रीमान् गुणाकरः सूरिःप्रेत्यकार्याण्यसाधयत् ॥ २५ ॥ अथ श्रीकालकाचार्यों विहरन्नन्यदा ययौ। पुरीमुजयिनीं वाह्यारामेऽस्याः समवासरत् ॥ २६॥ मोहान्धतमसे तत्र मनानां भव्यजन्मिनाम् । सम्यगर्थप्रकाशेऽभूत्प्रभूष्णुर्मणिदीपवत् ॥ २७ ॥ तत्र श्रीगर्दभिल्लाख्यः पुर्या राजा महाबलः। कदाचित्पुरवाटोयो कुर्वाणो राजपाटिकाम् ॥ २८ ॥ कर्मसंयोगतस्तत्र ब्रजन्तीमैक्षत स्वयम् । जामि कालकसूरीणां काको दधिघटीमिव ॥ २९॥ युग्मम् । हा रक्ष रक्ष सोदर्य क्रन्दन्ती करुणं स्वरम् । अपाजीहरदत्युग्रकर्मभिः पुरुपैः स ताम् ॥३०॥ साध्वीभ्यस्तत्परिज्ञाय कालकप्रभुरप्यथ। स्वयं राजसमन्यायां गत्वावादीचदग्रतः॥ ३१॥ वृत्तिर्विधीयते कच्छे रक्षायै फलसंपदः । फलानि भक्षये शैवाख्येयं कस्याग्रतस्तथा ॥ ३२॥ --- १J-भगिनी दिगा, समगिनी भगिनी दिया. २P-T.P- प्रवृड्या. ४JH-अधीत०.५ JH-J II-परिसुनायिनी, P-जानिकालक०. ८JH-omit भय, ९JII-मनम्मित्येव, ·श्रीकालकसूरिप्रबन्धः। ३९ राजन् समग्रवर्णानां दर्शनानां च रक्षकः। त्वमेव तन्न ते युकं दयनिवतलोपनम् ॥ ३३॥ उन्मत्तकभ्रमोन्मत्तवदुन्मत्तो नृपाधमः । न मानयति गामस्य म्लेच्छ(व)द्वसते तथा ॥ ३४ ॥ संघेन मन्त्रिभिः पौरैरपि विज्ञापितो दृढम् । अवाजीगणदारूढो मिथ्यामोहे गलन्मतिः ॥ ३५ ॥ प्राकूक्षात्रतेज आचार्य उन्निद्रमभजत्ततः। प्रतिज्ञां विदधे घोरां तदा कातरतापिनीम् ॥ ३६ ॥ जैनापम्राजिनां ब्रह्मबालप्रमुखघातिनाम् । अर्हद्विम्बविहन्तॄणां लिप्येहं पाप्मना स्फुटम् ॥ ३७॥ न चेदुच्छेदये शीघ्रं सपुत्रपशुवान्धवम् । अन्यायकर्दमकोडं विनुवन्तं नृपनुवम् ॥ ३८॥ युग्मम् । असंभाव्यमिदं तत्र सामान्यजनदुष्करम् । उक्त्वा निष्क्रम्य दम्भेनोन्मत्तवेषं चकार सः॥ ३९॥ एकाकी भ्रमति सायं चतुष्के चत्वरे त्रिके। असम्बद्धं वदन द्वित्रिश्चेतनाशून्यवत्तदा॥ ४०॥ गईभिल्लो नरेन्द्रश्चेत्ततस्तु किमतः परम् । यदि देशः समृद्धोस्ति ततस्तु किमतः परम् ॥४१॥ वदन्तमिति तं श्रुत्वा जनाः प्राहुः कृपाभरात् । खसुविरहितः सूरिस्ताग्महिलतां गतः ॥ ४२ ॥ युग्मम् । दिनैः कतिपयैस्तस्मानिर्ययावेक एव सः! पश्चिमां दिशमाश्रित्य सिन्धुतीरमगाच्छनैः ॥४३॥ शाखिदेशश्च तत्रास्ति राजानस्तत्र शाखयः। शंकापरामिधाः सन्ति नवतिः पथिरर्गला ॥ ४४ ॥ तेषामेकोधिराजोस्ति सप्तलक्षतुरङ्गमः। तुरहायुतमानाश्चापरेपि स्युनरेश्वराः॥ ४५ ॥ एको माण्डलिकस्तेषां प्रैक्षि कालकसरिणा। अनेककौतुकप्रेक्षाहुतचित्तः कृतोऽथ सः॥ ४६॥ असौ विश्वासतस्तस्य वयस्यति तथा नृपः। तं विना न रतिस्तस्य तं यहूतैर्यथाक्षणम् ॥४७॥ सभायामुपविएस्य मण्डलेशस्य सूरिणा। सुखेन तिष्ठतो गोटयां राजदूतः समाययो॥४८॥ प्रवेशितश्च विशेतःप्रतीहारेण सोऽवदत् । प्राचीनरूढितो भन्या गृह्यतां राजशासनम् ॥ १९ ॥ १Hदर्शनि. २JH-मेन्टदरते. ३ तनः सत्य. ४P-पाराः पराभिधाः ५JH-दिनार ·४० प्रभावकचरिते असिधेनुं च भूयोऽथ तगृहीत्वाशु मस्तके । उडीभूयाथ संयोज्य वाचयामास च स्वयम् ॥ ५० ॥ इति कृत्वा विवर्णास्यो वामप्यक्षमो नृपः। विलीनचित्तः श्यामाङ्गो निशब्दाषाढमेघवत् ॥५१॥ पृष्टश्चित्रान्मुनीन्द्रेण प्रसादे स्वामिनः स्फुटे। आयाते प्राभृते हर्षस्थाने किं विपरीतता॥५२॥ तेनोचे मित्र कोपोऽयं न प्रसादः प्रभोर्ननु । प्रेष्यं मया शिरश्छित्वा स्वीयं शत्रिकयानया ॥ ५३॥ एवं कृते च वंशे मे प्रभुत्वमवतिष्ठते । नो चेद्राष्ट्रस्य राज्यस्य विनाशः समुपस्थितः॥ ५४॥ शस्त्रिकायामथैतम्यां षण्णवत्यकदर्शनात् । मन्ये षण्णवतेः सामन्तानां कुद्धोधराधिपः ॥ ५५॥ सवैऽपि गुप्तमाह्वाय्य सूरिभिस्तत्र मेलिता.। तरीभिः सिन्धुमुत्तीर्य सुराष्ट्रान्ते समाययुः ॥५६॥ धनागमे समायाते तेषां गतिविलम्वके। विभन्य पण्णवत्यशैस्तं देशं तेऽवतसिरे ॥ ५७ ॥ राजानस्ते तथा शूरा वाहिनीन्यूहवृद्धिना। राजहंसगुहा भूयस्तरवारितरङ्गिणा ॥ ५८ ॥ साध्वी साध्वी त्वया पाप श्येनेन चटकेव यत् । समारुध्यन्त मेधेन वलिष्टेनेव शत्रुणा ॥ १९ ॥ निर्गमय्यांसनादुमदु(मु)पसर्गमुपस्थितम् । प्रापुर्धनात्ययं मित्रमिवाचास्यविकाशकम् ॥ १० ॥ परिपक्रिमवाक्शालिः प्रसीदत्सर्वतोमुगः। अभूच्छरदृतुस्नेयामानन्दाय मुधीग्यि ॥ ६ ॥ सूरिणाय मुद्राजा मयाणेऽजल्ल्यत मकुटम। स प्राह शंबलं नास्ति येन नो भावि शंयसमा शुन्यति कुम्भकारभ्य गृह पक जग्मिनान । वहिना पच्यमानं चटकापादन कनिष्टिकानग्यं पूर्ण चूर्णयोगमा कनिन् । आक्षेपात चिपासप्यानिम्ना गुमः ॥१४॥ बिध्यातेच ययाय गशः प्रोगान यगे। यान यात्राrit ·४ श्रीकालकसूरिप्रबन्धः। तथेत्यादेशमाधाय तेऽकुर्वन् पर्व सर्वतः। मेस्थानकं गजाश्वादिसैन्यपूजनपूर्वकम् ॥ १६ ॥ पञ्चाललाटदेशेशभूपान् जित्वाथ सर्वतः। शका मालवसंधि ते प्रापुराकान्तविद्विषः ॥ ६७ ॥ श्रुत्वापि बलमागच्छन् विद्यासामर्थ्य गर्वितः। गई भिल्लनरन्द्रो न पुरीदुर्गमसजयत् ॥ ६८॥ अथाप शाखिसैन्यं च विशालातलमेदिनीम् । पतङ्गसैन्यवत्सर्व प्राणिवर्गभयंकरम् ॥ ६९ ॥ मध्यस्थो भूपतिः सोऽथ गर्दभीविद्यया बैलैः। नादर्युन्मादरीतिस्थः सैन्यं सन्जयतिस न ॥ ७० ॥ कपिशीर्षेषु नोढिं वा कोट्टकोणेषु नभ्रसाः। विद्याधरीषु नो काण्डपूरणं चूरणं द्विषाम् ॥ ७१ ॥ न वा भटकपाटानि पूष्प्रतोलीष्वसञ्जयत् । इति चारैः परिक्षाय सुहृद्भूपं जगौ गुरुः ॥ ७२॥ अनावृतं समीक्ष्येदं दुर्गमाभूरतुद्यमः। यदृष्टमीचतुर्दश्योरर्चयत्येष गर्दभीम् ॥ ७३ ॥ अष्टोत्तरसहस्रं च जपत्येकानमानसः। शब्दं करोति जापान्ते विद्या सा रासभी निभात् ॥७४॥ तं वू (क)त्कारखरं घोरं द्विपदो वा चतुष्पदः । यःशृणोति स वक्रेण फेनं मुंचन विपद्यते ॥ ७५ ॥ अर्द्धतृतीयगव्यूत(ति)मध्ये स्थेयं न केनचित् । आवासान विरलान् दत्वा स्थातव्यं सबलै पैः ॥७६ ॥ इत्याकर्ण्य कृते तत्र देशे कालकसद्गुरुः । सुभटानां शतं साष्टं प्रार्थयच्छब्दवेधिनाम् ॥ ७७ ॥ स्थापिताः खसमीपे ते लब्धलक्षाः सुरक्षिताः। खरकाले मुखं तस्या बसु (भौ)/(बाणैर्निषङ्गवत् ॥ ७८ ॥ सा मूर्ध्नि गई मिल्लस्य कृत्वा विण्मूत्रमीय॑या । हत्वा च पाद्घातेन रोषेणान्तर्दधे खरी ॥ ७९ ॥ अबलोयमिति ख्यापयित्वा तेषां पुरो गुरुः । समग्रसैन्यमानीयमानीतां दुर्गमाविशत् ॥ ८०॥ पातयित्वा धृतो बवा प्रपात्य च गुरोः पुरः। गर्दभिल्लो भटैर्मुक्तः प्राह तं कालको गुरुः ॥ ८१॥ १P-आस्थानिक. २P-राष्ट्रेश. ३JH-तलमागच्छन्, ४JH- विशाललात. ५ P-विद्ययावले. ६J H-अतृतीये. ७P-मानीतदुर्ग ८P-कालक प्रमु..

·४२ प्रभावकचारते वलमिद्धनुरालासवता चाशुगतीभृता। नीता गुरुविनीतापि तत्कर्मकुसुमं ादः ।। ८२॥ फलं तु नरकः प्रेत्य तद्विबुध्याधुनापि हि । उपशान्तः समादत्व प्रायश्चित्रं शुभावहम् ॥ ८३ ॥ औराधय परं लोकं भविता रचितं निजम् । विधेहीति श्रुतेक्नस्त्यक्तोऽरण्ये ततोऽनमत् ।। ८४ ॥ व्याघ्रण भक्षितो भ्राम्यन् दुर्गतो दुर्गतिं गतः। ताइक्साधुदुहामीडक गतिरित्यल्पकं फलम् ॥ ८५ ॥ सुरेरादेशतो मित्रं भूयः खामी ततोऽभवत् । विभज्य देशमन्येऽपि तस्थुः शाखिनराधिपाः ॥ ८६ ॥ आरोपिता ते साध्वी गुरुणाथ सरखती। आलोचितप्रतिक्रान्ता गुणश्रेणिमवाप च ||८७ ॥ विद्यादेव्यो यतः सर्वा अनिच्छुस्त्रीव्रतच्छिदः । कुप्यन्ति रावणोऽपीहक्सीतायां न दधौ हठम् ॥ ८८ ॥ एतादृक् शासनोनत्या जैनतीर्थे प्रभावयन् । बोधयन् शाखिराजांश्च कालका सरिराष्ट्र बभौ ॥ ८९ ॥ शकानां वंशमुच्छेद्य कालेन कियतापि हि । राजा श्रीविक्रमादित्यः सार्वभौमोपमोऽभवत् ॥९॥ स चोन्नतमहासिद्धिः सौवर्णपुरुषोदयात् । मेदिनीमनृणां कृत्वाचीकरवत्सरं निजम् ॥ ९१॥ ततो वर्षशते पञ्चत्रिंशता साधिके पुनः तस्य राज्ञोऽन्वयं हत्वा वत्सरः स्थापितः शकः॥१२॥ इति प्रसङ्गतोऽजल्पि प्रस्तुतं प्रोच्यते ह्यदः । श्रीकालका प्रभुदेशे विजढे राजपूजितः ॥ ९३ ॥ इतश्चास्ति पुरं लाटललाटतिलकप्रभम् । भृगुकच्छं नृपस्तत्र बलमित्रोऽभिधानतः॥१४॥ भानुमित्राप्रजन्मासीत्स्वस्नीयः कालकप्रभोः। स्वसा तयोश्च भानुश्री बलभानुश्च तत्सुतः॥९५॥ युग्मम् । अन्यदा कालकाचार्यवृत्तं तैलोकतः श्रुतम् । तोषादातये मन्त्री तैर्निजः प्रेप्यत प्रभोः ॥ ९६ ॥ विहरन्तस्ततस्ते चाप्रतिवद्धं विबुद्धये । P-चाशुगभी०. Halso but here ती is correction of मी. २JH-उपशान्तसमादित्स्व. ३JH-आराधरः परं लोरम्४J& H-for ख. ५JH-विद्यादेव्यो जित सर्वा अनिन्दु सोनरिया. ६.P-श्रीकालरुपमु. ७JH-चार्यकृतं ते लोकन: J& 1 मत्रिी- नि. and मन्तिनि:. respectively.

·श्रीकालकसूरिप्रबन्धः। ४३ आययुर्नगरे तत्र वहिन समवासरन् ॥९७ ॥ राजा श्रीवलमित्रोऽपि शात्वाभिमुखमभ्यगात् । उत्सवातिशयात्सूरिः प्रवेश विदधे मुदा ॥९८ ॥ उपदेशामृतस्तत्र सिञ्चन्भन्यानसौ प्रभुः । पुष्करावर्तवत्तेपां विश्व तापमनीनशत् ॥ ९९ ॥ श्रीमच्छकुनिकातीर्थस्थितं श्रीमुनिसुव्रतम् । प्रणम्य तञ्चरित्राख्यादिभिर्नुपमवोधयत् ॥ १०० ॥ अन्येशुस्तत्पुरोधाश्च मिथ्यात्वग्रहसनहः। कुविकल्पवितण्डाभिर्वदन्वादे जितः स तैः ॥ १०१॥ ततोऽनुकूलवृत्त्याथ तं रिमुपसर्पयन् । उवाच दम्भभक्त्या स राजानमृजुचेतसम् ॥ १०२॥ नाथामी गुरवो देवा इव पूज्या जगत्यपि । एतेषां पादुकाः पुण्या जनैर्धार्याः स्वमूर्धनि ॥ १०३॥ किञ्चिद्विशप्यते लोकभूपालानां हितं मया। अवधारय तश्चित्ते भक्तिश्चेन्मानुजे गुरौ ॥ १०४॥ षिशतां नगरान्तर्यचरणा विम्बिताः पथि। उल्लवयन्ते जनैरन्यैः सामान्यैस्तदघं बहु ॥ १०५॥ धर्मार्जनं तनीयोऽत्र परं कुरु महामते । प्रतीत आर्जवाद्राजा प्राहास्ते संकटं महत् ॥ १०६॥ विद्वांसो मातुलास्तीर्थरूपाः सर्वार्चिता इमे। तथा वर्षा अवस्थाप्य पार्यन्ते प्रेषितुं किमु ॥ १०७ ।। द्विजः प्राह महीनाथ मन्त्रये ते हितं सुखम् । तव धर्मो यशस्ते च प्रयास्यन्ति स्वयं सुखात् ॥१०८ ॥ नगरे डिण्डिमो वाद्यः सर्वत्र स्वामिपूजिताः । प्रतिलाभ्या वराहारैर्गुरवो राजशासनात् ॥१०९॥ आहारमाध्य(१)कर्मादि दृष्ट्वानेषेणयान्वितम् । खयं ते निर्गमिष्यन्ति काप्यश्लाघा न ते पुनः ॥ १० ॥ अस्त्वेवमिति राज्ञोके स तथेति व्यधात्पुरे । अन्वेषणां च ते दृष्ट्वा यतयो गुरुमभ्यधुः॥ १११ ॥ प्रभोः सर्वत्र मिष्टान्नाहारः संप्राप्यतेतराम् । गुरुराहोपसर्गोऽयं प्रत्यनीकादुपस्थितः ॥ ११२ ।। गन्तव्यं तत्प्रतिष्ठानपुरे संयमयात्रया। १JH-पमवोधत. २JH-राजान मृदुचेतसम्. ३ JH-सथामी ......पादुकाः पुण्यजनैार्या स्व०. ४JH 'त्रापर. ५ P-षणयात्रितम्, ६JH-इहोपस.

·प्रभावकचरिते श्रीसातवाहनो राजा तत्र जैनो दृढव्रतः ॥ ११३ ॥ ततो यतिद्वयं तत्र प्रैषि सङ्काय सूरिभिः। प्राप्तेष्वसासु कर्त्तव्यं पर्वपर्युषणं ध्रुवम् ॥ ११४॥ तौ तत्र सङ्गतौ संधमानितौ वाचिकं गुरो। तत्राकथयतां मेने तेनैतत्परया मुदा ॥ ११५॥ श्रीकालकप्रभुःप्राप शनैस्तनगरं ततः। श्रीसातवाहनस्तस्य प्रवेशोत्सवमातनोत् ॥ ११६ ॥ उपपर्युषणं तत्र यजा व्यशपयहरुम् । अत्र देशे प्रभो भावी शक्रध्वजमहोत्सवः ॥ ११७ ॥ नमस्यशुक्लपञ्चम्यां ततः षष्ठयां विधीयताम् । स्वं पर्व नैकचित्तत्त्वं धर्म नो लोकपर्वणि ॥ ११८ ॥ प्रभुराह प्रजापाल पुराहंगणभृद्गणः । पञ्चमी नात्यगादेतत्पस्मगुरुगीरिति ॥ ११९ ॥ कम्पते मेरुचूलापि रविर्वा पश्चिमोदयः । नातिकमति पर्वेदं पञ्चमीरजनी ध्रुवम् ॥ १२० ॥ राजावदश्चतुर्थी तत्पर्वपर्युषणं ततः। इत्थमस्तु गुरुः प्राह पूर्वैरप्याहतं ह्यदः ॥ १२१ ॥ अर्वागपि यतः पर्युषणं कार्यमिति श्रुतिः। महीनाथस्ततः प्राह हर्षादेतप्रियं प्रियाम् ॥ १२२ ॥ यतः कुहूदिने पापवासो पौषधर्दिताः। अन्तःपुरपुरन्ध्यो मे पक्षादौ पारणाकृतः ॥ १२३ ॥ तत्राष्टमं विधातॄणां निर्मन्थानां महात्मनाम् । भवतु प्राशुकाहारैः श्रेष्ठमुत्तरपारणम् ॥ १२४ ॥ उवाच प्रभुरण्येतन्महादानानि पञ्च यत् । निस्तारयन्ति दत्तानि जीवं दुष्कर्मसागरात् ॥ १२५॥ पथश्रान्ते तथाग्लाने कृतलोचे पहुश्रुते । दानं महाफलं दत्तं तथा चोत्तरपारणे ॥ १२६॥ ततः प्रभृति पञ्चम्याश्चतुर्थ्यामागतं हदः । कपायोपशमे हेतुः पर्वसांवत्सरं महत् ॥ १२७ ॥ श्रीमत्कालकसूरीणामेवं कत्यपि वासराः । जग्मुः परमया तुष्ट्या कुर्वतां शासनोन्नतिम् ॥ १२८ ॥ | JH-जैनहनतः. २. JH-संपमानी ता. P-विपय. म-धर्मों. ५JH-प्रिय प्रियम्. ६JII-स्थिता. UP-निप्र. H-पंचम्याचतु.

·श्रीकालकसूरिप्रबन्धः। ४५ अन्येद्युः कर्मदोषेण सूरीणां तादृशामपि । आसन्नविनया शिष्या दुर्गतौ दोहदप्रदाः ॥ १२९ ॥ अथ शय्यातरं प्राहुः सूरयो वितथं वचः। कर्मवन्धनिषेधाय यास्यामो वयमन्यतः॥ १३०॥ त्वया कथ्यममीषां च प्रियकर्कशवाग्भरैः। शिक्षयित्वा विशालायां प्रशिष्यान्ते ययौ गुरुः ॥१३१ ॥ इत्युक्त्वागात्मभुस्तत्र तद्विनेयाः प्रगे ततः। अपश्यन्तो गुरुनूचुः परस्परमवाङ्मुखाः॥ १३२॥ एष शय्यातरः पूज्यशुद्धिं जानाति निश्चितम् । एष दुर्विनयोऽस्माकं शाखाभिर्विस्तृतोऽधुना ॥ १३३ ॥ पृष्टस्तैः स यथौचित्यमुक्त्वोवाच प्रभुस्थितिम् । ततस्ते संचरन्ति स्मोजयनी प्रति वेगतः ॥१३४॥ गच्छन्तोऽध्वनि लोकैश्चानुयुक्ता अवदन्मृषा। पश्चादनस्थिता अग्ने पश्चात्स्थाः प्रभवो ननु ॥ १३५ ॥ यान्तस्तन्नाम शृङ्गारात्पथि लोकेन पूजिताः । नारीसेवकशिष्याणामवज्ञा खामिनं विना ॥ १३६ ॥ इतः श्रीकालकः सूरिर्वत्रवेष्टितरत्नवत् । यत्याश्रये विशालायां प्राविशच्छन्नदीधितिः ॥ १३७ ॥ प्रशिष्यः सागरः सूरिस्तत्र व्याख्याति चागमम् । तेन नो विनयः सूरेरभ्युत्थानादिको दधे ॥ १३८ ॥ तत ईयो प्रतिक्रम्य कोणे कुत्रापि निर्जने । परमेष्ठिपरावर्त कुर्वस्तस्थावसङ्गधीः ।। १३९ ॥ देशनानन्तरं भ्राम्यस्तत्रेत्य सूरिराह च । किंचित्तपोनिधे जीर्ण पृच्छ सन्देहमादृतः॥ १४०॥ किंचिज्ज्ञो जरत्वेन नावगच्छामिते वचः॥ तथापि पृच्छये नाहं संशयोपगमक्षमः ॥१४१॥ अष्टपुष्पीमथो पृष्ठो दुर्गमां सुगमामिव । गर्वाद्यत्किचनव्याख्यादनादरपरायणः ॥ १४२॥ दिनः कैश्चित्ततो गच्छ आगच्छत्तदुपाश्रयम् । सूरिणाभ्युत्थितोऽवादीहुरखोऽने समाययुः॥ १४३ ॥ वास्तव्या अवदन वृद्धं विनैक कोऽपि नाययौ। तेवागच्छत् गच्छोऽभ्युदस्थात्सूरिश्च सत्रपः ॥ १४४ ॥ १P-शिय्यातर. २P-गुय॑यो. P-आच्छतो.. श्वानयुका. ४J H-यान्तस्तन्नम. ५P नारीशवक. ६JH-इति P वस्त्रे. ७म- इयो. ८P-तत्रत्यसूरि. ९P-व्याख्यादः. १०JH-वागमत्सु. m ·४६ प्रभावकचरिते गुरुनक्षमयद्गच्छा पल्लमा सूरिररप्यभूत् । तं च तं चानुशिष्यते सुरिमित्थमबोधयन् ॥ १५ ॥ सिकतासंभृतःप्रस्थः स्थाने स्थाने विरचितः। रिक्त तत्रावदद्वत्स दृष्टान्तं विद्ध्यमूदृशम् ॥ १४६ ॥ श्रीसुधर्मा ततो जम्बूः श्रुतकेवलिनस्ततः । षट्स्थाने पतितास्ते च श्रुते हीनत्वमाययुः ॥ १४७ ॥ ततोऽप्यनुप्रवृत्तेषु न्यूनं न्यूनतरं श्रुतम् । अस्मदुरुषु यारा ताङ्ग मयि निष्प्रभे॥१८॥ याहग्मे त्वद्रोस्तन याक्तस्य न तेऽस्ति तत् । सर्वथा मा कृथा वत्स गर्व सर्वकषं ततः ॥ १४९ ॥ अष्टपुष्पी च तत्पृष्टः प्रभुर्व्याख्यानयत्तदा। अहिंसासूनृतास्तेयब्रह्माकिंचनता तथा ॥ १५० ॥ रागद्वेषपरित्यागो धर्मध्यानं च सप्तमम् । शुल्कज्ञानमष्टमं च पुष्पैरात्मार्चनाच्छिवम् ॥ १५१ ॥ एवं च शिक्षयित्वा तं मार्दवातिशये स्थितम् । आपृच्छय व्यचरत्सङ्गहीनोऽन्यत्र पवित्रधीः॥ १५२ ॥ श्रीसीमंधरतीर्थशनिगोदाख्यानपूर्वतः । इन्द्रप्रश्नादिकं ज्ञेयमार्यरक्षितकक्षया ॥ १५३ ॥ श्रीजैनशासनक्षोणी(णी)समुद्धारादिकच्छपः । श्रीकालकप्रभुःप्रायान्यायाविभुवं शमी ॥ १५४ ॥ श्रीमत्कालकसरिसंयमनिधेर्वृत्तं प्रवृत्तं श्रुतात् श्रुत्वात्मीयगुरोर्मुखादवितथख्यातप्रभावोदयम् । संहब्धं मयकातमस्ततिहरं श्रेयाश्रिये जायताम् श्रीसंघस्य पठन्तु तच विवुधा नन्द्याच कोटी:समाः॥१५५॥ श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रमः श्रीप्रभा- चन्द्रसूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा । श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरौ श्रीकालकाख्यानकं श्रीप्रद्युम्नमुनींन्दुना विशदितः शृङ्गश्चतुर्थोऽभवत् ॥ १५६ ॥ उभयं ७३४ ॥ अक्षर ॥१५॥ १P-रप्यमून, २J& H omit सर्व before कप ३P- शुरुध्यान. ४P कक्षया. ५P-समद्वारादि. P-आयात्प्रायादेय भुव. ६Pudds इति श्रीकालकाचार्यप्रवन्धः प्रथा १५७ अ. २३.

·श्रीपादलिप्तप्रबन्धः। ४७ श्रीपादलिप्तप्रबन्धः। जयन्ति पादलिप्तस्य प्रमोश्चरणरेणवः । श्रियः संवनने वश्यचूर्ण तत्प्रणताङ्गिनाम् ॥ १॥ गुणैकदेशमप्यस्य किमहं वर्णितुं क्षमः। जडस्तथापि तस्योक्तिलाकयुग्मोपकारिणी ॥२॥ विमृश्यैवं भणिज्यामि पूज्यमस्तकहस्तितः । खण्डखण्डश्रुतं वृत्तं चित्रं शृणुत कौतुकात् ॥३॥ सरयूजाह्नवीवारिसेवाहेवाकिमानवा। अस्ति विस्तारकुशला कोशला नामतः पुरी॥४॥ तत्रासीद्वास्तिकास्मीयोपहस्तितरिपुवजः। विजयब्रह्म इत्याख्याविख्यात-क्षितिनायकः ॥५॥ संफुल्लमल्लिकावल्लीकुसुममोलसद्यशाः । फुल्लाख्यः फुल्ललक्ष्मीकः श्रेष्ठी श्रेष्ठगुणावनिः॥६॥. रूपेणाप्रतिमानस्य प्रतिमाख्यातिवल्लभा । सुधा मुधाकृता यस्या गिरयागाद्रसातलम् ॥७॥ अपत्यीयितचित्तायास्तस्या हस्तनिरीक्षणम् । होराविद्यामहामन्त्रा वन्ध्यागर्भकराण्यपि ॥ ८॥ औषधानि प्रयुक्तानि क्षेत्रपद्रादिदेवताः। उपयाचितलौश्वाराद्वा आसंश्च निष्फलाः॥९॥ युग्मम् । तीर्थस्नानप्रयोगाश्च यथा कथनतः कृताः। अपत्यार्थमहोमोहा स्त्रीणां सौहत्यहजने ॥१०॥ अस्ति श्रीपार्श्वनाथस्य चैत्ये शासनदेवता। वैरोधानामविद्याया निर्विष्णा सा समाश्रयत् ॥ ११ ॥ कर्पूरमृगनाम्यादिभोगैः संपूज्यतामसौ। उपवासैर्व्यधादष्टाहिकामेकानमानसा ॥ १२ ॥ अष्टमेऽहनि तुष्टा सा प्रत्यक्षीभूय तां जगौ। वरं वृणु तया पुत्रो ययाचे कुलदीपकः ॥ १३ ॥ अथो फणीन्द्रकान्ता सावादिदेश सुते शृणु । पुरा नमिविनम्याख्यविद्याधरवरान्वये ॥ १४ ॥ ३ १P-स्तथापि तद्भक्तिों २J&H-मास्तक. J&H-श्रीया P-ख्याविख्यातक्षि ४J& H-रूपेण प्रतिमानस्य । गिरायागादसात- ५J&H-अपत्ती यि ६J & Hद्रादि. ७J&Homit अप...ह. and gre सौहत्यवजने. ८P-स्वति for अस्ति SP-वैरोद्यातामटाद्याया. १०P-भाग..

·४८, प्रभावकचरिते आसीत्कालिकसरि श्रीश्रुताम्भोनिधिपारगः। गच्छे विद्याधराज्यस्यायनागहस्तिसूरयः ॥ १५ ॥ खेलादिलन्धिसम्पन्नाः सन्ति त्रिभुवनार्चिताः। पुत्रमिच्छसि चेत्तेषां पादशौचजलं पिबेः ॥१६॥ त्रिभिविशेषकम् श्रुत्वेति चैत्यतः प्रातस्तेषामागादुपाश्रये । प्रविशन्ती च सापश्यत्साधुमेकं तटस्थितम् ॥ १७ ॥ करस्थप्रभुपादाब्जक्षालनोदकपात्रकम् । तत्पाचे प्रार्थनापूर्व तत्पयः सापिवन्मुदा ॥ १८ ॥ युग्मम् अथ तत्रानतो गत्वा नमश्चक्रे प्रभोः पदौ । धर्मलाभाशिषं दत्वा नमित्तं (त) चाहसहरुः ॥ १९ ॥ अस्मत्तो दशभिहस्ते (र) दूरे पीतं त्वयोदकम् । दशभियोजनैरन्तरितो वर्धिष्यते सुतः ॥ २० ॥ यमुनापरतीरे च मथुरायां प्रभावभूः। भविष्यन्ति तथान्ये ते नवपुत्रा महाधुतः ॥ २१॥ साहाथ प्रथमः पुत्रो भवतामर्पितो मया । अस्तु श्रीपूज्यपार्श्वस्थो दूरस्थस्यास्य को गुणः ॥ २२॥ श्रुत्वेत्याह प्रभुः सदानंतोद्धारादिशूकरः। स भविष्यति ते पुत्रः सुत्रामसचिवो धिया ॥ २३ ॥ इत्यादाय प्रमोर्वाक्यं शकुनग्रन्थिवन्धिनी। गृहं ययौ गृहेशस्य तुष्टा वृत्तं न्यवेदयत् ॥ २४॥ ग भूत्तहिनेऽमुष्या नागेन्द्रखमसूचितः । तदौचित्यकृतश्चास्या वृद्धः सार्धे मनोरथैः॥ २५ ॥ दिनेषु परिपूर्णेषु सुतो जसे सुलक्षणः । रूपेणातिसरः श्रीमास्तेजसा चातिभानुमान् ॥ २६ ॥ वैरोद्यायास्ततः पूजां कृत्वा तत्पादयोः पुरः। न्यस्यातो गुरुपादान्ते मुक्तस्तेषां तथातिः ॥ २७ ॥ वर्धतामसदायत्त इति प्रत्यर्पितःस तैः प्रवर्धितोऽतिवात्सल्यात्तथा तहगौरवात् ॥ २८ ॥ नागेन्द्राल्यां ददौ तसै फुल्ल उत्कुललोचनः । आत्तो गुरुभिरागत्य सगाष्टमवार्षिकः ॥ २९ ॥ तेदुरुभ्रातरः सन्ति संगमसिंहसूरयः । आहेां प्रददुस्तेषां प्रभवः शुममायतौ ॥ ३० ॥ १E MAJ-निमित्त. २P-यमुनापुर. ३ वृद्धिः ४J& H- तदुरु. ५P-संगमः सिंह ·श्रीपादलिप्तप्रवन्धः। प्रव्रज्यां प्रदुस्तस्य शुभे लग्ने स्वरोदये। उपादानं गुरोहस्तं शिप्यस्य प्राभवे न तु॥३१ गणिश्च मण्डनो नाम तदीयगणमण्डनः । आदिष्टः प्रभुभिस्तस्य शुश्रूपाध्यापनादिपु ॥ ३२॥ चैदग्ध्यातिशयादन्यपाठकानां पुरोपि यत् । ख्यातं तदपि गृह्णाति स्वपाव्येषु तू का कथा ॥ ३३ लसलक्षणसाहित्यप्रमाणसमयादिभिः । शास्त्रैरनुपमो जने विशेशो वर्षमध्यतः ॥ ३४॥ गुणैरुत्तमतां प्राप्य नूपु प्रथमरेखया । धूननवनवाविश्वलक्षणेभ्योऽधिकस्ततः ॥ ३५ ॥ अन्येधुरारनालाय प्रहितो गुरुभिस्तदा । विधिना तत्समादायोपाश्रये पुनराययौ ॥ ३६॥ तदीर्यापथिकीपूर्वमालोचयदनाकुलः। गाथया कोविदश्रेणीहृदयोन्माथया ततः ।। ३७ ।। तथाहि-अंबं तं वछीए अपुष्पियं पुष्पदंतपंतीए । नेवमालिक जियं नववहूइकुडएणमेदिन्नम् ॥ ३८ ॥ श्रुत्वेतिगुरुभिः प्रोक्तः शब्देन प्राकृतेन सः। पलित्तो इति शृङ्गाराग्निप्रदीप्ताभिधायिना ॥ ३९ ॥ स च व्यजिज्ञपत्पूज्यैः शिष्यः कर्णात्प्रसाद्यताम् । श्रुत्वेति प्रज्ञया तस्य तुतुषुर्गुरवो भृशम् ॥ ४०॥ विमृश्येत्यतिहल्लासपूरितास्ते तदग्रतः। पादलितो भवान्व्योमयानसिद्ध्या विभूषितः ॥ ४१ ॥ इत्यसौ दशमे वर्षे गुरुभिर्गुरुगौरवात् । प्रत्यष्ठाप्यत पट्टे स्वे कषपट्टे प्रभावताम् ॥ ४२ ॥ मथुरायां गुरुप्रैषीदसंख्यातिशयाश्रयम् । तेजोविस्तारसंघोपकारहेतोस्तमन्यदा ॥४३॥ दिनानि कतिचित्तत्र स्थित्वासो पाटलीपुरे। जगाम तत्र राजास्ति मुरण्डो नाम विश्रुतः॥४४॥ केनापि तस्य चित्रायस्तत्र प्रथितवृत्तकः । गूढवक्रमिलत्तंतुवयात्कातावसानकः ॥ ४५ ॥ ढौकिता कन्दुक पादलिप्तस्य च गुरोः पुर। राशा प्राहीयत प्रज्ञापरीक्षावीक्षणोधमात् ॥४६॥ युग्मम् । १JH-क्रमशो वर्ष. २P-च३P-समादायौ. ४JH गाथायाः कोवि योन्माथया ५P-नवसालिकजियं. ६. P-विज्ञपत. P-प्रभावनाम्. ७P-नापितस्य,JH-ग्रंथित. ८JH-तंतुभयाज्ञाता. 5 ·५० प्रभावकचरिते अथोत्पन्नधिया सूरिर्विलोल्योष्णोदकाप्लवैः। सिक्थकं निपुणं प्रेक्ष्य तत्तन्तुप्रान्तमाप सः॥४७॥ उन्मोच्य प्रहितो राक्षे तदुद्धयासौ चमत्कृतः। प्रज्ञाविज्ञाततत्त्वाभिः कलामिः को नगृह्यते ॥४८॥ तथा गङ्गातरोर्यष्टिः समानुलक्षणा समर्पिता। तन्मूलाग्रपरिज्ञानहेतवे स्वामिना भुवः॥४९॥ तारयित्वा जले मूले गुरुत्त्वात्तन्निमजनात् । अनमूले परिक्षायाचख्यौ राज्ञः पुरस्ततः ॥ ५० ॥ तथा समुद्गकोऽनीक्ष्य सन्धिः सूरेः प्रदर्शितः। उष्णोदकात्समुद्धाट्य तच्चित्रं प्रकटीकृतम् ॥ ५१ ॥ श्रीपादलिप्ताचार्येण तन्तुग्रथिततुम्बकम् । पेशीकोशायितं वृत्तं प्रहितं राजपर्षदि ॥५२॥ उन्मोचितं न तत्तत्र केनापि मुमुचे ततः। तहतं तेन मोच्येत नान्यरित्यतिभाषिभिः ॥ ५३॥ भूपाहूतः स आगत्योजनन्थ च यतीश्वरः। मुरण्डनृपतिस्तत्राक्षिप्तश्चिन्तयते तदा ॥ ५४॥ बालाचार्योऽयमीक्षैः खेलनीयः कुहेतुभिः । दध्यावहमयं किंत्वधृष्यः केसरिवच्छिशुः॥ ५५ ॥ वयस्तेजसि नो हेतुरिति सत्यं पुरा वचः। को हि सिंहार्भकं सत्रेणुरूपमपि लंघयेत् ॥ ५६ ॥ शिरोवेदनयाकान्तः सोऽन्यदा भूपतिः प्रभुम् । व्यजिज्ञपत्प्रधानेभ्यः क्षुते नष्टे स्मृतीरवेः॥५७॥ तर्जनी प्रभुरप्येष त्रिः स्वजानावचालयत् । भूपतेर्वेदना शान्ता तस्य किं दुष्करं प्रभोः॥ ५८॥ तथाहि-जह जह पएसिर्णि जाणुयंमि पालित्त उंभमाडेद। तह तह सिसिरवियणा पणस्सइ मुरण्डरायस्स ॥ ५९॥ मन्त्ररूपामिमां गाथां पठन्यस्य शिरः स्पृशेत् । शास्येत वेदना तस्याद्यापि मूर्भोऽतिदुर्धरा ।। ६० ॥ स तत्कालोपकारेण हृतान्तःकरणो नृपः। सुरेलस्य पादानां प्रणामेच्छूरवेरिव ॥ ६ ॥ समाययौ ययौ श्रेष्ठेद्रागाहा(१) तदाश्रयम् । सकर्णः को न गृह्येत गुणैः सत्यैर्लघोरपि ॥ २ ॥ युग्मम् । १P-ल्लाल्योष्णो दकोप्लवैः; सिक्तक, २J H-तंतुप्रथित., पशीको- शाशायित.३P-यमीक्षाचखलनीयः त्वदृष्यः.४P-शरोवं. ५JH-ग्रही द्रागामृत्य.

·श्रीपादलिप्तप्रवन्धः। प्रभोरुपांतमासीनो रहः पप्रच्छ भूपतिः। भृत्याः कृत्यानि नः कुर्युवेतनस्यानुसारतः॥ ६३ ॥ तद्विनामी विनेयाश्च युष्माकं तु कथं विभोः । भिक्षकवृत्तिपात्राणां ते कार्यकरणोद्यताः ॥ ६४ ॥ युग्मम् ॥ सूरयः प्राहुरस्माकं विना दानं सदोद्यताः। कार्याणि भूप कुर्वन्ति लोकद्वयहितेच्छया ॥६५॥ भूपःप्राह न मन्येऽहं द्रव्यस्वादे जनस्थितिः । निःस्वस्त्याज्यः पुमाल्लोकेऽरण्यं दग्धं मृगैरिव॥ ६६ ॥ अथाह सूरिाश त्वद्धृत्या वहुवृत्तयः। तागुक्तं न कुर्वन्ति यादृझे दानमन्तरा ॥६७॥ इहार्थे प्रत्ययो भूप कौतुकादवलोक्यताम् । दक्षः शुचिर्गुणी कश्चित्प्रतिष्ठा प्रापितः सदा ॥ ६८॥ ताम्वूलाभरणक्षौमैरात्मतुल्यः सदेक्षितः। विश्वासस्य परा भूमिर्मुर्त्यन्तरमिवापरम् ॥ ६९ ॥ आहूयतां पुमान्पृष्टः सौष्टवीकोपि भृत्यराट् । यथा प्रतीतिसम्पत्तिमद्वाक्यस्य भवेत्ततः ॥७॥ त्रिमिविशेषकम् क्षत्रा क्षत्रपतिस्तत्राहूतवान्प्राग्गुणान्वितम् । प्रधानमाजगामायं मूर्धन्यस्तकरद्धयः ॥ ७१ ॥ स प्रोवाच प्रसादं में खामिन्नादेशतः कुरु । सुदुष्करतरेप्यर्थे भृत्यलेशे निजे मयि ॥७२॥ राजा प्राह सखे गङ्गा वहतीह कुतोमुखी। इत्युक्तेऽन्तास्मितः सोपहासं चिन्तयति स सः ॥७३॥ अहो वालर्षिसंसर्गाद्राज्ञः शैशवमागतम् । गङ्गाकुतोमुखी बालानाख्यातमिदं वचः ॥ ७४ ॥ ततः प्रमाणमादेश इत्युक्त्वा स ययौ वहिः । ऐश्वर्यग्रहिलो राजा नाहमप्यस्मि तादृशः॥ ७५॥ फल्गुवाग्भिस्ततः खीयं सुखं परिहरामि किम् । ध्यात्वेति व्यसनी तत्र प्रायः प्रायाहरोदरे ॥ ७६ ॥ खेलनिर्वाह्य तत्रासौ चतनः पञ्च नाडिकाः। गत्वा स्वामिपुर पूर्वामुखीत्युत्तरमाह सः॥ ७७ ॥ अपसप्यः प्रसप्पंद्भिस्तवृत्तं भूपतेः पुरः। न्यवेद्यथ यतिस्वामी स्मितं कृत्वाभ्यधादिति ॥ ७८॥ भूपालचेष्टितं दृष्टं धनमानातिशायिनः। १ P-जनस्थितः. २J क्षोदानेरानतुल्ये Hोदानेरात्मतुल्यः ३३ मन्यवेद्यत.

·५२ प्रभावकचरिते निजप्रसादवित्तस्यापरेषां तु कथापि का ॥ ७९ ॥ अद्यश्वीनविनेयस्याशिक्षितस्य व्यवस्थितिम् । पश्य नश्यन्मदनेहं चित्तान्तश्चिनकारिणीम् ॥ ८०॥ आगच्छाभिनवक्षुल्ल व्याहृते चेति सूरिभिः । इच्छामीति वदन शीघ्रमुत्तस्थौ सरजोहतिः॥ ८१॥ विनयानम्रमौलिश्च मेदिनी प्रतिलेखयन् । पुर आगाहुरोर्जानू भुव्यास्ये न्यस्य पोतिकाम् ॥ ८२ ॥ प्रभोऽनुशास्तिमिच्छामीत्युक्ते तेनावदत्प्रभुः। गगाकुतोमुखी वत्स वहत्याख्याहि निर्णयम् ॥ ८३ ॥ तदाचावश्यकीपूर्व निर्गच्छन्नाश्रयाद्वहिः । विन्यस्य कम्बलं स्कन्धे कृत्वा दण्डं करे निरैत् ॥ ४॥ प्रश्नानुचिततां जानन वालवृद्धयुवस्त्रियाम् । अपृच्छन्मध्यवयसं प्रवीणं पुरुषं ततः॥८५॥ गैडाकुतोमुखी पूर्वाभिमुखी प्रापितोत्तरः। तेनेति त्रिःकृते प्रश्न सर्वत्रासीत्समोत्तरः॥८६॥ तथापि निश्चिकीर्षुः स खर्धनीजलसन्निधौ । प्रत्युपेक्ष्य ततो दण्डं करस्थितमवप्रकः ॥ ८७ ॥ जलान्तरमुचत्तं च श्रोतसातिरयात्ततः। प्राग्वाहिते करे दण्डसहिते प्रत्ययं ययौ ॥ ८८॥ युग्मम् । आगत्याश्रयमत्रर्यापथिकीपूर्वकं ततः। आलोचयद्यथावृत्तं प्रवृत्तश्च खकर्मणि ॥ ८९॥ उतच श्रीजिनभद्रग(घ)णिक्षमाश्रमणभाष्यकारेण- निवपुच्छिएण भणिउ गुरुणा गङ्गा कुउमुही वहइ । संपाइय वंसी सो जह तह सव्वच्छ कायब्धम् ॥ ९॥ प्राग्वच्चारैर्यथाख्याते सत्य एव निवेदिते । प्रतीतः प्राह भूपालस्त्वद्वृत्तं हि कथातिगम् ॥ ९१ ॥ इति प्रभुतैस्तै चित्रैः सर्वलोकोपकारकैः। नृपो विभ्रच्चमत्कारं कालं यान्तं न वुध्यते ॥९॥ अन्यदा मथुरायां स सूरिर्गत्वा महायशाः॥ श्रीसुपार्श्वजिनस्तूपेनमत् श्रीपार्श्वमञ्जसा ॥ ९३ ॥ ततोऽसौ लोटदेशांतश्चोङ्काराख्यपुरे प्रभुः। १P-प्रसादचित्त. २P-नश्यन्मदस्येहं ३J&H सरजौहति. ४J म-करेतिचेत् ५Pांगाकुतोमुखीति प्रापितोत्तरः ६JH-स्थिततदनक. ७J H-प्रोगवायिते. ८P-आलोचयहथावृत्त. ९ P-प्राग्वचारे १०JH- प्रभुकृतैश्चित्र. ११ JH-देशीतश्चांका' - ·श्रीपादलिप्तप्रबन्धः। ५३ आगतः स्वांगतान्यस्य तत्राधागीमभूपतिः ॥१४॥ शरीरस्थस्य वाल्यस्य माहात्म्यं विवरनिव। स क्रीडत्यन्यदा डिम्भैर्विजने विश्ववत्सलः ॥ ९५॥ भरेण रमते यावत् श्रावकास्तावदाययुः। देशान्तरोचदाकुंठोत्कंठास्तद्वंदनोत्सुकाः ॥ ९६ ॥ कालो युगप्रधानस्य पादलिप्तप्रभोः कुतः। उपाश्रयोऽस्ति शिष्यामं पप्रच्छुश्च तमेव ते ॥९७ ॥ तत्रोत्पन्नमतिः सूरि९रभ्रमणहेतुभिः । प्रकटैस्तदमिज्ञानस्तेषामकथयत्तदा ॥९८ ॥ खयं पैटींच प्रावृत्त्य संवृत्याकारमात्मनः। आँचार्या संत्युपाविज्ञवृक्षः स क्षिप्रमुन्नते ॥ ९९ ॥ श्राद्धाश्च तावदाजग्मुः प्रणेमुरतिभक्तितः। क्रीडन् दृष्टः स एवायं तैरुपालक्षि दाक्ष्यतः॥१०॥ विद्याश्रुतवयोवृद्धसदृशीं धर्मदेशनाम् । विधाय तत्पुरोऽवादीत् तद्विकल्पापलापकृत् ॥ १०१॥ अवकाशः शिशुत्वस्य दातव्यश्चिरसंगतः। इति सत्यवचोभङ्गया जहषुस्ते शिशुप्रभोः ॥ १०२ ॥ गते विहर्तुमन्येधुः प्रौढसाधुकदम्बके । विजने स ययौ रथ्यां गच्छत्सु शकटेषु च ॥ १०३ ॥ कुर्वन् मर्कटकीक्रीडां दृष्टः पूर्ववदाश्रयम् । परप्रवादिभिर्दूरदेशेनैषामुदाहरत् ॥ १०४ ॥ चिरेणायान्ति यावत्ते सम्पन्नातिनमश्रमा। गुरुः सिंहासने तावत्सुष्वापासौ पटीवृतः ॥ १०५॥ ताम्रचूडः खरश्चके तैः प्रातःक्षणशंसकः । उत खरं ततोऽधासीत् सूरिस्तत्परिपन्थिनाम् ॥१०६ ॥ तेषां द्वारमपावृत्य तस्थौ सिंहासने प्रभुः। तस्य ते विस्मयस्मेरा ददृशुर्मूर्तिमद्धताम् ॥१०७ ॥ तकौक्तिभिर्जितास्ते च प्रश्नमेकं च गाथया। तथाहिएतजिगीषवः सन्तो विदधुर्दुर्घटं तदा ॥ १०८ ॥ "पालित्तयक हेसुफुड संयलं महिमण्डलं ममतेण । १P-आगतस्वागत. २JH-बालस्य...हरनिव. ३ P-क्रीडयत्स ४JH-देशांतरात्तदा कुतोकगस्तद्वदतोत्सुकः ॥ देशांतरासदाकूतोत्कण्ठा- स्तद्वदनोत्सुका' इति स्यात् ५ J कालयुand P-फुलौ कलौ इति स्यात्, H-प्रकटेस्तदमिज्ञायतै स्तेषा. J& H-पटीं चेत्य. ८P-आचार्यों सन्युपाविक्षसक्षिप्रमुन्नते. ९P-हसि० १०P-सयलमहिम. ६ ·५४ प्रभावकचरिते दिवो सुउवकच्छवि चंदणरससीयलो अग्गी ॥ १०९॥" सूरिः श्रीपादलितोपि तत्क्षणं प्राह गाथया। उत्तरं द्राग्विलम्बो हि प्रज्ञावलवतां कुतः ॥ ११०॥ साच-अयसाभिउंग अभिदूमि यस्स पुरिसस्त मुद्रहिययस्स । होईवहन्तस्स फुड चंदणरससीअलो अग्गी ॥ १११ ॥ इत्युत्तरेण ते सूरेनुंदमापुर्जिता अपि । पराजयोऽपि सत्पात्रैः कृतो महिमभूभवेत् ॥ ११२ ॥ ततः सङ्घन विज्ञप्ते सहुणेषु प्रमोदिना। शत्रुजयगिरी यात्रां पादलिप्तप्रभुय॑धात् ॥ ११३ ॥ मानखेटपुरं प्राप्ताः कृष्णभूपालरक्षितम् । प्रभवः पादलिताख्या राज्ञाभ्यर्यंत भक्तितः ॥ ११४ ॥ तत्र प्रांशुपुरात्प्राप्ताः श्रीरुद्रदेवसूरयः। ते चावबुद्धतत्वार्थाः श्रीयोनिप्राभृते श्रुते ॥ ११५॥ अन्येयुर्निजशिष्याणां पुरस्तस्माच शास्त्रतः । व्याख्याता शफरोत्पत्तिः पापसन्तापसाधिका ॥ ११६ ॥ सा कैवन कुड्यान्तरितेन प्रकटं श्रुता। अनावृष्टिस्तदा चासीत् विश्वलोकभयङ्करी ॥ ११७ ॥ मीनानुत्पत्तिरत्रासीत्तत्र श्रौतप्रयोगतः। मत्स्यान् कृत्वा बहूनेषोऽजीवयद्वन्धुमण्डलम् ॥११८ ॥ कदापि हर्षतस्तत्र प्रभूपतिरञ्जितः। आययौ धीवरो भक्या नत्वा च प्रोचिवानिति ॥ ११९ ॥ युष्मकथितयोगेनादानो मीनान् व्यधामहम् । खादित्वा तांश्च दुर्मिक्षे कुटुम्ब निरवायम् ॥ १२०॥ श्रुत्वेति सूरयः पश्चादतप्यन्त कृतं हि किम् । यतो वधोपदेशेनामाभिः कल्मषमर्जितम् ॥ १२१ ॥ जीवन् जीववधात्पापभयं बह्वर्जयिष्यति। तस्मात् किमपि तत्कार्य येनाधत्ते न स खयम् ॥ १२२ ।। इति ध्यात्वोचिवान सूरिनिष्पत्तौ रत्नसंततेः। प्रयोगं शृणु दारिग्यं कदापि न भवेद्यथा ॥ १२३ ॥ सच स्फुरति नो मांसाशनजीवविघातयोः। विधीयमानयोस्तत्वममू वर्जयसे यदि ॥ १२४ ॥ कथयामि तदा तत्ते श्रुत्वेत्याहेदमप्यहम् । जाने जीववधात्पापं कुटुम्वं तु न वर्तते ॥ १२५ ॥ १P-अग्री. २J&H सचाह for साच. ३ P-हाइ बई"अग्गी. P-पाशुपुरात्मायुः ५P-संपत्ति. ६P-ततश्रीत. ७ H-योगे नदीनो मी. Jयोगेन दानो.J& Homit हि before किम्.

·श्रीपादलिप्तप्रबन्धः । ५५ नाथ प्रसादतश्चित्ते विना पापं धनं भवेत्। सद्गतिः प्रेत्य तन्मे स्थात्प्रमाणं पूज्यवाकतः ॥ १२६ ॥ अत:परं गृहे गोने न मे पिशितभक्षणम् । इत्युक्ते रत्नयोगस्तैरुक्तः सोमूच धार्मिकः ॥ १२७॥ तथा केचिदिति वदन्ति- शिक्षितः सिंहयोगं च चक्रे तं तेन भक्षितः। यतोऽल्पदोषतः पुण्यं बहु किं न समयते ॥१२८ ॥ तथा-विलासनगरे पूर्व प्रजापतिरभूत्ततः। ततः श्रमणसिंहाख्याः सूरयश्च समाययुः॥१२९ ॥ तानाहूय नृपः प्राह चित्रं किमपि दर्यताम् । सूरयः प्राहुरकस्य कोपि वेत्तीह संक्रमम् ॥१३०॥ भूपतिः सिद्धदेवज्ञानाहूय वदतिस्म सः। रविसंक्रातिसमयमाख्यातास्मत्पुरस्सरम् ॥ १३१ ।। नाडिकापलसवयामिस्तं स्फुटं वीक्ष्य तेऽन्नुवन् । आचार्यः स्माहुरेकोऽस्माससूचिर्नः समर्प्यताम् ॥ १३२ ॥ सांवत्सरस्य च ततो नृपस्तदकरोदरम् । सूरिस्तं समय सूक्ष्मं ज्ञात्वा(स्म)(श्म)न्यक्षिपञ्च ताम्॥१३३॥ उवाच सूचिकामेनां मौहूर्तिकविनिष्कषः । संक्रातिसमये यस्मात्सर्वं जलमयं भवेत् ॥ १३४ ॥ गणकोऽपि ततः प्राह ज्ञाने मे नियतिर्दशा । प्राप्तं तत्सूरिविज्ञानं दृष्ट्वा भूपो विसिमिये ॥ १३५ ॥ एकदा सूरयो राज्ञा पृष्टा वृष्टिविधौ पुनः । विचिन्त्य कथयिष्यामः प्रोच्येति खाश्रये ययुः॥१३६ ॥ तैर्देवेन्द्रामिधः शिष्यः प्रेक्ष्यत क्षितिपाग्रतः। कथ्य किंचिद्विसंवादि यथासौ स्यादनादः ॥ १३७ ॥ इति तच्छिक्षितः प्राज्ञो ययौ तत्र जगौ च सः। उत्तरस्या(स्यां) दिशो(शि) वृष्टिरमुतः पञ्चमेऽहनि॥ १३८ ॥ संजशे वर्षणं पूर्वदिशस्त(शित)त्र दिने स्फुटम् । दिग्विसंवादतो राजा किंचिन्मन्दादरोऽभवत् ॥१३९ ॥ कर्मबन्धनिषेधाय तदुपेत्य कृतं च तैः । अभीक्ष्णं राजकार्याणां कथनं कल्मषावहम् ॥ १४० ॥ १J& H-श्चति. २J& H-समृज्यते. ३ P-आचार्यास्माहरेको- मासमूचिनः ॥ 'आचार्याः स्माहुरेकोश्मा ससूचिर्न.' इति स्यात् ४ H&J ज्ञात्वारमन्य. ५J&H-सचिका. P-विनिःकप, सर्वे. : P-जान० मेने चती-शJ&म विस्मिये,J& H-देवेंद्रोमिधः...प्रेक्षक ८&P -उत्तरस्या दिशौ and 'उत्तरस्यां दिशो' ·प्रभावकचरिते मानखेटपुरं मापुस्तेऽथ कालेन केनचित् । निमित्तग्रन्थनिष्णाता राज्ञां ज्ञाता कलावशात् ॥ १४ ॥ अथार्यखपटाः सन्ति विद्याप्राभृतसंभृताः। तयथा-तवृत्तमिह जैनेन्द्रमतोल्लासि प्रतन्यते ॥ १४२ ॥ विध्योदधिकृता घाटा लाटदेशललाटिका। पुरं श्रीभृगुकच्छाख्यमस्ति रेवापवित्रितम् ॥ १४३ ॥ यानपात्रं भवाम्भोधौ यत्र श्रीमुनिसुव्रतः। पातकातङ्कतः पातिखर्भुवोभूर्भुवं जनम् ॥ १४४ ॥ तत्रास्ति बलमित्राख्यो राजाबलभिदासमः। कालिकाचार्यजामेयः स्यः श्रेयधियां निधेः॥ १४५॥ भँवाध्वनीनभव्यानां संति विश्रामभूमयः । तत्रार्यखपटा नाम सूरयो विद्यतो(यो)दिताः ॥ १४६ ॥ तेषां च भागिनयोऽस्ति विनेयो भवनाभिधाः। कर्णश्रुत्याप्यसौ प्राज्ञो विद्यां जग्राह सर्वतः॥ १४७ ॥ बौद्धान्वादे पराजित्य यैस्तीर्थ संघसाक्षिकम् । तद्ध्वान्ततो भानुप्रतिरूपैरमोच्यत ॥ १४८॥ तदा च सौगताचार्य एको बहुकराभिधः। गुडशस्त्रपुरात्माप्तो जिगीषुजैनशासनम् ॥ १४९ ॥ गुडपिण्डैः पुरा तत्र शत्रुसैन्यमभज्यत । गुडशस्त्रमिति ख्यातिरतोऽस्थाजनि विश्रुता ॥ १५०॥ सर्वानित्यप्रवादी स चतुरङ्गसभापुरः। जैनाचार्यस्य शिष्येण जितः स्याद्वादवादिना ॥ १५१ ॥ कांदिशीकस्ततो मन्युपूरपूरितमानसः। कोपादनशनं कृत्वा मृत्वा यक्षो बभूव सः॥ १५२ ॥ निजस्थानेऽवतीर्यासौ सकोपः श्वेतभिक्षुषु। अवज्ञानाति तांस्तेषामुपसर्गान् ददाति च ॥ १५३ ॥ तत्पुरस्थेन सद्देन तदार्यखपटप्रभुः। तत्र व्रतिद्वयं प्रेप्य शापितस्तत्पराभवम् ॥ १५४॥ ऐषा कपलिका वत्स नोन्मोच्या कौतुकादपि। कदापि शिक्षयित्वेति जामेयमचलत्ततः॥१५५॥ पुरे तत्र गतस्तस्य यक्षस्यायतनेऽवसत् । १J&H-विध्याधिकृताघाट....लाटिकाः । २J& H-भूर्भुव भव ।। 'स्वर्भुचर्भूभव' ३ J& H-श्रेयःश्रियां निधिः । ४JH-omit भवाध्य ele ५J& H-तेषां च भागिनेयो भुवनामिधः ६P-repeats विनयोस्ति, ७ विश्रुतम्. 0P-निजस्थानवितीर्या. and मुपसर्गान्धाति च.5P-omits it.

·श्रीपादलिप्तप्रवन्धः। उपानही निधायास्य कर्णयोः शयनं व्यधात् ॥१५६ ॥ यक्षार्चकः समायातस्तं तथा वीक्ष्य भूपतेः। व्यजिज्ञपदयो तस्मै कुपतिः कुपितस्ततः ॥ १५७ ॥ समेत्य शयितं वाढं पेटं प्रावृत्य सर्वतः। निजैरुत्थापयामास तेऽद्राक्षुः परितः सुतौ ॥ १५८ ॥ तैराख्याते पुनः क्रुद्धो नृपस्तं लेष्टुयष्टिभिः । अघातयत्स घातानां प्रवृत्तिमपि वेत्ति नः ॥ १५९ ॥ क्षणेन तुमुलो जो पुरेऽप्यन्तःपुरेऽपि च । पूत्कुर्वन्तः समाजग्मुः सौविदाअवदस्तथा ॥ १६० ॥ रक्ष रक्ष प्रभो न्यक्षः शुद्धान्तो लेष्टुयष्टिभिः । अष्टविहितैः कैश्चित् प्रहारैर्जर्जरीकृतः ॥ १६१ ॥ तदाकर्ण्य नृपो ध्यौ विद्यासिद्धोऽसको ध्रुवम् । संचारयति शुद्धान्ते प्रहारान् खं तु रक्षति ॥ १६२ ॥ तुदयं माननीयो मे ध्यात्वेति तमसान्त्वयत् । वटुभिः पटुभिर्भूपसाधिष्ठायकदेववत् ॥ १६३ ॥ अथाय॑खपटाचार्यः कृत्वा कपटनाटकम् । उत्थितः प्रणतो भूमिभुजा भून्यस्तमस्तकम् ॥ १६४ ॥ यक्ष प्रोचे मया सार्द्ध चलेति स ततोऽचलत् । तमनुप्राचलन देवरूपकाण्यपराण्यपि ॥ १६५ ॥ चाल्यं नरसहस्रेण तत्र द्रोणीद्वयं तथा । चालितं कौतुकेनेत्यं तत्प्रवेशोत्सवोऽभवत् ॥ १६६ ॥ तत्प्रभावाद्भुतं वीच्य जनेशोऽपि जनोपि च । जिनशासनभकोऽभून्महिमानं च निर्ममे ॥ १६७ ॥ सूरिनूपेण विनप्तो यक्ष स्थाने न्ययोजयत् । स शान्तो द्रोणियुगलं तत्रैव स्थापितं पुनः ॥ १६८ ॥ इतश्च श्रीभृगुक्षेत्रात् यतिद्वितयमागमत् । तेन प्रोचे प्रभो प्रेषीत्संघो नी भवदन्तिके ॥ १६९ ॥ सनीयः संविनेयो यः बलात्कापलिकां ततः। उन्मोच्य परमेकं सोऽयाचयारितप्रियः॥ १७० ।। तेगारपिमहाविद्या पाठसिद्धास्य संगता। तन्मभायाहरादारमानीय खदतेतराम् ।। १७१ ।। PraETनिनJImoit पटं ३P संगर ४P-पभि- ife R५P-साडेप६P-निशेजा. I Halkant P-पानी ९ि J& II-नाली १. RE, Im, ·५८ प्रभावकचरिते स्थविरैः शिक्षितः कोपात् सौगतान्तास्वयंगतः। अतीव भोजने गृद्धः स्वविद्यागर्वनिर्भरः॥ १७२॥ तत्प्रभावेण पात्राणि गतानि गगनाध्वना । मोज्यपूर्णान्युपायान्ति बौद्धोपासकवेश्मनः ॥ १७३ ॥ पात्राणां पुरतः श्राद्धगृहे याति पतब्रहः । स प्रधानासने न्यस्य म्रियते सह पात्रकैः ॥ १७४ ॥ प्रातिहार्यमिदं दृष्ट्वा शास्त्रा अपि तदाहताः। ततोऽपम्राजनामेतां हरतागत्यवेगतः ॥ १७५॥ गुडशस्त्रपुरात्ते च भृगुकच्छ समाययुः। भुवने न च पात्राणि प्रेक्ष्यन्त श्राद्धवेश्मनि ॥ १७६ ॥ पूर्णानि तानि भोज्यानामायान्ति गगनाध्वना । गुरुभिः कृतयादृश्यशिलया व्योनि पुस्फुटुः ॥ १७७ ॥ स प्रभूनागतान ज्ञात्वा चिहेन तेन भीतिभृत् । प्राणेशदथ पूज्याश्च बौद्धानामालये ययुः ॥ १७८ ॥ बौद्धैर्बुद्धनताबुक्कैः सूरिभिर्जल्पितं तथा। वत्स शुद्धोदनिसुत वन्दस्वाभ्यागतं हि माम् ॥ १७९ ॥ प्रतिमास्थस्ततो वुद्ध आगत्याहिपुरोऽपतत् । तद्वारे चास्ति बुद्धांडः प्रोक्तस्तैः सम्पदोपनः (१) ॥१८॥ समेत्य प्रणतः सोऽपि प्रभुपादांबुजहये। उत्तिष्टेति गिरासूररेखा वनतः स्थितः ॥ १८१ ॥ अद्यापि स तथैवास्ति निर्ग्रन्थनमितामिधः। वुद्धस्थाने तदादेशादेकपार्श्वेन तु स्थितः ॥ १८२॥ अथो महेन्द्रनामास्ति शिष्यस्तेषां प्रभावभूः। सिद्धप्राभृतनिष्णातस्तवृत्तं प्रस्तुवीमहि ॥ १८३ ॥ नगरी पाटलीपुत्रं वृत्रारिपुरसप्रभम् । दाहडो नाम राजास्ति मिथ्यादृष्टिनिकृष्टधीः॥ १८४॥ दर्शनव्यवहाराणां विलोपेन चहन्मुदम् । वौद्धानां नग्नतां शैवबजे निर्जटतांत्र सः॥१८५॥ वैष्णवानां विष्णुपूजायाजनं कौलदर्शने । धम्मिल्लं मस्तके नास्तिकानामास्तिकतां तथा ॥ १८ ॥ ब्राह्मणेभ्यः प्रमाणं च जैनणां स पापभूः। तेषां च मदिरापानमन्विच्छन् धर्मनिहवी ॥ १८ ॥ आशां ददौ च सर्वपामाशामहे स चादिशन् । १P-बौद्धीपासक्वेग्मतःTH-भादा P-ATTA स्तैः सपदोः पन:- JAIT-मिर्ग. मुरेनीक्षा परिशन : IRI- P-राजान J&II-सबा धम्मिल. SP-गदा, ·श्रीपादलिप्तप्रबन्धः। ५९ तेषां प्राणहरं दण्डमत्र प्रतिविधिर्हि कः॥ १८८॥ नगरस्थितसंघाय समादिष्टं च भूभुजा। प्रणम्या ब्राह्मणाः पुण्या भवद्भिवोऽन्यथा वधः ॥ १८९ ।। धनप्राणादिलोमेन मेने तद्वचनं परैः । निष्किचनाः पुनर्जेनाः पर्यालोचं प्रपेदिरे ॥ १९० ॥ देहत्यागान नो दुःखं शासनस्याप्रभावना । तत्पीडयति को मोहो देहे यायावरे पुनः ॥ १९१ ॥ विमृश्य गुरुमिः प्रोचे श्रीआर्यखपटप्रभो। शिष्याग्रणीमहेन्द्रोऽस्ति सिद्धप्राभृतसंभृतः॥ १९२॥ भृगुक्षेत्रे ततः संघो गीतार्थ स्थविरद्धयम् । प्रहिणोतु स चामुष्मिन्नर्थे प्रतिविधास्यति ॥ १९३ ॥ तथाकृतेन संघेन तत्पूज्यैः प्रहितोऽथ सः । अभिमन्त्रितमानषीत्करवीरलताद्वयम् ॥ १९४ ॥ उवाच च नृपादेशाप्रमाणं गणकैः पुनः । चीक्षणीयो मुहूर्तोऽसौ य आयतिशुभावहः ॥ १९५ ॥ इति स ज्ञापयापास भूपालाय कृतीश्वरः। सचोत्सेकं दधौ शक्तिरपूर्वकरणे मम ॥ १९६ ॥ देवश्चर्चिते लग्ने खीयप्रशानुमानतः। महेन्द्राधिष्ठिता जग्मुः सूरयस्तन्नरैः सदः॥१९७ ॥ याशिका दीक्षिता वेदोपाध्याया होमशालिनः । सायंप्रातम्रता आवसथीयाः स्मार्तऋत्विजः॥ १९८॥ गाङ्गमञ्चन्दनालेपतिलकौघवित्रिताः। काषायाधौतपोताट्याः सोपवीतपवित्रिकाः ॥ १९९ ॥ सिंहासनेषु चित्रेषु गन्दिकाद्यास्तृतेषु ते । उपविष्टास्तदा दृष्टा महेन्द्रेण मनीषिणा ॥ २००॥ विशेषकम् । ऊचे तेन क्षितर्नाथ यदपूर्वमिदं हि नः । पूर्व पूर्वामुखान् किंवा नमामः पश्चिमामुखान् ॥ २०१॥ जल्पन्ति निकरणासौ करवीरलतां किल। संमुखानां परावृत्त्य पृष्टे चाभ्रामयत्ततः ॥ २०२॥ युग्मम् । आसनलुचितशीर्षास्ते निश्चेष्टा मृतसंनिभाः। अभूञ्च भूपतेर्वकं विच्छायं शशिवदिने । २०३ ॥ सम्पन्नाश्च तथा सम्बन्धिनस्तेषां कृपाभुवः । १P-दहत्यागानवो दुक्ख J&Hशासनस्य प्रभा. २P-शिज्याप्रणीमहे. ३J&F- करणे मना. ४JH-वेदोपाधायो P-आवसथाया. ५ P- पविनिती. ॥ कषाय, साप० ६P-उपतिष्यामहेंद्रेण खदा. ७ पूर्वपूर्व ८P- संमुखीनां पुरा J& मचानमय. ९P-लुठित.

·६० प्रभावकचरिते जल्पयन्त्यमिधानाहं को हि जल्पत्यचेतनः ॥ २०४ ॥ क्रन्दन्ति वजनाः सर्वे विकर्म फलितं हि नः। अदृष्टश्रुतपूर्वा हि जैनीणां नतिः परे । २०५ ॥. भूपरूपेण कालोयं दर्शनानामुपस्थितः । पुस्तकस्थपुराणेषु कथापीडनहि श्रुता ॥ २०६ ॥ उत्थायाथासनाद्भूपः पश्चात्तापमुपागतः। महेन्द्रस्य महेन्द्रस्य धीरेषु न्यपतत्यदोः ॥ २०७॥ रक्ष रक्ष महाविद्य प्रसीद त्वं ममोपरि। क्षमखैकं व्यलीक मे सन्तो हि नतवत्सलाः॥२०८ ॥ संजीवय द्विजानेतान रुदत्संबन्धियोषितः। कस्ते माहात्म्यसात्म्यस्य पारं प्राप्तः सुधीरपि ॥ २०९ ॥ इत्याकर्ण्य गिरं प्राह महेन्द्रः शमिनां पतिः। अनात्म धराधीश कस्ते मिथ्याग्रहोलगत् ॥ २१०॥ निर्वाणमधितस्थुश्चेजिना आनन्दचिन्मया। तदधिष्ठायिकाः सन्ति प्रत्ययाढ्यास्तथाप्यहो ॥ २११ ॥ एवं मृष्यति को नाम प्राकृतोपि विडंवनम् ॥ ब्राह्मणानां गृहस्थानां प्रणामो यतस्थितैः ॥ २१२ ॥ दैवतैः शिक्षिता एते त्वदन्यायप्रकोपिभिः । न मे कश्चित्प्रकोपोऽस्ति मादृशां मण्डनं शमः॥ २१३ ॥ पुनर्बाढं नृपः प्राह त्वमेव शरणं मम । देवो गुरुः पिता माता किमन्यैलल्लिभाषितैः ॥ २१४ ॥ असून जीवय जीवातो जीवानां करुणां कुरु । अथावोचकृती देवान् सान्त्वयिष्ये प्रकोपिनः ॥ २१५ ॥ विद्यादेव्यः षोडशापि चतुर्विंशतिसंख्यया । जैना यक्षास्तथा यक्षिण्यश्च वोऽमिधाम्यहम् ॥ २१६ ॥ अज्ञानादस्य भूपस्यापराद्धं जिनशासने। द्विजैरमीमिस्तक्षम्यं मानवाः स्युः कियदृशः ॥ २१७ ॥ इत्युक्ते तेन दैवी वाक् प्रादुरासीहुरासैदा । एषां प्रव्रज्यया मोक्षोऽन्यथा नास्त्यपि जीवितम् ॥ २१८॥ अभिषेकेण तेषां गीत्कला च व्यधीयतः (त)। पृथा अङ्गीकृतं तैश्च को हि प्राणान्न वाञ्छति ॥ २१९ ॥ उत्तिष्ठतेति तेनोक्ता भ्राम्यताथापरालता । सजीवभूवुः प्राग्वत्ते जैना हमितशयः ॥ २२० ॥ संघेन सह रोमांचांकुरकन्दलितान्मना। १J&H प्रलयाद्याः १J&H पोडशोपि. ३ J&Hदुरासदो. ४JH-गोमुतालावन्यधीयत, ५ P-त्रास्यतोघोपरा. ६ J& HTर, ·श्रीपादलिप्तप्रबन्धः। राशा कृतोत्सवेनाथ ख विवेशाश्रयं मुनिः ॥ २२१ ॥ प्रव्रज्योत्सवमाधास्यन सङ्घस्तेन द्विजन्मनाम् । न्यपेभ्यतार्यखपटप्रभुः कति जेल्पता ॥ २२२ ॥ एवं प्रभावभूमेस्ते कीगस्ति गुरुः प्रभोः। इत्युक्तः श्रीमहेन्द्रोऽसौ प्राह कोऽहं तदग्रतः ॥२२३ ॥ मार्जारभ्य इव क्षीरं सौगतेभ्यो व्यमोच्यत । अश्वाववोधतीर्थ श्रीभृगुकच्छपुरे हि यैः॥ २२४ ॥ श्रीआर्यखपटाख्यानां प्रभूणां महिमाद्भुतम् । तेषां स्तोतुमलं कः स्याद्वादिद्विपहरिश्रियाम् ॥२२५॥ युग्मम् । चारित्राश्मनि संप्रपीय मदन पाने वरिष्ठात्मके वृद्धनेहमरे तपोऽनलमिलज्ज्वाले विपक्कः स्फुटम् । रोदा कुंजरकुण्डके सिंतरुचिज्योत्स्नाम्लके यद्यशो- राशिः स्यादवलेकिमोऽभ्रविवरःखाद्यः सतां सोऽवतात् २२६ अथासौ ब्राह्मणैः साई संघेनानुमतो ययौ । उपपूज्यं दीक्षिताश्च वाडवाः प्रभुभिस्ततः ॥ २२७॥ इत्यार्यखपटश्चके शासनस्य प्रभावनाम् । उपाध्यायो महेंद्रश्च प्रसिद्धि प्रापुर ताम् ॥ २२८ ॥ अश्वाववोधतीर्थे च प्रभावकपरस्परा । अद्यापि विद्यते यस्य संताने सूरिमण्डली ॥ २२९ ॥ सूरिः श्रीपादलिप्तः प्रागाख्यातगुरुसन्निधौ । प्रतीतप्रातिहार्याणि तानि शास्त्राण्यधीतवान् ॥ २३०॥ पादलिताख्यभाषा च विद्वत्सङ्केतसंस्कृता । कृता तैरपरिशेयोऽन्येषां यत्रार्थ इष्यते ॥ २३१ ॥ आवर्जितश्च भूपालः कृष्णाख्यः संसदा सह । न दात्यन्यतो गंतुं गुणगृह्यो मुनीशितुः ॥ २३२॥ अथार्यखपटः सूरि कृतभूरिप्रभावनः । अन्तेऽनशनमाधाय दैवीभुवमशिश्रियत् ॥ २३३ ॥ श्रीमहेन्द्रस्ततस्तेषां पट्टे रिपदेऽभवत् । तीर्थयात्रां प्रचक्राम शनैः संयमयात्रया ॥ २३४॥ पुरा ये पाटलीपुत्रे द्विजाः प्रव्रजिता वलात् । जातिवरेण तेनात्र ते मत्सरमधारयन् ॥ २३५॥ १E&J-पूरखा. २J& H-जल्पत. ३ म&J-प्रवीक्ष्य. and चरिष्टात्मको...मके यशो. ४ P-शित विचरखाद्यसतां ५ P-इत्याचार्य. J& H-प्रभावना ६P-सूरिमूडली. P-सूरिमूडली. ७P-णिधीत. JH-संस्कृतातरपि ज्ञेयान्येषां. 6 ·६२ प्रभावकचरिते संघेन पादलितस्य विविज्ञापितं नरैः। ततस्तेषां समादिक्षत् स विमृश्य प्रभुस्तदा ॥ २३६ ॥ कार्तिक्यामहमेष्यामीत्युक्त्वा तान् स व्यसर्जयत् । ततो राजानमापृच्छय भृगुकच्छं समाययौ ॥ २३७ ॥ पूर्वाह्ने व्योममार्गेण रत्नवद्भास्वराकृतिः। अवतीर्णो विशीर्णेनाः श्रीसुव्रतजिनालये ॥ २३८ ॥ तत्रागतं तमुत्प्रेक्ष्य भास्वन्तमिव भूगतम् । लोकः कोक इवानन्दं प्राप दुधापदर्शनम् ॥ २३९ ॥ चित्रात्तत्रागमद्राजा नमश्चक्रे च तं गुरुम् । महानन्दं ददौ तत्र भल्या संघसमन्वितः ॥२४० ॥ तत् प्रदापितमर्थिभ्यो द्रव्यं गुरुभिरद्भुतम् । द्विजा व्योमाध्वगं तं च दृष्ट्वातिभयतोऽनशन् ॥ २४१ ॥ राजाह सुकृती कृष्णः पूज्यैयो न विमुच्यते । दर्शनस्यापि नाहीः स्मो मूले जाता वयं कथम् ॥ २४२ ॥ कियन्त्यपि दिनान्यत्रावतिष्ठध्वं सुखाय नः। माहुः पूज्याश्च युक्तैवावस्थितिर्भवदन्तिके ॥ २४३ ॥ संघादेशो हनुल्लइयः स्नेहश्च नृपतेरपि । पुरस्तस्यापराढ़े चागमन प्रति शुश्रुवे ॥ २४४ ॥ ततः शत्रुअये रैवतके संमेतपर्वते । अष्टापदे च कर्त्तव्या तीर्थयात्रा ममाधुना ॥ २४५ ॥ आपृष्टोऽपि महाराज तेजैने भव भक्तिमान् । इत्युक्त्वाकाशमार्गेण यथारचि ययौ प्रभुः ॥२४॥ तीर्थयात्रां प्रकुर्वाणः पादचारेण सोऽन्यदा। सुराष्ट्राविषयं प्रापदपारशुनपारगः ॥२४७ ॥ तनास्ति विगतातका टंकानाम महापुरी। श्रीपादलिमस्तमायाहिटरन प्रनलीलया ॥ २४८ ॥ तत्र नागार्जुनो नाम रससिद्धिविदांवरः। भाविशिप्यो गुरोलस्य तदृनमपि मध्यने ।। २४ ॥ अस्ति क्षत्रियमूर्धन्यो धन्यः समरकर्मसु । संग्रामनामा विन्यातम्नम्य नाम्नि मुसा ॥५॥ सत्यंफणशेषाम्पिमसंमचिनम्पिनिः । ननागार्जुनाभिन्यम्नयों पुरोति पुष्यन २१॥ MH-Amt.: RJI-N. P. P-Rs ममममा ६ Per, I 11.न. MAMMA . an- ·श्रीपादलिप्तप्रबन्धः। ६३ स वर्षत्रयदेशीयोऽन्यदा क्रीडन् शिशुव्रजैः। सिंहार्भकं विदार्यागात्तस्मात्किचिच्च भक्षयन् ॥ २५२ ॥ पित्रा निवारितः क्षात्रे-कुले भक्ष्यो नखी नहि। तदागतेन चैन सिद्धपुंसेति वर्णितम् ॥ ५५३ ॥ मा विषीदख पुत्रस्य विहितेन नरोत्तम । अशक्याखादसूतस्याखादं प्राप्स्यत्यसौ सुतः॥ २५४ ॥ विनिद्र उद्यमी भाखानाबाल्यादपि तेजसा। प्रवृद्धपुरुषैः संगमङ्गीचके कलादुतैः ॥ २५५ ॥ गिरयः सरितो यस्य गृहाङ्गणमिवाभवन् । दूरदेशान्तरं गेहान्तरं भूरिकलादरात् ॥ २५६ ॥ नागवंगीकृताभ्यासस्ताररङ्गस्य रङ्गभूः । संग्रही चौषधीनां यो रससिद्धिकृतामिह ॥ २५७ ॥ यः सत्वं तालके पिष्टं गंधके द्रावमभ्रके। जारण मारणं सूते वेत्ता छेत्ता सुदुःस्थितेः ॥२५८ ॥ सहस्रलक्षकोयंशधूमवेधान् रसायनम् । वडिवद्वान् चकाराथ नदीष्णो रससाधने ॥ २५९ ॥ स महीमण्डलं भ्रान्त्वान्यदा खपुरमासदत् । पादलितं च तत्रस्थं जज्ञे निःसंख्यसिद्धिकम् ॥ २६० ।। पर्वताश्रितभूमौ च कृतावासः खशिष्यतः। अकार्षात् पादलेपार्थी शापनं गणभृत्पतेः ॥ २६१ ॥ तृणरत्नमये पात्रे सिद्धं रसमढौकयत् । छात्रो नागार्जुनस्य श्रीपादलिप्तप्रभोः पुरः ॥ २६२ ॥ स प्राह रससिद्धोयं ढौकने कृतवान रसम् । खान्तर्द्धनमहोस्नेहस्तस्येत्येवं स्मितोव्यधात् ॥२६३ ॥ पात्रं हस्ते गृहीत्वा च भित्तावास्फाल्य खण्डशः ॥ चक्रे च तन्नरो दृष्ट्वा व्यषीदवक्रवक्रभृत् ॥ २६४ ॥ मा विषीद तव श्राद्धपार्श्वतो भोजनं वरम् । प्रदापयिष्यते चैवमुक्त्वा संमान्य भोजितः ॥ २६५ ॥ तस्मै चापृच्छयमानाय काचपोत्रं प्रपूर्य सः। प्रश्रावस्य ददौ तस्मै प्राभृतं रसवादिने ॥ १६६ ॥ नूनमस्महरुर्मुर्खः योऽनेन स्नेहमिच्छति । विमृशन्निति स खामिसमीपं जग्मिवांस्ततः॥२६७ ॥ १ JH-कुर्वन्. २JH-दूरे. ३ P-तांभ्यास. ४JH- लक्षधूम...नय. ५JH-विडवद्वान् ६ JH. omit पुरः. ७JH- रसविद्यय..JH-सामा. ९JH-काचामत्र.

·६४ प्रभावकचरिते पूज्यैः सहाद्भुता मैत्री तस्येतिस्मितपूर्वकम् । सम्यविज्ञप्य वृत्तान्तं तदमत्र समार्पयत् ॥ २६८ ॥ द्वारमुन्मुद्य यावत्स सनिधत्ते दृशोः पुर। आजिघ्रति ततः क्षारविसगन्धं स बुद्धवान् ॥ २६९ ॥ अहो निर्लोभतामष मूढतां वा स्पृशेदथ । विसृश्यति विषादेन बभंजाश्मनि सोऽपि तत् ॥ २७० ॥ देवसंयोगतस्तत्रैकेन वह्निः प्रदीपितः। भक्ष्यपाकनिमित्तं च क्षुत्सिद्धस्यापि दुःसहः ॥ २७ ॥ पक्कानृजलवेधेन वहियोगेसुवर्णकम् । सुवर्णसिद्धिमुत्प्रेक्ष्य सिद्धशिष्यो विसिमिये ॥२७२॥ व्यजिज्ञपहुरुं सिद्धं सिद्धिस्तस्याद्भुता प्रभोः। ग्रावा हेमीभवेद्यस्य मलमूत्रादिसङ्गमे ॥२७३ ॥ ततो नागार्जुनः सिद्धो विस्मयस्मेरमानसः। दुध्यौ स मम का सिद्धिारियं कुर्वतः सदा ॥ २७४ ॥ कास्तेत्र चित्रको रक्तः कृष्णमुण्डी च कुत्र सा। शाकम्भर्याश्च लवणं वज्रकन्दश्च कुत्र वा ॥ २७५ ॥ इत्येवं दूरदेशस्थौषधपिण्डान् प्रपिण्डयन् । भिक्षाभोजनतोम्लानदेहोऽहं सर्वदाभवम् ॥ २७६ ॥ युग्मम् आचार्योऽयं शिशुत्वादप्यारभ्य प्राप्तपूजनः । सुखी विहायोगामिन्या सिद्धया साध्यानि साधयन् ॥२७७॥ तथा यहेहमध्यस्था मलमूत्रादयो वसु । साधयन्ती मृदश्मादिगन्यैस्तस्यास्तु का कथा ॥ २७८ ॥ रसोपकरणं मुक्त्वा ततोऽसौ प्रभुसन्निधौ । जगाम विनयानम्रमौलिर्मदभरोशितः॥ २७९ ॥ प्रणम्य चावदन्नाथ सिद्धिगर्वः स सर्वतः। समागलत् प्रभौ दृष्टे देहसिंद्ध जितस्पृहे ॥ २८० ॥ ततः प्रभुपदाम्भोजं सदाप्यवलगाम्यहम्। मिष्टान्नं लभमानस्य कदन्नं कस्य रोचते ॥ २८१ ॥ इति श्रीपादलिप्तस्य चरणक्षालनादिकम् । देहशुश्रूषणं नित्यं विदधाति प्रशान्तगीः ॥ २८२ ।। सूरयश्च मुनिवाते गते विचरितुं तदा। प्रागुक्तपञ्चतीर्थान्ते गत्वा व्योम्ना प्रणम्य च ॥ २८३ ॥ १JH-सहम् २JP-पका ३ P-योगे मुवर्णसिद्धमत्येश्य शिष्यो- विसिमिये. युच ४JP-प्रावो. ५JH-कास्ते. ६P-च ७.JH-onit सिद्धे. ८JH omit मिटयान.

·श्रीपादलिप्तप्रबन्धः। ६५ लमायान्ति मुहूर्तस्य मध्ये नियमपूर्वकम् । विद्याचारणलब्धीनां समानास्ते कलौ युगे ॥ २८४ ॥ आयातानामथैतेषां चरणक्षालनं धुवम् । जिज्ञासुरौषधानीह निर्विकारश्वकार सः ॥२८५ ॥ स जिघ्रन् विमृशन् पश्यन् स्वादयन् संस्पृशन्नपि । प्रज्ञाबलादौषधीनां जज्ञे सप्ताधिकं शतम् ॥ २८६ ॥ विधायौषधसंयोगं ततः कल्कं चकार सः। पादमालेपयत्तेनोच्छलितोगगनं प्रति ॥ २८७ ॥ स ताम्रचूडसंपातं कृत्वा च न्यपतहणी। उचै प्रदेशात्पातेन जानौ गुल्फे च पीडितः ॥ २८८ ॥ रक्ताम्यक्तवणक्लिन्नजबो दृष्टः शमीश्वरैः। उक्तं च किमहो पादलेपः सिद्धो गुरु विना ॥ २८९ ॥ सोऽब्रवीच सितं कृत्वा नास्ति सिद्धिगुरु विना । निजप्रज्ञाबले किंतु परीक्षां चक्रिवानहम् ॥ २९० ॥ प्राह श्रीपादलिप्तोऽपि प्रसन्नस्तस्य सत्यतः। शृणु नाहन ते तुष्टो रससिद्धया न तेऽनया ॥ २९१ ।। शुश्रूषयानया नापि परं प्रज्ञावलेन ते। तोषोंहिक्षालनात्को हि वस्तुनामानि बुध्यते ॥ २९२ ॥ ततो दास्यामिते विद्यां परं मे गुरुदक्षिणाम् । का दापयसिस चोवाच यामादिशसि मे प्रभो ॥ २९३॥ ऊचे च गुरुणा सिद्ध त्वयि स्निग्धं मनोमम । उपदेक्ष्यामि ते पथ्यं तथ्यं गाथां ततः शृणु ॥ २९४॥ सा च-दीहरफर्णिदनाले महिहरके सरदिसा वहुदलिल्ले । उपियइकालभमरो जणमयरन्दं तुहइपउमे ॥ २९५ ॥ ततो विश्वहितं धर्ममाद्रियख जिनाश्रयम् । तथेति प्रतिपन्ने च तेन तहुरुरादिशत् ॥ २९६ ॥ आरजालविनिौततंडुलामलवारिणा। पिष्टौपधानि पादौ च लित्वा व्योमाध्वगोऽभवत् ॥ २९७ ॥ तथैव विहितेऽसौ च जगाम गगनाध्वना । पक्षिराजवदुडीय यथाभिलषितां भुवम् ॥ २९८ ॥ कवशेन ततस्तेन विमलागुरुपत्यकाम् । गत्वा समृद्धिभाक् चक्रे पादलिप्ताभिधं पुरम् ॥ २९९ ॥ १P-स्तु. २JH विद्या ३JHomit नया ते. ४JHदास्यामि and omit प्रभो ५JHमु.

·प्रभावकचरिते अधित्यकायां श्रीवीरप्रतिमाधिष्ठितं पुरा। चैत्यं विधापयामास स सिद्धः साहसीश्वरः ॥ ३०० ।। गुरुमूर्ति च तत्रैवास्थापयत्तत्र च प्रभुम् । प्रत्यष्टापयदाहूयाईद्विम्बाण्यपराण्यपि ॥ ३०१ ॥ श्रीपादलिप्तसूरिश्च श्रीवीरपुरतः स्थितः। स्तवं चके वरं गाहाजुअलेणेति संज्ञितम् ॥ ३०२ ॥ गाथाभिश्चेति सौवर्णव्योमसिद्धिसुगोपिते । प्रभुर्जजल्प नाभाग्याः प्रबुध्यन्तेऽधुनातनाः ॥ ३०३ ॥ तथा रैवतकक्ष्मामृद्धो दुर्गसमीपतः। श्रीनेमिचरितं श्रुत्वा तादृशाप्तप्रभोर्मुखात् ॥ ३०४ ।। कौतुकात्तादृशं सर्वमावासादि व्यधादसौ। दशाहमण्डपं श्रीमदुग्रसेननृपालयम् ॥३०५ ॥ विवाहादिव्यवस्थां च वेदिकायां व्यधात्तदा । अद्यापिधार्मिकैस्तत्र गस्तत्प्रेक्ष्यतेऽखिलम् ॥ ३०६ ॥ इतः पृथ्वीप्रतिष्ठाने नगरे सातवाहनः। सार्वभौमोपमः श्रीमानृप आसीगुणावनिः ॥ ३०७ ॥ तथा श्रीकालकाचार्यस्वतीयः श्रीयशोनिधिः। भृगुकच्छपुरं पाति बलमित्राभिधो नृपः॥ ३०८ ॥ अन्येद्युः पुरमेतञ्च रुरुधे सातवाहनः । द्वादशाष्टानि तत्रास्थादहिन व्याहतं भवत् ॥ ३०९ ॥ अथाशक्यग्रहे दुर्गे निर्विण्णश्चिरकालतः। श्रीपादलिप्तशिष्यस्तन्मन्त्रीनाथं व्यजिज्ञपत् ॥ ३१०॥ ग्राहयिष्याम्यहो दुर्ग भेदात्तत्प्रेषयख माम् । एवमस्त्विति तेनोक्त निर्ययौ शिबिरात्ततः ।। ३११ ॥ स भागवतवेषेण प्राविशनगयन्तरा। भूपालमन्दिरे गत्वा तं नाथं च व्यलोकयत् ॥ ३१२ ॥ जीर्णदेवगृहोद्धारो महादानादिसक्रिया। पुण्याय स्फूर्यते दुर्गरोधाद्यावनिवर्तते ॥ ३१३॥ सोपि संरोधनिर्विष्णस्तदाक्षिप्तो व्यधाददः। धर्मोपदेश आपत्सु कार्यपक्षे हि जायते ॥ ३१४ ॥ धर्मस्थानानि भज्यन्ते वहिर्यत्रा सगोलकैः। समारचयते राजा तस्य धर्मोपदेशतः ॥ ३१५ ॥ पौनःपुन्येन भज्यन्ते निष्पाद्यन्ते पुनः पुनः । एवं च चलमित्रस्य सर्वस्वं निष्ठितं तदा ॥३१६ ॥ १J Homit बहिर्यत्रा":"पौन.पुन्येन भज्यते.

·श्रीपादलिप्तप्रवन्धः। ६७ श्रीसातवाहनो दुर्ग मंत्रिवुच्या ततोऽग्रहीत् । तनिगृह्य महीपालं नगरं स्वं ययौ मुदा ॥ ३१७ ॥ अन्यदा तस्य राजेन्दो राज्यं विदधतः सतः। चत्वारः शास्त्रसंक्षेपकवयो द्वारमभ्ययुः ॥ ३१८ ॥ प्रतीहारेण ते राज्ञो विज्ञाप्य भवनान्तरा। मुक्ती एकैकपादं च श्लोकस्याहुपाग्रतः॥ ३१९ ।। तथाहि-जीणे भोजनमात्रेयः कपिल: प्राणिनांदया। वृहस्पतिरविश्वासः पाञ्चालखीषु मार्दवम् ॥ ३२० ॥ पूर्व प्रशस्य तेषां स महादानं ददौ प्रभुः । परिवारोन किं स्तोतीत्युक्ते तैराह भूपतिः ॥ ३२१ ॥ भोगवत्यभिधांवारवनितां त्वं स्तुतिं कुरु । पादलितं विना नान्यः स्तोतव्यो मम साब्रवीत् ॥३२२॥ आकाशमार्गजंघालो विद्यासिद्धो महाक्रियः। पादलिप्ताहते कोन्य एवंविधगुणावनिः ॥३२३ ।। संधिविग्रहिको राज्ञःशंकरो नाम मत्सरी। असहिष्णुः स्तुति तस्यावादीदादीनवस्थितिः ॥ ३२४॥ मृतो जीवति यस्तस्य पाण्डित्यं प्रकटं वयम् । मन्यामहेपि ते कीरा विद्वांसो गगनेचराः॥ ३२५॥ भोगवत्याह तत्रेदमपि संभाव्यते धुवम् । अतुल्यप्राभवा जैना देवा इव महर्षयः ॥ ३२६ ॥ मानखेटपुरात् कृष्णमापृच्छय्य स भूपतिः। श्रीपादलिप्तमाहासीदेतस्मादेव कौतुकात् ॥ ३२७॥ आययौ नगराद्वाह्योद्याने जैनो मुनीश्वरः। विद्वान् बृहस्पतिर्शात्वा परीक्षामस्य चक्रिवान् ॥ ३२८ ॥ विलीनसर्पिषा पूर्ण रौप्यकचोलकं ततः। प्रेषिवानिपुणेनैष स प्रभोस्तदर्शयत् ॥ ३२९ ॥ धारिणीविद्यया सूचिमवस्थाप्योर्धसंस्थिति । प्रैषयत्तेन तेदृष्टं विषण्णोऽथ बृहस्पतिः ।। ३३० ॥ अथाभ्यागत्य भूपाल प्रवेशोत्सवमादधे । गुरोरुपाश्रयस्तस्य महाहश्च प्रदर्शितः॥ ३३१ ॥ कथा तरङ्गलोलाख्या व्याख्यातामिनवा पुर। भूपस्य तत्र पांचालः कवि शमसूयितः॥३३२॥ १J म मुक्त्वा २P श्वासपंचालः स्त्रीषुमाईवः ३JHomit this Ime xP प्रेषि. ५J H!षयत्तेनदृष्टि.

·. ६८ प्रभावकचरिते प्रशंसति कथां नैव दूषयेत्प्रत्युताधिकम् । रासभस्य मुखाकिस्यात् शान्तिपानीयनिर्गमः ॥ ३३३॥ मद्रंथेभ्यो मुषित्वार्थबिन्दु कथेयमप्रथि। बालगोपाङ्गनारङ्गसङ्गि ह्येतद्वचः सदा ॥ ३३४ ॥ विदुषां चित्तरङ्गेनोत्पादयेत्प्राकृतं हि तत् । स्तौति भोगवती तिवादशां तागौचिती ॥ ३३५॥ अन्यदा कपटात् खस्य मृत्युमैक्षयत प्रभुः। दाहात्पूत्कारपूर्व च जनस्तत्रामिलन घनः ॥ ३३६ ॥ शिबिकांतस्तनु साधु क्षिप्त्वा यावत्समाययौ। वादिवोद्य मानैश्च पञ्चालभवनाग्रतः ॥ ३३७॥ तावहाद्विनिष्कामन् जझेऽसौ शोकपूरितः। आह हाहा महासिद्धिपात्रं सूरिययौ दिवम् ॥ ३३८ ॥ माहशोऽसूययाकान्तः सत्पात्रे सूनृतवते । अकुर्वत दृशो रक्ता मोक्षो नास्ति तदेनसः॥ ३३९ ॥ (यतउत्तम्)आकरः सर्वशास्त्राणां रत्नानामिव सागरः । गुणैर्न परितुष्यामो यस्य मत्सरिणो वयम् ॥ ३४० ॥ (तथा) सीसं कहवि न फुटजमस्स पालित्तयं हरंतस्य । जस्समुहनिहराउ तरंगलोला नई बूढा ॥ ३४१ ॥ पंचालसत्यवचनाजीवितोहमिति ब्रुवन् । उत्तस्थौ जनताहर्षारावेण सह सरिराट् ॥ ३४२ ॥ जनैराश्यमानश्च ततोऽसौ गुणिमत्सरी । निर्वास्यमानो न्यक्कारपूर्वमुर्वीपतेगिरा ॥३४३॥ रक्षितो मानितश्चाथ बन्धुवन्धुरसौहदैः । श्रीपादलिप्तगुरुमिर्गुरुविद्यामदोज्झितैः ॥ ३४४ ॥ श्रावकाणां यतीनां च प्रतिष्ठा दीक्षया सह। उत्थापना प्रतिष्ठाहद्विम्वानां घुसदामपि ॥ ३४५ ॥ यदुकविधितो बुद्धा विधीयेतात्र सूरिभिः । निर्वाणकलिकाशास्त्र प्रभुश्चके कृपावशात् ॥३४६॥ प्रश्नप्रकाश इत्याख्यं ज्योति-शास्त्रं च निर्ममे । लाभालामादिपच्छास्तु सिद्धादेशः प्रवर्तते ॥ ३४७ ॥ अन्यदायुः परिक्षाय सह नागार्जुने मते । विमलादिमुपाजग्मुः श्रीनामेयं ववंदिरे ॥ ३४८॥ १ P-द्वेषयेद. २P हाहापूत्कारपूर्व ३P भुवना. ४ p गेहान. ५P-वचना. ६P देण. GP-बायबन्धुरसी. ८P नामा.

·श्रीविजयसिहसूरिप्रवन्धः । ६९ सिद्धक्षेत्रसि( शिरासारशिलां सिद्धिशिलातुला। शमसंवेगनिधय एकामासेदुरादरात् ॥ ३४९ ॥ प्रायोपवेशनं सद्य आस्थाय शशिरोचिपा। धर्मध्यानाम्भसा विध्यापितरागादिवलयः ।। ३५०॥ मनोवचनकायानां चेष्टाः संहृत्य सर्वतः। शुक्लध्यानसमानान्तःकरणावस्थितिस्थिरा ॥ ३५१ ॥ द्वात्रिंशद्वासरान् सम्यग् लयलीनमनःक्रमाः। देई जीर्णकुटीतुल्यमुज्झित्वा प्रकटप्रभाः ॥ ३५२॥ द्वितीयकल्पे देवेन्द्रसामानिकतनूभृतः । अभूवनर्चिता भूपैःश्रीपादलिप्तसूरय॥३५३॥ चतुर्भि ग्लापकम् उत्पत्तिसिद्धिपटुरत्र स रुद्रदेव- सूरिगुरुः श्रमणसिंहनिमित्तसिंहः । विद्याभृदार्यसपटप्रभुरेप सिद्धो- पाध्याय इत्यतिशयप्रकटो महेन्द्रः॥ ३५४॥ चत्वार इत्यनवधिप्रभसिद्धविद्याः श्रीपादलिप्तसहिता चिनुता मयते। यत्किचिदत्र गदित न चरित्रशेष- मानतम्तदिह पृत्तपिदः समन्ताम् ॥ ३५५ ।। श्रीचन्द्रप्रभमुरिपसरसीहंसप्रमः श्रीप्रभा- चन्द्रः सरिग्नेन चेतसि गने श्रीगमलक्ष्मीभुचा। श्रीपूर्यपिचरिषगेलणगिरी श्रीपादलिमाग्यया श्रीमगुरुमुनीन्तुगा विनादिनः होगमापशमः ॥ ३५६ । पूर्वगुनिनवीने मम गौमाग्निानिमतो मत्ता। फटका गन्नी यशिता प्रामगोपनिनां ॥ ३५७ ॥ अंगानं ३७३ अक्षर २८ भयं.१०८र१९॥ निभरिपिरनित धापालिलानाप्रपा पंनन. मि६ शापिनिगग्गुिटिकामिक्षा पधि गिराय या संगमावापाmfrशुटिश मदिनानिnि ! Terriamremixt .....! i'...' " Y - ·प्रभावकचारते तीर्थमश्वाववोधं श्रीमेकलकन्यकातटे जयति । तत्र गुरुरसौ समभूत्तवृत्तान्तोऽपि वकव्यः॥३॥ कनकगिरिशिखरसोदरतुङ्गमाकारवलयपरिकलितम् । श्रीपुरमिति नानासीत्पुरा पुरं सकलपुरमुकुटः ॥ ४ ॥ तस्य च वहिरुद्याने समवासार्थी द्वितीयजिननाधः । श्रीमानजितस्वामी तत्तीर्थ पूर्वमिति विदितम् ॥ ५॥ पश्चात्पुष्कलकालेऽतीते चन्द्रप्रभम्प्रभुरवात्सीत् । उद्यान एतदीयनाना च सरस्वतीपीठे ॥६॥ पुनरपि बहुकालेन क्षीणं तट्टगुरिति प्रथितनामा। उद्दने च महर्पि गुपुरमभवत्ततः प्रभृति ॥ ७ ॥ वंशे मेरुगिरीन्द्र चन्द्रार्धमणिकिरणरजुविस्तारे। यत्कीर्तिवंशनटी नृत्यति विश्वेपु सभ्येषु ॥८॥ स नृपतिरिह जितशत्रुः शत्रुश्रेणीपतङ्गगणदीपः। कलिकालकलुषतामसविघटनपटुरात्मविषयोऽभूत् ॥९॥ उम्म छागानां शतपट्कं निन्यून सोऽन्यदा महानाथः । विप्रोपदेशमासाद्य यज्ञविधये जुहाव भृशम् ॥ १०॥ अन्त्ये दिने द्विजैस्तैरानाय्यन(ध्यत)होतुमम पक्षमः । रेवादर्शनतोऽस्य च पूर्वभवः स्मृतिपथं प्रातः ॥ ११ ॥ अथ मुनिसुव्रतनाथस्तं सतिं पूर्वजन्मसुदम! ज्ञात्वा निश्येकस्यामतीत्य गव्यूतिविशशनम् ॥ १२॥ तस्य प्रवोधनार्थ तदा प्रतिष्ठाननामतो नगरान् । सिद्धिपुरे विधम्य भणमेकमुपाजगामात्र ॥१३॥ कोरिटकाभिधाने परिकरितरियता मुनिमात्रः। बाहोद्याने समवासार्थी चूतमन्याः॥१५॥f Pri सर्वज्ञ तं मन्या सम्मानस्लेन याजिना मदिन। गजा गत्या यशफलं तदनु पमन्य।। ३५१ অন্বয় বিধায়ামানবী , अश्वध साश्रुनयः प्रभुदर्शननम्मा ! जिनपतिरयोधयदमुनपनिसमक्ष माया.' स्वंपूर्वनयं धीमाधानपर गु-पाय 131 माग पुरे यापीमामा Trirat गम्य गमागापानी मियाममा जीयाग्गिागागा सोषित भो। महामना मुभा.: : + mirr ... - ·श्रीविजयसिंहसूरिप्रबन्धः। ७१ तस्य प्राकर्मवशाक्षयनामा चान्यदाभवद्रोगः । निजधर्मत्यागादयसस्याभूतंनिजाः प्राहुः॥ २०॥ तस्यापि भावहानियाधिग्रस्तस्य संबभूव तदा। स्वकजनवचनैः कोपि प्रलुभ्यते न चटुपटुभिवा ॥२१॥ पर्वण्युदगयनाख्ये क्रियमाणे लिङ्गपूर्णमहे च । आहियमाणेषु तदा प्राज्येष्वाज्येषु कुतपेभ्यः ॥ २२ ॥ अध्वन्युज्झिततल्लेशसंगताः किल घृतेलिमा अमिताः । प्रत्यावृत्तः सागरपोतः सदयो निनिन्द तं धर्मम् ॥ २३ ॥ निशूकैस्तैश्चतदा सयष्टिमुष्टयादिभिः प्रहतः। किंकरपादाघातैः क्षुण्णः स ददर्श सघृणमनाः॥२४॥ आध्यानान्मृत्वा तिर्यग्गतिभवशतेषु विभ्रम्य । अश्वः समभूश्च भवानथ मे शृणु भवमहो पूर्वम् ॥ २५॥ अजनि पुरा चन्द्रपुरे श्रीवर्मा नरपतिः प्रथितकीर्तिः। आबोधि वीजलामादहंभवे सप्तमे श्रीमान् ॥२६॥ उक्तचागमे-सिवकेउसोहम्मे कुबेरदत्तोलणं कुमारम्मि । सिरिवजकुंडलोब भलोयकप्पं मिसिरिवम्मो ॥ २७ ॥ पाणयकप्पेमुणि सञ्चउअतिछाहिवो भवे नवमे । इय संखेवो भणित विछसमयं अउबुछम् ॥ २८ ॥ व्यवहारी च भृगुपुरात् समुद्रदत्ताख्य आययौ तत्र । निःसंख्यपण्यपूरितयानं स्थानं समस्तलक्ष्मीणाम् ॥ २९ ॥ नृपतिस्तेन समैक्ष्यत तदप्तिप्राभृतैर्मुदितचित्तः । दानगुणादिखागतकरणादेषोपि तमनुजग्राह ॥ ३० ॥ राज्ञः प्रसादवृद्धया साधोस्तदुचितविधानतश्चापि । सख्यमभूजिनधर्म बोधश्चास्मादवनिपस्य ॥ ३१ ॥ सागरपोतेनापि तत्रायातेन तद्वयस्येन। मैत्री राज्ञः समजनि तद्बोधसमानवोधत्वात् ॥ ३२ ॥ अन्ते समाधिमरणात् प्राणतकल्पे नृपोऽभवदेवः । सोऽहं तस्माच्युत्वा भरतक्षेत्रे नृपो जशे ॥ ३३ ॥ इत्याकर्ण्यतुरङ्गः प्रमुकर्मकथां नृपेण सोऽनुमतः। सप्तदिनान्यनशनभृत् समाहितोऽगात्सहस्रारम् ॥ ३४ ॥ तत्र पुरन्दरसामानिकतां सप्तदशसागरायुरसौ। मुखानोऽवधिना भाग्भवममार्षीच तत्रस्थः ॥ ३५॥ १६म. धर्म आगादयमस्या दयशस्योभूत् इति स्याद. २P प्रलभ्यते. ३JH वोधिवास्या. ४P धर्माचा (वा) व.

·७२ प्रभावकचरिते सार्धद्वादशकोठ्यस्तेन सुवर्णस्य ववृषिरे तत्र । राजा पुरलोकश्च प्रबोधितो जैनवरधर्मे ॥ ३६॥ चामीकररनमयं श्रीमुनिसुव्रतविभोस्तदा चैत्यम् । माघस्य पूर्णिमास्यां सुकृती स स्थापयामास ॥ ३७॥ माघस्य सितप्रतिपदि विभुरागादश्वरत्नवोधाय । तस्यैव सिताष्टम्यां तुरङ्गासुरलोकमायासीत् ॥ ३८ ॥ इति नर्मदातटेऽभूपृगुकच्छेऽश्वावबोध इति नाना। तीर्थ समस्ततीर्थीतिशायि पुण्यप्रवृत्तमदः ॥ ३९ ॥ श्रीसुव्रतनिर्वाणात् द्वादशसु ततः समासहस्रेषु । अधिकेषु द्वादशभिः पद्मश्चक्रीदमुद्दधे ॥ ४०॥ हरिषेणचक्रवर्ती पुनरुद्धारं चकार दशमोऽस्य । एवं पञ्चवर्षलक्षा एकादश जग्मुरभ्यधिकाः ॥४१॥ षण्णवतिसहस्राब्द रुद्धारशते च तत्र जातेऽस्य । सुदर्शनोत्पत्तिरथ प्रकीर्यते तदुपरि तदुद्धारः॥४२॥ वैताब्यपर्वतोपरि रथनूपुरचक्रवालनानिपुरे । राजा विजयरथोऽभूत्तत्कान्ता विजयमालेति॥४३॥ विजयाथो तदुहिता तीर्थानां प्रणमनाय किल यान्ती। कुर्कुटेसप्पै पुरतोऽवतीर्णमालोकयामास ॥ ४४ ॥ अपशकुन इति पत्तिजनैरुपेक्षितवती प्रहण्यमानं सा। श्रीशान्तिनाथतीर्थ गत्वा च ननाम सा भावात् ॥४५॥ तत्र च विद्याचारणयतिनीर्यतनैकनिष्टचारित्रा। नत्वा जीववधस्योपेक्षया सानुतापाभूत् ॥४६॥ तत्कर्म तनूचक्रे किश्चिदपान्ते स्वजीवितय॑स्य । निजगृहधनमोहार्तध्यानान्मृत्वाभयच्छकुनिः॥१७॥ स व्यालो व्याधोऽभूत्ततोऽन्यदा मासि भाद्रपदसंमै । बहुदिनवोपशमे घटवृक्षस्था च सा क्षुधिता ॥ १८ ॥ सप्तापत्यनिमित्तं स्वार्थ चाहारवीक्षिका शकुनिः। व्याधस्य तस्य गेहे चच्चा जगृहे पललगण्डम् ॥४९॥ गुग्मग उड़ीय चाऽन्तरिले गच्छन्ती प्रणिहितेपुणा नेन । श्रीसुव्रतचैत्यपुरः पतिता कण्ठागतमाणा ॥ ५० ॥ तत्पुण्यतोऽथ भानुभूपण इति यतियुगं तत्रागात् । कृपया ताभ्यामाश्वासिता व पानीयसंसेफात् ।। ५१॥ 1P-शायिमतमदः १P मोर. Pre. J KIR ५P पेक्षायां Pान गनीशियम, ·श्रीविजयसिंहसूरिप्रबन्धः। ७३ पञ्चपरमेष्ठिमंत्रं साश्राव्यत तत्र यामयुगलाभ्याम् । तत्तीर्थध्यानपरा परलोकं सा ततः समगात् ॥ ५२॥ अस्ति च सागरतीरे दक्षिणखण्डेऽथ सिंहलद्वीपः। राजात्र चन्द्रशेखरनामा कामाकतिर्जशे ॥ ५३॥ तस्यास्ति चन्द्रकान्ता रूपेण जितरतिप्रीतिः। शकुनिस्तदुहिताभूत्सुदर्शनेत्याख्यया विदिता ॥ ५४॥ अथ च जिनदासनामा भृगुपुरसार्थेश्वरः प्रवहणेन । तत्रायासीद्धपतिरथ तेन प्राभृतैर्ददृशे ॥ ५५॥ आयुर्वेदी च तदा नृपतेः श्लेष्मोपशामकं चूर्णम् । प्रद्दे तीव्रत्रिकटुकयुक्तं तल्लेश उत्पतितः॥५६॥ तेन ब्राणगतेन द्रुतमायातं बलाच्च वणिजोऽस्य । पञ्चपरमेष्ठिमंत्रः प्रोकोऽनेन प्रभावनिधिः ॥ ५७ ॥ राजसुता तं श्रुत्वा मूर्छा प्राप्ता पुरातनं जन्म । सस्मार जनकपृष्टा प्राच्य निजगाद निजवृत्तम् ॥ ५८॥ अत्याग्रहेण पितरं तत्तीर्थोत्कण्ठिता तदापृच्छत् । अप्रेषयति गुरौ सा प्रतिशुश्रावानशनमेव ॥ ५९ ॥ अतिवल्लभापि दुहिता प्रहिता जिनदासार्थवाहेन । आलिमिरष्टादशमिः पदातिभिः षोडशसहस्त्रैः॥१०॥ अष्टादशभिर्यानैः मणिकाञ्चनरजतमौक्तिकापूर्णैः । अष्टाभिः कनुकिमिस्तथांगरक्षैश्च तत्संख्यैः ॥ ६१ ॥ सहसा सह साचालीदशेषपरिवारपरिवृताथ ततः। साप्रापराजपुत्री मासनोपोषिता तीर्थम् ॥६॥त्रिमिर्विशेषकम् श्रीमुनिसुव्रतनाथं प्रणम्य तत्रोत्सव च विदधेऽसौ। तौ भानुभूषणमुनी प्रणनाम च सुकृतिमुकुटमणिः ॥ ३३॥ धनमानीतं सर्व ताभ्यां ढौकितवती कृतशतया । निस्संगत्वादाभ्यां निषेधिता भवविरक्तत्वात् ॥ ६४ ॥ उहः सा चैत्यं जीर्ण तीर्थस्य कनकरतदलैः। श्रीशकुनिकाविहार प्रसिद्धमिति नाम तस्याभूत् ॥ ६५ ॥ द्वादशवर्षाणि ततस्तत्वा दुस्तपतपोभरं प्रान्ते । विहितानशना मृत्वा दर्शनाख्या सुरी समभूत् ॥ ६२॥ देवीलक्षपरिवृता विद्यादेवीसखीत्वमापना। सा पूर्वभवं स्मृत्वा सुरकुसुमैरर्चति स्म जिनम् ॥ ६७॥ अष्टादशवरसख्यस्तस्या दुर्गत्वमापुरत्र पुरे। जम्बूद्वीपसमानावासा भुवनेषु निवसन्त्यः ॥६८॥ १JH भवति (वि) रकाभूत. २P त्वि 7 ·५१ प्रभावकचरिते अथ सा विदेहनन्दीश्वरादितीर्थेषु वन्दते प्रतिमा। तीर्थकृतां श्रीसुव्रतपदकमलध्यानलयलीना ॥ ६९॥ श्रीवीरस्य पुरः साऽन्येधुन घसुत्तमं विधे। तत्र सुधर्माधीशः पप्रच्छ जिनं किमेतदिति ॥ ७० ॥ तत्पूर्वभवं सर्व सर्वशः प्रथयति स्म तत्पुरतः । अस्माच तृतीयजन्मन्येषा निर्वाणमेष्यति च ॥ ७१ ॥ एतत्सामर्थ्यवशाभृगुपुरमेतन्न अंगमामोति । अतिसुरभिपुष्पफलरम्यमेतदिह विजितपरनगरम् ॥ ७२ ॥ सकलकुसुमावचायं विचिन्वती प्रतिदिनं जिनाचार्यः। परसुरपूजनविघ्नं विदधे संतापदं लोके ॥ ७३ ॥ श्रीसंघप्रार्थनया श्रीमत्कलहससूरयस्तां च । आर्यसुहस्तिविनया संस्तभ्य निवारयामासुः ॥ ७४ ॥ सम्प्रति राजा च पुनर्जीर्णोद्धारं चकार तीर्थस्मिन् । मिथ्याष्टिव्यन्तरवृन्दः तत्रोपससृजे च ॥ ७५ ॥ श्रीगुणसुन्दरशिष्यैर्निवारितास्ते च कालिकाचार्यः । पचाधिकविंशतियोजनान्तरा स्वभावेन ॥ ७६ ॥ श्रीसिद्धसेनसूरेर्दिवाकराद्वोधमाप्य तीर्थस्मिन् । उद्धारं ननु विदधे राजा श्रीविक्रमादित्यः ॥ ७ ॥ कालिकसूरिः प्रतिमा सुदर्शनाय व्यधापयद्यां प्राक् ॥ साकाशे गच्छन्ती निषेधिता सिद्धसेनेन ॥ ७८॥ श्रीवीरमुक्तितः शतचतुष्टये चतुरशीतिसंयुक्त। वर्षाणां समजायत श्रीमानाचार्यखपटगुरुः ॥ ७९ ॥ मिथ्यादृष्टिसुरेभ्यो येन तदा सुव्रतप्रमोस्तीर्थम् । मोचितमिह ताथागतमतस्थितेभ्यश्च वादिभ्यः ॥ ८॥ श्रीवर्धमानसंवत्सरतो वत्सरशताटकेतिगते । पञ्चाधिकचत्वारिंशताधिके लमजनि यलम्याः ॥ ८॥ भंगस्तुरप्कविहितस्तस्मात्ते भृगुपुरं विनाशयितुम आगच्छन्तो देव्या निवारिताः श्रीसुदर्शनया ।। ८२॥ श्रीवीरवत्सरादय शताष्टक चतुरगीतिसंयुनः । जिग्ये स मल्लवादी चौमांस्तहरतगंधापि ॥८॥ श्रीसातवाहनाल्यो भृप इदं नार्थमुग्धार पुनः। श्रीपादलिप्तरिध्वजप्रतिष्ठां व्यधात्तत्र Cell प्रत्यक्षीभूय तयोः पुरनो नायं मुद्रांना गि। चिशनिनमनीयश्वरनिग्यधियामान गाग 1440 श्रीआयरपटयंश गरिः श्रीविजयमित ग्यानाग। रामदमनियमतपस्याकमलाफमलोपमानितः ८६॥

·श्रीविजयसिंहसूरिप्रबन्धः। ७५ अन्येाः शत्रुक्षयरैवतकप्रभृतितीर्थमुख्येषु । तीर्थाधिपान प्रणन्तुं व्यहरत्कृतसंयमोद्धारः॥ ८७॥ समगस्त सुराष्ट्रायां शनैस्ततःप्राप रैवतकशैले। तं चारोह तीर्थस्वामिध्यानैकलीनमनाः ॥ ८॥ श्रीमन्नेमिनाथतीर्थे शासनरक्षाविचक्षणा देवी। श्रीमत्पद्माभिधया प्रस्तावात्कथ्यते तदाख्यानम् ॥ ८९॥ तवेद-काश्यपरोपितनगरे कासइदाख्ये समस्तभूदेवः । श्रीसर्वदेवनामा वेदचतुष्कस्य पारगतः ॥१०॥ तस्यास्ति सत्यदेवीत्याख्या वरवल्लमा सतीरत्नम् । पुत्री च तयोरम्बादेवीनानी सुकृतिमौलिः ॥ ९१ ॥ यौवनसंप्राप्तां तामावृणोदेतिथिश्च कोटिनगरीयः। कुलशीलरूपचारुः स सोमभट्टाख्यया विदितः ॥ ९२ ॥ उद्वाह्य च खनगरे जगाम राजा जनाभिरामां ताम् । उत्सवतो निजगेहं प्राविक्षत्परिहतक्लेशः॥ ९३॥ एवं गच्छति काले पुत्रद्वयमजनि वृजिनमुक्तायाः। पूर्वो विभाकराख्यः शुभंकरो नामतोऽन्यश्च ॥ ९४ ॥ तत्र श्रीनेमिजिनान्तेवासी सुधर्मसूरीणाम् । मुनियुगलं तद्वेश्मनि भिक्षायै विशदवृत्तमगात् ॥९५॥ अम्बादेव्यपि निर्मलमनसा शुद्धं समस्तमप्यन्नम् । दानविधिविहितहर्षा व्यजीहरद्वासनैकविधिः ॥ ९६ ॥ प्रहितौ प्रणम्य साधू तावत् प्रायाच्च सोमभट्टश्च । कृतवैश्वदेवकृत्यं विना कथं रसवती स्पृष्टा ॥ ९७॥ इत्यपराधोद्भावनपूर्वं दुर्वचनसंहतिमवादीत् । ताममुखविकारांच प्रजहार खरं चपेटाभिः॥९८॥ गृहमानुषैश्च सामोचितानुकम्पावशात्ततो वनिता । अपमानानिरगच्छन्पुत्रावादाय सा गेहात् ॥ ९९ ॥ आरोहयदथ कट्यां लघु तथा चांगुलिं प्रसह्य गुरुम् । व्यमशजिनमुनिदाने वरयित्वाहं पराभूता ॥ १० ॥ तस्मात्स एव मार्गः शरणं भवतु जैनविधिविशदः । श्रीरवतगिरिममि सा मानारूढा ययौ त्वरितम् ॥ १०१ ॥ क्षुधिता वृषिता श्रान्ता पुनरुच्छ्रितमारुरोह गिरिराजम् । ध्यात्वेति सुकृतकामा प्रणनामारिष्टनेमिजिनम् ॥ १०२॥ चैत्यानिर्गत्य ततो विश्रान्तां चूततरुतले तनुजः। १ श्री नेमि २P-मनृणो ३JH-तेवातिनी. ४JE मसुखविकार च जहारमुख.

·•प्रभावकचरिते परिपक्रिमफलटुंबी क्षुधातुरःप्रार्थयामास ॥ १०३ ॥ तामस्य चार्पयित्वा श्रीनेमिस्मरणमथ विधायैषा। झम्पापातं चके तस्माच्छित्ररात्मपुत्रापि ॥ १०४ ॥ श्रीनेमितीर्थनाथस्मृतिवशतो दैवतर्द्धिमाप तदा। विस्मृतकोपाटोपो विप्रोपि प्रापदनुतापम् ॥ १०५ ॥ अकथितवातों निलये सोप्यस्या आनुपदिकतां प्राप्य । आरूढो रैवतके सहकारं रैवतं चाप ॥ १०६ ॥ तन्त्रितयमृति मत्वा हत्यादोषी कथं नु जीवामि । आकूणितगन्धझं प्रदयमानोऽङ्गुलीभिरहम् ॥ १०७ ॥ तस्मान्ममापि मृत्यु श्लाघ्योत्रवाईतापवित्रेऽद्रौ। योऽमीषां सा मे स्यादतिरपरैः प्रलपितैः किंतु ॥ १०८ ॥ एवं विचिन्त्य पेते तत्रैवानेन भैरवे भयदे। लेमे तद्वाहनता सिंहतया व्यन्तरीभूय ॥ १०९ ॥ साम्बादेवी नेमिनाथतीर्थेऽत्र भक्तियुक्तानाम् । साहाय्यं कुर्वाणा तत्र गिरौ विद्यतेऽद्यापि ॥ ११० ॥ अथ विजयसिंहसूरिस्तत्राष्टाङ्गमणाममाधाय । विहिततीर्थोपवासस्तीर्थेशं तुष्टुवे सुष्टु ॥ ११ ॥ निरुपमचारित्रनिधि तत्र प्रेक्ष्यामुमविका देवी। क्षणदायां प्रत्यक्षीभूत्वा प्रणनाम तत्पादौ ॥ ११२॥ अम्बा त्वं द्विजपत्नी पतिपरिभूता जिनाभिसरसिरहम् । स्मृत्वा सुरत्वमाप्ता त्वामनु पतिरपि च तागभूत् ॥ ११३॥ तस्येति वचः श्रुत्वा हृष्टावादीत्समादिशत किंचित् । ते प्राहुरनीहानां कार्य किमपि नास्ति शुभे ॥ ११४ ॥ सा निस्पृहत्वतुष्टा विशेपतस्तानुवाच बहुमानात् । गुटिकां गृह्णीत विभो चिन्तितकार्यस्य सिद्धिकरीम् ॥११५ ॥ चक्षुरदृश्यो गगनेचरश्च रूपान्तराणि कर्ता च । कवितालब्धिप्रकटो विपद्धस्य मोक्षकरः ॥ १६ ॥ भवति जनो गुरुलघुतां प्रपद्यते खेच्छया तयावश्यम् । अनया मुखे निहितया विकृष्टया तदनु सहजतनुः ॥१७॥ सुगुरोरनिच्छतोपि हि हले मुक्त्वा निगेदधेच मुरी। चुदने तांन्यस्य प्राक् श्रीनेमिस्तवममुं च ॥ १५८ ॥ 'नेमिः समाहितधियामिन्यादिभिग्मग्यासंकान। काव्यैरस्तीच्छ्रीमन्नेमिस्तुतिति माऽधारि॥१९॥ - III तागा. JII श्रीम., JInterne.

·श्रीविजयसिंहसूरिप्रबन्धः। ७७ सूरिरथ तीर्थयात्रां विधाय चायाचदा भूगुक्षेत्रे । संघप्रवेशमुख्यमहोत्सवैस्तं समर्चयत ॥ १२० ॥ अन्येधुरंकुलेश्वरनगरात् प्रबलेन पवनवेगेन । जाज्वल्यमान उच्चैर्वशः प्रकट: प्राप तनगरे॥१२१ ॥ अचिर्वलयपरितः सदनापणहय॑चैत्यकोटीषु । अनलः प्रससार तदा सागर इव मुक्कमर्यादः ॥ १२२॥ प्रथमकवले तृणावृतगृहाणि कावेलुकावृतानि तथा। मध्याहारे किल कुट्टिमानि तृप्त्यर्थमस्यासन् ॥ १२३ ॥ दंदह्यमानमानुषपशुखचराक्रन्दभैरवारावम् । शारदर्जितरवोऽसौ बधिरितवियदनिल उत्पेदे ॥ १२४ ॥ भस्सीकृतं समस्तनगरं तेनेह दहनरूपेण । समवर्तिना सगोपुरदुर्गाररियंत्रपरिकरितम् ॥ १२५ ॥ उपशान्ते नियतिवशादनुपक्रमसाध्य ईगुपसगै। श्रीमुनिसुव्रतचैत्यं काष्ठमयं भस्मसात्तदभूत् ॥ १२६ ॥ पाषाणपित्तलामयदेवप्रतिमा विशीर्णसर्वाङ्गाः। अभवन् सुव्रतबिंवं तस्थावेकं तु सदवयवम् ॥ १२७ ॥ विश्वप्रकाशरूपा दोहेनेरस्य ननु नवा मृत्ला । समराङ्गण इव मर्दितवीरे स्थैर्यस्थिते पुंसि ॥ १२८ ॥ अथ विजयसिंहसूरिटिकां वदने निधाय सत्पात्रम् । हस्ते कृत्वा तीर्थोद्धाराय स गोचरं व्यचरत् ॥ १२९ ।। एत्य ब्राह्मणवेश्मसु पूर्वमगाद्धर्मलाभवकाऽसौ। श्रीमुनिसुव्रतचैत्योद्धारे भिक्षां प्रयाचे च ॥ १३०॥ पञ्चाशत्कोपि शतं द्विशती वा कोपि जातरूपस्य । प्रददौ तस्य महर्षेः पक्षसहस्रास्तदाभूवन् ॥ १३१॥ अष्टमहासिद्धिभृतस्तस्यासाध्यो धनागमो नैव । चारित्रधनं रक्षन्नादत्तादत्तमिह भगवान् ॥ १३२ ॥ पुनरुददीधरदाशु प्रधानदारुबजेन सूत्रभृता। वर्द्धकिरनेन तदा चक्रीवाहाय जिनसम॥१३३ ॥ तत्करवासप्रभवप्रभावतस्तन समदहद्वहिः। अमृतनिधी तन्मन्त्रे न प्रभवति किन्तु विध्यति ।।१३४ ॥ १JH मुखै. २J Hशकटं नाम ३P परिमृतसदना. ४ JH पे०५ P गर्जिरिवा०६P दनल उत्पते. ७P समस्खं नगरं तेनेह मगररूपेण । ८. H दनुकम्यस्पर्ध्य० ९ oमयदेवा विविशीर्ण. १०JHदातामरस न तु भविमलग:. ११JH रन. १२P विष्यानि।

·७८ प्रभावकचरिते एकादशसु समानां लक्षेषु विंशजिनसिद्धः। पञ्चाशीतिसहस्त्रीषद्शतषडशीतिसहितेषु ॥ १३५ ॥ जीर्णमुपजिविकासिर्जर्जरकाष्ठं चिरेण तजथे। पुनरुदभ्रे प्रावमिरंवड इव राणकः श्रीमान् ॥ १३६ ॥ श्रीविजयसिंहसूरिजिनसमयद्रोणिकर्णधारकलः। आयु प्रान्तेऽनशनं पुनर्गृह्य दैवीं भुवं प्राप ॥ १३७ ॥ अद्यापि तस्य वंशे प्रभावकाः सूरयः समुदयन्ते। यत्तेजाप्रसरण प्रसर्पता शासनं जयति ॥ १३८॥ इत्थं प्रमोविजयसिंहमुनीश्वरस्य वृत्तं पवित्रमतिदुष्करमल्पसत्वैः । अश्वाववोधवरतीर्थचरित्ररम्य वृत्तेन चातिशयचारु सुदर्शनायाः॥ १३९ ॥ अम्बासुरीवरचरित्रपवित्रमत्र संघस्य पुष्टिकरमद्भुतमुन्नताया। अभ्यस्यमानमतुलं प्रकटप्रभावं भूयात्लमस्तजिनशासनवैभवाय ॥ १४० ॥ श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रभा श्रीप्रभा- चन्द्रः सुरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा । श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी प्रद्युम्नसूरीक्षितः शृङ्गोऽजायत षष्ठ एष गुटिकासिद्धस्य वृत्तं प्रभोः॥१४॥ इति श्रीविजयसिहसूरिप्रवन्धः॥ ग्रंथानं १७९ ॥ भ० ७॥ उभयं १२८७। अक्षर॥१८॥ श्रीजीवसूारप्रयन्यः अहंद्रह्मस्थगोः प्राणोल्लासेन चरणोदयम् । विदधे स ददातु श्रीजीवदेवप्रभुः श्रियः ॥१॥ निजप्राणः परप्राणान् पूर्वेपि खाद्दा दधुः। अक्षतो मृतजीवातु परो जीवदेवयन् ॥ २॥ अद्य प्राचीनकालीयो माडलस्तन्य वर्णने । परं मां मुसरं कर्नु तदने परः प्रभुः ॥ ३ ॥ १ J-श्रीनित्रयमित्ररीभागने व नम. , मरिचरितं नाम | RJ-मागे Mirrn. दयम्। ३ जोरजीपात्र. ४J11- मुग्न ·श्रीजीवसूरिप्रबन्धः। ७९ लवित्रं जाड्यकक्षस्य वहिनं पापवारिधः। धवित्रं दुःखधर्मस्य चरित्रं तस्य कीर्त्यते ॥४॥ जगत्प्राणः पुरा देवो जगत्माणप्रदायकः। स्वयं सदानवस्थानः स्थानमिच्छन् जगत्यसौ॥५॥ वायटौख्यं महास्थानं गूर्जरावनिमण्डनम् । ददौ श्रीभूमिदेवेभ्यो ब्रह्मभ्य इव मूर्तिभिः ॥ ६ ॥ युग्मम् । शालातालाकसंबन्धनिवेशेन तदा मरुत् । निदधे ब्रह्मशालायां चैत्ये च परमेष्ठिनम् ॥ ७॥ मलयाद्रौ यथा सर्वे चन्दनन्ति महीरहः। ब्राह्मणा वणिजश्चात्र तथासन बायटाख्यया ॥८॥ अभूजातिः स्फुरजातिपुष्पसौरभनिर्भरा। सरसालिभिराराध्या तन्नाम्ना सर्वमूर्द्धगा ॥ ९॥ धर्मदेवः श्रियां धर्मश्रेष्ठी तत्रास्ति विश्रुतः। साक्षाद्धर्म इव न्यायार्जितद्रव्यप्रदानतः॥ १०॥ शीलभूस्तस्य कान्तास्ति नाना शीलवती यया । आनन्दिवचसा नित्यं जीयन्ते चन्द्रचन्दनाः ॥ ११ ॥ तयोः पुत्रावुभावास्तां श्रेयस्कर्मसु कर्मठौ । महीधरमहीपालाभिधाभ्यां विश्रुताविति ॥ १२ ॥ महीपालोप्यभूत्कर्मदोषाद्देशान्तरसमी। महीधरश्च सौमात्रस्नेहाद्वैराग्यवानभूत् ॥ १३ ॥ तत्रास्ति जंगम तीर्थ जिनदत्तः प्रभुः पुरा। संसारवारिधेः सेतुः केतुः कामाचरिखजे ॥१४॥ संप्राप्य सूत्रधारं यं सत्काष्ठात्कर्षसंघटम् । संपूर्णसिद्धिसौधस्य मध्यसाध्या समाश्रिताः ॥ १५ ॥ अन्यदा तं प्रभुं नत्वा भवोद्विग्नो महीधरः। बंधोविरहवैराग्यात् प्रार्थयजैनसंगमम् ॥ १६ ॥ योग्यं विज्ञाय तं तस्य पितरौ परिपृच्छय च । प्रवज्यां प्रददौ सूरिरभाग्यालभ्यसेवनः ॥ १७ ॥ गुरुशिक्षा द्विधादायानेकविद्याब्धिपारगः। अतिप्रशावल: सोऽभूदभूमिः परवादिनाम् ॥ १८ ॥ भववारिधिनिस्तारपोतामं भविनां भुवि । तं शिष्यं खपदे न्यस्य गुरु प्रेत्य नियोऽभजत् ॥ १९ ॥ IJH-सदासव. २JH-जयत्यसौ. ३JH-वायडा० ४JH- मण्डलम्. ५JH-नान् । ६ JH-वायडा. . JH omit केतुः, JH-सत्काष्ठान्०. ९P मध्यासनाश्रितः.

·प्रभावकचरिते शाखानुगतनानासौ श्रीरासिं (शि) लगुरुस्तता विद्याविनोदतः कालं गच्छन्तमपि वेद न ॥२०॥ महीपालस्तथा तस्य बन्धू राजगृहे पुरे। प्रापद्दिगम्बराचार्य श्रुतकीर्तिमिति श्रुतम् ॥२१॥ प्रतिबोध्य व्रतं तस्य ददौ नाम च स प्रभु। सुवर्णकीर्तिरिति तं निजाञ्चाशिक्षयक्रियाम् ॥२२॥ श्रुतकीर्तिगुरुस्तस्यान्यदा निजपदं ददौ। श्रीमदप्रतिचक्राया विद्यां च धरणार्चिताम् ॥ २३ ॥ परकायप्रवेशस्य कलांचासुलमां कलौ। भाग्यसिद्धांप्रभुःप्रादात्ताहग्योगो हि तादृशः॥ २४॥ तत्पुरागतवाणिज्यकृद्भ्यो ज्ञात्वा जैनन्यथ । जगाम मिलनायास्य भर्तरि त्रिदिवं गते ॥ २५ ॥ मिलितास्तस्य तद्ग्रािनिता मान्यतानिधिः। जननीहन्गुरो रनखानिवत्कस्य नाहिता ॥ २६ ॥ तीर्थरुद्धर्मतत्त्वानामविवादेपि काश्चन । समाचारभिदां दृष्ट्वा निज एव सुतद्वये ॥ २७ ॥ अवदत् शंकिता वत्स जैने धर्मेपि वोऽन्तरम् । श्वेताम्बरोतिनिष्ठाभूईष्टोयं निम्परिग्रहः ॥ २८ ॥ किञ्चिद्भवान् सुखी पूजालोलो बहुपरिग्रहः । तन्मे शंस कथं सिद्धिःप्राप्यते व्यापूतैर्जनैः ॥ २९ ॥ ततस्त्वं पूर्वजस्थाने समागच्छ मया सह । यथोभौ भ्रातरौ धर्म संविचार्यसम्मतम् ॥ ३० ॥ शास्त्रैः प्रमाणसिद्धान्तैqध्येयमितरेतराम् । तदेकमतिको भूत्वा धर्म स्थापयतं हि माम् ॥ ३१ ॥ समातुरुपरोधेन विजढे वायटे पुरे। नाशिंक्याविव तौ तत्राभिन्नरूपौ च संगती ॥ ३२॥ आचार्यों किल सोदय्यो श्वेताम्वरदिगम्बरी। खखाचारं तथा तत्त्वविचारं प्रोचतुः स्फुटम् ॥ ३३॥ दिग्वासा निर्ममामासः सद्रतः श्वेतवाससा। अपि प्रौढवचः शक्तियोंधितः शोधितांहसा ॥ ३८॥ तावन्यदा सवित्र्याच भिक्षावृत्यै निमन्त्रिती। महामज्या तदाचारदर्शनार्थे च किञ्चन ॥ ३५॥ १PM..२P-ग्योग्या हि.३ P-जनस्य घ. ४JH-अतहयोः ५JHomit-दन् ६P-तौ० ७P बुध्येथा. ८ JHoसे. 5.2 नाशस्त्या०. 'नासलाविय' इति सात, ·- श्रीजीवसूरिप्रबन्धः। ८१ एक शुश्रूषितस्थालीवृन्दे भोज्यविधिः कृतः। सामान्यो मध्यमस्थानेष्वपरः प्रेचरः पुनः ॥ ३६॥ दिग्वासाः पूर्वमायातो द्वेधाप्यस्याथ दर्शितः। अमत्रनिकरो रम्यमाण्डस्थस्तेन चाहतः ॥ ३७॥ यावदृष्टः कोऽसौ शीतो दग्धो विसंस्कृतिः। सविकारं मुखं बिभ्रदपश्यन् मातरं तदा ॥ ३८ ॥ तथा द्वितीयपुत्रस्य साधुयुग्मं समागमत् । 4दा भोज्ययुग्मं च जननी प्राह हर्षतः ॥ ३९ ॥ अनयो रुचितं यद्वस्तगृहीतेति जल्पिते । विमृश्य पाहतुः साधू प्रारं नः शुद्धमेव तत् ॥ ४० ॥ आधार्मिकदोषे च संदिग्धे कल्पते न तत् । अपि द्वयमनादायागीतां तौ मुनिसत्तमौ ॥४१॥ अथ प्राह सवित्री च सवित्री धर्मकर्मणः। सुतं दिगम्बराचार्य दृष्टं भ्रातृवतं त्वया ॥ ४२ ॥ वही रस्ये शुभाभ्यासे रक्तानामल्पकं फलम् । आहार इव धपि ध्यात्वेति खरुचिं कुरु ॥४३॥ प्रतिबुद्धो जनन्या स वाग्भिर्वन्धोश्च सन्मतिः। भाखान् प्रपद्यतेसैष महसे निर्मलाम्बरम् ॥४४॥ श्रीरासीलप्रभोः पावें दीक्षाशिक्षाक्रमोदयः। जैनागमरहस्यानि जानन् गीतार्थतां ययौ ॥४५॥ अन्यदा सद्गुरुयोग्यं वन्धुपट्टे न्यवीविशत् । श्रीजीवदेव इत्याख्याविख्यातः सहुरुर्वभौ॥४६॥ यतिपञ्चशतीरूपपरिवारविराजितः। आन्तरद्धेपिनि-पेपनिविंशः सदयोपि सन् ॥४७॥ व्याख्यां कुर्वनुदप्रश्रीः श्रीवीरभवनेऽन्यदा। योगिना भोगिना दृष्टिविषेणेवेक्षितो गुरुः ॥ ४८ ॥ युग्मम् । ध्यौ स च महातेजाः सकलो धवलाम्वरः। सार्वभौम इवाभाति जनेऽस्मिन् विस्मयं दधत् ।। ४९॥ प्राकृतोपद्रवे शक्तिर्या सा कामेऽस्य चेदिह । विधे किमपि शूणमक्षुणं तदहं पुमान् ॥ ५० ॥ विमृश्येति सभामध्यमध्यासीनः खलीलया। लीलयावध्यपर्यकमुपाविशदिलातले ॥५१ ।। Ponits प्रचरः २JH-योधो० ३ Jम-सीतोदग्ध्यो. ४P भए.५ | Hgend प ददर्श for जननी. ६JH यद्दत्तक ७P प्रह ( 0P पागतो. १JH-धर्मों. १. P-शिल.

·४२ प्रभावकचरिते वाचकस्य रसशां चास्तम्भयन् मौनवान् स च । अभूत्तद(दि)गितैतिं गुरुणा योगिकर्म तत् ॥ ५२ ॥ खशक्या वाचने शक्तं खं विनेयं विधाय च । अमुंचत्समये व्याख्यामव्याकुलमनाः प्रभुः ॥५३॥ तस्य पर्यस्तिकाभूमावासनं वज्रलेपवत् । तस्थौ यथा तथा तस्य प्रस्तरेणेव निर्मितम् ॥ ५४॥ ततोऽवददसौ कृत्वा करसंपुटयोजनम् । अलीकप्रणिपातेन महाशक्त विमुञ्च माम् ॥ ५५ ॥ अपि श्रद्धालुमिः कैश्चिद्विशतः कृपया प्रभुः। मुक्तोऽगात्तेन का शकः कुञ्जरेणेक्षुभक्षणे ॥ १६ ॥ प्रभुय॑षेधयत्तत्र साधुसाध्वीकदम्बकम् । उदीच्यां दिशि गच्छन्तं स्वीकृतायां कुयोगिना ॥ ५७ ॥ धर्मकर्मनियोगेन साध्वीयुगमगात्ततः। तत्र कासारसेतौ च तिष्ठन् योगी ददर्श तत् ॥५८ ॥ अथ सन्मुखमागत्य लाघवाल्लाघवाश्रयः। एकस्या मूर्ध्नि चूर्णञ्च किञ्चिचिक्षेप निष्कपः ॥ ५९॥ तस्य सा पृष्ठतो गत्वा पाखें निविविशे (ततः। वृद्धयोका न चायाति धिकष्टं पूज्यलंधनम् ॥ ६० ॥ साक्षुरागत्य सूरीणां तद्वत्तं व्यजिज्ञपत् । मा विषादं भलिप्यामः कार्यत्रेति प्रभुर्जगौ ॥ ६१ ॥ ततः कुशमयं तत्र पुत्रकं ते समार्पयन् । चतुर्णा श्रावकाणां च शिक्षित्वा तेप्यथो ययुः ॥ १२ ॥ निर्गत्य च बहिश्चैत्याच्छित्वा तस्य कनिष्ठिकाम् । तत्पार्श्वगाः करं तस्य दहशुस्ते निरङ्गुलिम् ।। ६३ ॥ पृष्ठे करमादिदं जातमकरमादिति सोऽवदत् । ऊचे तैर्मुच्यतां साध्वी वहुप्रत्यूहकारिणी ॥ ६४ ॥ अमानयति तां वाचं तत्र ते पुत्रकाङ्गुलिम् । द्वितीयां पश्यतस्तस्याश्छिन्दन साप्यनुद्भुतम् ॥ १५ ॥ अथाभ्यधुर्दण्डसाध्या नीचास्तत्रूपयाजुली। तव छिन्ना शिरवं छिनद्मश्चेत्त्वकं कुतः॥६६॥ मुञ्च साध्वी न चेत्पापं छेत्स्यामस्तव मस्तकम् । न जानासि परे स्वे वा शत्यंतरमचेतन ॥७॥ Jम अनीकप्रतिपातेन. २JHशमिन, ३P निषे०४JII. साभुरागत्य सा तद्वृत्त व्यजिज्ञपत् । ५JHधावि० ६P.

·श्रीजीवसूरिप्रबन्धः। सम्यक् भीतस्ततः सोपि प्राह नीरेण सिच्यताम् । अस्याः शिरस्ततो यातु निजं स्थानमनाकुला ॥६८॥ तथा कृते च तैः साध्वी तत्र साभूत्सचेतना । आगत्य च निजं स्थानं सा बाला लोचनां ललौ ॥१९॥ भीतभीतः पलाय्यासौ योगी देशान्तरं ययौ। ताशां किं वराकाणां गम्या गुरव ईदृशाः॥ ७० ॥ इतः श्रीविक्रमादित्यः शास्त्यवन्ती नराधिपः । अनृणां पृथिवीं कुर्वन् प्रवर्तयति वत्सरम् ॥ ७१ ॥ वापटे प्रेषितोऽमात्यो लिम्बाख्यस्तेन भूभुजा। जनानृण्याय जीर्ण चापश्यच्छ्रीवीरधाम तत् ॥ ७२ ॥ उद्दधार स्ववंशेन निजेन सह मन्दिरम् । अहंतस्तत्र सौवर्णकुम्मैदण्डध्वजालिभृत् ॥७३॥ संवत्सरे प्रवृत्ते स षट्नु वर्षेषु पूर्वतः। गतेषु सप्तमस्यान्तः प्रतिष्ठां ध्वजकुम्भयोः॥ ७४॥ श्रीजीवदेवसूरिभ्यस्तेभ्यस्तत्र व्यधापयन् । अद्याप्यभङ्गं तत्तीर्थममूदग्भिः प्रतिष्ठितम् ॥ ७५॥ इतश्चास्ति महास्थाने प्रधानो नैगमबजे। दारिद्यारिजये मल श्रेष्टी लल्लः कलानिधिः॥ ७६ ॥ महामाहेश्वरः कोटिसंख्यद्रव्येण भास्वरः। महादानं मुदा सोऽदात् सूर्यग्रहणपर्वणि ॥ ७७॥ तथा होम समारब्धवतानेन द्विजोत्तमाः। ऋत्विजो यायजूकाश्चास्ता अध्वरदीक्षिताः ॥ ७८ ॥ तानभ्यर्च्य महाभत्त्या वेदविद्याविशारदान् । प्रावर्यंत ततो होमः प्रौढमंत्रस्वरोजितः॥ ७९ ॥ तत्र कुण्डोपकण्ठेहिस्तदूर्ध्वस्थाम्लिकालुमात् । धूमाकुलाक्षियुग्मोसौ फटत्फटिति चापतत् ॥ ८ ॥ आदातुमेष भोगीन्द्रः स्वयमागत आहुती । वाचालेषु द्विजेष्वेवं कोपि वह्नौ तमक्षिपत् ॥ ८१ ॥ जाज्वल्यमानमुद्वीक्ष्य यजमानः सुधीश्च तान् । कृपया कम्पमानाङ्गः प्राह किं दुष्कृतं कृतम् ॥ ८२॥ जीवन पञ्चेन्द्रियो जीवः स्फुटं दृश्यः सचेतनः। सहसैव ज्वलवह्नौ क्षिप्यते धर्म एष कः॥ ८३ ॥ ०३ १ म.डे. २P.-तो लिवालिवाख्या ४P-कुम्भ. ५ JF-मल: जयमल्ल ७JH-मोहसमा० .PH.-न्त. P.-सर्वशे"समन्दिरम. ६P.-महादासोदान्सूर्य ·प्रभावकचरिते अध्वर्युराह च श्रेष्ठिन् नहि दोषोस्ति कश्चन । सुमंत्रसंस्कृते वह्नौ पतितः पुण्यवानहिः॥ ४ ॥ यतोऽत्र ज्वलने मृत्वा हिंस्रजीवा महांहसः। प्रामुयुदेवभूयं ते समानुष्यमथ ध्रुवम् ॥ ८५॥ तत्प्रत्युतोपकारोयं विदधे वटुनामुना। अतोऽल्पमपि नैव त्वं संतापं कर्तुमर्हसि ॥ ८६ ॥ कृपालुरास्तिकश्चेत्त्वं प्रायश्चित्तं ततः कुरु । सौवर्ण द्विगुणं तस्मादहिं देहि द्विजबजे ॥ ८७॥ तादेशादसौ सर्प क्षिप्रं हैममचीकरत् । मंत्रस्तं संस्कृतं दृष्ट्वा छेदकाले तमब्रवीत् ॥८॥ पूर्वस्य फणिनो हिंसापापेऽसौ कारितो मया । एतद्वधेऽपरः कार्योऽनवस्थापद्यतात्र तत् ॥ ८९ ॥ ततोऽहं नावगच्छामि धर्ममेनं कथं मृषा। विप्लावयत मांतस्माद्विसृष्टं सकलं मया ॥९० ॥ वह्निविध्यापितः कुण्डमुहत्तं प्रेषिता द्विजाः । शान्ते मैरेयमाहात्म्ये न कोऽप्यसदृशं चरेत् ॥ ९१ ॥ ततम्प्रभृत्यसौ धर्मदर्शनानि समीक्षते। मिक्षाय तदृहे प्राप्तं खेताम्बरमुनिद्वयम् ॥१२॥ अन्नं संस्कृत्य चारित्रपात्राणां यच्छत धुवम् । अमीषां ते ततःप्रोचुर्नास्माकं कल्पते हि तत् ॥ ९३ ॥ पृथिव्यापस्तथा वह्निर्वायुः सर्वो वनस्पतिः। प्रसाश्च यत्र हन्यन्ते काये नस्तन गृह्यते ॥ ९४॥ अथ चिन्तयति श्रेष्ठी वितृष्णत्वाद्हो अमी। निर्ममा निरहङ्काराः सदा शीतलचेतसः॥९५ ॥ ततोऽवदसौ धर्म निवेदयत मे स्फुटम् । ऊचतुस्तौ प्रभुश्चैत्ये स्थितस्तं कथयिष्यति ॥ ९६ ॥ इत्युक्त्वा गतयोः स्थानं स्वं तयोरपरेऽहनि। ययौ लल्लः प्रभोः पावें चक्रे धर्मानुयोजनम् ॥ ९७ ॥ ते च प्राहुर्दया धर्मः सर्वज्ञो देवता जिनः। महाव्रतधरो धीरो गुरुप्रस्तान्तरद्विषन् ॥ ९८॥ रागाद्यंकाश्रयो देवो गुरुश्च सपरिग्रहः । धर्मश्च पशुहिंसाभिरेष मिथ्याभ्रमो महान् ॥ ९९ ॥ तस्मात्परीक्षया धर्म प्रतिपद्यस्व धार्मिक । परीक्षापूर्वकं टंकाद्यपि युष्माभिरिष्यते ॥ १० ॥ १ JH. तत्रादे. २ म. स्पृष्ट ·श्रीजीवसूरिप्रबन्धः। ८५ है श्रुत्वेति स प्रपेदेऽथ स सम्यकां व्रतावलीम् । धर्म चतुर्विधं ज्ञात्वा समाचरदहर्निशम् ॥ १०१ ॥ आह चैष प्रभो किंचिदवधारयताधुना। द्रव्यलक्षस्य संकल्पो विहितः सूर्यपर्वणि ॥ १०२॥ तदर्ध व्ययितं धर्माभासे वेदस्मृतीक्षिते । कथमर्द्ध मया शेषं व्यपनीयं तदादिश ॥ १०३॥ मम चेतसि पूज्यानां दत्वं बहुफलं भवेत् । तद्गृहीत प्रभो यूयं यथेच्छं दत्त वादात् ॥ १०४॥ अथाहुगुरवो निष्किञ्चनानां नो धनादिके। स्पशोपि नोचितो यस्माद्वक्तव्यं किंतु संग्रहे ॥ १०५ ॥ चिन्तां भवांस्तु माकार्षीत् श्वः संध्यासमये तव । प्रक्षालितैकपादस्य प्राभृतं यत्प्रढोकते ॥१०६ ॥ समीपे नस्तदा नेय कथयिष्यामहे तव । श्रुत्वेति सदनं सोऽगाद्विमृशन् स्वगुरोर्वचः ॥ १०७ ॥ परेह्नि चोक्तवेलायां कश्चिद्धर्द्धकिरानयत् । तां शय्यापालिकांनो या भूपस्यापि परिग्रहे ॥ १०८ ॥ स्मरन् गुरुवचः श्रेष्ठी तेन सार्द्धमुपाश्रये । गत्वा व्यजिज्ञपत्पूज्यं पुरतो विस्मयोन्मुखः ॥ १०९ ॥ 'प्रभवः पुनरागत्य वासानिक्षिप्य धूर्वहौ। तदाधिवासयामासुरादिशंश्चेति तं स्फुटम् ॥ ११० ॥ धुरंधराविमौ यत्र प्रयान्तौ तिष्ठतः स्वयम् । तत्र जैनालयं रम्यं द्रव्येणानेन कारय ॥ १११ ॥ ओमिति प्रतिपद्याथ धौरेयौ मुंचतिस्म सः। मुत्कलौ जग्मतुर्ग्रामे पिप्पलानकनामनि ॥ ११२ ॥ तत्रावकरदेशेऽथ स्थितौ न चलतस्ततः। प्रामाधिपतिरेतस्य गौरवाद्भूमिमार्पयत् ॥ ११३॥ तत्र कर्मान्तरे सूत्रधारे द्रार विहिते सति । शिखरं मण्डपं प्रासादस्य संपूर्णतामगात् ॥ ११४ । अवधूतः पुमान् कश्चिदपरेयुः समाययौ । दृष्ट्वा प्रसादमाधत्त प्रशंसां घाणकूणकः ॥ ११५ ॥ जनस्तदूपर्ण पृष्टे जगाद प्रकटं स च । स्त्रियोऽस्थिशल्यमत्रास्ति विश्वदूपणशेखरः॥ ११६ ॥ विशपिते च पूज्यानां मानयित्वा च तेऽदिशन् । उत्कील्य शल्यमाधाय चैत्यमारभ्यतां पुनः ॥११७ ।। .- रानमन्. २P.-पिप्पला.. JH- कपटं. ४P- स्तिशेल्व० ५.JH.शेरार. 8 ·प्रभावकचरिते द्रव्याभावोद्भवा चिन्ताका- लल्ल नहि त्वया। द्रव्यं ते तदधिष्ठाव्यः पूरयिष्यन्ति पुष्कलम् ॥ ११८ ॥ उत्कीलने समारब्धे निशि शुश्रुविरे स्वराः। नोत्कील्यमित्यविज्ञाते निपतन्त्यत्र लोष्टकाः ॥ ११९ ॥ पुनराख्यापिते बंद्यपादाध्यानमपूरयत् । देवाहाने कृते तत्र देवी साक्षादथाह तान् ॥ १२० ॥ कन्यकुब्जमहीभर्तुमहिता दुहिता ह्यहम् । स्वीये सुखादिकादेशे तिष्ठन्ती गूर्जरामिधे ॥१२१ ॥ म्लेच्छभंगभयादव कूपेऽहं न्यपतं तदा । अभूवं भूम्यधिष्ठात्री मृत्वा स्वं चास्ति मे बहु ॥ १२२ ॥ ततः स्वांगास्थिशल्यानि नानुमन्ये विकर्षितुम् ममाननुमतौ कोपि किंचित्कर्तुं नहि प्रभुः॥ १२३ ॥ धर्मस्थानेषु पूज्यत्वं वारये प्रभवस्ततः । एनामन्वनयन् शांता ततोऽमीषां वचोऽमृतैः ॥ १२४ ॥ अवोचद्यदि मामत्राधिष्ठात्रीं कुरुताधुना। तव्यसहिताभूमिधर्मस्थानाय गृह्यताम् ॥ १२५ ॥ गुरुभिः प्रतिपन्ने च चैत्ये निर्वचितेवरे। तदेव कुलिकां तस्या योग्यां पृथगचीकरन् ॥ १२६ ॥ आख्या भवनदेवीति कृता तस्यास्तदत्र च। अचिंत्यशकिरद्यापि पूजामाप्नोति धार्मिकैः ॥ १२७ ॥ अथ लल्लं द्विजा दृष्ट्वा जिनधम्मॆकसादरम् । स्वभावं स्वमजानाना धुनेषु मत्सरम् ॥ १२८ ॥ ततः संचरतां मार्गे साधूनां गोचरादिके। 'उद्वेगं ते प्रकुर्वन्ति गिरीणां वारणा इव ॥ १२९ ॥ इत्थमालोचिते तैश्च गुरुः प्राह क्षमावशात् । उपसर्गा विलीयन्ते रहस्यमिदमेव नः ॥ १३०॥ अन्यदा बटवः पापपटवः कटवो गिरा। आलोच्य सुरभि कांचिदंचन्मृत्युदशास्थिताम् ॥ १३१ ॥ उत्पोद्योत्पाद्य चरणान्निशायां तां भृशं कृशाम् । श्रीमहावीरचैत्यांतस्तदा प्रावेशयन् हठात्॥१३२॥ युग्मम् । गतप्राणां च तां मत्वा वहिः स्थित्वातिहर्पतः । ते प्राहुरत्र विज्ञेयं जनानां वैभवं महत् ॥ १३३॥ वीक्ष्यः प्रातर्विनोदोऽयं श्वेतांवरविडंयकः। इत्थं च कौतुकाविष्टास्तस्थुर्देवकुलादिके ॥ १३४॥ P, JH omit पापपा (E):. ३Pउपाधवरणानिशा.

·श्रीजीवसूरिप्रबन्धः। ब्राझे मुहूर्त उत्थाय यतयो यावदङ्गणे । पश्यति तामृतांचेतस्यकस्माद्विस्मयावहाम् ॥ १३५ ॥ निवेदिते गुरूणां च चित्रेऽसिन्नरतिप्रदे । अचिन्त्यशक्तयस्ते च नाशुश्यन सिंहसन्निभाः॥ १३६ ॥ मुनीन् मुक्त्वांगरक्षार्थ मठांतःपट्टसनिधौ। अमानुषप्रचारेऽत्र ध्यानं भेजुः स्वयं शुभम् ॥ १३७ ॥ अन्तर्मुहूर्तमात्रेण सा धेनुः स्वयमुत्थिता । चेतना केतना चित्रहेतुश्चैत्यावहिर्ययौ ॥ १३८ ॥ पश्यंतस्तां च गच्छन्ती प्रवीणब्राह्मणास्तदा । दध्युरध्युषिता रात्रौ मृता चैत्यात्कथं निरैत् ॥ १३९ ॥ नाणुकारणमत्रास्ति व्यसनं दृश्यते महत् । अबद्धा विप्रजातिर्यद् दुर्ग्रहा बटुमंडली ॥ १४०॥ एवं विमृशतां तेषां गौब्रह्मभवनोन्मुखी। खत्पदोदया पित्र्यस्नेहेनेव हृता ययौ ॥ १४१ ॥ यावत्तत्पूजका प्रातारमुद्धाटयत्यसौ। उत्सुका सुरभिब्रह्मभवने तावदाविशत् ॥१४२॥ खेटयन्तं बहिः शृङ्गयुगेनामुं प्रपात्य च । गर्भागारे प्रविश्यासौ ब्रह्ममूर्तेः पुरोऽपतत् ॥ १४३ ॥ तैयानं पारयामास जीवदेवप्रभुस्ततः। पूजको झल्लरीनादान्महास्थानममेलयत् ॥ १४४ ॥ विसिता ब्राह्मणाः सर्वे मतिसूढास्ततोऽवदन् । तदा दध्युरयं खनः सर्वेषां च मतिभ्रमः ॥ १४५ ॥ समकालमभूत्तत्कि गौम॒ता चलितापि च । तद्प्यस्तु कथं ब्रह्मशालामाजग्मुषी स्वयम् ॥ १४६ ॥ दैवदुर्घटितस्यास्य शक्या नहि विचारणा। ज्योतिर्विदामपि ज्ञानादतीतं कार्यमागतम् ॥१४७ ॥ अन्ये प्रोचुर्विचार को बटूनां दुर्नयांवुधेः। भृशमुलंध्य मर्यादां स्थानमुत्पाटयिष्यति ॥ १४८॥ अन्यत्र स्थानमाधत्थ स्थानवासिद्विजवजाः। वायुनैव गता वायोः कीर्तिः सानादतो ध्रुवम् ॥ १४९ ॥ अपरेप्राहुरेको न उपायो व्यसने गुरौ। मृगेंद्रविक्रम श्वेतांवरं चैत्यान्तरस्थितम् ॥ १५० ॥ १JHदुतं. २PY. ३P सद्या. ४JH वहनां. ५P पात. म. अन्यवस्था०...। वायुनेव गता वायोः काग्निः स्थानाहतो धवम् H.

·. ८८ प्रभावकचारते प्रणिपत्य प्रपद्यतां तं तथ्यं पुरुष रयात् । अपारोऽयं हिचिंताब्धिस्तेन पोतेन तीर्यते॥१५॥ युग्मम् । अन्ये प्राहुः स्फुरदमैयुष्मडिंभैर्विरोषितः । अहर्निशं प्रसत्ति स भवतां भजतां कथम् ॥ १५२ ॥ कृतानुपद्रवानित्थं प्राकृतोऽपि न मृष्यति । किममानुपसामों जैनर्षिर्मूर्तिमान विधिः ॥ १५३ ॥ एकेश्वोचन तथाप्यस्योपरोधः क्रियतेऽधुना। उत्तमप्रकृतिर्यस्मात्प्रणामाद्वैरमुज्झति ॥ १५४ ॥ एवमेकमतीभूय द्वेधा श्रीवीरमन्दिरे । भूमिदेवा ययुः पूज्यास्थानं धार्मिकमंडितम् ॥ १५५॥ योजयित्वाथ ते प्रोचुर्ललाटे करसंपुटम् । अवधारय वाचं नो मनानामार्तिपंजरे ॥ १५६ ॥ वायुर्नाम सुरः पूर्व स्थानमेतन्यवीविशत् । तत्तुल्यजीवदेवाख्यावशतः सारतस्तव ॥ १५७ ॥ ततोऽस्य व्यसने प्राप्ते बटुकूटापराधतः। प्रतिकर्तुं तवैवास्य बलो नान्यस्य भूतले ॥ १५८ ॥ ततस्तदवतारस्त्वं पालयापालय प्रभो। स्थानं खयशसः स्थानं जीवदानं ददख नः ॥१५९ ॥ खस्य नामान्तरस्थस्य प्रतिभूत्वं यदीच्छसि । तद्रक्ष्य तेऽन्यथाभावि स्थिरमस्थैर्यदुर्यशः॥ १६० ॥ सूरो श्रुत्वेति तूष्णीके लल्लः फुल्लयशा जगौ। मद्विज्ञप्तिं द्विजा यूयमेकां शृणुत सुन्ताम् ॥ १६१ ॥ विरकोऽहं भवद्धर्मादृष्ट्वा जीववधं ततः। अस्मिन् धर्मे दयामूले लग्नो शातात्वकानन ॥ १६२ जैनेष्वसूयया यूयमुपद्रवपरंपराम् । विधत्त प्रतिमल्ल कस्तत्र वः खल्पशत्रवः ॥ १६३ ॥ मर्यादामिह कांचिञ्चेत् युयं दर्शयत स्थिराम् । तदहं पूज्यपादेभ्यः किंचित्प्रतिविधापये ॥ १६४ ॥ अथ प्रोचुः प्रधानास्ते त्वं युकं प्रोक्तवानसि । समः कः क्षमयामीषां दुरिऽसदुपद्रवे ॥ १६५ ॥ खरच्या सांप्रतं जैनधर्मे सततमुत्सवान् । कुर्वतां धार्मिकाणां न कोपि विघ्नान् करिष्यति ॥ १६६ ॥ अस्तु च प्रथमो बूढः श्रीवीरव्रतिनां तथा। सदान्तरं नकर्तव्यं भूमिदेवैरतः परम् ॥ १६७ ॥ १ विराधितः. २P प्रसति. ३JH सूरे. ४JH प्राता स्वकानत ५JH प्रस्तुब प्रथमौ वंटाः.

·श्रीजीवसूरिप्रबन्धः। प्रतिष्ठितो न वाचार्यः सौवणमुर्पवीतकम् । परिधाप्याभिषेक्तव्यो ब्राह्मणैर्ब्रह्ममन्दिरे ॥ १६८॥ इत्यभ्युपगते तैश्च लल्ला सद्गुरुपादयोः । निर्वेश्य सौलिमाचख्यौ महास्थानं समुद्धर ॥ १६९ ॥ श्रीजीवदेवसूरिश्च प्राहोपशमवम्मितः । कालत्रयेपि नासाकं रोषतोषौ जनद्विषौ ॥ १७० ॥ प्रत्यूहव्यूहघातिभ्यः परं शासनदेवताः। इदानीमपिता एव भलिष्यन्ति मम स्मृतेः॥१७१ ॥ इत्युक्त्वातर्मठं ध्यानासने संस्थाय सूरयः। निगृह्य रेचकं कुंभकेन नासाग्रदृष्टयः॥ १७२॥ तस्थुर्मुहूर्त्तमात्रेण तावनौब्रह्मवेश्मतः। उत्थाय चरणप्राणं कुर्वती निर्जगाम सा ॥ १७३ ॥ कौतुकादृश्यमानासौ हर्षोत्तालद्विजवजैः। पुरो वाह्यप्रदेशोळ निरालंवा अपद्रुतम् ॥ १७४ ॥ आस्थानं पुनराजग्मुर्गुरवो गुरवो गुणैः । वेदोदिताभिराशीभिर्विप्रैश्चक्रे जयध्वनिः॥ १७५॥ ततःप्रभृति सौदर्यसंबंधादिव वायटे। स्थापितस्तैरिह हो जैनैरद्यापि वर्तते ॥ १७६ ॥ विजहुरन्यतः पूज्या ज्ञात्वा कालं तु ते पुनः। स्वस्थानमागमन् योग्यं शिष्यं पट्टेन्यवीविशन् ॥ १७७॥ स्वयं सर्वपरित्यागं कृत्वा धृत्वार्जवे मैनः। ददुः शिक्षां गणस्याथ नवसूरेश्च सूरयः॥ १७८ ॥ गच्छेप्रवर्तकस्याथादेशं राहस्थिकं ददुः। योगी प्रतिहतोऽसामियः पुरा सिद्ध एव सः॥ १७९ ॥ अनेकसिद्धिसंयुक्त एकखंडकपालवान् । अस्माकं निधनं ज्ञात्वास चागन्तात्र निश्चितम् ॥ १८० ॥ अप्यसाकं कपालं चेत् सैप प्राप्स्यत्यधर्मधी। शासनस्योपसर्गास्तद्विधास्यति तथाविधान् ॥ १८१॥ ततः स्नेहं परित्यज्य निर्जीवेऽसत्कलेवरे। कपालं चूर्णयध्वं चेत्तत्र स्थानिरुपद्रवम् ॥ १८२॥ इहाथै मामकीनाज्ञापालनं ते कुलीनता। एतत्कार्य ध्रुवं कार्य जिनशासनरक्षणे ॥ १८३॥ इति शिक्षा प्रदायासै प्रत्याख्यानविधि व्यधुः। .H. न्य. २P.ये गतः J पर्वतक ४HP राहस्मिक. ५JI. विचिताय.

·प्रभावकचरिते विधायाराधनां दध्युः परमेष्ठिनमस्कृताः ॥ १८४ ॥ निरुध्य पवनं मून मुक्त्वा प्राणान् गुणाब्धयः । वैमानिकसुरावासं तेऽतिश्रियमशिश्रियन् ॥ १८५ ॥ लब्धलक्षस्ततो दंडमुइंडं परिगृह्य सा! कपालं चूर्णयामास यथाकारोपि नेत्यते ॥ १८६ ॥ लोकशोकोत्सवोन्मुद्रशब्दाद्वैते भवत्यथ । शिविकास्थं गुरुवपुर्गीतार्था अवहंत तत् ॥ १८७ ॥ योगी डमरुकवानभैरवस्तत्र चाययौ। क एष पुरुषोऽतीत इत्यप्रच्छच्च तं जनम्॥१८८ ॥ प्रधानब्राह्मणश्चैकः पुरस्तस्येत्यथावदत् । क्लिन्नश्मश्रूणि सोशूणि विमुंचन् गद्दखरम् ॥ १८९ ॥ वायोरिवापरामूर्चिीवदेवो मुनीश्वरः । महास्थानधरोद्धारवराहो दिवमीयिवान् ॥ १९०॥ श्रुत्वा स कपटांत् शोकं बिम्रक्षो विधातयन् । विधायोर्जितपूत्कारं रोदनं भृशमब्रवीत् ॥ १९१॥ एकदा भो मदीशस्य वक्र दर्शयताधुना । अन्यथा खशिरोधातं कृत्वा त्यक्षाम्यसून धुवम् ॥ १९२॥ तत्र प्रवर्तकोऽवोचन्मुच्यतां शिबिकां भुवि । प्रभोर्मित्रमसौ योगी दृष्ट्वास्सं जीवताद्धनम् ॥ १९३॥ विमुक्त याप्ययाने च प्रकाशे तन्मुख कृते। चूर्णितं तच्च दृष्ट्वासौ हस्तौ घृष्ट्वाब्रवीदिति ॥ १९४ ॥ एकखंड कपालं श्रीविक्रमादित्यभूपतेः। ममाचार्यस्य चास्य स्यात्पुण्यपूरुषलक्षणम् ॥ १९५॥ करे मेऽस्य कपालं चेदारोक्ष्यन्मे मनोरथाः। अपूरिष्यंत किं कुर्मो नाभाग्यैः प्राप्यमीहशम् ॥ १९६ ॥ जीवता च मृतेनापि सख्याहं घृष्ट एव यत् । मर्येषु स पुमानको येनाहं स्वमतेर्जितः ॥ १९७ ॥ परं तथापि लोकोऽस्य संस्कारे मां दिशत्वसौ। ममाप्यद्य विभागोऽस्तु पुण्यस्यागण्यसौहृदात् ॥ १९८ ॥ एवं कृते च स व्योम्नात्रानयन्मलयाचलात् । श्रीखंडागुरुकाष्ठानि विदधेऽगं च भस्मसात् ॥ १९९ ॥ अद्यापि तत्प्रभावेण तस्य वंशे कलानिधिः। भवेत्प्रभावकः सूरिरमरामा स्वतेजसा ॥ २०० ॥ इत्थं चरित्रमधिगम्य महाप्रभावं श्रीजीवदेवसुगुरोर्दुरितापहारि।

·श्रादिप्रसन्धः।
९१
irintनु नियुवा अवधानधीरा
मंगम ग्गिरिमाणकानुः ॥ २० ॥
ग्रामसमरिपसरलीसममः श्रीप्रमा-
नगिने नमिलते श्रीरामलक्ष्मीभुवा।
urriनिगडगिगै शुंगोऽगमत् सप्तमः
Pramitive गरिनं धीजीवदेवप्रमोः ॥ २०॥
शामियानंदमनोनिलताटढाधारः।
एम.पारधीमप्रसकल्पनरोः ॥२०३॥
Frtitfruirl उमयं १४९३२० ॥२॥

·प्रभावकचरिते इत्युचिवांसमेनं तेन्वगृह्णन् जैनदीक्षया । त्वरैव श्रेयसिश्रेष्ठा विलम्बो विरुद्भवम् ॥१२॥ त्रिभिपिशषेकम् अपरेधुर्विहारेण लाटमंडलमंडनम् । | प्रापुः श्रीभृगुकच्छं ते रेवासेवापवित्रितम् ॥ १३ ॥ श्रुतपाठमहाघोषैरंबरं प्रतिशब्दयन् । मुकुंदर्षिः समुद्रोम्मिध्वानसापत्यदुःखदः ॥१४॥ भृशं स्वाध्यायमभ्यस्यन्नयं निद्राप्रमादिनः। विनिद्रयति वृद्धत्वादाग्रहीसन्नहर्निशम् ॥१५॥ युग्मम् यतिरेको युवा तस्मै शिक्षामक्षामधीर्ददौ । मुने विनिद्रता हिंस्रा जीवभूतद्नुहो यतः॥ १६ ॥ तस्माद्ध्यानमयं साधु विधेयाभ्यंतरं तपः। अर्हः संकोचितुं साधो वाग्योगो नियनिक्षणे ॥ १७ ॥ इति श्रुत्वापि जीर्णत्वोदितजाड्यचयान्वितः। नावधारयते शिक्षा तथैवाघोषति स्फुटम् ॥ १८॥ त्रिमिविशेषकम् तारुण्योचितया सूक्त्या करणासूयया ततः। अनगारेः खरां वाचमाददे नादरार्दितः॥ १९ ॥ अजानन्वयसोंतं यदुनपाठादरादितः। फुल्लयिष्यसि तन्मल्लीवल्लीवन् मुशलं कथम् ॥ २० ॥ इति श्रुत्वा विषेदेऽसौ जरचारित्रकुंजरः। दध्यौ च मे घिगुत्पत्तिं शानावरणदूषिताम् ॥२१॥ तत आराधयिष्यामि भारतीदेवतामहम् । अथोग्रतपसा सत्यं यथासूयावचो भवेत् ॥ २२ ॥ इति ध्यात्वा नालिकेरवसत्याख्यजिनालये। सकलां भारती देवीमायडुमुपचक्रमे ॥ २३ ॥ चतुर्धाहारमाधारं शरीरस्य दृढव्रतः। प्रत्याख्याय स्फुरड्यानवह्निनिह्नतजाड्यभीः ॥२४॥ गलद्विकल्पकालुष्यशुद्धधीः समताश्रयः। निष्पकंपतनुर्व्यस्तदृष्टिमूर्तिपदाम्बुजे ॥२५॥ मुहूर्तमिव तत्रास्थाहिनानामेकविंशतिम् । सत्त्वतुष्टा ततः साक्षाद्भूत्वा देवीतमब्रवीत् ॥२६॥ त्रिनिर्विशेषकम् समुत्तिष्ठ प्रसन्नासि पूर्यन्तां ते मनोरथाः। स्खलना न तवेच्छास्तु तद्विधेहि निजेहितम् ॥ २७ ॥ १P घेण्या०.३P. वाचमाददर्शार्दतः. ३JH सांत. ४P. पाठदरा. ५J H-श्रुत्वा.

·श्रीवृद्धवादिप्रवन्धः। ९ - इत्याकर्ण्य समुत्तस्यौ देवताया गिरं गिरः । ददर्श मुशलं प्राप्तः कस्यापि गृहिणो गृहे ॥२८॥ पूर्वोक्तयतिसोसासवाक्यश्रुत्यपमानतः । प्राह श्लोकं श्रुतलोकप्रतिज्ञापरिपूर्तये ॥ २९ ॥ स चाय-असारशा अपि यदा भारति त्वत्प्रसादतः। भवेयुधादिनः प्राज्ञा मुशलं पुष्यतां ततः ॥ ३० ॥ इत्युक्त्वा प्राशुकैनौः सिषेच मुशलं मुनिः। सद्यः पल्लवितं पुप्पैर्युक्तं तारैर्यथा नमः ॥ ३१ ॥ राधा-मुंद्रोः शृंगं शक्रयष्टिप्रमाणं शीतो बहिर्मारुतो निष्पकंपः। यहा यसै रोचते तन किंचित् वृद्धो घादी भापते का किमाहः ॥ ३२॥ इनि प्रनिहायवाय तदा कालीयवादिनः। हताः पराहतप्रशाः कांदिशीका इवाभवन् ॥ ३३॥ ततः सूरिपदे चके गुरुभिर्गुरुवत्सलैः। परिणयो गुणा अर्था इव पाने नियोजिताः ॥ ३४॥ प्रपयायादमुद्राभृयतः ख्यातो जगत्यपि । सान्धयीं घुलवादीति प्रसिद्धि प्राप स प्रभुः ॥ ३५॥ श्रीनिवासनांभोजवनभासनभास्करः। मतं श्रीस्कंदिलाचार्यः प्राप प्रायोपवेशनात् ॥ ३६ ॥ गुरुपादिप्रभुर्गच्छाचलोद्धारादिकच्छपः । विजार विशालायां शालायां गुणसंततेः॥ ३७॥ ना धीविक्रमादिन्यभूपालः पालितावनिः । शारिधिनमोमारसंभारेऽभवदंशुमान् ॥ ३८ ॥ भीमापारनगोत्रीयो देवरिंबामणांगजः। नंगाक्षिभूधियान मिससेन रति श्रुनः ॥ ३९ ॥ सायामशागधारंगममतिस्थितिः। मारिन मद्दयादिप्रभोः सच ॥ ४ ॥ भयो गुस्पासाद विते मुनिनाथवा! पुर:मएयर साइमेवालि लक्षय ॥ ४ ॥ frain रिन्यनोच जल्ल्यने । maa पानी म संपूर्वत यथा ॥ ४२ ॥ • urinarपरि तनुष्ये। reprनिनको मिति १३॥

·४ ९४ प्रभावकचरिते इत्युक्तेपि यदाचैव स नौज्झविग्रहाग्रहम् । मोमित्युक्त्वा वदारिगोपान सभ्यान व्यधाचदा ॥४॥ सिद्धसेना मागवादी सर्वज्ञो नास्ति निश्चयः। या प्रत्यक्षातुमानायैः प्रमाणैर्नोपलभ्यते ॥४५॥ नमाकुसुमदृष्टांतादित्युक्त्वा व्यरमञ्च सः। उवाच वृद्धवादी च गोपान सांत्वनपूर्वकम् ॥ ४६॥ भवद्भिरेतदुकं भो किमप्यधिगतं नवा। ते प्राहुः पारसीकाममव्यकं वुध्यते कथम् ॥ ४७ ॥ वृद्धवाद्याह भो गोपा ज्ञातमेतद्रचो मया। जिनो नास्तीत्यसौ जल्पे तत्सत्यं वदतात्र भोः॥४८॥ भवद्रामे वीतरागः सर्वशोस्ति न वा ततः। आहुस्तेऽस्य वचो मिथ्या जैनचैत्ये जिने सति ॥ १९ ॥ नचानवतेववादो द्विजवचस्मनः। सूरियह पुनर्विप्र तथ्यांशृणु गिरं मम ॥ ५० ॥ मनीषातिशयस्तारतम्य विश्राम्यति क्वचित् । अस्ति चातिशयेयत्तापरिमाणेष्विव स्फुटम् ॥ ५१ ॥ लघौ गुरुतरे वापि परमाणौ वियत्यपि। प्रक्षाया अवधिर्मानं केवलं सिद्धमेव तत् ॥ ५२ ॥ शानं गुणस्तदाधारो द्रव्यं किंचिद्विचित्यताम् । योऽसौ स एव सर्वक्ष एषाभूत्सिद्धिरस्य च ॥५३॥ ईडग्याचा प्रपंचेन जिन्येऽसौ वृद्धवादिना । ब्राह्मणः पण्डितमन्यस्तस्य कास्था ह्यमूदशाम् ॥ ५४ ॥ हर्षाश्रुतनेत्रश्च सिद्धसेनोप्यभाषत । प्रमो त्वमेव सर्वज्ञः पूर्वः सत्यो जिनस्त्वया ॥ ५५ ॥ शिष्यत्वेनासुमन्यख मां प्रतिज्ञातपूर्विणम् । समर्थो नोत्तरं दातुं यस्य तस्यामि शैक्षकः ।। ५६ ॥ अदीक्षयत जैनेन विधिना तमुपस्थितम् । नाना कुमुदचन्द्रश्च स च वृद्धवादिना ॥ ५७ ॥ आशु चाशुगवत्तीक्ष्णप्रवरप्रतिभाभरात् । पारडश्वा तदा कालसिद्धान्तस्य स चाभवत् ।। ५८॥ तृतीयपरमेष्ठित्वे गुरुमिदिधे मुदा । पुरा ख्याताभिधैवास्य तथाच प्रकटीकता । ५९ ॥ तन्निधाय गणाधारे विजहे स्वयमन्यतः। शियंप्रभावो दूरस्पैर्गुरुमिर्वीक्ष्यते यतः ॥ ६०॥ १P. निश्चित्तम्, १३H. सर्वः ३JH. सित ४P-कुसमवन्द.. ५P तदा. ६JH. निक्षिप्समारो.

·श्रीविवृद्धवादिप्रबन्धः । ९५ श्रीसिद्धसेनसूरिश्चान्यदावाह्यभुवि वजन् । हएः श्रीविक्रमार्कण राज्ञा राजाध्वगेन सः॥१॥ अलक्ष्य भूप्रणामं स भूपस्तौ च चक्रिवान् । तं धर्मलाभयामास गुरुरुश्चतरस्वरः ॥२॥ तस्य दक्षतया तुष्टः प्रीतिदाने ददौ नृपः । कोटि हाटकटकानां लेखक पत्रकेऽलिखत् ॥ ६३ ॥ तद्यथा-धर्मलाभ इति प्रोक्त दूरादुद्धृतपाणये । सूरये सिद्धसेनाय ददौ कोर्टि नराधिपः ॥ ६४॥ पण सिद्धमाकार्य गृहीष्यामि धनं त्वया । उवाच सिद्धो नोऽस्माकं यथारचि तथा कुरु ॥६५॥ तेन द्रव्येण चक्रेऽसौ साधारणसमुद्कम् । दुःस्थसाधर्मिकस्तोमचैत्योद्धारादिहेतवे ॥ ६६ ॥ अन्यदा चित्रकूटाद्रौ विजहार मुनीश्वरः। गिरनितंव एकत्र स्तंभमेकं ददर्श च ॥६७ ॥ नैव काष्ठमयो प्रावमयो न नच मृण्मयः। विमृशन्नौषधक्षोदमयं निरचनोच्च तम् ॥ ६८॥ तेद्रसस्पर्शगंधादिनिरीक्षामिर्मतेर्बलात् । औषधानि परिक्षाय तत्प्रत्यर्थीन्यमीमिलन् ॥ ६९ ॥ पुनः पुनर्निधृष्याथ स स्तंभे छिद्रमातनोत् । पुस्तकानां सहस्राणि तन्मध्ये च समैक्षत ॥ ७॥ एकं पुस्तकमादाय पत्रमेकं ततः प्रभुः। विवृत्य वाचयामास तदीयामोलिमेककाम् ॥ ७१ ॥ सुवर्णसिद्धियोगं स तत्र प्रेक्षत विसितः। सर्षपैःसुमटानां च निष्पत्तिश्लोक एकके ॥ ७२ ॥ सावधानः पुरो यावद्वाचयत्येष हर्षभूः । तत्पत्रं पुस्तकं चाथ जहे श्रीशासनामरी ॥ ७३ ॥ ताहपूर्वगतग्रन्थवाचने नास्ति योग्यता। सत्वहानिर्यतः कालदौस्थ्यादेतादृशामपि ॥७४॥ स पूर्वदेशपर्यन्ते व्यहार्षीच्च परेद्यवि । कर्मारनगरं प्राप विद्यायुगयुतः सुधीः ॥ ७५ ॥ देवपालनरेन्द्रोऽस्ति तत्र विख्यातविक्रमः । श्रीसिद्धसेनसूरिस नंतुमभ्याययौ रयात् ॥ ७६ ॥ आक्षेपण्यादिधर्माख्याचतुष्टयवशात्प्रभुः। ते प्रत्यबोधयत्सख्ये चास्थापयदिलापतिम् ॥ ७७॥ १JHomit this stanza. २JH तत्र. ३Jम तत्प्रीत्यर्थी- समीमिलन् ४P विवृत्ति.

·4 प्रभावकचरिते श्रीकामरूपभूपालः संरुरोध तमन्यदा। नाना विजयवर्मेति धर्मतरमतिस्थितिः॥ ७८॥ स आटविकनासीरैरसंख्यैर्विद्वतोऽधिकम् । देवपालो महीपालः प्रभु विज्ञपयत्ततः ॥ ७९ ॥ अमुष्य शलभश्रेणिसनिमैरद्धतैर्वलैः। विद्रावयिष्यते सैन्यमल्पकोशवलस्य मे ॥ २० ॥ अत्र त्वं शरणं स्वामिनिदमाकर्ण्य स प्रभुः। प्रायः प्रतिविधास्यामि माभैषीरत्र संकटे ॥ ८१ ॥ सुवर्णसिद्धियोगेनासंख्यद्रव्यं विधाय सः। तथा सर्षपयोगेन सुभटानकरोदहून् ॥ ८२॥ यद्वा पराजितः शत्रुर्देवपालेन भूभृता। प्रभोः प्रसादतः किं हि न स्यातागुपासनात् ॥ ८३ ॥ राजाह शत्रुभीत्यंधतमसोऽहं निपेतिवान् । उद्दभ्रे भाखता नाथ भवता भवतारक ॥ ८४ ॥ ततो दिवाकर इति ख्याताख्या भवतु प्रभोः । ततम्प्रभृति गीतः श्रीसिद्धिसेनदिवाकरः ॥ ८५ ॥ तस्य राज्ञो दृढं मान्यः सुखासनगजादिषु । बलादारोपितो भक्या गच्छति क्षितिपालयम् ॥ ८६ ॥ इति ज्ञात्वा गुरुर्वृद्धवादी सुरिर्जनश्रुतेः। शिष्यस्य राजसत्कारदर्पभ्रान्तमतिस्थितेः॥ ८७ ॥ शिक्षणेन क्षणेनैवापासितुं दुर्ग्रहाग्रहम् । समाजगाम कारपुरे रूपापलापतः ॥ ८८ ॥ युग्मम् ततः सुखासनासीनमपश्यत्तं प्रभुस्तदा। राजानमिव राजाध्वान्तरे बहुजनावृतम् ॥ ८९ ॥ प्राह च प्राप्तरूपत्वं संदेहं मे निवर्तय । आयातस्य तव ख्यातिश्रुतेर्दूरदिगन्तरात् ॥ १० ॥ पृच्छेति सिद्धसेनेन सरिणोक्त जगाद सः। तारस्वरं समीपस्थविदुपां विस्मयावहम् ॥ ९१ ॥ तद्यथा-अणहुल्लीफुल्ल मतोडहु मन आरामा ममोडहु । मणकुसुमोहिं अचि निरजणु हिण्डहकाई वणेण वणु ॥१२॥ अज्ञातेऽत्र विमृश्यापि कदुत्तरमसौ ददौ । अन्यत्प्रच्छेति स प्राह तदेव हि विचारय ॥१३॥ -अनादरादसम्बद्धं यत्किंचित्तेन चाकथि। अमानितेऽत्र तर्हि त्वं कथयेति जगाद सः॥१४॥ १JH नाशार. २P महुली. ३P आरानासो ·श्रीद्धवादिप्रबन्धः। ९७ वृद्धवादिप्रभुःप्राहाकर्णयावहितो भव । अस्य तत्त्वं यथामार्गभ्रष्टोऽपि लभसे पुनः ॥९५॥ तथाहि- अणु अल्पमायूरूपं पुष्पं यस्याः साऽणुपुष्पिका भानुषतनु- स्तस्याः पुष्पाण्यायुःखण्डानि तानि मा त्रोटयत राजपूजागर्वाधं- कुटीभिः । औरामानात्मसकान् यमनियमादीन्सन्तापापहारकान् मा मोटयत भंजयत ।मनाकुसुमैः क्षमामार्दवार्जवसन्तोषादिमिर- र्चय निरञ्जनम् । अञ्जनान्यहंकारस्थानानि जातिलाभादीनि निर्ग- तानि यस्य स निरञ्जनः सिद्धिपदप्राप्तस्तं ध्यायन्तु हिंडत भ्रमत कथं वनेन वनं मोहादितरुगहनेनारण्यमिव संसाररूपं गहनमित्ये- कोऽर्थः॥१॥ अथवा अणु माल्पधान्यं तस्य पुष्पाण्यल्पविषयत्वान्मान- वतनोः साल्पपुष्पी तस्याः पुष्पाणि महाव्रतानि शीलाङ्गानि तानि मामोटयत मा विनाशयत । मन आरामं मोटयत। चित्तविकल्प- जालं संहरत । तथा निरञ्जनं देवं मुक्तिपदप्राप्तं मन इत्यनेन द्वौनि- षेधशब्दौमा च नश्च ततो मा कुसुमैरर्चय निरअनं वीतरागम् । गाईस्थ्योचितदेवपूजादौ षड्जीवनिकायविराधके मोद्यम कुरु सावद्यत्वाद् । वनेन शब्देन कीर्त्या हेतुभूतया वनं चेतनाशून्य- त्वादरण्यमिव भ्रमहेतुतया मिथ्यात्वशास्त्रजातं कथं भ्रमसि अवगाहसे लक्षणया तस्मान्मिथ्यावाद परिहत्य सत्ये तीर्थक- दादिष्टे आदरमाधेहि इति द्वितीयोर्थः । अथवा- अणरणेति धातोरणशब्दः स एव पुष्पमभिगम्यत्वाद्यस्याःसाणु- पुष्पा कीर्तिस्तस्याः पुष्पाणि स्याद्वादवांसि तानि मा त्रोटयत मा संहरतातथा मनस आरा वेधकरूपत्वात् अध्यात्मोपदेशरूपास्ता- न्मा त्रोटयत । कुव्याख्याभिर्मा विनाशयत । मनो निरजनं रागा- दिलेपरहितं कुसुमैरिव कुसुमैः सुरभिशीतलैः सहुरूपदेशैरर्चय पूजितं श्लाध्य कुरु । तथा वनस्योपचारात्संसारारण्यस्य तस्येनः खामी परमसुखित्वाचीर्थकृत् तस्य वनं शब्दसिद्धान्तसूत्रं कथं हिंडत भ्रान्तिमादधत । यतस्तदेव सत्यं । तत्रैव भावना रतिः कार्येति तृतीयोऽर्थः। इत्यादयो छनेकार्था व्याख्याता वृद्धवादिना। मतिप्रतिविधानं तु वयं विद्मस्तु किंजडाः ॥ ९६ ॥ १P अडल्ली. २P आरामासो. ३JH-भ्रष्टोसि. ४P सद्बोधवचांसि. ५P सिद्धान्तः 9 ·९८ प्रभावकचारते इति तज्जल्पपर्जन्यगर्जिवर्षणडम्बरैः। चोधेनाड्डरिता सिद्धसेनमानसमेदिनी ॥ ९७ ॥ ईदृक् शक्तिर्हि नान्यस्य मद्धर्माचार्यमन्तरा। सध्यात्वेति समुत्तीर्य तस्यांही प्राणमहुरोः॥ ९८॥ प्राह चान्तरविद्वेषिजितेन मयका भृशम् । आशासिताः प्रभोः पादाःक्षम्यतां तन्महाशयः ॥ ९९ ॥ श्रुत्वेति गुरुराह लक्षणं वत्स न ते क्षणम् । प्राणिनां दुःखमाकालः शत्रुः सद्गतिनाशनः ॥ १० ॥ कणेहत्य मया जैनसिद्धान्तात्तर्पितो भवान् । तवापि यन्न जीयेत मन्दाग्ने स्निग्धभोज्यवत् ॥ १०१ ॥ अन्येषां जडताधातपीनसालेप्मवद्वहम् । का कथात्यल्पसत्वाग्निभृतां विद्यानजीरणे ॥१०॥ संतोषौषधसंवृद्धसङ्ख्यानान्तरवहिना । श्रुतं स्वयं हि जीर्यख महत्तमशनायितः॥ १०३ ॥ स्तम्भाप्तपुस्तकं पत्रं जज्ञे शासनदेवता। सांप्रतं सांप्रतीनाः किं ताइक्रशक्तिवतोचिताः ॥ १०४॥ इत्याकर्ण्य गुरोर्वाचं वाचंयमशिरोमणिः । प्राह चेहष्कृतं नैव कुर्युः शिप्या ब्रमोदयात् ।। १०५ ॥ तत्प्रायश्चित्तशास्त्राणि चरितार्थानि नाथ किम् । भवेयुरविनीतं मां प्रायश्चित्तैः प्रशोध्यत ॥ १०६ ॥ वृद्धवादी विमृश्यादादस्य चालोचनातपः। खस्थाने न्यस्य च प्रायं स्वयं लात्वा दियं यया ॥ १० ॥ मुनीन्द्रः सिद्धसेनोऽपि शासनस्य प्रभावनाम् । विदघहसुधाधीशसुतो व्यहरतावनी ॥ १०८ ॥ अन्यदा लोकवाक्येन जातिप्रत्ययतस्तया। आवाल्यात्संस्कृताभ्यासी कर्मदोषान्मयोधिनः ।। १०९. सिद्धान्तं संस्कृतं कर्तुमिच्छन्सं ध्यजिमपन् । प्राकृते केवलमानिभाषितेऽपि निगम ॥१०॥ तत्प्रभावं गरीयस्त्वानमिशस्तर माहितः। संघप्रधानसचे च चेताफालुप्यकर्षः १११ युगप्रधानसरीणामलकरपधारिणाम् । अद्य स्वी(भ्यी)नयनितातशिगेरसमभामा १Jमयि मसं.२माग,Pार PAPER जारणे. ४JHो wि.111 ...JILPr JH.हायस्पालयमा.

·श्रीवृद्धवादिप्रबन्धः। पूज्यानामपि चेचित्तवृत्तावज्ञानशात्रयः । अवस्कन्दं ददात्यद्य का कथासादृशां ततः॥११३ ॥ यदि विश्रुतमस्माभिः पूर्वेषां सम्प्रदायतः। चतुर्दशापि पूर्वाणि संस्कृतानि पुराऽभवत् (न्) ॥१४॥ प्रशातिशयसाध्यानि तान्युच्छिन्नानि कालतः। अधुनकादशाग्यस्ति सुधर्मस्वामिभाषितौ ॥ ११५ ॥ बालखीमूढमूर्खादिजनानुग्रहणाय सः। प्राकृतां तमिहाकार्षीदनास्थात्र कथं हि वः ॥११६ ॥ पूज्यैर्वचनदोषेण भूरि कल्मषमर्जितम् । श्रुतेन स्थविरा अद्य प्रायश्चित्तं प्रजानते ॥१७॥ तैरूचे द्वादशाब्दानि गच्छत्यागं विधाय यः। निगूढजैनलिङ्गः सन् तप्यते दुस्तपं तपः॥ ११८ ॥ इति पापंचिकाभिख्यात्प्रायश्चित्चान्महांहसः। अस्य शुद्धिर्जिनाशाया अन्यथा स्यात्तिरस्कृतिः॥ ११९ ॥ जैनप्रभावना कांचिद्भुतां विदधाति चेत् । तदुक्तावधिमध्येऽपि लभते स्वं पदं भवान् ॥ १२० ॥ ततः श्रीसंघमापृच्छय स सात्विकशिरोमणिः। खव्रतं बिभ्रव्य सिद्धसेनो गणं व्यहात् ॥ १२१ ॥ इत्थं च भ्राम्यतस्तस्य बभूवुः सप्त वत्सराः। अन्येधुर्विहरभुजय(यि)न्यां पुरि समागमत् ॥ १२२ ॥ स भूपमन्दिरद्वारि गत्वा क्षत्तारमभ्यधात् । स्वं विज्ञापय राजानं मद्वाचा विश्वविश्रुतम् ॥ १२३ ॥ तथाहि- दिक्षुर्भिक्षुरायातो द्वारि तिष्ठति वारितः। हस्तन्यस्तचतुश्लोकः किमागच्छतु गच्छतु ॥ १२४ ॥ तेतो राज्ञा समाहूतोगुणवत्पक्षपाततः। स्वामिनोनुमते पीठे विनिविश्याब्रवीदिति ॥ १२५ ॥ तयथा--- अपूर्वेयं धनुर्विद्या भवता शिक्षिता कुतः। मार्गणौधः समभ्येति गुणो याति दिगन्तरम् ॥ १२६ ॥ १P. साविज्ञा. २P• भाषिताः. ३JH. प्राकृतानामि. ४JH. च. ५P adds दीयतां दशलक्षाणां शासनानि चतुःश्लोक यद्वा गच्छतु before ततो.

·१०० . प्रभावकचारते. अमी पानकुरंकामाः समापि जलराशयः। यद्यशोराजहंसस्य पञ्जरं भुवनत्रयम् ॥ १२७ ॥ सर्वदा सर्वदोऽसीति मिथ्या संस्तूयसे बुधैः। नारयो लेमिरे पृष्ठं न वक्षः परयोषितः ॥ १२८ ॥ भयमेकमनेकेभ्यः शत्रुभ्यो विधिवत्सदा । ददासि तव ते नास्ति राजन चित्रमिदं महत् ॥ १२९ ॥ इति श्लोकैर्गुरुश्लोक स्तुतो राजा तमस्तवीत् । यत्र त्वं सासभा धन्यावस्थेयं तन्ममान्तिकें । १३०॥ इंति राक्षा ससन्मानमुक्तोऽभ्यणे स्थितो यदा। तेन साकं ययौ दक्षः स कुंडगेश्वरे कृती ॥ १३ ॥ व्यावृत्य द्वारतस्तस्य पश्चादागच्छतः सतः। प्रश्नः कृतोऽन्यदा राज्ञा देवावज्ञां करोषि किम् ॥ १३२॥ नति किं न विधत्ते च सोऽवादीद्भूपते शृणु। महापुण्यस्य पुंसस्ते पुर एवोच्यते मया ॥१३३ ॥ ''जल्पितामाकृतैः सार्द्ध का शोषयति थूकृतम् । असहिष्णुः(यू) प्रणाम मेऽसको कुर्वे ततः कथम्॥१३४॥ ये मत्प्रणामसोढारस्ते देवा अपरेननु । किं भावि प्रणम त्वं द्राक् प्राह राजेति कौतुकी ॥ १३५ ॥ देवानिजप्रणम्यांश्च दर्शय त्वं वदनिति । भूपतिर्जल्पितस्तनोत्पाते दोषो न मे नृप ॥ १३६ ॥ राजाह देशांतरिणो भवंत्यदुतवादिनः। देवाः किं धातुमृहेहिप्रणामेऽप्यक्षमा कृषे ॥ १३७ ।। श्रुत्वेति पुनरासीनः शिवलिङ्गस्य स प्रमुः। उदाज। स्तुतिश्लोकान् तारस्वरकरस्तदा ॥ १३८ ॥ तथाहि-प्रकाशितं त्वयैकेन यथा सम्यग्जगत्रयम् । समस्तैरपि नो नाथ वरतीर्थाधिपैस्तथा ॥ १३९ ॥ विद्योतयति वा लोकं यथैकोपि निशाकरः । 'समुद्रतः समग्रोपि तथा कि तारकागणः ॥ १४० ।। त्वद्वाक्यतोऽपि केषांचिदयोध इति मेऽद्भुतम् । भानोमरीचयः कस्य नाम नालोकहेतवः॥१४१॥ नो वाद्भुतमुलूकस्य प्रकृत्या क्लिष्टचेतसः। स्वच्छा अपि तमस्त्वेन भासन्ते भास्वतः कराः॥१४॥ १JHकरं. 3JH. सतापि. ३JHन सहि. १JH भूपति- जल्पनस्तोनात्पादौ पोनमे.५ ऋषे इति स्यात. ६JH मुनि, Pमहाय ·M श्रीवृद्धवादिप्रबन्धः। इत्यादि-न्यायावतारसूत्रं च श्रीवीरस्तुतिमप्यथा- : दानिशच्छोकमानाश्च त्रिशंदन्याः स्तुतीरपि ॥१४३ ॥ ततश्चतुश्चत्वारिंशहत्या स्तुतिमसौ जगौ। :: कल्याणमन्दिरेत्यादि विख्यातां जिनशासने ॥१४४॥ अस्य त्रैकादर्श वृत्तं पठतोऽस्य समाययौ। धेरणेद्रो डढा भकिन साध्यं तादृशां किमु ॥ १४५ ॥ शिवलिंगात्ततो धूमस्तत्प्रभावेण निर्ययौ। यांधतमसस्तोमैमध्याहृपि निशाभवत् ॥ १४६ ॥ यथाविह्वलितो लोको नष्टुमिच्छन् दिशो नहि । शासीदाश्मनस्तंभमित्तिष्वास्फालितो भृशम् ॥ १४७ ॥ ततस्तत्कृपयेवास्माद् ज्वालामाली विनिर्ययौ। मध्ये समुद्रमावर्त्तवृत्तिसंवकोपमा ॥ १४८॥ ततश्च कौस्तुभस्येव पुरुषोत्तमहत्स्थिते । प्रमोः श्रीपार्श्वनाथस्य प्रतिमा प्रकटाभवत् ॥ १४९ ॥ ततः परमया भच्या स्तुत्वा नाथं प्रणम्य च । मुंकीत्मानो हमी देवा मत्प्रणामं सहिष्णवः ॥ १५०॥ प्रतिवोध्येति तं भूपं शासनस्य प्रभावना। 'व्यधीयंत विशालायां प्रवेशाधुत्सवात्पुरि ॥१५१ ॥ युग्मम् वत्सराणि ततः पंच संघोमुख्य मुमोच च । चक्रे च प्रकट श्रीमसिद्धसेनदिवाकरम् ॥ १५२ ॥ शिवलिङ्गादुदैश्चात्र कियत्कालं फणावलिः। लोकोऽप्यर्चच्च तां पश्चान्मिथ्यात्वहढरङ्गभूः॥ १५३ ॥ एकदापृच्छय राजानं बलादप्रतिवद्धधीः । विजहार प्रभुस्तस्मात्संघकासारवारिजम् ॥१५४॥ गीताथैर्यतिभिः साई दक्षिणस्यां स संचरन् । भृगुकच्छपुरोपान्ते प्रादेशभुवमाप सः ॥ १५५ ॥ तत्रासनगरपामगोवजारक्षकास्तदा । सूरेः संमिलितास्तत्र धर्मश्रवणसस्पृहाः ॥ १५६ ॥ कुत्राप्यविलितानसान यूयं प्रश्नयतश्चिरम् । मार्गभ्रमश्रमायस्ताः किं ब्रूमः कल्मषापहम् ॥१५७॥ Homit अस्य"समा. २P अज्ञार्थाचाश्य न. ३JH omit JE व्यधायत विशालायां प्रवेशोत्सवात्पुरि. ५P ततः श्रीपार्थ- च सपो मुमोच च insteed..६P शवलिंगादुदेवान कियत्कालाचिंतं लोकोऽव्यर्थकृतां. ७P प्रनयनिस्थिर ४ ·१०२ प्रभावकंचरिते ते प्रोचुराग्रहाद तरुच्छायासु विश्रमम् । विधाय धर्मव्याख्यानं दास्यामो गोरखानिव ॥ १५८ ॥ सूरयस्तत्वदश्यस्तगीतं हूंबडकैस्तदा । भ्रान्त्वाम्रान्त्वा ददानाश्च तालमानेन तालिकाः ।।१५९॥ माकतोपनिबन्धेन सद्यः सम्पाद्य रासकम् । अचुस्तत्प्रतिबोधार्थ तादृशामीगौचिती ॥ १६० ॥ तथाहि- न विमारिवहन विचोरिअइ परदारह संगु निवारिमा। थोषाहविधोवंदाबह वसणिदुगुडगुजाइयह ॥ १६ ॥ तद्वाग्भिः प्रतिवुद्धास्ते तत्र प्रामं न्यवेशयन् । धनधान्यादिसम्पूर्ण तत्तालारासिकार्मिधः ॥ १२ ॥ अस्थापयंश्च तत्र श्रीनाभयप्रतिमान्वितम् । अनंलिहं जिनाधीशमन्दिरं सूरयस्तदा ॥ १६३ ॥ अचलखापनं तच्च तत्राद्यापि प्रणम्यते । भव्यैस्ताहक प्रतिष्ठा हि शक्रेणापि न चाल्यते ॥ १६४ ॥ एवं प्रभावनां तत्र कृत्वाभृगुपुरं ययुः। तत्र श्रीबलमित्रस्य पुत्रो राजा धनंजयः ॥ १६५ ॥ भक्या चाभ्यहितास्तेनान्यदासावरिभिहतः। अवेष्ट्यत पुरं चैमिरमर्यादाम्बुधिप्रभैः ।। १६६ ॥ भीतः स चाल्पसैन्यत्वात्प्रभु शरणमाश्रयत् । तैलकूपेऽभिमंत्र्यासौ सर्षपप्रथमक्षिपत् ॥ १६७ ॥ ते सर्पपा नरीभूयासंख्याः कृपाद् विनिर्ययुः । तैः शत्रूणां वलं भग्नं हतास्ते परिपन्थिनः ॥ १६८॥ सिद्धसेन इति श्रेष्ठा तस्यासीत्सान्वयाभिधा। राजा तु तत्र वैराग्यात्तत्याचे व्रतमग्रहीत् ॥ १६९ ॥ एवं प्रभावनास्तत्र कुर्वतो दक्षिणापथे। प्रतिष्ठानपुरं प्रापुः प्राप्तरेखाः कविबजे ॥ १७० ॥ आयुक्षयं परिक्षाय तत्र प्रायोपवेशनात् । योग्य शिष्यं पदे न्यस्य सिद्धसेनदिवाकरः ॥ १७॥ - १JH. हावच, २P विधाय धम्म च्यात्यात दायासो गोरनामिन, for तत्स. ४P अप्यु for सगु. ५Pथोया थोबूदाई भई ६P तनुग्मिडग्रहगुजाई. Pण तत्तालारासरियः । ८P अपेटिन JH सूक्ष्म ·श्रीमावादिप्रबन्धः। १०३ दिचं जगाम संघस्य ददानोऽनायताव्यथाम् । नारशा निरहे को न दुसगी यदि सचेतनः ॥ १७२॥ वैनालिको विशालायर्या ययौ फश्चित्ततः पुरात् । सिन्धीत्यभिधानाया मिलितोसो प्रमोः समः ॥ १७३॥ नमाह स निरानन्दं पदवयमनुष्टुभः । उत्तरार्धे व साचादीत् समतेरनुमानतः ।। १७४ ॥ न्या-स्फुरन्ति वादिगयोता साम्प्रतं दक्षिणापथे। नूनमस्तंगतो यादी सिद्धसेनो दिवाकरः ॥१७५ ॥ सापि सापायतां फाये विमृश्यानशनं व्यधात् । गीतार्यविहिताराधनयासौ सद्गतिं ययौ ॥ १७६ ॥ प्रभोः श्रीपादलिप्तस्य वृद्धवादिगुरोस्तथा। धीविद्याधरवंशत्वनियामकमिहोच्यते ॥१७७॥ संवत्सरशते पञ्चाशता श्रीविक्रमार्कतः। साग्रेजा कुटिनोद्धारे श्राद्धे न विहिते सति ॥ १७८ ॥ श्रीरवताद्रिमूर्धन्यश्रीनेमिभवनस्य च । वर्षाथस्तमठात्तत्र प्रशस्तैरिदमुद्धृतम् ॥१७९ ॥ इत्थं पुराणकविनिर्मितशास्त्रमध्या- दाकर्ण्य किंचिदुभयोरनयोश्चरित्रम् । श्रीवृद्धवादिकविवासवसिद्धसेन वादीन्द्रयोरुदितमस्तु धिये मुदे वा ॥ १८ ॥ श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रभः श्रीप्रमा- चन्द्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा । श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी प्रद्युम्नसूरीक्षितः शृङ्गोऽभूदमलोऽएमासुचरितं श्रीवृद्धसिद्धाश्रितम्॥१८॥ इति श्रीवृद्धवादिप्रवन्धः। ग्रन्थाः ॥ १९० ॥ उभयम् ॥ १६८९ ॥ श्रीमल्लवादिप्रवन्धः। से जयति हरिभद्रसूरिरुद्य- न्मतिमदतारकमेदबद्धलक्षः । शरम इव शक्तिधिकृतारि- गुरुवजलोदयदंगसंगतश्री ॥१॥ १P गे. २P द्वा. सत. ४J विषे मुदेव. ५JHomit it ६JH १६८६ ७ Pomits स. 7 ·!'-प्रभावकचारतें.. ::कुसुमविशिसमोहशत्रुपायों : निधिनिधनाश्रयविश्रुतः प्रकामम् । स्थिरपरिचयगाढरूढमिथ्या- ग्रहजलबालकशैलवृद्धिविना ॥२॥ जिनमटमुनिराजराज- कलशभवों हरिप्रसूरिसत्वैः । वरचरितमुदीरयेऽस्य बाल्या- दविगणयन्मतितानवं खकीयम् ॥ ३॥ युग्मम् इह निखिलकुहूर्वतोपकारा- दहिमरुचिः शशिना निमश्रितोनु। रुचिरतररुचिप्रकाशिताश प्रभवति यत्र निशासु रक्षराशिः॥ ४॥ जगदुपकृतिकारिणोहिष्क- द्रविशशिनो शिथिल समैक्षि मेरुः। शिरसि वसतिदस्तु शिंधिये य- स्त्रिदिविभिरस्ति स चित्रकूटशैलः ॥५॥ बहुतरपुरुषोत्तमेशलीला- भवनमलं गुरुसात्विकाश्रयोऽतः। त्रिदिवमपि तृणाय मन्यते य- अगरवरं तदिहास्ति चित्रकूटम् ॥ ६॥ हरिरपरवपुर्विधाय यं स्वं क्षितितलरक्षणदक्षमक्षताख्यम् । असुरपरिवृढनजं विभिन्ने स नृपतिरत्र वमौ जितारिनामा ॥७॥ चतुरधिकदशप्रकारविद्या- स्थितिपठनोन्नतिरग्निहोत्रशाली। अतितरलमतिः पुरोहितोऽभूत् नृपविदितो हरिमनामचिंतः॥८॥ परिभवनमतिमहावलेपात् क्षितिसलिलांवरवासिनां धुधानाम्। अवदारणजालकाधिरोद- ण्यपि स दधी त्रितयं जयामिलापी ॥९॥ स्फुटति जठरमत्र शास्त्रपूरादिति स दधायुदर मुवर्णपट्टम् । मम सममतिरस्ति नैव जंक्षितियलये यहने लना च अभ्याः ॥१०॥ .JH. रागर २JI. शादिवोदामनगम परा: -new- ·श्रीमलवादिप्रबन्धः। १०५ मथ यदुदितमत्र नावगच्छाम्यहमिह तस्य विनेयतामुपैमि । इति कृतकृतिदुस्तरप्रतिशः कलिसकलशतया स मन्यते स्वम्॥१२॥ त्रिमिविशेषकम् । अथ पथि संचरनरसुखासनस्यो बहुतरपाठकवर्णिकीर्णः । अलिकुलकलितं कपोलपाल्यां मदजलकर्दमदुर्गमीतक्षमाम् ॥१२॥ विपणिगृहसमूहभंगमीत- भ्रमदतिशोकविहस्तलोकदृश्यम् । कुमरणभयभीतमंचनश्यद्- द्विपदचतुष्पदहीनमार्गहेतुम् ॥ १३ ॥ विधुरविरुतिरुतिसन्निपातपूरैः रतिपरिखेदितगेहिवासमय॑म् (१) गजपरिवृढमैक्षतोत्तमांग- त्वरितविधूननधूतसादिवृन्दम् ॥१४॥ त्रिभिर्विशेषकम् प्लवग इव यथा तरूच्चभंगात् । कुसुमगणं प्रविचित्य तिग्मभानुम् । प्रतिविसृजति चंचलस्वभावा- जिनगृहमेष तथा द्विजोऽध्यरोहत् ॥ १५॥ बलजवलयदर्शनोदृष्टिः कथमपि तीर्थपतिं ददर्श सोऽथ। अवविदितोत्तमार्थतत्त्वो भुवनगुरावपि सोपहासवाक्यम् ॥ १६ ॥ तथाहि-वपुरेव तवाचष्टे स्पष्टं मिष्टान्नभोजनम् । नहि कोटरसंस्थेऽग्नौ तरुभवति शालः ॥ १७ ॥ गजमिह पररय्यया प्रबुध्य व्यवहितमत्र पैटुबभ्रमद्भिः। निजमय निलयं ययौ पुरोधा- स्तृणमिव सर्वमपीह मन्यमानः ॥१८॥ परतरदिवसेऽथ राजसौधा- दवसितमंत्रविधेयकार्यजातः। प्रतिनिजनिलयं प्रयानिशीथे स्वरमशृणोन्मधुरं स्त्रियो जरत्याः ॥ १९ ॥ . १P omits विशेषकं अय पथि "क्ष्माम् ॥१२॥j संचरनसु०२JH. विधुरविरुतिसनिपातपूरैरतिपरेख दिनगेहिवासमत्या P• बासमृत्य. ३JH. वासमत्या.४P साति. ५P बहु.

·१०६ प्रभावकचरिते प्रकटतरमतिः स्थिरप्रतिज्ञो ध्वनिरहितावसरेऽवधारयन्सः। व्यमृशदथ नचाधिगच्छति स श्रुतविषमार्थकदर्थितः स गाथाम् ॥ २० ॥ सा चेयम्-चकिदुग हरिपणगं पणगं चक्की ण केसवो चक्की। केसवचक्की केसवदु- चक्कीकेसीयचक्कीय ॥२१॥ अवददिति यदम्ब चाकचिक्य बहुतरमत्र विधापितं भवत्या। इह समुचितमुत्तरं ददौ सा शृणु ननु पुत्रक गोमयालिप्तम् ॥ २२॥ इति विहितसदुत्तरेण सम्यक सच वदति स चमत्कृतिं दधानः। निजपठितविचारणं विधेहि त्वमिह सवित्रिन वेद्यहं त्वदर्थम् ॥ २३ ॥ अवददथ च सा यथा गुरोनोंड- नुमतिरधीतिविधौ जिनागमानाम् । न विवृतिकरणे विचारमिच्छु- येदि हि तदा प्रभुसंनिधौ प्रयाहि ॥ २४ ॥ वचनमिति निशम्य सोऽपि भ्यौ परिहतदर्पभरः पुरोहितेशः। अपि गुरुपुरुषैर्दुरापमध्ये परिकलना न समस्ति वाडायेऽस्मिन् ॥ २५ ॥ जिनमतगृहिगेहचन्द्रशाला यदियमुपैति ततो हि जैनसावी। जिनपतिमुनयो गुरुत्वमस्या विदद्धति तन्मम तेऽपि वन्दनीयाः ॥ २६ ॥ सकलरिहतिर्ममागतेयं दुरतिगमा वचनस्य यत् प्रतिष्ठा । व्यमृशदथ स गेहमागतः स्वं तदनु विनिद्रितया निशां च निन्ये ।। २७ ॥ १JH. यत्सः. २JH. केसवदुश्चक केसीयचकाय.३JH. निज.. ४JH सकलपरिहति ममागनेयं दुरतिगमा च तस्स यत्प्रतिष्ठा.

·श्रीमलवादिप्रबन्धः। १०७ अथ दिवसमुखे तदेकचित्तोऽगमदिह वेश्मनि तीर्थनायकस्य । हृदयवसतिवीतरागविस्वं वहिरपि वीक्ष्य मुदास्तुति प्रतेने॥२८॥ तथाहि-वपुरेव तर्वाचष्टे भगवन् वीतरागताम् । न हि कोटरसंस्थितानो तर्भवति शाद्वलः ॥ २९ ॥ दिवसगणमनर्थकं स पूर्व खमभिमानकदर्थ्यमानमूर्तिः। अंमनुत सततश्च मण्डपस्थं जिनभटसूरिमुनीश्वरं ददर्श ॥३०॥ हरिमिव विबुधेशवृन्दवा शमनिधिसाधुविधीयमानसेवम् । तमिह गुरुमुदीक्ष्य तोषपोषात्समजनि जनितकुवासनावसानः ३१ हृतहृदय इव क्षणं स तस्थौ तदनु गुरुयमृशत्स एव विप्रः। य इह तु विदितः खशास्त्रमंत्रप्रकटमतिर्नुपपूजितो यशखी ॥ ३२॥ मदकलगजरुद्धराजवनमवशतो जिनमन्दिरान्तरस्थम् । जिनपतिमपि वीक्ष्य सोपहासंवचनमुवाच मदावगीतचित्तः ॥३३॥ युग्मम् । इह पुनरधुना ययावकमाजिनपतिबिम्बमथादरात्स वीक्ष्य । अतिशयितरचित्रंगसंगी स्तवनमुवाच पुराणमन्यथैव ॥ ३४॥ भवतु ननु विलोक्यमेतदने तदनु जगाद मुनीश्वरो द्विजेशम् । निरुपमधिषणानिधे शुभ ते कथय किमागमने निमिचमत्र ॥३५॥ न्यगढ्थ पुरोहितो विनीतं किमनुपमप्रतिमोऽहमलि पूज्यान जिनमतजरतीवचोमयैकंश्रुतमपिनो विवरीतुमत्र शक्यम् ॥ ३६॥ अपरसमयवित्तशास्त्रराशि व्यमृशमहं तु न चक्रिकेशवानाम् । क्रमममुमुदितं तया प्रवुध्ये तदिह निवेदयत प्रसद्य मेऽर्थम् ॥३७॥ अथ गुरुरपि जल्पति स साधो जिनसमयस्य विचारणव्यवस्थाम् । शृणुसुकतमते प्रगृह्य दीक्षांतदनुगताच विधीयते तपस्या ॥३८॥ विहितविनयकर्मणा च लभ्यो मिलदुर्चलातलमौलिनानुयोगः। इति तदवगमोऽन्यथातुनस्थात्यदुचितमाचरमात्वरं विधास्त्वम् अथ स किल समस्तसंगहानि सकलपरिग्रहसाक्षिक विधाय। गुरुपुरत उपादे चरित्रं परिहतमन्दिरवेष इष्टलोचः॥४०॥ गुरुरवददथागमप्रवीणा यमियतिनीजनमौलिशेखरश्री। मम गुरुभगिनीमहत्तरेयं जयति च विश्रुतजाकिनीति नानी॥४१॥ अभणदथ पुरोहितोऽनयाहं भवभवशास्त्रविशारदोपि मूर्खः। अतिसुकतवशेन धर्ममात्रा निजकुलदेवतयेवबोधितोऽस्मि ॥२॥ १P omits चष्टे... शाहल. २JH. अमनुनमंतश्च.३JH- तिशयितचित्तरंगसंगास्त..."मव्य. JH. णावलभ्यो मिलदिलात.५JP हानि. ६JH यमियनाजन. JE नवनवशास.

·१०८ प्रभावकचारते अयमवगतसाधुधर्मसारः सकलमहाबतघूधुरंधरत्री। गुरुमगददथ प्रवर्तमानागमगणसारविचारपारदृश्वा ॥४३॥ अधिकरणिकशास्त्रसुप्रसन्नानुगतिविलोल इयद्दिनानि जो । बदपरिचयमूर्छितो मुनीशम्प्रचिकटिषुर्निजमासुतीवलत्वम् ॥४॥ धृतधृतिरधुना शुभानुभावात् श्रुतभरसागरमध्यलीनचित्तः। अनधिगतविमुक्तपद्मवासाप्रियविरहप्रभृतिव्यथस्त्वभूवम् ॥ ४५ ॥ गुरुरिदमवधार्य धर्मशास्त्राध्ययनसुपाठनकर्मलब्धरेखम् । सुरचितसुकतोपदेशलीलं निजपदमंडनमादधौ सुलग्ने ॥ ४६॥ अनुचरितपुराणपादलिप्तप्रमुखसमो हरिभद्रसूरिरेषः। कलिसमययुगप्रधानरूपो विमलयति क्षितिमहिसंक्रमेण ॥ ४७ ॥ अपरदिवि निजी सजामिपुत्रौ पितृकुलकर्कशवाक्यतो विरक्तौ । प्रहरणशतयोधिनी कुमारौ बहिरचनावुदपश्यदातचितौ ॥४८॥ “अथ चरणयुगं गुरोः प्रणम्य प्रवभणतुहतो विरागमेती। तदनु गुरुरुवाचवासना चेन्मम स विधिवतभारमुदहेथार ॥४९॥ तदनु मतिमवाप्य चैष हंसं स परमहंसमदीक्षयत्ततोऽथ। व्यरचयत स तौ प्रमाणशास्त्रोपनिषदि कुश्रुतपाठशुद्धवुद्धी॥५०॥ अथ च सुगततर्कशास्त्रतत्वाधिगममहेच्छतया गुरुक्रमेभ्यः। अवनितलमिलल्ललाटपट्टी सुललितविज्ञपनां वितेनतुस्तौ ॥५१॥ दुरधिगमतथागतागमानामधिगमनाय सदाहितोद्यमौ तौ । प्रदिशत नगरं यथा वदीयंप्रतिनिजबुद्धिपरीक्षणाययावः ॥५२॥ गुरुरपि हृदये निमित्तशास्त्रादधिगतमुत्तरकालमाकलय्य । अवददिति शुभंनतत्र वीक्ष्येभ्युपगममेनमतोहिमाद्रियेथाः॥५॥ ननु पठतमिहैव देशमध्ये गुणियतिनायकसन्निधौ तु वत्सौ । मतिरतिशयभासुरापि केषांचिदपि परागैमवेदिनी समस्ति ॥५४॥ गुरुमिह विरहय्य का कुलीनः पथि निरपायतमेऽपि भ्रमीति। कथमवगतदुनिमित्तभावे तदिह ननोऽनुमतिर्दुरकायें ॥ ५५॥ अवदय विहस्य हंसनामा गुरुजनयुक्तमिदं तु वत्सलत्वम् । भवदनुचरणात प्रभाववंतौ किमुशिशुकोपरिपालितौन पूज्यैः ५६ अपशकुनगणः करोतु किंवाऽध्वनि परपुर्यपि चेतनायुतानाम् । अविरतमभिरक्षति क्षतानौ चिरजपितो भवदीयनाममन्त्रः॥ ५७ ॥ दुरधिगमदविष्ठदेश्यशास्त्राधिगमकते गमनादथागमाच । क इव नु विगुणः कृतज्ञतायाःक्षतिकरणस्तदिदं विधेयमेव ॥५८॥ १P omits मलयति"प्रहरणशतयेधिनौ. २P परागमावदि. ३H दुरितं P कार्य्य. JHघरपूर्यपि"नं.

·हारेभद्रसूरिप्रवन्धः। अवददथ गुरुर्विनेययुग्मं हितकथने हि न औचितीभविष्यत् । भवति खलु ततो यथेहितं वा विदधतमुत्तममद्य निंदितं वा ॥ ५९ ॥ अथ सुगतपुरं प्रतस्थतुस्तावगणितगुरुगौरवोपदेशौ । अतिशयपरिगुप्तजैनलिगौन चलति खलु भवितव्यतानियोगा६०॥ कतिपयदिवसैरवापतुस्तां सुगतमतप्रतिवद्धराजधानीम् । परिकलितकलावधूतवेपावतिपठनार्थितया मठं तमाप्तौ ॥ १ ॥ पठनविधिकृते विहारमालाविपुलतरास्ति च तत्र दानशाला। सुगतमुनियतिश्च तत्र शिष्याननवरतं किल पाठयेयथेच्छम् ॥३२॥ अतिसुखकृतभुक्तितः पठन्तौ सुविषमसौगतशास्त्रजातमत्र । परखुधजनदुर्गमार्थतत्त्वं कुशलतया सुखतोऽधिजग्मतुस्तौ ॥ ६३॥ जिनपतिमतसंस्थिताभिसंधि प्रतिविहितानि च यानि दूषणानि । निहतमतितया यतेर्निरीक्षातिशयवशेन निजागमप्रमाणैः ॥ ६४ ॥ दृढमिह परिहत्य तान् हि हेतून विशदतरान जिनतर्ककौशलेन । सुगतगतनिषेधदाययुक्तान समलिखतामपरेषु पत्रकेषु॥६५॥युग्मम् इति रहसि च यावदाददाते गुरुवमानविलोडितं हि तावत् । अपगतममुतः परैश्च लब्धं गुरुपुरतः समनायि पत्रयुग्मम् ॥ ६६ ॥ अवलोकयतोऽस्य हेतुदाय प्रतिनिजतर्कमुदप्रदूषणेषु । जिनपतिगतदूषणेषु पक्षवजयमभून्मनलि भ्रमो महीयान् ॥६७ ॥ अमणदथ सविस्मयातिरेकात्पिपठिषुरहंदुपासकोऽस्ति कश्चित् । अपर इह मदीयदूषितं का पुनरपि भूषयितुं समर्थबुद्धिः॥१८॥ स्फुरति चक उपाय ईदृशस्याधिगमविधाविति चिन्तयन् स तस्यौ। कचिदमलधियामपि स्खलन्ति प्रतिपद ईशि कुत्रचिद्विधेय॥१९॥ उदमिषदथ बुद्धिरस्य मिथ्याग्रहमकराकरपूर्णचन्द्ररोचिः। अवददथ निजान जिनेशविम्बं बलजपुरो निदध्वमध्वनीह ॥७॥ तद शिरसि तस्य भो निधाय क्रमणयुगं हि समागमो विधेयः । इदमपिन करिष्यति प्रमाणं मम पुरतोऽध्ययनं समाविधत्ताम्७१ गुरुवचनमिदं तथैव बौद्धैः कृतमखिलैरपशंखलैः खलैस्तैः अथ मनसि महार्तिसंगतौ तौ विममृशतुः प्रकट हिसंकटं नमा७२॥ न विधेच यदिह क्रमौसशूको प्रतिकृतिमूर्धनि लक्षितौ तदानीम् नहि पुनरपि जीविते किलाशा विकरुणमानसपाठकादमुष्मात् ७३ JHथ. २P सध्य. ३JHददाने गुरुवचसा न०. ४P यि पुत्रः ५३ म पतिमवभूषणेषु पक्षेथ. ६JH निददध्वनाह. JH खरैः..P विचयदिह. 10 ·प्रभावकचरिते वैलिमिह पदयोः क्रियावहे सद्गुरुहरिभद्रमुनीश्वरस्य तस्य। अतिदुरितमनागतं विचार्य ब्रजनविधि प्रतिषेधति स यः प्राकू ॥ अविनयफलमावयोस्तदुग्रं समुदितमत्र विनिश्चितं तथैतत् । न चलति नियमे न दैवदृष्टं निजजनने सकलङ्कता मृतिवा ॥ ७५॥ नरकफलमिदं न कुर्वहे श्रीजिनपतिमूर्द्धनि पादयोर्निवेशः। परिशटिततरौ वरं विमिन्नौ निजचरणौ नतु जैनदेहलग्नौ ॥ ७६ ॥ निधनमुपगतं यथा तथा वा तदिह च साहसमेव संप्रधार्यम् । इति घढतर आवयोर्निवन्धः प्रतिकृतमत्र कृते विधेयमेव ॥ ७७॥ तदनुच खटिनीकृतोपचीतौ जिनपतिबिम्बहदि प्रकाशसत्वौ। शिरसि च चरणौ निधाय यातौ प्रयततमैरूपलक्षितौच वौद्धै॥७॥ प्रतिघवशकडारकेकरा:रतिकुशलैरवलोकितौ च तैस्तौ। गुरुरवददो पुनः परीक्षामपरतरां सुगतद्विषोर्विधारये ॥ ७९ ॥ खिरतरमनसस्तदाध्वमद्य प्रतिविधये हिन चादरो विधेयः। सुरशिरसि च पादपातमुख्यं न हि समधीनिधयोपि सन्निध्युः ८० अथ च कृतमिहोपवीतमेतत् प्रतिकृतमत्र कृते दृढत्वचिह्नम् । दृढमतिरपरोपि कश्चिदीनहि विदधाति यथाविकर्मभीतः ॥ ८१॥ परनगरसमागताश्च विद्यार्थिन इह नैव मया कदर्थनीयाः। भवति च कुयशोभरस्ता प्रतिकरणं कुपरीक्षितं ने कार्यम् ॥८२॥ इति वचनममुष्य ते निशम्य स्थितिमभजन गुरुणा जना निरुद्धा! शयनमुवि गृहोपरि स्थितानां प्रतिदिशि यामिक एक एव चक्रे८३ जिनगुरुशरणं विधाय रात्राविह शयितौ परमेष्ठिनः स्मरन्तौ। समगतच(मञ्च)तयोरनिच्छतोरण्यसुखभरेऽसुलभातदाप्रमीला प्रतनुतमघटावली तदो वनितलतः सविमोचयांबभूव । खडखडखडिति स्वरेण शय्यां विजहुरमी विरसं तदारटन्तः॥४५॥ निजनिजकुलदेवताभिधास्तेऽभिधुरिहाद्भुतसम्भ्रमेण तौ च । जगृहतुरथ जैननाम तेषां नरयुगलं मतमित्यभूख शब्दः॥८६॥ अथ निधनभयेन साहलिक्यावरतरमापयिकं तु लन्धवन्तौ। अनवरतमहातपत्रवृन्दात्तत उदवभ्यत तयुगं स्वदेहे ॥ ८७॥ तनुरुयुगपत्ततः पृथिव्यां मुमुचतुरंगमथोई भूमितस्तौ। मृदुशयनतलादिवोत्थिती चामहततनू कुशलादुन्नबुद्ध्या ॥ ८ ॥ १JHवल मिहपटयो.. २JHप्रकाशकृतौ.३JHख्यतदि समधी- सिद्ध०.४JHतु परीक्षतः न कार्य. ५P परमेष्ठिनस्मरन्तौ. ६JH समगमवतयोरनियतोरथ्य.

·हरिभद्रसूरिप्रवन्धः। १११ लघुतरचरणप्रचारवृत्त्या हुतमपचक्रमतुः पुरात्तदीयात् । मतिविभववशादबुद्धयानौ वलयति कं न मतिर्हि सुप्रयुक्ता ॥८९॥ त्रिभिर्विशेषकम् । हतहत परिभाषिणस्तयोस्तेऽनुपदमिमे प्रययुर्भटास्तदीया। अतिसविधमुपागतेषु हंसोवददिति तत्र कनिष्ठमात्मबन्धुम् ॥१०॥ ब्रज झगिति गुरोः प्रणामपूर्व प्रकथय मामकदुष्कृतं हि मिथ्या। अभणितकरणान्ममापराधः कुविनयतो विहितः समर्षणीयः॥९॥ इह निवसति सूरपालनामा शरणसमागतवत्सलः क्षितीशः। नगरमिदमिहास्य चक्षुरीक्ष्यं निकटतरं व्रज सन्निधौ ततोऽस्या९२॥ इति सपदि विसर्जितोऽपि तस्थौ क्षणमेकं स तु तैः सहस्रयोधी। गततनुममतस्त्वा(स्तु)युद्ध्यते तैः हवहृतधन्वशरावलिमिहसः ९३ अतिविपुलतया शिलीमुखानां तितउरिवाजनि तस्य विग्रहश्च । अपतदद्यसवंद्यरक्त उामहितनरैरभवत्ततः परासुः ॥९४ ॥ अवरजइहमोहि(दि)तोह्यमुञ्चन्सविधममुण्यकृपामय॑वाक्या(?) त्वरिततरपदप्रचारवृत्त्यागमदवनीपतिसूरपालपार्श्वम् ॥ ९५॥ शरणमिह ययौ च तस्य धीमान तदनुपदं रिपवः पराः सहस्राः। अवनिपतिमवाप्य चैनमूचुः प्रवितर नः प्रतिपंथिनं समेतम् ॥ १६॥ अवदथ स को बलेन नेता ममभुजपलरवर्तिनं किलैनम् । अनयिनमपि नार्पयाम्यमुं तत्किमुत कलाकलितं नयैकनिष्ठम् ॥१७॥ सुगतमतमदास्तथाभ्यधुस्तं परतरदेशनरस्य हेतवे स्वम् । धनकनकसमृद्धराज्यराष्ट्रं गमयसि हास्मद्धीशकोपनात्किम्॥९८॥ अवददिह स चोत्तरं गरीयः पुरुषगणैर्मम यद्रतं व्यधायि । मरणमथ च जीवितं हिभूयात्नहि शरणागतरक्षणत्यजामि॥१९॥ इतरमिह दधामि चैकमेष प्रकटमतिर्विदितप्रमाणशस्त्रः। तत इमममिभूय वादरीत्योचितमिह धत्त पराजये जये वा ॥१०॥ मथ वचनविचक्षणः स तेषामधिपतिराह वचस्त्विदं प्रियं नः । परमिह वदनं नहश्यमस्य क्रमयुगलंसुगतस्य मूर्थियोदात् ॥१०॥ तदनु च यदि शक्तिरस्ति तस्यां त्वरिततरः प्रतिसारयाशु हेतून् । यदि जयतिसयातु कौशलानियतमसौ विजितस्तु वध्यएव॥१०॥ अथ घटमुखवादिनी रहास्था वदति तथागतशासनाधिदेवी । स्वयमिह हरिभद्रसूरिशिष्यः पुनरनयो न बभूव दृष्टिमेलः ॥१०॥ १HP लीमिहेंसः। २P विदितः प्रमाणशालः।

·११२ प्रभावकचरिते व्यमृशदथ सवत्सलैकनिष्ठा सुगतमते प्रभवन्ति सूरयोऽपि। अवितमिह नो घटेत चैतधुरति वचो न ममापि यत्पुरस्तात्॥१०४॥ अथ बहुदिनवादतो विषण्णः स परमहंसकृती विषादमाधात् । विभयति गुरुसंकटे विवित्यानिजगणशासनदेवता किलाम्बा १०५ स्मृतिवशत इयं तदा समाया जिनमतरक्षणनित्यलब्धलक्षाः। वदति च शृणु वत्स मुक्तिमस्माहुरितनगद्गुरुसत्वमूलभूमेः १०६ सुगतमतसुरी समस्ति तारा वदति निरन्तरमत्रुटद्वचःसा। मनुज इह सुरैः समं विवादी क इव भवन्तमृते समृद्धसत्वम् १०७ प्रतिवद च तमध दंभवादीबुवमसमानकृतपतिश्रवत्वम् । अनुवदनपुरःसरं प्रजलप्यं भवति कथं तहते हि वादमुद्रा ॥ १०८॥ बलमिदमधुनैव तद्विनाश्यात् प्रकटतरं वदतो जयस्तवैव । अवदथ समेत्र कोन्य एव जननि विना भवतीं करोतिसारां१०९ इति समुचितमुत्तरं विधायापरदिवसे विदधौ सुरी निदेशं । प्रतिवदितरि संम्रितेच मौनं सजवनिकांचलमूर्भिमावतान॥११०॥ कलशमथ चकार पादपातैर्विशकलमाश्रितवैपरीत्यमेषः। अवदथ सदम्भवादमुद्राळवमिह कृष्टिजनाधमा भवन्तः॥ ११ ॥ वधकृतमतयोऽस्य ते ह्यमित्राः सममिहिता ननु तेन भूमिपेन । नयविजयमयः परायवृत्तः किमु वधमर्हति साधुलब्धवर्णः॥११२॥ अथ कुनयमपीममातनुध्वं यदि न सहेहमिदं निशम्यतां तत् । रणभुविपरिभूयमा गृहीता खलु य इमं स तु लात्त्वपातुकश्रीः११३ तदनु नयनसंशयाथ विद्वान्ननु समकेति पलायनाय तेन । लघु लघु स पलायनं च चक्रेक इवन नश्यति मृत्युमीविहस्तः११४ द्वतचरणगतैर्बहिः प्रगच्छन् स च निर्णेजकमकमालुलोके । तुरगिषु सविधागतेष्ववादीत् तमिहवजन्त्वमिहाययौ पातः११५ स्वमतिविभवतः प्रणाशितेस्मिन् वसनविशोधनमाधत्तथासौ । तरलतुरगिणा चजल्पितो यन्मनुजोऽनेन पथा जगाम नैकः॥११॥ रजक इह स तेन दर्शितोऽस्य त्वरिततरस च शीघ्रमेव तेन । निजभटनिवहे समाधृित्वा प्रतिबचलेच बलं तदीयवाक्यात्११७ निजमतिबलतस्ततः प्रकाशं विभयमनाश्चलितोमिचित्रकूटम् । अभिसमगमहिनैः कियद्भिर्गुरुचरणाम्बुरुहां समागमः कः ॥११८॥ १JH सच वलिकनिष्टा. २JHविभवति.३ P भरा. ४ JH प्रवि- वदवत् मथ दंभवादि झुषमसमकृतप्रतिश्रुतत्वम् ५JH अथ सुवदन. ६JH त्या. तद्वतेहि वाच. JH स्याः तद जयत. ८JH विविध सुरातिवेशम् । निदेशा ९ कथमिहकृष्टी ...."वत. १०JH मिहायची. ११JH वृत्ताप्रति बलेच वत. १२Pउह..

·हरिभद्रसूरिप्रबन्धः। ११३ इतर इति निजेशकार्यसिध्या नृपतिममुं किल सांत्वयांबभूवुः। अणुतरविषये दृढं सहायं परिहरते हि क उग्रपौरुषोऽपि ॥ ११९ ॥ अथ निजगुरुसंगमामृतेन छुतकरणः शिरसा प्रणम्य पादौ । दृढतरपरिरब्ध एष तैश्च प्रविगलदश्रुजलो जगाद सद्यः ॥ १२० ॥ गुरुजनवचसां सरामि तेषां परतरदेशगतौ हि यैनिषिद्धौ । निशमयत विभो प्रबन्धमेनं कुविनयशिष्यजनास्यतःप्रवृत्तम् १२१ इति चरितमसौ जगाद् यावनिजगुरुबन्धुपरासुतावसानम् । अथ निगदत एव हृद्विमेदं समजनि जीवहरो बली हिमोहः ॥१२२॥ विमृशति हरिभद्रसूरिरीक किमु मम संकटमद्भुतं प्रवृत्तम् । निरुपमचरितवीतरागमदितमिदं निरपत्यतामनस्यम् ॥ १२३ ।। विमलतरकुलोद्भवौ विनीतौ यमनियमोद्यमसंगतौ प्रवीणौ । परमतविजयप्रकाशपंडापरिमलशोभितविद्वदर्चितांही ॥१२४॥ अपि परतरदेशसंस्थशास्त्राधिगमरसेन गतौ च विप्रकृष्टम् । मदसुकृतवशेन जीवितांतं ययतुरुभावपि कर्म धिक् दुरन्तम् १२५ विनयमथ शमं स्मरामि किंवा गुरुपदसेवनमद्भुतं किमत्र । नहिममसदृशैस्तुभन्दभाग्यैः परिचरणं ननुतादृशां विलोक्यम् ॥ मुखकतकवलैर्विवृद्धदेही चटकशिशू इव यावजातपक्षौ । अवसर इह तौ सपक्षताया भृशमतिगम्य इशोपर्थव्यतीतौ १२७ कलुषकुलनिवास एष देहः सुचरितकक्षदवानलाचिरुनः । इह हि किमधुना प्रधार्यतेऽसौविरहमरेऽपिसुशिक्षयोरवाते १२८ विनिहततमनिर्वृतिप्रकारा कमिव विशेषमवामुमत्रधाऱ्यां। सुललितवचनौ विनेयवर्यावसव इमौ हि विना कदर्यधुर्याः॥१२९॥ इति विमृशत एव सौगतानामुपरि महः समुदैनिजान्वयस्थम् । सुविहितपरिकर्मणाऽपिसाध्यंनसहजमाभिजनं महत्तमेऽपि १३० अवदथ स सौगताः कृतास्ते परिभवपूर्णहृदो गृहस्थितेन । इति विनयविनेयर्सिहसेनाद्भुतहतचित्तनिवृत्तिसापराधाः ॥१३॥ श्रुतविहितनयेऽपि युक्तमुक्कं सकलवलेन निवारणं रिपूणाम् । परभवतिरस्य निर्मला नो य इह सशल्यमना लभेत मृत्युम्१३२ इति जिनपतिशासनेपि सूक्तं गुरुतरदोषमनुद्धृतं हि शल्यम् । सुगतमतभृतो निवर्हणीयाः स्वसृजुतनिर्मथनोत्थरोपपोपात् १३३ १JH नामनस्यन्ति. २ JHविनिहततमनिवृत्तिप्रकारां कमिवं विशेष Pomitsमवासु.३JHअजिहिंसानेनाप्लुत.JH लालोप-शशल्य...मुक्त्य ५JH सत्वभः I...परमहंस्रति.. प्रसिद्धः.

·११४ प्रभावकचरिते इति मतिमति चेतसि प्रकामं गुरुमभिपृच्छय ययौ विना सहायम् । हृदि विगलितसंयमानुकंपो नगरमवाप च भूमिपस्य तस्य॥१३४॥ द्रुततरमभिगम्य पार्श्वमस्य प्रकटतरीकृतजैनलिङ्गरूपः। वदति च हरिभद्रसूरिरेवं जिनसमयप्रवराशिषाभिनंद्य ॥ १३५॥ शरणसमितवज्रपंजर त्वं शृणु मम वाक्यमशक्यसत्वभंग। इह हि मम विनय उजिजीवे स परमहंस ईतित्वया प्रसिद्ध १३६ किमिव नतव साहसं प्रशस्य क्षितिपशरण्यकृते हि लक्ष्यसंख्यम् । चलमवगणितं तदेतदम्युन्नतिकरमूर्जितमस्ति नापरस्य ॥१३७ ॥ निरगममिह सांयुगीनवृत्तिः कृतिजनरीतित उन्नतप्रमाणः । अतिशयनिभनिष्टवाप्रवन्धान सुगतमते स्थितकोविदान जिगीषुः। अवथ स सूरपालभूपो समतवचापि विजेयतापदे ते । बलविवदननिष्टिता अजेया शलभगणा इव ते ह्यमी बहुत्वात् १३९ परमिह कमपि प्रपञ्चमण्यं ननु विदधामि यथा भवद्विपक्षः। स्वयमपि विलयं प्रयाति येन प्रतिकूलं वचनं तु मे न गण्यम् १४० अवहितिपरवाचमेककां मे शृणु तवकाचिदजेयशक्तिरस्ति । अवददथच कोहिमां विजेतावहति सुरीयदुदन्तमम्बिकाख्या १४१ वचनमिति निशम्य तस्य भूपः सुगतपुरे प्रजिधाय दूतमेषः । अपि स लघु जगाम तत्र दूतो वचनविचक्षण आहतप्रपञ्चः ॥१४२॥ सुगतगुरुमथ प्रणम्य तत्रावददिति भूमिपतिः स सूरपालः। स्फुरिततनुमिवेह भारती त्वामिति किलविज्ञपयत्यनल्पमकिः१४३ इह मम पुरमाजगाम चैको वुध इह बुद्धमतामियातिरूपः । भवति च भुवनत्रयप्रसिद्ध प्रतपति किंतु स एष वादिशब्दः१४४ इदमिह महते त्रपाभराय प्रभवति तत् क्रियते तथा यथा सः। निधनमविजयःस्वयंस यायात्कुरुतेऽन्योपियथान कश्चिदित्थम्।। दशबलमतनायकः समानप्रतिघवशो वदति स्म तं प्रमोदात् । इह जगति समस्तदेशनानाविबुधगणस्तमहं तिरश्चकार ॥१४६ ॥ जिनसमयविशारदोऽपि कश्चिन्नवपठितो भवितात्र वावदूकः । वचनमदमहं ततो विनेष्ये गहनविकल्पसमूहकल्पनामिः॥ १४७ ॥ खयमिह निधने कृतप्रतिशः स किमु भविष्यति तद्वद् त्वमेव । पटुवच इति जल्पति स दूतःप्रभुपुरतो मम गीःप्रवर्चते किम् १४८ तव पदकमलप्रसादतो वा किमिव न मे शुभमदुतं भविष्यत् । मतिरिति तु मम प्रकाशतोऽसौ परमिह तु प्रभुणा विचार्यकार्यम्॥ १JH सत्वमंगः I...परमहंसहति प्रसिद्ध. I २ JH मम वचापि विजेयतापदेन. P किमिति. ४P मिहमते. ३ ·हरिभद्रसूरिप्रवन्धः। ११५ लिखत वच इदं पणे जितो यः स विशतु तप्तवरिष्ठतैलकुण्डे । इति भवतु खवीप्लया प्रशंसामिह विदधेऽस्य गुरुर्विचारहृष्टः१५० विपुलमतिरथप्रगल्भदूतः पुनरपि वाचमुवाच दाढ्यहेतोः। प्रभुचरणयुगं तथापि धाष्टोत्युनरपि विज्ञपयामि किञ्चिद्व१५१॥ शृणुत वसुमती हिरण्यगर्भा भवति कदाचन कोऽपितत्र विद्वान् । अतिशयितमतिर्यतो जिनानां ननु भवतामवमानना हि माभू१५२ असदिह परिकल्पनं ममैतद्गनतले कुसुमोद्गमेन तुल्यम् । जयिषु किल भवत्सुयत्सनाथावयमिह तनु दृढं विचारणीयम्१५३ गुरुरवददसौ भयं किमेतद्भवति तथा भ्रम एव कस्य फल्गुः । अपि मयि चिरसेवितेपि यद्वःस्फुरति परेण विजेयताभिशङ्कार५४॥ क इव मम पुररस कोऽपि विद्वाननधिगतस्वरप्रमाणभूमिः। मदगदमवमोचये न चैतदहमहो न निज वहामि नाम ॥ १५५ ॥ खनृपतिपुरतः प्रशाधि वाचं मम विनियंत्रितवादिपौरुषस्य। क्यमिह परवादिलामतुष्टा अनुपमेव समागमा मते यत् ॥१५॥ वचनमिति निशम्य तस्य दूतो मुदितमनाः पुरमाययौ निजं सः। इति सुविहितबौद्धविप्रलम्भापतिमवर्द्धयदत्र सूरपालम् ॥ १५७॥ त्रिचतुरदिवसान्तरेण सोऽपि प्रभुरिह बौद्धमतस्य तत्र चायात् । अतिपरिवृढसेव्यपादपद्मोन्यधित स पूर्वपणेन वादमुद्राम् ॥ १५८॥ विबुधपतिरचिन्तयन्नचासौ कथमहमस्य कृते स्मरामि ताराम् । अथ किमनया स्मृतापियासौजितमदरिखजधातिनी नसद्यः१५९॥ इति स च परिचिन्त्य वादसंसोधुपहरिभद्रविशारदं समेत्य। अवददिदमनित्यमेव सर्व सदिति वचः परिसंस्कृतं यदेतत् ॥१६०॥ इह भवति च पक्ष एव हेतुर्जलधरवननु संति चात्र भावाः । निगदित इति मूलपक्षजाते वदति ततः प्रतिवाद्यनूय सम्य१६१॥ यदि सकलमिदं विनश्वरं तत् स्मरणविचारणचारिमा कथं स्यात्। तदिदमिह पुरावलोकितं यत्कथमियमित्यनुसंहतिघंटेत ॥ १६२ ॥ वदति समतिसन्तति स्म तुल्या भवति सदैव सनातना मते नः। बलमिदमनु संहतश्च तस्या व्यवहरणं च तथैव वर्तते नः॥१६३॥ अनुवदति मुदा स्म जैनविद्वानिह मतिसन्ततिरप्रणाशिनी चेत् । सदिति सुविदितैव तत् ध्रुवं त्वानुमतिरिदं तव चात्मवाविरुद्धम् न विबुधकमनीयमेतदुच्चैः खसमयमूढमतिभवान्यदिच्छुः । ननुसकलविनश्वरत्वसन्धां परिहरचिरकालतो विलग्नाम्॥१६॥ इति वचननिरुत्तरीकृतोऽसौ सुगतमतप्रभुराचचार मौनम् । १. तपासौ. २JH. बाद संसक्छ ।

·प्रभावकचरिते जित इति विदिते जिनैनिपेते द्रुततरमेष मुतप्ततैलकुण्डे ॥ १६६ ॥ अथ कलकल उद्धभूव तेषां दशबलविद्वदरीतिमृत्युभावात् । इति भवदपमानमारभुना भयतरला अनशनमी निरीशाः॥१६७॥ अथ विशदविशारदस्तदीयो वदनमतिः किल तद्वदेक एकः । समगतवत्तथैव पवषास्ते- निधनमवापुरनेन निर्जिताश्च ॥ १६८ ॥ दशवलमतिशासनाधिदेवी खरवचनरुपलम्भिताथ सातैः। प्रतिघवशविसर्पिदपमहै- रणकदिनेषु सुरस्मृतिहि कालः ॥ १६९ ॥ ननु शृणु कटपूतनेऽत्र यस्त्वा- मविरतमर्चयिता मुर्धा नरेन्द्रः। कुमरणविधिना मृतोऽधुना त- ननु भवती क गतासि हन्त तारे ॥१७॥ मलयजघनसारकुड्डुमादि- प्रकृतिविलपनधूपसारमोगैः। सुरभिकुसुमदामभिश्च सम्यक् ननु तव दृषद इव व्यधायि पूजा ॥ १७१ ॥ दृढतरपरिपूजिता भवाहक विधुरतरावसरेऽपि सन्निधानम् । यदि न वितनुते ततः सदेहे स किमुनहि क्रियते सुवस्तुभोगः ॥ १७२ ॥ सविधतरभुवि स्थिताच तारा सुकरुणमानसवासना हामीपु । अनुचितमपि जल्पतो निशम्या- प्रतिघमना मृदुवागिदं जगाद ॥ १७३ ॥ अतिशयगुँचमाप्य यद्वराका असदृशमप्यनुवादिनो भवन्तः। 1P. चिद्वदरी JH. विद्वढाग. २P समगतचत. निमः अनु ५JH प्रायस्त्वमा ६ P. ता मुधीन 10.JH. गमिपुषि०!

·हरिभद्रसूरिप्रबन्धः। ११७ कुवचनमपि नो मयात्र गण्यं मम वच एकमिदं निशम्यताञ्च ॥ १७४॥ अतिपरतरदेशतः समेतौ परसमयाधिगमाय सङ्गतौ च । जिनशिरसि पदप्रदानपापा- भ्युपगमरूपनिमेऽप्यमुक्तसत्वौ ॥ १७५ ॥ प्रतिकृतमिह तत्वते धानो झटितिरनेन हतौ पलायमानौ। नयपथपथिको महामुनी य- तत्प्रकृतिकृतिरस्ति तस्य दुष्कृतस्य ॥ १७६ ॥ तत इति समुपेक्षितोमया य- द्विलयमवाप निजैनसैव तस्मात् । विदधति ननु यस्य पक्षमुच्चै- नंनु मम तेपि सदा छुपेक्षणीयाः ॥ १७७ ॥ इति शुचमपहाय यूयमेते निजनिजभूमिषु गच्छताद्य धीराः। दुरितभरमहं हि वो हरिष्ये निजसन्तानसमेषु को हि मन्युः॥ १७८ ॥ इति वचनमुदीर्य सा तिरोधा- निजनिजदेशगणं ययुश्च तेऽथ । अपरतरपरेषु वौद्धवृद्धा उपशममापुरिति श्रुतप्रवृत्त्या ॥ १७९ ॥ इह किल कथयंति केचिदित्थं गुरुतरमंत्रजयप्रर्भावतोऽत्र। सुगतमतबुधान विकृष्य तते ननु हरिभद्रविभुर्जुहाव तैले ॥१८॥ अथ जिनभटसूरिरत्रकोपा- दुतमिह शिष्यजने निजे निशम्य । उपशमनविधौ प्रवृत्तिमाधा- दिह हरिभद्रमुनीश्वरस्य तस्य ॥१८१ ॥ मृदुवचनविधि च शिक्षयित्वा यतियुगलं प्रजिधाय तत्करे च । १Pच तेन. २P तत्प्रकृतिरस्ति तस्य: JH महान्यतीयत्तत्प्रतिकतिरस्ति दुष्कृतस्य ३ P• हाधुपे०.४ JH omit this rerse. ५JH मेव तप. ६P. नोत्र.

·प्रभावकचरिते क्रुध उपशमनाय तस्य गाथा- त्रयमिह समरदिनेशवृत्तबीजम् ॥ १८२ ॥ प्रययतुरथ तेऽपि तस्य राज्ञो नगरमिदं मिलितौ च तस्य सूरे। वच इह कथयांबभूवतुस्तद् गुरुभिरमुं प्रति यत्रिदिष्टमिष्टम् ॥ १८३ ॥ प्रतिघगुरुतरोमवान् फलोदा- हरणमिमा अवधारयख गाथाः। इति किल वदतोस्तयोः स भत्त्या गुरुलिखिताः समवाचयत्ततस्ताः ॥ १८४ ॥ तथाहि-गुणसेणअग्गिसम्मा सीहाणं दाय तहपि आपुत्ता। लिहिजालिणि माइसुआधण- घणसिरिमो मोयपइभजा ॥ १८५ ॥ जय विजयाय सहोअरधरणो लच्छीम तहप्पई भजा। सेण विशेणा पित्तिय उत्ताजम्मम्मि सत्तमए॥१८६॥ गुणचन्दअवाणमन्तरसमरा इव्व गिरिसेण पाणोय। एगस्सत उमुरकोऽणन्तो अन्नस्स संसारो ॥१८७॥ इति चतुरमतिय॑मृक्षदेवं हृदि हरिभद्रविभूस्तदेतदीहक् । अपि वनमुनिपारणस्य महे भवनचकेप्यनु वर्ततेस वैरम् ॥ १८८ ॥ पुनरिह मयकानुकोपदावा- नलबहलाचिरुदस्तचेतनेन । दशवलमतसदिनः प्रपञ्चं विरचयिता विनिवहिताश्च भूना ॥ १८९ ॥ अतिविरतचिरप्रसढमिथ्या- प्रहसमयैरिव विप्रलब्धचेताः। अपि जिनमतबोधमाकलय्या- सुकतवशेन तमःप्रवेशमाधाम् ॥ १९० ॥ १JH सूरी. २P पियामायमुआ. ३JH घरणो बला अत हयइ भन्ना सेणा पित्तिय उत्ता. ४ JH गुण चदवाणमतरा इचागि "एगस्सतड सोरेका ५JH सगे भवनकेप्यमुक्तंतेस्म बरं.

·हरिभद्रसूरिप्रवन्धः। नरकगमनदौइदं हि जीव- स्य तु ममदोहदमायतौ दुरन्तम् । निजमिह.परियोध्य जीवमित्यम् प्रकटमुवाच तपोधनानतोऽसौ ॥ १९१ ॥ इह जनगुरुवत्सलत्ववुद्ध- रनृणविधिः किमवाप्यते कथञ्चित् । नरकगतिसमीपगासिन मां प्रति घटते भृशमुहिधीर्षया यः ॥ १९२ ॥ त्रिविधमथ विरोधमौझ्य सूरि- भृशममिपृच्छय च तं नृपं महेच्छः। निरगमदविलम्बितप्रयाणैः समगत शीघ्रमसौ गुरुक्रमाणाम् ॥ १९३॥ शिरसि च विनिधाय तान्नतास्योऽ. गददथ गद्दगीभरः स तत्र । गुणविशदविनेयमोहतोऽहम् प्रभुचरणाम्बुजसेवया वियुक्तः ॥ १९४ ॥ श्रुतविहिततपः प्रदाय वाढं मम कलुषं परिशोधयध्वमाशु । अविनयसदने विनेयपाशे प्रगुणतरां मतिमातनुध्वमुच्चैः ॥ १९५ ॥ गुरुरिह परिरभ्य गाढमेनं कृतविजिनाहतपःप्रदाय चावक । कलुषसुकृतयोर्विधौ समर्था ननु हरिभद्रसमाः क सन्ति शिष्याः॥१९६ ॥ खरतरतपसा विशोषयंत तनुमतनुः स विनेययोर्वियोगः। परिदहति भृशं मनस्तदीयं जलनिधिमौर्व इव प्रकाशकीलः ॥ १९७॥ अतिशयपरिदूनमेवमम्बा धृतिविधये सुतरामुवाच वाचम् । क इव सविरहस्तवार्दनेऽसौ गृहधननन्दनसङ्गवर्जितस्य ॥ १९८॥ १P जीवत्यजननुदोहृद०. २JH मित्र. ३JH.र्ष यायां. ४J H विविध.

·१२० प्रभावकचरिते जिनसमयविचित्रशानसेवा- निपुणविशुद्धमते खकर्मपाकः। फलवितरणकृन्निजः एरोवा तदिति विडम्बकमेव कोविदानाम् ॥ १९९ ॥ गुरुपदवरिवस्ययाभिरामः सफलय शुद्धतपस्यया स्वजन्म । शरदि घन इव प्रलीनमेतत्- भवति विकर्म यथा तनु त्वदीयम् ॥ २०० ॥ अवगथ हरिभद्रसूरिरम्बे जडमतिमाशशिप्यकावलम्वे । न किमपि मम चेतसो व्यथाक. द्विशदविधेयविनेयमृत्युमुख्यम् ॥ २०१॥ दृढमिह निरपत्यता हि दुःखम् गुरुकुलमप्यमलं मयि क्षतं किम् । इति गदति जगाद तत्र देवी शुणु वचनं मम सूनृतं त्वमेकम् ॥ २०२॥ नहि तव कुलवृद्धिपुण्यमास्ते ननु तव शास्त्रसमूहसन्ततिस्त्वम् । इति गदितवती तिरोधे सा श्रमणपतिः स च शोकमुत्ससर्ज ॥२०३॥ मनसि गुरुविरोधवर्द्धिगाथा- त्रितयमिदं गुरुमिगुरुप्रसादात् । प्रहितमभिसमीक्ष्य सैष पूर्व स च समरार्कचरित्रमाततान ॥ २०४॥ पुनरिह च शतोनमुनधीमान् प्रकरणसार्द्धसहस्रमेष चके। जिनसमयवरोपदेशरम्यं ध्रुवमिति सन्ततिमेषताञ्च मेने ॥ २०५॥ अतिशयहृदयाभिरामशिष्य- द्वयविरहोमिभरेण तप्तदेहः। निजकृतिमिह संव्यधात्समस्तां विरहपदेन युतां सतां स मुख्यः ॥ २०६ ॥ | JH विदु च कामचको० २JH चरितस्य यामि० ·हरिभद्रसूरिप्रबन्धः। १२१ प्रकरणनिकरय विस्तरार्थ हदयविवाधकचिन्तयाभिधान्तः । अणुतरजिनवासिनं सकार्पा- सिक इति नामफमेक्षताथ भव्यम् ॥ २०७॥ शुभशकुनवशात् स्वकीयशास्त्र- प्रसरणकारणमेप तं व्यमृक्षत्। तत इह विरलं च भारतादि- थवणसतृप्तमुवाच हृद्यविद्यः॥ २०८॥ तथाहि-एयंलोइय कव्वं गद्धहलिडं च वाहिरे सिद्ध जं अन्तो फोडिजंतं तुसवुसभुसमीसियं सचम् ॥२०९॥ अवददथ वणिक् विवेचयस्व प्रकटमिदं स ततो जगाद सूरिः। अनृतभरभृतप्वहो जनाना- मितिहासेपु यथा तथा प्रतीतिः ॥ २१० ॥ इति विशकलनाय मूढताया। कितवकथानकपञ्चकं तदुक्तम् । विषधर इति मंत्रवतुमिथ्या- ग्रहविपविस्तरसंहृतिप्रवीणम् ।। २११ ।। श्रवणत इह तस्य जैनधर्म प्रकटमतिर्बुवुधे ततो जगाद । वितरणमुख एप जैनधर्मों द्रविणमृते स विधीयते कथं तु॥२१२॥ गुरुरथ समुवाच धर्मकृत्या- द्रविणभरो भविता तव प्रभूतः। अवय स चेदिदन्तदाह सपरिजनः प्रभुगीर्विघायकः स्याम् ॥ २१३ ॥ वदति गुरुरथ त्वमेकचित्तः शृणु घहिरद्य दिनानृतीयघने। परविषयवणिज्यकारकोऽथ स्फुटमिह वस्तुनिधानमेष्यतीति ॥ २१४ ॥ तदुप तव गतस्य वस्तुजातं तदथ समोढुतितः समर्घमाप्य। १JH वान्त. २P वासनं. ३ JH चिरभवं. ४JE अनृततरस तेप्या ०५JH प्रवृत्ति. १JH विषधरवति. ७JH समावृति. 11 ·१२२ प्रभावकचरिते गुरुतरममुतो धनञ्च मावि व्यवहरणात्सुकृतोदयेन भूना ॥ २२५ ॥ विहितमिह मया हि शास्त्रवृन्दं ननु भवतां भुवि पुस्तकेषु लेख्यम् । तदनु यतिजनस्य दौकनीयं प्रेसरति सर्वजने यथा तदुचैः ॥२१६ ॥ सुकृतिजनशिरोमणिस्ततोऽसा- विति वचनं विदधे गुरोरलङ्घयम् । तदनु च तदिदं भवार्णवस्य प्रतरणहेतुतरीसमं प्रवृत्तम् ॥ २१७ ॥ अथ च चतुरशीतिमेकपीठे जिनसदनानि महालयानि तत्र । अपरजनमपि प्रबोध्य सूरिः सुमतिरचीकरदुच्चतोरणानि ॥ २१८ ॥ चिरलिखितविशीर्णवर्णभन्न- प्रविवरपत्रसमूहपुस्तकस्थम् । कुशलमतिरिहोहधारजैनो- पनिषदिकं स महानिशीथशास्त्रम् ॥ २१९ ॥ श्रुतिपरिचयतो निजायुरन्तः सुपरिकलय्य गुरुक्रमागतोऽसौ। गणविषयनिराशतोच्छचेतः कदनविरागविशेषसंसृताङ्गः ॥२२० ॥ अनशनमनघं विधाय निर्या- मकवरविस्मृतहार्दभूरिवाधः । त्रिदशवन इव सितः समाधौ त्रिदिवमसौ समवापदायुरन्ते ॥ २२१ ॥ इत्थ श्रीहरिभद्रसूरिसुगुरोश्चित्रं चरित्राद्भुतम् । स्मृत्वा विस्मयकारणं पटुतरप्रज्ञालपूज्यं बुधाः ॥ २२२ ॥ माइक् प्राथमकल्पिकावलिधियां जीवातुपाथेयवत् ।। भृण्वन्तु प्रकटं पठन्तु जयताचाचन्द्रसूर्यसिति ॥ २२३ ।। श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रमः श्रीप्रभा. चन्द्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा। १PHघनं. २P omits प्रस...ने. ३P सु-कृत. ४P वीर्ण नम प्रविचर. ५ JH प्रायम. #JH omit this and gire प्रेघ ३५ अक्षर ३ ३ भय २०४३ ॥ अक्षर ॥९॥ -- ·श्रीमल्लवादिप्रबन्धः। १२३ श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरौ श्रीहारिभद्रीकथा श्रीप्रद्युम्नमुनीन्दुना विशदितः शृङ्गोऽयमष्टाधिकः॥२२४॥ पुरुषोत्तम परमेष्ठिन् गिरीश गणनाथ विबुधवृन्दपते । प्रद्युम्नब्रह्मरते सुमनोमय किमसि नहि तपनः ॥ २२५ ॥ इति हरिभद्रसूरिप्रवन्धः । ग्रन्थ ३५४ अ०३ उभयं २०४३ अ०३॥ श्रीमलवादिप्रबन्धः। संसारवाद्धिविस्तारानिस्तारयतु दुस्तरात् । श्रीमल्लवादिसूरिौं यानपात्रप्रभः प्रभुः ॥१॥ गौसत्तारघना यस्य पक्षाक्षीणलसद्भुवि (१)। अवका लक्षभेत्री च जीवामुक्का सुपर्वभृत् ॥२॥ जडानां निबिडाध्माय प्रवृत्तं वृत्तमद्धतम् । प्रमाणाभ्यासतः ख्याते दृष्टान्तं किंचिदुच्यते ॥ ३॥ रेणुप्राकारतुगत्वाद्रथेनागच्छतो रवेः । रथाङ्गमिव संलग्नं शकुनीतीर्थनाभिभृत् ॥ ४॥ हारनिकरैर्युक्तं वप्रनेमिविराजितम् । पुरं श्रीभृगुकच्छाख्यमस्ति खस्तिनिकेतनम् ॥५॥ चारुचारित्रपाथोधिशमकल्लोलकलितः। सदानन्दो जिनानन्दः सूरिस्तत्राच्युतः श्रिया ॥ ६ ॥ अन्यदा धनदानाप्तिमत्तश्चित्ते छलं वहन् । चतुरङ्गसभावज्ञामज्ञातमदविभ्रमः॥७॥ चैत्ययात्रासमायातं जिनानन्दमुनीश्वरम् । जिग्ये वितंडया बुद्ध्या नन्दाख्यः सौगतो मुनिः॥८॥ युग्मम् । पराभवात्पुरं त्यक्त्वा जगाम वलभी प्रभुः। प्राकृतोऽपि जितोऽन्येन कस्तिष्ठेत्तत्पुरांतरा॥९॥ तत्र दुर्लभदेवीति गुरोरस्ति सहोदरी। तस्याः पुत्रालयः सन्ति ज्योष्ठो जिनयशोऽभिधः॥१०॥ द्वितीयो यक्षनामाभून्मल्लनामा तृतीयकः । संसारासारता चैषां मातुलैः प्रतिपादिता ॥ ११ ॥ जनन्या सह ते सर्वे बुद्धा दीक्षामथादधुः। संप्राप्ते हि तरंडे का पाथोधि न विलंघयेत् ॥ १२ ॥ लक्षणादिमहाशास्त्राभ्यासात्ते कोविदाधिपाः । अभूवन भूपरिख्याताः प्रज्ञायाः किं हि दुष्करम् ॥ १३ ॥ १JH गौ सत्वारथ" गलघुवि । अवकाक्षते जीव "०J भूत् ।। २P निविधा.J निवडा.३P प्रवृत्तपत०४Pन्त५P जित.

·१२४ प्रभावकचरिते पूर्वर्षिभिस्तथा ज्ञानप्रवादाभिधपञ्चमात् । नयचक्रमहाग्रन्थपूर्वाञ्चके तमोहरः॥१४॥ विश्रामरूपास्तिष्ठन्ति तत्रापि द्वादशारकाः। तेषामारंभपर्यन्ते क्रियते चैत्यपूजनम् ॥ १५ ॥ किंचित्पूर्वगतत्वाच्च नयचक्रं विनापरम् । पाठिता गुरुमिः सर्वे कल्याणीमतयोऽभवत्र(न) ॥ १६ ॥ निभिर्विशेषकम एष मल्लो महाप्राज्ञस्तेजसा हीरकोपमः । उन्मोच्य पुस्तकं बाल्यात्स खयं वाचयिष्यति ॥१७॥ तत्तस्योपद्रवेऽस्माकमनुतापोऽतिदुस्तर। प्रत्यक्षं तजनन्यास्तजगदे गुरुणा च सः ॥ १८ ॥ वत्सेदं पुस्तकं पूर्व निषिद्धं मा विमोचयः । निषिद्धति विजहस्ते तीर्थयात्राचिकीर्षवः ॥ १९ ॥ मातुरप्यसमक्षं स पुस्तकं वारितद्विषन् । उन्मायं प्रथमे पत्रे आर्यामेनामवाचयत् ॥ २०॥ तथाहि-निधिनियमभङ्गवृत्तिव्यतिरिक्तत्वादनर्थकमवोचत् । जैनादन्यछासनमनृतं भवतीति वैधय॑म् ॥ २१ ॥ अर्थ चिन्तयतोऽस्याश्व पुस्तकं श्रुतदेवता । पत्रं चाच्छेदयामास दुरंता गुरुगीक्षतिः ॥२२॥ इतिकर्तव्यतामूढो मल्लश्चिल्लत्वमासजत् । अरोदीत् शैशवस्थित्या किं बलं दैवतैः सह ॥ २३ ॥ पृष्टः किमिति मात्राह मवृत्तात्पुस्तकं ययौ । संघो विषादमापेदे ज्ञात्वा तत्तेन निर्मितम् ॥ २४ ॥ आत्मनः स्खलितं साधु समाचरयते खयम् । विचार्येति सुधीर्मल्ल आराधनोत् श्रुतदेवताम् ॥ २५ ॥ गिरिपण्डलनामास्ति पर्वतस्तहहान्तरे । रूप्येनिप्पावभोक्ता स पष्ठः पारणकेऽभवत् ॥ २६ ॥ एवमप्यर्दितसंघो वात्सल्याजननीयुतः। ईदृक् श्रुतस्य पात्रं हि दुःप्राय भावि शीर्यताम् ॥ २७ ॥ विकृति प्राहितस्तेन चतुर्मासिकपारणे । साधवस्तत्र गत्वास्य प्रायच्छन् भोजनं मुनेः॥ २८॥ JI पूर्व० २ | उन्माध्य. JH• थमेपत्रेत्यायः ३ JH अरमना मन प्रपिचर ५JH मनिपाव. पष्टपारणको ६ JII मादन. अक्षर ३ ३ भयं ·श्रीमलवादिप्रबन्धः। १२५ श्रुतदेवतया संघसमाराधितया ततः। ऊचे तदा परीक्षार्थ को(के)मिष्टा इति भारतीम् ॥ २९ ॥ वल्ला इत्युत्तरं प्रादान्मल्लः फुल्लतपोनिधिः। षण्मासान्ते पुनः प्राह वाचं केनेति तत्पुरः ॥ ३०॥ उक्के गुडघृतेनेति धारणातस्तुतोष सा। वरं वृण्विति च प्राह तेनोक्तं यच्छ पुस्तकम् ॥ ३१ ॥ श्रुताधिष्ठायिनि प्रोचेऽवहितो मचः शृणु। अन्येऽत्र प्रकटे कुर्युद्वैषिदेवा उपद्रवम् ॥ ३२ ॥ लोकेनैकेन शास्त्रस्य सर्वमर्थ ग्रहीष्यसि । इत्युक्त्वा सा तिरोधत्त गच्छ मल्लश्च सङ्गतः॥ ३३ ॥ नयचक्रं नवं तेन श्लोकायुतमितं कृतम् । प्राग्ग्रन्थार्थप्रकाशेन सर्वोपादेयतां ययौ ॥ ३४॥ शास्त्रस्यास्य प्रवेश है संघश्चक्रे महोत्सवात् । हस्तिस्कन्धाधिरूढस्य प्रौढस्यै च महीशितुः॥३५॥ अन्यदा श्रीजिनानन्दप्रभुस्तत्रागमञ्चिरात् । सूरित्वे स्थापितो मल्लः श्राद्धैरभ्यर्थ्य सहरुम् ॥ ३६ ॥ तथा जिनयशोनामा प्रमाणग्रन्थमादधे । अल्लभूपसुमेवादि(१) श्रीनन्दकगुरोगिरा ॥ ३७॥ शब्दशास्त्रे च विश्रान्तविद्याधरवराभिधे । न्यासं चक्रेऽल्पधीवृन्दबोधनाय स्फुटार्थकम् ॥ ३८॥ यक्षेण संहिता चक्रे निमित्तायाङ्गबोधनी। सर्वान् प्रकाशयत्यर्थान् या दीपकलिका यथा ॥ ३९ ॥ मल्लः समुल्लसन्मुल्लीफुल्लवेलद्यशोनिधिः। शुश्राव स्थविराख्यानात् न्यक्कारं वौद्धतो गुरोः॥४०॥ अप्रमाणैः प्रयाणैः स भृगुकच्छं समागमत् । संघः प्रभावनां चक्र प्रवेशादिमहोत्सवैः ॥४१॥ बुद्धानन्दस्ततो बौद्धानन्दमद्धतमाचरत् । श्वेताम्बरो मया वादे जिग्ये दरें वहन्नमुम् ॥ ४२ ॥ यस्योन्नमत्यपि भूनावलेपभरमारिता। जगभ्रष्ट कृपापात्रं मन्यते स धरातलम् ॥४३॥ जैन नागतान् श्रुत्वा विशेषादुपसर्गकृत् । संघस्याथ महाँकोशो विशां वृन्दैरवीवदत् ॥ ४४ ॥ १Pऽन्यदा. २Pच.३JH स्यैव ४P जित०. ५JH मास Pगुरौ. JH मथ.. ८P काशो. --- ·१२६ प्रभावकचरिते पूर्वजःश्वेतभिक्षूणां चादमुद्राजपोद्धरः। स्याद्वादमुद्रया सम्यगजेयः परवादिभिः ॥४५॥ परं सोऽपि मयात्मीयसिद्धान्तः प्रकटीकृतैः। कलितश्शुलुके कुम्भोद्भवेनेव पयोनिधिः ॥ ४६॥ युग्मम् । किं करिष्यति वालोसावनालोकितकोविदः । गेहे नदीसारमेय इवासारपराक्रमः ॥ ४७ ।। काचित्तस्यापि चेच्छक्तिस्ततो भूपसभापुरः । स्वं दर्शयतु येणं वृकवद्रासमानये ॥ १८ ॥ मल्लाचार्य इति श्रुत्वा लीलया सिंहवत् स्थिरः। गम्भीरगीरं प्राह ध्वस्तगर्वो द्विपकृणाम् ॥ ४९ ॥ जैनो मुनिः शमीकश्चिदविवादावदातधीः । जिनो जित इति स्वेच्छा वादोऽयं किंघटापटुः ॥ ५० ॥ अथवास्तु मुधा चित्तावलेपं शल्यवदृढम् । अलमुद्धर्तुमेतस्य सजोऽसि विलसजयः॥५१॥ संजनो मे सुहृद्वापि ज्ञास्ये स्थास्यसि चेत्पुरः। तिष्ठन् स्वकीयगेहान्तर्जनो भूपेपि कद्वदः ॥ ५२ ॥ प्रत्यक्ष प्राश्निकानां तन्मध्येभूपसभं भृशम् । अनूद्यतां यथा प्रज्ञाप्रामाण्यं लभ्यते ध्रुवम् ॥ ५३ ॥ इत्याकर्ण्य वचः सित्वा वुद्धानन्दोप्युवाच च । वावदूकः शिशुः प्रायः कस्तेन सह संगरः॥ ५४॥ अस्तु वासौ निराकृत्य एव मे द्विषदन्वयी। शुणस्तोकमिवासाध्यः कालेनासौ हि दुर्जयः ॥५५॥ ततः रे मुहूर्ते च तौ वादिप्रतिवादिनौ । संसद्याजग्मतुः सभ्याः पूर्ववादं लघोर्ददुः॥५६ ॥ मल्लाचार्यः स षण्मासी यावत्प्राज्ञार्यमावदत् । नयचक्रमहामन्थाभिप्रायेणात्रुटद्धचः ॥ ५७ ॥ नीवधारयितुं शक्तः सौगतोऽसौ गतो गृहम् । मल्लेनाप्रतिमल्लेन जितमित्यभवन गिरः॥५८॥ मल्लाचार्य दधौ पुष्पवृष्टिं श्रीशासनामरी। महोत्सवेन भूपालः स्वाश्रये तं न्यवेशयत् ॥ ५९ ॥ १JH मूचा. २P केलि. ३ म जैनो ...वे .टांपद. ४JH मेसुहृदापि ज्ञास्येस्थास्ये, ५JH तिष्ठन् गेहातजेता भूयेषिकद्धयः. ६P शिशुप्रायः, JHदन्वयात्सकु. (1) Ji omit ऽसौगतो and नाप्रतिमल्ले ·श्रीमल्लवादिप्रबन्धः। १२७ बुद्धानन्दपरीवारमपम्राजनया ततः। राजा निर्वासयनत्र वारितोऽर्थनपूर्वकम् ॥ ६० ॥ विरुदं तत्र वादीति ददौ भूपो मुनिप्रभो। मल्लवादी ततो जातः सूरिरिकलानिधिः ॥ ६१ ॥ बुद्धानन्दो निरानन्दः शुचा निष्प्रतिभो भृशम् । रात्रौ प्रदीपमादाय प्रारेमे लिखितुं ततः ॥ १२ ॥ तत्रापि विस्मृति याते पक्षहेतुकदम्बके । अनुत्तरो भयाल्लजावैशसात् स्फुटिते हदि ॥ १३॥ मृत्यु प्राप खटीहस्तो राक्षा प्रातwलोक्यत । मल्लेन च ततोशोचि वाद्यसौ हा दिवं गतः ॥ ६४॥ कर्य प्राणादसौ प्रज्ञा प्रगल्भां स्वां प्रवुद्धवान् । अवज्ञाता शिशुत्वान्नः स्वयमीहक्च कातरः ॥ १५ ॥ वलम्याः श्रीजिनानन्दः प्रभुरानायितस्तदा । संघमभ्यर्थ्य पूज्यः स्वः सूरिणा मल्लवादिना ॥ ६६ ॥ माता दुर्लभदेवीति तुष्टा चारित्रधारिणी। बन्धुना गुरुणाभाणि त्वं स्थिता पुत्रिणीधुरि ॥ ६७ ॥ गुरुणा गच्छभारश्च योग्ये शिष्ये निवेशितः। मल्लवादिप्रमौ को हि स्वौचित्यं प्रविलवयेत् ॥ ६८ ॥ नयचक्रमहाग्रन्थः शिष्याणां पुरतस्तदा । व्याख्यातः परवादीभकुम्भभेदनकेसरी ॥ १९ ॥ श्रीपनचरितं नाम रामायणमुदाहरत् । चतुर्विंशतिरेतस्य सहस्रा ग्रन्थमानतः॥७० ॥ तीर्थ प्रभाव्य वादीन्द्रान् शिष्यान्निष्पाद्य चामलान् । गुरुशिष्यौ गुरुप्रेमनिबन्धेनेयतुर्दिवम् ॥ ७१ ॥ बुद्धानन्दस्तदा मृत्वा विपक्षव्यंतरोजनि । जिनशासनविद्वेषि प्रान्तकालमतेरसौ ॥ ७२ ॥ तेन प्राग्वैरतस्तस्य अन्थद्वयमधिष्ठितम् । विद्यते पुस्तकस्थं तत् वाचितुं स न यच्छति ॥ ७३ ।। श्रीमल्लवादी प्रभवृत्चमेतन्मचेतनावल्लिनवाम्बुदामम् । व्याख्यांतु शृण्वन्तु कविप्रधानाः प्रसन्नदृष्ट्याच विलोकयन्तु ७४ श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रभः श्रीप्रभा- चन्द्र सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा । १P मुनिः, २P षटी ३JH विलोकिता. ४JH प्रमाणा. ५ प्र- पाल्य त्वां. ६JH सहस्र. ७P वितरोJHव्यंतदोरो.

·प्रभावकचरिते श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी श्रीमल्लवाद्यद्भुतं श्रीप्रधुम्नमुनीन्दुना विशदितः शृङ्गो नवाग्रोऽभवत् ॥७५॥ इति मल्लवादिप्रबन्धः॥ ग्रन्थ ७७ उभयम् ॥ २१२० ॥ श्रीवप्पमधिप्रबन्ध । बप्पभट्टिः श्रिये श्रीमान् यवृत्तगगनाङ्गणे । खेलति स गतायोः राजा सूरः कविर्बुधः॥१॥ पीत्वा यगोरसं तृप्ता अप्यन्तः कवितर्णकाः। बिम्राणाः शृंगितां विशगोपालैरपि दुर्दमाः ॥२॥ तस्यैव चरितं किञ्चित्कीर्तयिष्ये यथाश्रुतम् । मत्प्रशामुकुरीद्योति साधुशृंगारभूषणम् ॥३॥ अस्ति खस्तिनिधिः श्रीमान देशो गुर्जरसंज्ञया । अनुत्सेकविवेकाट्यलोकः शोकाचलस्तरुः ॥४॥ यदेकांशप्रविच्छंदस्वरभ्रमुकुरस्थितम् । गौरीशमुनिबाहुल्यात्तत्पुर पाटलाभिधम् ॥५॥ जितशत्रुर्महीनाथः पाथ-पतिगमीरिमा । तत्रास्ति नाशिताशेषबाह्यान्तररिपुव्रजः॥६॥ चित्रशाखरहस्यालिकन्दकन्दलनाम्बुदः। अश्लिष्टपरमब्रह्मामन्दपीयूषसागरः॥७॥ मोढाख्याप्रौढगच्छश्रीविवोढामूढमूढतः। श्रीसिद्धसेन इत्यासीन्मुनीन्द्रस्तत्र विश्रुतः ॥८॥ युग्मम् । विश्वविद्यावदातश्रीर्मान्यः क्षितिभृतामपि । मौटेरे श्रीमहावीरं प्रणतुं सोऽन्यदाययौ ॥९॥ प्रणम्य विधिवत्तीर्थ पृथगाश्रयसंश्रितः। निशायां योगनिद्राभृद्ददर्शस्वप्नमीदृशम् ॥ १०॥ उन्मीलल्लीलया नेने याकेसरिकिशोरकः। आरूढश्चैत्यगृङ्गानमुत्फालं सत्वशालितः॥ ११ ॥ इति दृष्ट्वा जजागारानगारपतिरद्भुतम् । प्रीतश्च श्रावयामास प्रातर्मुनिमतल्लिकाः ॥१२॥ कल्याणानामुपादानं हेतुत्वं विनयस्य तैः । ख्यापयद्भिर्नतैः पृष्ट आख्यादर्थं च तत्पुरः॥ १३ ॥ १JHadd नम' सर्वज्ञाय २P श्रये JH. श्रियमान ३JH खलतिस्म गतावैराजा. P भूरः. ४P लस्वरः. ५P मान्यः, JH दशालिनः. P जजगारपतिरद्धत.

·श्रीबप्पभडिप्रबन्धः। शिष्ट्ये (प्योड)न्यवादिकुभीन्द्र कुम्मनिर्भेदनोद्यमः। भाग्यैः संघस्य कोऽप्यद्य समेष्यति महामतिः ॥१४॥ भाविप्रभावसंसूचिस्वमानन्दाभिनन्दितः। तैः समं सूरिरागच्छज्जैनालयमनालयः ॥१५॥ त्रिः प्रदक्षणयित्वा च यावन्नाथं विवन्दिषुः । तावत्षवार्षिको बाल एकस्तत्पुर आगमत् ॥ १६ ॥ कस्का कौतस्कुतस्त्वं भो असौ पृष्टस्तदावदत् । पञ्चालदेश्यवल्याख्यपुत्रोऽहं भट्टिदेहभूः ॥१७॥ सूरपालाख्यया शत्रून्निनन् पित्रा निवारितः। अजानतेति वात्सल्यादहेतुर्विक्रमे वयः ॥१८॥ एकोवामप्यनापृच्छयानुशयातिशयाचतः। आगमं प्रभुपादान्ते प्रान्ते स्वस्नेहतः स्थितः ॥ १९ ॥ अस्यामानुप्यकं तेजो ध्यात्वेति गुरुभिस्ततः। किं त्वं नोंतेवतिष्ठासुरित्यजलप्यत हर्षतः ॥२०॥ मद्भाग्यैः फलितं पूज्या इत्युक्त्वा सोप्यवस्थितः। अलिः किनाम नोतिष्ठेद्विकाशिनि सरोरुहे ॥२१॥ एकशः श्रुतमात्रेण विधारयति निश्चलम् । अनुष्टुभां सहस्रं तु प्रज्ञायां तस्य का कथा ॥ २२ ॥ जडदुस्तर्कसंक्लिष्टा देवी वागधिदैवतम् । दुर्वाधशास्त्रकनेदि सुहत्त्वं यस्यै वाञ्छति ॥ २३ ॥ प्रेक्षाभियोगसंतुष्टाः प्रभवस्तस्य पैतृके। गत्वा दुवातिधीग्रामे पितरो प्रार्थयंत ते ॥ २४ ॥ स माह याचयामोऽहमेतदवैकपुत्रकः । आशाधारोयमावाभ्यां कथं मोठं हि शक्यते ॥ २५॥ निर्वन्धो यदि पूज्यानां तदा नावभिंघां यदि । विश्रुतां यप्पभट्टीति कुरुध्वे तत्सुतोस्तु वः ॥२६॥ मोमित्युक्ते जगत्पूज्यः श्रद्धालुनिवहस्तयोः । भाजन्मकसिः प्रादान्महदास्थाननिःफला ॥२७॥ शताएफेच वर्षाणां गते विक्रमकालतः । सत्ताधिके राधगुरूतृतीयादिवसे गुरौ ॥ २८ ॥ मोटरे ते विहत्यामुंदीक्षित्वा नाम चादधुः। " Pinप्पोलाद"निर्भद २P निगला. ३P शास्त्रबुद्धे "बाउति । ...!' मिपा भिता. तन्नने..P निपुन्प्रादा०. ८P MS ·१३० प्रभावकचरिते स्वास्यात्रिकैकादशकाद्भद्रकीर्तिरिति(१) श्रुतम् ॥ २९ ॥ तत्पित्रो प्रतिपन्नेन पूर्वाख्या तु प्रसिद्धिभूः। शिष्यमौलिमणेरस्य कलासंकेतवेश्मनः॥ ३०॥ संघश्च तद्गुणग्रामरामणीयकरंजितः। विधेऽभ्यर्थनां तेपामत्रावस्थानहेतवे ॥ ३१ ॥ योग्यतातिशयं चास्य ज्ञात्वा सहरवस्ततः। सारस्वतं महामन्त्रं तनस्थास्तस्य ते ददुः॥ ३२॥ परावयतस्तस्य निशीथे तं सरखती। स्वर्गङ्गास्रोतास नात्यनावृतासीद्रहोभुवि ॥ ३३ ॥ तन्मन्त्रजापमाहात्म्यातद्रूपा सा समाययौ। ईषदृष्ट्वा च तां वकं परावर्त्तयति स सः॥ ३४॥ स्वं रूपं विस्मरन्ती च प्राह वत्स कथं मुखम् । विवसे भवन्मंत्रजापात्तुष्टाहमागता ॥ ३५ ॥ वर वृण्विति तत्प्रोको वप्पभद्विरुवाच च । मातर्विसदृशं रूपं कथं वीक्षे तवेदृशम् ॥ ३६॥ स्वां तनुं पश्य निर्वस्त्रामित्युक्ते स्वं ददर्श सा । अहो निविडमेतस्य ब्रह्मव्रतमिति स्फुटम् ॥ ३७॥ उच्चैश्च मंत्रमाहात्म्यं येनाहं गतचेतना । ध्यायन्ती दृढतोषेण त्वत्पुरः समुपस्थिता ॥ ३८ ॥ वरेपि निस्पृहे त्वत्र दृढं चिंत्रातिरकतः । गत्यागत्योर्ममा(१) खेच्छा त्वदीया निर्वृतो भव ॥ ३९ ॥ अन्यदा तत्र संस्थानां भद्रकीर्तिर्वहिर्गतः। वृष्टौ देवकुलं श्रुत्वा तस्थौ स स्थैर्यसुस्थितः॥४०॥ तत्रस्थस्य पुमानेको नाकिपाकविडंवकः । समगस्त प्रशस्तश्रीवृष्टिव्याकुलितस्तदा ॥४१॥ श्यामाश्मोकीर्णवाथासहारहदिवांगना(१) खस्तिप्रशस्तिरत्रास्ति विहस्तितजडस्थितिः ॥ ४२ ॥ काव्यानि वाचयामास महार्थानि सुधीरसौ। सख्याव्याख्यापयामास प्रत्यगादप्पभट्टितः॥४३॥ तदाख्यारंजितस्वान्तः शान्त वर्षेतिहर्पतः। ययौ सहैव वसती वसतो तत्र च स्थितः ॥४४॥ १ P स्वाख्यनिकककादशकाहुद्र. २JH प्रसिद्धम्. ३ JH तदु : ४P परावा. ५P हेसन्न हद चिन्नाति. JHदृष्टी. ७P कान वणाथा दिवांगना. ८P प्रसन ·१३१ श्रीबप्पभट्टिप्रबन्धः । ततो गुरुभिराशीमिरानंद्य समपृच्छयत । आमुष्यायणतां स्वस्याचख्या बीडावशाननः ॥४५॥ वर्यमीर्यमहागोत्रसंभूतस्य महायुतेः। श्रीचन्द्रगुप्तभूपालवंशमुक्कामणिश्रियः॥ ४६ ॥ कान्यकुब्जयशोवर्मभूपतेः सुयशोंगभूः । पित्रा शिक्षावशात् किंचिदुक्का कोपादिहागमम् ॥ ४७ ॥ अलेखीदामनामस्वं क्षितौ खटिकया ततः। स्वनामाग्रहणेनास्य विवेकाते चमत्कृताः॥४८॥ व्यमृशन् सूरयस्तत्र नखछोटनपूर्वकम् । पूर्व श्रीरामसैन्येऽसौ दृष्टः पाण्मासिकः किल ॥ ४९ ॥ पीलुवृक्षमहाजाल्यों वस्त्रांदोलकसंस्थितः। अचलच्छाययामाभिर्विज्ञातः पुण्यपूरुषः ॥ ५० ॥ ततस्तजननी वन्यफलवर्ग विचिन्वती। अस्सामिर्गदिता वत्से का त्वं किंवा भवत्कुलम् ॥५१॥ कथमीगवस्था च सर्वमाख्याहि नः पुरः। विश्वस्ता यद्वयं त्यकसंगा मुक्तपरिग्रहाः ॥५२॥ सावादीत्तातपादानां किमकथ्यं ततः प्रभो। श्रीकन्यकुब्जभूपालयशोवर्मकुटुंबिनी ॥ ५३ ॥ अहं सुतेत्र गर्भस्थे सपल्या मत्सरोदयात् । पुरा लभ्यवरं प्रार्थ्य नृपानिर्वासितास्म्यहम् ॥ ५४॥ ततोऽनुशयतो हित्वा पितृश्वशुरमन्दिरे । स्थाने व आगर्म बन्यवृत्या वर्ते प्रमोधुना ॥ ५५ ॥ श्रुत्वेति सांत्वितासाभिश्चैत्यशुश्रूषया स्थिरा। तिष्ठ बालं प्रवर्द्धख जनकस्येव वेश्मनि ॥ ५६ ॥ तत्सपत्नी च केनापि कालेन व्यनशत्खयम् । साच राज्ञा चरैः शोधयित्वा पश्चादनायिता॥ ५७॥ प्राच्यासंख्यगुणेनाथ मानेन बहुमानिता। वयं चात्र ततो देशाभूमावस्यां विजहिम ॥ ५८ ॥ इति श्रुतः खवृत्तान्तस्तद्देश्यपुरेषनजात् । अनेन सांप्रतं भाव्यं तत्पुत्रेणैव धीमता ॥ ५९॥ यदाकृतिः शरीरस्य लक्षणानीदृशानि च । नते नृपसुतं पूज्या इति ध्यात्वाभ्यधुस्ततः ॥६॥ १P ममूमनपूर्वकम्, २१ जाल्यावस्त्रा०. ३P कुला. ४P दनीयत. ५श्व "देश जात, ·१३२ प्रभावकचरिते १ तत्रास्त्र वत्स निश्चिन्तो निजेन सुहृदा समम् । शीघ्रं गृहाण शास्त्राणि संगृहाणामलाः कलाः ॥६१ ॥ ताश्चेमाः पठितं १ लिखितं २ स(म्यग्म)णितं ३गीत४ नर्तने ५ । वाघव्याकरणं७छन्दो८ज्योतिष ९शिक्षया १० सह ॥२॥ निरुक्तं च ११ तथा कात्यायनं १२ च सनिघंटकम् १३-1 पत्रच्छेधं १४ नखच्छेचं १५ सह रत्नपरीक्षया १६॥ ६३॥ आयुधाभ्यासयोगश्च १७ गजारोहणमेव च १८ ॥ तुरगारोहणं १९ शिक्षा २० तयोः २१ प्रत्येकमद्धता ॥ १४ ॥ मन्त्रवादो २२ रसवादः २३ खन्यवादस्तथैव च २४-1 रसायनं च २५ विज्ञानवादो २६ मतिविबोधकः॥६५॥ तर्कवाद २७श्च सिद्धान्तो२९ विषनिग्रह २८गारुडे ३०॥ शाकुने वैद्यकं ३१ चैवाचार्यविद्या ३२ तथागमः ३३॥ ६६ ॥ प्रासादलक्षणं चैव ३५ सामुद्रिक ३६मथ स्मृतिः३७ । पुराण ३८ मितिहासश्च ३९ तथा वेदविधिर्व ४०- ॥ ६७ ॥ विद्यानुवाद ४१ दर्शनसंस्कारो ४२ खेचरी कला ४३ । अमरीकरणं चें.४४ द्रजालं४५पातालसिद्धिभृत् ४६ ॥६८॥ धूर्तानां शंबलं ४७ गंधयुक्ति ४८ वृक्षश्चिकित्सया४९ । कृत्रिममणिकर्माणि ५० सर्ववस्तुकृतिस्तथा ५१ ॥ ६९ ॥ वंशकर्म५२ पुष्पकर्म५३ विन्न(चित्री)कर्म ५४ कलादुतं । काष्ट ५५पाषाणयोः कर्म५६लेपकर्म५७तथापिच५८ ॥७॥ चर्मकर्म५९यंत्रकर्म ६० तथा रसवतीविधिः ६१ । काव्यादरलंकारहसित ६४संस्कृतप्राकृतौ तथा६५॥७॥ पैशाचिक ६६मपभ्रंशः ६७ कपट ६८ देशमाषया ६९ । धातुकर्म ७० प्रयोगाणामुपायाः७१ केवलीविधिः७२॥७२॥ एवंविधकलानां च द्वासप्ततिमधीतवान् । अनन्यसदृशः कोविदानां पर्षदि सोभवत् ॥७३॥ तथा चाभ्यस्यतस्तस्य प्रज्ञादर्पणबिंबितः। ययौ लक्षणतर्कादिशास्त्रवातं स्ववश्यताम् ॥७४॥ सब्रह्मचारितासख्याद्राजपुत्र प्रपत्रवान् । बप्पभप्रदास्यामि प्राप्तं राज्यं तव ध्रुवम् ॥७५॥ कालेन केनचित्तस्याभकिना जनकेन च । प्रधानाः प्रेषिताः पट्टाभिषेककृतिहेतवः ॥ ७६ ॥ MAR १P सस्यम्भणितं. २JH. omit ५२ पुष्प...""कर्मा. ३JH चति. ४P ता..

·श्रीबप्पभट्टिप्रबन्धः। छच्छ्रादापृच्छय तं प्राप्तपुरं राज्येभिषिच्यताम्। पित्रा स स्वर्गतेरस्य कृतवानौलदेहिकम् ॥ ७७ ॥ लक्षद्वितयमश्वानां चतुर्दशशतानि च। स्थानां हस्तिनां पत्तिकोटीराधमशाधयत् ॥ ७८ ॥ स्वकीयसुहृदः प्रैषीदाबानाय नरानथ । आमनामा नृपः श्रीमानतिमानवविक्रमः॥ ७९ ॥ तेषां चात्यादरात्संधानुमत्या गुरवस्ततः। प्राहिण्वन् बप्पा तं गीतार्थैः परिवारितम् ॥ ८० तीर्थप्रभावनोन्नत्यै शनैः संयमयात्रया। जगामाध्यामभिपुरमामहीशितुः (1) ॥ ८१ ॥ तदागमलसद्वर्णाकर्णनादर्णवो यथा। द्विजराजसमुद्योतादुद्वेलः स तदाभवत् ।। ८२ ॥ भूपः समग्रसामय्या संमुखीनस्ततोगमत् । कुंजरारोहणे विद्वान् कुंजरस्यार्थनां व्यधात् ॥ ८३ ॥ बप्पभट्ठिरुवाचाथ भूपं शमवतां पतिः । सर्वसंगमुचां नोत्र प्रतिज्ञा हीयतेतमाम् ॥ ८४॥ राजोचे वः पुरा पूर्व यन्मया प्रतिशुश्रुवे । राज्यमाप्तं प्रदास्यामि तल्लक्ष्मवरवोरणः ॥ ८५॥ काममेवामुमाधत्त चेयूयं तन्मम प्रभोः। उक्तवेशोऽर्तिदानेनासुखं कर्तुं न साम्प्रतम् ॥ ८६॥ इत्यारोप्य बलात्पदृकुआरे धरणीधरः । जितक्रोधाद्यभिज्ञानधृतच्छत्रचतुथ्यम् ॥ ८७ ॥ विश्वस्य दर्शयंतं सच्चामरैवाजितुंप्रभुम् । प्रावेशयत् शमिश्रेणीश्वरमत्युत्सवात्पुरम् ॥ ८८ ॥ युग्मम् । राज्यचिहमिदं धुर्यमिति सिंहासनासनम् । धौतांतरमनुच्चाहं (1) भूपं मुनिरथावदत् ॥ ८९ ॥ जाते सूरिपदेस्माकं कल्यं सिंहासनासनम् । इति तस्य वचः श्रुत्वाखिन्नोन्यासन्य (१) वीविशत् ॥ ९०॥ दिनानि कतिचित्तवावस्थाप्य गुरसनिधी। माजीहयत्प्रधानाद्यैः समं मुनिपतिं नृपः ॥ ९१ ॥ मोटेरकस्थिति श्रीमसिद्धसेनमुनीश्वरम् । प्रणम्य प्रहवाणीभिरथव्यक्षपयन्नमी ॥१२॥ ." त प्राप्तपुर न्यभिपिध्यत. २P.रितर, ३P "पामगधियु. रमानमरीशितः ॥ ४" पोर . ५Prरवार। Prरसारम: IP गमामःदी, लिपीन्य सन्य...ागेम्प. 18 ·१३४ प्रभावकचरिते o चकोरवदचन्द्रेने मराल इव पल्वले। वने मृगवदेकाकी स्तोकाम्भसि च मीनवत् ॥ ९३॥ मयूर इव धर्मात्तों वर्षासु जलधिर्यथा। संग्रामे कातरो यद्वद्विद्वान् वैधेयमण्डले ॥ ९४॥ चन्द्रवत्कृष्णपक्षान्ते क्षीयते विरहातुरः। स्वामिनः प्रत्यहं पूज्या अनेन सुहृदा विना ॥ ९५ ॥ त्रिभिविशेषकम् । आचार्यत्वे प्रतिष्ठाप्य निष्ठाधिष्ठानदैवतम् । अमुं प्रेषयतास्माभिः सह नः स्वामिनो मुदे ॥ ९६ ॥ अस्योपदेशतो जैनमन्दिरप्रतिमादिभिः । निर्मितैः सुकृत राजा भवाब्धि लंघयेद्यथा ॥ ९७ ॥ श्रुत्वेति तत्पुरोवोचद्वाचंयमपतिस्तदा। चारित्राचारधौरेयः सुधामधुरया गिरा ॥ ९८॥ रतदीपो यथागारे वाह्यान्तरतमोपहः । तेजस्वी निश्चलस्थमा तथा चालर्षिरेष नः ॥ ९९ ॥ भानुनाम्भोरुहं यद्वत् शशिनेव विभावरी। शिखंडीव पयोदेन मन्त्री मुद्रा विना यथा ॥ १००॥ स्तम्भेनेवोज्झितं गेहं देहं च प्राणधारिणा। म्लायत्येव मनोवृत्तिस्तथासाकममुं विना ॥ १०१ ।। युग्मम् । इत्याकर्ण्य प्रभोर्चाचं प्राहुः कृतधियोथ ते। सन्तः परोपकारार्थ नात्माति गणयन्ति यत् ॥ १०२॥ तरवस्तरणेस्तापं सचाम्रोल्लंघनक्लमम् । पाथोधिनश्रमं सोढा वोढा कूर्मः क्षितेधुरः ॥ १०३ ॥ वारिदो वर्षपल्लेशं क्षितिर्विश्वभरलमम् । उपकारातमीपां न फलं किंचिदीच्यते ॥ १०४॥ युग्मम् । ततः प्रसादप्रावीण्यात् प्रेषयध्वं कृतीश्वरम् । एवं कृत्वा प्रभुत्वेसान्स्वामिवाधागिरेः पतिम् ॥ १०५॥ तेषां निर्वन्धसंवन्धादित्यभ्युपगते गुरुः । श्रीमंत संघमाहय तत्प्रतिष्टार्थमादिशत् ॥ १०६ ॥ अथोत्सवेच्छुभिःस्वस्थैः श्रावकैगच्छ वत्सलः । सद्यः समप्रसामन्यां विहितायां जिनालये ॥१०७॥ लग्नेऽथ सौम्यपद्यर्गाधिष्टिते परमारा। JI:. २J H निश्चलास्तमा. P तयमूरणेनापसवानो, पाधि JH पयोधि० ५JI •पेक्षत्रां प्रानीयोप्रे. ७ मा पवि. N --- ·श्रीवप्पभाष्टिप्रबन्धः। १३५ सप्तग्रहबलोपेते श्रुतोक्तविधिपूर्वकम् ॥ १०८ ॥ शिष्यस्य विश्वशिप्यस्य कर्णे चंदनचर्चिते। गर्जत्तु तूर्यसंघातेवहत्तत्वं न्यवीविशत् ॥ १०९ ॥ त्रिभिर्विशेषकम् । बप्पभतिस्ततः श्रीमानाचार्यः कोविदार्यमा । दुर्वादिसिंहशरभोऽभवद्विश्वस्य विश्रुतः ॥ ११०॥ अथानुशिष्टो विधिवहुरुभिर्ब्रह्मरक्षणे। तारुण्यं राजपूजा च वत्सानर्थद्वयं ह्यदः॥१११ ॥ आत्मरक्षा तथा कार्या यथानच्छल्यते भवान् । वामकामपिशाचेन यत्यं तत्र पुनःपुनः ॥ ११२ ॥ भक्तं भक्तस्य लोकस्य विकृतीश्चाखिला अपि । आजन्मनैव भोल्येहममुं नियममग्रहीत् ॥ ११३ ॥ तंगतूर्यध्वनिः श्रद्धां गतां सङ्गीतमङ्गलः । गौरवाभ्यर्थिनः संधेनार्थप्रायादुपाश्रये ॥ ११४ ॥ एकादशाधिके तत्र जाते वर्षशताटके। विक्रमात्सोऽभवत्सुरिः कृष्णचैत्राष्टमीदिने ॥ ११५ ॥ श्रीमदाममहाभूपश्रेष्ठामात्योपरोधतः । अनिच्छतोपि संघस्य प्रेषीत्तैः सह तं गुरुः॥ ११६ ॥ प्रयाणैः प्रवणैः प्राप कन्यकुञ्जपुरन्ततः। प्रोसुके बहिरुदेशेऽवतस्थे सवनाविते ॥ ११७ ॥ उद्यानपालविशते परिज्ञाय समागतम् । मुनीशमवनीशोभूद्वद्धरोमांचकंचुकः ॥ ११८ ॥ तत. प्रत्यापणं हशोभाशोभितरथ्यकम् । प्रतिगेहं प्रतिद्वारं बद्धवन्दनमालिकम् ॥ ११९ ।। उद्यपघटीधूमस्तोमैः कृष्णाम्रविभ्रमम् । कुर्वाणमहितोल्लोचैरेकच्छायं महीतलम् ॥ १२० ॥ काश्मीरजद्वैः सिक्कधरं काश्मीरभूमिवत् । नगरं नगमिद्रंगतुल्यं भूपतिरातनोत् ॥१२॥ त्रिमिविशेषकम्। रूढप्रौढसौहार्दवसुधाधीशसंस्तुतः। पुरं पौरपुरंधीभिराकुलाहालकं ततः॥ १२२॥ प्रविवेश विशामीश इव सच्छत्रचामरः। अनंलिहद्विपारुढो विवोढोपशमश्रियः॥ १२३ ॥ युग्मम् । १P omits लोकस्य. २P भोके० मग्रहात. ३P तग श्राद्वांगना. ४ P नाग्वप्राया० ५P प्राशु J. प्रामुक्षे. ६P गमाहितोल्लोवैरेकथ्ययमही- तल.Jमरौढ, JHomit विवोच्थे.

·१३६ प्रभावकचरिते सौधे राजा ततः सिंहासने गष्टिकयास्तुते । उपावेशयदानंदात् सुहृदं मुनिनायकम् ॥ १२४ ॥ प्रांशुप्रभावनोद्भूतरंगः संघः प्रभोरथ परिचर्या परां चके वक्रेतरमनाः सदा ॥ १२५ ॥ शश्वद्राजसभावातावपिनिधूतकल्मषः । बप्पभट्टिप्रभुः श्रीमान् भूपाने सुकृतं जगौ ॥ १२६ ॥ कल्याणपादपारामजलवाहजलप्लवः । धर्म एव निराधाराधारं परपदप्रदः॥१२७ ॥ तस्यादौ प्रथितं दानं तञ्च क्षेत्रषु सप्तम्। तेषु च प्रेथमं विद्धि सिद्धिजिनमंदिरम् ॥ १२८ ॥ अपरं बिंबनिर्माणमथ सिद्धान्तलेखनम् । चतुर्वर्णस्य संघस्याभ्यŠतानि किल क्रमात् ॥ १२९ ॥ तदन्तरा च सर्वेषामाधारोजैनमन्दिरम् । जिनाः श्रुतघरा यत्र स्थिताः संघप्रबोधकाः ॥ १३०॥ श्रीमतां सति सामर्थ्य विधेयं विधिवञ्च तत् । बहवो यत्प्रभावेन भव्याः सद्गतिमानुयुः ॥१३१ ॥ इतितद्वाक्यमाकर्ण्य प्रकर्णानां शिरोमणिः। अवोचदामभूपाल प्रालेयांशुस्फुरद्यशाः ॥ १३२॥ पृथ्वीदेशः पुरं हय तिथिर्मासऋतुः समाः। धन्यान्येतानि भाष्यन्ते यानि त्वद्देशनांशुभिः ॥ १३३॥ इत्युक्त्वादातदादेशं भूमिलक्षणवेदिनाम् । कोशकर्मनराध्यक्षपुंसां च श्रीजिनौकसे ॥१३४ ॥ युग्मम् । विश्वकर्मविदस्तत्र विश्वकर्मसुकर्मठाः । प्रारेभिरे महाभूत्या प्रासादं सुकृतोत्सवैः ॥ १३५ ॥ दिनैः कतिपयैः सैकशतहस्तोभतस्थितिः। प्रासादः परिनिष्पेदे सर्वलोकमुदा समम् ॥ १३६ ॥ पूर्णवर्णसुवर्णाप्टादशभारप्रमाणभूः। श्रीमतो वर्द्धमानस्य प्रभोरप्रतिमानभूः॥ १३७ ॥ निरमायत संप्राप्यागण्यपुण्यभरैर्जनैः। धार्मिकाणां संचरन्ती प्रतिमा प्रतिमानसम् ॥१३८॥ युग्मम् । श्रीवप्पभहिरेतस्या निर्ममे निर्ममेश्वरः। प्रतिष्ठां सुप्रतिष्ठासुः परमं पदमात्मनः ॥ १३९ ॥ १P धर्मपवनिराध्वाराधार (1) २P तेषु व प्रथमविहि सिद्धि भु. ३JH.गा.४P पुमांवश्री जिनौकसो.

·श्रीबप्पभडिप्रबन्धः। तथा गोपगिरी लेप्यमयबिम्बयुतं नृपः । श्रीवीरमन्दिरं तत्र प्रयोविंशतिहस्तकम् ॥ १४० ॥ सपादलक्षसौवर्णटकनिष्पन्नमण्डपम् । व्यधापयन्निजं राज्यमिव सन्मत्तवारणम् ॥ १४१ ॥ युग्मम् । एवमभ्यहितो राशा गच्छन् सच्छत्रचामर। राजकुलरमारूढो मुख्यसिंहासनासनः ॥ १४२ ॥ मिथ्यात्वध्यामलाभोगान् लोकान्मत्सरपूरितान् । बप्पट्टिप्रभुश्चक्रे वक्रेतरनरस्तुतः ॥ १४३॥ युग्मम् । राजाप्रद्विजजातीनां संसर्गादनुवर्तकः। अन्यदान्यमहीपालासनमाधत्त सुरये ॥ १४४ ॥ ततस्तदाशयं ज्ञात्वा विगताकारवैरुतः। जगाद प्रतिबोधाय तस्यागाधैकसत्वभृत् ॥ १४५॥ कृतप्राकृतसत्वानां मदादीनां जनद्विषाम् । दम्भस्तम्भादियुक्तानां कथं लक्ष्या भवादृशाः ॥१४६ ॥ तत.यदुक- मर्दय मानमतंगजद विनयशरीरविनाशनसर्पम् । क्षीणो दादशवदनोऽपि यस्यनतुल्यो भुवनेकोऽपि॥१४७॥ इत्याकर्ण्य गिरं धीरां वुद्धा सूरि व्यजिशपत् । प्रभो त्वद्वाक्यमन्त्रैमैऽवलेपगरलं दुतम् ॥ १४८॥ प्रभवः प्रभवः क्षेत्रे मम धान्यं हि सौहृदम् । स्वादतामत्र संपन्नभक्तपाकादिसंस्कृतम् ॥ १४९ ॥ अन्तःपुरेऽन्यदा म्लानवमां वल्लभां तदा। राजा दृष्ट्वाह गाथार्ध स्वेच्छयेति प्रभोः पुरः ॥१५०॥ तद्यथा- अद्यवि सा परितप्पइ कमलमुहि अत्तणोपमाएण । सारसारस्वतोद्गारसिद्धयाथ गुरुर्गिरा ॥ १५१ ॥ गाथोत्तरार्धमाचल्यौ सख्यौ स्नेहं वहनृतम् । सुतविउद्धेणतरा जीसे पच्छाइयं अंगम् ॥ १५२ ॥ हङ्गेदिवचसा तुष्टः प्रशंसन् कविकर्म तत् । तसौ किञ्चिदिव भ्रान्तः पुनरभ्रान्तलोचनः ॥ १५३ ॥ नृपो निरुपमप्रेमनिधिः शमभृता सह । अन्यदा ददृशे देवीं संचरती पदे पदे ॥ १५४ ॥ व्यथ्यमानामिव कापि मुखभंगविकारिणीम् । कृपापरिष्कृतस्वांत इव गाथार्धमत्रवीत् ॥ १५५ ॥ JHस्य गाधक ·१३८ प्रमावकचरिते तथा- वाला चंकमती पए कीस कुणई मुहभंगम् । ततः सत्यवचोबीचिवंधुरं प्रावदत्प्रभुः॥१५६ ॥ असूनृतं न जल्पेत कल्पांतेपि हि सिद्धवाक् । नूनं रमणपरासे मेहलयाविवइनहपंति ॥ १५७ ॥ श्रुत्वेति भूपतिः किंचित्सभ्रान्तो विकृतं मुखम् । चक्रे हिमोर्मिसंक्लिष्टसरोरुहमिवाधुति ॥ १५८ ॥ इत्यालोक्य समुत्थाय प्रतिश्रयगतो मुनीन् । विहारहेतुं संवाह्य स्नेहमोहापराजितः ॥ १५९ ॥ काव्यमेतद्विलिख्याथ बहिद्वारकपाटयो। श्रीसंघमप्यनापृच्छय निरगानगराबहिः॥ १६०॥ युग्म । तद्यथा- यामः स्वस्ति तवास्तु रोहणगिरमत्तः स्थितिः प्रच्युता वर्तिष्यन्त इमे कथं कथमिति स्वप्नेपि मैवं कृथाः। श्रीमंस्ते मणयो वयं यदि भवल्लब्धप्रतिष्ठास्तदा तेशृंगारपरायणाः क्षितिभुजो मौलौ करिष्यति नः॥१६॥ दिनैः कतिपयैौडदेशान्तर्विहरन्गुरुः । श्रीलक्षणावतीपुर्याः प्रापारामावनीतलम् ॥ १६२ ॥ तत्र वाक्पतिराजोस्ति श्रीधर्मक्ष्मापपर्षदि । विदुषां मौलिमाणिक्यं प्रबंधकविरुत्तरः ॥ १६३ ॥ प्रमोरागमनं ज्ञात्वा जलदस्येव चंद्रिका । तदागमनगीमिः स भूपालं पर्यतोषयत् ॥१६४ ॥ वशे वाग्देवता यस्य कविमें प्राच्यसंस्तुतः। स इहागात्प्रभोः पुण्यैर्वप्पमहिर्मुनीश्वरः ॥ १६५ ॥ ध्रुवं यत्र समभ्येति कृतपुण्यः सवासरः। ज्योत्लाप्रिय इवैणांकोदयादेष विशांपतिः ॥१६६ ॥ अजल्पदुद्रुपद्रोमा विद्धन्मंडलमंडनम् । विश्वकोविदकोटीरमेष जैनमुनीश्वरः॥ ध्रुवं यत्र समभ्येति कृतपुण्यः स वासरः ॥१६७ ॥ युग्मम् । परं मेऽस्त्यामराजेन दुर्ग्रहो विग्रहाग्रहः । तदाह्रानाद्यदा पश्चाद्याति तन्मे तिरस्कृतिः॥ १६८॥ प्रष्टव्यस्तन्मुनिस्वामी सवेदागत्य मां नृपः। १Pघालाचंकमतीपएपएकीसकुणइमुहु. २ P. रमणएसेमे० ३ । विदुयो. - P.प्रयोना.

·श्रीबप्पभडिप्रबन्धः । १३९ साक्षादापृच्छय ते प्रस्थातव्यं तन्नान्यथा त्वया ॥ १६९ ॥ सुधीमिः कथितेऽर्धेऽस्मिन् सुरिणांगीकृते सति । तज्ज्ञात्वा धर्मभूपालः परमानंदमाप्तवान् ॥ १७०॥ आमराजप्रवेशाच्च सहस्रगुणितं ततः। प्रवेशोत्सवमाधत्तपुर्यामाचार्यभूपतेः॥ १७१ ॥ धर्मभूपे तदा साक्षादिव धर्मे पुरस्थिते । चक्रवर्ती सुधीबुंदे प्रोचे वृत्तमिदं तदा ॥ १७२ ॥ रुचिरचरणारताः सक्ताः सदैव हि सद्भतौ परमकवयः काम्याः सौम्या वयं धवलच्छदः। गुणपरिचयोद्धर्षाः सम्यग्गुणातिशयस्पृशः क्षितिप भवतोऽभ्यणे तूर्ण सुमानससंमिताः ॥१७३ ॥ तत्रापि काव्यवकृत्वलीलानंदितपर्षदः । अवतस्थे सुखं सूरिदोगुंदग? इवामरः ॥ १७४ ॥ ततश्चामनृपः प्रातरनायाते प्रभौ तदा । नगरांतर्बहिनामाकरादिष्वगवेषयत् ॥ १७५॥ अप्राप्तौ बालमित्रस्य पारवश्यं गतः शुचः। चैलक्ष्यमक्षतं भेजे च्यवनोन्मुखनाकिवत् ॥ १७६ ॥ अन्येधुर्वहिरारामे गच्छन्नेकं ददर्श सः। ब बन्नुभुजंगेन हतं चित्रीयितस्ततः ॥ १७७ ॥ अस्य मौलौ माण तत्रालुलोके सम्यगीक्षया । संस्तभ्य तुंडमाधत्त फणीन्द्रमपभीर्नृपः ॥ १७८ ॥ तमाच्छाद्याथ संवृत्या संगृह्य निलये नृपः। आगत्य श्लोकशकलं जजल्प विदुषां पुरः॥ १७९ ।। शस्त्रे शाख कृषिविद्या अन्यो यो येन जीवति । तैः पूरिता समस्येयमभिप्रायैर्निजैनिजैः ॥ १८० ।। विभेद हृदयं नैव तेषामेकोऽपि भूपतिः। सस्मार भारतीपुत्रं बप्पाहि तदाइतम् ॥ १८१ ॥ मालतीकुसुमामोदमसौ रोलंववालवत् । खद्योता इव चन्द्रस्य वालेया इव दतिनः ॥ मम मित्रस्य विद्वांसः कलां नार्हति पोडशीम् ॥ १८२॥ टंकलक्षं ददे हेनस्तस्य यः किल पूरयेत् । समस्या मदभिप्रायात्प्रादास्पटहमीदृशम् ॥ १८३ ॥ अथो दुरोदराजीव एका सर्वस्वनाशतः। श्रुत्वेति स धनोपायममुं श्लोकार्धमाददे ॥ १८४ ॥ १P बैलक्षमचत । मतोन्यवन्मो ? २P ढम्, ·१४० प्रभावकचरिते ज्ञात्वा कुतोपि गौडेपु पुर्यंत आगमन सः। चप्पट्टि प्रभु नत्वा कथयामास तत्पुरः ॥ १८५ ॥ अपराई स चाहस्म क्लेशलेशं विना यतः। सरस्वतीप्रसादो हि विश्वक्लेशाब्धिकुंभभूः ॥ १८६॥ तच- सुगृहीतं हि कर्तव्यं कृष्णसर्पमुखं यथा ॥ १८७ ॥ नागावलोक इत्याख्यां राक्षे तत्र प्रभुर्ददौ । ततःप्रभृत्यनेनापि नाना विख्यातिमाप सः॥१८८॥ स द्यूतकृत्तदादायागमदामनृपाग्रतः। मुदा निवेदयामास तञ्चमत्कारकारणम् ॥ १८९ ॥ केनापूरीति राज्ञा च पृष्टः प्रोवाच स प्रभो। श्रीवप्पभट्टिनेत्युक्ते ददौ तस्योचितं नृपः ॥ १९० ॥ विरहस्य विनोदायान्येधुर्भूपो बहिर्ययो । मृतं न्यग्रोधवृक्षस्य तले पाथं ददर्श सः॥ १९१ ॥ शाखायां लंवमानां च तथा करकपत्रिकाम् । चोचंती विषां व्यूह गाथार्धे लिखितं तथा ॥ १९२ ॥ तइया महनिग्गमणे पियाइ थोरं सुएहिज रुन्नम् । प्राग्वत्तदपि नापूरि भूपालस्य मनोहरम् । केनापि विदुषा कोऽकै विना विश्वप्रकाशकः ॥ १९३॥ अस्यामलक्ष्यलक्ष्यायां समस्यायां स देवनी। पुनर्ययौ च श्रीवपट्टिपावेऽवदच्च ताम् ॥ १९४ ॥ स चानायासतो विद्वन्मौलिप्रभुरपूरयत् । गृहीत्वा स पुनःप्रायादुत्तरार्धे नृपाग्रतः ॥ १९५॥ करवत्तिर्विदुनिवदुणं गिहेणं तं अब्ज संभरिअं॥ १९६ ॥ अन्येन विदुषा केनचिदध्वन्येन तत्र तत् । सर्व दृष्ट्वा दोधकार्धमभाष्यत यथामति ॥ १९७ ॥ तथाहि--- करवत्तय जल विंदुआ पंथिय हियइ निरुद्ध पथिकोकि। सारो अंतिसभरीनपरिजमुकीमुहा ॥ १९८ ॥ श्रीधप्पभरुतिः ॥ इति पागंवरम् । १P omits गिहेण.

·श्रीवप्पभट्टिप्रबन्धः । १४१ राजा श्रुत्वेति ध्यौ च रसपुष्टिममूदृशीम् । मम मित्रं मुनिस्वामी कविम्रश्नाति नापरः ॥ १९९ ॥ प्रधानान भूपतिः प्रैषीदाबानाय मुनीशितुः । तदुपालंभगर्भाणि दोधक वृत्तमार्यया ॥ २०० ॥ तैश्योपान्तं प्रभोराप्याप्राप्यं विगतचेतनैः। वाचिकं कथयामासुः कुशलप्रश्नपूर्वकम् ॥ २०१ ॥ तद्यथा- छायह कारणिसिरधरिअ यैञ्चिविभूमि पडति । पत्तहं इहुपत्तमण वरतरुकाई करिति ।। २०२ ॥ न गंगां गां नेयं सुयुवतिकपोलस्थलगतं न वा शुक्ति मुक्कामणिरुरसिजास्वादरसिका। न कोटीराखढं स्मरति च सवित्री च सुभुवं ततो मन्ये विश्व स्वसुखनिरतं स्नेहविरतम् ।। २०३ ॥ पांसुमलिनांघ्रिजंघः कार्पटिको म्लानमौलिमुखशोमः। यद्यपि गुणरत्ननिधिस्तथापि पथिकः पथि वराकः ॥ २०४॥ इत्याकर्ण्य गुरुस्तेषां पुरः प्राह वचः स्थिरम् । सौहृदे दौईदे वापि संसृजेन्मनसा मनः ॥ २०५॥ आमनाममहीभर्तुर्भवद्भिर्वाचिकं हि नः। निवेदनीयमार्यस्य दृढं गाथाकदंबकम् ॥ २०६॥ तथाहि-- गमयमाणसुचंदणु भमरुरयणायऊ सेरि खंडु । जडउच्छयु बप्पट्टि किउ सत्रुपगाहासंडु ॥ २०७ ॥ विक्रेणविणा विगया नरिंदभुवणेसु हुंति गारविया । कोन होइ अगउपहिं बहुपहिविगएहिं ॥ २०८ ॥ माणसरहिपहिं सुहीइं जह नलब्भतिरायहंसिहिं । तह तस्स चितेहि विणातीतीरुच्छंगातसोहंति ।। २०९ ॥ परिसेसियहंसउलंपिमाणसंम्माणसंनसंदेहो। अन्नच्छविजच्छगयाहंसाबिच्छया न भवंति ॥ २१०।। हंसा जहि गय तहि जिगयमहि मंडणाहवंति। अनच्छविजुछगया हंसावि वया न भवंति । वह उताह महासरहजिहंसि हि मुञ्चति ॥ २११ ॥ - १ JPR तैश्चैषोनः प्रमोराथाप्राध्यं विगतवैभवैः । २P सिरिधिरि अयाधिवि०.

·१४२ प्रमावकचरिते मलउसंचंदणोच्छियनडमुहहीरंत चंदणदुमो हो। पमळुपिहुमलयाउ चन्दणं जायं इ महग्यम् ॥ २१२ ॥ अग्धायन्ति महुयरा विमुक्तकमलाय राविमयरंदम् । कमलायरोपि दिवो सुउकिमहुअरविहीणो ॥ २१३ ॥ एकेण कोछुहेणं विनावि रयणवरुचियसमुद्दो। कोछुहरयणपि उरेजस दिउसो विहुमहग्धो ॥ २१४ ॥ खंडविणाविअखंडमंडलोचेव पुण्णिमाचंदो । हरसिरिगयपि सोहइ ननेइ विमलं ससिरकंडम् ॥ २१५ ॥ यइमुका हविवरतरुफिट्टइपत्तत्तणंम पत्ताह । तह पुणच्छायाजइहोतारिसातेहि पत्तेहिं ॥ २१६ ॥ जडसव्वच्छअहञ्चियउवरिंसुमणाणि सव्वरुरकाणं । दावेविवउंतिगुणा यहु पत्तिया पावएकोडिम् ॥ २१७ ॥ ये के विपद्महिमंगलमिते उच्छुदण्डसारिच्छा। सरसाजडाण मजे विरसा यत्तेसुदीसन्ति ॥ २१८ ॥ इय उज्युयसीलालं कियाण यायपडियवयण सोहाणा। गुणवंताणपहुणो पहणो गुणवंतया दुलहा ॥ २१९ ॥ अस्माभिर्यदि कार्य वस्तदा धर्मस्य भूपतेः । सभायां च्छन्नमागत्य स्वयमापृच्छयतां द्रुतम् ॥ २२० । जाते प्रतिज्ञानिर्वाहे यथा यामस्तवान्तिकम् । प्रधानाः प्रहिताः पूज्यैरिति शिक्षापुरस्सरम् ॥ २२१ ॥ कन्यकुब्जमहीनाथमुपाजग्मुश्च तेऽप्यथ । सम्यग्व्यशपयन सुरेचो माहात्म्यधाम तत् ॥ २२२ ॥ अकुंठोत्कठमामस्तैः करभैर्विगतारिभी। गच्छन् गोदावरीतीरे ग्राम कंचिद्वाप सः॥ २२३ ॥ तस्य पर्यंतभूपीठे खंडदेवकुले तदा। चक्रे वासं कृतावासस्तव्याश्चेतसि स्थिरम् ॥ २२४ ॥ निशीथे सा समागत्य रूपाक्षिप्ता नरेश्वरम् । बुभुजे प्रार्थनापूर्व भाग्य जागर्ति सर्वतः ॥ २२५ ॥ प्रातरुत्थाय सन्मित्रायल्लंकेन तरंगितः। ययौ करभमारुह्यानापृच्छथैव तदाथ ताम् ॥ २२६ ॥ स प्राप प्रभुपादानां प्रान्तं विरहरुकशुचा। काव्यं जजल्प निर्वेदवहिज्वालोपमं नृपः ॥ २२७ ॥ १ मन्ये. २ अठोक्कमद्वतामास्ते करमे. ३त्रायउल्ल.

·श्रीबप्पभट्टिप्रवन्धः । १४३ निद्राजागरणादिकृत्यनिवहे नित्यानुवृत्तिस्पृशां स्वप्नेष्वप्यथ योगिनां नयनवञ्चेष्टासु सूक्ष्मास्वपि । तत्तद्वत्सुहृदामिवह सुहृदां निष्ठेदृशी स्याचदा मित्राशापरिहारमाचर ततश्चेतः प्रसीद प्रभो ॥ २२८ ॥ नृपो यथोतथवचःप्रतीतोऽप्यथ कौतुकात् । गाथापरार्द्धमाचख्यौ पूर्वार्ध च गुरुस्ततः॥ २२९ ॥ तद्यथा-अजवि तं सुमरिजइ को नेहो रागराईए । गोलानइए खंडे देउलमज्झे पहिअजं नवसिडसि ॥ २३० ।। इत्युक्त्वा सूरिभिर्भूपो वाढं स परिषस्वजे । अविश्वास्यं मनस्तस्यांतः प्रविश्येव वीक्षितुम् ॥ २३१ ॥ प्रकाममामभूपालस्तुप्टिं विभ्रत्सवीक्षणे। इदं काव्यमुवाचाथ नाथः कविकुलेषुयः॥ २३२ ॥ तद्यथा-अंगैरुत्पुलकैः प्रसादसलिलपस्यंदिमिर्लोचनै- राकाद्भुतसंकथास्तव सुधीभर्तुः प्रसन्नात्मनः । सौजन्यामृतनिर्झरे सुमहति स्नातुं विपद्वारिधेः पारं गंतुमपारपौरुष वयं त्वां द्रष्टुमभ्यागताः ॥ २३३ ॥ श्लोक विचित्रबंधेन लिलेख स खटीदलात् । कौतुकादामभूपाल शालिसौहार्दरंगितः ॥२३४ ॥ तथाहि-अति अति अन्मभलंमीद्यरद्यजद्य मेलामेलामेलमेलंफसफसफस ॥२३५॥ तं च गोमूत्रिका बंधं शात्वा गुरुरपि स्वयम् । वाचयामास दोषरपि ज्ञातं परैर्नहि ॥ २३६ ॥ तथाहि-अद्य मे सफला प्रीतिरद्य मे सफला रतिः। अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं फलम् ॥ २३७ ॥ विद्वगोष्टया विनिद्रं तं विश्रमय्य क्षपाक्षणे । प्रगेऽशंको नृपास्थानं सूरिः प्राप यथास्थिति ॥ २३८ ॥ आमराजोप्यथ श्रीमानम्रच्छन्नइवांशुमान् । विशिष्टैः स्वार्थनिष्ठोऽगात्स स्थगीधरकैतवात् ॥ २३९ ॥ आमविज्ञप्तिकां धर्मराजस्य दर्शयहरुः । आगमिष्यद्वियोगाग्निज्वालामिव सुदुःसहाम् ॥ २४०॥ १ स्वप्नेप्यथ वियो. स्वध्वथ वियो. २P.भति अति अन्य अल प्रीयाय- जयपद्य । मेलामेल मेल फसफसफसफस.

·- १४४ प्रमावकचरिते वाचयित्वा च तां पृष्टो दूतस्ते कीहशो नृपः। स प्राहास्य स्थगीभर्तुस्तुल्यो देव प्रवुध्यताम् ॥ २४१॥ मातुलिंग करे बिभ्रन्सैष पृष्टश्च सूरिणा। करे ते किं स चावादीद्विजराज इति स्फुटम् ॥ २४२ ॥ दूतेन चाढकीपत्रे दर्शिते गुरुराह सः। स्थगीधरं पुरस्कृत्य नूअरिपत्तमित्ययम् ॥ २४३ ॥ प्राकृतेनोत्तरं प्रादाच्छेषेण ज्ञापनोपमम् । अवबोधे यदृच्छा तु धर्मस्य चेतसः॥२४४ ॥ अथोवाच प्रधानश्च सूरिरेष श्लथादरः। अस्मास्विति प्रतिज्ञाय दुःपूर्व विदधे ध्रुवम् ॥ २४५॥ विहितेऽत्रापि चेत्पूज्य आपाति प्राज्यपुण्यता। अस्माभिः सह तद्देवाः प्रतुष्टा नो विचार्यताम् ॥ २४६ ॥ युग्मम्। यत-तच्छीसी अलामेलावा केहा णण उत्तावली प्रियमंदसिणेहाविरहिहिं । माणसुजंमरइतसु कवण निहोरा कलिंप- वित्तडी जुणु जाणइदोरा ॥ २४७॥ राज्ञोचे वस्तुकस्यास्य कीडगर्थप्रभस्ततः। बप्पमहिपस्याने व्याख्यादाख्यातधीनिधिः ॥ २४८ ॥ तथाहि- एका लोहपिंडी वह्निना तप्ता । अर्थात् शेया एका शीतला अनयोमेलका संसर्गः कीदृशः॥ उभयोरपि तप्तयोरव संबंधो भवति । इत्यनेन किमुक्तं यद्वयं रणरणकतप्ताः अयं च औदासी- न्याजितेंद्रियत्वान्निलाभत्वाच शीतस्तदस्माकमनेन सह कथं मेलक इति । तथा घनादेशीशब्देन पत्नी सा उत्सुका प्रियश्च मंदस्नेहः । ततः कथं मेलको भवति विरहेण यन्मानुषं नियते मृततुल्यं प्राणशेषं भवति तस्य को निहोरक उपरोधस्त प्रकृतेपि न जीवति । मिलित एव प्रणयिनी जीवति तथा कणे पवि- त्रिकेयं जनो जानाति दारकं द्वित्रिगुणावलिततंतुरूपं स्थगी- धरस्येति वा सूत्रार्थः ॥ १॥ तथा तप्तं तपस्तदिच्छतीत्येवं शीलस्तपश्चरणेच्छुः स तप्तपी। १ P. पुरस्कृत्य तमियत्य । २ P. तत्रीसी अलीमेलावाकहा धण. ३P. सूचकृतेपि.

·श्रीवप्पभडिप्रवन्धः । १४५ तथा अलिभूषाप्रिय एको लक्षणया स कामः। "नाकामी मंडन- प्रियः" इति वचनात् अनयोर्मीलकविषये का ईहा चेष्टा किंतु न कापि । तथा उत्तं धनं यैस्ते धनोप्ताः ॥ आहिताग्न्यादित्वात् कांतपरनिपातस्तेपामावली श्रेणीर्दानेश्वरसमूहस्तस्य प्रियो व- ल्लभः । दानेश्वराणां हि ससात्रेच्छा विशेषतो भवति स चार्थादाचार्यः । स मन्दनेहो निर्मोह इत्यर्थः ॥ तथा विरहे विशिष्टकान्ते तद्धतोम्रियते लक्षणया तदर्थ संतप्यत इत्यर्थः । तस्य का न होरा मुहूर्तरूपाः । स सर्वदा तस्य विरहे संतप्त एवास्ते । स वा इति प्रश्नाध्याहारे कान्यकुने पवितडितसमान- विद्युत्लमः तेजस्वी जनो विद्वजनो मल्लक्षणः स जानाति दोरा द्वाराजानौ । वा एवाथै द्वौरा द्वावेव राजानौ धर्म आमश्च विद्व- प्रियाविति मञ्चित्ते गूढार्थस्तु हे राजन् त्वया शेयं यहुरुप्रतिक्षा- निर्वाहाय आमोऽत्रायातोऽस्तीति द्वितीयोऽर्थः॥२॥ तथा तप्तीतारा शीतला योत्रलथआदर इत्यर्थः । स ततिशी- तलः । स्वराणां स्वरा प्रायोऽपभ्रंशे इतीकारः ॥ तत्र मीलक: कीदृशः। यतः ध्वनदुक्तावली चमत्कारिकाव्यश्रेणी वल्लभा यस्य अर्थादाचार्यः सोसासु मंदनेहः स उपरोधेन न गृह्यत इत्यर्थः । तथा विरहे अर्थाद्विषवियोगसर्वसंगपरित्यागे सति यो मरति मानुषपुरुषःमदेववत्सुखीमवति तस्य कास्नेहः।संबंधादिषु निहोरः क उपरोधः । स उपरोधेन न गृह्यत इत्यर्थः। करणप्रवृत्तिदाने- श्वरत्वात्कर्णरीतिः दोरोदोषा राजते महाबाहुः स आम एवं- विधमपि रिर्जनमिव प्राकृतमिव जानाति न किंचिदित्यर्थः॥३॥ तथा तत्त्वानि ईष्टे तत्त्वेशी अत एव आली संगनिषेधी तस्य मेलः संसर्गः तस्य अवोऽवाप्तिः ॥ स्वराणां स्वरा इत्याकारस्तथा के ब्रह्मणि ईहा चेष्टा यस्य स केहः परमब्रह्मेच्छः। दीर्घः प्राग्वत् । धनयुक्तानामावली श्रेणी । प्रिया अमंदस्नेहा अत्यर्थप्रीतिर्भवति ॥ विगतरागेषु हि सर्वःप्रीतिमान् धनवन्तोपि तत्रैव रति निदधति तथा विः पक्षी गरुडास रथो यस्य स विरथो विष्णुस्तसिन्नर्थात् चित्तस्थे यो नियते तस्य को निभः सदृशः। सच रा राजेव एवं भवति गुरौ चित्तस्थे मृत्युरपि श्लाघ्यः । तथा ज[जानद्याः गंगायाः सकाशात् का अन्या पवित्रायमेव भगवान्पूज्यः तथा दोरा द्वौ राजानौ संगतौ यस्य द्विराट् सर्वसामर्थ्ययुक्तो भवानेव यदुचितं तद्विधेहीति चतुर्थोऽर्थः॥४॥ सत्तीसीयलाटीकायां ग्रंथानं ३२ अ०८ व०॥५॥ १JH. omit तथा-इत्यर्थः 18 ·प्रभावकचरिते श्रीबप्पमहिना चैवमर्थानां साष्टकं शतम् । व्याख्यातं मतिमांयेन न जानीमो वयं पुनः ।। २४९ ॥ तत उत्थाय रात्रौ च वारवेश्यागृहेवसत् । अमूल्यं कंकणं दत्वास्याः प्रातर्निरगाहात् ॥ २५० ॥ द्वितीयं राजसौधस्य द्वारि त्यक्त्वा स्वरांशुरुक् । इन्द्रकीले ययौ तस्माद्वहिरस्थाद्रहोवने ॥ २५१ ॥ ततः प्रातर्मुनिस्वामी संगत्य नृपतेः सभाम् । आपपृच्छे नृपः कन्यकुनप्रस्थानहेतवे ॥ २५२ ॥ तेन पूर्णप्रतिज्ञायामज्ञातायां कथं त्विति । राशा पृष्टे समाचख्यावामभूप इहागमत् ॥ २५३ ॥ विद्वत्कथनतस्तेन कथितं यद्यदीदृशः। ज्ञायता सैष एवेति दोगशब्दाचथा पुनः ॥ २५४ ॥ द्वौ राजानौ इति स्पष्टं मातुलिंगस्य दर्शनात् । इदं किमिति पृष्टे च वीज ऊरात उत्तरात् ॥ २५५ ॥ तथा रुमरिपत्तति तचारिपात्रमित्यथ । संस्कृताद्भवतीत्येतत्तवाने जगदे स्फुटम् ॥ २५६ ॥ ततो विप्रतिसारोऽस्य प्रससार प्रकर्पतः। धिगस्ति मम मूर्खत्वं न शातं कथितेपि यत् ॥२५७ ॥ ततोऽवसर एतस्मिन् वारवामा प्रभोः पुर। कंकणं मुमुचे रत्नरोचिरस्ततमस्ततिः ॥ २५८ ॥ क्षत्ता परं समाथ भूपालाय व्यजिशपत् । द्वारेन्द्रकीलकेनापि मुक्कं नाथ न चेद्यहम् ॥ २५९ ॥ यावत्पश्यति राजा तदामनामाथ दृष्टवान् । श्रीवप्पभट्टेरापृच्छय हेतुप्रत्यायकः प्रभुः ॥ २६० ॥ गृहागतो नृपः शत्रुर्नार्चितो नच साधितः । द्विधापि चिरवरस्य निर्वृत्तिन प्रवर्तिता ॥ २६ ॥ नथाच विरहः पूज्यैरुपतस्थेऽतिदुःखदः । यो वल्लभ्यं तु लभ्येत किं घूमः सांप्रतं प्रमोः ॥ २६२ ॥ गुरुराह महाराज मा लेदोऽत्र विधीयताम् । हंसा इव वयं येनाप्रतिवद्धविहारिणः ॥ २६३ ॥ १JH.जायतामेप०१P.तसान मारपतिवारिपा-मभूभार.

·श्रीबप्पमहिप्रवन्धः। १४७ . आपृष्टोसि महाबाहो यामः स्वं नाम सार्थकम् । कुर्याद्यथा परे लोका निर्मलाः स्युः सुहृत्तम ॥ २६४ ॥ इत्युक्त्वातो निरीयागात् संगत्यामनुपेण च । करभीभिरमीपुंभिः सुरभिर्यशसा गुरुः ॥ २६५ ॥ मार्ग तदासनारूढः प्रभुणा सह संचरन् । पुलिंदमेकं कासारे क्षिप्तास्यं वारिमध्यतः ॥ २६६ ॥ पिवंतं च छगलवदृष्ट्वा गुरुपुरस्तदा। आह प्राकृतकाव्याद्धमपूर्वक्षासकौतुकः ॥ २६७ ॥ तथाहि-पसुजेमपुलिंदउ पय पीअइ जुपंथिउ कमणिहि कारणिण । इत्याकर्ण्य प्रभुः प्राहोत्तरार्द्ध तत्क्षणादपि । विलंबन्ते न काव्येषु सिद्धसारस्वताः क्वचित् ॥ २६८ ॥ तच-करवेवि करंविय कजलिणमुद्वहिअंसुनिवारणिण ॥ २६९ ।। प्रत्ययार्थ पुलिदस्य समाकार्य स भूभुजा । पृष्टो लजानतास्योयं यथावृत्तमथावदत् ॥ २७० ॥ नाथ प्रवसने युष्मद्वधू सांत्वयतः सतः। सांजनाश्रुप्रमृष्टौ मा भूतां कजलितौ करौ॥ २७१ ॥ हर्पप्रकर्षमासाद्य वृत्तांतेनामुना नृपः । सुरेंद्र इव सौधर्म्य द्राक् कन्याकुलमासदत् ॥ २७२ ॥ प्रविवेशोत्सवेनैष प्राच्याशातिशयेन सः। कोटिकोटिगुणाम मकार्षीच गुरोस्तथा ॥ २७३ ॥ इतश्च श्रीसिद्धसेनसूरयो जरसा भृशम् । आक्रांताः कृतकृत्यत्वात् लेच्छाः प्रायोपवेशने ॥ २७४ ॥ वप्पभट्टेर्विधेयस्य विनेयस्य मुखाम्बुजम् । दिदृक्षवो मुनि प्रैषुवृतं चाह्वानहेतवे ॥ २७५ ।। तवेदम्-सारीरं सयलं बलं विगलि दिही विकण में दट्टव्वे सुपयट्टइ परिगणप्यायं तहा आनुयम् । पाणा पाहुणयछगन्तु महुणा वंदत्ति वच्छा तुमम् मंदढ जइ मच्छितालहुलड्डु इच्छाहि निस्संसयम् ॥ २७६ ।। १D मुनींद्रश्च, २D विषयस्य गुरुणास्य.

·प्रभावकचरिते तं दृष्ट्वा बहुमानाो गुरौ द्रागाजगाम च। राजपुंभिः समं मोढरके प्रभुपदान्तिके ॥ २७७ ॥ प्रभोः स न्यासविन्यासं रुधन प्रथमदर्शने । अतृप्तस्तस्य वात्सल्ये तेनासौ जल्पितः शमी ॥२७८ ॥ तथाहि-वपुः कुब्जीभूतं तनुरपि शनैर्यष्टिशरणा विशीर्णा दंताली श्रवणविकलं कर्णयुगलम् । निरालोकं चक्षुः तिमिरपटलध्यामलमहो मनो मे निर्लजं तदपि विषयेभ्यः स्पृहयति ॥ २७९ ॥ ततो वत्समतिस्वच्छगच्छवात्सल्यतत्परः। भव त्वं गुरुसाहाय्यं प्रेत्यमे(चै)वानृणो भव ॥ २८० ॥ तत आराधनां कृत्वा परलोकं समाधिना। तं ययुर्गुणशास्तिश्च चक्रेऽसौ राजपूजितः ॥ २८१ ॥ श्रीमद्गोविन्दसूरेः श्रीनन्नसूरेश्च स प्रभुः। बप्पट्टि समाथ गच्छं संघं च सोद्यमम् ॥ २८२ ॥ अनुशाप्य क्षितिस्वामि प्रधानैराहतैर्वृतः। पुनरप्याययावामधाम निर्ग्रथनायकः ॥ २८३ ॥ युग्मम् । तं दृष्ट्वा भूपतिस्तत्र जातरागविकल्पतः। चित्ताभिसन्धिसंवद्धां गाथामेनामचिन्तयत् ॥ सभासीनोऽन्यदा राज्ञः सूरिप्रेक्षणकक्षणे। प्रवीणपुस्तिकाहस्तः पुंरूपेव सरस्वती ॥ २८४ ॥ द्विधाक्षरे पदे स्थास्तुदृष्टिस्तत्लेशनाशिनी । तदा कदाचिदाध्यासीनीलचण्डातके दृशम् ।।२८५॥ युग्मम् । तथाहि-सिद्धांततपारंगयाणजो इणजो गजुत्ताणम् । जइ ताणं पिमयच्छी मणिम्मिता तच्चियपमाणम् ॥ २८६ ॥ अमूहकार्यनिर्वाहतानहेतुं ततस्तदा । स्नेहादेव निशि प्रैपीत्तां पुंवेपां तदाश्रये, ॥२८७ ॥ सा निलीना क्वचिद्भव्यगणे स्वस्थानग ततः। रहः शुश्रूपितं सूरि प्रारेमे धैर्यभित्तये ॥ २८८ ॥ स्त्रीकरस्पर्शतो शात्वा चोपसर्गमुपस्थितम् । विममर्श नृपाजानतमसश्चेष्टितं धुवम् ॥ २८ ॥ १P. मः २P केगा. ३२. तिक्तत...जोजगननाना जमितानिषि, ·श्रीबप्पभडिप्रबन्धः। ससजः सज्जयः सन्जमनोभूविजये ततः। अष्टाङ्गयोगसद्धर्मसंवमिततनुर्मुदा ।। २९० ॥ शुभध्यानाश्वमारूढः सतोपयक्षराक्षसम् । दृढसंयमकोदण्डविष्टब्धतप आशुगः ॥ २९१ ॥ सद्वोधपुष्टिरिएगीशकिशक्तिस्फुरत्करः। अनास्थया समुत्तस्थावन्तरङ्गद्विपजये ॥२९२॥ त्रिभिर्विशेषकम् । अब्रवीद् ब्रूहि कात्र त्वं किमर्थ समुपस्थिता। ब्रह्मचर्मवतामेषा स्थान भूमिर्भवादृशाम् ॥ २९३ ॥ अध्वन्येषु यथा व्याली हारहूर द्विजालये। पलं दर्शनशालासु हलं राजकुले यथा ॥ २९४ ॥ धर्मे प्राणवधो यद्ववेदोच्चार यथांत्यजः। नालिकरं पपौ यद्वद्धिके दधिफलं यथा ॥२९५॥ चन्दने मक्षिका यद्धद्रामठं कुड्डुमे यथा । कर्पूरे लशुनो यद्वत्तथात्र त्वं न चित्तहत् ॥२९६॥ विशेषकम् । विश्वश्रोत श्रवद्विनजंबालकलुषाकृतौ। लजनीयेऽवलादेहे रजन्येक कृमीन्विना ॥ २९७ ॥ श्रुत्वेति तानुवाचासौ नाहं पूजाभिलाषिणी। आययौ भवतो मार्गभ्रष्टान् वोधयितुं स्फुटम् ॥ २९८ ॥ संपत्संपत्तये दानधर्म लोकानुरुध्यते । ऐश्वर्याय तपस्तप्यं तञ्च राज्यं विना नहि ॥ २९९॥ स्वर्भुवोपि च तत्रापि सारं सारडलोचना । यया विना सुदेवानामवकेशीव पुंजनः ॥ ३०० ।। उत्तर-राज्ये सारं वसुधा वसुधायां पुरं पुरे सौधम् । सौधे तल्पं तल्पे वराङ्गनानासर्वस्वम् ॥ ३०१॥ अगत्यपि न वर्तन्ते विपरीताग्रहग्रहम् । अवाप्तवांच्छयावाप्तं त्यज्यतो जनहास्यदाः॥ ३०२॥ दुर्बुद्धिवृद्धितो दैवदण्डिता इव ते प्रभो। अवधारय पाखण्डखेदितो मा स भूर्जडः॥ ३०३ ॥ युग्मम् । महामन्यामराजेन प्रैष्यहं प्राणवल्लभा । विक्षा मनोहरप्रज्ञा गुणरक्तधराधिपा ॥ ३०४ ॥ १D संतोषप्रक्षराक्षतं. २D पयौ यद्वीके ३ ट्रेडे चकु०४ PH चिहहत् ५D जगत्पतीन ।

·१५० प्रभावकचरिते प्रभोर्यदूचे बीभत्सरसन्यासवशा तनुः । अशुश्रूषाकाङ्गभृतामेव कुयोषिताम् ॥ ३०५ ॥ वयं निरन्तरायाप्तकर्पूरादिमया इव । वेधसा विहिता अज्ञा दौर्गन्ध्यादिकथास्वपि ॥ ३०६ ॥ ततो नाथेय नाथ त्वां सफलीकुरु मामकम् । भोगाभोग हि भोगेन भोगिन्या भोगिराडिव ॥ ३०७ ॥ ततः प्राक् सिमिये सूरिस्तद्वाग्मिन विसिमिये। उचाच च गिरं धीरां धैर्याधारधुरन्धरः ॥ ३०८ ॥ हेनी पांचालिका रिक्तांतराला शुचिपूरिता । बहिश्चन्दनचर्चादिभूषासुरभि वस्तु किम् ॥ ३०९ ॥ मलमूत्रादिपात्रेषु गात्रेषु मृगचक्षुषाम् । रतिं करोति को नाम सुधीर्व!गृहेष्विव ॥ ३१० ॥ चक्षुः संवृणु वक्रवीक्षणपरं वक्षः समाच्छादय रुद्धि स्फूर्जदनेकभडिकुटिलं रम्योपचारं वचः। अन्ये ते नवनीतपिण्डसहशा वश्या भवन्ति स्त्रियाम् मुग्धे किं परिखेदितेन वपुषा पाषाणकल्पा वयम् ॥३११॥ इत्याकाप्यकण्येव न वुद्धा प्रत्युत प्रभोः। स्वभावकठिनौ हस्तौ स्वगात्रेऽपत्रपाव्यधात् ॥ ३१२ ॥ ताभ्यां च सर्गपत्राभ्यामिव सास्पर्शयत्ततः। सरकुञ्जरकुम्भामौ मृदुस्पर्शावुरोरुहौ ॥ ३१३ ॥ नभः शृङ्गारशिखरिखादिरांगारभारवत् । निर्दम्भशोकदन्तेन पूञ्चकार मुनीश्वरः ॥ ३१४ ॥ किं किमित्यूचिषी वक्षोजाग्रात्पाणि विकृष्य सः। अबाष्पगगदाव्यकवाचोवाच कथञ्चन ॥ ३१५ ॥ अमूल्यातुल्यवात्सल्यवर्द्धितासादृशागिनाम् । गुरूणां सारिता अद्य निजाङ्गस्पर्शतत्स्त्वया ॥ ३१६ ॥ तया कथमिति प्रश्ने कृते प्राह पुनः प्रभुः। रात्रौ खाध्यायकृत्वानंतरं विश्रामणां प्रभोः ॥३१७ ॥ अहं व्यरचयं सर्वकालं सर्वाङ्गसंगिनीम् । कार्ट विश्राम्य तत्प्रोथयुगलं च समस्पृशम् ॥३१८॥ युग्मम् । ११. हनौ"चिः २ म पुरुपा ३ म. गुरुणी ४ P. विधम्येतोययु- गलं व समास्पृशं ।

·श्रीबप्पभट्टिप्रबन्धः। १५१ तदद्यस्मृतिमानीतं वृत्तमार्दवसाम्यतः। थाहक तव कुचद्वंद्वं तादृक् तदपि चाभवत् ॥ ३१९ ॥ श्रुत्वेति सा परावृत्तरसा भग्नाशतानिधिः। दध्यौ विधूतकामांध्या किं मे कर्मोदयं ययौ ॥ ३२० ॥ ग्रावा लोहं कथं वजं दुर्भिदोऽयं सिताम्बर । वहिटकादिभिर्भधो ग्रावा लोहश्च वह्निना ॥ ३२१ ॥ कुचलीकोमलफलक्षोदाद्यैर्वज्रमप्यथ । भिद्येतानन्यसामान्यकाठिन्यं किञ्चिदस्य तु ॥ ३२२ ॥ घृतपिण्डसमा धन्ये वह्निकुण्डलमासु ये। महिलासु विलीयन्ते सृष्टिरेवापरस्य च ॥ ३२३ ॥ वेधायमश्वकावस्य पुरः कर्मोमिकिकरौ । कौप्यस्यबिभेतीव तीव्रब्रह्मवतस्पृशः ॥ ३२४ ।। रसे विरसमाधत्त मत्काममपि भग्नवान् । तिरश्चकार मां यस्तु तेन दैवं हि जीयते ॥ ३२५ ॥ ध्यायन्तीति निदद्रौ सा मुनिद्रोहे गताग्रहा। निद्रा हि विश्वदुःखाप्तौ विश्रामादुपकारिणी॥ ३२६ ॥ प्रगे जागरिताचार्य पर्यड्वासनसंस्थितम् । प्रणम्य प्राह नाहमरहंतद्विकृतौ? कृतीन् ॥ ३२७॥ वीतरागः पुरा स्मेरसरमुख्यारिजित्वरः। आसीत्त्ववृत्ततः सत्यमिदं ख्यातिं ययौ किल ॥ ३२८ ॥ तदापृच्छे प्रसाद्याशु पृष्ठे हस्तं प्रदेहि मे। तव शापेन शक्रोऽपि नश्यत्यन्यस्य का कथा ॥ ३२९ ॥ अथाह गुरुरज्ञानवागेषा ते घयं पुनः। रोषतोषभराभीता अज्ञाः शापादिगीबपि ॥ ३३० ।। इति श्रुत्वा ययौ भूपसमीपं वरवर्णिनी। उवाच तहुणवातक्षणविहृतवैकता ॥ ३३१ ॥ नाथ पाथम्पतिं याहुदण्डाभ्यां स तरत्यलम् । मिनत्ति च महाशैलं शिरसा तरसा रसात् ॥ ३३२ ॥ यथेच्छवहिमास्कन्देत् सुतं सिहच बोधयेत् । श्वेतभिक्षु तव गुरु य एनं हि विकारयेत् ॥ ३३३ ॥ १H.पुष्टि २P अश्यल..

·. १५२ प्रभावकचरिते. इत्याकावनीपालः प्राप्तरोमाञ्चकञ्चकः। खगुरोर्गुरुसत्वेन प्राह नृत्यन्मनोनटः ॥ ३३४ ॥ न्युच्छने यामि वाक्याय हग्भ्यां याम्यवतारणे । बलिविधीये सौहार्दहृद्याय हृदयाय च ॥ ३३५ ॥ असौ महीधराधारादेशः पुरमिदं मम । भाग्यसौभाग्यभृधन वप्पमष्टिप्रभुस्थितिः ॥ ३३६ ॥ त्रिभिर्विशेषकम् । स्वक्षेत्रभ्रंशिनं कामं कामादिति विमर्शतः। परक्षेत्रगतास्तत्र लालसत्वं हि तत्यजुः ॥ ३३७ ।। पशवोपि गजास्तस्मादहासीत्सर्वथा नु तान् । योस्मै गजवरेत्याख्या ततः ख्यातास्तु महरोः ॥ ३३८ ॥ ततो गजवरो ब्रह्मचारी च बिरुदद्वयम् । तस्याभूद्भूतसद्भावभाविवेत्तुः श्रुतागमात् ॥ ३३९ ॥ तथा कि विदधे तत्र त्वया पृष्टेति सावदत् । कटाक्षक्षेपवक्षोजतत्करस्पर्शनादिमिः ॥ ३४० ॥ अजातबोधका चैकं तदा दोधकमब्रुवम् । तत्र प्रज्ञानुमानेन कवित्वं हि प्रसर्पति ॥ ३४१ ॥ तथाहि-गयवरकरइ सच्छरह पायपसारि उसत्त। निव्वोरा गुजराजजिस्थिनाहनकेणइ भुत्त ॥ ३४२॥ एवं नृपादिमिः सत्यगुणकीर्तनतस्ततः॥ ब्रह्मप्रभावप्रागल्भ्यागुप्पमट्टिः प्रभुर्जयी ॥ ३४३॥ प्राकारबाह्यमन्येधुराजा राजाध्वनाचरन् । पश्चादोकसि गेहस्येक्षांचके हालिकप्रियाम् ॥ ३४४॥ पञ्चांगुलवृहत्पत्रसंवृतस्तनविस्तराम् ॥ वृणुनवृतिरन्ध्रेणार्पयित्वा प्रियहस्तयोः॥ ३४५ ॥ लवित्रं विस्मृतं पश्चात्प्रयांती गृहमन्तरा। उरोजविम्वाकाराणि वहिपत्राणि वीक्ष्य च ॥ ३४६ ॥ गाथाई प्रोचिवान् कौतूहलाकृष्टमनाक्रमः। दृष्टिमेरंड उद्दण्डस्कन्धे न्यस्यन् चलाचलाम् ॥ ३४७॥ त्रिभिविशेषकम् ॥ तच्च-वइविचर निगायदलोपरंडोसाहइ तरुणाणं । तत्प्रातः स्वगुरोरणेऽवदत्संसदि संस्थितः ॥ ३४८॥ १PH नदः २D धर धारादश ।

·श्रीबप्पमट्टिप्रबन्धः। १५३ उत्तरार्द्धमवादीञ्च तस्यानुपदमेव सः। इच्छघरे हलियवहु सहमित्तच्छणी वसई ॥ ३४९ ॥ इति श्रुत्वा यथादृष्टपूरकं प्रभुमस्तवीत् । सिद्धसारखतः कोपि कलौ नामगुरु विना ॥ ३५० ॥ सायमैक्षत सोऽन्येधुरेका प्रोषितभर्तृकाम् । यांती वासालये वक्रग्रीवां दीपकरां तदा ॥ ३५१ ॥ उत्तरार्द्ध विधायात्र गाथायाः सुहृदः पुरः। प्रातराह ततोऽसौ च प्राग्दलं प्राह सत्त्वरम् ॥ ३५२ ॥ तथाहि-पियसंमरणपलुद्वंतं अंसुधारानिवायभीया। दिजइ वंकग्रीवा इदीउपहि नायाए ॥ ३५३ ॥ इत्यनेकप्रबन्धाढ्यकाव्यगोष्टीगरीयसा। कालं सुखेन याति स्म गुरो राज्ञः कियानपि ॥ ३५४ ॥ श्रीधर्मभूधनोग्यधुसंप्रेषितवानथ । श्रीमदामस्य वामस्य दुष्कृतानां सुधीनिधिः ॥ ३५५ ॥ ततः स भूपमानम्य सभायामुचितासनः। सम्यक् व्यजिज्ञपत् सभ्यर्विस्मितैर्वीक्षिताननः ॥ ३५६ ॥ मम नाथ प्रभो तावकीनच्छेकत्वमनिमिः। संतुष्टः स्पष्टमाहस्म सविस्मयमनाक्रमः॥ ३५७ ॥ भवत्कोविदकोटीररत्नश्रीवप्पमहिना । सत्यानृतकवित्वस्य व्याख्यानाच्छलिता वयम् ॥ ३५८ ॥ यदायातोऽपि गेहान्न आतिथ्या)पि नाहितः । आमो रामो धियानूपोनुतापातिशयः स नः ॥ ३५९ ॥ हल्लेखाधायि वैदग्ध्यं साहसं वाक्पथातिगम् । वयं चमत्कृतेर्हृष्टास्तद्वदाम किमप्यहो ॥ ३६० ॥ राज्ये नः सौगतो विद्वान् नाम्ना वर्द्धनकुखरः। महावादी दृढप्रज्ञो जिनवादिशतोन्नतः॥ ३६१ ।। देशसन्धौ समागत्य वादमुद्रां करिष्यति । सभ्यैः सह वयं तत्र समेष्यामः कुतूहलात् ॥ ३६२॥ युग्मए । या कोपि भवतां वादकोविदः सोपि तत्र वा। आयातु सह विद्भिर्घनाघन इवोन्नतः ।। ३६३।। -- १P दुःतत्तानासु० ·१५४ प्रभावकचरिते तद्वाक्संग्राम एवास्तु यस्य वादी विजीयते । जित एवापरेणासौ कि हतैर्वहुशस्त्रिमिः ॥ ३६४ ॥ संजो वाचिवशौय्यते? वादिनोऽथ पराजिताः । यद्यसौ सौगताचाय्यो महावादीविजीयते ॥ ३६५ ॥ तस्मिन् जिते जिता एवायासवाद्यं त्वया वयम् । घृतपिण्ड इव स्त्यानमुदके हिमनिश्चयः ॥ ३६६ ॥ इति श्रुत्वामभूपाल ऊचे संदेशहारकम् । श्रीधर्मोनुचितं ब्रूयात्कि कदापि नराधिपः ।। ३६७ ॥ परं किञ्चिदुपालभ्यमस्ति नार्हसतां हि यत् । अस्मिन्नवसरे वाच्वं प्रस्तावो दुर्लभो धुवम् ॥ ३६८ ॥ विदुषः सुहृदस्तस्याकारणव्याजतो ध्रुवम् । आयामो मिलितुं तत्र स्फुटं वास्माभिरौच्यत ॥ ३६९ ।। तत्र वीज उरादोरावाक्याभ्यां बंधुरीतितः । द्वितीयो राडि चद्वौच राजानावितिसंस्कृतान् ॥ ३७० ॥ दर्शिते वाटकीपत्रे व्याख्यातं वप्पभट्टिना। इदं भूमरिपत्तन्ते अरिपत्राख्यसंस्कृते ॥ ३७१ ॥ त्रिराख्यातेपि न ज्ञातं तया वा न स्फुटीकृतम् । न विघ्नस्तु तृतीयेपि वचसि प्रकटेन यत् ॥ ३७२॥ एतत्प्रकाशितं यस्मादज्ञानात्पुनपुंसकम् । ज्ञापितस्त्वत्प्रमुस्ते च विशिष्टा विदिता किल ॥ ३७३ तथापि चेजिगीषास्ति मयि नु त्वदधीशितुः। श्रद्धां ते पूरविण्यामि भवत्वेतद्भवद्वचः॥ ३७४ ॥ परं विजविनो राज्ञः पराभूतक्षमाभुजा। सप्ताङ्गमपि राज्यं स्वमर्पणीयमदर्पिता ॥३७५ ॥ ईदृशं भवतः स्वामी यदोरीकुरुते तदा । पवनास्त्वत्पथा किं नः प्रयासेन फलं विना ॥३७६॥ इत्याकावदस्त आमेत्याख्या त्वया निजा। सत्या कृता विशांनाथ मतेरपरिपाकतः॥ ३७७॥ १ P. भुजोवापिचशौर्यते. २ म तस्मिन. ३ P वधुरीरितः. ४D pmits सस्कृतान्...to अरिपत्रात्य. ५P मियाचा. म पचतस्तसय. म. विशाम्यतवमतेरपरिपाकवत.

·श्रीबप्पभट्टिप्रबन्धः। १५५ जडोपि को न वेत्तीति कथिते किं पुनःपुनः। अपरोऽपि गृहायातं नृपं शत्रुमपि ध्रुवम् ॥ ३७८॥ योजयेदातिथेये न भवांस्तु प्रकटीकृतः। सत्कारायापि नाम स्वं सत्यापयति चेद्भिया ॥ ३७९॥ पलायमानो बाह्यानां हस्तारुढो विनश्यति । दृढमस्मत्प्रभो म वैतथ्यं जायते स्फुटम् ॥ ३८० ॥ विग्रहेऽपि स एवास्यादोषो राशस्ततो नृप । विमृश्यकारिता तत्र सैवास्यैकाऽपराध्यति ॥ ३८१ ॥ क्षमालीवस्य तस्य त्वं जितेऽस्मद्वादिना ततः। पुमानथापमानस्य पात्रं सर्वस्वनाशतः॥ ३८२॥ ब्राहीकृतप्रसादस्य नास्त्येवास्य पराजयः। बादिनो वि(व्य)मृशंस्तत्रभुव्यमर्शो(ों)हि नाशकृत् ॥३८॥ श्रुत्वेति बप्पभहास्ये सहास्ये नृपवीक्षिते । मुनीशेन सदानन्दनिर्भर जगदे वचः ॥ ३८४ ॥ को हि धर्मस्य नोत्कंठी पूर्व परिचितस्य वा। यदि रागिग्रहो न स्यादस्य श्रेयोबहिष्कृतः॥ ३८५॥ अनित्यैकग्रहे रके भिक्षी कृतजयाग्रहः। क्षणं तदेव चेद्रागे जयोमोक्षस्ततः कुतः ॥ ३८६ ॥ वैराग्य एव मुक्तिः स्यात्सर्वदर्शनसम्मतः। कार्या नात्राधृतिभिक्षुर्जेयो मे तत्कृतोन्नतिः ॥ ३८७ ॥ धर्मराजस्य सम्यकुविचारादिदमाहतः। मदाश्रितो यतो वादस्तस्यैवोपकरिष्यति ॥ ३८८ ॥ कुत्राप्यवसरे तस्मादस्तुवाक्पुरतो रणः । संमान्य प्रेषय प्रेष्ठपुमांसं धर्मभूपते ॥ ३८९ ॥ आमराजेन कृत्त्वैतत्प्रहितः सययौ भुवम् । व्यवस्थाप्य जगामासौ प्रोचे तत्स्वामिनः पुरः॥ ३९० ॥ वाग्विग्रहाय वादीद्रराजवर्द्धनकुञ्जरम् । धर्म संवाहयामाल गीप्पति वासवो यथा ॥ ३९१ ॥ चतुर्दिगन्तविश्रांतकीर्तयस्सुहृदस्ततः। आहूयाभ्यय॑सभ्यत्वे वादेऽस्मिन् विहिता मुदा ।। ३९२ ॥ परमारमहावंशसम्भूतः क्षत्रियाग्रणी। तस्य वाक्पपतिराजोऽस्ति विद्वान्निरुपमप्रमः ॥ ३९३॥ १D. मदास्ये.

·१५६ प्रभावकचरिते पूर्व परिचितश्चासौ बप्पमट्टिप्रभोस्ततः। तस्य वाग्मर्मविज्ञानहेतौ संवाहितो मुदा ॥ ३९४ ॥ व्यवस्थितदिने प्राप प्रदेशं देशसन्धिगम् । समाधीशमहासभ्यैः समं वर्द्धनकुंजरः॥ ३९५॥ कन्यकुब्जादपि श्रीमानामः कामसुधीनिधिः। श्रीवष्पभट्टिना विद्वद्वन्दसनिधिना सभाम् ॥ ३९६ ॥ भुवं तामेव संप्रापातपत्राच्छादिताम्बरः। आवासान् स्वःपुरा पट्टे दत्वावस्थितवानथ ॥ ३९७ ॥ युग्मम्। आजन्म सर्वदादृष्टशस्त्राशक्तिश्लथादरः। , अदृष्टपूर्ववाग्युद्धप्रेक्षायै सकुतूहलः ॥ ३९८ ॥ अहंपूर्विकया सिद्धविद्याधरसुरव्रजः । समेतश्चाप्सरोवर्गः स्वर्गवद्गगनांगणे । कौतुकाकृष्टचेतोभी राजसभ्यैर्वहुश्रुतैः । ईयतुः सङ्गतौ तत्र तौ वादिप्रतिवादिनौ ॥ ३९९ । उपविष्टेषु सभ्येषु श्रुत्यधीनमनस्सु च । तिमितात्र सभा सामूदालेख्यालिखिता किल ॥ ४००॥ निजं निजं नराधीशमाशिपाभिननंदतुः। स्वस्वागमाविरोधेन सभ्यानुमतिपूर्वकम् ॥ ४०१ ॥ ततः श्रीसौगताचार्यः पूर्वं वर्द्धनकुञ्जरः । आशीर्वादमुदाज व्ययकं वेपिपर्पदाम् ॥ ४०२ ॥ तथाहि-शर्मणे सौगतो धर्मः पश्य वाचंयमेन यः। आइतः साधयन्विश्वं क्षणक्षणविनश्वरम् ॥ ४०३ ॥ अथ श्वेतांवराचार्यो वप्पष्टिः सुधीपतिः। अभ्यधत्ताशिर्ष स्वीयां भूपालाय यथा तथा॥४०४ ॥ अर्हन् शर्मोन्नति देयान्नित्यानन्दपदस्थितः। यद्वाचा विजिता मिथ्याचादा एकान्तमानिनः॥४०५॥ उभयोरशिपः श्लोकी निरूचुः पार्षदास्तदा । असी धम्मा गतः सम्यग्यमिता गीश्व चादिभिः॥४६॥ क्षणभनि जगञ्चोक्तं भगन्यवानया गिरा। सौगतस्यानुमीयेत वाग्देवी सत्यवादिनी ॥ ४०॥ नित्यानन्दपदं श्रीदो देव एकान्तविग्रही। मिथ्यावादविजेत्री गीः श्वतभिदोस्नतो जयः ॥ १०८॥ १H. सर्व on the mugin. 11 मागी.

·श्रीबप्पमधिप्रबन्धः। १५७ इति निश्चित्य ते तस्थुर्यावन्मौने सभासदः । तावत्कस्तूरिका हस्ते कृत्वा बौद्धोऽब्रवीदिदम् ॥ ४०९ ॥ कस्तूरीउपगरह प्रोक्त प्राकृत ऊचिवान् । आचार्य उपकीयं रजकस्येति विद्यताम् ॥ ४१०॥ इति तत्पश्नसङ्केतादुत्तरेणाधरीकृते । तावद्रक्ताम्बरः सर्वानुमतः पक्षमब्रवीत् ॥ ११ ॥ सर्वानुवादेनानूद्यततस्तत्पक्षदूषकान् । उदाजहार व्याहारान्प्रमाणिकपतिर्मुनिः ॥ ४१२ ॥ उत्तरादुत्तरं चैवमुक्तिप्रत्युक्तिरीतितः । षट् व्यतीयुस्तदा मासास्तयोर्विवदमानयोः॥ ४१३ ॥ श्रीमानामपोऽन्येधुरूचे सूरिं कदा प्रभो। व्यापातो राजकार्याणां वादः संपूरयिष्यते ॥ ४१४॥ तत आह तदाचार्यों वाग्विनोदसुखाय वः। इयत्कालं हि नश्चेतस्यासीदितिकृते प्रभो ॥ ४१५॥ बाधा व्यधायि योषा भवतस्तद्विलोकय । प्रभाते निगृहीष्यामि विद्वन्मन्यं हि मिक्षुकम् ॥ १६ ॥ प्राग्दत्तं गुरुभिर्मत्रं परावयतस्ततः। मध्यरात्रे गिरी देवी खर्गगावेणिमध्यतः ॥ ४१७ ॥ नाती तादृशरूपा च प्रादुरासीद्रहस्तदा। अहो मन्त्रस्य माहात्म्यं यहेव्यपि विचेतना ॥ ४१८॥ युग्मम् । अनावृतशरीरांच सकृदीषद्ददर्श ताम् । सूरिः सूर्यादिवास्यं च परावर्तयतिम सः॥ ४१९ ॥ खंरूपं विसरन्ती च प्राह वत्स कथं मुखम् । विवर्त्तसे भवन्मन्त्रजापात्तुष्टाहमागता ॥ ४२० ॥ वरं वृण्विति तत्रोको वप्पभट्टिरुवाच च । मातर्विसदृशं रूपं कथं वीक्षे तवेदृशम् ॥ ४२१॥ खां तनुं पश्य निर्वस्त्रामि खं ददर्श सा। अहो निविडमेतस्य ब्रह्मव्रतमिति स्फुटम् ॥ ४२२ ॥ वीक्ष्य मामीशी यन्न चेतोऽस्य विकृति ययौ। ध्यायन्तीति दृढं तोषाचत्पुरः समुपस्थिता ॥ ४२३ ॥ युग्मम् । चरेऽपि निस्पृहे त्वन दृढं चित्रादुवाच च । गत्यागत्योर्ममत्वेच्छा त्वदीया निर्वृतो भव ॥ ४२४॥ ततः सूरिगिरा देवी तुटवे सुएवाग्भः। वृत्तरधनितेघाद्यैश्चतुर्दशभिरद्भुतः ॥ ४२५॥ 11 ·भिक्षोरास्यजलैर्नुन्ना श्रीरिवापुण्यकर्मणः ॥ १५८ प्रभावकचरिते इमां स्तुति सुवर्णाद्यां कर्णकुण्डलसपिणीम् । मानयंत्यतिसन्तोषाद्भारती वाचमूचुषी ॥ ४२६ ॥ वत्स किं पृच्छसीयुक्त सूरिसचे विवाद्यसौ। सत्यं प्रज्ञावलाद्यल्पेद्विशानमथ ? किञ्चन ॥ ४२७॥ देवी प्राहामुना सप्तवारानाराधितास्म्यहम् । प्रदत्ता गुटिकाक्षय्यवचनास्य मया ततः॥ ४२८॥ तत्प्रभावाद्वचो नास्य हीयते यतिनायक। सोपालम्भमिवाहासौ रिश्रीश्रुतिदेवताम् ॥४२९ । पुणासि प्रत्यनीकं किं शासनस्य जिनेशितुः। सम्यक् दृष्टिं पुरानायात् शुश्रुवे भवती न तु ॥४३० ॥ सरस्वती पुनः प्राह माहं जैनविरोधिनी । उपायं तेऽर्पयिष्यामि यथासौ जीयते वुधः ॥ ४३१ ॥ सर्वेऽपि मुखशौचं ते विधाय श्रीपार्षदादयः। ततोऽस्य कार्यमाणस्य गण्डूषं मुञ्चतो मुखात् ॥ ४३२॥ भ्रष्टा चेहटिकाऽवश्यं युष्माभिर्जितमेव तत् । चतुर्दशं पुनर्वृत्तं न प्रकाश्यं कदापि हि ॥ ४३३॥ यतस्तत्र श्रुतेः साक्षाद्भवितव्यं मया ध्रुवम् । कियतां हि प्रसीदामि निष्पुण्यानां मुनीश्वर ॥ ४३४ ॥ इत्युक्त्वान्तर्दधे देवी सूरिश्छन्नं जगौ पुरः। विशवाक्पतिराजस्य यदादिष्टं गिरा तदा ॥४३५॥ इत्यङ्गीकृत्य तेनाथ करकं नीरपूरितम् । समानाय्य सभा सर्वा वक्रशुद्धि व्यधीयत ॥ ४३ । तत्कुर्वतोथ तस्यापि गुटिका पतिता मुखात् । ३७॥ अविश्रान्तमिथोवादाध्वन्याऽध्वन्यतया त श्रांता विश्राममिच्छन्ती सूकस्येवास्य गी स्थिता ॥ ४३८॥ सदस्याश्च वचःप्रोचुर्गुटिकैव वचक्षमा । अनेडमूक एवायं मिथुरर्थनामभूः ॥४॥ जिग्ये श्रीवप्पभहिस्तं वादिकुञ्जरकेंसरी। विरुदं घुषे राज्ञा जज्ञे जयजयारवः ॥ ४४ धर्मराज्यं गृहीतुं च स्ववलात्लार्द्धवैभवम् । तदाम उपचक्राम खं पणं कस्त्यजेजयी॥४४.२॥ उवाचाथ गुरुस्तस्य यदुकं वःपुररपुरा। यदाज्येन पणं चक्रे धर्मभूपोधिकृत्य नः ॥ ४१२॥ ०॥ .१P.सप्तमवानाराधिता.

·श्रीबप्पभट्टिप्रबन्धः । ૨૫૬ तत्तस्यैवाधिकाराय भविष्यति कदाचन । तदस्य वचसःकालो नृपनाथ समाययौ ॥ ४४३॥ इयं प्रमाणशास्त्राणां मुद्रा यल्लिखिते ततः। संबंधे निग्रहो नैव यत्पराजय एव सः॥४४४॥ अस्य राज्यं तदस्यैव संतिष्ठतु यथास्थितम् । अनित्यमवहतो का शास्त्रमुद्रां विलुपति ॥ ४४५ ॥ गुरुभक्त्याभिरामोयमामोऽनिछुर्वलादपि । धर्मे धर्मस्थितो राज्यमनुमेने प्रसादतः ॥ ४४६॥ तत आग्लिष्य बौद्धं तं सूरिवर्द्धनकुञ्जरम् । तदासने गोपगिरीश्रीवीरभवनेन यत् ॥ ४४७॥ श्रीमहावीरबिंवं स विलोक्य हृदि हर्षितः। शांतो वेष इति स्तोत्रं चके प्रमुदितस्तदा ॥ ४४८॥ एवं स्तुत्वा जिनं खात्मनिंदके सौगतप्रभौ सुरिजैनरहस्यानि तस्य प्रादर्शयत् पुरः॥ ४४९ ॥ मिथ्यात्वगरलं हत्वा पीयूषामलगीमरैः। परीक्षापूर्वमस्थापि तञ्चित्ते धर्म आहेतः॥४५०॥ निद्रानिद्राणचैतन्ये निशायामन्यदा गुरौ। प्रतिप्रहरमाह स ताथागतयतीश्वरः॥ ४५१ ॥ चतुरक्षरनिष्पन्न समस्यानां चतुष्टयम् । स चोत्सनायितेनेवापूरयत्सुरिपुंगवः ॥ ४५२ ॥ मन्दाक्रान्तापदैर्मदाक्रांतिक्षुण्णात्यतीर्थिकः। अपूरमपरैः सर्वप्रयत्नेनापि वाग्मिमिः॥ ४५३ ॥ युग्मम् । (एको गोत्रे सर्वस्य द्वे स्त्रीपुंवञ्च वृद्धो यूना समस्याः) पको गोत्रे स भवति पुमान् यः कुटुंबं बिभर्ति सर्वस्य द्वे सुगतिकुगती पूर्वजन्मानुबद्धे। स्त्री पुंवच्च प्रभवति यदा तद्धि गेहं विनष्टम् वृद्धो यूना सह परिचयात्त्यज्यते कामिनीभिः॥ ४५४ ॥ सम्यक्त्वं प्राहितः सोथ द्वादशव्रतशोभितम् । आश्लेषपूर्वमापृच्छय खं स्थानं प्रययौ ततः॥ ४५५ ॥ पूर्ववैरपरीहारात्संगतौ सोदराविव । अन्योन्यप्राभृतैस्तुष्टौ पुरं खं खं गतौ नृपौ। ४५६ ॥ अन्यदा रहसि प्राह धर्मरूपं स सौगतः। विजिग्ये बप्पमहिौ न तत्क्षुण्णं मनस्यपि ॥ ४५७ ॥ १J. स्थिती ·१६० प्रभावकचरिते : - - यतो वाग्देवता तस्य यथोदितविधायिनी। खयं वदति तहेहे खप्ने जाग्रति वा स्थिता ॥ ४५८ ॥ परं वाक्पतिराजेन त्वद्राज्यपरिभोगिणा। अस्माखपकृतं भूरि मुखशौचविधापनात् ॥ ४५९ ॥ इति श्रुत्वापि बौद्ध स छलवादात् श्लथादरः। नेहं वाक्पतिराजेन गुणग्राह्ये मुमोचन ॥ ४६०॥ यशोवर्मन्पो धर्ममन्यदा चाभ्यषेणयत् । तस्माद्विगुणितं देस्तं भूपं युद्धेऽवधीद्वली ॥ ४६१ ॥ तदा वाक्पतिराजश्च वंदे तेन निवेशितः। काव्यं गौडवधं कृत्वा तस्माञ्च खममोचयत् ॥ ४६२ ।। कन्यकुने समागत्य संगतो बप्पभट्टिना। स राजसंसदं नीतस्तुष्टुवे चेति भूपतिम् ॥ ४६३ ॥ तथाहि- कूर्मः पादौ च यष्टिर्भुजगतनुलताभाजनं भूतधात्री तैलोत्पूरः समुदः कनकगिरिरयं वृत्तवनिप्ररोहः । अर्चिश्वंडांशुरोचिगंगनमलिनिमा कजलं दह्यमाना शत्रुश्रेणीपतंगोज्वलतु नरपते त्वत्प्रतापप्रदीपः॥ ४६४ ॥ चटचटिति चर्मणि छमिति चोच्छल्लिते शोणिते धगद्धगिति मेदसि स्फुटरवास्थिष्वाकृतिः। पुनातु भवतो हरेरमरवैरिनाथोरसि क्वणकरजपजरक्रकचकाषजन्मानलः॥४६५॥ पृथुरसि गुणैः कीर्त्या रामो नलो भरतो भवान् महति समरे शत्रुघ्नस्त्वं सदैव युधिष्ठिरः। इति सुचरितैः ख्याति विभ्रच्चिरंतनभूभृतां कथमसिन मांधाता देवत्रिलोकविजय्यपि ॥ ४६६ ॥ सन्मानातिशयो राज्ञा विदधे तस्य भूभृतः। गंगां गेहागतां कोहि पूजयेदलसोपि न ॥ ४६७ ॥ मन्यते कृतकृत्यं खं खर्गनाथोपि वाक्पतिम् । प्राप्य वाक्पतिराजं तु नाधिकोध किमस्त्यतः॥ ४६८ ॥ त्यागाद्धर्मस्य माकार्षीर्मनस्यनुशयं सखे । यद्गहागतमत्यूजानाधानात्सोवत? स्थितिः॥ ४६९ ॥ तवाधीनमिदं राज्यं विचित्य सुखमाख तत् । श्रीवप्पमहर्मम च तृतीयस्त्वं महामते ॥ ४७० ॥ १मबला P. मस्त. २P रामौ. ३ माय. ४P नाधिको कि- मस्म्यतं.

·श्रीबप्पभडिप्रबन्धः। इत्यामराजव्याहारामृतसारपरिशुतः। गंगोदक इन मातः प्रीतिपावित्र्यमाप सः॥ ४७१ ॥ सहेवोत्थाय तत्रासौ नृपमित्रेण सूरिणा। उपाश्रयमनुप्राप्यातिष्ठत्परमया मुदा ॥ ४७२॥ गौडबंधो भद्रमहीविजयश्चेति तेन च । कृता वापतिराजेन द्विशास्त्रीकवितानिधिः॥ ४७३॥ बौद्धकारिततद्वेषापोषके धर्मभूपतौ। सर्वत्र गुणिनः पूज्या गुरुरित्याह तत्पुरः ॥ ४७४ ॥ वृत्तौ कृतं हेमटंकलक्षं तद्विगुणीकृतम् । नृपेणासौ महासौख्यात् कालं गमयतिस्म सः॥ ४७५ ॥ युग्मम्। समायामन्यदा राजा सुखासीनं गुरु प्रति । प्राह न त्वत्समो विद्वान् खर्गेपि किमु भूतले ॥ ४७६ ॥ गुरुराह पुराभूवन पूर्व ते जैनशासने। श्रुतज्ञानमहामोधेर्यत् प्रज्ञा पारश्वरी ॥ ४७७॥ शतं सहस्रलक्षं वा पदानामेकतः पदात् । अवगंच्छंति विद्वांसोऽभूवन केथाधिका अपि ॥ ४७८॥ ऐदयुगीनकालेपि संति प्रज्ञाबलाद्धृताः। येषामहं नवाप्नोमि पादरेणुतुलामपि ॥ ४७९॥ अस्मदीयगुरोः शिष्यौ खेटकाधारमंडले। विद्यते तन्नतिः श्रीगोविंदसूरिरित्यपि ॥ ४८०॥ यत्पुरो बठरत्वेन तत्र स्थितिमनिच्छतः। शृंगाराय भवत्सल्यं विदेशावस्थितेर्मम ॥ ४८१ ॥ इति वाचा चमत्कारं धारयनववीनृपः। भवद्वचं प्रतीतोपि प्रेक्षिष्ये कौतुकं हि तत् ॥ ४८२॥ ततो वेषपरावर्त्तप्राप्तो गुर्जरमंडले। पुरे हस्तिजये जैनमंदिरस्य समीपतः॥ ४८३ ॥ उपाश्रयस्थितं भव्यकदवकनिषेवितम् । राजानमिव सच्छत्रं चामरप्रक्रियान्वितम् ॥ ४८४ ॥ सिंहासनस्थितं श्रीमन्नन्नसूरि समैक्षत। उत्तानहस्तविस्तारसंशयाह किमप्यथ ॥ ४८५॥ एतद्विलोक्याचार्योंपि मध्यमातर्जनीद्वयम् । पुरस्तस्य वितस्तार शृंगाकारेण तत्र च॥ ४८६॥ प्रत्युत्याय गते तत्र जनैः पृष्टमिदं किमु । ततःप्रापंचयत्सूरि कोपि विद्वानसौ पुमान् ॥ ४८७ ॥ .

·१६२ प्रभावकचरिते पृच्छतिस्म यतीनां कि राज्यलीला यतो मया । इत्युत्तरं दद्वौ शृंगे भवतो भूपतेः किमु ॥ ४५८ ॥ निविष्टमन्यदा चैत्ये शास्त्र वात्स्यायनाभिधम् । व्याख्यातं प्रेक्ष्य तं भूपो नमस्कृत्य जिनं ययौ ॥ ४८९ ॥ ननाम न गुरुं कामशास्त्रव्याख्यानतः स च । विद्वानेष न चारित्री गुरुरित्थं विकल्पितः ॥ ४९० ॥ परिज्ञातेथ तत्तत्त्वे खेदं दः स कोविदः । धिग्वैदग्ध्यं हि नो नियंदपकीर्तिकलंकितम् ॥ ४९१॥ श्रीगोविंदाः शशासैनं खिद्यसे किं वचः शृणु। आमभूपतिरेवाय गुप्तो नापर ईदृशः ॥ ४९२ ॥ ततः किंचिद्धर्मशास्त्रं विधायातिरसोज्वलम् । पाचांन्नटस्य कस्यापि बप्पमहिप्रभोः पुरः ॥ ४९३॥ प्रेषयैतद्यथा तत्राभिनामयति तत्पुर। तत्रापरिरसावेशं सोनुभूय प्रमोक्षते ॥ ४९४॥ तथेति प्रतिपद्याथ कृत्वा तव नटोचमान् । प्रेषयच्छिक्षितान्सम्यक् प्रापदामपुरं च सः॥ ४९५ ॥ अमिलप्पमद्देश्च तेन राज्ञोऽथ दर्शितः। आदितीर्थकृतो वृत्तममिनिन्ये सकू(ना)तनम् ॥ ४९६ ॥ विहितं संधिबंधेन रसाय नन्नरिणा। तत्कथां प्रथयन् नृत्यन्नाह प्राकृतरूपकम् ॥ ४९७॥ युग्मम् । कञ्चणड्ड सुविपङ सुगिरिखे जडविद्यापई श्रीवप्पमट्टिराहेदमौनं रूपकद्वयम् । नर्मवर्मेण तश्चापि नटो व्यावृत्य तत्पुरै ॥ ४९८ ॥ आगत्य तथ्यमाचख्यौ नन्नाचार्यकवेः नैताम्यमिदं कार्यमिति संचित्य हर्षतः॥ ४९९ ॥ ततो रूपं परावृत्य स सिद्धगुटिकादिभिः । प्रतस्से कन्यकुबेथ सह गोविंदसूरिणा ॥ ५०० ॥ प्राप्तोऽथ मिलितो वप्पम पट्टेश्वरस्य च । राजपर्षदि नृत्यंश्च रसं वीरं वितेनिवान् ॥ ५०१॥ तत्यानैकमनाभूय चकर्य क्षुरिका निजाम् । मारिमारीति शब्देन नदन सिंह इव क्रुधा ॥ ५०२ ॥ पुर। १HP ततो. २D पि दुष्यं हिनो निर्यपद०, ३PHतपुरोः, Dव्यावृत्तचित्सुरे.

·श्रीबप्पभट्टिप्रबन्धः। १६३ . अंगरक्षस्ततो नाट्यमिदमित्थं निवारितः। चैतन्यै संगतः पश्चात्प्रतिबद्धो गुरुकिमिः ॥ ५०३. ॥ - माह गोविंदसूरिस्तद्भप युकं कथं कृतम् । केनापि न परं शास्त्ररसा सर्वोनुभूयते ॥ ५०४॥ ततो वात्स्यायने व्याख्यायमाने नन्नसूरिणा। सविकल्पो मनीषी त्वमन्यः को न विकल्पयेत् ॥ ५०५॥ लक्षितेन ततो राक्षा क्षमितौ कोविदाधिपौ। सत्यं तद्वचनं बाढं यदूचे सुहृदा मम ॥ ५०६ ॥ संयमेन तु शीलेन वृत्त्या विद्वत्तया तथा । तहरुभ्रातरौ पूज्यौ भ्रान्तिमें क्षम्यतामिति ॥ ५०७॥ इत्याकर्ण्य ततःप्रोचे श्रीमगोविंदसूरिणा। तपो न नः कलंक्येत त्वयि वृत्तानि पश्यति ॥५०८॥ यतः-भवन्तु ते दोषविदः शिवाय विशेषतस्तेह शिवैकनिष्ठाः। येषांप्रभावादपवादभीता गुणार्जनोत्साहपरानराः स्युः५०९ तथा-जे चारित्तिहि निम्मला ते पंचायणसीह विसयकसाइहि गंजियानाहं फुसिजइलीह ताहं फुसिजइलीह इच्छेततुसल्लिषालह ॥ ५१०॥ ते पुणविसयपिसाय बलियगय करिणिहि बालहते पंचायण सीह सत्ति उज्वलनिकितिहिं तेनियकुलनहथलमयंकनिम्मलचारित्तिहिजेचारित्तिहि५१५ श्रुत्वेति नृपतिस्तेषामुवाच सुहृदं गुरुम् । धन्योहमेव यस्याभूहरोः कुलममूदृशम् ॥ ५१२ ॥ राशाथ स्थापितौ तत्र दिनान्यथ कियंत्यपि । व्यापृच्छय बप्पमहि तावागतौ खंभुवं ततः॥ ५१३॥ धर्मख्यंख्या(आख्यान)सदाख्यानाख्यानप्रश्नोत्तरादिमिः। कियानपि ययौ काला समुदोः सुहृदोस्तयोः॥५१४॥ आययावन्यदा वृंदं गायनांतावसायिनाम् । श्रवः खादिमहानादरसनिर्जिततुंवरु। ५१५॥ तत्रैका किन्नरी साक्षान्मातंगी गीतमंगिमिः। राजानं रंजयामास रूपादपि रसादिभिः॥ ५१६ ॥ प्रवाह प्रतिपक्षस्य राज्ञो रागद्विपन जयी?। विचवृत्तिमहापुर्यामवस्कंद ददौ तदा ॥ ५१७ ॥ वास्तव्यानीन्द्रियाण्यस्य वहिीत्येव निर्ययुः। तैरेव प्रेरितो राजा वासं पहिरचीकरत् ॥ ५१८॥ १मस्वनुर्व.

·१६४ प्रमावकचरिते उवाच च-- . वक पूर्णशशी सुधाधरलता दन्ता मणिश्रेणय: कान्तिः श्रीगमनं गजः परिमलस्ते पारिजातनुमाः ॥ वाणी कामदुधा कटाक्षलहरी तत्कालकूट विषम् तत्कि चंद्रमुखि त्वदर्थममरैरामंथि दुग्धोदधिः॥५१९ ॥ अन्तश्चरेभ्यो विज्ञातवृत्तान्तः सुरिरप्यथ । दध्यौ ल सादिनो दोषो यदश्वो विपथं व्रजेत् ॥ ५२०॥ आमभूपे विमार्ग विश्वप्रकृतिषु ध्रुवम् । अपकीर्तिः कलंकोयं ममैवासंजति स्फुटः॥५२१ ॥ तदुपायाद्विनेयोसाविति ध्यात्वा बहिर्गृहे। ययौ विलोकनव्याजाकामातेरौषधं सरन् । ५२२ ।। नव्येषु पशालायाः पट्टेषु खटिनीदलैः। काव्यानि व्यलिखद्बोधबंधुराणि ततो गुरुः ॥५२३॥ युग्मम् । तथाहि- शैत्यं नाम गुणस्तवैव तदनु खाभाविकी खच्छता किं ब्रूमः शुचितां बजन्ति शुचयः संगेन यस्यापरे। किं वातः परमस्ति ते स्तुतिपदं त्वं जीवितं देहिनाम् त्वं चेन्नीचपदेन गच्छसि पयः कस्त्वां निषेद्धं क्षमः ॥ ५२४ ॥ सदृत्तसगुणमहाय॑महाहकांतकांताघनस्तनतटोचितचारुमूर्तिः। आः पामरीकठिनकंठविलग्नमग्नहाहारहारितमहो भवता गुणित्वम् उप्पहजायाए असोहरीइ फलकुसुमपत्तरहियाए । वोरीदं च इदितो भोभो पामरनलजिहसि ॥ ५२६ ॥ मायंगी सत्तमणसमेइणि तहपभुजमाणस । अन्मिडइ भुष्मनायावभोकानद्धम्मस ॥ ५२७ ॥ लधि जइ जेण जणे मइलिय इनियकुलक्कमो जेण । कंठद्धिपहिजीवे मासुंदरतं कुणिद्यासु ॥ ५२८॥ जीयं जलविंदुसम संपत्ती उत्तरंगलोला। उसिविणयसं वपिम्मंजं जाणहतं करिद्यासु ॥ ५२९ ॥ लिखित्वा खाश्रयं प्राप वप्पमहिमभुर्मुदा । द्वितीयेहनि भूपोपि तत्सन्न प्रेपितुं ययौ ।। ५३०॥ अवाचयच वाक्यानि हलेखीनि यथा यथा। तथा तथा प्रमोऽनेशहुग्धाद्धत्तूरमोहवत् ॥ ५३१ ॥ अथान्वतन्यत श्रीमानामा श्याममुखाम्बुजः। व्यमृशश्च विना मित्रं कोन्य एवं हि वोधयेत् ॥ ५३२ ॥ Hपामर.

·श्रीबप्पभडिप्रबन्धः । १६५ . इदानीमहमप्रेक्ष्यं खमास्यं दर्शये कथम् । तस्य व्यथाकर विश्वप्राणिनां दोषकारणम् ॥ ५३३ ॥ सांप्रतं मे वृहद्भानुरेव शुद्धि विधास्यति । कलंकपंकिलं त्याज्यमेवास्माकं हि जीवितम् ॥ ५३४ ॥ इति ध्यात्वा स तत्रैवादिशत्प्रेष्यांश्चिताकते। अनिच्छंतोपि भूपालादेशं तत्र व्यधुर्बलात् ॥ ५३५ ॥ राजलोक इदं ज्ञात्वा पूञ्चके करुणखरम् । राजमित्रगुरोरने तेनासौ तत्र जग्मिवान् ॥ ५३६ ॥ उवाचाथ गुरुभूपप्रारब्धं स्त्रीजनोचितम् । किमिदं विदुषां निंद्यं ततो राजाह तत्पुर॥५३७ ॥ मम प्रच्छन्नपापस्य मालिन्ये मनसा कृते । खदेहत्याग एवास्तु दंडो दुम्कृतनाशनः ॥ ५३८ ॥ यथा दुःकृतिलोकस्य वयं दंडमकृष्महि । तथा स्वस्यापि कि नैव कुर्मः कर्मछिदा कृते ॥ ५३९ ।। गुरुराह सितेनाथ विमृश त्वं हि चेतसा। निबद्धं कर्म चित्तेन चित्तेनैव विमोच्यते ॥५४०॥ स्मार्ताना (ति)मिदे पृच्छ प्रायश्चित्तानि पाप्मनाम् । यतः स्मृतिषु सर्वेषां मोक्ष ऊचे मनीषिभिः॥५४१॥ वेदान्तोपनिषत्तत्वश्रुतिस्मृतिविशारदाः। तत्राहूयंत भूपेन स्पेन न्यायनाकिनः ॥ ५४२॥ यथावृत्तं मनःशल्यं जगदे तत्पुरस्तदा । ततस्ते स्मृतिवाचालास्तथ्यं शास्त्रानुगं जगुः॥ ५४३ ॥ आयसी पुत्रिकां वह्निध्मातां तद्वर्णरूपिणीम् । आक्लिष्यन्मुच्यते पापाञ्चांडालीसंगसंभवात् ॥ ५४४ ॥ श्रुत्वेति भूपतिः कारयित्वा तां कथितक्रमात् । आनाय्य तत्र सजोभूत्तदालिंगनहेतवे ॥ ५४५॥ वेगादागत्य पांचालीमाश्लिज्यस्ता स्वसिद्धये। पुरोधोवप्पमट्टिभ्यां भूपतिर्भुजयोधृतः॥ ५४६ ॥ माह श्रीबप्पमहिश्व स्थिराधार स्थिरो भव । मा कोटिंभरमात्मानं नाशयेथा मुधा सखे ॥ ५४७ ॥ उक्तञ्चकाग्रचित्तेन साहसानन्यवेश्मना । भवता कर्मवित्तेन बद्धमुन्मोचितं त्वया ॥५३८॥ अस्स पापस्य मुकोसि कृष्णानादिव भास्कर । घोतिष्यसे सवामंतर्मुच तत्कर्म दुष्कर्म । ४९ ॥

·प्रभावकचारते आनंदितःप्रभोर्वाग्भिरिति तत्याज कुग्रहम् । इति शाते च हात्र पुनर्जात इवाभवत् ॥ ५५० ॥ अमात्रीनगरे तत्र सर्वालंकृते कृते। गजगंधर्वसंदोहरथ्यापादातिसंवृतः॥ ५५१ ॥ पट्टहस्तिशिरस्थानानासनस्से मुनीश्वरे । रोमगुच्छातपत्रादिप्रक्रियाप्रकटप्रभे ॥ ५५२ ।। प्रविवेश विशामीशः स्वयं श्रीशयशश्रिया। सुराणामप्यपूर्वेण पुरमत्युत्सवेन सः॥ ५५३ ॥ त्रिभिर्विशेषकम्। इतो वाक्पतिराजश्च तं दृष्ट्वा राजवैकृतम् । निर्वन्धानृपमापृच्छय वैराग्यान्मथुरां ययौ ॥५५४ ॥ धर्माख्यावसरेऽन्येद्युःप्रभु पालमूचिवान् । धर्मतत्वानि पार्षद्यमानितानि विवृत्य सः॥५५५ ।। नवनीतसमं विश्वधर्माणां करुणानिधिम् । संत्याज्यमाहतं धर्म परीक्षापूर्वकं श्रय? ॥ ५५६ ॥ राजा प्राहाईतो धर्मो निर्वहत्येव मादृशाम् । परीक्षायाः परं शैवधर्म चेतो लगेदृढम् ॥ ५५७ ॥ त्वदुक्तो नीरमानेष्ये कुंभेनामेन रंगतः। परं मा माममुं धर्म त्याजयिष्यसि सौहृदात् ।। ५५८ ॥ न मुंचे पैतृकाचारं वच्मि किंचिच्च व. पुरः। चेदोषं नहि धत्तात्र गुरुरोपाद्विभीश्रिये? ॥ ५५९ ॥ ब्रूतेथ गुरुणा प्रोके नृपःप्राह स्मितं दधत् । वोधयेयुभवन्तोपि वाला गोपांगनादिकम् ॥ ५६० ॥ कोविदं नैव शास्त्रार्थपरिकर्मितधीसखम् । रंभाफलं यथा भक्ष्यं तथा निवफलं न तु ॥ ५६१ ॥ शक्तिश्चेद्भवतामद्य मध्येमथुरमागतम् । पुराणपुरुपं नित्यं चित्ते ध्यायंतमद्धतम् ॥ ५६२ ॥ यज्ञोपवीतवीतांगं नासानन्यस्तदृष्टिकम् । तुलसीमालया लीढवक्षःस्थलमिलास्थितम् ॥ ५६३ ॥ श्रीकृष्णगानसत्कृप्णवैष्णवत्रालणावृतम् । पुत्रजीवकमालामिमंडितोरसलं किल ॥ ५६४ ॥ वराहस्वामिदेवस्य प्रासादातरवसितम् । वैराग्यातिशयात्तत्र कृतप्रायोपवेशनम् ॥ ५६५ ॥ १ धिः प्रभुणा. ३P याल.

·श्रीवप्पमहिप्रबन्धः। १६७ प्रतिवोध्य तदा जैनमते स्थापयत हुतम् । वाक्पतिराजसामंतं पर्यकासनसुस्थितम् ॥ ५६६ ॥ पंचभिः कुलकम्। तैश्चाभ्युपगतशीति चतुर्भिरधिकां तदा। सामंतानां बुधानां च सहस्रं प्रेषयनृपः ॥ ५६७ ॥ आचार्यैः सह ते प्रापुस्त्वरितं शीघ्रवाहनैः। मथुरां तत्र चाजग्मुर्वराहस्वामिमंदिरे ॥ ५६८ ॥ पूर्वांख्यानोदितावस्वं परमात्मस्थचेतनम् । ददृशुः सूरयो भूभृत्युमांसश्च तमादरात् ॥ ५६९ ॥ तत्र श्रीवप्यभट्टिश्च प्रयीस्तवनतत्परम् । काव्यवृंदमुदाजढे तस्य चेतः परीक्षितुम् ॥ ५७० ।। तथाहि- रामो नाम बभूव हुं तबला सीतेति हुँ तां पितु- वाचा पंचवटीवने विचरतस्तस्याहरदावणः । निद्रार्थ जननीकथामिति हरे? कारिणः शृण्वतः पूर्वस्मर्तुरवंतुकोपकुटिलभूभंगुरा दृष्टयः ॥ ५७१ ॥ दर्पणार्पितमालोक्य मायास्त्रीरूपमात्मनः। आत्मन्येवानुरक्तो वः श्रियं दिशतु केशवः ॥ ५७२ ॥ उत्तिष्ठन्त्या रतांते भरमुरगपतौ पाणिनैकेन कृत्वा धृत्वा चान्येन वासो विगलितकबरीमारमंसे वहत्याः । सद्यस्तत्कायकांतिद्विगुणितसुरतप्रीतिना शौरिणा व शय्यामालिंग्यनीवं वपुरलसलसदाहुलकस्याः पुनातु॥५७३॥ संध्या यत्प्रणिपत्य लोकपुरतो बद्धांजलियांचते धत्ते यत्त्वपरां विलज शिरसा तश्चापि सोढं मया। श्रीर्जातामृतमंथने यदि हरेः कस्माद्विषं भक्षितम् मां स्त्रीलंपट मा स्पृशेत्यभिहितो गौर्या हर पातु ॥५७४॥ यदमेद्यमपामतरुतं बीजमज त्वया । अतश्चराचरं विश्वं प्रभवस्तस्य गीयसे ॥५७५॥ कुलं पवित्रं जननी कृतार्था वसुंधरा पुण्यवती त्वयैव । अबाह्यसंवित्सुखसिंधुमन्नं लग्नं परे ब्रह्मणियस्य चित्तम् ॥५७६॥ स कर्णकटुकं तश्च श्रुत्वा शीर्ष व्यधूनयत् । आकूण्य नासिकां वाचं प्राहाथो दुर्मनायितः॥ ५७७ ॥ - १म रदतु .""भंगुरी. २D चेत.

·१६८ प्रभावकचरिते अमीषां रसकाव्यानां प्रशंसायाश्च किं सखे । म(इ)यं वेला कथं नाम सौहार्दै तव चेदृशम् ॥ ५७८ ॥ इदं च श्रीबप्पमट्टिसदृशं भवतीह किम् । पारमार्थिकवाणीमिर्वोधवेला ममाधुना ॥ ५७९ ॥ ततः प्राह गुरुः साधु साधु ते चेतना स्तुमः । प्रष्टव्यमस्ति किंचित्तु भवत्पार्चे सुहृत्तम ॥ ५८०॥ देवानां यन्मयाख्यायि स्वरूपं भवदग्रतः। तचथ्यं वितथं नास्ति तथ्यं चेडुमनाः कथम् ॥५८१॥ वितथं च कथं तत्स्यात्प्रत्यक्षे संदिहानकः। अत्र कार्ये प्रवृत्तिस्ते राज्यादीच्छावशादिह ॥ ५८२ ॥ परमार्थोंपलंभे वा विकल्पः प्रथमो यदि। संमतं नस्तदा राधा देवा भूपतयोपि च ॥ ५८३ ॥ इष्टं प्रणयिनां दधुः सामर्थ्यात्संशयोपिन। परमार्थे तु चेदिच्छा तत्त्वं तत्त्वं विचारय ॥ ५८४ ॥ संसारोपाधिमनैश्चेत्सुरैर्मुक्ति प्रदीयते । तन्नात्रमत्सरोस्साकस्वयं निखिलवेद्यसि॥ पंचभिः कुलकम् । श्रुत्वेति सहुरोर्वाचं पंकापनयवारिमां। अवलेपो ययौ तस्य हिकाकस्माद्भयादिव ॥ ५८५॥ अहो पुण्यपरीपाको मम यत्सतः सुहृत् । संगतोवसरमुत्र तत्र चोपकृतिं कुरु ॥ ५८६ ॥ इत्युक्त्वा विरते दत्तावधाने वाक्पती प्रभुः। धर्मदेवगुरूणां च तत्वान्याख्यात्तदग्रतः ॥ ५८७ ॥ युग्मम् । काल्यं द्रव्यषटुं नवपदसहितं जीवषट्कायलेश्याः पंचान्ये चास्तिकायावतसमितिगतिज्ञानिचारित्रभेदाः। इत्येतन्मोक्षमूलं त्रिभुवनसहितैः प्रोकमहंद्भिरीशैः प्रत्येतिश्रद्धधातिस्पृशति च मतिमान यास वै शुद्धदृष्टिः ५८८ अथ देवतत्वम्- अर्हन् सर्वार्थवेदी यदुकुलतिलका केशवः शंकरो वा विभ्रगौरी शरीरे धदनवरतं पद्मजन्माक्षसूत्रम् । बुद्धो वालं कृपालुः प्रकटितभवनो भास्करः पावको वा रागाबैयों नदोपैः कलुषितहृदयस्तं नमस्यामि देवम् ॥ ५८९॥ १P प्रशंसाया. २P पलं ते वा विकल्पः प्रथमोपमो. ३ H. omits गतिज्ञानि....."मति.

·श्रीबप्पमधिप्रबन्धः। यत्र तत्र समये यथा तथा योसि सोस्यभिधया तया। वीतदोषकलुषः स चेद्भवानेक एव भगवन्नमोस्तु ते ॥५९०॥ मदन मानेन मनोभवेन क्रोधेन लोभेन च संमदेन। पराजितानां प्रसभं सुराणां वृथैव साम्राज्यरुजा परेषाम्५९१ प्राई मुणिहि विनंतडीति मणिअडागणंति । अखयनिरंजणि परमपइ अजवि तनुनलहंति ॥ ५९२॥ अथ गुरुतत्त्वम्- पंचमहाच यशातु पंचपरं परमेठिहिं भजउ । पंचेंदिय निग्गहणु पंचविलयजु विरत्तउ ॥ ५९३ ॥ पंच समिध्वनि यहुणुपगुणुगुणु आगमसदि कुविहिकुगह परिहरइ भविय बोहइ परमच्छिण ॥ ५९४ ॥ वालीसदोससुद्धासणि णछविह जीवह । अभयकरु निम्मच्छर केसरिकहइ फुडुत्तिगुत्ति ॥ ५९५॥ गुनुलोमन्मगुरु कुरकी संबलचन्नघणनिच्चवलंवि। अहच्छापहाकहविगवेसि गुरु ते तारणहसम्मच्छा ॥५९६॥ दोविगिहच्छा धडहडब्भच्चई कोकिर कस्सय। शुभणिद्यइसारंभोसारंभ पुजइ कद्दमुकइयेण किममुष्महि । इत्यादि सहुरोर्वाक्यः प्राणितो हृदयंगमैः। ध्यानं प्रपार्य पप्रच्छ किंचित्संदेग्धि मे मनः ॥ ५९८॥ अनंताः प्राणिनो मुक्ति यदि प्राप्ता नृलोकतः। रिको भवेत्स पूर्णत्वान्मुको स्थानं च नास्ति तत् ॥ ५९९ ॥ गुरुराह महासत्व ज्ञातजैनगिरामयम् । आलापं शृणु दृष्टांतमत्र श्राव्यं विपश्चिताम् ॥ ६०० ॥ तथाहित आसंसारं सरियासएहि हीरं तरेणु निवहि हिम् । प्रहवीननिद्दियञ्चिय उदही विपलीन संजाउ ॥ ६०१ ॥ उल्लसत्पुलकांकुरोदूरीकेतकुवासनः। प्राह वाक्पतिराजोथ राजा यो ब्रह्मवेदिनाम् ॥ ६०२॥ इयन्तं समयं याचनान्ताः सोमोहलीलया। परमार्थपरामर्शिधर्मतत्त्वबहिष्कृताः॥६०३ ॥ चिरं परिचयः पूज्यैस्ताहशैरपि मेऽफलः। एवावन्ति दिनान्यासीद् धर्माख्यानविनाकृतः ॥६०४॥ १D यजुत्तं. २P पंचपरं मिद्विदिभत्तनु. ३D समिहनिवहण्यगुण आगमप्रसिणा. ४माते जैनगिरा. ५म दूरीकत कुचीरान, 15 ·१७० प्रभावकचरिते उताच तेन- मेयनाहि कलुसिएणं इमिणा किंकरफलं निडालेण। इच्छामि अहं जिणवर एणामकिणकलुसियं काउं॥ ६०५ ॥ मुमुक्षोर्मम यत्प्राय औचित्यं न विलंघयेत् । तदादिश यथादिष्टं विदधे कर्मनाशकम् ॥ ६०६ ॥ श्रीबप्पभट्टिाहाथ शंका चेत्कर्मणां तव । मनम्शुद्धिस्ततः कार्या व्यवहारोऽपि तादृशः॥ ६०७ ॥ ततः संन्यस्त एव त्वं जैनमार्ग समाश्रय। श्रुत्वेति तैः सहैवाप्त उदस्थाद्भवनात्ततः॥ ६०८ ॥ आजगामाथ पार्श्वेऽस्य स्तूपे श्रीपार्श्वमन्दिरे । मिथ्यादर्शनवेषं च व्यमुंचत् स्वीकृतं पुरा ॥ ६०९ ॥ जैनर्षिवेषमास्थाय संयमावारशिष्यकः। संसारचरमप्रत्याख्यानी ध्यानकतानभृत् ॥ ६१०॥ अष्टादश तदा पापस्थानान्युत्सृज्य सर्वतः । चतुःशरणमादध्यौ नि तांतरकल्मपः ॥ ११ ॥ प्रशंसागहणे प्रोच्य सुकृतासुकृते व्यधात् । परमेष्ठिपदाधीनमानसो मानशोपभूः ॥ ६१२ ॥ दिनान्यष्टादश प्रायमुपायं दुष्कृतार्दने । एकावतारांतरितो महानंदपदस्तदा ॥ ६१३ ॥ सम्यगाराधनोपात्तपांडित्यमृतिरीतितः । देहमुगद्यां गतः साम्यं प्राप प्राचीनवहिपा॥ ६१४ ॥ युग्मम् ॥ ततः किंचित्सखिस्नेहेंगद्दः शमिनायकः । उवाच विश्वसामंतविहंदस्य शृण्वतः ॥ ६१५ ॥ तथाहि- यह सग्गगए सामंतराय अवरत्ते उन फिटिहह । पढमं वियपरिय पुरंदराय सग्गस्य लच्छीए ॥ ६१६ ॥ तत्र गोकुलवासेऽस्ति पुरा नंदनिवेशिते । श्रीशांतिःशांनिदेवीह हेतुर्विश्वस्य शांतिके ॥ १७॥ तत्र श्रीवप्पभहिंधीतीर्थेश्यरनमस्ती। गत्वा च तुवे शांतिदेयतासहिनं जिनम् ।। ६१८ जयति जगद्रक्षाकर इत्यायं शांनिदेयनास्नयनम् । अद्यापि वर्तते तच्छांतिकरं सर्वभयहरणम् ॥ ६.९ ॥ १ II ormats रफनिमग. IT.fterr. P. दा. पांगत. P.मंदगादः.५H. गामा::P. पपगाग. - ·श्रीबप्पभडिप्रबन्धः । १७१ ततः सामाजिकस्तोमस्तुतो व्यावृत्य संययौ। कन्यकुलपुरं बप्पमहिः कतिपयैदिनैः॥ ३२०॥ पुरापि ज्ञानवृत्तान्तो नृपतिYढपूरुषैः । संमुखीन: पुरोपांतं गत्वा प्रावेशयद्भुतम् ॥ ६२१ ॥ गुरु सभोपविष्टं च प्राह भूपश्चमत्कृतः। अहोचोवाच सामर्थ्य सोपि यत् प्रतिबोधितः ॥ ६२२ ॥ प्रमुःप्राह च का शक्तिर्मम यत् त्वं न बुध्यसे । राजाह सम्यग् बुद्धोसि त्वद्धर्मास्तीति निश्चितम् ॥ ६२३॥ माहेश्वरं पुनर्द्धर्म मुंचतो मे महाव्यथा । तत्याच्यभवसंबद्ध इवायं किं करोम्यतः ॥ ६२४॥ श्रुतज्ञाननिमित्वेन ज्ञात्वा प्रभुरुवाच च । तत्र प्राककृतकष्टस्य राज्यमल्पतरं फलम् ॥ ६२५ ॥ सविसयैस्तदा पर्षत्प्रधानरोच्यत प्रभुः। प्रसह्य कथ्यतां राक्षः प्राग्भवोसत्प्रबुद्धये ॥ २६ ॥ प्रभुराह ततः सम्यर विमृशेति यथातथम् । प्रश्रचूडामणे शास्त्रादस्ताघज्ञानशेवधिः ।। ६२७ ॥ शृणु भूमिपते कालिंजराख्यस्य गिरेरधः । शालिशालट्ठमोर्चस्र्थशाखाबद्धपदद्वयः॥ ६२८ ॥ अधोमुखो जटाकोटिसंस्पृष्टपृथिवीतलः । चन्हे अन्हे मिताहारात् हारी क्रोधादिविद्विषाम् ॥ ६२९ ॥ इति वर्षशतं सामं तपस्तस्वातिदुष्करम् । आयु प्रान्ते तनु त्यक्त्वाऽभवस्त्वं भूपनायकः ॥ ६३० ॥ यदि न प्रत्ययो राजन् प्रेषय प्रवरान् नरान् । जटा अद्यापि तत्रस्था आनायय तरोत्तलात् ॥ ६३१॥ इत्याचार्यकथास्मेरो नृपतिः प्रेष्य मानुषान् । जटा अनाययत्तत्र गत्वा नीताश्च तास्ततः॥६३२॥ मुनीन्द्रोयं महाज्ञानी कलावपि कलानिधिः। भूपालः कृतपुण्योऽसौ यस्येदृग्गुरुरद्भुतः ॥ ३३॥ पार्षद्या धूतमूर्द्धनस्तदृत्तोल्लाससंशिनः। पर्युपास्ति दधुःसूरिपादांतम्रांतमौलयः॥ ६३४॥ अन्यदा सौधमूर्द्धस्यो नृपः कुत्रापि वेश्मनि । कलहांतरितां रामां मिक्षायै गृहमागताम् ॥ ६३५॥ १२. शारूदलायानसेवधः. D. शास्त्रास्त्यर्थता. २D. दुमास्य.

·प्रभावकचरिते १७२ जैनमिर्धा परब्रह्मध्यानैकाग्रहसंग्रहम् । वृषस्यन्तीमवज्ञातां तेन निर्गच्छता गृहात् ॥ ६३६ ॥ बाढं कपाटमाश्लिष्य प्रहार हे समुद्यते । नूपुरं यतिपादाब्जप्रतिष्ठं कौतुकादिव ॥६३७ ॥ पश्यन्तीमथ सोत्प्रासां निर्लजा कामदामनीम् । गणयत्येष नेत्येवं वदंतीच तदैक्षत ॥६३८॥ चतुर्भिः कलापकम् । प्राकृतस्याद्य वृत्तस्य पादमेकमुवाच सः। गुरोरने ततोऽवादीत्ल प्रागेव पदत्रयम् ॥ ६३९ ॥ तच- कवाडमा सजवरंगणाए अब्भछिउजुब्वणमत्तियाए। अमन्निए मुक्तपयप्पहारे सनेउरोपव्वइ यस्स पाउ ॥ ६४० ॥ युवा भिक्षाचरोन्येयुःप्रेषितःप्रेयसीगृहे। दृष्टः प्रविष्टो भिक्षायै राज्ञा सौधाग्रचारिणा ॥ ६४१॥ आनीयानभृतां दैवीमूर्द्धास्थात्सा तदास्यदृक् । सोपि तन्वामिसौंदर्यासकनेत्रस्तथा स्थितः॥ ६४२॥ एकचित्ततया दानग्रहणास्मरणात्तदा । नृपस्तयोरकरशोाने दृष्टेथ वायसैः ॥ ६४३ ॥ विकीर्णे सकलेप्यन्ने विस्मयस्मेरलोचनः । गाथार्द्धमूचिवांस्तत्र यथादृष्टार्थवाचकम् ॥ ६४४ ॥ ध्यानं पश्यन् जगौस्मितः?. - तयथा- भिर क(क्ष)यरो पिच्छइ नाहिमंडलं सावितस्स मुहकमलमू श्रीवप्पभाहिराकर्ण्य नृपाने वाक्यमब्रवीत् ॥ ६४५॥ किंगण्यानीदृशान्यस्य पयोधेरिव बुवुदाः ॥ ६४६॥ दुहं पिकवालं चट्ठयं, कालाविलुपति । श्रुत्वेति भूपतिस्तुष्टः प्राह कल्याणधीनिधिम् ॥ ६४७ ॥ विना मन्मित्रमेते कः पूरयेन्मवमेक्षितम् । इत्येवं सत्यसौहार्दमार्दवाईनभीतिभूः ॥ ६४८ ॥ गुरुवक्रांबुजे नित्यं भृशं भंगीतुलां व्यधात् । एकदा समगादेकच्छेको विश्वकलाश्रयः॥ ६४९ ॥ चित्रकृच्चित्रकृञ्चित्रकर्मकर्मणि कर्मठः। पूर्वमालिखितं सस्यक्तः कर्पटवारितम् ॥ ६५० ॥ १Pqषम्पंतीमवज्ञातं मेने. २P.दितः.३ P.दवीमूस्यात्सातदास्यदछ ४ P.D. रेकदृशोदानंपश्यन् जगी स्मितः, ५ D. मय्यथेक्षितम्, ·श्रीबप्पमधिप्रबन्धः। रेखिन रेगिवौषपूर्णक्षणमथ स्फुटम् । अलक्ष्यमपि मां चित्रभंगे जीववधाडवः ॥ ६५१ ॥ इति सत्यापयन् वाचं स जीवकलया खया। सत्रयोदशभिर्भागैर्भूपरूपं विधाय तत् ॥ ६५२ ॥ चित्रचूडामणि राशो दर्शयन् विकटे पटे॥ राजा सुहृद्रणग्रामरामणीयकलंपटः॥६५३ ।। अनास्थया समीक्ष्याय ददौ नोत्तरमप्यसौ। एवं त्रिविहिते रूपे यदा नोत्तरमाप सः॥ ६५४ ॥ अवोचत्प्रेक्षकानल्यानिदादविदीनगी। 'छिनझि खौ करो किंवा ललाट स्फोटये निजम् ॥ ६५५ ॥ कलया नु क्षयं भाग्यहीनस्य मम किं ब्रुवे। बष्पट्टिः समीक्षखेत्युक्त कैश्चिदयालुमिः ॥ ६५६ ॥ ततोऽसौ गुरवे जैन बिबं कृत्वा करे दौ। प्राशंसि च ततोऽसौ तैरेष चित्रकलानिधिः ॥६५७ ॥ भूपालानेऽथ सोप्यस्य टंकलक्षं ददौ मुदा । श्रीवर्द्धमानबिंवेन भास्वत्पटचतुष्टम् ॥ ६५८ ॥ व्यधापयधाकं कन्यकुब्जपुरांतरा। मथुरायां तथैकं चाणहिल्लपुर एककम् ॥ ६५९ ॥ सैतारकपुरेचैक प्रतिष्ठाप्य न्यधापयत् । श्रीपत्तनांतरामोढचैत्यांतम्लेंच्छमंगतः ॥६६०॥ पूर्वमासीत्तमैक्षत तदानीं तत्र धार्मिकाः । द्विपंचाशत्प्रबंधाश्च कृतास्तारागणादयः ॥६६१ ॥ श्रीवप्पमहिना शैक्षकविसारस्वतोपमाः। अथ राजगिरि दुर्गमन्यदा रुरुधे नृपः॥ ६६२॥ समुद्रसेनभूपालाधिष्ठितं निष्ठितद्विषन् ? । गजाश्वरथपादातपादपातादिसादितैः॥६६३ ॥ शब्दाद्वैतमिव व्योनि प्रति (त्य) तिष्ठत्समुनतम् । समग्रमाज्यसामग्रीजाप्रव्यमपरिग्रहम् ।। ६६४ ॥ अपि प्रपंचलक्षामि१ग्रहविग्रहिद्विषाम् । भैरवादिमहामंत्रयष्टिमुक्ताश्मगोलकैः ॥ ६६५ ॥ बाहाकुटिमकुहीकै कुटिताईघटातटम् । अभ्रलिह द्विषद्भित्तिशिरपकपिशीर्षकैः ।। ६६६ ॥ सटिंः१ क्लेशसंचार रखेस्तारापतेरपि । १. स्वरा: २P. समारकपु. ३H. कुटाकै. ४म न्य. ५ P.मचि.

·१७४ प्रभावकचरिते सुरंगाशूकरीमुख्यप्रपंचैरपि विद्विषाम् । पतदत्युष्णतेलौघष्ठुटैविफलविक्रमम् ॥६६७॥ षड्मिः कुलकम् । पप्रच्छ बप्पमहि च निर्वेदादामभूपतिः। कथंकदा वा ग्राह्योयं प्राकार माघरोपमः॥६६८॥ प्रश्रचूडामणिः शास्त्रात्सुविचार्याब्रवीदिति । पौत्रस्ते भोजनामामु ग्रहीष्यति न संशयः ॥ ६६९ ॥ अभिमानादसोढेदं राजा तत्रैव तस्थिवान् । वादशभिर्दुदुकस्य सूनो सुतोऽजनि ॥ ६७० ॥ सच पर्यकिकान्यस्तःप्रधानैर्जातमात्रका। आनिन्य तस्य भोलिरिवशैलच्छिदा विधौ॥ ६७१ ॥ तदृष्टिर्दुर्गशंगाने सुखं बालस्य तन्मुखम् । विधायायोन्यतापित्ततैलज्वालाविलासि रुकु॥ ६७२ ॥ सको कुहिताधस्थरणमंडपमंडला। स्फुटदहालकस्तोमप्रभ्रश्यगोपुरादपि ॥ ६७३ ॥ सृद्यमानमनुष्यत्रीगजाश्वमहिषीगवाम् । आर्चाकन्दरवैः शब्दाद्वैत सर्वत्र पोषयत् ॥ ६७४ ॥ निर्घातक्षुण्णसामान्यपर्वतो महतामपि । गिरीणां प्रददीर्ति न्यपतनाकिलोकिनः ॥ ६७५॥ त्रिमिविशेषकम् ॥ समुद्रसेनभूपोपि धर्मद्वारा ययौ बहिः। आमनामाथ भूपालः श्रीराजगिरिमाविशत् ॥ ६७६ ॥ अधिष्ठाता तु दुर्गस्य यक्षोंगीकृतवैरतः। आमाधिष्ठायिकैः कृष्टप्रतोलीस्थायिनं जनम् ॥ ६७७ ॥ इति लोकात् परिक्षाय राजा तत्रागमतदा । तमाह प्राकृतं लोकं मुक्त्वा मामेव घातय ॥ ६७८ ॥ इति साहसंवाचा स तुष्टो हिंसाग्रहात्ततः। न्यवर्तत प्रशांतात्मा सत्संग उपकारकः ॥६७९॥ मैत्रं च प्रतिपेदे स यथादिष्टकर: प्रभोः। कियन्मे जीवितं मित्र ज्ञानादृष्ट्वा निवेदय ॥ ६८० ॥ षण्मास्यामवशेषायां कथयिष्यामि तत्र च। इति जल्पन् तिरोधत्तावसरे च तदव्रवीत् ॥ ६८१॥ गंगान्तर्मागधे तीथे नावावै तरतः सतः। मकाराधक्षरग्रामोपकंठे मृत्युरस्ति ते ॥ ६८२॥ १D. पात्स. P. व्यापासतापित्त. २ म. प्रभस्या. ३ म. निर्यात. ४P. मैत्री.

·श्रीवप्पमट्टिप्रवन्धः । १७५ निर्यमं जलादृष्ट्वाभिज्ञानं भवता दृढम् । विशेयमुचितं यत्ते तत्प्रेत्याथै समाचर ॥ ६८३ ॥ तीर्थयात्रामसौ मित्रोपदेशादुपचक्रमे । अलसः को हिते खस्य नेच्छेत्सद्गतिमात्मनः ॥ ६८४ ॥ प्रयाणैः प्रवणः पुंडरीकादि प्राप भूपतिः। युगादिनाथमभ्यय॑ कृतार्थ खममन्यत ॥ ६८५॥ ययौरैवतकानि च श्रीनेमि हृदि धारयन् । उपत्यकाभुवं प्राप प्राप्तरेखः सुधीषु यः ॥ ६८६ ॥ तीर्थ प्रणन्तुमानेकानेकादश नरेश्वरान् । अपश्यन्नश्यदातको हयायुतपरिच्छदान् ॥ ६८७ ॥ तथैकादशभिः फल्गुवाण्डवरदिगंवरैः । राक्षसैरिव शापोटान् कलिनिष्ठुरधिष्ठितान् ॥ ६८८ ॥ खीकुर्वाणान्महातीर्थ शैलारोहनिपेविनः । असंख्यसैन्यः संख्याय तानाहायदिलापतिः ॥ ६८९ ॥ तान् दृष्ट्वा चप्पभट्टिः श्रीसुहृदूपालमब्रवीत् । धर्मकर्मोद्यमे युद्धात् प्राणिनः को जिघांसति ॥ ६९० ॥ वागाहवेन जेप्यामि विद्वत्पाशानिमान नृप । नखच्छेद्येऽनिनीखंडे कुठारं का प्रयोजयेत् ॥ ६९१ ॥ ते जिता वादमुद्रायाममुद्रायासमंतरा। दीपस्य शलमलोपे स्तुतिः संस्तूयते हि का ।। ६९२ ॥ ततोपि तानभ्यमित्रानवादीडिशदांवरः। निर्जयादपि चेयं शमिनो न घेतादपि ॥ १९३॥ असंरयच्यंतराधीशविताहिनखावलिः। अंधा श्रीनेमिपादानकादया शासनामरी ॥ ६९४ ॥ आत्मनोरभयोः कन्यायुग्मं व्यत्ययतः स्थितम् । देवी तदंतरा येषामेता संजल्पयिष्यति ॥ ६९५ ॥ तीर्थ तदीयमेवास्तु यस्यां वा प्रमनोऽमुतः। समर्पयति तन्कित पादरादीनचास्पदैः ॥ ६९६ ॥ शिवम् । उभयामिमतो जाने व्यवहारोऽयमेतयोः। पक्षयोरक्षयोदमनभायां पालये नतः ॥ ६९७ ॥ सतः कुमारिफा तेरा अपमाहिगिताय । माश भागन्यापरीमित्रैमाधियामिना । १९८१ परफेर गास्म पनि नेपाल। arrमप्यत्र पलायनामा ६९९.r Inm.Panchar ·१७६ प्रभावकचरिते 4 तन्मूर्ति बप्पमट्टिश्च कर कमलकोमलम् । दावंबा च तद्वक्वेस्थिता स्पष्टमुवाच च ॥ ७०० ॥ उजिंतसेलसिहरे दिख्खनाणं निसीहियाजस्य । तं धम्मचकवहि अस्टिनेमि नमसामि ॥ ७०१ ॥ ततो जयजयध्वानमिश्रो दुंदुभिरध्वनन् । रोदः कुक्षिभरि श्वेतांबरपक्षोन्नतिप्रदः॥ ७०२ ॥ ततःप्रभृति गाथेयं चैत्यवंदनमध्यतः। सिद्धस्तवनकद्राथात्रितयादूर्द्धमाहता ॥ ७०३ ॥ शकस्तववदाबालांगनापानान्मानिता। अष्टापदस्तुतिश्चापि श्रुतवृद्धैः पुरातनैः ॥ ७०४ ॥ तनो रैवतकारोहात्समुद्रविजयांगजम् । आनासौ महाभको मानयन जन्मनः फलम् ॥ ७०५॥ दामोदरहरिं तत्राभ्यागात् पिंडतारके। तथा माधवदेवेच शंखोद्धारेच तं स्थितम् ॥ ७०६ ॥ द्वारकायां ततः श्रीमान् कृष्णमूर्ति प्रणम्यच । तत्र दानादि दत्त्वा श्रीसोमेश्वरपुरं ययौ ॥७०७ ॥ ततः श्रीसोमनाथस्य हेमपूजापुरस्सरम् । तल्लोकं प्रीणयामास वासवो जीवनैरिव ॥ ७०८॥ पुरर स्वं नगरं प्राप श्रीमानाम महीपतिः। यादृच्छिकं ददौ दानं धर्मस्थानानि च व्यधात् ॥ ७०९॥ प्राप्ते काले सुतं राज्ये दुंदुकं संन्येवशयत् । प्रकृती:प्रक्षमयामास पूर्वमानंदिता अपि॥ ७१० ॥ प्रयाण दत्तवान् गंगासरित्तीरस्थमागधम् । तीर्थ जिगमिषुर्नावमारूढश्च तदंतरा ॥ ७११ ॥ हरिणा सह तन्मध्ये दृष्टवान् धूमनिर्गमम् । उपगंगं जनाज भगटोडानिवेशनम् ॥ ७१२ ॥ प्रतीते व्यंतराख्याते सुरिराहामभूपतिम् । जैनधर्म प्रपद्यख प्रांतेऽपि प्रत्ययोस्ति चेत् ॥ ७१३ ॥ राजाह प्रतिपन्नोस्मि सर्वज्ञः शरणं मम । देवो गुरुर्ब्रह्मचारी धर्मश्चेत्कृपयोदितः ॥ ७१४॥ देवो गुरुग्ध धर्मश्च यश्चके व्यावहारिका। इयदिनानि सोत्यार्जि मम त्रिविधशुद्धितः॥७१५॥ १P. शक्रसूववदावालांमनापाव्यात्रमानिता D. स्तवरदायाला गतायामान मानिना. २D. मगटोडानिवेशन.३H.शुऊ.D.H. साजि.

·श्रीबप्पभट्टिप्रबन्धः ।
१७७
मम सौदाईतः पूज्यपादानामपि सांप्रतम् ।
विधिवद्विग्रहत्याग इह वो नोचिता स्थितिः॥७१६ ॥
परत्रापि यथा लोके समस्यापूरणादिभिः ।
कालोऽतिवाह्यते सौख्याम्मिलितैरेव निश्चितम् ॥ ७१७॥
श्रुत्वेत्याह प्रभुर्मुग्धवागिय स्वस्वकर्मभिः।
कस्का का कां गतिं गंता बुद्ध्यते को जिनं विना ॥ ७१८ ॥
युक्तमेतद्रतस्थानां नात्ममाणापरोपणम् ।
तथातः पंचवर्षाणि ममाद्याप्यायुरस्ति च ॥ ७१९ ॥
विक्रमतो वर्षाणां शताष्टके सनवतौ च भाद्रपदे।
शुक्रे सितपंचम्यां चन्द्रे चित्राख्यऋक्षस्थे ॥ ७२० ॥
तुलाराशौ तथा चंद्रस्थितेऽर्के प्रहरेंतिमे।
श्राव्यमाणो भृशं पंचपरमेष्ठिनमस्क्रियाम् ॥ ७२१॥
उढं जिनेशसन्मित्रगुरुपादस्मृतिस्थितः।
श्रीमानागावलोकाख्यो राजा प्राप दिवं तदा ॥ ७२२ ॥
विशेषकम् ।
अथ किंचित्सुहन्मोहात्तत्र स्थित्वौदेहिकम् ।
कारयामास पावस्था प्रधानस्तत्सनामिभिः॥ ७२३ ॥
किंचिच्छोकोर्मिसंतप्त उवाच करुणं तथा।
सोद्वेगं च तदीयानां गुणानां संस्मरन् भृशम् ॥ ७२४॥
माभूत्संवत्सरोऽसौ वसुशतनवतेर्मा च ऋक्षेषु चित्रा
धिग्मासं तं नमस्यं क्षयमपि स खलः शुक्लपक्षोपि यातु ।
संक्रांतिर्या च सिंहे विशतु हुतभुजं पंचमी या तु शुक्र
गंगातोयाग्निमध्ये त्रिदिवमुपगतो यत्र नागावलोकः ॥ ७२५ ॥
अथ श्रीबप्पभट्टिश्व कन्यकुब्जं मुनीश्वरः ।
प्राप दुंदुकभूपालाधिष्ठितं तन्निरुद्यमः ॥ ७२६ ॥
सक्तः कंद्याख्यवेश्यायां भूपो भोजं निजं सुतम् ।
भाग्योदयकलाकेलिविलासमपि पापभूः ॥ ७२७ ॥
अतिद्वाति मूढस्तद्वाग्भिविंगतचेतनः।
अविवेकघराधुर्य धिर वेश्याजनसंगमम् ॥ ७२८ ॥ युग्मम् ॥
तन्माता निजबंधूनां शापयामास दु:खिता।
संकटे हि कुलस्त्रीणां शरणं शरणं पितुः ॥ ७२९ ॥
समागत्याह्वयन ते च पुत्रजन्मोत्सवच्छलात् ।
आपृच्छायै पुनभोजः संचचार नृपालये ॥ ७३०॥
शापितो गुरुभिः सौधद्वारे विशाय शत्रिणः।
निवृत्तो मातुलैः साकं प्रययौ पाटलीपुरम् ॥ ७३१ ॥

·१७८ प्रभावकचरिते - आचार्यमन्यदा राजा दुंदुकाप्राह मत्सरी। मयि प्रसादमाधाय नीयतां नंदनोत्तमः ॥ ७३२ ॥ ततः स ध्यानयोगादिप्रारंभैरुत्तरोत्तरैः। वाड्यामास वर्षाणि पंच पंचत्ववासरम् ॥ ७३३ ॥ ततोथ समये प्राप्ते राजा दृढतरं गुरुः। उपरोध्य सुताहानहेतवे प्रेष्यतादात् ॥ ७३४ ॥ ययौ तन्नगराभ्यासे विममर्श च चेतसि । चेन्द्रोजो नीयते यस्मात्तपेण स हन्यते ॥ ७३५ ॥ नोचेत्कंटिकया बाढं मूर्खासाविति संहितः। शिष्याणां चिद्रवैः का शासनस्याप्रभावनाम् ॥ ७३६ ॥ सांप्रत सांप्रतं मृत्युस्तस्मात्प्रायोपवेशने। तञ्च कृत्वातिगीतार्थकारिताराधनाहतः॥ ७३७ ॥ खयमध्यात्मयोगेन दिनानामेकविंशतिः। अतिवाह्य क्षुधातृष्णानिद्रादिद्वेषिविग्रही ।।७३८ ॥ आत्मानं दशमद्वाराभिरवासयदुद्यतः। ईशाने नाकितां प्राप बप्पमहिर्मुनीश्वरः ॥७३९॥ विशेषकम् ॥ विक्रमतः शून्यद्धयवसुवर्षे (८००) भाद्रपदतृतीयायाम् । रविवारे हस्तः जन्माभूदुप्पभट्टिगुरोः ॥ ७४०॥ षड्डर्षस्य व्रतं चैकादशे वर्षे च रिणा। पंचाधिकनवत्या च प्रभोरायुः समर्थितम् ॥ ७४१॥ शरनंदसिद्धिवर्षे ८९५ नभःशुद्धाष्टमीदिने । खातिभेजनि पंचत्वमामराजगुरोरिह ॥ ७४२ ॥ इत्याकामराजस्य पौत्रोऽतिस्फारशोकभूः। भोजः संकुचितांभोजवदनं विललाप च ॥ ७४३ ॥ विवेकौघेऽविवेकेन जितः सारस्वतं हितम् । अनुत्सेकस्तिरोधत्त ज्ञाने दत्तो जलांजलिः ॥ ७४४ ॥ इति क्षणं विमृश्यासावादिदेश चिताकृते । प्रेष्यानण्यचारित्रो गुरुभक्तिपवित्रितः॥ ७४५ ॥ पितामहवियोगेपि वर्द्धितस्तस्य मित्रतः। अनाथ इव लोकेऽत्र तत्रापि त्रिदिवं गते ॥ ७४६॥ ततः क्षणमपि स्थातुं न शकः पृथिवीतले । पितृवत्तु सुहृत्स्रेरनुव्रज्याधुनोचिता ॥ ७४७॥ मातृपक्षप्रधानानां वोधं चावगणय्य सः । गुरुमृत्युभुवं प्राप गंता लीलावने यथा ॥ ७४८॥ भुजदंडे जनन्या च धृत्वाथाजल्पि तत्क्षणम् । निर्वारत्वे निषेधाय राज्यस्य कृपयापि च ७४९॥

·श्रीबप्पभडिप्रवन्धः । १७९ स्वसुरद्वयसंहारे जाते ते विद्विषत्पिता । जितमन्यो महापापी त्वत्प्रजाः पीडयिष्यति ॥७५०॥ हृदयालुः कृपालुश्च तत्त्वं प्रार्थनया मम । कर्मतो विरमामुष्मात् हृदानंदन नन्दन ॥ ७५१॥ इति मातुरलंध्यत्वात् श्रीभोजः साचुलोचनः । उत्तरीयं निचिक्षेप चितायां गुरुपृष्ठतः ॥७५२॥ अस्तोकशोकसंभारधारणलांतदेहरुक् । कईदेहिकमाधत्त कृत्य पैतामहं प्रभोः॥ ७५३ ॥ अन्यदा मातुलैः साकमाकस्मिकदवोपमः। तातं शमयितुं प्रायात्कन्यकुलमचिन्तितः ॥ ७५४ ॥ प्रतिष्ठो गोपुरेणाथ द्रामाजद्वारसंनिधौ। मालाकारं ददर्शाथ बीजपूरत्रयान्वितम् ॥ ७५५॥ तेन ढोकनकं स्वामिपुत्रस्यास्य कृतं तदा । तं गृहीत्वा ययावतः सौधं रोधं दिर्शत्विषम् ॥७५६ ॥ सह कंटिकया तत्रोपविष्ट प्रवरासने। जघान हृदये घातैस्त्रिभिस्तै/जपूरकैः ॥७५७ ॥ महाप्राणकृताघातादुभौ प्राणैवि(व्य)युज्यताम् । प्राग्ध्यातपुत्रहत्यांहोभीतैरिव विनिर्गतैः ॥ ७५८॥ अपद्वाराद्वहिः कष्टा क्रोष्टारमिव वेश्मनः। दुंदुकं कंदुकस्थित्या क्रीडया प्रेषितं नरैः॥ ७५९ ॥ निस्वानस्वानपूर्व सोऽविशत्कंठीरवासने । प्राणतः सर्वसामंतः सौरैमैत्रिभिस्तथा ॥ ७६० ॥ श्रीमदामविहाराख्यतीर्थ नंतुं ययौ नृपः। तत्र शिष्यद्वयं दृष्ट बप्पभट्टेमहामुनेः ॥ ७६१ ॥ विद्याध्याक्षेपतस्ताभ्यां न चक्रे भूमिपोचितम् । अभ्युत्थानादिसन्मानं श्रीभोजोऽथ व्यचिंतयत् ॥ ७६२ ॥ अज्ञातव्यवहारौ हि शिष्यावेतौ प्रभोः पदे । न युज्यते यतो विश्वव्यवहारो महत्वभूः ॥७६३॥ श्रीननसूरिराचार्यः श्रीमान् गोविंद इत्यपि। आहूय पूजितौ राक्षा पट्टेच स्थापितौ प्रभोः॥ ७६४ ॥ मोढेरे प्रहितो नन्नसूरिः सूरिगणोन्नतः । पाचे गोविंदसूरिश्वावस्थाप्यत नृपेण तु ॥ ७६५ ॥ भोजराजस्ततोऽनेकराज्यभ्रष्टग्रहप्रहः । आमादयधिको जशे जैनप्रवचनोन्नतौ ॥७६६ ॥ १P,दिशन्विशां. २ म.भ्रष्ट ३ म.प्रवचनोनतः.

·१८० प्रभावकचरिते वप्पमट्टिभद्रकीचिर्वादिकुंजरकेसरी। ब्रह्मचारी गजवरो राजपूजित इत्यपि ॥ ७६७ ॥ विख्यातो विरुदैर्जनशासनक्षीरसागरे । कौस्तुभः कृतसंस्थानः पुरुषोत्तमवक्षसि ॥ ७६८ ॥ जयताजगतीपीठे धर्मकल्पद्रुमांकुरः। इदानीमपि यन्नाममंत्रो जाड्यविषापहः॥ ७६९ ॥ त्रिमिविशेषकम् । इत्थं श्रीवपट्टिप्रभुचरितमिदं विश्रुतं विश्वलोके प्रायविद्वत्ख्यातशास्त्रादधिगतमिहय किंचिदुक्तं तदल्पम् । पूज्यैः क्षतव्यमत्रानुचितमभिहितं यत्तथा तत्प्रसादात् एतत्सर्वाभिगम्यं भवतु जिनमतस्थैर्यपात्रं ध्रुवं च ॥ ७७० ॥ श्रीचंद्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रभः श्रीप्रभा- चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा। श्रीपूर्वर्पिचरित्ररोहणगिरी श्रीवप्पभट्टे कथा श्रीप्रद्युम्नमुनीन्दुना विशदितः शृंगः किलैकादशः ॥७॥ दुष्कर्मजैत्रः पुरुपोत्तमांगा- जन्माविशुद्धाक्षरहेतुमूर्तिः। गिरीशतुंगाध्वपुरस्थित श्री प्रद्युम्नदेहः शिवतातिरस्तु ॥ ७७२ ॥ ग्रंथा। ८४०॥ उभयं । २९६०॥ धीमानतुंगप्रयन्यः । श्रीकन्यकुजक्षितिपप्रयोध. कर्नुस्तथा पूर्वगनश्रुतेन । विश्व समस्या नवपाठयधः श्रीमहकीर्तनरिननि फीतिः॥१॥ प्रमोः श्रीमानतुंगन्य देशनायां रदत्यप.1 जयति मानपाधोधिशारदेदमहोदगः ॥२॥ निय योजनलक्षण यनीयः सुपर। मानतुंगा प्रभुः पानु मेगा लामनसाधिनः ॥३॥ जवायामिनियममणाग्य जगन्यपि। निशय्य नीलिंगाग्मसम्म प्रगंगे॥४॥ मा०९४., ·श्रीमानतुंगप्रबन्धः । १८१ सदासुरसरिद्धीचीनियात्रांतकश्मला। पुरी वाराणसीत्यस्ति साक्षादिवदिवःपुरी ॥५॥ आसीत् कोविदकोटीरमर्थिदारिग्यपारभूः। तत्र श्रीहर्षदेवाख्यो राजा नतु कलंकभृत्॥६॥ ब्रह्मक्षत्रियजातीयो धनदेवाभिधः सुधीः । श्रेष्ठी तत्रामवद्विश्वप्रजाभूपार्थसाधकः ॥ ७ ॥ तत्सुतो मानतुंगाख्यो विख्यातः सत्वसत्यभूः। अवज्ञातपरद्रव्यवनितावितथाग्रहः॥८॥ संतीह मुनयो जैना नग्ना मनस्मराधयः। तञ्चैत्ये जग्मिवानन्यदिवसे विवशेतरः॥९॥ वीतरागममुं नत्वा गत्वा गुरुपदांतिकम्। प्राणमद्धर्मवृझ्याशीर्वादेन गुरुणाहितः॥१०॥ महात्रतानि पंचास्योपादिशनग्नतां तथा। ऊर्णकासकौशेयशौचावृत्तिनिषेधतः ॥११॥ इत्याधनेकधा धर्ममार्गाकर्णनतस्तदा। वैराग्यरंगिणो मानतुंगस्य व्रतकांक्षिणः ॥ १२ ॥ तन्मातापितरौ पृष्ट्वा चार्यस्तस्य व्रतं दुद्दौ । चारुकीर्तिमहाकीर्तिरित्यस्याख्यां ददौ च सः॥१३॥ स्त्रीणां न निवृतिर्मान्या मुक्तिः केवलिनोपिहि। द्वात्रिंशदन्तरायाणि वुवुधे च बुधेश्वरः ॥ १४ ॥ कृतलोचस्ततो हस्तस्थिततोयकमण्डलुः । स त्यक्तसर्वाभरण इर्यासमितिसंयुतः॥ १५ ॥ गृहस्थावसथोईस्थावस्थानकृतभोजनः । भायूरपिच्छिकाहस्तो मौनकालेषु मौनवान् ॥ १६ ॥ सदा निम्प्रतिकासौप्रतिक्रमणयोद्धयोः। दक्षो गुरुकनीयश्चेदुरकरं कुरुते व्रतम् ॥ १७॥ विशेषकम् ॥ अस्य स्वनृपतिर्लक्ष्मीधरो लक्ष्मीवरस्थितिः। आस्तिकानां शिरोरतमत्रासीद्विस्फुरद्यशाः ॥ १८ ॥ दृढमक्त्या स चार्यार्थमन्यदाप्यनिमंत्रितः । महर्षिस्तेन कालेन मध्येतगृहमागमत् ॥ १९ ॥ अशोधनप्रमादेनानुसंधानाजलस्य च । नैके संमूर्छितास्तत्र पूतरास्तत्कमंडलौ ॥ २०॥ गंडपार्थमृपिर्यावञ्चुलुके जलमाददे । ददर्श तान् खसा प्राह लीना श्वेतांवरखते ॥२१॥ १H. रतः.२H. शाम्बा. 16 ·१८२ प्रभावकचरिते व्रते कृपारसः सारस्तदमी द्वींद्रियानसाः। विपद्यते प्रमादाद्वस्तजैनसदृशं नहि ॥ २२॥ लज्जावरणमात्रेऽत्र वस्त्रखण्डे परिग्रहः। तानपात्रे कथं न स्वाद्यादृच्छिकमिदं किमु ॥ २३ ॥ धन्या श्वेतांवरा जैनाःप्राणिरक्षार्थमुद्यताः । न सन्निधते नीरमपि रात्रौ क्रियोधताः ॥२४॥ अचेलाच सचेलाश्च नावधारणदुर्नयम् । आद्रियन्तेस्म निःसङ्गाः परमार्थकृतादाः ॥२५॥ पञ्चाश्रवेंद्रियार्थानां? परिहारपरायणाः। गुप्तिमिस्तिसृभिर्गुप्ता थितिः समितिपंचके ॥ २६ ॥ त्रिभिर्विशेषकम् ॥ इत्याकर्ण्य मुनिः प्राह प्रांजलं शृणु मद्वचः। गृहवासपरित्यागो मया पुण्यार्थिना कृतः॥ २७ ॥ आस्तामन्यः समाचारो यत्र जीवदयापि न । तेन धर्मेण किं कुर्वे श्रीसर्वशविरोधिना ॥२८॥ अत्र देशे समायांति दुप्राया श्वेतभिक्षवः। सा प्राह मध्यदेशाते समायास्यति सांप्रतम् ॥ २९ ॥ सांगत्यं कारयिष्यामि तव तैः सह निश्चितम् । तपसा निर्मलेनाशु भवं पावयसे यथा ॥३०॥ इदानी क्वापि कूपादौ रहो जलमिदं त्यज । शासनस्य यथा म्लानिर्न भवेल्लघुताकरी ॥३१॥ विराधना पुनर्जीवगणस्यात्र भवेद्भुवम् । अपरापरनीरोत्थजीवा अन्योन्यविद्विषः॥३२॥ श्रुत्वेति तद्वचोऽकार्षीशं विप्रतिसारतः। भोजितः परया भक्या वोधितश्चाश्रयं ययौ ॥३३॥ अन्यदा जिनसिंहाख्याः सूरयः पुरमाययुः। पुरा श्रीपार्श्वतीर्थेशकल्याणकपवित्रितम् ॥ ३४॥ गंगातीरस्थमुद्यानमुद्दाम शिखरिवजैः । शिश्रियुर्ज्ञानसंयुक्तास्त्रिदशा इव नन्दनम् ॥ ३५ ॥ तया च ज्ञापिते श्राद्धकांतया सोदरो मुनिः। श्रुत्वा समाययौ तत्र गुरूणां संगतस्तदा ॥ ३६॥ पूर्वर्षिभिः समाचीर्णा सामाचारी न्यवेद्यत । तैस्तत्रैव पीयूषवत् साऽथा(दसावा)हतोऽशृणोत् ॥ ३७ । १ भरः, २म. प्रायः ३ HP. करा. ४ P. जित. ५P.वज्ञापिते श्राद्धकातया : P. चार्णा समाचारीसवेद्यतः P. वत्तांसो ·श्रीमानतुंगप्रबन्धः। १८३ गुरुमिदीक्षितवासी नदीष्णोग्रेपि च कचित् । तपस्याविधिपूर्व चागममध्याप्यतादात् ॥ ३८॥ ततः प्रतीतिमृत्सम्यक्तपाश्रुतसमर्जनात् । योग्यः सन् गुरुमिः सुरिपदे गच्छाहतः कृतः॥ ३९ ॥ क्लिष्टकाव्यनमिश्रांता देवी वाचामधीश्वरी। यद्धचोऽमृतसंसिक्का परमानंदभूरभूत् ॥ ४० ॥ स तदातनकालीयलीनज्ञानक्रियोन्नतिः। अभूदभूमिरुन्निद्रोपद्रवांतरविद्विषाम् ॥ ४१ ॥ इतश्च पुरि तत्रासीद्धेदवेदांगपारगः । विरंचिरिव मूर्तिस्थो भूदेवः पार्थिवार्चितः॥४२॥ कोविदानां शिरोरत्नं मयूर इति विश्रुतः। प्रत्यर्थिसप्पदपाणां मयूर इव दर्पहृत् ॥४३॥ युग्मम् ॥ दुहिता मुहिता रूपशीलविद्यागुणोदयैः । तस्य सत्या उमागंगालक्ष्मीदेव्यो यदीक्षणात् ॥४४॥ पके पंकजमुज्झितं कुवलयं चापारनीरे हदे । बिबी चापि वृतैर्बहिः प्रकटिता क्षिप्तः शशी चांवरे। यस्याः पाणिविलोचनाधरमुखान्वीक्ष्य स्वसृष्टिविधे- रुच्छिदेव पुरातनी समभवद्देवाद्विधायेह ताम् ॥ ४५ ॥ अद्भुतं कुलरूपाद्यैस्तस्याः समुचितं वरम् । सर्वत्रालोचयन् सम्यगप्राप्तावातिमासदत् ॥ ४६॥ तर्कलक्षणसाहित्यरसास्वादवशैकधीः । अनूचानो महाविप्रो वाणाख्यः प्राग्गुणान्वितः॥४७॥ प्रख्यानवक्तक: कामाभिरामाकारधारकः। दृष्टे तत्र मयूरोभूहारिदाडंबरे यथा ॥४८॥ संमान्योद्वाहयामास तां सुतां नैव वैभवात् । अनुरूपवरप्राप्तिः सुता पित्रापि दुस्त्यजा ॥ ४९ ॥ यत्र श्रीहर्षदेवस्य दर्शितो दुहितुः पतिः। आशिषोदितया तस्योदितया तोषमाप च ॥ ५० ॥ तस्या वासः पृथक् चक्रे धनधान्यादिसंभृतः। एवं राजादि (हि) तौ तौ द्वौ संगत्य प्रापतुः सदा ॥ ५१ ॥ याणोन्यदा समं पन्या स्नेहतः कलहायितः । सिता हि मरिचक्षोदाइते भवति दुर्जरा ॥ ५२॥ पितुर्ग्रहमगाद्वष्टा वाणपती मदोद्धरा। सायं तगृहमागत्य भी प्राहानुनीतये ॥ ५३॥ १P.बीक्षि.

·.१८४ प्रभावकचरिते तद्यथा-भानं मुंच स्वामिनि शत्रु जगतो विनाशितस्वार्थम् । सेवककामुकपरभवमुखेच्छवो नावलेपभृतः॥ ५४॥ वासागारादहिः प्रेष्य पंडितं तां सखी जगौ। वाग्भगीमिस्ततो मानामुचितस्यामहोवदन् ? ॥ ५५ ॥ उकं च-लिखन्नास्ते भूमि बहिरवनतः प्राणदयितो निराहाराः सख्यः सततरुदितोच्छूननयनाः । परित्यकं सर्व हसितपठितं पञ्जरशुकै- स्तवावस्था चेयं विसृज कठिने मानमधुना ॥ ५६ ॥ विलक्षीभूय साथाह बहिरागत्य कोविदम् । भवने प्रविशामोऽस्या मुक्त्वा वयमुपानहौ ॥ ५७ ॥ एतस्यां मौनमालंब्यावस्थितायां पुनस्ततः। विद्वान(न)विद्वन्मन्योसौ बहुप्रातर्जगाद च ॥ ५८ ॥ तयथा-गतप्राया रात्रिः कृशतनु शशी शर्यत इव प्रदीपोयं निद्रावशमुपगतो घूर्णत इव । प्रणामान्तो मानस्तदपि न जहासि क्रुधमहो कुचप्रत्यासत्या हृदयमपि ते सुसु कठिनम् ॥ ५९॥ वद्भित्तिपरतः सुप्तोवकाशे तत्पिता तदा । जजागारातिसंम्रांतः काव्यं श्रुत्वेत्युवाच च ।। ६०॥ स्थाने त्वं सुमुशब्दस्य चंडीत्याख्यामुदाहर। यतोऽस्या दृढकोपायाः शब्दोयमुचितः खलु ॥ ३१ ॥ इत्याकर्ण्य पितुर्वाचं लजाभरनतानना। विममर्श निशावृत्तं विश्व मे जनकोऽणोत् ॥ १२ ॥ धिग्मां मूर्खामविज्ञातकारिणीमित्यकुत्लयत् । आत्मानं सा ततोषपूर्य(पूर्वम)मर्षेच व्यधाद् धनम् ॥ ६३॥ मदं मुक्त्वा च सा प्रेम भर्तरि स्थिरमादधौ । गंगा हिमवतो गर्जे यथा शीतांशुशेखरे ॥ ६४ ॥ अहो शैशवतो भ्रांता यद्यसौ विद्वदग्रणी। जनकोनुचिताधायी विमंदाक्षः कथं किल ॥६५॥ इदं किमुचितं वठं कुलीनानां हि वादृशैः । मातुखसूदुहितॄणामवाच्यं नहि वाच्यभूः॥ ६६ ॥ शशाप कोपाटोपेन पितरं प्रकटाक्षरम् । कुष्ठी भव क्रियाघ्रष्टावक्षातो रसनानकः ॥ ६७ ॥ तस्याः शीलप्रभावेण सद्यः श्वेतांगचंद्रकै। कलाप्यने मयूरो तदा जो स चंद्रकी ॥ ६८॥ १HP. मदो सुचिक. २D. गर्ज, ३ D. शा.Y PH. ती.

·श्रीमानतुंगप्रबन्धः। १८५ सागान्निजगृहं बाणे विनती संक्तिमादरात् । पितुर्दुर्वचनं तस्याः सान्त्वनाय तदाभवत् ॥ ६९ ॥ सद्यः कुष्ठं तदालोक्य पश्चात्तापार्तिविहलः। अवाब्युखो गृहे खेऽस्थान ययौ राजपर्षदि ॥ ७ ॥ पंचपान वासरानासौ जगाम क्षमापमंदिरे। वाणोपि कुपितस्तस्य बहून्दोषानभाषत ॥ ७१ ॥ भोगिभोगविनाशैकप्रतिशो मलिनांगभृत् । सुहत्समागमे लज्जास्थानं प्रकटयन् सदा ॥ ७२ ॥ असौ मेधसुहृन्मेघमुहञ्चंद्रकितस्तनौ। चिवचित्रात्समायोग्यो भूपानां नैनसां निधिः॥७३॥ राजा श्रुत्वेति किं सत्यं मयूरः कुष्ठदृषितः। इति चित्रात्समाहूतवांस्तं निजनरैः प्रभुः॥७४॥ कृतावगुंठनः पद्यः ससंवीतांगमंडनः। उपभूपतिमागच्छदनिच्छन्थानमत्र च ॥ ७५॥ वाणेनोचे स्फुटं दृष्ट्वा मयूरं प्राकृतादथ । शीतरक्षांगसंव्यानं वरकोटीति संसदि ॥ ७६ ॥ पुनर्निजं गृहं गत्वा व्यमृशञ्चेतसि स्थिरम् । कलंकपंकिलानां हि नोचिता सुहृदां सभा ॥ ७७ ॥ सहक्रीडितसंघेऽस्मिन् ये तिष्ठत्यंकशंकिता। खड्गछिन्नमेते किं खं मूर्धानं न जानते ॥ ७८ ॥ वैराग्यात्त्यज्यते देहः सतां तदपि नोचितम् । दुःखानामसहिष्णुत्वात्स्त्रीवत्कातरता हि सा॥ ७९ ॥ सुरः सनातनः प्रीतिहार्यः कश्चित्कलानिधिः। आराध्यते प्रसादेन यस्य देहो नवो भवेत् ॥ ८ ॥ सहस्रकिरणः कर्मसाक्षी ध्येयो मयास्य यत् । दृश्यते सफले साक्षादाराधनविराधने ॥ ८१॥ षट्पारं रज्जुयंत्रं सोऽवलंब्यात्रोपविष्टवान् । गर्स व खदिरांगारैरधोऽचिभिरपूरयत् ॥८२॥ शार्दूलवृत्तमेकैकमुक्त्वा शत्रिकयाच्छिनत् । पादमेवं च काव्येषु पंचसूक्तेन कृष्टिना ॥ ८३ ॥ छिंदतः शेषपादं च मार्तडो व्यक्ततेजसा। आगत्यात्य ददौ देहं मंच विध्यापितोऽनलः ॥ ८४ ॥ काव्यानां शततः सूर्यस्तुति संविदधे ततः। देवान साक्षात्करोतिस्म येषामेकमपि स्मृतम् ॥ ५॥ 11. भक्ति. २PH.चि.

·प्रभावकचरिते श्रीभानुस्तोषतस्तस्य नीरुज देहमातनोत् । सार्द्धषोडशवर्णि(वार्षि)क्यंदीप्यत्कनकभाखरम् ॥ ८६॥ प्रातः प्रकटदेहोऽसावाययौ राजपर्षदि । श्रीहर्षराजः पप्रच्छासीत्ते किं रुतवा वद ॥ ८७ ॥ आसीदेव परं ध्यातः सहस्रकिरणो मया। तुष्टो देहं ददावध भतः किं नाम दुष्करम् ॥ ८८ ॥ तदा च बाणपक्षीयैः सास्यैरिव पंडितैः । जगदे किंचिदत्युग्रं वाग्वृत्तश्रुतितः स्फुटम् ॥ ८९॥ तथाहि-यद्यपि हर्षोत्कर्ष विदधति मधुरा गिरो मयूरस्य । चाणविजृमणसमये तदपि न परमागभागिन्यः ॥ ९० ॥ राजाह सत्यमेवेदं गुणी गुणिषु मत्सरी। यूयमत्रापि सासूया महेत्र वयं किमु ॥ ९१ ॥ वैद्यौषधं विना येन प्रांजलेनैव चेतसा। सूर्य आराधितो भक्त्या कवित्वैदेहमातनोत् ॥ ९२ ॥ परितोषं परं प्राप सविता यद्वचाक्रमैः। के वयं मानुषास्तत्राहारादिकलुषाकुलाः॥ ९३ ॥ बाणः प्राह प्रभो प्रायः कृतपक्षं किमुच्यते । अस्य का किल शृंगारो देवस्यातिशये स्फुटे ॥ ९४॥ एवंजातीयमाश्चर्यातिशयं कोपि दर्शयेत् । अपरो यदि चेच्छक्ति का प्रत्यर्थी शुभायतौ ॥१५॥ इति राशो वचः श्रुत्वा बाणःप्राहातिसाहसात् । हस्तौ पादौ च संच्छिद्य चंडिकावासपृष्ठतः ॥९६ ॥ मां परानयतु स्वामी तत्र मुक्कोत्थितः स्थिरम् । यथा युष्मातिप्रौढि प्रातिहार्य प्रतिश्रये ॥ ९७ ॥ युग्मम् ॥ अवादीच मयूरोपि तथाप्यस्यानुकंपया। मयि प्रसह्य भूपालमकार्षीरेनमीदृशम् ॥ ९८ ॥ यतो मदुहितुः कष्ट व्यंगशुश्रूषणा भवेत् । आजन्म तन्ममाभीलं विलगेत प्रभो दृढम् ॥ ९९॥ श्रुत्वा च भूपतिर्भक्तिं मयूरे विभ्रदद्भुताम् । बाणे कोपं वहन् प्राह तथा कौतूहलं महत् ॥ १० ॥ कर्तव्यमेव वाणस्य गीप्राणस्य कवेर्वचः। पाणिपादं नवं चेत्स्यादस्य स्फारं तदा यशः॥ १०१॥ अन्यथा चेत्तदास्फारवचसा भज्यते मणिः । यहच्छावचसांनावकाशो राक्षां हि पर्पदि। १०२ ॥

·१८७
श्रीमानतुंगप्रबन्धः।
अथवा सूर्यमाराध्य त्वमेनमपि पंडितम् ।
विमदं निर्विषं नागमिव प्रगुणमाचरे ॥ १०३ ॥
उक्त्वा चैवं कृते राशा चंडी स्तोतुं प्रचक्रमे।
वाणकाव्यरतिश्रव्यैरुहामाक्षरडंबरैः ॥ १०४॥
ततश्च प्रथमे वृत्ते निर्वृत्ते सप्तमेऽक्षरे।
समाधौ तन्मुखी भूत्वा देवी प्राह वरं वृणु ॥ १०५॥
विदेहि पाणिपादं मे इत्युक्तिसमनंतरम् ।
संपूर्णावयवे शोभा प्रत्यत्र इव निर्जरः ॥१०६ ॥
महोत्सवेन भूपालमंदिरं स समीयिवान् ।
राशा पुरस्कृतौ प्राविहार्येऽस्थावामुभावपि ॥ १०७ ॥
ततो विवदमानौ च निवर्तते पुरा जुधा।
भूप एवं ततः प्राह निर्णयो नानयोरिह॥ १०८॥
वाग्देवी मूलमूर्तिस्था यत्रास्ते तत्र गम्यताम् ।
उभाभ्यामपि काश्मीरनिवृत्तिप्रवरे पुरे ॥ १०९ ॥
जयः पराजयो वास्तु खामिन्यैव कृतोऽनयोः।
प्रत्यवायं सचैतन्यः को हि खस्यानुषंजयेत् ॥ ११० ॥
यः पराभूविमानोति तथा प्रांगणे मम ।
प्रज्वाल्य पुस्तकस्तोमं विनाश्या अस्त्वसौ प्रणः॥ १११ ॥
ताभ्यामभ्युपयाते च व्यवहारेऽथ पंडितः।
उभौ तत्र प्रतिस्थाते राजमत्यैः सहार्दि(हिं)तौ॥११२॥
तावल्पेनापि कालेन प्रयाणैरविखंडितः ।
आसेदाते पुरं ब्राह्मी ब्रह्माद्भुतपवित्रितम् ॥ ११३ ॥
आराधयांवभूवाते तपसा दुष्करण तौ।
तुष्टा देवी परीक्षार्थ तौ पृथकृत्य दूरतः ॥ ११४ ॥
समस्यापदमप्राक्षीचूर्णमापूरितेन च ।
अपरेणापि संपूर्णा तथैवाक्षरपंक्तिका ।। ११५ ॥
विलंक्तिद्रुते भेदतया काष्ठार्द्धमानतः।
जितं बाणेन शीघ्रत्वादिलंबावर्जितः परः ॥११६ ॥
तथाहि-दामोदरकराघातविहलीकृतचेतसा।
उष्टं चाणूरमल्लेन शतचंद्रनभस्तलम् ॥ ११७ ॥
इति गीनिर्णयं लम्वा प्रधानः सहितौ कवी।
निजं नगरमायातौ तस्थतुर्भूमिपाग्रतः ॥ ११८ ॥
मयूरच निजग्रंथपुस्तकानि नृपांगणे ।
मानीयावालयत् खेदात्तानि जातानि भस्मसात् ॥ ११९ ॥

·૨૮૮ प्रभावकचरिते भसापि यावदुडीनं श्रीसूर्यशतपुस्तकम् । तावत्प्रत्यप्रसूर्याशुपकटाक्षरमस्ति च ॥ १२०॥ ततो राज्ञा प्रभावोस्य गौरवेण प्रकाशितः। उभयोर्विदुषो मानं साम्ये स समभावयत् ॥ १२१॥ तौ भूपाल स्तुवन्नित्यममात्र चान्यदा जगौ। प्रत्यक्षोतिशयो भूमिदेवानामेव दृश्यते ॥ १२२ ॥ कुत्रापि दर्शनेन्यस्मिन् कथमस्ति प्रजल्पतः। प्राह मंत्री यदि स्वामी शृणोति प्रोच्यते ततः॥१२३ ॥ जैनः श्वेतांबराचार्यों मानतुंगाभिधः सुधी। महाप्रभावसंपन्नो विद्यते तावके पुरे ॥१२४॥ चेत्कुतूहलमत्रास्ति तदाहूयत तं गुरुम् । चित्ते वो यादृशं कार्य तादृशं पूर्यते तथा ॥१२५ ॥ इत्याकर्ण्य नृपः प्राह तं सत्पात्रं समानय । सन्मानपूर्वमेतेषां निस्पृहाणां नृपः कियान् ॥ १२६ ॥ तत्र गत्वा पुरो मन्त्री गुरूनानम्य चावदत् । आह्वाययति वात्सल्याभूपः पादोऽवधार्यताम् ॥ १२७ ॥ गुरुराह महामात्य राज्ञा नः किं प्रयोजनम् । निरीहाणामियं भूमिर्नहि प्रेत्य भवार्थिनाम् ॥ १२८ ॥ मंत्रिणोचे प्रभो श्रेष्ठा भावनातःप्रभावना । प्रभाव्यं शासनं पूज्यैस्तद्राको रंगतो भवेत् ॥ १२९ ॥ इति निर्वधतस्तस्य श्रीमानतुंगसूरयः। राजसौधं समाजग्मुरभ्युत्तस्थौ च भूपतिः ॥ १३०॥ धर्मलाभाशिष दत्वा निविष्टा उचितासने। नृपः प्राह द्विजन्मानः कीडक सातिशयाः क्षिती॥१३१॥ एकेन सूर्यमाराध्य स्वांगादोगो वियोजितः। अपरश्चंडिकासेवावशाल्लेभे करकमी ॥ १३२ ॥ भवतामपि शक्तिश्चेत्काप्यस्ति यतिनायकाः। तदा कंचिचमत्कारं पूज्या दर्शयताधुना ॥ १३३ ॥ इत्याकाथ ते माहुर्न गृहस्सा घयं नृप । धनधान्यगृहक्षेत्रकलत्रापत्यहेतवे ॥ १३४ ॥ राजरंजनविद्यासिलौकाक्षेपादिका क्रिया। यद्विदध्मः परं कार्यः शासनोत्कर्ष एव नः ॥ १३५ ॥ इत्युक्त प्राह भूपालो निगडरेप यंत्र्यताम् । आपादमस्तकं ध्वांते निवेश्य प्रवदग्निनि ॥ १३६ ॥ D. भूपगदी.

·श्रीमानतुगप्रबन्धः। ततोऽपवरके राजपुरुषैः परुपैसदा। निगडैश्च चतुश्चत्वारिंशत्संख्यैरयोमयैः ॥ १३७ ॥ नियंत्रितः समुत्पाद्य लोहयंत्रसमो गुरुः। न्यवेश्यताथ तद्वाराररीच पिहितौ ततः॥१३८॥ अतिजीर्ण सनाराचं तालकं प्रददुस्ततः। सूचिमेघ (भेद्य) तमस्कांडः स पातालनिभो बभौ ॥१३९॥ वृत्तं भकामर इति प्रख्यं प्राहैकमानसः। प्रकृत्य निगडं तत्र त्रुटित्वापपे(पै)ति तत्क्षणात् ॥ १४० ॥ प्राक्संख्यया च वृत्तेषु भणितेषु द्रुतं ततः। श्रीमानतुंगसूरिश्च मुत्कलो मुत्कलोभवत् ॥ १४१ ॥ स्वयमुद्धटिते द्वारयंत्रे संयमसंयतः। सदानुच्छंखला श्रीमानुच्छंखलवपुर्बभौ ॥ १४२॥ अंतःसंसदमागत्य धर्मलाभ नृपं ददौ । प्रातः पूर्वाचलानिर्यन्भास्वानिव महाद्युतिः ॥ १४३॥ नृपः प्राह शमस्ताहक भतिश्चाप्यतिमानुषी। देव देवीकृताधारं विना कस्येदृशं महः ॥ १४४॥ देशःपुरमहं धन्यः कृतपुण्यश्च वासरः। यत्र ते वदनं प्रैक्षि प्रभो प्रातिमसंनिभम् ॥ १४५॥. आदेशसुकतावेशं प्रयच्छ खच्छतानिधे । आजन्मरक्षादक्षः स्याद्यथा मे त्वदनुग्रहः ॥ १४६ ॥ श्रुत्वेति भूपतेर्वाचं प्राहुस्ते यदकिंचनाः । लक्ष्मीनामुपयोगं च कुत्राप्यर्थे विदध्महे ॥ १४७॥ परं श्रीमन्गुणांभोघे प्रशाधि वसुधामिमाम् । जैनधर्म हताक्षेमं परीक्ष्य परिपालय ॥ १४८॥ अथोवोचन्महीपाला पांथो नाहते पथि। अदर्शनादियत्कालं पूज्यानां वचिंता वयम् ॥ १४९ ॥ अहो ममावलेपोऽभूहाह्मणा एव सत्कलाः । देवान्संतोष्य यैः स्वीयोदर्शितः प्रत्ययो मम ॥१५० ॥ विषदानावहंकारातापरतौ क्वचित् । दायैव न बोधाय या विद्या सामतिभ्रमः॥१५१ ॥ येषां प्रभावः सर्वातिशायी प्रशम ईदृशः। संतोषश्च तदाख्यातो धर्मः शुद्धः परीक्षया ॥ १५२॥ १P. तत्कल्पो मुत्कलो. २२. नांचविना.

·१९० प्रभावकचरित तन्मया भवतामेवोपदेशः संविधीयते । अतःपरं कटुद्रव्यं त्यक्त्वा स्वाद्यं हि गृह्यते ॥ १५३ ॥ तत आदेशपीयूषपोषानृतं कुरुष्व माम् । राक्षो वाचमिति श्रुत्वा सूरि प्रण्यगदद्गिरम् ॥ १५४॥ दीनपात्रौचितीभेदान्निधा दानरुचिर्भव। जीर्णान्युद्धर चैत्यानि विवानि च विधापय ॥१५५॥ आह मंत्री प्रभोर्विप्र प्रातिम कजलोज्ज्वलम् । जैनवाचं यमादेशक्षीरेणैव विलुप्यते॥१५६ ॥ इत्थं धम्मोपदेशं च प्रदेशमिव सद्गतेः। तेऽथ प्रदाय भूपाय संययुः स्वाश्रयं तदा ॥ १५७ ॥ सर्वोपद्रवनिर्नाशी भक्कामरमहास्तवः। तदा तैर्विहितः ख्यातो वर्ततेद्यापि भूतले ॥ १५८ ॥ कदापि कर्मवैचित्र्यात्तेषां चित्तरुजाभवत् । कर्मणा पीडिता यस्मात् शलाकापुरुषा अपि ॥ १५९ ॥ धरणेन्द्रस्मृते रायस्पृष्टोऽनशन हेतवे। अवादीदायुरद्यापि स तत्संह्रियते कथम् ॥ १६० ॥ यतो भवादृशामायुर्वड्डुलोकोपकारकम् । अष्टादशाक्षरं मंत्रं ततस्तेषां समार्पयत् ॥ १६१ ॥ हियतेस्मृतितोयेन रोगादि नवधा वयम् । अंतर्ययौ ततः श्रीमान् धरणो धरणीतलम् ॥ १६२॥ ततस्तदनुसारेण स्तवनं विदधे प्रभुः। ख्यातं भयहरं नाम तदद्यापि प्रवर्त्तते ॥ १६३॥ हेमतशतपत्र श्रीदेहे स्तोघमहोनिधिः। सुरेरजनि तस्याहो सुलभ तादृशां यदः ॥ १६४ ॥ सायं प्रातः पठेदेतत्स्तवनं यः शुभाशयः। उपसर्गाव्रजंत्यस्य विविधा अपि दूरतः ॥१६५ ॥ मानतुंगप्रभुः श्रीमानुद्योतं जिनशासने । अनेकधा विधायैवं शिष्यान्निष्पाद्य सन्मतीन ॥ १६६ ॥ द्वेधा गुणाकरं शिष्यं पदे स्वीये निवेश्य च । गिनीमथ संप्राप्यानशनी दिवमभ्यगात् ॥१६७ ॥ इत्थं श्रीमानतुंगप्रभुचरितमतिस्थैर्यरुजैनधर्म- प्रासादस्तंभरूपाः सुकृतभरमहापट्टविष्टंभहेतुः । श्रुत्वा कुत्रापि किंचिद्गदितमिह मया संप्रदायं च लम्चा शोध्य मेधाप्रधानः सुनिपुणमतिभिस्तचनोत्पासनीयम्।

·गोमाग प्रमाांगामिभिगः। मनी में पापिस दिया॥१॥ Frifi मांभाजगुगानुगरणाशः। गांना मानमयः धिये ॥२॥ नममिथुन: मिनिमायन। जापाननिागनियामि स्मूदनाम् ॥ ३॥ पनि माननीशी निरेशो भनफार्मणाम् । महानानिय जुम्ने गर गजाः ॥ ४ ॥ नागोग्टग नाम पुग्मन्युननाधरम् । हितिryा पर धिनमानना जनाः ॥५॥ नमानि धाममातानित्यं धन्यं दधम् । फलामसलयद्वाति माधयनयानयाnen उपाध्यायोम्नि तर श्रीदेवचंद्र नि श्रुतः। विन्दशिगेल तमस्ननिहरोजने ॥ ७॥ भारण्यरुनपस्यायां नमम्यायां जगत्यपि। सनशांतरंगारिविजय भवतीरभूः॥८॥ सर्वटेयप्रभुः सर्वदेवसच्यानसिद्धिभृत् । निदर्शन यियानुः श्री वागणस्याः समागमत् ॥९॥ यहुश्रुतपरीयागे विधांतत्तत्र वासरान् । कोधियोध्य तं चत्यव्यवहारममोचयत् ॥ १० ॥ सपारमार्थिक तीनं धन द्वादशधा तपः। उपाध्यायस्ततः रिपदे पूज्यः प्रतिष्ठितः ॥११॥ श्रीदयसूरिरित्यारया तस्य न्यातिं ययौ किल। श्रूयतेऽचापि युद्धेभ्यो वृद्धास्ते देवसूरयः ॥ १२ ॥ श्रीसर्यदेवसूरीशः श्रीमच्छश्रृंजये गिरी। आत्माय साधयामास श्रीनाभयकवासनः ॥ १३ ॥ १D. चित्तानदजनाजना २१ जन. ३D. वेगनःH. वासवः, ·१९२ प्रभावकचरिते चारित्रं निरतीचारं ते श्रीमद्देवसूरयः। प्रतिपाल्य निवेश्याथ सुरिं प्रद्योतनं पंदे ॥१४ अंतेऽनशनमाधाय ते सदाराद्धसंयमाः। सम्यगाराधनापूर्व दैवीं श्रियमशिश्रियन् ॥१५॥ अथो विजहुर्नमुले(१)श्रीप्रद्योतनसूरयः॥ तेषां परोपकारायावतारो हि भवेक्षितौ ॥ १६ ॥ तत्र श्रीजिनदत्तोऽस्ति ख्यातः श्रेष्ठी धनेश्वरः। सर्वसाधारणं यस्य मानसं मानदानयोः॥१७॥ धारिणीति प्रिया तस्य धर्मे निविडवासना। वर्तते व्यवहारेण द्वयोऽस्तु पुरुषार्थयोः ॥ १८ ॥ तत्पुत्रो मानदेवोऽस्ति मानवानप्यमानरुक् । वैराग्यरंगितखांतः प्रांतभूमंतरद्विषाम् ॥ १९ ॥ श्रीप्रद्योतनसूरीणामन्यदोपाश्रयेऽगमत् । ते धर्म तस्य चाचण्युस्तरंडं भवसागरे ॥२०॥ संसारासारतां वुवा गुरुपादान व्यजिशपत् । मानदेवः परिव्रज्यां ददध्वं मे प्रसीदत ॥ २१ ॥ निर्वेधात्पितरौ चानुज्ञाप्य शुद्ध दिने ततः। चारित्रमग्रहीदुग्रमाचचार व्रतं च सः॥ २२ ॥ अंगैकादशकेऽधीती छे (वे)दमूलेषु निष्ठितः। उपांगेषु च निष्णातस्ततो जशे बहुश्रुतः ॥ २३ ॥ विज्ञाय सोऽन्यदा विज्ञो योग्यः सहुरुभिस्तदा। पदप्रतिष्ठितश्चक्रे चन्द्रगच्छांवुधेः शशी ॥२४॥ प्रभावाद् ब्रह्मणस्तस्य मानदेवप्रभोस्तदा। श्रीजयाविजयादेव्यो नित्यं प्रणमतः क्रमौ ॥२५॥ एवं प्रभावभूयिष्ठे शासनस्य प्रभावकः। संपयोमागणोद्योतभाखानिव स च व्यभात् ॥ २६ ॥ अथ तक्षशिलापुर्या चैत्यपंचशतीभृति । धर्मक्षेत्रे तदा जमे गरिएमशिवं जने ॥ २७ ॥ अकालमृत्यु संयाति रोगलॉक उपगुतः। जशे यत्रौषधं वैद्यो न प्रभुर्गुणहेतवे ॥२८॥ प्रतिजागरण ग्लानं देन्येह प्रयानि यः। गृहागतः स गेगेण पान्यते नल्पक हनम् ॥ २९ ॥ स्वजनः कोपि कम्यापि नास्तीद समये तथा । आनंदर्भरवागवगैरूपामवत्पुरी ॥३०॥ - १P. तने, २D. नन. P. ननं.

·श्रीमानदेवप्रबन्धः। १९३ चैत्यानां च सहस्राणि दृश्यतेऽत्र बहिः क्षिती। शवानामर्द्धदग्धानां श्रेणयश्च भयंकराः॥३१॥ सुभिक्षमभवनक्रव्यादानां तदोदितम् । शुन्या भवितुमारेमे पुरी लंकोपमा तदा ॥ ३२॥ पूजा च विश्वदेवानां विश्रांता पूजकान् विना । गृहाणि शवसंघातदुर्गंधानि तदाभवन् ॥ ३३ ॥ कियानप्युद्धृतः संघश्चैत्ये कृत्वा समागमम् । मंत्रयामास कल्पांतः किमद्यैवागतो ध्रुवम् ॥ ३४॥ न कपर्दी न वांबा च ब्रह्मशांतिर्न यक्षराट् । अद्याभाग्येन संघस्य नो विद्यादेवता अपि ॥ ३५ ॥ भाग्यकाले यतः सौं देवदेवीगणः स्फुटः। स प्रत्यय इदानीं तु ययौ कुत्रापि निश्चितम् ॥ ३६ ॥ इति तेषु निराशेषु समेता शासनामरी। उपादिशत्तदा संघमेवं संतप्यते कथम् ॥ ३७॥ म्लेच्छानां व्यंतरैरुग्णैः सर्वः सुरसुरीगणः। वितस्तद्विधीयेत किमत्रास्माभिरुच्यताम् ॥ ३८॥ अतः परं तृतीयेऽत्र वर्षे भंगो भविष्यति । तुरुष्कैर्विहितः सम्यगूज्ञात्वा कृत्यं यथोचितम् ॥ ३९ ॥ परमेकमुपायं वः कथयिष्यामि वस्तुतः । शृणुतावहिताः संतः संघरक्षा यथा भवेत् ॥ ४०॥ ततस्तेनाशिवे क्षीणे मुक्त्वा पुरमिदं ततः। अन्यान्यनगरेष्वेव गंतव्यं वचसा मम ॥४१॥ श्रुत्वा च किंचिदाश्वासवंतस्ते पुनरप्यधुः। समादिश महादेवि कोन्योऽन्यः परिरक्षिता ॥ ४२ ॥ देवी प्राहाथ नहूले मानदेवाख्यया गुरुः । श्रीमानस्ति तमानाय्य तलादक्षालनोदकैः ॥ ४३ ॥ आवासानभिषिचध्वं यथा शाम्यति डामरम् । एवमुक्त्वा तिरोधत्त श्रीमच्छासनदेवता॥४४॥ श्रावकं वीरदत्तं ते प्रैषुर्नट्ठलपत्तने । विशतिकां गृहीत्वा च स तत्र क्षिप्रमागमत् ॥ ४५ ॥ दृष्ट्वा व्यधान्नैपेधिकी तदा। मध्याहे रिपादाश्च मध्येऽपवरकं खिताः॥४६॥ उपाविशन् शुभे स्थाने साने सब्रह्मसंविदाम् । पर्यकासनमासीना नासाग्रन्यस्तदृष्टयः॥४७॥ भूषणामाश्रयं १D. सा. 17 ·प्रभावकचरिते समानाः कृच्छ्रकल्याणे तृणे बैणे मणौ मृदि । तेषां प्राप्त प्रणामाय देख्यौ श्रीविजयाजये॥४८॥ कोणान्तरुपविष्टे च ते दृष्ट्वा सरलः स च । निमग्नात्मा तमस्तोमे दध्यौ चिन्ताविपन्नधीः ॥ १९ ॥ ध्रुवं प्रसारिकामाकं सापि शासनदेवताम् । ययौ तावंतमध्वानं प्रेष्याहं क्लेशितो धुवम् ॥ ५० ॥ आचार्योयं हि राजर्षिर्मध्येदिव्यांगनं स्थितः। अहो चारित्रमस्यास्ति शाम्येदस्मादुपद्रवः ॥ ५१ ॥ मामायांतं च विज्ञाय ध्यानव्याजमिदं दधौ । क एवं नहि जानीते तस्मादारोक्षणं बहिः । ५२ ।। ध्याने च पारिते मुष्टिं बवासावृजुधार्मिकः। प्राविशद्वारमध्ये च सावशं गुरुमानमत् ॥ ५३ ॥ विज्ञाय चैगितैर्दिव्यौ तस्याविप्रतिपन्नताम् । अबधसंवन्धैस्तं निपात्य बबंधतुः॥५४ ॥ आरटतं च तं तारस्वरं दृष्टानुकंपया। प्रभुर्विमोचयामास तदज्ञानप्रकाशवान् ॥ ५५॥ जयोहार महापाप शापयोग्य क्रियाधम । प्रमोः श्रीमानदेवस्य चारित्रस्य शरीरिणः ॥ ५६ ॥ एवं विकल्पमाधत्से श्रावकव्यंसको भवान् । पुंशायनाकिचिहानामनभिज्ञोशशेखरः॥ ५७ ॥ ईक्षखानिमिषे दृष्टी चरणावक्षितिस्पृशौ । पुष्पमाला न च म्लाना देव्यावावां न लक्षसे॥५८॥ प्रागेव मुष्टिघातेन प्रैषयिष्यं यमालये। जैनश्रद्धालुदंभेनाहमपि च्छलिता त्वया ॥ ५९॥ प्रमोरादेश एव त्वजीवने हेतुरनिमः। परं पातकभूः करसादीहशस्त्वं समागतः॥ ६॥ मुष्टिवद्धो लभेतात्र लक्षमित्यभिसंधितः। बद्धमुष्टिर्भवानागाचाहगेव प्रयातु तत् ॥ ६१ ॥ स प्राह श्रूयतां देव्यौ श्रीसंघः प्रजिघाय माम् । पुस्तिक्षशिलाख्यायाः शासनेशोपदेशतः ॥ ६ ॥ अशिवोपशमार्थ श्रीमानदेवस्य सुप्रभोः। आह्वानायाथ मूर्खत्वान्ममैवाशिवमाययौ ॥ ३ ॥ उवाच विजया तत्राशिवं किमिव नो भवेत् । तत्र युष्मादृशः श्राद्धादर्शनच्छिद्रवीक्षकाः॥६॥ NEER P. जयादरे.

·श्रीमानतुंगप्रवन्धः। १९५ वराकन विजानासि प्रभावं त्वममुप्य भोः। मेघा वति सस्यानां निप्पत्ति चास्य सत्वतः ॥६५॥ श्रीशांतिनाथतीर्थेशा सेविनी शांतिदेवता । सा मूर्तिद्वितयं कृत्वास्मयाजावंदते हमुम् ॥ ६६ ॥ विजयाह त्वयैकेन श्रावकेण समं मुदा । प्रहिणोमि कथं पूज्या न कर्णदया किमु ॥ ६७ ॥ वहवस्त्वाडशाः सन्ति यत्रेहग्धार्मिकोत्तमाः। कथं भवेत् पुनदृश्यः प्रहितस्तत्र नो गुरुः ॥ १८ ॥ सूरयःप्रादुरादेशः संघस्याधेय एव नः । अशिवोपशमः कार्य तवत्रस्वैर्विधाप्यते ॥ ६९ ॥ वयं तु नागमिप्यामोऽत्रत्यसंघाननुराया । संघमुख्य इमे देख्यो तयोरनुमतिर्नच ॥ ७० ॥ अमुभ्यामुपदिष्टो यः पुरा कमठजल्पितः । शस्ति मंत्राधिराजाप्याथीपार्श्वस्य प्रभोः शमः ॥७॥ श्रीशांतिनाथपार्यस्थमभुस्मृतिपवित्रितम् । गर्भितं तेन मंत्रेण स शिवनिधिना ॥७२॥ श्रीशांतिस्तवनाभिरयं गृहीत्या स्तवनं वरम् । स्वरयोगछ निज म्यानमशिचं प्रशमिष्यति ॥ ३ ॥ इत्यादेशं च संप्राप्य तथैव कृतवान्मुदा। प्राप्तस्तक्षशिलायां स स्लयं संघन्य चार्णयन् ॥ ven तस्य चायालगोऽपाल पटनः नयन मुदा । दिनः फतिपयरेच प्रशांतोयमुपदयः ॥ ७॥ पोपि कुमापि गायानः प्रगम्य जनमारतः। गते पर्णप्रये भाग तुम सा महापुरी || " नचापि तय विपानि पिरालादममानिन। गागृहेषु मशीति गाना गुमजनमुनिःn sst. सना प्रभृति मंगर शुदोषपनाNTI सापः प्रगतिमाhिaifi सवादिनः १७." গিমাগল নয় এমামু। গ্যালগ্ন গলা , धिमाल! Inानो शिEिE: Pिrimernama भाgmittiriधिनिR: . *." t...

·१९६ प्रभावकचरिते इत्थं श्रीमन्मानदेवप्रभूर्णा वृत्तं चित्तस्थैर्यक्रन्माइशानाम् । विद्याभ्यासैकाग्रहध्यानमन्यद व्यासंगानां यच्छतादुच्छिदं च ॥ ८२॥ श्रीचंद्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रमः श्रीप्रभा- चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा। श्रीपूर्वर्षिचरिचरोहणगिरी प्रद्युम्नसूरीक्षितः शृंगोऽसावगमन्त्रयोदश इह श्रीमानदेवाश्रयः ॥ ८३ ॥ सर्वज्ञचिंतनवशादिव तन्मयत्व- मासादयन् जयति जैनमुनिः स एषः। प्रद्युम्नसरिरपि भूरिमतिः कवीना- मर्थेषु काव्यविषयेषु विचक्षणो यः ॥ ८४ ॥ ग्रं० ८८१६३ उस ३२०२॥ इति श्रीमानदेवसूरिप्रवन्धः श्रीसिद्धर्षिसूरिप्रवन्धः श्रीसिद्धर्षिः श्रियो देयाद्धियामध्यानधामभूः। निर्मथग्रंथतामापुर्यथाः सांप्रतं भुवि ॥ १ ॥ श्रीसिद्धर्षिप्रभोः पातु वाचः परिपचेलिमाः। अनाद्यविद्यासंस्कारा यदुपास्ते मिदेलिमाः॥२॥ सुप्रभुः पूर्वजो यस्य सुप्रभः प्रतिभावनाम् । बधुबंधुरभाग्यश्रीर्यस्य माधः कवीश्वरः॥३॥ चरितं कीर्तयिष्यामि तस्य त्रस्यजडाशयम् । भूभृबक्रचमत्कारि वारिताखिलकल्मषम् ॥४॥ अजर्जरश्रियां धाम वेषालस्यजरजरः। अस्ति गुर्जरदेशोऽन्यखजराजन्यदुर्जरः॥५॥ तत्र श्रीमालमित्यस्ति पुरं मुखमिव क्षितेः। चैत्योपरिस्थंकुभालियंत्र चूडामणीयते ॥६॥ प्रासादा यत्र दृश्यते मैत्तवारणराजिताः। राजमार्गाश्च शोभते मत्तवारणराजिताः॥७॥ जैनालयाश्च संत्यत्र नयंधूपगर्म थिताः । महर्षयश्च निम्संगानबंधूपगमं श्रिताः ॥ ८॥ H.भाग्यस्य. २D मन्दवारण.

·श्रीसिद्धर्षिसूरिप्रवन्धः।
१९७
तत्रास्ति हास्तिका खीयापहस्तितरिपुवजः।
नृपः श्रीवर्मलाताख्यः शत्रुमर्मभिदाक्षमः ॥९॥
तस्य सुप्रभदेवोस्ति मंत्री मित्रं जगत्यपि ।
सर्वव्यापारमुद्राभृन्मुद्रादुर्जनानने ॥१०॥
देवार्योशनसौर्यस्य नीतिरीतिमुदीक्ष्य तौ ।
अवलंब्य स्थितौ विष्णुपदं कर्तुं तपकिल ॥ ११॥
तस्य पुत्रानुभावंसाविव विश्वभरक्षमौ।
आद्यो दत्तः स्फुरदृत्तो द्वितीयश्च शुभंकरः ॥१२॥
दत्तवित्तोनुजीविभ्यो दत्तचिंचसुधर्मधी।
अप्रवृत्तः कुकृत्येषु तत्र सुत्रामवत् श्रिया ॥१३॥
हर्म्यकोटिस्फुरत्कोटिध्वजजालान्तरस्थिताः।
जलजन्मतयेव श्रीर्यस्मादासीदनिर्गमा ॥ १४ ॥
तस्य श्रीभोजभूपालवालमित्रं कृतीश्वरः।
श्रीमाधो नंदनो ब्राह्मीस्पंदनः शीलचंदनः ॥ १५॥
ऐदंयुगीनलोकस्य सारसारखतायितम् ।
शिशुपालवधः काव्यं प्रशस्तिर्यस्य शाश्वती ॥ १६ ॥
श्रीमाधोस्ताघधीः श्लाघ्यः प्रशस्यः कस्य नाभवत् ।
चित्तजाड्यहरा यस्य काव्यगंगोर्मिविपः ॥ १७ ॥
तथा शुभंकरश्रेष्ठी विश्वविश्वप्रियंकरः ।
यस्य दानाद्भुतैर्गीतैर्हयभ्यो हर्पभूरभूत् ॥१८॥
तस्याभूवहिनी लक्ष्मीर्लक्ष्मीर्लक्ष्मीपतेरिव ।
यया सत्यापिताः सत्यः सीताद्या विसविश्रुताः ॥ १९ ॥
नंदनो नंदनोत्तंसः कल्पद्रुम इवामरः ।
यथेच्छादानतोऽर्थिभ्यः प्रथितः सिद्धनामतः ॥२०॥
अनुरूपकुला फन्यां धन्यां पित्रा विवाहितः।
भुक्ते पयिक सौख्यं दोगुंदग इवामरः ॥ २१ ॥
दुरोदरभरोदारो दाराचारपरामुखः ।
अन्यदासोऽभवत्कर्म दुर्जयं विदुणमपि ॥ २२॥
पितृमातगुगनिग्धयंधुमिनियारितः।
अपि नैर न्यत्तिष्ट दुर्यारं व्यसनं पतः ॥ २६ ॥

·१९८ प्रभावकचरिते अगूढातिप्रसढेऽसिन्नहर्निशमसौऽवशः। तदेकचित्तधूर्तीनां सदाचारादभूतहिः॥ २४ ॥ सपिपासोशनायाति शीतोष्माच विमर्शतः। योगीव लीनचित्तोऽत्र व्यनस्यत्साधुवाक्यतः॥२५॥ निशीथातिक्रमे रात्रावपि खकगृहागमी। वध्वा प्रतीक्ष्य एकस्यास्तया नित्यं प्रतीक्ष्यते ॥२६॥ अन्यदा रात्रिजागर्यानिर्यातवपुरुद्यमाम् । गृहन्यापारकत्येषु विलीनांगस्थिति ततः॥२७॥ ईदृक शातेयसंबंधवशकर्कशवाग्भरम् । श्वभूरभूणि मुंचती वधू प्राह सगद्गदम् ॥ २८॥ मयि सत्यां पराभूति कस्ते कुर्यात्ततः खयम् । विद्यते कुविकल्पैस्त्वं गृहकर्मभरालसा ॥ २९॥ श्वशुरोपि च ते व्यग्रो यदा राजकुलादिह । आगंता च ततो देवावसरादावसजिते ॥ ३०॥ मामेवाकोस्यति त्वं तत्तथ्यं मम निवेदय । यथा द्राग्भवदीयातिप्रतीकारं करोम्यहम् ॥ ३१ ॥ सा न किंचिदिति प्रोच्य खनिर्वधतोऽवदत् । युष्मत्पुत्रोऽर्द्धरात्रातिकमेऽभ्येति करोमि किम् ॥ ३२॥ श्रुत्वेत्याह तदा श्वश्रूः किं नानेऽजल्पि मे पुरः। सुतं खं बोधयिष्यामि वचनैः कर्कशप्रियः ॥ ३३॥ अद्य स्वपिहि वत्से त्वं निश्चिताहं तु जागरम् । कुर्वे सर्व भलिष्यामि नात्र कार्याधृतिस्त्वया ॥ ३४ ॥ मोमित्यथ शुषाप्रोके रात्रौ तद्वारि तस्थुषी। विनिद्रा पश्चिमे यामे रात्रेः पुत्रः समागमत् ॥ ३५॥ द्वारं द्वारमिति प्रौढखरोऽसौ यावदूचिवान् । इयद्रात्रौ क आगंता मावावादीदिति स्फुटम् ॥ ३६॥ सिद्ध(सिद्ध इति प्रोके तेन सा कृतकक्षुधा। प्राह सिद्धं न जानेऽहमप्रस्तावविहारिणम् ॥ ३७॥ अधुनाहं क यामीति सिद्धेनोके जनन्यपि। अन्यदा शीघ्रमायाति यथासात्कर्कशं जगौ ॥ ३८॥ एतावत्यां निशि द्वारं विवृत्तं यत्र पश्यसि । तत्र यायाः समुद्धाटद्वारा सर्वापि किं निशा ॥ ३९ ॥ भवत्वेवमिति प्रोके सिद्धस्तस्मानिरीय च। पश्यन्ननावृतद्वारो द्वारेगादनगारिणाम् ॥ ४०॥ १H.प्ररूढोऽस्मि..."सौधसः । त्तदाकवित्तधू० ·श्रीसिद्धर्पिसूरिप्रबन्धः। १९९ सदाप्यनावृतद्वारं शालायां पश्यति स सः। मुनीन विविधचर्या स्थितानिष्पुण्यदुर्लभान् ॥४१॥ कांश्चिद्वैरात्रिकं कालं विनिद्रस्य गुरोः पुरः। प्रवेदयत उत्साहान्कांश्चित्स्वाध्यायरंगिणः ॥४२॥ उत्कटिकासनान् कांश्चित् कांश्चिद्गोदोहिकासनान् । वीरासनस्थितान् कांश्चित्सोऽपश्यन्मुनिपुंगवान् ॥४३॥ अचिंतयच्छमसुधानिझरे निर्जरा इव । सुनातशीतला एते तृष्णाभीता मुमुक्षवः॥४४॥ माहशा व्यसनासक्ता अभकाः खगुरुष्वपि । मनोरथगृहस्तेषां विपरीतविहारिणः ॥ ४५ ॥ धिग्जन्मेदमिहामुत्र दुर्यशो दुर्गतिप्रदम् । तस्मात्सुकृतिनी वेला यत्रैते दृष्टिगोचराः॥४६॥ अमीषां दर्शनात्कोपिन्याप्युपंकृतं मयि । जनन्या क्षीरमुत्तप्तमपि पित्तं प्रणाशयेत् ॥४७॥ ध्यायन्नित्यग्रतस्तस्थौ नमस्तेभ्यश्चकार सः। प्रदत्तधर्मलाभाशीनिग्रंथः प्रभुराह च ॥४८॥ को भवानिति तैः प्रोके प्रकटं प्राह साहसी। शुभंकरात्मजः सिद्धो द्यूतान्मात्रा निषेधितः ॥ ४९ ॥ उद्घाटद्वारि यायास्त्वमोकसीयन्महानिशि। इयंती वाचना दत्ता प्रावृतद्वारि संगतः॥५०॥ अतप्रभृति पूज्यानां चरणौ शरणौ मम । प्राप्ते प्रवहणे को हि निस्तितीति नांवुधिम् ॥५१॥ उपयोगं श्रुते दत्त्वा योग्यताहृष्टमानसाः । प्रभावक भविष्यंत परिक्षायाथ तेऽवदन् ॥५२॥ असहेपं विना नैवास्मत्पार्चे स्वीयतेतराम् । सदा खेच्छाविहाराणां दुर्ग्रहः स भवाशाम् ॥ ५३ ॥ धार्य ब्रह्मवतं घोरं दुष्कर कातरैर्नरैः। कापोतिका तथा वृत्तिः समुदानापराभिधा ॥ ५४॥ दारुणः केशलोवोऽथ सर्वागीणव्यथाफरः। सिकतापिंडवचायं निराखादश्च संयमः॥ ५५॥ उचावचानि वाक्यानि नीचानां ग्रामकंटकाः। सोडव्या दर्शनैश्चर्वणीया लोहमया यवाः ॥ ५६ ॥ उग्रं पठाटमा तत्तपः कार्य सुदुष्करम् । स्वाचास्यायेणु लम्धेपु रागद्वेपी न पारणे ॥ ५७ ॥ म. मा मुगु. २D• मूठ ३D यासाना. .

·२०० प्रभावकचरिते इत्याकावदत्सिद्धो मत्सहग्व्यसनस्थिताः। छिनकोष्ठनासादिबाहुपादयुगा नराः॥ ५८॥ क्षुधाकरालिताभिक्षा चौर्यादेर्वृत्तिधारिणः । अप्राप्तशयनस्थानाः पराभूता निजैरपि ॥ ५९॥ नाथ किं तदवस्थाया अपि किं दुष्करो भवेत् । संयमो विश्ववंद्यस्तन्मूर्ध्नि देहि कर मम ॥ ६० ॥ यददत्तं न गृहीमो वयं तस्मात्स्थिरो भव । दिनमेकं यथा विज्ञापयामः पैतृकं तव ॥ ११ ॥ ततः प्रमाणमादेश इत्युक्त्वा तत्र सुस्थिते । पर हर्ष दधौ सूरि सुविनेयस्य लाभतः॥२॥ इतः शुभंकरश्रेष्ठी प्रातःपुत्रं समाह्वयत् । शब्दादाने च संभ्रांतः पश्यन् पत्नी नताननाम् ॥ ६३ ॥ अद्य रात्रे कथं नागात्सिद्ध इत्युदिता सती। लजाननावद् धूती शिक्षितोऽथ सुतो ययौ ॥ ६४॥ श्रेष्ठी ध्यौ महेलाः स्युरुत्तानधिषणा ध्रुवम् । न कर्कशवचोयोग्ये व्यसनी शिक्ष्यते शनैः॥६५॥ ईषत्करं ततः प्राह प्रिये भव्यं त्वया कृतम् । वयं किं प्रवदामोऽत्र वणिजां नोचितं ह्यदः॥ ६६ ॥ गृहादहिश्व निर्याय प्रयासांगीकृतः स्थितः। व्यलोकयपुरं सर्वमहो मोहः पितुः सुते ॥७॥ इतश्चरित्रिशालायामसाबुपशमोर्मिभिः। आलुतोऽपूर्वसंस्थानं ततोऽवादि च तेन सः॥६८॥ यद्येवं शमिसामीप्यस्थितिं पश्यामि ते सुतः। अमृतेनेव सिच्येत नंदनानन्दनस्थिते ॥ ६९ ॥ धूतव्यसनिनां साध्वाचारातीतकुवेपिणाम् । संगतो मम हृदुःखहेतुः केतुरिव ग्रहः॥ ७० ॥ आगच्छ वत्स सोत्कंठा तव माता प्रतीक्षते । किंचिन्मद्वचनैर्दूना संतप्ता निर्गमातव ॥ ७१ ॥ स प्राह तात पर्याप्तं गेहागमनकर्मणि । मम लीनं गुरोः पादारविंदे हृदयं धृवम् ॥ ७२ ॥ जैनदीक्षाधरो मार्ग मार्ग निप्रतिकर्मतः। आचरिष्यामि तन्मोहो भवद्भिर्मा विधीयताम् ॥७३॥ याया अपावृतद्वारे घेश्मनीत्यंयिकावचः। शमिसंनिध्यवस्थानं मतं नस्तदभूद्वचः ॥ ७४ा १H. स्थितिः, ·श्रीसिद्धर्षिसूरिप्रवन्धः। २०१ यावजीवं हि विदधे यद्यहं तत्कुलीनतां । अक्षता स्यादिदं चित्ते सम्यकात विचिंतय ॥ ७५॥ अथाह संभ्रमाच्छ्रेष्ठी किमिदं वस्तु चिन्तितम् । असंख्यध्वजविज्ञेयं धनं का सार्थयिष्यति ॥ ७६॥ विलस त्वं यथा सौख्यं विदेहि निजयेच्छया। अविमुंचन्सदाचारं सतां श्लाघ्यो भविष्यसि ॥ ७७॥ एकपुत्रा तवांवा च निरपत्या वधूस्तथा। गतिस्तयोस्त्वमेवासीर्जीर्ण माजीगणस्तु माम् ॥ ७८ ॥ पित्रेत्यमुदिते प्राह सिद्धः सिद्धशमस्थितिः। संपूर्ण लोभिवाणीभिस्तत्र मे श्रुतिरश्रुतिः ॥ ७९ ॥ ब्रह्मणीव मनो लीनं ममातो गुरुपादयोः। निपत्य ब्रूहि दीक्षा(हि) पुत्रस्य मम यच्छत ॥ ८ ॥ इति निर्वधतस्तस्य तथा चके शुभंकरः। गुरु प्रादात्परिव्रज्यां तस्य पुण्ये स्वरोदये ॥ ८ ॥ दिनैः कतिपयैर्मासमाने तपसि निर्मिते । शुभ लग्ने पंचमहावतारोपणपर्वणि ॥ ८२॥ दिग्बंधं श्रावयामास पूर्वतो गच्छ संततिम् । सत्प्रभुः शृणु वत्स त्वं श्रीमान् वज्रप्रभुः पुरा॥ ८३ ॥ तच्छिप्यवज्रसेनस्याभूद्विनेयचतुष्टयी। नागेंद्रो निर्वृतिश्चंद्रः ख्यातो विद्याधरस्तथा ॥ ८४ ॥ आलीनिर्वृत्तिगच्छे च सुराचार्यों धियां निधिः। तद्विनेयश्च गर्गपिरहं दीक्षागुरुस्तव ॥ ८५॥ शीलांगानां सहस्राणि त्वयाष्टादश निर्भरम् । वोढव्यानि विविश्राममाभिजात्यफलं हदः ॥ ८६ ॥ ओमिति प्रतिपद्याथ तप उनं चरन्नसौ। अध्येता वर्तमानानां सिद्धान्तानामजायत ।। ८७ ॥ स चोपदेशमालाया वृत्ति वालाववोधिनीम् । विदधेऽवहितप्रज्ञः सर्वज्ञ इव गीभरैः॥ ८८॥ सूरिदाक्षिण्यचंद्राख्यो गुरुन्नातास्ति तस्य सः। कथां कुवलयमालां चके भंगारनिर्भराम् ॥ ८९॥ किंचित्सिद्धकृतग्रंथसोत्प्रासः सोवदत्तदा। लिखितः किं नवोग्रंथस्तदवस्थागमाक्षरः॥ ९० ॥ शासं श्रीसमरादित्यचरितं कीर्यते भुवि । यद्सोर्मिसुता जीवाः क्षुडाधं न जानते ॥ १९ ॥ oad H. अति. Domits पुत्रस्य"नस्व.

·२०२ प्रभावकचरिते अथोत्पत्तिरसाधिक्यसारा किंचित्कथापि मे अहो ते लेखकस्येव ग्रंथः पुस्तकपूरणः ॥ ९२ ॥ अथ सिद्धकविः प्राह मनो दूनोपि(षि) नो खरम् । वयोतिक्रांतपाठानामीशी कविता भवेत् ॥ १३ ॥ का स्पर्दा समरादित्यकवित्वे पूर्वसूरिणा। खद्योतस्येव सूर्येण माग्मंदमतेरिह ॥ ९४ ॥ इत्थमुद्धेजितखांतस्तेनासौ निर्ममे वुधः। अन्यदुर्बोधसंबद्धो प्रस्तावाष्टकसंभृताम् ॥ ९५॥ रम्यामुपमितभवप्रपंचाख्यां महाकथाम् । सुबोधकथितां विद्वदुत्तमांगविधूननीम् ॥ ९६ ॥ ग्रंथाव्याख्यानयोग्यं यदेनं चक्रे शमाश्रयम् । अतः प्रभृति संघोऽत्र व्याख्यावृविरुदं ददौ ॥९७ ॥ दर्शिताथास्य तेनाथ हसितुः स ततोऽवदत् । ईक कवित्वमाधेयं त्वहुणाय भयोदितम् ॥ ९८ ॥ ततो व्यचिंतयत्लिद्धो ज्ञायते यदपीह न । तेनाप्यशानता तस्मादध्येतन्यं ध्रुवं मया ॥ ९९ ॥ तर्कथा मयाधीताः स्वपरेपीह ये स्थिताः। बौद्धप्रमाणशास्त्राणि न स्युस्तद्देशमन्तरा ॥ १०० ॥ आपप्रच्छे गुरुं सम्यगविनीतवचनैस्ततः। प्रान्तरस्थितदेशेषु गमनायोन्मनायितः ॥ १०१ ।। निमित्तमवलोक्याथ श्रौतेन विधिना ततः। सवात्सल्यमुवाचाथ नाथप्राथमकल्पिकम् ॥ १०२ ॥ असंतोषः शुभोऽध्याये वत्स किंचिद्वदामि तु। स त्वमत्र न सत्वानां समये प्रमये धिया ॥१०३ ॥ भ्रांतं चेतः कदापि स्याद्धत्वाभासैस्तदीयकैः। अर्थी तदागमश्रेणेः स्वसिद्धांतपरायुखः॥ १०४॥ उपार्जितस्य पुण्यस्य नाशं त्वं प्राप्स्यसि ध्रुवम् । निमित्तत इदं मन्ये तस्मान्मात्रोद्यमी भव ॥ १०५॥ अथ चेदवलेपस्ते गमने न निवर्तते । तथापि मम पाव त्वमागा वाचा ममैकदा ॥ १०६॥ रजोहरणमस्माकं व्रतांगं नः समर्पये। इत्युक्त्वा मौनमातिष्ठहरु चित्तव्यथाधरः॥ १०७॥ प्राह सिद्धः श्रुती च्छादयित्वा शांतं हि कल्मपम् । अमंगलं प्रतिहतमकृतक्षः क ईदृशः ॥ १०८॥ १H.P. प्रयन्या. २धियां ·श्रीसिद्धर्षिसूरिप्रबन्धः। २०३ चक्षुरुद्धाटितं येन मम ज्ञानमयं मुदा । पुनस्तव्यामयेत्कोहि धूमायितपरोक्तिभिः ॥ १०९ ॥ अंत्यं वचः कथं नाथ मयि पूज्यैरुदाहृतम् । का कुलीनो निजगुरुकमयुग्मं परित्यजेत् ॥ ११० ॥ मनः कदापि गुप्येत चेद्धत्तूरभ्रमादिव। तथापि प्रभुपादानामादेशं विदधे ध्रुवम् ॥ ११ ॥ इत्युदित्वा प्रणम्याथ स जगाम यथेप्सितम् । महावोधामिधं वौद्धपुरमव्यक्तवेषभृत् ॥ ११२॥ कुशाग्रीयमतेस्तस्यालेशेनापि प्रबोधतः । विद्वहुर्मेदशास्त्राणि तेषामासीश्चमत्कृतिः ॥ १३ ॥ तस्यांगीकरणे मंत्रस्तेषामासीहुरासदः। तमस्युद्योतको रत्नमाप्य माध्यस्थ्यमाश्रयेत् ॥ ११४ ॥ ताहग्वचप्रपंचैस्तै कैग कैरपि । तं विप्रलम्भयामासुमौनवद्धीवरा रसात् ॥ ११५ ॥ शनैौतमनोवृत्तिर्बभूवासौ यथातथा । तदीयदीक्षामादत्त जैनमार्गातिनिस्पृहः ॥ ११६ ॥ अन्यदा तैर्गुरुत्वेऽसौ स्थाप्यमानोऽवदन्ननु । एकवेलं मया पूर्वे संवीक्ष्या गुरवो धुवम् ॥ ११७ ॥ इति प्रतिश्रुतं यस्माचदने तत्प्रतिश्रवम् । सत्यसंधस्त्यजेत्तत्कस्तत्र प्रहिणुताथ माम् ॥ ११८ ॥ इति सत्यप्रतिशत्वमतिचारु च सौगते । मन्यमानास्ततःप्रैषुः स चागाहरुसंनिधौ ॥ ११९ ॥ गत्वाथोपाश्रये सिंहासनस्यं वीक्ष्य तं प्रभुम् । ऊर्ध्वस्थानशुमा यूयमित्युक्त्वा मौनमास्थितः॥१२०॥ गर्गस्वामी व्यमृक्षञ्च संजशे तदिदं कुलम् । अनिमित्तस्य जैनीवार नान्यथा भवति ध्रुवम् ॥ १२१॥ अस्माकं ग्रहवैषस्यमिदं जज्ञे यदीशः। सुविनेयो महाविद्वान परशास्त्रप्रलंभितः ॥ १२२ ॥ तदुपायेन केनापि वोध्योऽसौ यदि भोत्स्यते । तदस्माकं प्रियं भाग्यैरुदितं किं बहूक्तिभिः ॥ १२३॥ ध्यात्वेत्युत्थाय गुरुभिस्तं निवेश्यासनेऽपिता। चैत्यवंदनसूत्रस्य वृत्तिललितविस्तरा ॥ १२४ ॥ ऊचुश्च यावदायामः कृत्वा चैत्यनतिं नयम्। ग्रंथस्तावदयं वीक्ष्य इत्युक्त्वा तेऽगमन् वहिः ॥ १२५ ॥ १ म. सचेतन: D. त्वं मवीरते.

·२०४ प्रभावकचरिते ततः सिद्धश्च तं ग्रंथं वीक्ष्यमाणो महामतिः। व्यमृशत्किमकार्य तन्मयारब्धमचिन्तितम् ॥ १२६ ॥ कोऽन्य एवंविधो मागविचारितकारकः। स्वार्थदंशैः पराख्यानमणि काचेन हारयेत् ॥ १२७ ॥ मदोपकारी स श्रीमान् हरिभद्रप्रमुर्यतः। भदर्थमेव येनासौ ग्रंथोऽपि निरमाप्यत ॥ १२८ ॥ आचार्यों हरिभद्रो मे धर्मबोधकरो गुरुः । प्रस्तावे भावतो हंत स एवाद्य निवेशितः ॥ १२९ अनागतं परिज्ञाय चैत्यवंदनसंश्रया। मदर्थ निर्मिता येन वृत्तिललितविस्तरा ॥ १३० ॥ विषं विनिर्धूय कुवासनामयं व्यचीचरयः कृपया मदाशये । अचिंत्यवीर्येण सुवासनासुधां नमोस्तु तस्मै हरिभद्रसूरये ॥१३॥ किं की च मया शिष्याभासेनाथ गुरुमम । विज्ञायतन्निमिचेनोपक त्वाह्वयन्मिषात् ॥ १३२॥ तदधिरजसा मौलि पावयियेऽधुनानिशम् । आगः स्वं कथयिष्यामि गुरु स्थान हनीहशः ॥ १३३ ॥ तथागतमतिम्रांतिर्गता मे ग्रंथतोऽमुतः। कोद्रवस्य यथा शस्त्राघाततो मदनभ्रमः॥ १३४॥ एवं चिंतयतस्तस्य गुरुर्बाधभुवस्ततः । आगतस्तदृशं पश्यन पुस्तकस्वं मुदं दधौ ॥ १३५ ॥ नैषेधिकीमहाशब्दं श्रुत्वोई संभ्रमादभूत् । प्रणम्य रूक्षयामास शिरसा तत्पदद्वयम् ॥ १३६ ॥ उवाच किंनिमित्तोयं मोहस्तव मयि प्रभो। कारयिष्यंति चैत्यानि पश्चार्तिक माहशोऽधमाः ॥ १३७॥ उन्मीलादूषकास्फोटस्फुटवेदनविद्रुहः। स्वादविनाश्चला दन्ताः कुशिष्याश्च गताशुमाः॥१३८ । आहूतो मिलनव्याजाद्वोधायैव ध्रुवं प्रभो। हारिभद्रस्तथा ग्रंथो भवता विदधे करे ॥ १३९ ॥ भग्नभ्रमः कुशास्त्रेषु प्रभु विज्ञपये ततः। स्वस्यांववासिपाशस्य पृष्ठे हस्तं प्रदेहि मे ॥१४० ॥ देवगुर्वाधवशोत्थमहापापस्य मे तथा। प्रायश्चित्तं प्रयच्छाध दुर्गतिच्छित् कृपां कुरु ॥ ११ ॥ अथोवाच प्रमुस्तत्र करुणाशरणाशयः। आनंदाश्रुपरिभुत्या परिक्लिनोत्तरीयकः ॥ १४२॥ .

·श्रीसिद्धर्षिसूरिप्रवन्धः। २०५ मा खेदं वत्स कार्षास्त्वं को बैनीवद्यते नवा । पानशाण्डैरिवाभ्यस्तकुतर्कमदविह्वलैः॥ १४३॥ नाहं त्वां धूर्तितं मन्ये यचो विस्मृतं न मे। मदेन विकलः कोऽपि त्वां विना प्राक्श्रुतं स्मरेत् ॥ १४४ ॥ वेषादिधारणं तेषां विश्वासायापि संभवेत् । अतिभ्रांतिं च नात्राहं मानये तव मानसे ॥ १४५ ॥ प्रख्यातवकृकप्रज्ञा ज्ञातशास्त्रार्थमर्मकः। का शिण्यस्त्वाहशो गच्छेऽतुच्छे मच्चित्तविभ्रमः॥ १४६ ॥ इत्युक्तिभिस्तमानंद्य प्रायश्चित्तं तदा गुरुः । प्रदेऽस्य निजे पट्टे तथा प्रातिष्ठिपञ्च तम् ॥ १४७ ॥ स्वयं तु भूत्वा निस्संगस्तुंगद्रंगभुवं तदा। हित्वा प्राच्यर्षिचीर्णाय तपसेऽरण्यमाश्रयत् ॥ १४८ ॥ कायोत्सर्गी कदाप्यस्थादुपसर्गसहिष्णुधीः । कदापि निर्निमेषाक्षः प्रतिमाभ्यासमाददे ॥ १४९ ॥ कदाचित्पारणे प्रांताहारधारितशंवरम् । कदाचिन्मासिकाद्यैश्च तपोभिः कर्म सोक्षिपत् ॥ १५० ॥ एवं प्रकारमास्थाय चारित्रं दुश्चरं तदा। आयुरते विधायाथानशनं स्वर्ययौ सुधीः ॥ १५१ ॥ इतश्च सिद्धव्याख्याता विख्यातः सर्वतोमुखे । पांडित्ये पंडितंमन्यपरशासनजित्वरः ॥१५२ ।। समस्तशासनोद्योतं कुर्वन्सूर्य इव स्फुटम् । विशेषतोऽवदानस्तु छतनिर्वृतिनिर्वृतिः ॥ १५३ ॥ असंख्यतीर्थयात्रादिमहोत्साहैः प्रभावना । कारयद्धार्मिकैः सिद्धो वचासिद्धि परां दधौ ॥ १५४ ॥ थीमत्सुप्रभदेवनिर्मलकुलालंकारचूडामणिः । श्रीमन्माघकवीश्वरस्य सहजप्रेक्षापरीक्षानिधिः। तद्वृत्तं परिचिन्त्य कुग्रहपरिवंग कथंचित्कलि: प्रागल्भ्यादपि संगतं त्यजत भो लोकद्वये सिद्धये ॥१५५ ॥ श्रीचंद्रप्रभवरिपट्टसरसीहंसप्रभः श्रीप्रभा- चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा । श्रीपूर्वपिंचरित्ररोहणगिरी सिदार्षिवृत्तात्यया श्रीप्रद्युनमुनींदुना विशदितःशृंगो जगत्संत्यया । १५६ ।। १५७ १६० उभयं ३३८०॥ शति धीसिसपियन memama M.P. गीपने.२LP.ARE IS ·प्रभावकचरिते . श्रीवीरप्रवन्धः आंतरिपुविध्वंसी दुष्कर्मगजयूथहत् । अष्टापदोदयद्वर्णश्रीवीरः खान्वयः श्रिये ॥१॥ श्रीधीरगणिखामिपादाः पातु यदादरात् । कषायादिरिपुवातो भवेत्रागमनक्षमः ॥२॥ विवुधा विवुधा यस्योपदेशैरमृताश्रवैः। खान्ययोरुपकाराय तस्य वृत्तं प्रतन्यते ॥३॥ पुरं श्रीमालमित्यस्ति गभस्तिरपहस्तितः। यदुद्यानदुमैः पूर्वपश्चिमावाश्रयगिरी ॥४॥ मंदतामरसत्वं च यत्र बिम्रति नो जनाः। मंदतामरसत्वं च दधते न सरांस्यपि ॥५॥ श्रीधूमराजवंशीयः कुमुदामोदिमंडलः। राजान देवराजोस्ति तरंगितनयोदधिः॥६॥ वणिक् प्राग्रहरस्तत्र शिवनागाभिधः सुधिः। यन्मनहियतेऽत्युग्रद्धिजिव्हप्रभवं विषम् ॥ ७॥ दृढानुरागी श्रीजैनधर्मे श्रीधरणाभिधम् । आपराध स नागेंद्रं तद्भक्तरतुषञ्च सः॥ ८॥ कलिकुंडक्रम तस्य सर्वसिद्धिकरं ददौ । विषापहारकं सद्यो जपहोमादिकैविना ॥९॥ यः पूत्कारकरस्पशैरष्टानामपि संहरेत् । विषं नागकुलानां से मंत्रो निष्पुण्यदुर्लभः॥१०॥ स्तवनं स तदा चके तत्संदर्भप्रभावपरिपूतम् । सरणादपि दुरितहरं ख्यातं धरणोरगेंद्राख्यम् ॥ ११ ॥ तस्य पूर्णलतान्वर्था कांता धर्मद्वमाश्रिता। कुलकंदा वचम्पत्रा यशम्पुष्पा महाफला ॥ १२॥ खस्तिवीरस्तयोः पुत्रो रनदीप इव स्फुरन् । अक्षयाचिस्तमोहंता दिवसः प्रकटप्रभः ॥ १३ ॥ यस्य कोटिध्वजव्याजाद्वैजयंत्य इवोर्जिताः। सुमनस्थेत गीर्वाणान् जित्वा वीरः कथं न सः ॥ १४ ॥ स सप्तोद्वाहितः कन्याः सप्तानां व्यवहारिणाम् । सप्ताब्धीनामिवामूल्यरत्नौधैमैडिताः श्रियः॥१५॥ श्रीवीर वंदितुं वीर श्रीमत्सत्यपुरेऽन्यदा। मृते पितरि वैराग्याद्याति पर्वसु सर्वदा ॥ १६ ॥ १म.रारिहरि० २D सः वशेनिः. ....

·श्रीवीरप्रवन्धः । अन्यदा तस्करैर्गच्छन् विद्रोतुमयशस्करैः। अवेद्यतारवान् शुष्कपत्रः कारस्करैरिव ॥ १७ प्रणश्य च तदा शालः श्रेष्टिनो गृहमागमत् अधृतेश्चांगमन्माता गृहद्वारे जनश्रुतेः ॥ १८ वीरः कुत्र तया पृष्टे नर्मणा सोऽप्यभापत । चौरवीरो मृपावीरः प्रहतः सत्ववर्जितः ॥१९॥ इत्याकार्य तदंवा च तत्रैवास्थादजीविता । अहो अतुच्छं वात्सल्यं मातुर्वाक्यपथातिगम् ॥ २ पितुर्भर्तुः कलाचार्यमित्रयोरुपकारिणः । भवेत्कथंचिदानण्यं जनन्या न कथंचन ॥ २१ ॥ तदा च चौरसंघाताद्वीरो वीरप्रसादतः। वक्षेत्रेणाक्षतेनागात् शालभादिव कर्पुकः ॥ २२ ॥ दृष्ट्वा स्वांवां गतप्राणां विस्मरनिजसंकटम् । किमभूदित्यवच्छन् यथावृत्तं तदाणोत् ॥ २३ ॥ अनुतप्तः प्रियाबंधुवीरेणाभिदधे तदा । अस्थिभंग कथं नर्म कृतं मद्भाग्यदूपकम् ॥ २४॥ सप्राह कोऽपि नर्मोच्या किं मातेव विपद्यते । शल्यं विल्वकवन्मेऽभूदित्याजन्माप्यनिर्गमम् ॥ २५ ॥ वीर प्राहाथ वैराग्याजनन्या मम च स्फुटम् । कीडग्दूरतरं स्नेहसंबंधे पश्यतान्तरम् ॥ २६ ॥ हास्येन भन्मृति श्रुत्वा माता सत्येन संस्थिता । सत्येपि निधने तस्या वयं किंचिन्मुचोपि न ॥२७॥ उक्त्वेति कोटिमकैका कलत्रेभ्यः प्रदाय सः। शेष: श्रीसंघपूजासु चैत्यौधे चाव्ययद्धनम् ॥ २८ ॥ परिग्रहपरित्यागं कृत्वा गार्हस्थ एव सन् । गत्वा सत्यपुरे श्रीमद्वीरमाराधयन्मुदा ॥ २९ ॥ उपवासान् स (त) दा चाट कृत्वा पारणकं व्यधात् । समस्तविकृतित्यागादहो अस्य महत्तपः ॥ ३० ॥ प्रासुकाहारभोजी च स चतुर्विधपौषधी। पुरवाटे श्मशानादौ कायोऽत्सर्ग निशि व्यधात् ॥ ३१ ॥ दिव्यमानुपतैरश्वोपसर्गेषु समासहिः। तप्यमानस्तपस्तीव्रमभवत्तीर्थसन्निभः ॥ ३२ ॥ निजक्रियानुमानेन गुरोरुत्कंठितः सदा । एकचित्तो महावीरपादानध्यायत्यमंधीः ॥ ३३ ॥ १H. स्था० ·२०८ प्रभावकचरिते . . प्रदोषसमयेऽन्येद्युः प्रतिमार्थ बहिर्मुवि । गच्छन्दूरात्समायांतमायांतं जंगमं शिवम् ॥ ३४॥ चारित्रमिव मूर्तिकं मथुरायाः समागतम् । सवर्षशतदेशीयमपश्यद्विमलं गणिम् ॥ ३५॥ क्षितिपीठलुठन्मू॰ सर्वाभिगमपूर्वकम् । ववंदे वंदितस्तेन धर्मलाभाशिषा च सः॥३६॥ अकाले नगराद्वाो धर्मशील व गम्यते । इत्युक्ते प्रांतभूमीषु व्युत्सर्गायेति सोऽवदत् ॥ ३७॥ गणिः प्राहातिथिस्तेऽहमंगविद्योपदेशतः। मिलित्वा ते खकालाय यामि शत्रुजये गिरौ ॥३८॥ वीरोऽवदथश्रेयो दिन मे यद्भवादृशाः। प्रसादमसमं कृत्वोत्कंठते किल मादृशाम् ॥ ३९ ॥ निशां सफलयाम्यद्य तत्पूज्यवरिवस्यया। चिंतामणि करप्राप्तं का कुण्ठोप्यवमन्यते ॥ ४० ॥ इत्युक्त्वा दर्शयन् स्खीयोपाश्रयं तस्य सहुरोः। शुश्रूषां च खयं चके देहविश्रामणादिकाम् ॥४१॥ ततश्चाह मुनीशोंग विद्यां त्वमशठः पठ। प्रभावकश्रुतज्ञानाद्भवितासि मते यथा ॥४२॥ वीर: प्राह गृहस्थानां कथं सिद्धांतवाचना। नाधीतं पुनरायाति वृद्धत्वाद्विदधे किमु ॥४३॥ अथाह गुरुरध्वन्यो भवांतरगतावहम् । अंगविद्या महाविद्या तवायाता खयंवरा ॥४४॥ तदर्थ ज्ञापयिष्यामि शीघ्रं तत्पुस्तकं पुनः। थारापद्रपुरे श्रीमान्नामेयस्य जिनेशितुः॥४५॥ चैत्यस्य शुकनाशेऽस्ति तं गृहीत्वा च वाचये । इत्युक्त्वादात् परिव्रज्यां गुरुवीरस्य सादरम् ॥ ४६॥ दिशन् ग्रंथस्य तस्याथै दिनत्रयमवास्थितः। ततो जगाम स श्रीमान् विमलो विमलेऽचले ॥४७॥ तत्र श्रीवृषभं नत्वा तदेकध्यानमानसः। संन्यासान्निदिवं प्राप पापमातंगकेसरी ॥४८॥ ततो गुरुनियोगेन चीरस्ता पुरे ययौ। स्थाने च तत्समादिऐ श्राद्धेभ्यः प्राप पुस्तकम् ॥ ४९ ॥ अधीता तेन तत्रांगविद्या च गणिविद्यया। तस्याः प्रसादतः सोऽभूदुग्रशक्तिर्महातपाः ॥ ५० ॥ १D. धारा० ·श्रीवीरप्रवन्धः । २०९ अभूध परीवारस्तस्य प्राचीनपुण्यतः। अबुद्धयोधने सैप नियमं चाग्रहीत्तदा ॥५१॥ विजहीर्षगणिवारोऽणहिलपुरसंमुखम् । आजगाम सिरानामे विरूपानाथसंश्रिते ॥५२॥ स चात्र वलभीनाधापराख्यो व्यंतराधिपः। रात्री देवगृहे सुप्तं हन्ति मर्त्य महारुपा ॥ ५३॥ तद्वोधाय महामातृपीठांतर्गणिविद्यया । अर्द्धतुर्यकरोन्मानकुंडं कृत्वा महोदयः ॥ ५४॥ तत्रः स निपिद्धोऽपि महाशक्तिभराचतः। अलादसानमीक्षभयानामक्षतव्रतः ॥ ५५॥ झंझादिवातवद्विघ्नानवजानन सुराद्रिवत् । कायोत्सर्गसितः कार्य निष्पकंपो मनस्यपि ॥ ५६ ॥ उद्यकिलकिलाशब्दै तिं वाह्ये स्वयं वदन् । आययौ वलभीनाथ आतकं विधजने ॥ ५७ ॥ व्यकापद्धस्तिनः पूर्व जंगमानिव पर्वतान् । तमाश्रितान सुरेंद्रेण सह वैरभयादिव ॥ ५८॥ तत्य रेखा न लंघते मर्यादां सागरा इव । उन्नतावनतैः शुंडादडैरुड्डामरा अपि ॥ ५९॥ ततः प्रसर्पतः सान सदनिक्षयत्तराम् । दृष्टिनिर्यद्विपज्वालान्भस्मीभूतान्यदेहिनः ॥६० ॥ तां रेखामनतिक्रम्य सितांस्तान्वील्य निर्जर। विलक्ष्य इव दयौ स महिमास्य जनातिगः॥१॥ ततो राक्षसरूपाणि भैरवाणि चकार सः। क्षोभाय तस्य नाभूवन्प्रतिकूलानि तान्यपि ॥ ६ ॥ अनुकूलैरथारंमि मुमुक्षोविप्रलंभनम् । मातापिताकलत्राणि ऋदति समयैक्षयत् ॥ ३॥ तत्वज्ञस्तान्यवाज्ञासीन्मोहर्विध्यसकोनते। वीरे कुंभोद्भवेऽमुत्र दक्षिणां दिशमाश्रिते ॥ ६४॥ कुमावेपि मुराचाल्यः सत्ववीरतपोनिधिः। द्रष्टुं पूर्वाचलं प्राप्ते कौतुकादिव भास्करे ॥१५॥ प्रत्यक्षीभूय गीर्वाण उवाचालो तपोनिधिम् । अखर्वपर्वतावन्यध्वन्यवध्वस्तवाक्रमम् ॥ ६६ ॥ पूर्व सुरनरेशानां मानभंगो मया दधे। त्वां विना नैव केनापि भको मे स्खलनं कृतम् ॥६७ ॥ १P omits णि दति "मुरा० २D.त्यकोन्मति. ३D जयाय च बलिखा वपिसुरा०१ ·२१० प्रभावकचरिते पूर्वास्थडकरीपुर्यामागतोऽहं शिवालये। भीमेश्वराख्ये तल्लिंगमप्रणम्यैव च स्थितः ॥ ६८॥ चरणौ तु जलाधारे न्यस्य सुप्तश्च तत्क्षणे। तत्रागत्य नृपोऽपृच्छन्मां स विस्मयमानसः॥१९॥ नमसि त्वं न किं देवमज्ञानाच्छक्तितोऽथवा । तदावोचमहं राजन हेतुं ते कथये स्फुटम् ॥ ७० ॥ शिवोयं शक्तिसंबद्धो मां दृष्ट्वा लजया नतः। भविष्यति यवो लजा पुंसः पुंसोऽग्रतोभवेत् ॥ ७१ ॥ एवं स्थितेपि देवेस्मिन्नमति प्राकृतो जनः । पशुपमे जने तस्य का बीडास्था ममापि च ॥७२॥ चिचे कौतुकमत्रास्ति मत्प्रणामात्तदास्य चेत् । उत्पातः कोपिं जायेत तत्र दोषोपमोपि मे ॥ ७३ ॥ इत्युक्त्वा विरते मय्यब्रवीभूमिपतिस्ततः। वैदेशिका भवन्त्यत्र स्फारवाक्यक्रमाः सदा ॥ ७४॥ चर्मदेहः पुमान् देवसाम्यं वस्येह मन्यते । हास्यं सचेतनानां तद्वालानां विप्रलंभनम् ॥ ७५॥ . या काचिदस्ति ते शक्तिस्तां प्रयुंस्व न ते पुनः । दोषोऽणुरपि कार्येऽत्र नगरं साक्षि वर्चताम् ॥ ७६ ॥ श्रुत्वेति प्रणति यावत्कुर्वे संगत्य संनिधौ। प्राकृत्य तावत् पुस्फोट लिंगं लोकस्य पश्यतः॥ ७७॥ अथाहमवदं भीतिसंभ्रमभ्रान्तलोचनम् । भूपालं बालवत्कंठरोधान्यक्तखरं तदा ॥ ७८ ॥ मदुत्तेजनदमेव त्वया वैरं प्रसाधितम् । लिंगेऽसिन्नर्जनलेशैनेन चिरकालतः॥ ७९ ॥ श्रुत्वेति पादयोमौलिं मीलयित्वानुनीतिभूः । राजा सपरिवारोऽयमाह देवस्त्वमेव नः ॥ ८॥ तीर्थ त्वयैव दत्तं स्यादन्यथोच्छिन्नमेव तत् । शिवस्त्वमेव देहस्थः पाषाण इतरः पुनः ॥ ८१॥ एवमुक्तो योगपट्टनावेष्टयमिदं न्वहम् । संवद्धहिदलं तत्र लिंगमद्यापि पूज्यते ॥ ८२॥ महाबोधे देतो वौद्धविहारशतपंचकम् । तान् विजिय मया भग्नं तत्र सामर्थ्यतो निजात् ॥ ८३ ॥ तथा मम प्रतज्ञास्ति संमुख विजये ध्रुवम् । ., महाकालाख्या शंभुभीत्या मे कोणके स्थितः ॥ ८ ॥ सोमेश्वरंजय च चलित्वागममत्र च।

·. श्रीवीरप्रबन्धः। .२११ सोऽत्रागत्यामिलगीतो मम ब्राह्मणरूपतः ॥ ८५ ॥ । प्राहेदंदारुणं क्षेत्रं पवित्रं दत्तमत्र च । महोदयाय तद्याचे दातुमीशो भवान्यदि ॥८६॥, मयोचेहं क्षमो दाने मार्गणानां यथेप्सितम् । घटसूटकटंकानां लक्षे राज्यानहेमनु ॥ ८७॥ ततोऽसौ ब्राह्मणोऽवोचन्मम किंचिदख तत् । याचखेति मदुक्के च स प्राह श्रूयतां ततः॥ ८८ ॥ अत्र क्षेत्र स्थिरो भूत्वावतिष्ठख महाबल । श्रुत्वेति शानतो यावदीक्षे तावत्ल शंकरः॥ ८९॥ आतंकात्लोमनाथाख्यं छलितुं मां समाययौ। वामनो बलिभूपालमिव वृद्धद्विजच्छलात् ॥ ९ ॥ दंड कमपि मे देहि यथा सत्यःप्रतिश्रवः । मम स्यादन्यथात्रापि स्थितस्तेसि व्यथावहः ॥ ९१ ॥ अथ स प्राह नाहंयुस्त्वय्यहं तद्वचः शृणु । मद्यात्रा तस्य पूर्णास्याद्यस्तामद्य न पश्यति ॥ ९२ ॥ अन्यथार्द्धकला सा स्थादित्युक्त्वा स्वाश्रयं गतः। वर्चतेऽद्यापि तत्ताहग्मद्वचः कोपि लंघयेत् ॥१३॥ ततः प्रभृत्यसौ ग्रामः स्थिरमित्याख्ययाभवत् । मम शंभोंश्च वाचां हि स्थिरता नहि दुर्लभा॥ ९४॥ इति न स्खलिता शक्तिर्मम मत्यैः सुरैरपि। त्वं तु श्वेतांबराकारो दैवं मत्तोपि शक्तिमान् ॥ ९५॥ नावमंतुमहं शक समीक्षे दूरतः स्थितः । रेखाकुंड ज्वलत्वार ? वदिदं शंकितः पुमान् ॥ ९६ ॥ तुष्टस्तव तपाशत: वांच्छितं प्रार्थय द्रुतम् । अक्षेपात्यूरयिष्ये तत्कल्पवृक्ष इव ध्रुवम् ॥ ९७ ॥ पारयित्वा ततो वीरः परमेष्ठिनमस्कृतेः। जगादनाद। अत्र सर्वसंगमुचो वयम् ॥ ९८॥ तथापि किंचिन्मद्भग्रॅहाणेत्युदितामुना । मुनिराह वधं रक्ष तवाप्यायुविनश्वरम् ॥ ९९ ॥ दुर्गतौ पतने हेतुौलोयं प्राणिनां वधः। तथाख्यातः पुरावृत्तहर्षों मे नास्त्यहंकृतैः ॥ १० ॥ महादानेषु सामर्थ्यमात्मनश्च त्वयोदितम् । जीवाभयप्रदानं च सर्वेभ्योप्युत्तमं पुनः ॥ १०१ ॥ हर्षादाह स तथ्यं ते वचो जानेऽहमप्यदः । स्वेच्छाचारी परीवारो मम तस्य प्रियं विदम् ॥ १०२॥ 9 P. ar? H omits ·२१२ प्रभावकचरिते त्वदचोमिः सुधासारसारैरित्यतिहर्षितः। प्रासादजगतीमध्ये जीवानां रक्षये वधम् ॥ १०३ ॥ श्रीवीरोप्याह भूयात्तद्राशा शातमिदं वचः। आचंद्रकालिकं वृत्तमावयोः पुण्यहेतवे ॥ १० ॥ अणहिल्लपुरे चासीचक्रवर्ती च नूतनः। श्रीमान् चामुंडराजाख्यस्तत्रापि समये नृपः ॥ १०५ ॥ आज्ञापयदिदं च श्रीविरूपानाथ एव तत् । प्रधानस्तैर्नृपस्याथ हात्तत्राययौ च सः॥ १०६ ॥ सत्कर्मणि चिकीत्र कस्य नो महतेत्यसौ। विज्ञाय जीवरक्षायै तच्छासनमचीकरत् ॥ १०७ ॥ आहूतश्च ततो राज्ञा पुनरप्याययौ तदा। अणहिल्लपुरं धीरस्तावोधानवोधयत् ॥ १०८ ॥ आचार्यत्वप्रतिष्ठास्य विदधे परमर्षिभिः। सूरिभिर्वर्द्धमानाख्यैः संघाध्यक्षं महोत्सवात् ॥ १०९ ॥ तत्र श्रीवल्लभीनाथः श्रीवीरप्रभुभक्तितः। प्रत्यक्षीभूय धर्मास्यां शृणोत्यस्याग्रतःखितः ॥ ११० ॥ परं क्रीडाप्रियत्वेन नरं प्रेक्ष्य सलक्षणम् । अवतीर्यास्य देहे च क्रीडते पीडयाविना ॥१११ ॥ श्रीमान् वीरोपि तदृष्ट्वावादीदेवं न सांप्रतम् । व्यंतराधीश ते केलि मनुप्या असहिष्णवः ॥ १.२॥ एवं निववृते चासौ प्रभुणा स निषेधितः। तथाह मम तोपस्य फलं किमपि नात्र घः॥११३॥ उचाच पुनरानंदात्तव सामर्थ्यमस्ति किम् । अष्टापदाचले गंतुं श्रीनभवनोन्नते ॥ ११४॥ स देवः प्राह शकिनी गन्तुं नावस्पिती पुनः। तत्र सन्ति यनः सुरे व्यंतरंदा मदायलाः ॥१५॥ अवन्यातुं न शामि तत्तेजः मोदुमक्षमः । याममेकं त्वयम्मान्य बलवकातुकं तय ॥ १२ ॥ अधिकं तु सणं मिथ त्यमयन्यान्यनःश पत् । तय भवानमागंता इंतुं यंदः॥ १७ ॥ मुनी नाप्रतिपदाने घपलं घाल नमः। पिरत्यारोहयत्तं च पारवेष्टिनमागरम् ॥ ११८॥ सपनय या नस्य गिगमगा। गुपादुनारयामास माया मनो मुनिमः । ११९॥ DF ·श्रीवीरप्रबन्धः। द्वारपांचालिकाजानुपाश्चात्यशिखरांतरे। तसौ निलीय तत्रस्थदेवज्योतिरसासहिः ॥ १२० ॥ गव्यूतत्रितयोच्छ्राय योजनायामविस्तरम् । चतुर महाचैत्यमाद्यचक्रिविधापितम् ॥ १२१॥ दृष्ट्वा प्रमाणवर्णैश्च प्रतिमास्ता यदोदितैः । एकैकमानमस्काराच्छुत्वा स प्राणमन्मुदा ॥ १२२ ॥ प्रभावनाविधित्सायै तदभिज्ञानमानयत् । पंचशक्षसतान तस्मादग्रहीनाकिदौकितान् ॥ १२३ ॥ निशायाः प्रथमे यामे चलितस्तीर्थयात्रया। प्राग्वत्त पुनराद्याच द्वितीये घटिकाधिके ॥ १२४॥ सौरभामोदतः शालेरक्षतानामुपाश्रयः। विमानमिव साधर्म सुमनःसंवृतो बभौ ॥ १२५॥ पृष्टे मुनिभिराहाथ गुरुरष्टापदाचले। वंदयध्वं मुदा देवान् श्राद्धाने कथयंश्च तम् ॥ १२६ ॥ चैत्ये च मिलितः संघः श्रीमान्भूमिपतेः स च । आख्यापयन्महाश्चर्य कौतुकादाययौ स च ॥ १२७ ॥ तेनाकार्यानुयुक्तोऽथामिज्ञानं पुनराह च । चतुर्विशतिसंख्यानां खभावाख्यानतोऽहताम् ॥ १२८ ॥ तथाहि-वेधउला बेलामलावेरत्तुप्पलवन्त । मरगयवनाविन्नजिणसोलसकपणवन्ता ॥ १२९ ॥ नियनियमाणि हिंकारवियभरहिजिनयणाणंद । तेमईभाविहिं दियारावउनुवीसजिणंद ॥ १३० ॥ राजाह खेष्टदेवानां खरूपकथने वरा। नास्ति प्रतीतिरस्साकमन्यत्किमपि कथ्यताम् ॥ १३९ ॥ अक्षतान् दर्शयामास तैः सामान्यगुणोदयान । वर्णैः सौरमविस्तारैरपूर्वान्मानवबजे ॥ १३२ ॥ ते द्वादशांगुलायामा अंगुलं पिंडविस्तरे। अवेद्यंत खवणेन महीपालेन ते ततः ॥ १३३॥ पूर्व तुरुष्कमंगस्य तेऽभूवंस्तदुपाश्रये । अपूज्यंत च संघेनाष्टापदप्रतिविववत् ॥ १३४ ॥ एवं चातिशयैः सम्यक् सामान्यजनदुस्तरैः। श्रीमान् वीरगणिः सूरिविश्वपूज्यस्तदाभवत् ॥ १३५ ॥ अन्यदा मंत्रिणं वीरं रहः प्राह महीपतिः। पूर्वादिष्टक्रमाश्याय्याद्राज्यं पालयतो मम ॥ १३६ ॥ १PD निसा० ·२६४ प्रभावकचरिते समनोमंडलाश्रयो वचसिद्धिकुलालयः। वीरो गुरुश्च मंत्री च ममार्तीन्दुविधुन्तुदः ॥१३७ ॥ एकश्चिताज्वरोऽस्माकं महावाधानिबंधनम् । श्रुत्वा प्रतिविधेहीदं कस्याने नास्य कथ्यते ॥ १३८ । अथाह वीरमंत्रीश खामिन्नादिश्यतां मम । क्रियते भृत्यलेशेन किं मयान्यदधीशितुः॥१३९ ॥ राजाह मम शुद्धान्तकान्तानां संभवे सति । सावो भवति गर्भस्य तत्र प्रतिविधि कुरु ॥ १४०॥ इत्यादिष्टो महामात्यः श्रीमद्वीरप्रभोः पुर। व्यनिशपत्ततः सूरिनरीकृत्य स चाब्रवीत् ॥ १४१॥ अभिमंत्रितवासम्म क्रियतामभिषेचनम् । अवरोधपुरंध्रीणां प्रजायंते सुता यथा ॥ १४२ ॥ एवं च विहिते मंत्रिप्रभुणा वचने गुरोः। श्रीमद्वल्लभराजाद्या नरेंद्रस्याभवन् सुताः ॥ १४३॥ अष्टादशशतीदेशे विहरनन्यदा प्रभुः। आगाढुंवरिणी प्रास्ये ग्राम्येतरनरान्विते ॥ १४४ ॥ विशुद्धोपाश्रये तत्र स्थितो गत्वा निशागमे । व्युत्सर्गाय वहि प्रेतवनमाशिश्रिये मुदा ॥ १४५॥ परमारवरानायसद्वज्राकरहीरक। रुद्राभिधः स तं दृष्ट्वा नमश्चक्रेऽतिभक्तितः॥१४६ ॥ उवाच च भुने माथाः श्वपदावजसंकुले। श्मशाने ग्राममध्येन आगच्छ प्रासुकाथये ॥१४७ ॥ तिष्ठ सौख्यात्तदाकर्ण्य मुनिः प्राह गुरोः सदा। कायोत्सर्ग वहिः पृथ्व्यां कुर्वति प्रभवस्ततः ॥ १४८॥ आधेयानाधृती राजपुत्रः श्रुत्वेति सोगमत् । निजं धाम ततस्तस्या जंवूपायनमागमत् ॥ १४९ ॥ स सिखादयिपुर्जेवूफलान्यत्रोटयत्तदा । वृतं तत्र छमि दृष्ट्वा शंकया धूनयन् शिरः॥ १५०॥ जगाद कृमयः सूक्ष्माः फलेवपि यदा भवेत् । अदृष्ट किमिव स्वायं निशादी हि विवकिना । १५१ ।। आइय ब्राह्मणैः पृष्टैःप्रायश्चित्र प्रदेशितम् । विशुद्धये द्विजन्मभ्यो देयः स्वर्णमयः कृमिः॥ १५२ ॥ दथ्यो श्रुत्वेति संकल्ल्य द्वितीयोपि कृमिर्मया । हंतव्यो नावगच्छामि ततो धर्मममुं दि॥ १५३ ॥ १D.ग्रामे ·श्रीवीरप्रबन्धः। २१५ पृथ्व्यश्च विचारोऽयं कस्यापि शमिनो मुनेः। प्रातर्जनमुनि प्राममध्यमागतमानमत् ॥ १५४ ॥ ततः पप्रच्छ संदेहं गुरु विस्तरतोऽवदत् । जीवाः सर्वत्र तिष्टंति द्विधा स्थावरजंगमाः॥ १५५॥ स्थावरास्ते धरानीरवद्विवातमहीरहाः। जंगमाश्च परिशेयास्ते द्वित्रिचतुरिंद्रियाः॥ १५६ ॥ पंचेद्रियाः सुरास्तिर्यनारनैरयिका अपि । गजमीनमयूराद्याः स्थलनीलांवरोपमाः ॥ १५७ ॥ वनस्पतिस्तथा जीवाधारो मूलफलादिके। उत्पद्यते विपद्यते यजीवास्तत्र भूरिशः॥१५८॥ धर्मः कृपव जीवानां विवेकस्थ विचारय । इति संयमिनो चाचं स श्रुत्या प्रत्ययुध्यत ॥ १५९ ।। सर्व हित्वाग्रहीहीक्षामक्षीणश्रेयसे स च । शास्त्रेप्वधीतपूर्वी च जैनागममवाचयत् ॥ १६० ॥ महाविद्धान स गीतार्थक्रियाशानद्वयेप्यभूत् । प्रदीप इव दीपेन गुरणा समदीधितिः॥ १६ ॥ श्रुतशानात्परिपाय स्वायुःपर्यंतमन्यदा। गच्छभारंच शिप्येशे भने श्रीवीरसूरयः ॥ १६२ ।। श्रीचंद्रसूरिरित्यारया पूर्वकं ते न्यवेशयन् । स्वयं तु योगरोधन सस्थुनिफपसंयराः ॥ १६३ ॥ हित्वा देई जरनेमिय दिव्यभुयं ययुः। धीवीरप्रभवो बोधशतोराधारनां गताः॥ १६४ ॥ यसुरतिनिधी जन्म ९३८ मतं व्योमयमुमहे ॥ ९८० ॥ एमनंदमाहे ९९९ वर्षऽयसानमभयप्रभोः ॥१६॥ गाभियं समभृत्तमा मिचन्यारिशनं समाः। एकादशरोऽधायुग्रिपंचाशन्समा अभूत् ॥ १६॥ सीपीगगरिदिन चरिनं फीपनंसं पुगगार संत टिनीजिगोभिलामीधा मानानुगप्राधा २६॥ भीगंद्रप्रभाम्पिटमरनीयाममा भीमना-- गिरगानि गेममाना। भाजगिरा गीरमा प्रभोः imgvना मिशनि गnिirirappert नगीrformer: प्रीमितुन सामान ·२१६ प्रभावकचरिते कवित्वझोदाद्यामृतरुचिसखित्वं च मनुते । शुभभ्यानोपायं परिहतमदादिः स जयतु ॥ १६९ ॥ ग्रं०१६९ अ०५ उभयं ३५११ ॥ इति श्रीवीरगणिप्रवंधः। अथ श्रीशांतिसूरिप्रबंधः. पातु वो वादिवेताला कालो दुर्मत्रवादिनाम् । शांतिसूरिः प्रभुःश्रीमान् प्रसिद्धः सर्वसिद्धिदः ॥१॥ व्याचिख्यासां तदाख्याने दधे तद्भक्तिभावितः। अनूरुः सूरसेवातः किं न व्योमाध्वजांधिकः॥२॥ अस्ति श्रीगुर्जरो देशः कैलासाद्रिनिमः श्रिया। धनदाधिष्ठितश्चारुमानसामानसंगमः ॥३॥ अणहिल्लपुरं तत्र नगरं नगरप्रभम् । वचम्प्रभुद्विजिह्वानां यत्र सद्वचनामृतैः॥४॥ श्रीभीमस्तत्र राजासीद्धृतराष्ट्रभवद्विषन् । सदाप्राप्तार्जुनश्रीको लोकोत्तरपराक्रमः॥५॥ श्रीचंद्रगच्छविस्तारिशुक्तिमुक्ताफलस्थितिः। थारापद इति ख्यातो गच्छा स्वच्छधियांनिधिः ॥६॥ सञ्चारित्रश्रियां पात्रं सूरयो गुणभूरयः। श्रीमद्विजयसिंहाख्या विख्याताः संति विष्टपे ॥७॥ श्रीमत्संपकचैत्यस्य प्रत्यासन्नाश्रयस्थिताः। भव्यलोकारविदानां बोधं विदधतेऽर्कवत् ॥ ८॥ तथा-श्रीपत्तनप्रतीचीनोलधुरप्यलघुस्थितिः। उन्नतायुरितिग्राम उन्नतायुर्जनस्थितिः ॥९॥ तत्रास्ति धनदेवाख्या श्रेष्ठी श्रीमालवंशभूः। अहहरुपदद्वंद्वसेवामधुकर कृती ॥१०॥ धनश्रीरिव मूर्तिखा धनश्रीस्तस्य गेहिनी। तत्पुत्रो भीमनामाभूत्सीमा प्रज्ञाप्रभावताम् ॥ ११ ॥ कंवुकंठच्छन्नमौलिराजानुभुजविस्तरः। छत्रपमध्वजास्तीर्णपाणिपादसरोरुहः॥१२॥ सर्वलक्षणसंपूर्णः पुण्यनैपुण्यशेवधिः। विक्षातो गुरुमिः संघभारचौरेयतानिधिः ॥ १३ ॥ अलंचकुर्विहारेण प्राममग्राम्यबुद्धयः। तत्ते वितंद्रविज्ञानविज्ञातशुभसंभवाः॥१४॥ १Dद्वारा Pथारापद्रि. २म प्रतीचीतो.

·श्रीशान्तिसूरिप्रबन्धः । २१७ श्रीनाभेयं प्रणम्याथ चैत्ये तस्य गृहं ययुः। अर्थयांचक्रिरे भीमं धनदेवसमीपतः॥१५॥ कृतपुण्योऽस्मि मत्पुत्रश्चेत्पूज्यार्थप्रसाधकः। इत्युक्त्वा प्रददौ पुत्रममुह च शर्मणे ॥१६॥ एवं तैस्तदनुज्ञातैरदीक्ष्यत शुभे दिने । भीमो मिथ्यादृशां भीम उदग्रप्रतिभावलः॥१७॥ शांतिरित्यभिधा तस्य विधेयस्य व्यधीयत। स कलाः सकलाः प्राप पूर्वसंकेतिता इव ॥ १८ ॥ समस्तशास्त्रपाथोधिपारदृश्वाऽभूत्क्रमात् । विचित्येति निजे पट्टे प्रभवस्तं न्यवेशयन् ॥ १९ ॥ खगच्छभारं विन्यस्य तत्र प्रायोपवेशनात् । प्रेत्यार्थ साधयामासुस्तेऽथ संसृतिसंहृतौ ॥२०॥ अणहिलपुरे श्रीमद्भीमभूपालसंसदि। शांतिसूरेः कवींद्रोऽभूद्वादिचक्रीति विश्रुतः ॥ २१ ॥ अन्यदावंघ्रिदेशीयः सिद्धसारखतः कविः । रयातोऽभूद्धनपालाख्यः प्रचेतस इवापरः ॥ २२ ॥ स गोरसे यहातीते साधुभिर्जीवदर्शनात् । यैरबोध्यत तत्पूज्यश्रीमहेन्द्रा गुरोगिरा ॥ २३ ॥ गृहीतहढसम्पका कथां तिलकमलरीम् । मृत्वा व्यजिशपत् पूज्यान् क एनां शोधयिष्यति ॥ २४॥ विचार्य तैः समादिष्ट संति श्रीशांतिसूरयः। पायांते शोधयिष्यति सोऽथ पत्तनमागमत् ॥ २५॥ तदा च सूरयः सूरितत्त्वस्मरणतत्पराः। देवतायसरे ध्यानलीना आसन्मटांतरे ॥२६॥ प्रतीक्ष्याणां प्रतीक्षायामुपयुक्तः कवीश्वरः । नूतनाध्ययनं शिप्यमेकमद्भुतमब्रवीत् ॥ २७ ॥ पादि-पचरागमने सचरो हटः खचरेणांफितपत्रधरः । चरवरं पचरश्वरति राचरमुखि खचरं पश्य ॥ २८ ॥ इदं च्यान्याहि चेत्सि तत्तु पंडितमंडनः। इत्यासय स च च्यापयादिदं वृत्तमरुच्छ्रतः ॥ २९ ॥ भुनेति न फपिस्वामी प्राह पृष्ट पदं फियत् । त्याचारानस प्रभावो परीक्ष्यते ॥ ३० ॥ उपनामनियाग्न सयाजीवयोः। पिपपप्रनिना पिदधे व सः॥१९॥ Free HD पर.

·२१८ प्रभावकचरिते सिंहासनमलंचके गुरुभिस्तावदाशु तैः। अपरो मातृकापाठोचितशिष्यस्तथोच्यत ॥ ३२ ॥ इदानी किं कृतं वत्स स्तंभावष्टंभिना त्वया। स प्राहानेन यत्प्रोकं तत्सर्वमवधारितम् ॥ ३३ ॥ वदेति प्रभुभिः प्रोके निस्वानध्वानधीगी। उजनाहातिकुग्राहव्यूहसंहरणाग्रहः ॥ ३४ ॥ श्रुत्वेति धनपालोपि चमत्कारातिपूरितः। उवाच भारती किं नु प्राप्ता बालर्षिरूपतः॥ ३५॥ प्रेषयध्वं मया सार्धममुमेव धियां निधिम् । गुरुसंदेहसंदोहशैलदभोलिविभ्रमम् ॥ ३६॥ अथ ते सूरयः प्रोचुः कालोऽस्य पठितुं ततः। क्लिष्टप्रमाणशास्त्राणि परग्रंथेवधीतिनः ॥ ३७॥ पात्र चेच्छास्त्रपाथोधिर्वादिकल्लोलितं भवेत् । इत्याशानस्ततो नायमध्यायाध्यतिरिच्यते ॥ ३८॥ सिद्धसारस्वतो विद्वानथोचे प्रभुभिर्छवम् । देशः शृंगारणीयोऽयं मालवः स्वक्रमांवुजैः ॥ ३९ ॥ इत्याकर्ण्य प्रभुःप्रोचे चेन्निर्वधोऽयमत्र वः। आपृष्टव्यः सदा संघः प्रधानाचार्यसंगतःn४०॥ ततस्तदनुमत्या तेऽवंतिदेशे व्यजीहरन् । हृताः श्रीभीमभूपालप्रधानः सपरिच्छदैः॥४१॥ पथि संचरतां तेषां निशि संगत्य भारती। आदेशं प्रददेवाचा प्रसादातिशयस्पृशा ॥४२॥ स्वस्य दर्शननिष्णाता ऊर्चे हस्ते त्वया कृते । चतुरंगसभाध्यक्ष विद्रविष्यति वादिनःn ४३ ॥ सक्रोशं योजनं धारानगरीतः समागमत् । तस्य तत्र गतस्य श्रीभोजो हर्षेण संमुखः ॥४४॥ एकैकवादिविजये पणः संविदधे तदा। मदीया वादिनः केन जय्या इत्यमितंधितः॥४५॥ लक्षं लक्ष प्रदास्यामि विजये वादिन प्रति । गूर्जरस्य बलं वील्यं श्वेतमिक्षोर्मया ध्रुवम् ॥ ४६॥ विश्वदर्शनवादीद्रान् स राजः पर्षदि खितः। जिग्ये चतुरशीतिं च स्वस्वाभ्युपगमस्थितान् ॥ ४ ॥ अर्जदूर्घहस्तेन प्रत्येकं प्रतिवासरम् । अनायासादसा लारवक्ता न्यायकनिष्टधीः॥१८॥ १D.P. पाथोचे.

·श्रीशान्तिसूरिप्रवन्धः। २१९ लक्षांस्तत्संख्यया दत्वा द्रव्यस्याथ महीपतिः। तत आह्वास्त तत्कालं सिद्धसारस्वतं कधिम् ॥४९॥ ततोऽनुययुस्ते तं स भीतो व्यव्ययादतः। पंचकोटिव्ययप्राप्ती वादिपंचशतीजये।। ५०॥ किंनामामुष्य जैनधनपालस्ततोऽनचीत् । शांतिरित्यभिधा सूरेरस्य शुद्धति भूपतिः ॥ ५ ॥ शांतिनाना प्रसिद्धोऽस्ति वेतालो वादिनां पुनः । ततो वाद निपेध्यासी संमान्यातः प्रहीयते॥५२॥ तत्कथाशोधकत्वेन नामुमत्र विसूत्रये । अन्यथा मत्समा जित्वा कोयात्यक्षतविग्रहः॥ ५३॥ स्युः पंचदशलक्षेण सहस्रा गृर्जरावनेः । एचमफेऽथ तन लक्षद्वादशकं ततः॥५४॥ तथा पटिसहस्राश्च मया दत्तास्ततोऽधुना। कथा शोधयितव्याशु धनपालधियां निः॥५५॥ पर्यालोच्येति तेनाथ सापिताः शांतिसूरयः। लक्ष दशभिस्तत्र देवो चैत्यानीकरत् ॥ ५६ ॥ अवशिष्टाश्चतुःपष्टिः सहसा भूपदत्ततः । धारापद्राभिधनंगे प्रहिताः प्रभुभिस्तदा ॥ ५७ ॥ तत्रस्यादिप्रभोधये मूलनायकयामतः । तैर्देवकुलिफाफारिसशालश्च रथो मदान् ॥ ५८॥ पाथा च धनपालस तैरशोध्यत निस्तुगम् । यादिवेतालविरदं पूरीणां प्रददे गः ॥५॥ कपीभ्यरानुयाता गुरेशररायधिः। प्रत्यागृत्याध ते प्रापुः पतन धीनिकननम् ॥१०॥ सने च राम पास्तव्यजिनदरम्य धीनमः । धिनस्तनयः पननामा रो महाहिना ॥६॥ माभिक सर्यपसीनमविभिनः । मत्व प्रतिकार संप्यति न मनिनः ॥ १२ ॥ सरा उपाय गाय निसिमानामा सपना पुराना Refruit निगमन । संशोधनामामागुरw TET' १६. 11 .. ...

·२२० प्रभावकचरिते दष्टं दर्शयतास्माकं प्रकाश्य क्षितिमध्यतः। जिनदेवस्तदाकर्ण्य श्मशाने तैः समं ययौ ॥६५॥ भुवमुत्वाय तमिश्च दर्शिते गुरवोऽमृतम् । तत्त्वं स्मृत्वास्पृशन देहं दष्टश्चासौ समुत्थितः ॥६६॥ गुरुपादौ नमस्कृत्य पश्नः पद्मनिभाननः । प्राहाहं गुरवः स खजनाः कथमिहागमन् ॥ ६७॥ प्राग्वृत्ते कथिते सद्यो जिनदेवेन हर्षितः। उत्सवाहरुभिः सार्धं स खं निलयमागमत् ॥ ६८ ॥ तत्पित्राभ्यर्थिताः पूज्या निजमाश्रममाययुः। गुरुर्वेश्मागतश्चोपकर्ता प्राप्येत केन सः ॥ ६९ ॥ अथ प्रमाणशास्त्राणि शिष्यान द्वात्रिंशतं तदा । अध्यापयति श्रीशांतिसूरयश्चैत्यसंश्रिताः ॥ ७० ॥ सूरिः श्रीमुनिचंद्राख्यः श्रीनफूलपुरागात् । अणहिल्लपुरे चैत्यपरिपाटीविधित्सया ॥ ७१ ॥ संपत्संपत्तिरम्यश्रीसंपर्कश्रीजिनालये। नत्वा श्रीवृषभं सूरिवृषभं प्राणमत्ततः ॥७२॥ प्रमेया दु:परिच्छेद्या वौद्धतर्कसमुद्भवाः । तेनावधारिताः सर्वेऽन्यप्रज्ञानवगाहिताः॥७३॥ अपुस्तकः स ऊर्ध्वस्थो दिनानां च दशाणोत् । तत्रागत्य तदाध्यायध्यानधारमनस्तदा ॥ ७४॥ बहुशः कथ्यमानेपि प्रमेये दुर्घटेऽन्यदा। छात्रवनधिगच्छत्सु पूज्या निवेदमागमन् ॥ ७५॥ भसनि हुतमित्युक्त्वा गुरवोऽत्र निशश्वसुः। तदा श्रीमुनिचंद्राख्यः सूरिः पूज्यान व्यजिशपत् ॥ ७६ ॥ सपुस्तकाः पाठका ये प्रष्ठप्रज्ञावतोन्नता। किं वदंति त एवात्र पुरा गुरुपुरस्कृताः ॥ ७७॥ अपरो वहिरायातः सर्वथानुपलक्षितः। सोऽपि कि लमते वक्तुं नवेत्यादिशत प्रभो ॥ ७८॥ श्रुत्वेति हृचमत्कारि तद्वचः प्रभवोऽवदन् । प्रशायां पक्षपातो नः शिष्याणां नान्यहेतुपु ॥ ७९ ॥ इतोऽहि पोडशेऽतीते यद् व्याख्यातं सुदुर्घटम् । अस्माभिस्तदभिप्रायादद्योकं सुविचेचनम् ॥ ८॥ निशमय्येत्यसौ प्राशस्तदतीतदिनावधिः। सर्वप्वहस्सु यच्चोतं तदनूध यथातथम् ॥ ८१॥ १२. दिनान्पं. D दिनानाच. DP. भारते. ----- ·श्रीशान्तिसूरिप्रवन्धः । २२१ सद्यश्च तैर्यदाज्यातं परमाः सुदुःश्रवम् । सर्वानुवादसंवादमवादीद्विशदं ततः॥ ८२॥ श्रीशांतिसूरिभिस्तोपपोपतः परिपखजे। प्रोचे च संनिवेश्यांक रत्नरेणुवृतं भवान् ॥ ८३ ॥ वत्स प्रमाणशास्त्राणि पठाशठमतिर्मम । पा नश्वरदहस्य लाभमत्र गृहाण भोः॥ ८४ ॥ पुनर्व्यजिजपत्यूरिनिचंद्रप्रभो कथम् । अध्येयं स्थानकाभावे दुप्पापं स्थानमत्र यत् ॥ ८५॥ ततस्ते टंकशालायाः पश्चाद्भागे समर्पयन् । आथयार्य गृहं चारु श्राद्धपा द्विभूपणम् ॥ ८६ ॥ पदर्शनप्रमाणानां शास्त्राण्यक्लेशतोऽथ सः। अध्यष्ट शापकशात्रोर्योगो दुर्लभ ईदृशः॥ ८७ ॥ ततः सुविहितानां हि साधूनामाश्रयाः पुरे । बभूवुरत्र संवृत्या सर्वसंघचरित्रिणाम् ॥ ८॥ उत्तराध्ययनग्रंथटीका श्रीशांतिसूरिभिः । विदधे वादिनागेंद्रसन्नागदमनी हि सा ॥ ८९ ॥ शिष्येण मुनिचंद्रस्य सूरेः श्रीदेवरिणा। तन्मध्यत उपन्यस्य स्त्रीनिर्वाणवलादिह ॥ ९०॥ पुरः श्रीसिद्धराजस्य जितो वादे दिगंवरः। तदीयवचसां मिश्रा विद्वहःसाधसाधिका ॥ ९१ ॥ अथान्येधुर्जिते धर्मे धनपालेन मालवे । एक एव महीपीठे कविस्त्वमिति मानिते॥९२॥ प्रोके च धनपालेन बुधोऽणहिल्लपत्तने । अस्ति श्वेतांवराचार्यः शांतिसूरि परो न हि ॥ ९३॥ दिनः कियद्भिरभ्यागात्तं द्रष्टुं धर्मकोविदः । खगश्रीगर्वसर्वखहरं श्रीपत्तनं पुरम् ॥ ९४॥ धारापद्रमहाचैत्यप्रत्यासन्नमलं ततः। श्रुत्वागादपराहेऽसौ वुधदर्शनकौतुकः ॥ ९५ ॥ तदानीं स प्रभुदैहे कंडूपीडित औषधम् । संमृद्य पिहितद्वाराररेस्तदुचितांशुकः? ॥९६ ॥ संवीक्ष्य कुंचिकाछिद्राज्ज्ञापितं यतिमिर्गुरुम् । पृच्छयैव विजेन्येऽमुं धर्मो ध्यात्वेति तं जगौ ॥ ९७ ॥ १H. तद्वत्तव्यं. २म. दूपणां D. श्वेद्विदूषणं. ३ म. omits it. ४. P. सना D सनागदमनीसमा. ५P..

·२२२ प्रभावकचरिते कस्वमत्रोत्तरं सूरिः प्रादाद्देव इति स्फुटम् । देवः क इति तत्प्रश्ने त्वहमित्युत्तरं ददौ ॥ ९८॥ अहं क इति पृच्छायां श्वेति वाचमवोचत । श्वा क एतादृशि प्रश्ने त्वमित्युत्तरमातनोत् ॥ ९९ ॥ पुनस्त्वं क इति प्रश्ने वितीर्ण प्राग्वदुत्तरम् । तयोश्चक्रकमेतद्धिजज्ञऽनंतमनंतवत् ॥ १० ॥ ततश्चमत्कृतः सोऽभूद्वार उद्घाटिते सति। सतत्वोपलवग्रंथाभ्यासोपन्यासमातनोत् ॥१०१॥ वितंडाविरते चात्र श्रीशांत्याचार्य उजगौ। केतः सर्वानुवादोऽत्र प्रतिज्ञस्तं विवादिनम् ॥ १०२॥ ममार्पय निजं वषं योगपट्टादिकं तथा । अंगचेष्टाः समस्तास्ते विधीयंते यथा तथा ॥ १०३॥ तथा कृते च सर्वत्र धर्मों वाद्यतिविस्मितः। पादावस्य प्रणम्याह नाहमीशे भवजये॥१०४॥ वुधस्त्वमेव च श्रीमान् धनपालोदितं वचः। प्रतीतमेव मच्चित्त तादृक्किमनृतं वदेत् ॥ १०५॥ इत्युक्त्वा प्रययौ स्थानं निजं सनिरहंकृतिः। अहंकारश्रियां नामाभिचा रपरमौषधिः ॥१०६॥ अथ द्रविडदेशीयोऽन्यदा वादी समागमत् । अव्यक्तं भैरवाशब्दान् हाकारं किमपि ब्रुवन् ॥ १०७॥ प्रभवस्तस्य भाषायाममिक्षा अपि कौतुकात् । मित्तिस्थे घोटके हस्तं दत्वाभिदधिरे स्फुटम् ॥ १०८ ॥ वद त्वमन्यदेशीयवादिना सह संगतम् । अव्यक्तवादी पशुवद्योगोयं तिर्यगाकृतेः ॥१०९॥ वदतीत्थं प्रमौ सांकामिकसारखतोत्तरे। तुरंगमप्रतिकृतिस्तरलं सोऽवद्धृशम् ॥ ११०॥ विकल्पैर्गहनैः कटादप्यशक्यानुवादिभिः । तथा निरुत्तरः पश्वाकारं खं तेन लंभितः॥१११ ॥ गते निविद्यतेऽसिंच कांदिशीके जनोऽवदत् । अमिस्तपति नास्त्यन्यो वादी वाग्देवतावरात् ॥ ११२ विहारं कुर्वतां तेषां धारापद्रपुरेऽन्यदा! देवी श्रीनागिनीव्याख्याक्षणो नित्यं समृच्छति ॥११३ ॥ तत्पट्टेवासनिक्षेपमासनायाथ ते व्यधुः। देव्या सह गुरोस्तस्य समयोऽयं प्रवर्तते ॥ ११ ॥ १ म वि. D P कृतस. २ मना. ३ D तक्षणे नृवं ·श्रीशान्तिसूरिप्रवन्धः। २२३ अन्यदालसनिक्षेप वैचित्र्यात्ते विससः। आसने प्रेषणे चात ऊर्ध्वस्था सा चिरं स्थिता ॥१५॥ ध्यानस्थानां निशामध्ये सधो देवीखरूपिणी । मध्येमठमुपालंभप्रदानायाययौ तदा ॥ ११६ ॥ उद्योतं सूरयो दृष्ट्वा स्त्रियं चातिरतिस्थिताम् । प्रवर्तक मुनि प्रोचुर्नारी प्राप्तात्र किं मुने ।। ११७ ॥ वेनीदं नेति तेनोक्तोऽवदहेवी खयं तथा । वालालामान्ममाद्यांही सव्यथावूर्वसंस्थितेः ॥ ११८ ॥ श्रुतज्ञानमयांगानां भूयाञ्चेद्वोऽपि विस्मृतिः। आयुः षण्मासशेषं तदभिज्ञानादतः प्रभोः॥ ११९ ॥ खगच्छसंस्थितिं कृत्वा प्रेत्य पथ्यं व्यधत्त तत् । ज्ञाते ममोचितं होतत्कालं विज्ञापितं प्रभोः॥१२० ॥ इत्युक्त्वांतहितायां च देव्यां प्रातर्निजं गणम् । संघच मंत्रयित्वा द्वात्रिंशत्सत्पात्रमध्यतः॥ १२१ ॥ सुधीश्वराख्नयः सूरिपदे तेन निवेशिताः। श्रीवीरसुरिः श्रीशालिभद्रसूरिस्तथापरः ॥ १२२ ॥ श्रीसर्चदेवसूरिश्च मूर्ती रत्नत्रयीव सा! सदृत्तालंकृता दीप्यमाना सत्तेजसा बभौ ॥ १२३ ॥ नाभूत् श्रीवीरसूरीणां कथंचित्सूरिसंततिः। तेषां राजपुरिनामे श्रीनेमिशाश्वतं वपुः ॥ १२४ ॥ शाखाद्वये पुरे विद्वत्कोटीरपरिवारिते। सूरयोऽद्यापि वर्त्तते संघोद्धारधुरंधराः ॥ १२५ ॥ श्रीशांतिसूरयः श्रीमदुजयंताचलं प्रति । यशोभिधानसुश्राद्धसुतसोढेन संगताः ॥ १२६ ॥ कृत्वा प्रयाणमल्पैश्च दिनैस्तं गिरिमभ्ययुः। श्रीनेमि हृदये ध्यात्वा चक्रुः प्रायोपवेशनम् ॥ १२७ ॥ धर्मध्यानाग्निनिर्दग्धभवार्तिविततेऽथ सः। अज्ञातक्षुत्तृषानिद्राप्रभृत्यंतप्रतीतयः॥ १२८ ॥ समाधिना व्यतीत्याथ दिनानां पंचविंशतिम् । वैमानिकसुरावासमधिजग्मुर्जगन्नताः ॥ १२९ ॥ श्रीविक्रमसंवत्सरतो वर्पसहले गते स षण्णवती। शुचिसितनवमीकुजकृत्तिकासु शांतिप्रभोरभूदस्तम् १३० इत्यं श्रीशांतिसूरेवरचरितमिदं वादिवेतालनानः पूर्वश्रीसिद्धसेनप्रभृतिसुचरितवातजातानुकारम् । १D. पुरी. १ H. नेमिः ३ D. मुश्रापमुतसाढेन. ४ म. विदते.. ।

·२२४ प्रभावकचरिते अद्य प्राचीन विद्वजनपरिणमतामादधानं श्रिये स्ता- नंद्याचाचंद्रकालं विवुधजनशतैः सम्यगभ्यस्यमानम्॥१३॥ श्रीचंद्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसमभः श्रीप्रभा- चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा । श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी शृंगोऽगमत्षोडशः श्रीप्रधुम्नमुनींदुना विशदिता श्रीशांतिसूरिप्रथा ॥ १३२॥ ग्रंथ १३६ अ० ९ उभय ३६,२४६ अक्षर १७, इति श्रीवादिवेतालप्रबंधः श्रीमहेन्द्रसूरिप्रवधः श्रीमन्महेंद्रसूरिभ्यो नमस्कार प्रशासहे । सत्यंकारमिवागण्यपुण्यपण्यस्थिरीकृतौ ॥ १ ॥ श्रीमतो धनपालस्य सालस्य को गुणस्तुतौ । यस्याविचलविश्वासे ब्राह्मी तथ्यवचक्रमा ॥२॥ श्लाघ्यः स धनपाल: स्यात्काल आंतरविद्विषाम् । यहुद्धिरेव सिद्धाज्ञा मिथ्यात्वगरलच्छिदे ॥३॥ तवृत्ते वाचमाधाये दास्ये तिष्ठन् गुरुक्रमे । विधास्ये खस्य नैर्मल्यमादास्ये जन्मनः फलम् ॥४॥ अस्त्यवंत्यभिधो देशो देशोनं? वडवामुखम् । यस्य येन च संत्यत्र कुलानि नव भोगिनाम् ॥५॥ आधारस् पुरुषार्थानां पुरी धारास्ति यत्पुर। दानकल्पद्रुवाहुल्यादसारा सामरावती॥६॥ तत्र श्रीभोजराजोऽस्ति राजा निर्व्याजवैभवः। अवैरं यन्मुखांभोजं भारतीश्रीनिवासयोः ॥७॥ यद्यशास्वर्णदीवीरे प्रवृत्तव्योमविद्रवे । विधिः पूजाविधौ नालिकेरवद्विधुमाघे ॥ ८॥ इतश्च मध्यदेशीयसंकाश्यस्थानसंश्रयः। देवर्षिरस्ति देवर्षिप्रभावो भूमिनिर्जरः ॥९॥ तस्य श्रीसर्वदेवाख्यः सूनुरन्यूनविक्रमः। ब्राह्मण्यनिष्ठया यस्य तुष्टाः शिष्टा विशिष्टया ॥१०॥ वस्य पुत्रद्वयं जज्ञे विशेशैरर्चितक्रमम् । आधः श्रीधनपालाख्यो द्वितीयः शोभनः पुनः ॥११॥ तत्रान्यदाययौ चांद्रगच्छपुष्करभास्करः। श्रीमहेंद्रप्रभुः पारदृश्वा श्रुतपयोनिधेः॥१२॥ १मणमंता. २H. ३६६४२.३ D. नदडवा.

·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रवन्धः । २२५ जनानां संशयोच्छेदमादधद् व्याख्यया तया। विश्रुतः सर्वदेवेन द्विजराजेन स श्रुतः॥ १३ ॥ स चास्योपाश्रये पायादुचितं मानितश्च तैः। दिनत्रयमहोरात्रं तथैवास्थात्समाधिना ॥१४॥ पप्रच्छ प्रभुरप्येवं परीक्षाहेतवे हि नः। सुधियो यूयमायाथ कार्य वाप्यस्ति किंचन ॥ १५ ॥ स्वयंभुवः परा मूर्तिः प्राहासौ द्विजसत्तमः । महात्मनां हि माहात्म्यवीक्षणे सुकृतार्जनम् ॥१६॥ कार्य नः किंचिदप्यन्यदस्ति तत्रार्थिनो वयम् । रहस्यं वद नाख्येयमितरेषां गुणोदधे ॥१७॥ स्थित्वैकांते प्रभुः प्राह ख्यातं यत्कथनोचितम् । इति श्रुत्वा जगादासौ पिता कः पुण्यवानभूत् ॥ १८॥ राजपूज्यस्ततो लौर्दानं प्रापदसौ सदा । गृहे मम निधेः शंका तृष्णाविलसितं ह्यदः॥ १९ ॥ तं सर्वज्ञातविज्ञाना यूयं यदि ममोपरि। अनुग्रहधियाख्यात परोपकरणोद्यताः॥२०॥ ब्राह्मणः सकुटुंबस्तत्स्वजनैः सह खेलति । दानमोगैस्ततः श्रीमत्प्रसीद प्रेक्षयस्व तत् ॥ २१॥ युग्मम् सूरिर्विमृश्य तत्पााल्लाभं शिष्योत्तमस्य सः। आह सम्यग्भवत्कार्य विधास्यामो धियां निधे ॥२२॥ परं न किं भवान् दाता रहः कथ्यं हि नस्त्वया। सामि स्वामिन्समस्तस्य दास्यामि तव निश्चितम् ॥ २३ ॥ अहं स्वरुचि भावत्कवस्तुतोऽर्धं समाददे। साक्षिणोऽत्र विधीयतां द्रव्यव्यतिकरो ह्ययम् ॥२४॥ व्याख्याता वेदवेदांगशास्त्रेषु वितथं कथम् । वदाम्यत्र तथाप्यस्तु विश्वासाय प्रमोरिदम् ॥ २५ ॥ साक्षीकृत्य ततस्तत्र स्थितान्मेने गुरुस्तदा । हृष्टेन गृहमागत्य पुत्रयोर्जगदे तथा ॥ २६ ॥ शुमेऽह्रि सूरिमाह्वास्तज्ञानाशात्वा स तद्भवम् । निश्चित्योवाच तद्व्यं ख्यानयित्वापस द्विजः ॥२७॥ चत्वारिंशत्सुवर्णस्य टंकलक्षा विनिर्ययुः। दृष्टेपि नि:स्पृहोसः सूरि स्वोपाश्रयं ययौ ॥२८॥ १ हितः. २D. प्राहाख्याते.. P प्राहाख्यात०. ३ म. स. ४D. P. तंतसू०.

·२२६ प्रभावकचरिते श्रीमतः सर्वदेवस्य महेंद्रस्य प्रभोस्तथा। दानग्रहणयोर्वादो वर्षे यावत्तदाभवत् ॥ २९ ॥ अन्यदा सत्यसंधत्वाद्राह्मणः सूरिमाह च। देवेद्रव्येऽत्र ते दत्ते खगृहं प्रविशाम्यहम् ॥ ३० ॥ सरिः प्राहातिरुचितं ग्रहीष्ये वचनं मम । भवत्विदं ततो मित्रं गृहाण त्वं द्विजोऽवदत् ॥३१॥ सुरिराह सुतद्वंद्वादेोकं नन्दनं मम । सत्यप्रतिज्ञता चेत्ते न वा गच्छ गृह निजम् ॥ ३२॥ इतिकर्तव्यतामूढो द्विजः कप्टेन सोऽवद् ! प्रदास्यामि ततो वेश्म निजं चिंतातुरो ययौ ॥ ३३॥ तत्रानास्तृतखटायां सुप्तोऽसौ निद्रया विना। दृष्टश्च धनपालेनागतेन नृपसौधतः॥ ३४॥ विषादः किंनिमित्तोऽयं नंदने मयि तिष्ठति । यथादिष्टकरे तत्त्वमाख्याहि मम कारणम् ॥ ३५॥ ततः प्राह पिता वत्स सत्पुत्रा हि भवारशाः। पित्रादेशविधाने स्युरीदृग्गाढामिसंधयः ॥३६॥ ऋणतः पितरं याति नरकादुद्धरत्यथ सद्गतिं च प्रदत्ते यो वेदे प्रोक्तः सुतः स च ॥३७॥ श्रुतिस्मृतिपुराणानामभ्यासस्य कुलस्य वः। फलं तदेव युष्माकं घट्टणाद्सदुद्धृतिः॥ ३८ ॥ ततः शृण्ववधानात्वं सति जैना महर्पयः। महेंद्रसूरयो यैस्ते द्रव्यमीक् प्रदर्शितम् ॥ ३९ ॥ यथाभिरुचितं चैपामधंदेयं प्रतिश्रुतम् । ततः पुत्रद्वयादेकं याचंते करवे हि किम् ॥ ४०॥ संकटादमुतो वत्स त्वयैव ह्यधुना वयम् । मोच्यामहे ततस्तेषां शिप्यो मत्कारणाद्भव ॥४१॥ कोपगर्भ तदाह श्रीधनपालो धियां निधिः। तातोकं भवता यार नहक्कोऽप्युचितं वदेत् ॥ ४२ ॥ संकाश्यसानसंकाशा वयं वर्णपु वर्णिताः। चतुर्वेदविदः सांगपारायणभृतः सदा ॥ ४३॥ तथा श्रीमुंजराजस्य प्रतिपन्नमुतोऽभवत् । श्रीभोजवालसौहार्दभूमिभूमिमुरो एहम् ॥ ४॥ तत्पूर्वजानिह सीयान पुनो भूत्वा प्रपातये । ध्वन्ने पतितगट्टाणां धीक्षया हावगीतया ॥४५॥ १DP. दाना..D. देव. ADP.हामि -- ·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः। २२७ एकस्त्वमृणतो मोच्या पात्याः सर्वेऽपि पूर्वजाः। इमं कुव्यवहारं नादास्ये सजननिंदितम् ॥ ४६॥ कार्यणानेन नो कार्य मम स्वरुचितं कुरु । तातमित्यवमत्यामुं स तस्मादन्यतो ययौ ॥४७॥ अश्रुपूरप्लुताक्षोऽसौ निराशो गुरुसंकटे। यावदस्ति समायातस्तावदागात् सुतोऽपरः॥४८॥ पृष्टस्तेनापि दैन्येऽत्र निमित्तं स तदावदत् । धनपालेन कुत्रापि कार्य प्रतिहता क्यम् ॥ ४९ ॥ भवान् बालस्ततः किंतु तत्र प्रतिविधास्यते । गच्छ स्वकर्मभोक्तारो भविष्यामः स्वलक्षणैः॥५०॥ निराशं वाक्यमाकर्ण्य तत्पितुः शोभनोऽवदत् । मा तात विह्वलो भूया मयि पुत्रे सति धुवम् ॥ ५१ ॥ धनपालो राजपूज्यः कुटुंबभरणक्षमः। निश्चितस्तत्प्रसादेन भवतादिष्टमाचरे ॥ ५२॥ वेदस्मृतिश्रुतिस्तोमपारगः पंडितोऽग्रजः। कृत्याकृत्येषु निष्णातः स विवेच यथारचि ॥५३॥ अहं तु सरलो बाल्यादेतदेव विचारये । पित्रादेशविधेरन्यो न धर्मस्त जन्मनाम् ॥ ५४॥ अत्र कृत्यमकृत्यं वा नैवाहं गणयाम्यतः। कूपे क्षिप निषादानां भामर्पय यथारुचि ॥ ५५ ॥ श्रुत्वेति सर्वदेवश्च तं वाढं परिषखजे । मामृणान्मोचयित्वा त्वं समुद्धर महामते ॥ ५६ ॥ ततः प्रागुक्तकार्य तच्छ्रावितोऽसौ सुतोत्तमः। अतिहर्षात्ततः प्राह कार्यमेतत्प्रियं प्रियम् ॥ ५७ ॥ श्रीजैना मुनयः सत्यनिधयस्तपसोज्ज्वलाः। तत्संनिधाववस्थानं सद्भाग्यैरेव लभ्यते ॥ ५८॥ जीवानुकंपया धर्मः स च तत्रैव तिष्ठति। चिह्नं यत्सत्यधर्मस्य ज्ञानमीहक्प्रतीतिदम् ॥ ५९ ॥ का स्थास्यति गृहावाले विषये विकिला(रा)कुले। इदं कार्यमिदं कार्यमिति चिंतार्तिजर्जरे ॥६॥ विमेत्युभयथा बंधुवल्लभाया धनश्रियः। असंतुधियस्तिष्ठत्स्वपि भाग्येषु वस्तुपु ॥६॥ ममापीहरगतिः कन्यासंबंधे भाविनि ध्रुवम् । तत्तात मत्प्रिये कार्य शंकसे कि निषेधतः ॥ १२॥ १D P. सूनुजन्नना ·२२८ प्रभावकचरिते तदुत्तिष्ठ कुरु स्वानं देवार्चनमथ क्रियाम्। वैश्वदेवादिकां कृत्वा निर्वृतः कुरु भोजनम् ॥ ६३ ॥ ततो मां तत्र नीत्वा च तेषामंके विनिक्षिप। पवित्रय निजं जन्म यथा तत्पदसेवया ॥ ४॥ इत्याकर्ण्य तदा विप्र आनंदाश्रुपरिप्लुतः। उत्तस्थौ गाढमाश्लिष्य मूर्ति चुम्वितवान् सुतम् ॥ ६५ ॥ ततः सर्वाः क्रियाः कृत्वा भोजनानंतरं द्विजः। प्रायाच्छोभनदेवेन सहाचार्यप्रतिश्रये ॥ ६६ ॥ अंकमारोपयामास स तेषां वल्लभं सुतम् । यावान् भाति विभातव्यः पूज्यैस्तावानयं सुतः ॥ ६७ ॥ सूरयस्तमनुज्ञाप्यादीक्षयंस्तं सुतं मुदा । तहिनांतः शुभे लग्ने शुभग्रहनिरीक्षिते ॥ ६८ ॥ ते विजङः प्रभाते चापभ्राजनविशंकिताः। अणहिलपुरं प्रापुर्विहरंतो भुवं शनैः ॥ ६९॥ इतश्च धनपालेन सर्वदेवः पृथकृतः। विकर्मकृन्निधिद्रव्यात्पुत्रं विक्रीतवानिति ॥ ७० ॥ अदृष्टव्यमुखास्ते च दीक्षापतितशूद्रकाः। कौतस्कुताः शमव्याजात् स्त्रीवालादिप्रलंवकाः ॥ ७१ ॥ निर्वास्यते ततो देशादेषां पापंडमद्भुतम् । ध्यात्वा विज्ञाप्य राजानं तच्चके तेन रोपतः॥७२॥ युग्मम् एवं द्वादशवर्षाणि श्रीभोजस्याच्या तदा। न मालवे विजढे तच्छ्रीपीतांवरदर्शनम् ॥ ७३ ॥ स्थितानां गुर्जरे देशे धोरासंघो व्यजिज्ञपत् । श्रीमन्महेंद्रसूरीणां यथावृत्तं यथातथम् ॥ ७४॥ इतः शोभनदेवश्चाध्यापितः सूरिभिस्तदा । विदधे वाचनाचार्यः शक्रेणापि स्तुतो गुणैः ॥ ७५॥ अवंतिसंघविज्ञप्ति श्रुत्वाख्याच्छोभनो विभुः। यास्याम्यहं निजभ्रातुःप्रतिवोधाय सत्वरम् ॥ ७६ ॥ दौर्मनस्यमिदं संघे मन्निमित्तं समाययौ । अहमेव प्रतीकारं तत्र संघातुमुत्सहे ॥ ७ ॥ गीताथैर्मुनिभिःसाई प्रभुभिः प्रेग्यताथ सः। धारापुरमथायातः प्रयात. प्रौढिमढुनम् ॥ ७ ॥ प्राप्ते काले च साधून्स प्रेपीहोचरचर्यया । श्रीमतो धनपालस्य गृहे परिचिते चिरम् ॥ ७९ ॥ H. गियानन्या. - ma- ·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः। २२९ तत्र तावागतौ साधू विद्वदीशस्तदा च सः। स्नानायोपविवेशाथ स्नेहासतवपुदृढम् ॥ ८०॥ व्याहत्य धर्मलाभ तौ तस्थतुः खस्थचेतसौ। सरत्यस्तीति विदधे धनपालप्रियोत्तरम् ॥ ८१ ॥ प्राह श्रीधनपालश्च किंचिद्देह्यनयोधुवम् । गृहाद्यांत्यर्थिनो रिक्ता अधर्मोयं यतो महान् ॥ ८२॥ उषितानं तया नीतं गृहीतेत्र ततो दधि । द्वितीयमाहृतं पृष्टं तैरेतत् किमहर्मवम् ॥ ८३ ॥ किं दनि पूतराः सन्ति न वा यूयं दयाभृतः। एतच्यहस्थितं लातो नोचेद्गच्छत शीघ्रतः ॥ ८४॥ तावूचतुरियं रीतिरस्माकं किमसूयसि। असूयया महान् दोपः प्रियवाक्यं हि सुंदरम् ॥ ८५॥ अथ चेत्पृच्छसि भ्रांति विना जीवस्थिति ध्रुवम् । गोरसेऽहयातीते नासत्यं ज्ञानिनां वचः॥८६॥ सुधीनाथस्ततोऽवादीत्तदानादीनवं वचः। दर्शयत्तं प्रतीत्यै नो दनि जीवानमूडशि ॥ ८७ ॥ पूलिकालतकस्याथ ताभ्यां तत्र व्यमोच्यत । जीवादनस्तस्यां दागेवारुरुहुस्तदा ।। ८८॥ चलंतस्ते हि चक्षुष्या अचक्षुष्याः स्थिताः पुनः। तद्वर्णास्तद्रसा जीवास्तदा तेनेक्षिताः स्फुटाः ॥ ८९ ॥ मिथ्यात्वस्थावलेपोऽथ तद्वाक्येन विनिर्ययो। तदा कृतीश्वरस्याहिनाथमंत्रर्विपं यथा ॥ ९०॥ अचिंतयदसौधर्म एषां जीवदयोज्वलः। य एप पशुहिंसादिरसौ मिथ्येव लख्यते ॥ ९१ ॥ उक्त च तेन-सावच्छ अछि धम्मो जामुणियजिणाणसासणं तुम्हें । कणगानुराणकणगं ससियपयं अलभमाणाणं ॥ ९२ ॥ विद्वन्नाथस्ततोऽवादीको गुरुः कुत आगमः। भवतां कुत्र वा स्थाने शुद्धे यूयमवस्थिताः ॥ ९३ ॥ श्रुत्वेति वदतस्तौ च श्रूयतामवधानतः। गूर्जरादेशतः श्रीमन्नायाता वयमत्र भोः ॥ ९४ ॥ श्रीमन्महेंद्रसूरीणां शिष्यः श्रीशोभनो गुरु। नाभेयभुवनाश्यणे स्थितोस्ति प्राशुकाश्रये ॥ ९५ ॥ १म. वरस्य. २P. नौ H. दर्शयंत...पान ताति३P.लि.

·प्रभावकचरिते इत्युक्त्वा जग्मतुस्तौ च निजं स्थानं महामुनी। सुनातो भक्तिपूर्व च सुधीः प्रायादुपाश्रये ॥ ९६ ॥ अथ श्रीशोभनो विज्ञोऽभ्यातस्थौ गुरुवांधवम् । आलिलिंगे च तेनासौ सोदरस्नेहमोहतः॥९७॥ तेन चा सने दत्तेऽग्रजेनोपाविशत्तदा। ऊचे च पूज्य एवं त्वममुं यो धर्ममाश्रयः ॥ ९ ॥ जिनेंद्रदर्शनं धर्ममूलं भोजनृपाशया । यनिर्धास्य मयोपार्जि नांतस्तस्य महांहसः॥ ९९ ॥ सर्वदेवः पिता त्वं चानुज एतौ महामती। यावेनं सुगुरु धर्ममाद्रियेथां भवच्छिदे ॥ १०॥ वयमत्र पुनर्धर्माभासे धर्मतया श्रिते। थिता गतिं न जानीमः कामपि प्रेत्य संश्रयाम् ॥ १०१ ॥ तदाख्याहि मदानायो दधिरत्नानुज स्फुटम् । धर्म शर्मकरं मर्मममोच्छेदे विधायिनम् ॥ १०२॥ अथ श्रीशोभनो विद्वान् बंधोः नेहमरं वहन् । उवाच त्वं कुलाधार शृणु धर्म कृपैव यत् ॥ १०३ ॥ देवधर्मगुरूणां च तत्वान्यवहितः शृणु । देवो जिनो महामोहमरमुख्यारिजित्वरः ॥ १०४ ॥ खयं मुक्तः परान्मोचयितुं सामर्थ्यभूभृशम् । प्रदाता परमानंदपदस्य भगवान् ध्रुवम् ॥ १०५॥ शापानुग्रहकर्तारो मना विषयकर्दमे । स्त्रीशखाक्षलगाधारा देवताः स्युनूपा इव ॥ १०६ ।। गुरुः शमदमश्रद्धासंयमः श्रेयसां निधिः। कर्मनिर्जरणासक्तः सदाचरितसंवरः ॥ १०७ ॥ परिग्रहमहारंभो जीवहिंसाकृतोद्यमः। सर्वाभिलाषसंपन्नो ब्रह्महीनः कथं गुरुः ॥ १०८ ॥ सत्त्याऽस्तेयदयाशौचक्षमाब्रह्मतपक्रियाः। मृदुत्वार्जवसंतोषा धर्मोऽयं जिनभाषितः॥ १०९ ॥ अवद्यवस्तुदानेन भवेश्च पशुहिंसया। अधर्मों धर्मवत्ख्यातो नाहः कृत्रिमवस्त्रवत् ॥ ११० ॥ समुवाच ततः श्रीमान् धनपाल श्रियानिधिः। प्रतिपन्नो मया जैनधर्मः सद्गतिहेतवे ॥ १११ ॥ ततः श्रीमन्महावीरचैत्यं गत्वा ननाम च । वीतरागनमस्कारं श्लोकयुग्मेन सोऽब्रवीत् ॥ ११ ॥ .. १PD. भुक्ति. २म. P संचरिसवाः ।

·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः । २३१ तथाहि-बलं जगद्धिसनरक्षणक्रमं क्षमा च किं संगमके कृत्तागसि। इतीवसंचिंत्य विमुख्यमानसंरुषेवरोषस्तव नाथ निर्ययौ११३ कतिपयपुरखामीकायव्ययैरपि दुर्ग्रहो मितवितरिता मोहेनासौ पुरानुसृतो मया। त्रिभुवनविभुर्बुद्धया (व्या)राध्योधुना सुपदप्रदः प्रभुरपि गतस्तत्प्राचीनो दुनोति दिनव्ययः ॥ ११४ ॥ अन्यदा पूर्णिमासंध्यासमये नृपमब्रवीत् । जैनदर्शनसंचारहेतवे देशमध्यतः॥ ११५॥ राजंस्तव यशोज्योत्स्ना धवलांवरविस्तरः। प्रकटस्तमसोहंता भूयादर्थप्रकाशकः ॥ ११६ ॥ राजा वदन्मया ज्ञातोऽभिसंधिमैत्रिते ततः। श्वेतांबराचरंत्वत्र देशे को दर्शन द्विषन् ॥११७ ॥ ततो धारापुरीसंघसंगत्याज्ञापयत्प्रभोः। श्रीमन्महेंद्रसूरेस्तत्तत्रायान्मंक्षु सोऽप्यथ ॥ ११८ ॥ क्रमेण धनपालश्च धर्मतत्वविचक्षणः । दृढसंपत्कनिष्ठाभिर्ध्वस्तमिथ्यामतिर्वभौ ॥ ११९ ॥ राशा सह महाकालभवनेसोऽन्यदा ययौ। तन्मंडपगवाक्षे चोपाविशनशिवाग्रतः॥१२० ॥ राशाहूतः सच द्वाराग्रतः स्थित्वा झटित्यपि । व्यावृत्य त्रिस्ततो भूपः पप्रच्छैनं सविस्मयः॥१२१ ॥ सखे किमिदमित्यन पृष्टे स प्राह संगभृत् । देवोऽस्ति शक्तिसंबद्धो ब्रीडया न विलोक्यते ॥ १२२ ॥ राजाह दिवसेज्वेतावत्सु किं तादृशोऽचितः । भवता प्राह सोहं च वालत्वाल्लजितो नहि ॥१२३॥ दिनानीयंति लोकश्च भवंतोऽपीडशा यतः। शुद्धांतांतर्वधूसक्त त्वय्यपीक्षितुमक्षमः ॥ १२४ ॥ कामसेवापरैः प्राच्यैरपि भूपैर्भवादृशैः। यलित्वादर्चनं त्वस्य प्रवर्तितमिहेशः॥ १२५ ॥ यतः अवरहदेवह सिरुपुजिद महएवह पुलिंगु । चलियाज जि प्रतिष्टई तंणमन्तदूचगु ॥ १२६ ॥ सित्वा ध्यौ च भूपालो हास्यं सत्यसमं ादः। पृच्छाम्यपरमप्यस्मिन्नेतदुत्तरमस्पृहः ॥ १२७ ॥ १P.D. तसेचरो. २ DP. ३P.संधे.

·२३२ प्रभावकचारते वहिगिरिटेम॒तिं दृष्ट्वा प्राह च कौतुकात्। एष किं दुर्वलोऽजल्पि सिद्धसारखतोऽसि भोः॥१२८ ॥ अथाह धनपालोपि सत्योक्तौ भवति क्षणः। अस्तु वा सत्यकथने को दोषो नस्ततः शृणु ॥ १२९ ।। तथाहि-दिग्वासा यदि तत्किमस्य धनुषा सास्त्रस्य किं भस्मना भस्माप्यस्य किमंगना यदि वसा कामं परिवष्टि किम् । इत्यन्योन्यविरुद्धचेष्टितमहो पश्यनिजखामिनं भुंगी शुष्कशिरावनद्धमधिकं धत्तेऽस्थिशेषं वपुः ॥१३०॥ याज्ञवल्क्यस्मृतिं व्यासो बहिः पार्षदमंडले। तारं व्याख्याति भूपश्च तत्र शुश्रूषुरासिवान् ॥ १३९ ।। व्यावृत्त्य स्थितमद्राक्षीद्वयस्यं च ततोऽवदत् । श्रुतिस्मृतिषु तेऽवज्ञावहितो न शृणोषि यत् ॥ १३२ ॥ सोऽजल्पन्नावगच्छामि तदर्थ व्यस्तलक्षणम् । प्रत्यक्षेण विरुद्धं हि शृणुयात्को मतिभ्रमी ॥ १३३ ॥ -स्पर्शोऽमेध्यभुजां गवामघहरो वंद्या विसंज्ञा द्रुमाः खगच्छागवधाद्धिनोति च पितॄन विप्रोपभुक्ताशनम् । आशाश्छद्मपरा:सुराः शिखिहुतं प्रीणाति देवान् हविः स्फीतं फल्गु चवल्गुच श्रुतिगिराकोवेत्ति लीलायितम्१३४ अथनिष्पद्यमाने च यो तत्र महापशोः। बद्धस्य हंतुमनीषीदीनारावं महीपतिः॥१३५ ॥ अथ किं जल्पतीत्युक्त कविचक्री ततोऽवदत् । भाषामेषां विजानामि तत्सत्यं शृणु मद्वचः ॥ १३६ ॥ तथाहि-अर्काहितदलोछेदी सत्वोलासतनुस्थितिः। नाना गुणैश्च विष्णुर्यः स कथं वध्यतामजः॥ १३७ ॥ नाहं खर्गफलोपभोगवृषितो नाभ्यर्थितस्त्वं मया संतुष्टस्तृणभक्षणेन सततं साधो न युक्तं तव । खर्ग यांति यदि त्वया विनिहता यो ध्रुवं प्राणिनो यज्ञ किं न करोषि मातृपितृभिः पुत्रैस्तथा बांधवैः॥ १३८ ॥ श्रीमोजः कुपितस्तस्यापसव्यवचनक्रमैः। दध्यावमुं हनिष्यामि विब्रुवंतं द्विजब्रुवम् ॥ १३९ ॥ साक्षादस्य हतौ किं चापवादः परमो भवेत् । रहः कुत्रापि वेलायां वध्योऽसावेष संश्रयः ॥ १४०॥ १म. गरि. D. भृगिविटे.

·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः। २३३ तदा चागच्छतो राजपथि खं मंदिरं प्रति। वृद्धा स्त्री हक्पथप्राया तटस्था वालिकान्विता ॥ १४१॥ नवकृत्वः शिरो धूनयंती वृद्धां विलोक्य सः। नृपः प्राह किमाहासौ ततोवादीत्कृतीश्वरः ॥ १४२ ॥ किं नंदी किं मुरारित किमु रतिरमणः किं हरः किं कुबेर किंवा विद्याधरोऽसौ किमथ सुरपतिः किं विधुः किं विधाता। नायं नायं न चायं न खलु नहि न वा नापि नासौ न चैषः क्रीडां कर्तुं प्रवृत्तः खयमिह हि हतेभूपतिर्मोजदेवः ॥ १४३ ॥ श्रुत्वाथ भूपतिर्दध्यौ नववारोचितान किमु । विकल्पानवकृत्वोऽथ तत्रापर्यहरत्ततः ॥ १४४ ॥ शानिवद्वदिता कोन्य एतं दुर्भाषकं विना। निग्रहाहः स कि श्रीमन्मुंजवर्द्धितविग्रहः ॥ १४५ ॥ कदाचिद्भुपतिर्मित्रं पापर्दावाह्वयत्ततः। ययौ सखेटकास्तत्र शूकरं च व्यलोकयन् ॥ १४६ ॥ काम कर्णातविश्रांतमाकृष्य किल कार्मुकम् । वाणं प्राण दधन् हस्ते व्यमुंचन्यंचदास्यकः ॥ १४७॥ पतितोऽसौ किरिपोरं घर्घरारावमारसन् । प्रादुर्विज्ञाः प्रभुर्योधः पार्वे वा नान्य ईदृशः ॥ १४८ ॥ पंडितेशे ततो दृष्टिः श्रीभोजस्यागमत्तदा । किंचिद्वदिष्यथेत्युक्ते स प्राह शृणुत प्रभोः॥ १४९ ॥ तञ्चेद-रसातलं यातु यदन पौरुषं कनीतिरेषा शरणो हदोषवान् । निहन्यते यदलिनापि दुर्बला हहा महाकष्टमराजकंजगत१५० अन्यदा नवरात्रेषु लिंबजागोत्रजार्चने । राशाथ विहिते हन्यमाने छागशते तथा ॥ १५१ ॥ रक्ताक्षे घातरक्ताले बता खगद्विधाकृते । एकघातान् सदेशस्थाः प्रशशंसुर्नृपं हतौ ॥ १५ ॥ धनपालो जगादाथ करुणैकमहोदधिः। एतत्कर्मकतो विज्ञाः प्रशंसाकारिणोऽपि च ॥ १५३ ॥ यतः-पसुवेरुडविविहसिडं निसुणइसाहुकारु । तं जाणइ नरयहह हह दिन्नड संचकाऊ ॥१५४॥ अन्यदा श्रीमहाकाले पवित्रारोहपर्वणि । महामहेऽगमद्राजा वयस्यं प्रत्युवाच च ॥ १५५ ॥ सखे त्वदीयदेवानां कदापि न पवित्रकम् । अपवित्रास्ततस्ते स्यू राजमित्रं ततोऽवदत् ॥ १५६ ॥ १ ले..म.निव.

·२३४ प्रभावकचरिते तथाहि-पवित्रमपवित्रस्य पावित्र्यायाधिरोहति । जिनः खयं पवित्रः किमन्यैस्तत्र पवित्रकैः ॥ १५७॥ अपावित्र्यं शिवे चैतद्भक्कमप्यातं यतः। लिंगार्चनं तरंयाच्यमानाभ्युपगमाडवम् ॥ १५८ ॥ मूति श्रीकामदेवस्य रतियुक्तां हेसन्मुखाम् । तालिकायाः प्रदानायोदितहस्तां नराधिपः ॥ १५९ ।। पश्यन पंडितचंडांशुमाभाषत सकौतुका। किमेप तालिका दित्सुहसन् कथयति स्फुटम् ॥ १६० ।। धनपालस्ततः सिद्धसारस्वतवशात्तदा । अवदत्तथ्यमेवाशुशानी को हि विलंवते ॥ १६१ ।। तवेद-स एप भुवनत्रयप्रथितसंयमः शंकरो विभर्ति वपुषाधुना विरहकातरः कामिनीम् । अनेन किलनिर्जिता चयमिति प्रियायाः कर करेण परिताडयन् जयति जातहासः स्मरः॥ १६२॥ अन्यदा नृपतिः प्राह तव सूनृतभापणे । अभिज्ञानं किमप्यस्ति सत्यं कथय तन्मम ॥ १६३ ॥ चतुर्धारोपविष्टानां केन द्वारेण निर्गमः। स्यादरमाकमिदानीमित्याल्याहि कविवासव ॥ १६४ ॥ ततोऽसौ पत्रके लेखीदक्षराणि महामतिः। ततः समुद्रयित्वा च स्थगीवित्तस्य चार्पयत् ।। १६५ ।। ध्यायन्निति नृपो द्वारचतुष्कस्सेह मध्यतः । एकेन केनचिद्वारा गतिर्शाता भविष्यति ॥ १६६ ॥ शानिनोप्यस्य वचनमत्र मिथ्या करिप्यते। ततो गते गृहं मित्र भुक्त्याहानं समागमत् ॥ १६७ ॥ मंडपोपरिभागे च छिद्रं प्राप्यंत यन्नरः। तेन छिद्रेण निर्गत्य राजा सचिनी यया ॥ २६८ ॥ तन्मध्याहे कवीशं तमाकार्यापृच्छदतम् । पत्रकं कर्पयित्या स स्थगीगध्याददायत् ।। १६० ।। तत्र चोपरिभागेन निर्याम्पति नृपो यम। इति तथ्यं पचम्नम्य शात्या गमा चमसमः ॥१७॥ अन्यधुः सेतुबंधन प्रारियोपनिनगर । माग्निर्विद्यते यत्र मिहिना थाrचूमता ॥३॥ नन्काथ्यानयनाथ मनियम पहिला । निधायांगानिधी मम्गमा शिलशिलोचना १७॥ 1" .मु.१"." ..

·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः। २३५ प्रशस्त्युपरितो बाढे विन्यस्याथ पुनस्ततः। उत्पाद्यापरतलाक्षपट्टिकासुच मीलिताः ॥ १७३॥ ततोऽप्युद्धृत्य पत्राल्पमक्षराण्यालिखनराः। तानि रक्षाकुलानीव पंडवृत्तान्यतोऽभवन् ॥ १७४ ॥ राज्ञालोक्यंत तान्यत्राविशदर्थानि किं पुनः। हट्टे शाकफलानीव खंडितान्यरसान्पपुः ॥ १७५ ॥ पूयंति निजैः प्रज्ञाविशेषैस्ते महाधियः । परं राक्षश्चमत्कारकरी कस्यापि नैव वाक् ॥ १७६ ॥ द्विपदी त्रिपदी चैका तन्मध्यादर्पिता ततः। श्रीमतो धनपालस्य बालस्य कविताविधौ ॥१७७॥ तथाहि-हरशिरसि शिरांसियानि रेजुहरिहरितानि लुठंति गृध्रपादैः तद्यथा-माता तिष्ठति कुन्तलेश्वरसुता वारोंगराजखसु- डूंतेनाद्य जिता निशा कमलया देवी प्रसाद्याद्य च । इत्यंतःपुरचारिवारवनिताविज्ञापनानंतर वचनानंतरं विद्वान् ते समस्ये अपूरयत् ॥ १७८ ॥ तथाहि-अयि खलु विपमः पुराकृतानां । विलसति जन्तुषु कर्मणां विपाकः ॥ १७९ ॥ तद्यथा-स्मृत्वा पूर्वसुरं विधाय बहुशो रूपाणि भूपोऽभजत् कीरविद्वान् हसन्नाह जैनोचितमिदं वचः॥१८० ॥ तेषां मते परीपाका कर्मणां हि प्रकथ्यते । समस्यापूरणं ह्येतत्सौवीरामोदमेदुरम् ॥ १८ ॥ कवींद्रः प्राह कीरस्य रागः स्याद्वद् मे धुवः। मलिनांगस्य सत्यं तु सूर्यः प्रकटयिष्यति ॥ १८२ ॥ द्वापंचाशत्पले फाले शुद्ध चेन्मम मानुपम् । अत्रेदशाक्षराण्येवावश्यमीहक्प्रतिश्रये ॥ १८३॥ कौतुकादथ भूपालस्तत्तथैव व्यधापयत् । राजा मित्रं ततः फाले शुद्धः शुद्धयशोनिधिः ॥ १८४ ॥ प्रतीत एव राजात्र सत्ये को नाम मत्सरी। अथान्येधुरपृच्छत्तं सुधीशं भोजभूपतिः ॥ १८५ ॥ जैना जलाश्रयद्वारं सुकृतं किं न मन्यते। ततोऽवदत्स तत्रापि सूनृतं सूनृतव्रतः॥ १८६॥ तथाहि-सत्यं वप्रेषु शीतं शशिकरधवलं वारि पीत्वा यथेच्छ विच्छिन्नाशेषतृष्णाः प्रहसितमनसःप्राणिसार्था भवति । साफ.

·२३६ प्रभावकचरिते शोष नीते जलौघे दिनकरकिरणैयाँत्यनंता विनाश तेनोदासीनभावं भजति यतिजनः कूपवमादिकार्ये ॥ १८७॥ राजाह सत्यमेवेदं धर्मसत्यो जिनाश्रयः। व्यवहारस्थितानां तु रुच्यो नैव कथंचन ॥ १८८ ॥ ततो राजसखा प्राह पित्राहमपि पाठितः। किचिज्ज्ञात्वा मयाश्रावि का कथा त्वबुधेजने ॥ १८९ ॥ त्याज्या हिंसा नरकपदवी नानृतं भाषणीयं स्तेयं हेयं विषयविरतिः सर्वसंगानिवृत्तिः। जैनो धम्मों यदि न रुचितः पापपंकावृतेभ्य- स्तत्कि न्यूनो घृतमवगतं किंप्रमाधति नो चेत् ॥ १९० ॥ धनपालस्ततः सप्तक्षेच्या वित्तं व्ययेत्सुधीः। आदौ तेषां पुनश्चैत्यं संसारोत्तारकारणम् ॥ १९१॥ विमृश्येति प्रभो भिसूनोः प्रासादमातनोत् । विवस्यात्र प्रतिष्ठां च श्रीमहेंद्रप्रभुर्दधौ ॥ १९२॥ सर्वज्ञपुरतस्तत्रोपविश्य स्तुतिमादधे । जयजंतु कप्पेत्यादि गाथापंचशतामिमाम् ॥ १९३॥ एकदा नृपतिः सार्णकथाविस्तरनिस्तुपः। वयस्यमवदजनकथां श्रावय कामपि ॥ १९४॥ द्वादशाथ सहस्राणि ग्रंथमानेन तां ततः। परिपूर्य ततो विद्वत्समूहैरवधारिताम् ॥ १९५॥ यथार्था काच दोपस्योद्धारा तिलकमंजरी। रसेन कवितारूपचक्षु मल्यदायिनी ॥ १९६ ॥ विद्वजनांस्यकर्पूरपूराभां वर्णसंभृताम् । सुधीर्विरचयांचने कथां नवरसप्रथाम् ॥१९७॥ विभिविशेषकम् रसां नवपरां कोटि प्रापिताः कविचक्रिणा। कथायां तत्समाप्तौ च तत्याने परिवर्तते ॥ १९८॥ खयूथ्यानामिवामीपां प्रस्तावं ते दधुर्धवम् । रसानां सततः पण्णामास्वादमबुधजनः ॥ १९ ॥ दुहित्रा च ततः पूष्टं तातग्रंथः समापि किम् । अहो स्पद्धा पितृध्याने मुतामानथ चित्रान् ॥२०० ।। अथासौ गूजराधीशकोविंदेशशिरोमणिः । चार्दिवनालविशदं धीशांत्याचार्यमालयन् ।। २०१॥ 11 यारनी..PD प्रमेर ३PDig. II भा. नम्न..Pामा..

·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः । २३४ अशोधयदिमां चासावुत्सूत्राणां प्ररूपणात् । शब्दसाहित्यदोषास्तु सिद्धसारखतेषु किम् ।। २०२॥ तस्यां व्याख्यायमानायां स्थालं हैमममोचयत् । भूपालः पुस्तकस्याघो रससंग्रहहेतवे । २०३ ॥ तत्र तद्रसपीयूषं पूर्वमाहूतवान् नृपः। आधिव्याधिसमुच्छेदहेतुमक्षयतृप्तिदम् ॥ २०४॥ संपूर्णायां च तस्यां स प्राह पृच्छामि किंचन । तथा त्वामर्थये किंच तेन धारय मे रुषम् ॥ २०५॥ पूर्वमेव कथारंभे शिवः पात्वत्यमंगलम्। चतु:स्थानपराव तथा कुरुत सद्विरा ॥ २०६॥ धारासंज्ञामयोध्यायां महाकालस्य नाम च । स्थाने शकावतारस्य शंकरं वृषभस्य च ॥ २०७॥ श्रीमेघवाहनाख्याया मम नामकथा ततः। आनंदसुंदरा विश्वे जीयादाचंद्रकालिकम् ॥ २०८॥ सुधीः प्राह महाराजन शुभं प्रत्युपताशुभम् । परावर्ते कृतेऽमुष्मिन् सूनृतं मद्वचः शृणु॥२०९ ॥ पयःपात्रे यथा पूर्णे श्रोत्रियस्य करस्थिते । अपावित्र्यं भवेत्तत्र मद्यस्यैकेन बिंदुना ॥ २१० ॥ पचमेषां विनिमये कृते पाविश्यहानितः। कुलमेते ध्रुवं राज्यं राष्ट्र च क्षीयतेतराम् ॥ २११ ॥ शेषे सेवाविशेषं ये न जानंति द्विजिह्वताम् । यांतो हीनकुलाः किं ते न लजंते मनीषिणाम् ॥ २१२ ॥ अथ राजा रुषा पूर्णः पुस्तकं तन्यधादसौ। अंगारशकटीवह्नौ जाड्यात्पूर्वं पुरस्कृते ॥ २१३ ॥ ततो रोषादमाणासौ गाथामेकां नृपं प्रति । पुनर्नानेन वीक्ष्यामीत्यभिसंधिः कठोरगीः॥ २१४ ॥ साचेय-मालविउसि किमन्नं मन्नसिकनेण निच्चइतसि। धनपालंपि न मुंचसि पुच्छामि सवंचणं कत्तो ॥ २१५ ॥ अथ वेश्म निजं गत्वा दौर्मनस्येन पूरितः। अवाड्मुखः स सुप्वाप तदा नास्तृततल्यके ॥ २१६ ॥ न मानं देवपूजा न भुक्त वार्तापि न स्मृता। वचनं नैव निद्रापि पंडितस्य तदाभवत् ॥ २१७ ॥ HD ग्रादिप्र. २ H हि.३ PH पान्वेस? ४H ख्याया. ५म वृत्त.

·२३८ प्रभावकचरिते मूर्तयेव सरखत्या नवहायनवालया। दुहित्रा मन्युहेतुं स पृष्टस्तथ्यं यथाह तत् ॥ २१८ ॥ उत्तिष्ठ तात चेद्राशा पुस्तकं पावके हुतम् । अक्षयं हृदयं मेस्ति सकलां ते ब्रुवे कथाम् ॥ २१९ ॥ स्नानं देवार्चनं भक्तिं कुरु शीघ्रं यथा तव । कथापीठं ददे हृष्टस्ततः सर्व चकार सः॥२२० ॥ कथा च सकला तेन शुश्रुवेऽत्र सुतामुखात् । कदाचिन्न श्रुतं यावत्तावन्नास्याः समाययौ ॥ २२१ ॥ सहस्रत्रितयं तस्याः कथाया अत्रुटत्तदा। अन्यत्संबंधसंबद्धं सर्व न्यस्तं च पुस्तके ॥ २२२ ॥ अथापमानपूर्णीयमुच्चचाल ततः पुरः। मानाद्विनाकृताः संतः संतिष्ठते न कहिंचित् ॥ २२३ ॥ पश्चिमां दिशमाश्रित्य परिस्पंदं विनाचलत् । प्राप सत्यपुरं नाम पुरं पौरजनोत्तरम् ॥ २२४ ॥ तत्र श्रीमन्महावीर चैत्ये नित्ये पदे इव । दृष्टे स परमानन्दमाससाद विदांवरः ॥ २२५ ॥ नमस्कृत्य स्तुतिं तत्र विरोधाभाससंस्कृताम् । चकार प्राकृतां देव निम्मलेत्यादि सास्ति च ॥ २२६॥ दिनैः कतिपयैर्मोजा भूजानिस्तमजूहवत् । नास्तीति ज्ञातवृत्तांतः किंचित्खेदवशोऽभवत् ॥ २२७ ॥ आहे चेञ्चित्यते चित्ते कद्वदोष्णासु यात्वसौ । परस्तत्सदृशो नान्यस्तथ्यवागू भारतीनिमः ॥ २२८ ॥ इंडक्पूरुषसंसर्गे मंदभाग्या वयं ननु । देशं तस्य कथं हंसवासपुण्यं विजृभते ॥ २२९ ॥ इत्यस्य खिद्यमानस्य चकोरस्य कुहूष्विव । प्रायाधर्माभिधः कौलो विद्वांस्तवृत्तमुच्यते ॥ २३० ॥ नद्या आधारोनंतगोत्राणां पुरुषोत्तमसंश्रयः । आकरोऽनेकरत्नानां लाटदेशोऽस्ति वार्द्धिवत् ॥ २३१॥ यत्र मेकलकन्योमिनिचयो दर्शनाजनम् । पवित्रयेत्तदस्ति श्रीभृगुकच्छाख्यया पुरम् ॥ २३२ ॥ तत्रास्ति वेदवेदांगपारगो वाडवाग्रणी। सूरदेव इति ख्यातो वेधा इव शरीरवान् ॥ २३३ ॥ सतीशिरोमणिस्तस्य कांता कांतनयस्थितिः। सावित्रीत्याख्यया ख्यातिपात्रं दानेश्वरेपु या ॥ २३४ ॥ १DP पाठ. २D वे.

·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः । २३९ तयोरुभावभूतां च पित्राशानिलयौ सुतौ। धर्मः शर्मश्च दुहिता गोमतीत्यभिधा तथा ॥ २३५॥ धर्मः खनामतो वामः शठत्वादनयस्थितिः। पितुःसंतापकजा सूर्यस्येव शनैश्चरः॥ २३६ ॥ स पित्रोको धनं वत्स जीविकायै समर्जय । मुधा न लभ्यते धान्यं तत्ते जठरपूरकम् ॥ २३७ ॥ निष्कलत्वात्ततो नीचसंसर्गात्पाठवैरतः। सर्वोपायपरिभ्रष्टोऽभूदिक्षुक्षेत्ररक्षकः ॥ २३८॥ तत्र श्रीक्षेत्रपालोस्ति न्यग्रोधाधः सदैवतः। तद निरतो धर्मः सदासीद्भक्तिबंधुरः ॥२३९ ॥ सच खखामिनो गेहे गतः वचन पर्वणि। मुंश्वात्रेति तदुक्तः सन् प्रोवाच प्रकटाक्षरम् ॥ २४०॥ न वल्मे क्षेत्रपाला/ विनाहं प्रलयेपि हि । क्षेत्रं ययौ ततोऽभ्यर्च्य तमूों यावदास्थितः ॥ २४१ ॥ तावदैक्षिष्ट नग्मां स योगिनी तद्वतेबहिः । क्षेत्रपालप्रसादेन शक्तिं मूर्तिमतीमिव ॥ २४२॥ तया चेक्षुलतामेकां प्रार्थितेनातिमतिना । तयुग्म रससर्वस्वपूर्ण तस्याः समाय॑त ॥ २४३ ।। तदाखादप्रमोदेन सप्रसादाथ सावदत् । किं त्वं घृणायसे वत्स नवासोप्यवदत्ततः ॥ २४४ ॥ न धृणाये महामाये सा ततः पुनराह च । व्यादेहि वचनं तेन तच्चक्रे सादरं वचः॥२४५॥ सा च तद्रसगंडूषं सुधावत्तन्मुखेऽक्षिपत् । हस्तं तन्मस्तके प्रादादायातस्य वृतेर्वहिः ॥२४६॥ तिरोधत्त क्षणेनैव सा देवी च गिरां ततः। विमुच्य स च तत्सर्व तस्मानिरगमद्रुतम् ॥ २४७ ॥ शनैर्गच्छन् पुरः प्राप पूर्वगंगातट ततः। अचिंतितमवादीच काव्यं सारस्वतोदयात् ॥ २४८ ॥ तपाहि-एते मेकलकन्यकाप्रणयिनः पातालमूलस्पृशः संत्रासं जनयंति विध्यमिदुरा वारांप्रवाहाः पुरः। हेलोद्वर्तितनर्तितप्रतिहतव्यावर्तितप्रेरित- त्यतस्वीकृतनिहतप्रकटितप्रोद्भूततीरद्रुमाः ॥ २४९ ॥ १H सुद.२H.मे.३H. विदित.

·२४० प्रभावकचरिते तत उत्तीर्य नावासौ नगरांतः समागमत् । निजावासं जनन्या च स्नेहादस्पर्शि हस्तयोः॥२५० ॥ अद्योत्सूरे कथं प्रागा इति पित्रोदितस्तथा । लसता सोऽनुजेनापि शिरसा हृदि पस्पृशे ॥ २५१ ॥ जामिर्गद्दशब्दात्तं भ्रातांतः पुनःपुनः। सर्वानप्यवमन्यासौ रक्षाक्षरमथोऽवदत् ॥ २५२ ।। मातर्मा स्पृश मास्पृश त्वमपि मे मा तात तृप्ति कृथाः भ्रातः किं भजले वृथा भगिनि किं निःकारणं रोदिषि । निशंक मदिरा पिबंति नृपलं खादंति ये निर्दया चंडालीमपि यांति निघृणतया ते हन्त कौला वयम् ॥२५॥ इत्युक्त्वा निर्ययौ गेहात्यक्त्वा स्वस्नेहमंजसा। अतिदेशसारां स धारां प्राप पुरी ततः॥२५४ ॥ स राजमंदिरद्धारि पत्रालंबं प्रदत्तवान् । काव्यान्यमूनि चालेखीत्तत्र मानाद्रिमूर्द्धगः ॥ २५५ ॥ तद्यथा-शंभुगौंडमहामहीप्रकटके धारानगर्यो हिजो विष्णुर्भट्टिमंडले पशुपतिः श्रीकन्यकुब्जे जितः। येनान्येऽपि जडीकृताः कतिपये जैन्यानिले वादिनः सोऽयं द्वारि समागतः क्षितिपते धर्मः स्वयं तिष्ठति ॥२५॥ यः कोपि पंडितंमन्यः पृथिव्यां दर्शनेष्वपि। तर्कलक्षणसाहित्योपनिषत्सु वदत्वसौ ॥२५७ ॥ अथ श्रीभोजभूपालपुरः संगत्य पर्षदम् । तृणाय मन्यमानोऽसौ साहंकारा गिरं जगौ ॥ २५८॥ गलत्विदानि चिरकालसेवितो मनीषिणामप्रतिमल्लतामदः। उपस्थिता सेयमपूर्वरूपिणी तपोधनाकारधरा सरस्वती ॥ २५९ ॥ क्षितिप तव समक्षं बाहुरुवीकृतो मे वदतु वदतु वादी विद्यते यस्य शक्तिः। मयि वदति वितंडावादजल्पप्रवीणे जलधिवलयमध्ये नास्ति कश्चिद्विपश्चित् ॥ २६०॥ हेमाद्रेर्बलवत्प्रमाणपटुता ताक्ष्यस्य पक्षो दृढः शैलानां प्रतिवादिता दिविषदां पात्रावलंवग्रहः । देवास्यैव सरस्वतीविलसितं किंवा बहु महे धर्म संचरति क्षितौ कविवुधख्यातिग्रहाणां यदि ॥२६॥ १D. प्रजेना.२D. कपटके. ३ HP जल्पानिले. ४ म विपदां पात्रा. ५ म. देशास्य च...विशसित.

·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः । २४१ बृहस्पतिस्तिष्ठतु मंदबुद्धिः पुरंदरः किं कुरुते वराकः। मयि स्थिते वादिनिवादिसिंह नैवाक्षरं वेत्ति महेश्वरोऽपि ॥२६२॥ आचार्योऽहं कविरहमहं वादिराट् पंडितोऽहं देवज्ञोऽहं मिषगहमहं मांत्रिकस्तांत्रिकोहम् । राजन्नस्यां जलधिपरिखामेखलायामिलाया- माशासिद्धः किमिह बहुना सिद्धसारस्वतोऽहम् ॥२६॥ इत्याडंबरकाव्यानि तस्य श्रुत्वा महाधियः। अग्दिशोऽभवन् सर्वं भूपालो व्यमृशत्ततः ॥ २६४ ॥ पुंसा तेन विना पर्षच्छून्येव प्रतिभासते। स कथं पुनरागंता य एवमपमानितः ॥ २६५ ॥ पुनः प्राप्यः कथंचित्स्यात्तदा प्रतिविधास्यते । एवं विचित्य सर्वत्राप्रैषीद्विश्वास्यपूरुषान् ॥ २६६ ॥ शोधितः सर्वदेशेषु तेषामेके तमामुवन् । मरुमंडलमध्यस्थे पुरे सत्यपुराभिधे ॥ २६७ ॥ तैश्च वैनयिकीभिः स वाणीभिस्तत्र सात्वितः। आदासीन्ये स्थितः प्राह नायास्ये तीर्थसेव्यहम् ॥ २६८ ॥ तैर्विज्ञप्ते यथावृत्ते भूपः पुनरचीकथत् । ततोदासीनताभासं वचोसावखरप्रियम् ॥ २६९ ॥ श्रीमुंजस्य महीभर्तुः प्रतिपन्नसुतो भवान् । ज्येष्ठोऽहं तु कनिष्ठोमि तत्कि गण्यं लघोर्वचः ॥ २७० ॥ पुरा ज्यायान्महाराजस्त्वामुत्संगोपवेशितम् । प्राहेति विरुदं तेऽस्तु श्रीकूर्चालसरखती ॥२७१ ॥ त्यक्त्वा वयं त्वया वृद्धा राज्यमाप्ताश्च भाग्यतः। जये पराजये वाप्यवंतिदेशः स्थलं तव ॥ २७२ ॥ ततो मत्प्रियहेतोस्त्वमागच्छ गच्छ माधवा । जित्वा धारां त्वयं कौला परदेशी प्रयास्यति ॥ २७३ ॥ तत्ते रूपं विरूपं वा जानासि स्वयमेव तत् । अतःपरं प्रवक्तुं न सांप्रतं नहि वुद्ध्यते ॥ २७४ ॥ प्राकृतोऽपि खयं ज्ञानं कुरुते नेतरत्पुनः । किं पुनस्त्वं महाविद्वांस्तद्यथारचितं कुरु ॥ २७५ ॥ धनपाल इति श्रुत्वा स्वभूमेः पक्षपाततः। तरसागात्ततो ज्ञात्वा राजाभिमुखमागमत् ॥ २७६ ॥ दृष्टे च पादचारेण भूपं संगम्य धीनिधिम् । दृढमालिप्य चावादीक्षमस्वाविनयं मम ॥ २७७ ॥ १PD सर्वक्षो. २P भाम बचो सा. II. भाव याची नावस्वर. 21 ·२१२ प्रभावकचरिते धनपालस्ततः साश्रुरवादीद्राह्मणोऽग्यहम् । नि:स्पृहो जैनलिंगचावश्यं तद्रतसस्पृहः ॥ २७८ ॥ मयि मोहो महाराज विलंवयति मामिह । भवेन्मानापमानो हि नादासीनचेतसि ॥ २७९ ॥ अथ राजाह मे खेदो नाणुरप्यस्त्यसो तव । त्वयि जीवति भोजस्य सभा यत्परिभूयते ॥ २८० ॥ पराभवस्तवैवायमितिश्रुत्वा कृतिप्रभुः। प्राह मा खिद्यतां भिश्चरक्लेशाजेष्यते प्रगे ॥ २८१ ॥ श्रुत्वेति हृदये तुष्टो ययौ श्रीभोजभूपतिः। विद्वानपि निजं वेश्म वर्ष त्यक्त्वा पुनर्ययौ ॥ २८२ ॥ सन्मार्जनातिगे गेहे शशकाखुकतैर्बिलैः। दृश्यनिःसंख्यवल्मीकदुर्गमे प्राविशत्ततः ॥ २८३ ॥ राजा सौधे गतः प्रातः पृष्ठो भूपेन वेश्मनः। शुद्धि विद्वत्मभुः प्राह श्रूयतां सूनृतं वचः ॥ २८४ ॥ तवेद-पृथुकार्तस्वरपात्रं भूषितनिःशेषपरिजनं देव। विलसत्करेणुगहनं संप्रति सममावयोः सदनम् ॥ २८५ ॥ राशा धर्मस्तदाहूत आस्थाने स्वासमोपमे। श्रूयतां धनपालोऽयमाययौ वादिदर्पहृत् ॥ २८६ ॥ धौघच्छित्तपं विज्ञं पूर्व परिचितं तदा । दृष्ट्वा काव्यमदोऽवादीत्तदावर्जनगर्भितम् ॥ २८७॥ श्रीछित्तपे कईमराजशिष्ये सभ्ये सभाभर्तरि भोजराजे। सारस्वते स्रोतसि मे प्लवंतांपैलालकल्पा धनपालवाचः ॥२८८ ॥ धनपेति नृपस्यामंत्रणे मे मम तद्गिरः। आलवाचः प्लवंतां हि सिद्धसारखते हरे? ॥ २८९ ॥ इति भूपालमित्रेण शब्दखंडनया तया । अस्यैव प्रतिपक्षार्थेऽक्षरैस्तैरेव जल्पितः ॥ २९॥ समस्यामर्पयामास सिद्धसारखतः कविः । धर्मस्तां च पुपूरेऽसौ वारानष्टोत्तरं शतम् ॥ २९१ ॥ तासामेकापि निर्दोषा न विद्वञ्चित्तहारिणी। पुपूरे चांत्यवेलायामित्थं तेन मनीपिणा ॥ २९२ ॥ इयं व्योमामोधेस्तटमिव जवात्प्राप्य पतनं निशांती विलिटा घनघटितकाष्ठा विघटते ॥ २९३॥ इति समस्या. १म लिंगत्वा. २P विरत्युक्त.३H समाज. ४ D. एलो. ५ D. रुरं H. फ्लते? ६ P. शिशानी D शिशोनौविश्छिध्यद, ·श्रीमहेन्द्रसूरिप्रबन्धः। २४३ वणिग्वनादत्विर्षि शकुनिकोलाहलगणे । निराधारास्तारास्तदनु च निमजति मणयः ॥ २९४॥ अतिश्रुतिकटुत्वेन चंद्रास्तवर्णनेन च । न्यूनोकिदूषणाचापि साम्यैर्नैषापि मानिता ॥ २९५ ॥ ततो वज्रं समस्यायाः पतत्विति च सोऽवदत् । विलक्षो जयभन्नाशः स मिथ्याडंवरः कविः॥ २९६ ॥ ततः श्रीधनपालेनापूरि विद्वन्मनोहरा। अनायासात्समस्येयं यतोऽस्यैतत्कियत्किल ॥ २९७ ॥ असावल्यामूलटितकरसंतानतनिकः प्रयात्यस्तं रस्तासितपट इव श्वेतकिरणः ॥ २९८ ॥ भग्नो मन्नः पराभूतिवारिधौ बोधितस्ततः । तरंडाद्धर्म उद्दः कवींद्रेणेति गाथया ॥ २९९ ॥ आसंसारं क इव पुणवेहिं पइदि यहगहियसारोवि। अजवि अमिनमुद्दोव्वजयइ वायापरिप्फदो ।। ३०० ॥ ततः श्रीमोजराजोऽपि कृतीशानुमतस्तदा। यच्छ धर्मस्य वित्तस्य लक्ष तेनेत्यवाद्यत ॥ ३०१॥ तद्यथा-ब्रह्मांडोदरकोटरं कियदिदं तत्रापि मृद्रोलकं पृथ्वीमंडलसंज्ञकं कुपतयस्तत्राप्यमी कोटिशः। तत्रैके गुरुगर्वगद्गदगिरो विश्राणयंत्यथिनां हा हा हंत वयं तु वज्रकठिनास्तानव याचेमहि ॥ ३०२॥ न ग्रहीये ततो वित्तमसारकमशाश्वतम् । अभिमाने हृते जीवे पुरुषः शवसंनिभः ॥ ३०३ ॥ स आह कविरेकोऽपि धनपालो धियां निधिः। इति प्रतीतं मच्चित्ते वुधो नास्ति तु निश्चितम् ॥ ३०४॥ सविस्मयं ततः प्राह सिद्धसारखतः कविः। नास्तीति नोच्यते विद्धन् रतगर्भा वसुंधरा ॥ ३०५॥ अणहिल्लपुरे श्रीमान् शान्तिसूरिः कृतीप्रभुः। जैनः ख्यातत्रिमुवने वुधस्त्वमवलोकय ॥ ३०६ ॥ नेहाद्विसर्जितो राज्ञा वादीशेनाप्यसो ततः। विजये तस्य भन्नाशो व्यमृशन्मानसांतरा ॥ ३०७॥ अद्य पूर्व न केनापि स्खलितं वचनं मम । ईग्मम पचो हंता साक्षाद्राही नतु विजः ॥ ३०८ ॥ १Hदनविधि. २ HP.वरी.

·२४४ प्रभावचरिते प्रयाणं सुंदरं तस्माहुधालोकमिषादतः। ध्यात्वेति गूर्जरं देशं प्रति प्रस्थानमातनोत् ॥ ३०९ ॥ प्रातः संसदि भूपालस्तमाहस्त विशारदम् । नास्तीति च परिशाते धनपाला कविर्जगो॥३१०॥ धों जयति नाधर्म इत्यलीकीकृतं वचः। इदं तु सत्यता नीतं धर्मस्य त्वरिता गतिः॥ ३११ ॥ राजाप्राह यथा जीवं विनांगेऽवयवान्विते । सत्यपि स्यान्न सामर्थ्यमुत्तरेऽपि पैरागतैः ॥ ३१२ ॥ तवदेकं विना मित्रं धनपालं कृतिप्रभुम् । मूके च धर्मसंवादे सभा तेन विनाकृता ॥ ३१३ ॥ तस्मात्स एव मत्पार्श्व शृंगारयतु सर्वदा । श्रुत्वेति धनपालोऽपि तुष्टः सन्मानतः प्रभोः ॥ ३१४ ॥ यथा स पत्तनं प्राप्तो जितः श्रीशांतिसूरिभिः । बुद्धास्ते मानितास्तेन तज्ज्ञेयं तच्चरित्रतः ॥ ३१५॥ इतश्च शोभनो विद्वान् सर्वग्रंथमहोदधिः। यमकान्विततीर्थेशस्तुर्ति चक्रेऽतिभक्तितः॥ ३१६ ॥ तदेकध्यानतः श्राद्धग्रहे निमिक्षया ययौ । पृष्टः श्राविकया किंतु विरागे हेतुरत्र कः॥ ३१७ ॥ स प्राह चित्तव्याक्षेपान जाने खगतागते । श्राविका स्यात्परिशाते गुरुभिः पृष्ट एष तत् ॥ ३१८॥ स प्राह न स्तुतियानाजानेऽपश्यदहोगुरुः। तत्काव्यान्यथ हर्षेण प्राशंसत्तं चमत्कृतः॥ ३१९ ॥ तदीयदृष्टसंगेन तत्क्षणं शोभनो ज्वरात् । आससाद पर लोक संघस्याभाग्यतः कृती॥ ३२० ॥ तासां जिनस्तुतीनां च सिद्धः सारस्वतः कविः । टीकां चकार सौंदर्यस्नेहं चित्ते वहन् दृढम् ॥ ३२१ ॥ आयुरंत परिक्षाय कोविदेशोऽन्यदा नृपम् । आपृच्छत परं लोकं साधितुं गुरुसंनिधौ। ३२२ ॥ श्रीमन्महेंद्रसूरीणां पादांभोजपुरस्सरम् । तर्नु समलिखद्गहिधर्म एव स्थितः सदा ॥ ३२३ ॥ उनेण तपसा शुद्धदेहः क्षिप्तांतरद्विपन् । सम्यक्त्वं निरतीवारं पालयन्नालये गुरोः ॥ ३२४ ॥ १P ता. २Dकिंचात्रि. Pकित्यनिगगा. --- ·श्रीसूराचार्यप्रवन्धः। २४५ तिष्ठनिर्याप्यमानस्य स्थविरैः श्रुतपारगैः । अन्ते देहं परित्यज्य श्रीसौधर्ममशिनयत् ॥ ३२५ ॥ युग्मम् । गुरवोऽपि तदा तस्य दृष्ट्वा छेकत्वमद्भुतम् । लोकद्वयेऽपि संन्यासपूर्व तेऽपि दिवं ययौ ॥ ३२६ ॥ श्रीमन्महेंद्रगुरुदीक्षितशोभनस्य प्रशाधनस्य धनपालकवेश्च वृत्तम् । श्रीजैनधर्मदृढवांसनया लभंतां भव्यास्तमस्ततिहरं ननु बोधिरत्नम् ॥ ३२७ ॥ श्रीचंद्रप्रभसुरिपट्टसरसीहंसप्रभुः श्रीप्रभा- चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा । श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी वृत्तं महेंद्रप्रभोः श्रीप्रद्युम्नमुनींदुना विशदितः शृंगो मुनींदुप्रम ॥ ३२८ ॥ श्रीदेवानंदसूरिर्दिशतु मदमसौ लक्षणायेन हैमा. दुद्धृत्यप्राज्ञहेतोर्विहितमभिनवं सिद्धसारखताख्यम् । शाब्दं शस्त्रं यदीयान्वयकनकगिरिस्थानकल्पद्रुमश्च श्रीमान्प्रद्युम्नसूरिर्विवदयति गिरं नः पदार्थ प्रदाता ॥३२९॥ इति श्रीमहेंद्रप्रभसूरिप्रबधः ॥ अथ ३६१ अ० २६ उभय ४००८. श्रीसूराचार्यप्रवन्ध.॥ सूराचार्यः श्रिये श्रीमान सुमनःसंघपूजितः। यत्प्रक्षया सुराचार्यों मात्राधिकतया जितः॥१॥ सूराचार्यप्रभोरत्र बूमः किं गुणगौरवम् । येन श्रीभोजराजस्य सभा प्रतिभया जिता ॥२॥ चरित्रं चित्रकृत्तस्य सुधीहद्भित्तिषु स्थितम् । शात्वा वर्णाज्वलं व्याख्यायते थैर्याय चेतसः॥३॥ अणहिलपुरं नाम गुर्जरावनिमंडलम् । अस्ति प्रशस्तिवत्पूर्व भूपालनयपद्धतेः॥ ४॥ प्रतापानांतराजन्यचक्र चक्रेश्वरोपमः । श्रीभीमभूपतिस्तत्राभवदुःशासनार्दनः ॥ ५॥ शास्त्रशिक्षागुरोोणाचार्यः सत्याक्षतव्रतः। अस्ति क्षात्रकुलोत्पनो नरेंद्रस्यास्य मातुलः ॥ ६ ॥ तस्य संग्रामसिंहाख्यभ्रातुः पुत्रो महीपतिः। महीपाल इति ख्यातः प्रज्ञाविजितवाक्पतिः॥७॥ १. उभय ४०८८, २H. omits sts २-३.

·२४६ प्रभावकचरिते तत्तातेऽस्तं गते देवाद्वाल्य एव प्रभोः पुरः । तन्माता भ्रातृपुत्रं खं प्रशाधीति प्रभु जगौ ॥ ८॥ निमित्तातिशयाज्ञात्वा तं शासनविभूषकम् । आदराजगृहातृजायां संतोषवाग्मरैः ॥९॥ शब्दशास्त्रप्रमाणानि साहित्यागमसंहिताः। अमिलनस्वयमेवास्य साक्षिमात्रे गुरौ स्थिते ॥१०॥ स्नेहादेव गुरोः पार्श्वममुञ्चन् जगृहे व्रतम् । खपट्टे स्थापयन्मक्षुताशा नोचितीतिगाः॥११॥ वार्चमानिकशास्त्रांभोरुहाभासनभानुमान् । जनाज्ञानतमश्छेदी सूराचार्यः स विश्रुतः ॥ १२ ॥ अथ श्रीभोजराजस्य वाग्देवीकुलसनः। कलासिंधुमहासिंघोविंदल्लीलामहौकसः॥१३॥ प्रधाना आजग्मिवांसः श्रीभीमनृपपर्षदम् । गाथामेकामजल्पच्च निजनाथगुणोद्भुताम् ॥ १४ ॥ युग्मम् । तथाहि-हेलानिहलियगइंदकुंभपडियपयावपसरस्स। सीहस्समयणसमंनिदिग्गहो नेयसंधाणं ॥१५॥ हेलया तवज्ञाय तेषां सन्मानमादधे । आवासभुक्तिवृत्त्याचैर्भूपस्थानं च ते ययुः ॥ १६ ॥ गतेषु तेषु भूपाला खप्रधानानिहादिशत् । शोध्यः प्रत्युत्तरार्यायै विपश्चित्कश्चिद्भुतः ॥ १७ ॥ खखमत्यनुमानेन प्रत्यार्याः कविभिः कृताः। न चमत्कारिणी राक्षस्तासामेकापि चाभवत् ॥ १८ ॥ सर्वदर्शनिशालासु चतुके चत्वरे त्रिके। हर्म्यचैत्येषु गच्छन्ति ततः प्रेक्षाकुतूहलात् ॥ १९ ॥ श्रीमद्गोविंदसूरीणां चैत्ये ते चान्यदाययुः तदा पर्चणि कुत्रापि तत्रासीत्प्रेक्षणक्षणः ॥ २०॥ अंगहारप्रकारैश्च त्रिपताकादिहस्तकैः। तत्र ननति लास्येन तांडवेन च नर्तकी ॥ २१ ॥ आतोद्यतालसंवादसंपन्नविषमासनः । श्रांतालक्षणोपलस्तंभ स्पर्श क्षणवन्मृदुम् ॥ २२ ॥ आशिलेप नटीस्वेदहतये पवनार्थिनी। तत्काठिन्यप्रकर्षस्य द्रावणायेव निर्भरम् ॥ २३ ॥ युग्मम् । -- १Hता गिरः,२D. सत्तम.

·श्रीसूराचार्यप्रवन्धः । २४७ व्यजिज्ञपन विशिष्टाश्च श्रीगोविंदाय सूरये । इमामीहगवस्थानां वर्णयध्वं प्रभो स्फुटम् ॥ २४॥ सूराचार्य च तत्रस्थं तदुत्कीर्तनहेतवे । तं तदा दिदिशुः पूज्यास्तत्क्षणाचाथ सोऽनचीत् ॥ २५ ॥ तद्यथा-यत्कंकणागरणकोमलवाहुवल्लि- संगात्कुरंगकशोर्नवयौवनाया। न स्विधसि प्रचलसि प्रविकंपसे त्वं तत्सत्यमेव दृपदा ननु निर्मितोऽसि ॥ २६ ॥ तत्कालं ते नृपायेदं गत्वा हृष्टा व्यजिज्ञपत् । गोविंदाचार्यपार्श्वेऽस्ति कविः प्रत्युत्तरक्षमः ॥ २७ ॥ भूपाला प्राह सौहार्दभूमिः सूरिरसौ हि नः । समानयत सन्मान्य सकवित्वं गुरुं ततः ॥२८॥ आदेशानंतर ते श्रीगोविंदस्याश्रयं ययुः। आजूहवंस्ततम्लोपि भूपसंसदमाययौ ॥ २९ ॥ सूराचार्य च पावऽस्य दृष्ट्वा भूपाप्रमोदभूः। मन्मातुलस्य पुत्रोऽसौ संभाव्यं सर्वमत्र तत् ॥ ३०॥ आशीर्वाद्योपविष्टस्य सूरि पार्ह मासने श्रीभोजप्रहितां गाथां विद्धन्द्रिः श्रावितस्ततः॥३१॥ तदनंतरमेवाथ सूराचार्य उवाच च । कोऽवकाशो चिलंबस्य तारकपुण्योदये सति ॥३२॥ तपादि-अंधय सुयाणकालोभीमोपुश्वीमिम्भिर विहिणा । जेण संयपि न गणियं का गणणा तुश शास्स ॥ ३३ ॥ इत्यर्थ भीमभूपालः श्रुत्या रोमांचचुकी। धाराधिपप्रधानानां हतं प्राजीरयत्फरे॥३४॥ धीभोजस्ता प्रवाच्य विममशति चेतसि । ईयाविभयो देशः स कथं परिभूयते ॥ ३५॥ मूरिस धीभीमराजेन सन्मान्यन व्यनुल्यत । फि पुर्यात् न्याय पाय धीमोजे निशुगं निधि ॥ ३६॥ अन्यदा गुरभिः शिवोऽपनेऽसीरोयन । फारति गुणा पनप्रतिष्ठां पुरपारनेः ॥ ३७॥ কায়ারি রাষযােনি । नया निसाना गाविसमा ॥ ३८॥ যাখ্যাষৰ গাযাযাদি । frfarmi TRA::..

·२४८ प्रभावकचरिते ततस्तान् शिक्षयनेका रजोहरणदंडिकाम् । नित्यं भनक्ति कोपारिस्तादृशानपि गंजयेत् ॥ ४०॥ एकदा त्ववलेपोऽपि स्वजातीयसहायताम् । कर्तुमत्राययौ स्वीयानुपदीनोतको भवेत्॥४१॥ वैयावृत्त्याकरं स्वीयं खिन्नस्तन्नित्यभंगतः। आदिशइंडिकालोहा कार्यास्माकं रजोहतौ ॥४२॥ छात्रा वित्रासमापन्नाः खिन्नचित्ततनूभृतः। उपाध्यायात्कथंचित्ते वासरं निरयापयन् ॥४३॥ आवश्यकविधेः शास्त्रगुणनाश्चानु ते ततः। अर्द्धरात्रिककालस्यावसरेऽपि विनिद्रकाः ॥ ४४ ॥ ज्येष्ठप्रभुक्रमांभोजसेवाहेवाकिनस्ततः। नत्वा व्यजिज्ञपन्विश्रमयंतश्चरणद्वयम् ॥ ४५ ॥ शरण्यं शरणायाता अश्रांतस्रवदश्रवः। शिरोभेदमृते भीता उपाध्यायस्य चेष्टितम् ॥ ४६ ॥ त्रिभिर्विशेषकम्. श्रुत्वाप्रभुमिरादिष्टंवत्सारखच्छाशयस्य तु । एष वोऽहाय पाठाय त्वरते नतु वैरतः॥४७॥ यदयोमयदंडस्य सोर्थी तद्धि विरुध्यते । शिक्षिष्यते तथायं वो नाचरेद्विद्रवं यथा ॥४८॥ इत्थमाश्वासितास्ते च खखस्थानण्वसूषुपन् । सूराचार्योऽपि तत्रागाच्छुश्रूषाहेतवे प्रभोः ॥ ४९ ॥ ददे कृतककोपात्तैर्वेदने नानुवंदना। अप्रसादे ततो हेतुं पप्रच्छाह प्रभुः पुनः॥ ५० ॥ लोहदंडो यमस्यैवायुधं नहि चरित्रिणाम् । घटते हिंस्रवस्तु स्यात्तथैव तु परिग्रहे ॥५१॥ आद्योऽपि कोऽप्युपाध्यायः पाठको न शिशुव्रजे। अहो ते स्फुरिता प्रज्ञा पुंसां हृदयमेदिनी ॥ ५२ ॥ श्रुत्वेति व्यमशच्छात्रवर्गादयमुपद्रवः । उत्तथे च प्रभोरग्रेऽवादीत्सविनयं वचः॥ ५३ ॥ पूज्यहस्तसरोजेन मौलौ कि व्यलसन्मम । एवं निस्त्रिंशता शंका मयि यूयं व्ययत्त किम् ॥ ५४॥ काठदंडिकया देहे प्रहारो दीयते यथा । न तथा लोहदंडेन झापनैव विधीयते ॥५५॥ १D. 'मोनको. निस्पृाना.

·श्रीसूराचार्यप्रबन्धः । २४९ मगुणा यद्यमीषां स्युरिति चिंता ममाभवत् । धृतपूर्णाश्चपलकैन स्युः सत्यमिदं वचः ॥ ५६ ॥ अथ ज्यष्टप्रभुः प्राह सर्वेषां गुणसंहतिः । कोट्यंशेनापि नास्त्यत्र को मदस्तहुणेषु भो ॥ ५७ ॥ इत्याकर्ण्य ततः सूराचार्यप्राज्यमतिस्थितिः। प्राह नाहं कृतोहं को गर्वो ऽनतिशयस्य मे॥५८॥ अभिसंधिर्ममायं तु चेन्मया पाठिता अमी। व्यहत्य परदेशेषु जायंते वादिजित्वयः॥ ५९॥ पूज्यानां किरणा भूत्वा जनजाड्यहृतौ ननु । गुष्माकं सोऽपि श्रृंगार उन्नतिर्जिनशासने ॥६॥ गुरवः प्राहुरुत्तानमते बालेषु का कथा । किमागच्छसि लग्नस्त्वं कृतमोजसभाजयः॥६१॥ श्रुत्वेत्याह स चादेशाप्रमाणं प्रभुसंमितः। आदारसे विकृतीः सर्वाः कृत्वादेशममुं प्रभो ॥ २॥ इत्युक्त्वा निजसंस्तारेऽक्षिपत्सेक्षणं ततः। सामर्षः सूरिशार्दूल: शार्दूलः अस्तफालवत् ॥ ६३ ॥ प्रातः कृत्वा त्ववादीत्सोऽनध्यायोद्यास्तु पाठने। शिशुत्वाजहषुः शिष्या महोत्सव इवागते ॥ ६४ ॥ मध्याह्ने शुद्धमाहारमानीय यतिमंडले। मिलिते सुरसरितमाह्वाययत सहरुः ॥६५॥ आययौ परिवि स गृह्णाति विकृति नहि । अनुनीतोऽपि गीतार्थैः पूज्यैरप्युदिते दृढम् ॥ ६६ ॥ अमुञ्चन्नाग्रह संधे नाप्युक्त इदमभ्यधात् । मम प्रतिश्रवो हंता नाश्रवो मोच्यतां पुनः ॥ ६७ ।। भणियथाथ चेकिचित्तन्ममानशनं ध्रुवम् । ततः संवाहयामाल गीताथैः सह साधुभिः ॥ ६८॥ तत उत्संगमारोप्य शिशिक्षे तैरसौ सुधी। परदेशे विहर्ता च वत्स भूयात्सचेतनः ॥ ६९ ॥ शास्त्रं वंशो जातिप्रज्ञाकुलमा(लानणु)संयमाः। संतिजयिनश्चयमा नियमास्तथापियौवनमविश्वास्यम्॥७०॥ इति पूज्योपदेशश्रीशंगारैः स तरंगितः। मानयन खान्यदेशीयलब्धवर्णास्तपखिनः॥ ७१ ॥ ततः श्रीमीमभूपालपृच्छायै राजसंसदम् । संपाप गुर्वनुशातो राज्ञां ज्ञातः पुरापि यः ॥७२॥ १म. मुगु०.२ म. मृतपू. ३ H. ननिशथस्य.

·२५० प्रभावकचरिते . सुवर्णमणिमाणिक्यमये पीठे च भूपतिः । न्यवेशययुधं बंधुं हेमात्यसौरभाद्भुतम् ॥ ७३ ॥ तदा च मालवाधीशविशिष्टा पुनराययुः। खरूपं निजनाथस्य भूपालाय व्यजिज्ञपन् ॥ ७४ ॥ देव त्वद्विदुपां प्रज्ञाप्रातिभै रंजितो नृपः। श्रीभोजः सम्यगुत्कंठां तेषु धारयते प्रभुः॥ ७५ ॥ ततः प्रहिणुत प्रेक्षादक्षनाथ प्रसध तत् । अन्योन्य कौतुकं विद्वद्भूभृतां विद्यते यथा ॥ ७६ ॥ राजा प्राह महाविद्वानास्ते मदांधवो नवः। परदेशे कथं नाम प्रस्थाप्योऽसौ स्वजीववत् ॥ ७७ ॥ प्रतिपत्ति ममेवास्य चेद्विधत्ते भवत्पतिः । प्रवेशादिषु मानं च स्वयं दत्ते तदस्तु तत् ॥७८ ॥ सूराचार्योऽपि दध्यौ च तोषाद्भाग्यमिहोदितम् । मम पूज्यप्रसादेन यत्तस्याह्वानमागमत् ॥ ७९ ॥ अथाह भूपते धाराधिनाथ कृतिना मया । गाथाया कविता दृष्टा तत्रोत्तरमदामहम् ॥ ८॥ शमिनां कौतुकं किं न विचित्रे जगतिध्रुवम् श्रीमद्भोजस्य चित्रार्थ गम्यते तदनुशया ॥ ८१ ॥ राजाह तत्र मझाता त्वं किं तं वर्णयिष्यसि । स प्राहाहं मुनिर्भूपं कुतो हेतोः स्तुवे ततः ॥ ८२॥ ऊरीकृते प्रधानैश्च तत्र मालवभूपतेः। प्रयाणायानुजने तं विशेशं भीमभूपतिः ॥ ८३ ॥ गजमेकं ततः प्रैपीत्सप्तीनां शतपंचकम् । पदातीनां सहस्रं च संबंधौ भक्तिनिर्भरैः॥४॥ शुभे मुहूर्ते नक्षत्रवारग्रहवलान्विते । चरे लग्ने ग्रहे क्रूर तत्र शुभवीक्षिते ॥ ८५ ॥ गुरुसंघाभ्यनुज्ञातो बहिः प्रस्थानमातनोत् । पंचमेऽहि प्रयाणं च चक्रे वक्रेश्वराकृतिः ॥ ८६ ॥ युग्मम् । ततः प्रयाणकस्तोकमेवासौ गुर्जरावनेः । संधिक्षोणिमवाप्याथ ससज स च सजयः॥ ८७ ॥ धाराधिरूढमत्राभूर्धारापुरमवाप्तवान् । प्रधानश्च प्रतिज्ञातं शापितः स्वप्रमुस्ततः ॥८८॥ युतः सर्वर्द्धिसामग्र्या सैन्यमान्यमर्दन्यभूः। अवंतिनायकः सज्जयितास्याभिमुखोऽचलत् ॥ ८९ ॥ १D हेमान्यन्, २D संबद्धी ३ II प्रयाण क०४H Pतत::

·श्रीसूराचार्यप्रबन्धः। २५१ दंतावलैः कलर्विन्ध्य इव पर्यतपर्वतैः । स्थैर्ध्वनिप्रथैरभैरभैरप्रवद्यभात् ॥ ९॥ शोभमानो वराश्वीयैः कल्लोलैरिव चारिधिः। पदातिराजमिाजद्राजा राजेव तारकैः॥९॥ त्रिमिर्विशेषकम् राजा मौन्योपरोधेन व्रताचारव्यतिक्रमे। प्रायश्चित्तं चिकीर्षुश्चित्ते सुरिरारूढवानगजम् ॥ ९२ ॥ दृग्गोचरे करिस्कंधात्तावुत्तीर्य स्थिती भुवि । राजा च मुनिराजश्व मिलितो भ्रातराविव ॥ ९३ ॥ देशागतमहाविद्वदुचितं नृपकोशतः । प्रवालकमयं पट्टं तदध्यक्षः समानयत् ॥ ९४॥ नियुक्कैश्चाथ तैः स्थूलवेएनेभ्यो विवेष्ट्य च । कंबिकाहस्तमानेन दैर्ध्यविस्तारयोः समः ॥ ९५॥ अष्टांगुलोच्छ्रयः सूर्यविववत्तेजसा दृशाम् । दुर्दशाः शुद्धभूपीठे व्यमुंचत नृपाज्ञया ।। ९६ ॥ अत्राध्वमिति भूपालानुज्ञाता प्रत्यलेखयन् । ते रजोहरणानि(त्र)स्त्वं तत्रोपविविशुस्ततः ॥९७ ॥ अथ श्रीभोज आह सो रणलोमालिपिच्छकान् । किंतु प्रमार्जितं रेणु जीवा चात्र न संति किम् ॥९८॥ उपविष्टस्ततः सूरिः कंपमानशरीरका । राशा पृष्टः कथं कंपो जशेऽथ प्राह सोऽप्यथ ॥ ९९॥ राजपनीविकाशस्त्रिहस्तान् वीक्ष्य विभेम्यहम् । राशोचेऽसौ स्थिती राज्ञां समहासौ व्रतस्थितिः॥१०॥ अस्त्वेवमिति राशो सजैनीमाशिष ददौ । भूपालायोत्तरस्थैर्यहर्पिताय कलानिधिः ॥ १०१ ॥ हुत्वा मंत्री विधाता लवणमुडुगणं साध्य तेजः कृशानी धात्रीपात्रं विमोच्य द्विजनिनमहामंत्रघोपेण यावत् । आदायेंदु घरदृ कृपति मुहुरुषा शाकिनी ताम्रचूड- ध्वानं तावजयत्वं वसुमति सुमनोमंडले भोजराज ॥ १०२॥ परस्परं प्रशंसामिनिर्गस्यकमपि क्षणम् । राशा खमंदिरं प्राप सूरिः पुर्यंतरीयिवान् ॥ १०३ ॥ मध्येनगरि तत्रास्ति विहारोहारवक्षिते । जनाद्विशाय तत्रायात्सूराचार्यः कलानिधिः ॥ १०४ ॥ सुवर्णमणिमाणिस्यपूजाभिः प्रसरन्प्रभाः। प्रतिमा चीतरागाणां ववंदे भक्तिनिर्भरम् ॥ २०५॥ Roman -- १DPir. २D P. नारफ, ·२५२ प्रभावकचरिते लुठत्पाठाकपाठाप्तिकर्मठा शठपंडिते (१)। प्रणटवठरे प्रायान्मठे निष्ठितकल्मपः॥ १०६॥ तत्र चूडसरखत्याचार्योऽनार्यतमोर्यमा। अस्ति प्रशस्तिर्यस्यास्ति विश्वविद्वन्मुखे सदा ॥ १०७ ॥ सर्वाभिगमपूर्व च प्राणतस्तैः प्रभुर्मुदा । तच्छिष्याः प्रणमंतामुं सौवागतिकवाणयः॥ १०८॥ तैस्तथातिथयो नैव गोचरे प्रहितास्तथा । आनीय शुद्धमाहारं भोजिता भक्तिपूर्वकम् ॥ १०९ ॥ साधम्मिकनृपश्राद्धकुशलप्रश्नकेलिभिः। अपराह्नेऽभवत्तेषां परितोपभराल्लघुः ॥ ११० ॥ अवलेपश्च भूपस्य प्रभूतातिशयादभूत्। तदा कदाचिदंभोजादपि कीटः प्रजायते ॥ ११ ॥ असौ षडपि संमील्य दर्शनानि तदा भणन् । भवद्भिाम्यते लोकः पृथगाचारसंस्थितः ॥ ११२ ॥ तस्मात्सर्वेऽपि संगत्य दर्शनस्य मनीषिणः। कुरुध्वमेकमेवेदं संदिहाम यथा नहि ॥ ११३ ॥ विज्ञप्तं मंत्रिमुख्यैस्तु भूपः प्राच्योऽपि कोऽपि नः । समर्थोऽपि विधातासीदीदृक्षस्यह कर्मणः ॥११४ ॥ भूपति प्राह कि कोऽपि परमारान्वये पुरा । आसीत्स्वशक्तितो भोक्ता सगौडं दक्षिणापथम् ॥ ११५ ॥ तूष्णीकेविति विश्रुत्य तेषु भूपो निजैनरैः। समपिंडयदेकत्र वाटके तान् पशूनिव ॥ ११६ ॥ सहस्रसंख्यया तत्र पुंसः स्त्रीरपि चानयत् । भोक्तुं नादाच सर्वेषामैकमत्या चिकीर्षया ॥ ११७॥ अनादिसिद्धशास्त्रौघप्रमाणैश्च निजैनिजैः। गतिरेका कथं तेषां धान्येष्वेको यथा रसः॥१९८॥ क्षुधावाधापरीणामादैकमत्यं त्वजायत । जीवो निजः कथं रक्ष इति चिंतामहाज्वरे॥११९ ॥ तन्मध्ये दर्शनस्थित्या सूराचार्योऽपि चागमत् । सबैरैक्येन सोऽभाणि सांत्वनापूर्वकं तदा ॥ १२०॥ भूपाल: काल एवायं य एवं दर्शनबजे । ऐक्यवृद्धि विधिसुस्तन्न भूतं न भविष्यति ॥ १२१ ॥ भवतो गुर्जराच्छेकवाप्रपंचेन केनचित् । १H, ना.

·श्रीसूराचार्यप्रबन्धः । २५३ निवर्चयध्वमेनं कुविकल्पादभुतो दृढात् ॥ १२२॥ परं सहस्रलोकानां भवंतःप्राणदानतः। उपार्जयध्वमत्युग्नं पुण्यं यद्गणनातिगम् ॥ १२३ ॥ सूराचार्यस्ततः प्राहातिथीनां नः किमागतौ। कार्य भवेन्महीशोऽपि न नः प्रतिवदेत्किएँ ॥ १२४ ।। परंतु दर्शनश्रेणिराराध्यानादिपद्धतिः। तदुक्कोपक्रमं किंचित्करिष्यामो विमोचकम् ॥ १२५ ॥ अमात्यपावतो भूपपुरतोऽख्यापयद्गुरुः । आयातयातमस्साकं पेण सहसाग्रतः ॥ १२६ ॥ पर दर्शनिलोकानां बहुनामनुकंपया। किंचिद्वदामि चेनूपोऽवधारयति तत्त्वतः ॥ १२७ ॥ राजापि शीघ्रमायातु गूर्जरः कविकुंजर। इत्युक्त मंत्रिभिःसाधैं स ययौ राजमंदिरम् ॥ १२८ ॥ अवदद्भूपतेऽभ्यागतानामातिथ्यमद्भुतम् । उचितं विदधे सम्यक् भूप एव तपस्विनाम् ॥ १२९ ॥ पर ततः कथं कार्य दर्शनानि धृतानि यत् । तत्तु दूयेत तेनैव वयं यामो भुवं स्वकाम् ॥ १३०॥ तत्रापि हि गताः किंतु स्वरूपं कथयाम हो। धारापुरश्च संस्थानं पृच्छामो भवदंतिके ॥ १३१ ॥ राजाहाभ्यागतानां वो नाहं किमपि संमुखम् । भणाम्येषां तु पार्थक्ये हेतुं पृच्छामि निश्चितम् ॥ १३२ ॥ स्वरूपं मत्पुरो यूयं शृणुताव्यनचेतसः। चतुर्मिरधिकाशीतिः प्रासादानामिह स्थिताः॥ १३३ ॥ चतुष्पथानि तत्संख्यानि च प्रत्येकमस्ति च । चतुर्विशतिरहानामेवं पुरिच सूत्रणा ॥ १३४ ॥ सूरिः प्राहैकमेकांतं कुरु कि बहुभिः कृतैः। एकत्र सर्व लभ्येत लोको भ्रमति नो यथा ॥१३५॥ राजाऽवदत्पृथग्वस्त्वर्थिनामेकत्र मीलने। महावाधा ततश्चके पृथर हट्टावली मया ॥ १३६ ॥ इत्याकावदत्सूरि रिर्वत्कृत्वकेलिषु । विद्वानपि महाराज विचारयसि किं नहि ॥ १३७॥ स्वकृतान्यपि हट्टानि भर्द्धन क्षमसे यदि । अनादिदर्शनानि त्वं कथं ध्वस्तुं समुद्यतः ॥ १३८ । म. प. D. कूप. २P. महि D. ये मयि. ३ P. अमानि 1). अमानिन्व. 22 ·प्रभावकचरिते दयार्थी जैनमास्थेयाद्रसार्थी कौलदर्शनम् । वेदांश्च व्यवहारार्थी मुक्यर्थी च निरंजनम् ॥ १३९ ॥ चिरप्ररूढचित्तस्थावलेपैः सकलो जनः। एकः कथं भवेत्तस्मान्महीपाल विचिंतय ॥१४०॥ श्रुत्वेति भ्रष्टकुप्राहावलेपो भूपतिस्तदा। संमान्य भोजयित्वा च दर्शनान्यमुचढते ॥ १४१ ॥ अवस्थेयं भवद्भिश्च सांगत्याग्रहमाह्वयम् । इत्थं बहुमतो गच्छ निजं सूरिरुपाश्रयम् ॥ १४२ ॥ तत्र व्याकरणं श्रीमद्भोजराजविनिर्मितम् । तञ्च विद्यामठे छात्रैः पठ्यतेऽहर्निशं भृशम् ॥१४३ ॥ मिलंति सुधियः सर्वे तत्र कारणमागमत्। तत्र प्रचलितः सूरिः श्रीमान चूडसरखती ॥ १४४ ॥ सहिष्यामो वयमपि सूराचार्येण जल्पिते। गूर्जरावनिविद्वत्ता शंकया च न्यषेधितैः ॥ १४५॥ दर्शनार्थे परिश्रान्ता यूयमद्यावतिष्ठथ । सदोद्यतः पुनरसौ प्राह तत्प्रेक्षणोत्सुकः ॥ १४६ ॥ तारुण्ये काश्रमो युष्मद्देशविद्वनिरीक्षणे । कुतूहलाद्विहारो नः समागच्छाम एव तत् ॥१४७ ॥ अथ तेऽप्यनुमन्तारः प्रतिषेधेन तान् सह । नीतवंतस्तदा पाठशालायां शंकितास्तदा ॥१४८॥ उपाध्यायश्च तत्राहातिथयः कुत आययुः। ऊचे तत्र स्थिताचारणहिल्लपुरादिति ॥ १४९ ॥ विशेषसंभ्रमाञ्चके व्यापकः स्वागतादिकम् । उपवीविशदेषोपि प्रधानासनि तद्वयम् ॥ १५०॥ सूराचार्यस्ततः प्राह ग्रंथः कोऽत्र प्रवाच्यते। कृतिः श्रीभोजराजस्य शब्दशास्त्रं स चावदत् ॥ १५१ ॥ प्रोच्यतां तन्नमस्कार इत्युक्तेऽभ्यागतैर्बुधैः । उपाध्यायः सह छात्रैः पटुस्वरमुवाच तम् ॥ १५२ ॥ तद्यथा-चतुर्मुखमुखांभोजवनहंसवधर्मम । मानसे रमतां नित्यं शुद्धवर्णा सरस्वती ॥ १५३॥ सूराचार्यस्ततः प्राह किंचिदुत्मासगर्भितम् । एवंजातीयविद्वांसो देशेऽत्रैव न चान्यतः ॥ १५४ ॥ अस्माभिर्भारती पूर्वमश्रावि ब्रह्मचारिणी। कुमारी सांप्रतं तत्र व्यपदिष्टा वधूरिति ॥ १५५ ॥ १D. P. शि (ग) श्वत् .

·श्रीसूराचार्यप्रबन्धः। २५५ चित्रमनुतपूर्व तदन्यत्पृच्छामि किंचन । मातुलस्य सुता गम्या यथास्ते दक्षिणापथे ॥ १५६ ॥ सुराष्ट्रायां भ्रातृजाया देवरस्य यथोचिता । भवद्देशे तथा गम्याऽनुजांगजवधूः कथम् ॥१५७ ॥ यद्वधूशब्दसामीप्ये मानसे रमतां मम । प्रयुकं तद्भवत्येव देशाचाराः पृथग्विधाः ॥ १५८ ॥ अनुत्तरं प्रतिहतश्चालयनन्यसंकथाः । कालं विलंबयामालेष्टानध्यायकृतादरः॥१५९ ॥ संध्यावसरसंप्राप्तः श्रीभोजनृपतेः पुरः। अपराह्नेतिवृत्तं स जगौ विस्मयकारकम् ॥ १६० ।। भूपश्च विस्मितःप्राह संभाव्यं गुर्जरावनौ । इदं प्रातर्विलोक्योऽसौ विद्वानाहूय निश्चितम् ॥ १६१ ॥ तत्रस्थाचार्यपाय च भूपालः प्रेषयनरान् । आह्वातुमतिथिं तं च भक्तिपूर्व तमाह्वयत् ॥ १६२॥ ततश्थूडसरस्वत्याचार्येण सह स प्रभुः। ययौ श्रीभोजभूनाथसमा स्वर्गसभानिभाम् ॥ १६३ ॥ राक्षा नृपांगणाने च शिलैका निहिता तदा। गूर्जराने निजप्राणस्फूर्तिदर्शनहेतवे ।। १६४ ॥ तत्र पूर्ण पुनश्छिद्रं प्रार विधाप्य विधाय च । तवर्णसमकल्केन तादृशोपि छलार्थिनः ॥ १६५ ॥ युग्मम् । आगच्छन्तं तदालोक्य सूरीश्वरमिलापतिः। आकर्ण धनुराकृष्यामुचल्लले शं दधन् ॥ १६६ ॥ सूराचार्यश्च सूक्ष्मेक्षी कल्कालेप तटस्थितम् । वाणामोत्कीर्णमालोक्य गर्भार्थ काव्यमन्त्रवीत् ॥१६७॥ तथाहि । विद्धा विद्धा शिलेयं भवतु परमतः कामुर्कक्रीडितेन श्रीमत्पाषाणभेदव्यसनरसिकतां मुंच मुंच प्रसीद । वैधे कौतूहलं चेत्कुलशिखरिकुलं वाणलक्षीकरोपि ध्वस्ताधाराधरित्रीनृपतिलकतदायातिपातालमूलम्॥२६॥ इत्यमद्धतसामर्थ्यवर्णनात्तोपितो नृपः। अधृष्यप्रशमनं श्रीधनपालोपि वुद्धवान् ।। १६९ ॥ व्यचिंतयच वुद्धि च विशान भूपतेरियम् । गर्भितोकिरहो जैना जीयंते केन मेधया। १७०॥ निजाश्रयं ययौ श्रीमान सूराचार्यों नृपार्चितः । राजा स्थानमथास्थाय समस्तविदुरो वदन ॥ १.स १DP ते. DP गन्।

·२५६ प्रभावकचरिते गूर्जरोयं महाविद्वानाययौ श्वेतचीवरः। अनेन साधू कोपीह वादमुद्रां विभर्तु वः॥ १७२ ॥ पंडितानां सहस्रार्धमध्ये सर्वेप्यवाङ्मुखाः। भन्नास्तत्प्रतिघातेन घनगार्भका इव ॥ १७३॥ विलक्षो नृपतिः प्राह किं गेहे नर्दिनः खलु। स्वयं वृत्तिभुजोऽस्माकं विद्धजल्पा मुधा बुधाः ॥ १७॥ तेषामेको महाप्राज्ञः प्रादान्मंत्रं प्रभो शृणु। मा वैलक्ष्यं प्रपद्येथा रत्नगर्भा वसुंधरा ॥ १७५ ॥ निर्जरा इव देहस्था गूर्जराः श्वेतभिक्षवः। दुर्जेयास्तदतो मंत्रसाध्य कार्यमिदं प्रभो ॥ १७६ ॥ छात्र कोपि महाप्राज्ञ आषोडशसमाह्वयः। प्रमाणशास्त्रोपन्यासं पाठ्यतामशः सुधीः ॥ १७७॥ श्रुत्वेति भूपतिस्तुष्टिपुष्टः पंडितवाक्यतः । अस्त्वेवमित्यवादीत्तत्त्वमेवैतत् कुरुष्व भो॥ १७८ ॥ एकः पटुर्बटुः सौम्यः प्रज्ञावत्कृत्वशेवधिः। तर्कशास्त्रसदस्यासोपन्यासं पाठिवस्ततः॥ १७९ ॥ अतिव्यकाक्षरं तेनादायि पाठं गुरोः पुर। एतद्विज्ञाप्य राजानं मुहूर्तः शोधितः शुभः॥१८॥ शापितं बादसूराय सूराचार्याय भूभुजा। समाहूय च वादाथै स्थापितोऽसौ वरासने ॥ १८१॥ पट्टवालोऽतिवसनश्छात्रः शृंगारितस्ततः। सुवर्णरत्नपुष्पाब्याभरणैः शरणैः श्रियः ॥ १८२॥ खमंकं तं समारोप्य राजाह प्रतिवाद्यसौ। ततो जगाद वादीद्रः प्रकटाक्षरपद्धतिः॥ १८३ ॥ क्षीरकंटः क्षीरगंधवक्रोपक्रिमवागसौ। यूनां न उचितो नैव समाने विग्रहः खलु ॥ १८४ ॥ राजाह रभसा नायं बाल एवेति भाव्यताम् । शिशुरूपा ह्यसौ ब्राह्मी जितेऽस्मिन्मत्सभा जिता ॥ १८५॥ पूर्ववादो लघोरस्तु सुरिणोक्ते ततः शिशुः। यथालिखितपाठं च व्यक्तमस्खलिताक्षरम् ॥ १८६ ॥ अपदच्छेदवाक्यं तत् विशरारूविभक्तिकम् । शुण्वन्मेने हसावर्थावगमो न विना वदेत् ॥ १८७॥ १P D. गण, Domits आययौ...तेन. २DH. H. पुष्परना. D P. यूयन...वासमानो.

·श्रीसूराचार्यप्रबन्धः ।
२५७
इत्येवं शंकया क्षुण्णं विमृशनिश्चिकाय च ।
पट्टिकापाठएवायमीदशोऽत्र नहीतरत् ॥१८॥
जल्पेद्यावद्रयेणासौ तावत्परुषशब्दतः।
पाश्चात्य तु पद कूटं बभणे भवता हि भो ॥ १८९ ॥
पुनर्भणेति सप्तोके रभसेति ततोऽवदत् ।
पट्टिकायां ममेहक्ष लिखितं निश्चयो मम ॥ १९० ॥
सूराचार्य इति श्रुत्वा प्राह संतोषनिर्भरम् ।
याटक लक्षणशास्त्रादौ श्लोको'वादोऽपि तादृशः ॥ १९१ ॥
तदापृच्छामहे श्रीमान् भोजभूपालपुंगवः।
अदर्शि मालवो देशो मंडकाः खादिता अपि ॥ १९२ ॥
इत्युक्त्वा प्रययौ सुरिर्मठं हतजितद्विषम् ।
लज्जामन्युभराक्रांतो राजास्थानं व्यसर्जयत् ॥ १९३॥
श्रीमान् चूडसरखत्याचार्यः प्राधुणमभ्यधात् ।
अस्माकं शासनोद्योतात्सुखं त्वन्मृत्युतोऽसुखम् ॥ १९४॥
श्रीभोजराजः स्वसभाजेतारं हन्ति निश्चितम् ।
जये पराजये वापि न श्रेयः किमु कुर्महे ॥ १९५॥
सूराचार्यस्ततोऽवादीद्वीरधौरणिधूर्धरः।
खं रक्षियेऽहमात्मानं भवद्भिर्मानुतप्यताम् ॥ १९६ ॥
तदा श्रीधनपालेन प्रेरितः कविचक्रिणा।
पुरुषो गूर्जराचार्य प्रोचे स्वस्वामिवाचिकम् ॥ १९७ ॥
पूज्याश्च येन केनापि मद्वेश्मायांतु सत्वरम् ।
अविश्वास्यो नृपस्यास्य प्रसादो पि भयंकरः ॥ १९८॥
मंडनं सर्वदेशानां भवार विश्रुतः सुधीः ।
भाग्यातिशयतो माणूजनैर्दुर्लभ एव यत् ॥ १९९ ॥
महर्शनानन्तरं च विधेया कापि नाधृतिः।
सुखेन गूर्जरं देशं प्रापयिष्यामि निश्चितम् ॥ २०० ॥
महो जागर्ति भाग्यं वा साधूनां मितभापिणाम् ।
प्रातःक्षणेऽश्ववारेस्तचैत्यं वाटमवेष्ट्यत ॥ २०१॥
संतोषजयपत्रं वः प्रदास्यति नृपाप्रणी।
विद्वांसमतिथि प्रेषयध्वं विध्वस्तवादिनम् ॥ २०२॥
इति वास्तव्यर्रि तेऽभ्ययुर्विधुरिताननम् ।
आयास्यतीति तानाह शुन्यतायातचेतनम् ॥२०३ ॥
मध्यादे फर्कशे सूर्यतापाकुंभे गुरौ तदा ।
कृतवेषपरावतों दाम दत्वा दृढं गते ॥ २०४॥

·२५८ प्रभावकचरिते तत्रत्यैकानगारेण प्रावृत्यासौ जरत्पटीम् । मलिनां निःसरंश्चैत्यद्वारेण जगदे भटैः ॥ २०५॥ युग्मम् । बहिः कथं तु निर्यासि मध्ये गच्छ सितांबरः। अर्पिते गुर्जरे सर्वे सर्वतोमुत्कला ध्रुवम् ॥ २०६ ॥ स च श्रुत्वा करालोकिर्विकरालमुखोऽवदत् । मध्ये सिंहासनासीनं भूपालमिव गर्वतः ॥ २०७॥ कर्णे धृत्वा प्रभोरने नयतास्माकैवैरिणम् । जयपत्रमथाप्नोति यमपत्रमथापि वा ॥२०८॥ तृषाक्रांता वयं युष्मत्पुरवास्तव्यतां गताः। भवद्धर्मेण नीराय गच्छामोमुंचत हुतम् ॥ २०९ ॥ एकेन चाश्ववारेण कृपया मोचितोऽथ सः। मनीषिमौलिरतस्य गृहं प्रापापभीः प्रभुः ॥ २१० ॥ स चाह वाक्पथातीताच्छैकताने यतीश्वरः। यमदृष्टिपथादंतर्धाय मे हक्पथे स्थितः ॥ २११ ॥ अद्य ते जन्म मन्येहं गच्छस्तेऽद्य सुपुण्यकः। यद्भवानागतो जैनशासनव्योमभास्करः ॥ ११२ ॥ कथमागा इदं पृष्टः सूराचार्यों यथा तथा । अभ्ययादिति च श्रुत्वा परमानंदमाप्तवान् ॥ ११३ ॥ भूमीग्रहे सावकाशेऽवस्थाप्यादरपूर्वकम् । शुद्धाहारेण तं भच्या प्रत्यलाभं यदुद्यतः॥२१४ ॥ ततस्तांबूलिकस्तोमं तत्र यातं निरीक्ष्य सः। अत्यादरेण संमान्य भोजनाच्छादनादिना ॥ २१५॥ ततश्चाभ्यर्थयामास तान्मम भ्रातरं स्वकम् । अणहिल्लपुरं यावत्परानयत निश्चितम् ॥ २१६ ॥ तेऽप्यूचुाह्मणः पूज्यो रामां ज्ञातो युधामणी। तदादेशाप्रमाणं नः कार्यमावश्यकं हादः ॥२१७ ॥ नात्रानिवृतिराधेया न यामः सपरिच्छदम् । यानारोहतरे भक्तो निश्चितो वर्ततामसी ॥ २१८ ॥ श्रीमता धनपालेन दीनाराणां शतं ददे। अंगीकरणतोऽमीया रंगसंगतरंगिणा ॥१९॥ गुरवोऽल्लकमध्ये च गुनं कृत्वा गुर्म तदा । पर्याण्यवृषभान शीघं ने चेलुगूजरायनी ॥ २२० ॥ ..तन काD न्य..२ रि, ३Dम्मान, - ·श्रीसूराचार्यप्रबन्धः । २५९ महीतटागतेन श्रीसूराचार्येण सगुरोः। विज्ञापितं नरैरात्मागमनं कोशलोत्तरम् ॥ २२१ ॥ इतश्च विविशुश्चैत्यमपराह्ने भयः स्वयम् । साधु स्थूलोदरं दृष्ट्वा सिंहासन्युपवेशितम् ॥ २२२ ॥ प्रधानवस्त्रसंवीतमुद्यन्मदकलाकृतिम् । एवमूचुर्नुपादेशानिर्गच्छत जिनालयात् ॥ २२३ ॥ युग्मम् ॥ मध्ये योत्र विलंब सोदूखलेथातवंचना । उत्थाय सोऽतो भूत्वाऽश्ववारैः सह जग्मिवान् ॥ २२४ ॥ पार्थिवस्य पुरो भूत्वावतस्थे मौनमास्थितः। विलक्षेण ततो राज्ञा हायिका जल्पितास्तदा ॥ २२५ ॥ कोयं भवद्भिरानीतो जबे(ठोर स्थूलदेहभृत् । ततोसौ गूर्जरश्छेको भवतामग्रतो ननु ॥ २२६ ॥ अक्षिण रेणुं हि निक्षिप्य केनाप्यंधः कृतः कथम् । भवतां सहशः कश्चिञ्चेतनारहितो नहि ॥ २२७ ॥ तेऽप्यूचुर्नाथ नीरस्य वाहक दुर्गतं मुनिम् । एक मुक्त्वा न कस्यापि निर्गमोऽसत्पुरः प्रभोः ॥ २२८ ॥ भूप माह परावृत्य वेषं वः पश्यतां ययौ। विजित्य न सतां नान्यस्तं विनोत्पबुद्धिमान ॥ २२९ ।। पुरसं प्राह राजा खमावासं गच्छ पुण्यतः । मूर्खत्वं हि वरं ग्लाध्यं येनासत्तोऽपि जीवितः ॥ २३० ॥ इत्यसौ प्रहितो राशा मठे व्यावृत्य चाययो। मूर्ध्न एव सुवो नैवाक्षतवर्द्धनमुंडने ॥ २३१ ॥ इतः श्रीभीमभूपालः प्रजिघाय नरान्निजान् । आह्वायकान्निजनातुर्मातुलो वृत्तिभिः सह ॥ २३२ ।। खदेशे प्रकटो भूत्वा राजधानीमथाययुः। गुरवः संघसंवीताः स्वस्याभिमुखमागमत् ॥ २३३ ।। राजा च सर्वसामन्या प्रतिपंथी च का शुभे। आचार्यः स्वगुरोः पादौ प्रेक्ष्य ह्रीमानिवानमत् ॥ २३४॥ प्रत्यासन्नश्च तेषां स सर्वाभिगमपूर्वकम् । योगी चाशंगयोगेन प्रदोऽभिहितवान् वचः॥ २३५ ॥ सफलाद्य गुरोराशा सफला मातुराशिषः। प्रसन्नाहक त्वमारक्षे श्रीसंघय फलेग्रहिः ॥ २३६ ॥ . १D बठर. २D.वि.

·२६० प्रभावकचरित अविमृश्य विधायीव गती मालवेके तदा। अक्षतोऽहमिहागच्छं यजित्वा भोजपर्षदम् ॥ २३७ ॥ धुम तथान्तेवासिनोऽमी श्रीगुरुपादायतों मम । क्षणं नाकथयिष्यंत शिक्षिष्यत न च प्रभुः २३८॥ बालोय यदि दर्पण न व्यधास्यं प्रतिश्रवम् । गुरुमस्तकहस्तस्य का प्रमाणमथोच्यते ॥ २३९॥ इत्याकर्ण्य प्रभुद्रोणः शोणहद इव स्थिर। उवाच वाचमाचारचारुचारित्रचंचुरः ॥ २४० ॥ एवं प्रतिश्रयं क्लीबदुष्करं विदधीत का। निर्वाहयेत च श्रीमान विना त्वामाप्तवाग्धरम् ॥ २४१॥ सगच्छसंघाश्च षयमाचानाम्लैरुपस्थिताः। आमवद्वदनालोकात् सम्यकशासनदेवताम् ।। २४२ ।। सगद्गदमुदित्वैवं स बाद परिषस्वजे। गुरुभिश्चाथ भूपोऽपि भीभीमः प्राह सादरम् ॥ २४३ ॥ मनीषी विनयी छेकस्तत्कालोत्पन्नवुद्धिमान् । त्वां विना दृश्यते नान्यस्तेजस्वी हदवीर्यभूः ॥ २४४॥ श्रीभोजं छलयित्वा यत्ताहमाशपरिग्रहम् । आगत्याक्षतदेहस्त्वं मम तेजोऽभ्यवर्द्धयः ॥ २४५ ॥ किंचित्पृच्छामि संदेहं नृपतिः ससुतो न वा। सूरसूरिरथ प्राह पयोवाहनिभध्वनिः ॥ २४६ ॥ रसना मे महाराज त्वां विना स्तौति नापरम् । मदुतस्य च काव्यस्य भावार्थ शृणु कौतुकात् ॥ २४७ ॥ शिला विद्धा सती विद्धाञ्छिद्रे शरसुचाहि का। विक्रमः कामुकक्रीडां मुंचत व्याजतः कृताम् ॥ २४८ ॥ व्यसने हषदां भेदाद्भवतां पूर्वजो गिरिः । अर्बुदस्तस्य भेदे तु ध्वस्तधारा धरित्र्यपि ॥ २४९ ॥ पातालमूलं यातीय शिक्षयेऽहमिति ध्रुवन् । अपि द्विपति सच्छिक्षा दातव्या शमजीवितैः॥२५० ॥ श्रीभीमः प्राह तच्छुत्वा पुलको दमेदुरः। भदधुना जिते भोजे का मे चितास्ति तजये ॥ २५ ॥ वसमीपे समारोप्य गजराजवरासने। सूराचार्यस्य भूपाल प्रवेशोत्सवमातनोत् ॥ २५२ ॥ १D.द्रोणि.

·अभयप्रबन्धः।
२६१
अतीचारान् स विज्ञप्य गुरुपाचे महामतिः।
देशान्तरगतौ जातास्तपसाशोधयदृढम् ॥ २५३ ॥
युगादिनाथश्रीनेमिचरितामृतकीर्तनात् ।
इतिवृत्तं द्विसंधानं व्यधात् स कविशेखरः॥ २५४ ।।
यः पूर्व पिपठीः शिष्यवर्गस्तमिह सरिराट् ।
सम्यग् निष्पाद्य वादीद्रतया सममयोजयत् ॥ २५५ ॥
श्रीद्रोणसूरिणांगत्या परलोके सुसाधिते ।
क्षितावक्षामचारित्रपवित्रः सूरिसहरुः ॥ २५६ ॥
प्रभावनामिः श्रीसंशमुन्नमय्य श्रुतोदधिः।
शिष्यानिष्पाद्य संपाय जैनप्रवचनोनतिम् ॥ २५७ ॥
योग्य सूरिपदे न्यस्य भारमत्र निवेश्य च ।
प्रायोपवेशनं पंचत्रिशहिनमितं दधौ ॥ २५८ ॥
आत्मारामादरः सम्यग् योगत्रयनिरोधतः ।
श्रीभीमभूपतेर्वधुरुत्तमां गतिमाश्रयत् ॥ २५९ ॥
चतुर्भिः कलापकम् ।
श्रीसूराचार्यवृत्तं व्यरचि परिचितं वादविद्याविनोद-
क्षुभ्यद्वादिप्रवादं किमपि गुरुमुखादन्यतो वाप्य किंचित् ।
श्रेयो देयादमेयं जिनपतिवचनोद्योतनस्थैर्यहेतुः
सेतुर्जाड्यांबुराशेर्भवतु भवभृतामद्य विद्योद्यमाय ॥२६०॥
श्रीचंद्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रमः श्रीप्रभा-
चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा ।
श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी श्रीसूरसूरे कथा
श्रीप्रद्युम्नमुनींदुना विशदितः शृंगोऽयमष्टादशः ॥ २६१॥
इतिश्रीसूराचार्यप्रवन्धः ॥ प्रथ० २६९ अ २३ भम० ४२७७ ।
अभयदेवप्रवन्धः।
श्रीजैनतीर्थधम्मिलोऽभयदेवः प्रभुः श्रिये ।
भूयात्सौमनसोद्भेदभाखरः सर्वमौलिभूः॥१॥
आइत्याष्टांगयोगं यः खांगमुद्धृत्य च प्रभुः।
श्रुतस्य च नवांगानां प्रकाशी स श्रिये द्विधा ॥२॥
घदन्वालो यथा व्यक्तं मातापित्रोः प्रमोदकृत् ।
तद्वत्तमिह वक्ष्यामि गुरुहर्षकृते यथा ॥३॥
अस्ति श्रीमालवो देशः सदृत्तरसशालितः।
जंबूद्वीपाख्यमार्फदफलं सद्वर्णवृत्तसूः॥४॥

·२६२
प्रभावकचरिते
तत्रास्ति नगरी धारा मंडलायोदितस्थितिः।
मूलं नृपश्रियो दुष्टविग्रहद्रोहशालिनी ॥५॥
श्रीभोजराजस्तत्रासीद्भूपाला पालितावनिः।
शेषस्येवापरे मूर्ती विश्वोद्धाराय यद्भुजौ ॥ ६ ॥
तत्र लक्ष्मीपति म व्यवहारी महाधनः ।
यस्य श्रिया जितः श्रीदः कैलासाद्रिमशिश्रयत् ॥ ७॥
अन्यदा मध्यदेशीयकृतब्राह्मणनंदनौ।
प्रहप्रज्ञाबलाक्रांतवेदविद्याविशारदौ ॥८॥
अधीतपूर्विणौ सर्वान्विद्यास्थानांश्चतुर्दश।
स्मृत्यैतिह्यपुराणानां कुलकेतनतां गतौ ॥९॥
श्रीधरः श्रीपतिश्चेति नामानौ यौवनोद्यमात् ।
देशांतरदिदृक्षायै निर्गतौ तत्र चागतौ ॥१०॥ त्रिभिर्विशेषकम्
तौ पवित्रयतः मात्र लक्ष्मीधरगृहांगणम् ।
सोऽपि भिक्षां ददौ भच्या तदाकृतिवशीकृतः ॥ ११ ॥
गेहाभिमुखभित्तौ च लिख्यते स्मास्य लेखकम् ।
टकविंशतिलक्षाणां नित्यं दहशतुश्च तौ ॥ १२ ॥
सदा दर्शनतः प्रज्ञावलादप्यतिसंकुलम् ।
तत्परिस्फुरितं सम्यक् सदाभ्यस्तमिवानयोः ॥१३॥
जनो मत्पार्श्वतः सूपकारवत्सूपकारवान् ।
वर्त्तते निष्ठुरः किंतु मम किंचिन्न यच्छति ॥ १४ ॥
ब्राह्मणाः अपि गीर्वाणान्मन्मुखादाहुतिप्रदाः ।
तर्पयतु फलं तु स्यात्तत्कर्मकरतैव मे ॥१५॥
इतीव कुपितो वहिरडैकेनापि भस्मसात् ।
विधे तां पुरीमूरीकृतप्रतिकृतक्रियः ॥ १६ ॥ त्रिमिर्विशेषकम् ।
लक्ष्मीपतिर्द्वितीयेऽहिन्यस्तहस्तः कपोलयोः।
संर्वखनाशतः खिन्नो लेख्यदाहाद्विशेषतः ॥ १७ ॥
प्राप्ते काले गतौ भिक्षाकृते तस्य गृहांगणे ।
प्राप्तौ प्लुष्टं च तदृष्ट्वा विषण्णाविदमूचतुः ॥ १८॥
यजमान तवोनिद्रकष्टेनावां सुदुखितौ।
किं कुर्वहे क्षुधा किंतु सर्वदुःखातिशायिनी ॥ १९ ॥
पुनरीकशुचाक्रांतसत्ववृत्तिर्भवान् किमु ।
धीराः सत्वं न मुंचंति व्यसनेन भवादृशाः ॥ २० ॥
इत्याकर्ण्य तयोर्वाक्यमाह श्रेष्ठी निशम्यताम् ।
न मे धनान्नवस्त्रादिदाहाहुःखं हि तादृशम् ॥ २६ ॥

·अभयदेवप्रबन्धः । २६३ यादृग्लेखकनाशेन निर्धर्मण जनेन यत् । कलह संभवी धर्महानिकक्रियते हि किम् ॥ २२ ॥ युग्मम् । जजल्पतुश्च तावावां भिक्षावृत्ती नचापरम् । शक्नुवो नोपकर्तु हि व्याख्यावो लेखकं पुनः ॥ २३ ॥ श्रुत्वातिहर्षभूः श्रेष्ठी स्वपुरस्तौ वरासने। न्यवेशयजना स्वार्थपूरक ध्रुवमर्हति ॥ २४ ॥ तावादितः समारभ्यातिथिवारक्षसंगतम् । व्यक्तवत्सरमासांकसहितं खटिनीदलैः ॥२५॥ वर्णजात्यभिधामूलद्रव्यसंख्यानवृद्धिभृत् । आख्यातं लेखक स्वाख्याख्यानवद्धिषणावलात् ॥ २६ ॥ पत्रकेषु लिखित्वा तत् श्रेष्ठी दध्यावहो इमौ । मम गोत्रसुरौ कौचित्प्राप्तौ मदनुकम्पया ॥ २७ ॥ यद्विशोपकमात्रेण वदंती तावविस्मृतम् । दुस्तरीसंपुटे पत्रनिरपेक्ष हि लेख्यकम् ॥ २८ ॥ युग्मम् । ततः सन्मान्यसनोज्यवस्नाधैर्यहुमानतः । स्वगेहचित्रको तेन विहितौ हितवेदिना ॥ २९ ॥ जितेंद्रियौ स तो शांतौ दृष्ट्वेति व्यमृशद्धनी। शिष्यौ महुरुपायऽमूस्तां चेत्तत्संघभूषणौ ॥ ३० ॥ इतःसपादलक्षेऽस्ति नानाकूर्चपुरं पुरम् । मषीकूर्चकमाधातुं यदलं शासवानने ॥ ३१ ॥ अल्लभूपालपुत्रोपि शक्योऽतीव धराधरः । श्रीमान् भुवनपालाख्यो विख्यातः सान्वयाभिधः ॥ ३२ ॥ तत्रासीत्प्रशमश्रीभिर्वर्द्धमानगुणोदधिः। श्रीवर्द्धमान इत्याख्यः सूरिः संसारपारभूः ॥ चतुर्मिरधिकाशीतिश्चैत्यानां येन तत्यजे। सिद्धांताभ्यासतः सत्यतत्त्वं विज्ञाय संसृतेः ॥ ३४ ॥ अन्यदाविहरन्धारापुर्या धाराधरोपमः । आगाद्वाग्ब्रह्मधारामिर्जनमुजीवयनमुम् ॥ ३५ ॥ लक्ष्मीपतिस्तदार्कण्य श्रद्धालक्ष्मीपतिस्ततः । ययौ प्रद्युम्नशांताभ्यामिव ताभ्यां गुरोर्नतौ ॥ ३६॥ सर्वाभिगमपूर्व स प्रणम्योपाविशत्प्रभुम् । तौ विधाय निविष्टौ च करसंपुटयोजनम् ॥ ३७॥ १२. ईषत. D. ग.

·२६४
प्रभावकचरिते
वर्यलक्षणवर्या च ध्यौ वीक्ष्य तनुं तयोः।
गुरुराहानयोर्मुर्तिः सम्यक् स्वपरजित्वरी॥ ३८ ॥
तौ च प्राग्भवसंवद्धाविवानिमिपलोचनौ ।
वीक्ष्यमाणो गुरोरास्यं व्रतयोग्यौ च तैर्मतौ॥ ३९ ॥
महावतभरोद्धारसूरिणी तपसो निधी।
अध्यापितौ च सिद्धांतं योगोद्वहनपूर्वकम् ॥ ४० ॥
ज्ञात्वौचित्यं च सूरित्वे स्थापितौ गुरुभिश्च तौ।
सिद्धवासोहि सौरभ्यवासं समनुगच्छति ॥४१॥
जिनेश्वरस्ततः सुरिरपरो बुद्धिसागरः।
नामभ्यां विश्रुतौ पूज्यैर्विहारेऽनुमतौ तदा ॥ ४२ ॥
ददे शिक्षेति तैः श्रीमत्पत्तनैश्चैत्यसूरिभिः ।
विघ्नं सुविहितानां स्यात्तनावस्थानवारणात् ॥ ४३ ॥
युवाभ्यामपनेतन्यं शच्या बुद्ध्या च तत्किल।
यदिदानीतने काले नास्ति प्राशो भवत्समः ॥४४॥ युग्मम् ।
अनुशास्ति प्रतीच्छाव इत्युक्त्वा गुर्जरावनौ ।
विहरंतो शनैः श्रीमत्पत्तनं प्रापतुर्मुदा॥४५॥
सद्गीतार्थपरीवारौ तत्र भ्रांती गृहे गृहे।
विशुद्धोपाश्रयालाभा वाचां सस्मरतुर्गुरोः ॥४६॥
श्रीमान दुर्लभराजाख्यस्तत्रचासीद्विशां पतिः।
गीम्पतेरप्युपाध्यायो नीतिविक्रमशिक्षणात् ॥४७॥
श्रीसोमेश्वरदेवाख्यस्तत्र चासीत्पुरोहितः।
तद्गहे जग्मतुर्युग्मरूपी सूर्यसुताविव ॥ ४८ ॥
तद्वारे चक्रतुर्वेदोच्चार संकेतसंयुतम् ।
तीर्थ सत्यापयंतौ च ब्राझं पैञ्यं च दैवतम् ॥ ४९ ॥
चतुर्वेदीरहस्यानि सारणीशुद्धिपूर्वकम् ।
व्याकुर्वतौ स शुश्राव देवतावसरे ततः॥ ५० ॥
तवानध्याननिर्मग्नचेताः स्तंभितवत्तदा ।
समद्रियचैतन्यं श्रुत्योरेव स नीतवान् ॥५१॥
ततो भच्या निज बंधुमाप्याय वचनामृतैः।
आव्हानाय तयोःप्रेषीत्प्रेक्षापेक्षी द्विजेश्वरः ॥ ५२ ॥
ता च दृष्टांतरायातौ घ्यावंभोजभूः किमु ।
द्विधा भूयादआदत्तदर्शनं खस्य दर्शनम् ॥ ५३ ॥
हित्वा भद्रासनादीनि तहचान्यासनानि तौ।
समुपाविशतां शुद्धखकंबलनिषधयोः ॥ ५४॥

·अभयदेवप्रबन्धः । २६५ वेदोपनिषदा जैनतत्वश्रुतगिरां तथा । वाग्भिः साम्यं प्रकाश्यतावश्यघत्तां तदाशिषम् ॥ ५६ ॥ तथाहि- अपाणिपादो घमनो (जवनो) ग्रहीता पश्यत्यचक्षुःस शृणोत्यकर्णन सवेत्तिविश्व नहि तयास्तिवेत्ता शिवोहरूपास जिनोऽवताद्वा५७ ऊचतुश्चानयोः सम्यगवगम्यार्थसंग्रहम् । ययाभ्यधिकं जैन तत्रावामाद्रियावहि ।। ५८ ॥ युवामवस्थितौ कुत्रेत्युक्ते तेनोचतुश्च तो। न कुत्रापि स्थितिश्चैत्यवासिभ्यो लभ्यते यतः ॥ ५९ ॥ चंद्रशाला निजां चंद्रज्योत्स्ननिर्मलमानसः। स तयोरपर्यत्तत्र तस्थतुः सपरिच्छदौ ।। ६० ॥ द्विचत्वारिंशता भिक्षादोषैर्मुक्तमलोलुपम् । नवकोटीविशुद्धं चायातं मैक्षमभुंजताम् ॥ ६१॥ मध्याहे याज्ञिकस्मार्चदीक्षितानग्निहोत्रिणः । आह्वय दर्शितौ तत्र नियूंढौ तत्परीक्षया ।। ६२ ॥ यावद्विद्याविनोदीयं विरिंचेरिव पर्षदि । वर्त्तते तावदाजग्मुर्नियुक्ताश्चैत्यमानुषाः ॥ ६३ ॥ ऊचुश्चतेझटित्येव गम्यतां नगराहिः। अस्मिन्नलभ्यते स्थातुं चैत्यबाह्यलितांबरैः॥६४॥ पुरोधाः प्राह निर्णयमिदं भूपसमांतरे। इति गत्वा निजेशानामाख्यातमिह भाषितम् ॥ ६५॥ इत्याख्याते च तैः सर्वैः समुदायेन भूपतिः। वीक्षितः प्रातरायासीत्तत्र सौवस्तिकोऽपि सः ॥६६॥ व्याजहाराय देवास्महे जैनमुनी उभौ। स्वपक्षे स्थानमप्राप्नुवंती संप्रापतुस्ततः ॥ ६७॥ मया च गुणग्राह्यत्वात् स्थापितावाश्रये निजे । भपुत्रा अमीमिमें प्रहिताश्चैत्यपक्षिमिः ॥ ६८॥ अनादिशत मे सूर्ण दंड वात्र यथार्हतम् । श्रुत्वेत्याह स्मितं कृत्वा भूपालः समदर्शनः ॥ ६९ ॥ मत्पुरे गुणिनः कस्माद्देशांतरत आगताः। वसंतः केन वार्यते को दोषस्तत्र दृश्यते ॥ ७० ॥ अनुयुक्ताश्च ते वैवं प्राहुः शृणु महीपते। पुरा श्रीवनराजोमूचापोत्कटवरान्वयः ॥ ७९ ॥ स बाल्ये वद्धितः श्रीमद्देवचंद्रेण पूरिणा। नागेंद्रगच्छदारप्रायवराहोपमास्पृशा ॥७२॥ 23 ·२६६ प्रभावकचरिते पंचाश्रयाभिधस्थानस्थितचैत्यनिवासिना। पुरं स च निवेश्येदमत्र राज्यं ददौ नवम् ॥ ७३ ॥ वनराजविहारंच तत्रास्थापयत प्रभुः। कृतज्ञत्वादसौ तेषां गुरूणामहणं व्यधात् ॥ ७४ ॥ व्यवस्था तत्र चाकारि संधन नृपसाक्षिकम् । संप्रदायविभेदेन लाघवं च यथाभवत् ॥ ७५॥ चैत्यगच्छयतिवातसंमतोवसतान्मुनिः । नगरे मुनिभिर्नात्र वस्तव्यं तदसंमतैः ॥ ७६ ॥ राशा व्यवस्था पूर्वेषां मान्या पाश्चात्यभूमिपैः। यदादिशसि तत्कार्य राजन्नेवस्थिते सति ॥ ७७॥ राजा प्राह समाचार प्राग्भूपानां वयं दृढम् । पालयामो गुणवतां पूजां तूलंघयेम न ॥ ७८ ॥ भवादृशां सदाचारनिष्ठानामाशिषा नृपाः। यचंते युष्मदीयं तद्राज्यं नानास्ति संशयः॥७९॥ उपरोधेन नो यूयममीषां वसनं पुरे। अनुमन्यध्यमेवं च श्रुत्वा तेत्र तदा दधुः॥ ८०॥ सौवस्तिकस्ततःप्राह खामिन्नेषामवस्थितौ । भूमिः काप्याश्रयस्यार्थे श्रीमुखेन प्रदीयताम् ॥ ८१ ॥ तदा समाययौ तत्र शैवदर्शनवासवः। ज्ञानदेवामिधः क्रूरसमुद्रविरुदाई (हि)तः ॥ ८२ ॥ अभ्युत्थाय समभ्यर्च्य निविष्टं निज आसने । राजा व्यजिज्ञपत्किचिदद्य विज्ञप्यते प्रभो ॥ ८३॥ प्राप्ता जैनर्षयस्तेषामर्पयध्वमुपाश्रयम् । इत्याकर्ण्य तपस्वींद्रः प्राह प्रहसिताननः ॥ ८४॥ गुणिनामर्चनां यूयं कुरुवं विधुतैनसाम् । सोऽस्माकमुपदेशानां फलपाकश्रियां निधिः॥८५॥ शिव एव जिनो बालत्यागात्परपदस्थितः। दर्शनेषु विभेदो हि चिह्न मिथ्यामतेरिदम् ॥ ८६ ॥ निस्तुषबीहिहहानां मध्ये त्रिपुरुषाश्रिता। भूमि पुरोधसा ग्राहोपाश्रयाय यथारुचि ॥ ८७॥ विघ्नः खपरपक्षेभ्यो निषेध्यः सकलो मया। द्विजस्तश्च प्रतिश्रुत्य तदाश्रयमकारयत् ॥ ८॥ ततःप्रभृति संजो वसतीनां परंपरा । महद्भिःस्थापितं वृद्धिमश्रुते नात्र संशयः ।। ८९ ॥

·अभयदेवप्रवन्धः । २६७ श्रीबुद्धिसागरः सूरिश्वके व्याकरणं नवम् । सहस्राटकमान तत् श्रीवुद्धिसागराभिधम् ॥१०॥ अन्यदा विहरतश्च श्रीजिनेश्वरसूरयः। पुनर्धारापुरी प्रापुः सपुण्यप्राप्यदर्शनाः ॥९१ ॥ श्रेष्ठीमहीधरस्तत्र पुरुषार्थत्रयोनतः । मुक्तका खघने संख्यां यः सर्वत्र विचक्षणः ॥ ९२ ॥ तस्याभयकुमाराख्यो धनदेव्यंगभूरभूत् । पुत्रः सहस्रजिहोपि यहुणोको नहि प्रभुः ॥९३ ॥ सपुत्रः सोऽन्यदा सूरि प्रणतुं सुकृती ययौ। संसारासारतां मूलश्रुतो धर्मश्चतुर्विधः ॥९४ ॥ अथाभयकुमारोऽसौ वैराग्येण तरंगितः। आपपृच्छे निजं तातं तपाश्रीसंगमोत्सुकः ॥ ९५॥ अनुमत्या ततस्तस्य गुरुभिः स च दीक्षितः। ग्रहणासेवनारूपशिक्षाद्वितयमग्रहीत् ॥ ९६॥ सचावगाढसिद्धांत-तत्प्रेक्षानुमानतः । वभौ महाक्रियानिष्ठः श्रीसंघ भोजभास्करर॥९७॥ श्रीवईमानसूरीणामादेशात्सुरितां ददौ । श्रीजिनेश्वरसूरिश्च ततस्तस्य गुणोदधेः ॥ २८॥ श्रीमानभयदेवाख्यः सूरिः पूरितविष्टपः। यशोभिर्विहरन्प्राप पत्यपद्रपुरं शनैः ॥ ९९ ॥ आयुम्प्रान्ते च संन्यासमवलंब्य दिवः पुरीम् । मलंचक्रुर्वर्द्धमानसूरयो भूरयः क्रमात् ॥ १००॥ समये तत्र दुर्मिक्षोपद्रवैर्देशदौस्थ्यतः। सिद्धांतखुरिमायासीदुच्छिन्ना वृत्तयोऽस्य च ॥ १०१॥ ईषत्स्थितं च यत्सूत्रं प्रेक्षासुनिपुणैरपि । दुर्बोधदेश्यशब्दार्थ खिलं जशे ततश्च तत् ॥ १०२॥ निशीथेऽत्र प्रभुधर्मस्थानस्थं शासनामरी। नत्वा निस्तंद्रमाह स्मामयदेवं मुनीश्वरम् ॥ १०३ ॥ श्रीशीलांकः पुरा कोट्याचार्यनाना प्रसिद्धभूः। वृत्तिमेकादशाश्याः स विदधे धूतकल्मषः ॥ १०४॥ अंगहयं विनान्येषां कालादुच्छेदमादधुः। वृत्तयस्तत्र संघानुग्रहायाध कुरूद्यमम् ॥ १०५ ॥ सुरिः प्राह ततो मातः कोऽहमल्पमतिब्रडः। श्रीसुधर्मकृतग्रंथदर्शनेऽप्यसमर्थधीः॥ १०६ ॥ २. P. तत्वका. १.शका.

·२६८
प्रभावकचरिते
अक्षत्वात्वचिदुत्सूत्रे विवृते कल्मषार्जनम् ।
प्राच्यैरनंतसंसारभ्रमिभृदर्शितं महत् ॥ १०७ ॥
अनुल्लंघ्या च ते वाणी तदादिश करोमि किम् ।
इतिकर्तव्यतामूढो लभते किंचिदुत्तरम् ॥ १०८ ॥
देवी प्राह मनीषीश सिद्धांतार्थविचारणे।
योग्यतां तव मन्ताहं कथयामि विचिंतया ॥ १०९ ॥
यत्र संदिह्यते चेतः प्रष्टव्योऽत्र मया सदा ।
श्रीमान् सीमंधरखामी तत्र गत्वा धृतिं कुरु ॥ ११० ।।
आरभख ततो ह्येतन्मात्र संशय्यतां त्वया ।
स्मृतमात्रा समायास्ये इहाथै त्वत्पदो शपे ॥ ११ ॥
श्रुत्वेत्यंगीचकाराथ कार्य दुम्करमप्यदः।
आचामाम्लानिचारण्य ? ग्रंथसंपूर्णतावधिः॥ ११ ॥
अक्लेशेनैव संपूर्णा नवांग्या वृतयस्ततः ।
निरवाह्यत देव्या च प्रतिज्ञा या कृता पुरा ॥ ११३ ॥
महाश्रुतधरैः शोधितानु तासु चिरंतनैः ।
करीचक्रे तदाश्राद्धः पुस्तकानां च लेखनम् ॥११४ ॥
ततः शासनदेवी च विजने तान्व्यजिज्ञपत् ।
प्रभो मदीयद्रव्येण विधाप्या प्रथमा प्रति ॥ ११५॥
इत्युक्त्वा सा च समवसरणे परिहैमनीम् ।
उत्तरीयां निजज्योतिः क्षतदृष्टिरुचिं दधौ ॥ ११६ ॥
तिरोधत्त ततो देवी यतयो गोचरादथ ।
आगता ददृशुः सूर्यविववत्तद्विभूषणम् ॥ ११७ ॥
चित्रीयितास्ततश्चित्ते पप्रच्छुस्ते प्रभून्मुदा ।
ते चाचख्युरुदंतं तं श्राद्धानाहाययंस्तथा ॥ १८ ॥
आयातानां ततस्तेषां गुरवः प्रेक्षयंश्च तत् ।
अजानंतश्च तन्मूल्यं श्रावकाः पत्तनं ययुः॥ ११९ ॥
अदर्शितैश्च सा तत्र स्थितरत्नपरीक्षिणम् ।
अक्षास्तेऽपि च तन्मूल्य मन्त्रं विदधुरीदृशम् ॥ १२० ॥
अत्र श्रीभीमभूपालपुरतो मुच्यतामियम् ।
तइत्तो निक्रयो ग्राह्यो मूल्य निर्णायते ननु ॥ १२१ ॥
समुदायेन ते सर्वे पुरो रामस्तदद्भुतम् ।
मुमुचुः किल शक्रेण प्रणयात्माभृतं कृतम् ॥ १२२ ॥
तदुदंते च विनते
तुष्टः
प्रोवाच भूपतिः।
तपखिना विना मूल्यं न गृहामि प्रतिग्रहम् ॥ १२३ ॥

·अभयदेवप्रबन्धः
।
२६९
ते प्रोचुः श्रीमुखेनास्य यमादिशति निःक्रयम् ।
स एवास्तु प्रमाणं नस्ततः श्रीभीमभूपतिः ॥ १२४ ॥
द्रम्मलक्षत्रयं कोशाध्यक्षादापयति स्म सः।
पुस्तकान्लेखयित्वा च सूरिभ्योददिरेथ तैः॥१२५ ॥
पत्तने ताम्रलियां चाशापल्यां धवलकके।
चतुराश्चतुरशीतिः श्रीमंतः श्रावकास्तथा ॥ १२६ ॥
पुस्तकान्यंगवृत्तीनां वासनाविशदाशयाः।
प्रत्येक लेखयित्वा ते सूरीणां प्रददुर्मुदा ॥ १२७ ॥ युग्मम् ॥
प्रावर्तत नवांगानामेवं तत्कृतवृत्तयः।
श्रीसुधर्मोपदिष्टेष्टतत्त्वतालककुंचिकाः ॥ १२८ ॥
पुरं धवलकं प्रापुरथ संयमयात्रया।
स्थानेष्वप्रतिबंधो हि सिद्धांतोपायास्तिलक्षणम् ॥ १२९ ॥
माचामाम्लतपःकष्टानिशायामतिजागरात् ।
अत्यायासात्प्रभोर्जज्ञे रक्तदोषो दुरायतिः ॥ १३०॥
अमर्षणजनास्तत्र प्रोचुरुच्छत्रदेशनात् ।
वृत्तिकारस्य कुष्ठोऽभूत्कुपितः शासनामरैः॥ १३१ ॥
निशम्येति शुचाक्रान्तः खांत-प्रेयामिलाषुकः ।
निशि प्रणिधे पन्नगेंद्रं श्रीधरणाभिधम् ॥ १३२ ॥
लेलिहानेश्वरं लेलिहानं देहमनेहसा।
मचिरेणैक्षत श्रीमान् खप्ने सत्वकोपल:॥ १३३॥
कालरूपेण कालेन व्यालेनालीढविग्रहः ।
क्षीणायुरिति संन्यास एव में सांप्रतं ततः॥ १३४ ॥
इति ध्यायन द्वितीयेहि निशि खप्ने स औच्यत ।
धरणेद्रेण रोगोऽयं मया लिह्य हृतस्ततः ॥ १३५॥ युग्मम् ।
निशम्येति गुरुः प्राह नार्तिममृत्युमीतितः।
रोगाद्वा पिशुना यंतु कद्वदा तद्विदुःसहम् ॥ १३६ ॥
नागः प्राहाधृतिर्नात्र कार्या जैनप्रभावनाम् ।
एकामद्य विधेहि त्वं हित्वा दैन्यं जिनोद्धृतेः ॥१३७ ॥
श्रीकान्तीनगरीसक्तधनेशः श्रावकेण यत् ।
वारिधरंतरा यानपात्रेण बजता सता ।। १३८ ॥
तदधिष्ठायिकसुरस्तंभिते वहने ततः।
मचिंतव्यतरस्योपदेशेन व्यवहारिणौ ॥ १३९
तस्या भुवः समाकृष्टा प्रतिमानां त्रयीशितुः।
तेपामेकाचचारूपग्रामे तीर्थ प्रतिष्ठितम् ॥ १४०॥

·२७० प्रभावकचरिते अन्या श्रीपत्तने चिंतातरोर्मूले निवेशिता। अरिष्टनेमिप्रतिमा प्रासादांतःप्रतिष्ठिता.॥ १४१ ॥ तृतीया स्तंभनग्रामे सेटिका तटिनीतटे। तरुजालांतरे भूमिमध्ये विनिहितास्ति च ॥ १४ ॥ तां श्रीमत्पार्श्वनाथस्य प्रतिमा प्रतिमामिह । प्रकटीकुरु तत्रैतन्महातीर्थ भविष्यति ॥ १४३ ॥ षड्भिः ... पुरा नागार्जुनो विद्यारससिद्धौ धियां निधिः। रसमस्तंभयभूम्यंतःस्थविंबप्रभावतः॥ १४४॥ ततस्तंभनकाभिख्यस्तेन ग्रामो निवेशितः। तदेषा तेपि कीर्तिः स्याच्छाश्वती पुण्यभूषणा ॥१४५ ॥ युग्मम् ॥ अदृष्टान्यैः सूरिवृद्धारुपांते मार्गदर्शिका । श्वेतखरूपतस्तत्र क्षेत्रपालो यथानतः॥ १४६ ॥ उक्त्वेत्यंतर्हिते तत्र सूरयः प्रमदोद्धराः। व्याकुर्वन्ति स संघस्य निशावृत्तं तदद्भुतम् ॥ १४७ ॥ ततश्च संमदोत्तालैः प्रक्रान्ता धार्मिकैस्तदा। यात्रानवशती तत्र शकटानां चचाल च॥ १४८॥ अमे भूत्वा प्रभुर्वृद्धा कौलेयकपदानुगः। श्रावकाऽनुमतोऽचालीतणकटकिना यथा ॥ १४९॥ शतैस्तत्र ययुः सेटीतीरे तत्र तिरोहिती। वृद्धाश्वौ तौ ततस्तस्थुस्तत्राभिज्ञानतोऽमुतः ॥ १५० ॥ पप्रच्छुरग्रे गोपालान्पूज्यं किमपि वो किमु । जल्पा? मत्रास्ति तेष्वेकः प्रोवाच श्रूयतां प्रभो ॥ १५१ ॥ ग्रामे मैहीणलाख्यस्य मुख्यपट्टकिलस्य गौः। कृष्णागत्य क्षरेत्क्षीरमत्र सर्वैरपि स्तनः ॥१५२ ॥ गृहे रिक्तैव सा गच्छेदुह्यमानाऽतिकष्टतः। मनाग्मुंचति दुग्धं न ज्ञायतेऽत्र न कारणम् ॥ १५३ ॥ तत्र तैर्दर्शितं क्षीरमुपविश्यास्य संनिधौ। श्रीमत्पार्श्वप्रभोः स्तोत्रं प्रोचे प्राकृतवस्तुकैः ॥ १५४ ॥ जयतिहूयणेत्यादिवृत्तं द्वात्रिंशतं तदा। अवदन् स्तवनं तत्र नासानन्यस्तहएयः॥१५५॥ बभूव प्रकटं श्रीमत्पार्श्वनाथप्रभोस्ततः। शनैरुन्निद्रतेजखिविंचं तत्प्रतिवस्तुकम् ॥१५६ ॥ प्रणतं सूरिभिः संघसहितैरेतदंजसा । गतो रोगः समग्रोऽपि कायोऽभूत्कनकप्रभः ॥ १५७ ॥ १P.विवा० २P. महाण, ·अभयदेवप्रबन्धः। गंधांभोमिः स संस्नप्य कर्पूरादिषिलेपनैः। विलिप्य चार्चितः सौमनसै सौमनसैस्तदा ॥ १५८ ॥ चक्रे तस्योपरिच्छाया सच्छायाप्रतिसीरया। सनावारितात्तत्र संघो ग्राम्यानमोजयत् ॥ १५९ ॥ प्रासादार्थ ततश्चक्रुः श्राद्धान्यस्य मीलनम् । अक्लेशेनामिललक्षं ग्राम्यैरतुमता च भू॥१६० ॥ श्रीमल्लवादिशिष्यस्य श्राद्धैरानेश्वराभिधः। महिषाख्यः पुरावासा समाायि घियां निधिः॥ १६१ ॥ अनुयुक्ता समं मान्यकर्मांतरविचक्षणः । अथ प्रासाद आरोढुं सोऽचिरात्पर्यपूर्यत ॥ १६२॥ कर्माध्यक्षस्य वृत्तौ यम्म एकोदिन प्रति । विहितो घृतकर्षन भुक्तो तंडुलमानकम् ॥ १६३ ॥ विहत्य भोजनात्तेन तेन द्रव्येण कारिता। खादेवकुलिका चैत्ये सा तत्राद्यापि दृश्यते ॥१६४ ॥ शुभ मुहूर्ते विवं च पूज्यास्तत्र न्यवेशयन् । तद्रात्रौ चरणाधीशस्तेषामेतदुपादिशत् ॥ १६५॥ स्तवनादमुतो गोप्यं मद्वाचा वस्तुकद्वयम् । कियतां हि विपुण्यानां प्रत्यक्षीभूयते मया ॥ १६६ ॥ तदादेशादतोऽद्यापि त्रिंशद्वत्तमिता स्तुतिः। सपुण्यैः पव्यमानात्र क्षुद्रोपद्रवनाशनी ॥१६७ ॥ ततम्प्रभृत्यदस्तीर्थ मनोवांच्छितपूरणम् । प्रवृत्तं रोगशोकादिदुस्खदावधनाधनः ।। १६८ ॥ अद्यापकलशो जन्मकल्याणकमहामहे । आयो धवलकश्राद्धः सच रूपयति प्रभुम् ॥ १६९ ॥ विवासनस्य पाश्चात्यभागेऽक्षरपरंपरा। ऐतिहान श्रूयते पूर्वप्रकथिता जने ? ॥ १७० ।। नमस्तीर्थकृतस्तीथै वर्षे द्विकचतुष्टये। आपाढावको गौडोकारयत्प्रतिमात्रयम् ॥ १७१ ॥ श्रीमान् जिनेश्वरः सुरिस्तथा श्रीवुद्धिसागरः। चिरमायुः प्रपाल्यैतौ संन्यासाहिवमीयतुः॥ १७२ ॥ श्रीमानभयदेवोपि शासनस्य प्रभावना। पत्तने श्रीकर्णराज्ये परणोपास्तिशोभितः ॥ १७३ ॥ विधाय योगिनीरोधधिकृतापरवासनः । परं लोकमलंच धर्मध्यानकधीनिधिः॥ १७४ ॥ युग्नम् ।

·२७२
प्रभावकचरिते
वृत्तांतोऽभयदेवसूरिसुगुरोरीहक् सतामचिंता
कल्याणैकनिकेतनं कलिकलाशैलाद्रिवज्रप्रमः ।
भूयादुर्घरदुर्घटोदिततमम्प्रचससूर्योदय:
श्रेयः श्रीनिलयो लयं दिशतु वो ब्रह्मण्यनंतोदये ॥ १७५ ॥
श्रीचंद्रप्रभसूरिपट्टसरसीसप्रमः श्रीप्रभा-
चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा।
श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी प्रद्युम्नसूरीक्षितो
वृत्तांतोऽभयदेवसूरिसुगुरोः शृंगोग्रहेंदुप्रमः ॥ १७६ ॥
वरकरणबंधुजीवकनृतिलकनालीकरूपविजयस्व ।
श्रीप्रद्युम्नसुजाते सुमनश्चित्रं नवकुलश्रीः ॥ १७७ ॥
ग्रंथ १८२ अ० उभयं ४४५६ ।
इतिश्री अभयदेवप्रवन्धः
अथ श्रीवीरप्रवधः।
वीराचार्यः श्रिये सोस्तु संतः क्रोधाद्यरिक्षयम् ।
यदभ्यासे कृताभ्यासाः कर्तुमिच्छंति सांप्रतम् ॥१॥
यत्करस्पर्शमात्रेण कन्यादिष्वपि संक्रमम् ।
विधाय भारती वक्ति कथं वीरः स वर्ण्यते ॥२॥
बहुश्रुतमुखाच्छ्रुत्वा तद्वृत्तं कियदप्यहम् ।
वर्णयिष्यामि बालः किं न वक्ति खानुमानतः॥३॥
श्रीमचंद्रमहागच्छसागरे रत्नशैलवत् ।
अवांतराख्यया गच्छः पंडिल्ल इति विश्रुतः॥४॥
श्रीभावदेव इत्यासीत् सूरिरत्नं च रत्नवत् ।
पात्रेनेहादिहीनोऽपि सदा लोकहिते रतः॥५॥
श्रीमद्विजयसिंहारख्याः सूरयस्तत्पदेऽभवन् ।
प्रतिवादिद्विपघटाकटापाटनलंपटाः॥६॥
तत्पमानससरोहंसाः श्रीवीरसूरयः।
वभूवुर्गतिशब्दाभ्यामनन्यसदृशश्रियः ॥७॥
राजा श्रीसिद्धराजस्तान्मित्रत्वे स्थापयन् गुणैः।
खभावविशदे ह्येष ददाति कुमुदे मुदम् ॥ ८॥
अथ मित्रं समासीनो नृपतिर्नर्मणावदत् ।
श्रीवीराचार्यमुन्निद्रं तेजो वः क्षितिपाश्रयान् ॥ ९॥
अथाहुः सूरयः खीयप्रशा भाग्यैर्विजृमते ।
प्रतिष्ठा नान्यतःश्वा किसिंहोजखी नृपादृतः॥१०॥

·श्रीवीरप्रबन्धः।
२७३
राजाह मत्सभां मुक्त्वा भवतोऽपि विदेशगा।
अनाथा इव भिक्षाका बाह्यमिक्षाभुजो ननु ॥ ११॥
सुरिराह भवत्प्रेमसंदानमिव नोऽभवत् ।
दिनानीयति गच्छाम आपृष्टः सांप्रतं भवान् ॥ १२ ॥
भूपः प्राह न दास्यामि गन्तुं निजपुरायवः।
सूरिराह निपिध्यामो यांतः केन वयं ननु ॥ १३ ॥
इत्युक्त्वा खाश्रयं प्रायात् सूरि रिकलानिधिः ।
रुरोध नगरद्वार सर्वत्र नृपतेनरैः ॥१४॥
इतश्च गुरवः साध्यं धर्मकृत्यं विधाय ते ।
विधिवद्विदधुनिं श्रीपट्टपट्टिकासनाः॥१५॥
अध्यात्मयोगतः प्राणनिरोधाद्गनाध्चना।
विद्याबलाच ते प्रापुः पुरी पल्लीतिसंशया ॥ १६ ॥
प्रातर्विलोकिते तत्रादृष्टे राजाह्यचिंतयत् ।
किं मित्रं गत एवायं सदा शिथिलमोहधीः ॥१७॥
ईदृक् पुनः कथं प्राप्योनेकसिद्धिकुलावनिः ।
सिद्धिस्नेहे वयं मंदपुण्या-पिण्याकसंनिमाः ॥ १८ ॥
इतश्च ब्राह्मणैः पल्लीवासैः श्रीपत्तने पुरे।
विज्ञाप्यततरां श्रीमजयसिंहनरेशितुः ॥ १९ ॥
तिथिनक्षत्रवारावासरव्यक्तियुते दिने ।
श्रीवीरसूरिरायातः संगतो इति न स्फुटम् ॥२०॥
श्रुत्वेति विममर्शाथ भूपाल केलिरीडशी।
विकृता यत्स एवैष प्रमोहापोहवासरः॥ २१ ॥
ययावाकाशमार्गेण तद्रात्रावेव स धुवम् ।
नर्मलीलाद्वितीयेहि तद्विजानां स संगतः ॥ २२ ॥ युग्मम् ।
उक्तं वा रसपूर्णोऽथ प्रधानान् प्राहिणोनृपः।
मादानाय महाभका ययुस्ते तत्र मंक्षु च ॥२३॥
नृपस्यानुनयः सांद्रीकृत्य तश्च प्रकाशितः।
औदासीन्यस्थितास्ते च प्रोचुः प्रचुरसंयमाः॥ २४॥
कारणं सहकार्यत्र राज्ञ उच्चावचं वचः।
तस्माद्विहत्य देशेषु यद्येष्यामो भवत्पुरे ॥ २५ ॥
दुर्लभं भानुषं जन्म व्रतं विद्या बलं श्रुतम् ।
मुधा नराधिपस्नेहमोहे को नाम हारयेत् ॥ २६ ॥
इत्याकर्ण्य च ते प्रोचुरेक शृणुत भूपते ।
वचः सिद्धत्वमस्माकं त्वत्संगात्तथ्यतास्पदम् ॥२७॥

·२७४
प्रभावकचरिते
भविष्यति
पुनः
कालमियंतं पितृनाम तत् ।
सिद्ध भवति पार्श्वस्थे वयं सिद्धाहि नान्यथा ॥२८॥
श्रुत्वेति बहुमानानुरिव तैराददे वचः।
आयास्यते पुरे तत्र मा चिंतान विधीयताम् ॥ २९ ॥
महाबोधपुरे बौद्धान् वादे जित्वा बहून् तथा ।
गोपालगिरिमागच्छन् राज्ञा तत्रापि पूजिताः ॥ ३० ॥
परप्रवादिनस्तैश्च जितास्तेषां च भूपतिः।
छत्रचामरयुग्मादिराजचिह्नान्यदान्मुदा ॥ ३१ ॥
व्यावृत्त्याध्वनिजां भूमिमायांतस्तेऽवतस्थिरे ।
पुरे नागपुरे तत्राप्यकार्युश्च प्रभावनाम् ॥ ३२॥
शात्वाथ सिद्धराजेनाहूता भक्तिभृताथ ते।
प्रैषुः परिच्छदं गोप गिरिराजसमर्पितम् ॥३३॥
विजद्दुः सूरयस्तस्माच्छनैः संयममात्रया।
अणहिल्लपुरासन्नं चारूपग्राममागमत् ॥ ३४ ॥
अभ्युद्ययावथ श्रीमजयसिंहनरेश्वरः।
प्रवेशोत्सवमाधत्तादृष्टपूर्व सुरैरपि ॥ ३५॥
अथान वादिसिंहाख्यः सांख्यवादी समागमत् ।
परं प्रदत्तवानी लिखनश्लोकदुर्घटम् ॥ ३६॥
तथाहि-उद्धृत्य बाहुं किलरारटीति यस्यास्ति शक्तिः सच वावदीतु।
मयिस्थितेवादिनि वादिसिंहेनैवाक्षरंवेत्ति महेश्वरोऽपि३७
श्रीमत्कर्णमहाराजबालमित्रं यतीश्वरः ।
गोविंदाचार्य इत्यस्ति वीराचार्यकलागुरुः ॥ ३८ ॥
रात्रौ रहः समागत्य छन्नवेषः क्षमाधिपः ।
प्राह तं किमयं मिथुरपि पूज्यैः प्रतीक्ष्यते ॥ ३९ ॥
तैःप्रोचे भवतामेव वागविलोक्यात्र भूयते ।
प्रभाते विवदिष्यंतं वीराचार्यो विजेष्यते ॥४०॥
प्रीतो राक्षा प्रभाते तमाह्वास्त नृपपर्पदि।
स नि:स्पृहवन्दभेन शांतोऽवददिदं तदा ॥४१॥
वयं किमागमिष्यामो निःसंगो यदि भूपतिः।
असद्वाक्कौतुकी भूम्यासनोत्रायातु सोऽपि तत् ॥ ४२ ॥
प्रातः कुतूहली राजोररीकृत्य तदप्यथ ।
तदावासे समागच्छदुर्व्यामुळमुपाविशत् ॥ ४३ ॥
समाह्वयत गोविंदर्रि सुरिसभासदम् ।
सोऽपरान् साकृतीनीपहिदुपोऽपि पुरोदधे ॥४४॥

·श्रीवीरप्रबन्धः।
२७५
वीराचार्य महाप्रज्ञाप्रज्ञातानेकशास्त्रकम् ।
उद्यत्कवित्ववित्कृत्वावधि पश्चाञ्चकार च ॥ ४५ ॥
समाययौ ततस्तत्रोपविष्टः कंबलासने ।
राजाह को वदेदेषाममुना वादिना सह ॥ ४६॥
श्रीगोविंदप्रभुः साहानौचित्यक्षरसंगिना।
अनेन शाखपाथोधितरंडोपमधीजुषः (षा)॥४७॥
अशेन सह लजंतेवदंतस्तत् शिशुः कृती।
वीरो वदिष्यति प्राज्ञः श्रुत्वा वादी स चावदत् ॥ ८॥
दुग्धगंधमुखो मुग्धः किं वक्ष्यति मया सह ।
असमानो विग्रहोयं नास्माकं भासते शुभः॥४९॥
राशोचे क्षीरकंठास्यादर्थपीयूषगंधितः।
अस्मात्त्वन्मदधचूरविभ्रमः स हरिष्यति ॥५०॥
श्रुत्वेति स उपन्यासमवज्ञावशतोदधेः।
अर्धकपूरहस्तस्थमस्तकस्तर्कसंभवम् ॥ ५१ ॥
विरते तत्र चाजल्पत् श्रीवीरो विदुषां प्रभुः।
वदामि गद्यात्पद्याद्वा यश्चित्ते तव भासते ॥५२॥
स्वेच्छं तदुदिशच्छेदोऽलंकारं च ममानतः।
सर्वानुवादमर्थात्तु वाद वा सत्वरं भवान् ॥ ५३॥
श्रुत्वेति स पुनः प्राह गुर्जराडंबरपुरः।
गमनं क्रियते बाल: किं ज्ञास्यति भवानिह ॥ ५४॥
अथ शक्तिस्तवास्ते चेत्पद्येन छंदसा पुनः ।
वद मचमयूरेणालंकारानिहवात्तथा ॥ ५५ ॥
सर्वानुवादमाश्रित्य स निशम्येति तं जगौ।
उत्तिष्ठासनसंस्थोस्थाः सावधानस्ततः शृणु ॥५६ ॥
वयं नहि गिरा देव्या अवहेलां विदध्महे ।
अर्द्धसुप्तपुरोवादादाकण्येति सचोत्थितः ॥५७ ॥
चाचि धीरं ततोवीरं यथा प्रागुक्तसंचात् ।
उपन्यस्यंतमाकास्विद्यतोज्झितगीर्वलः ॥५८॥
श्रीवीरे विरते जल्पादर्थतस्तस्य कुर्वतः।
अनुवादं जगादासौ जल्पसर्वानुवादतः ॥ ५९ ॥
न शक्नोमीति स प्राह वादिसिंहस्ततो नृपः।
स्वयं बाहौ विकृत्यामुं पातयामास भूतले ॥६॥
वक्तुं न शकश्चेदुश्चैरासने कथमासिवान् ।
तथा च कविराजा श्री श्रीपालो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६ ॥

·२७६
प्रभावकचरिते
गुणैरुत्तुंगतां याति नोचैरासनसंस्थितः।
प्रासादशिखरस्थोऽपि काकः किं गरुडायते ॥६२ ॥
ततो विडंब्यमानं तं दृष्ट्वा श्रीवीर ऊचिवान् ।
श्रूयते भूप मे वाणी प्राणी दर्पण जीयते ॥ ६३ ॥
यदनेन नराधीशः शुद्धन्यायैकनिष्ठधीः ।
सभामध्यमवज्ञातो वर्णाश्रमगुरुर्भवान् ॥ ६४॥
स्वस्यांबुजस्थिरावासप्रदानात्प्रीणिता दृढम् ।
त्वदृह्या कोपभूरत्र देव्यदाद्वाचि मंहताम् ॥ ६५ ॥ युग्मम् ।
वाचां रणे तु चास्माकं प्रागूढसमयो ह्ययम् ।
वादी निगृह्यमाणोहि संरख्या प्रतिवादिना ॥ ६६॥
ततो विमुच्यतां श्रीमन्मदांधोऽयं कृपास्पदम् ।
निशम्यति नृपेणासौ मुक्तो दृष्ट्वा ततो चहिः ॥ ६७ ॥
जयपत्रार्पणादस्याददे तेजः परं तदा ।
द्रव्यं तु निस्पृहत्वेन स्पृशत्यपि पुनर्न सः॥ ६८॥
अन्यदा जययात्रायां वलितो गूर्जरे शिशुः।
चतुरगचमू चके रेणुच्छादितभानुभिः॥१९॥
श्रीवीराचार्यचैत्यस्य पुरतः सञ्चरिष्णुभिः ।
नृपमीक्षितुमाप्ते च कवीन्द्र तत्र विश्रुते ॥ ७० ॥
मात्तत्र च संप्राप्तः श्रीसिद्धाधीशभूपतिः ।
त समीक्ष्य कविः कश्चित्समस्यापदमभ्यधात् ।। ७१ ॥
तदुद्दिश्य कवौ वीराचार्य दृष्टिं व्यधानृपः ।
अनायासात्ततोऽपूरि कृतिना तेन सत्वरम् ॥ ७२॥
तथाहि-कालिन्दि ब्रूहि कुम्भोद्भवजलधिरहं नाम गृहासि कस्मा-
च्छनोमें नर्मदाहं त्वमपि मम सपत्न्याश्च गृहासि नाम ।
मालिन्यं तर्हि कस्मादविरलविगलत्कजलालचीनां
बाप्पाम्भोभिः किमासांसमजनि चलितोगुर्जराणामधीशः ॥७३॥
श्रुत्वेति भूप आचख्यौ तव सिद्धगिरानया।
मालवेशं गृहीप्यामि संशयो नान में हदि ॥ ७४॥
त्वया वलानकस्थेनाशिष्टो मे शत्रुनिग्रहः ।
विजयस्य पताकेयं ततस्तत्रास्तु सा दृढम् ॥ ७५॥
श्रीमावाचार्यचैत्यस्य पताकाभूदलानके।
महता विहितं यस्माधिरेणापि न नश्यति ॥ ७६ ॥
वादीकमलकीयाख्य आशां वरयतीश्यर।
वादमुद्राभृदभ्यागादवझातान्यकोविदः ॥ ७७ ॥

·श्रीवीरप्रवन्धः। २७७ आस्थानं सिद्धराजस्य जिह्वाकण्डूययादितः। चीराचार्य स आह्वास्त ब्रह्मास्त्रं विदुषां रणे ॥ ७८॥ पञ्चवर्षीयवाला स सहादाय समागमत् । अवज्ञया वादिनं तं वीक्ष्य न्यविशदासने ॥ ७९ ॥ स चोपन्यस्तवान्सर्वसामर्थ्येन गुरुस्ततः। श्रीवीरोवालया सार्द्धमरस्त कुतुकादिव ॥ ८॥ स तं दृष्ट्वाऽब्रवीद्वादी भूपते भवतः सभा। नोचिता विदुषां वालक्रीडाविप्लवसंभृता ॥ ८१॥ . राजा हस्तप्रमाणेन क्रीडत्येष वुधेश्वरः। इत्युक्त्वा प्रेषितो वीरो नृपेण प्राह समितः॥ ८२ समानवयसोर्वादो विमृश्येति मया ततः। एषा वाला समानिन्ये वस्त्रावृतनिरादरा ।। ८३॥' एष वाद्यपि नग्नत्वादृश्यते डिम्भसनिभः । उभयोरेतयोरस्तु वादो ब्रीडात्वनेन तु ॥ ८४ ॥ स्त्रीनिर्वाणनिपेधेनानयवास्य च विग्रहः । विधेयस्तदसौ वादमुद्यामुं विजेण्यते ॥ ८५॥ अस्पृष्टहस्तौ तन्मौलौ प्रदायोचे यतीश्वरः। तां जल्पवादिनानेन स्थापय स्त्रीषु निर्वृतिम् ॥ ८६॥ ततः सा निपुणाधीतः प्रमाणविदुषामिव । वाग्भरैः स्थापयामास तेनाशक्यस्थिरोत्तरैः॥ ८७॥ अनेडमूकतां प्राप्ते तत्र वित्रस्तमानसे। सनुर्जयजयारावाः सम्यानां नृपतेरपि ॥ ८८॥ भूपालः प्राह को जेता मत्सभां तपति प्रभौ। श्रीवीरे वादिवीरेऽत्र सिद्धेऽनेकासु सिद्धिषु ॥ ८९ ॥ यदीयहस्तस्पर्शन संक्रान्ता यत्र तत्र च । वाग्देवी भाषतेऽजस्रं स शक्यः केन वर्णितुम् ॥ ९० ॥ एवं युगप्रधानाभगुणव्यूता पटा इव । श्रीवीरसूरयः पान्तु भव्यजाड्यापहारिणः ॥ ९१ ॥ श्रीमत्कालकसूरीणामनिर्वाच्यं प्रभाद्भुतम् । अद्यापि यत्कुले वीराः प्राग्वीरा भावयन्त्यमी ॥ ९२ ॥ श्रीचन्द्रप्रभसूरिपट्टसरसीलप्रभः श्रीप्रभा- चन्द्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीमुवा। श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरौ श्रीवीरवृत्ताद्भुतं श्रीप्रद्युम्नमुनीन्दुना विशदितः शृङ्गः सविंशोऽभवत् ॥२३॥ ०९६ अ०११ उभयं ४५५२ इति श्रीवीरप्रवन्धः। 21

·२७८
प्रभावकचरिते
श्रीदेवसूरिप्रवन्धः।
श्रीदेवसूरिर्वः पातु य आक्रम्य दिगम्वरम् ।
कीर्तेरपि स्त्रियः सिद्धमूलविद्यामतिष्ठिपत् ॥१॥
देवाचार्यः प्रियो भूपात्केवलज्ञानशालिनाम् ।
विमोच्याभोजनं येनाव्युच्छित्तिः शासने कृता ॥२॥
जीवितानादिराजीवममध्यमहितोदयम् ।
अनंतविधुदोहं वदनं तस्य संस्तुमः॥३॥
भ्रांतिसंवर्तकभ्रांतिदुर्वृत्तरजसः शमे ।
अवारवारिवाहश्रीतद्वृत्तं परिकीर्त्यते ॥४॥
अस्ति गूर्जरदेशस्य नवनीतमिवोद्धृतम् ।
अष्टादशशतीनाम मंडलं खर्गखंडलम् ॥५॥
तत्र मद्दाहृतं नाम नगरं नगराजिमिः।
ध्वांतस्येव महादुर्गमगम्यं सूर्यरोचिषाम् ॥ ६ ॥
सदृत्तो जीवनच्छायो राजमानः स्वतेजसा ।
प्राग्वाटवंशमुकासीद्वीरनागामिधो गृही ॥ ७ ॥
तत्प्रिया सक्रियाधारा प्रियंकरगुणावनिः ।
जिनदेवीति देवीव मेना हिमवतो बभौ ॥ ८॥
अन्यदा सा निशि स्वप्ने पीयूषरुचिमैक्ष्यत ।
प्रविशंतं मुखे पृथ्व्यामवतारेच्छया किल ॥९॥
अन्वये गुरवस्तस्य श्रीमुनिचंद्रसूरयः।
संति शांतिकमंत्रेति येषां नामाक्षराण्यपि ॥ १०॥
प्रातः सा तत्पुरे गत्वा नत्वा सत्वमहालया।
अपृच्छन्मुदिताचार्य स्वप्नस्यातिशयस्पृशः॥ ११ ॥
देवचंद्रनिभः कोऽप्यवततार तवोदरे।
आनंदयिष्यते विश्वं येन ते चेत्यमादिशन् ॥ १२ ॥
अथ सा समयेऽसूत सुतं वज्रोपमद्युतम् ।
यत्तेजसा कलिः शैलश्चकंपे भेदभीतितः॥१३॥
हृदयानंदने तत्र वर्धमाने च नंदने।
चंद्रस्वप्नात्पूर्णचंद्र इत्याख्यां तत्पिता व्यधात् ॥ १४ ॥
कदाचिन्नगरे तत्राशिवं जो जनांतकृत् ।
सहसैव यतो लोकः प्रेक्षाप्रेक्ष्यत्वमादधौ ॥ १५ ॥
वीरनागो विचित्यैतहक्षिणां दिशमाश्रयत् ।
भृगुकच्छपुरे प्राप लादेशविभूषणम् ॥ १६ ॥
विहारं जंगम तीर्थ श्रीमुनिचंद्रसूरयः।
चकुस्तन तदादेशात्स्थापितोऽसी सर्मिमिः ॥ १७ ॥

·श्रीदेवसूरिप्रबन्धः । २७९ वर्षाष्टकवयाः पूर्णचंद्र इत्यस्य नंदनः। चक्रे सुखासिकादीनां वाणिज्यं शैशवोचितम् ॥ १८ ॥ चिंतनौचित्यहम्यषु विकाशिचणकैः समाः। द्राक्षा अवापन्डिंभत्वे()पिहि पुण्यानि जाप्रति ॥ १९ ॥ कमिश्चित्सदनेऽन्येधुर्गतो व्यंजनविक्रये। द्रम्मान हेमं च गेहेश पिंडैरुज्झन्तमैक्षत ॥२०॥ तव भाग्योद्घाटश्लक्ष्णकर्करांगाररूपतः। पश्यतिस ततः पूर्णचंद्रः प्राहातिविस्मितः ॥ २१ ॥ किमुज्झसि महाद्रव्यं नरसंजीवनौषधम् । इत्युक्त स गृही दध्यौ चित्तेऽहो पुण्यवानसौ ॥ २२ ॥ वत्स द्रव्यमिदं वंशपात्रे क्षिप्त्वा ममार्पय। इत्युक्त्वा पूरयित्वासौ पात्राण्यस्यार्पयत्तदा ॥ २३ ॥ तत्करस्पर्शमाहात्म्यात्तद्रव्यं पश्यति स्म सः। अपुण्यपुण्ययोः साक्षादीदृशं दृश्यतेऽन्तरम् ॥ २४ ॥ सोऽतगैहं क्षिपत्येवं सर्व निहितमंतरा। एका सुखासिकाहेतोः प्रसूतिस्तेन चार्थिता ॥२५॥ हृष्टश्च पितुराख्याय ददौ तबविणं मुदा । वीरनागः प्रभूणां च यथावृत्तमदोऽवदत् ॥ २६ ॥ व्यमृशंस्तेऽपि वातार्षीत्किमेष पुरुषोत्तमः। दर्शयंती खरूपाणि लक्ष्मीर्यस्याभिलाषुका ॥२७॥ रंगत्कुमुदचंद्रांशुमसरोछादकोदयः। विरोचनो विनेयश्चेदेषानंतोन्नतिस्तदा ॥ २८॥ ततस्तेऽप्यवदन वाचं शृणु नस्तव यद्वरम् । वस्तु संपद्यते कस्य भका तत्प्रतिपद्यते ॥ २९ ॥ स प्राह नाथ पूज्यानां कुले नो गुरुताभृताम् । अहं त्वेकसुतो जीर्णस्तदास्था मेऽत्र जीवितुम् ॥ ३० ॥ व्यवसाये क्षमः कीदक्षे पिताहं जनन्यपि। अस्य नश्यत्तनुस्खेमानन्यसुस्तद्वदामि किम् ॥ ३१ ॥ अत्र चेत्पूज्यपादानामाग्रहस्तन्मया नहि । विचारणं हि कर्तव्यं गृहातामेष नंदनः ॥ ३२॥ प्रभुराहाथ मे पंचशती चारित्रिणांगणे । सर्वेऽपि ते सुताः संतु न वै करसादतः प्रति ॥ ३३॥ अमी सर्मिका यावजीवं कशिपुदास्तव । धर्म धेहास निश्चितः परलोकैकशंवलम् ॥ ३४॥ १वाता. २ प्रसरारडा.

·२८० प्रभावकचरिते तदवां च यथादेशकारिणीमनुमान्य च। पूर्णचंद्रं दृढभक्तिं प्रभवः समदीक्षयन् ॥ ३५॥ रामचंद्राभिधां तस्य ददुरानंदनाकृतेः। दर्शनोल्लासिनः संघसिंधुवृद्धिविधायिनः ॥ ३६ ॥ दुनॆयत्वकलंकस्थापनोदादुपकारिणीम् । यत्प्रजा दुर्गशास्त्राणामपि वाग्गोचरः स किम् ॥ ३७॥ तर्कलक्षणसाहित्यविद्यापारगतः स च ।. अभूत्स्वपरसिद्धांते वर्तमाने कपोपलः॥ ३८॥ शिवाद्वैतं वदन वंधः पुरे धवलके द्विजः। काश्मीरसागरे जिग्ये वादान् सत्यपुरे पुरे ॥ ३९ ॥ तथा नागपुरे क्षुण्णो गुणचंद्रो दिगंवरः। चित्रकूटे भगवतः शिवभूताख्यया पुनः ॥ ४० ॥ गंगाधरो गोपगिरी धारायां धरिणीधरः। पद्माकरो द्विजः पुष्करिण्यां "वाग्मदोद्धरः ॥४१॥ जितश्च भृगुक्षेत्रे कृष्णाख्यो ब्राह्मणाग्रणी। एवं वादजयोन्मुद्रो रामचंद्रः क्षितावभूत् ॥ ४२ ॥ विद्वान् विमलचंद्रोऽथ हरिचंद्रः प्रभानिधिः । सोमचंद्रः पार्श्वचंद्रो विवुधः कुलभूपणः॥४३॥ प्राज्ञः शांतिस्तथा शोकचंद्रश्चंद्रोल्लसद्यशाः। अजायंत सखायोऽस्य मेरोरिव कुलाचलाः॥४४॥ ततो योग्यं परिजाय रामचंद्रं मनीपिणम्। प्रत्यष्ठिपन पदे दत्तदेवसूरिवराभिधम् ॥ ४५ ॥ पितुस्तस्य व्रतं वीरनागाख्यस्य स्वसुः पुनः पुरात्तव्रतमुद्राया अमुद्राया महावतः ॥४६॥ महत्तरां प्रतिष्ठां च व्यधुर्विधुरिनांहसः। श्रीमचंदनवालेति नामास्याः प्रददुर्मुदा॥४७॥ युग्मन । अन्यदा गुर्वनुमाताः श्रीमंतो देवसूरयः। विहारमादधुः पूज्याः पुरे धवलकामिधे ॥४८॥ उदयो नाम तत्रास्ति विदितो धामिकाग्रणी। श्रीमत्सीमंधरस्वामिवियं संप व्यधापयत् ॥ ४॥ स प्रतिष्ठाविधी तस्य निश्चिन्वन्सनं ततः ! श्रीमच्छासनदेवीं चारानाध्यहमुपोपिनः ॥१०॥ युगप्रधानकल्पेन धीमता देवरिणा। प्रतिष्ठापय विवं स्वमित्युपादिशनाथ सा ॥ ५ ॥ १॥ यथामकिं. ३Pवामन . nert-- ·श्रीदेवसूरिप्रबन्धः । १८६ तत्तदर्थनया बिंबप्रतिष्ठां विदधुस्तदा। ऊदावतीति नाना तश्चैत्यमद्यापि विद्यते ॥५२॥ अथ नागपुरेऽन्येधुः प्रभवो विजिहीर्पवः । गिरींद्रमर्बुद प्रापुरुका आरुरुहुश्च तम् ॥ ५३॥ मंत्रिणोंऽबप्रसादस्य गिरिमारोहतः सह । गुरुभिः कर्मवैचित्र्याइंदशूकोऽदशत्पदे ॥ ५४॥ ज्ञात्वा ते प्रेषयंस्तस्य हेतुं पादोदकं तदा । धौतमात्रे तदा तेन देशोऽसौ निर्विषोऽभवत् ॥५५॥ श्रीनामेयं नमस्कृत्य संसाराणवतारणम् । तुष्टषुः श्रीमदंबां च प्रत्यक्षा शासनेश्वरीम् ॥ ५६ ॥ सावादीत्कथयिष्यामि किंचित्ते बहुमानतः । दूरे सपादलक्षे त्वमायासीन्मम वाक्यतः॥ ५७ ॥ गुरुस्तवाष्टमासायुरस्मादेव दिनाद्यतः। व्यावर्तख ततो वेगादणहिल्लपुरं प्रति ॥ ५८॥ इत्याख्याय तिरोधाच देवी दध्यौ ततः प्रभुः। भय्यंबाया इवांवाया वत्सलत्वमहो महत् ॥ ५९ ॥ व्यावृत्यायात्ततः पूज्यपुर आख्यत्सुरीवचः। आनंदमसमं प्रापुस्ते कालज्ञानतो निजात् ॥ ६० ॥ अन्यदा देववोधाख्यः श्रीभागवतदर्शनी। भूरिवादजयोन्मुद्रः श्रीमत्पत्तनमाययौ ॥ ६१ ॥ अवलंबनपत्रं च राजद्वारे मदोद्धरः। तत्र श्लोकं दुरालोकं विबुधैरलिखञ्च सः॥१२॥ तथाहि- 'एकद्वित्रिचतु:पंचषण्मेनकमनेनकाः। देवबोधे मयि कुद्ध षण्मेनकमनेन कः ॥ ६३ ॥ ततः सर्वेऽपि विद्वांस एनमालोक्य सूर्यवत् । दृशो विपरियंतिम दुर्बोधं सुधियामपि ॥ ६४॥ षण्मासांते तदा चांवा प्रसादो भूपतेः पुरः। देवसूरिप्रमुं विशराजं दर्शयति स्म च ॥ ६५ ॥ स भूपालपुरः श्लोकं विभेदोद्भेदधीनिधिः । कुलत्थजलवद्डशेलं राज्ञा मतः सुहृत् ॥६६॥ अथास्य श्लोकस्य विवरणं- कै गैरै शब्दे । कायतीति कचित् उपररये पानदेन वादिनः । ते पदाः संतीति कियाध्यारे पजादिनो न सति । सति देवोपमाथि मुझे गनि । पुनः १H. उदायसही. - । EMA ·२८० प्रभावकचरित वदंवां च यथादेशकारिणीमनुमान्य च। पूर्णचंद्र दृढाभक्ति प्रभवः समदीक्षयन् ॥ ३५॥ रामचंद्रामियां तस्य दद्वरानंदनाकृतेः। दर्शनोल्लासिनः संघसिधुवृद्धिविधायिनः ॥ ३६ ॥ दुर्नेयस्वकलंकस्यापनोदादुपकारिणीम् । यत्प्रजा दुर्गशास्त्राणामपि वाग्गोचरः स किम् ॥ ३७॥ तर्कलक्षणसाहित्यविद्यापारगतः स च । अभूत्स्वपरसिद्धांते वर्तमाने कपोपलः ॥ ३८ ॥ शिवाद्वैतं वदन वंधः पुरे धवलके द्विजः। काश्मीरसागरे जिग्ये वादान् सत्यपुरे पुरे ॥ ३९ ॥ तथा नागपुरे क्षुण्णो गुणचंद्रो दिगंवरः। चित्रकूटे भगवतः शिवभूताख्यया पुनः ॥ ४० ॥ गंगाधरो गोपगिरी धारायां धरिणीधरः। पद्माकरो द्विजः पुष्करिण्यां "वाग्मदोद्धरः॥४१॥ जितश्च भृगुक्षेत्रे कृष्णाख्यो ब्राह्मणाग्रणी। एवं वादजयोन्मुद्रो रामचंद्रः क्षितावभूत् ॥ ४२ ॥ विद्वान् विमलचंद्रोऽथ हरिचंद्रः प्रभानिधिः। सोमचंद्रः पार्श्वचंद्रो विवुधः कुलभूपणः ॥ ४३ ॥ प्राज्ञः शांतिस्तथा शोकचंद्रश्चंद्रोल्लसद्यशाः। अजायंत सखायोऽस्स मेरोरिव कुलाचला ॥४४॥ ततो योग्यं परिज्ञाय रामचंद्रं मनीषिणम्। प्रत्यष्ठिपन् पदे दत्तदेवत्रिवराभिधम् ॥ ४५ ॥ पितुस्तस्य व्रतं वीरनागाण्यस्य खसुःपुनः। पुरातनतमुद्राया अमुद्राया महाव्रतैः॥४६॥ महत्तरां प्रतिष्ठां च व्यधुर्विघुरितांहसः। श्रीमचंदनवालेति नामास्याः प्रददुर्मुदा॥ ४७ ॥ युग्मम् । अन्यदा गुर्वनुज्ञाताः श्रीमंतो देवसूरयः । विहारमादधुः पूज्याः पुरे धवलकाभिधे ॥१८॥ उदयो नाम तत्रास्ति विदितो धामिकाग्रणी। श्रीमत्लीमंधरखामिबिवं सैप व्यधापयत् ॥ ४९ ॥ स प्रतिष्ठाविधौ तस्य निश्चिन्वन्सडरुं ततः । श्रीमच्छासनदेवी चाराधोत्यहमुपोपितः॥५०॥ युगप्रधानकल्पेन श्रीमता देवसूरिणा। प्रतिष्ठापय विवं स्वमित्युपादिशताय सा ॥ ५१ ॥ १म यथामति. २P वामम.

·श्रीदेवरिप्रबन्धः । १८६ तत्तदर्थनया विंबप्रतिष्ठां विदधुस्तदा। ऊदावतीति नाना तचैत्यमद्यापि विद्यते ॥५२॥ अथ नागपुरेऽन्येयुःप्रभवो विजिहीर्षवः। गिरींद्रमर्बुद प्रापुरुक्ता आरुरुहुश्च तम् ॥ ५३॥ मंत्रिणोंऽबप्रसादस्य गिरिमारोहतः सह । गुरुभिः कर्मवैचित्र्याइंदशूकोऽदशत्पदे ॥ ५४॥ ज्ञात्वा ते प्रेषयंस्तस्य हेतुं पादोदकं तदा । धौतमात्रे तदा तेन दंशोऽसौ निर्विषोऽभवत् ॥ ५५ ॥ श्रीनामेयं नमस्कृत्य संसारार्णवतारणम् । तुष्टुवुः श्रीमदंबां च प्रत्यक्षा शासनेश्वरीम् ॥ ५६ ॥ सावादीत्कथयिष्यामि किंचित्ते बहुमानतः। दूरे सपादलक्षे त्वमायासीन्मम वाक्यतः ॥ ५७ ॥ गुरुस्तवाष्टमासायुरस्मादेव दिनाद्यतः। व्यावर्त्तख ततो वेगादणहिलपुरं प्रति ॥५८॥ इत्याख्याय तिरोधाश्च देवी द्ध्यौ ततः प्रभुः। मय्यंबाया इवांबाया वत्सलत्वमहो महत् ।। ५९ ॥ व्यावृत्यायाततः पूज्यपुर आख्यत्सुरीवचः। आनंदमसमं प्रापुस्ते कालज्ञानतो निजात् ॥ ६॥ अन्यदा देवबोधाख्यः श्रीमागवतदर्शनी। भूरिवादजयोन्मुद्रः श्रीमत्यत्तनमाययौ ॥११॥ अवलंबनपत्रं च राजद्वारे मदोद्धरः। तत्र श्लोकं दुरालोकं विबुधैरलिखच्च सः ॥ २ ॥ तथाहि- *एकद्वित्रिचतुःपंचषण्मेनकमनेनकाः। देवबोधे मयि क्रुद्ध षण्मेनकमनेन कः ॥ ६३ ॥ ततः सर्वेऽपि विद्वांस एनमालोक्य सूर्यवत् । दृशो विपरियंतिस दुर्योधं सुधियामपि ॥ ६४ ॥ षण्मासांते तदा चांवा प्रसादो भूपतेः पुरः। देवरिप्रभु विज्ञराजं दर्शयति स्म च ॥ ६५ ॥ स भूपालपुर: श्लोकं विभेदोद्भेदधीनिधिः। कुलत्थजलवदंडशैलं राज्ञा मतः सुहृत् ॥६६॥ अथास्य श्लोकस्य विवरणं- कैगैरे शब्दे । कायतीति कचित् डप्रलये काशब्देन वादिन. ते पट्टाः संतीति क्रियाध्याहारे पधादिनो न संति । क सति देववोधेमयि कुद्ध सति । पुनः म. उदायसही. ।

·२८२
प्रभावकचरिते
कथभूते। एकद्वित्रिचतुःपंचषण्मेनकमनेमांकमाने मांतमा क्विप् प्रमाण एकं प्रमाणं
प्रत्यक्षरूप येषां ते एकमाः चार्वाकाः एकप्रमाणवादिनः। तथा द्विमाः द्वेप्रमाणे
प्रत्यक्षानुमानरूपे येषां ते द्विमाः द्विप्रमाणवादिनो वौद्धाः वैशेषिकाच । तथा
त्रिमाः त्रीणि प्रमाणानि प्रत्यक्षानुमानागमरूपाणि येषां ते त्रिमाः त्रिप्रमाणवा-
दिनः सांख्याः।चलारि प्रत्यक्षानुमानागमोपमानरूपाणि प्रमाणानि येषां ते चतुर्माः
चतुःप्रमाणवादिनो नैयायिकाः । तथा पंचमाः पंचप्रत्यक्षानुमानागमोपमाना-
पत्तिरूपाणि प्रमाणानि येषां ते पंचमाः पंचप्रमाणवादिनः प्रभाकराः। तथा
षमाः । तथा षट् प्रत्यक्षानुमानागमोपमानार्थापत्त्यमावरूपाणि प्रमाणानि येषां
ते षण्माः षट्प्रमाणवादिनो मीमांसकास्तेषामितास्ते द्वे तृलात् तान् कमते अभि-
लषति । स एकद्वित्रिचतु.पंचषण्मेनकमनः तस्मिन्मयि मेनकमने नका अपि नका
नवादिनः। मा लक्ष्मीस्तस्या इनः खामी विष्णुः कमनो ब्रह्मा इन आदित्यः
मेनकमनेनाः । अल्पत्वात्कप्रत्यये मेनकमनेनकाः । तेऽपि ब्रह्मविष्णुसूर्या मयि
देववोधे क्रुद्ध सति अज्ञानत्वानकाः न वादिनः यतो देवान् बोधयति इति
व्युत्पत्त्या तेपि मया बोधिताः सुनाना भवति । तथा मानुषाणां पटुवादिनां
विदुषामपि कि प्रमाणमिति ॥
इति पत्रावलंवव्याख्यान्लोकः ।। अं० ॥१६॥
अथास्ति बाहडो नाम धनवान् धार्मिकाग्रणी।
गुरुपादान्प्रणम्याथ चक्रे विज्ञापनामसौ ॥१७॥
आदिश्यतामतिश्लाघ्यं कृत्यं यत्र धनं व्यये।
प्रभुराहालये जैने द्रव्यस्य सफलो व्ययः ॥ ६८॥
आदेशानंतरं तेनाकार्यत श्रीजिनालयम् ।
हेमाद्रिधवलस्तुंगो दीव्यत्कुंभमहामणिः ॥ १९ ॥
श्रीमता वर्द्धमानस्यावीमरविमद्भुतम् ।
यत्तेजसा जिताश्चंद्रसूर्यकांतमणिप्रभाः॥ ७० ॥
शतैकादशके साहसप्ततौ विक्रमार्कतः।
वत्सराणां व्यतिक्रांते श्रीमुनिचंद्रसूरयः।। ७१ ॥
आराधनाविधिश्रेष्ठं कृत्वा प्रायोपवेशनम् ।
शमपीयूपकल्लोलप्लुतोऽसौ त्रिदिवं ययौ ॥ ७२ ॥ युग्मम् ॥
वत्सरे तत्र चैकत्र पूर्णे श्रीदेवसूरिमिः।
श्रीवीरस्य प्रतिष्ठां स वाहडोऽकारयन्मुदा ।। ७३ ॥
अथ नागपुरे श्रीमान् देवसूरिमभुर्ययो ।
अभ्यागादत्र च श्रीमानाहादननरेश्वरः ॥ ७४॥

·श्रीदेवसूरिप्रबन्धः। २८३ प्रणनाम तदायातः स च भागवतेश्वरः। देववोध इमामा-मार्याचारोऽवदत्प्रभुः॥७५॥ सा चेय-योवादिनो द्विजिह्वान साटोपं विषममानमुद्विरतः। शमयति स देवसूरिनरेंद्रवंद्यः कथं न स्यात् ॥ ७६ ॥ एवं चासौ महाभच्या स्थापितो नगरांतरा। राक्षा विज्ञाततत्वार्थों भव्यान् बोधयति स्म सः॥७७॥ तञ्च श्रीसिद्धराजोऽथ नगरं रुरुधेतराम् । तत्रस्थं देवमूर्ति च ज्ञात्वाद्याववृते ततः॥७॥ मध्यस्थितेऽत्र तन्मित्र दुर्ग लातुं न शक्यते। इति ध्यात्वाह्वयनच्या नृपः श्रीपत्तने प्रभुम् ॥ ७९ ॥ तत्र वर्षाखवस्थाप्याश्चित्ते तं चाभ्यमित्रयत् । प्राकारं जगृहे श्रीमान् सिद्धराजश्व सत्वरम् ॥ ८० ॥ अथ कर्णावतीसंघोऽन्येधुरुत्कंठितःप्रभो। आह्वाययन्महाभच्याचतुर्मासकहेतवे ॥ ८१ ॥ ततस्तत्राययुः पूज्याः संघादेशपुरस्कृताः। सिद्धोपाश्रयमासाधावस्थानं प्रतिशुश्रुवुः ॥ ८२ ॥ अरिष्टनेमिप्रासादे व्याख्यानं च प्रतुष्टुवुः । अवुध्यंताबुधा लोका यस्य श्रवणतो घनाः ॥ ८३॥ इतश्च दाक्षिणात्यः श्रीक टनृपतेर्गुरुः । श्रीजयकेशिदेवस्य श्रीसिद्धेशप्रसूपितुः ॥ ८४॥ अनेकवादिनिर्जिष्णुर्वादिपुत्रकपद्धतिम् । वामपादे वहन् गर्वपर्वताधित्यकाश्रितः ॥ ८५॥ जैनो जैनमतद्वेषिदर्पसर्पकरंडिका । श्रीमान कुमुदचंद्राख्यो वादिचक्री दिगंवरः ॥ ८६ ॥ श्रीवासुपूज्यचैत्यस्थो वर्षानिर्वाहहेतवे। श्रीदेवसूरिधर्माख्या प्रभावामर्षणस्तदा ॥ ८७ ॥ श्रितान मुखरयन बंदिवृंदानि प्रजिघाय सः। उद्दीपयन्वचोमिस्तं सूरि शमिकुलेश्वरम् ॥ ८८ ॥ पंचभिः कुलकम् ॥ वैतालिकपतिम्मिपर्षदंतः प्रविश्य च । आह स्तुतिपरस्तस्य काव्यानि क्रोधदीतये ।। ८९ ॥ गेहं वाङ्मययोः पारश्वरी प्रेक्षयन्मतिम् । वीणापुस्तकभृद्राह्मी विसिता वेदपारगा ॥१०॥ १म. शुद्धो

·२८४
प्रभावकचरिते
ततस्तब्रह्ममाथाय तदुपास्तितरास्तिकाः।
सितांवराः परानंदभाजो भवत किं न हि ॥९१ ॥
तथाहि हहो श्वेतपटाः किमेप विकटाटोपोक्तिसंटंकितैः
संसारावटकोटरेऽतिविपमे मुग्धो जनः पात्यते ।
तत्वातत्वविचारणासु यदि वो हेवाकलेशस्तदा
सत्यं कौमुदचंद्रमहियुगलं रात्रिदिवं ध्यायत ॥ ९२ ॥
अथाह देवसूरीणां माणिक्याख्यो विनेयराट् ।
दर्शनप्रतिकूलाभिर्वाग्भी रोषांकुरं वहन् ॥ ९३॥
तद्यथा-कः कंठीरवकंठकेसरसदाभारं स्पृशत्यहिणा
का कुवेन शितेन नेत्रकुहरे कंडूयनं कांक्षति ।
का सन्नाति पन्नगेश्वरशिरोरनावतंसश्रिये
यः श्वेतांबरदर्शनस्य कुरुते वंद्यस्य निंदामिमाम् ॥ ९४ ॥
माणिक्यः शिष्यमाणिक्यं जगदे देवसूरिभिः ।
नात्र कोपावकाशोऽस्ति खरवादिनि दुर्जने ॥९५ ॥
अथ पंदिराज आह श्वेतांवर चणकतुरग इहवादी।
श्वेतांवरतमसोर्कश्वेतांवरमशकधूमोऽयम् ॥ ९६ ॥
श्वेताम्बरः प्रहसनैः सूत्रधार प्रभुः कुमुदचंद्रः।
किं वाच्यस्तव वाचा संदिश किमिहान्यवाएडवरैः॥ ९७ ॥
स गुरुः प्राह नाहयुर्वतमस्माकदर्शने ।
ततः कथय भद्रातुःपुर एकं हि वाचिकम् ॥९८॥
दिगम्बरशिरोमणेर्गुणपरामुखे मास्मभू-
गुणग्रहफलं हि तद्वसति यद्रमापंकजे ।
ततस्त्यज मदं कुरु प्रशमसंयतान्स्वान्गुणान्
दमो हि मुनिभूषणं स च भवेन्मदव्यत्यये ॥ १९ ॥
इत्येवं कथिते बंदिवरेणास्य पुरो मुनेः ।
वादिनः सोऽवदन्मूर्ख साधूनां शम उत्तरम् ॥ १०० ॥
उत्तेजन किमप्येष क्रियते चित्तपीडनम् ।
अस्य विद्याकलामध्यं ज्ञायते येन तत्त्वतः ॥ १०१ ॥
विमृश्येति निजैः साधुबुंदं रथ्यांतरागतम् ।
वैरानुबंधचेष्टाभिरुपासर्जयदद्धतम् ॥ १०२॥
इत्येवमुपस्पृष्टेत्र निःप्रकंपे सुमेरुवत् ।
दिग्बासा निजरूपाभमविशिष्टं प्रचक्रमे ॥ १०३ ।।
निजचैत्याप्रतो यांती वृद्धां गोचरचर्यया।
उपसर्गयितुं साध्वीमारेमेऽन्येचुरुद्यतः ॥ १०४॥

·श्रीदेवसूरिप्रबन्धः। २८५ अथ पल्लवकानं पल्लवकानिव नभस्तरो। प्रेष्यतां कुंडके क्षिप्त्वा नयामास साहसी ॥ १०५॥ अहो साध्वीमसौ वृद्धां दर्शनिव्याजवुक्कसः। विडंबयति पापीति तस्या वर्णों जनेऽभवत् ॥ १०६॥ अथ सा मोचिता कैश्चिदनुकंपापरैनरैः । सूरेरुपाश्रयं प्रायादतिगद्गदशब्दभूः॥ १०७ ॥ किं कृतस्तेऽपमानोऽयमिति पृष्टा च सूरिभिः । जरामन्युभराव्यकखरं प्राह तदनतः ॥ १०८ ॥ वर्द्धितोऽध्यापितः सूरिपदे महुरुभिर्भवान् । स्थापितोऽस्सादृशामीडर विडंबनकृते ध्रुवम् ॥ १०९ ॥ दिगंबरोऽयं बीभत्सदर्शनः स्खविटवजैः। राजाध्वनि प्रयांतीं मामनाथवदुपाद्रवत् ॥ ११० ॥ विद्वत्तया प्रभुत्वेन किं फलं तेऽवकाशिना। किंकरस्थेन शस्त्रेण यदि शत्रुर्न हन्यते ॥ ११ ॥ शमशैत्यमहावल्याः फलं परिभवो दृढः। अस्यते मुच्यते वापि राहुणा खेच्छया शशी ॥ ११२॥ अद्यते विक्रमे कालः पठितस्य फलं ह्यदः। धान्ये शुष्के धने चास्ते वर्षन् मेघः करोतु किम् ॥ ११३ ॥ देवसूरिरथो वाचमुवाच क्रोधदुर्द्धरम् । मा विषादं कुरुष्वायें दुर्विनीतः पतिष्यति ॥ ११४॥.. आर्याह दुर्विनीतोऽयं पतिष्यति नवा पुनः। त्वयि न्यस्तभर संघः पतिष्यत्येव वेत्रवत् ॥ ११५॥ प्रभुराह स्थिरीभूय चेद्विलोकयसे ततः। मुक्तानामिह वेधो नः संभवीगुणयुक्तयोः ॥ ११६ ॥ अथ चोवाच माणिक्यविज्ञप्ति लिख मामिकाम् । श्रीमत्पत्तनसंघाय विनयातिशयस्पृशम् ॥ ११७॥ आदेशानंतरं सोऽथ लिखति स्म स्फुटाक्षरम् । अदर्शयत्प्रभोः पश्चादथासौ प्रत्यवाचयत् ॥ ११८ ॥ खस्ति नत्वा जिनं श्रीमदणहिलपुरे प्रभुम् । संघ कर्णावतीपुर्याः श्रीमंतो देवसूरयः ॥ ११९ ॥ भल्या विज्ञपयंत्यत्राशांवरेण विवादिना। शीघ्रमेवागमिष्यामः कृतवादाश्रवा इति ॥ १२० ॥ अचिराध्वन्यपुंसश्च हस्ते साथ समर्पिता। गूर्जराणां राजधानी स प्राप प्रहरत्रयात् ॥ १२१ ।।

·૨૮૬ प्रभावकचरिते . दृष्ट्वा संघेन मयोऽसौ भोजनाच्छादनादिभिः । सम्मान्य प्रहितः शीघ्र प्रतिलेखं समर्प्य च ॥ १२२ ॥ आयाद्देवगुरोः पाखें संघादेशं ददौ मुदा । एनं ललाटे विन्यस्य विवृत्यावाचयञ्च सः॥१२३॥ खस्ति श्रीतीर्थनतारं नत्वा श्रीपञ्चनात्प्रभुः। संघः कर्णावतीपुर्या परवादिजयोर्जितम् ॥ १२४ ॥ श्रीदेवोपपदं सूरि समादिशति सम्मदात् । आगंतव्यं अटित्येव भवता वादिपुंगव ॥ १२५ ॥ किंच श्रीवादिवेताल शांत्याचार्यस्य सहरोः। पार्श्वऽधीतस्य शैवाख्यवादिजेतुमहात्मनः ॥ १२६ ॥ मुनिचंद्रप्रभोः किं न भवान् शिष्यशिरोमणिः । कालेऽधुनातने संघोदयस्त्वय्येव तिष्ठति ॥ १२७ ॥ ततः श्रीसिद्धभूपालं विज्ञप्यान सकौतुकम् । त्वत्कृतं विजयं खस्य वयं वीक्ष्यामहे ध्रुवम् ॥ १२८॥ श्राद्धानां श्राविकाणां च शतानि त्रीणि सप्त च । विजयाय तव श्रीमन्नाचामाम्लानि वितन्वते ॥ १२९ ॥ प्रतिहन्तुं प्रत्यनीकसुराणां वैभवं लघुम् । देव्याः श्रीशासनेश्वर्या बलं दातुं स तत्वतः ॥ १३० ॥ तदर्थमिति विज्ञाय विश्ववंद्यः स बंदिनम् । प्राहिणोद्वादिने धीमान् शिक्षयित्वा खवाचिकम् ॥ १३१ ॥ स गत्वा चाह चादीन्द्रो देवाचार्यों वदत्यदः। भन्मुखेन बजन्मस्मि पत्तनेऽहं त्वमापतेः ॥ १३२॥ सभायां सिद्धराजस्य पश्यतां तत्सभासदाः। स्वपराभ्यस्तवाणीनां प्रमाणं लभ्यते यथा ॥ १३३॥ भवत्वेवमिति प्रोचे स दिगंवरसंनिधौ। गत्वा मोवाच तत्सर्वे श्रुतं तेनावधानतः ॥ १३४॥ गमिष्यत इति प्रोके वादिनाऽजायत क्षुतम् । तत्तस्याशकुनं मत्वा समेत्याकथयहरोः ॥ १३५ ।। ततः सूरिदिने शुद्ध मेषलग्ने रवौ स्थिते। सप्तमस्खे शशांके च षष्ठे राहौ रिपुदुहि ॥ १३६ ॥ प्रयाणं कुर्वतस्तस्य निमित्तं शकुनाः शुभाः। स्फुरितं दक्षिणेनाक्ष्णा शिरस्पंदोऽप्यभूदृशम् ॥ १३७ ॥ किकीदिविद्यशो मार्गमाययौ चंद्रकी व्यरीत् । मृगाः प्रदक्षिणं जग्मुर्विषमा विपमच्छिदः ॥ १३८॥ म. तत्वते?

·श्रीदेवसूरिप्रबन्धः। ૨૮૭ तथा रथः प्रमोस्तीर्थनाथस्याभ्यर्चितो जनैः। अभ्यर्हितप्रतिमया वभूवाभिमुखस्तथा ॥ १३९ ॥ इत्यादिमिनिमित्तैश्च मतः सौष्ठवमाश्रितः। अक्षेपात्पत्तनं प्राप प्राप्तरूपेश्वरः प्रभुः ॥ १४० ॥ प्रवेशोत्सवमाधत्त संघ उत्कंठितस्ततः। तत्र सिद्धाधिपं भूपमपश्यञ्च क्षणे शुभे ॥१४१॥ पुनश्च मागधाधीशो दिगंबरपुरोगतः। प्राह स्फुटं वचोभिः श्रीदेवाचार्यस्य वाचिकम् ॥ १४२॥ मदं मुंच यतः पुंसां दत्तेऽसौ व्यसनं महत् । शलाकापुरुषस्यापि दशास्यस्य यथा पुरा ॥ १४३ ॥ एवमुक्त्वा स्थिते वैतालिके दिग्वसनोऽवदत् । श्वेतांबराः कथाभिशा एषामेतद्धि जीवितम् ॥ १४४ ॥ अहं तु तत्कथाभीतः प्रीतो वादेन केवलम् । येन स्वस्य परस्यापि प्रमाणं हि प्रतीयते ॥ १४५॥ एवमेवोचितं तेन जल्पितं तवृपानतः । संगम्य वादमुद्रायां तदेतक्रियतां ध्रुवम् ॥ १४६ ॥ तत्र गच्छाम शीघ्रं च वयमप्यद्य निश्चितम् । प्रस्थास्तवस्तदित्युक्त्वा रुरोह च सुखासनम् ॥ १४७ ॥ संमुखं पुनरासीञ्च क्षुतं व्यमृशदत्र च । विकास श्लेष्मणः शब्दस्तत्रास्था कास्तु मादृशाम् ॥ १४८॥ स्थाद्वा ततोऽपि कंडूतिर्जिह्वायामेतरेण न । प्रतिहन्येत वादेन क्षुतमस्मानिषेधकम् ॥ १४९ ॥ याम एव तथाप्येवमुक्त्वा संचरतः सतः। अवातरत्फणी श्यामः कालरात्रे कटाक्षवत् ॥ १५० ॥ व्यलंबत परीवारस्तस्याशकुनसंभ्रमात् । आह च खामिनो नैव कुशलं दृश्यते यदः ॥१५१ ॥ स प्राह पार्श्वनाथस्य तीर्थाधिष्ठायको मम । धरणेद्रो ददौ दर्श साहाय्यविधये धुवम् ॥ १५२॥ इत्याद्यशकुनै निषिद्धोऽपि दिगंवरः। अणहिलपुरं प्राप तथा प्रावेशिकरपि ॥ १५३ ॥ इतश्च श्रीदेवसूरेः पुरं प्रविशतः सतः। थाहडो नागदेवश्चाययाते संमुखौ तदा ॥ १५४॥ ताभ्यां प्रणम्य विज्ञप्तं दिगंवरपराजये। दाप्यतां खेच्छया द्रव्यमेतदर्थ तदर्जितम् ॥ १५५ ॥ १P कथातीतप्रीतो. २P प्रवास्तव, ·२८८ प्रभावकचरिते . श्रीदेवसूरयः प्राहुयदि ब्राह्मीप्रसादतः। न जयस्तकिमुत्कोचैः संकोचैः सत्यसंविदाम् ॥ १५६ ॥ अथाह थाहडो नाथ शांवरेण धनव्ययात् । तत्रस्थेन धनाध्यक्षाद्वशिता गांगिलादयः॥ १५७ ॥ अचुश्च प्रभवो देवा गुरवश्चात्र जाग्रति । कार्योऽन्वयो न युष्माभिरस्थाने द्रविणस्य तत् ॥ १५८ ॥ ततः कुमुदचंद्रेणागतेन नगरांतरा। श्वेतांबरजयोन्नत्यै कृतं पत्रावलंबनम् ॥ १५९ ॥ दिनानां विशतिं प्रत्युपाश्रयं यतिनां तदा। नीरं तृणानि मुक्त्वा च सपुरोगान्यवादयत् ॥ १६० ॥ केशवत्रितयं तस्य पक्षे सभ्यतया स्थितम् । अन्येऽप्यग्दिशः सर्वे तस्य पक्षस्पृशोऽभवन् ॥ १६१ ॥ थाहडस्तस्य तत्रत्यं राजद्वारे विलंवितम् । स्फाटयामास शृंगारमिव तस्य जयश्रियः ॥१२॥ श्रीसिद्धाधीश्वरो राजा श्रीपालादधिगम्य च । वृत्तांतमाह्वयत्तत्र श्वेतांवरदिगंवरौ ॥ १६३ ॥ सभाव्यवस्थामाधाय प्रैषीहूतं च सत्वरम् । संबंधकावताराय तयोगीगिलमंत्रिणे ॥१४॥ ततः श्रीकरणे सोऽथ श्रीदेवगुरुराह्वयत् । जातिप्रत्ययतः किंचिद्विशिष्टमिव चावदत् ॥१६५ ॥ तथाहि-दंतानां मलमंडलीपरिचयात्स्थूलं भविष्णुस्तुति श्रुत्वा मैक्षकपिंडभक्षणविधिं शौचं किलोवात्मनः। नीरं साक्षिशरीरशुद्धिविपये येपामहो कौतुके तेऽपि श्वेतपटाः किमीश्वरपुरः कांक्षति जल्पोत्सवम् ॥१६६ आह देवगुरुः स्फूर्त्या मीमांसासक्तताजुपः । धीवराश्वोचितं तद्वः शौचाचारविचारणम् ॥ १६७ ॥ परमुक्त च-विशविमृशांमोभिः शपयोऽपसारयितुं नये- जठरपिठरीकोडस्थेमाप्यहो मललेशकः। कथमिव सदा तिष्ठनात्मन्यसपिणि तैरहो परिदलयितुं पार्यों नार्यः स पातककर्दमः ॥ १६८॥ माणिक्यः प्राह किनाम द्विजस्यास्यास्ति दूपणम् । श्रीसिद्धेश उपालभ्यः सविवेकबृहस्पतिः ॥ १६९ ॥ संस्कारे सूत्रपालेन चतु हृदयात्मनाम् । वपुर्मनोवाकायं जनेप्यन्यान्यस्पतः ॥ १७० ॥ १P लावाम्लत. म. चात्मन् ?

·श्रीदेवसूरिप्रवन्धः । '२८९ अकृत्यरत्ययोस्तुल्यः कर्तव्यत्वस्पृशां सदा। 'द्विजन्मनां प्रधानत्वं दर्शनानां विडंबनम् ॥ १७१ ॥ इत्येवमूहापोहेन संबंधो नातिस्तदा । प्रातः समागतः पृष्टो राजा सचिवांगिलः ॥ १७२ ॥ लिखितो भवता का संबंधः किं वादिनोईयोः । स प्राहषामपावित्र्यानाही राजसमास्थितिः॥ १७३ ॥ अतो मया न चालेखि संवधो नृपतिस्ततः। अंतःकोपानलं वभ्रे पयोधिरिव वाडवम् ॥ १७४ ॥ एवं च सदसन्मर्त्यविशेषविदुषस्तव । व्ययस्य करणं तेऽलंकारारोपस्तवोचितः॥१७५॥ प्र(अ)ज्ञानां गौरवर्णोऽपि काल एवावभासते। अल्पोप्यत्र न ते दोषः सा ममैवाविचारिता ॥ १७६ ॥ परं दर्शनवाह्यत्वादाम्यवनागरोऽपि सन् । नांतर्मुखो गुणान् दोषीकृत्य यस्मात्प्रजल्पसि ॥१७७ ॥ अन्यदेकं च ते भाग्यं यत्तेन ब्रह्मचारिणा। एवं विवदमानोऽपि शापागस्मीकृतोऽपि सन् ॥ १७८ ॥ संमान्य चास्य संबंधमधुनैव समर्पय । लिखित्वा वादिनोर्वादकाले जयपराजये ॥ १७९ ॥ राजादेशं गृहीत्वेति तेन प्रैषि निजोऽनुजः। सांत्वनाय प्रभोः सोऽपि तत्कृत्वायदा ते ॥ १८० ॥ प्रभुर्विजयसेनाख्यं प्रैपीत्तत्र मनीषिणम् । नोचितं गमनं तत्र सचिवानां मतो खयम् ॥ १८१॥ दिगंवरो विजीयेत चेत्तत्यकारपूर्वकम् । निर्वास्योतः पुरावृत्वा परिस्पंदं स चौरवत् ॥ १८२ ॥ अथ श्वेतांबरो हारयेत्तत्तस्य शासनम् । उच्छिद्याशांबरत्वेनावस्थाप्यं तैः स्थितैः किमु ॥ १८३॥ इत्येवं लेखयित्वात्र तं राजकरणेऽमुचत् । कृतपक्षोपि संबंधोऽनुमतस्तैबलोन्नतैः ॥ १८४॥ प्रेषितः सिद्धराजेन श्रीश्रीपाल: कवीश्वरः। शिक्षां दत्वातिवात्सल्याइवसूरिप्रभोरथ ॥ १८५॥ स प्रणम्य नृपस्याह वाचिकं तत्पुरः स्फुरन् । खदेशपरदेशस्था अपि विज्ञा ममाहिताः ॥ १८६ ॥ परं तथा त्वया बंधो वक्तव्यं वादलीलया। यथा देशांतरीजेयः स्थेयः श्रेयस्कृतेर्मम ॥ १८७॥ १P.प्रजाना. 25 ·. २९० : प्रभावकचरिते त्वय्येव मम वित्तस्य दृढावस्थितिरीशी। यथा वीडयसे नो नः सभांकार्यस्तथा ध्रुवम् ॥ १८ ॥ अथ श्रीदेवसूरिश्च प्रददे प्रतिवाचिकम् । प्रतापस्ते महाराज विदेशियुधजित्वरः ॥ १८९ ॥ वयं सहकृतस्तत्र परंमा दोल्यतां मनः। गुरूपदिष्टपक्षौधैर्विजेण्ये तं विवादिनम् ॥ १९० ॥ क ईदविदुषां शास्ता तद्वचःकौतुकी च कः। भवानिव भवानिच्छुरप्यहं येन वादकृत् ॥ १९१ ॥ इति तद्वच आख्याच श्रीपाल कविवासवः। भूपालोपि मुदं प्राप देवरिवचोमृतैः ॥१९२ ॥ चंद्राष्टशिववर्षेऽत्र १९८१ वैशाखे पूर्णिमादिने । आहूतौ वादशालायां तौ वादिप्रतिवादिनौ ॥ १९३ ॥ वादी कुमुदचंद्रश्चाययावाडंबरस्थितः। सुखासनसमासीनश्छत्रचामरशोभितः ॥ १९४ ॥ प्रतीहारेण मुक्तेऽत्र पट्टे वासावुपाविशत् । आहाद्यापि न चायाति श्वेतभिक्षुः कथं मिया ॥ १९५॥ अथ श्रीदेवसूरिश्चाययौ भूपालसंसदम् । ऊचे कुमुदचंद्रश्च खप्रक्षाबलगर्वितः ॥ १९६ ॥ तथाहि-श्वेतांबरोऽयं किं ब्रूयान्मम वादरणांगणे। सांप्रतं सांप्रतं तस्माच्छीघ्रमस्य पलायनम् ॥ १९७॥ सुरिःप्रोवाच बंधुर्मे किमसत्यं वदत्यसौ। श्वेतांबरो यतः श्वायमस्माद्वादरणांगणे ॥ १९८॥ भषणे तस्य पर्याप्तं रणेनाधिकृतिः पुनः । परं.पलायन शीघ्रं युक्तं युक्तं वदत्यदः ॥ १९९॥ श्रुत्वेति पार्षदा वाचं शब्दखंडनयानया । सिता विस्मितमाधाय दध्युरस्य जयो ध्रुवम् ॥ २०० ।। एकाग्रमानसौ तत्र शासने पक्षपातिनौ। थाहडो नागदेवश्च सह चाजग्मतुर्मुदा ॥ २०१॥ थाहडः खगुरुं व्यज्ञपयव्येण भेदिना। सभ्याश्रुता मया द्रव्यं तदारये द्विगुणं धुवम् ॥ २०२॥ प्रभावनाकृते स्वीयशासने वत्समादिश । अथावदहरुदैव्यव्ययः कार्यों न हि त्वया ॥ २०३ ॥ अद्य भुमिरादिष्टः श्रीमुनिचंद्रसूरिभिः । स्वप्ने यद्वत्स वकन्या प्रयोगः स्त्रीषु मुक्तिकृत् ॥ २०४॥ बासामु. २P.प्रमृति.

·. श्रीदेवसूरिप्रबन्धः। २९१ उत्तराध्ययनग्रंथटीका श्रीशांतिसूरिभिः । कृता तदनुसारेण वक्तव्यं जेप्यते रिपुः ॥ २०५॥ इत्युक्त्वा नृपतेराशीर्वाद दर्शनसंगतम् । अभ्यधात् सूरिरानंदहेतुं केतुं विवादिनाम् ॥ २०६॥ नारीणां विदधाति निर्वृतिपदं श्वेतांबर-प्रोल्लस- कीर्तिस्फीतिमनोहरं नयपथप्रस्तारभंगीगृहम् । यस्मिन्केवलिनो विनिर्जितपरोत्सेका सदा दंतिनो राज्यं तजिनशासनं च भवतश्चौलुक्य जीयाचिरम् ॥२०७॥ कचे कुमुदचंद्रेण वादिना सिद्धभूपते । आशीरासीमभूमीशविद्वद्विजयशोभिनः ॥ २०८ ॥ सा चेयं-खद्योतद्युतिमातनोति सविता जीर्णोर्णनाभालय- च्छायामाश्रयते शशी मशकतामायांति यत्राद्रयः। इत्थं वर्णयतोनभस्तव यशो जातं स्मृतेर्गोचरं तद्यत्र भ्रमरायते नरपते वाचस्ततो मुद्रिताः ॥ २०९॥ तस्मिन्महर्षिरुत्साहसागरश्च कलानिधिः। प्रज्ञाभिरामो रामश्च नृपस्यैते सभासदः ॥२१०॥ तेप्रोचुर्मुद्रिता वाच इति दिग्वाससः क्षतिः। नारीमुक्तिोनिमुक्तिर्यत्र तत्र जयो धुवः ॥२११ ॥ देवाचार्यश्च भानुश्च श्रीपालश्च महाकविः । पक्षे दैगंबरे तत्र केशवत्रितयं मतम् ।। २१२ ॥ तत्रोत्साहो मदोत्साह उवाच प्रकटाक्षरम् । किंचिदुत्मासनागर्भ दृष्ट्वा दिग्वस्त्रपार्षदात् ॥ २१३॥ तथाहि-संवृतावयवमस्तदूषणं साधनं सदसि दर्शयिष्यतः। अस्य लुचितकचस्य केवलं केशवत्रितयमेति सभ्यताम्२१४ महर्षिणा च विज्ञप्त उपलक्षप्रभुस्ततः। प्रयोग उच्यतां सम्यगादिदेशेति कौतुकात् ॥ २१५॥ ततोऽसौ नास्ति निर्वाणं स्त्रीभवस्थस्य देहिनः । तुच्छसत्वतया तस्य यस्तुच्छो मुक्तिरस्य न ॥ २१६ ॥ अत्रोदाहरणं बालः पुमान तुच्छाऽबलाभवः । अतो न निर्वृतिस्तत्र प्रयोगममुमाह सः ॥ २१७ ॥ देवसूरिरथाहमासिद्धधम्मिविशेषणम् । खीभावनिर्वृति प्राप मरुदेवागमे मतम् ॥ २१८ ॥ तवाप्रसिद्धमेतच्चेदनेकांतं ततः पठ। तस्य मार्गमतिक्रम्य दुर्नयो ह्यवधारणम् ॥२१९ ॥ १D. ध्याति.

·२९२ प्रमावकचरिते. तथा हेतुश्च ते दूष्यो नैकांतिकतया सतः । स्त्रियोऽपि यन्महासत्वा प्रत्यक्षागमवीक्षिताः ॥ २२० ॥ सीताधा भागमेऽध्यक्ष पुनः साक्षान्महीपतेः। माता श्रीमयणल्लाख्या सत्वधमैकशेवधिः॥ २२१ ॥ तथा व्याप्तिरलीकेयं प्रतिव्याप्ते प्रढौकनात् । या स्त्रियामा ध्रुवं तुच्छा नैतत्तत्सत्वदर्शनात् ॥ २२२ ॥ तथा तहर्शनात्तत्रोदाइतिश्चापि दूषिता । बालं पुंसाममिज्ञानादतिमुक्ताकसाधुवत् ॥ २२३ ॥ तथास्योपनयोऽसिद्धःप्रा सिद्धांतात्लदूषणात् । ततो निगमनं दुष्यं प्रत्यनुमानसंभवात् ॥ २२४॥ अनूध दूषयित्वैवं परपक्षमथ स्वकम् । पक्षे देवगुरुः प्राह खीभवेष्वथ निर्वृतिः ॥२२५॥ प्राणिनः सत्ववैशिष्ट्या स्त्रियः सत्वाधिका मया । दृष्टाः कुंतीसुभद्राचा अथोदाहृतिरागमे ॥ २२६ ॥ महासत्वा स्त्रियः संति मोक्षं गच्छति निश्चितम् । इत्युक्त्वा विरते देवगुरावाशांवरोऽवदत् ॥ २२७ ॥ पुनः पठ ततोऽवाचि तत्राप्यनवधारिते। निरप्याह कृते नैवमवुद्धा तमदूषयत् ॥ २२८ ॥ प्रतिवाद्याह वाच्यस्यामवोधः प्रकटोत्तरम् । दिग्वासाप्राह जल्पोऽयं कटिने लिख्यतामिह ॥ २२९ ॥ महर्षिः प्राह संपूर्णा वादमुद्रा च दृश्यते । दिगंवरो जितः श्वेतांवरो विजयमाप्य च ॥ २३०॥ एवं चानुमते राक्षा प्रयोग केशवोऽलिखत् । वुवा च दूषिते तत्र देवसूरिस्तदावदत् ॥ २३१॥ अनूध दूषणं भित्वा खपक्ष स्थापयनिह । कोटाकोटीति शब्द स प्रयुयोज विदूषणम् ॥ २३२ ॥ अपशब्दोऽयमित्युक्त वादिना पार्षदेश्वरः । उत्साहः प्राह शुद्धोऽयं शब्दः पाणिनिसूचितः ॥ २३३ ॥ उतंच-कोटाकोटि कोटिकोटी कोटिकोटिरिति त्रयः । शब्दाः साधुतयाहतसमताः पाणिनेरमी ॥ २३४॥ इत्यं निरनुयोज्योनुयोगो निग्रहभूमिका । तवैवैषा समायाता व्यावर्तस्व ततो गृहात् ॥ २३५ ॥ अशक्नुवन्निति प्रत्युत्तरे देवगुरोस्ततः । सवैलक्षमथाहस्मानुत्तरः स दिगंवरः ॥ २३६ ॥ १.या त्रियो तास्तुवं..

·श्रीदेवसूरिप्रबन्धः। २९३ महाराज महान वादी देवाचार्यः किमुच्यते । राजाह वद निस्तंद्र कथयिष्यामि विस्मृतम् ॥ २३७ ॥ अवदत्यन्यसभ्यश्च हरिताला प्रपातिता। संबंधकविधि भूप आदिशभिजपूरुषैः ॥ २३८ ॥ जयपत्र प्रसादेन देवसूरेर्ददौ नृपः। ततोऽवादीहुरुस्तं च किमप्याचक्ष्महे वचः॥२३९ ॥ शास्त्रीयवादमुद्रायां निग्रहो यत्पराजयः। तद्वादिनस्तिरस्कारः कोऽपि नैव विरच्यताम् ॥ २४० ॥ राजाह भवतां वाग्भिरिदमप्यस्तु किं पुनः। आडवरापहारेण दर्शनित्वमवाप्यताम् ॥२४१ ॥ एवं कृते तदावक्षार्गलाख्या सिद्धयोगिनी। श्रीमत्कामाख्यया देव्या प्रहिता साह्यगौरवात् ॥ २४२॥ भूयास्त्वमक्षयस्कंधः सिद्धाधीशस्तथा मुहृत् । तथा श्रीदेवसूरिश्चाशिषेत्यभिननंद तौ ॥ २४३ ॥ मषीकूर्धकमानीय भाले न्यस्तो दिगंवरः। ततः सा पश्यतामेव निश्चक्राम नमोध्वना ।। २४४॥ तुष्टिदाने ततो लक्षं द्रव्यस्य मनुजाधिपः। ददन्यषेधि निर्मथेश्वरेणास्पृहताजुषा ॥ २४५ ॥ गणगंधर्वसिद्धादिदेवैः पूर्वमपीक्षितः। राजादेशात्प्रवेशस्य सोवय॑त महोत्सवः॥ २४६ ॥ समस्ततूर्यनिर्घोषपूर्व संगीतमंगलैः। कुलांगनाकृतैः सुरिर्वसतौ प्रविवेश सः ॥२४७ ॥ राजवैतालिकस्तत्र तारखरत आशिषः। ददौ सदौचितीकृत्यविदं देवगुरु प्रति ॥ २४८॥ संतोषस्फारनि:किंचनजनवचनैराहतं प्रेक्ष्य नव्यं कामोहिंसादिकेश्योऽप्यवगणिततमाशत्रुपक्षे शमादौ । आदियो यस्य चेतो नृपतिपरिभवात्पुण्यपण्यं प्रवेश्य प्रायासीद्वालयित्वाशुचिमतिवहिका देवसूरिःसनंद्यावा श्रीसिद्धहेमचंद्राभिधानशब्दानुशासने । सूत्रधारः प्रभुः श्रीमान् हेमचंद्रप्रभुर्जगौ ॥२५० ॥ तथाहि-यदि नाम कुमुदचंद्र नाजेष्यद्देवसरिरहिमरुचिः। कटिपरिधानमधास्यत कतमः श्वेतांबरोजगति ॥२५१ ॥ श्रीचंद्रसूरयस्तत्र सिद्धांतस्येव मूर्तयः । शासनोद्धारकूर्मायाशासन् श्रीदेवसूरये ॥ २५२ ॥ १DHनदितो. २म, स्पृहमा०.३ म. पातन, ४H.कामा.

·१९४ प्रभावकारित श्रीमद्देवगुरौ सिंहासनस्थ सति भास्वति । प्रतिष्ठायां न लग्नानि वृत्तानि महतामपि ॥ २५३ ॥ तदा गच्छस्थसंघस्य समस्तस्य विभावरी। विभावरीयसी चैषा विनिद्रत्वात्क्षणादगात् ॥ २५४ ॥ प्रातश्च प्रत्युपेक्षायामुपधि साधवस्तदा । अपश्यन खंडशश्चूर्णीकृतामाखुभिरुद्वैः ॥ २५५ ।। प्रवर्तकेन विज्ञप्ते गुरूणां ते व्यजिज्ञपन् । दिग्वासाः स्वसमं वे ममापि हि चिकीर्षति ॥ २५६ ॥ तत्र प्रतिनिधौ शक्तिर्मम पूज्यप्रसादतः। सौवीरपूर्ण आनायि कुंभो यतित एकतः ॥ २५७ ॥ गलपिंडनतः कंठं तस्य बद्धांतरामुचन् । अभिमंत्र्य ततः साधूनाह सर्वत्र साहसी ॥ २५८ ॥ खेदं कमपि माकार्षर्भवंतः कौतुकं महत् । समीक्षत यदेतेषां माविदुर्विनये फलम् ॥ २५९ ॥ पादोनप्रहरेश्राद्धा नग्नस्थाजग्मुरानता। प्रासादाहरुमस्माकं मुंचैनमिति भाषिणः ॥ २६० ॥ मद्वंधो का भवेदाधा न जानीमो वयं नतु । अज्ञानदं ततः सर्वप्रकारैस्तैनिषेधिताः ॥२१॥ सार्द्धयामे च संपूर्णे नग्नाचार्यस्तदागमत् । ननाचार्य इवाहार्यः प्रशंसां प्रकटं दधत्॥ २६२॥ आश्लिष्याओँसने सूरिरुपावेशयत्र तम् । भ्रातः का बत पीडास्ति ममाज्ञातमिदं धुवम् ।। २६३ ॥ स प्राह हिंद्धि मा त्वं मां भव मा दीर्घरोषभूः। विमोचय निरोधं मे तन्निरोधे मृतिधुवम् ॥ २६४ ॥ तस्यैतद्ववचनं दीनं श्रुत्वावददसौ प्रभुः । भवान् सपरिवारोऽपि यातु मे वसतेबहिः॥ २६५॥ तदादेशेन तद्वारे स्थिता आध्माततुंदकाः। लुलाया इव संपूर्णेतिम्पदंगास्तदा बभुः ॥ २६६ ॥ साधोः पार्थात् समानाय्य कुंभं सौवीरपूरितम् । आच्छोटयन्मुखं तेषां संजज्ञे मुत्कलः श्रवः ॥ २६७ ॥ अनिरोधे निरोधे सत्यसपत्राकृताश्च नृजलस्य प्रवाहेण जनः सर्वोऽपि विलितः॥२६८ ॥ अहितोपि भृशं शोकतप्तस्तस्मात्पराभवात् । ययौ कुमुदचंद्रोऽयमदृश्यत्वममाथि च ॥ २६९ ॥ ते।

·, श्रीदेवरिप्रबन्ध २९५ तुष्टिदानं ददानस्य राज्ञः सूरेरगृहतः। आशुकोष्ठे गते मंत्रीराज्यारामशुकोऽन्त्रवीत् ॥ २७० ॥ देवैषां निःस्पृहाणां न धनेच्छा तजिनालयः। विधाप्यते यथामीषां पुण्यं तव च वर्धते ॥ २७१ ॥ भवत्वेवं तृपप्रोक्त मंत्री चैत्यमकारयत् । खेन तेनेतरेणापि खामिनानुमतेन सः ॥ २७२ ।। दिनस्तोकं च संपूर्णः प्रासादोऽभ्रंलिहो महान् । मेरुचूलोपमः स्वर्णरत्नकुंभध्वजालिभिः ॥ २७३ ॥ श्रीनामेयविभोर्विवं पित्तलामयमद्धतम् । इशामगोचरं रोचिःपूरतः सूर्यबिंबवत् ॥ २७४ ॥ अनलाष्टशिवे वर्षे ११८३ वैशाखद्वादशीतिथौ । प्रतिष्ठा विदधे तत्र चतुर्भिः सूरिभिस्तदा ॥ २७५ ॥ एवं प्रभावनापूरप्लाविते धर्मिणां हृदि । क्षेत्रेऽवपन् बोधिवीजं चिरं च व्यहरत्प्रभुः ॥ २७६ ॥ अन्यदा बजतोऽरण्ये नाना पिप्पलवाटके। शार्दूलं गुरुशार्दूलो रेखायातं न्यषेधयत् ॥ २७७ ॥ वालवृद्धाकुलो गच्छो विहारे प्रांतरावनौ। क्षुधादिवाधया तत्र क्लिष्टो दुःप्रतिकारया ॥ २७८ ॥ तदीयचिंतामात्रेण सार्थेऽकस्मादुपागते । प्रामुकर्मक्तपानस्तद्भव्यास्तं प्रत्यलाभयन् ।। युग्मम् ।। २७९ ॥ स्याद्वादपूर्वकं रताकर स्वादुवचोऽमृतम् । प्रमेयशतरत्नाढ्यममुक्तं स किल श्रिया ॥ २८० ॥ पीतान्दृष्ट्वा पुरा कुंभोगवेनांभोनिधीनिह । परवादिघटोद्भूतशतागम्यं व्यधान्नवम् ॥ युग्मम् ॥ २८१ ॥ इति श्रीदेवसुरीणामसंख्यातिशयस्पृशाम् । वर्षाणां व्यधिकाशीतिरत्यक्रामदतंद्रिणाम् ॥ २८२॥ श्रीभद्रेश्वरसूरीणां गच्छभार समर्प्य ते । जैनप्रभावनास्थमनिस्तुषश्रेयसि स्थिताः ॥ २८३ ॥ रसयुग्मरवौ वर्षे १२२६ श्रावणे मासि संगते । कृष्णपक्षस्य सप्तम्यामपराहे गुरोदिने ॥ २८४ ॥ मर्त्यलोकस्थितं लोक प्रतिबोध्य पुरंदरम् । बोधकाइव ते जग्मुर्दिवं श्रीदेवसूरयः॥२८५॥ त्रिमिर्विशेषकम् ।। शिखिवेदशिवे ११४३ जन्म दीक्षायुग्मशरेश्वरे११५२। वेदाश्वशंकरे वर्षे ११७४ सूरित्वमभवत्प्रमोः ॥ २८६ ॥ १P रेखयासन्य.

·२९६
प्रभावकचरिते
नयमे वत्सरे दीक्षा एकविंशत्तमे तथा ।
सूरित्वं सकलायुश्च व्यशीतिवत्सरा अभूत् ॥ २८७ ॥
इत्थं श्रीदेवसूरेश्चरितमधरितक्षुद्रवादिप्रवाद
नादं वद्धिष्णुजैनप्रवचनभविनां सत्वमुक्तैरसेव्यम् ।
श्रेष्ठं श्रेयम्प्रदं तद्भवतु भवभृतामध काले भवानां
नंद्यादाचंद्रकालं विबुधजनशतैर्नित्यमभ्यस्यमानम् ॥ २८८ ॥
श्रीचंद्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रमः श्रीप्रमा-
चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा।
श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी श्रीदेवसूरे कथा
श्रीप्रद्युम्नमुनींदुना विशदितः शृंगाकुयुग्मक्रमः ॥ २८९ ॥
अर्थ यच्छति संसृतिखितिमतां दु:खापनोदक्षम
कल्पबुवजचितिताश्मनिवहादप्यद्भुतं यः प्रभुः।
स श्रीमान् कनकप्रभः कथमयं शक्यो भया वर्णितुं
प्रधुनो यतिनायकश्च समभूद्यनाममंत्रस्मृतेः ॥ २९॥
इति श्रीदेवसूरिप्रबन्धः।
अं० ३२५ उभयं ४८७९॥
हेमचद्रसूरिप्रवधः।
श्रीहेमचंद्रसूरीणामपूर्व वचनामृतम् ।
जीवातुर्विश्वजीवानां राजचित्तावनिस्थितम् ॥ १॥
पातकांतकमातंगस्पर्शदूषणभूषणाः ।
श्रीहेमचंद्रसूरीणां वाचः स्वर्णोदकद्युतः॥२॥
अनंतागमविद्यामृन्मृतखोजीवनस्थितिः।
श्रीहेमसूरिरल्यावः प्रविधीपादलिप्तकः ॥३॥
कृतिसद्वृत्तमुक्तालग्नायकश्चरितं प्रभोः।
स्थाप्यतेऽतःप्रकाशाय सतां हृदयवेश्मसु ॥ ४॥
अस्ति श्रीगूर्जरो देशः क्लेशावेशवियुक्तभूः।
पुरुषार्थत्रयश्रीषु स्वर्गोपीच्छति यत्तुलाम् ॥५॥
अणहिलपुरं नाम कामधुक प्रणयिबजे ।
अस्ति प्रासादराजीमिनगरं नगरंगभूः ॥६॥
संक्रंदनसुपारिद्विजिह्वा यस्य नोपमाम् ।
सुरासुरोरगाधीशाः प्रापुर्लोकेश्वरा अपि ॥ ७ ॥
स तत्र वासुधासारसंप्रीणितचकोरका।
राजा सिद्धाधिपः सिद्धाधिपगीतयशा अभूत् ॥८॥ युग्मम् ॥
सत्पूजाभोजशृंगारप्रभावहढरंगभूः ।
बंधुकमिव बंधूकं देशे तत्रास्ति सत्पुरम् ॥ ९ ॥

·हेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। २९७ व्यूढमोढान्वयप्रौढ उढमहिमा दृढः । वाढमाढौकयहाढ्यं प्रौदिषु प्रौढचेतसाम् ॥१०॥ उत्कोचकृतसंकोच उल्लोचः सत्वमंडपे । श्रेष्ठी तत्राभवञ्चाचः प्रवाचः पूजयन् सदा ॥ युग्मम् ॥ ११ ॥ गेहिनी पाहिनी तस्य देहिनी मंदिरंदिरा। यस्याः सीतासुभद्राद्याः सत्यः सत्याः सतीत्वतः॥१२॥ सा स्त्री चिंतामणिश्चितामणि स्वप्नेऽन्यदक्षत । दत्तं निजगुरूणां च भयावेशनिवेशतः ॥१३॥ चांद्रगच्छसरस्पनं तत्रास्ते मंडितो गुणैः । प्रद्युम्नसूरिः शिप्यः श्रीदेवचंद्रमुनीश्वरः ॥ १४ ॥ आचख्यौ पाहिनी प्रातः स्वप्नमस्वप्नसूचितम् । तत्पुरः स तदर्थं च शास्त्रदृष्टं जगौ गुरुः ॥१५॥ जैनशासनपाथोधिकौस्तुभः संभवी सुतः। तव स्तवकृतो यस्य देवा अपि सुवृत्ततः॥ १६ ॥ श्रीवीतरागविवानां प्रतिष्ठादोहदं दधौ। अन्यदा सास चापूरि सत्पत्या भूरिपुण्यतः ॥ १७ ॥ असूत सा च पुण्येऽह्रि जितवहिप्रभं रुचा। मलयाचलचूले च चंदनं नंदनं मुदा ॥ १८ ॥ नानाविधध्वनत्तूर्यभरडंवरितांवरैः। वर्धापनैर्व्यतीते च द्वादशाहे मुदा तदा ॥ १९ ॥ अभिधाविधिमाधित्सुः सनाभीन्मतितो निजान्। आहूय व्याहेरच्चाचः सदाचरणबंधुरः ॥२०॥ असद्गृहे वितीर्णेऽत्र प्रतिष्ठादोहदोऽजनि । एतन्मातुस्तया रम्याः पूजाभिः स्युः सुरा अपि ॥ २१ ॥ तञ्चंगदेव इत्यस्य स्थानभृन्नाम सान्वयम् । विधे विश्ववस्तूनां यतः सत्यं शुभायति ॥ २२॥ ऋमुकैः क्रोडकपूरैः पत्रैः सौरभनिर्भरैः। दत्त्वा नागरखंडैश्च तांबूलं तान् व्यसर्जयत् ॥ २३ ॥ वर्द्धमानो वर्द्धमान इवासौ मंगलाश्रयः। शिशुत्वेऽप्यशिशुप्रज्ञः सोभूदक्षतदक्षतः ॥२४॥ तस्याथ पंचमे वर्षे वर्षीयस इवाभवत् । मतिः सहरुशुश्रूषाविधौ विधुरितैनसः॥ २५ ॥ अन्यदा मोढचैत्यांतःप्रभूणां चैत्यवंदनम् । कुर्वतां पाहिनि प्रायात् सपुत्रा तत्र पुण्यभूः ॥२६॥ म. वर्धापने. २P व्याहरचाचः? ३P वतीर्णे.

·. २९८ प्रभावकचरिते साच प्रदक्षिणां दत्वा यावत्कुर्युः स्तुति जिने । चंगदेवो निषद्यायां तावन्निविविशे द्रुतम् ॥ २७ ॥ स्मरसि त्वं महास्वप्न सकदालोकयिष्यसि । तस्याभिज्ञानमीक्षस्व स्वयं पुत्रेण यत्कृतम् ॥२८॥ इत्युक्त्वा गुरुभिः पुत्रः संघनंदननंदनः । कल्पवृक्ष इवाप्रार्थि स जनन्या समीपतः ॥ २९॥ सा प्राह प्रार्थ्यतामस्य पिता युक्तमिदं ननु । ते तदीयाननुज्ञाया भीताः किमपि नाभ्यधुः ॥ ३०॥ अलंध्यत्वाहुरोर्वाचामाचारस्थितया तया। दुनयापि सुतः स्नेहादाय॑त स्वप्नसंस्मृतेः॥३१॥ तमादाय स्तंभतीर्थे जग्मुः श्रीपार्श्वमंदिरे । माघे सितचतुर्दश्यां ब्राह्मे धिष्ण्ये शनेर्दिने ॥ ३२॥ धिष्ण्ये तथाष्टमे धर्मस्थिते चंद्रे वृषोपगे। लग्ने बृहस्पतौ शत्रुस्थितयोः सूर्यभौमयोः॥ ३३॥ श्रीमानुदयनस्तस्य दीक्षोत्सवमकारयत् । सोमचंद्र इति ख्यातं नामास्य गुरवो दधुः॥ ३४ ॥ संचस्करुः परिस्कारान् प्रज्ञाप्य परमाक्षरैः । अर्हतैस्तेऽहमहर्हाणां तमेकप्रणिधानतः ॥३५॥ अत्यमिलिते कोपकलिते कटुभाषिणि । प्रोचे प्राचेतसाभस्तमयं प्राशमयत् स्वयम् ॥ ३६॥ सोमचंद्रस्ततश्चंद्रोज्ज्वलप्रशाबलादसौ। तर्कलक्षणसाहित्यविद्याः पर्यच्छिनहतम् ॥ ३७ ।। अन्यदा चिंतयत्पूर्व परो लक्षपदानुगः। आसीदेकपदात्तस्माद्धिगस्मानल्पमेधसः॥ ३८॥ तत आराधयिष्यामि देवी काश्मीरवासिनीम् । चकोरद्विजरोचिष्णुं ज्योत्स्नामिव कलावतः ॥ ३९ ॥ इति व्यज्ञपयत्प्रातः प्रभु विनयनम्रवाक् । संमुखीनागमं देव्या ध्यात्वा सोऽप्यन्वमन्यत ॥४०॥ गीतार्थे साधुभिः सार्ध धाम विद्याव्रजस्य च । प्रस्थानं ताम्रलिप्त्याः स ब्राह्मीदेशोपरिव्यधात् ॥४१॥ श्रीरैवतावतारेच तीर्थे श्रीनेमिनामतः। साथै साधुमते तत्रावात्सीदवहितस्थितिः ॥ ४२ ॥ निशीथेऽस्याविनिद्रस्य नासानन्यस्तचक्षुषः आराधनात्समक्षाभूब्राह्मी ब्रह्ममहोनिधिः ॥ ४३ ॥ १P यत्तदालोक.

·हेमचंद्रसूरिप्रवन्धः। वत्स स्वच्छमते यासीस्मि देशांतरं भवान् । तुष्टा त्वद्भक्तिपुश्याऽहं सेत्स्यतीहितमत्र ते ॥४४॥ इत्युक्त्वा सा तिरोधत्त देवी वाचामधीश्वरी। स्तुत्या तस्या निशां नीत्वा पश्चादागादुपाश्रयम् ॥४५॥ युग्मम् सिद्धसारस्वतोऽक्लेशात्सोमः सीमा विपश्चिताम् । अभूदभूमिरुन्निद्रांतरवैरिकृतद्रुहः॥ ४६॥ प्रभावकधुराधुर्यममुं सूरिपदोचितम् । विज्ञाय संघमामंत्र्य गुरवोऽमंत्रयनिति ॥४७॥ योग्यं शिष्यं पदे न्यस्य स्वकार्य कर्तुमौचिती। अस्मत्पूर्वेऽमुमाचारं सदा विहितपूर्विणः ॥ ४८ ॥ तदेव विज्ञदैवज्ञव्रजाल्लग्नं व्यचारय । विमृश्य तेऽथ व्याचख्युः सर्वोत्तमगुणं क्षणम् ॥ ४९ ॥ जीवः कर्के तनौ सूर्यो मेषे व्योनि बुधान्वितः। चंद्रो वृषे च लाभस्थो भौमो धनुषि षष्टमः ॥ ५० ॥ धर्मस्थाने झषे शुक्राशनिरेकादशो वृषे। राहुस्तृतीयः कन्यायां वैश्वविघ्नविनाशनः ॥५१ ॥ इति सर्वग्रहवलोपेतं लग्नं समृद्धिकृत् । होरा चांद्री ततः पूर्वा द्रेष्काणः प्रथमस्ततः ॥५२॥ वोत्तमः शशांकांशो नवमो द्वादशस्तथा। निशांशो वाक्पतेः षष्ठो लग्नेऽस्मिन् गुणमंडिते ॥ ५३॥ प्रतिष्ठा यस्य जायेत पुरुपस्य सुरस्य च । राक्षां ज्ञातो जगत्पूज्यः स भवेद्विश्वशेखरः ॥५४॥ कुलकम् अथ वैशाखमासस्य तृतीयामध्यमेऽहनि । श्रीसंघनगराधीशविहितोत्सवपूर्वकम् ॥५५॥ मुहूर्त पूर्वनिर्णीते कृतनंदीविधिक्रमाः । ध्वनतूर्यरवोन्मुद्रमंगलाचारबंधुरम् ॥ ५६ ॥ शब्दाद्वैतेथ विश्रांते समये घोषिते सति। पूरकापूरितश्वासंकुभकोइँदमेदुरा ॥ ५७ ॥ श्रवणेऽगरुकर्पूरचंदनद्रवचर्चिते। कृतिनः सोमचंद्रस्य निष्टानिष्टांतरात्मनः ॥ ५८ ॥ श्रीगौतमादिसूरीशैराराधितमबाधितम् । श्रीदेवचंद्रगुरवः सूरिमंत्रमचीकथन् ॥५९॥ पचभिः कुलकम् । तिरस्कृतकलाकेलि कलाकेलिकुलाश्रयः। श्रीहेमचंद्रप्रभु श्रीमानामा विख्यातिमाप सः॥६॥ १H. मवो. २P.हेमच..

·प्रभावकचरिते तदा च पाहिनी नेहवाहिनी सुत उत्तमे। तत्र चारित्रमादत्ताविहस्ता गुरुहस्ततः ॥ ६१ ॥ प्रवर्तिनी प्रतिष्ठां च दापयामास नम्रगी। तदेवाभिनवाचार्यो गुरुभ्यः सभ्यसाक्षिकम् ॥ ६२॥ सिंहासनासनं तस्या अन्वमानयदेप च । कररे जननीभक्तिरुत्तमानां कपोपलः ॥१३॥ श्रीहेमचंद्रसूरिः श्रीसंघसागरकौस्तुभः। चिजहारान्यदा श्रीमदणदिल्लपुरं पुरम् ॥ ६४ ॥ श्रीसिद्धभूभृदन्येधुराजपाटिकयाचरत् । हेमचंद्रप्रभुं वीक्ष्य तटस्थविपणौ स्थितम् ॥ ६५ ॥ निरुध्य टिविकासन्ने गजप्रसरमंकुशात् । किंचिद्भणिप्यतेत्याह प्रोवाच प्रभुरप्यथ ॥ ६६ ॥ कारय प्रसरं सिद्धहस्तिराजमशंकितम् । अत्यंतु दिग्गजाः किं तैर्भूस्त्वयैवोद्धृता यतः॥ ६७ ॥ श्रुत्वेति भूपतिः प्राह तुरिपुष्टः सुधीश्वरः। मध्याह्न में प्रमोदायागंतव्यं भवता सदा ॥ ६८॥ तत्पूर्व दर्शनं तस्य जो कुत्रापि स क्षणे । आनंदमंदिरे राज्ञा यात्राजयमभूत्पभोः ॥ ६९ ॥ अन्यदा सिद्धराजोऽपि जित्वा मालवमंडलम् । समाजगाम तस्मै चाशिषं दर्शनिनो ददुः॥ ७० ॥ तत्र श्रीहेमचंद्रोऽपि सूरिभूरिकलानिधिः। उवाच काव्यमव्यग्रमतिश्रव्यनिदर्शनम् ॥ ७१ ॥ तथाहि-भूमि कामगवि स्वगोमयरसैरासिंच रत्नाकरा- मुक्ताखस्तिकमातनुध्वमुडुप त्वं पूर्णकुंभो भव । धृत्वा कल्पतरोदलानि सरलैर्दिवारणास्तोरणा- न्याधत्त स्वकरैर्विजित्य जगतीं नत्वेति सिद्धाधिपः ॥७२॥ व्याख्याविभूषिते वृत्ते वृत्ते इव विभोस्ततः। आजुहावावनीपालः सूरि सोधे पुनः पुनः॥७३॥ अन्यदावंतिकोशीयपुस्तकेषु नियुक्तकैः । दर्श्यमानेषु भूपेन प्रैक्षि लक्षणपुस्तकम् ॥ ७४ ॥ किमेतदिति पप्रच्छ स्वास्यपीति व्यजिज्ञपत् । भोजव्याकरणं ह्येतच्छन्दशास्त्र प्रवर्चते ॥ ७५ ॥ असौ हि मालवाधीशो विद्वञ्चक्रशिरोमणिः । शब्दालंकारदैवज्ञतर्कशास्त्राणि निर्ममे ॥ ७६ ॥ १H.व.

·श्रीहेमचद्रसूरिप्रबन्धः । चिकित्साराजसिद्धांततरुवास्तूदयानि च । अंकशाकुनकाध्यात्मस्वासामुद्रिकान्यपि ॥ ७७ ॥ ग्रंथानिमित्तव्याख्यानप्रश्नचूडामणीनिह । विवृत्तिचायसद्भावेऽर्थशास्त्रं? मेघमालया ॥ ७८ ॥ भूपालोऽथावदर्तिक नास्मत्कोशे शास्त्रपद्धतिः। विद्वान्कोपि कथं नास्ति देशे विश्वेपि गूर्जरे ॥ ७९ ॥ सर्व संभूय विद्वांसो हेमचंद्रं व्यलोकयन् । महाभत्त्या च राज्ञासावश्यर्थ्य प्रार्थितः प्रभुः॥८॥ शब्दव्युत्पत्तिकृच्छास्त्रं निर्मायास्मन्मनोरथम् । पूरयख मह त्वं विना त्वमत्र कः प्रभुः॥ ८१ ॥ संक्षिप्तश्च प्रवृत्तोऽयं समयेऽसिन कलापकः। लक्षणं तत्र निष्पत्तिः शब्दानां नास्ति ताशी ॥ ८२॥ पाणिनेर्लक्षणं वेदस्यांगमित्यत्र च द्विजाः। अवलेपादसूयंति कोऽर्थस्तैरन्मनायितैः॥ ८३ ॥ यशो मम तव ख्यातिः पुण्यं च मुनिनायक । विश्वलोकोपकाराय कुरु व्याकरणं नवम् ।। ८४ ॥ इत्याकाभ्यधात् सूरिहेमचंद्रः सुधीनिधिः। कार्येषु नः किलोतिर्वः स्सारणायैव केवलम् ॥ ८५॥ परं व्याकरणान्यष्टौ वर्तते पुस्तकानि च । तेषां श्रीभारती देवी कोश एवास्ति ते धुवम् ॥ ८६ ॥ आनाययतु काश्मीरदेशाचानि समानुषैः । महाराजो यथा सम्यक् शब्दशास्त्रं प्रतन्यते ॥ ८७ ॥ इति तस्योक्तिमाकर्ण्य तत्क्षणादेव भूपतिः। प्रधानपुरुषान् प्रैषीद्वाग्देवीदेशमध्यतः॥ ८८ ॥ प्रवराख्यपुरे तत्र प्राप्तास्ते देवतां गिरम् । चंदनादिभिरभ्यर्च्य तुष्टुवुः पाठनस्तवैः ॥ ८९ ॥ समादिक्षत्ततस्तुष्टा निजाधिष्ठायकान् गिरा। मम प्रसादवित्तः श्रीहेमचंद्रः सितांवरः ॥ ९॥ ततो मुर्त्यतरस्येव मदीयस्यास्य हेतवे। समयं प्रेष्यतां प्रेग्यवर्गः पुस्तकसंचयम् ॥११॥ ततः सत्कृत्य तान्सम्यग्भारती सचिवानरान् । पुस्तकान्यर्पयामासुः प्रैषुश्चोत्साहपंडितम् ॥ ९२ ॥ अचिरानगरं खीयं प्रापुर्दैवीप्रसादिताः। हर्षप्रकर्षसंपन्नपुलकांकुरपूरिताः ॥ ९३॥ १म कार्ड २P करेवि. ३P खामीत्तपि, ४ Pऽर्घशालं. 26

·३०२
प्रभावकचरिते
सर्व विज्ञापयामासुर्भूपालाय गिरोदिताः।
निष्टानिष्टे प्रभौ हेमचंद्रे तोपमहादरम् ॥ ९४ ॥
इत्याकर्ण्य चमत्कारं धारयन् वसुधाधिपः।
उवाच धन्यो मद्देशोऽहं च यत्रेहशः कृती ॥९५॥
श्रीहेमसूरयोऽप्यत्रालोक्य व्याकरणवजम् ।
शास्त्रं चक्रुर्नवं श्रीमत्सिद्धहेमाख्यमद्भुतम् ॥ ९६ ॥
द्वात्रिंशसादसंपूर्णमष्टाध्यायमुणादिमत् ।
धातुपारायणोपेतं रंगलिंगानुशासनम् ॥ ९७ ॥
सूत्रसद्वृत्तिमन्नाम मालानेकार्थसुंदरम् ।
मौलि लक्षणशास्त्रेषु विश्वविद्वद्भिरादृतम् ॥९८॥
त्रिमिर्विशेषकम् ॥
आदौ विस्तीर्णशास्त्राणि नहि पाल्यानि सर्वतः।
आयुषा सकलेनापि पुमर्थस्खलनानि तत् ॥ ९९ ॥
संकीर्णानि च दुर्वाधदोषस्थानानि कानिचित् ।
एतत्प्रमाणितं तस्माद्विद्वद्भिरधुनातनैः ॥ १०० ॥
मूलराजप्रभृतिभी राजपूर्वजभूभृताम् ।
वर्णवर्णनसंवद्धं पादांते श्लोकमेककम् ॥ १०१॥
तचतुकं च सर्वांते श्लोकैस्त्रिंशद्भिरद्धतम्।
पंचाधिकै प्रशस्तिश्च विहिता विहितैस्तदा ॥१०२॥ युग्मम् ॥
राज्ञः पुरपुरोगैश्च विद्वद्भिर्वाचितं ततः।
चक्रे वर्षत्रयं वर्षे राज्ञा पुस्तकलेखने ॥ १०३ ॥
राजादेशानियुक्तैश्च सर्वस्थानेभ्य उद्यतैः ।
तदा चाहूय सच्चके लेखकानां शतत्रयम् ॥ १०४॥
पुस्तकाः समलेख्यंत सर्वदर्शनिनां ततः।
प्रत्येकमेवादीयंताध्यतॄणामुद्यमस्पृशाम् ॥ १०५॥ विशेषकम् ॥
अंगवंगकलिंगेषु लाटकर्णाटकुंकणे।
महाराष्ट्रसुराष्ट्रासु वत्से कच्छे च मालवे ॥१०६॥
सिंधुसौवीरनेपाले पारसीकमुरंडके।
गंगापारे हरिद्वारे काशिचेदिगयासु च ॥ १०७ ॥
कुरुक्षेत्रे कन्यकुब्जे गौडश्रीकामरूपयो।
सपादलक्षवजालंधरे च खसमध्यतः॥ १०८॥
सिंहलेऽथ महाबोधे बोडे मालवकौशिके।
इत्यादिविश्वदेशेषु शास्त्रं व्यस्तार्यत स्फुटम् ॥ १०९ ॥
चतुर्भिः कलापकम् ॥
अस्य सोपनिबंधानां पुस्तकानां च विशंतिः।
माहीयंत नृपेंद्रेण काश्मीरेषु महादरात् ॥ ११० ॥

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३०३ एतत्तत्र गतं शास्त्र खीयकोशे निवेशितम् । सर्वो निर्वाहयेत्तेनादृतं देव्यास्तु का कथा ॥ ११ ॥ काकलो नाम कायस्थः कुलकल्याणशेखरः। अपव्याकरणाध्येता प्रज्ञाविजितभोगिराट् ॥११२ ॥ प्रभुस्तं दृष्टमात्रेण शाततत्वार्थमस्य च । शास्त्रस्य शापकं चाशु विदधेऽध्यापकं तदा ॥१३॥ प्रतिमासं स च ज्ञानपंचम्यां प्रच्छनां दधौ। राजा च तत्र नियूढान् कंकणैः समभूषयत् ॥ ११४ ॥ निष्पन्ना अत्र शास्त्रे च दुकूलस्वर्णभूषणैः । सुखासनातपत्रैश्च ते भूपालन नियोजिताः ॥ ११५ ॥ अन्यदा सत्प्रभोस्तस्य सभायां स्वम्पतेरिव । विशुद्धवातरोचिन्यामेकश्चारण आययौ ॥ ११६ ॥ अवज्ञया न कोयत्र संमुखं तस्य वीक्षते। रत्नेषु वीक्ष्यमाणेषु जरत्तृणमणेरिव ॥ ११७ ॥ अथ चासावपभ्रंशादपाठीहोहकं वरम् । तत्पुण्यदोहदं ब्राह्मी प्रसादं प्रकटं ननु ॥ ११८॥ तथाहि-हेमसूरि अच्छाणिते ईसरजे पंडिया। लच्छिवाणि महुकाणि सांपहभागी मुह मरूम् ॥ ११९ ॥ तारमुक्तेऽस्य पूर्वाह्नौ नाना पूज्य प्रजल्पनात् । अवज्ञाकृतिनोऽभूवन सभ्यानां कोपतो दृशः॥ १२० ॥ मांजिष्ठाः सावधानेषु तेषु तस्य पद्धयम् । उवाच चारणस्तच्च श्रुत्वा ते पुलकं दधुः ॥ १२१ ॥ युग्मम् ।। अचिंतयंश्च वाण्यस्य चमत्कारकदुन्नता। बुधस्य हि स्थितियं तस्य स्यान्महिमा गुरोः ॥ १२२ ॥ कचुर्मुदा ते संभूय पुनः पठ पुनः पठ। पठिते प्रभवोवोचन्निक्षोभस्त्रिः पुनः पठ॥ १२३ ॥ चतुकृत्वोपि पाठे तु मतं कृतिभिरादरात्। कोपामासमिवाबिनद्विचाराचारणोऽवदत् ॥ १२४ ॥ यूयं यथेष्टदातारो यदि तत्स्वानुमानतः। गृहाम्यहं गुरुं भारं वाहीक इव दुर्वहम् ॥ १२५ ॥ त्रिपाठे दोहकस्यास्य यल्लब्धं तेन मे धृतिः । नैवाधिकेन कार्य मे प्रत्युताहितहृद्भुजा ॥ १२६ ॥ १ P. पृच्छना. २ निर्वृहान् ३H. विबुध ४H. जरत्तृण. ५P. मुकेच.

·३०४ प्रभावकचरिते तस्यायुतत्रयं पूज्याः सभ्यपााददापयन् । स ऊचे मे धनं पूर्णमासमपुरुपावधि ॥ १२७ ॥ अहं प्रतिग्रहं गृहे न वातोऽभ्यधिक किल । इत्युक्त्वा प्रययौ सोऽथ प्रदेशं स्वसमीहितम् ॥ १२८ ॥ राशा श्रीसिद्धराजेनान्यदा-युयुजे प्रभुः। भवतां कोऽस्ति पट्टस्य योग्यः शिष्यो गुणाधिकः ॥ १२९ ॥ तमसाकं दर्शयत चित्तोत्कर्पाय मामिव । अपुत्रमनुकंपार्ह पूर्वं त्वां माम शोचयन् ॥ १३०॥ आह श्रीहेमचंद्रश्च न कोप्येवं हि चिंतकः। आद्योप्यभूदिलापालः सत्पात्रांभोधिचंद्रमाः॥ १३१ ॥ सज्ञानमहिमस्थैर्य मुनीनां किं न जायते । कल्पद्रुमसमे राशि त्वयीशि कृतस्थितौ ॥ १३२ ॥ अस्त्यामुण्यायणोरामचंद्राख्यः कृतिशेखरः। प्राप्तरेखःप्राप्तरूपसंघे विश्वकलानिधेः॥ १३३ ॥ अन्यदादर्शयंस्तेऽमुं क्षितिपस्य स्तुतिं च सः। अनुक्तामाद्यविद्वद्भिहल्लेखाधायिनी व्यधात् ॥ १३४ ॥ तथाहि-मात्रयाप्यधिकं किंचिन्न सहते जिगीषवः। इतीव त्वं धरानाथ धारानाथ ममाकृथाः॥ १३५ ॥ शिरोधूननपूर्वं च भूपालोत्र दृशं दधौ । रामे वामेतराचारो विदुषां महिमस्पृशाम् ॥ १३६ ॥ एकदृष्टिर्भवान् भूयाद्वत्स जैनेंद्रशासने । महापुण्योयमाचार्यो यस्य त्वं पदरक्षकः ॥ १३७॥ इत्युक्त्वा विरते राज्ञि रामस्यादुपदेशकम् । नेत्रदृष्टिहिँ दुर्गुण्या सुकृतातिशयस्पृशाम् ॥ १३८ ॥ उपाश्रयाश्रितस्यास्य महापीडापुरस्सरम् । व्यनशइक्षिणं चक्षुर्नरत्नमनुपद्रवम् ॥ १३९ ॥ कर्मप्रामाण्यमालोच्य ते शीतीभूतचेतसः। स्थितास्तत्र चतुर्मासीमासीनास्तपसि स्थिरे ॥ १४० ॥ चतुर्मुखाख्यजैनेंद्रालये व्याख्यानमद्भुतम् । श्रीनेमिचरितस्यामी श्रीसंघाने प्रतुष्टुवुः॥ १४१॥ सुधासारवचःस्तोमाकृष्टमानसवासनाः । शुश्रूषवः समायोति तत्र दर्शनिनोऽखिलाः॥१४२॥ पांडवानां परिव्रज्याव्याख्याने विहितेऽन्यदा । ब्राह्मणा मत्सराध्माता व्याचख्युपतेरिदम् ॥ १४३॥ १P दुष्पदेकक.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३०५ खामिन् पुरा महाव्यासः कृष्णद्वैपायनोऽवदत् । वृत्तं युधिष्ठिरादीनां भविष्यज्ज्ञानतोद्भुतम् ॥ १४४ ॥ तत्रेदमुच्यते स्वायुम्प्रांते पांडोः सुता अमी। हिमानिमहिते जग्मुहिमवद्भूधराध्वनि ॥ १४५॥ श्रीकेदारस्थितं शंभु स्नानपूजनपूर्वकम् । आराध्य परयाभल्यास्वांता:स्वांतमसाधयना१४६॥युग्मम्॥ अमी श्वेतांवरा शुद्रा विद्रुतस्मृतिसूक्तयः। तदुक्तवपरीत्यातिजल्पंति निजपर्षदि ।। १४७ ॥ अनौचित्यकृताचाराः पुरेतेऽरिएमित्यदः । भूभृता रक्षणीयाश्च दुराचाराः प्रजाकृताः ॥ १४८॥ विचार्य हृदि कार्याणि विचारक विधेहि तत् । इत्युक्त्वा विररामासौ द्विजव्यूहोऽतिधीरगीः ॥ १४९ ॥ राजाप्याह न भूपाला अविमृश्य विधायिनः। दर्शनानां तिरस्कारमविचार्य न कुर्वते ॥ १५० ॥ अनुयोज्या अमी चात्र द्धुश्चेत्सत्यमुत्तरम् । तन्मे गौरविता एव न्याय एवात्र नः सुहृत् ॥ १५१ ॥ हेमाचार्योंपि निग्रंथः संगत्यागी महामुनिः। असूनृतं कथं ब्रूयाद्विचार्य तदिदं बहु ॥ १५२ ॥ एवं भवत्विति प्रोचुः प्रवीणा ब्राह्मणा अपि । आजुहाव ततो राजा हेमचंद्र मुनीश्वरम् ॥ १५३ ॥ अपृच्छदथ माध्यस्थ्यात् सर्वसाधारणो नृपः। शास्त्रे च अहंती दीक्षा गृहीता पांडवैः किमु ॥१५४ ॥ सूरिरप्याह शास्त्रे न इत्यूचे पूर्वसूरिभिः । हेमाद्रिगमनं तेषां महाभारतमध्यतः ॥१५५ ॥ परमेतन्न जानीमो येन शास्त्रेषु वर्णिताः । त एव व्यासशास्लेपि कीयेतेऽथ परेऽपरे ॥१५६ ॥ राजाह तेऽपि बहवः पूर्व जाताः कथं मुने। अथावोचहुरुस्तत्र श्रूयतामुत्तरं नृप ॥ १५७ ॥ व्याससंदर्भिताख्याने श्रीगांगेयः पितामहः । युद्धप्रवेशकालेऽसावुवाच खं परिच्छदम् ॥ १५८ ॥ मम प्राणपरित्यागे तंत्र संस्क्रियतां तनुः । न यत्र कोपि दग्धः प्राग्भूमिखंडे सदा शुचौ ॥ १५९ ॥ विधाय न्याय्यसनामं मुक्तप्राणे पितामहे । विमृश्य तद्वचस्तैगमुत्पाद्यास्य ययुगिरौ ॥ १६०॥ १H. चाहता. २ म. खन. ॥

·३०६
प्रभावकचरिते
अमानुषप्रचारे च के फुत्रापि चोन्नते।
अमुष्वन्देवतायाणी कापि तत्रोद्ययौ तदा ॥ ११ ॥
नाति अत्र भीष्मशतं दग्धं पाण्डवानां शतत्रयम् ।
द्रोणाचार्यसहस्त्रन्तु कर्णसंरया न विद्यते ॥ १६२ ॥
एनयमिहाकर्ण्य विमृशामः स्वचेतसि ।
बहनां मध्यतः केपि चेद्भवेयुर्जिनाश्रिताः ॥ १६३ ॥
गिरी शत्रुजये तेपा प्रत्यक्षाः सन्ति मूर्तयः।
श्रीनासिक्यपुरे सन्ति श्रीमञ्चन्द्रप्रभालये ॥ १६४ ॥
केदारे च महातीर्थ कोपि कुत्रापि तद्रतः।
वहनां मध्यतो धर्म तत्र प्रानं ततः स्फुटम् ॥ १६५ ॥
स्मार्ता अप्यनुयुज्यन्तां वेदविद्याविशारदाः।
शानं कुत्रापि चेद्गगा नहि कस्यापि पैतृकी ॥ १६६ ॥
राजा श्रुत्वाह तत्सत्यं वक्ति जैनर्षिरेव यत् ।
अत्र चूतोत्तरं तथ्यं यद्यस्ति भवतां मते ॥ १६७ ॥
अत्र कायं हि युष्माभिरेकं तथ्यं वचो ननु ।
अजल्पि यद्विचायैव कार्य कार्य क्षमाभृता ॥ १६८ ॥
तथाहमेव कार्येऽत्र दृष्टान्तः समदर्शनः।
समस्तदेवप्रासादसमूहस्य विधापनात् ॥ १६९ ॥
उत्तरानुदयात्तत्र मौनमाशिश्रियंस्तदा ।
स्वभावे जगतो नैव हेतु कश्चिन्निरर्थकः ॥ १७० ॥
राशा सत्कृत्य सूरिश्चाभाज्यत खागमोदितम् ।
व्याख्यानं कुर्वतां सम्यग् दूपणं नास्ति वोण्वपि ॥१७१ ॥
भूपेन सत्कृतश्चैवं हेमचन्द्रप्रभुस्तदा ।
श्रीजैनशासनव्योनि प्रचकाशे गभस्तिवत् ॥ १७२॥
राक्षः सौवस्तिकोऽन्येदुराभिगाख्यो वृथारुषम् ।
वहन् जजल्प सूरिं तं निविष्टं राजपर्षदि ॥१७३॥
धर्म वः शमकारुण्यशोभितं न्यूनमेककम् ।
व्याख्याने कृतशृङ्गारास्त्रिय आयान्ति सर्वदा ॥ १७४ ॥
भवन्निमित्तमकृतं प्रासुकं ददते च ताः।
विकारसारमाहारं तब्रह्म क स्थितं हि वः॥१७५॥
यत.-विश्वामित्रपराशरप्रभृतयो ये चाम्बुपत्राशना-
स्तेपि स्त्रीमुखपङ्कजं सललितं दृष्ट्वैव मोहं गताः॥
आहारं सुदृढं (सधृतं) पयोदधियुतं ये भुञ्जते मानवा-
स्तेषामिन्द्रियनिग्रहो यदि भवेद्विन्ध्यः प्लवेत्लागरे ॥ १७६ ॥

·३०७
श्रीहेमचंद्रसूरिप्रवन्धः।
अथ सूरिरुवाचात्र नेदं विद्धजनोचितम् ।
अविमृश्य पुरस्कारं वचः शुचिपुरोहितः ॥ १७७ ॥
यतो विचित्रा विश्वेसिन प्राणिनां चित्तवृत्तयः।
पशूनामपि चैतन्यवतां नृणान्तु किम्पुनः ॥ १७८ ॥
यतः-सिंहो चली हरिणशूकरमांसभोजी
सम्वत्सरेण रतिमेति किलैकवारम् ।
पारावतः खरशिलाकणभोजनोपि
कामी भवत्यनुदिनं बत कोऽत्र हेतुः॥ १७९ ॥
श्रुत्वेति भूपतिः प्राहातिसाहसमिदंनृणाम् ।
य उत्तराय नालं स्यात्स यद्वदति पर्षदि ॥ १८० ॥
इति भूपालसन्मान्यो वदान्यः सुकृतार्थिनाम् ।
श्रीहेमसूरिः संजज्ञे संघोद्धारधुरन्धरः ॥१८१॥
अथान्यदा महाविद्वान् श्रीभागवतदर्शिनी।
देवबोधाख्यरासी (आसीन) कामिकसारखतोत्तरः ॥१८॥
आजगाम धियां धामाणहिल्लपुरमध्यतः।
व्यजिज्ञपनियुक्ताश्च श्रीसिद्धाधिपतेः पुरः॥ १८३ ॥
ततः श्रीपालमामन्य कविराज नराधिपः।
रहो मन्त्रयतेऽस्मासौ प्रतिपन्नं सहोदरम् ॥ १८४ ॥
देववोधो महाविद्वान् द्रष्टव्योसौ कथं हि नः।
निस्पृहत्वादनागच्छन् सभायां तपलोर्जितः॥१८५ ॥
आत्मदेशे परो विद्वानागतो यन्न पूज्यते ।
तत्थूणमात्मनः केन निर्यमपकीर्तिकत् ॥ १८६ ॥
अथाह कविराजोपि विद्वानाडम्बरी च यः।
स कथं निस्पृहो लक्ष्मी विनापरिकरः करम् ॥ १८७ ॥
सा विद्वद्वल्लभैर्युष्मादृशैर्भूपैर्भवेदिह ।
दत्तव नापरः कश्चिदुपायोस्या समर्जने ॥ १८ ॥
परं श्रीभारतीमत्यात्यादः खामिनो यदि ।
तत्सुधसिधायां पर्षद्याहूयतामसौ ॥ १८९ ॥
अस्त्वेवमिति राज्ञोक्त प्रधानपुरुषास्ततः।
माहीयंत ततस्तेनामिहितास्ते मदोद्धतम् ॥ १९०॥
आह्वानायागता यूयं मम भूपतिदेशतः।
भूपालैः किं हि नः कार्य स्पृहाविरहितात्मनाम् ॥ १९१ ॥
तथा काशीश्वरं कान्यकुब्जाधीशं समीत्य च।
गणयामः कथं खल्पदेशं श्रीगूर्जरेश्वरम् ॥ १९२ ॥

·प्रभावकचरिते
परमस्महितक्षायै भवतां स्वामिनस्तदा।
उपविष्टः क्षितौ सिंहासनस्थं मां सपश्यतु ॥ १९३ ।।
एवं विसर्जितास्तेन यथावृत्तं व्यजिज्ञपत् ।
कविराजं नृपः प्राह तद्वाचातिचमत्कृतः ॥ १९४ ॥
विना जैनमुनीन शान्तान् को न नामावलिप्तधीः।
तारतम्याश्रिते ज्ञाने कोवकाशो मदस्य तत् ॥१९५॥
द्रष्टव्यमिदमप्यस्य चेष्टितं कौतुकात्ततः।
सश्रीपालस्ततो भूपोन्यदागच्छत्तदालये ॥ १९६ ॥
सिंहासनं स्वमद्राक्षीद्दिवद्वन्दनिषेवितम् ।
मृगेन्द्रमिव दुर्धर्षे देववोधं कवीश्वरम् ॥ १९७ ॥
दृढमस्या नमश्चके राजा विनयवामनः।
गुणपूणे सतां चित्ते नावकाशो मदस्य यत् ॥ १९८ ॥
प्रत्यक्षविश्वरूपं तं विश्वरूपवराशिषा।
अभिनन्द्यावदत्पाणिसंज्ञयादर्शयद्धवम् ॥ १९९ ॥
अनोपविश्यतां राजन् श्रुत्वेति क्षमापतिस्ततः।
श्रीश्रीपालकृतं काव्यमुवाच प्रकटाक्षरम् ॥ २०० ।।
'यतः'-इहहि वसति मेरुः शेखरो भूधराणा-
मिह विनिहितभाराः सागराः सप्त चान्ये ।
इह महिपतिदम्भस्तम्भसंरम्भधीरम्
धरणितलमिहेव स्थानमस्मद्विधानाम् ॥ २०१॥
इत्युक्त्वा च प्रतीहारः पटास्तृतधरातले।
उपाविशद्विशां नाथः प्रमाथो दोषविद्विषाम् ॥ २०२॥
पर्षदोनुचितः कोयमिति हस्तेन दर्शिते ।
कविराजे नृपोवादीदनादीनवगीर्भरः ॥ २०३॥
एकोहं विहितस्फीतप्रबन्धोऽयं कृतीश्वरः ।
कविराज इतिख्यातः श्रीपालो नाम भूमिभूः ॥ २०४॥
श्रीदुर्लभसरोराजस्तथा रुद्रमहालये।
अनिर्वाच्यरसैः काव्यैः प्रशस्तीरकरोदसौ ॥ २०५ ॥
महाप्रबन्धचक्रेचे (च?) वैरोचनपराजयम् ।
विहस्य सद्भिरन्योपि नैवास्य तु किमुच्यते ॥ २०६॥
श्रुत्वेति स्मितमाधाय देववोधकविर्जगी।
काव्यमेकं लसद्भर्वपर्वताधित्यकासमम् ॥ २०७ ॥
तथाहि शुक्रः कवित्वमापन्नः एकाक्षिविकलोपि सन् ।
चक्षुर्द्धयविहीनस्य युक्ता ते कविराजिता ॥ २०८ ॥

·श्रीहेमचद्रसूरिप्रबन्धः।
अतिशीने तथा गुम्फे भित्यन्तः पूरणाकृतौ ।
कोभिमानस्ततो धीमन्मेकमस्मद्वचः शृणु॥,२०९ ॥
'तद्यथा' मातामकुविन्दकन्दलयता वस्त्राण्यभूनि त्वया
गोणीविभ्रममाजनानि बहुशोप्यात्मा किमायास्यते ।
अप्यकं रुचिरं चिरादमिनवं वासस्तदा सूज्यते
यन्नोज्झन्ति कुचस्थलात्क्षणमपि क्षोणीभृतां वल्लभाः॥२१०॥
समस्यां दुर्गमां कांचित्पृच्छतेति नृपोदिते ।
श्रीपाल ऊचिवाने स्फुटं शिखरणीपदम् ॥ २११ ॥
तब-कुरङ्गः किम्भृङ्गो मरकतमणिः किं किमनि ॥
तत्पाठपृष्ठ एवासाववदत्कविनायकः।
चरणतृतीय(त्रितयं)वृत्ते को विलम्वोत्र(स्त्वामूशिार१२॥
तद्यथा-चिर चित्तोद्याने चरसि च मुखाब्जं पिवसि च
क्षणादेणाक्षीणां विषयविषमुद्रां हरसि च ।
नृप त्वं मानादि दलयसि च किं कौतुककरः
कुरङ्गः किंभृङ्गो मरकतमणिः किं किमशनिः ॥ २१३॥
गृहाण चैकं मत्पावे किंशब्दं व्यवहारतः।
दौस्थ्यं यत्र भवेद्यस्याधमों न स तत्र किम् ॥ २१४ ॥
निगद्यन्ते समस्याश्चामूदृश्यो विषमार्थकाः।
एकपादा द्विपादा च त्रिपदीच बुधोचिताः ॥ २१५॥
किं शब्दवहलास्त्वेताः शून्यप्रश्ननिभा नृप।
सहक्षा भणितेरस्य निद्या कोविदसम्पदाम् ॥ २१६ ॥
तथाहि-
पौत्रासोपि पितामहः। सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षःसहस्रपात् ।
नमः कर्पूरपूराम। चन्द्रो विद्रुमपाटलः । कजलै क्षीरसङ्काशं।
वाचानुपदमेवासौताः पुपूरे कवीश्वरः।
सिद्धसारस्वतानां हि विलम्बकविता कुतः ॥ २१७ ॥
'ताच'-मूर्तिमेकां नमस्यामः शम्भोरम्भोमयीमिमाम् ।
अब्जोत्पन्नतया यस्याः पौत्रः सोपि पितामहः॥ २१८॥
चलितश्चकितो भीतस्तव देव प्रयाणकः।
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ २१९ ॥
नमः कर्पूरपूराभं चन्द्रो विद्रुमपाटलः।
कजलं क्षीरसङ्काशं करिष्यति शनैः शनैः ॥ २२०॥
इत्थं गोएया महाविदन् शिरः कम्पकता तदा ।
कियंतमपि निर्वाह्य क्षणं सौधं ययौ नृपः ॥ २२१ ॥
अन्यदा श्रीदेवसूरिजितवादक्षणे मुदा ।
दत्ते वित्ते नरेन्द्रेण लक्षसंख्ये तदुद्धृते ॥ २२२ ॥

·प्रभावकचरिते
अपरेणापि वित्तेन जैनप्रासादउन्नते।
विधापिते ध्वजारौप्यविधानाख्यमहामहे ॥ २२३ ॥
देववोधोपि सत्पात्रं तत्राहयत हर्षतः।
समायातेन भूपेन धर्म ते स्युः समायतः ॥ २२४ ॥
श्रीजयसिंहमेवाख्यमहेशभुवनाग्रतः ।
आगच्छन् शङ्करं दृष्ट्वा शार्दूलपदमातनोत् ॥ २२५ ॥
यतः-एको रागिषु राजते प्रियतमादेहार्द्धहारी हरो
श्रीमद्राजविहारेसावाययावुत्लवोन्नते।
दृष्ट्वाहतं द्वितीयच्च पदं प्रणिजगाद सः ॥ २२६ ॥
नीरागेषु जिनो विमुक्तललनासङ्गो न यस्मात्पर।
ततस्तत्र महापर्पत्पार्पद्यान् वुधशेखरान् ।
सावहेलं समीक्ष्याह खज्ञानासाविलप्तधीः? ॥ २२७ ॥
तद्यथा-दुर्वारसरघस्सरोरगविषव्यासंगमूढो जनः ।
शेषः कामविडम्बितोन विषयान्भोक्तुं न मोकुं क्षमः ॥२२८॥
भद्रासने समासीनः शक्तिः प्रकटनाकृते।
आह भूपं नरं कच्चिदानाययत पामरम् ॥ २२९ ॥
राशादिष्टः प्रतीहारस्तत्क्षणादानयगुतम् ।
श्रीसिद्धाधीशकासारात्कंचित्कासारवाहकम् ॥२३० ॥
भगवानपि पप्रच्छ किते परिचयोक्षरे ।
कियानप्यस्ति स प्राह प्रज्ञातिसदृशं वचः॥ २३१॥
स्वामिन्नाजन्मनो शिक्षे थाजा इत्यक्षरे विना।
रक्ताक्षवाहो रकाक्षस्तत्पुच्छास्यगतागतान् ॥ २३२ ॥
उवाच विदुषां नाथो देववोधस्तृतीयके।
उत्तमाओं करं न्यस्यामुष्य वाक् श्रूयतां जनैः ॥ २३३ ॥
ततो दवावधानेषु सभ्येषु स्थिरधीरगीः ।
काव्याभ्यासीव महिषी महामात्योऽब्रवीदिदम् ॥ २३४॥
तं नौमि यत्करस्पर्शाधामोहमलिने हृदि ।
सद्यः सम्पद्यते गद्यपद्यबन्धविदग्धता ॥ २३५ ॥
इत्याकर्ण्य सकर्णेषकर्णेष्वतिचमत्कृतैः।
द्रव्यलक्ष ददौ सिद्धाधीश्वरोस्य कवीशितुः ॥ २३६ ॥
आप्तास्तदीयवैरस्यात् श्रीपालोपि कृतिप्रभुः।
वृत्तान्यन्वेषयत्यस्यास्तयागर्भमनामनाक् ॥ २३७ ॥
अन्यदात्यद्भुतं चारैर्भगवञ्चरितं किल।
महन्निन्धमवज्ञेयं सम्यग् विज्ञातमौच्यत ॥ २३८ ॥

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। '३११ अश्रद्धेयं वचः श्रद्धातव्यमसत्प्रतीतितः। प्रत्यक्ष यदृशा इष्टमपि सन्देहयेन्मनः ॥ २३९ ॥ चेदगर्भः सोमपीथी दग्ध्वा यज्ञोपवीतकम् । अपिवदागनीरेण प्राप्तभागवतव्रतः ॥ २४० ॥ असौ यत्याश्रमामासाचारः सारखते तटे। निशीथे खपरीवारवृतः पिबति वारुणीम् ॥ २४१ ॥ राजा वुधः कविः शूरो गुरुर्वक्रः शनैश्चरः। अस्तं प्रयाति वारुण्यासङ्गी चित्रमयं तु नः॥२४२॥ अथाह कविराजोऽपि संभ्रमोद्धान्तलोचनः । कथं हि जाघटीत्येतच्छ्रद्धेयं नापि वीक्षयत् ॥ २४३ ॥ अस्य तुर्याश्रमस्थस्य भोगैर्व्यवहृतैरपि । नार्थस्तद्दर्शनाचारविरुद्धस्तु किमुच्यते ॥ २४४॥ तेऽप्यूचुः स्वशालोक्य वयं ब्रूमो न चान्यथा । यस्यादिशत तस्याथ वीक्षयामः प्रतिज्ञया ॥ २४५॥ श्रीपालोऽप्यूचिवान् श्रीमजयसिंहनरेशितुः । अद्य दर्शयत श्यामोत्तरार्ध तत्र सझते ॥२४६ ॥ ओमिति प्रतिपन्ने च तैर्नुपाने यथातथम् । व्यजिशपदिदं सर्व सिद्धलारस्वतः कविः ॥ २४७ ॥ इत्याकांह भूपालः सत्यं चेन्मम दर्शय । इदं हि न प्रतीयेत साक्षादृष्टमपि स्फुटम् ॥ २४८ ॥ अर्धरात्रे ततो राजा प्रसj प्रेक्षिताध्वना । अवन्तिसैकतं माप दुःप्रापं कातरैर्नरैः ॥ २४९ ॥ वृक्षवल्लीमहागुल्मांतरेतो यावदीक्ष्यते । भूपस्तावद्ददर्शामुमुन्मत्तानुचराश्रितम् ॥ २५० ॥ यथेच्छं गीयमानत्त्वादव्यक्तध्वनिसंभृतम् । चषकास्यस्फुरन्मद्यसुतवक्रसखीसखम् ॥ २५१ ॥ 'युग्मम्' प्रतीतः सिद्धराजोऽपि दृष्ट्वेदमतिवेशसम् । विचिकित्सां दधौ चित्ते नासाक्षणनपूर्वकम् ॥ २५२ ।। अहो संसारवैचित्र्यं विद्धांसो दर्शनाश्रिताः। इत्थं विलुप्तमर्यादा कुर्वते कर्म कुत्सितम् ॥ २५३ ॥ इदानीं यद्यहं साक्षादेनं नोजल्पयाभ्यथ । प्रातः किमेष मन्येत दुश्चरित्रमिदं ननु ॥ २५४ ॥ इति ध्यायत एवास्य वाणी भूपस्य कर्णयोः। प्राविशत् प्रकटा कोर्टि रसप्राप्तातिकलितः॥ २५५॥ वीक्ष्य प्रान्तदर्श स्वेशं तत्तेजः प्रसरोज्वला। विभांत्यनु प्रयातिल ज्योत्लाकटसतीस्वितिः ।। २५६ ॥

·३१२
प्रभावकचरिते
प्रसन्नास्वादमत्यंतप्रसन्नास्वादमैककम् ।
विधायाथ निजं स्थानं गम्यतेऽथ विरस्यते ॥ २५७॥
इतिस्मृतिमनुक्त्वा यः प्रकटं वदति स्म तम् ।
अपि नः संविभागेषु का स्वादेषु परामुखः ॥ २५८ ॥
क्षणं ध्यात्वा समुत्पन्नप्रतिमा प्रोचिवानिति ।
भवता निधिना भूप दिष्ट्या वर्धामहे वयम् ॥ २५९ ॥
सौवर्णपात्रमापूर्यार्पितं तेनाथ भूभृता।
यावत्समीक्षते तावत्क्षीरपूर्ण व्यलोकयत् ॥ २६० ॥
पपावथामृतास्वाद व्यऋशभूपतिःक्षणम् ।
इदं दुग्धं नु मधं वा शत्यापावृत्त तद्रसम् ॥ २६१ ॥
चेत्परावृत्तमस्याहो शकिप्रातिभमद्भुतम् ।
ततो विससृजे तेनाऽवसरोयं मनीषिणा ॥ २६२॥
प्रातर्भूपसभां गत्वा देववोधस्ततोऽवदत् ।
आपृच्छयसे महाराज वयं तीर्थयियांसवः ॥२६३ ॥
श्रीसिद्धभूपतिःप्राह भवादृशमुनीश्वराः ।
देशस्य शान्तिनीरं का प्रहेप्यति सकर्णकः ॥ २६४ ॥
आह सोप्यर्थवादेन कृतं यत्र कृतीश्वरः।
प्रत्येति खलभाषामिः सितिस्तत्र न युज्यते ॥ २६५ ॥
कुलविद्यावयोज्ञानशक्तयश्चेन्नरं नहि ।
व्यावर्तयन्ति सनिंद्यकर्मभ्यस्तत्पुरे हि किम् ॥ २६६ ॥
देवा देव्यो महामन्त्रा विद्याश्चानेकशो वशे।
येषां ताः सिद्धयश्चाष्टौ कल्पस्तैवारजनैहि किम् ॥ २६७॥
ततो भूपाल नासाहयोग्या पर्पत्तव स्फुटम् ।
ईग्यामनटग्राम्ये संयोगः सदृशोऽस्तु वः ॥ २६८ ॥
सातमवदद्भूपः श्रीपालं कविपुङ्गवम् ।
शुश्रुवे शमिनो वाक्यं कोपगर्भ नतु त्वया ॥ २६९ ॥
प्रज्ञाचक्षुः कविर्दध्यौ कार्यसन्मानदण्डितः।
मिथुरेप क्रियानटः सस्तरूपो यथा भवेत् ॥ २७० ॥
उवाच च महाराजाचिन्त्यशक्तिभृतोहामी।
महाप्रभावा मुनयो न प्रहया स्वदेशतः ॥ २७१ ।।
नहि द्रव्येण विद्वांस आवर्यन्ते न चाहुभिः ।
परिज्ञातस्वभावा हि सद्वात्सल्येन केवलम् ॥ २७२॥
श्रुन्वा श्रव्यं वचस्तथ्यं स्वशिरो मुनिपादयोः ।
स्पर्शयित्वा जगी वाक्यं राजा विनयसंभृतम् ॥ २७३॥
मुनिः सहृत्य माहात्म्याट्टपालाः पालकाः क्षितः।
वासवा इव शोभन्ते तत्र हेतुनहीनरः ॥ २७ ॥

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३१३ असद्देशान्तरा तिष्ठ क्रियानिष्ठ मुनीश्वर । अर्थिप्रणयभंग हि महात्मानो न कुर्वते ॥ २७५॥ इत्थं गिरां भरैः प्रीतोऽवातिष्ठत गुरुस्तदा । तिस्रः समाः समासन्ना दरिद्रश्च शनैरभूत् ॥ २७६ ॥ तस्य न केयविक्रेयव्यवहाराद्धनागमः। राजदत्तं हि भुज्येत तद्विना दौस्थ्यमाययौ ॥ २७७॥ सूरेः श्रीहेमचन्द्रस्य विदितं वृत्तमप्यभूत् । श्रीश्रीपालश्च तत्पार्श्वमन्त्रयत्तदिदं रहः ॥२७८ ॥ असौ भिक्षुर्निजाचारभ्रष्टो नष्टः क्रियाकुधीः। निष्टानिष्टयतिव्यूहाश्यवक्र: कुवृत्तभूः॥२७९ ॥ दारिन्धराजधानीत्वादिदानीमृणजर्जरः। मदोद्धतमहालोललोलाबशविनष्टभूः ॥ २८० ॥ अधुना सपरीवारो भिक्षया भुक्तिभाकतः। दर्शनी दर्शनाचारे स्थापितो निजलक्षणैः ॥ २८१ ॥ सिद्धीनामष्टसंख्यानां षड्ययुस्तस्य सद्गुणैः । अणिमा लघिमा च द्वे योषे प्रापतुरद्भुतम् ॥ २८२॥ श्रीसिद्धाधीश्वरं मूर्त देवेन्द्र मिव तेजसा । सौधमौलिस्थकाकोल इव सिंहासने स्थितः ॥ २८३ ॥ वर्णाश्रमगुरु भूमावुपवेशयति लयः। निर्विवेकस्य तस्यैतन्मान्यावशालताफलम् ॥ २८४ ॥ मया चाावि तन्मन्बोऽयद्रणोपद्रवो हि नः। राज्यपूज्यं हेमचन्द्रं विना नः प्रतिहन्यते ॥ २८५ ॥ तदसौ चेत्समायाति पूज्यपावें ततोपि नः । मान्योसौ पतितस्यास्य वकं कः प्रेक्षते सुधीः ॥ २८६ ॥ अथोचुर्गुरवो यूयं यजल्पत तदेव तत् । एकत्रास्य गुणेनास्तु बहुमानः परत्र नः ॥ २८७ ॥ दृश्यते नान्यसामान्य संक्रामितगुणोत्तरम् । सारस्वतं न कुत्रापि समयेसिनमुं विना ॥ २८८ ॥ ततोसौ निर्विपः सर्प इव चेदागमिष्यति। म्लानमानकृतो धीमान् लभ्यानेनापि सत्कृतिः ॥ २८९ ॥ अथाह कविराजोपि गुणमेवेक्षते महान् । कृष्णवत्कृष्णमुकासु श्वदन्तधवलत्ववत् ॥ २९॥ स्वाभिमायो मया प्रोचे पुनः पूज्यपहुश्रुतैः। यथाविचार कार्याणि कार्याणि गरिमोचितम् ॥ २९१ ॥ १P. कुतोषीमन 27 ·४ ३१४ प्रभावकचरिते अन्यदाभिनवग्रन्थगुम्फाकुलमहाकवी। पट्टिकापट्टसंघातलिख्यमानपदबजे ॥ २९२ ॥ शब्दव्युत्पत्तयेऽन्योन्यं कृतोहापोहबन्धुरे। पुराणकविसंदृष्टदृष्टान्तीकृतशब्दके ॥ २९३॥ ब्रह्मोल्लासनिवासेऽत्र भारतीपितृमन्दिरे । श्रीहेमचन्द्रसूरीणामास्थाने सुस्थकोविदे ॥ २९४ ॥ क्षुधातुरः परीवारः प्रेरितः स परेधवि। अपराह्ने समागच्छत्प्रतीहारनिवेदितः॥२९५॥ चतुर्मिः कलापकम्। अभ्युत्तस्थुश्च ते देवबोधविचन्मतल्लिकाम् । मन्त्रौषधिप्रभास्तब्धवहिवच्छीततेजसम् ॥ २९६ ॥ स्वागतं स्वागतं विद्वत्कोटीरजगतीश्रुतः। कृतपुण्यं दिनं यत्र जातस्त्वं लोचनातिथिः॥ २९७ ॥ तदलंक्रियतामद्यार्दासनं नः कलानिधेः। संकटेष्वपि नियूंढकला() प्रागल्भ्यभूषिताः ॥ २९८ ॥ श्रुत्वेति देवबोधोपि दध्यौ मे मर्म वेत्त्यसौ। कथनात्कथनातीतकलातो वा न विद्महे ॥ २९९ ॥ यथा तथा महाविद्वानसौभाग्यश्रियोर्जितः। अत्र को मत्सरः स्वच्छे बहुमानः शुभोदयः ॥ ३०० ॥ समयेऽद्यतने कोऽस्य समानः पुण्यविद्ययोः । गुणेषु का प्रतिद्वन्द्वी तस्मात्प्राञ्जलयोचिताः ॥ ३०१॥ अथोपाविशदेतेनाऽनुमते सने कृती। मनसा मन्यमानश्च पुंरुपां तां सरखतीम् ॥ ३०२ ॥ सविस्मयं गिरं प्राह सारसारखतोज्वलः। पार्षद्यपुलकांकूरधनाधनधनप्रभाम् ॥ ३०३ ॥ तथाहि-पातु वो हेमगोपालः कम्बलं दण्डमुद्वहन् । षड्दर्शनपशुग्रामं चारयन् जैनगोचरे ॥ ३०४ ॥ व्याधूतशिरसः श्लोकमेनं सामाजिका हृदा । श्रुत्वा सत्यार्थपुष्टिं च तेऽतुलं विस्मयं दधुः ॥ ३०५ ॥ ततः श्रीपालमाकाव्स्नेहयत्तेन स प्रभुः। आद्यो धर्मो व्रतस्थानां विरोधोपशमः खलु ॥ ३०६॥ अस्य वृत्तं ततः श्रीमजयसिंहनरेशितुः। शापयित्वा च तत्पाद्रिव्यलक्षमदापयत् ॥ ३०७॥ अन्यदर्शनसम्वद्धविद्वत्प्रणतितस्तदा । प्रहीणभाग्यशच्यायुपस्थिति खां सुविमृश्य सः ॥ ३०८ ॥ १°दुर.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः । ३१५ तत्रतत्रानृणो भूत्वा देवबोधो महामतिः । तेन द्रव्येण गंगायां गत्वासानोत्परं भवम् ॥३०९ ।। युग्मम् ॥ अन्यदा सिद्धभूपालो निरपत्यतयादितः । तीर्थयात्रां प्रचक्रामानुपानत्पादचारतः॥३१०॥ हेमचन्द्रप्रभुस्तत्र सहानीयत तेन च । विना चन्द्रमसं किंस्यानीलोत्पलमतन्द्रितम् ॥ ३११॥ द्विधा चरणचारेण प्रभुर्गच्छन्न दृश्यते। शनैर्यान् जीवरक्षार्थ मूर्तिमानिव संयमः॥ ३१२ ॥ अर्थितैर्वाहनारोहे निषिद्धश्चरितस्थितैः। किञ्चिडूनो जड़ा यूयमिति तानाह सौहृदात् ॥ ३१३ ॥ प्राकृतेनोत्तरं प्रादाद्यद्वयं निजडा इति । राजा चमत्कृते दध्यावूचेऽसौ सजडा जडाः ॥ ३१४ ॥ वयन्तु सुधियः स्वीयखाचारं दधतो ननु । निजडा इत्यहो सूरेः ध्वनिव्याख्यातिचातुरी ॥ ३१५ ॥ दिनत्रयमसंजग्मुर्नुपस्याध्वनि सोपि च । कुपितानि च विज्ञाय सान्त्वनाय तदागमत् ॥ ३१६॥ प्रतिसीरांतरस्थानामाचामाम्लेन भुञ्जताम् । तामपावृत्य भूपालोऽपश्यत्तदशने विधिम् ॥ ३१७ ॥ अहो जितेन्द्रिया एते क्लिन्नमन्नं हि नीरतः। आकृष्य गृह्णते तहुश्चरमेतत्तपो ध्रुवम् ॥ ३१८॥ अशानमेव लोकोऽयममुन्मिष्टान्नमोजिनः। भक्तरतिशयान् भव्यलोकानां वदति ध्रुवम् ॥ ३१९ ध्यात्वेत्याह भवहेहव्यथोच्छेदाय कर्कशम् । नाभकेरुक्तमित्यागः पुन्नाग क्षम्यतां मम ॥ ३२० ॥ सूरिः प्राह महाराज कुर्याद्रीः किं खराप्रिया । अरकद्विष्टवृत्तानां नृपते१र्गतस्य वा ॥ ३२१ ॥ त:-भुजीमही वयं भक्ष्य जीर्ण वासो वसीमहि । शयीमहि महीपृष्ठे कुर्वीमहि किमीश्वरैः ॥ ३२२॥ सम्मान्य तांस्ततो राजा स्थानं सिंहासनाभिधम् । दत्वा द्विजेभ्य आरूढः श्रीमच्छर्बुजये गिरौ ।। ३२३ ॥ श्रीयुगादिप्रभु नत्वा तत्राभ्यर्च्य च भावतः। मेने खजन्म भूपालः कृतार्थमितिहर्षभूः ॥ ३२४ ॥ ग्रामद्वादशकं तत्र ददौ तीर्थस्य भूमिपः । पूजायै यन्महांतस्तां चानुमानेन कुर्वते ॥ ३२५॥ १P द्विधाचरण प्रभुर्गच्छन्नदृश्यत.

·प्रभावकचरिते ततश्च गिरिमार्गेणाचिराद्रैवतकाचलम् । निकषानिकषः पुण्यवतां भर्ता भुवोऽगमत् ॥ ३२६॥ स प्रदापयदाचासान् संकलनामसन्निधौ। गिरि तत्र स्थितोपश्यन्नेत्रामृतरसायनम् ॥ ३२७ ॥ तदा श्रीनेमिचैत्यस्य पर्वतोद्धभुवि स्थितः। जीर्णोद्धारे कारितेच श्रीमत्सजनमन्त्रिणा ॥ ३२८॥ प्रासादं धवलं दृष्ट्वा राज्ञा पृष्टः स चाब्रवीत् । तीर्थप्रभावनाहर्षवशसम्फुल्ललोचनः ॥ ३२९ ॥ देवयादवसदशावतंसस्य जिनेशितुः। प्रासादः स्वामिपादानां कृतिरेषा समीक्ष्यते ॥३३०॥ युग्मम् । नृपतिः प्राह जाने श्रीहेमचन्द्रोपदेशतः। उजयन्तमहातीर्थ श्रीनेमिस्तत्रतीर्थकृत् ॥ ३३१ ॥ जगत्पूज्यः कृतिमस्तु कथमेषेतिसंशये। श्रुत्वेत्यमाल्य आहसावधानादवधार्यताम् ॥ ३३२॥ अद्य प्राग्नवमे वर्षे स्वामिनाधिकृतः कृतः। आरोह गिरि जीर्णमद्राक्ष व जिनालयम् ॥३३३ ॥ प्रतिवर्ष लक्ष्मी च व्ययित्वा चैत्यमुद्धृतम् । स्वामिपादरैतुमतं चेत् प्रमाणमिदं न चेत् ॥ ३३४ ॥ सप्ताविशतिलक्षांश्च द्रम्मान गृह्णातु भूपतिः। इत्याकर्ण्य प्रभुः प्राह पुलकोद्भेदमेदुरः॥ ३३५ ॥ कथमुक्तमिदं मन्निन् तुच्छ द्रव्याशाश्वतात् । वपुरस्थिरं ममाकार्षीः पुण्यकीर्तिमयं महत् ॥ ३३६ ॥ त्वत्समः स्वजन: कोन्यो ममेह परलोकयो। सखे विषीद मा तस्मादस्सिन्चारुह्यते ततः॥ ३३७ ॥ वचोनुपदभीशश्वाधित्यकायां ययौ गिरे। मण्डपे शुद्धमेदिन्यां स्थित्वाष्टांग नतो जिनम् ॥ ३३८ ॥ पीठेवानीयमानेषु न्यवारयत तं जनम् । तीर्थेऽत्र नोपवेष्टव्यं परेणाप्यासनादिके ॥ ३३९ ॥ स्वापस्तल्पे विधेयो न भुक्तौ नानिका तथा । स्त्रीलङ्गः सूतिकापि न दध्मोथ विलोडनम् ॥ ३४० ॥ इत्यादिसिद्धमर्यादा वर्चतेद्यापि शाश्वती। ततोश्यर्च्य जिनं स्वर्णरत्नपुष्पोत्करैरैः ॥ ३४१ ॥ १P omits this line. २P has दारियोधविनाशायासुखसंपत्ति- दायकः 1 after जिनेशितुः । ३HD प्रभुः ४P नादुनिका.

·१
श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः।
३१७
ततोऽम्बाशिखरं गत्वा तांप्रपूज्य ननाम च ।
अवलोकनभंग चारोह स तु कौतुकी ॥ ३४२॥
तत्र श्रीनेमिनाथं च नत्वा भक्तिभरानतः।
दिशोऽवलोकयामास तत ऊचे स चारणः ॥ ३४३॥
यतः-मई नायं सीथेसजंचडिउगिरनारसिरि।
मलइआचारुदेसमलिकुंजो अइ कर्णकत्र ॥ ३४४ ॥
पर्वतादवतीर्याधः श्रीसोमेश्वरपत्तनम् ।
ययौ श्रीहेमचन्द्रेण सहितश्च शिवालयम् ॥ ३४५॥
सूरिश्व तुष्टुवे तत्र परमात्मखरूपतः।
ननाम चाविरोधो हि मुक्त परमकारणम् ॥ ३४६ ॥
'तथाहि'-यत्र तत्र समयेयथा तथायोसिसोस्यभिधया ययातया।
वीतदोषकलुषः स चेद्भवानेक एव भगवन्नमोऽस्तुते॥३४॥
महादानानि दत्वा च पूजाश्च महिमाद्भुताः।
व्यावृत्तः कोटिनगरं प्रापदंविकयाहतम् ॥ ३४८॥
अपत्यचिन्तयाक्रान्तोऽबिंकामाराधयत्ततः।
श्रीहेमसूरिभिब्रह्ममूलावासैरिहादरात् ॥ ३४९ ॥
उपोण्य त्रिदिनान्ते चाह्वयंस्तां शासनामरीम् ।
प्रत्यक्षीभूय सा प्राह शृणु वाचं मुने मम ॥ ३५० ।।
नास्यास्ति संततेर्भाग्यं जीवोऽपीयन पुण्यभूः।
समयेऽत्र कुमारस्य भूपभ्रातृसुतस्य च ॥ ३५१ ॥
स भावी भूपतिः पुण्यप्रतापमहिमोर्जितः।
राज्यांतराणि जेतासौ भोक्ता च परमाहंतः॥ ३५२ ॥
अणहिल्लपुरं प्रायादनायासोत्सवोदयम् ।
अंतर्दूनसुताभावप्रजापीडनशंकितः॥ ३५३ ॥
इतः श्रीकर्णभूपालबंधः क्षत्रशिरोमणिः ।
देवप्रसाद इत्यासीत्प्रसाद इव संपदाम् ॥ ३५४ ॥
तत्पुत्रः श्रीत्रिभुवनपालः पालितसव्रतः।
कुमारपालस्तत्पुत्रो राज्यलक्षणलक्षितः॥ ३५५ ॥
अथ श्रीसिद्धभूमीशः पुत्राशाभंगदुर्मनाः।
आह्वाययत देवज्ञान् परमज्ञानिसंनिभान् ॥ ३५६ ॥
ग्रहचाराय सद्भावप्रश्नचूडामणिक्रमैः।
केवलीमिश्च संवाद्य तेऽथाचख्युः प्रमोःपुरः॥ ३५७ ॥
खामिन् कुमारपालोऽसौ युष्मद्वंधुषु तु वम् ।
अलंकरिष्यते राज्यमनुत्वा न चलेदिदम् ॥ ३५८ ॥
प्रतापाक्रान्तदिक्चक्रेऽनेकभूपालजित्वर।
भविष्यति पुनस्तस्य पवादाज्यं विनक्ष्यति ॥३५९ ॥

·३१८ प्रभावकचरिते श्रुत्वेतिभूपतिर्भाव्यं भवतीति विदन्नपि । तत्र द्वेष परं वोढा वधेच्छुरभवत्ततः॥ ३६० ॥ कथंचिदिति स ज्ञात्वापसृत्य शिवदर्शने । जटामुकुटवान् भसोडूलनः सत्तपो दधे ॥ ३६१ ॥ विक्षप्तमन्यदाचारैर्जटाधरशतत्रयम् । अभ्यागादस्ति तन्मध्ये भ्रातपुत्रो भवद्रिपुः ॥ ३६२ ॥ भोजनाय निमन्यन्ते ते सर्वेपि तपोधनाः। ‘पादयोर्यस्य पद्मानि ध्वजश्छत्रं स ते द्विषन् ॥ ३६३ ॥ श्रुत्वेत्याव्हाप्य तान् राजा तेषां प्राक्षालयत्खयम् । चरणौ भक्तितो यावत्तस्याप्यवसरोऽभवत् ॥ ३६४ ॥ पोषु दृश्यमानेषु पदयोईष्टिसंशया। ख्यातेत्र तैर्नृपोजानात्कुमारोपि बुवोध तत् ॥ ३६५ ॥ ततः कमण्डलु हस्ते कृत्वा प्रस्तावदम्भतः। वहिर्भूय नृपावासादुपलक्षणभीदिने ॥ ३६६ ॥ बसति हेमसूरीणां त्रस्तः सस्तवपुर्बलः। आययौ भूपते रक्ष रक्षेत्याख्यन् स्खलद् गिरा ॥ ३६७ ॥ प्रभुभिः साहसात्ताडपत्रलक्षांतराहितः। राजमः पदायातैालोकि नतु वीक्षितः ॥ ३६८॥ युग्मम् निश्याकृष्य प्रेषितश्च प्रायाद्देशान्तरं पुनः। प्राग्वदागात् साहसिक्यमहो भाग्यस्य लक्षणम् ॥ ३६९ ॥ तथा निर्गत्य तस्मात्तु वामदेवतपोधने । सत्तीर्थस्नानदम्भेन जटी प्रायादपायभीः॥ ३७० ॥ आलिनाम्नः कुलालस्य यावदालयसन्निधौ । आययौ पृष्ठतोलग्नात् सादिनस्तावदक्षत ॥ ३७१ ॥ आह प्रजापते रक्ष शरणागतवत्सल। मां संकटादतो रक्ष तत्रमागतमेव यत् ॥ ३७२ ॥ सच चिन्तितनीवाहकोणे संस्थाप्य तं तदा । मुमोच वहिमताय विमुच्य तदवस्थितिम् ॥ ३७३ ॥ स तुरङ्गिभिरायातैः पृष्टः कोपिजटाधरः। तत्रायातो नवाजल्पि न व्यग्नत्वान्मयक्ष्यत ॥ ३७४ ॥ निर्विद्यानादराच्चैते व्यावृत्य प्रययुस्तदा । रात्रौ सोऽपि वहिः कृष्टस्तेन देशान्तरेऽचलत् ॥ ३७५ ॥ स्तम्भतीर्थपुरं प्रायाद्विजेनानुगतस्तदा । तदावोसरिणा? श्रीमान् कुमारं स्फारवृत्तभूः ॥ ३७६ ॥ १ म. मत्रमागमे च. २ P. omits गेल्य"निदी.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। श्रीमालवंशभूस्तत्र व्यवहारी महाधनः । समेस्त्युदयानाभिख्यस्तस्य पार्वे महद्दुः ॥ ३७७ ॥ एकान्तेऽस्य खवृत्तान्ते तेन सत्ये निवेदिते । अवादीद्वणिजां श्रेष्ठः किंचित्प्रार्थितशंबलः॥ ३७८॥ अनभीष्टो महीशस्य यस्तेनार्थो न नः स्फुटम् । तहागपसरेह त्वां मा द्राक्ष राजपूरुषाः ॥ ३७९ ॥ वटो खामिनमात्मीयं पुरः सीमा प्रहापय । एव मुक्तः स नैराश्यं प्राप प्राप्तभयोदयः ॥ ३८० ॥ श्रुत्वा कुमारपालोपि तत्पुरं प्राविशनिशि। बुभुक्षाक्षामकुक्षिः सन् चतुर्थे लंघने तदा ॥३८१॥ सूरिस श्रीहेमचंद्रश्च चतुर्मासिकमास्थितः। तदा चारित्रसंशातलब्धिमिगौतमोपमः ॥ ३८२ ॥ उद्यव्याख्यानलीलाभिर्वारिदस्येव वृष्टिमिः। शीतीकुर्वन्सदा भव्यमतो भूमि शमिप्रभुः ॥ ३८३ ॥ कथंचिदपि तत्रागात् कुमारोपीक्षितश्च तैः । आकृत्या लक्षणैश्चायमुपालक्षि विचक्षणः ॥ ३८४ ॥ वरासन्युपवेश्योच्चै राजपुत्रार्लनिर्वृतः । अमुतः सप्तमे वर्षे पृथ्वीपालो भविष्यति ॥ ३८५ ॥ सर्व कैथं न सुप्राप्य कालं निकिंचनैः क्षुधाः। द्वात्रिंशतमथ द्रम्मानस्य श्रावकपार्श्वतः। दापयित्वा पुनः प्राहुः शृण्वेकं नो वचः स्थिरम् ॥ ३८६ ।। अधप्रभृति दारिज्यं नायाति तव संनिधौ। व्यवहारैरमोच्योऽसि भोजनाच्छादनादिभिः ।। ३८७ ॥ एवं भावीति चेद्राज्ये प्राप्तेभम कृतं विमो। अवलोक्यमिदानीं तु बहुतैः फल्गुमिः किमु॥३८८ ॥ इत्युक्त्वा प्रययौ देशांतरं गूढो नराधिपम् । धनं घनाघनश्छन्न इव पार्वणचन्द्रमाः॥३८९ ॥ कापालिकवते कौलेशे विचितपदोत्तरे। चरन् कदापि कुत्रापि कृत्रिमे कृत्रिमक्रमः॥ ३९०॥ ततो वर्षाणि सतापि दिनानीवात्यवाहयत् । गुरुवाक्यैर्मनो विनत्संकटेपि विसंकटम् ॥ ३९१ ॥ तस्य भूपालदेवीति कलत्रमनुगाभवत् । छायेव सर्वावस्थास्वमुंचती सविधे स्थितिम् ॥ ३९२॥ १P खत्व? ३H omits this line. ३ म रमान्यो.

·.३२० प्रभावकचारते द्वादशखथ वर्षाणां शतेषु विरतेषु च ॥ एकोनेषु महीनाथे सिद्धाधीशे दिवं गते ॥ ३९३ ॥ शात्वा कुतोपि सत्वाव्यः कुमारोगान्निजं पुरम् । अस्थादासन्नदेशस्थो वासकैः श्रीतरोरधः ॥ ३९४ ॥ दुर्गादेव्याः खरं तत्र मधुरं शुश्रुवे सुधीः। तामाजुहाव भाग्यस्य जिज्ञासुः प्रमतिं तदा ॥ ३९५ ॥ मम पश्यसि चेद्राज्यं देवि ज्ञाननिधे ततः। उपविश्यैव मे मूर्ध्नि खरं श्रुतिसुखं कुरु ॥ ३९६ ॥ वचनानंतरं सापि तथैवाधादतिस्फुटम् । त्वं राज इति संरावं तञ्चतासौधदीपकम् ॥ ३९७ ॥ आयात्पुरांतरा श्रीमत्सांवस्य मिलितस्ततः। चित्ते संदिग्धराज्याप्तिनिमित्तान्वेषणाहतः ॥ ३९८ ॥ स तेन सह संगत्य पाव श्रीहेमसुप्रभोः। तनिषद्याहते पट्टे उपविष्टोभिशिष्टधीः ॥ ४९९ ॥ भविष्यत्येव ते राज्यं यन्निविष्टोऽस्मदासने। एतदेव निमित्तं न इत्यमुष्य गुरुर्जगौ ॥ ४०० ॥ राज्ये छायाणदपातीति विगानभिया? नहि । तवोहमिति शंक्ये न प्रभो दुनियो मयि ॥ ४०१॥ तत्रास्ति कृष्णदेवाख्या सामंतोऽश्वायुतस्थितिः। खसुः पतिं कुमारस्य मिलितो निशि तस्य च ॥४०२॥ युग्मम् । श्रीसिद्धराजमेरौ च संजग्मुः शिवमंदिरे। प्रधाना राज्यसर्वखं राज्ययोग्यपरीक्षिणः ॥ ४०३॥ कुमारोऽपि पुरस्यांतराजगाम चतुष्पथम् । एकत्र संगतानां च प्रधानानां तदामिलत् ॥ ४०४ ॥ कृष्णः प्रवेशयामास प्रासादे तं करे कृतम्। तत्रापरावतस्थाते राजपुत्रौ प्रवेशितौ ॥ ४०५॥ तयोरेक प्रणम्यात्र पार्षदान् स उपाविशत् । अपरोपि खसंव्यानपदं मुकुलमातनोत् ॥ ४०६ ॥ अथ श्रीकृष्णदेवेनोपविशेत्युदिते सति । संवृत्य वस्त्रयुगलं स्वमुपाविक्षद्वरासने ॥ ४०७ ॥ व्यचारयंत नीतिज्ञा एकस्तावत्कृतानतिः। निस्तेजाः परिभूयेत स्वैः परैरपि निंद्यधीः॥ ४०८ ॥ संभ्रांतलोचनं पश्यन्नरो मुक्तचलांचलः। तस्य पाश्चात्परै-पैर्विश्वं राज्यं प्रहीष्यते ॥ ४०९ ॥ 9 Pa ·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३२१ असौ कुमारपालश्च दैवज्ञानुमतः पुनः । धीरं पश्यनिहायातः संवृत्यांचलमंडलम् ॥ ४१०॥ निग्रहीता विपक्षाणां विग्रहीता दिगंतरान् । भविष्यति महाभाग्यः सार्वभौमसमः श्रिया ॥ ११ ॥ अभिषेकमिहैवास्य विदध्वं ध्वस्तदुर्द्धियः। आसमुद्रावधि पृथ्वीं पालयिष्यत्यसौ ध्रुवम् ॥ ४१२॥ अथ द्वादशधा तूर्यध्वनिडंबरितांबरम् । चक्रे राज्याभिषेकोऽस्य भुवनत्रयमंगलम् ॥ ४१३ ॥ प्रविवेशोत्सवै राजा राजसौधं नृपासनि । निविष्टो गोत्रवृद्धामी रक्षतैरन्यवयत ॥ ४१४ ॥ कृतप्रशमनाचारः प्रतापोग्रः परंतपः। कुमारपालभूपाल पालयामास मेदिनीम् ॥ ४१५॥ सपादलक्षभूमीशमराजं मदोद्धरम् । विग्रहीतुमना सेनामसावनामसजयत् ॥ ४१६ ॥ हास्तिकाश्वीयपादातरथ्यामिरभितो वृतः। धिष्ण्यमहौषधीतारानिकरैरिव चंद्रमाः ॥ ४१७॥ चचाल लघुसामंतमंडलैकमहीधरैः। अन्यैश्च क्षत्रियैः सेव्यपादामोजयुगस्ततः ॥ ४१८॥ दिनैः कतिपयैरेवाजयमेरुं सुदुर्ग्रहम् । लंकादुर्गमिवागम्यं नृपप्राकारमासदत् ॥ ४१९ । परितोस्य च वचूलविदरीखदिनुमैः। करीरैफितं नृणां दुर्गम योजनद्वयम् ॥ ४२० ।। बहुधा बहुमिर्मत्यैश्छिद्यमानपरिक्षयम् । प्राप्नोति न ततः खिन्नो व्यावर्त्तत नराधिपः॥ ४२१॥ उपव समागत्याणहिल्लपुरमध्यतः। चतुर्मास्यां पुनः सैन्यं जातशोपमपोपयत् ॥ ४२२ ॥ प्रावर्चत च तस्यां ते पुनीप्मे न्यवर्चत । एवमेकादश समा व्यतीयुः पृथिवीपतेः॥४२३॥ मम पीतपरांभोधेरपि भाग्याधिकं कथम् । अर्णोराज इति व्यायन क्षणं तस्थौ नराधिपः ॥ ४२४॥ तख वाग्भटदेवोत्ति मंत्री मंत्रीव नाकिनाम् । नीत्या क्षत्रेण मैत्रेणोदयनस्यांगभूलदा ॥ १२५ ॥ अपृच्छत्तं नराधीशः संकटेऽस्मिन् समागते। अलि समत्ययः कश्चित् नुरो योऽय वामुरी ।। ४२६ ॥ Pomits निग....नि.

·३२२
प्रभावकचरिते
प्रातिहार्यप्रभावण भवामो जितकाशिनः।
यस्य तस्य मनोऽवश्यं वश्यं नो भवतु ध्रुवम् ॥ ४२७ ॥
व्यजिज्ञपदथ श्रीमान् वाग्भटस्तस्य वाग्भटः।
अवधार्य वचः सावधानेन प्रभुणा मम ॥ ४२८ ॥
यदा श्रीखामिपादानामादेशात्प्रभुलोदरः।
कीर्चिपालो महाबाहुः सुराष्ट्रामंडलं ययौ ॥ ४२९ ॥
तद्देशाधीश्वरं निग्रहीतुं नवधनाभिधम् ।
अनेकशो विग्रहश्च खेदिताद्यनयधिपम् ॥ ४३०॥
तदा मजनकस्तत्र श्रीमानुदयनाभिधः।
स्तंभतीर्थपुरावासी जन्ये सैन्यबलप्रदः ॥ ४३१ ॥
अन्यदा गच्छता तत्र पुंडरीकाद्रिरुद्धरः।
द्रष्टव्यस्यावधिदृष्टस्तेन दुष्प्राप्यदर्शनः ॥ ४३२ ॥
आचख्ये च निजेशस्य तस्य माहात्म्यमद्भुतम् ।
श्रीमधुगादिनाथं च नमस्कृत्यातिभक्तितः ॥४३३ ॥
मेने कृतार्थमात्मानं स ध्यानादनुजप्रभोः।
प्रासादयालुलोके च तेन सोप्यतिजर्जरः।
ततः श्रीकीर्तिपालेन प्रोचेऽसौ भांडशालिकः॥ ४३४ ॥
प्रासादस्यास्य नश्चेतस्युहिधीर्षा स्थिता धुवम् ।
जित्वामुं विग्रहं प्रत्यावृत्तः सर्व विधास्यते ॥ ४३५॥
पर्वतादववीर्याथ प्रतस्थे पुरतोऽधिपः।
अभ्यमित्रीणतां प्राप नृपः सोपि मदोद्धतः॥ ४३६ ॥
तत आसीन्महायुद्धं कुंताकुंति गदागदि ।
सैन्ययोरुभयोः शौर्यावेशादशातघातवान् ॥ ४३७ ॥
तस्मिन्नुदयनोपि खस्वामिनः
पुरतः
स्थितः।
प्रजहेऽप्रहृतश्चासौ न्यपतभूमिमंडले ॥ ४३८ ॥
युद्ध जिते हते शत्रौ शोध्यमाने रणे प्रभुः।
निरीक्ष्योदयनं श्वासावशेषायुपमूचिवान् ॥ ४३९ ॥
अनित्यो भौतिको देहः स्थिरेण यशसा त्वया।
व्यकीयत स्फुटं साधु वणिग्व्यवहृते कटुः ।। ४४०॥
किंचिद्यदस्ति ते चित्ते शल्यं खुरखुरायितम् ।
ब्रूहि तद्विदधानोहं किंचित्तेस्यामृणातिगः ॥४१॥
अथ स प्राह नाथ स्मो वयं स्वाभिवशाः स्थिताः।
तत्कार्यादपरं नैव जानीमोऽनन्यचेतनाः ॥ ४४२ ॥
श्रीमत्सिद्धाधिपाद्विश्यद्भवबंधुः क्षितीश्वरः।
बटुमेकं समीपे मे मैपीत्सन्यकृतो मया ॥ ४४३ ॥

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३२३ श्रीमान् कुमारपालोपि क्षुणं मयि तदा धनम्। अधारयिष्यत्युप्रमूरीचक्रे मयापि तत् ॥ ४४४ ॥ इदानीं तु त्वदंहीणामने तन्मुंचतो मम । उभौ लोकौ निजामायः श्रुतं शीलं पवित्रितम् ॥ ४४५॥ मृत्यौ विप्रतिसारो नास्माकं विज्ञापयामि तेत् । किंचिन्मन्नंदनस्यास्य वाग्भटाख्यस्य कथ्यताम् ॥ ४४६ ॥ शशुंजयमहातीर्थे प्रासादस्य परिश्रुतः। जीर्णोद्धारस्ततः श्रेयो हेतु स विधीयताम् ॥ ४४७॥ ओमित्युक्त्वा ततः कीर्तिपालेनांगीकृते तदा। परासुरभवत्तत्र श्रीमानुदयनः शमी ॥ ४४८॥ कृते तत्राणे व रहं यामधुना पुनः खां देवकुलिकामकां नगरांतर्व्यधापयम् ॥ ४४९॥ तथात्रैव पुरे वासी व्यवहारी महाधनः। श्रीछडुक इत्याख्यः श्रेष्ठी नवतिलक्षकः॥ ४५० ॥ मन्मैच्या तेन चाकारि धर्मस्थानेत्र खत्तकम् । श्रीमत्तत्राजितखामिबिंबं चास्थाप्यतामुना ॥ ४५१ ॥ प्रतिष्ठिते च श्रीहेमसूरिभिर्शानभूरिभिः । तदीयहस्तमंत्राणां माहात्स्यात्सकलं ह्यभूत् ॥ ४५२ ॥ तत्रोपयाचितं खामी चेदिच्छति ततो ध्रुवम् । विजयोऽस्याभिधायीडगपराजितताकरी॥४५३ ॥ इति विज्ञापनां श्रुत्वा मामकां नायको भुवः। विधातु विचार्येव नतु प्रभुं पुरोमति ॥ ४५४॥ विज्ञतेत्रावनीनेता ध्यातामात्यवचः क्रमः। ऊचे मंत्रिन भवद्वाक्यात्कार्यजातं मया स्मृतम् ॥ ४५५ ॥ सखे शृणु यदा पूर्व वयं सामान्यवृत्तयः। श्रीस्तंभतीर्थ गच्छाम दिनत्रयमुपोषिताः ॥४५६॥ वोसरिबटुरमामिः प्रेष्यतोदयनान्तिके। अकृतार्थस्ततश्चागात्तदागः स्फुरितं न मे ॥ ४५७ ॥ एतेऽहो खामिनो भत्या इति चेतस्यभून्मम । परेषु रोषणःखीयाभाग्यदर्शी कृती न सः॥ ४५८॥ तथा श्वेतांवराचार्यों हेमसूरिर्मया तदा । प्रदोषसमयेऽदर्शि कल्पद्रुमसमः श्रिया ॥ ४५९ ॥ पाथेयं कृपया किंच नदद्याद्यद्यसौ प्रभुः। राज्यं का प्राप्स्यदानंदि भवत्संगमसुंदरम् ॥ ४६॥ १P विज्ञप यामि तु. २P ननु प्रमपु.

·३२४ प्रभावकचरिते तथा तद्वचनं तथ्यमभूदेवतवाक्यवत् । अद्यापि ध्वनति मातघंटाटंकारवदृढम् ॥ ४६१ ॥ किंवस्यास्य प्रतिष्ठानव्याजात्मारयता गुरुम् । ममोपकृतमत्यर्थ कृतावेदी नराधमः ॥ ४६२॥ तथा श्रीसिद्धराजोपि हत्वा खंगारभूपतिम् । तजातीयवहुत्वेन शको देशं न वासितुम् ॥ ४६३ ॥ इदानीं त्वत्पितुर्बुद्ध्या शत्रवस्ते विनाशिताः। सर्वेऽपि च यथा तेषां नामापि नहि बुध्यते ॥ ४६४ ॥ मुक्तौन्यक्षेपि देशश्च मुक्तास्तत्राधिकारिणः । ईहर धीमान् भवद्वता स्वामिभक्तिफलं हि तत् ॥ ४६५ ॥ कीर्तिपाल कुमारोऽसौ पदातिर्विग्रहादिषु । अबुधः सांयुगीनेन त्वपित्रैव वुधः कृतः ॥ ४६६ ॥ तीर्थोद्धारश्च संदिष्टस्तेन ते तदपीह नः। कार्य ततोऽधुनैवायमादेशो भवतात्तव ॥ ४६७ ॥ राजकोशात्समादाय धनान्यापूर्णतावधि । पूर्य तस्य प्रधानस्य स्वस्यास्माकं च वांछितम् ॥४६८ ॥ इदानीं त्वस्य देवस्य विवं मे दर्शय दुतम् । पुण्यैर्लभ्यं समभ्यर्च्य प्रधानं कुर्महे ततः ॥ ४६९ ॥ ततः संदर्यमानाध्वा श्रीमद्वाग्भटमंत्रिणा। संचचालाचलाधीश प्राप चास्य जिनालयम् ॥ ४७० ॥ श्रीमंतं पार्श्वनाथं प्रागानतो मूलनायकम् । ददर्श मंत्रिणा ख्यातमजितं तदनु प्रभुम् ॥ ४७१ ।। कुंकुमागुरुकर्पूरकस्तूरीचंदनद्रवैः। सुगंधकुसुमैश्वार्ची विदधे वासनावशात् ॥ ४७२ ।। व्यजिशपञ्च तीर्थेशं त्वत्प्रभावानृपं रिपुम् । असिन्नवसरे नाथ विजेप्ये त्वत्प्रसादतः ॥ ४७३ ॥ ततो मम भवानेव देवो माता गुरुः पिता। अत्र साक्षी भवान्मंत्रिन् पाल्यमेतद्वचो मया ॥४७॥ युग्मम् इत्युक्त्वानम्य तं भूपः पुलकांकितविग्रहः । तदा विजययात्रायां सैन्यानि समवाहयत् ॥ ४७५॥ उपचंद्रावति प्रायात्प्रयाणैरप्रमाणकैः। आवासान् दापयामास तत्र भूवासवो मुदा ॥ ४७६ ॥ तत्र विक्रमसिंहोऽस्ति राज्येऽमुप्य महाधरः। रामः कटकसेवाया निर्विण्णो गमनामनाः॥ ४७७ ॥ १Pय.

·श्रीहेमचद्रसूरिप्रवन्धः। ३२५ प्रशस्तैः स महामात्यैनिजैः लमममंत्रयत् । वयं खेदं परं प्राप्ता निर्जीवनूपसेवया ॥ ४७८ ॥ का प्रतापो वलं किं वा भ्रांतदेशांतरे नरे। अत्र चित्रपटाजीचे चमत्कारोऽतिदुष्करः॥ ४७९ ॥ भस्माधारः पुटीपात्रं जटा मूर्ध्नि शिवार्चनम् । एवं वेपे प्रणामो नः कात्र राज्यविडंवना ॥ ४८०॥ तस्मात्कथंचिदत्रैव यद्यसौ साध्यते नृपः। असौ हि शशका (ख)जो? रुणनिप्पाववाटकः ॥ ४८१ ॥ कोऽपि चालुक्यवंशीयः क्षात्रतेजोभिरद्भुतः। राज्ये निवेश्यतेऽस्माकं तदाज्ञां क मौचिती ॥ ४८२॥ प्राहुस्तस्य प्रधानाश्च नोचितं भवतां कुले। खामिद्रोहो यतोऽधीश सिद्धाधिपपदस्थितः॥ ४८३॥ अस्माकं सर्वथाराध्यो युद्धेवनियतो जयः। दुर्ग रोधविशेषेण विमृश्यं तदिदं धनम् ॥ ४८४ ॥ उवाच च कथं बोध्यो भूपालोसौ भविष्यति । कृतं वो परमिक्षामिरुपायं वदत ध्रुवम् ॥ ४८५॥ वयं हि तस्य वकार खामिना करणे पुनः।। प्रमाणं स्वरुचिर्नाथ तत्कुरु प्रतिभाषितम् ॥ ४८६ ॥ अथाह विक्रमो वह्नियंत्रं प्रकुरुताधुना। मत्सौधेऽसौ यथावश्यमक्लेशेन विनश्यति ॥ ४८७ ॥ व्यचारयन्निमित्तं ते निजावासेऽग्निदीपनम् । प्रागलभ्यात् कुमारे तत् विनाशस्यैव सूचकम् ॥ ४८८ ॥ किंच प्रविदधामोत्र दुर्लया भवितव्यता । राज्यच्छेदोऽस्य संपन्नो भूपालो विजयी पुनः॥ ४८९ ॥ श्रीसिद्धाधीशपट्टे यः प्राच्यपुण्यैर्निवेशितः। एतत्सदृशभृत्यानां नास्यै योग्यो भविष्यति ॥ ४९० ॥ एवं विमृश्य तेऽचोचन हस्तस्पृष्टललाटकः। खाम्यादेशःप्रमाणं नः कार्या नात्र विचारणा ॥ ४९१ ॥ सूत्रधारस्ततो भूमांतरा सौधं निवेशितम् । ऊर्ध्वं च स्तंभपट्टादि चलं वस्त्रांचलोपमम् ॥४९२ ॥ तस्योपरि प्रतिसीरा प्रावारास्तरणास्तृताः। मंडिता विततोल्लोचा बवूलैः पद्मकैस्तथा ॥ ४९३ ॥ मौक्तिकैः कुसुमर्गुच्छैर्विच्छंदकशतैरपि । सुंदरातत्रमयारिच थाचतत्र तंतुमयारिचर्चा ॥४९॥ युग्मम् ।। Pomits. ततोहो. 28 ·३२६ प्रभावकचारते एकत्र कीलके कुष्टे तत्सर्व गर्तमंदिरे। खदिरांगारसंपूर्ण भस्मीभवति तत्क्षणात् ॥ ४९५ ॥ एवं निवेद्य ते नेत्रे नेत्रे वाष्पप्लुते दधुः। तन्नायकोप्युवाचैवं मतिः कार्यप्रसाधिका ॥ ४९६ ॥ असौ यथा तपस्वीहरशय्यायांचंगमंगिभिः । आक्षिप्ताक्षो निवेश्येत तदास्याधोगते मृतिः॥ ४९७ ॥ इति प्रातर्विचिंत्यायमायाच्छिविरमध्यतः। राजपादानमश्चक्रेऽवनीलुठनपूर्वकम् ॥ ४९८ ॥ विज्ञो विज्ञपयामास मौरवो मंडलेश्वरः। दंभात्सुधां मुखे विभ्रद्विषपूर्णो घटो यथा ॥ ४९९ ॥ अलंकुरुत हय मे प्रसादः क्रियतां प्रभो । तत्र प्रत्यवसाने नावसानेनाद्य दुखिते ॥ ५०० ॥ ध्वांतेतिधीनिधिभूपोनारवेषु न विश्वसेत् । प्राह नः परिवारे प्राय भुक्ता ननु वयं ततः॥ ५०१ ॥ क एवं हि हितान्वेषी स्वामिभक्तश्च दृश्यते । परमारकुलोद्भुतं भवंतमभयं विना ॥ ५०२ ॥ तत्र का प्रतिषिद्धोस्ति शुभे कार्ये महीधरः। अस्माकं भवदावास एव योग्यो विलोकितुम् ॥ ५०३ ॥ खाम्यादेशः प्रमाणं मे इति प्राच्यपरिच्छदाम् । भक्तोऽसौ भोजयांचके पराह्वावध्यबाधय ॥ ५०४॥ अंगरक्षास्ततः खामिमूर्तिरक्षाः सदोद्यता। आहूतास्तत्समस्तं च कुट्टिमं प्रकटीकृतम् ॥ ५०५॥ यत्रासन्नः पुमानेको वृद्धो मतिमतां पतिः। आजिघ्रन गंधमत्युग्रं मातांगारगणस्य सः॥ ५०६ ॥ विममर्श निजखाते विज्ञातं किंचिदद्भुतम् । तत्रास्ते वह्निसंवद्धं प्रभुविद्रोहकारणम् ॥ ५०७ ।। ततस्तं विक्रमः साभिप्रायं दृष्टिविकारतः। परिज्ञायातिसच्चके वक्राशयशिरोमणिः॥ ५०८ ॥ ययौ विक्रमसिंहोऽथ सह तेनैव मंदिरम् । राज्ञः प्राह च मत्सौधे नाथ पादोऽवधार्यताम् ॥ ५०९ ॥ अथ भूसंख्या तेन न्यषेधि गमनं प्रति । भूपतिःप्राह तंत्र मे समस्तं भोजितं त्वया ॥ ५१० ॥ वयं तुप्राकत्रियामायां चिंताजागरपीडिताः। अधुनाभ्यवहारेषु नाभिलाषुकचेतसः॥ ५११ ॥ मुहूर्तश्चापि दैवः प्रयाणाय निवेदितः। संप्रत्येव ततो ढक्काचाद्या प्रस्थीयते यथा ॥ ५१२ । .

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः।
"३२७
त्वमपि खां च सज्जीकृत्य"विशारदः।
शीघ्रमागच्छ तच्छेका जंभायंते त्वरायते ॥ ५१३॥
अतः शंकां वहन्नोमित्युक्त्वा तां प्रययौ खकम् ।
धाम शातमिवायं खं विमृशन् चेतलि क्षणम् ॥ ५१४॥
झटित्येव प्रशस्ते च स्तवाचाटप्रभोस्तदा ।
अचिराद्रिपुदुर्गस्योपकंठे शिविरं दधौ ॥ ५१५ ॥
स यथास्थानमातस्थौ शिविरस्य निकेतनम् ।
महर्दिवं प्रहरके जानव्यनभरोद्धरम् ॥ ५१६ ॥
अर्णोराजोप्यजानानः सिद्धकुंभभवव्रतम् ।
अथ मेनेवलेपोग्रव्याहारोमिभिरेव तम् ॥ ५१७ ॥
अथैकादशवर्षाणि विजुगोप पदोरधः।
ममाथ द्वादशेप्यस्तु कात्र भूपालकल्पना ॥ ५१८॥
हतसत्वोद्धृतैर्मीत्या कृत्रिमैरपि दर्शनैः।
जीव जीवेति जल्पद्भिर्मतो राजा खसेवकैः॥ ५१९ ॥
तथा चारुभटः श्रीमत्सिद्धराजस्य पुत्रकः।
हक्काढक्काखरभ्रांतहस्ती मामुपतिष्ठते ।। ५२० ।।
इत्यनल्पविकल्पैः स यंत्रानासजयत्तदा ।
दुर्गे स्वर्ग इवासीन उदासीनोऽकुतो भयः॥ ५२१ ॥
कुंततोमरशच्याद्यैः पूर्णेष्वट्ठालकेविपि ।
विलेभेन भटनातं निजभाग्यकर्थितः॥५२२ ॥
श्रीमान कुमारपालोपि ज्ञात्वेति प्रणधिवजैः।
अनीकिनी निजां दानमानायैः समपूजयत् ॥ ५२३॥
गजानां प्रतिमानानि श्रृंखलामुकुसंस्तथा ।
अश्वानां कविकावल्गादामपल्ययनानि च ॥ ५२४ ॥
रथानां किंकिणीजालचकांगयुगशविकाः।
योधानां हस्तिकां वीरवलयानिव चंद्रकान् ॥ ५२५ ॥
सुवर्णरत्नमाणिक्यसूचीमुखमयान्यपि ।
चतुरंगेपि सैन्येऽसौ भूषणानि ददौ मुदा ॥ ५२६ ॥
रोहणद्रुमकर्पूरकश्मीरजविलेपनैः ।
स्वयं विलिप्य वाणि भटानां पटुताभृताम् ॥ ५२७॥.
सहस्रपत्रचांपेयजातीविचकिलस्रजः।
कामं धम्मिल्लमालासु वबंध खयमीशिता । ५२८॥
हेमंतसितपत्राभैः शातकुंभसमैरसौ।
स्कंधानभ्यर्च्य यद्योधप्रधानानां प्रमोदतः ॥ ५२९ ॥

·३२८ प्रभावकचरिते सांधकारनिशीथे च राजा तेजप्रतापभूः। तानुत्साह्य सुधासधीचीभिर्वचनवीचिभिः ॥ ५३०॥ चचाल संमदोत्तालकलाकेलिकुलावनिः । अतूर्यवक्रनिघोंप रहोयोगीवनिध्वनिः ॥ ५३१ ॥ पर्वताधित्यकाभूमि गत्वा तूर्यरवान् समम् । व्यस्तारयत्तथा चक्रेऽभूपः सूकरिकास्तथा ॥ ५३२ ॥ तदा च वाग्भटामात्यस्तेनादिष्टः समानय । आप्रभातात्पंचशतीमार्द्राणां सैरिभत्वचाम् ॥ ५३३ ।। तेनानीताश्च ताः संवमिणोघरघमंडपः। पडी प्रपातयामासुस्तन्मध्ये तु भटोत्कटाः॥५३४ ॥ एके च दशनैः खङ्गान्युत्पाट्यारुरुहुर्दुतम् । प्राकारकपिशीर्षाणि तच्छीणीव विक्रमात् ॥ ५३५ ॥ व्यद्रवन्नथ तेऽन्तस्था विहिते संप्रसारणे । हस्वीकृतः कुमारेण भूपेनाख्यातवेदिना ॥ ५३६ ॥ विवृत्य गोपुरद्वारं वहिनिरसरत्प्रगे। अर्णोराजोऽपि तत्राजौ स्वजीवे विगतस्पृहः ॥ ५३७॥ वाद्यमानेषु संग्रामतूर्येषु प्रतिशन्दितः। शब्दाद्वैतं वभूवात्र पक्षयोरुभयोरपि ॥ ५३८ ॥ कातराणां तदा तत्र देहानाशाक्षमानि च । परित्यज्य ययुःप्राणाः पातालं शरणार्थिनः ॥ ५३९ ॥ ततः प्रववृते युद्धं खड्गाखङ्गि शराशरि । वाहुवाहवि सर्वत्रादृश्यमानजनास्यकम् ॥ ५४॥ शूरसंक्रांतिकाले च भूधरा अस्सया इव । वहुशः खंड्यमानांगा अदृश्यंत जनेश्वराः॥ ५४१॥ पक्कूष्मांडकानीवाखंड्यंतात्र तुरंगमाः। शालिपर्पटवथ्याः समचूर्यंत निर्भरम् ॥ ५४२ ॥ परिपकिमकालिंगवत्पत्तिजठरावलिः। पाटिता तत्र कालेयप्लीहफुफुससंकुलाः ॥ ५४३ ॥ विचेरुगंगने गृध्रा नूनं मांसाभिलाषुकाः। विमानस्थाप्सरो दूता इव प्राणेशसंगमे ॥ ५४४ ॥ इत्येवमन्वयख्यातिनामोघट्टनपूर्वकम् । युद्धे भवति शांतानु धूलीषु मदवारिभिः ॥ ५४५॥ पट्टवारणयोस्तत्र दंतादति विलग्नयोः। दृष्टश्चारुभटो राज्ञारिनिषादितया स्थितः ॥ ५४६॥ १P पुप्पुस.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३२९ श्यामलाधोरणस्तत्र हस्तिहक्काभयापहृत् । उत्कील्याच्छपी द्विः स कृत्वा तस्य श्रुती प्यधात् ॥५४७॥ ततश्चारुभटो गर्वाद्धस्तिदंते पदं दधौ । यत्कियान् प्रतिमातंग इति चेतसि चिंतयन् ॥ ५४८॥ पक्षयोगूर्जरेशोपि लोचने संन्यवीविशत् । चलं विघटितं सर्व महाधरमुषं तदा ॥ ५४९ ॥ शंकितेन तदाजल्पि शामलस्त्वमपीह किम् । मेदितो वारणं पश्चाद्यावयसि यत्सखे ॥ ५५० ॥ स प्राह नाथ नो शक्यं स्वप्नेऽपि ऋयभेदनम् । निखादी श्यामली स्वामी गजः कलमकेसरी॥ ५५१ ॥ पञ्चाकमैर्गतो नीचैस्ततः प्रतिगजात्पतन् । शत्रुराज्यस्य सर्वस्वं ग्राह्यश्चारुभटस्त्वया ॥५५२ ।। यावदेवं वदत्येष तावद्विघटितौ रदौ। अंतर्द्वयोर्जवात्तत्रापतत्स्वस्वामितेजसा ॥ ५५३॥ जगृहे वलवर्गीयैः सुभटैः संयतश्च सः। अर्णोराजश्व राज्ञापि कुंतेन निहितोऽलिके ॥ ५५४ ॥ प्रणाशामिमुखः कांदिशीकश्चारुभटं विना । व्यावर्त्तयद्गज सेनाप्यस्य व्याजुघटे ततः॥ ५५५ ॥ जितं जितमिति प्रोच्य पटमभ्रमयत्प्रभुः । मन्यमानश्च राजानं स्वं तदा विक्रमोर्जितान् ॥ ५५६॥ सामंताश्चाययुः सर्वे मंच तं पर्यवारयन् । जितोभवद्भिरेवासावित्यावर्जयन तान् ॥ ५५७ ॥ देशः कोशश्च लुटाकैस्तस्य सेनाप्यलुंट्यत । सुलूपणाः सत्वहीना युद्धे पृष्ठाप्रदायिनः ॥ ५५८ ॥ ततश्चमूचराः सर्वे तदीयद्रविणैर्धनैः। स्वयंग्रहणतोऽतृप्यन्नासतपुरुषावधि ॥५५९॥ जितकाशी ततो भूपो न्यवर्चत पुरंप्रति । यच्छन् यथार्थनं दानमर्थिभ्यः कल्पवृक्षवत् ॥ ५६० ॥ अष्टादशशतीदेशप्रख्यपत्तनमासदत् । पूर्ववत् वृत्तमत्युग्रं तदीशस्याप्यवुध्य ते ॥ ५६१ ॥ नृपतिर्विजये सोविदल्लान्मल्लानथादिशत् । ततो निमंत्रणायातः पश्चाद्वाहुययंच्यत ॥ ५६२ ॥ प्रेप्य प्रेप्यान् निजास्तस्य मंदिरं मंदुरावरम् । अवालयत्क्षणादेव यथाभवदसन्सवेत् ॥ ५६३ ॥ १P मुरा. ३H भो०.३H नियादि ४ P लवप्रीये. ५H सहक ·: प्रभावकचरिते शाकटेनामृति क्षिप्तः स्वस्थानाचालितांगका। हुंकारेणानलंभूष्णुः सोभूत्का वचने कथा ॥ ५६४ ॥ नधुत्तारेषु पाषाणोद्घाटसंकटभूमिषु । अभूदसृग्विलिप्ताक्षः सषटकारस्फुरस्थिराः॥ ५६५ ॥ परमारान्वयै राजपुत्रैरुत्तीर्य भूपतिः । सम्यक्प्रणम्य विशप्तो त्वमुन्मत्तनृणां स्तुतिम् ॥ ५६६ ॥ मंचातिमंचकलितमुत्तुंगकृततोरणम्। अणहिल्लपुरं प्राप क्षमापप्राप्तजयोदयः ॥ ५६७ ॥ महोत्सवे प्रवेशस्य गजारूढः सुरेंद्रवत् । वाग्भटस्य विहारं स ददृशे हररसायणम् ॥ ५६८ ॥ तत्र प्रविश्य श्रीमंतमजितखामिनं नृपः। अर्चयन् सुरमिद्रव्यैरत्यासन्नोपकारिणम् ॥ ५६९ ॥ श्रीपार्श्वमथ च स्मृत्वा संपूज्य च ततोऽवदत् । प्रागुक्तं यन्मया नाथ तत्तथैवावधार्यताम् ॥ ५७०॥ ततःप्रणम्य सोत्कंठं कंठीरववरासने । पट्टकुंजरकुंभस्थे स्थितोऽगाद्भूभृदालयम् ॥ ५७१ ॥ गोत्रबुद्धांगनावर्गसंगीतस्फुटमंगलः। प्रतीच्छन् शिरसावर्धापनान्यनुवभूव सः॥ ५७२ ।। ततो विक्रमसिंहस्य स्थाने संधीनिवेश्य च। आनाय्यानतिदूरे तां भूपालं प्राह सस्मितः ॥ ५७३ ॥ भोविक्रमाग्नियंत्रेण भूपाला एव पंचताम् । प्रयांति नैव सामंता इति त्वं केन शिक्षितः॥ ५७४ ॥ तत्रैव यद्यहं त्वां भो वह्नौ होता ततो भवान् । भस्मीभूतः क्व दृश्येत सपुत्रपशुवांधवः ॥ ५७५ ॥ यादृशाश्व भवंतः स्युहकर्मकरा मम । भलिना न वयं नाथास्तादृशास्तदसून्वहः ॥५७६ ॥ अक्षेपि बर्दै(दि)शालायां ततोसौ निजकर्मतः। इह लोके हि भोज्यते राजमिस्तामसास्तमः॥ ५७७॥ तथा श्रीरामदेवाख्यं तद्भातुर्नेदनं नृपः। श्रीयशोधवलं चंद्रावत्यामेष न्यवीविशत् ॥ ५७८॥ अन्येधुर्वाग्भटामात्यं धर्मात्यंतिकवासनः । अपृच्छदास्ताचारोपदेष्टारं गुरु नृपः ॥ ५७९ ॥ १HD मसन्हणा मांत्वमन्सतमृणाम् .. २P संग. ३P धर्म. ४P वद.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः।
सूरेः श्रीहेमचंद्रस्य गुणगौरवसौरभम् ।
आख्यदक्षामविद्यौघमध्यामोपशमाश्रयम् ॥ ५८०॥
शीघ्रमाहूयतामुक्तो राज्ञा वाग्भटमंत्रिणा।
राजवेश्मन्यनीयत सूरयो बहुमानतः॥ ५८१ ॥
अभ्युत्थाय महीशेन ते दत्तासन्युपाविशन् ।
राजाह सुगुरो धर्म दिश जैनं तमोहरम् ॥ ५८२ ॥
अथ ते च दयामूलमाचख्यौ स मुनीश्वरः ।
असत्यस्तेनताब्रह्मपरिग्रहविवर्जनम् ॥ ५८३ ॥
निशाभोजनमुक्तिश्च मांसाहारस्य हेयता।
श्रुतिस्मृतिखसिद्धांतनियामकशनैदृढा ॥ ५८४ ॥
उक्त च योगशाले ॥
विखादिषति यो मांसं प्राणिप्राणापहारतः।
उन्मूलयत्यसौ मूलं दयाख्यं धर्मशाखिनः॥५८५॥
अशनीयन् सदा मांसं दयां यो हि चिकीर्षति ।
ज्वलति ज्वलने वल्ली स रोपयितुमिच्छति ॥ ५८६ ॥
हता पलस्य विक्रेता संस्कर्ता भक्षकस्तथा ।
क्रेतानुमंता दाता च धातका एव यन्मनुः॥ ५८७ ॥
अनुमंता विशसिता नियंता क्रयविक्रयी।
संस्कर्ता चोपहर्ता च खादकश्चेति घातकाः॥ ५८८ ॥
नाकृत्वा प्राणिनां हिंसां मांसमुत्पद्यते कचित् ।
न च प्राणिवधः खर्ग्यस्तस्मान्मांसं विवर्जयेत् ॥ ५८९ ॥
इत्यादि सर्वहेयानां परित्यागमुपादिशत् ।
तथेति प्रतिजग्राह तेषां च नियमावृपः ॥ ५९० ॥
श्रीचैत्यवंदनस्तोत्रस्तुतिमुख्यमधीतवान् ।
वंदनक्षामणालोचप्रतिक्रमणकान्यपि ॥ ५९१ ॥
प्रत्याख्यानानि सर्वाणि तथा गाथा विचारिका।
नित्यं घशनमाधत्त पर्वस्वकाशनं तथा॥ ५९२॥
खानाचारप्रकारं चारात्रिकस्याप्यशिक्षत ।
जैन विधि समभ्यस्य चिरं श्रावकवद्वभौ ॥ ५९३ ॥
प्राकृते चामिषाहारे परमानुशये गतः ।
उवाचावाच्यमेतन्मे पातक स्वभ्रपातकम् ॥ ५९४ ॥
निक्रयोस्याहसो नास्ति पुनरेतद्गवीम्यहम् ।
अपराधी निगृह्येत राजनीवेरिति स्थितिः॥ ५९५॥
दशनान् पातयाम्यद्य मांसाहारापराधिनः।
सर्वत्र सहते कर्ता दृष्टमित्थं स्मृतावपि ॥ ५९६ ॥

·३३२ प्रभावकचरिते गुरुराह महाराज रुढं स्थूलमिदं वचः। सकदेहापदां स्यानिकृतिः कृतकर्मणः ॥ ५९७ ॥ तत आहतधर्मेच्छापवित्रितमनाऽभवत् । प्रवतां तथा पंकः समस्तःक्षाल्यते यथा ॥ ५९८॥ दंता द्वात्रिंशतः पाप्ममोक्षाय त्वं विधापय । द्वात्रिंशतं विहाराणां हाराणामिव ते वने ॥ ५९९॥ निजवास्त्रिभुवनपालस्य सुकृताय च । मेरुशूगोन्नतं चैत्यं श्रीजैनेंद्र विधापय ॥ ६०० ॥ अथाह मेदिनीपालः सुरीतिरियमुज्वला। भवकांतारनिस्तार एतदेव च शंवलम् ॥ ६०१ ॥ अथो परमया भत्त्या प्राहिणोत्प्रभुमालये। अपरेघुश्च संप्राप वाग्भटस्य जिनालयम् ।। ६०२॥ तत्रयातस्य भूपस्य ययौ नेपालदेशतः। श्रीबिंबमेकविंशत्यंगुलं चांद्रमणीमयम् ॥ ६०३ ॥ प्राभृते प्रावृते तत्र मूर्ते चिंतामणाविव । सर्वतो व्यकसद्राजा पूर्णमासीनिशीथवत् ॥ ६०४ ॥ ततो मंत्रिणमाकार्य प्रसादविशदाननः । कुत्राप्यमात्यकार्यहमधमाँ भवामि वः॥६०५॥ इत्याकर्ण्य स च प्राह प्राणाः स्वामिवशा मम । परिच्छदो धनं भूमिरास्था कान्येषु वस्तुषु ॥ ६०६ ॥ राजाह प्रांजलिर्याचे प्रसादो मे प्रदीयताम् । सनाथं करवै मित्र यथा प्रतिभयानया ॥६०७॥ महाप्रसादो मे नाथ भवत्वेवं धृतिर्मम । श्रीकुमारविहारोतः परं स्वाम्याख्ययास्तु तत् ॥ ६०८ ॥ किंचिञ्च स्वामिने विज्ञपये तवधार्यताम् । श्रीकीर्तिपालतः पित्रा संदिएं मम यद्वचः ॥ ६०९॥ श्रीशत्रुजयतीर्थस्य प्रासादः श्रेयसे मम । जीर्णशीर्णस्त्वयोवार्य इति मे कृत्यमस्त्यदः ॥ ६१० ॥ प्रभुपादैस्तथादिष्ट यात्रायाः प्रक्रमे तदा। देवतास्मृतिवेलायां कीर्तिपालप्रतिश्रुतान् ॥ ११ ॥ असत्कोशधनं लात्वा कार्या चैत्योद्धृतिस्त्वया । स आदेशो ममास्तु स्वैः पितुरानृण्यहेतवे ॥६१२॥ श्रुत्वेत्याह नृपोऽस्माकं कार्येऽसिन्सोदरादात् । एवमप्यस्त्वनुलंध्यवचनस्त्वं हि नः सखे ॥ ६१३ ॥ १२ देहापदाना. Hदेहांपदा. २HD तत्र या०. ३P माहूय.

·श्रीहेमचंद्रसूरि प्रबन्धः । ३३३ स्वामिन्महाप्रसादोयमित्युक्त्वा तत्र धीसखः। विमलाद्रौ ययौ श्रेष्ठिव्यापारपरिवारितः ॥ ६१४ ॥ तत्र तीर्थे प्रभुं नत्वा नामेयं भक्तिनिर्भरः। गुरुदारान्प्रदाप्यास्थात् ? प्रतिसीराश्च सर्वतः ॥१५॥ विमानकानि मंचाश्च प्रादात्करभिकास्तथा । वाटिकानि चतुष्पाटीः पट्टशाटकमंडिताः ॥ ६१६ ॥ चंचञ्चतुरकाश्चापि स्वर्विमानोपमधुतीन् । अनेकमेदसंघातसंकीर्णीकृतपर्वतान् ॥ १७ ॥ विशेषकम् । तत्र चैको वणिक प्रत्यासन्नग्रामात्समागतः। निधियॊस्थ्यस्य घृष्टानि पटचरयुगं दधत् ॥ ६१८॥ षट्द्रम्मनीविकस्तैश्च क्रीताज्यकुतपं वहन् । कटके ग्राहकव्यूहबाहुल्याद्रूपकाधिकम् ॥ ६१९ ॥ द्रम्मं स चार्जयित्वातितुष्टः श्रीवृषभप्रभुम् । कुसुमै रूपकक्रीतैः पूजयामास भक्तिः॥ ६२०॥ सप्तद्रम्मान सप्तलक्षानिव ग्रंथी वहन् मुदा । वीक्षका सचिवाधीशं तकंटीद्वारमागमत् ॥ ६२१ ॥ ददृशे तेन मंत्रीदुरीपजवनिकांतरात् । कूमनेव हदे बद्धजालास?वालरंध्रतः ॥ २२ ॥ सन्यमृक्षत्माच्यपुण्यपापयोरेतदंतरम् । पुरुषत्वे समेऽमुष्य मम चानीगाकृतिः ॥ ६२३॥ वर्णमौक्तिकमाणिक्याभरणांशुदुरीक्षरुक् । व्यापारिव्यहार्यखजीविवातपरिच्छदः ॥ ६२४ ॥ चक्रीव मुकुटावद्धमंडलाभ्यर्चितक्रमः। श्रीनाभयमहातीर्थजीर्णोद्धारमनोरथः ॥ ६२५॥ अहं तु स्वगृहिण्याथामिभूतो निर्धनत्वतः। संध्यावध्यपि संदिग्धहारप्राप्तिर्मुधाश्रमः ॥ २६ ॥ कुतपोद्वहन क्लिष्टशिरा आशैशवादपि। एकरूपकलाभेन धन्यमन्यो दिन प्रति ॥ ६२७ ॥ एवं विचितयन् द्वारपालेन परतः कृतः। श्रीमद्वाग्भटदेवेन मंत्रिणादर्शि दैववत् ॥ ६२८ ॥ वणिगाहूयतामेषेत्युके स द्वारपालका। दूरप्रयातमपि तमाह्वास्तादेशतः प्रभोः ॥ ६२९ ॥ १P D गुरुदरा. २ निषिस्थोस्थ्यस? ३P कस्ते. म क्रीया...... केटके. ४D. कटी० ५P जालशेवाधर० ·प्रभावकचरिते 7 तत्पुरः पर्पदंतः स ऊहोस्थात् स्थाणुवस्थिरः। अनभिशाप्रणामादौ ग्रामणीत्वाइजुस्थितिः ॥ ६३०॥ कस्त्वमित्युक्तिभाजि श्रीमंत्रिणि प्रकटाक्षरम् । प्रागुक्तनिजवृत्तं स आख्यदक्षामदुःखभृत् ॥ ६३१ ॥ मंत्रीश्वरं प्रति प्राह धन्यस्त्वं क्लेशितोर्जितम् । यद्रूपकं व्ययित्वार्ची श्रीजिनस्य समाचरेः ॥ ६३२ ॥ इत्युक्त्वा स करे धृत्वा खार्दासनि निवेशितः। धर्मबंधुभवान्मे तत्काये किंचिद्रवीहि भो ॥ ६३३ ॥ सोस्य प्रमोः प्रियैर्वाक्यैः प्रीणितोचिंतयन्मुदा। संप्रापितः परां कोटिमनेनाकिंचनोऽप्यहम् ॥ ६३४ ॥ तदा साधर्मिकास्तत्र व्यवहारिनियोगिनः। इष्टे तीर्थसमुद्धारेनंत पुण्यभरार्थिनः ॥ ६३५ ॥ वहिकां मंडयामासुर्द्रव्यमीलनिकाकृतेः। प्राग्मंत्रिणस्ततो ज्येष्ठानुक्रमादमिधा व्यधुः ॥ ६३६ ॥ दृष्ट्वा नामान्यसौ दध्यौ चेद्गम्मा सप्त मामकाः। कार्येऽस्मिन्नुपकुर्वति तत्र धन्यो मया समः ॥ ६३७ ॥ चक्कामोऽसि किंचित्किमित्युको मंत्रिणा स च । प्राह सत गृहीत्वामून् द्रम्मान प्रीणय मां प्रभो ॥ ६३८ ॥ तदाचारात्परानंदमेदुरः सचिवोऽवदत् । त्वं मे धर्मसुहृद्भातस्तत्तानर्पय सत्वरम् ॥ ६३९ ॥ श्रीतीर्थजीर्णोद्धारस्य निष्पत्पाशाध मेऽभवत् । नीची जीवितवत्स्वीयां यदक्लेशत्वमव्ययः॥ ६४० ॥ वहिकादौ च तन्नाम लिखित्वाथनिजामिधाम् । अधस्तस्य ततो नामान्यन्येषां धनशालिनाम् ॥ ६४१ ॥ वयं तु कोटिसंख्यस्य द्रव्यस्य खरकर्मभिः । उपान्तस्य व्ययें तं माभृतोन्यधनमिच्छतः ॥ ६४२.॥ स्वकीयकोषादाहार्षीततः पट्टांशुकत्रयम् । द्रम्मपंचशतीं चैवं प्राहैतद्धिगृहाण भो॥ ६४३ ॥ मंत्रीशेन स चेत्युक्त सित्वावादीदसौ वणिक् । न विक्रीणे धुवं पुण्यमस्थिरद्रव्यलेशतः ॥ ६४४ ॥ भवंतः स्वामिनःप्राच्यपुण्यसंपनवैभवाः । कुर्वतः किन लज्जते माशां विप्रलंभनम् ॥ ६४५॥ इत्याकोद्भुषद्रोमा मंत्रौंदुःप्राह वाणिजम् । मत्तो धन्यस्त्वमेवासि यस्येहनिःस्पृहं मनः ॥ ६४६ ॥ ...१ चरः.२P "वितवज्ञखीघा. D मावी जिवितवत्खी. ३HI अतिजामिघा.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३३५ ततः केलिमपूगैः स पत्रै गरखंडकैः। वीटकं प्रददावस्य कर्पूरपरिपूरितम् ॥ ६४७ ॥ तहहीत्वा स सन्मानपूरितः स्वगृहं ययौ । गेहिन्या विभ्यदभ्यस्तदुर्वाक्याली कुलक्षितेः ॥ ६४८॥ अकस्मात्सा च तं स्वादुवचनैः पर्यतोपयत् । आजन्मादृष्टपूर्व तदृष्ट्वा विस्मयमाप सः ॥ ६४९ ॥ तेनोक्त च यथावृत्त सावादीत्पारितोषिकम् । यन्न त्वया गृहीतं तन्निर्वृतं मे व्यधाद्धनम् ॥ ६५० ॥ यदि त्वं मंत्रिणः पावें लोहटंकामप्यहो। अग्रहीप्यत्ततो नाहमस्थास्यं त्वद्गृहे ध्रुवम् ॥ ६५१ ॥ धेनुयोग्यं ततः स्थाणुं श्लाध्यं गाढं कुरुष्व तत् । तयेत्युक्तः कुशी प्रार्थ्य दरमत्राखनत्ततः ॥ ६५२ ॥ खाते चाल्पे खनित्रं च खटत्कृतमतः स तु। भार्यामाकार्य कथयामास सा च ततोऽवदत् ॥ ६५३ ॥ रात्रौ नियंजने किंचिद्विधेयं नतु सांप्रतम् । वेलां विलस्य तत्तस्मात्तदाकृष्यत यत्नतः ॥ ६५४ ।। चत्वारि हेमटकानां सहस्राणि स चासदत् । अल्पाया अपि पूजायाः फलमेतजिनेशितुः॥ ६५५ ॥ अर्पयिष्याम्यहं मंत्रिवाग्भटस्य धनं हदः । ईदृशि व्ययितं तीर्थे तद्धि कोटिगुणं भवेत् ॥ ६५६ ॥ पत्याप्यनुमतः प्रातर्गिरिमारुह्य मंत्रिणम् । वीक्ष्य तदर्शयामास गृहीतेत्यवदश्च तम् ॥ ६५७॥ श्रुत्वेति धीसखखामी प्राह मद्वचनं शृणु । सत्वाचे सप्तभिर्द्रम्मैः पूर्णो मम मनोरथः॥ ६५८॥ अतः परं भवद्रव्यं ग्रहीतुं नाहमीशिता । अनेन भविता यस्मात्सौवर्णः सकलो गिरिः॥ ६५९ ॥ अभिसंधिर्न मे सोऽस्ति तत् खं द्रव्यं यथारुचि। व्यय वर्धय मुंश्वाथ धर्मे वा धेहि शीघ्रतः ॥ ६६०॥ स प्राह कुतपोद्वाहभाग्यस्य कनकं किमु । स्थातामेकनकेतका क्लेशोंगीक्रियतेस्य तु ॥ ६६१ ॥ भवान् यथातथा कर्तुमिमं शकः प्रभुत्वतः। तत्पलद्य गृहाणेदं तुष्टोस्तु कुतपो मम ॥ ६६२ ॥ प्राह मंत्री ततो द्रव्यं न गृह्णामि निरर्थकम् । एनं भारं न वोढास्मि वाहीक इव दुर्वहम् ॥ ६६३ ॥ १P मृयं.

·प्रभावकचरिते ॥ पर्वविवदतोमन्त्रीवणिजोनिमत्यगात् । रात्रौ च श्रीकपर्दीशः साक्षाद् वाणिजमभ्यधात् ॥ ६६४ ॥ श्रीयुगादिप्रभो रूपका_तुष्टो धनं ह्यदः । अहं प्रादर्शयं ते तत्त्वं व्ययस्व निजेच्छया ॥६६५॥ क्षयं यास्यति नैवैतहानभोगैर्घनैरपि । अन्यस्येदं हि नाधीनमत्रान्यन्माविचार्यताम् ॥ ६६६ ॥ अत्र चैतदभिज्ञानं त्वत्पनी दुर्मुखाप्यलम् । अकस्माप्रियवाक्याभूद्भक्तिप्रह्वा च विद्धि तत् ॥ ६६७ ॥ इदं समीक्ष्य च प्रातः श्रीनामेयप्रभुं स च । सुवर्णरत्नपुष्पाद्यैस्तद्धयानः समपूजयत् ॥ ६६८॥ अभ्यर्च्य श्रीकपर्दीशं ततः स्वगृहमागमत् । स्वकृतैः सुकृतर्जन्म पवित्रं व्यतनोत्तरम् ॥ ६६९ ॥ श्रीमद्वाग्भटदेवोऽपि जीर्णोद्धारमकारयत् । सदेवकुलिकस्यास्य प्रासादस्यातिभक्तिः ॥ ६७० ॥ घनद्रव्यव्ययाचिंतावशादक्षेपतस्तदा । पर्यपूर्यंत ककुभाश्चारुरोह मुदा सह ॥ ६७१ ॥ शिखींदुरविवर्षेच १२१३ ध्वजारोपे व्यधापयत् । प्रतिमा सप्रतिष्ठां स श्रीहेमचन्द्रसूरिभिः ॥ ६७२॥ इतश्च स्वर्विमानश्रीस्ततः प्रभृति विश्रुतः। श्रीकुमारविहारोयं भव्याइपुण्यलक्षणम् ॥ ६७३ ॥ पटुवैकटिकश्रेणिघटनाकोटिटंकितम् । बिबं श्रीपार्श्वनाथस्य निष्पन्न रम्यतावधिः॥ ६७४।। प्रातिष्ठिपत् शुभे लग्ने मंत्रीश्रीहेमसर्गमिः। अतिचिंतामणि वांच्छितातीतवस्तुदम् ॥ ६७५ ॥ प्रासादशुकनासेवै भूपतिर्मोक्षकाभिधम् । छिद्रं विमोचयामास विश्वोपकृतितत्परः ॥ ६७६ ॥ पूर्णमासीनिशीथे च रोगिमार्थनया ततः। प्रकटीकृततच्छिद्रेऽमृतमस्रावि बिंवतः॥ ६७७ ॥ तच्चक्षुरादिरोगाणामपहारं जनेऽतनोत् । उपचक्रे क एवं हि नृपतिः सर्वतोमुखम् ॥ ६७८ ॥ प्रासादैः सप्तहस्तैश्च यथावणैर्महीपतिः। द्वाविंशतं विहाराणां साराणां निरमापयत् ॥ ६७९ ॥ द्वौ शुम्रौ श्यामलौ द्वौ च द्वौ रक्कोत्पलवर्णको। द्वौ नीलो षोडशाथस्युःप्रासादाः कनकप्रभाः ॥ ६८० ॥ १P इति २म नाशेव.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः । ३३७ चतुर्विंशतिचत्येषु श्रीमंतो ऋषभादयः। सीमंधरायाश्चत्वारश्चतुर्यु निलयेषु च ॥ ६८१ ॥ श्रीरोहिणिश्व समवसरणं प्रभुपादुकाः। अशोकविटपी चैवं द्वात्रिंशत् स्थापितास्तदा ॥ ६८२ ॥ द्वात्रिंशतः पूरुषाणामतृणोमीति गर्भितम् । व्यजिज्ञपत् प्रभोभूपं पूर्ववाक्यानुसारतः ॥ ६८३ ॥ सपंचविंशतिशतांगुलमानो जिनेश्वरः। श्रीमत्तिहुणपालाख्ये पंचविंशतिहस्तकै ॥ ६८४ ॥ विहारे स्थाप्यत श्रीमानेमिनाथोऽपरैरपि। समस्तदेशस्थानेषु जैनचैत्यानचीकरत् ॥ ६८५॥ युग्मम् क्षणे धम्मोपदेशस्य सप्तव्यसनवर्णनम् । धनदौर्गत्यदुर्योनिभवभ्रमणकारणम् ॥ ६८६ ॥ उपादिक्षत् प्रभू राक्षे खदेशेसौ न्यषेधयत् । अचीकरदमारिच पटहोद्घोषपूर्वकम् ॥ ६८७ ॥ पुरादेशभ्रमिस्थेन राक्षा मृतवणिप्रिया । सपादलक्ष ऐक्षिष्ट खेदिता राजपूरुषैः॥ ६८८ ॥ तदा निषेधं जग्राह तस्या एवानुकंपया। निर्वीरास्तेन नो कार्य राज्यं चेन्मे भविष्यति ॥ ६८९ ॥ अधुनात्र मृते कापि व्यवहारिणि विश्रुते । अपुत्रे तद्वनं कांतानीयतास्याधिकारिभिः ॥ ६९०॥ खामी पप्रच्छ तान्कस्य विपुत्र श्रीभवेदियम् । तेऽवदन रूढिरेषास्ति तत्पुत्रस्य नृपस्य वा ॥ ६९१ ॥ सित्वाह भूप पूर्वेषां राज्ञामेषा विवेकधीः । यत्कौटिल्यं विना वाच्या दोषा निजगुरोरपि ॥ ६९२ ।। अशाश्वतश्रियः सर्वाधीनाया हेतवे नृपाः। उत्तमाधममध्यानां पुत्रतामनुयांति यत् ॥ ६९३ ॥ तस्माना भविष्यामि विश्वलोकस्य नंदनः। विश्वस्यानंदनो भावी निर्वीराधन उझिझते ॥ ६९४ ॥ मृतभर्तृसुताद्रव्येमित्यौज्झद्भूपतिः सुधी। अभुक्तं नलरामाचैरपि प्राकालराजभिः ॥ ६९५॥ प्रभुनिजोपदेशानां सत्यत्वात्परितोषवान् । भूपवृत्तलसत्तिस्येन्ने वृत्तमुदाहरन् ॥ ६९६ ॥ तद्यथा-नयन्मुक्तं पूवैरघुनयुहि)पनाभागभरत- प्रभृत्युर्वीनाथैः कृतयुगकृतोत्पत्तिभिरपि । १P रास्वेन, तिशराखेम कार्य."खन्मे० २१ भन्य.. ३P धुप. 29 ·३३८ प्रभावकचरिते . विमुंचन संतोषात्तदपि रुदती वित्तमधुना- कुमारक्षमापाल त्वमसि महतां मस्तकमणिः॥ ६९७ ॥ एवं सांतःपुरो राजा प्रत्याख्याननिरन्तरम् । राज्यं धभार देवेन्द्र इव स्फीतं विकंटकम् ॥ ६९८ ॥ अन्येधुजैनधर्मसं भूपालं प्रणिधिवजैः। बलहीन द्विधा ज्ञात्वा कल्याणकटकाधिपः॥ ६९९ ॥ भूपोभ्यमित्रयन्नायात्प्रयाणं वलकोटिभिः । कुमारपालस्तज्ज्ञात्वा चारैचिंतामवाप च ॥ ७००॥ विज्ञप्तं च प्रभूणां तत् प्रभोज॑नस्य मे किमु । अस्सात्पराभवो भावी प्राप्तशासनलाघवः ॥ ७०१॥ प्रभुराह महाराज त्वां श्रीशासनदेवताः। पांति जानाति लग्नस्तत् सप्तमे वासरे भवान् ॥ ७०२॥ श्रुत्वेति सचमत्कारं ययौ भूपः खमन्दिरम् । अध्यायदजनौ सूरिर्विधिना परमाक्षरम् ॥ ७०३ ॥ तदधिष्ठायकस्तस्यादेशं साक्षादौ तदा । भाग्यात्कुमारपालस्य शत्रुरस्तंगतोद्यमः॥ ७०४॥ सप्तमे वासरे चारैररिमृत्योः स वर्द्धितः। नृपोऽवददहो ज्ञानं महुरो परत्र तत् ॥ ७०५ ॥ अन्यदालिख्यमाने च स्वगुरुग्रंथसंचये। प्राग्रीत्या शास्त्रविस्तारविधये निधये धियाम् ॥ ७०६ ॥ ताडपत्रत्रुटिर्जज्ञे शालभेभ्यो देवेनच (1)। देशांतरादनायातस्तैश्चिता भूपतेरभूत् ॥ ७०७ ॥ महुरोः करणे शक्तिलेखनेऽपि न मे पुनः । शास्त्राणां वीडिता अद्य ततस्ते पूर्वजामयः ॥ ७०८ ॥ गत्वारामे निजे तालजाले स्थित्वास्य पूजनम् । गंधद्रव्यैर्व्यधाद्भूपः सुगंधकुसुमैस्तथा ॥ ७०९ ॥ उवाच प्रवणराज त्वं पूज्यो मानोपकारतः। सर्वदर्शनिशास्त्राणामाधारस्त्वं दैलैः फलैः॥ ७१० ॥ पुस्तकावस्थितौ चेन्मे भाग्यं जागर्ति निर्भरम् । तदा भवंतु श्रीतालाः सर्वेमी तालभूरहः ॥ ७११॥ इन्युक्ता ग्रंथितं भुक्त्या माणिक्यैः वर्णनिर्मितम् । ३वयकं तरोःस्कंधे न्यवेशयदशंकधीः ॥ ७१२ ॥ व्यावृत्य सौधमूर्धानमधिनस्सी नराधिपः । प्रातःप्रावईयले चारामपालाः प्रभुं मुदा॥१३॥ an IP दिला. २P: फट:

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। -- सर्वे श्रीताईतां जग्मुः खामिन्नत्र नलद्रुमाः। यथेच्छ लेखकैः शाखसमूहो लिख्यतां ततः ॥७१४ ॥ वस्त्राभरणभोज्यादि तेषां सत्पारितोषिकम् । ददावदैन्यदं दानमनादीनवचेतनः ॥ ७१५ ॥ ततःप्रववृते पुस्तकानां लेख्यविधिस्तदा । भूपालयशला भाग्यसंघात इव संगतः॥ ७१६ ॥ राजा सांत:पुरोगे हि व्रतं विभ्रदनिदितम् । सम्यग्बभार साम्राज्यं स चक्री च त्रयोदश॥ ७१७॥ अन्यदा भूपति श्रीमदजितखामिसंस्तवम् । कुर्वन्तं प्राग रिपुच्छेदसंकल्पपरिपूरितः ॥ ७१८ ॥ तत्प्रासादविधानेच्छं प्रभुरादिक्षत स्फुटम् । गिरौ तारांगनागाख्येऽनेकसिद्धोन्नतस्थितौ ॥ ७१९ ॥ विहार उचितः श्रीमन्नक्षय्यस्थानवैभवात् । शत्रुजयापरामूर्तिगिरिरेषोपि मृश्यताम् ॥ ७२० ॥ चतुर्विशतिहस्तोचप्रमाणं मंदिरं ततः। विबं चैकोत्तरशतांगुलं तस्य न्यधापयत् ॥ ७२१ ॥ अद्यापि त्रिदशवातनरेन्द्रस्तुतिशोभितः। आस्ते संघजनैदृश्यः प्रासादो गिरिशेखरः ॥ ७२२ ॥ आसीदुदयनस्यापि द्वितीयो नंदनाग्रणी। अंबडाभिदया श्रीमानमानवपराक्रमः॥ ७२३ ॥ श्रीमत्कुमारपालस्यादेशतो नृपतेरसौ। कुंकणाधिपतेर्मल्लिकार्जुनस्याच्छिनच्छिरः ॥ ७२४ ॥ लाटमंडलभमेरी सहस्रनवकं तथा। कुंकणानंद पद्रं च राष्ट्र पल्लीवनानि च ॥ ७२५ ॥ भुंक्त देशानिमान स्वामिप्रसादानिजविक्रमात् । राजसंहार इत्युग्रं सान्वयं विरुदं वहन् ॥ ७२६ ॥ युग्मम् ॥ अथ श्रीभृगुकच्छेसौ श्रीसुव्रतजिनालयम् । चिरंतनं काष्ठमयं जर्जरं परिदृष्टवान् ॥ ७२७ ॥ घुणोत्कीर्णजरत्काष्ठपतञ्चूर्णास्तृतावनिः । लघायस्कीलका भ्रश्यत्पट्टकच्छाद्यकावृतम् (1)। ७२८ ॥ अतिवृष्टिगलतोयं पंतद्भितिव्रजं तदा । गर्मागारेपिनियोतदाशांतितजिनेश्वरम् ॥७२९॥त्रिभिर्विशेषकम् ।। पूर्वप्रासादमुत्कील्य स्वस्थानस्थं प्रभु ततः। प्रक्रांतजीर्णोद्धारश्च गर्तापूरमचीखनत् ॥ ७३० ॥ १P रंग०.

·२१० प्रभागरिते अधांतो ले गिनियम्मिन योगिनीगणः | गाविलक्षणायनामनगन धीमरहम् ॥ ७३१ ॥ मांगीण-यामानाननः प्रभृनिगलमका अनुलो विलीनांगा कपलं आयतनगम् ॥ ७३२॥ पनायनानिनन्मानागापमाननी मुर्ग। उपादिशदिदं गण मन्यं पयः मुन ॥ ७३३॥ महागामि विधयोगिनीगंगगंगनेः । तमन्नं मोनयनान्गोमन्द्रगु चिना ॥ ३४ ॥ ततः प्रातःप्रेमोग्याकारणायादिननगर । अंगानषि प्रभु यथादेश व्यजिनपन ॥ ७३ ।। शुने नऐ भाग्य शरणं नाएरम्ननः । जीनिनन्यं मपुमाया मम देहि प्रमो तनः ॥ ७३६ ॥ शुन्येति गुरुगा मेयचंद्रसमन्त्रितः। आयया पादचारेण मगीयमंत्रिणः ॥ ७३७ ॥ गणी गणितनिष्णातामशिष्ट नम्य च । वित्त विचित्य नन्मातुदंदा शिक्षामलक्षाधीः ॥ ७३८ ॥ नरं निशीथे विश्वासपात्रं प्रपयनिक। चंपलानवलिव्यग्रकरं सांगंधसंगतम् ॥ ७३९ ॥ प्रतोलिकानामदेश दापित निशि सूरयः। दुर्गादहिः प्रचेलुस्ने गणिना सह नेन च ॥ ७ ॥ उद्याव्य गोपुरद्वारं तत्र निर्गत्य ते ततः। गच्छंतो दगुर्मागें कलविककदंबकम् ॥ ७४१ ।। चगन्धगिति शब्दाटये नन्मुखे यलिमक्षिपत। यशश्वदात्ततो नष्टं तत्तन्क्षणादभूत् ॥ ७४२ ॥ गच्छंति कियध्यानं तावत्ते कपिपेटकम् । अद्राक्षुमक्षु तत्रापि सपर्यक्षिपदक्षतान् ॥ ७४३ ॥ असन्तुलं? तदाभूत्तत् ततोप्यग्रे च ते ययुः। श्रीसंघवीसुरावेश्मपाच कातरभीपणम् ॥ ७ ॥ अग्रे व्यलोकयन् यावत्तावन्मार्जारमंडलम् । अविच्छन्नमहारौद्रशब्दीपितवालकम् ।। ७४५ ॥ पुष्पाणि तत्र रक्तानि चिक्षेपाथ ननाश तत् । तोरणाय महादेव्याः प्रभुरुईमास्थितः ॥ ७४६ ॥ १P प्रभोरेसा. २Dश्या०.३ पलानचलिध्यप्र. ४P अमत्रु. ५Hऊई ·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३४१ अनाकुलं गणी प्रोचे हेमसूरिस्तांगणे । आयासीदतिदूरेण पादचारेण कष्टभूः ॥ ७४७ ॥ अभ्युत्थानादिका पूजा कर्तुं समुचिता तव । एषोचिंतो यतः सर्वैः पीठजर्जालंधरादिमिः ॥ ७४८ ॥ एवं वदत एवास्य चलचंचलकुंडला। पुरं श्रीसैंधवा देव्यस्थायोजितकरद्धये ॥ ७४९ ॥ आतिथ्यमतिथीनां नो विधेहि विवुधेश्वरि । अवडं मोचय स्वीयपरिवारालादपि ॥ ७५० ॥ श्रुत्वेति सहुरोर्वाक्यं प्राह सा परमर्थ्यताम् । सहस्रधाविभक्तश्च स परं योगिनीगणैः ॥ ७५१ ।। गण्यथाह महाक्षेपादित्थमप्यस्तु चेत्तव । व्यावृत्य निजके स्थाने उपवेष्टुं समर्थता ॥ ७५२ ॥ प्रभोः श्रीहेमचंद्रस्य दीयतां मानमद्धतम् । ततो यथोभयोरूपमवतिष्ठेत मंडले ॥ ७५३ ॥ इत्याकर्ण्य भयोद्धान्ता देवी शब्दं दधौ गुरुम् । यदाहूतः सुरीवर्गोऽमुंचदहाय मंत्रिणम् ॥ ७५४ ॥ प्रदापयामि वाचो वः किं देव्येत्युदिते सति । ब्रह्मादिवाग्मिरास्था का परब्रह्मनिधेः प्रभोः७५५ ॥ भवत्याः प्राभृतं किंचिद्विधास्याम पुनः प्रगे। विसृज्येति सुरीखाने खं ययौ प्रभुरप्यतः॥ ७५६ ॥ श्रीमदंवडमंत्रीदौ निद्रा रात्रौ तदाययौ । प्रातः साहसिकं मोगं स श्रीदेव्या व्यधापयत् ॥ ७५७ ॥ इत्थं श्रीसैंधवीदेव्याः प्रभुभिर्मोचितोंबडः। श्रीमवसुबतचैत्यस्य जीर्णोद्धारमकारयत् ॥ ७५८ ॥ हस्तायादशकं चैत्यमप्रतिच्छंदद्घाटभृत् । अनेकदेववेश्माढ्यं वभौ हेमाद्रिकूटवत् ॥ ७५९ ॥ ध्वजारोपोत्सवं तत्राकारयत्सचिवाग्रणीः। तं समील्याशिपं मादाहरुस्तुष्टिमरैर्गुरुः ॥ ७६० ॥ तथाहि-किं कृतेन न यत्र त्वं यत्र त्वं तत्र का कलिः। कलौचेद्भवतो जन्म कलिरस्तु कृतेन किम् ॥ ७६१ ॥ तजयोचंद्रसूर्य त्वं निजवंश्यमनोरथान् । पूरयन् चूरयन्नंतर्वहि-शात्रवमंडलम् ॥ ७६२ ॥ तमापृच्छय समागत्य खस्थाने भूपर्ति प्रभुः। प्रधानायुप्रदानेन विधे मेदुरं मुदा ॥ ७६३ ॥ १Hतच्याव०.

·३४२ प्रभावकचरिते दुस्साधसाधिका यस्य गुरोरीहगमानुषी। शक्तिस्तत्कृतपुण्यत्वं मय्येवेति नृपोऽवदत् ॥ ७६४ ॥ अन्येधुरुपदिष्टे च सम्यक् कि संघसाक्षिकम् । राजा गृहीते गुरुभिर्गाथामेनां स जल्पितः ॥ ७६५ ॥ तथाहि-तुह्माणकिंकरोहं तुझे नाहा भवो यदि गयस्स। सयलधणाईसमेउमइतुह्म समप्पिउअप्पा ॥ ७६६ ॥ व्याख्यातायामथैतस्यामर्थ सत्यापयन्नृपः। राज्यं समर्पयामास जगदुर्गुरवस्ततः ॥७६७ ॥ निस्संगानां निरीहाणां नार्थों राज्येन नो नृप । आपिवाम कथं भोगान्वांताननुचितं ह्यदः ॥ ७६८ ॥ एवं विवादसंवाँधे दानाग्रहणकारणे । गुरुभूपालयोमैत्री वैशिष्ट्यमकरोदिदम् ॥ ७६९ ॥ सर्वाणि राजकार्याणि कार्याण्यश्रावितानि नः। अतः परं प्रभो राज्ये भूयादनुमतं ह्यदः ॥ ७७० ॥ प्रतिपन्ने ततः श्राद्धव्रतसझ्यानहेतवे । भूपस्याध्यात्मतत्वार्थावगमाय च स प्रभुः ॥७७१ ॥ योगशास्त्रं सुशास्त्राणां शिरोरत्नसमं व्यधात् । अध्याप्य तं खयंचकं तत्पुरश्च व्यचारयत् ॥ ७७२॥ युग्मम् ॥ जग्राह नियम राजा दर्शनी जिनदर्शने । याइशस्तादृशो वामे वेद्यो मुद्रेव भूपतेः॥ ७७३॥ चतुरंगचमूमध्ये राजा राजाध्वना ब्रजन् । गजारूढोऽन्यदादाक्षीजैनर्षि वेश्यया समम् ॥ ७७४ ॥ क्षुरलूनशिर केशं सितवैकक्षकावृतम्। कस्तीरास्तीर्णसध्वानपनद्वारूढपादकम् ॥ ७७५॥ अतुल्यफणभृद्धल्लीदलबीटकहस्तकम् । आलंबितभुजादंडमखस्यान्मंदिरादहिः॥७७६॥त्रिमिविशेषकम्।। कुंभयोय॑स्य मूर्धानं तं ननाम महीपतिः। पृष्टासनस्थितश्चक्रे नट्टलनृपतिः स्मितम् ॥ ७७७॥ ददर्श वाग्भटामात्यस्तत्प्रमोश्च न्यवेदयत् । ततो राशपुर पूज्या इत्थं धर्मका व्यधुः॥७७८ ॥ तथहि-पासत्थाह वंदमाणस्सनेवकित्तीननिजरोहोइ । कायकिलेसे एमेवकुणइ तहकम्मबंधवा ॥ ७७९ ॥ १ मवामः कथ मोगनवाताननुचित.. २म सबोधेदाताग्रहणकरणे. ४H निज. ५P वांद्यो. ६Pमशे. ७P वदणस्सने. . ३ Pव्यक्त.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। व्यमृशद्भूपतिः केनाप्यद्य वृचं निवेदितम् । व्यजिक्षपञ्च पूज्यानां शिष्यामिनिवृतोऽस्म्यहम् ॥ ७८० ॥ इतश्च पृथिवीशक्रनमस्कारमुदीक्ष्य सः। दध्यावध्यामचैतन्यं का मय्यस्ति नमस्यता॥ ७८१ ॥ विध्वस्तवीतरागात्सें त्यकभोगपुनर्महे । अदृश्यात्ये प्रतिज्ञाया भ्रष्टे दुहिनामनि ॥ ७८२ ॥ युग्मम् ॥ अमुचद्भुजमस्याश्च चापतुल्यं मनोभुवः। कुधिया पेटकं वाथवीटकं ब्रतकंटकम् ॥ ७८३ ॥ नरकाध्वनि यानामे मुमोचायमुपानहौ। विरागी खाश्रये गच्छदतुच्छं खल्पभर्तृकः ॥ ७८४॥ पुनर्वतं समुच्चार्य गुरूपांते महामनाः। संगत्यागादनशनप्रत्याख्यानी बभूव सः॥ ७८५ ॥ निजैरनेकधाप्युक्तो दो नासौ मिजामहात् । पश्चान्याजुघटे द्रोणीमब्धौ लब्धां हि कस्त्यजेत् ॥ ७८६ ॥ अनशन्याश्रयास्तत्र प्रावर्तत प्रभावनाः । वरिवस्यांतपस्यायाः श्रेयोर्थी कः करोति नः ।। ७८७ ॥ विशतेऽधिकृतस्तत्र भूपो नंतुं तपोनिधिम् । अभ्याययौ प्रमोदेन सांत:पुरपरिच्छिदः ॥ ७८८ ॥ यावत्पश्यति तद्वकं तावदृष्टः स एव यः। पण्यांगनागृहद्वारे कुवेषोपि नतस्तदा ॥ ७८९ ॥ तहरुनु मुनिवर्ग च नत्वा भूपालपुंगवः । तत्पादौ प्रणमस्तेन निषिद्धो भुजधारणात् ॥ ७९० ॥ महाराज गुरुस्त्वं मे भवाब्धेस्तारितस्त्वया। तव विश्वेपि वंधस्य प्रणामो ह्यतिदुर्जर। ७९१ ॥ माशा भ्रष्टचारित्रा विराधितजिनोतयः। आराधकाः कथं नु स्युस्फुरनरकदौडदाः ॥ ७९२ ॥ भवादृशः पृथिव्यां चेन्नाथोपूर्वपितृप्रभुः। न स्यालोकद्वयापायसंहर्ता प्राणिभृगणे ॥ ७९३ ॥ युग्मम् ॥ अवंद्य बंद्यमानेन मां निस्तारयितुं त्वया। पुपूरे समसंवेगवासनासंगमोचिनी ॥ ७९४ ॥ निर्गृहस्थैर्यतिमिरेभिर्युक्तोपि जीवितुम् । क्लीवो वतस्य कष्टानि स सोढा प्रायमालदम् ॥ ७९५ ॥ उवाच भूपतिर्धीमान मुनीशः कस्त्वया समः। नमित्तादेकतस्त्यकसंगः प्रत्येकवुद्धवत् ॥ ७९६ ॥ ३P जाके? २म प्रतिज्ञयावष्टे.

·३४४ प्रभावकचारते तीर्थकद्दर्शनाधारं प्रणामं मे खभावजम् । मानयशुपकाराय कृतशमुकुनायसे ॥ ७९७ ॥ माथ चंदनामात्रार्जितमप्यप्रतीच्छया। अदिच्छन् सुकतंसं विभागार्ह नमव्यसे? ॥ ७९८ ॥ उदरंभरिता युक्ता सतां नैतदिति ब्रुवन् । तद्वचोवसरादानात्प्रणनाम वलादपि ॥ ७९९ ॥ अथाहानशनी धन्यो देशः पुण्यश्रियः प्रजाः। क्षाल्यते यत्र पंकस्त्वदर्शनामृतवृष्टिमिः ॥ ८०० ॥ श्रुत्वेत्यानंदसंभेदगद्दाख्यः सभापतिः। प्रभोः श्रीहेमचंद्रस्य गत्वा वृत्तमथावदत् ॥ ८०१ ॥ युष्माभिरुपदिष्टानां नियमानां प्रपालना। प्रमो कामदुधैवेयं समस्तहृदभीष्टदा ॥ ८०२ ॥ अवोचन गुरवः पुण्यदशेयं तव जाग्रती। प्रकाशयति वस्तूनि गुरुभक्याचिरचिंता ॥ ८०३॥ एवं कृतार्थयन् जन्म सप्तक्षेच्यां धनं वपन् । चक्रे संप्रतिवनभवनैमैडितां महीम् ।। ८०४ ॥ श्रीशलाकानृणां वृत्तखोपझं प्रभवोन्यदा। व्याचख्युपतेर्धर्मस्थिरीकरणहेतवे ।। ८०५ ॥ श्रीमहावीरवृत्तं च व्याख्यांतःसूरयोऽन्यदा । देवाधिदेवसंबंधं व्याचख्युर्भूपतेः पुरः ॥ ८०६॥ यथा प्रभावती देवी भूपालोदयनप्रिया। श्रीचेटकावनीपालपुत्री तस्या यथापुरा ॥ ८०७ ॥ वारिधी व्यंतरः कश्चिद्यानपात्रं महालयम् । स्तंभयित्वार्पयत् श्राद्धतस्याईसंपुटं दृढम् ।। ८०८ ॥ एनं देवाधिदेवं य उपलक्षयिता प्रभुम् । स प्रकाशयिता न्वद्य इत्युक्त्वासा तिरोदधे ।। ८०९ ॥ पुरे वीतभये यानपात्रे संघटिते यथा। अन्यनाद्घाटितं देव्या वीरारयायाः प्रकाशितम् ॥ ८१०॥ यथा प्रद्योतराजस्य हस्तं सा प्रतिमा गता। दास्या तत् प्रतिबियं च मुक्तं पश्चात्पुरे यथा ।। ८११॥ ग्रंथगौरवभीत्या च न तथा वर्णिना कथा । श्रीवीरचरितायातस्यांश्रुतिसकौतुक. १८१२॥ परिम तां श्रुन्धा भूपतिः कल्पहम्नानिपुणधीरधीः। प्रेप्य वीतमय शून्येऽचीगनत्तद्वयं क्षणात् ।। ८१३ ॥ 4A RDAR - Pomits this tre.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः। ३४५ राजमंदिरमालोक्य भुवोन्तस्तेति हर्षतः। देवतावसरस्थानं प्रापुर्विवं तथाहतम् ॥ ८१४॥ । आनीतं च विमो राजधानीमतिशयोत्सवैः। स प्रवेशं दधे तस्य सौधदैवतवेश्मनि ॥ ८१५ ॥ प्रासादः स्फाटिकस्तत्र तद्योग्यः पृथिवीभृता। प्रारेमे प्रतिषिद्धश्च प्रभुमि विवेदिभिः ॥ ८१६ ॥ राजप्रासादमध्ये च नहि देवगृहं भवेत् । इत्थमाज्ञामनुलंध्य न्यवर्त्तत ततो नृपः॥ ८१७ ॥ एकातपत्रता जैनशासनस्य प्रकाशयन् । मिथ्यात्वशैलवजं श्रीहेमचंद्रप्रभुर्बभौ ॥ ८१८ ॥ तथालोलांकचैत्यस्याग्रतः क्षेत्राधिपालये। अपश्यदामिषापूर्ण शरावं तडं(दंड)काधिपः ॥ ८१९ ॥ तेन त्रिलोचनस्यैव संह रनयस्पृशम् । तत्रिलोचननाम्नश्च तलारक्षस्य दर्शितम् ॥ ८२०॥ असंख्यजनसंचारानुपलब्धपदस्ततः। अन्वेषयन्नुपायं स लेभे मतिमतांवरः ॥ ८२१ ॥ कुलालबुंदमाकार्य प्रत्येकं तदुदैक्षयत् । शरावं घटितं केन पप्रच्छेति कुशाग्रधीः ॥ ८२२॥ एकस्तेषाममिज्ञाय व्याहरद् घटितं मया। अचीकरच्छतं लक्षोनलेशस्थगीधरः ॥ ८२३ ॥ विसृज्य तान्महीशाय तलारक्षो व्यजिज्ञपत् । व्याजहे तत्क्षणान्नाथ केल्हणं मंडलेश्वरम् ॥ ८२४ ॥ आशाभंगापराधेन देशः श्रीकरणे त्वया । उद्गण्यतां स चावादीनजाने किमिदं प्रभोः॥ ८२५ ॥ द्वारावलगकाख्याते स्थगीशचरिते ततः। लक्षं विलक्षं हत्वा च तोपं चक्रे प्रभोरसौ ॥ ८२६ ॥, चैत्रमाघाश्वयुग्मासमहेष्वपि सुरीगणः । अहिंसया मुदं प्राप गुणे को मत्सरं वहेत् ॥ ८२७ ॥ कर्पूरप्रमुखै गैलिभिर्मोदकादिभिः । तुष्टोसौ मद्यमांसेपु पिच्छिलेषु श्लथादरः ।। ८२८ ॥ शैवाचार्या अपि तदा मिथ्याधमप्वनादृताः। जयंतस्थापनाचार्यमवहन् कृतिकर्मणः ॥ ८२९ ॥ श्रीवीतरागमभ्यय परमेष्ठिनमस्कृतीः। परायत धर्मोपि राजाय॑ः क्रियते जनः ॥ ८३०॥ .) काशिम:. १P राजावः ·३४६ प्रभावकचरिते । चराचरवपुर्भूतामभयदानदानेश्वरो जडाखिलहंगापगा शरणरत्नराशिप्रदः। लसन्निजपरागमाप्रकटतत्वपारगमः शशांककुलशेखरो जयति हेमचंद्रप्रभुः ॥ ८३१॥ व्याकरणं पंचांग प्रमाणशास्त्र प्रमाणमीमांसा । छंदोलंकृतिचूडामणी च शास्त्रे विभुयंधितः ॥ ८३२॥ एकार्थानेकार्था देश्या निर्धेट इति च चत्वारः। विहिताश्च नामकोशाः भुविकवितानधुपाध्यायाः ॥ ८३३ ॥ ज्युत्तरपटिशलाका नरेशवृत्तं गृहव्रतविचारे । अध्यात्मयोगशास्त्रं विदधे जगदुपकृतिविधित्सुः ॥ ८३४ ॥ लक्षणसाहित्यगुणं विदधे च द्याश्रयं महाकाव्यम् । चके विंशतिमुच्चैः सवीतरागस्तवानां च ॥ ८३५ ॥ इति तद्विहितग्रंथसंख्यैव नहि विद्यते । नामापि न विदंत्येपांमाशा मंदमेधसः ॥ ८३६ ॥ व्याख्यायामन्यदा श्रीमच्छत्रुजयगिरेस्तवम् । श्रीमदैवतकस्यापि प्रभुराह नृपाग्रतः॥ ८३७ ॥ उपदेशप्रदीपेन विश्वस्तांतस्तमा नृपः । तीर्थयात्रां ततश्चक्रे शक्राभोज्वलकीर्तिभृत् ॥ ८३८॥ प्रयाणैः पंचगव्यूतैः पादचारेण सोऽन्यदा। अनुपानत्कगुरुणा प्रापोपचलभिद्रुतम् ॥ ८३९ ॥ तत्रास्ति स्थाप ईर्ष्यालुरिति भूमिधरद्वयम् । तदरो गुरवः प्रीताः प्रातरावश्यकं दधुः॥ ८४०॥ भूपतिस्तत्र चागत्य वासनामोदमेदुरः। प्रभुत्वानिर्जितात्मीयगुरुनिष्ठविशिष्टधीः ॥८४१ ॥ प्रणनाम प्रभोः पादौ प्रक्रांततःप्रयाणके। प्रासादौ कारयामास भूपोऽत्र गुरुभक्तितः ॥ ८४२ ॥ श्रीनामेयत्रयोविंशजिनबिवे विधाप्य च । प्रतिष्ठाप्य प्रभोः पादिस्थापयत चात्र सः॥ ८४३॥ विमलाद्रौ जिनाधीशं नमश्चक्रेतिभक्तितः। निजानुमानतोऽभ्यर्च्य ययौ रैवतकाचलम् ॥ ८४४ ॥ दुरारोहं गुरु पद्याभावादृष्ट्वा सवाग्भटम् । मंत्रिणं तद् विधानाय समादिक्षत्स तां दधौ ॥ ८४५॥ १ म चरण. २ H लसति०. ३P व्यभुर, ४P मुदर:- ५म पुरुनि०.

·श्रीहेमचंद्रसूरिप्रबन्धः।
३४७
तत्र छत्रशिलाशंकावशाच्छैलाधिरोहणम् ।
राजोविनाय तदधो भूस्थः श्रीनेमिमार्चयत् ॥ ८४६॥
ततो व्यावृत्य
संप्राप नगरं खं नराधिपः।
जैनयात्रोत्सवं कृत्वा मेने खं पुण्यपूरितम् ॥ ८४७॥
शरवेदेश्वरे ११४५ वर्षे कार्तिक पूर्णिमानिशि।
जन्माभवत्लभोयोमवाणशंभौ ११५० व्रतं तथा ॥ ८४८॥
रसषद्वेश्वरे सूरिप्रतिष्ठा समजायत ।
नंदद्वयरवौ वर्षे १२२९ ऽवसानमभवत्प्रभोः॥ ८४९॥
इत्थं श्रीजिन शासनानतरणेः श्रीहेमचंद्रप्रभो-
रज्ञानांधतमम्प्रवाहहरणं मात्रादृशां मादृशाम् ।
विद्यापंकजिनीविकाशविदितं राज्ञोतिवृद्ध्यै स्फुर-
दृतं विश्वविवोधनाय भवताहुःकर्मभेदाय च ।। ८५० ॥
श्रीचंद्रप्रभसूरिपट्टसरसीहंसप्रभः श्रीप्रमा-
चंद्रः सूरिरनेन चेतसि कृते श्रीरामलक्ष्मीभुवा।
श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरौ श्रीहेमचंद्रप्रथा-
श्रीप्रद्युम्नमुनींदुना विशदितः शृंगो विकद्विप्रमः॥ ८५१॥
इति श्रीहेमचंद्रप्रबंधः ॥ ० ८७१ ॥ छ । खस्ति ।
भाखत्पात्रं कविमुनिवुधभ्राजितो राजसेव्यः
सर्वेष्टार्थप्रदगुरुलसत्कल्पवृक्षा(क्ष)त्वदात्(ता)।
श्रीजैनाद्रिश्रियभुवि शिरा सिद्धिमद्भद्रशालो
गच्छब्बांद्रा(ब)सुरगिरितुलामझुवान(नो)सम(मो)स्तिः॥१॥
प्रद्युम्नसूरिरिति तत्र पुरा बभूव
मंदारपादपतुलाकलितोशाखः।
यत्संगमामृतरसैबहवः सुधर्मा-
धीशा भवंति सुधियः सुमनोभिरामाः ॥२॥
अलूसभायां विजिते दिगंवरे तदीयपक्षः कलिकोशरक्षकः।
दातुं प्रभोरेकपटं समानयत्तमेकप जगृहे सुधीषु यः ॥३॥
शिष्योऽस्याभयदेवसूरिरभवजाड्यांधकारं हरन्
गोभिर्मास्करवत्पर विरचयन् भन्यातवर्गेच्छदम् ।
ग्रंथो वादमहार्णवोऽस्य विदितः प्रौढप्रमेयोर्मि(ोत्
दत्ते (१)जिनशासनप्रवहणं सांयात्रिकाणां धवम् ॥ ४॥

·३४८ प्रभावकचरिते त्रिभुवनगिरिखामी श्रीमान्स कर्दमभूपति- स्तदुपसमभूत् शिप्यः श्रीमद्वनेश्वरसंशया। अजनि सुगुरुस्तत्पद्येऽस्मात् प्रभृत्यवनिस्तुतः तदनु विदितो विश्वे गच्छः सराजपदोत्तरः॥५॥ सुगुरुरजितसिंहस्तत्पदामोजमार्नु समजनि जनितश्रीभव्यपंकेरहाणाम् । वचनफरचितानां यस्य देदीप्यमानं जडगतमपसोढुं दुईशो न क्षमते॥६॥ श्रीवर्द्धमानसुगुरुः कौनतधामसंगतस्तदनु । मतसंघचारिशरणः समजनलग्नदोषहरः॥७॥ तदाह(दि)भूमिरहयोपतपात्यपश्री. श्रीशालिभद्र इति पद प्रपेदे । धर्मोपदेशजलवाहललैयदीयः प्राप्नोत्तति(तो) जगति कीर्तिलताविताना ॥८॥ तदहिसरसीहंसः सूरिश्रीचंद्र इत्यभूत् । विवेचका शुचिः सद्गीस्तद्वाचानुपजीविनाम् ॥९॥ अर्थप्रकाशकं शास्त्रचक्षुषाममृतांजनं । प्येतसा संसार साद्व्यायन्मतिः पुचोगरंगभृत् ॥ १० ॥ सूरिश्रीभरतेश्वरस्तदनु च प्रामाणिकप्रामणी- यन्नामस्मृतितोऽप्यघं हरति श्री श्रीधर्मघोषप्रभुः। कल्याणावलिकंदलालिजलदः श्रीसर्वदेवो गुरु- श्वत्वारः किल शीलभद्रसुगुरोः शिष्या नरेंद्रार्चिताः॥११॥ श्रीपात्रं सजिनेश्वरप्रभुरभूत्संघांवुधौ चंद्रमाः सूरिश्रीजिनदत्त इत्युदितधीरुन्निद्रविद्याधुतिः। चारित्रामलशैलनंदनवनं श्रीपनदेवप्रभुः श्रीश्रीचंद्रमुनीश्वरस्य जयितः शिष्या अभूवन्नमी ॥ १२ ॥ श्रीसंघरोहणधराधरुरतंरररत) श्रीपूर्णभद्रगुरुरभ्युदितः पदेस्य । यत्संनिधिस्थितिभृतो भुवि भव्यसार्थी वस्तूनि "विषयानि विलोकय(य)ति ॥ १३ ॥ तत्पद्योदयपर्वतामृतरुचिःप्राणिश्चकोखजम् श्रीचंद्रप्रभसूरिरद्भुतमतिज्योत्लानिधानं बभौ ।

·? हेमचद्रसूरिप्रवन्धः । ३४९ आश्चर्य न कलंकयामतमसानुल्लंघ्य भूर्तिर्भवम् । पाथोधि क्षपुले विलनकमलोल्लासी?न दोषाकरः ॥ १४ ॥ आचार्यः श्रीप्रभाचंद्रस्तत्पादाभोजषट्पदः । चित्रं यः सुमनस्थोपि सदानवगु(क)क्रमः ॥१५॥ श्री हेमचंद्रसूरीणामनुध्यानप्रवृत्तितः। पर्वणः परिशिष्टस्याप्टे? सपुटवासनः ॥१६॥ श्रीवजानुप्रभप्रकटमुनिपतिपृष्टवृत्तानि ? तचत् ग्रंथेभ्यः कानिचिञ्च श्रुतधरमुखतः कानिचित् संकलय्य दुष्प्रापत्वादमीषां विशकलिततयैकत्र चित्रावदातं जिज्ञासैकाग्रहाणामधिगतविधयेभ्युचयं स प्रतेने ॥ १७ ॥ त्रिमिविशेषकम् । अत्र क्षुणं हि यत्किञ्चित्संप्रदायविमेदतः। मयि प्रसादमाधाय तच्छोधयत कोविदाः ॥ १८ ॥ यत -आरार्थितमया शून्यं यथा तुष्टं ख(म)तमे(मे)दात् १ । निजोतैः स्थापितं तत्प्राक् कथाकथीकतास्ततः॥१९॥ रोटारंध्रगसिद्धकिंनरगणानुलंध्य शृंगस्थिति- स्तुंगत्तोदितवृत्तशेवधिरति प्रौढार्थसंपत्तिकृत् । पूरनप्रभया तिरस्कृतपरज्योति प्रकाशोदया श्रीपूर्वर्षिचरित्ररोहणगिरी स्यादीरवींदुब्रुवः ॥२०॥ श्रीप्रद्युम्नगुरोहिमांशुविशदो वोधः शुचेः संगतो मिश्रो(थारु)रुचाममप्रतिपदस्फूर्जद्यशःपूरुषः। शानश्रीपुरुतः पदाघटनर्विबद्वयोमुकनात्? जातो ग्रंथमिषेणसाक्षरशुचिर्द्रयश्चिरं नंदतु? ॥२१॥ वेदानलशिखिशशिधरवर्षे चैत्रस्य धवलसप्तम्याम् । शुके पुनर्वसुदिने संपूर्ण पूर्वर्षिचरितम् ॥ २२ ॥ शिक्षाप्रसादवशतः खगुरोर्मयैन- मायालमत्रदधता यदवापि पुण्यम् । व्याख्यानसक्तमनसः श्रवणादराश्च श्रेयस्सुसंगममनुत्तरमामवानुव(मानु)तु ॥२३॥ 30 ·३५० प्रभावकचरिते ग्रंथस्य मानमस्य प्रत्यक्षरगणनया सुनिर्णीतम् । पंचसहस्रा सप्त च शतानि चतुरधिकसप्ततियुतानि ॥२४॥ प्रशस्ति श्लोक १८०। उभयं ष ०८० । श्री श्री० (इति प्रभावकचरितं समाप्तम् )