·PREFACE, do mark by which we can distinguish between what is fact Land:what is fiction. If we were to put aside as deserving no credit, whatever is miraculous or against the course of nature, and werc to retain only that appears plausible, it is almost certain that we should retain a mixture of fiction and fact; since fiction not only invents what is impossible but also what is possible, and even looks quite natural; and it is not anlikely, that we sbould reject something historical, since fiction was distort facts to such a degree that they appear fabulous. Nor would our criticisin derive considerable benefit from a comparison of Hemachandra's tales with other and older versions of the same ; for, wherever the latter are preserved, they generally agree with Hemachandra's narrative in the main points or essentia parts. We canuot, however, avoid discussing the most important question connected with this subject, viz., the relation between the history of Jainism and the general bistory and chronology of India. In the Introduction to my edition of the Kalpasâ tra of Blindrabthu, I have called attention to Parisishţaparvan viji, 339, where it is stated that 155 years after the liberation of Mabivirn, Chandragnptn “became king." As in the memorial verses which give the adjustinent between the erag of Vira and Vikramr, and manke ttie interval between them consist of 170 years, Chandragupta's succession to the throne is placed 255 years before Vikrama, i concluded that, according to a tradition, different from the generally accepted one, the Nirvana was placed 255 + 155 = 410 years before Vikrama, or 467 B.O. Professor Büllera objects to my conclosions, because it can be proved that Letanchandra in the Baldvira Charitra adopts the general tradition which places " Prolegene Leutin informa me that no date is mentioned in the Arabyakn. # Denkschriften der phil. hint (load der Kaiserlichstenia a Wischichten za Wien, Yol XXXVII, p. 213.

·PARISISHȚAPARTAN. 5 the Nirvåna 470 years before Vikrama. Therefore, he says, unless Chandragupta's date, 155 A.V., is due to some mistake of Hemachandra, he must have placed Chandragupta's succession to the throne 315 before Vikrama, just as the southern Buddhists placed this event too early. Now I do not think that Chandragupta's date, 155 A. V., is an error of Hemachandra, because it tallies with another traditioml date of the Svetambara Jainks. For in their Patråvalis and similar works, they place the death of Sainblûtivijaya ia 156 A.Y. This stlarira was the teacher of Sthûlabhadrn who, according to the legends told in the Parisishtaparvan, was Sakatala's son, and became monk under the last Nanda; consequently he was also a contemporary of Chandragupta. It will be seen that Chandragupta's succession to the throne and Sambhatarijaya's death occurred nearly at the same time, which, if the legends are based on facts, must indeed come near the truth. Thus far collateral evidence corroborates IIcmachandra's date. We arrive at a similar conclusion by arguing from the date of Subastin's death 265 A.V. Sulastia was a contemporary of Samprati, the successor of Asoka. Accordingly 110 years intervened between Cunndragupta's accession to the throne and the deatlı of Suhastin. This interval of 110 years must contain the reigns of Chandragupta, Bindusâra, Asoka, and Samprati, which is by no means incredible as tho Baddlust gire 84 years to tho three first reigos. As regards Buliler's suggestion that IIcmachinra must bare placed Chandragupti's accession to the throne 315 years before Vikrami, tre must leave thiq question undccidcil. For though this much rany be inferral froin the datag adopted by Ilemachandra, it does not necessarily folloiy tlint he did make this inference. At all crents no other Jaina + It mast, bourrer, lo al mitteal that 109 grani um largua perlol lor in *erprivire statiras ·TATFACE. author, as far as we know at present, explicitly placed Chandragupta 315 years before Vikrama, The main point is the interval between Chandragupta and the Nirrina. As Hemachiandra's statement on this liead is not, as we gaid above, gratuitous, but well-supported by collateral proof, we can use it for fixing the Nirvana. The date of Chandragupta's nccession to the throne has been fixed by Professor Kern between 321 and 322 B C.;' accordingly the date of the Nirvana is somewhere about 476 and 477 B. C.; and this date is probably correct within a few years, as it nearly agrees with the adjusted date of Buddha's Nirvana in 477 B. C. Hemachandra seems to have taken from older works all the stories and legends which form the subject of the Parisishtaparran, without materially altering or augmenting them. Dang older versions of his stories can be pointed ont. I bave published as an appendix of this work, a few such parallel texts: a passage froin the Rishimandala-stotra by Dharmaghosha, whose age is as yet unknown, a passnge frum Padmamandira's commentary thereon, and Kathånakje in Prakrit from Devendra's commentary on the Uttaradhyayana' which was completed in Samvat 1179 or 1122 A. D. All tese Kathinakas, except those on pp. 2 and 20, are taken, as Professor Leumann of Strassburg informs us, from the Chêrni and BarilyLadra's commentary on the Avagyaka Niryukti. Since my appendix has been printed, Professor Lermann, to See Kern, dor Daddiemas and seine Geschichte in Tridien. Leipzig, 1881, p 331, note ** I need one MS of the text, A, and one of the commentary B; both in my posse100 These ags are not datod, but A is very otd, B modern • The two ass used, A and B, belong to my collection. They are dated Barvat 1611 and 1660 respectively • The Terres ingerted in Devendra's text are wanting in the original, otcept tha veree tên: op p 14, and the rerses on PP 17-19 The verge faut ISTI, however, 18 added by Deyendra, ·PARIGIHTIȚAPARTAN. 7 Whiosc zeal and sagacity the Jaina studies owe so many fine discoveries, las investigated the Kathầnaka literature. One result of his researches is, that be traced many stories contained in the Parisightaparyan to the following works: the Avnsyaka Niryukti, the Avatyaka Chůrni, the Viseski- Tasyaka Blasliya by Jinabhadragani, Haribhadra's commentary on the songyakn, the Bhashya and the Chûrni on the Bribat Kalpasâtre and the Nisithastra, and the Vastdevaliņdi. The numerous references to these nathorities with which Professor Leumann most kindly and liberally las supplied me, are incorporated in the notes to my analysis of the Parisisutaparran. It will thus be made apparent that for a great part of Hemachandra's parratire, ancient authori. ties can be proved to exist, and it is beyond doubt that for the rest they existed likewise. On comparing Derendra's, or to be more accorate, Haribbndra's texts printed iu the Appendix with Hemachandra's text, it will be found that the latter closely follows the forner with very few and immaterial alterations. Ilewachandra's narratire is fuller, while that of Haribbadni is very condensed and sometimes terging on the enigmatical; it is so to such a degree that if we did not know the chronological position of Haribhadra' end lemachandm, we should onprose tlo latter to be the original author and the former bis epitomator. I am therefore inclined to beliсre that Ilaribbndra's tales are no original work but abstracts from a more detailed inork either in prose or rerse;" yet, I must . llarland is sald to laro died in femrat 69. Hemslaa.in fired Samrit 1143-14 . There are some rettes in fantastra's test which Este broneried tog all Ha full ver. These rernes tour to me to laro tren laten orer fram El orxinal bilete loet ta te llenat.abun terreo ewan Ed 18cm xfuro Lima Tor le mapirsae the ta the Periodtafetua I et Ialertet to we laten la mala of file ongleal, I set there is fretler illegatarin's repla ·8 PREFACE. mention that Professor Leumann who thorouguly knows Raribhadra's writings, considers them original and does not subscribe to my opinion. Whichever opinion may in the end turn out to be correct, whether mine or Professor Leumann's, I am convinced that Haribbadri's katlánakas were not the direct source of Hemachandra's Parisishţa parvan. Sach an original, for the ten first books of the Trishaslıțibalaka Parusha at least, has turned up. Tor Professor Peterson "Baw on the occasion of his " first visit to Cambay, a copy on palm leaf of a Malápurushaclaritra in Piakrit याति दंतवौ दरिदिछी अन्य कंपिरसरौरा। App, P1. Comp नदा दरिडिमानां दन्तावाप्रवादक! VI, 13 राय नंदुन वियाएर । ज मगडाल करेसर । मंदुराध भारता। सिरिष रतिवेष App, P4 Comp म ति राजा यदसौ शकटाला करिष्यति । ध्यापाद्य नन्दं नद्राध्ये थोपर्क स्थापयिष्यति ॥ VIII, 50. कौनत्येय निवहान पुचच मिय विशाख । उपाय नन्दं परिवर्तथामि महायुमं वायुरिवोपवेग | Apg .. 14 Comp सकोगटय समुत्युवं भवरवाहनम् । भन्दमुन्मूलथियामि महानायुरिव छग 1 VII, 223. Thererna धराश्यहरे मित्र (भत्यं यो न इन्यादा इन्य वे I APP, p 17 oceurs also TIIL, 33G with the better reading हो मझ पाता कंचचकुंडिया निदंच। रापा नियवमनी य रत्य विना भे हो वार िAPP, p 17. Comp. वो दे पातर में विदई म्वपरिका। पतिय म्यौ च महादयत सुमरीम | But, Iss. गपपोपपद्य मारम उपायाम जोयणमहो। पर पर मधमानीय विमा होतं पाररिAPP.P.18 Comp. योगमारणाने पानीभन्य पदान्यो। सानि सम्मान प्ररणयाम्यहम् I VHI, 3GI.

·10 PREFICE. and sfoferits, the use of the simpler afae instead of the causative. Another proof of Hemachandra's carelesa and lasty composition is Ius rather too frequent use of meaningless words to all up an otherwise too short verse. His verses frequently bear the marks of rapid versification like those of the Latin poet who in hora saepe dacentos, at magpat, vcrsne dictabat stang pede in uno Some verses contain metrical faults: in free, I, 261, fa a II, 329, al ha safaa VI, 49, FATTETTE, XI, 38, 97æfannafera, XI, 110, Arafatge, XIII, 59 the second and third syllables of the pada are short, though this is expressly forbidden by writers on metrics. In 1, 288, II, 251, 481, III, 9, VIII, 370, XIII, 73 an enclitical monosyllabic word stands after the caesura against the role. The third pdua in III, 214 79Tufo consists of nine syllables ; such pädas of nine syllables are not unfrequent in epical poetry, but classical poets avoid them. There are some nicer rules on the Vipula form of the sloka which though not laid down in native works on metrics aro always observed by Mlalókavis, Hemachandran's verses set these rules aside nearly as often as they conform to them, e.g., in 111, 115 the first pada is correct, but the third is bad. Moreover ho ugeg not only those Vipnlig, to whicle the epical pocts and mahakavis restrict themselves, but any atlicr tllat comos bandy." Now as Homachandra composed grammar (Sabdinu. casann), a dictionary (Abhidlânachintamani), a work on poetics (Alomkarachintamani) and on metrics (Chandongsasana), It seems that the metrical instinct or tact, wbiel tanght the older prota to mako melodinas Terses without sho help from expreus ralos of the Satrn, hul gma Islat ia later timer cipecially fa Gazerit. For it is nt tout remarkablo that other highly treeplubod pet of that provinco, famos. rarulota, the author of the Kirtik sumull, throughoat absteins fruan tto use of tto Yrali.

·PARISISNȚAPAIYAN. 11 be certainly did not lack the learning necessary to avoid the blemishes we have pointed out. His inaccuracies therefore prove that he rapidly and somewhat Carelessly coniposed the Pariſishtaparran. He would not liave been able to do so, if the sources on which he drer had furnished him only tlie materials and not something more. I therefore think that his source was a Prakrit poem, and that his own work is scarcely more than a Sanskrit paraphrase of it. Still he has done his work cleverly, and he has succeeded in producing a narrative which the reader will peruse with as much pleasure and interest as many works of greater pretension. The chronology of Hemachandra's literary compositions has been fully discussed by Professor Buhler in his masterly monograph “On the life of the Jaina monk' Hemachandra" quoted above. To this work the reader is referred for all details concerning our author. The conclusion at which Professor Buller arrived, is that the Trislınslıțišalákåpurusha-clarita has been composed at some time between Samvat 1216 and 1229, the dates of Kumarapala's conversion to Jainism by Hemachandra and the latter's death. As the first event is mentioned in the Mahariracharitra, the last parvan of the Trishastrśalâki-purusha-charita, the completion of that work, and, a fortior, the composition of the appendix belonging to it, viz., the Parisishtaparvan, mast be subsequent to Samvat 1216. Flemachandra composed, in the period specified above, the following works in the order in which they are named : 1. The commentary on the Yogasøtra. 2. The Triskinshțišalâkâ-purusha-charita. 3. The Sanskrit Dryasraya. 4. The Pråkpit Dyásraya. 5. The coinmentary on the Abhuthana Cluntàmini.

·12 PREFACE. I proceed now to give a detailed analysis of the contents of the Parišishtaparvan which will be usefal for reference to the student of Jainism. In the notes I have named the older works in which the same legends are told or alluded to. The references which I owe to Professors Tawney and Leumann are distinguished by their names in brackets. I bave mentioned algo such stories which bear some resemblance to those told by Hemachandra.

·CONTENTS OF THE PARISISHTAPARVAN. CAXTO THE FIRST. After a mangala of foor verses, the author states that after having related the history of the sixty-three great personages of the Jain history of the world (trishashțišalákåpurusha) in ten books, he will now proceed to parrate the lives of the sthaviras from Jambûsvåmin downwards, in an additional book, the present Pariśishţaparvan (1-6) The book opens with a flowery description of Magadha (7- 12), and its capital Rajagriha (13—21), and with a eulogy on Srenika, the king of Rajagriha (22--28) In the courtyard of the temple Ganasila, ncar Rajagriha, Mahavira had taken his residence and was preaching to the assembled Sangha Srenika, hearing of Mahavira's arrival, set out in full state to visit the Jina (29-45) Two soldiers in the king's retinue observed on their way an ascetic doing severe penance One of them adtarred and praised the ascetic, but the other declared those ansterities would not benefit their author. The ascetic was kung Prasannachandra who, on taking pratrajya, had left his young son and his wives in the care of his ministers But they wanted to kill the prince, and thus the king, having become an ascetic, would cause tho cxtinction of his lino (46—56) The ascetic orerhearing this conversation was instantly seized with wrath against his yle ministers In his rage ho wildly fancied himself patting his foes to death and cutting them to pieces (57—65) When Srenika had come to Mahivira, and paid him his re. Terence, he asked him what wonld be the fature lot of the ascetic whom he had been on his way there Blahirira angvere1, that if * All that follows down to II, 311 clogely agrees with tba Yasudevahindi, (LETXAN) . Transachandra and bu adrentores are mentioned in the Ataigaks Mirsakti, 80, (LIÇZAXY).

·CAFNTS. the ascetic liad dud at the moment when the king saw hin, lic woald harc gone to hell; but were he to die now, he would go to heaven. For when the king had passed by, the ascetic had for. gotton his tapas and relapsed into worldly passions; bat now he bad repented and entertained but the parest thoughts (66–90) at tho request of Sreniks, Jahárira related the history of Prasannachandra. In the town of Patana ruled Somachandra; his wife was Dhårini. Once dressing the king's hair, sbe detectel a white hair anel rallied kim npon it. The king Lecamo melancholy; for all his ancestors had adoptel a religions life before their heads had turned gres; he, therefore, resolved to go to the wools as a hermit. The queen, not willing to be separated from lim, accompanied him. Their sou Prasannachandra was installed kinz (91--108) In the woods they lecl a hermit's life, and being very fond of each other, they spent their timo pleasantly enough. After some months the queen gare birth to a boy, but she die in childbed. The boy was called Talkalachirin. He was first in charye of a nurse who hail onnic out with the king and the queen to the wooxls. But the norso too soon died, and the father lini to bring up the child with buffaloc's milk. Valkalachirin grew up in the company of his father, secing only munis, never any females, of whose very existence he thus remained totally ignorant (109– 123). Meanwhile Prasannachandra who had succeded to his father's thronc, was told that a young brother of his was growing up in the woods with his father, the herinit. He sont painters to tako Tatkalachir is mentioned by Haribhadra as an examplo to år. TIII, 161, 3. (L2PX4Yw). The story of Falklackfrin iteollis eriilently na ithiustion of tho well-known story of Rushyal nga ia {to Iditapds of the Rimiyana * To the motivo in fundit in the ninth Jlabs of the Brlu linta, ed. Faraböll, 1. r 137, (LPrvixy). Compro alm ragha Fack, 1., 2. [an 1 Kathi Sarit Ságart I, 67, IT, C24. Animilar incident is fuand la tho katha Ko'm, in the story of Amary.latta and Utriainda, Sanskrit Collagos *. Folo 67 B. Llers green Fails * kita tau while cambing her basant's head. She sayıly lont, here is a messenger et religion (Juurl?:) como o gou." TITTIT.) See sloo the scalpture of the Amerir. Jitsia 14 Geal Eur A. Couuinghan'ı Ularks Stij, isplate XLIII, Y .. (LE JELLR) ·16 CONTENTS. Own, how far they had sacceeded It was doubtful whether Valkalachinn would find the way to Patana, or be lost in the woods. While the king was desponding, and the whole town seemed to share his gref, the sound of the music, tho merry-making in the courtezan's house, jarred upon his ear. The king's complaint about it was no sooner repeated to the woman, than she apologized to the king by telling him all that had happened Но readily guessed who the juvenile hermit was who had been enticed to marry tho courtezan's daughter, and after having identified him by those who had sern him before, ho had him brought to his palace. Valkalachirin got a share in the govern. ment from his brother, and was married by him to girls of royal birth (196—217). Ho soon got an opportunity to show his gratitude to his fellowtraveller, the cartman. For the man had sold some of the robber'e treasure, which was recognised by several inhabitants ns tlicir He was therefore arrested and brought before the king, but set at liberty on Valkalachfrin's recognition (218-221). Somachandra, the old hermit, had lost his eyesight by crcessivo crying over thc separation from his lost son, though he was soon informed that lie was safe with his brothcr. In his state of helplessness fellow-hermite tended bim Twelve years had now clapsed, wlien one night Vulkalachirin reflected on lis ingratitudo towards his old father in leaving him alone in the wools. llo made up his mind to visit him, and was joined in this by Prasarnachandra When they drew near the hermitage, Valkalachirid, after so many years of absence, beheld with maingled feelings of joy and sadness the secno of his childlıool, and pointed on to his brother such places as were dearest to his meniony. They at last met their old blind father, who weeping for joy suddenly recovercd 114 cyesight (223–216). Valkolachirin pecing in the hot tlo implements of the nscctio lying about, rabbed them clean with his clothes. Thus einplogel he fancial that ho lind been in a similar situation loc de tot know when and where He trained his memory, when all of mallen the remembrance of his former linths came upon him, of the time when he had leen n plous monb. Concentrating lurs ·18 CONTENTS ander Sasthita. Once a member of his Gachchha Asked and got leave to visit his relations and to convert his step-brother. Ho found, however, the young man so engaged in the preparations for his marriage, that he scarcely took any notice of his brother's arrival. Disappointed at his failure, the raonk returned (287-297). Bhava. datta inveighed against the undutiful brother, opon which another monk challenged him to try the same experiment on his own brother. Bhavadatta agreed, and when they had como dear his native place, he visited his brother who was just on the point of marrying Nágila, the daughter of Nágadatta and Vasuki. Tho relations greatly rejoiced at Bhavadatta's visit and pressed him to stay. Ho baw Bhavadora, who according to custom was assigt. ing at his bride's toilet, but rose at once on seeing his brother. Promising to return presently, ho followed his brother who made him carry his sbowl. Many of the relations joined them, but after some time retarded, first the women, then the men. Only Bhavadeva would not retarts, unless expressly dismissed by his brother. The latter amused him with pleasant conversation and remembrances of old times, till they reached the village where his Gachchha was staying. Bhavadatta introduced his brother to the Acharya as intending to take diksha, and Bhavadera dared not contradict him, Icst his brother should appear to have said anything unirao. Accordingly he was ordained and ment somewhere elso. His relations, arriving after bomo timo and enqniring whero Dhavalera yns, were put off by Bhavadatta (298_217). Bhayadeva kept the Tots which had been forced upon him, till his brother died; but then he consideral himself free to keep his engagoment with Någilà whom ho had forsaken ngninst his will. Ho berotly returned to his natiro village, and restod somewhere Dear a templo (348357). Just then ho was met by Nagila nnd Bralimnol, but he did not recognise his bride, nor did sho him, when he askerl her news of his parents who had died long ago. Bat when he enquired after bis bridle, Nágili gnensed who ho was, and make him whether he was not Bharadera, and wluy ho ho pome. llo then explained how be hail lwrn indured to become a monk, and how lie krag now longing for his beloral bridle. Opon this Nagill made hersell known to him, but blaming him for his ·TIRIÍISIT IPARFAX, 19 + iolention to break his yows, bade him retard to his Acharya and repent of his sins (337–373). A chance occurrence lent weight to her words. For the child of the Brahmani, Nigila's companion, ran ap to his mother asking for some jar or pot. He had drank his mill, he said, but he had now got an invitation; he would therefore comit the milk'to enjoy the promised treat, and afterwards drink the milk he had sared. All blamed the boy, and Bhayaders said he would be like a dog who returns to his vomit. Nigilá now turned opon Bharaders and said, be wonld be no better, since he intended to return to cr whom he had as it were yomited Bhavadera was thus persuaded by ber to repent of his sins. He henceforth led a pious life. After bis death he was born again in thc âdikalpa as . Sakrasiminika (37+389). Bharadatta had after his death become a good in the Sandharma Kalp, whence his soal again descended on earth and was born A8 Sagaradatta, son of the emperor Vagradatta and Tašolhari, in the town of Pupdarikini of Pashkalirati, a district of Videba. Grown up lc onco amused himself with his wires on tho Cat roof of the palace, when he saw a cloud alaped liko mogat Meru. While he gazed upon the cloud, it slowls dissolral. Thin phenomenon brought home to him the truth of the instability of all things. He therefore desired to lecomo a monk, and though his parents were at first against the plan, bo finalls suocereded in obtaining their consent. He is then ordained and converteri many princes Persmering in his tapss, he ras at last crdowel with the Aradhi koowlelge (320_-416) Bharaders, descending from learen, was re-Inta as Sire, som of I'maratha, king of thills in 'ndcha, and V'snamall. When Kira lisal grows up and keen matrie), Sigaradatta took up his rraidrner near that town in the house of a rich serciant Kima. supiddla were lonpitality was rvanlat lig A Fadden intox of richen. Sira, beaning of thus, voted Sagarmatta anti rrepectfalls tisten to his BettOn. le felt DEXO stable action for the 11. tbm Kaul Cela then lasiteiler Ledeet. Klog kaskuntza che me v17 on Time of the lastalary of the sell. Essaint Colex8 foto 45 s. (TAUSIT) ·22 CONTENTS. went to the hills and became chief of a gang of robberg (166- 170). His spies having informed him of Jambi's impending wedding, he went there in expectation of a rich booty. He possessed two spells, one for opening doors, the other for casting all asleep.. By means of these spells, he and hre med entered Jambû's house, and began their work. Then Jambû calmly bado them not to touch one of his sleeping wires. Prabhava was greatly astonished to see Jambů proof against his spell, and thought he possessed counterapell. He made himself known to Jambi, and asked him to exchange their spella Bat Jambû said, he had no spells and did not get any value on them; for he intended to take diksha on the next morning; being already a bhdrayati, the spells bad no influence apon him. Prabhava then took the influence of his spell from Jambu's wives, and implored Jamhů to give np his premataro design and to enjoy life together with his wires. But Jambo answered that he would not bo induced by pleasures of short duration to bring down apon him heavy consequences IA confirmation of his opinion be told the story of the man in the well (171--190). 1st story (191–223) Once upon a time & merchant and his caravan were in a forest attacked by robbers; their goods were taken, and all the people dispersed. The merchant himself had penetrated the thicket, when suddenly an enormots cleplast rushed apon him. The furious beast drove him on till he reached an old well, into which the man jumped to bare his life. llo maght hold, however, of a root of a banyan tree whick stood on the brink of the well, and sent from an overhanging branch, one root down into it. From the month of the well, the elephaut, patting forth his tronk, just touched the miscrable man's pate. At the In Europe this effect was produced by candles of human fat. Seo Kaths Barit Ségur, Addendum to Fasciculus IV. It comes immediately after p. 331. (TAWRIT) • A fali monography on this apologie "which has wifed Brahmapa, Jainan, Doddhista, Mabapmadans, Obristisos, and Jerry has toen given by Prof. E. Kahn (Fostgrass to Otto von Bahtlingt, Stuttgart, 1888, p 698. The oldest Indian Tersion is found in the Wabibbersta, Striptıb, 4dby, und &.

·PALIŚISHȚAPARTAN. 23 bottom of the well an ELOTTOONS serpent opened his jans ready to deroar the prey which could not be long in dropping. From the walls of the well issued four snakes trying to sting him, and a black monse and a white one alternately guawed the root, to which he clang. The elephant 'not able to catch the man, fariously shook the branch of the tree, and thus disturbed a swarm of bees which had built their hire on it. Flying about and covering the man, they stang him. Bat from the shattered hire, drops of honey fell on the man's forehead, and thence into his month. Notwithstanding his dangerous situation, the man relished the honey (191---214). The moral of this apologue is as follows: The man is the worldly man; the forest, the world; the elephant, death; the well, haman lưe; the serpent, hell; the four snakes, the passions, wrath, etc; the root of the banyan tree, man's life; the two mica are the dark and light fortnights; the bees, sorrows and cares, the drops of honey, worldly pleasures (215-218). If a god shoald rescue the man from danger, would he not be thankful ? Thus, Jambi said, he woald not reject the help of the Ganulhara to escape from the Sarpsra. As Prabhara reminded bim of his duty towards his family, he said family-ties were rather an Blogiou (219-233) and related The 2nd story of the courtezaa who married her son (24314). Keberaseni, & tourteran in Vathara, once became mother of twins, Koberedatta and Kaberadatta Her mother, however, prevailed opon her to expose them. So the twins were pat in a tight boy, which was floated on the Yamand and at last laaded at Saaryanagar). There they were discovered by two merchants, who adopted cach one of them. Their names were discovered ca two rings found on them. The children were carefully educated, and developed to such beants, that they were thought proper match, and accordingly betrothed to one another (1217). Once the newly married coople was playing some time, when Kaberadatta's ring was thrown into the lap of his wife, who perociring it to be exactly like her own, readily guessed the tree relation between Kabersdatts and herself. She then retarded the ring, togriber with ler on, to Kabersdatta *bo, of course, ·24 CONTENTS came to the same conclusion In order to arrive at the truth, he Indaced his nominal mother to tell him all she knew about him and Kuberadatta Her tale left no doubt that he was betrothed to his sister. His only comfort was, that nothing criminal, beyond the marriage ceremony itself, had taken place. He therefore resigned his bride to the care of her guardians, and went on a journey In Mathuri ho fell in with Kuberasena, the courtezan, whom he did not know to be lis mother, and conquered by her charms lie made her his wife and got a son by herl (248_279). Kuberadattâ meanwhile had become a nun. Her devation was rewarded by the Avadhi knowledge which disclosed to her Kuberadatta's new incest. In order to reclaim bim, she went to Mathura and, not recognised by Kuberadatte, took up her lodging in his house When her host's boy was once playing about her, she said to him: "You are my brother, son, brother-in-law, nephew, nncle, and grandson, and child. Your father is my brother, father, grandfather, hasband, son, and father-in-law. Your mother is my mother, grandmother, my brother's wife, daughterin-law, mother-in-law, and my husband's second wife" Asked by Kuberadatta about the meaning of her words, she explained to him their mutual relation The consequenco of this discovery was, that Kaberadatta became a monk And Kuberasenâ a devout lay- Therefore Jambu concluded, let as put no trust in relations but in Jina who is our only true friend. (280–311) As Prabhaya reminded Jambů of his duty towards the manes, viz , to . engender & son, he answered by telling The 3r2 story,* of Maheśvaradatta (313-354). In Tâmralıpti there lived a rich merchant Mabeſvaradatta. His parents, Samudra and Bahuld, & greedy and canning couple, were, after their death, reborn, bc 29 a buffalo, she ay a bitch. Mahes yaradatta frequently went on long journeys during which his Landsome wife Gângili consoled herself with her paramours Once The reader will senrcely require to be reminded of Oidipus nor of the medieral legend of Gregories, the sabject of many works in diferent lag. guages -Cr the 17th story in the Eroties of Parthedins, De Poriandri Matre. TAwtr.] • Camparo 4th night of the Arabian Night: (LEUMANK) woman ·PARISISNȚAPARSAN. 25 when her basband returned anexpectedly, he found his wife in the embrace of another man, and beat him so thoroaguly that he could bot crawl a short distance, when he broke down and died. But his soul was lodged in the embry o which he bad jost engendered. Gaagili gare, in dae time, birth to a boy whom, in spite of Lis being evidently a bastard, Jaleíraradatta lored tenderly, and Lelieved to be his son. On the anniversary of his father's death, he bought and killed a buffalo who chanced to be his transformed father He ate of the meat lumself, and give slices of it to his son, the bones he threw to that very bitch, in whom his mother's soul had been embodied. These deeds were witnessed by a monk who chanced to come there for alms. The holy man, by his superhuman knowledge, perceired at once in what relation the actors in that scene stool to cach other, and tarnel Away in disgust. Mabesramadatta ran after him, bat could not indace him to accept any gift. At last the monk explained the nature of the sins he had just witnessed To confirm his tale, he barle the bitel dig op a liidilen tragure, which she did Upon this Mahesvaradatta, diegusted with the world, became a inonk (315-35-1). Samudra'ri varned Jambu not to renouncc rashis worldly pleasurey Iest he slould repent of it like thic hasbandman in The 4th gory (336-378) In the village of Susiman, there lived a lingbundman, Baka IIc sowel hie field with pance seed and corti When the reel had well sprung up, he went to visit romo relations in a remoto village There lie was trwatel tu sweet cakex, which delicacy he bal nerer tastel before ; but he relished them very much, and mtel how the materials for tlıcm were obtu Ilis relation to'll him that on a field well wateral by a Persian wheel, wheat #lion!! be BANT; when ripe and thered in, it shoald ground and lakel in mn rans In the same star Raparcane abouki le Town, und from its juice magar shonli Le producel Baka return. I with wedle of whint and sugarcane and decided to uve them as he halten directel lle bean by monin lue still tren crop, and potwithstanding the carnest remonstrtions of bie ne, le clearl tlır 11 Then he son A well. bas that te *AX Do matur Ting lic hol minal licy line crop of cut, and you so allo to ETUW 1 ·26 CONTI'NTS. wheat and sugarcane. He repeated when it was too late (336– 378) Jambo replied that he would not act foolishly like the crow in The 5th story (380_105) ? In the Vindhya hills an old elepliant once stumbled in the dry bed of a torent and died: Blany beasts of prey ngacmbled abont the carcase, and finding no other way attacked it by the anus. A greedy crow forcing his way into the interior lost himself in tho inflated mass. Tho sun shone upon the carcase, and by tho influence of its mys the angs closed. Then the ring act in, and the torrent evelled carrying the dearl clephant into the Narmadi Thence it drifted into the ocean Thero the skin of the elephant burst apel the crow got out of its prison Flying about, tho crow could discover no land, but way forced to remain on the floating carcase; and when the latter was gradually caten up by fishes, the crow was drowned in the sea The carcase of the elephant is to be compared to woman; tho ocean to the Samsara, and the crow to man. He who hankers after women will sink in the Samsara Padriaéri objected that the known should not be giren up for the unknown, illustrating this sentence by The 6th story of the monkey (407-430) In a wood on the Ganges there lived a couple of monkeys who loved each other tenderly. Once the male monkey jumped carelessly, fell down and died, but rose at once as a man, such was the holiness of the place. His spouse followed his example and became a gel of great beauty The man, hoping to become a god by repeating the experiment, jumped again, but was changed into a tuonkey. The woman was found and bronght before the king, * The same story in Arayaka Churni III, 123 (LETXANN.) A somewhat similar incident is related in the 12th Tarangs of the Katha Sant Sagara, seo p 77 of Tawoey's translation • The same atory in Kalpabhashya Pedbıya, 293, and Višeshira yaka Bhashya by J10abhadraganm, 1, 862. (LECXADX) • In the Katba Kosa a bathing place sa mentioned, which has the power of turning animals into men. Two monkeys created by magic are heard talkrog about it Sansbnt College M8, Folio, 19 B. (TAWNEY.)

·PARIÁNȚAPARYAN. 27 who matlo licr his favounto consort The monkey was crught by strolling actors, and tanght to dance Once he was made to perform before the king and queen. When lo recognised the queen x4 liis fornier companion, he burst into tears, repenting of his foolishness. Jambi rclates The 7th story of the charcoal-burner, (432—113) A cliarcoal-burner going to the woods had provided himself with plenty of Truter. Howcrer lo grew u thirsts us his work, that he liad soon spent hie provision, and was obliged to go in search of mor water. Creeping along in n scorching bun, lo dropped ethnusted in the shade of tree Tbc coolnes somchow refreslied him, so that ho fell asleep IIc drenmt that he was qaalling the water of many welle, tanks etc, but not yet satisfied lic came to an old well, from the bottom of which lo licked up the muddy remnant of water Resernlling him is a man who, having in former births enjoyed tho delights of licnien, is still attractel by the copty pleasures of Fatnan life Tadmasena then told Thr St) eory (416-610) of the canning woman witls the anklet, and of tho jnchal. Devadinna, Fon of Derailatta, a goldsmith in Nijngrilia, haul murriol a klirend beauty, Dargli Once she inthed in the river and was seen by a young man, s ho instantly fell in love with ler Ile Anerlo in ninhing sure that she returnal Jus love, and thien enquirul of some my lier nime and the place where slio hired Ile employed an old nun as a grobetween, lut Durgula, hann var j»t *pvaring te versele, fint rerile her ay a prxure, on:) then luent her mith her hand The loser tomeier, heant patiently the lonentations of the old women, for bir *** At one that the i"zipirman of Darulis and math the fire fingin sirrtehel out, with tle non Nokin! httn og liclul mint that they ahvolil mirct on the title of the manum, ft le dilpit komt Stie cien !. Ayun 4 fur Daruli, lat fast! ! Kui teilen 'Il. r 13: (TA** ·26 CONTEXT8. wheat and sugarcane He repentat when it was too late (336- 378) Jambû replied that he would not act foolishly like the Crow in The 5th story (380—405) In the Vandhya hills an old cleplant onec stambled in the dry Wed of a torrent and died. Many beasts of pres assembled about the carcase, and finding no other way attacked it by the anus. A greeds crow forcing his way into the interior lost himself in the inflated mass. The san shone upon the carcase, and by tho influence of its rays the anus closeu ? Then the rains set in, and the torrent swelled carrying the dead elephant into the Narmada. Thence it drifted into the occan Thero the skin of the elephant barst anil the crow got out of its prison. Flying about, the crow could discover no land, bat was forced to remain on the flonting carcase; and when the latter was gradually eaten up by fishes, the crow tras drowned in the sea The carcase of the elephant is to be compared to woman; the ocean to the Samsára, and the crow to man. He who hankers after women will sink in the Samsara. Padmasri objected that the known should not be giren op for the unknown, illustrating this sentence by The 6th story of the monkey (407-430). In & wood on the Ganges there lived a couple of monkeys who loved each other tenderly. Once the male monkey jumped carelessly, fell down and died, but rose at once as a man, such was the holiness of the place. His spouse followed his example and became a girl of great beauty The man, hoping to become a god by repeating the experiment, jumped again, but was changed into a monkey The woman was found and brought before the king, • The same story in Åvassaks Chirni IIT, 129. (LPUXEN) A somewhat similar incident is related in the 12th Tarango of the Katha Sant Sagara, soe p 77 of Tambey'e translation * The game story in Kalprbbisbya Pedhiya, 293, sad Tséesbirayaka Bh&ahya by Jinabbadragabin, I, 862 (LECHTY • In the Katha Koka a bathing-place is pentigned, which has the power of tarning animals into men. Tro monkeys created by magre are heard talking about it. Sanskrit College JS, Folio, 19 B (TAWYEY) ·28 CONTEYTS. Pren worse than before For Durgilá grasped her by the thront and, dragging her through the Abka-grove, expelled her by the western gate. This, therefore, was the place, the young man concluded, where they shonld meet (416-499). Accordingly he ment, on the appointed night, to the Asoka-grove and met Durgils. The lovers gratified their passion till they fell asleep. About that time Deradatta chanced to go to the asoka-grove, and there discovered Ins daughter-in-law sleeping with a stranger Haring ascertained that his son was alone in his bed, he returned and abstracted an anklet from Dargila's foot as evidence of her crime. Dargıl, however, observed Deradatta abstracting the anklet, and pressing bis intentions took hier nieasures accordingly. Having dismissed her lover and joining her husband's couch, she ronsed him, saying, that she could not beat the close heat in tho She prevailed on him to spend the rest of the night in the garden, and there she lay down with him on the very spot where Deradatta had seen her with her lover Devadinda resumed his slumber in his wife's embrace, loat she foon woke him up and said that the father-in-law had just now insulted her; for ho had by stealth taken an anklet from her foot. The husband promised to charge his father with leis wickedness, but Dargila insisted upon his doing so at once, lest Devadatta should pretend to have seen her lying with stranger At last slie prevailca opon her husband to swear that he would repeat in the morning what he had just sard And so he did, but he father denied tho charge and declared that he had at that time soen Devadinna alone in his bed when Dargılå slept with a stronger in the garden. Upon this argill appealed to an ordeal in order to prove her innocence Now there was there a status of the Yaksha Souhana of sucli sanctity that no guilty person coull pass through between ita legs! Them phe sent and, in the presence of a crowd of room 1 ct. tho termaation of the Andruhůta Jätate, So. 62 in F#m3b81*. fint Volame. A Brihan ketaan promised to enter the fire, it be had ever toucher! de land of ye except der wund. The fire was made ready But 160 Hrently in trend bier paramour to be present at the crremony. She er. clsinel, "Esthman, I have beter trached the land of any man ricept you; It thu is trac, may the firo bot burn mo." Then she began to enter the fise.

·30 CONTESTA, The kins found out that even Indius of noble birth were so deeply degraded by their rensnality. lle at onco fell into a sound slecr which laatod a whole week. When he woke up, lio was brouglit beforo tho king who inqaired into the cauru of the endden change in the guard's condition Derailatta then related all he had been of tho queon's intercourse with tlie elephant's keeper. Tho king ascer tained the truth of this information in the following way. Fle cared the naked queens to ascend an elephant constructed out of maty. When at as the guilty queen's turn to get on the counterfeited elephant, she pretended to be afraid of it, and being beaten hy the king with a lotus-stalk, she feigned a swoon discovering on her back the marks which the shackle had left, condemned her to death She had to ascend tlio elephant together with her low-born lover, ho had to drive the animal to a precipico on the Vaebhara mountains, and thenco to precipitate the elephant together with themselves When the crowd of spectators saw the elepliant on tho brink of the abyss first lifting ono, then two, and at last three legs, they besought the king to spare the noblo animal. The king assenting, the keeper undertook to lead the elephant safely back, on condition that his and the queen's livos Rhould bo spared This they were granted, but they were banished from the country (546-594) Once at nightfall the couple reached an empty shrine and there put up for the night robber, pursued by policemen, entered the samo templo, and feeling his way in the dark, touched and woke the queen up, who by hig touch at once became enamoured of him, and promised to savo his life In the morning when the policemen entered the temple in search of the robber, the queen gave him out for her husband, and tho policemen believing her, and naturally mistaking the elephant's driver for the robber they sought, seized and impaled him on the spot. The tortureri mau greatly suffered from intense thirst, but noborly dared to bring him water At last a compassionate Jaina, called Jinadasa, promised to fetch himn water if he would mean: After a while a ·PARISIENTALS RYAN. 31 reached a swollen river The tobber proposed to bring over first tlıç queen's clothes and jewels, and then lierself Bat when lie had crossed the river with crerything the queen had had on lier body, he thought it safer to part company with so dangerous a woman and left hier naked like a newborn baby on the opposite bank. In this plight she was discovered by the Vyantara pod, tho late clephant's driver, who had resolved upon saying her soul. Ho tlıcıeforo took tho form of jackal who had a piece of flesh in his mouth, But sceing a fish who had jumped out of the water and tumbled on the dry ground, ho let go the flesh and rushed on the fish; the fish, however, jerked himself again into the water, while a bird coming suddenly dosyn suzel tbo pece of flesh. Tho queen seeing this, langhed at the jackal who had lost his flesh and missed the fish, whereupon the transformed god rejomed that sho too had lost her first and her second lover He evlior te ler to repent of her sins and to take refuge with the Jinas. The queen followed his advice and became a nun (619–010). Jambů, in order to blow the cliects of indulgence in passion, relatel The Oth story of the enamoured Vidyadharn In tho celestial city of Gaganavallablia on the Vnitadhya mountain thero lived two Vidjåeliara4, the brother Jegliarathon and Valgannalin In order to attain sonu magical power they cach resolved to marry a girl of low estruction, with whom, lowever, they were to live in chastity for a whole ser So tliesa bruthers sent to Vasintapura And thence to n sillage of Chandalas *bosc confiderico (licy succeed 13 gang 7.5 galie thich. felvet out to bx natives of Kshstipratrshithin anel to Diree xen disnre hy their parents The Chindlas mulmmal them into their eximmunity on condition of the comforting to tlie hality of Chaqyalı life, and gave them each a deformel girl fur uſe Viilrunninn nesertheless local luss spill so wko at tho end of the yrar, *44 brithebild Ile there forte trattato leur her, in listirother, hvilken true to his purpur, went tame park, Honeyrr, tu nturn after a year at that ſuprzed thing* ** WINCI tin len Tir wife o! I'rtaninilin. wlin la gran beren 1»), ****in** 100, anul het hull! KAS Dit nuntquit ·80 CONTENTS, found out that even ladies of noble burth were so deeply degraded by their fensuality, le at onco fell into a sound sleep which lasted a whole week. When he woke up, he was bronght before the king who inquired into the cause of the sudilen change in the guard's condition Deradatta then related all he had seen of tho queen's intercourse with the clephant's keeper The king ascertalued the truth of this information in the following way. He caused the naked queens to ascend an elephant constructed out of mats When it was the guilty queen's turn to get on the counterfcitrd elephant, she pretended to be afraid of it, and being beaten hy tle king with a lotus-stalk, slie feigned a swoon. The king discovering on her back the marks which the shackle had left, condemned ber to deatly She had to ascend the elephant together inth her low-born lover, who had to drive the animal to a precipico on the Vaebhára mountains, and thence to precipitate the elephant together with themselves When the crowd of spectators saw the elephant on the brink of the abyss first lifting one, then two, and At last three legs, they besought the king to apare the noble animal. The king assenting, the keeper undertook to lend the clephant safely back, on condition that his and the queen's lives should be spared This they were granted, but they were banished from the country (546–594) Once at nightfall the couple reached an empty shrine and thero put up for tho night. After awhilo a Tobber, pursued loy policemen, entered the same temple, and feeling his way in the dark, touched and woke the queen up, who by hig tonch at once became enamoured of him, and promised to savo his life. In the morning when the policemen entered the templo in rearth of the robber, the queen gave him oat for her busband, and the policemen believing her, and naturally mistaking the cloplant's driver for the Tobler they songut, ncized and impaled bim on the Apol. The torture man greatly suffered from intense thirst, but nally dared to lying him water. At last a compassionato Jainn, called Jina lisa, promised to fetch hit water if he would meanslule insekate the Arlats. This the poor mas sil, bat Leloto Jinndisa retumal, he diedl, still invocating the Arlats. He was run A4 a Vjantara god (59-618). The queen and tur new lover had set ont on their journes and ·TARIŚ131 TATARYAN. 31 The queen reached a swollen river. The robber proposed to bring over first the queen's clothes and jewels, and then herself But wheu he had crossed the river with everything the queen bad had on her body, he thought it safer to part company with so dangerous a woman and left her naked like a newborn baby on the opposite bank. In this plight she was discovered by tho Vyantara god, the late clophant's driver, who had resolred upon saying her soul He therefore took the form of jachal who had a piece of flesh in his mouth. But seeing a fish who had jumped out of the water and tumbled on the dry ground, he let go the flesh and rushed on the fish; the fish, however, jerked himself again into the water, while a hird coming suddenly down seized the piece of flesh. The queen seeing this, laughed at the jackal who had lost his flesh and missed the fish, whereupon the transformed god rejoined that sho too had lost her first and her second lover Ho cxliorted her to repent of her signs and to take refuge with the Jinas followed his advice and became a nan (619—6-10) Jambû, in order to show the effects of indulgence in passion, related The Oth story of the enamourel Vidyadhara In the celestial city of Gaganavallabha on the Vartalkra mountain there lived two Vidyâdharas, the brothers Megharatha and Vidyanmålin. In order to attain some magical power they cach resolved to marry a gul of low extraction, with whom, how. cver, they were to live in chastity for a whole year So there brothers went to Vasantapura and thence to a village of Chandalag whose confidence they succecded in guning They gave them- Relves out to be patives of Kshidratishtha and to have been disowned by their parents The Chandalas admitted them into their community on condition of their conforming to the habits of Chaulala life, and gave them cach & deformed gırl for wife. Vidyaamilin nevertheless lored his rpons n ho, at the end of the year, tvas big with child IIo therefore refused to lenye bcr, when his brother, who had been true to h24 parpose, went liome promising honcver, to return after a year At that periul things Here worso than lyfor The wifo of Villyunmalın, who hail guien birth to a Lys, nas aguin preminut, anel lier lustren was not willing to quit ·32 CONTENTS. her. The close of the third year found Vidyunmålin equally unguecessful in attaining his end; for the love for his children had added a new tre which he had not the heart to break, though his wife was a deformed shrew, and his life among the Chándalas was loathsome. Begharatha therefore left his infatuated brother, never to return He enjoyed the most exquisite pleasiires in his state of life At last, being ordained by the monk Susthita, he died to be reborn as a god, while his brother's soul erred about in the Sam. sâra (615--691). Kanakasena warning Jambû against over-eagerness, told The 10/11 story of the shell-blower A husbandman in Sâligråma used to protect his fields from inroads of deer by sounding a conch while sitting on a tree One night ging of robbers was driving off a herd of stolen cattle when they heard the conch, and supposing themselves pursued, they dispersed in all directions. In the morning the shell-blower discovered the lied without a shepheryl, grazing close by Ile dive it to the village and gave it away to his co-villagers, we tending to have received it from some deity Bat ho lead to pay dearly for his casily won popularity; for hen, in the next year, ho was ngain on the same tree blowing tho conch, the same robbers coming again with a heril of stolen cattle, heard the same sound issning from the same spot as on their former expedition They now ascertained the cause, and finding out their mustuke, brought tho man down from the tree, beat and tortured lim, took nway lus cattlo and stripped him naked Then they left him alone to reflect on the cral effects of over great real Jamba clates The 11th story of tho monkey nnil tho bytumen (720_715) In the Vindhya Willa a cry strong moukoy dinyo away the othier males and dallied with the femalce Onco another monkey, young and strong, caine and courted the females, but the older one reventing the liberty he took, thres a stonc at lum A blooly quartel envant, in which, however, the older vionkey deodeilly kuffered the most. Ile retired, covered with wounds and thorough. Is extimastel Coming to a mock from htclı bituinen was oozing, Le mistool the liquid for water and legu tu lick it. But the ·PARISIBITAPARTAN. 95 only part of the good things intended for her, and consumed the reat himself. To atone for this fraud, he was, after his death, again and again born as an animal, till at last he was born as the son of Somadatta and Somasri, Bråhmans of Kshitipratishtha. About the same time, the soal of the mare became embodied in the daughter of the coortesan Kimapataka, who grew up tho finest girl in the town. All the yoang men ontbado each other in order to purchase her favour. Tho son of Somadatta had also fallen in love with her, but as he was very poor, the courtesan did not even vouchsafo a kind look. To bo at least near her, tho infatuated lover became her servant, and when he was turned out, ho rather submitted to the worst treatment than to leave the louso of tho beloved girl. Kamanlavati relatce The 16th story (142-147). A man driven from home by famine joined a caravan. Onco when tho caravan was making a halt in the wooxla, tho man strolled abont, and saw a bird tearing a picce of flesh from tho mouth of a sleeping lion, Flying off and perching on the boagh of A treo it cronked and shara, 1. e, 'beware of mohnesa'! The man was astonislied at the ladicrous contrast between the words and the act of tho biril. Kamalarati warns her lusband not to act lako that birl. Jambû relates The 17th story of the three friends! (149-181) * Tho domcytic priest and chicf minister of Jitadatra, king of Kshitipratishtha, was Somadatta who had thrco friends Salamitm, Parrnnutra, and Prnimnmitrn Sahamitrn, was his constant and intunato companion, Partımiton was occnsionally his guest on parties of pleasure, with the thirl, Pranamamitra, ho nal to talk wien they met, bai ho neres almittel him to ferater intimary Now it happened that tho minister fell in die. Toro rith the ling, so that fie thought Gt to face himself, till the Tal closely resembles Ibo Ith norz ta ibo Gesta Eomanoram (Duta't Aothuanian Llno) Beet' Katud kunt Elpars, Tol. IL 87, J cole. (Taxat.) C WILLIAU XII, 1:6 Hasa IT, 59 ·PARIÁISITAPANTAN. 37 filthy floor, she had waited till Chatta was asleep and had then crept into the samo bed. Chatta, however, had become awaro of her presence, and tried to suppress his suddenly awakened passions. This effort had killed him. When she land discovered thio fact, she had become afraid that as appearances told against her, she would be thought guilty of liaying killed Chatta and bo punishıcd accordingly. She therefore had cat the corpeo into pieces and faried them secretly. When she had effaced all tracce of what had happened, her parents had arrived. The king asked Någnéri whether what she had told was true or not. Tho Firl lnaghed and said that there was no more truth in her story thinn in any other whicli ho had heard before Jaynsri winds up her talo by saying Jambû would not succeed in delading them by cmpty storicg. Jombû rclates The 19th story about Inlitânga (215.-275). King Satiyadhn of Vasantapura bad a beantifal wifo, Laliti. Once sho was looking from tho pavilion of the palaco on tho passing crowd in the street, when slo obscrvod a rery handsomo young man of hom sho nt onco became passionately cnamoured. IIer servant, a ghrowd woman, abetted her passion and found out for her that the roang man as a certain Lalitinga, son of the mercbant Sámadropriya of this town The qacen wrote him a letter in wlich alle owned her passion, and sent it to him lig ler bertant. Tho roman cacouraged the timorong lover, and prom mixed to bring him together with the queen When on a festival the king wont Rolanting and bat few people remained in tho palace, tho Attant woman thero intralaced Lalitanga diguiscil Ana mtatne of a Yakshn Thu, ho and the queen frere ennblad to fratily their passion for each other Bat the gearun of tho nemglio Antichou mado son that A orang man ralel in it, and on tho retarn of the king communicatel to him their suspicion The Lingat or went into the seraglio, but though ho tmde pour lesals, he was pemeind by the watchfal krtaal #lo Farnal theatern Ilth women threw Laht Kas On . Currere resgatu Virpalsi IV, 9, 11 (L:****) ·PARISISHȚAPARTAN. 39 and asked what had happened that all the people were leaving the town. Being informed that Sadharman was staying in the neighbourhood, he dressed splendidly and went there in great state Arriving, however, at the park, he put off the royal insignia, and barefooted he approached the Gañadhara who was preaching to the people (1-37) When the sermon was at an end, the king asked Sadharman who Jambû was; for the king was greatly struck with the beauty and remarkable appearance of Jambû (38—47) Sudharman related to him Jamba's history and foretold that he would be the last Kevalın, After him nobody would reach the Manahparyaya and the Paramávadhi stages of supernatural knowledge, the Jinahalpa would be abandoned together with other holy institutions and practices, while on earth the sanctity of men would go on de Having heard all this the king paid his reverence to Sudharman, and returned to his palace (4955). Sudharman entered the order at the age of fifty; thirty years he was the disciple of Mahavira, twelve years after whose death he reached the heralam He died eight years later, having accomplished his one handreth year Jambu reached beatification sixty-four years after Dahavira's nir úna, having appointed Prabhava of the Katyayana gotra as the visible head of the church (56-61 ) CAXTO THE FIFTI Prabhava anzions to find a worthy successor to his own place, in vain mastered his faithful flock Bat his mental sight (upriyoga) discovered among the heretics & fit man in the person of Sayyambhara of the Vatsa gotra, who was just celebrating a sacrifice in Råjagriha (1-7) IIe then proceeded towards Raja- 5Tiha, despatching two monks to the place where the sacmfice was going on They were to ask almg from the priests, and if thic priest should give them nothing, they should loudly exclaim: "Al, you know not the Truth." All happened as Prabla ya had forescen, and the monk, acted as they had been told Sayyam blinya orerhearing the strange exclamation of the lols men becamo ansettled in his mindenbout the Truth Ilie gurn whom fic questioned on this liend, of course, affirmed that the Vedas were ·40 CONTENTS truth, and that there was no truth beyond the Vedas But Sayyambhava did not let himself be put off in this way. He charged his guru with deceiving him and the pablic in order to gain his livelihood, and he threatened to cut off his head, if he withheld the truth from him 18–24). The gura' thoroughly intimidated, then confessed that a Jina idol was hidden below the Bacrificial post. Only by its influence sacrifices could be celebra. ted, otherwise Narada, & faithful beliover' in Jina, woald hinder any sacrifice. He showed the idol to Sayyambhava, and declared that only the dharma of the Jinas was true, and that the Vedas were an impostare, upheld only for the purpose of procuring the priests an easy livelihood (23--35) Sayyambhava taking an affectionate farewell from his former garu, went in search of the two monks, and at last came to Prabhava whom he asked for instruction in the Jaina religion Prabhava explained to him tho five vows of the Jainas; and when Sayyambhava had renounced his former heresical views, he received diksha and became a zcalous ascetic. He learned the fourteen púries and became, after Prabhava's death, the head of the church (36–5t) When Sayyambhava took diksha, he left his young wife behind. They had ng yet no children This circumstance made the forsaken woman's caso appear still more miserable, so that peoplo compassionately asked her if thero was no hope of offspring Sho answered in Prikrit, manayam, i e, a little Henco the boy to whom sho did eventually give birth was called Manaka (55—62). When Blanaka was eight years old, and becamo aware that his mother was not dressed like a widow, lıe asked her who was his father. Ho then learned that his father was Sayyamuliava, who becoming a monk had left her, before he, Manaka, was born, and never roturned since. Maņaka who yearned after lus father, secretly left his mother and went to Champå Thero he mot his father, and as ho did not recognise him as such, ho inquired of him after his father by whom he wanted to be ordained. Upon which Snygamblaya gave himself out for tho most intimato friend of His father in whoso stead he would ordain lum. Manaka agire Compare Nielubandalastotra, , !GI, aprendice, r 30.

·PARISISUTAPARYAN. 41 ing to this, Sayyambhava brought him to the monks without explaining the relation subsisting between the boy and himself. Then the boy was ordained (63-80). Sayyambhava, by mcans of his supernatural knowledge, perceived that his son would die in six months. The time being too short for mastering the whole sacred lore in extenso, Sayyambhava condensed its essence in ten Lectures which he composed in the afternoon. Hence the work is called Dasavaikälika 1 For though to make abstracts of the Law is allowed to none bat to the last Daśapûrvin, yet under certain circumstances a Srutakevalın may do so Manaka learned the Daśavaikälika, and thus he was well instructed in his religion When the six months were over and he died (81-88), Sayyam. bhava so heartily wept at Manaka's death that his disciples were at a loss to comprehend his deportment which appeared so aabecoming a world-renouncing sage, and said as much He then told them Maņaka's history, and declared that he wept for joy because his son had died as a saint. Tho disciples only learning then that Maņaka was their acharya's son, wondered why he had not told them this before Sayyambhava replied that if they had known Manaka to be his son, they would not have exacted the obedience which is the duty of every novice, and the most meri. torious part of his moral exercise He added that for the sake of Munaka's instruction lie liad composed the Dasavaikälika Sätra, but now the object being attained, he would cause his work to disappear (89—100) The disciples, however, mored the Sangha to solicit Sayyambhava that he should publish the Daśavaikålika Sayyambhava complying with their wishes, that work has beon preserved (101-105). At last Sayyambhava died, having appointed Yaíobhadra as his successor (106, 107 ) CANTO TIE SIETE After a most exemplary life of an ascetic and a teacher Yasobhadra died, leaying the management of the church to his disciples Bhadrababa and Samlhůtavnjaya (121) Four traders of Cl. Appendices, p. 86 + See Appendices, pp 1 and 32 (Rishunandalietotr, 183 ) 6 ·CONTENTS, Rajagriha, who had grown ap together, took dikslut ander Bhadrabâha and became most zealous monks. They separated and wandered about till the cold season when they returnod to Rájagriha (5--15) In the afternoon, after having collected alms, they left the town for the Vaibhâra hill. When the evening set in, one of them had got to annountain-cave, another to the park, the third near the park, the last not far from tho town. They put up for the night at the places which they had severally reached, and there they wero killed by exposure to the cold. The one on the hill died in the first watch of the night where tho cold was most intense, be in the park died in the second watch and so on, as the cold decreased as one approaches the town (16-21.) The founding of Påtaliputra. Udiyin succeeded his father Kâņika in the reign of Champå. Everything in his residency brought back to him the memory of his deceased father, and rendered him cxceedingly bad. His ministers, therefore, persuaded him to fonnd a new capital, just as Kanika had founded Champå, after leaving Rajagriha on the death of his father (21-32) In order to find a sito suitablo for tho future capital, Udayın despatched men versed in the interpretation of omens When they had reached tho bank of the Ganges, they came on a magnificent Påtali tree. On a bough of this tree was pierched Chasha bird, and opened from time to time its bill in which insects fell by themselves. The augurs, noticing this remarkable omen, retamed to the king and recommended the spot for erecting there the new capital An old augar then declared, that the Pâtali tree was not a common tree, for he had heard from some wise man the following story about it (33–41.) The story of Annikapatra (43-174). There are two towns of the name of Blathari, one in the north, the other in the sonth of India Defadatta, the son of a trader Apaśyaka Niryukli XY11, 11, 27, (LZUMANN). For other legenda on the founding of the city of Paçalıputra, see Katha Bant Sigara, Vol. I, pp 15, 16; Pilgrimage of Pahir (Calcutta, 1815), p, 257, E.

·CONTENTS. Bat per treating her children to dissolso their criminal union ceiving her remonstrations utterly disregarded, she became a non. At last sho died and was born again as a god (205-107). This god being aware by his euperior knowledge of the avfal punishment which Pushpackûls would incar in the next world if she did not separate from her husband brother, showed her in a dream the different hells. Great was the terror which these sights caused her, and in vain did the king try spells and incantations to allay it? (108-116). At last he assembled wise men of different creeds and asked them for a description of hell. They identified hell with various ulls inherent in the human lot. Of course the queen know better and dismissed theso men with open contempt Then Annikâputra was bronght forward : and his description of the hellss exactly coincided with what tho queen had seen in her dream (117–126). Again the god sent the queen #dreana in which she saw the delights of heaven, and again the beretic philosophers pat forward their rationalistic views of -heaven. But Annikapatra's description of the heavens satisfied the queen, so that she was persuaded of the truth of the Jaina faith and desired to join the order of puns. Her lusband con- Benting on condition that she would beg almas only at his honse, she took dilsha (127—146). Annikáputra foreseeing that a famine would set in, sent off his gaccha to some other country. He stayed behind himself as he was too old to wander about, and the queco carefully ministered to all his wants. For her devotion she was at last rewarded by acquiring the kevala knowledge. But glie concealed this fact from all and especially from Arnikapatra, whom continuing to attend she astonished by divining all his wishes. Once she arrived with his food in a shower of rain Tho oid monk upirailed her, because it is forbidden to go out in the rain; but she excased herself by saying that she knew the water-bodies on the road to be lifeless, and in order to account for such knowledgo she was obliged to confess that sho possessed tho kerala (147-159). Annikapatra then asked her when he slioula For the queen had the same dream every night. Yhich he stated to be given according to the sacred books.

·PARISISITA PALVAN. attain the kerala. She replied that this would happen on his crossing the Ganges Annikåputra therefore hastened to tho ferry-boat on the Ganges; but on whatever side of the boat he placed himself, that part of the boat went down, The other passengers perceiving this threw him over board; the same mo. ment a demon, enemy to the Jainus, erected a pike in the river Bo as to impale the unhappy monk. Even in this painful situation Annikåputra succeeded in concentrating his thonghts, and thus at last reached Nirvåna which event was daly celebrated by the gods ncar tho placo, which henceforth became a famous Tirtha called Prayaga (160—169). The scull of Annikåputra was dnfted down by the river and landed on the bank. There tho sccd of a Pitala treo found its way into it, and springing up it developed into tho tree which was to mark the site of the new capital (170.174). Such being tbe auspiciousness of the place, the king gave order to build in it the new capital, which was to be called after the trco Patalipatra. The artizans of the king arriving at the spot went round the treo in an ever wideping circle till they heard the cry of a jackal. At that moment they dropped the measuring line, thus marking the limits of the city. In its centre a fino Jaina templo was raised by the order of the king who was a devout Jaina, and many other stately buildings adorned the new capital of Udayin. llo becamo a powerful monarch of whom the other kings stood in great awe (175--188)' Onco a king who had incurred Uliyin's displeasuro was dethroned by lum and died in the flight. His Ron entered the service of Udayin's enemy, the king of Avanti, and promised to rid him of his rival, if ho would acknowledgo him afterwards as his fmond and cqual Ho accordingly went to l'italiputra watching for an occasion to get near Udayın Obserying that tho Jaian monks hnd free access to the king, tho disgaisce prince entered the order BS 1 novice, and succeeded in com. pletely gaining the confidence of liis superior On a pausladhaday tho Sori accompanied by the novice who Arried a conccalai teapon alont him, went to the palace and proached to the king After the sermon, all lad themselves down and soon fell asleep, Compare Årsígala Surfakta XIII, 11, 2 ·46 CONTENTS. except the novice who boldly cut the king's throat and cscaped unchallenged by the gaards (169—210). Being afraid that he might be regarded an accessory to the crime, and thereby bring disgrace on the Jain community, the guru determined to cut his own throat, so that the murderer would appear to layo killed the king and him. Accordingly when in the morning the corpses of tho king and the monk Tere discovered, but the novice could not be found, all thought the latter gailty of the deed. Ho was pursaed, but having tho start of his pursucrs ho escaped. However, ho met with the reward ho deserved. For the king of Avanti disowned and banished him. Thas he wandered abont an exile, detested by all as the murderer of Udiyin (211–230). 'In Pâtalipatra there lived a certain Nanda, the son of a courtezau by a barber. Dreaming once that the town wis surrounded by his entrails, ho told his dream to his guru. This man, guessing tho meaning of the omen, betrothed his daughter to Nanda. Now the marriage procession took place at the sanno time, when, on the death of Udâyın who left no heirs, the five royal insignia, riz, the state elephant, the horse, the parasol, the kumbha, and the two chaurís were anointed by the ministers and led through the streets, When the two processions met, the state elephant pat Nanda on his back, tho horso neiglied, etc.; in short, it was evident, that the royal iusignia themselves pointed him ont as the successor of Udiyin. He was accordingly proclaimed king and ascended the throne sixty years after the Nirvana (231—213). Nanda's dependent chiefs were disinclined to acknowledge his authority; even in his sabhi they refused him the customary respect. For, when he rose, nobody stirred to leave the room with him Returning therefore and seating himself on the throne, be ordered the armed guards to put the assembled chiefs to death But the guards smiling at each other disobeyed him. Now there were two sentinels, painted al fresco on the wall. Into these pictures a goddess, moved by Nauda's merits, pat life, apon which the sentinels, slipping out of tho wall, immediately pat to death Compare Av. Niry, XVII, 11, 30.

·PARISISIIȚAPAEVAN. 47 the disloyal chiefs. Thus the king's anthority was restored and soon acknowledged throughout his kingdom (21%252). CANTO THE SEVENTH, In a saburb of Pâtalipatra lived a Brahman called Kapila. Once after sunset a Jaina monk arrived at his house, and as it was too late to enter the town, he asked for shelter in the Brilman's house. He succeeded in converting him to the Jaina faith and left him in the morning (1-13). During the rainy season somo Jaina monks were staying in Kapila's house when a boy was born to him. This child, howover, was at once possessed of Revati demons who were expelled by pouring water from the monks' bowls on him From this circumstance being muni-bhijana-kalpâmbho'-bhishikta the boy was called Kalpaka. He grew up a very learned and very pious man, who refusing offers of marrage, led the single life of a sclular and gained the esteem of all citizens (14--23). In a street whero Kalpaka used to pass on his daily walks, lived a beautiful Brahman girl. However, as she was afflicted with dropsy, nobody would marry her. Her father, therefore, resolved to cheat somebody into marriage with her, and fixed on Kalpaka as the man most likely to be taken in and to keep his word. Haring sank a well near lug house, he placed the girl in it, and when Kalpaka passed the placo, ho cried for help, promising to marry his daughter to him who should save her. Not heeding tho second part of the Brihman's cry, Kalpaka rescued the girl But then the father forced him to accept her as brido, as he had silently agreed to this proposition in rescuing her Kalpaka, in the simplicity of his mind, thought himself bound by honour to marry the girl quite against - his will, and did bo after having cured her of her diseabo (24-39). Nanda, hearing of Kalpaka's wisdom, wanted to make him his minister, but could not induce him to accept his offer. He then closely watched Kalpaka, hoping by some casual trespass of tho man ho would get him in his power. Kalpaka's lifc, howover, continuing unreproachable, the king resolved by artifice to involvo bim in difficoltics. He therefore ordered his Rasherman, a peigh- Compare År Niry, XVII, 11, 31.

·48 CONTENTS. appease him, bour of Kalpaka's, porer to return the clothes which Kalpakn. should give him to wash. Once Kalpaka's wife wanted her best clothes to be washed for a festival by the king's wisherman, and her hasband, though unwilling at first to risk his things with tho fashionablo washerman, ended by letting her have her way. OF course he could not get her clothes back, though ho constantly called at the washerman's for two years. His patience being worn out at last, he store to age the clothes in the cheat's blood. Ono night he furiously entered the washerman's house and frigutened him so much that the clothes vero at onco given to him; however true to his word, he ripped open the poor man's belly and dipped the clothes in his blood. The wife of the washerman pleaded in vain that the king had commanded them to retain the clothes (40_-70). Kalpaka becoming awaro that the king had used this artifice in order to get him in his power, now hastened to the palace to To his utter astonishment, however, he was most graciously received by the king and pressed to accept the post of Minister, which, in his present situation, ho of course did not refusc Thus the guild of washermen, coming to the palace in order to prosecute the murderer of their member but finding him high in the king's favour, had to return without having presented their grie- Under Kalpaka as primo rainster, the power and fame of Nanda attained its meridian (70_-84). A former minister of Nanda, and predecessor of Kalpaka, anxious to overthrow the minister, made friends with his favourte servant, and was informed by her all that was going on in Kalpaka's house. Once Kalpaka prepared the wedding feast for one of his sons, and intending to invite the royal family, had a crown, parasol, &c prepared with which to present the king on this occasion Of theso doings the fallen minister informed Nanda, at the same time artfully rousing his suspicions as to Kalpaka's treacherous designs of ausuming himself the royal state. The king bad therefore the minister's house thoroughly searched, and finding the information trne, cast Kalpaka and hış sons into a deep empty well. As only a pittance of food, hardly sufficient for one man, was daily let down for the prisoners, the song resolved to give the whole of it to their father vances ·PARISIBIȚAPACYAN. 49 in order that he might sayo his life and revenge them on their enemy (85—101). The vassals of Nanda perceiving that Kalpaka was no more, laid siege to the capital and reduced it to great distress. It was then that Nanda remembered the services of Kalpaka and deeply regretted his absence. Hearing that one of the prisoners in the well had survived, he gave order to set him free. Thas Kalpaka pale and weak was at last delivered from his prison. Seated on a palankin he was paraded on the walls in sight of the enemy, who, however, thinking the whole thing an imposture, designed to frighten them, renewed their attacks (105—115) Kalpaka proposed to the enemy to meet their prime minister on a boat on the Ganges. When both boats were at a little distance, Kalpaka holding ap part of a sugarcane, cut off the joints at its bottorn and top, asking by gestores his opponent what would become of the nogarcade! The latter was, of course, nnable to guess Kalpaka's meaniug which was this. as the sugarcane grows at both its joints (sandhi), thus the Kshattriya thrive by either true or sham tıcaties (sandhi). The enemy, however, could not make a true treaty with Nanda, nor could they deceive him into a shain treaty. Therefore they would have no chance of success but must perish in tho contest Kalpaka then pointed out to his opponent an Abhira girl, carrying on her head a pot of sour thick milk which was smashed by a stick His meaning was, that just as the milk was spilled, the army of the enemy would be scattered by him. At last Kalpaka had his boat towed round and round the other to indicate that the enemy, would be beaten on all sides, and then left his puzzled opponent The latter returning to his party way obliged to confess that be could not make out the meaning of Kalpaka's strange behavionr The enemy, being thus convinced that the formidable minister was again at the head of affairs, fled in a panic leaving behind all their train. Under the ad. Cl the symbolic action of Temalnias Saperbus wben Sestas gents meronger to him from Gabii (TAYYEY) • The double meaning in the original 1 rafa allows no literat rotolation.

·50 CONTENTS, and severely ministration of Kalpaka, Nanda regained his power panished Kalpaka's enemy (116-138) CANTO THE EIGHTH. The king There were nino Nandas succeeding each other. Their minigters were Kalpaka and his descendants; for Kalpaka had new offspring after the loss of his sons which has been related above. The minister of the ninth Nanda was Sakatala, whose wife bore Lim two sons The elder, Sthalabhadra, was enamoured of tho coartezan Fosha, with whom he had lived twelve years, while tho younger son, Sriyaka, was in the king's service, whose confidence and love he had gained (1-10). Vararuchi a Brâhman, famous as poct, philosopher, and grammarian, daily attended the king's audience and recited one hundred and eight stanzas of his own making. The king, though pleased with the verses, did not reward the poet, because Sakatala, a zealous Jaina, looking apon him as a heretic, withheld his praise. Vararuchia thereforo wormed himself into the favour of the minister's wife who induced her husband to appland his composition then daily gave the poet one hundred and eight dinārs (11 -91). The minister once asked the king why ho gave such eams to Vararachi Nando replied, that he did so, because the minister himself had applauded the poet. Upon which Sakatala • With 1-168 comp År. Niry., XVII, 92 : Soe Appendice,p. 2 4. Dovou. dra's test agrees with the Charni and Tiki of the Arabraka Niryakti. (LIAANN.) In the 4th and 6th Tarangng of the Katha Sarit Sigara aro rolated somo atories in which figure the same persona es in our narratire, but their relation to each other and tho lacidents difer widely from thoso related by Lomachandra, The persons mentionel la tho Katha Sant Sigara nro: Vararachi and hua wifo Upatosha, the last Nanda and A false Nanda, starts their tinister and his sons who starto in dark dangoon, while he subsists on the scanty for permitted them, Chlpakya and na obscoto antagonlat of hin, Babandha and Chandragupta. Very littlo that may claim to be historie cal, can be made out from the otro traditiona il tradıliotus they may bo callod. Only the much can bo muerte with safely, that some aptarice after the besigning of our era popular stories about the epoch of the Randay and the Haaryas wcto cartent la india.

·PARISISHȚAPARTAN. 51 said that he admired the verses, which were not of Vararuchi's making, bat were well known by all. He could even prodacc bomo girls who would recite Vararuchi's pretended composition. Tho minister had seven daughters, namely Yakshå, Yakshadatta, Bhútå, Bhútadatta, Eņika, Venâ, and Renå. The first of these could repeat anything which she had once heard, the second could do so after two hearings, and so on. These girls were placed by the minister behind a curtain when Vararuchi recited a new composition of his, and then repeated the verses to the king. The latter, thinking himself deceived by Vararuchi, stopped his pension (20-29). The poet now secretly hid a machine in the Gangå which, when touched, would jerk op & purse of one hundred and eight dinars previously deposited there. Taking his morning bath in the river he need to sing a hymn in praise of Ganga, and mov. ing the spring by his foot would catch up the parse, pretending it to be the gift of the goddess. The news of this apparent miracle spreading fast, at last reached the king who talked about it with his minister. To come to the bottom of this mystery, Sakatala set a spy to watch Vararuchi, and thus discovered the whole trick. He caused the purse to be abstracted from the machine where Varsruchi had deposited it in the evening. Therefore when on the following morning Vararachi tried, in the presence of the king and his minister, to play his trick again, he searched in vain for the purse Thep Sakatala exposed the trick and returned the purse to the utterly confonnded poet (30—45) Vararuchi impatient of his defeat, learned from the servants of Sakațála everything that passed in the minister's house Once a servant girl told him, that at the impending wedding feast of Şakațila's son, Sriyaka, the king would be among the guests, and that he wonld be presented' with weapons, &c Availing himself of this opportunity for his revenge, Vararachi engaged some boys to recite everywhere a Verse of his, stating that Sakațâla would kill Nanda and proclaim Sriyaka king, Ere long this rumour came to the king's knowledge, who, in order to find ont the truth, had the munister's house searched. Tho collection of weapons being there discovered confirmed the suspicion prevailing against the minister. The latter finding hiraself in disgrace and anxious to prerent the rom of his yliole ·PARIŚISHȚAPABYAN. 55 wonderful, since it depended merely on practise. But the deed of Sthủlabhadra, she asserted, was of a different kind; for he had, of his own will, sabdued his passion and not yielded to the greatest temptations. The charioteer, learning who Sthûlabhadra wna, desired to serve him, and being further instructed by Kosha, adopted the Jains faith. Koska herself became a non. Abont this time a famine of twelve years set in (170–193). In Chanaka, a village of the Golla district, lived tho Brahman Chanin, a devout Jaina, whose wife was Chanešvari. Their son, who got the name Chanakya, had all his teeth completes on being born. The monks being informed of this marvellous circumstance, foretold that the boy would become x king. But the father being rather of a religious turn of mind, desired to spare his son a lot which he considered dangerous to the wellbeing of the inner man. Accordingly to remove the omen he broke out the boy's teeth. Upon which the monks foretold that Chanakya wonld govern by prozy Chanakya, growing up and becoming learned in all sciences, married a poor Brâhman girl. Once the wife of Chanakya went to her parents on the wedding of her brother. There she met her sisters who, being married to rich men, were fine ladies, while she made but & poor appearance, Comparo Appendices, p 13. These stories are taken, as Prof. Lermann Informs me, from the Chürņi and Tikä on the Âvašyska Nuryakti IX, 64, 33, VIII, 149, 2. * The same circumstance is told of Richard III of England. See Henry FI. C. T. 6.52, "Teeth Laust thou in thy head when thou wat bora To signify thoz csmest to bate the world." See also line 75 of the same scene, and Richard IL IY, 4 49. (TAWNEY ) • Cl. the following story in the bustory of Rome, whuch lead to the enact. ment that one of the Conguts should aliays le & Plebeian: M. Fabios Ambustas, & Patrician, had two daughters, the elder married to Sery. Sulpi. cias, a Patrician, the younger to C Licinius, & Plebeian It happened that Sulpicius was Consular Tnbudo in the same year that Licinias as Tribane of the Plebs ; and as the younger Fabia was op & Tat to her sister, Salpicias, returning home from the foran with his lietors, alarmed the Plebeian's wife by the boite de Dado an entering the house The elder sister laughed ·CONTENTS. that he entreated her to return his love. But she replied, that being a courtezan, 'her love was to be had only for money. In order to procure with what to pay her, the infatuated monk went to Nepal, the king of which country gave a precious shawl to every monk on his first arrival. Having got the king's liberal gift, tho man returned. On the route by which he was travelling, there halted a gang of robbers who kept a presaging bird. Now, when the monk approached, the bird said: "there comes a lákh." Tho robbers, keeping a sharp look out, were astonished to see only a monk. They searched him, however; but finding nothing on him, they set him free Then the bird sang out: "there goes a lálh." Upon which the leader of the robbers, anxious to learn the truth, recalled the monk who confessed that he had concealed in his stick & precious shawl which he intended as a present for a courtezan. Being dismissed without further interference, he hastened back to his beloved Koshâ and presented her with the shawl. But she flung it in a gatter, and told the monk who deprecated her folly, that he was a still greater fool to allow his precious sonl to sink in the mud of worldly passions. On which the monk repented and commenced a new life of austerities. It was about this timo that Sambhûtavijaya died (133--169). Tho king gavo Kosha to a charioteer, a fnvourito of hie. As Koshả continually praised Sthulabhadra in hrs presence, he thought that by showing his skill, he would be able to gain her applanso. To carry out his plan, ho sat down in the garden and pierced a claster of mangoes by an arrow; then hitting the end of tho arrow by a second arrow, and that arrow by a third &c, 210 was at last able to draw tho fruits towards him, and to deliver them to Kosha without leaving his place Koshi, in order to show her skill, made a heap of mustard seed on tho floor, and patting a needle in it, covered it by petals of lowers She then danced on the leap withoat scattering the seeds or hurting her fect by tho needle. Exceedingly pleased by this performanco, her tover promised lice ang beard shich she would ask and ho could gire Kosba, however, replied, that skill was nothing so very · Comp. År, Niry. XVII, 11, 31. (LAC***.)

·PARIŚISETAPARYAN. 55 wonderful, since it depended merely on practise. But the deed of Sthûlabhadra, she asserted, was of a different kind; for he had, of his own will, subdued his passion and pot yielded to the greatest temptations. The charioteer, learning who Sthúlabhadra was, desired to serve him, and being further instructed by Kosha, adopted the Jaina faith. Koshi herself became a nin. Abont this time a famine of twelve years set in (170—193). In Chaņaka, a village of the Golla district, lived the Brahman Chanin, a devout Jaina, whose wife was Chaneſvarl. Their son, who got the name Chanakya, had all his teeth complete on being born, The monks being informed of this marvellous circumstance, foretold that the boy would become a king. Bat the father being rather of a religious turn of mind, desired to spare his son lot which he considered dangerous to the wellbeing of the inner nan. Accordingly to remove the open ho broke out the boy's teeth Upon which the monks foretold that Chanakya would govern by proxy. Châņakya, growing up and becoming learned in all sciences, married a poor Brahman girl Once the wife of Chanakya went to her parents on the wedding of her brother. There she met her sisters who, being married to rich men, were fine ladies, while she made but & poor appearance, Comparo Appendices, p. 13 These stories are taken, as I'rof. Lenmann informs me, from the Charri and Tika on the Avaíyaka Niryukti 1X, 61, 38, VIII, 143, 2. * The same circumstance is told of Richard III. of England Gco Henry VI. C. V. 6. 52, "Teeth badet thon in thy head when thou wast born To signify thou camest to bite the world." See also line 74 of the same scene, and Richard III. IV, 4 49. (TAWNET) • Cl, the following story in the history of Rome, which leart to the enact. ment that one of the Consuls should always le & Plebeian : M. Fabius Ambusług, a Patriciad, had two daughters, the elder married to Sery. Sulpi. cias, a Patrician, the younger to C. Licinias, & Plebeian. It happened that Salpicius was Consula: Tnbune in the same year that Licinica wTribuno of the Pleba; and as the younger Fabia was on a visit to her sister, Solpi. cina, retuming bomo from the forun with his lictora, alarmed the Plebeian's wale by the noise he toode in entering the bouse. The elder ruster laughed ·56 CONTENTS. and was accordingly ridiculed by her rich relations Grcatly dejected, she returned home, and being earnestly questioned by her husband, she told him how she had been treated because of her poverty (194-213). Chanakya, intent on making money, went to Pâtalipatra; for he had heard that Nanda was wont to make a very liberal present to renowned Brahmans. Arrived at the court he sate down on the first chair which was the king's seat. As Nanda's son, entering together with the king, noted Chanakya's presumption, an attendant gırl offered him another chair. Chanakya, however, did not rise, but put his drinking vessel on the second chair, his stick on the third, his rosary on the fourth, his Brahmanical cord on the fifth. Impatient at his arrogance, the girl in attendance kicked him from his seat. Upon which Chanakya, farious with rage, vowed that ho would dethrono Nanda and destroy his power. He then left tho town (215-226). Remembering the prophesy that he should reign through the intervention of a nominal king, ho searched for a person fit to play that part. Wandering about he arrived at the village of the feeders of the king's peacocks (mayúraposhaka). There ho heard that the chief's daughter, who was pregnant with child, had a strange craving for drinking the moon. Chanakya promised to batisfy her, on condition that tho child to be born should be handed over to him. The parents of the woman agreed, becauso they were afraid that if baalked in her desire she woull miscarry, Chanakya now caused a shed to be constructed, the thatch of which had an opening In the night when the moon shone through the opening and was reflected in a bowl of inilk placed below it, be led the woman into the shed, and ordered her to drink the milk; and as she drank it in her delusion, a man on the thatch of the shed gradually covered up the opening. Thus the woman waq satisficul that sho had drank the moon. In duo time she gave birth to a boy who, from the circumstance just related, was called Chandr. gupta. Chinakya then continued to wander about in quest of mcaos for procnring moncs (2:27-211). at her ignoranco, and the younger Fobin, stang to the qnick, besought her husband to place her on a lovel with her proud suter. (TASRET ) ·56 CONTENTS. and was accordingly ridiculed by hier rich relations. Grcatly dejected, she returned home, and being carnestly questioned by her linsband, she told him how she had been treated because of her poverty (194–213). Châņakya, intent on making money, went to Påtalipatra; for Le had heard that Nanda was wont to mako a very libcral present to renowned Brůhmans. Arrived at the conrt he sate down on the first chair which was the king's seat. As Nanda's son, entering together with the king, noted Chanakya's presumption, an atten. dant girl offered him another chair. Châņakya, however, did not rise, but pat his drinking vessel on the second chair, his stick on the third, his rosary on the fourth, his Brahmanical cord on the fifth. Impatient at his arrogance, the girl in attendance kicked him from his seat. Upon which Châņakya, furious with rage, vowed that ho would dethrono Nanda and destroy his power. He then left the town (215–226). Remembering the prophesy that he should reign through tho intervention of a nominal king, ho searched for a person fit to play that part. Wandering about he arrived at the villago of the feeders of the king's peacochs (mayuraposhaka). There ho heard that the chief's daughter, who was pregnant with child, had A strange craving for drinking the moon Châņakya promised to satisfy her, on condition that tho child to be born should be handed over to him. The parents of the woman agreed, because they were afraid that if baalked in her desire slo would miscarry. Chanakya now caused a shed to be constructed, the thatch of which had an opening. In the night when the moon shono through the opening and was reflected in a bowl of milk placed below it, lo led the woman into the shed, and ordered her to drink the milk; and ng she drank it in her delusion, a man on tho thatch of the shed gradually covered up the opening. Thus the woman was satisfied that she had drunk the moon In duo time sho gave birth to s boy who, from the circumstance just related, was called Chandma. gupta. Chanakya then continued to wander abont in quest of means for procuring nionos (227-241). at her ignomneas and the younger Fubiz, stang to the quick, besooght her husband to place her on a level with her proad sister. (TAKET) ·60 CONTENTS. resolation ho had found out in obscrving him laying fire to such places in his houso as were pests of bugs. This man proved equal to his task, for ho succeeded in patting to death all robbers (340–316). Chanakya had an old grudge against the inhabitants of a village who had once refused him food. Ho now gave them an order which could be interpreted in two ways. When the men had done what they thought they were bidden to do, Chanakya could charge them with disobeying him, and under this pretext he had the village burnt down together with all its inhabitants (317- 351). Chandragupta's treasury having by this time become almost empty, Chanakya was anxious to fill it again. He, therefore, invited the rich to gamble with him. Through staking a cop filled with dinârg against a single dînår, he easily won great sums as he employed forged dice But as even this operation took too much time, he hit on the following plan, He invited the richest merchants to a party; when all were in their cups, he sang a stanza in which he boasted of his lnck, his nofluence with the king, &c, and there the musicians sounded a flourish. The guests, excited by the example he had set them, sang in their turn, stanzas in which each man boasted of his wealth. Chanakya thus learned the extent of their means, and used this knowledge to fill the king's treasury (352—376). The Acharya Susthita lived in Chandragupta's capital, when a famine, which lasted twelve years, forced him to send his Gana to some other country. Two young pupils of his unable to bear the separation from their teacher, returned after awhile, but soon severely suffered from the scarcity of food Having loarned the art of making themselves invisible by rubbing their eyes with a miraculous ointment, they secretly determined to procure food by this art Unseen by anybody, they entered the palace, and sitting by the side of the king, ate from bus plate. They thus daily shared A similar story is told about a low midstrel of Cologae whose house swarm. ed with bags. He set it on fire and danced before it, singing to bus fiddle to this effect. “f this will not do for the bugs, the devil may know what na more effective" ·PARIGISHTA PARVAN. C1 the king's dinner. But the diminution of his food soon told upon the king, he grew thinner every day. At last Chanakya being alarmed by these symptoms, directly questioned the king. The latter owned that though plenty of food was always set before him, he did scarcely get half of it, the rest disappearing by some unseen cause. In order to discover it, Chanakya had the floor of the dining-hall strewn with a very soft powder, in which at the next dinner the imprints of human feet became visible. By this means ho made sure that somebody was the constant guest of the king, and he correctly guessed that the man must have made himself invisible by applying a miraculous ointment to his eyes On the next day, therefore, when the king was at his dinner, Chanakya caused the room to be filled with a thick smoke which brought the tears to the eyes of all present. Thus the miraculous ointment being washed down from the eyes of the two monks, they suddenly were seen sitting near tho king and cating from his plato. All were damb-founded in spite of their resentment; but Chanakya afrnid of offending the church, addressed the intradera ag heavenly kaints and dismissed them. Chandragupta thonght himself degraded for haring eaten food left over by somebody else, but Chanakya allayed his misgivings by saying that it was highly mcritorions to feed monks Afterwards, however, he coniplained about the two monks to the Acharya who laıd the blame on the laity; for, lo said, by neglecting the date of charity, they forced the monks to help themselves as well as they could Ilig argu. ments induced Chånakyn henceforth liberally to give alms to the monks (377-414) "As Chandragupta patronised the heretic teachers, Chanakya tried to persuade him that they did not descrse his favour becauso they were giren to bengoal pleasares Though the Ling allirmed that he placed implicit trest in his minister's woris, still ho insist. on on baring the chango prored Chanakyn, accordingly, inritel all heretic teachers together to expound their doctrine in the king's prance, They gladly olged his orders, anel nero conducted to a pourt of the polaco lacing tho queen's npartments, ncar vluch the * Compare År. Surs.. XX, 1519, 2, £. (Lutxare ;

·02 CONTENTS. Once the queen floor was strewn with a fine dust These men finding that the king had not yet arrived, stole to the seraglio and glanced through the windows at the women, till the king came to hear their discourse. After their departure, Chanakya proved by the traces of their feet, that they had been looking at the women. The Jaina teachers, however, who were invited on the next day, remained in their scats from the beginning till the end of their visit, and this time, of course, the dust on the floor in front of the windows was found untouched Chandragupta seeing this proof of the sanctity of the Jaina teachers, henceforth made them his spiritual guides (415-435). On Chanakya's order, the foorl of Chandragupta was mixed with a gradually increased dose of poison, so that in the end even the strongest poison had no effect upon him Dordhar å who was big with child was dining with the king, when Chanakya came upon them Observing that the poison almost instantly Lilled the queen, he ripped open her womb and extrncted the child. IIe had been nearly too lato; for already a drop (lindu) of the poison had reached the boy's head, who, from this circan. stance, was called Bindusara In ripe ago he was placed on the throno by Chanakya on the decease of his father who dicü lsy samadhi (36—-4-15) Chanakya had adopted Subandlu ng his collengac, but this ambitious man anxious to become prime minister laimself, warned Bindugim not to trust Chanakya, because he lind ripped open thio belly of the queen, liis mother The king, leirning on inquiry, that this charge agniast Chanakya was true, begun to linte him The fallen minister, however, feeling that his life wns drawing to its closc, and being therefore indifferent to worldly interests, ac. solved that after his decease his enemy should not enjoy his victory. 1Io laid his plan in tho following way: lloving pronouuerd *trong spells over ceqnisite perfumes, he placed them, together with somo lince written on thürjapatra, in a well-carnished casket, tliis lie pad in a chest, which he rir falls locked and hid in liis house. Having done this, he distributed his riches among the poor, and returret tan donghaill near thic town, there to starte licasell to death, Abavut this time the king, who hallarned the details of his mother's death, res pented of his iuconsiderate ingratitude towarls this lacs.cfactor of live ·PARISISITAPARTAN. 68 Ince, and went to Chanakya, imploring him to resume his office. But finding him firm in his purpose, the king vented his anger on Subandha, who pleaded his innocence and offered to pacify Chấnakyh Ho actually visited him, but while he made & show of paying his compliments to him, he contrived to put a faintly burning charcoal among the dry dung The danghill soon caught fire, and the great minister was consumed in its flames (446–469) CAXTO THE NINTH With the king's consent Subandhu took possession of Chanakya's honsc. Searching it for hidden treasures, he came on the chest and forced its locks, it yielded the casket. When he had burst it open, a delicious smell spread about, which he eagerly inhaled. At last ho found the Thirjapatra, which ho supposed to contain the inventory of the looked for treasures But he was greatly alarmed by the perusal of the lines written on it; for they bricily stated that whoever, not lcadrog the lifo of an ascetic, should smell the perfumo must dio by it Subandha tried the effect of tho perfumo on someborly elsc, and as that man died, though he was plied with all sorts of antidotes, he saw no other way of escapinga similar lot, but to turn monk. But as he conformed to monastic life in aproamnco only, lie became the object of contempt wherorer le went (1-13) On Mindagina's decease, his son Atoka-kri ascended the throne. De rent his son and presumptive licir, Kanála, to Ujungini, thiero to be brought op When the prince was ciglit years old, tho hing wrote (in Prikrit) to the tutors that Kundla should begin his studies ( was). One of Asoka's wives who wanted to securo the succession to lier own son being then present, took up tho letter to read it, and secretis patting a dot orer the changed gs into 1984, c., he must be llindel ! Without re-read. ing the letter, the king sealed and despatcheel it The clerk in Ujjayini ne bo shocked by the contents of the letter, that he rar annule to read it alogu to the prince Kopila, therefore, acized the letter and read tliv cruel sentence of his father Considering Ses Indien Infupsary for 184, Vol , r 120 (TITXET) ·64 CONTENTS. that as yet no Maurya prince bad disobeyed the chief of the house, and willing to set a bad example, he stoutly pat out his eyesight with an hot iron. Great was the king's grief when these news reached him. For he dearly loved Kunila, and he had intended him for his successor But now he had to give up wliat hopes and plans he had formed; for Kunala's blindness definitely dig. nbled him from reigning. The king gave him a rich village on tho revenue of which he might comfortably live, and placed the son of the rival queen in the residency of Ujjayini (14—31). In the course of time S'arachchhrt, tho wife of Kunala boro lim a son for whom he decided to secure the succession. Dirgnised a minstrel he went to Panliputra and won the hearts of the peoplo by his fine voice At last the king heard of the famong blind midstrel, and ordered him to perform in his presenco, Kunila, exhibiting his art, sung lay to that offect that Asoka's blind son clnimod liig penny (rihini) On the king's question who lio was, lio made himself known. Tlo king pushing aside the curtain belund which he had been concealed, now rccognised and tenderly embraced his son. He promised to grant him whatever bo slould ash. Kanala morely repeated that he claimed luis · penny." Being then informed by the ministers that princce denoted the kingdom by "penny," Asokn sadly objected that being blinit Kuvalo never could ascend the throne. Thereapon the latter said, lo claimed the kingdom not for himself, but for his son. "Wien" cried the king " has a son been born to you f" "Just now" (ramprati) was the anger. Samprati, accorlingly, was named Kopala's son, and, though a baby in armis, fo was anointed Anka's succeusor, after whose demiso he ascendal the throno and becamo a powerful monarch. Samprati sak a staunch Jaina (35–65). A dreadful dearth prorajling about this time forced the monk. to emigrto as far a4 tho seaside. Daring theso un'cttied times they neglected their regular atadics, ko that the Arcted lore van on the point of falling into oblivion. Tho Sadgua tlı refuro rransen, Compare År. Siry, XVII, 11, 33! There is this diference that my two And but fuar subyasmiss, , the lAirsad kolm! ATO menikotird, (LxTwixx) ·64 CONTENTS. that as yet no Maurya prince had disobeyed the chief of the house, and unwilling to set a bad example, he stoatly put out his eyesight with an hot iron. Great was the king's grief when these newg reached him. For he dearly loved Kanala, and he had intended him for his successor But now he had to give ap what hopes and plans he had formed; for Kunala's blindness definitely dis. abled him from reigning. The king gave him a rich village on the revenue of which ho might comfortably live, and placed the son of the rival queen in the residency of Ujjayini (14—34). In the course of time S'arachchhri, the wife of Kanala bore him a son for whom he decided to secure the succession. Digguised as a minstrel he went to Pštaliputra and won the hearts of the people by his fine voice. At last the king heard of the famous blind munstrel, and ordered him to perform in his presenco Kunala, exhibiting his art, sung a lay to that effect that Agoka's blind Bon claimed his penny (rihini). On the king's question who ho was, he made himself known The king pushing aside the curtain behind which he had been concealed, now recognised and tenderly embraced his son. He proraised to grant him whatever he should ask. Kunala merely repeated that he claimed his "penny." Being then informed by the ministers that princes denoted to kingdom by "penny," Asokn sadly objected that being blindl Kutála never could ascend the throne. Thereupon the latter said, he claimed the kingdom not for himself, but for his son. · When" cried the king " has a son been born to you ?" “ Just DOW" (samprati) was tho answer. Samprati, accorlingly, was named Konåla's son, and, thongh n baby in arms, ho was anointed Asokn's successor, after whoso demise he ascended the throno and became a powerful monarch. Samprati was a staunch Jaina (35-55). "A dreadfal denrth prevailing about this timo forced the monks to emigrate as far as the scaside. During theso unsettled times they neglected their regular studies, so that the sacred lore was on the point of falling into oblivion. The Sangha therefore rcaureta. Comparo Ar. Niry, XVII, 11, 351 There is thia difference that only two and not four adhgay anas, ris, the brand and rimnth are mentioned. (LIC) ·06 CONTIRTS. strength at last gave way and he died. She load reproached herself with having cansed his death, and though tho Sangha lad declared her free from all guilt, she trould not be satisfied with. out an absolving sentence from a Jina. The Sangla, therefore, by joining in a common penance, induced a Sasanadevati to carry her to Simandharasyimin. This Jina had not only confirmed her Innocence, but had also taught her four sacred texts: the Bhavana Vimukti, Ratukalpa, and Vichitracharya. On her return to the Sangha, who had remained in the same posturo (rüyotsarga) for the whole time, she communicated these texts to the coramanity. Tlie first two texts were added to the Achârânga Sûtra, the remaining two to the Daśavaikålha Sîtral (81-100). When his sisters had left Sthalabhadra, he went to Bhadrabahu for his daily lesson. But the latter refused to teach him any more, Rs he had become unworthy of it. Sthûlabliadra replied that he remembered no sin since his ordination, but on being reminded by him of what he had done, he fell at lais feet and implored his forgiveness. Bhadrabaho, however, would not take up his instraction Even the whole Sangha could only with great difficulty overcome his reluctance. He at last consented to teach Sthala. bhadra the rest of the Pùrras on the condition only that they (riz, the four last Purvas) should not be handed down by him to anybody else. On Bhadrabâhu's death, 170 years after the Nirrâņa, Sthôlabhadra became the head of the church (101—103) CANTO THE TENTTI. Sthalabhadra once visiting Sravasti preached there in a saburban park in the crowd of faithful hearers he missed his old friend Dhanadera, and to inquire after him he went to his house, Dhanesvari, his friend's wife, received him with deep respect, and told lum that her husband had lost all he possessed, and was now travelling about as a trader Stlıûlabhadra knowing by his superior knowledge that an immense treasure was hidden below pillar of the house, stretched ont his hand in that direction, saying, “Lo, such is this lionse, sach ponr husband's trade, and such is this"! + Seo appendir, f. 86 ·68 CONTENTS. marked deference, rose and greeted him to the utter astonishment of Vasnbhậti who could not imagine that anybody did rank above Sahastin The latter, horrever, declared Mahagiri to be the holiest of men because of his austerities; for he did only eat the offal of food, and if he could not get that, he would not break his fast. After this interruption Sahastin accomplished the conversion of Vasubhūti, and returned to his place (6-15). On Vasubhůti's enggestion his kinsmen always kept sonda remnants of their meals in store for Mahaguri, in casc ho should beg at their doors. The saint, however, by dint of his superior knowledgo perceived at once that the almis offered him wero unacceptable, because they were especially reserved for him. Hc, therefore, soverely rebuked Suhastin for having caased this nuisance, but at last he forgave him on his proniis never to givo him any more annoyance (16--22). During a visit of Suhastin in Ujjayinil a procession of Jivantasvamin's imago took place. Suhastin and Bahagiri, having conio to that town, followed the sacred car together with the whole community. When tho procession passed tho palacc, Samprati intently regarded Suhastin, whose very prepossessing appearance struck him as having been familiar to him in somo far off periol. Bat whilo ho racked his memory, lo suddenly swooned With his returning breath came tho remembrance of his meeting with Suhastin in his preceding life. Engerly lastening to, and pretmting himsolf boforo hin, he professed the faith. On his question whether Suhastin also did recognise him, the latter Austered in. the aflirmatiro aod procreled to relate thcir former mecting (23- 33) Once,he sail, he and Jnhågiri were staying in Kandmbl. Althongh there was then a dearth, the laity continued to prorido the monks with food. When on porno day they retnimal from their begging tour, a starring vagnlond leku fol of them. They crcased themselves, howerer, by maging that they could do nothing without the consent of their superior. Tho ngali, therefore, went up to Sahastin who, foresceing that this man in • Compra Ristimandalaunirs, . II, Arrondizes: Compuro Ruskaspilului, *. IN, Aralat*, p. 22.

·PARISISIITAPAIVAN. 69 future times, would become a patron of the church, offered him food on condition that he should first take the vows. Complying with this demand, the beggar received plenty of fond, but he gorged himself with it to such a degree that he was sufforated. He died in the following night, and was born again as Kunala's Bon, the present king Samprati (39—54). The king looking ap to Sahastin as his greatest benefactor, was converted by him to the true faith, and henceforth strictly performed all daties enjoined to the laity. He further showed his zeal by causing Jina temples to be erected over the whole of Jambůdvipa (55—65) During Suhastin's stay in Ujjayinî, and under his direction, splendid religious festivals and processions in honour of the Arliat were celebrated, and great was the devotion manifested by the king and his subjects on this occasion The example and ad. vice of Samprati induced his vassals to embrace and patronise his creed, so that not only in his kingdom but also in the adjacent countries the monks could practise their religion (66--83). In order to extend the sphere of their activity to uncivilized countries, Sampratı sent there messengers disgused as Jaina monks. They described to the people the kind of food and other requisites which monks may accept as alms, enjoining them to give soch things instead of the usual tax to the revente collectors who would visit them from time to time Of course these revenue collectors were to be Jaina monks Having thus prepared the way for them, lie induced the Superior to send mouks to those countries, for they would find it in no way impossible to live thero Accordingly missionares were sent to the Andhras and Dramalas, who found everything as the king had told Thas the tincivilized nations were brought under the influence of Jainism (89_102) Remembering that in his preceding life he had been a starving hoggar, Sampratı gave order that at the gates of the town the needs should be supplied with food and drink The remnants of the food which the cooks used to eat themselves, be cared to be reserved for the monks, and compensated the cooks with money Saeli as the religions real of the hing, that he onlerol the merchants to give the muuks gratis all thugs they alivulil ask for, - ·70 CONI EXTS. and to draw on the royal treasury for the value of the goods It may bo imagmed that the mercliants did not hesitate to obey the liberal king's order (103--112). Although the alms mth which the monks were thus supplied, are expressly forbidden by the rules of the church, Suhastin, afraid to offend the zealons bing, dared not make any opposition. Maliâgiri, therefore, severely blamed Sahastin, and resolved definitely to separate from him For, as he said, there was an oll prophecy that after Sthalabhadra the conduct of the Jainag would deteriorate. Accordingly after saluting the image of Jivantasvâmin he left Avanti and went to the Tirtha Gajendrapada, * e, the footprints of the elephant on which Indra rode to attend the sermon of the last Arhat when he converted Daśarnabhadra. Tliere, starving himself to death, he reached suarga. Sampratı dying nt the end of his reign, during which he continued a patron of the Jainas, became a god and at last he will reach Siddh (113–127). Suhas tin, returning after an absence of some time to Ujjayini in order to pay homage to Jivantasyä min, sent two of his papils into the town to procure lodgings A merchant's wife, Bhadra, offered them a spacious stable of which Sulastin gladly took possession! While in the evening he repeated the Nalinigulma Adhyayana to the monks assembled in the stable, Avantisukumala, Bhadra's son, amused hiinself with his wives on the top of the house. Listening to Sabastın's description of the Nalini galma, he suddenly remembered having in a former existonce lived as a god in that realm He went down to Suhastin and asked him for dilske, in order that on his death he might return to that delightful place Suhastin refused to comply with his wisi on account of the young man's delicate health, but as the latter persevered, be ordered him first to obtain tho consent of his relations, which, however, way withheld from him Avantisukumila, therefore, of his own will, plucking out lus liair and assuming tho arpenrance of an ascetic, presented limself before Suhasun who in order to present and inegularities, consented to orrlato him in duc form (199--149) Coppare Romanialastotra, TT, 186, 187, Arppdu, ] 3!

·PARISISATAPARYAN. 71 As Arantisukumála's constitution rendered him analile long to sustain the hard life of an ascetic, he at once asked and got permission to end his earthly career by self-starration. He, therefore, went to a Kantharika grove in a burial-ground, his delicate feet bleeding as he walked on, and there laid down in religious contemplation. Meanwhile a female jackal with her young ones licked the bloody footprints, and following them came ap to Avantisukumála The hangry beast now began to graw the fect, to eat the legs, to feed on the entrails of the young monk who, out of compassion with all living beings, did not chnee away his tormentors Dying at last, his soul was transferred to the Nalinigalma while the gods celebrated a festival over his corpse (149–162) The wives of Avantisukumâla, learning from Suhastin the death of their husband, communicated the sad news to Bhadrå, who, bewailing the lot of her son, went to the burying place. Having burnt her son's corpse on the bank of the Sipra, she and her daughters-in-law took the vows with the exception of one who was big with child The son, to whom the last-mentioned widow gave birth, built a magnificent shrive on the spot where his father bo manfully had faced death This temple still exists famous in the world as the temple of Diabákála In the course of time Salastin left this world starring himself to death and entered heaven (163–178) CANTO THE TWELETE After Subastin, Vajragrâmın became the head of the church. "In Tambavana, a village in the Aranti district, there hsed about tliat time prous layman, Dhanagin, who had made op his mind become a monk Whenever, therefore, his parents would marry him to some girl, he informed ber family of Jus intention In spite of this discouragement, the merchant Dhanapala's danghter, Sanandâ, whose brother Arya Samita had been ordained by Simhagiri, insisted opon becoming the wife of Dhanagiri Soon The story of Vajra 14 epitomised in the Ariyaka Xirgakti, TIIT, 40 . The verses have been inserted in the Rislam indalastotra, ucc Appendices, p 83. * 190--20:.

·72 CONTENTS. . after the marriage, she became big with child, the soul of which was that of a Vaiśramana Sâmânika god who, on the Ashţâpada hill, had listened to Gautamasvâmin's delivering the Pupdarikidhyayana. Upon this, Dhanagiri, true to his purpose, left his wife and was ordained by Simhagiri (1-20) Sanandi in due time gave birth to a boy who was endowed with preternatural gifts A short time after his having come into the world, he overheard the conversation of the ladies who attended his lying-in mother, and learned from it that his father had become a monk, Though still a baby he desired to share liis father's lot. He, therefore, did his utmost to tire out his mother's patience by continually crying, notwithstanding all sorts of artifices were employed to amuse him (21-30). Six months after the boy's birth, Simhagiri came to that place together with his disciples Dhanagiri and Aryasamita. Just when the two disciples asked Simhagiri's permission to visit their relations, he happened to observe a good omen Accordingly he enjoined them to accept whatever shonld be offered them. A. soon as the two monks arrived at Sunanda's lionso, her relations, who were thoroughly tired of the troublesome boy, advised hier to get rid of her burden by leaving him to the care of his father. Dhanagiri gladly carried off his son, after he had been legally made orer to him before witnesses (31–44). The boy, ceasing at once to cry, was brought by tho two monks to Simlingin Bat he was so preternaturally heavy that his father's arms vero quite stiff from carrying him, and Simlingiri, too, who afterwards took him op, was scarcely able to hold him Ho thought that he had a thunderbolt in 1919 hands, for with reason the boy got the name of Vajra, i. e, thimdorbolt garo lim in chargo of the women in their lodging, under whose care he grew up an exemplary boy and became the favourite of all who knew him. When Sunandi savr him so different from what he had been, she reclaimed him as her own, But the women to relom the Vajm had been entrasted, would not gire tp their cliargo; they allowed, howelcr. the mother to see and narre her Hoy in their own houses (468) In the Achalapura district Leneen the rivers Kanga and l'imni Tlie nung ·72 COSTENTA, nfter the margings, who becamo lig with child, the soul of which was that of a Vaitmmana Såminika gol who, on the Ashtûpada hill, had listened to Gautamasyämin's delivering the Pandarikidlyn- Fann. Upon this, Dhanagiri, true to his purpose, left his wife and was ordained by Simlingir ( 120) Sanandi in dac time garo birth to a boy who was endowed with preterraturnl gifts. A short time after his having como into the world, ho overheard the conversation of the ladies who attended liis lying-in motlıer, and learned from it that lung father had bccomo a monk Though still a baby ho desired to share his father's lot. Ho, therefore, did his utmost to tiro out luis mother's patience by continually crying, notwithstanding all sorts of artifices were employed to amuse him (21--30). Six months after the boy's birth, Simhagiri came to that • place together with his disciples Dhanagiri and Aryasamitn. Just when the two disciples asked Simhagiri's permission to visit their relations, he happened to observe a good omen. Accordingly he enjoined them to accept whatever should be offered them. As soon as the two monks arrived at Sananda's house, her relations, who were thoroughly tired of the troublesome boy, advised her to get rid of her burden by learing him to the care of his father. Dhanagiri gladly carried off his son, after he had been Icgally made over to him before witnesses (31–41). The boy, ceasing at once to cry, was brought by the two monks to Simlagiri But he was so preternaturally heavy that his father's arms were quite stiff from carrying him, and Simhagiri, too, who afterwards took him np, was scarcely able to hold him. He thought that he lad a thunderbolt in lus hands, for with reason the boy got the name of Vajra, i e, thunderbolt gave him in charge of the women in their lodging, under whose cnie he grew up an exemplary boy and became the favourite of all who hnew him When Sananda saw him so different from what he had been, she reclaimed him as her own. But the women to thom the Vajm had been entrasted, youll not give up tacir charge; they allowed, however, the mother to sce and nurse lier boy in their own houses (45–68) In tlic Achalapura district between the myers Kanya and Parna The nuns ·PARTÁISHTAPARVAN. 73 there lived some Brahmanical ascetics of the Tspasa sect. One of them, anointing his feet with a magical unguent which enabled bira to walk on the water as if it were dry land, used to visit the town to the wonder and astonishment of the inhabitants On the strength of this miracle, the real cause of which he concealed, ho maintained the superiority of his religion and abused Jainism Arya Samita, therefore, who discerned the nature of his deceit, wag anxions to show him up as an impostor Add to vindicate the true faith. On his advice a rich Srâvaka invited the Tapasa to & splendid dinner, and in apparent devotion, begged to wash his feet. He rubbed the feet so thoronghly that no atom of the magical ointment was left on them Accordingly, when after the dinner the Tåpasa, trasting that not all the ointment was gone, attempted to cross the river as usual, he at once sunk down in the water, hooted and laughed at by the crowd on the shore Arya Samita then bade the banks of the river meet, and thus stepped on the opposite shore. This miracle made such an impression on tho Tåpasag that they changed religion and became Jaina monks They are mentioned in the scriptures under the game of Brahma. dripikas, becatise they lived in Brahmadvipa (69-99) During a visit of Dhanagiri to his native place, Sunanda reclaim. ed her boy who was then three years old But the father was not willing to surrender Vajra to her, as she had of her own will given up all rights in her child The king, to whom the case at last was referred, declared that the boy should belong to the party whoso call he would obey The monks being placed on the right hand of the king, and Sananda on the left, it was decided that the mother shonld first try her chance In vain he tried to allore the boy with playthings, promised him everything, implored him to come to her. Vajra did not stir from his place But when, in his turn, Dhanagini told bim to take up the broom, if he had once wished to become a monk, Vajra at once obeyed, and getting on his father's knece nerer so much as took off lus eyes from the broom. Sunandi ras deeply distressed by the rain of her hopes and by the prospect of her loneliness, for her brother and her husband were al. ready monks, and her kon would become one in time. Sle, thereforc, resolved to reture from the world, and entered the order. Vajra was 10 ·CONTENTS. bronglit np by the nous, from whom! }e, without effori, acqnired the knowledge of the Angas; but in his eighth year he was transferred to the care of the monks (100—138). During a journey to Avanti, on which Vajra accompanied bis guri, a heavy shower of raio drove them to the shelter of a Yaksha shrine. Some Jſimbhaka gods, friends of Vajra in & former life, thought his present sitaation an opportunity for patting his character to the test Producing by magic an encampinent in which all sorts of goods were laid out, they assumed the form of merchants and invited the Acharya to get his alms from them. The latter, however, sent Vajra who presently returned, because nearly imperceptible drops of rain were still falling. The gods then caused the rain entirely to cease, upon which Vajrn again Kallied out to collect alms Bat from the nature of things offered and the demeanour of the donors, he inferred the latter to be gode from whom he, as a Jaina monk, was not allowed to accept alma. Being pleased with the correctness of his conduct, the gods mode themselves known to him and gave him the Vaikriya spell. On another occasion the gods disguised as merchants offered him pots filled with ghi. Bit Vajra agnin fonnd out who the donors were and refused the alms. This time he was rewarded by the Akasagamini spell' (139—160). Vajra's memory was such that he soon had mastered the whole canon; still he hid his knowledge from his superiors, and behaved ro that he was considered rather a Inzy scholar Once when the monks had gong ont and had left him to mind their lodging, ho arranged the cushions of the monks in a circle round him, and sitting down in the centre, recited some parts of tho scriptures as if he was tenching Beanwhile the gurti returned and overherred Vajra. He at once became aware that ho bad Leon thoroughly mistaken about the boy, who was indeed master of almost the wholo ancred lore. In order not to surprise Vajra, he went back somo •, Tho text has là?, I think we shonld road qastet? - Tbo posression of magic spells appear to be aftnhate to Fairs in the Dagendy, because the riga of the Vajra is made mach use of by tho professors of tho occult art.

·CONTENTS so impressed in bis favour that she vowed to marry none but him, I she could not get him for her husband, she said, she would enter the order to share his lot (242-250). About that time Vajra accompanied by many monks went to Påfaliputra. The king of that town hastened to meet him, but he could not make hun out in the crowd of his followers, for all of them appeared to him to be beings of a higher order. When Vajra wag pointed out to bim, he humbly bowed to him and attentively listened to his sermon Returning to the seraglio, ho related to the queens big meeting with the saint, and easily induced them to pay a visit to Vajra (251--272) Rukmint, who had heard of Vajra's arrival, implored her father Dhans now to give her in marriage to Vajra. Dhana, thereforo, had her splendidly decked out and took enormous treasures with him in order to make Vazra accept big offer (272-280). On the preceding day Vajra had been preaching, and the people were so much impressed by his many accomplishments that tey wondered what would be the effect, if Vajra's outward appearance were in harmony with luis megtal perfection. The saint who had reduced his natural splendour in order not to causo any disturbanco, was aware of the thoughts of the people; nesuming therefore his truo form, he appeared seated on a beautiful lotus; but after laring produced a great sensation, he pradently resumed a more humble appenrance. Thus the king and all the people came to know of Vajra's magical powers (280_291). Dhana then addressed Vajra and offered him his daoghter, at the same time promising him great riclics as Rukmini's dowry. Vajra, however, smilingly declined the offer, bat lie advised the noblo girl to become a non Rukmini of course did as she ng bidden, and many besides her were awakened to tho knon ledgo of truth (292-306). Vajra, who pasessed the Padinnariti Vidya sinco lig rory birth, extracted from the Mali&parijai Adhyntana of the Achiringa Sütra the Åkesngimisi Vidgat which enabled him to go bhrough Abore XII, ICO, we are told that the ende faire to Pare the St Lugimin! Vidya, while in tbie place le grote it bimull (mm the Achiring Wear ·PARISISHTA PARVAN. 77 tho air wherever he listed; bat he resolved to keep the knowledge of it to himself (307–310). Once when Vajra travelled in Northern India a dreadfnl famiae caused incredible distress; the people were starving, the country #warmed with famished ragabonds, and the monks conid scarcely obtain any alms As the Sangha implored Vars to enro tho fnithfal, he produced by magic a very largo carpet on which he bado all monks stand The carpet flex op in the nir with the Sangha assembled on it! At that moment Datta; a laymno, who had been Vajrn's host, cried to be taken with the rest, tearing oat his hair, so that he nught be regarded as a monk. Vajra, out of consideration for the man's religious zeal, made him nscend tho magical carpet, which then pursued its journey, whilo tho gods and genii of the opper regions hastened to worship tho saint. At lart the carpot landed the travellers in the town Pari (311_ 331) The king of that town was a Brdihist, and Bo were part of tho inhabitants, while the majority of them were Jainas. As tho two rival Rects were continually competing with ench other, tho Jainas, being richer than their rivals, bought up all flowers Bo that the Baddhist could get nono to offer in their temples But tho Baddhists induced the king to 15306 a strict order that no flowers should bo told to the Jains. In this calamity the latter entreated Vairn to help them; for the Paryushandprvan was drawing near, when the lasty osed to worelup tho images of the Arhints with flotters (331-330) Promising his ad, Vajra Fent through the air to the town of Mahesrart, and entering the park of Intålına he met the rinlener Tadit bo mara frend of hus. Feeling gently liones. ml liv Vajma's risit, the gardener inquirt with wlint ho malil merrc him, and lxing told that flowent were wanted, he promised But pleally to what the Pallaaste Das I mak, no dotted at the Rund in wrong insulstwa frut Frilno for payingsdat may be relinn. pirla m paulineralna (et jien juoman) Teen Larreal every that he bulbanol X11, 1GI. A flag rerpat iefnes in hyrisk. Warto by I'm ssd suniur of Ininalatus. (TASR) ·PARIŚISHIȚAPARTAN. 85 . Nepāla 54, 65 Naishedhiki 79 Patana misprint for Potana Padânusriti (epell) 75 Padmaratha 19 Padmasri 21, 26 Padmasenå 21, 27 Padmahrada 78 Padmavati 21 Parvataka 58, 59 Parcaritra 35, 36, Påtalipatra 42, 45-47, 56, 57, 59, 61, 65, 67, 75, 76, 78 Pundarikadhyayana 72 Pundarikuni (town) 19 Puri 77, 78, 80 Pashkalâvatı (district, 19 Pashpaketu 13 Pushpachula 43 Pushpachûlå 43, 44 Pushpabhadra (town) 43 Pushpavati 43 Pärna (river) 72 Potana (town) 14-17 Pranamamitra 35, 36 Prabhava 21-24, 38-10 Prabha 21 Prayaga 45 Prasannachandra 13-17, 20 Priyasatadra 20 Phalgarakshita 78, 80 Baka 25 Babola 24 Bindasâra 62, 63 Buddhi 33 Brahmadripa 73 Dmlmadripiko moaks 73 Bladragopta 75, 80 Bhadrababu 41, 42, 65, 66 Bhadra 70, 71 Bharadatta 17-19 Bharadera 17-19 Bhârápå 66 Bhutadatta 51 Bhútå 51 Bhola, "ka (a Yaksha) 33 Nagadha 13, 17 Manaka 40, 41 Mathura I 23, 42, 43 Mathura II 42, 43 Mahalala 71 Mahågri, Arya 67, 68, 70 Alabảparijõà adhyayana 76 Mahavira 13, 14, 17, 20, 39, 59 Maheśvara's town 77 Maheśvaradatta 24, 25 Megharatha 31, 32 Dieru 19 Danrya 64 Yakshadattå 51 Yaksha 51 Yakshårfå 67 Yamana 23 Yasodhara 19 Yaśobhadra 41 Yašomitra 20 Ratikalpa 66 Ratharartta (hill) 81 Ramaniya towa 36 Råjagnha 13, 17, 20, 21,27,39,49 Rashtrakûtn 17 Rakmit 73, 76 Rudra somå 78 Rená 52 ·PARISISHTAPARVAN. 87 Sopåra 82 Somachandra 14, 16 Somadatta I 35 Somadatta II 35, 36 Somadova 78 Somasri I 35 Somasri II 36 Sollaka 3+ Saudharmakalpa 19 Sthûlabhadra 50, 52–55, 65–67, 70. Himavatkâta 58 Himalaya 78 Hutâsana's park 77 My edition of the Text is based on the following MSS. A, a fairly good MS. in my possession, bought in Rajpûtånâ, no date, but not modern, 77 folios, 15 lines B, a modern MS of nearly no value, in the Berlin collection. In the latter part of my work I have used this MS. only to settle doubtful readings. C, a good MS in the Deccan College (collection of 1872-73) Samvat 16-48, 117 folios, 13 lines D, a good MS originally in Professor Buhler's possession It has been corrected, and contains marginal glosses; the separation of words is usually indicated, B4 folios, 15 lines; no date, but not modern, My thanks are due besides to the scholars mentioned in the conrse of this Preface, to the Director of Public Instruction, Bombay, and the Chief Labraraian of the Royal Library in Berlin, who have liberally complied with my applications for the loan of manuscripts Bonn, day, 1891 HERMANN JACOBI.

·PARIGISIITAPARYAN. 87 Sopåra 82 Somachandra 14, 16 Somadatta I 35 Somadatta II 35, 36 Somadora 78 Somasri I 35 Somart II 36 Sollaka 3+ Saadharmakalpa 19 Sthûlabhadra 50,52-55, 65-67, 70 Himavatkůta 58 Himalaya 78 Hlutáśana's park 77 My edition of the Text is based on tlie following MSS. A, a fairly good MS. in my possession, bought in Råjpâtänå ; no date, but not modern, 77 folios, 15 lines B, a modern MS. of nearly no value, in the Berlin collection. In the latter part of my work I have used this M$. only to settle doubtfal readings. C, n gol MS. in the Deccan College (collection of 1872-73) Samrat 1613, 117 folios, 13 lines. D, « gool MS. originally in Professor Bühler's possession. It hag been corrected, and contains marginal glossc8; tho separation of words is usually indicated, &t folios, 15 lines; no date, but not motern My thanks aro dao besides to tho scholars mentioned in tho courso of this Preface, to the Director of Pablic Instruction, Hombny, and the Chief Librarian of the Royal Library in Berlin, who livro liberally complied with my applications for the loan of manunripe. Boxy, Jay, 1891 JIERJAXX JACOBI.

·CANTO I. श्रीमते वीरनाथाय सनायायागुतश्रिया । महानन्दमरोराजमराम्लायाईते नमः ॥१॥ सर्वेषां वेधमामाद्यमादिम परमेष्ठिनाम् । देवाधिदेव मर्वजं श्रीचौरं प्रणिदाहे ॥२॥ कल्याणपादपारामं श्रुतगङ्गाद्दिमाचन्नम् । विश्वाम्भोजरविं देवं वन्दे श्रीजातनन्दनम् ॥३॥ पान्तु वः श्रीमहावीरखामिनो देशनागिरः । भव्यानामान्तरमन्न प्रक्षालनगलोपमाः ॥४॥ चिपरिभन्नाकापुंमां दशपर्वी विनिर्मिता । इदानीं तु परिभिष्टपर्वाम्माभिः प्रतन्यते ॥५॥ अच प जम्यूम्नाम्यादिम्यविराणां कथोद्यते । विश्वम्य कण्ठानहारते धारावली उभा ॥६॥ अन्यैव जमूदोपन्य भरतार्धं च दचिणे । देशो ऽम्ति मगधाभिग्यो वसुधामुखमाड़नम् ॥७॥ तमिग्रामोपमा गोठा ग्रामाय पुग्मनिभाः। पुराणि परपुरमायापदुमया पिया ॥८॥ प्रत्येकवारमुतानि मनान्यपि हि कपकैः । Shr.mnCry 2021 - ·I, 18-28. - गिरोदेशपरिस्पॅशि तवोर्जिनमद्मनाम् वर्णकुम्भाविभनीएडून्याभान्ति राषिषु ॥१८॥ तब राजतमौवणैः प्राकारः कपिशीर्षकैः। भाति चन्द्रांशमद्दिम्बैमोत्तर वाचलः ॥२०॥ तब वासटहे मुरधूपगन्धाधिवामितः । प्रेयानिव लगन्नने खेचरीणां मुदे ऽनिखः ॥२२॥ श्रेणीकृतयशास्तच श्रेणिको भून्महीपतिः । नेतेव दक्षिणः क्षोणी लनों चावर्जयन् गुणैः ॥२२॥ सम्यवारनोद्योतेग हद तस्य प्रसर्पता। मिथ्यात्वतिमिरस्थावकाशो नाभन्मनागपि ॥२३॥ कर्णपेया- सुधेवान्या धुमदां ददती गुदम् । मध्ये सुधर्म तत्कीर्तिरसरोभिरगोयत ॥२४॥ केन्द्र दुरपड इव तस्मिन्यातीप्यवर्तिनि । अनर्थ कलयामासुः परितः परिपन्धिगः ॥२५॥ श्रखण्डमापने राशि तम्मिन्नाखण्डलोपमे । एकातपत्रवामधारिवेकनिशाकरा ॥२६॥ पौदार्यधेगाग्मौर्यगार्यप्रभृतयो राणाः । सामुट्रलवणगीव जन्मतस्तस्य जशिरे ॥२७॥ विदधानस्य वरुधामेकच्छचां महागमः । तस्याज्ञा यजियो वञ्चमिव नारगति केनचित् ॥२८॥ 20 RAHLI 22 CIC pr. a. मेनेव, ABC नेग, Dr. in. रविष, dD पापपी। 4 14 Fl, Asa । 20 D निमा ·I, 20-38. एकदा तत्पुराभ्यणे चैत्ये गुणशिलाहये । सरासुरपरीवारः श्रीवौरः समवासरत् ॥२८॥ रुप्यस्वर्णमणिमयः प्राकारैर्भूषितं विभिः । चक्रुः समवसरणं तत्प्रदेशे तदामराः ॥३०॥ अमोकवृत्तस्तस्यान्तर्विचके व्यन्तरामरः । पाणवः पवनाडूतैर्भव्यजन्नूमिवारयन् ॥३१॥ सुमेरुरिव पुंरूपो जात्यजाम्बूनदद्युतिः । तस्मिन्समवसरणे पूर्वद्दाराविशदिभुः ॥३९॥ अशोकाधःस्थिते देवच्छन्द स्वामौ यथाविधि। सिंहासनमलश्चक्रे राजहंस इवाम्बुजम् ॥३३॥ निधमाद यथाम्यानं सास्तत्र चतुर्विधः । खाम्यप्यतथ्याभां प्रारेभे धर्मदेशनाम् ॥३४॥ तद्देशवासिनस्वर्णं लवमाना म्हगा दुव । स्वामिनं समवस्तमेत्य राजे व्यजिज्ञपन् ॥३५॥ राज्ञः पौतवतो नाथागमोदन्ताम्हतं तदा । वपुः पनसफलवदुत्कण्टकमभून्मुदा ॥३६॥ सिंहासनं पादुके च विहाय मगधाधिपः । स्वामिनं मनसिकृत्यानमभून्यस्तमस्तकः ॥३७॥ खाम्यागमनसिभ्यो भुपालः पारितोषिके । हिरण्यमनृणौकारकारणं प्रचुरं ददौ ॥३॥ 31 c A B •नः भ. 32 a A jaati dA 33 1 B देवे, bA B विधिः। 34 c Bezाभ्यो, Cइयो । 37 A numbers 34 ete. 38 bA B पारितोषिक। Pr. A, तैर्मः। हारे।

·I, 39-47. ५ अईद्दन्दनयाबाई मदशे श्वेतवासमी। सौरोदलहरौप्यूते व राजाथ पर्यधात् ॥३८॥ मदा च रनाभरणैरामुमोर्मुकुटादिभिः । अनन्पः कन्पशाखीव रेजे राजग्राहेश्वरः ॥४॥ इम्त्यवादीनि यानामि राजद्दारे तदाज्ञया । मन्जीशतान्यढीकन्त द्राम् जातय व श्रिया ॥४१॥ कल्याणकारणं भद्रकुञ्जरं नृपकुञ्जरः । प्रथारोह तेजस्वी पूर्वाचलमित्रार्यमा ॥४२॥ कुमिअभिनवमिन्दूरारुणकुम्भैरनेकशः । मन्ध्यानविभ्रमकरः परिवये नृपदिपः ॥४३॥ गगघण्टाटणत्कारः पूरयन्परितो ऽपरम् । मापालीदचनानायम्तीर्थनायमनूत्मुकः ॥४४॥ गजेन्द्रगतिरहेपितरथ चौत्रतः । मिलद्विरम्बरतले भन्दो ऽम्वरगुणे ऽभवत् ॥४५॥ नमो ऽयमगिको च सावकमेकायमागमम् । एकांाि नमिवाममेकमूग्नमिवांहिपम् ॥४६॥ मिद्धिमिवाकर मुश्चिनभुदयम् । श्रादर्श स्व सुर्य ऽपि निष्कापन्यम्तन्नोपनम् ॥४॥ MD Hथे। 40 •in.MS Tr, Anurunsa manaपि। Htant, Crimdc wittervw! 7.cm baji ·I,67-60. ५ तदोवात्यया कर्णकोटरेण प्रविश्या । प्रमन्नचन्द्रराजर्षेः ममाधिद्रुरभञ्यत ॥५॥ दथ्यौ घेवं म राजपिरहो तेषां कुमन्त्रिणाम् । सन्माना यो मयाकारि म भसानि हुतं ध्रुवम् ॥५८॥ मत्सना: होरकण्ठस्य ने शठः पापकर्मभिः । राज्यमाकेतुमारेभे धिक् नाविद्याघातकान् ॥५८॥ तबाइमभविष्यं घेत्तदा तेपां दुरात्मनाम् । অবিলন নিয়মাবলম্ ॥ जीवितेगामुना किं मे तपसा भूयमापि । श्रुतिगौचरमाथापौत्खननार्यत्पराभवः ॥६॥ एवं राजर्षिरारोहयानमधिकाधिकम् । श्राविरोधातेग यामधे व्यस्मरनिशम् ॥६॥ मिधावलोकनन्यायनासोढः छत्रतेजसा । प्रायवानिव पी ड्रामोत्तानमात्यानसुत.दपः ॥६॥ पूर्वक्द्रणरमै कराचधारो ऽमिधारया । मनमा एमालो तान् र सरणानिव ॥६४ ॥ वेदन भेदमं पान्यदपि दुःकर्म दारणम् । शोधाया मगमाकाद्रिानपिः किं न मन्तिाम् ॥६५॥ नच प्रदेने पनदा राजा राजरहे कारः । আসমান সিনাযথzসষিসং 59 dDA, Af594B दो। l cATI GUD Fari 63.cमा., bB चाप, DaiRI GEJA सभिल COCARE ·I,67-75. समये उत्ततार मुनिं दृष्ट्वा कुञ्जराट्राजकुञ्जरः । भालं तिलकयभूमिरेणुना प्रणनाम च ॥६॥ उद्याहुमेकपादम्यं तं दृष्ट्वा तापनापरम् । अमोदिष्टान्वमादिर चात्यर्थं पार्थिवाग्रणीः ॥६॥ प्रसन्नचन्द्रराजर्षे स्तपःमामयंमद्धतम् । चिन्तयनथ राजागाजगद्गुरुजिनान्तिके ॥६६॥ प्रभु, प्रणम्य पञ्चाङ्गस्पृटभर्भूभुजां वरः । निषमादे यथाम्यानं पद्मकोशौकताञ्जलिः ॥७॥ ऽथ जगन्नाचं महौमाथशिरोमणिः । नत्वाच्छन्मुखदाररचितपच्छदाञ्चलः ॥७९॥ ध्यानस्यः समये यत्र प्रसन्नपिमयेध्दत । तचैव चेदिपद्येत तत्कामासादयेगतिम् ॥७२॥ खाम्याख्यात्तत्र समये कृतकालो प्रजेन्नृपः । प्रमन्नचन्द्रो राजर्षिः सप्तमौं नरकावनिम् ॥७२॥ अमणेपासको राजा शुजुधौरित्यचिन्तयत् । • अप्युयतपमा मुख्य गतिः केयं महामुनेः ॥७४॥ नृपो भूयो ऽपि पप्रच्छ ममये ऽग्मिन्महामुनिः । म कालं यदि कुर्वीत को लभेत ततो गतिम् ॥७॥ 67 dD प्रमाम। GODCमाध्यम, माम्प। Tod Donाजति। 72 & A wte, c wrap, L A B #ferun, C**, DT, DB माध-73dमरवारमों। 1 A वो "रा।710 D चन्यु। 75 d BA भने ।

·1,76--85. प्रभुः प्रोवाच हे राजन्म राजर्मिहातपाः। सर्वार्थमिद्धिगमनयोग्यः मान्प्रति वर्तते ॥७६॥ राजा जगाद भगवकिमियं व्यासतिर्दिधा । ममाण्यापि ममासस्य मावशी वाहतो ऽन्यया ॥७७|| साम्याचख्यो यदा राजनराजर्षिर्वन्दितस्खया । रौद्रध्यानी तदा सेाऽभूच्छुमध्यानी तु मम्पनि ॥७॥ म तदा नरकाही भूद्रौद्रध्यानपरायणः । सार्यमिद्धियोग्यग्ठ नपरो ऽधुना ॥८॥ शामालोकार्कमहन्तं पप्रच्छ श्रेणिकः पुनः रौद्रध्यानी कयमभच्छुमथ्यानी कथं च सः ॥८॥ स्वाभ्ययुवाच राजस्वदग्रमैगिकयातया । थावाभिभवं एनामन्त्रिभ्यः स्वेभ्य एव सः ॥८॥ स्पृष्टः सनममत्वेन ममन्नो विगतमतः । मगमा यो मारेभे तैः ममं यूरमन्निभिः ॥८॥ प्रायोरिव नः माधं युध्यमानो ऽधिकाधिकम् । निहितारत: प्रमन्नो भूदामनमनाः शुधा ॥८॥ म भन्नई म्वमजामोदिनि पापिन्तयत्कुधा। घितोपापि इम्म्यतारमवं महि दोमताम् ॥४॥ सतय गिरमि न्यापापिरम्कादिया करम् । 700 110 मामय Opr.m. मा.cm. A free, DutR50ADER.IIEI 53CISS fult.,4IRI Store,cADCinary, Dfrican ·I, 85-95. - तं स्तुञ्चितं स्पृशन्नात्तमतमात्मानमस्मरत् ॥८५!! अचिन्तयच्च धिग्धिग्मां रौद्रध्यानानुवन्धिनम् । किं तेन सनुना किं तैमन्त्रिभिर्निर्ममस्य मे ॥८६॥ इति चिन्तयतस्तस्य विलीने मोहदुर्दिने । विवेकभास्करः प्रादुरभृद्भूयो ऽपि भाखरः॥८॥ भन्या तवैव वन्दित्वा सो ऽस्मानग्रेस्थितानिव। आलोच्याथ प्रतिक्रम्य प्रशस्तं ध्यानमास्थितः ॥८॥ 'प्रसन्नचन्द्रो राजर्षिः शुभध्यामकृशानुना। कर्मकचमुवोष द्राग्यागारण्य मम्भवम् ॥८॥ श्रेणिकस्तस्य राजपथरितेन सुगन्धिना। वासितः श्रीमहावीरं धर्मवीरो व्यजिज्ञपत् ॥८॥ अपि बास्न सुतं राज्ये विनिवेग्य विर्गा पतिः । प्रसन्नचन्द्रो भगवन्यज्यामाददे कथम् ॥११॥ अथायद्भगवावाजनगरे पतिनाभिधे । श्रभूत्साम्यतया चन्द्रः सामचन्द्रो महीपतिः ॥८॥ मधर्मचारिणौ तस्य धारिणी धर्मधारिणे । पभूव गीलालझारा विवेकजलदौधिका ॥३॥ मा गाते ऽन्यदा पत्युरामौनस्य कचोचयम् । खयं करमरोजाभ्यां विपरीतुं प्रचक्रमे ९४॥ ददर्श च तदा रागः पलितं मूर्ध्नि धारिणौ । भ्यानं स्वीकृत्यभिज्ञानं जरयेव मिवेगितम् ॥८॥ 91. Aभामा 67dA भाषा!d Dम। corrected in भरवान। Cषम ·I, 96-105. व्याजहार प राजान स्वामिन्दुतो ऽयमागतः । दिशो ऽवलोक्य राजापि प्रेोचे किं नेह दृश्यते ॥ ६॥ राजरयादर्शयद्राज्ञः पलितं मू वाच च । प्राणेश केशरानो ऽयं प्रभस्यो धर्मदौत्यकृत् ॥१७॥ एतीयवयमः भवमिव यौवनघातकम् । तन्मूर्ध्नि पलितं दृष्ट्वा राजा दुरमनायत ॥१८॥ अभ्यधाद्धारिणी देव किं वृद्धत्वेन लजसे । अप्येकं पलितं दृष्ट्वा यद्येवं दुर्मनायसे ॥८॥ पटहोहोषणां त्वा लोकः म निषेत्स्यते । न यथा वृद्धभावं ते वार्नयापि प्रकाशयेत् ॥१०॥ राजा पोवाच जिमि नाई पलिनदर्शनात् । दौर्मनस्ये पुगरिद कारण जौवितेश्वरि ॥१.१॥ अदृएपसितैरम्मन्पूर्वजैराददे प्रतम् । अई सुविषयामनः प्रिये पग्नितवानपि ॥१२॥ अहमहाय ग्रामि प्रतमेवं म्यिते ऽपि वि। किंतु दुग्धमुखे रामौ राज्दमारोयते कथम् ॥१.३॥ यदा मे प्रनमादिरसोः किं राज्येन सतेन किम् । धीमति मतमादाम्ये त्यं स्वं मंवर्धयातरजम् ॥१४॥ धारिणभिदधे माईबा विना म्दातुमीयरी। मायः पत्यनुयायिन्यः ममये यर तच वा ॥१५॥ शिम 974U Tm.। Psd. 21A 100.DE 102A निशा 105 ·१२ I, 106-115. तद्दाले ऽपि सुते राज्यं निदधौथा अहं पुनः । श्रूपिथे वने ऽपि त्वां देहच्छायेव पार्श्वगा ॥१६॥ अरषजस्तररिव सुतः खैरेव कर्मभिः । प्रसन्नचन्द्रो वालो ऽपि वर्धतां तेन किं मम ॥१०७॥ सोमचन्द्रस्ततेो राज्यमारोप्य तनुजन्मनि । दिक्प्रोषितस्तापमो ऽभूत्पन्या धाच्या च संयुतः ॥१०॥ स प्रायमपदं किञ्चिचिरहून्यमशिश्रयत् । दुस्तयं च तपस्तेपे एकपत्रादिभोजनः ॥१८॥ पलाशपत्राण्यादाय स श्राश्रमकुटौं व्यधात् । ग्गाणामध्वगानां च शौतच्छायामृतप्रपाम् ॥११॥ खासुखाइन्युदकानि वनस्पतिफलानि च ।. भोमेन्दुरानयत्पन्न्ये म्यूतमातोमतन्नुभिः ॥१११॥ तत्रापि धारिणौ सा तु पत्यावत्यन्तभनिभाक् । तल्प प्रकन्पयामास तदथें कामले स्तृणैः ॥११२॥ नबेमुदानि पक्कानि पेषं पेपं पधारिणौ । ग्नेहं जयाह दिवसे चके व निशि दीपकान् ॥११३॥ अरण्यगोमयेरादः मा लिलेपाश्रमाङ्गणम् । पत्युः सुखामिकाईतामार्जयामाम चामत् ॥११४॥ तबामे दम्पती तौ लालयन्तौ टगार्भकाम् । तपःकरमजानन्तो कधिकालं व्यतीयतः ॥११॥ 10S CA धित। 100 बा मचा दिसि.1111cOR.. 114. Auro, C venti 115 d A f&fe7, D sec, mn.

·I, 116-126. : सन्तोषसुखधारिण्या धारियाः पूर्वसम्भवः । तत्र फ्रमेण वधे गौ ऽनुत्पादितव्यथः ॥११६॥ धारिण्याः सूनुरन्यूनलक्षण: सुपुवे ऽन्यदा । काग्या दीप वातैलपूरो ऽन्तःइतिकाग्टहम् ॥११७॥ श्रायमे वल्कलान्येवेत्यवेक्ष्यत स वल्कलः। पित्रा वल्कलचौरीति ततस्तन्नाम कल्पितम् ॥११८॥ विपेदे धारिणौ सूतिरोगेण तनयः पुनः । अदृटमाटकः सेो ऽभूत्पुमानिव निरक्षरः ॥११॥ अरण्यमहिपोचौरं पाययित्वा मुहुर्मुडः । सोमेन्दुरार्पयद्धाच्या धारणाय तमर्भकम् ॥१२॥ वाप मापि पञ्चलं कालेन कियतापि हि । धात्री देववनानुयियासुरिव धारिणीम् ॥१२१॥ अपोप्यामहिपौतौरं भामेन्दुम्तं शिई स्वयम् । यान्त्रिपणः शयानो वा स्वयमझे दधार च ॥१२२॥ स क्रमादर्धमानो ऽभूत्पादचंक्रमणक्षमः । धने व प्रत्यहं पांडकोडां धनमगार्भकः ॥११३॥ एधाभिः खयमानौतवारीः स्वयमादतः । स्वयं रमवतों कृत्वा सामेन्दुम्तमभोजयत् ॥१२४॥ वनधान्यैर्वगफलः पाप पाषं तमर्भकम् । मामचन्द्रो व्यधादात्ममखं तपमि दुम्तये ॥१२॥ यौपनाभिमुसमागदर्माण: मर्वकर्मम् । 100 Cr, भारीप! 123 bDTE 125d Cखें।

·I, 120-186. पिटचर्याप्रवौणे भूदय वत्कलचौर्यपि ॥१६॥ फलाद्यानयनैनित्यमङ्गसंवाहनेन च । शुश्रूषां स पितुचक्रे मा हि सर्वव्रतोत्तमा ॥१२०॥ श्राजन्मत्राचार्येव व्रती वल्कलचौर्यभूत् । स्त्रीण नामापि नाशामौदस्तीके निवमन्वने ॥१९॥ प्रसन्नचन्द्रः पाव वनम्यस्थान्यदा पितुः । धारिणौकुतिसम्भूतं सुतं सदरमात्मनः ॥१२८॥ कीदृशो ऽस्ति स मे भ्राता मिलिय्यति कथं पुनः । इत्यमुद्रणरएको राजो मनमि दुर्धरः ॥१३०१ अथादिशचित्रकरांस्तत्र यात तपोवने । थच्छ्रौमत्तातपादानां पादपद्मरलङ्कृतम् ॥१३१॥ पिटपादाजरंसस्य मदीयस्यानुजन्मनः । वने निवसता रूपमालिख्यानयत द्रुतम् ॥१३२॥ युग्मम्॥ प्रमाणमादेश इति प्रोच्य चित्रकरा अपि । थयुस्तत्र वने पुण्यौकते वल्कलचौरिण ॥१३३॥ ते विश्वकर्मणो मूर्त्यन्तराणीवातिकौशलात् । तमालिखन्यथावम्यमादर्शप्रतिबिम्बवत् ॥१३॥ श्रानौय दर्शयामाख रूपं वल्कलचौरिणः । ते चिचकारिणे राज्ञः सुधावर्तिनिभं दृशः ॥१३५॥ दयौ नृपतिरकृत्या मपितुनैप होयते । श्रात्मा वै जायते पुत्रः श्रुतिरेपा हि नान्यया ॥१३६॥ 131 dA पदप। यमं not in CT 134 dD चादरें। 135d A सुधावार्थ . 128 acचर्य। 130 bD मिष्यति । 182 v ·1, 137--146. “१५ दिष्ट्या सादर दृटो ऽमौत्यभिधायामकन्नृपः । २ सखजे मूर्ध्नि जघौ न चाकादतारयत् ॥१३७॥ वकलाच्छादनधरं दृष्ट्वा वल्कलचौरिणम्। उदश्रुगद्रागा सनिर्झर वाचलः ॥१३॥ ऊचे च प्रवयास्तातो युक्रमाचरत प्रतम् । मद्भातस्त्वस्य बालस्य वनवासेो ऽपि नाईति ॥१३८॥ अहं राज्यसुखद्दे मनः क्रीडामि इंसवत् । पुलिन्द दव मे भ्राता वनवृत्यानुजीवति ॥१४ ०॥ अरण्यजो जीव इव दुरानेयः स पत्तने । कई तु मम राज्ये ऽपि तस्मिनाज्याविभागिनि ॥१४॥ वनकटमिति भ्रातरनुशोचनाहीपतिः । एवमाजापयामास वेग्याचातुर्यमालिनीः ॥९४२॥ मुनिवेषेण गत्वाङ्गपर्नवनवोक्तिभिः । प्रलोभ्य खाण्डेय फलैरिहानयत मे ऽनुजम् ॥१४ ३॥ इति राजाजया वेग्या मुनिवेपमृतो द्रुतम् । तदायमपदं जग्मुः मोमचन्द्रेण भेवितम् ॥१४४॥ · फलान्यादाय विल्वादोन्यायान्तपिपुवकम् । वत्सलाछादनं तच ददृशमा मृगीदृशः ॥१४॥ मुनियेषमता तामां मो ऽकादिभिवादनम्। पाजुधारित्यपछप के यूयं को व श्राश्रमः ॥१४॥ 143cCode ! 140CAfe!' 141 0 D रामभामिनि। 145dc.मम..

·१६ I, 147--116. 7 ताः प्रोचुर्वयम्पयः पोतनाथमवामिनः । तवागताः सोऽतिथयः किमातिथ्यं करियसि ॥१४॥ उवाच स फलान्येतान्याहतानि मया वनात् । यूयमश्नीत पक्कानि मधुराणि महर्षयः ॥१४८॥ ताचोचुराश्रमपदे ऽस्मदीये नेदृशान्यहो। फलानि कश्चिदनाति नौरमान्यतिनौरसः ॥१४॥ अस्मदाथमवृक्षाणमौरख फलवर्णिकाम् । इत्युका ता निषेदुईमूले तं च न्यपादयन् ॥१५॥ ताश्च तं प्राशयन्खण्डफलान्यविफलाशयाः । सो ऽपि सद्यस्तदास्वादाहिल्याद्युद्वेगभागभूत् ॥१५१॥ एकस्थानस्थितं तास्तं स्वाङ्गपर्शमचौकरन् । तत्करं च न्यधुः पौनकुचकुम्भे निजारसि ॥१५॥ म ऊचे कोमलमिदं किमङ्गं वो महर्षयः । किमुन्नते स्थले एते यौमाकोणे च वचसि ॥१५३॥ ता: प्रोचुस्तं स्पृशन्यः खैः कोमलैः पाणिपल्लवैः । : अमादनफलास्खादे हौदृक् स्यादङ्गमार्दवम् ॥१५४॥ श्रास्वादितैर्वनफलरसादीयमहारमः । अत्यन्तीपत्यादेते जायते इदि च स्यले ॥१५॥ तदिमुंचाथममिममसाराणि फलानि च । प्रासादरममावा समाप्रो भव ॥१५॥ 1530D 148 AAP वाच,लाच च । 169 B कामलामति। चैते। 153 d B वक्ष्यांस। 154 cA चनिन् ।

·I, 157-166. अथ खण्डफलाखादलुधो वल्कलचौर्यपि । मङ्कतमग्रहीन्मुग्धस्ताभिः सह थियासया ॥१५॥ मंन्याप्य तापमभाण्डमागावल्कलचौर्यपि । यथोदितं च मङ्केतस्यानं नाभिरधिष्ठितम् ॥१५॥ तदा च ददृशे वृत्ताधिरूढेचरपूरुषैः । आगच्छन्सामचन्द्रर्षिरकय्यत च योषिताम् ॥१५८॥ मा शाप्मीदेष इति तास्तस्माद्भौता छुतद्रुतम् । नेशर्मग्य व व्याधादमिलन्यः परस्परम् ॥१६॥ स्थानं गते च पितरि कुमारस्ताः पणाङ्गनाः । नटखः खमिवान्वेटुमुपास्ताखिले वने ॥१६१॥ ददर्श रथिनं क स धावन्मृगवदने । तमप्यषि मन्यमानो ऽवदत्ताताभिवादये ॥१६२॥ रथ्यपृच्छत्कुमार त्वं क गमिष्यसि सो ऽवदत् । गमिष्याम्याश्रमपदं महर्षे पोतनाभिधम् ॥१६॥ रथ्यवादीदहमपि यियासुः पोतनाश्रमम् । नतो ऽन्वगात्तमगेगूमिव वल्कलचौर्यपि ॥१६४॥ म तापमकुमारो ऽपि पथि यारथिकप्रियाम् । रथाधिरूढां तातेति भापते रम मुहर्मुहुः ॥१६॥ रथिनं तन्प्रियावोचत्केयमस्योपचारगौः । यत्तापसकुमारो ऽयं मयि तातेति जल्पति ॥१६॥ . 160 b sec. m. B ता दुर्त। 181 4D गवेष । 1588A तापस। 1621B वादयेत् । 3 ·१७ I,107--176. रथिक: माइ मुग्धो ऽयमस्वौके ऽस्मिन्बने वमन् । स्लीपुंसयोरभेदशो नरं वामपि मन्यते ॥१६॥ प्रवीयमानान्दृष्टाद्यानूचे वल्कलचौर्यदः । वायन्ते किममौ तात मुगा नाईन्यदो मुनेः ॥१६८|| व्याजहाराथ रथिक: सित्वा वल्कलचौरिणम् । "ईहा कर्मेदमेवेषां गाणां नात्र पुण्यति ॥९६८॥ रथिको मोदकाम्खादून्ददौ वल्कलचौरिणे । सो ऽखादञ्च तदास्वादसुखमनो जगाद च ॥१७॥ ईदृशानि वनफलान्यहमग्रे ऽप्यखादिषम् । महर्षिभिः प्रदत्तानि पोतनाश्रमवामिभिः ॥९७१॥ श्रमच मोदकाखादापोतन गन्तुमुत्सुकः । कपायरूनरितः स पिल्वामलकादिभिः ॥१७२॥ रथिनयाभवद्युद्ध चौरेणैकेन दोमता । रथी गाढप्रहारेण तं चौरं निजघान च ॥१७३॥ चौरा ऽप्युवाच घातो हि वैरिणे ऽपि प्रशस्यते । माम पौः प्रहारेण तेन तुटो ऽम्मि मानव ॥९७४॥ विपुलं धनमचास्ति मदौयं नगृहाण भोः । चयो ऽप्यारोपयामासुरथ तट्टविणं रथे ॥१७५॥ क्रमेण पोतनं प्राप्तो रथौ वल्कलचौरिणम् ।', प्रोवाच प्रेपितो यस्ते पातनाश्रम एष मः ॥१७६॥ 168 BA प्रपी., B D सगानाईत्यदा, A वाई त्वयाम , D येतानेः ।

·I, 177-186. . किंश्चिच द्रविणं तसौ रथी तापसम्रनवे । प्रददौ मार्गसुहृदे समयमाने जगाद च ॥१७७॥ अमुभिन्नाश्रमपदे न विना द्रव्यमाश्रमः । तदाश्रमार्यो कोचियाट्रव्यमवफ्रये ॥१७॥ किमत्र यामि याम्यव किं वेति सकले पुरे। उत्प्रेक्षमाणो इणि वभ्राम मुनिपुङ्गवः ॥१७८॥ नराणामथ नारौणपिबुड्या म मुग्धधीः । अभिवादनवाल उपादास्यत नागरैः ॥१८॥ पुरे भ्रमन्नथैकस्था वेश्यायाः स निकेतने । विधेश त्वरितं चापमुक्तः शर वास्खलन् ॥१८॥ स तमाश्रमं मेने वेग्या मुनिममन्यत । इति तामप्युवाचैवं तात त्वामभिवादये ॥१८॥ इति च प्रार्थयाञ्चके समर्पय ममोटजम् । अमुष्यावक्रये द्रव्यं महर्च ग्टह्यतामिदम् ॥१८३॥ त्वदीय उटजो ह्येप ग्टयतामित्युदौर्य सा। तदनसंस्कारकते दिवाकौर्तिमगृहवात् ॥१८४॥ अनिच्छतो ऽपि तस्यापितो गणिकाज्ञया । शोपमान्पादनखानदुन्वनुदतारयत् ॥१८॥ कृत्वा वन्कलचौरापनयनं मा पणाङ्गना। ने कुमारं सपयितुं वराशि पर्यधापयत् ॥१८६॥ 178bC.थय । 179 cA BD प्रेक्ष्यमा। 180cC वातून 182 d B •भिवादयेत्। 183 d A Lधनामित । 180 C USS #4 or सूया। 186 Aौरी।

·२० I, 187--196. प्राजन्म मुनिवेयं मे मापनेपौर्महामुने । स वकलापनयनादिति वाल वारटन् ॥१८७॥ वेसावाचनमहपौणामतिथीनामिहाश्रमे । उपचारपदं होतत्ताप्रतीच्छसि किं न हि ॥१८८॥ बमस्मदाश्रमाचारानीदृशांशेत्प्रतीच्छसि । तदा हि लक्ष्यसे वस्तुमुटज मुनिपुवक ॥१८॥ ततस्तद्वासलोमेन म तापमकुमारकः । नाङ्गमप्यधुनोन्मन्त्र वशीकृत हवारगः ॥१८॥ नाकेशपाशं जटिल लेनाभ्य ज्य सा स्वयम् । कापिण्डमिव शनैर्विको वरवर्णिनी ॥१८॥ अभ्यज्य म्हज्यमानाङ्गस्तया सेामेन्दुभुरभूत् । कण्ड्य्यमान इव गौः सुखनिद्राणलोचनः ॥१८२॥ गणिका नपयित्वाथ कवोर्गन्धवारिभिः । तमामोचयदयाणि वस्त्राण्याभरणानि च ॥१८॥ नयकस्या दारिकायाः पाणिग्रहमकारि सः । माभात्तस्य करगता गाईस्थ्यश्रीरिवाङ्गिनौ ॥१४॥ वधूवरं च गायन्यः सर्वास्तम्युः पणाङ्गनाः । दध्यापिकुमारसु ऋषयो ऽमी पठन्ति किम् ॥१८॥ अवीवदच्च मजल्यान्यावाद्यानि पणाङ्गना । किमेतदिति सम्भ्रान्तः यधात्कणे च सेमिः ॥१६॥ 189 d D निगम, 192 CA कंडयमान, CD D कडूयमान, C सुखं । 98A.माणि। 194 aDरारिदया।

·I, 197--206. २९ मुनिवेषजुषो वैश्याः कुमारानयने गताः । यथा गतास्तथैवैत्य तदोवौ व्यजिजपन ॥९८७॥ तैस्तैः प्रकारैः प्रालाभि म कुमारी वनेचरः । दहागन्तुं च मङ्केतमस्माभिः सममग्रहीत् ॥१८८॥ अप्यायान्त तदा दूरे दृष्टा तपितरं वयम् । नस्य भापभयानटाः कातराः स्वोस्वभावतः ॥१८८॥ से समान् गवेषयन्नम्मत्प्रलोभनवशंवदः । भ्रमन्वनादनं गामी न गामी पितुराश्रमम् ॥२०॥ अनुभिग्ये विशामौशः किमकार्यमई जडः । वियोजितौ पितापुत्रौ मया प्राप्तच नानुजः ॥२ ० १॥ पिढपार्थात्परिभ्रष्टा जौविय्यति कथं नु सः । कियश्चिरं जीवति हि मौनो नौराद्दहिष्कृतः ॥२०२॥ एवं दुःखादरतिभागभूमिलापतिः । उदेशयने ऽप्यम्यान्मौनः स्तोक वाम्भसि ॥२३॥ वेश्यायाः सदने तस्यास्तदा च मुरजध्वनिः । कर्णयोरवनौभर्तुरप्रियातिथितां ययौ ॥२४॥ ऊचे च राजा नगरं सर्वे मदुःखदुःखितम् । लोकोत्तरसखौ को ऽयं यस्याग्रे मुरजध्वनिः ॥२५॥ खार्थनिछो ऽथवा सर्वा मृदङ्मध्वनिरेष हि । मुदे कस्यापि मम तु मुगराधानमन्निभः ॥२६॥ 107 CC D pr. m. वेत्य। 199, B अथार्यानं 1 200 CC भ्रमद्र. 200 d Bi marg. नामामी। 201 & NISS धरिये. A .कोमा। 203c MSS दे। 204 a C मदनेश। 205 bC पन, A दुखित ।

·२२ I, 207-217. . सा राज्ञो वारजनश्रुत्या पानीयमिव कुल्यया । कालवालं वेश्यायास्तस्यास्तुर्णमपूग्यत् ॥२०७॥ प्रमत्रचन्द्रं राजानं माथ गत्वा कृताञ्जलिः । वेग्या विज्ञपयामाम.धात्तिष्टप्रगल्भवाक् १२०८॥ पुरा मे देव दैवज्ञो ऽकथयद्यस्तवीकसि । पिवेषो युवाभ्येति दद्यास्तस्य निजां सुताम् ॥२८॥ पिवेषो युवा को ऽपि गोवन व्यवहारवित् । अभ्यागान्महे सो ऽद्योदाहितः सुतया वया ॥२९॥ तद्विवाहोत्सवे देव गौतपाद्यादि भट्ट । दुःखिनं त्वां न जानामि यद्यागो मे सहख तत् ॥२ ११॥. अथादिशन्नरावाजा कुमारं दृष्टपूर्विणः । उपलतयितुं ते ऽपि गत्वोपालक्षयंश्च तम्॥२१२।। अथैत्य ते नरेन्द्राय तं तथैव व्यजिजपन् । राजापि दृष्टसुखप्न दवात्यर्थममोदत ॥२१३॥ तया ममन्वितं बध्वा करेणुमधिरा च । श्रानिनाय निजं वेश्म राजा वल्कलचौरिणम् ॥२१४॥ अखिलयवहारज्ञो राज्ञाकारि क्रमेण मः । पथयो ऽपि हि शिक्ष्यन्ते नियुक्तः किं पुनः पुमान् ॥२१५॥ तौ राज्यविभागं च दत्त्वा राजा कृतार्थभृत् । राजकन्याश्च तेनोदवाइयत्ववधूपमाः ॥२ १६॥ बधुभिः सहितः ताभिरखण्डितसमौदितः । 208 dC धाष्णा• A प्रगामा। 210 bA श्यवहारवत्। 211 bc . मरई। 214 bD corrects विपप्य। 21. cAसियते।

·I,217-226. २३ रेमे वल्कलचौर्युचैः सुखाचिजलकुन्नरः ॥२१॥ सो ऽन्यदा रथिको मार्गसुहवल्कलचौरिणः । सच्चौरदत्तं स्वर्णदि विक्रीणानेो ऽभ्रमत्युरे ॥२१८॥ यद्यस्य यस्य चौरेणापहृतं स स तद्धनम् । उपलक्ष्यारक्षकाणामूर्ध्ववाहुरचौकयत् ॥२१८॥ संयम्य च स बार राजदारमानौयत । तं च राजानुजो ऽद्रातीदृशा जौवानुकल्पया ॥२२॥ तमुपालक्षयदल्क्लचौरी मार्गापकारिणम् । श्रमोचयक्ष सन्तो हि नोपकारम्य घस्मराः ॥२२॥ भोमचन्द्रो ऽपि पुत्र स्वमपश्यन्नधमदने । वृक्षाक्षं नेत्रजलैः सिञ्चत्रिव निरन्तरम् ॥२२२॥ प्रसन्नचन्द्रप्रहितैनरर्वल्कलचौरिणः । प्रवृत्ती कथितायां च से भृद्धानलोचनः ॥२२ ३ ।। परं सुतवियोगेन तेन तस्यातिरोदनात् । अहो ऽपि रात्रौकरणमन्धवमुदपद्यत ॥२२४॥ स जरत्नापसो ऽन्यैश्च तपासत्रह्मचारिभिः । तापमैस्तपमः प्रान्ते फलादिभिरपार्यत ॥२२॥ पूर्णेषु द्वादशस्वन्देम्वन्यदेवमचिन्तयत् । प्रसन्नचन्द्रावरजो रजन्यधै प्रयोधभाक् ॥२२६॥ 223d B 220dB नवम्पाया, 921d B कारिस्यधिम्पराः । • दुहारसाचनः। 225 bA नप.म.। 226 bA देर।

·२४ 1,227--236. विपेदे मन्दभाग्यस्य जातमात्रस्य मे प्रमः । कुमारभृत्यामकरोत्तातो ऽरण्ये वमन्नपि ॥२२॥ अहर्निशं कटिस्येन मया दूरं दुरात्मना । तपःकष्टादप्यधिकं करमुत्पादितं पितुः ॥२२॥ यावत्प्रत्युपकाराय क्षमौभृतो ऽम्मि यौवने । देवादिहागमं तावत्पापो ऽहमजितेन्द्रियः ॥२२॥ पितुरानृण्यभाग्नाई भवाम्येकेन जन्मना । येनाई साढकटन पूतरः कुञ्जरीकृतः ॥२३०॥ स एवं चिन्तयन्नेव गत्वा राजानमब्रवीत् । देवा तातपादानां भृशमुत्को ऽस्मि दर्शने ॥२३१॥ राजा. । प्रोवाच हे भ्रातः पिताहि सम आवयोः । तत्पाददर्शनौत्सुक्यं तवेवास्ति ममापि तत् ॥२ ३२॥ राजा च युवराजश्च ततस्तौ सपरिच्छदौ । तदाश्रमपदं तातपादालतमीयतुः ॥२३३॥ दावणुत्तेरतुर्यानादूचे वल्कलचीर्यदः । दृष्टा तपोवनमिदं राज्यश्रीस्तृणवन्मम ॥२३॥ सरोवगणि तान्येतान्यकोडं यत्र इंसवत् । ते मौ द्रुमाः कपिरिवाखादिषं यत्फलान्यहम् ॥२ ३५॥ ते ऽमी मे भातर दव पांडकीडासखा मृगाः । मध्थ्यिस्ता दमा माळनिभा यामामपां पयः ॥२३६॥ . 2280A ट। मारकऐन, d D 230 dC भन्। 290 c A corrected in 231dA शनि दिद।

·I, 237-246. २५ स्वामिन्वने सुखान्यस्मिन्कियन्ति कथयाम्यहम् । अप्येक पिटराश्रूषा सुखं राज्ये कुतो मम ॥२३७॥ तत्राश्रमे विविशतुर्भातरौ तावुभावपि । तातं चाग्रे ददृशतुर्नयनाम्भोजभास्करम् ॥२३॥ उवाच सामचन्द्रर्षि प्रणमनोदिनीपतिः । प्रसन्नचन्द्रस्ते सगुस्तात खां प्रणमत्यसौ ॥२ ३८॥ प्रणमन्तं च राजानं मामः पस्पर्श पाणिना । मार्जन्निव तदङ्गेषु मसान्तवर्तनौरजः ॥२४॥ पित्रा स्वपाणिपद्मन स्पृश्यमानेो ऽवनौपतिः । उत्कोरककदम्बाभो बभूव पुलकाङ्कुरैः ।।२४ १॥ राजानुजो ऽपि सोमर्षि प्रणमनिदमत्रवीत् । प्राप्तो वल्कलचीर्यप त्वत्पादाम्भोजभृङ्गताम् ॥२४॥ मौलिमाघ्राय तस्यानमिव सामः प्रमोदभाक् । तमालिलिङ्ग सर्वाङ्ग नगं नव वाम्बुदः ॥२४ ३॥ सामर्षस्तु तदा कापणो बाप्पः प्रादुर्भवन्दुशोः । वभव तत्क्षणादान्ध्यप्रध्वंशपरमौषधम् ॥२४ ४॥ दृग्भ्यां तत्कालमालोकवतीभ्यां तावुभौ मुनिः । ददर्श पुनरायत्तगार्हस्थ्यग्ने हबन्धनः ॥२४५॥ पृच्छति स्म च हे वत्मौ सुखं कालो ऽतिशहितः । तावूचतुस्त्वत्प्रसादात्कल्याणद्रुमदोहदात् ॥२४६ 240d DB मंशांन, B वर्मदि रजा, A रजो। 241 3A पिमा, AB स्पषमान, महीपतिः। 245d A वयव । 4 ·२६ 1,247-250. श्रप्रेक्ष्यमाणं तत्कीदृगत्तापसमाएईकम्। इति वस्कलचीर्यन्तस्टज प्राविशद्रुतम्॥२ ४७ तानि तापसभाण्डानि खोत्तरीयाञ्चलेन मः। मतिलेखितुमारेभे मागममत्वं परिस्पृशम् ॥२४॥ तस्य विमभचिन्ता पाचाणि यतिनामहम् । कि पात्रकेसरिकया शापि प्रत्यलिख पुरा ॥२४८n इति चिन्तयतस्तस्य जातिस्मृतिरजायत । सम्मार च यःकृतवद्देवमयंभवाविजान् ॥२५॥ आम मामवक्षतं मारकलबौर्यथ। वैराग्यं परमं भेने मित्र निर्वाणमम्पदः ॥२५१॥ धर्मध्यानं व्यतिक्रम्य शसध्याने द्वितीयके । मियतो वल्लमचौर्यापत्केवलज्ञानमुज्जलम् ॥२५॥ तत्काल केवलगानी महात्मा मामचन्द्रभूः। पितुर्भासय विदधे सुधा धर्मदेशमाम् ॥२५॥ भामचन्द्र प्रमन्त्रय ततो वकालचौरिणम् । सुराप्तियतिलिङ्गं प्राप्तयाधौ मणेगतः ॥२५४॥ वयं च ममवामा विहरतो ऽन्यदा गृप । उचाने पोतनप्ररयामग्ने गापा मनोरमे ॥२५५॥ प्रत्येकयुद्धः पिनरं निजं वक्तनमौर्यपि । अपथिला नदामा गतो ऽन्यवा नराधिप ॥२५॥ TAचमा 2504APA.. 2bCपहा. धान,cd Aमिते, BHd, D.in., 253BRIMorld ·I,257-260. २० राजा प्रसन्नचन्द्रो ऽपि प्रययौ पोतनं पुरम् । तस्थौ च स्थिरवैराग्यो वाग्मिवल्कलचौरिणः ॥२५॥ तदा प्रसन्नचन्द्रः खे राज्ये ऽभमपि नन्दनम् । स्वयं न्यस्य विरतात्मा प्रावाजीदमादन्तिके ॥२५॥ एवमाख्याय विरते श्रीवौरे परमेश्वरे। ददर्श देवसम्पातमाका मगधेश्वरः ॥२५॥ पप्रच्छ श्रेणिको भूयः प्रणम्य जगदीश्वरम् । किमेष देवसम्पातो दृश्यते द्योतिताम्बरः ॥१६॥ खाम्यप्याख्यत्प्रमन्नरुत्पन्न मिह केवलम् । कतुं च तन्महिमानममराः सम्पतन्यमी ॥२६॥ पुनर्विज्ञपयामास जिनेन्द्रं मगधाधिपः । भगवन्केवलज्ञानं करिमन्व्युच्छेदमेष्यति ॥२६॥ नायो ऽयकथयत्पन्न विद्युन्माली सरो प्रसौ । मामानिको प्रोन्द्रस्य चतुर्देवीममारतः ॥२६॥ अहो ऽमुभारसप्तमे ऽहि युवा भावी पुरे तव । श्रेष्ठिपभदसम्य नम्बू पुत्रो ऽन्य केवलौ ॥२६॥ राजापृष्छदमी यद्यामनायवनो ऽमरः । तेलो ऽम्य तफिमजीएमयाचख्या जगद्गुरुः ॥२६॥ राजनेकावताराणामन्तकाले ऽपि माकिनाम् । तेजःयादियवनलिङ्गान्याविर्भवन्ति न ॥२६॥ 2000D बिष। 201AD मायया। 2034D Dafe 203 DARVार.1 2010 205dcपाया।

·२८ I, 287-276. . तदा मुदानादृताख्यो जम्बूद्वीपपतिः सुरः । शब्देन महतावादौदहो मे कुलमुत्तमम् ॥२६॥ तदा च श्रेणिको ऽपृच्छद्भगवन्तं कृताञ्जलिः । देवो ऽयमेवं स्वकुलप्रशंसां कुरुते कुतः ॥२६॥ सर्वज्ञः कथयामास राजनचैव पत्तने । दुभ्यो गुप्तमतिर्नाम बभूव भुवि विश्रुतः ॥२६॥ नस्य हो तनुजन्मानावभूतां क्रमयोगतः । ज्यायानृषभदत्ताख्यो जिनदामाभिधो लघुः ॥२७॥ ज्यायानतिमदाचारो धूतादिव्यसनौ लघुः । तो दावाद्यन्तयुगयोः प्रत्यचे व वर्णणे ॥२७॥ ततवर्षभदत्तेन जिनदासः सुमेधमा । त्यको दुराचार इति सर्वस्वजनसातिकम् ॥२०॥ अहमधारको ऽमौति ज्येष्ठः म थेष्ठिसूदन । कनिष्ठस्य इन इव प्रवेष्टुं न ग्टहे ऽप्यदात् ॥२७३॥ जिनदासेो ऽन्यदा दौयन्नन्येन धूतकारिणा । संजातथूनकलहे सद्यो ऽस्तेण न्यहन्यत ॥१०॥ फल धूतविपतरोरायुधाघातवेदनम् । जिनदासो ऽन्वट्रक व भ्रमितले लुठन् ॥२७५॥ खजनावर्षभदत्तगी परमाईत । प्राणिमाचमाधारिण्या दयया नौवयानुजम् ॥२०६॥ 2073 Bाची। 2650D खकुखे। 200 CA | 276 DAY D परमाता, ०८ माधारण।

·I,277-286, २६ पात्र कोर्नेविरुद्धायाः स बन्धुः स च नायकः । यो बन्धु सेवकं चाभ्युद्धरते व्यसनावटात् ॥२७७॥ ऋषभो ऽप्यभ्यधाइत्वावरजं स्वजनेरितः । समाश्वसिहि हे वत्स चास्ये त्वामौषधादिभिः ॥२७८॥ जगाद जिनदासेो ऽपि क्षमख मम दुर्नयान् । कार्यमामुभिकं कुर्या जीवितव्यास्पृहस्य मे ॥२७॥ प्रयच्छ परलोकाध्वप्रस्थितस्य ममाधुना । धर्मोपदेशपाथेयमायनशनपूर्वकम् ॥२८॥ कृषभो ऽप्यग्यशादेवमनुजं निर्ममा भव । जप स्वच्छमनाः पञ्चपरमेष्ठिनमस्क्रियाम् ॥२८॥ एवमाद्यनुभिय्यानुजन्मानम्टपभः खयम् । श्राराधनां मामधनां कारयामाम शुद्धधीः ॥२८॥ विपद्य जिनदामो ऽपि तेन पण्डितमृत्युना । जम्बूद्वीपाधिपो जज्ञे देवो ऽयं परमर्द्धिकः ॥२८॥ अयं पास्पदचो ऽयोपौद्यद्राजरसहपत्तने । केवलो चरमो भावी जम्बूझपभदत्तजः ॥२८॥ श्रुत्वा केवलिनो भावि स्खे कुले जन्म पावनम् । देवो ऽयमेवं स्वकुलप्रशंमां कुरुतेतमाम् ॥२८॥ राजापच्छन्पुनर्विद्युन्माल्येष भगवासरः । कि सुरेवतितेजखौ ग्रहेष्विव दिवाकरः ॥२८६॥ 2830A 270 b Bधान्। 281 CA सस्य, d ISS परमेरि। सोभिकी। 28id MSS नं.। 255 a A B भागे।

·I, 287-296. . पाचण्यौ प्रभुरण्येवं जम्बूद्दीपस्य भारते । मगधारये जनपदे ग्रामे सुग्रामनामनि ॥२७॥ श्रार्यवानाष्ट्रकूटो ऽभूत्तस्य पत्नी तु रेवती। भवदत्तो भवदेवश्चाभूतां तनयो तयोः ॥२८८॥ युग्मम् । भवदत्तो भवाम्भोधेरुत्तारणतरौं दृढाम् । यौवने ऽप्याददे दीनां सुम्यिताचार्यसन्निधी ॥२८॥ स व्रतं पालयन्खङ्गधारोयं श्रुतपारगः । व्यहरगुरुणा साधं दितीयकौव तत्तनुः ॥२८०] तस्मिन्गच्छे माधुरेको ऽन्यदाचार्यान्यजिज्ञपत् । अनुजानौत मां यामि यत्र बन्धुजनो ऽस्ति मे ॥२८॥ तत्रास्ति मे लघुभ्राता स भृशं नेहलो मपि । प्रवजिय्यति मां दृष्ट्वा प्रसत्याग्रे ऽपि भद्रकः ॥२८॥ ततस्तं श्रुतमत्माधुसमेतं गुरुरादिशत् । परनिस्तारणपरे गुरुः शिष्ये हि मोदते ॥२८३॥ म अगाम पितुधाम गतमात्री ददर्श च । भातरुद्वाहमारवं मन्मथद्रुमदोहदम् ॥२८४॥ विवाहकौतुकव्यग्राम भाता कन्यो मुनेः । विस्मतान्यकरणीयो मुद्धातलस्तदाभवत् ॥२८॥ विवाहसमये प्राप्तमजानन्निव सेो ऽपणम् । नाकापौरखागतमपि प्रतादानकथापि का ॥२८॥ 280 bABA 2900A नाका, नाम।

·I,297--308. विलक्षः स मुनिर्भूयो ऽप्यागमन्सन्निधौ गुगः । बालोयाकथयत्सवामनुजस्य कथां तथा ॥२८॥ भवदत्तो ऽवददहो काठिन्यमनुजन्मनः । च्यायांमं यदवाजामौदृषिमभ्यागतं ग्टहे ॥२८८॥ गुरुभनरपि यः किं नामाहाकौतुकम् । तत्परित्यज्य सानन्दः स ज्येष्ठं नान्वियाय यत् ॥२९॥ कशिदूचे तदा माधुर्भवदत्तासि पण्डितः । यदि वमनुजन्मानं निजं प्रमाजयियमि ॥३०॥ भवदत्तो नवौद्देशे मगधाख्ये गुरुपदि । विहरिष्यति तददः कौतुकं दयिष्यते ॥३. १॥ विहरन्तो ऽन्यदा जग्मुर्मगधानेव सरयः । समौरणवदेकत्र अमणानां म्यितिर्न हि ॥३२॥ प्राचार्यपादान्वन्दित्वा भवदत्तो व्यजिजपत् । स्वजनानित आमन्नान्दिदृते युमदाजया ॥३० ३॥ भवदत्तं ततश्कमपि तत्रादिगुरुः । एकाकिनो ऽप्यति हि विहारो वगिनो मुनेः ॥ ३४॥ भवदत्तो जगामाथ खेपां मंसारिणं रहे। प्रव्रज्यापाहणेनानुग्रहीतुमनुज निजम् ॥३.५॥ मागदत्तम्य ननयां वामकोकुशिमग्भगम् । उपयेमे भवदेयो भादत्तानुजमादा ॥३.६॥ 207 b C C7, d BTT 300 bB भातपिनि.1301 bc. CBcy cond hand मदिर। 305 bUCbe.देCAN.। 803dAD.fkt..

·I, 307-316. कृतोदाहात्मवाः सर्वे बन्धवस्तं मुदाभ्ययुः । मन्यमाना उत्सवोपर्युत्सर्व तत्समागमम् ॥३०॥ सद्यः पाद्येन तत्पादौ प्रक्षाल्य प्रासुकेन ते । पादोदकमवन्दन्त मत्वा तीर्थोदकाधिकम् ॥३० ८॥ भाब्धिमज्जनभयादवलम्बभिवेच्छवः । लगित्वा पादयोः सर्वे बन्धवस्तं ववन्दिरे ॥३०॥ मुनिरप्यभ्यधाहन्धून्विवाहव्याकुलाः स्य भोः । यामा विहर्तुमन्यत्र धर्मलाभो ऽस्तु वो ऽनघाः ॥३१॥ नम्मर्षि बन्धवः सर्वे भकपानादिभिर्मुदा । एषणीयकल्पनीयप्रासुकैः प्रत्यलाभयन् ॥३११॥ तदानौं भवदेवो ऽपि कुलाचारं प्रपालयन् । मेयमानां वयस्याभिनवोढां मण्डयन्नभूत् ॥३१२॥ चक्र जरागं प्रेयस्याः श्रीचन्दनरसेन सः । चन्द्रातपरसेनेवारटेन शशिमण्डलात् ॥३१३॥ तस्या मूर्षि च धग्मिभं सुमनादामगर्भितम् । घवन्ध यस्तमशिनः स्वमीणोः श्रीमलिनुचम् ॥३१४॥ तत्कपोलफलकयोः कस्तुर्या पत्त्रवारीम् । मौनतारिव जयप्रशस्तिमलिसवयम् ॥१५॥ कुचयोर्मण्डनं यावत्रयोढः म मचक्रमे । तावदागममीपौवदत्तमहामुनेः ॥३१॥ sos A पायेन, bCD प्रापता 309 BBC मिला। B पिधारे। 311 d A mar, cB rute, Amaters मणिम्भु। 310 31HEA ·I,317-320, २३ म भारदर्शनोत्ताला कितवा जयवानिव । द्रागुदम्यादिदायाधमण्डितामपि वल्लभाम् ॥३१॥ हित्वार्धमण्डितां कान्तां न गन्तुमुचितं तव । तस्याः मखौनामित्युक्ति म एड व नाग्यात् ॥३१॥ मायई वारयन्तौनां तामां चेत्युत्तरं ददी । कृत्वा गुरुप्रणिपातं पुनरेय्यामि वालिकाः ॥३१८॥ भवदेवस्तत: म्यानात्मवमान: प्रवङ्गवत् । अभ्येत्य भवदत्त िनत्र स्थितमन्दत ॥३२॥ वन्दिवोत्थितमावस्यानुजम्य घृतभाजनम्। मुनिः श्रामण्यदागाय भत्यं कारमिवार्पयत् ॥२२१॥ भवदत्तातो ऽगारादनगारधिरोमणिः । निजंगाम धियां धाम मनाग्भातरि दत्तदृक ॥३२२॥ भवदेवो ऽपि तसपिभीजनं भाग्यन्करे । अन्य गाबदत्तपि नापदाम्भोजपट्पदः ॥३२॥ अन्ये ऽपि यक्ष्यों ना नगर भवदेववत् । अवयुभप्रदत्तर्षिमुर्मिप्रमदहुदाः ॥३०॥ मुमिन कशिद्वारजन्मुगोगामुचित पदः । अविण्याय मुनिमा ने प्यावतिरे जनाः ॥ ५॥ दर गया गिविंगा बन्दिमा महामनिम्। मयमेव प्याजण्टगढी गायी मगम: २२१॥ 39JDetat80मा भामा । परामरा A fingमिरारा 354 Afrift.t S:LAL ·I, 327--336. भवदेवस्तु भट्रात्मा चिन्तयामासिवानिदम् । प्यविसृष्टा व्याघुटन्त्वेते नेते हि मोदराः ॥३२७॥ अहं तु सदरो ऽमुय्यो दावावां रखे हलो मिथः । तदनेनाविसृष्टस्य न्याय्यं ध्याधुटनं न मे ॥३२८॥ भनपानादिभारेणाक्रान्तो ऽयं नूनमग्रजः । ततो ममार्पयदोई प्रमोदघृतभाजनम् ॥३२८॥ चिरादभ्यागतं श्रान्तं ज्यायांमं भ्रातरं मुनिम् । अमुक्का तदभु म्याने न निवर्तितुमुत्सहे ॥३३॥ मामा वलेदिति मनोव्यापार्थं कनीयसः । गाईस्थ्यवाती प्राक्रस्त भवदत्तो महामुनिः ॥३३ १॥ एते ते ग्रामपर्यन्त पादपाः पान्यमगडपाः । भ्रातरावां वानरवद्येषु खैरमरंस्खहि ॥३३२॥ सरोवराणि तान्येतान्यावाभ्यां यत्र शेशवे । अकारि नलिनौनालेहारश्रीः कण्ठ्योर्मियः ॥३३३॥ एताश्च ग्रामपर्यन्तभूमयो भूरिवालुकाः । यत्रावां वालुकाचैत्यकौडां प्रावृय्यशष्वहि ॥३३४॥ भवदत्तो ऽनुजन्मानमेवमध्वनि वार्तयन् । जगाम ग्राममाचार्यपादपद्मः पवित्रितम् ॥३३५॥ मानुजं भवदत्तर्षि वसतिदारमागतम् । निरीक्ष्य तुल्लकाः प्राचः कृतवक्रोटिका मिथः ॥३३॥ 327 d A नैतेहि सहोदरा: B होसदराः। A चिरादि B चिरादा। 8320A बानिरः। 828 dA न्याध्यं । 880a 333d A BCइरिA BDी।

·I, 337-346. दिव्यवेषधरो नूनमनुजो मुनिनामुना प्रव्राजयितुमानौतः स्खं सत्यापयितुं वचः ॥३१७॥ सरिरूचे भवदत्त तरुणः को ऽयमागतः । सोऽवदनगवन्दौवां जिघृक्षुर्मे ऽनुजो यमौ ॥३३८॥ सरिणा भवदेवो ऽपि पप्रच्छे किं व्रतार्थसि । माझड्डाता मृषावादीत्येवमित्यवदत्स तु ॥२३८॥ भवदेवस्तदैवाथ पर्यवाज्यत सूरिभिः । माधुभ्यां महितो ऽन्यत्र वितुं च न्ययोज्यत ॥३४ .॥ भवदेवः किमद्यापि नायात इति चिन्तया। खानाः पृष्ठतो ऽभ्येत्य भवदत्त बभाघिरे ॥३४ १॥ भवदेवोऽन्वगायुमान्प्रियां हित्वार्धमण्डिताम् । तनुदे कि बनायाते तस्मिन्जीवन्मृता वयम् ॥२४॥ खिद्यते चक्रवाकीव मा युक्तिविधवा वधूः । विश्राम्यति न तस्याय नयनाम्बु मिराम्युवत् ॥ २४ ॥ एकाफ्यम्माननाकर भवदेवः कचिनेत् । रति स्वप्ने ऽप्यमम्भाव्यं गत कापि किं यदः ॥१४४॥ मयम्बानिव हिलाम्भवदेवमपश्यतः । अम्मानमुग्रहाणर्षे कथय क स ते ऽनुजः ॥९४५॥ धादर्केफुरनुजस्योरे मिथ्याप्यो मुनिः । याप्त पायातमाची ऽपि म विद्यः म पयो कचित् ॥१४॥ 3333D भिर। 939 d A BOL 343 LAधिग313 dD Indyni 83 Amri.cefr.

·I,347-356. गतो ऽन्येनावना कि म इति जल्पन्त श्राड ते । प्रत्यावर्तन्त दौनास्य दस्युभिर्मुषिता इव ॥३४७॥ नां नवोढां इदि ध्यायन्भ्रानभायेव केवलम् । प्रमज्यां भवदेवो ऽपि माल्या पर्यपालयत् ॥३४॥ महर्षिर्भवदत्तो ऽपि कालेन बहुनेयुषा । विपेदे ऽनशनं कृत्वा सौधर्मे च सुरो ऽभवत् ॥३४६॥ भवदेवो ऽप्यदो दध्यौ नागिला प्रेयमौ मम । प्रेयांस्तस्या अहमपि विरहो ही दयोरभूत् ॥३५॥ भातुरेवापरोधेन व्रतं चिरमपालयम् । मरिसंस्तु खर्गते किं मे प्रतेनायामहेतुना ॥३५१॥ म तथा प्रतकटेन दुष्करेणामि पौडितः । यथा तद्विरहेणेच्चै विय्यति कथं नु मा ॥३५२॥ गजीव चारीपतिता पमिनीव हिमाविला । मरालोव मरुगता वल्लौव ग्रीमतापभाक् ॥३५३॥ यूथभ्रष्व हरिण पाशबवेव शारिका । मा मन्ये दैन्यभाग्लोकानुकम्प्यैव भविय्यति॥३५४॥ युग्मम् ॥ यदि प्रास्यामि जीवन्तों तां प्रियामायवेक्षणाम् । तदद्यापि हि गाईस्थ्यदप्तो रंस्थे तया सह ॥३५५॥ चिन्तातन्तुभिरेवं स्वं नियच्छन्नूर्णनाभवत् । स्थविरर्षीननापुच्छर भवदेवो विनिर्ययो ॥३५६॥ 1848 bA भत्येक । 319 bA D वइनायुषा। 350 CD यांसस्या । 353a. On the margin in D यदु कामे चारिस्तु ग्यमभूरिति ।

·I, 357-366. ३० . वर्ण जगाम च ग्राम सुपामं राष्ट्रकूटभूः । नम्यौ च संवृतदारवादायतनमविधौ ॥३५॥ गन्धमाल्यधरा नारी आह्माण्डा सममेकया । नवाभ्यागान्गुनिरसावित्यवन्दत तं च मा ॥३५८॥ पप्रच्छ भवदेवस्तां राष्ट्रकूटः म ार्यवान् । पनौ च रेवती तस्य भने जीवति वा न वा ॥२५॥ कथयामाम माप्येवमार्यवान्चेवती च सा । व्यपद्येतां तयोयागाद्भूयान्कालो विपत्रयोः ॥३६॥ भूयो ऽप्यपृच्छत्स मुनिरार्यवानुना प्रिया । भवदेवेन या त्यका नवोढा मास्ति वा न वा ॥३६१॥ मा दथ्यौ भवदेवो ऽयं नूनमात्तमतो ऽयजात् । यदि वा वार्तयाम्येनमनेनममिहागतम् ॥३६२॥ उवाच चिन्तयित्वैवमार्यवद्रेवतीसुतः । खमेव भवदेवो ऽमि किमिदागास्तपोधन ॥२६३॥ भवदेवो ऽवदामाधु वयाहमुपलक्षितः । म एव भवदेवो ऽमिम नागिलाजीवितेश्वरः ॥३६४॥ मदापनापरोधेन ना विमुच्य निरीयुपा । मिच्छतापि हि मया ग्रनमादाथि दुष्करम् ॥३५॥ विपन्ने माम्प्रतं भातर्थमावर्जितः । नागिना मा कथमदिरयागां तद्दिदृचया ॥३६६॥ 303bB..। 857 cC | 3tbCRमारा। 360 DAN 3CCUD.

·I, 367-376. - नागिला चिन्तयामास चिरादृष्टां हि मामसौं न हि प्रत्यभिजानाति पराउत्तवयोगुणम् ॥३६७॥ आत्मानं शापयाम्येनमिति प्रोवाच नागिला । नागिला सास्म्यहं इन्त नवोढात्याजि या त्वया ॥३६८॥ एतावता च कालेन यौवने ऽपि व्यतौयुपि । किं नाम मयि लावण्यं पुण्याशय विमृश्यताम् ॥३६॥ मुक्का रत्नत्रयं स्वर्गापवर्गफलदायकम् । पराटिकामात्रनिभा मा ग्रहोमी महाशय ॥३७॥ अत्यन्तघोरनरकपातप्रतिभुवामहो । विषयाणां स्मरास्त्राण मा गास्त्वं भेदनीयताम् ॥३०१॥ ग्राहिता ऽमि व्रतं भात्रा छद्मनापि हितैषिणा । तमप्यमाप्तं मा मस्या मयि पापखनौ रतः ॥३०२।। तदद्यापि निवर्तव गुरुपादाननुप्रज मयि रागकृतं चाघमालोचय तदन्तिके ॥३७॥ यावदेवं भवदेवं नागिला भृशमन्वशात् । ब्राह्मण्या दारकस्तावत्तत्रागाडकपायमः ॥३७४॥ ऊचे च पायम भुक्तं यन्मयाद्य सुधोपमम् । तदमिय्याम्यहं मातरधो धारय भाजनम् ॥३७॥ निमन्त्रितो ऽहमन्यत्र लस्ये तत्र च दक्षिणाम् । प्रान्तपायमा माताकुं शक्ष्यामि ना पुनः ॥३७६ ॥ 367 bc चिरd A पराहत्य | 371 A B स्त्रीण। 376dA भण्यामि, B रियामि ।

·I,377-380. ३८ प्रादाय दचिणमत्रागतो भयो ऽपि पायमम् । स्वयं वान्नं स्वयं भोक्ष्ये का हौः सोचिएभोजने ॥३०७॥ प्रामण्युवाच वान्तागी जुगुस्यवं भविष्यमि । प्रन जुगुप्सनौयेन कर्मणानेन दारक ॥३०८॥ तच्छ्रुत्ला भवदेवो ऽपि निजगादेति हे बटो। व भविष्यमि वान्तागी निकटः कुक्कुरादपि ॥३०॥ नागिलोवाच तपिं यद्येवं वेसिवचि च । तन्मामुद्दम्य किमिति भूयो ऽप्युपबुभुक्षसे ॥३८॥ मांमासृगग्यिविएमवपूर्णमधमाधमा । वान्तादपि जुगुभ्यास्मि मामिच्छन् किं न लजमे॥३८॥ पग्यम्यद्री उपलदग्निं न पुनः पादयोरधः । थापरं शिक्षयस्येवं नवं शिवयसि स्वयम् ॥२८॥ फा हि पुंगणना तेषां ये ऽन्यभिचाविचक्षणाः । घेखं मिवयितं दवातेषां पुगणना नृणाम् ॥१८॥ भवदेयो ऽमदरसाधु गिरिता मिसयागघे । भागीतः पचि जात्यन्ध व यानहमुत्पथे ॥३४॥ मदछ जनान्दृष्ट्वा याम्यामि गुरुमनिधी। प्रतातीपारमानोप्य सभ्ये ऽ दुमापं नमः ॥१८॥ मागिताप्पादन किं ते नमः माभाग्भव । मूर्मिगमो हि विमा भाविमो गुरुदाने ॥१८॥ 391 CD 382 ·g. I, 387-300. नगच्छ गुरुपादान्ते दान्तात्मा प्रतमाचर । प्रमजिय्याम्यहमपि प्रतिनीजनमन्निधौ ॥३८७॥ भवदेवो ऽथ वन्दित्वाईदिन्वानि ममाहितः । गता गुन्निके ऽकास्सित्यमालोचनादिकम् ॥३८८॥ थामण्य निरतौचारं भवदेवः प्रपालयन् । कालं कृत्वादिकल्पे अच्छकमामानिकः सरः ॥३८८॥ इतव भवदत्तम्य जौवः स्वर्गात्परिच्युतः । विजये पुष्कलावत्या विदेहोर्वीशिरोमणौ ॥३८०॥ नगर्या पुण्डरीकिण्यां वज्रदत्तस्य चक्रिणः । थशाधराभिधानाया राज्ञयाः कुक्षाववातरत्॥३८१॥युग्मम्। तस्मिनुपागते कुतिमरोवरमरालताम् ।। अभूद्यशेधरादेव्या दोहदो ऽम्भोधिमजने ॥३८॥ ततचाम्भोधिमप्रौयां मौतानद्यां महीपतिः । क्रोडयित्वा महादेवों तहोइदमपूरयत् ॥३८३॥ सम्पूर्णदोहदा माथ महादेवी यशोधरा। वलौव कलयामास लावण्यमधिकाधिकम् ॥३८४॥ पूणे च भमये ऽसत महिषौ चक्रवर्तिनः । उत्तमं तनुजन्मानं गङ्गेव कनकाम्बुजम् ॥३८५॥ यशोधराया उत्पन्नदोहदानुगतां नृपः । ‘सागरदत्त इत्याख्यां तस्याकत मेऽइनि ॥३८६॥ 388 B D भवदेवो ऽपि ।

·I,397-400. ११ धावौभिलाल्यमानश्च पयःपानादिकर्मभिः । शाखीवासादय हद्धिं राजपुत्रः क्रमेण मः ॥३८७॥ वतुं प्रवीणता प्राप्तः स कुमारो ऽध्यजोगपत् । उद्यम्य काञ्चनलतामुन्मुकं शकमारिकाः ॥३८८॥ प्रौढीभवन्सुङ्गिय स रेमे रत्नकन्दुकैः । पौनांमभूमिकारङ्गनृत्यन्माणिक्यकुण्डलः ॥ ३८८॥ समये म नरेन्द्रेण नियुको गुरुमन्निधौ । गुरोः कलाः परिपपौ कृपादप वाध्वगः ॥४ ० ० ॥ विश्वस्यापि म नेत्रकरवाणि प्रमादयन् । शणीव मम्पूर्णकस्तः प्रतिपेदे स यौवनम् ॥४. १॥ स्वयंवरागताः कन्याः पिटभ्यां पर्यणायि मः । एता हि पाचमायान्ति रमाकरमिवापगाः ॥8. ०२॥ अनचाहौभित्तेव करेणुभिरिव दिपः । ताराभिरिव शीतांशताभिः मममरंम्त मः ॥४.३॥ नारीभिरन्यदा क्रीडाप्रामादे मदनोपमः । मेरुमन्निभमाकाशे म ददर्शभमण्डलम् ॥४ • ४॥ अचिन्तया पादृग्हि यूयने मेमरागमे । नागभगयः गो ऽयं कायही रमणीयता ॥४.५॥ एवं मेरुनिभ मेघमापन तम्य पम्यतः । माभूदवाभुपी परिविलमेव तदारे १४ • ६॥ 4050C. 329dABCD मारिया।403 dA रक्षा dA प्य। G ·१ 1,407-416. कुमारो ऽपग्मदुत्पश्यो यावन्मेधमण्डलम् । वारिबुबुदवत्तावत्तदिलीय ययौ क्वचित् ।।४ ०७॥ कुमारो ऽचिन्तय क्षणिको ऽयं यथाम्बुदः । तया शरीरमप्येतत्का कथा मम्पदा पुनः ॥४८॥ यत्प्रातस्तन मध्यान्हे यन्मध्या न तनिशि । निरीक्ष्यते भवे ऽम्मिन्ही पदार्थानामनित्यता ॥४०॥ विवेकजलमिकस्य मर्यजनामहौरुहः । सकामनिर्जरासारं तहामि प्रतं फलम् ॥४ १ ० ॥ सुधौः सागरदत्तो ऽथ परं वैराग्यमुदहन् । प्रतादानाय पितरावापप्रच्छ कृताच्नलिः ॥४११॥ पितरावूचतुर्वत्म यौवने ऽपि प्रताग्रहः । वीणायां वाद्यमानायां शास्त्रपाठ दुवैप ते ॥४ १२॥ इदानौं युवराजस्त्वं राजापि त्वं भविष्यसि । राज्यं चिरं पालयित्वा ग्टहीया: समये प्रतम् ॥४१३॥ सागरो याहरन्पूज्याः प्रत्याख्याता मया श्रियः । परिव्रज्यामुपादातुं तदादिशय किं न माम् ॥४१४॥ इत्याग्रहकुठारेण प्रेमपाशं तयोः सुधीः । चिच्छेदाथान्वमन्येतां तो प्रत्यहणाय तम् ॥४१५॥ अनेकराजतनयपरिवारो ऽथ भागरः । श्राददे प्रतममृतं सागराचार्यसनिधौ ॥४१६॥ d A प्रत। 414 bOD 407 aA दुन्यो। 410D सत्तास्य । प्रत्याख्यानं मया। 416 0 A B sec. m. मसन ।

·I, 417--427. ३ विविधाभिग्रहधरो गुम्मेवापरायणः । फ्रमात्मागरदत्तो ऽभूतमागरपारगः (१४ १७॥ न दूरे तपमः किश्चिदिति प्रत्ययकारकम् । श्वधिज्ञानमुत्पेदे मागरम्य नपम्यनः ।।४ १८॥ भवदेवम्य जीवो ऽपि पूर्ण काले दिवभ्युतः । तत्रैव विभये वौनशोकायां पू:भिरामणौ ॥४ १८॥ पद्मरथाभिधानम्य महर्द्धरवनौपतेः । मय्यिांचनमालायां शिवो नाम सतेाऽभवत्॥४२॥ जुग्मम् ।। म पान्यमाना यत्नेन कन्पद्रुम वोइनः । क्रमेण कलयम्वृद्धि काकपतधरो ऽभवत् ।।४ २१॥ माधिमाचौरुतगुरी नन्प्रिाजशिरोमणी । मियो ग्रहीतमरता व मक्रमुः कलाः ॥४२२॥ यौवने पर्यणेपीस राजकन्याः कुलोद्भवाः । सम्पृकयाइभत्ताभिन्नताभिरिव पादप: १४ १५॥ मकमचम्य सान्येद्युः प्रामादे तम्य तम्युषः । भागरपिः पुरोयानोपनने ममवामरत् ॥४ २४ ॥ तप काममहाग्यः माया महामुगिम् । में प्रत्यमाभयमनवा मागणपारणे ॥४१५॥ ग्रो फाममाम्य पाचदानप्रभावतः । वसुधारापगझोप. पाये दानादि कि म ४ि२६॥ सिपालु युगा गयापन्दन में मुमिम् । 4191) 423 Cr.P.AND Azपना। 4.04AUCDaliti ·. I,427-437. निषसाद च तत्पादपद्मान्ते राजहंसवत् ॥४२७॥ चतुर्दशानां पूर्वाणामाकरः सागरो ऽपि हि । शिवस्य सपरीवारस्याचल्यो धर्ममाईतम् ॥४२८॥ विशेषतश्च संसारासारतां तस्य धीमतः । गमयामास म मुनिर्मनमि स्फटिकामले ॥४२८॥ शिवो ऽपृच्च तहर्षि किं प्रारमनभवः प्रभोः । लेहो मे पग्यतो यत्त्वां इ! ऽयमधिकाधिकः ॥४३.] ज्ञाला चावधिनाचख्यौ मुनिस्त्वं पूर्वजन्मनि । कनिष्ठो ऽभूर्मम भ्राता प्राणेभ्यो ऽप्यतिवल्लभः ॥४३१॥ मया प्रवजितेन खमनिच्छन्नपि हि व्रतम् । उपायेन ग्राहिता ऽमि परलोकहितेच्छया ॥४३२॥ श्रभूव च सुरावावां मौधर्मे परमर्द्धिकौ । कुमुदेन्दोरिव प्रौतिस्तचाप्यभवदावयोः ॥४ ३ ३॥ भवे ऽस्मिन्चौतरागो ऽई खे परे वा समानदृक् । व खद्यापि सरागत्वात्मानभवनेहभाग्मयि ॥४३४॥ शिवो ऽवद्वतादानाद्देवो भव पुराप्यहम् । तदिहापि भवे पूर्वभववद्देहि मे प्रतम् ॥४३५॥ श्रापच्च्च पितरौ यावदायामि प्रतहेतवे । पूज्यास्तावदिईवाल यूयं मयि रूपाप्लवः ॥४३६॥ गत्वा शिवकुमारो ऽपि पिटपादान्यजिजपत् । अद्य मागरदत्तः शश्रुवे देशना मया ॥४३७॥ 481 2A B मुददोलि । 435 bA B देशे। 436 CAt B.G,C.। 1372BRI 490bB प्रभा। 431 CAfri ·I, 438-447. १५ तत्प्रमादादधिगता भवम्यासारता मया। ततस्तस्मादिरको ऽस्मि वौवधादिव भारिकः ॥४३८॥ तत्सर्वथानुजानौथ प्रव्रज्याग्रहणाय माम् । प्रघा मेहतममः शरणं मागरो ऽध मे ॥४३८॥ पितागवूचतुर्वन्स प्रतं मादत्व यौवने । गाद्यापि पूर्यते ऽस्माकं त्यत्रीडालोकजं सुखम् ॥४४ . ।। अत्यन्त निर्ममा भूस्वं कथमेकपदे ऽपि हि । प्रमंन्तनानिवायुग्मन्यदरमान्विजिदाममि ॥४४१॥ यदि भको मि यद्यमानापृच्छय व गमिप्यमि । तन्नकारकवावला भवित्री रमनावयोः ४४२॥ दत्यनादिशतो: पिचा: शिवो गन्तुमनीवरः । तव मर्वमावद्यनियमाद्भाश्यायभूत् ॥४४ ३॥ मुनेः मागरदत्तम्य मिप्यो ऽधमिति निययो। सम्यो म मौनमानम्थ्य मौन मार्थमाधकम् ॥४४४॥ परसादयामिता भो न किचिभुजे घमः । मनं ग रोपते किचिदिवेकमवदन्मुतः १४ ४ ५॥ एवमुदेजितो राजा गिवेग गिरकाशिपा। सभ्यपुर वधर्म ममाश्य ममादिगत् ॥४४६॥ प्रसारमरिएन मिग तगन मे। मौनमामि वा पावगिरप्तमा १४४ 4:sdcan.bMS मारामा: luc., विस..ldnम15JAKI,ncerretul in ID, ·४६ I, 448-457. मोघफाल इव दीपी करीव प्रभवन्मदः । भोजनायापि यतते न स चाटुशतैरपि ॥४४८॥ यथा वेन्सि तथा वत्स वत्स भोजय मे शिवम् । त्वया चैतं कृतवता किं कि नोपरुतं मम ॥४४॥ मज्जीवपक्षिणं कायकुलायागन्तुमुत्सुकम् । प्रत्याशापाशबन्धन नियन्त्रय महाशय ॥४५॥ दृढधो ऽपि तामाज्ञामुररीकृत्य भूपतेः । ययौ शिवकुमारस्याभ्यर्ण बुद्धिजलार्णवः ॥४५॥ कृत्वा नेषेधिकों तस्य मदनान्तः प्रविश्य च । फ्रमशः प्रतिचक्राम स ऐयापथिकौं सुधीः ॥४ ५२॥ वन्दनं दादशावत दत्त्वा भूमि प्रमाय॑ च । निषमाद वदनुच्चैरनुजानौहि मामिति ॥४ ५३॥ शिवो ऽवददहा दभ्य साधूनामुपसागरम् । विनयो ऽयं मया दृष्टः म कथं मयि युज्यते ॥४५४॥ दभ्यपुत्रो ऽभ्यधात्सम्यग्दृष्टौनां यत्र कुत्रचित् । समभावो हि योग्यः स्यात्सर्वस्य विनयस्य भोः ॥४५॥ यस्य कस्यापि हि स्वान्तं ममभावाधिवामितम् । वन्दनाही भवति दोषाकापि नेह भोः ॥४५६॥ कुमार किं तु पृच्छामि प्रष्टुमेाहमागमम् । रमज्वरातुरेणेव किं त्वयात्याजि भोजनम् ॥४५॥ 452AC मेषि., D मेर। 452 d A पेया, A एभो, Dी। 455 bA निमपस, A समभा।

·I, 468-466. 60 शिवो ऽवददिसजतो व्रताय पितरौ न माम् । ततो भावयतोश्य स्थितो ऽमि विरतो ग्टहात् ॥ ४५८ यथा धुदिज्य पितरौ विहाय ममतां मयि । प्रतार्थमादिशता मामतः कुर्वे न भोजनम् ॥४५८॥ उभ्यो ऽभ्यधत्त यद्येवं नद्भुञ्जीथा महागय । धो धौना देहस्य देयाहारमम्भवः ॥४६॥ पाहारं निरवा हिटमन्यपि महर्षयः । भरौरे तु निराहारे दुष्करा कर्मनिर्जरा ॥४६ १॥ कुमारोऽप्यभ्यधादिभ्यसनो मम्पद्यते मम । माधारोऽयनवद्या च तस्मादरमभोजनम् ॥४६॥ भ्यो ऽवादीगुरुम्वं मे मिय्यमो ऽहमतः परम् । म मम्पादयियामि निरवा यदिछमि ॥४३॥ प्यागार शुमारो ऽपि मनाई निरन्तरन् । पठं सत्वा करिये ऽहनावामाग्रीन पारणम्॥४४॥ शिवम्य भावयतिनस्तदापि महेश्वरः। विनय कर्तुंगारेभे मामागविपक्षणः ॥४५॥ सपम्मनः शिवम्यापि पयो दादावमारी। मोहापिएभ्यां ग पुगप्पमणि गुरुमानिधी ४१६ 459 DB rengi 4G0 Calls the following slola after 400, रारी मेलमा infer 4CIA. 16. CISSA 403 Ante 4G Cert, inthemargin ol DurinatanAr,Aketr. Arr.n.

·I, 467-474. मृत्वा शिवकुमारो ऽभवलोके महाद्युतिः । विद्युन्माल्यभिधानो ऽयमिन्द्रमामानिकः सुरः ॥४६॥ श्रामन्नच्यवनस्यास्य पुण्यात्मन इयं द्युतिः । पुरा ब्रह्मलोकेन्द्रसमानानिरेष हि ॥४६॥ युवायमचैव पुरे सप्तमे ऽइन्यतो दिनात् । ऋषभेभ्यस्य तनयो जम्वूर्भाव्यन्तकेवलौ ॥४६८॥ तदा चोपप्रमन्नर्षि विद्युन्मालिनि जग्मुषि । चतस्रस्तत्प्रिया एवं पप्रच्छुस्तं महामुनिम् ॥४७०॥ इतो ऽस्माकं विद्युक्तानां विद्युन्मालिदिवौकमः । समागमः पुनः कापि भविष्यत्यथवा न वा ॥४७१॥ ऋषिराज्यच सन्तोभ्याश्चत्वारो ऽवैव पत्तने । समुद्रः प्रियममुद्रः कुवेरः सागरो ऽपि च ॥४७२॥ तेषां चतुर्णा चतस्रः पुग्यो यूयं भविष्यथ । मतृत्वमीयुषा भावी तब वो ऽनेन सङ्गमः ॥४७३॥ सुरासुर: सेवितपादपद्मः श्रीवर्धमानो ऽपि चपासमुद्रः। भव्याजसो ऽतिपयर्द्धिपात्रं विहर्तुमन्यत्र ततो जगाम ॥४७४॥ इत्याचार्यश्री हेमचन्द्रविरचिते परिशिष्टपर्वणि स्थविरावलीचरिते महाकाव्ये जम्बूस्वामिपूर्वभववर्णनो नाम प्रथमः सर्गः ॥१॥ 468 0B सरोभू., D पुरास्नेत्र । 473Cषा। Colophon c चरिच, A om. पूर्व, B पूर्वभन ।

·CANTO II. दूतश्च नगरे राजग्टहे राजशिरोमणिः । श्रेणिका ऽपालयद्राज्यं प्राज्यश्रीर्मघवानिव ॥१॥ तत्पर्षद्भूपणं श्रेष्ठी श्रेष्ठ धर्येण कर्मणा । नाम्ना अपभदत्तो ऽभून्नरर्षभधुरन्धरः ॥२॥ अईन्देवो गुरुः माधुरित्येव स दिवानियम् । जजाप सर्वाभिमतमिद्धिमन्त्राक्षरोपमम् ॥३॥ गुरुवाकतकक्षोदर्मसनमभवत्मदा । प्रभान्तदानमतं तन्मनोवारि निर्मलम् ॥४॥ सरोवरस्येव जलं फलं मार्गतरोरिव । तस्यैश्चर्यमत्केषां केषां नैवोपकारकम् ॥५॥ धानुसारिणी मत्या गत्या इंस्यनुहारिणे । सधर्मचारिणी तस्य धारिणीत्याव्ययावत् ॥६॥ तसा गुणेषु भूयासु गाम्भीर्यादिषु सत्खपि । प्रयनः सा शौले भूच्छोलावा हि कुलस्त्रियः ॥७॥ सती संवीतसङ्गा नौरङ्गौणेभिनी च मा। सञ्चवार करस्पामहेव तरणरपि ॥८॥ राजरत्यन्तविमलेः मा यौलविनयादिभिः । पायुयलीयत हदि मध्येवार्थीव जागवौ ॥६॥ 2bAD ३३ सईदयो। D। G HA THा. cC VÀvitat Salutati 9A, USS #uruti 7 ·II, 10-19. मखमांसवदन्योन्यं तयोनित्यावियुक्तयोः । अभूदखण्डितं प्रेम दिशरोरेकचेतसोः ॥१०॥ धारिणौ चिन्तयामास निरपत्या परेद्यवि । धत्ते जन्म ममापुत्रं नैप्फल्यमवकेशिवत् ॥११॥ शैत्यमुत्पादयनङ्गे सुधारस वोचकः । रमते तनुजन्माङ्के धन्यानामेव योषिताम् ॥१२॥ ग्रहवासो हि पापाय तत्रापि सुतवर्जितः । तदेतत्खल्वलवणकुभोजननिभं मम ॥१३॥ किं चिन्ताविधुरासौति पत्या पृया नु धारिणी। दुःखं न्यवेदयत्तस्मै तन्मनःसम्प्रधारितम् ॥१४॥ पुचचिन्तोद्भवं दुःखं सा पत्यौ यद्यपि न्यधात् । तथापि न होणमझदभवत्प्रत्युताधिकम् ॥१५॥ नित्यं हृदयशन्येन तेन दुःखेन धारिणे । कृयतां कलयामास दितीयेन्दुकलातुला ॥१५॥ विनिम्मारयिपुवुःखं तत्तस्याः पतिरन्यदा। उवाच हजलधिसोतःमन्निभया गिरा ॥१७॥ यामो ऽद्य वैभारगिरि चोद्याने सोदरि । रमामहे रम्यतया नन्दनोद्यानमनिभे ॥१८॥ धारिणी पतिवा तां तथेति प्रत्यपद्यत । मान्या हि.पनिवाग्दुःसविस्मारथ भाविति ॥१६॥ 10 dcदेम। Il cA जिन्न, dA पर। 13 CARने, देव। 18 या मरीषमपुर। 10dcD MAmeth 17 RACRमया, CATE, ADD मोना। 19 b प्रतिपदा ·II, 20-29. - ततवर्षभदत्तो ऽपि सद्यः सन्नीकृते रथे। प्रारोह तया इंसरोमकामलवालिके ॥२०॥ अपि संयोजितावाणमनर्वाणं महारथम् । अधिरूढौ दम्पती तो प्रास्थिषातां गिरि प्रति ॥२१॥ वाद्यालोभूरियं पनि श्रेणिकस्य महीपतेः । वाह्यमानतुरङ्गाणं फेणबुडुददन्तुरा ॥२२॥ राज्ञो मत्तद्दिपालानरूपता सूचयन्यमौ । तबन्धत्वचितस्कन्धा नगरप्रान्तपादपाः ॥२३॥ अमूमि गोकुलान्यार्थं रम्यापभभातैः । उत्कर्णनर्णककुलान्युट्टामरथनिखनात् ॥२४॥ एते च मार्गे तरुणसहकाराः कृशोदरि । मारस्वतौषधीभूतपल्लवाः पिकयोषिताम् ॥२५॥ मृगा वायुमिवारूढा स्थनिर्घोषभौरवः । प्रायः प्रयान्यमी व्योम्नि जिहासन्तो महौमिव ॥२६॥ मृगाचौनुवोम्वेते ऽरघट्टा वारिवर्षिणः । मूर्त्यन्तरजुषः पृथ्वगं पुष्करावर्तका इव ॥२७॥ द्रव्यदर्शनैरेवं पत्नौं पथि विनादयन् । जगाम वैभारगिरिषभः सपरिच्छदः॥२॥सप्तभिः कुलकं। जायापती तावव्यग्रावुत्तरतुरथो रथात् । वैभारपर्वताद्यानदिदृक्षानृत्यदाशयो ॥२६॥ - 22&C पनि corrected in भाति । 230D सदंषचर्वित। 240D हापौष, कूठा। 25 AD मरवः। 27. D बने थे।

·१२ II, 30-39. . प्रत्येक नामधेयानि पृच्छन्तीमधशाखिनाम् । स्वादूगि निरजलान्याचामन्तौ मुहुर्मुहुः ॥३०॥ तरुच्छायासु सान्द्रासु विश्राम्यन्तौं पदे पदे ।। सुखस्पर्श विदधतौं भौतलैः कदलौदलैः ॥३१॥ समयमानां कालापेर्मगशाधेषु वत्सलाम् । प्रकारोपितवालासु वानरोप्वतिमस्पृहाम् ॥३२॥ धारिणीम्टषभदत्तो दनहस्तावलम्बनः । गिरिमारोपयामास तासुखेन शनैः शनैः॥३३॥चतुर्भिकलाफको नत्र ऋषभदत्तो ऽपि धारिदाचितहारिणौम् ।। अङ्गल्या दर्शयामास गिरेरुद्यानसम्पदम् ॥३४॥ मातुलिङ्गौरिमाः पश्य फलप्रारमारवामनाः । नाग्नेश पुष्पैर्विश्रान्तसन्ध्याभ्रा इव दाडिमीः ॥३५॥ मृौकामण्डपा: मन्ति दुर्गाण्यविषामपि । नृत्यकेकिकलापाभदलास्तालद्रुमा अमौ ॥३६॥ पुष्पजातय एताय मिथःमौरभलम्भनेः । स्वागन्यं घोपवन्तौड रोलम्बतमुरुच्छनात् ॥२७॥ जम्मूकदम्बमाकन्दपारिभद्रादिभिद्रुमः । कायया घोलकममौ संव्यायित वाचनः ॥३॥ पापभमाच चापम्यष्ट्राक्खेचरमिवागतम् । सिद्धपुत्रं यगोमिचं श्राद्धं बन्धुमिवात्मनः ॥३८॥ .. 35d ABCD दारिमो। 36 bAID मामि। 37 CAar.

·II, 40-49. ५५ नतम ऋषभः श्रेष्ठी सिद्धपुत्रमवार्तयत् । साधर्मिको ऽसि खलु मे तदाख्याहि क यास्यसि ॥४॥ सेो ऽप्याख्यदस्मिन्नुद्याने शिथ्यो ऽस्ति चरमाईतः । पञ्चमः समवमृतः सुधर्मा गणमृत्सखे ॥४१॥ तदन्दनार्थं यास्यामि यदि वस्तदिवन्दिषा । खरध्वं यूयमपि तद्धर्मायेगूर्भवाम्यहम् ॥४२॥ श्रोमितवा दम्पती तौ तेनैव सह चेलतुः । भयो ऽप्यथ ययुः म्यानं सुधर्मखामिपावितम् ॥४३॥ यथावद्द्वादशावर्तवन्दनेन यो ऽपि ते । सुधर्मस्वामिनं भक्त्या वन्दित्वा न्यष दन्पुरः ॥४४॥ सुधर्मम्खामिनो धर्मोपदेशपरमामृतम् । ते बद्धानलयः कर्णनलिभिभृशमापपुः ॥४५॥ मिद्धपुत्रश्च समये पप्रच्छ गणमृदरम् । मा जम्बूः कीदृशै जम्बूद्वीपः ख्यातो यदास्यया ॥४६॥ तामाख्यगणनम्बू ज्ञात्यरत्नमयाटतिम् । तन्मानं नत्प्रभावं च तत्वरूपमथापरम् ॥४७॥ नदा च लधावमरा धारिणे गणदरम् । फाछ किमहं पुत्रं जनयिष्यामि वा न वा ४८] सिद्धपुत्रो ऽवदन्न सावधं प्रयुमईसि । जानन्तो ऽपि हि मावा न घाख्यान्ति महर्षयः ॥४॥ 40a Dपम श्रेष्ठौ। 41 cD ममवः अतः । Cजलि A•परे। 44 A.

·५४ II, 60-60. जिनपादोपदेशेन निमित्तज्ञानपण्डितः । तवाइमेव कल्याणि कथयिष्याम्यदः प्रणु ॥५०॥ धौरखभावो मनमा कायेन च पराक्रमी। निषेदिवाशिलोत्सङ्गे सुधर्मा गणमृत्त्वया ॥५१॥ सुतजन्म यदपछि तत्स्वप्ने मिहमकागम् । भद्रे द्रक्ष्यस्यथा कुक्षौ सुतसिंह धरिष्यसि ॥५२॥ युग्मम् ॥ श्राख्यातजम्बूतरुवगुणरत्नमयश्च ते । जम्बूनामा सुतो भावौ देवताहतमन्निधिः ॥५३॥ धारिष्यभिदधे जम्बूदेवताद्देशपूर्वकम् । करिष्ये ऽयोत्तर तह्याचामानानां शतं कृतिन् ॥५४॥ सुधर्मस्वामिनः पादान्चन्दित्वा ते त्रयो ऽपि हि । उत्तौर्य वैभारगिरेः पुनः प्रविविधः पुरम् ॥५५॥ ततवर्षभधारिण्यो पालयन्तौ ग्इम्यताम् । सिद्धपुत्रवचःप्रत्याशया कालं व्यतीयतुः ॥५६॥ अन्यदा धारिणौ स्वप्ने श्वेतसिंहं न्यभालयत् । पत्युथाकथयत्प्राज्यप्रमोदजलदौर्घिका ॥ ५७n सपभो ऽभिदधे सुभु सिद्धपुत्रवचो ऽखिलम्। तत्सत्यमेव मन्यस्व स्वप्न प्रत्ययो ननु ॥५॥ जम्यूनामा महाभागे पवित्रचरितस्तव । मर्वलक्षणमम्पूर्ण: पुत्रो नूनं भविष्यति ॥५८॥ बालोकात्परिच्युत्य विद्युन्मालिसुरस्तदा । 53d AC विधे।4d D कलि। 68A JISST ·II,60-69. उत्पेदे धारिणौकुतिएको मौलिकरत्नवत् ॥६॥ तस्थाश्चाभद्देवपूजागुरुपूजास दोहदः । दोहदाः खलु नारीणं गर्भभावानुसारतः ॥६१॥ वित्तेन भूयमा श्रेष्ठौ तद्दोपदमपूरयत् । उत्पन्नदोहद इव सेोऽपि धर्म धनव्यये ॥६२॥ क्रमेण पुष्यगी च सञ्चचारातिमन्थरम् । गर्भलेशागमभिया सावधानेव धारिणी ॥६३॥ तस्याः कपोलफलको पाण्डरिनातिशायिना । अभूतां प्रातरेणाङ्कबिम्बमब्रह्मचारिणी ॥६४॥ ततव नवभिर्मासैः सार्धमतदिनाधिकैः । धारिणौ सुयुवे सूनुं न्यूनौकतरवि रुचा ॥६५॥ मुक्काचूयेव घटितरक्षतरतिनिर्मलैः । पूर्णगनि स्वर्णपाचाणि प्राविशवृषभौकमि ॥६६॥ अधिग्रेष्ठि कुलवधूचिौVवाहुरदयुतः । तदामनसमौपाऱ्यां दूर्वावणमिवाभवत् ॥६॥ सर्वकल्याणधुर्याणि बर्यवाण्यनेकशः । नेदुः श्रेटिग्टइदारे श्रियो लास्यनिबन्धनम् ॥६॥ स्यपुटीकृतसौमन्ताः कुगुमस्तबकैनवैः । गनृतस्तदारे गायन्यः कुलवालिकाः ॥ ६॥ 61 bA मुक्षु दोरदः पुमः। 62dABध। 64 bA पादु. रजा- निशाधिमः। 65 dB ममोडत, मनीष्ठत, A अन्य। 66 a A manga D corr. in मुलाचन, पापि। 67 1A बघ, B चाधि, c 69 a Bखपुटी। 1 ·II, 70-79. ५९. कृषभो विदधे देवगुरुपूजां विशेषतः । ददी च दानमर्थिभ्यो ऽर्थ्यमानो ऽत्यर्थमुच्छ्रसन् ॥७॥ सनार्जम्बूतरोनीवा जम्यूरित्यभिधा व्यधात् । शुभे ऽनि ऋषभः श्रेष्ठौ संवर्मितमना मुदा ॥७१॥ उल्लापयन्तावकम्यं पितरौ तं दिवानिशम् । अभूतां इर्षवाढलौ विस्मतान्यप्रयोजनौ ॥७२॥ पिचोर्जम्बूकुमारोऽपि भवन्नुत्सङ्गभूषणम् । क्रमेणासादयदृद्धिं तयोरिव मनोरथः ।।७३॥ क्रमेण प्रतिपेदे च वयो मध्यममार्षभिः। अमत्पाणियहाईथ पिचौराधालतातरुः ॥७४॥ दूतश्च तत्रैव पुरे ऽभून्महेभ्यशिरोमणेः । ममुद्रप्रियसंज्ञस्य नाना पद्मावती प्रिया ॥७॥ तथा समुद्रदत्तस्य समुद्रस्येव सम्पदा । नाना कनकमालेति पन्यभृगुणमालिनी ॥७६ ॥ तथा मागरदत्तस्य गरिष्ठस्याद्भुतश्रिया । विनयश्रीरभद्भार्या मदा विनयशालिनी ॥७॥ तथा कुमेरदत्तस्य कुवेरस्येव द्धिभिः । धनौरिति नामाभूत्पनी गोलमहाधना ॥ ७॥ दम्पतौनाममीषां तु विद्युन्मालिप्रियायुताः । फमादुपितरो ऽभवनभिधानेन ना यथा ॥७८॥ 11 cD अपभ। 73 dc मार। 13 UA B fre, CA ·II, 80-89. १७ समुद्रीश्च पद्मश्रीः पद्मसेना तथैव च । तथा कनकसेनेति रूपात्प्राग्जन्मिका व ॥८॥ तथा कुवेरसेनस्य प्रिया कनकवत्यभूत् । अभूच्छ्रमणदत्तस्य श्रौषेणेति तु गेदिनी ॥१॥ वसुषेणाभिधानस्याभवदीरमती प्रिया। वसुपालितस्य पुनर्जयसेनेति वलभा ॥८॥ नभासेना कनकौस्तथा कमकवत्यपि । जयश्रीश्चेति चाभवंस्तेषां दुहितरः क्रमात्॥८॥ अानामपि तामां तु कन्यानां पितरो ऽन्यदा। प्रार्थयाञ्चक्रिरे जम्बपितरं विनयोधताः॥८४॥ अटो नः कन्यकाः सन्ति रूपलावण्यबन्धुराः। कलाधिपारदृश्वर्या गुणेश्वर्यो ऽप्सरःममाः ॥८॥ तामां विवाहकल्याणसुहृत्प्राप्तं च यौवनम् । वरं तदनुरूपं चापग्याम तव नन्दनम् ॥८६॥ कुलशीलवयोरूपादयो वरगुणा हि ये। जम्बूकुमारे ते मन्ति प्राप्यः पुण्यैरयं वरः ॥८॥ तासामस्मत्कुमारीणं भवतु त्वत्प्रसादतः । वरो जम्बूकुमारो ऽयं दक्षजानामिवोडुपः ॥८८॥ श्रीमानसि कुलौनोऽमि प्रार्थना बयि नो हिये । कृत्वा विवाहसम्बन्धं सर्वथानुग्टहाण नः ॥८॥ 83 c B सार्व 82 b c eft, B corr. in 5. probably a Cim 85 dB C Dador 8 ·५८ II, 90-99. हर्षादृषभदत्तो ऽपि तइचः प्रत्यपद्यत । खयमप्युत्सुकः पुत्रविवाहे प्रार्थितश्च तैः ॥६॥ जम्यूनाग्ने प्रदत्ताः मो वरायांतिवरीयसे । इति ज्ञात्वा च ताः कन्या धन्यमन्या मुदं दधुः ॥८॥ अत्रान्तरे च विहरन्भव्यसत्त्वानि बोधयन् । तत्रैवागत्य भगवान्मुधी समवासरत् ॥८॥ सुधागमनोदन्तसुधासिको ऽथ कन्दवत् । सद्यो जम्बूकुमारो भत्सरूढपुस्लकाङ्कुरः ।।८३॥ जम्बूनामा नमस्कर्तुमागतं गणभृवरम् । जगाम धाम धर्म? रथेनानिलरंदमा ॥८॥ स प्रणम्य सुधर्माणं नाव श्रावकायणीः । सुधानिस्यन्ददेशीयां देशनां तन्मुखाम्बुजात् ॥८.५॥ देशना च मनमि मा परिणाममुपेयुषी। तस्यादा विराग्यमभाग रतिदुर्लभम् ॥८६॥ सुधर्मस्वामिनं नवा जम्बूरेवं व्यजिजपत् । श्रादास्ये ऽहं परिषज्या भवपन्धनकर्तरीम् ॥६॥ आपका पितरौ यावदायामि परमेश्वर । सावत्वं कलयावैधोद्याने धर्मद्रुमश्रियम् ॥८॥ तथेति प्रतिपन्ने च सुधर्मखामिमापि हि । अधिरुह्य रथं जम्पूर्नगरदारमाषयौ ॥१८॥ 93dA मनाया। 910A भार। OGUD 2bA भवानप्र। corr. •मः।

·II, 100-109. ५८ नदाभूच्च पुरद्वारं तयेभाश्वरथाकुलम् । पतितस्य तिलस्यापि भूप्राप्तिनाभवद्यथा ॥१.. ॥ इति वाचिन्तयन्जम्बू : पुरदारानयैव चेत् । प्रवेशाय प्रतौचिय्ये तत्कालानिक्रमो भवेत् ॥११॥ सुधर्मखामिनं तत्रागमय्य सदनं प्रति । गन्तुं पदोबुझपोर्मे न स्यातुमिह युज्यते ॥१०॥ तद्विशाम्यपरेणैव दारेण बरयन्रथम् । उत्सुकस्य वरं श्रेयानन्योऽध्वा न प्रतीचणम् ॥१३॥ इति यावद्ययौ दारान्तरं वरितमार्षभिः । ददर्श तावत्तत्रापि वनं सज्जितयन्त्रकम् ॥१४॥ वोपरियाद्यन्तेषु स्लम्बिताय महाशिलाः । ददर्श गगनभ्रग्यदज्रगोलकसन्निभाः ॥१५॥ दध्यौ चैवं परचक्रभयादीदृगुपक्रमः । तदेतेनापि हि द्वारेणानर्थबहुलेन किम् ॥१६॥ गच्छतो मे उध्वनानेन शिलोपरि पतेद्यदि । तदस्मि नाइं न रथो न रथ्या न च सारथिः ॥१७॥ एवं च मृत्युमासाद्याविरतो दुर्गतिं लभे । प्राणिनां हि कुम्मृत्यूनां सुगतिर्योमपुप्यवत् ॥१८॥ मा भुवं खार्थता भ्रष्टो व्याधुय्य पुनरथ्यहम् । भवामि श्रीसुधर्माहिपद्मसेवामधुप्रतः ॥१८॥ 100 aA •मनप। 102 aC मा corrected in नला।

·II, 110-119. इत्यार्षभिवालयित्वा रथं वक्र देव ग्रहः । प्रदेशं गणभृत्पादमनार्थ तं पुनर्ययौ ॥१९॥ सुधर्मस्वामिनं जम्बूरिति नत्वा व्यजिज्ञपत् । यावनौवं ब्रह्मचर्य प्रतिपन्नो ऽस्म्यहं त्रिधा ॥११॥ अनुज्ञाता भगवता नियमं प्रतिपद्य तम् । इर्षवानापभिर्धाम जगामाकामविकियः ॥११२॥ पिचोय कथयामाम यदहं गणभृनखात् । सर्वज्ञपिज्ञमयोषं धर्म कर्मक्षयौषधम् ॥११३॥ अनुजानौत मां पूज्याः परिव्रज्यार्थ मुत्सुकम् । जन्तूनामेष मंसारः कारागारनिभः खलु ॥११४।। रुदन्तौ नौ च पितरावूचतुर्गङ्गदखरौ । मा भूरकाण्डे ऽस्मदाशालतामूलनमारुतः १९९५॥ चिन्तयामो वयमिदं मवधूको भविष्यसि । द्रक्ष्यामः पोचवदनं दृकरवनिशाकरम् ॥१.१६॥ प्रव्रज्याया न ममयो विषयाई ऽत्र यौवने एतस्थोचितमाचारं किं नेच्छमि मनागपि ॥११७॥ यदि वात्यायहो वत्स प्रवच्याविषये तव । तथापि किञ्चिन्मन्यख वयं हि गुरवः खलु ॥११८॥ वत्माप्टौ कन्यकास्तुभ्यमस्माभिः सन्ति या वृताः । कृत्वा पाणिग्रहीतास्ता: पूरयोदाइकौतुकम् ॥१९८॥ 112bC 110 bAC D चक्र। ill cd B गएपादपद्मपूतं । विप्रियः। 116 bD corr भविष्यति ।

·II, 120-129. ११ एवं कन्वा कुमार त्वं निःमत्यूई परिव्रजेः । खामनु प्रव्रजिय्यामः कृतार्था वयमप्यथ ॥१२॥ कुमारो ऽप्यवदद्युमदादेो ऽस्मिन्ननुष्ठिते। प्रव्रज्यायां न वार्यो ऽहं बुभुतुजनादिव ॥१२१॥ श्रामेत्युक्त्वा च पितरौ कथयामामतुतम् । कन्यापिणामिभ्यानामष्टानां करुणापरौ ॥१२२॥ कन्यासु व्यूढमाचासु पुत्रो नः प्रव्रजिष्यति । विवाहमप्यमावस्मदुपरोधात्करिय्यति ॥९२३॥ पश्चादपि हि चेत्पश्चात्तापपापं करिय्यथ । मा स्म कढ़वं तदुदाई दोषः कथयतां न नः ॥१२४॥ अष्टावपि महेभ्यास्ते सकलत्राः सबान्धवाः । किं कार्यमिति निर्णतुं संलपन्ति स्म दुःखिताः ॥१२५॥ श्रुत्वा च तेषां संलापं कन्यास्ता एवमूचिरे । पर्यालोचन पर्याप्तमाप्ताः श्टणुत निर्णयम् ॥१२६॥ जम्बूनान्ने प्रदत्ताः स्मो ऽस्माकं भी स एव हि । देया न वयमन्यस्ी लोके ऽप्येतदधीयते ॥१२७॥ सज्जन्पन्ति राजानः सन्जल्पन्ति माधवः । मत्कन्धाः प्रदीयन्ते त्रौप्येतानि सत्मकृत् ॥१२८॥ पित्पादः है: प्रदत्ताः स्मस्तस्मादृषभसुनवे । स एव गतिरस्माकं वयं नदशजीविताः ॥१९॥ 1210B रुस । 125 0 B C निर्ने, d B संलापति A सलियति । 126d Cनियं। 1874 A B लोको। 12dD धार्मिक ·II, 130-139. प्रश्रज्यामितरदापि यद्यञ्चबूः करिष्यति । तदेव पतिभकानामस्माकमपि युज्यते ॥१३०॥ ते कन्यापितरो जम्वपितुराख्यापयविति । सजौभवनूदाहाय प्रमाणं प्रथमं वचः ॥१३१॥ ततो नैमित्तिकमुखातैरिभ्यषभेण च । विवाइलमं निर्णिन्ये तद्दिनात्सप्तमे दिने ॥१३२॥ महेन्या भातर इव ते ऽाक्येकचेतसः । सम्भूय कारयामासुः स्फारमुद्दाहमण्डपम् ॥१३॥ विचित्रवर्णवामाभिरुलोचस्तच चाभवत् । सन्ध्याभ्रखण्डैराटेरन्तरिततलादिव ॥१३४॥ तवोचूलोकतान्याभान्मुक्कादामानि सर्वतः । स्वकीयममर्वस्खं न्यासौरतमिवेन्दुना ॥१३५॥ तारणैर्नितरां तारातान्दोलितपलवैः । मण्डपा भाइराकानसज्ञामिव विपञ्चयन् ॥१३६॥ एश मण्डपो विष्वकस्वस्तिकन्यस्तमौनिकः । उप्तबीजावलिरिवोद्भूत्यै मङ्गस्लभाखिनाम् ॥१३७॥ अतेपि वर्णके जम्बूMहते दोपवर्जिते । कौसुम्भवसनाः मे भाइलातप वार्यमा ॥१३८॥ कन्यका अपि ता: निता वर्णके नाचरवहिः । राजपन्य देवावयपश्यतायां नियोजिताः ॥१२८॥ 131 a D font 138aAचाक्षेपि ।

·II, 140-149. कुमारच कुमार्यश्च स्वस्वस्थानस्थिता अथ । विधिवन्मङ्गलबानमकार्यन्त शुभे तो ॥१४॥ सातस्यर्षभसूनाश्च च्याव्यमानाः पयो वभुः। अामन्त्रीत्पाटभीत्याश्रु मुञ्चन्त दुव कुन्तला: ॥२४१॥ केशाजम्बूकुमारस्य गन्धकार्यो ऽध्यवासयन् । कर्पूरागरुधूमेनोत्तंमलौला विनम्वता ॥९४२॥ गन्धकारिकया तस्य सुमनोदामगर्भितः । जात्याश्वकन्धरावको धम्मिलो मूर्यवध्यत ॥१४ ३॥ पर्यधाद्धारिणौसूनुस्तारे मौकिककुण्डले । मुखानप्रान्तविश्रान्तमरालमिथुनश्रिणौ ॥९४४॥ मुकाहारं परिदधे जम्बूरानाभिलम्बितम् । लावण्यसरितः फेनबुडुदावलिसन्निभम् ॥१४ ५॥ स चन्दनविलिप्ताङ्गः सर्वाङ्गामुक्तमौक्तिकः । राकामगारवत्तारामालाभिः इभे भृशम् ।।१४६॥ देवदूय्ये दुवादूय्ये सदशे श्वेतवाममौ । विवाहमङ्गलपते पर्यधादृषभात्मजः ॥१४॥ अथ जात्याश्वमारूढो मायूरानपवारणः । श्रात्मतुन्यवयोवेषानुवरैः परिवारितः ॥१४८॥ नौरङ्गौछन्नवदनो गौयमानोरुमङ्गलः । उत्तार्यमाणलवणे वधूटीभ्यां च पायोः 142 CA , D गर। 145 bA जपूनानांरागाभिन । मदमे। 118 bमपुर। ॥१४॥ 141 DAौत्यमाना। 143aDकारिजथा। 116aDचन्दमवालि.। 147bABC ·II, 150-158. . निनदन्मगलातोद्य: पठन्मङ्गलपाठकः । विवाहमण्डलदारमार्यभिस्व रितं ययौ ॥१५॥ विभिषिकं ॥ दध्यादिमङ्गलद्रव्यैर्ददावर्थ सुवासिनी। तत्र जम्बूकुमारस्य मारस्येव वपुमतः ॥१५१॥ शरावसम्पुटं दारि वडिगर्भितमंद्रिणा । भटा सा गान्मारग्रहं ग्टई कल्याणसम्पदः ॥१५॥ ततस्ताभिः कुमारीभिस्तत्रामित्वा सहारभिः । जम्बूकुमारः प्रत्यैच्छत्कौतुकोदाइमङ्गलम् ॥१५३॥ ततश्च स्लमवेलायां गत्वा चतुरिकान्तरे। श्रार्थभिः पर्योपौत्ताः पित्रोरनुनिनौषया ॥१५४॥ तारामेलकके इष्टा कौतुकेषु ममम्भुमा । सन्तुष्टा मङ्गलावते मधुपर्के स्मितानना ॥१५५।। यौतके सावधाना च कृतिन्यञ्चलमोक्षणे।. वाप्यायिता प्रणामे ऽङ्गारोपणे ऽत्यन्तनिता ॥१५६॥ अपत्योद्दाहकल्याणसुखमित्याप धारिणी । स्युः पुरन्ध्यो हि नौरन्ध्रमुदो ऽपत्ये विवाहिते ॥१५७॥ विभिर्विशेषकं ॥ विवाहानन्तरं तासां वन्धूनां च वरस्य च । यौतक तदभूधन सौवर्णः क्रियते ऽचलः ॥१५८॥ 155CA मंडला।

·II, 159-168. ततो मङ्गलदीपेन समाजसहचारिणा । गायन्तीभिः कुलस्तीभिः कलं धवलमङ्गलम् ॥१५॥ पुरो मङ्गलठयैश्च वाद्यमानः कलस्वरम् । मौतकेन भवता बर्यवयमनोरमम् ॥१६॥ होये छः कनिष्ठैश्च बन्धुभिः पार्थयायिभिः । जम्बूर्जगाम खं धाम ताभिरूढाभिरावृतः ॥१६॥ विभिर्विशेषकं ॥ श्रादिता वन्दितवतां सर्व कुलदेवताम् । वधूवराणामभवदथ कङ्कणमेरक्षणम् ॥१६२॥ धारिष्पभदत्ताभ्यां हटाभ्यां तदनन्तरम् । अकारि पूजा देवस्य जम्बूद्वीपपनेः स्वयम् ॥१६॥ ततो जम्बूकुमारो ऽपि सर्वालङ्कारभूषितः । वासागारमुपेयाय पत्नौभिस्ताभिरातः ॥१६॥ मकलत्रो ऽपि तत्रास्यादाभिमचर्यभृत् । विकारहेतौ पार्श्वस्ये ऽप्यविकारा महाशयाः ॥१६॥ इतथात्रैव भरते ऽस्तुपविन्ध्याद्रिपत्तनम् । नाम्ना जयपुर तत्र विन्ध्यो नामाभवन्नृपः ॥१६६॥ उभावभूतां ननयो प्रथितौ तस्य भूपतेः । पाख्यया प्रभवो ज्याथान्प्रभुनामा तु कन्यमः ॥१६॥ राज्यं जयपुराधोगो ऽन्यदा केनापि हेतुना । 160cBC भदना। 161 bD पार्थयादिभिः । 9 ·२६ II, 168-177. प्रभवे सत्यपि ज्येछे प्रभवे ऽदात्कनीयसे ॥१६॥ प्रभवो ऽप्यभिमानेन निर्गत्य नगरात्ततः । मंनिवे विधायाम्यादिन्ध्या विषमावनौ ॥१६॥ स खाचखननन्दिग्रहणैवर्मपातनैः । चौरेः प्रकाररन्यैश्च जिजीव सपरिच्छदः ॥१७॥ एत्य विज्ञपयामासुश्चरास्तस्य परेद्यवि । द्धिं जम्बूकुमारस्य श्रीदस्याप्युपहामिनौम् ।।१७१॥ विवाहमङ्गले चास्य महेभ्यानिलितान्वहन् । कथयामासुरत्यर्थमर्थचिन्तामणौनिव ॥१७२॥ अवस्खापनिकातालोवाटिनीभ्यां ममन्वितः । विद्याभ्यां स तदैवागाद्धारिणौतमयौकसि ॥१७३॥ अथावखापनिकया विद्यया विन्ध्यराजभूः । जागतं मकानं लोक जम्बूवर्जमस्युपत् ॥१७४॥ सा विद्या प्राभवत्तस्मै प्राज्यपुण्यजुषे न हि । प्रायः पुण्याधिकानां हि न शक्रोऽप्यल्लमापदे ॥१७५॥ ततो निद्रायमाणानां सर्वेषामपि दस्युभिः । अलङ्कारादिसर्वस्खमाच्छेत्तुमुपचक्रमे १७६॥ लुण्टाकेष्वपि लुण्टत्सु स च जम्बूमहामनाः । न चुकोप न चुक्षोभ लीलया विदमभ्यधात् ॥१७७॥ 1700D चौरी। 1732D अयखा। 169 a Dथपमानेन । 174 BDराजस्ः।

·II, 178-187. १० भयानमिह विश्वस्तं निमन्त्रितमिम जनम् । भो भोः स्पृशत मा समेघां जायदेषो ऽस्मि यामिकः ॥१७॥ महापुण्यमभावस्य तस्याथ वचसेदृशा । ते चौरः स्तधवपुपो ऽभवन् लेप्यमया दव ॥१७८॥ ददर्श धारिणौसर्नु प्रभवो ऽपि निभालयन् । पनीभिरन्वितं ताभिः करेणुभिरिव दिपम् ॥१८॥ कथयामास चात्मानं विन्ध्यराजसुतो ऽस्म्यहम् । महात्मन्प्रभवो नाम सख्येनानुग्टहाण माम् ॥१८१॥ वयस्य देहि मे विद्यां स्तम्भनौं भोक्षणीमपि । अवस्यापनिकाताला हाटिन्यौ ते ददाम्यहम् ॥१८॥ जम्बूरूचे प्रभाते ऽहं प्रभवायावपि प्रियाः । नवोढा अपि हि त्यता प्रबजिय्यामि निर्ममः ॥१८३॥ इदानीमप्यहं भावयतीतो ऽस्मि तेन भोः । प्रभव प्राभवत्यमवस्खापनिका मयि ॥१४॥ त्यच्यामि लमौं टणवत्प्रातभातरिमामहम् । तत् किं मे विद्यया कार्य निरौइस्य वपुग्यपि ॥१८॥ तामवस्वापिनौं विद्या मंवत्य प्रभवोऽपि हि । प्रणम्य धारिणीपुत्रमुवाच रचिताञ्जलिः ॥१८६॥ सखे सुखं वैषयिक भुसाभिनवयौवनः । अनुकम्पख चेमासु नवोढामु विवेक्यामि ॥१७॥ 186 dD रजिनांजलि। 187 b D भुके।

·१८ II, 188-106. [ 1st story 1. दमाभिः मह सुभूभिभुक्तभोगफलो भत्र । शोभिप्यते परिपच्याप्यु पात्ता तदनन्तरम् ॥१८॥ ऊचे जम्बूकुमारो ऽपि सुखं विषयभोगजम् । अपायमहुलं स्वल्यं तेन किं दुःखहेतुना ॥१८॥ सुखं विषयसेवायामत्यन्यं सर्षपादपि । दुःखं तु देहिनः प्राज्यं मधुविन्दादिपुंमवत् ॥१८॥ तथा हि पुरुषः कोऽपि देशाद्देशं परिभमन् । सार्थेनाविवदटवौं चौरयादोमहानदीम्॥१८१॥ तं मार्थ लुण्ट्तुिं तब चौरव्याघा दधाविरे। मृगच्च पलायन्त सर्वे मार्थनिवासिनः ॥१८॥ मार्थाद्धौनः स तु पुमान्प्रविवेश महाटवीम् । श्राकण्ठमागतः प्राणैरभ्युद्यत्कूपवारिवत् ॥१८॥ उच्चस्तरो गिरिरिव अक्षरन्मदनिर्भरः । उदस्तहस्तो ऽभाव प्रभ्रंशयितुमम्बरात् ॥१८४॥ न्यच्चयन्मामंडिपातैरन्तःशपिरिणीमिव । श्राभातताम्रताम्रास्यो गर्जनूर्जितमब्दवत् ॥१८५॥ मामाद्यम व क्रोधादुगुरी वनसिन्धुरः । वराक कान्दिशीकं तं पुरुष प्रत्यधावत ॥१८६॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ . 192cCपलायन्ने। 1900D देहिनां, d MSS मधुर्विद्वाखादिएंवत् । 193 d C D •रभ्यु 195 dC समेधवत् ।

·st story] II,107--206. द मारयिय्याम्बई याहि याद्दौति प्रेरयनिव । जघान ते मुङ्गा पृष्ठे वारण: करमौकरैः ॥१८७१ म पुमान् कन्दुक दुवं निपतत्रुत्पतन्भिया । प्राप्तप्रायो दिपेनाप दण्च्छन्नमथावटम् ॥१८॥ गजो ऽवग्यं जीवितहत् कृपे जौवामि जातचित् । इति सोऽदात्तच झम्पां जौविताशा हि दुम्त्यजा ॥१८॥ वटो ऽवटतटे पाभूत्तत्पादयेक आयतः । लम्बमानो ऽभवन्कूपमध्ये भुजगभोगवत् ॥२०॥ म पुमानिपत-कूपे पाप तपादमन्तरा । श्राप्तम्या लम्बमानो ऽम्याट्रज्जुबद्धघटीनिभः ॥२०॥ करं प्रविष्य कूपान्तः करौ पस्पर्श तछिरः । नाभकत्तु समादातुं मन्दभाग्य वौषधीम् ॥२२॥ दत्तदृसिरधोभागे भागधेयविवर्जितः । फूपस्यान्तरजगरं गरीयमं ददर्श मः ॥२३॥ पतत्कवम्लयुद्यात निरीक्ष्याजगरो ऽपि सः । कृपान्तरपर कृपमिव वकं व्यकामयत् ॥२४॥ पठपि हि पत्रेषु धतुरो हीन्ददर्श मः । कालिन्दीमादरम्येव पापापापहारिणः ॥१५॥ उत्फणाः फणिनम्ते तु तदं दुरघेतमः । फुपारपरनानाम्रगुपन्धमनोनिमः ॥२६॥ jos Icfesti :01. ICRAI 103cो। 10 dCare ·I, 207-216. [1st story ७. वटपरोहं तं हेतुं मूषको दौ मितासितौ । चटचटति चक्राते दन्तककचगोचरम् ॥२०७॥ अनाप्नुवन्पुमांस तं मे ऽपि मत्तो मतङ्गजः । जघान वटशाखां तां वटमुत्पाटयन्निव ॥२८॥ वटस्थान्दोल्यमानेन पादेन स पुमान्दृढम् । पाण्यंटिबन्ध तन्वानो नियुद्धमिव निर्ममे ॥२०॥ गजेन इन्यमानायाः शाखाया मधुमक्षिकाः । मधुमण्डकमुत्सृज्योड्डिडिरे तोमराननाः ॥२१॥ मक्षिकास्ता ददंशस्तं लोहसन्दंशमनिमः । तुण्डैः कौकमविश्रान्तैर्जीवाटिपरैरिव ॥२११॥ उत्पतमक्षिकारुद्धसर्वाङ्गः स पुमांस्तदा । कृतपत दुवालक्षि कूपानिर्गन्तुमुत्सुकः ॥२१२॥ वटस्थमधुकोशाच मधुबिन्दुर्मुहुर्मुः । ललाटे न्यपतत्तस्य वार्धन्या वारिबिन्दुवत् ॥२१३॥ मधुबिन्दुस्तस्य भालामुठित्वा प्राविशन्मुखे । स तदास्वादमाखाद्य सुखं महदमन्यत ॥२१४॥ श्रूयतां प्रभवामुय्य दृष्टान्तस्य च भावना । यः पुमान्स हि संसारौ याटवौ सा तु संमृतिः ॥२१५॥ यो गजो म पुनर्मत्युर्यः कूपा मर्त्यजन्म तत् । यो ऽजगरः स नरको ये ऽहयस्ते क्रुधादयः ॥२१६॥ 210 c A मंडुक B मंडपं। 211 b B C संदंग corrected in संदए । 2152AC 218dcमान्या। 214 cc वाखाद्य corr. in थासाय। •मुख्या ·2nd story] II,217-226. वटपादो यन्तदायुषको यो मितामितौ । नौ मणौ दो पक्षावायुच्छेदपरायणौ ॥१७॥ या मचिका व्याधयाने मधुपिन्दुम्नु यः मपे। नदै सवं वैषयिकं तव रज्येत कः सुधीः ॥२१॥ चतुर्भिः फन्लापकं ॥ देयो विद्याधरो वापि यदि कृपात्तमुद्धरेत् । तत् किमिवेदय न वा म पुमान्दैवदूपितः ॥२ १८॥ प्रभवः माह का नाम निमजदिपदये । नेछ तरण्डमदृगमुपकाग्परं नरम् ॥२२॥ नमूहवाच तदहमपारे भामागरे । कि निमामि गणमये मायपि नारके ॥२२॥ प्रभवो ऽभिदधे भातः पेटमा पितरो निजी। अनुगकारा ग्यरिणीः कथं त्यध्यमि मिधुरः ॥९२२॥ जनको एको पन्धुनिर्गन्धा ऽपन्य हो । कुरदायाम् फर्ममा गनु पथ्यते ॥२२२॥ मथा हि मयुरापुर्यागेकामाणिकपामा । गाधा कुगिनेति भेगातम्या मनोमुरः ॥२४॥ मा एमयमगण गिनाम्नं गेरिना मती। पण रमिता मापा Tari भिपर १२:५ पान्दारिता सिप निगममाम् । सा माळा मोहिमेत काम..॥ ??!! P) (uretra, ·२ II, 227-236. {2nd story अस्था हि युग्ममुत्पन्नमुदरे ऽस्ति सुदुर्वहम् । खेदस्तद्धेतुको भावी म पुनः प्रसवावधिः ॥२२७॥ मानाप्युवाच तां वत्से गर्भ ते पातयाम्यहम् । प्राणापायप्रतिभुवा रचितेनापि तेन किम् ॥२२॥ वेश्योचे स्वस्ति गर्भाय सहिय्ये क्लेशमष्यहम् । सकरी यमसहपत्यसः मापि जीवति ॥२२॥ गर्भलेशं महित्वा च समये गणिका ऽपि सा । दारक दारिकां चापि भ्रानभाण्डे अजीजनत् ॥२३॥ माता प्रोवाच गणिकामपत्ये वैरिणी तव । यकाभ्यामुदरस्याभ्यां मृत्युदारे ऽमि धारिता ॥२३॥ युग्मं स्तनन्धयमिदं भावि यौवमहत्तव । वेग्याश्च यौवनाजीवा जौववद्रत यौवनम् ॥२३२॥ उदरात्पतितं युग्ममिदं वत्से पुरौषवत् । बहिस्त्याजय मा मोहं कार्षीरेष क्रमो हि नः ॥२३३॥ वेश्योचे यद्यपि ह्येवं तथाप्यम्ब विलम्बरताम् । दशाई यावदेतौ च दारको पोषयाम्यहम् ॥२ ३४॥ कथञ्चिदप्यनुज्ञाता मा मात्रा पणसुन्दरी । स्तन्यदानेन तौ वालावहर्निशमपोषयत् ॥२ ३५॥ एवं च बालकौ तस्याः पालयन्या दिवानिशम् । कालरात्रिमतीकाममेकादशमदिनम् ४२२६॥ 227D वस्थास्तु । 229 CACशुकरी हि।

·2nd story) II, 237-246 कुवरदत्तकुबेरदत्तानामाझिते उभे । मुद्रिके कारयित्वा च तदअन्योन्यंधत्त मा ॥२३७॥ ततयाकारयद्दारपेटा बुद्या पटीयसी। रवैश्च पूरयित्वा तां सत्र नौ वालको न्यधात् ।।२३८॥ पेटा प्रावाइयत्ता ५ प्रवाहे यामुने स्वयम् । जगाम निरपायं च मा तरन्ती मरालवत् ॥२ ३८॥ कुवेरसेनापि नतो व्याघुश्य स्वग्टई ययौ । अपत्ययोर्ददानेव नयनाञलिमिर्जलम् ॥२४॥ मञ्जूपा गौर्यनगरद्वारे प्राप्ता दिवामुखे । उभाभ्यामिभ्यपुत्राभ्यां ददृशे जग्टहे च मा ॥२४१ ॥ अपग्यतां तनमध्ये तं वानं याग्निका पताम् । एको यालमुपादत्त यालिकामपरः पुनः ॥२४२॥ तो विदाकतः पाणिमुद्रिकातरदर्शनात् । कुग्दत्तकनेरदत्ताग्यो सुबिमाविति ॥२४३॥ तावुभावयवर्धतामिभ्ययोः मदने तयोः । रक्ष्यमाणो प्रयोन वाग्यर्पितनिधानवत् ।।२४४॥ कम्नाक्दिो झमेणा नी दायपि यभूवतुः । प्रपेटाने पाभिनवं पोवनं रुपपायनम् ॥२४॥ अनुम्पाविमायेतोभ्याभ्यां पाया मुदा । नयोरेव मियो ऽकारि पाणियमहोमयः ॥२४॥ 236 BAD पोषों। 2400D ARY cारागा। 1 गा। 1AC, D originally atti 10 ·II, 247-250. [2nd story ७४ वैदग्ध्यशिक्षागुरुणा यौवनेनोपलिप्तयोः । नयोरङ्गाधिरूढो ऽभूत्पुनारोवाइनः स्मरः ॥२४७॥ वधूवराभ्यामन्येद्युतिक्रीडा प्रचक्रमे। नाभ्यां परस्परोन्मौलप्रेमवारितरङ्गिणे ॥२४॥ कुबेरदत्तस्य करात्मस्तावे क्वापि मुंद्रिका । सख्या कुवेरदत्तायाः करोत्सङ्गे गधीयत ॥२४॥ करस्थितामूर्मिकां तां परोक्ष्यमिव नाणकम् । कुबेरदत्ता प्रेषिष्ट पर्यस्यन्ती मुहुर्मुडः ॥२५॥ कुवेरदत्ता दध्या च प्रयत्नादियमूर्मिका । विदेशघटिता भाति चोर्मिकान्तरदर्शनात् ॥२५१॥ ततस्तामूर्मिकां खां च सा पग्यन्तौ मुहुर्मुहुः । चिन्तावेशात्स्फुरत्काया निश्चिकायेति चेतसि ॥२५॥ एकत्र देश घटिते चैकेन तुलया समे। समानलिपिनानौ । ऊर्मिके मादरे व ॥२५॥ कुबेरदत्तशाई च तवाव]र्मिके दव । अत्यन्तं रूपसदृशौ भ्राटभाण्डे न संशयः ॥२५४॥ अन्यूनाधिकसङ्गिावावां युगलजी खलु । देवेन कारितौ हन्त विवाहाकृत्यमौदृशम् ॥२५॥ जनकेन जनन्या वा इयोरप्यावयोध्रुवम् । समेनापत्यवात्सल्येनेार्मिके कारिते समे ॥२५६॥ 2528C 249 dC pr. manu निषौयने । 251 b D प्रला यदिया। चिनादेशा स्फ..1 254 d A भांडी, Cso sec. manu.

·2nd story] II, 257--206. सादौ यत एवावां नन एव निरन्तरम् । नास्मिन्मे पतिधौनास्य पत्नीधौमय्यजायत ॥२५॥ कुवेरदत्ता ध्यावैवं तथेति कृतनियया । करे कुवरदत्तम्य तिपति स्मोर्मिकादयम् ॥२५॥ कुधेरदनो ऽपि तथैवार्मिकदयदर्शनात् । चिन्तामन्तागमामाद्य विषमाद मदाशयः ॥२५८॥ ततः कुबेरदत्तायातां ममार्मिक सुधीः । गवा दत्वा च सपथमिति पप्रच्छ मातरम् ॥२६॥ किमौरमा ऽपविद्धो वा दचिमः त्रिमा ऽयवा । अन्यो वा तव पुत्रोम्मि पुचा हि याधा किल ॥२६॥ श्राग्रहपहिलीभय पृष्ठतम्तम्य चाम्बिका । मभूषप्राप्तित: मी कथयामाम ना कथाम् ॥२६॥ कुरो ऽयवस्मातः किमकृत्यमिदं छतम् । भावापि युग्मजन्मानावावां थापरिणायितौ ॥२६॥ मेव माता वरं माता या पापितुमनीश्वरी। स्खभाग्यमानीसत्य तत्याजावां नदीरये ॥२४॥ गदीरयो हिम्रो स्यानाकरयकरणाय तु। जौविताम्मरकं श्रेयो म जीवितमसत्यरत् ॥२६॥ स्याहार जनन्येवं धुक्योतिधारिणा । रूपेणारयगुरुपेश मोहिताः मो ऽपमेधमः ॥२५॥ 230 AMRITI 201 JAfg.cag• 20% com. मी, पदो - ·II, 247-256. [2nd story वैदग्ध्यशिक्षागुरुणा यौवनेनोपलिप्तयोः । तयोरङ्गाधिरूढो ऽभूत्पुनारीवाहनः स्मरः ॥२४७|| वधूवराभ्यामन्येद्युतिक्रीडा मचक्रमे । ताभ्यां परस्परोनौलत्प्रेमवारितरङ्गिणी ॥२४॥ कुबेरदत्तस्य करात्प्रस्तावे वापि मुद्रिका । सख्या कुबेरदत्तायाः करोत्सङ्गे गधीयत ॥२४८॥ करस्थितामूर्मिकां तां परोक्ष्यमिव नाणकम् । कुवेरदता प्रेषिष्ट पर्यस्यन्तौ मुहुर्मुडः ॥२५॥ कुवेरदत्ता दया च प्रयवादियमूर्मिका । विदेशघटिता भाति चोर्मिकान्तरदर्शनात् ॥२५॥ ततस्तामूर्मिकां खां च मा पश्यन्ती मुहुर्मुहुः । चिन्तावेशात्स्फुरत्काया निश्चिकायेति चेतसि ॥२५२॥ एकत्र देशे घटिते चैकेन तुलया समे । समानलिपिनाम्नी हे ऊर्मिके मादरे इव ॥२५॥ कुभेरदत्तचाई च तद्दावणूर्मिके दव । अत्यन्तं रूपसदृशौ भ्रारभाण्डे न संशयः ॥२५४॥ अन्यूनाधिकाङ्गावावा युगलजी खलु । देवेन कारितौ इन्त विवाहाकृत्यभौदृशम् ॥२५॥ जनकेन जनन्या वा दयोरप्यावयोध्रुवम् । समेनापत्यवात्मल्येनार्मिके कारिते समे ॥१५६॥ 252 24 dC pr. manu निधीयते। 251 bD प्रमा यदिया। चित्तावेमा स्फ.। 254 d A भांडो,Cso sec. manu.

·2nd story] II, 257--200. सौदगे यत एवावां तत एव निरन्तरम् । नास्मिन्मे पतिधौनास्य पत्नीधीमय्यजायत र ५७॥ कुबेरदत्ता ध्यान्वैवं तथेति कृतनिश्या । करे कुबेरदत्तम्य विपति स्मोर्मिकाद्वयम् ॥२५॥ कुबेरदनो ऽपि तयार्मिकदयदर्शनात् । चिन्तामन्तागमामाद्य विषमाद मदाशयः ॥२५८॥ ततः कुवरदत्तायातां समार्मिकां मधीः । गला दला व शपथमिति पप्रच्छ मातरम् ॥२६॥ किमौरसेो ऽपविद्धो वा दत्रिमः कृत्रिमेो ऽथवा । अन्यो वा तव पुचो मिम पुचा हि महुधा किल ॥२६१ पाययहिलोभय पृच्छताम्य चाम्बिका । मनूपप्राप्तितः मी कययामाम ना कथाम् ॥२१॥ कुवेरो ऽप्यवदन्मातः किमसत्यमिदं कृतम् । जात्वापि युग्मजन्मानावावां यत्परिणायितौ ॥२६ ३॥ मेव माता वरं माता या पापितुमनौधरी। स्खभाग्यमानी कृत्य तत्याजावां नदीरये ॥२६४॥ मदौरयो हिम्मृत्ये स्याबासस्यकरणाय तु । जोषितान्मरणं श्रेयो म जीवितमधरयत् ॥२६॥ प्याहार जनन्येवं युवयोरतिहारिणा । रूपेणारयगुरुपेण मेाहिताः म्मो ऽन्यमेधमः ॥२६॥ 2700A भंगा। 261 BA पापितुः,पाप्त। 26 C D जम• भो, पो 1 ·II, 207--270. [2nd story तवानुमा नो कन्या तां विना काप्यदृश्यत । तस्या बाप्यनुपरस्लामते कोऽपि वरो गहि ॥२६॥ पाणिग्रइएमेकामद्यापि युवयोरझत् । न पुनः पाएकान्यत्पुलीसम्बन्धसम्भवम् ॥२६॥ अद्यापि हि कुमारस्त्वं कुमार्यथापि मा तथा । स्वस्ति तस्यै भ्राटभाण्डकथामाख्याय मुश ताम् ॥२६॥ व्यवहाराय दिग्यात्रां चिकीर्षन्नसि सुन्दर । क्षेमेण सखा तां शौघमागच्छरेसादाशिषा ॥२७॥ समागतस्य समेण करिय्ये तव दारक । महोत्सवेन वीवाहमन्यया सह कन्यया ॥२७१॥ ततः कुवेरदत्तो ऽपि वदन्नोमिति धर्मधीः । गला कुबेरदत्ता तमाख्याति स्म निर्णयम् ॥२७२॥ ऊचे च पित्रोः सदनं याहि भने भगिन्यसि । विवेकिन्यमि दक्षामि तद्यथोचितमाचरेः ॥२७३॥ पिलभ्यां वशितावेवमावां किं कुहे स्वसः । तयान दोषो ऽयमियमावयोर्भवितव्यता ॥२७॥ पितरो हि यथापत्यं विक्रौन्ति त्यजन्ति वा । श्राज्ञापयन्यकृत्ये ऽपि तथा तथ्यकर्मणे ॥२७५॥ कुबेरदत्तस्तामेवमभिधाय विहाय च । पपनभाण्डमुपादाय जगाम मथुरापुरौम् ॥२७६॥ 278 d cच! 275 bC विक्रौणते, d A तु इष्यक, CAC पुण्य । नदूर। 276 ·60 2nd story] II, 277-286. तत्र च व्यवहारेण भो ऽर्थमत्यर्यमार्जयत् । उवाम च चिरं म्वैरं विलमन्यौवनोचितम् ॥२७॥ अन्येशुद्रविणं दत्त्वा रूपलावणमालिनीम् । कुवेरमेना गणिकां तां कलौचकार मः ॥२७॥ कुवेरमेनया माधं तम्य वैषयिकं सुखम् । भुञानम्य सुतो जजे देवनाटकमौदृशम् ॥२०८॥ तदा कुबेरदत्तापि गला पप्रच्छ मातरम् । मातापि हि तथैवारयन्मभूषाप्राप्तितः कथाम् ॥२८॥ मद्यो निर्वेदमामाद्य स्वकीयकथया नया । कुमेरदत्ता प्रामाजीतपम्तेपे च दुम्तपम् ॥९८१॥ मामूर्मिक मगोप्य प्रमजन्नी मुमोच मा । च्याहार प्रवर्तिन्या महमाना परोषहान् ॥२८॥ नम्याद्यायदतपमः प्रवर्तिन्युपदेशतः । पुष्य नपाविटपिनो ऽवधिमागमगायत ॥२८॥ सुरेरदनो इम्ति कथमिति चिन्तयति गरमा । सुमेरमेगामझामया मपुर्व तं ददां च ॥२८॥ अमघा मा गोविमाही मम महोदरः । प्रत्यपरनिर्मग्रा वगा व निष्ठति ॥१८॥ रति नप्रतिरोधार्यमियाय मयुगपुगेम् । ममेला मयतोभिः मा फसणासमारणिः ॥१६॥ Panादा re. 25tCafor. #S? Color mat.204CD मारिरिमारित्तो।

·II, 287-206. [2nd story श्रा कुबेरदत्तापि धर्मलाभपुरःसरम् । पार्थ कुबेरसेनायाः प्रतिश्रयमयाचत ॥२८७॥ प्रणम्य सेनाप्यवददार्ये ऽई पणसुन्दरी । सम्प्रत्येकपतित्वेन पुनः कुलवधूरिव ॥२८॥ कुलीनपतिसंसर्गात्कुलस्लोवेष एष मे। कुलीनाचरितेनापि प्रसादाहास्मि वः खलु ॥२८॥ तदितो महाभ्यणे प्रतिग्टह्य प्रतिश्रयम् । मंनिधिस्था भवत मे सदेसा दव देवताः ॥२८॥ ततश्च मपरीवारा तस्याः कल्याणकामधुक । कुबेरदत्ता तद्दत्तवमताववमत्सुखम् ॥२६॥ कुबेरसेनाप्यों खं तत्रागत्य दिवानिशम् । आर्यायाः पादपद्माग्रे लुठन्तममुचमुवि ॥२८॥ बुध्येत यो यथा जन्नुस्तं तथा बोधयेदिति। भार्या तत्पतिवाधार्थं तं बालमुदलापयत् ॥२८३॥ भ्रातासि तनुजन्मासि वरस्थावरजोऽमि च । भ्राथ्यो ऽसि पिटव्यो ऽमि पुत्रपुत्रो ऽसि चार्भक ॥२८४॥ यश्च ते बालक पिता म मे भवति सोदरः । पिता पितामहो भी तनयः श्वशरो ऽपि च ॥१८५॥ था च बालक ते माता सा मे माता पितामही। भाबजाया वधूः श्वश्रूः सपत्नौ च भवत्यहा ॥२६॥ 292 dA मामुचना 294 HD ऽपि ।

·2nd story] I,207-306. कुवरदत्तः तच्छ्रुत्वा जगादार्य किमोदृशम् । परस्परविरुद्धार्थ भाषसे विस्मितो ऽस्म्यहम् ॥२८७॥ पार्योचे मम वालो ऽयं धातका जननी यतः । वदामि ननुजन्मानममुं मत्पतिसरिति ॥२८॥ मद्भः मोदर इति देवरोऽपि भवत्यमौ । भातम्तनय इति च भादव्यं कीर्तयाम्यमुम् ॥२८॥ पिटव्यशेष भवति भ्राता मावपतेरिति । पुत्रः मपनीपुचयेत्यमौ पौत्रो मयोदितः ॥३०॥ यो ऽस्य वप्ता स मे भ्राता माता धोका यदावयोः । अभ्य नासय मे नातो भी मातुरझदिति ॥३. पिटव्यम्य पिनेत्येनमुद्दोपामि पितामहम् । परिणीताहममुना मग्मीति पतिरेष में ॥३२॥ 'ममैप ननुजनमा च मपनीकुनिभरिति । देवरम्य पितेत्येप भवति श्वारो ऽपि हि ॥३. ३॥ थामामा मा ममाप्यावा नया जातामय यतः । पिरयकस्य मातेति मम मापि पितामौ ॥३.४॥ भाएगाथापि भवति मातहिणीयमी । मपनीमनयम्पा म्हरिणति वधूपि ॥३॥ माना पधुमंदीयस्टेरयमी वयामध्यम् । भाभार्या दिनोयेयमिति जाता मपम्यपि ॥२५॥ 217cA पर। Lnb भाद, dDA 3010 CHHEI3004CVाम।

·Co II, 307-316. [3rd story इत्युखा मार्पयामास स्वां कुबेराय मुद्रिकाम् । तां दृष्टा सेो ऽपि तं सर्वं जजे सम्बन्धविप्लवम् ॥३०७॥ कुवेरदत्तः संवेगमासाद्य प्रावजत्तदा । तपस्तवा च मृत्वा च खर्वधूनामतिथ्यभूत् ॥३०८॥ कुबेरमेनापि तदा श्राविकात्वमशिश्रियत् । पायी प्रवर्तिनौपार्श्व पुनरेव जगाम सा ॥३° 4.] एवं च यः स्वयमपि कर्मणा हन्त बध्यते । एकाविव रजनधीमुढानां तत्र वन्धुधौः ॥२१०॥ यः स्वयं बन्धुरहितो ऽन्येषां यो बन्धुमोक्षकः । स क्षमाश्रमण बन्धुरन्ये नाम्य बन्धवः ॥३१९॥ भयो ऽपि प्रभवः प्रचे भो कुमार निजाम्पिढन् । दुर्गती पततस्त्रातुं पुत्रमुत्पादयात्मनः ॥३१॥ पितरो यान्ति नरके ऽवग्यं मंतामवर्जिताः । मदमनातपुचस्त्वं पिट्टणामध्यमे न हि ॥१२॥ जम्बूर्जगाद मेाहो ऽयं यत्पुत्रापिटवारणम् । भो महेश्वरदत्तो ऽच मार्थवाहो निदर्शनम् ॥३१४॥ तया हितामलिप्याख्यपुयी मार्थपतिः पुरा । श्रीमाननायत महेश्वरदत्तो ऽभिधानतः ॥३१॥ तम्य पाभूननयिता ममुद्रो गाम वियुतः । अगातट सिर्वित्तेषु ममुद्र व वारिपु ॥२२६॥ . 3. 14 D 315abD alan ku. HA Div.. हामरिलायी।

·3rd story] II, 317-326. मायाप्रपञ्चबहुला पडता नामा तय च। अर्थमातेव माताभूदजातविपुलाशया ॥३१७॥ लोभावकरगी र्थमञ्चयव्यमनी तु। पिता तस्य विपद्यादे तत्रैव मैरिभः ॥३१८॥ पत्युथ मरणादातध्यानानलपतङ्गानाम् । जामुपौ तस्य मातापि मला. तत्रैव न्यभूत् ॥३.१८॥ महेश्वरस्य ग्रहिणी नामधेयेन गाझिला । महेश्वरस्य गौरीवाभवत्झौभाग्यजन्मभः ॥३२॥. श्वश्रूश्वरहीना व वसत्येकाकिनी ग्थे । स्वछन्दचारियभवदरण्ये धरिणीव मा ॥३११॥ पति वशयमाना च रेमे पुमा पेरण मा। एकाकिनीनां भारीण मनौवं हि किपिरम् ॥२२२॥ एकाकिनी रहम्याय दृष्ट्वा मकरकेतनः । पोपितो हि प्रहरति निर्भीक व निर्भरम् ॥१२॥ वहां प रममाणायां परपुंमा निरामम् । प्रकपादन्यदा दारादेग्मन्यागान्महेश्वरः ॥३२४॥ पुययुपपनी दृष्टा तो पविसमाकुन्तली। रतायामभयो कम्प्रगापुडान्सलोपनी ॥१२५॥ परावीनयानारतोयको । गमायो सातापादो कान्दिोको पभराः ॥१२॥ युग्मम् ॥ 3210A.. 31s aANो। 319ATR५। 350Cir, GANTD - ·Ii, 327-336. [3rd stor; जारं केशेषु दधे ऽथ भन्नुकमिव लुब्धकः । जधान च चपेटाभिर्भूतार्तमिव मान्तिकः ॥३२॥ ममर्द पार्दघातच मृत्पिण्डमिव कुम्भवत् । यया चाताडयझेसप्रविष्टमिव कुकुरम् ॥३२८॥ किंबहुनार्धपरासुमिव चक्रे महेश्वरः । चौरेऽपि न तथा कोपो यथा जारे मनखिनाम् ॥३२८॥ महेश्वरेण रुटेन कृतान्तस्येव बन्धुना । सो ऽथार्धमारितो जारः प्रणय कथमप्यगात् ॥३३॥ म्तोकं च गत्वा पतितो गाङ्गिग्लोपपतिः स तु । कण्ठोपकण्ट्रारूढेषु प्राणेचिदमचिन्तयत् ॥३३१॥ धिग्धिग्मुमूर्षुरेवाइमकार्ष कर्म गतिम् । तत्कामदं तीर्थमिव युक्त मृत्यै ममाभवत् ॥३३२॥ एवं चचिन्तयञ्जारो मृत्वा वीर्य स्व एव हि । ट्राग्भुनगाङ्गिलाकुक्षौ पुत्रभूयमियाय मः ॥२३॥ समये सुपुवे सूनुं गाङ्गिलाथ महेश्वरः । कुण्डमप्यात्मजनितं मन्वानस्तमलालयत् ॥ ३२४॥ तम्याः प्रसूतपुत्राया गानिलाया महेश्वरः । पुचप्रेम्णा व्यस्मरत्तं पुंधलौदोषमागतम् ॥३२॥ सम्योपपतिजीवस्य पुत्रमूर्तमहेश्वरः । धात्रीकाणि कुर्वाणो न जिहाय प्रमोदभार १६३६॥ 3336 828 CABD Frर। 333 DIBDो। प्राग्या ·3rd story) HI, 337-340. वर्धमानं च तं कृर्षकचाकर्षकमर्भकम् । इदया स्थितं दधे मदार्थमिव तद्धनः ॥२३॥ महेश्वरी ऽन्यदा प्राप्ते पितुर्मरणवासरे। मपिं पिद्धजीव तमक्रोणात्तत्पलेच्छया ॥ ३३८॥ पिटवामरवायं मयि नममारयत् । स्वयं भामुट्रिसन्मुद्रप्रमोदपुस्तकाहुरः ॥ २३८॥ ततय माहिषं माम ग्रामीकुर्वन्मद्देश्वरः । म्यायार्भकायापि ददौ तम्म प्रमोदभाक् ॥३४॥ तन्माता घरहनो मामलुधा नचाभ्युपामरत् । मांसान्यम्यिसाहानि पो ऽपि चिप तत्सते ॥३४१॥ खकीयपतिजीवम्य कोकमानि अघाम मा । पुरन नृत्यता वाताहतधूमभिपायवत् १३४ २॥ ममुद्रसनोरेवं च पादतः पिरजाङ्गलम् । मामतपणभिवार्थी को न्याययौ मुनिः ॥३४॥ मानातिशयमम्पन्नः म विलमितं मुनिः । विदाधकार व महेश्वरदत्तम्य सादृशम् ॥ ४५ ॥ अधिनायप धिगहो यामामं पम्निनः । पदमाति पितुर्माममरे एप्ति दिपम् ॥३४॥ कोकमानि ममामानि पत्युग्नतापभाक् । प्रमाति गारमेयीयमही भमार ॥२४॥ - 11. मा। 37.30 am 383 GB Danctresharitam ·II, 347-356. [ 3rd story सम्यगेवं परिज्ञाय निर्ययौ तहान्मुनिः । महेश्वरो ऽपि धाविला वन्दित्वा च तमब्रवीत् ॥३४॥ अनात्तभितो भगवन्किं निरत्तो ऽसि महात् । न ह्यभनो ऽहं नावज्ञामकार्षे हर्षुलो ऽस्मि च ॥३४८॥ मुनिरूचे विहरे ऽहं न मांसादस्य सद्मनि। ततो नागपिं भिवां संवेगो भूक्ष मे महान् ॥३४८॥ किं कारणमिति यः सार्थेशेन मुनिः स तु । कथयामास महिपाहन्यादौनां कथां तथा ॥३५॥ को नाम मत्यय इति पृच्छन्तं च महेश्वरम् । मुनिरूचे पृच्छ हनों प्रानिखातं किमप्य हो ॥३५१॥ तथा पृया शुनी तेन निधानस्थानमंहिणा । पखान शय्यार्थमिव चितिं जातिखभावतः ॥३५२॥ उत्पत्र प्रत्ययः सेो ऽथ भवादिमो महेम्बरः । परिव्रज्यामुपादत्त दत्त्वा पाचेषु मम्पदम् ॥३५॥ तस्मात्प्रभव को नाम निश्चयो वदतां वर । तार्यन्ते दुर्गतिहूदाधन्मातापितरः सुतः ॥३५४॥ अत्रान्तरे ममुद्रौर्जम्बूनामानमनग्रौत् । पश्चात्तापं मा रम गास्वं म यथा नाथ कर्षक: ॥३५॥ तथा हि पृथ्वीमथिते ग्रामे नाना सुमोमनि । कर्षको धनधान्यादिनदो यक इत्यत् ॥५६॥ 355 bACD बीच।

·4th story] II, 357-366. . . . प्राप्ते च वर्षाममये म कः कोट्रवानपि । वपति म महारम्भः क्षेत्रे करमतीकते ॥३५॥ उद्गतैः ग्यामलदलेस्तैधान्यैः क्षेत्रमरभूत् । अभिलोठितकाचेव जातके शोचयेव च ॥३५८॥ नत्कमुकेोद्रववनं वर्धमानमुदौक्ष्य मः । मुदितः क्वाप्यगादामे दविष्टे खजनातिथिः ॥३५८ ॥ वजन जने तस्य प्रदत्ता गुडमण्डकाः । अपूर्वेण तदाहारणात्यन्तं च स पिप्रिये ॥३६ ० ॥ जातीनौतय सो ऽपृच्छदही वः माधु जीवितम् । मनोहरो ऽयमाहारी येषां सुष्टु सुधोपमः ॥३६२॥ खप्ने ऽयाहारमोदृक्षमद्रा न कदापि यत् । कनुकोद्रवदग्धान्त्रान्धिगरमान्नृपश्हनमून ॥३६२॥ पप्रच्छ प तो जातीनज्ञानगुडमण्डकः । इमान्यातरवस्तुनि कानि वाक भवन्ति च ॥३६॥ ते तमे कथयामामुरघट्टमलेन भोः । कोचेषु मिन्नपूप्यन्ने गोधूमा अन्यधान्यवत् ॥३६४॥ नेपां पाकिममनूनानां पिटानां च घाटकः । पद्यन्ते वन्टिनमायामयणायां हि माउकाः ॥३६॥ इयो ऽपि नयोप्यन्ते तेषां एडिमुपेयुपाम् । निपीननादुपानेन रमेनोत्पद्यते गुडः ॥३६॥ 363हिम। 358 Aभिकिन 359 AC.inम | 3cdCract 300 CA मिमीर।

·II, 367-376. [4th story गुडमण्डकनिष्पत्तिं विज्ञायैवं कृषीवलः । स उपात्तुगोधूमबोजो ग्रामं निजं ययौ ॥३६७।। ततच गत्वा स क्षेत्रे फलितं कङ्गुकोद्रवम् । बको लवितुमारेभे रभसान्मादशामितः ॥३६॥ ऊचे च पुत्रैः किं तातार्धनिष्पन्नामिमां कृषिम् । खकुटुम्बकजीवातुं लुनौषे बणमात्रवत् ॥३६८॥ बकः प्रोवाच हे पुत्राः किमेभिः कोद्रवादिभिः । वस्याम्यवेक्षुगेधूमान्खाद्या हि गुडमण्डकाः ॥३७०॥ पुत्राः प्रोचुर्दिनः स्वल्यैर्निव्यत्स्यन्ते कणा अमी। नानादायेचुगोधूमावपेस्तात यथारुचि ॥३७१॥ निप्पन्नेयं कृषियोति गोधूमेक्षुषु मंशयः । कटिस्थे गच्छति शिशौ का प्रत्याशोदरस्थिते ॥३७२॥ एवं निवार्यमाणो ऽपि यकहौस्तनुजन्मभिः । लुलाव कोद्रवकङ्गुवनं तच प्रभुहि सः ॥३७३।। प्रलय तानि शस्यानि स देवानांप्रियो वकः । चकार गोलिकाकोडोनितां तो जेवमेदिनीम् ॥३७४॥ ततश्च खानयामाम म कूपं पार्श्वगः स्वयम् । तम्मातु निरगानाम्भः स्तन्यं बन्ध्यास्तनादिव ॥३७५॥ पानं खानमनिर्विन् पातालविवरोपमम् । अकारयदकः कूपं न तु पो ऽपि निर्ययौ ॥३०६॥ 371 bC मिष्यन्ति D निपपते। 374aC प्रभय । 374 CA गोसका। 3750A पागं,dAC Awnा 370 AD पिरिन।

·Oth story] II, 377-386. ७७ ततस्याभववव कङ्गवो न च कामाः । नेतको न च गोधूमाः पद्यात्ताय वियाय मः १३७७॥ ऐहिक स्वोधनसुखं त्यजन्नामुमिकं पुनः । संशयास्पदमाकाहस्तदनमा भूईयोज्झितः ॥३७८॥ 5. जगाद जम्वनामापि समयमानो महामनाः । निर्बुद्धि ममुट्यौनादमयम्मि काकवत् १३७८॥ तथा हि नर्मदाकूले विन्ध्याटयां महागजः । एको थूयपनिरभदिन्ध्या र्युवराडिव ॥३८ ० ॥ स्वच्छन्द विहरविन्ध्ये व्यतीयाय म यौवनम् । आयुर्नदीपारनिममासमाद च वार्धकम् ॥३०॥ अशकुवन्दन्नपाताकत वीणमलम्तरी । मदोज्निती गिरिरिव योमती एकनिर्भरः ॥३६॥ शाधकीकर्णिकारादिवगभापराभुयः । उपाधिये नियापोऽवतारोत्तारकातरः ॥३३॥ दन्तपातादम्पभोका सामकुचिqभुदया। अयिभवामदृयायो वार्धके सेो ऽभवधिपः ॥३४॥ ॥विभिविशेषकम् ॥ फुमाः मो ऽन्यदा कगिरिमा ममुरम् । पर्णमापादो न्यपनमाटमेकं गिररिय ॥२८॥ म गरनुपरम्प माभूत्यातमोयरः । HD COM 391 e smilet: 393A A IIC ·। II, 386-396. [5th story . तथैवास्थात्पादपोपगमनं पालयन्निव ॥३८६॥ स विपेदे तथास्यो ऽपि विपेदानस्य तस्य तु । अपानपललं जतुः श्वफेरुनकुलादयः ॥३८॥ वभूव तन्महद्भूतापानरन्धकलेवरम् । सकन्दरगिरिमायं श्वापदैरास्पदौकृतम् ॥३८॥ अपानसत्रशालायां दिकास्तस्यां दिजा दूव । विविश्यश्च निरौयुश्चानेकयो भोजनार्थिनः ॥३८६॥ एकच वायसो ऽत्यन्तमटतो मांसभोजनात् । अपानमध्य एवास्यादुत्पन्न इव विमिः ॥३८॥ करिकायस्य तस्यान्तः.मारमासादयम्स तु । काठस्येव घुणे मध्ये प्रविवेशाधिकाधिकम् ॥३८२॥ मशरोरः परपुरे प्रवेशं नाटयन्मशम् । अपूर्वी योगविदभूदनायामः स वायमः ॥३८॥: लूतेव करिकायस्थ सोऽमन्नययमामिपम् । पूर्वापर विभागाशो बभवात्यन्नमध्यगः ॥३८३॥ दिवाकरकराक्रान्तं करिकायस्य तस्य तु । संचुकोषापानरन्धं मुक्तविष्टं पुरा यथा ॥३८४॥ काका ऽथ संतापानरन्धे करिकलेवरे । पदारे करण्डे ऽहिरिव तस्या तथैव सः ॥३८५॥. करिकायः म मेघी मरिता वारिपूर्णया । 300 dBODनयर व लमिः । 392 DAसर। 3050A ·6th story] II, 396-406. तरङ्गइम्राकृय्य नर्मदायामनीयत ॥१८६॥ तरत्मवइणमिव ताकुचरकलेवरम् । रेवयानायि जलधौ तन्त्रकरणामिवोपदा ॥ ३८॥ तम्मात्कलेवराद्भिद्यमानान्यविशदर्णमः । वारिणव मतदारानिर्जगाम म वायम: ॥३८८॥ तस्थानतरीयमायस्योपरिष्टात्करिवर्मणः । निषध वायसयक्रे विश्वग्दिगवलेाकनम् ॥३८८॥ अयतः पार्थयोः पश्चान्नौरादेतं ददर्श मा। दयौ चोडीय यास्यामि तौरं गौरनिधेरहम् ॥ ४० ॥ उड्डीयोझीय व प्राप न प्रान्त वार्धिवारिणः । भूयो भूयो ऽपि तत्रैव निपमाद कलेवरे ॥४.१॥ श्राकम्यमाणमभितस्तन्मौनमकरादिभिः । सद्यो निमाति साधी भाराफ्रान्तेव मशिनी ॥४०२ मिममम दिकः सेो ऽपि पयोराशौ निराश्रयः । प्राणेश मुमुझे मद्यो जलासावभयादिव ॥४२॥ ततो निपनवन्येभमनिभा हि पुरन्धयः । मंमारः मागरप्रायः पुरुषो वायमेोपमः ॥४.४ पुमास रागवान्दस्तिकलेवरनिभाखहो । माई काक (वामुभिग्मंक्ष्यामि भवमागरे ॥४॥ 6. अथ मोवार पनीरमानाथ ममुमगन् । चं वामर स्वास्थन्तममुतापमवास्यामि ॥४.६॥ 401 Aमाप। 101 dACT ·II, 407-416. [8th story सथा घटव्यामेकस्यामन्योन्यमनुरागिणौ । वानरो वानरौ चास्तां सदा विरहवर्जितौ ॥४०॥ न्युगपहुभुजाते तो मिथो वेलाधराविब । घुगपञ्चाहरुइतः स्पर्धमानाविव द्रुषु ॥४०॥ एकरवाकृष्टाविव युगपञ्च दधावतुः ।। युगपचक्रतुः सर्वमेकचिन्ताविवानिशम् ॥४०॥ युग्मम्। रेमाते जावीतौरवानौरे तो परेद्यविः। अवमानः लवजचानवधानो ऽपतद्भुवि ॥४९॥ प्रभावात्तस्य तीर्थस्य नणादपि स वानरः । मा अमरकुमाराभो ऽभवविद्याबलादिन ॥४११॥ वानरी वानरं तं तु दृष्ट्वा प्राप्तं नृरूपताम् । स्त्रीरूपेच्छुर्जही माणाबानरस्यैव वर्मना ॥४१॥ सतश्च वानरी नारौ द्रागभदमरौनिभा । मवीभूतेन च प्रेम्णा तं नरं परिषखजे ॥४१२॥ विलेमसुख प्रारजन्मवानाविव तौ नरौ । अविप्रयुकावनि निभाचन्द्रमसाविव ॥४१४॥ वानरो यो नरोभतो नारौं प्रोवाच मेो ऽन्यदा । भावां देवीभवावो ऽद्य मर्योझतौ यथा पुरा ॥४ १५॥ माचे प्रिय पर्याप्तमसन्नोपेण भयमा । मनुष्यरूपायेवावां विषयानुपभुजई ॥४१६॥ 4108 A B नरे। 411 b D पिचारपि।. 41bdcपुरे.) A16 d Mss. ETJ ·6th story] II,417-4282 देवत्वेनास्तु देवत्वादधिकं ह्यावयोः सुखम् । नित्यावियुको निर्विधमनिनौ यद्रमावहे ॥४१.७॥ तयैवं वार्यमाणो पिसवानरवरो नरः । वानौरादुधकैम्यां ददौ तवैव पूर्ववत् ॥४१॥ तच तिर्यनीभूतो देवीभूतश्च मानवः । तीर्थप्रभावान्तादृतौ स्यातां चेत्पततः-पुनः ॥७१८॥ दति तचैव हि तीर्थे १ अम्पां दत्तवानपि । प्रारजन्मवानरत्वेन वानरः पुनरप्यझन् १४९ ॥ राकानिचाकरमुखौं कम्बुकण्ठीमुरुमानीम् । मनूदरौं वरारोहा पोपमकरफमाम् ॥४२९॥ गगात्सततिलको लतासंयतकुन्तलाम् । अरण्यकेतकानंमो सालिकादलकुण्डलाम् ॥४२२॥ कण्ठम्यनलिनीनालहारा इरिणचक्षुषीम् । नामौकिरे ऽन्येचुर्भमन्तो राजपूरुषा ॥४२॥ ॥ पिभिर्विशेषकम् ॥ राजे समर्पयामासुस्तामुपाराय ते मराः । पघदखामिक तत्तत्वं भवति राजमात् ॥१९॥ राजा दिव्यानिश्के मान्तःपुरशिरोमणिः । सस्यो लक्षवल्या शाहरतिषयः पनु ॥४१॥ वानरः सोऽपि जय कयितचागतमः। माय्यं विविधमनीकं पुषवविधितर : ४२६॥ 117Aा। 22 AMT, BAD Kr, ACiress ·१२ II, 427-136. (7th story 7. ने गटायान्यदा जग्म राजस्तस्यैव मनिधौ । वानरी मतंयन्त प्रेक्षणीयकम् ॥४२॥ अरोदीदागरो राजो धीमने प्रेक्ष्य ता प्रियाम् । अश्रुपातः सालिकाभिनयं प्रकटयन्निव ॥४२८॥ राशूरचे यो यथा कातः कपे अवस्व तं तथा । मा वचुलपरिभर माम्प्रतं पतम समर ॥४९॥ तरमाचमपि गम्प्राप्तमुझम्वैषयिक ससम् । पयात्तापपरः पद्यान्मा मःम इव वानरः ॥४३० जम्बूमामा अगादेवं पद्मश्रीरपि न यहम् । विषयेवग्मि एपितो यथा प्रशारकारकः ॥४३॥ तथा हि कथिदङ्गारकारको गाम्मघाटवीम् । अङ्गारा कर्तुमुष्णा पातमात्तयहूदकः ॥ ३२॥ कुर्वनाङ्गारिको शाराम्सो उमितापेन भूयमा । तथा तपनतापेन तप्तो ऽश्रान्तो ऽभवत् ॥४३ शा घराका वर्भसेकेन पानेन + मुडमुड़ः । स वन्यो वारण इक वारि सर्वं न्यतिष्ठिपत् ॥४३४॥ जलेन निखिलेनापि तस्य ह्यङ्गारकारिणः । हषामितलवन्नेव प्रधशाम मनागपिं ॥४३॥ निपाने जलपानाय चालागारकारकः । यावत्तावत्कृपान्धो ऽर्धमार्गे ऽपि निपपात सः .. ४ ३६॥ 429 bC. 431 d Dषा | 435 CA पाग्निः। पामौया 4360 ·Bth story) II,437-446, म पित्ान्दैवयोगाच कस्याप्यध्वतरोरधः । पपाताहतवाथाभच्छायायां शैत्यमातरि ॥४३७॥ तरोतले भीतलया शयया प्यायितः स छ । उपलेभे मनाग्निद्रां सुखवारितरङ्गिणीम् ॥४ ३८!! वापीकूपतडागादौन्स्वप्ने मञ्जिलाशयान् । मन्त्रप्रयुकामेयेपुरिव शोषयनि म मः ॥४३८॥ तथाविच्छिनव्या दैन्यभाक्स उदन्यया । भमन्नेक जरत्कर्ष पहिलाम्भसमेत ॥४४ •॥ तनलं जुलुकलातुमयको जिहया लिहम् । दावरोव नारप्यत्तथापि स कथंधन ॥४४ १५ ननीयो ङ्गारशत्तुन्यो वाप्यादिजलमनिभाः । विदयनरादीनां भोगाः प्रियतमे खनु ॥४४॥ स्वर्गादिमौग्यैरपि यो जीवप्निमियाय न । मनुय्यभागः म कय प्यजन्माग्रई कथाः ॥४४ ॥ पाच पद्मनाथ परिणामः शरीरिणाम् । ममाधीनम्तो भुड्च्य भोगान्युक्यान्यया शतम् ॥४४४॥ परवः सन्नि दृष्टानाः प्रवर्तकनिवर्तकाः । मपरः पण्डिनायाय गोमायोय कथा पया 18 ४५॥ मथा लि मगरे राजमहे सकारकः । देवदतोऽभिधानेन देवरिय नामुमः ॥४४॥ 43BEROR. Dur, A corr.in fore.Cineer +0.ACE, ARISTI HACHIKETD HEREMINI SUHumanा, पर। 8.

·8 II, 447--456. [8th story ग्रहिणौ दुर्गिला भाम देवदिनस्य वामवत् । एका छेकासु धौरेयौ मौभाग्यस्य महानिधिः ॥४४७॥ जगाम सान्यदा नद्या जलमज्जनहेतवे । शोभयन्ती मनो यूनां कटार्मिन्मथेषुभिः ॥४ ४ ८॥ सर्वाङ्गहेमाभरण भान्तो वामभिरुज्ज्वलैः । नदौतौरमलचके सा मूर्तवाम्बुदेवता ॥४४८॥ दुर्गभूमि स्मरस्येव दर्शयन्तौ स्तनदयम् । भनेरुत्तारयामास मा कञ्चकमुरुस्तनौ ॥४५॥ कञ्चकं चोत्तरौयं च वयस्यायाः समर्थ तु । तबङ्गी तिरयामास संव्यानार्धन मा कुचौ ॥४५॥ विदग्धालौजनालापर्दग्धा जीवितमन्मथा । मन्दं मन्दं मरालौव तौरात्तीरं विवेश सा ॥४५९॥ तरङ्गहस्तत्विप्रादपि तरङ्गिणी । नामालिलिङ्ग सर्वाङ्ग चिरादृष्यां मखौमिव ॥४५३॥ बस्तसारङ्गनयना सा चिकौडिपुरम्भमा । नौरिवारिचदण्डाभ्यां पाणिभ्यां वार्यदारयत् ॥ ४ ५४॥ तस्याः वान्याश्चिरं वारि विकिरन्याः कुहलात् । शशभाते चलौ पाणी नृत्यदम्भोजविधमौ ॥४५॥ लथैकवस्ता विसस्तकेशा धौतरदच्छदा । रतात्थितेव मालनि जलक्रीडापरायणा ॥४५६॥ - 447 CD धारयो। 449dA वायदेवता। 461c Dsec. m. मरिपा. मास। 452 bD दग्धो जीवति ।

·$th story) II, 457-460. ८५ तां क्रीडन्तों नदीमथे वार्धिमध्ये मुरौमिव । ददर्श नागरयुवा दुःशीलः को ऽपि पर्यटन् ॥४ ५७॥ तां जलनिवसूक्ष्ीकवमनाच्छादितामपि । सुव्यकसवियवां दृष्ट्वा शोभात्पपाठ मः ॥४५८॥ सम्हातं ते नदी पृच्छत्यमौ पृच्छन्ति चांहिपाः । पृच्छाम्यहं च वत्पादपायोनिपतन्नपि ॥४५८॥ साप्यपाठीवस्ति नथै चिरं नन्दन्नु चाहिपाः । सुनातच्छकानां च करिष्यामि ममौहितम् ॥४०॥ मनोरथलता दे सुधाकोपमं वचः । तस्याः श्रुत्वा नथैवास्याद्रुद्धो रामाज्ञयेव सः ॥४६१॥ चिन्तयंथ केयमिति स एकश्च तरोरधः । दाखान्यालान्फलपाताभिकाशि: ॥४१२॥ मतश्च म युवा लोटतशाखाः प्रताडयन् । फलानि पातयामास बटवटिति भूतले ॥४६३॥ यथै ताफलप्रापिहयान्पप्रच्छ सो ऽभकान् । मया मजनसत्केयं नारी कास्था निकेतनम् ॥४५४१ ते भकाः कथयामासदेवदत्ताभिधस्य भोः । बुपा खपत पमितथास्या निकेतनम् ॥४६॥ दुर्गिसापि युवानं में ध्यायनकम शेतमा । विक्षय मन्जनको सधः स्वमदनं ययौ ॥४६॥ 45SBDममा. 462 CA मुशाबाट ·II, 407-470. [8th story कस्यां रात्रौ दिमे कस्मिन्क प्रदेश व वा क्षणे ] श्रावां मिलिष्याव इति तो दध्यतरहनिशम् ॥४६७॥• वियोगानों युवानौ तौ मिथःमङ्गमकाक्षिणौ । चक्रवाकाविव चिरमनुरक्तावतिष्ठताम् ॥४६८॥ म युता तापमोमेका पुंश्चलीकुलदेवताम् । भोजनादिभिगराध्यार्थयाचक्र परेद्यवि ॥४६॥ देवदत्तनुषायाश्च मम चान्योन्यरक्कयोः । साक्षानियतिदेवीव शौघं घटय मङ्गमम् ॥४७॥ वयं दूनोभय पुरा मा सभूर्भाषिता भया । मङ्गमं मे प्रपन्नास्ति सुकरं तव सम्प्रति ॥४७१।। मतिपद्य करोमोति सद्यः सा तापसी ययौ । मदनं देवदत्तस्य भिवादम्भेन धौमती ॥४७२॥ स्थालीतलकदानेन व्यापृतां वर्णचद्दधूम् । मा परिव्राजिकाद्रादीन्म छुः तामित्युवाच च ॥४०३॥ मन्मुखेन रिरंसुस्वां युवैको मूर्नमन्मथः । प्रार्थनस्ति विधालानि मा विलक्षीकथाः म माम् ॥ ३७४॥ रूपेण वयमा बुद्ध्या वैदग्ध्यान्यगुणैरपि । श्रात्मानुरूपमासाद्य तं कृतार्थय यौवनम् ॥४७॥ नद्यां स्वान्तों यदा भद्रे ऽद्रासीत्वा स तदाधपि । त्वद्गुणहानवाढलो ऽन्यस्खौनामापि वेत्ति न ॥४७६ ॥ 473 B जमक। 474 b AISS मूर्ति । 476 A मथादा for यदा, 4 1 CATAT for vigênis ·8th story]. II, 477-486. गोतुं हृदयभावं खं दुर्गिलापि हि धौमतौ । तां परिवाजिकामेवं कट्वातरमतर्जयत् ॥ ४०७ ॥ किं मुण्डे पीताण्डामि यदेवमभिभाषसे । कुलौनेम्वकुलौना किमन सि कुट्टिनी ॥ ४७८ ॥ श्रास्त्यजामहशोरयं भव लुबददर्शना । दर्शनेनापि ते पापं भाषणेन तु का कथा ॥ ४७८ ॥ निर्मिनाया गच्छ न्यास्तस्याः पृष्ठे तु दुर्गिला। सौधभित्ताविव ददौ मपीमलिनइस्तकम्॥ ४८० ॥ तदाभयमजानाना विलवा मा तपखिनी। गत्वा नमूचे दुःशौलपुरुषं परुषावरैः ॥ ४८१ ॥ प्रास्त्वमेवं मृपावादीर्यनमय्येषानुरागिणी। मा सार्वमतीगी शनीमिव ततर्ज माम् ॥ ४८२ ।। मम दूत्यं मुधा मुग्ध तबाभूकुलयोषिति । भित्तौ हि विचरचना चतुरस्यापि जृम्भते॥ ४८३ ॥ मधीमलिनहस्तेन ग्रहकर्मविहम्तया । तया कुपितया पृष्ठे चाहतास्मि चपेटया॥४८४॥ रत्युका दुर्गिस्तादत्तकम्जस्लम्यामकाशितम् । धूर्तप्राय पृष्ठ स्वं दर्शयामाम तापमौ॥ ४८५ ॥ म दध्या कृष्णपञ्चम्यां मा मतमदाद ध्रुवम् । पचालिमपोमाः पृटेऽस्या यददीयत ॥ ४८६१ 1784 •मारःAL 470 bA मम, II 4524ACी. HAI, ACR 453 d D corr. परप्रापि जिते । 13 ·. II, 467-176. [8th story कस्यां राषौ दिमे कस्मिन्क प्रदेशे क वा क्षणे । श्रावां मिलिष्याव इति तो दध्यतरहनिशम् ॥४६७ वियोगा। युवानौ तौ मिथासङ्गमकाक्षिणौ । चकवाकाविव चिरमनुरक्तावतिष्ठताम् ॥४६॥ स युवा तापमोमेकां पुंथलीकुलदेवताम् । भोजनादिभिगराध्यार्थयाश्चके परेधवि ॥४६॥ देवदत्तनुपायाश्च मम पान्योन्यरकयोः । सातावियतिदेवीव शौघं घटय मङ्गमम् ॥४७०॥ स्वयं दूतौभ्य पुरा सा सभू पिता मया । सङ्गमं मे प्रपन्नास्ति सुकरं तव सम्प्रति ॥४७१॥ प्रतिपद्य करोमौति सद्यः मा तापसी ययौ । सदनं देवदत्तस्य भिक्षादम्भेन धौमती ॥४७॥ स्थालौतलकदानेन व्याप्टता स्वर्णद्वधूम् । मा परिघ्राजिकाद्राक्षीन्म क्षु तामित्युवाच च ॥४०३।। मनुखेन रिरंसुस्खां युवैको मूर्तमन्मथः । प्रार्थनस्ति विशालाचि मा विलक्षीकृथाः स्म माम् ॥१७॥ रूपेण वयमा बुद्ध्या वैदग्ध्यान्यगुणैरपि । आत्मानुरूपमामाद्य तं कृतार्थय यौवनम् ॥४७॥ नद्यां सान्तों यदा भद्रे ऽद्राचौता स तदाद्यपि । त्वगुणगानवालो ऽन्यस्तौनामापि वैक्ति न ॥४७६॥ . 476 DAधादा for यदा, 473a Bजसक। 474 b MSS मूर्ति । CA बोभ्या for वाली।

·8th story). II, 477-486. गोप्तुं हृदयभावं खं दुर्गिलापि हि धौमतौ । तां परिवाजिकामेवं कट्ववरमतर्जयत् ॥ ४० ॥ किं मुण्डे पौतण्डामि यदेवमभिभापसे । कुलीनेष्वकुलौना किमनईऽसि कुहिनौ ॥ ४७८ ॥ प्रास्त्यजास्मभोरयं भव लुब्बददर्शना । दर्शनेनापि ते पापं भाषणेन तु का कथा ॥ ४७८ ॥ निर्सिताया गच्छन्यास्तस्याः पृष्ठे तु दुर्गिला। मौधभित्ताविव ददौ मपीमसिनहस्तकम्॥ ४८० ॥ तदाशयमजानाना विलता मा तपस्विनी। गवा नमूचे दुःगौलपुरुषं परुपाक्षरैः ॥ ४८१ ॥ प्रास्वमेव पावादौर्यनमय्येषानुरागिणी। मा झर्वमतीगी एनीमिव ततर्ज माम् ॥ ४८२॥ मम दूत्यं मुधा मुग्ध तचाभूकुलयोपिति । भित्तौ हि चिवरचना चतुरस्यापि जुग्भते ॥ ४८३ ॥ मपीमलिनहम्तेन गृहकर्मविहम्तया । तया कुपितया पृष्ठे पाहतास्मि चपेटया ॥४८४॥ इत्युका दुर्गिलादत्तकम्जलम्यामकारितम् । धूर्तप्रष्ठाय पृष्ठ स्वं दर्शयामाम तापमी ॥ ४५ ॥ स दया कृष्णपशम्या मा मरेतमदाद् ध्रुवम् । पचालिमपीहम्तः पृष्ठेऽम्मा यददीयत ॥ ४८६ ॥ 1781A मार AI 479 bA सम, 492 dACो. (HRIACreat 413 JDari. परप्रापि लिने। 1 -- 13 ·II, 487-406. [8th story वैदग्धी काप्यहो नस्या या मे सोतवासरम् । आख्याति सानया भज्या समाश्वसिहि हे मनः॥४८७॥ मोतस्यानमाचल्यो न मा केनापि हेतुना । अहो तत्सङ्गमसुखान्तरायो ऽद्यापि विद्यते ॥४८॥ पुनश्च तापसौमूचे न जानामि तदाभयम् । अनुरफ्नैव मयि मा भूयोऽपि प्रार्थयख ताम् ॥४८८॥ सर्वथा मा कथा मातर्निदं मन्यूयोजने । भूयोऽपि गच्छ निर्वेदः श्रीवोर्मूलमादिमम् ॥४८॥ माप्यूचे तव नामापि कुलोमा सहते न मा । स्यले जलारोपणवटुष्करं ते ममौहितम् ॥४८१॥ स्वदर्थमिद्धा सन्देहो निःसन्देई तु भर्सनम् । अविलम्बन यास्यामि मुत्वानाशी तथापि हि ॥४८॥ इत्युक्का त्वरितं गत्वा तापसौ स्वर्णकदधूम् । भूयो ऽप्युवाच वचनैरसतद्रवमोदरः ॥४८३॥ श्रात्मानुरूपं रूपेण तं युवानं रमख हे। ग्रहाण यौवनफलं यौवनस्थोचितं यदः॥४८४॥ दुर्गिला भर्सनापूर्वं गले सूत्वा रुषेव ताम् । अशोकवनिकाप्रत्यग्दारेण निरसारयत् ॥४८॥ मुण्डापि हौवशाकृष्टनौरङ्गौगोपितानना । द्रुतं गला तस्य पुंमः कथयामास खेदभाक् ॥४८६॥ 490 CC D 7411 492 d Cast i., marg, nont मुक्का ·8th story] II, 497-506. ce भर्मितास्मि तया प्राग्वयौवायर्या विस्ता ततः । पथावारामोकवनान्तरान्निरमारितास्मि च ॥४८७॥ दध्या च धीमान्म पुमानयोकवनिकान्तरे। आगच्छरिति सङ्केतो नूनं दत्तस्तया मम ॥४८॥ ऊचे पता भगवति न्यकारो ऽयं तया कृतः । मोढव्यो मे मा हि दुरा वाच्या नातः परं वया ॥४८८॥ ततय स युवा कृष्णपञ्चम्यां रजनीमुखे । जगाम पथिमदारेणशोकवनिकान्तरे ॥५०॥ सो ऽद्राचीदम पग्मन्तौं तां दूरादपि मापि तम् । तयोरस्खलितस्तारामेलको भूदिवाहवत् ॥५० १॥ ममारयन्ती नयने एवं बाप्ठ परस्परम् । रोमाञ्चोत्फुममागावुभौ तावभ्यधावताम् ।।५ ० २॥ नावग्रे ऽप्येकमनमौ तदा त्वेकौभवत्तनू । मखजाते दृढतरं समुद्रमरिताविव ॥५० ३॥ वाताभिः प्रेमगीभी रतनवनवैरपि । मम्भोगगुदमनौ नौ दियामीमतिमिन्यतुः ॥५४॥ नमो रतायामवता गगण्डोपधानयोः । मनकाम नयोनिद्रा नेवाग्भोगविभावरी ॥५५॥ उमर देवदतो ऽपि कायचिन्नार्थमुत्थितः । जगामायोकवनिका तो भयानौ ददर्श च॥५.६॥ 308 . Dane, d A 9: for i ·II, 507-516. [8th story - अचिन्तयन्च धिगियं नुषा पापौयमौ मम । परपुंसा मह रतश्रान्ता खपिति निर्भरम् ॥५.७॥ जार एवायमिति च निचेतुं स्थविरः स तु । ग्टहे गत्वा सुतं सुप्तं दृष्टा गत्वेत्यचिन्तयत् ।।५० ॥ श्राकर्षाम्यहमेतस्याः शनकैः पादनूपुरम् । यथा प्रत्येति मे सूनुः कथिताममतौमिमाम् ॥५०॥ इति दस्युरिवाकय्य सद्यस्तत्पादनूपुरम् । देवदत्तो ऽविशदेशम पुनस्तेनैव वर्मना ॥५१०॥ नूपुराकर्षणेनाए प्राबुद्ध स्वर्णकद्वधूः । प्रायः सभयसप्तानां निद्राप्यल्पा भयादिव ॥५११॥ ज्ञात्वा च भापि श्वहरेणारं पादनपुरम् । उत्थाप्य जारपुरुषं वभाषे भौविसंम्युला ॥५१२।। प्रयाहि शौघं दृष्टौ स्वः श्रेण दुरात्मना । साहाय्याय यतेयास्त्वं ममानर्थे समागते ॥५१३॥ श्रामेत्युक्वार्धर्मवीनसंव्यानः स भयाद्ययौ । पुंश्चख्यपि द्रुतं गत्वा पार्श्वे पत्युरशेत मा ॥५९४॥ घटलं नाटयन्तौ मा धौमतौनां धुरन्धरा । पति प्रबोधयामास गाढालिङ्गमपूर्वकम् ॥५१५॥ उवाच चार्यपुत्रेह धर्मो मामतिबाधते । तदेवशोकवनिकामनिलालोलपलवाम् ॥५१६॥ . 508 bcषविर,D चित्य, गत्येन । 5120Cमार। 511 bA B C प्राता ·8th story] II, 517-~-526. उत्याय देवदिन्नोऽपि स्वीप्रधानः स श्रार्जवात् । जगामाशोकवनिकां तथा गौवाविलग्नया ॥५१७॥ तत्रैव गत्वा सात पतिमालिङ्ग्य निर्भरम् । मजारा यत्र शयिता वारेण निरीक्षिता ॥५१८॥ तत्रापि तत्पतिर्निट्रां प्रपेदे सरलाशयः । निद्रा ह्यक्षुद्रमनसां प्रायेण सुलभैव हि ॥५१८॥ नटीव गोपिताकारा सा धूर्ताथावदत्पतिम् । वत्कुले कोऽयमाचारो यो वतुमपि नेय्यते ॥५२॥ सामालिङ्ग्य प्रसुप्ताया निरावरणवनसः । जग्राह तातो मे पादादस्मादाकय्य नूपुरम् ॥५२१॥ न युज्यते वधूः स्पष्टुपूज्यानामन्गदापि हि । किं पुनः पतिमहिताः शयिता रतवेग्मनि ॥५९२॥ जगाद देवदिन्नो ऽपि प्रातः पितरमौदृशम् । मोपालम्भं भणियामि पम्य ग्यास्ते मनखिनि ॥५२३॥ साचे ऽधुनेव नातं वं संवादयितुमईसि । मातीमन्यमुमा हि शयितां काययति ॥५२४॥ सो ऽवाचनमम मुप्तस्याहार्षापुरमित्यहम् । नातमातिप्य वक्ष्यामि तव पनेऽमि निथितम् ॥५२५॥ प्रभाते ऽपि तथा वायं वचोदानौं यथा प्रिय । इति तं कारयामाम मा धूता शपथान्यइन् ॥५२६॥ 517 bA श्री प्रधानः। 518 A में । E22 ACay, Dar.. सरिना। 521 A adds feafter gमेर। 525 0 D मित्यो।

·II,527-530. [8th story प्रभाते देवदिन्नो ऽपि कुपितः पितरं निजम् । जगाद किमकार्षीरवं वध्वा नूपुरकर्षणम् ॥५२७॥ स्थविरो व्याहरदत्स दुःशौला हि वधूरियम् । दृष्टान्यपुंसा शयिता मयाशोकवने निशि ॥५२८॥ दुःभोलेयमिति दृढप्रत्ययोत्पादमाय ते । वध्वाः पादात्समाकृष्य ग्टहीनं नूपुरं मया ॥५२८॥ पुत्रो ऽवददई सुप्तस्तदाभूत्रापरः पुमान् । निर्लोग लया तात लज्जितो ऽम्मि किमौदृशम् ॥५३ ॥ अर्यतां नूपुरं वध्वा मा तातस्वं विगोपय । मयि मुप्ते तदाराष्टं प्रकृया खल्पियं मतौ ॥६३१॥ स्थविरोऽवोचदाकटं यदास्या नूपुरं मया । उपेत्य वौतितो ऽसि त्वं तदा हि भयितो ग्टहे ॥५३२॥ दुर्गिलोवाच न सहे दोषारोपणमात्मनः । नातं मत्याययिष्यामि कृला देवीमपि क्रियाम् ॥५३३॥ कुलौनायाः कलको मे वाभावमपि हौदृशम् । न शोभते मषोविन्दुरपि धौतमिताशके ॥५३४॥ दुइ शोभनयक्षस्य जङ्घान्तर्निस्मराम्यहम् । तज्जयोईि मध्येन गाद्धो यातुमौश्वरः॥५३ ५॥ पिनाथ मविकल्पेन निर्विकल्पेन सनुना । प्रतिज्ञा प्रतिपेदे मा तस्या धार्शमहानिधेः ॥५३६॥ 527 d A एं। 588 a A 'दई ।

·8th story] II, 537-546. . खात्वा धौताएकधरा धूपपुप्योपदारमत् । सा सर्ववन्धु प्रत्यक्षं या पूजयितुं ययौ ॥५३७॥ तस्या या पूजयन्या जारः सङ्केतितः स तु । अलगट्टहिलोभय कण्ठदेशे कवर्गवत् ॥५३८॥ अपास्यत गले धृत्वा जनहिल इत्यसौ । पुनः रनावा च मा यसमर्चित्वैवं व्यजिज्ञपत् ॥५३८॥ कदापि हि मयास्पर्शि पुमानान्यः पतिं विना । पहिलो तु मत्कद लमः प्रत्यक्षमेव ॥५४॥ पत्युन्मत्तद्दयानान्यो लग्नयेन्मत्तनौ पुमान् । तदा मे शद्धिदो भूयाः मत्याः सत्यप्रियो ऽसि हि ॥५४ १॥ यतो ऽपि यावदाविरः किं करोमौति चिन्तया । तावत्तजयोरन्नास्वरितं निर्जगाम सा ॥५४९॥ द्धा हद्धेति तत्काल जने तुमुलकारिणि । पुष्पदाम गले तस्या राजाध्यक्षा निधिविपुः ॥५४ ३॥ वाद्यमानेन तुर्येण घटेर्यन्धुजनेता । खोलता देवदित्रेम मा ययौ वरौकमि ॥५४४॥ गूपुराकर्षणभूतं कसामुदतारयत् । इति मा तटस्यूचे जनपुरपण्डिता ॥५४ ५॥ वश्वा युद्या पराभतो देवदत्तमादापि । चिन्तया नष्टनिद्रोऽभूदारियड व दिपः ॥५४६॥ 837ATाना। 316UCi. marg. पर।

·१.३ II,547-556. [8th story तं योगिनमिवानि शाखा च पृथिवीपतिः । वृत्तिं यथार्थतां दत्त्वा चके उद्धान्तरक्षकम् ॥५४७॥ एका राजौ कचिद्रात्री तमन्तःपुररक्षकम् । शेते नो वेति विज्ञातुं निरैविट पुनः पुनः ॥५४८॥ यो ऽचिन्तयच्च किमपि कारणं ज्ञायते न हि। उत्थाय भूयो भूयो ऽपि मामेपा यनिरीक्षते ॥५४८॥ सुप्ते च मयि किं कुर्यादिति ज्ञातुं स यामिकः । अलोकनिद्रया शिश्ये सा तु भूयो ऽपि निर्ययौ ॥५५॥ मापि निर्भरमुप्तं तं ज्ञात्वा हटिमुपेयुषो। गवाजाभिमुखं गन्तुमारेभे चौरवच्चनैः ॥५५१॥ गवातस्य हि नस्थाधो बद्धो ऽभद्राजवाभः । कुञ्जरो निर्जरंगजानुजनमेव मदामदः ।।५५२।। मा तस्य हस्तिना मेण्ठे नित्यरका गवाचनः । मचारिदारुफलकमपमार्य वहिथयो ॥५५॥ तामादाय करेणेभो नित्याभ्यामा मुशिक्षितः । मुमोच भूमी तां दृष्ट्वाधोरणः म एकोप च॥५५४॥ अतिकाले किमायामौरियुका दारुणेक्षणः । इतिग्टवलया राणी दामोमिव जपान नाम् ॥५५॥ मोवाघ मा माइय मामघान्तःपुररथमः । राजा गुतो नवः कोऽपि जागरूको ऽणाम माम्॥५५॥ 51CDRM 651AIमा."

·8th story] II, 557-566. १.१ निद्राछिद्रं कथमपि प्राप्य तस्य चिरादहम् । भागताम्मीति विज्ञाय मा कोपौर्मयि सुन्दर ॥५५७॥ इत्थं च बाधितो हस्तिपकः कोपं विहाय सः । रमते म्म निराशङ्कस्तया सह यथारूचि ॥५५॥ रावस्तु पथिमे भागे मा माइममहानिधिः । हस्तिना हस्तमारोप्योदञ्चिता स्वाश्रयं ययौ ॥५५८॥ दयौ र स्वर्णकारो ऽपि चरितं योपितामहो । अन्वानां कुइकारावमिव को वेत्तुमौयरः ॥५६ . ।। अहो सर्यम्पग्यानामपि यद्राजयोषिताम् । शौलभङ्गो भवत्येवमन्यनारौषु का कथा ॥५६॥ पानीयाहरणार्थ सामान्यग्ट इयोषिताम् । नगरे सचरन्तीनां मौलचाणं कियविरम् ॥५६९॥ इति पाया दोनोन्यामर्षचिन्तां विहाय मः । सम्पाप दत्तर्ण वाधमर्णम्तच निर्भरम् ॥५६२॥ प्रभाते ऽपि अजागार म्यविरः स्वर्णकन्न मः। पेटाय कथयामासस्तं तथाम्यं महीभुजे ॥५६४॥ राजापि व्याजहारवं भाव्य केनापि हेतुना । म यदा प्रनियुध्येत तदा नेयो ऽमदन्तिके ॥५९५॥ इत्यादिया ययुयेटाः म्वर्णकारोऽपि निर्भम् । निद्रामसं मप्तराचं पिरानुयभव मः ॥५६६॥ 560 CATTER.1561 dA मारवाया। 503 dA.vie.. 501 CADरंग। 11 ·१०६ II, 567 576. [8th story सप्तराचावमाने च स प्रवोधमुपागतः । चेटैनिन्थे पुरी राज्ञो राज्ञा चैवमाच्छयत ॥५६७॥ निट्रा कदापि ते नागाटुर्भगस्येव कामिनी । तत्किं सुप्तः मन्नराचं को हेतुर्ब्रह्मभौस्तव ॥५६८॥ सो ऽपि तं राचिकृत्तान्त राज्या इम्तिपकस्य च । इस्तिनय यथादृष्टं कथयामास भूभुजे ॥५६८॥ राजा प्रसाद दत्त्वा स विसृष्टः स्वग्टई थयो । जीर्णदुःखः सुखं चास्याद्वैयें होति जना जनात् ।।५७० ॥ तां च दुश्चारिणौं राजौं परिज्ञातुमिलापतिः । कारयित्वा किलिच्चेभं राजीः सर्वाः समादिशत् ॥५७१॥ स्वप्नो दृष्टो मया यतत्कैलिञ्चो ऽयं मतङ्गाजः । आरोढयो विवस्त्राभिर्भवतीभिः पुरो मम ॥५७२॥ पकिरे च तथा राज्यो राजः पश्यत एव ताः । राजो मैका वदो ऽवादौदिभेम्यम्मान्मतङ्गजात् ॥५७३॥ नां लीलोत्पलनालेन भामर्षः प्राहरनृपः । मूकीमारिनकं कृत्वा न्यपतत्सापि मतले ॥५७४ ॥ नृपेो ऽपि युद्या निथिको मवेयं कुलपामिनी । पापीयमो दुराचारा कथिता म्यविरेण या ॥५७५॥ मिरूपयंश्च तत्पृष्ठं ग्टद्धनाघातदर्शनात् । नपाकोटनिकापूर्व कृत्वा मितमदो वदत् ।'५०६॥ 370 d Age Dogie671 AC mei भने, HA B पक्ष पोथ, D भवनभिः। 5710 BC, Dace. W. 5750D पशनो। GIG CAREा। 572aD ·8th story] II, 577-586. १०० कोडमौभेन मत्तेन किलिञ्चभादिभेषि च । मोदसे श्रङ्खलाघाता नमूर्छ प्युत्पलपाततः ॥५७७॥ प्रदीप्तकोपप्राग्मारो गत्वा वैभारपर्वते । राजापि तं इम्पिकं इस्त्यारूढमजूबत् ॥५०८॥ तद्वितीयां च तां राजौमारोपयदिभामने । श्राधोरणधर्म चोग्रशामनस्तं ममादिशत् ॥५७८॥ विषमाद्रिप्रदेशाधिरूढं कृत्वा मतगजम् । पानयेः पतता तेन युक्योरम्त निग्रहः ॥५८०॥ श्राधोरणस्तं करिणमधिरोप्याट्रिमूर्धनि । विपद्या धारयामासात्तिप्कचरणं स्थिरम् । ५८१॥ हाहाकुर्वञ्जनेो ऽप्यूचे पशोराजाविधायिनः । मारणे करिरत्नम्य राजरत्न न युज्यते ॥५८२॥ अनाकर्णितकं कृत्वा पातयेत्येव वादिनि । नृपे डिपं इम्तिपकः पयां दाभ्यामधारयत् ॥५८३॥ इहा न वध्यो हस्तीति पुनर्लोके प्रजापति । वणीको भन्नृपो मेण्डो ऽप्येकाहिम्यं गजं दधौ ॥५८४॥ मारणं इस्तिग्नाम्य लोको द्रधुमनौवर. । हाहाकुर्वनाहौनार्थ जगाशेदश्चितेर्भुजः ॥५८५॥ चापवायो यमावन्यगजामन्नः सुशिक्षितः । वितिसभ दुःपापा दक्षिणावर्नगनवत् ॥५८६ ।। 378 bAमा। 570 bA.भागने । 583 CAomदिप 595. Aमर, Dec. m. Bss a Dअपमा, दुधाप्यो।

·II, 687-596. [8th story प्रभुखमपराधोना यदिच्छमि करोषि तत् । निरकुभं स्यादयगस्त्वविवेकसवं तव ॥५८७॥ कार्याकार्य विचार्ये हि हे खामिन्खामिना खयम् । स्वयं विचार्य तद्रद इस्तिरनं प्रमोद नः ॥५८८॥ नृपो ऽध्यवोचदखेवं यूयं सर्वे ऽपि मदिरा । इमं इस्तिपक हस्तिरक्षणाय भणन्तु भोः ॥५८८॥ लोका: प्रेोचुः किमियतौं भूमिकां प्रापितं दियम् । श्राधोरणधुरीण त्वं निवर्तयितुमौशिषे ॥५६॥ स उवाच द्विपममुं क्षेमेणोत्तारयाम्यहम् । ददात्यदो यद्यभयमावयोर्मेदिनीपतिः ॥५८१॥ राजापि लोकविज्ञप्तः प्रददावभयं तयोः । शनिश्च हस्तिनं इस्तिपकस्तमुदतारयत् ॥५८२॥ उत्तौणी वारणस्कन्धाद्राजोइस्तिपको तुती । पलायिषातां राजाको मद्देशस्त्यज्यतामिति ॥५८.३॥ नम्यन्ती प्रायतुस्ती तु ग्राममेकं दिनात्यये । एकस्मिंश्च देवकुले शून्ये सुषुपतुर्युतौ ॥५८४॥ अर्धरात्रममये च ग्रामादेको मलिनुचः । मष्टा तदारक्षकेभ्यस्तच देवकुले ऽविशत् ॥५८ ५॥ सत्तु देवकुलं ग्रामारक्षकः पर्यवेश्चत । प्रातारं ग्रहीय्याम इति निर्णयवादिभिः ॥५८६॥ 587 aA प्रभुत्व। 590Acाधारखा।

·8th story] II, 597.---606. कराम्यां शोधयन्देवकुलं चौरी ऽपि सो ऽन्धवत् । शनिस्तत्र यया यत्र यानी तो बभवतः । ५८७॥ निषादी न जजागार स्पृग्यमानो ऽपि दस्युना । श्रान्तमुप्तस्य निद्रा हि मन्यते वज्रलेपवत् ॥५८८॥ अपौषत्तत्करस्पृष्टा राजपत्नी बजागरीत् । स्पर्शादप्यनुरनामृत्तत्र को ऽमीत्युवाच च ॥५८८॥ निरुतस्तया सेो ऽपि भनेरूचे ऽम्मि तस्करः । धावत्वारसकेम्वत्र प्राणत्राणाय चाविशम् ॥६० ॥ मानुरागा च सा चौरमनवोदमतीब्रुवा । रवामि खां न मन्देहो यदि मां सुभगेच्छामि ॥ १॥ चोरो ऽपि माह कनकं मया प्राप्नं सुगन्धि । मम पनी भवमि यन्नीवितव्यं च रचमि ॥६०२॥ परं पृच्छामि को नाम प्रकारो वरवर्णिनि । येन मां रचमि धूहि मामायामय धीमति ॥६३॥ माणूचे सुभग ग्रामपुरुषेयागतेय्वहम् । वो भनारं भणियामि से वादौदेवमस्तिति ॥६॥ मातय ग्रामसभटेः प्रविष्टः सवपाणिभिः । शास्त्रयो ऽपि कौर इति भूभङ्ग भीषणः ॥ • ५॥ नाग्यामपुरुषान्धूनी मूर्तमाव मावदत् । अग्नि पारपुमचं मम प्रयागमाविति ॥६.६॥ 57 Day। bula Dyn606 bATiमारेप, D मनी। 1 ·११० II, 607-616. [8th story कृताञ्जलिः पुनश्चीचे भ्रातरो ऽस्मिन्सुरालये । आवां ग्रामान्तरे यान्ताववात्व दिवसात्यये ॥६००॥ ग्रामौणास्ते ऽपि मभूय पर्यालोरवमूचिरे । मम्भाव्यते न चौरस्य रहे स्वीपात्रमीदृशम् ॥६० ८!! ब्राह्मण वाणिजी राजपुत्रौ कापौतराम्तु वा । इयं पवित्रा मूापि चौरो नास्याः पतिर्भवेत् ॥६ ०८॥ विचित्रवस्त्रालङ्कारा लन्मौरिव. वपुमती । इयं हि ग्रहिणी यम्य स किं चर्येिण जीवति ॥६१०॥ पारिशेष्यादयं चौर इति इस्तिपकस्य ते । दोषमारोप्य विदधुः मद्यः हलाधिरोपणम् ॥६ ११॥ शलाधिरोपितो मार्गे यं यान्तं ददर्श मः । तं तं प्रोवाच दीनं मां वारि पायय पायय ॥६१२॥ तं च राजभयात्को ऽपि न पानीयमपाययत् । मा ऽपि कुरुते धर्ममात्मरक्षापुरःमरम् ॥६१३॥ श्रावको जिनदासाख्यस्तेन तेनावना व्रजन् । दृष्टश्च याचितश्चाम्भः सेो ऽपि चैवमुवाच तम् ॥६१४॥ उदन्यां ते इरिय्यामि कुरुष्वेकं तु मदचः । घोषेर्नमोऽईय इति यावदार्यानयाम्यहम् ॥६१५॥ मेण्ट्रो ऽपि नहोषयितुं प्रारेभे ऽम्भःपिपासया । श्रावको प्यानयन्नौरं राजमामनुज्ञया ॥६१६॥ 607 eA याना 609 CA पविया, पविय। 616 bA प्रारभेन।

·8th story] II, 617-626. . थानीयमानं दृष्ट्टाम्बु समाश्वस्य निषाद्यपि । नमो ऽदय इति भृशं पठन्प्राणैरमुच्यत ॥६१०॥ म त्वमश्रुतशीलो ऽपि गौलिताकामनिर्जरः । नमस्कारप्रभावेण बभूव व्यन्तगमरः ॥६१८॥ प्रतम्ये पुंथली सापि चौरेण मह वर्मनि । प्राममाद नदीमेकां वारिपूरेण दुस्तराम् ॥६१८॥ चौगे ऽपि पुंथलीमूचे प्रिये त्वामेकवेलया । नोत्तारयितुमौगो ऽम्मि वस्त्राभरणभारिणीम् ॥६५॥ वत्वाभरणसम्भारं त्वं ममार्पय वर्णिनि । तमादी परतो नेय्ये ततस्त्वामपि लीलया ॥६२१॥ यावंदायाम्यई तावच्छरस्तम्बे तिरोभव । एकाकिन्यपि मा भैपोरेय्यामि न चिरेण हि ॥६२२॥ भारोप्य पृष्ठदेश त्वां तरन्पोत वाम्भमि । नटे परम्मिन्नेप्यामि मा भैपीः कुरु मद्दचः ॥६९३॥ पुथम्यपि तथा चके भरस्तम्बे प्रविग्न छ । वचाभरणमा ऽपि पारं गत्वेत्यचिन्तयत् ॥६२४॥ भतारं मारयामाम येयं मय्यनुरागिणी । सणरागा इन्ट्रेिव विपदे म्यान्ममाप्यमा १५॥ रत्युपादाय तहस्ताभरणानि म मम्करः । मां वनकन्धरः पायचयनि म कुरजनमः ॥२६॥ GIS UDोयना। 21 CAD देथा 22dAषामि। " AU ·II, 627 -636. [8th story करिणौवोद्धतकरा यथाजातेव नमिका । ऊचे तं यान्तमालोक्य मां विहाय प्रयास किम्॥६२७॥ चोरो ऽवीदिवमनामेकां शरवणस्थिताम् । - राधमीमिव दृष्ट्वा स्व विभेम्येव कृतं त्वया ॥६२८॥ एवं वदन्खग दवाडौनः ऽगाददर्शनम् । तत्रैव तस्या त्वासित्वा धर्षणी पतिवर्षिणी । ६२८॥ स इस्तिपकजीवो ऽपि देवभूयमुपेयिवान् । प्रयुक्तावधिरद्रातीनां तथाम्यां तपखिनौम् ॥६३० सम्बुवोधयिपुस्तां तु प्राग्जन्मग्टहमेधिनीम् । मुखात्तमांसपेशीकं ग्टगालं विचकार मः ॥६३१॥ इतथ सरितस्तस्थास्तौरे नीराबहि:स्थितम् । मौनं भोक्नुमधाविष्ट मांसपेथौं विहाय सः ॥६३२॥ तदा मौनः पुनरपि प्रविवेश नदीजलम् । उपाददे तद्विकृतशकुन्या मांसपेग्यपि ॥६३३॥ नदीतीरे शरवणनिषणा मा तु नमिका । जगाद दुःखदौनापि जम्बुकं दृटकौतुका ॥६३४॥ मांसपेशौं परित्यज्य मौनमिच्छमि दुर्मते । भ्रटी मीनाच मांसाच किं जम्बुक निरीतसे ॥६ ३५॥ फेसः माहोढमतीरं हित्वोपपतिमिच्छसि । भ्रष्टा पत्युश्च जाराच नमिके किं निरीतसे ॥६०६॥ 629 10 विभेम्येवं । 69 bA मागाददृश्यतां । 630 1 D corr. देवोभूयं । 634 dA कौतुक।

·9th story] II, 637-646. तच्छ्रुत्वा सुष्ठु विभ्यत्यास्तस्याः म व्यन्तरामरः । महर्द्धिकं निजं रूपं दर्शयित्वैवमनवौत् ॥६३७॥ पापमेवातथाः पापे यद्यपि त्वं तथापि हि। जिनधर्म प्रपद्येयाः पापपङ्कजलपवम् ॥६३८॥ मुग्धे इम्पिक: मा ऽहं यस्त्वया मृत्युमापितः । जिनधर्मप्रभावाच देवीभूतो ऽम्मि पग्न माम् ॥६३८॥ जिनधर्म प्रपत्स्ये ऽहमपीति कृतनिश्चयाम् । तां माध्वीसन्निधौ नौवा म प्रबन्यामजिग्रहत् ॥६४ ॥ तदस्मादृग्जगागान्प्रवर्तकनिवर्तकाम् । दृष्टान्तांस्लमगादृत्य भुंच वैपयिकं सुखम् ॥६४१॥ जगाद जम्यूनामापि विद्युन्मालीव खेचरः । न झुम्मि रागग्रहिलचरितं तम्य तकृण ॥६४२॥ 9. अस्ती भरतनेचे वैताग्यो गाम पर्वतः । सम्पृक्तो भरताधाभ्यां पक्षाभ्यामिव नौडजः ॥६ ४ ३॥ तत्र चाम्ति पुरवरमुत्तरणिभूषणम् । गगनवमममिति घुमदामतिवनभम् ॥६४४॥ दो विद्याधरतमणी पौतिमन्तौ महोदरी । .तचाभूतां मेघरथो विद्युन्मानो घ नामतः ॥६४५॥ मन्लयामामतुरती प विद्यागाधनहेतवे । यामा भूगोपराभ्य विद्या नवेव मेम्यति ॥६४६॥ 4.D पिका 016. Di, marg.text. नापिदिामा 15 ·१९४ II, 047--656. (9th story विद्यामिद्धौ विधिशायमतिनौचकुलोद्भवाम् । कन्यां परिणयेदर्यावधि ब्रह्म च पालयेत् ॥६४ ७॥ तत লিমায় भरतार्धे इत्र दक्षिणे । भाजग्मतुर्दावपि तौ वमन्तपुरपत्तनम् ॥६४ ८॥ ततश्चण्डालवेषेण गावा चण्डालपाटकम् । प्रचक्रमाते चण्डालाराधनं धीमहाधनौ ॥६४८॥ पाराधितास्तु मातङ्गाः प्रोचुरायातमत्र किम् । श्राख्यातं चिरकालो भावयोरि तिष्ठतोः ॥६५॥ सद्भावगोपनं कृत्वा कथयामासतुश्च तौ । वितिप्रतिष्ठान्नगरादागमावेह हे हिताः ॥६५१॥ मातापिटभिरावां हि कुटुम्बस्य वरिष्कृतौ । इति रोपेण निर्यान्तौ भ्रमन्तौ घागताविह ॥६५२॥ मातङ्गाः प्रोघिरे चास्मानाश्रित्यातिष्ठत युवाम् । युवाभ्यां तत्पुयच्छामः स्खे दे कन्ये यदीच्छथः ॥६५३॥ कि त्यमात्कन्यके पाणिग्टहौत्यो क्षेत्करिष्यथः । अम्मनात्युचितं मर्व तदनुष्ठास्यथा युवाम् ॥६५४॥ सावप्यूचतुरामेति मातङ्गैरपि कन्यके । नयोः प्रदत्ने उदाहपूर्वकं काणदनुरे ॥६५५॥ विद्युन्माली तु मातङ्गकन्यायामतिरागवान् । प्रभूदपि कुरूपायां न विधामाधनं व्यधात् ॥६५॥ . 032 ccपिरेम।

·9th story] II, 657-660. फ्रमेण ग्यहिणौ विद्युन्मालिनी गर्भवत्यभृत् । पूणे च वत्मरे सिद्धविद्यो मेघरयो ऽभवत् ॥६५७॥ ततो मेघरथः प्रीत्या विद्युन्मालिनमब्रवीत् । हे भ्रातः मिद्धविद्याः स्मश्चण्डालकुलमुज्झाताम् ॥६५८॥ पात्रीभवावा वैताब्यविहारसुखमम्पदाम् । मातङ्गौं त्यज भाविन्यः खेचर्या नौ स्वयंवराः ॥६५८॥ विद्युन्माल्यपि तं लजावनम्रवदनो ऽवदत् । याहि विद्याक्ष्य वैताग्यं कृतकृत्यो ऽसि सुव्रत ॥६६ ॥ मया त्वधमसत्त्वेन भनो नियमपादपः । ततश्च मे तत्प्रभवं विद्यामिद्धिफलं कुतः ॥ ६॥ वराकौं त्यकुमईमि जातगामिमां न हि । त्वया सविद्येनाविद्यो गच्छनिमि चानघ ॥६६२॥ थाहि साधितविद्यस्वं तुभ्यं वस्त्यस्खई पुनः । अमिद्धविद्यो बन्धूनां दर्शयामि कथं मुखम् ॥१६॥ वञ्चितो ह्यात्मनवात्मा प्रमत्तेन मयामुना । इदानों साधयिय्यामि विद्यामुधोगवानहम् ॥६६४॥ वर्षान्ने पुनरागच्छविधाणो भ्रातरं हृदि । तदा माधितविद्यो ऽहं यथा यामि त्वया वह ॥६६॥ चण्डालौप्रेमपान बद्धं तं नेतुमसमः । एकाक्यपि ययौ मेघरथो वैताशपर्वतम् ॥६६६॥ 039 bACषयों। GODA विनमः। 658 NA सिविधीसि। 606 aAचाणासौ.।

·II, 607-670. ( 9th story श्रागतो ऽसि किमेकाकी व ते भातेति बन्धुभिः । पृष्टः स कथयामाम विद्युन्मालिंकयां तथा ॥६ ६ ७॥ कुरूपा तत्पिया मापि स्वेच्छौ सुतमजीजनत् । विद्यामिद्धिमिव प्राप्य विद्युन्माल्यप्यमादत ॥६६ ८॥ म्लेच्छ्यामत्यन्तमासक्त्या पुत्रप्रेग्णा विशेषतः । दुःस्वप्नवदिसस्मार म खेचरसुखं कुधीः ॥६६८॥ मा विद्युन्मालिगा साधैं रममाणा यथासुखम् । भयो ऽप्यधारयगर्भ चण्डाली काणदन्तुरा ॥६७०॥ दूतश्च विद्यासम्पन्नस्तव मेघरथो ऽभ्यगात् । वर्षमेकं कथमपि स्वभादविरहातुरः ॥६७१॥ अहं हि सर्वधूकल्पविद्याधरवधूतः । स काणदन्तुरम्नेच्छौगाईस्थ्यनरकापितः ॥६७९॥ प्रामादे मतभुमे ऽई वसाम्युद्यागयन्धुरे । शाशानकोकसाकीर्ण स चण्डालकुटीरके ॥६७३॥ अहं विविधविद्यर्द्धिमिध्यमानममोहितः । जोर्णकर्यटमव्यानः कदन्नप्राशनय मः ॥६७४॥ विद्युन्मालिनि सौभाचानुरूपमिति विग्यम् । आगान्पुनर्मघरथो वमन्तपुरपत्तनम् ।।०५चतुर्भि: कलापक।। ऊचे च भ्रातरं भ्रातर्गवा ताशपर्वते । विद्याधरसरचयं वयं किं नानुभयते ॥६७६॥ 607bATभाता ति। 672 वरा, IA मरयापित 6678 प्रसाद A .. CCसमाने। 673 AA Dमाधामा। 676JD मागभपये।

·9th story] II, 677-686. विलतहमितं कृत्वा विद्युन्मान्यप्यदो ऽवदत् । पनीयं बालत्रत्मा मे पुनर्गु: च वर्तते ॥६ ७७॥ अनन्यगरण मला मपुत्रां गुर्विणीमिमाम् । न ह्यहं वज्रद्ददयस्वमिवोज्झितुमुत्महे ॥६७८॥ तद्भातर्गच्छ दद्या मे दर्शनं समयान्तरे। अमुं समयमवैवातिनेय्यामि म मा रुषः ॥६७८॥ तं प्रबोध्य प्रबोध्यातिसिन्नो मेघरथो ऽपि हि। पुनर्जगाम कुर्यात्किं हितो ऽप्यतिजड़े नरे ॥६८०॥ विद्युन्माल्यपि मचाते द्वितीये तनुजन्मनि । श्रमस्त मातङ्गकुलं स्वर्गादयधिकं मुदा ॥६८९॥ वस्त्रभोज्यादिदौःस्थ्ये ऽपि दुःखं न हि विवेद मः । तो म्लेच्छोकुतिजौ वालौ सलौलमुदलालयत् ॥६८२॥ ताभ्यामकाधिरूढाभ्यां प्रसवझ्या मुहुर्मुहुः । गन्धोदकम्नाननिभं मूत्रम्नानममन्यत ॥६८३॥ ततर्ज सुभगंमन्या तं म्लेच्छयपि पदे पदे । चण्डालकुलदासो ऽभूत्तदा सनम्तथापि मः ॥६८४॥ भाटग्नेहानुबन्धेनागत्य मेघरथः पुनः । विद्युनमालिनमालियागदगद्दया गिरा ॥६८५॥ कुलीन चण्डालकुले मा म्याः काम्या नवेह भोः । कि हंसो मानमात्पन्नो ग्टहस्रोतसि खेलति ॥६८६॥ 683 d A wat 686 b Daers uit: sec. m.

·II, 687-686. [10th story यत्रोत्पन्नोऽसि तन्मा स्म खकुल भलिनौकुम् । धूमेनेव ग्टई वहिलमनेन कुकर्मणा ॥६८७॥ एवं प्रवाध्यमानेो ऽपि न ह्यागन्तुमियेष सः । न भ्यो ऽप्यहमेष्यामौत्युत्का मेघरथखगात् ॥६८८॥ अपालयचिरं राज्यं पियं मेघरथो ऽप्यथ । समये चार्पयमूनायासे तमिवाखिलम् ॥६८८॥ सुस्थितस्थानगारस्य सन्निधाने सधौधनः । परिव्रज्यामुपादाय तपस्तवा च देव्यमत् ॥६६॥ एवं मेघरथः पाप धीमान्सुखपरम्पराम् । विद्युन्माली तु जडधौर्वभ्राम भवसागरे ॥६८१॥ विद्युन्मालौव रागान्धो न भविष्याम्यहं ततः । उत्तरोत्तरमौख्यानां पद्मसेने ऽतिलम्पटः ॥१८॥ ततः कनकसेनेचे मनाग्मानय मामपि । मा गयधमक व स्वामिनतिमयं रथाः ॥९८३॥ तथा हिमालियामे ऽभूत्कचिदेकः रुपौवलः । नित्यं ररव म चमाविभातं दिनात्ययात् ॥६८४॥ स क्षेत्रमागरे सत्त्वान्दूरादप्युपमर्पतः । प्रहमापूरयन्मञ्चपोतारूढः पलाययत् ॥६८५॥ अन्य श गोधनं एत्वा पौरास्त क्षेत्रमनिधी। गुलबक्षमादं च ते श्रुधमलियन १६८६॥ . 10 6. पिना Co4 b..देव ।

·10th story] II, 697-706. अहो ग्रामपुमांसो ऽमौ विवालयिषवो धनम् । पागुरये ऽपि यदयं नेदीयाशङ्खनिःखनः ॥६८७॥ इति ते गोधनं हित्वा पलायियत दस्यवः । दिशो दिशं च प्रययुः प्रात:क्षोत्यपचिवत् ॥६८८॥ चुधितं गोधनं तच शनकैः शनकैश्चरत् । अरुणेदयवेलायां तत्क्षेत्राभ्यर्णमाययौ ॥६६६॥ गोधनाभिमुखं यावद्दधावे म कृषीवलः । तावन्निर्मानुषं सर्वं तदृष्टूवमचिन्तयत् ॥७० ० ॥ श्रुत्वा मच्छङ्खनिःस्वानं गोधनं तस्करा जडः । तवाभिशङ्कया नूनं पापाः सर्वत्र शङ्किताः ॥७० नौत्वा तहाधनं ग्रामे ग्रामायादादशङ्कितः । बदन्मे देवतादत्तमिदं भी ग्राह्यतामिति ॥७० .२॥ ग्रामो गोमी कृतस्तेन तं साक्षाग्रामयात् । भक्तिपाचीचकारोच्चा हि दत्ते स देवता ॥७० ३॥ तथैव लब्धप्रमरः स द्वितीये ऽपि वासरे। क्षेत्रे गत्वा प्रतिनिशं पारेभे शङ्खवादनम् ॥००४॥ चौरास्त एव ह्यन्येास्तत्वस्यादवीयसि । श्राधयुधिनं हत्वान्यम्माद्गामान्महानिशि ॥७° ५॥ तस्य प्रवन्धमस्योचैते श्रुत्वा मलनिःस्वनम् । मौष्ठवमालम्व्य जल्पन्ति स्म परस्परम् ॥७० ६॥ 697 bCविवक्षा। 698aDइबा। 700Dom. this verse.701 CA •संखया। 703 aA गोमान्। 704 ac वायसरः। 705CD हित्वा 706aCषधन. Bषखमा ।

·१२० II, 707-715. [10th story अत्र प्रदेश क्षेत्रे ऽत्र पुरा शङ्खध्वनिः श्रुतः । श्रूयते चाधुनाप्येष ते दरास्ते च मेण्टकाः ॥७० ७॥ सत्त्वेभ्यः क्षेत्ररक्षार्थ को ऽप्येष क्षेत्ररक्षकः । नूनं वादयति शङ्ख धिग्वयं वश्चिताः पुरा ॥७०८॥ घर्षन्त इति ते हस्तांखलवर्तिकरा दुव । पौडयन्तो रदैरोधान्गोस्तनानिव वर्णकाः ॥७०८॥ उत्पाटंयन्तो लकुटाइगुण्डादण्डानिव दिपाः । अान्दोलयन्तः प्रस्यानि क्षेत्रान्तरषा इव ॥७१०॥ शह्मशब्दानुसारेण यान्तम्ते चौरकुन्नराः । मच्चाधिरूढं ददृस्तं नरं शववादकम् ॥७११॥ चिभिर्विशेषकम् ॥ श्रान्दोल्य मञ्चदारूणि ते मञ्चं भुव्यपातयन् । पपात सेो ऽप्यनाधारं नाधेयमवतिष्ठते ॥७१२॥ कणमूटकवीरा लकुटे स्तमताडयन् । भुञ्जान इव सेो ऽसौन्मुरे पश्चाप्यथाङ्गुलीः ॥७१३॥ अस्थिनिर्मग्रवन्धं तैर्यद्धा पायोच्य तत्करी । बद्धानलिरिवालक्षि भो ऽथ चौरागतीच्या ॥७१४॥ धनं गवादि वस्वान्तं जग्टइम्तस्य दस्यवः । क्षेत्रपाल: क्षेत्रपालस्तदा नगौरतो ऽभवत् ॥०१५॥ TOTC मदकाः correetent in मरका anil i marg. नेग मफा तेरा पनि मान 700 1 C म्यनयि, D रतिः। 703 D मकर 12 DA मंचान, dA मामय । BACHY D भट! in a cafe। 15cापामेवर मनो.।

·II, 726-734, [11th story -- कृत्वा कृत्वा.बिल्वपत्रैः कस्यचिदौटिकां ददौ। प्रालम्बदोलामथास्त कामप्यालिन्य निर्भरम् ॥७१६॥ एवं वानरनारीभिरपशङ्कामरस्त सः। अग्रेतनं यूथपनिमविदन्निव दोर्मदात्॥७२७॥ ॥ चतुर्भिः कलापर्क ॥ कण्डय्यमानलाशूल: कयापि हि नखाङ्कुरी। प्रमृज्यमानमवाङ्गारोमराजिः कयापि हि ॥७२८॥ कदलौतालवृन्तेन वौज्यमानः कयाचन। कयापि नलिनौनाल: क्रियमाणावतंमकः ॥७२॥ उग्टनस्थितो दूराम अरन्यूथनायकः । द्राग्वानरयुवानं तं दृष्ट्वा कोपादधावत ॥७३ •॥ ॥ विभिविशेषक॥ गोलाङ्गलयुवानं तं लाडूलं नर्तयन्रुषा । जधान ग्रावगीलेन स गोलाहलयूथपः॥७ ३१॥ लोराहतः सिंह दव कपिमिहयुवापि मः। क्रुद्धो धुरुधुरारावघोरस्तं प्रत्यधावत ॥०३२॥ तौ कोडीकतमाङ्गो मिया भूतावुभावपि । दुईदावपि सचिरान्मिलितो सुध्दाविव ।।७३३॥ घटवटति दन्नायटएटनि पाणिः। व्यापप्रतुर्वपुषि तो युधमानौ परस्परम्॥७३४॥ 7280Cre,A प्रमा। 732 cAgry.। 733 cheorr. पुदि. मपि 731bD•सिलि।

·11tlı story] II, 7357-744. १२१ परस्परं दन्तनखक्षनवतजनप्तिौ। तदा परिहितासाम्रोलकाविव रेजतुः ॥७३५॥ क्षणाइन्ध क्षणान्मोतं प्रयुचाते स्म तावुभौ। युध्यमानौ नियुद्धेन क्रीडन्तावाधिकाविव ॥७३६॥ भनास्यिमुरिघातेन कपियूना जरत्कपिः । शोघं भोघमपामापन्मिन्दं मन्दं वढौकत ॥७३॥ : तं वृद्धवानरं चापमर्पन्तं युववानरः।। जधान लोरघातेन तेन चास्फोटि तछिरः ॥७३८॥ प्रहारवेदनाक्रान्तः स जरन्यूथमायकः । नंष्टा दूरं ययौ दूरापातिमुक्रपतचिवत् ॥५.३८ ।। प्रहारवेदनादीनस्तृषार्तश्च परिभमन् । एकम्मिन्प्रतरच्छेले शिलाजतु ददर्श मः ॥७४ ॥ सोऽम्बुबुद्ध्या न्यधादवं शिलाजतुनि वानरः । विलम्य तनु तत्रैव तम्या भूमेरिवास्थितम् ।।७४१॥ अाकर्षामि मुखमिति बाह तेनाल्पमेधमा। मिलाजतुनि निक्षिप्तौ लगिन्वैव हि तम्यतुः ॥७४२।। तेन क्षिप्तौ विलनौ च पादावयास्यहस्तवत् । मोऽथ कौलितपञ्चाङ्ग व मृत्युमवाप च ॥७४ ३॥ म वानरः पाणिपादाबद्धः कर्षन्मुखं यदि। तदा मुच्येत शैलेयसलिलानात्र संशयः ॥७४४॥ 795 d D चौरकाविव ।

·१२८ III, 10-19. [12th story दिव्यनेपथ्यसम्भारं स्वप्ने ऽपि न ददर्श या । क्षणे क्षणे पर्यधानं सा राजीव नवं नवम् ॥१०॥ यस्याश्च कानिकश्रद्धाप्यपूर्यत कदापि न । कुण्डोध्यो धेनवस्तस्या ग्टहे ऽभवन्सहस्रशः ॥११॥ आजन्मापि हि या तस्थी जीर्ण ताणे कुटीरके । • भौधं भाकारयदेदीमत्तवारणबन्धुरम् ॥१२॥ जिजीव या परग्रहगोमयत्यागकर्मणा । पाश्चात्य दुव तां दास्यः स्तम्मलनाः मिषेविरे ॥१३॥ खग्रामचिन्तया दीना सर्वदापि बभूव या । सा दौनोद्धारमारेभे सम्पदा यक्षदत्तया ॥१४॥ तां बुद्धिसम्पदं दृष्ट्वा सिद्धिः मञ्जातमत्सरा । : अचिन्तयत्कुतो ऽमुख्याः सम्पत्रा सम्पदीदृशी ॥१५॥ भवलस्याः सखौत्वेन सदा विश्वासभागहम् । प्रक्ष्यामि नदिमामेवं कृत्वा चाटुशतान्यपि ॥१६॥ इति बुद्धिमती मिद्धि प्रययौ बुद्धिमन्निधौ । , बुद्ध्या प्रियमखोल्युचैः सत्तेवमुगच मा ॥१॥ विभवस्ते भगिन्येष कुत आगादचिन्तितः । चिन्तामणिरिव प्राप्त वैभवेनानुमीयते ॥२८॥ किं ते रांजप्रमादो ऽभूत्तुष्टा वा कापि देवता। ल किञ्चिनिधानं वा रमा वा माधितम्लया ॥१६॥ . 18 dAfभो.. 12 bDो 10dA •मनामपि।

·12th story] III, 20-29. २७ सम्पदत्या त्वयाभवमई सम्पदती सखि । अद्य दारिद्रयदुःखाय मया दत्तो जलाञ्जलिः ॥१०॥ अहं त्वं त्वमहं प्रोत्या भेदो देहे ऽपि नावयोः । श्रावयोन मिथो ऽकथ्यं कथयर्द्धिरियं कुतः ॥२१॥ अबुध्यमाना तद्भावं बुद्धिराख्यद्यथातथम् । यथा ह्याराधितो थनो यथा च स ददौ श्रियम् ॥२२॥ सिद्धिर्दध्या च तच्छ्रुत्वा माधु साधु ममापि हि । विभवोपार्जनोपायो निरपायो भविष्यति ॥२३॥ मविशेषममुष्या हि यक्षमाराधयाम्यहम् । सविशेषा यथा सम्पदपि मम्पद्यते मम ॥२४॥ थार्थसिद्धये मिद्धिबुद्धिदर्शितया दिशा । श्रारायितुमारेभे यतमेवमहर्निशम् ॥२५॥ खटिकाधातुभिर्देवकुलमोपानमालिकाम् । यक्षस्य मण्डयामास भक्त्या विविधभक्रिभिः ॥२६॥ नित्यं स्वस्तिकरेखाभिर्याङ्गणमभूषयत् । भक्तिप्रकारान्कर्नव्यान्गणयन्तीव तन्निभान् ॥२७॥ स्वयं पानीयमानीय खपयामास मा खयम् । यतं कौकतोपास्तिनियमा प्रतिवासरम् ॥२८॥ बिल्वपत्रकरवीरतुलमौकुमकादिभिः । सा या पूजयामास चिमन्ध्यं स्वयमाहृतः ॥२८॥ 25cc•पाथिा।

·१२४ II,745. (11th story एवं च जिहेन्द्रियमाचलुची नारौषु शैलेयनिभास मुग्धः । मज्जन्हषौकरपि पञ्चसौर रेही विनश्येत्र तथास्म्यहं तु ॥७४५॥ इत्याचार्यौहेमचन्द्रविरचिते परिशिष्टपर्वणि स्थविरावलीपरिते महाकाव्ये जम्बूखामिविवाहप्रभवचौरागममधुबिन्दुपुरुषकथाकुरद- तकथामहेश्वरदत्तकथाकर्षककथाकाककथावानरवानरीकथाश्रङ्गारका- रककयानूपुरपडितागालकथाविद्युन्मास्तिकयाशङ्खधमककथामिलान तुवामरकथावर्णनो नाम द्वितीयः सर्गः समाप्तः ॥ 4 ·, CAN TO IIT.. अयोवाच नभःसेना रचिताञ्चलिगर्षभिम् । मा स्म भूः स्थविरेव त्वं स्थविराया: कथा, यथा ॥१॥ 12. अभूतां ग्राम एकस्मिन्बुद्धिः सिद्धिश्च नामतः । स्थविरे दे मिथामख्या नित्यमत्यन्तदुःस्थिते ॥२॥ तस्य ग्रामस्य च बहिः साधिष्ठानो ऽस्ति सर्वदा । प्रसिद्धो भोलको नाम यक्षः काशितवित्तदः ॥३॥ स्थविरा बुद्धिनानी च दारिद्रद्रुमवाटिका । सम्यगाराधयामास तं यत्र प्रतिवासरम् ॥४॥ विसन्ध्यमपि तद्देवकुलं मार्जयति स्म सा । पूजापूर्व च नैवेद्यं तस्मै नित्यमढौकयत् ॥५॥ ददामि किं तुभ्यमिति यस्तष्टो ऽन्यदावदत् । आराध्यमानो नितरां कपोतो ऽपि हि तुष्यति ॥६॥ जगाद माथ स्थविरा यदि तुटो ऽसि देव मे । तद्देहि ये जीवामि मुखसन्तोषभागहम् ॥७॥ यक्षः प्रोवाच हे बुद्धिम्यविरे सुस्थिता भव । मत्पादमूले दौनारं लस्यसे वं दिने दिने ॥८॥ दिने दिने च दोनारं लभमाना तदादि सा । स्वजनान्जनपदापाधिकद्धिः स्थविराभवत् ॥८॥ 9 bD दाहि।

·१२८
III, 30-40.
[12th story
एकमकोपवासादितत्परा यक्षवेश्मनि ।
अवामाइनिशं यक्षाभियोग्यव्यन्तरोव मा ॥३०॥
: एवमाराधितो ऽत्यन्न म यक्षः सिद्धिमभ्यधात् ।
तुटो ऽस्मि ते महाभागे प्रार्थयख यदिच्छसि ॥३१॥
साथ विज्ञपयामाम यवमतीणसम्पदम् ।
मत्सख्या यत्त्वया दत्त देहि तद्विगुणं मम ॥३२॥
एवं भविष्यतीत्युत्का भोलयचस्तिरोदधे ।
मिद्धिरण्यभवदुद्धरधिकहिः क्रमेण तु ॥२३॥
बुद्धिद्देष्वाधिकद्धि तां यक्षमाराधयत्पुनः ।
यो ऽपि प्रत्यहं तस्यै ददौ तद्विगुणं धनम् ॥३४॥
सिद्धिराराधयद्यतं तस्याश्च स्पर्धया पुनः ।
यो पूरे ऽतिदुष्टात्मा चिन्तयामास घेतसि ॥१५॥
यत्किश्चिमार्थयिष्ये ऽहं ट्रय यक्षायसेदुपः ।
यहमाराध्य तद्धिर्दिगुणां प्राईयिथ्यते ॥३६॥
नम्माकिमपि सद्याचे यत्तु दिगुणमर्थितम् ।
अपकाराय जायेत पुढेषुद्धिसादा हि मे ॥३०॥
इत्ययाचत सा यक्षमध्येकं मम काणय ।
एवमस्विति यतोके मद्यः काणा बभूव १ ॥३८॥
पतो अधिक किमयम्या भयो ऽपि प्रददाविनि।
नमेशाराधयामाम पुद्धिम्तद्विगुणाशिनी ॥१६॥
ममन्त्रात्सायाच यशादुद्धिरपीदृशम् ।
मिट्टेयंगवता दनं देवि महिगुण मग ॥४॥

·13th story] III, 41-50. १२६ एवमस्विति यक्षो ऽपि प्रणिगद्य तिरोदधे । सापि तत्कालमन्धाभन्न मुधा देवतं वचः ॥४१॥ एवं हि बुद्धिस्यविरा पूर्वाप्तयापि सम्पदा । श्रतातिलाभपरा खं खेनैव व्यनाशयत् ॥४२॥ मानुषश्रियमासाद्य त्वमपोच्छन्नतिश्रियम् । तस्या अन्धस्यविरायाः प्रतिरूपा भविय्यमि ॥४३॥ जम्बूनामाप्यभिदधे नाहमुत्पथगाम्यहो । जात्याश्च व देवानां प्रिये तस्य कथां ग्टणु ॥४४॥ 18. जितशत्रुः प्रतापेन वसन्तपुरपत्तने । जितशत्रुरभद्राजा राजमानो ऽद्भुतश्रिया ॥४५॥ तम्य चोर्वोपतेः श्रेष्ठौ श्रेष्ठो धौधनशालिनाम् । जिनदास इति ख्याता ऽभवदिश्वासभाननम् ।।४ ॥ अन्यदा लक्षणधरावेवन्तस्यात्मजानिव । राजः प्रादर्शयन्नश्वकिशोरानम्वपालकाः ॥४७॥ तदावलक्षणविदामादिदेश विशाम्पतिः ।। के के ऽवा लक्षणे: कैः कः सम्पूर्ण इति शंमत ॥४८|| एकमश्वकिशोरं ते भालोतरवलक्षणैः । लक्षितं चितिनाथाय कथयामासरित्यथ ॥४॥ अमी उत्तखुरः स्तवमन्धिडाखुरान्तरे । निमामजानुजहास्यः कुश्चिताबतकन्धरः ॥५॥ 18CSसनःA{सवे। 49 DA रक्षित 43 CAमना। 50CD जंचाय। 17 ·III, 51-60. [13th story . पजामेादिनिःश्वास: स्निग्धगेमा पिकखनः । मल्लिकानो लघुस्तब्धश्रवणेश लम्बके मरः ॥५१॥ पञ्चभट्रो गूढवंशः पृथुः स्कन्धादिसप्तके । उरस्थादिधुवावर्तदशकेनोपशोभितः ॥५२॥ बुभावादिभिर्दु रावतः परिवर्जितः । स्निग्धदन्तः किशोरोऽयं पुष्णाति खामिनः श्रियम् ॥५३॥ ॥ चतुर्भिः कलायकं ॥ राजापि हि स्वयं विजी विज्ञायाश्वं तथैव तम् । स्वयमान मगङ्ग घुसणविलवारिणा ॥५४॥ पुष्पपूर्जा वस्त्रपूजां कृत्वा तम्याथ वाजिनः । नृपतिः कारयमास लवणेत्तारणादिकाम् ॥५५॥ अचिन्तयच का होनं तुरङ्ग रक्षित क्षमः । मायणापायबसाटोव रत्नानि भूतले ॥५६॥ यहा ममानुरक्तो ऽस्ति सदा विश्रभभाजनम् । श्रावका जिमदासाख्यः प्रख्यातः थावकमतः ॥५०॥ धुद्धिमानवामिभनय प्रमादपरिवर्जितः । म एवेदशरनम्य न्यामपात्रत्वमहति ॥५॥ जिनदासमथाहय मममादं ममादिगत् । रक्षणीयो ममामेवामकिशोरस्त्या सायम् ॥८॥ प्रमाणमादेश इति जिमदामा भिधाय च । निन्ये तमश्वं स्वग्टहे पदातिपरिवारितम् ॥६॥ Cबादि। 5200 गाषिy। bidcामिना । Ctor for fuhr i bidea ·13th story] III, 61-70. स्थानमश्चकिशोरस्य दिप्तकोमलवालुकम् । सुपदं कारयामास मगङ्गापुलिनोपमम् ॥६॥ - पत्रलान्यरजस्कानि खादूनि इरितानि च । टणानि चारयामास तमश्वं स्वयमेव सः॥६॥ भूप्रदेशे मिकतिले लारकण्टकवर्जिते । मुखरब्बौ स्वयं धृत्वा उन्लयामास तं हयम् ॥६२॥ सुगन्धिभिश्च स्नानौय: पानीयरेकतप्तकः । तं स्वयं नपयामास स्वयं मलौ यदा तदा ॥६॥ नौरुङ् न वेत्यनुदिनं तमश्वं स परीक्षितुम् । स्वयं पर्यस्य पर्यस्यापश्यत्तन्नेवपत्मणी ॥६५॥ स्वयमारुह्य गमयन्सुखं प्रथमधारया । निन्ये पयः पाययितुं तं सरस्थनुवासरम् ॥६६॥ मरोग्टहान्तरे चाइन्जिनायतनमुच्चकः । मसाराधेरन्तरोपमिवाफ्रान्तं नतेन यत् ॥६॥ मा भदईहावज्ञत्यश्वारुढो ऽपि तत्सुधीः । त्रिः प्रदक्षिणयामास यानायानपि सो ऽन्वहम् ॥१८॥ अश्वारूढो ऽप्यवन्दिर स देवं देवतत्त्ववित् । प्रमादो मा स्म भूदम्येत्युत्तीर्य प्राविशन्न तु ६८॥ एवं व जिनदामस्तं तथा इयमभिक्षयत् । यथा सरोग्टई चैत्यं विना नान्यत्र मे ऽगमत् ॥७॥ 61 cABCषदं। 62 3A परीन! 63 ab A भूषप्रमें मिकत: निखारमिता 6 d A B पदा यदा, D corr. पदामदा। जो 700Dथा। G9 1 c ·III,71-80. [13th story यथा यथा स वधे ऽधकिशोरः शनैः शनैः। नया तथा वरधिरे सम्पदो नृपवेश्मनि ॥७१॥ तस्य चावकिपारस्य प्रभावेण स भूप्रभुः । उत्तयो ऽदशेषाणां राजामाशाशतक्रतुः ॥७२॥ ते लाज्ञाकरणदिमा दधुरेवं महीभुजः । हाया मार्यो ऽथवाश्वो ऽयं यत्प्रभावादयं जिताः ॥७३॥ तस्याश्वस्य तथा कर्तुमयनेषु तु राजस । एकस्य मन्त्री सामन्तवाचे घोगर्वपर्वतः ॥७॥ अई केनाप्युपायेन तं हरिष्यामि वाजिनम् । दुष्करं किमुपायस्योपायशईि नो मितिः ॥७३॥ एवं कुर्विति सामन्तेनाप्यादिशः स धौनिधिः । भाषया श्रावकीभूयागादमन्तपुरे पुरे ॥७॥ मन चैत्यानि वन्दित्वा मुनीन्सविहितानपि । जिनदामय गत्वा सहचैत्यमवन्दत ॥०७|| श्रावकवन्दनेनाथ जिनदाममवन्दत । मयूरव्यंमकत्वेन श्रावकावं स दर्शयन् ॥७८॥ अभ्युत्यायाथ वन्दित्वा तं माधर्मिकवामतः । जिनदामः पर्यपृच्छत्कुतो ऽभ्यागानाहाशयः ॥७८॥ फपटनावको ऽयूचे भंगारे ६ विरनिभाए । न चिराप्रमजिष्यामि गाईस्येम कृतं मम ॥८॥ . 21 dAना। 72 dATHI 7id Dौर। BC com नगि,मिनि ·3th story] III,81-90. १२३ तीर्थयात्रां तु निर्माय निर्मायो धर्मवान्धवः । श्रादास्ये सुगुरोः पार्थे प्रभवन्मुव्रतं व्रतम् ॥८९॥ जगाद जिनदामो ऽपि महात्मन्स्वागतं तव । समानशौलयोः धर्मगोष्ठीसुखानि नौ ॥८॥ तथेति प्रतिपेदानं दानशाण्डः स धर्मिषु । तं प्रौत्यानपयन्मायाश्रावकं निजबन्धुवत् ॥८३॥ अपि स्नानप्रयत्नेन निर्मलौक्तकुन्तलान् । कखरीपङ्कमलिनांस्तस्य मूर्धन्यकारयत् ॥८४॥ मामन्तमन्त्रिणस्तस्यालेख्यालिखितमन्निभम् । सुमनादामगर्भ च धम्मिन्नं मूर्धवन्धयत् ॥८५॥ तदङ्गमगारागेण ज्योत्स्नासत्रह्मचारिणा । चर्चयत्मरभिणा चान्दनेन तनीयसा ॥८६॥ निर्दग्धागुरुकर्पूरकस्तरीवामितान्यय । वस्वाणि धर्मबन्धुं तं धर्मधीः पर्यधापयत् ॥८७॥ लेहाय्यपेयाखाद्यद्दद्यां रमवतीमथ । जिनदासस्तन्निमित्तं क्षणेन निरपोपदत् ॥८॥ श्रामिता जिनदासेन हेमरोमासने ऽथ स । प्रभाजि विविधैाज्येविलुलयाचनानिलम् ॥८॥ भोजनानन्तरं छद्मश्रावकेण दुरात्मना । महात्मा जिनदासो ऽथ प्रारेभे धर्मसथाम् ॥८॥ 8s aAअभाया। 89 dDबंजना। 90do 87Dमरा जिमको।

·III, 01-100. [18th story स्वजनो जिनदासस्य तदैको अभ्येत्य चावदत् । कन्ये कल्याणकार्येणोपेहि बन्धो मदेोकसि ॥८॥ अहोरात्रं चमकलं स्यातव्यं न हि खया । कन्याणकुशलो ऽमि त्वं कल्याणं किं त्वया विना ॥२॥ श्रामेत्युदित्वा खजनं जिनदास विसृज्य तम्। तं मायाश्रावकमजु-जहारातिहारगीः ६३॥ श्रवग्यमेव गन्तव्यं मया स्वजनयेग्मनि । मगृहं त्वदृहमिदं त्वथा रक्ष्यं गते मयि ॥४॥ श्रामेति प्रतिपेदे च स कूटश्रावको इसन् । जगाम जिनदायस्त विश्वस्तस्तत्र दुर्भतौ ॥ ५॥ तमिंश्च दिवसे कौमुद्युत्सवो भन्महान्पुरे । हीमपूर्वकं पारवधूरामकलासकः ॥८६॥ रजन्यां च जनपदे कौमुदीमहर्मदे। समायाश्रावको ऽशकं तमादायाश्वमश्वयीत् ॥ ७॥ प्रयो ऽपि सो ऽईचैत्यस्य विधाय त्रिः प्रदक्षिणाम् । जगाम वार्यमाणे ऽपि तस्मिन्मरसि नान्यतः ॥१८॥ व्यावृत्तः सरसश्चागात्तदेवायतनं पुनः । ततो ऽपि च ययौ गेहे सेो ऽश्वो नान्यत्र कुत्रचित् ॥१८॥ स दुःमामन्तसचिवो ऽन्यचाश्यं नेतुमीश्वरः । . न यावदभवत्तावद्विभाति सम विभावरी ॥१०॥ •हारिणी D sec. m. 95 d D दुमना। 99 b Deur. 1 23 dA परेवा ·14th story] III, 101-110. पलायिट म दुधात्माभ्युदितश्च दिवाकरः । तदा च जिनदामे ऽपि न्यवर्तत ग्टई प्रति ॥१०१॥ पागच्छजिनदासशाषीजनमुखादिदम् । वाहितः सकलां रात्रि तवायः कौमुदीमहे ॥१.२॥ किमेतदिति सम्भ्रान्तो जिनदासेो ऽप्यगादृहम् । ददर्श चाश्वं तं श्रान्तं चामं स्वेदमलीममम् ॥१३॥ दियाश्वो ऽस्त्येष हा धर्मच्छलेन छलितो ऽस्म्यहम् । इति हर्षविषादाभ्यां सद्यः स परिषखने ॥१४॥ ररत जिनदासेो ऽयं मविशेषं तदादि तम् । उत्पथं न जगामेति स हि प्रियतरो ऽभवत् ॥१५॥ तमश्वमिव मां को ऽपि नोत्पथं नेतुमीश्वरः । तत्पन्यानं न हास्यामि परलोकसुखावहम् ॥१०६॥ कनकीरथोवाच महामं प्रेमवन्धुरम् । प्रामकूटसुत दुव मा त्वं स्वामि जडो भव ॥१७॥ 14. तथा हि ग्राम एकस्मिन् ग्रामकूटसुतेो ऽभवत् । एका विपन्नपिटको ऽत्यन्तदुःखितमादकः ॥१०॥ नमूचे रुदती माता त्वं हि कापुरुषाणोः । विना परकथां नान्यत्कर्म ते प्रतिवामरम् ॥१०॥ अजीवावमायेन पिता ते व्यवसायवान् । प्रारब्धं च व्यवसायं सर्वदा निरवाइयत् ॥११॥ 10 bAसितानि च । 108 bc •मुदोवसन्। 110d Dबवसाधि.

·III, 111-120. [14th story १ वंजातु नोपक्रम व्यवमायं युवापि हि । पारधव्यवसायस्य निर्वाहे तु कथैव का ॥११॥ समानवयसस्ते हि जीवन्ति खेन कर्मणा । पद्रमण्ड एव भ्राम्यनिष्कमा त्वं न लजसे ॥११॥ दारिद्रण मदीयेन बिभर्युदरमप्यदः । उदरे चमते कामो मत इत्येव मन्यसे ॥११३॥ पुत्रः प्रोवाच हे मातर्मातः परमनर्गलः । भविष्यामि करिष्य खल्लीपार्जनाचमम्॥१४॥ व्यवसायमुपक्रान्तमर्थोपार्जनहेतवे। मिाहयिय्ये हे मातरनिर्विणः पिता यथा ॥११५॥ नस्यान्यदा ग्रामपर्षापविरस्य पश्यतः । अनम्यगामइखरस्त्रोटयित्वांहिवन्धनम् ॥११६॥ खरमुभलयन्तं तमन्वधावच भामहः । धारयितुमसमर्थश्चर्यबाहरदो ऽवदत् ॥११७॥ भो भो ग्रामसभासीनाः सर्वे ऽपि ग्रामदारकाः । यः कोऽपि शतो वो मध्ये स मे धरतु रामभम् ॥११८॥ ग्रामकूटसुतो ऽर्थस्य लाभ तम्मादिचिन्तयन् । धावित्वा तं खरं पुच्छे वृन्ते फलमिवाग्रहौत् ॥११८॥ लोकः स वार्यमाणे ऽपि यावनं नामुचत्खरम् । नावनहरणाघातभमदनो ऽपतद्भुवि ॥११॥ 1120B पहाट,A.पदवड । 113 2A दारिर।

·16th story] III, 121-131. 15. तस्मानाथ खमण्येवममगृहमनुत्सृजन् । म घायते किमपि यत्फलमामादयिष्यसि ॥१२॥ जगाद जम्वनामाथ म्मितविछुरिताधरः । स्वकीयकार्ययइिल: मालक व नास्म्यहम् ॥१२२॥ तथा हि भुतिपालस्यैकस्याहोटिकोत्तमा । स्वयं म पुचौमिव तामलालयदपालयत् ॥१२३॥ प्रत्यजागरयत्ता तु घृततैलोदनादिभिः । पुमांसं सालकं नाम समादिग्यायहद्विदम् ॥१२४॥ खाद खाद यद्धव्यै भोज्यं स्माप्नोति सालकः । किञ्चिदेव ददौ तस्यै भेषं तु बुभुजे स्वयम् ॥१२५॥ मोडको ऽप्यर्जयामास चिरं वञ्चनया तया । वडवाजीवविषयं कोचैराभियोगिकम् ॥१९६॥ प्रपद्य कालधर्म स तेन वञ्चनकर्मणा । मूढः पान्य दवारण्ये ऽभ्राम्यत्तिर्यगती चिरम् ॥१२७॥ तितिप्रतिछे नगरे सोमदनदिजन्मनः । समुः साम्मकजीयो ऽभूत्ममग्रीकुक्षिजो ऽन्यदा ॥१२॥ मृत्वावती भवं भ्रान्त्वा तस्मिन्नेव पुरोत्तमे । पुत्रौ कामपताकाया गणिकाया अजायत ॥१२॥ मातरपितराभ्यां च पोय्यमाणः म मामवः । क्रमेण यौवनं प्रापाप्रमसः कणभितया ॥१३॥ धार्यमाण पदयाये धाधौभिईरियटिवत । गणिकादुहिता मापि क्रमेण प्राप यौवनम् ॥१३१॥ 18 ·१३९ III, 132-142. [16th story . वयुःपावनयोस्तस्या रूपयौवनयोरभूत् । भय्यभूषणतात्यन्नं तुल्येव हि परस्परम् ॥१३॥ मिथन ग्रामतरुणा: स्पर्धमाण महर्द्धयः । श्रामज्यन्त मर्श तस्यां मालत्यामिव षट्पदाः ॥१३३॥ तस्यामत्यन्तमामतः सेो ऽपि ब्राह्मणदारकः । मिधेवे श्वेव तद्दारं कामः मर्वकपः खलु ॥१४॥ राजामात्ययेष्ठिपुत्रादिभिः सह महर्द्धिभिः । क्रौडन्ती तमवज्ञासीत्तां दृष्ट्व जिजीव सः ॥१३५॥ सा तु मम्भावयामाम दरिद्रंन दृशापि तम् । गणिकानां खभावो ऽयं रागो धनिनि नाधने ॥१३६॥ म ब्राह्मणकुमारो ऽपि मारमार्गणदारितः । तत्कर्मकरतां भेजे तत्याच हातुमनमः ॥९३७॥ स चक्रे कृषिकर्माणि सारथ्यं वायुदञ्चनम् । कणपेषणमन्यच तस्याकस्यमभन्न हि ॥१३॥ म तु नि.मार्यमाणे ऽपि निरसान तहात् । तषां बुभुक्षां न्यक्कारं मंसेई ताडनाद्यपि ॥१३८॥ तद्युमाखर्वतोप्रायास्वई कर्माभियोगिकम् । नार्जयिय्यामि म इव कृतं वो युरिकल्पनैः ॥१४॥ ततः कमतवत्यूचे हे नाथ कमलानम । मासासशकुनिवन्मा त्वं माइसिको भव ॥१४॥ तथा ह्येकः पुमान्देशान्तरे दुर्भिक्षपीडितः । धचाल स्वजनं हित्वा मार्थेन महता सह ॥१४२।। 16.

·17th story] III, 143-152. एकस्यां च महाटयां सार्थ श्रावामिते मति । पाहतु दणकाष्ठादि म एका ऽपि विनिर्ययौ ॥१४॥ तदा च सुप्तव्याघ्रास्यात्पक्ष्येको वनगहरे । दन्तलग्नामिषखण्डान्यादायारोहदंहिपम् ॥१४४॥ मा साममिति मुडः स भणन्मांमखादकः । शकुनिस्तेन जगदे पुरुषेण मविस्मयम् ॥१४५॥ रौषि मा साहसमिति व्याघ्रास्यान्मांममत्सि च । मुग्धस्वं दृश्य मे वाचो ऽनुरूपं कुरुषे न च ॥१४६॥ हित्वा मानाभवमुखं तददृयसुखेच्छया । तपश्चिकीर्षुस्त्वमसि मामाहमखगोपमः ॥१४७॥ जम्बूरभिदधे स्मित्वा न मुह्यामि भवगिरा । न हि भ्रग्याम्यहं स्वार्थाजानानस्त्रिमुहत्कथाम् ॥१४८॥ 17. चितिप्रतिष्ठे नगरे जितशत्रोर्महीपतेः । पुरोधाः मोमदत्तो ऽभूत्सर्वचाप्यधिकारकृत् ॥९४८॥ तस्य मित्रमभूदेकं सदमित्रो ऽभिधानतः । सर्वत्र मिलितः पानखादनादिभिरक्यवान् ॥१५॥ पर्वमिवो ऽभिधानेन तस्यादपरः सुहत् । भागतेपूत्सवेष्वेव मन्मान्यो नान्यदा पुनः ॥१५१ ॥ प्रणाममित्रनामा मुहत्तस्य एतीयकः । यथादर्शनमालापमाचोपविभाजनम् ॥१५२॥ । 143 bA साधा ·III,153-162. [17th story पुरोधो ऽन्यदा तस्य काप्यागसि समागते । कुपितस्तं न्यजिघृतद्भूपतिश्चण्डशामनः ॥१५३॥ विज्ञाय तदभिप्राय राचावेव पुरोहितः । मिचम्य महमित्रस्य सदन दैन्यभाग्ययौ ॥१५४॥ ममाद्य करो राति कथयित्वा पुरोहितः । नमूचे बरे मित्र गमयान्या दशाम् ॥१५॥ हे मित्र ज्ञायते मित्रमापत्काले झुपस्थिते । खग्टई गोपयित्वा मां नमैत्री च एतार्थय ॥१५६॥ सहमित्रो जगावं मैची सम्प्रति गावयोः । नावदेवावयोमैत्री थावद्राजभयं न हि ॥१५७॥ वं ममाप्यापदे राजदूषिता मद्हे वसन् । जर्णयुं ज्वलदूर्ण हि क्षिपेत्को ऽपि न वेग्मनि ॥१५८] तवैकस्य कृते नाहमात्मानं मकुटुम्बकम् । अनर्थ पातथिय्यामि प्रजान्यत्रास्तु ते शिवम् ॥१५८॥ एवं व सक्षमित्रेण सोमदत्तो ऽपमानितः । पर्व मित्रस्य मित्रस्य त्वरितं मदनं ययौ ॥१६॥ राजो ऽप्रमादयत्तान्नं पर्वमित्रस्य स दिजः । तथैव कथयामास तदाश्रयकृताशयः ॥१६॥ पर्वमित्रो ऽपि तत्पर्वमैश्या निष्कयकाम्यया । महत्या प्रतिपत्त्या तं ददर्शवमुवाच च ॥१६॥ 156 d A •बौदरनाथय । बौवरिमार्थयः। 168 0 D अायु पूर्ण। 160 ac मदने। 161 AC राजा.। corr.प.

·17th story] III, 163--172. १११ त्वया पर्वस्वनेकेषु तेस्तैः सम्भाषणदिभिः । स्नेहप्रकारैर्मत्प्राणा अपि क्रौताः सखे ध्रुवम् ॥१६३॥ न भवामि तव भातर्यदि यमनभागभाक् । कोलोनं मे कुलीनस्य तदानीमुपतिष्ठते ॥१६४॥ किं तु वनौतिविवशे ऽनर्थमप्यात्मनः सहे। कुटुम्बमपि मे ऽनयं गच्छेदिति तु दुस्साहम् ॥१६५॥ कुटुम्बमपि मे प्रेयः प्रेयांस्त्वमपि हे सखे । किं करोमि विधा चित्त इतो व्याघ्र इतस्तटी ॥१६६॥ डिम्भरूपैरहं यमि सकोटकपलाशवत् । तस्मात्तेभ्यो ऽनुकम्पख खस्ति ते ऽन्यत्र गम्यताम् ॥१७॥ मस्कृत्यापि हि तेनैवं पुरोधाः स निराकृतः । निर्ययौ तहाईवे दुटे पुत्रो ऽपि दुय्यते ॥१६८॥ पर्वमित्र गते मति । दधौ पुरोधा दुःप्रापरोधा व्यसनवारिधिः ॥१६॥ मया ययोरुपातं परिणामस्तयोरयम् । नद्भवाम्यधुना दीनः कस्याहं पारिपार्थिकः ॥१७॥ अद्य प्रणाममित्रस्य यामि मित्रस्य सन्निधौ। तचापि नास्ति प्रत्यामा प्रौतिस्तर्मिश्च वाभयो ॥१७॥ यदा विकल्पैः पर्याप्तमाप्तः सो ऽप्यस्ति मे मनाक् । मेचे तमपि कस्यापि को ऽपि स्यादुपकारकृत् ॥१७२॥ श्राचत्वरं चानुगम्य 163 d D भुवं सरे। 166 dC for al ·१४२ III, 173-182. [17th story इति प्रणाममित्रस्य मित्रस्य सदनं ययौ । सो ऽथाभ्यागतमात्र तमभ्युदस्याहातानलिः ॥१७३॥ उवाच च स्वागतं वः किमवस्था व ईदृशौ । प्रयोजनं मया कि वो ब्रूत यत्करवाण्यहम् ॥१७४॥ पुरोधा राजसत्तान्तमाख्याय तमदो ऽवदत् । त्याच्यामि सौमां राजो ऽस्य साक्षायं कुरु मे सखे ॥१७॥ यो ऽप्युवाच प्रियालापैरधमणे ऽस्मि ते सखे । कृत्वा साहाय्य मधुना भविष्याम्यनृणस्तव ॥१०६॥ मा भेषौरेप ते पृष्ठरतो ऽई मयि जीवति । न कशिदीवरः कतु बद्रोरणे ऽपि हि विप्रियम् ॥१७७॥ पृष्ठोत्तमितवणीरो ऽधिज्योक्तशरामनः । प्रणाममित्रो ऽये चक्रे नि:शस्तं पुरोहितम् ॥१७८॥ यया पुरोहितस्तेन सह स्थानं समौहितम् । अन्वभूध निराशङ्कस्तत्र वैषयिकं सुखम् ॥१७६॥ अव चोपनयो जीवः सोमदत्तस्य मन्त्रिभः । सहमित्रस्य मित्रस्य तुल्यो भवति विग्रहः ॥१८॥ विग्रहो ऽयं कर्मराजकृतार्या मरणापदि । महतो ऽपि हि नौवेन सह नैनि मनागपि ॥१८॥ पर्वमिसमानाथ सर्वे स्वजनयन्धवः । मशामचत्वरं गत्वा निवर्तन्ते हि ते ऽखिलाः॥१८॥ 174dISSmच। 160.cोपमा। 181 CD मराज ।

·18th story] III, 183–192. प्रणममित्रसदृशो धर्मः शर्मनिवन्धनम् । यः परत्रापि जीवेन गच्छता सह गच्छति ॥१८३॥ तदैहिलौकिकसुखाम्बादमूढो मनस्विनि । परलोकसख धर्म नापेक्षिय्ये मनागपि ॥१८४॥ जयौयाभ्यधानाथ तुण्डताण्डवधौनिधे । नागीवन्मोइयमि परं कूटकथानकैः ॥१८५॥ 18. तथा हि रमणौयाख्ये पुरे राजा कथाप्रियः । वारं वारेण पौरेभ्यो ऽचौकथ प्रत्यई कथाम् ॥१८॥ तत्र चासोत्पुरे विप्र एको दारिद्यविद्रुतः । भ्रान्त्वा भ्रान्त्वाखिलदिनं मो ऽजीवत्कणभिवया ॥१८॥ अन्यदा तस्य विग्रस्य निरक्षरशिरोमणेः। कथाकथनवारो ऽचिन्तयामास चेतसि ॥१८॥ मन्त्रिपातवती चेयं स्वनामकथने ऽपि हि । जिहा स्वलति मे नित्यं का कथाकथने कथा ॥१६॥ कां कथयितुं नाहं जानामौति यदि ब्रुवे । तत्कारामन्दिरं नौये का गति, भविष्यति ॥१८॥ कुमारी दुहिता तस्य तं चिन्ताग्लपिताननम् । दृष्ट्वा पप्रच्छ का चिन्ता तस्या हेतु जगौ च सः ॥१८॥ दुहितोवाच मा तात चिन्तासन्तानभागमय । त्वदीये वारके गत्वा कथयिय्याम्यई कयाम् ॥१८॥ 187 bD 184 3D मरेर। 185 aA नपत्रौर. d D पानिधि दाcिcपि।

·१४४ III, 193-202. [18th story * इति नाला परिहितश्वेतवत्वा नृपान्तिके । गत्वा जयाशिषं दत्त्वा नृपं मोचे कथां श्टणु ॥१८॥ राजापि तस्यास्तादृननिःशोभत्वेन विस्मितः । उत्को भत्कयां श्रोतुं गौति मृग दवाचकः ॥१८४॥ साप्यारेभे कथयितुमिव नगरे दिजः । नागशाग्निहोत्र्यस्ति कणभिनेकजीविकः ॥१६.५॥ सोमीरस्ति तद्भार्या तस्या उदरभरहम् । नागी म दुहिता क्रमेणाप्तास्मि यौवनम् ॥९८६॥ पिटभ्यां च प्रदत्ताई चट्टाय द्विजसूनवे । सम्पदामनुरूपा हि स्त्रीणं सम्पद्यते वरः ॥१८॥ प्रयोजनेन केनाप्यौदाहिनान्यदा मम। यातां पितरी ग्राम मां मुवीकाकिनौं रहे ॥१८॥ ग्रामान्तरं च पितरी यस्मिन्नेव दिने गती । तसिान्नेव दिने भ्यागादिप्रचः स म ॥१८॥ स्वसम्पदनमारेण विनापि पितरी तदा। नस्याकामहं नानभोजनादिमिरीचितीम् ॥२०॥ खट्दाप्रसारणं चैक ग्रइसर्वस्वमात्मनः । शायनायार्पयामि स्म तस्याहं दिवधात्यये ॥२१॥ तता मया चिन्तितं च पर्यो ऽस्य समर्पितः । रहार्वी च नुलाकरा तस्यां भये कथम् ॥१२॥ 191CA मौना 197 bA चाय, D corr. काप। वसंपदा, d A रिमा मे। 200 NAC ·Ihtistory ) III, 203-212. १४५ तदिभ्यती भूशयनाच्छये ऽस्य शयनीयके । निधि नीरन्धतमसि न हि द्रक्ष्यति को ऽपि माम्॥२३॥ अखासमिति तत्रैव निर्विकारेण चेतमा । मदमस्पर्शमासाद्य स त्वभूनदनातुरः ॥२०॥ छिया क्षोभेन विषयनिरोधेन च तस्य तु । सद्यः शलं समुत्पन्नं विपन्नस्तद्रुजा च मः ॥१५॥ अचिन्तयं च भौताई परासुमवलोक्य तम् । मम दोषण पापायाः प्रापदेष मृति दिजः ार ०६॥ कस्याध कथयाम्ये क उपायः करोमि किम् । एकाकिनी कथं चामुं ग्टहानिःसारयाम्यहम् ॥२७॥ इत्यहं खण्डशो ऽकार्ष कृमाण्डमिव तदपुः । गतं खनित्वा तचैव न्यधामथ निधानवत् ॥२८॥ पूरयित्वा च तं गतं सुषमीकृत्य चोपरि । श्रमार्जयमलिन्यं च ज्ञायते न यथा हि तत् ॥२८॥ पुष्यैर्गन्धैश्च धूपैश्च स्थानं तदामितं मया । यामान्तराच पितराशगती स्तो ममाधुना ॥२१॥ राजाप्युवाच यदिदं कुमारि कथितं त्वया । तत्सर्वमपि कि मत्यं ततः मा पुनरब्रवीत् ॥२११॥ कथानकानि यानि त्वं म्हणाव्यन्यानि पार्थिव । तानि सत्यानि चेदेतदपि सत्यं तदाखिलम् ॥२१२॥ 206dCप्राप। 19 ·III, 213---222. [19th story . एवं नागश्रिया राजा यथा विम्मापितस्तथा । नाथ प्रतारयस्यस्मान्किं कल्पितकथानकः ॥२१॥ 19. जम्बूरूचे प्रियाः सर्वा नाहं विषयलालुपः । ललिताङ्गवत्तथा चास्ति श्रीवसन्तपुरं पुरम् ॥११४॥ तचाभर्विभुतीनां वज्रायुध द्वाज्ञया । राजा शनायुधो नाम रूपेण कुसुमायुधः ॥२१५॥ तस्याभूललिता देवी देवीव ललिताकृतिः। 'कलानां सकलानामयेकं विश्रामधाम या ॥२१॥ भत्तवारणमारुह्य स्खे विनोदयितुं दृशौ । 'सान्यदा द्रष्टुमारेभे सञ्चरन्तमधो जनम् ॥२१॥ धमिमोन दिमूर्धानमिव स्फारेण हारिणा । कस्सूरीपशिलमत्रु मदानमिव दन्तिनम् ॥२९॥ एपस्कन्धं पृथूरस्क पद्मोपमकरक्रमम् । गौवाकरक्रमामुलजात्यकाञ्चनभूषणम् ॥९१८॥ कर्परपूर्णतामूलमद्धमुपमौरभम् । समरजैवपताकाभं तिलकरलतालिकम् ॥२२॥ अङ्गरागछालान्पून लावण्यमिव विभतम् । धूपायितांशकामादमेदुरीष्ठतवार्मकम् ॥२२१॥ वपुःश्रिया श्रियो देया दिनीयमिव मन्दनम् । OR C D स्पेनर। 2144 B Com. 1 मनपुरपत। 2200 पूरपुर। 221 dcधि ।

·19th story] III, 222--231. पुमांस मा ददर्शकं युवानं यान्तमध्वनि ॥२२॥ ॥पंचभिः कुंलकं ॥ तद्रूपालोकनोन्मत्तलोचना सा सुलोचना । सम्भभावगतमनाः मालभनौनिभाभवत् ॥२२॥ दध्यौ च मैवमन्योन्यदोलताबन्धबन्धुरम् । योष परिरभ्येत स्त्रीजन्म मफलं तदा ॥२२॥ अहं मनोरमममुं स्वयं दूतीत्वपूर्वकम् । उौय गवाह भजे भवामि यदि पविणौ ॥२२॥ अचिन्तयच तत्पाम्यिता चतरचेटिका । गून यून्यच रमते स्वामिन्या दृष्टिरुपकः ॥२२६॥ ऊचेच स्वामिनि तव यून्यम्मिरमते मनः । न चित्रमत्र कम्येन्दुनीनन्दयति लोचने ॥२१on ललिताचे मोजामि माधु माधु मनौपिणि । जीवामि तद्यदि भने मनोरमममुं मरम् ॥२२॥ को उमाविति जापय मां शापयिचा तया कुरु । यथा हि मङ्गमय्या निवापयमि मे वपुः ॥२८॥ गया गाला मा घेटो पुनरागत्य मत्वरम् । रार भ्यशपयर्थमाटकैकमहानटी ॥२१॥ वास्तव्यपत्तमे व सनिताद्रो ऽयमारया । ममुद्रमियमसन मागहम्म मन्दनः ॥१५॥ 225 CARRIy.cil 220D 1230 CMSS.in - 251cAs..

·II, 232-241. [loth story मौभाग्यमन्मथचार्य दासप्ततिकलानिधिः । कुलीनच युवा चेति स्थाने खामिनि ते मनः ॥२३२॥ अस्थाइत्यनुसारेण गुणानपि हि निश्चिनु । यथारतिस्तच गुणा इति लोके ऽपि गोयते ॥२३२॥ नारीवेकामि राणिनी वं यथैष तथा नृषु । तद्वयोर्गुणिनार्योगं घटयामि समादिश ॥२३४॥ एवं कुविति राजूरचे तस्या हस्ते च तत्क्षते । लेखं प्रेमाकुराम्भोदपयायोकाइमार्पयत् ॥२३५॥ सद्यो दास्यपि मा गत्वा दूनौकर्मेककोविदा । जगाद ललिताङ्गाय ललितापज्ञवाचिकम् ॥९३६॥ प्रवर्त्य तदिरंसायां ललिताङ्ग चटूनिभिः । अर्पयामास तं लेखं तस्य प्रोणयितुं मनः ॥२३७॥ स सद्य उद्यत्पुलकः कदम्म एव पुष्पितः । तं प्रेमव्यञ्जक लेख वाचयामास तद्यथा ॥२३॥ यथा दृष्टो सि सुभग तदापि वराक्यहम् । पश्यामि त्वन्मयं सर्व योगेनानुग्टहाण माम् ॥१३॥ वाचयित्वेति तं लेख मेो ऽवादीदयि कविदे। क च मान्तःपुरेवासा वणिग्मानः क चाम्यहम् ॥२४॥ न ह्येतच्छक्यते धत् हृदये भियते ऽथवा । न व शक्यते तईि यट्रंस्थे नृपयोषिता ॥२४॥ 236cD जगाप।

·9th story] III,242-251. शक्यते यदि हिम्पर्यु भूम्येन शशिनः कला । तदान्य'मा मम्भोगविषयो राजपन्यपि ॥२४२॥ दाम्युवाचामहायम्य ममस्तमपि दुष्करम् । तव बई महायामि चिन्तां सुन्दर मा कृथाः ॥२४॥ अन्तरन्तःपुरमपि माया लमलखितः । पुप्पमध्ये मियत इव मञ्चरिष्यस्यलं भिया ॥२४ ४॥ आइयः समये मां पा तेनेत्युका व चेटिका । मद्यो गत्वा तदाचण्यौ राजा वर्षाच्छूमहुवे ॥२४॥ तत्सङ्गमं चिन्तयनया ललितायास्तदापि । अगदा पत्तने फौमुथुत्मयो ऽभन्मनेाहरः ॥२४॥ शम्नप्रगम्य क्षेत्रायां दुग्धाद्धमरोग्भमि । परिभूमौ थयो राजा नदाखेटकप्तौलया ॥२४० नदा च विजनीभूते परितो राजवेग्मनि । तयेव था सनिता ललितापं ममाइयत् ॥१४॥ देय्या विनोदमुग्मि मा दाम्यन्तःपुरे नरम् । मवीनयक्षपतिमाच्यानेन तमबीविगत् ॥२४॥ मनिता ललिताय तो पिरानातमनमौ । मम्बनाते मियो गादं मीविरपिनाविव ॥२५॥ विविदुः भौविदायेवमनुमानादिकाविराः । निति परपुरुषप्रमेो ऽमःपुरे ऽभवत् ॥९५१॥ 113 Coret luft 25 J Clin, Brimi ·१५. III,252-261. [19th story मुपिताः मो वयमिति तेषां चिन्तयतामपि । समायाखेटककौडामाययो मेदिनीपतिः ॥२५॥ ते च राजे व्यज्ञपयन्त्रच्छलादानपूर्वकम् । आशङ्कास्माकमस्त्यन्तःपुरे परपुमानिति ॥२५॥ शब्दायमाने पनद्धे विहाय निभूतक्रमम् । प्रविवेश विशां नाथः प्रद्धान्ते परिमोषिवत् ॥२५४॥ सा चेटी चतुरा द्वारदत्तदृग्मेदिनीपतिम् । ददर्श दूरादायान्तं राजैव ज्ञापयति स्म च ॥२५॥ राजौ दास्यपि तं जारमुत्पाव्योपरिवर्मना । बहिश्चितिपतस्तुणं ग्रहावकरराशिवत् ॥२५६॥ स पपातौकसः पश्चाप्रदेशम्थे महावटे । निलीय चाम्यात्तत्रैव गुहायामिव कौशिकः ॥२५७॥ कूपे तत्राचिस्याने दुर्गन्धानुभवमदे । स तस्थौ नरकावाम इव पूर्वसुखं स्मरन् ।।२५८॥ अचिन्तयच यद्यस्माकथञ्चिदवटाददम् । नियर्यास्यामि तदीदृक्षोदीगैरलं मम ॥२ ५८॥ राजी दासी च तस्यानुकम्पया तब चावटे । नित्यं चितिपतुः फेलां तया श्वेव जिजीव स: ॥२६ .॥ प्रयुपस्थितायां च गृहप्रसवणाम्भमा । म कूपो बिभराफ्रे पातकेनेव दुरधीः ॥२६॥ 252 a 0 मुखिता। .253 dC पुरपुमा", Dpr. m. पिपत्। 286 bMSS •पायो । 264 dA परमो.

·10th story] III, 262-271. भववत्सो ऽभसा तेन वाइयित्वातिरंहसा । वादारिकया बाह्यपरिखायामपात्यत ॥२२॥ उल्लान्य वारिपूरणालीबुफलमिवोचकः । सो ऽपि परिखातीरे नौरेणती मुमूर्छ च ॥२६॥ देवादागतया तच कुलदेवतयेव मः । धाच्या दृष्टश्च नौतय सङ्गोप्य निजसद्मनि ॥२६॥ पान्यमानः कुटुम्वेनाभ्यङ्गस्नानाधनादिभिः । छिन्नारूढशाखीव स बभूव पुनर्नवः ॥२६॥ अब चायमुपनयो यथा हि ललिताङ्गकः । कामभोगेम्वनिर्विनस्तथा जीवः शरीरिणाम् ॥२६६॥ यथा देवीपरिभोगस्तथा वैषयिकं सुस्वम् । पापातमाचमधुरं परिणामे ऽतिदारुणम् ॥२६॥ कूपवामनिभो गर्भ: फेलाहारसमं हि तत् । माचा जग्धान्नपानाधैर्यगर्भपरिपोषणम् ॥२६॥ यो ऽन्दाम्बपूरितादिष्टाकृपात् खालेन निर्गमः । पुद्गलेापचितागीद्योन्या निर्गमनं हि तत् ॥२८॥ पतनं परियोहा यमाकारादहिम्यिते । गर्भवामाश्विपतनं सतिकाभवने हितत् ॥२०॥ था मूहा मतितापूर्ण परियातीरतायुषः । गरावटग्मपात्कोमात्तदधिम्या मूर्छनम् ॥२०॥ 262 MS समो। 269 C परितो रारापुर चामान, BCDमराप।

·III,272-281. [10th story था धाचिका यथा चाहोपयकारिणौं । मा हिं कर्मपरीणामसन्ततिजीयतामयि ॥२७२॥ भूयो राजौ ललिताङ्गं यदि तद्रूपमोहिता । वेश्या प्रवेशयेदन्तःपुरान्तः प्रविशेस किम् ॥२७॥ पन्यः प्रोचुः कथं नाम प्रविशेसो ऽल्पधौरपि । अनुभूतं स्मरन्दुःखं विटावटनिपातजम् ॥२०॥ जम्बूरुवाच से ऽज्ञानवशेन भविशेदपि । अई तु नानुतिष्ठामि गर्भमद्धान्तिकारणम् ॥२७॥ जम्बूनानो ऽथ ता. पन्यो विज्ञातदृढनिश्चयाः । प्रतिबोधमुपेयुष्यः शमयित्वैवमूचिरे ॥२७६ ॥ निस्तारयामानपि वं यथा निस्तरसि स्वयम् । नात्मकुरिम्भरित्वेन सन्तुष्यन्ति महाशयाः ॥२७७॥ जम्बूनानो ऽथ पितरौ वरा बन्धवो ऽपि च । ऊचुः साधूनधर्मासि प्रव्रज्या नो ऽप्यतः परम् ॥२७८॥ प्रभवो ऽप्यभ्यधान्मित्र पिटनापृच्छय सत्वरम् । परिव्रज्यामहायस्ते भविष्यामि न संशयः ॥२७॥ अविघ्नमस्तु ते मा प्रतिबन्ध कथा: मखे। इति जम्बूफुमारो ऽपि प्रभवं प्रत्यभाषत ॥२८॥ विभानायां विभावयाँ जम्बूनामा महामनाः । स्वयं भवति स्मोरिधिनिष्क्रमणोत्सवम् ॥२८॥ 27s cd Dपेक्षा प्रवेशयामापुरे प्रविशेस विं। 2764 D Eart ·III, 282:-290. खात्वा कृत्वाङ्गरागं च सर्वाङ्गीनं व पर्यधात् । अलङ्कारान्रत्नमयान्कल्पो ऽयमिति कल्पवित् ॥२२॥ जम्बूरनादृतेनाथ देवेन कृतमन्निधिः । उदाह्यां नृमहस्रेण शिविकामारोह च ॥२८३॥ [निनदन्मङ्गलातोद्यः पठन्मङ्गलपाठकः । उत्तार्यमालवणः स्वकीयमानमङ्गलः ॥ ] दानं विश्वजनौनं स ददान: कन्पटक्षवत् । प्रभस्यमानो लोकेन जम्बूः काग्यपगोचः ॥२८॥ सुधर्मस्वामिगणमत्पादपद्मपवित्रितम् । जगाम तं वनोद्देशं धाम कन्याणमम्पदाम् ॥१८॥ युग्मं ॥ गणमपिताधानदारदे श स ईयिवान् । याप्ययानादुदतारोत्संमारादिव निर्ममः ॥२८॥ सधर्मस्वामिनः पादानापदाम्भोधितारकान् । पञ्चाङ्गस्पृटभूपौठः स प्रणम्य व्यजिजपत् ॥९८७॥ संसारसागरतरों प्रबन्या परमेश्वर । मम मखजनस्यापि देहि धेहि कृपां मयि ॥९८८॥ पञ्चमः श्रीगणधरो ऽप्येवमभ्यर्थितस्तदा । समै सपरिवाराय ददौ दीनां यथाविधि ॥२८॥ पिढनापच्च्य चान्येद्युः प्रभवो ऽपि समागतः । जम्बूकुमारमनुयाम्परिप्रज्यामुपाददे ॥२८॥ * This verse is wanting in all MSS. and is added in C in this margin sec. m. 20 ·१५७ III, 291-292. श्रीजबूस्खामिपादासमरालः प्रभवो ऽभवत् । शिय्यभावेन तस्यैव दत्तः स गुरुणा यतः ॥२८॥ श्रीसुधर्मगणमृत्पदाम्बुजोपामनभ्रमरतां समुदहन् । दुःमहानगणयन्परीपहानार्थभिर्विहरति सम मेदिनीम्॥९८२॥ इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचिते परिशियपर्वणि स्थविरावलीचरिते महाकाव्ये मिद्धिबुद्धिकथाजात्याश्वकिशोरकथाग्रामकूटसुतकथामोल- ककथामासाहमशकुनिकथाचिसुहत्कथाविप्रदुहिवनागश्रीकथाललिता प्रकथासपरिवारजन्मग्रज्यामभवप्रवज्यावर्णनो नाम रतीयः सर्गः].

·CANTO IV. 4000-4400- अन्यदा श्रीगणधरः सुधर्मा विहरन्भुवि । जगाम चम्पा नगरौं जम्बूस्खाम्यादिभिय्ययुक् ॥१॥ पुरीपरिसरोद्याने गणमत्परमेश्वरः । समवासरदुद्भूतधर्मकल्पद्रुमोपमः ॥९॥ सुधर्मस्वामिपादाजबन्दनाय पुरीजनः । गन्तुं प्रवते भत्या हम्मेखोत्कर्षभाग्मनाः ॥३॥ नागर्यः पादचारेण प्रणज्झणितनूपुराः । काश्चिन्नग्मुः मथीभूतधम्मिन्मभ्रंशिगर्भकाः ॥४॥ काविच रथमारुह्य नागर्यः पतिभिः सह । तस्ततः प्राजयामासुस्त्वरितत्वरितं रथात् ॥५॥ कायित्त्यकान्यकर्माणः श्राविका निर्ययुर्टहात् । कव्यारोपितपिशवः कपिमत्पादपोपमाः ॥६॥ अश्वारूढा ययुः के ऽपि महेभ्याथलकुण्डलाः । श्वेतातपः कुर्वन्तो दिवमुत्पुण्डरीकिणम् ॥७॥ श्रीमतां गच्छतां वूर्ण मिथःसाताडनात् । हारमुक्ताफलेर्दिन्ग मार्गभरभुत् ॥८॥ तदा तस्यां नगर्या च कूणिकः पृथिवीपतिः । दृष्ट्वायान्तं तथा खोकमिति पप्रच्छ वेत्रिणम् या 4b Dरनपिन।

·IV, 10 -10. , किं याचाच पुरोपान्ते देव्याः कस्याश्चिदुद्यता । कस्यापि हि महेभ्यस्य किमुद्यायनिकोत्सवः ॥१०॥ कि महाकौमुदौमायो महो वा कश्चिदागतः । पूजाविशेषणे यदि वोद्यानचेत्ये प्रवर्तते ॥११॥ किं वा जैनमुनिः कोऽपि महात्मा समवासरत् । यदेवमखिला याति खरितं नगरीजनः ॥१२॥ ॥ भिर्विशेषकम् ॥ बेची तर्दव विज्ञाय नरेन्द्राय व्यजिज्ञपत् । तो ऽस्ति समवस्तः सधर्मा गणदरः ॥१२॥ वन्दितुं गणत्पादान्मा ऽयं याति पूर्जनः । एकातपत्राईद्धर्मराज्यं विजयते तव ॥१४॥ राजा प्रोवाच हे वेपिन्धन्यो ऽयं नगरीजनः । घ एवं स्वरते इन्न सुधर्मस्वामिवन्दने ॥१५॥ अहो नायदवम्यो ऽपि सुषुप्तावस्थतामगाम् । यदद्य गणमुद्देवमपि न ज्ञातवानहम् ॥१५॥ महत्वा गणमृत्पादान्वन्दे ऽहमपि सत्वरम् । तिष्ठन्ति ते हि नैकत्राप्रतिबद्धाः समोरवत् ॥१७॥ इत्युत्थायामनाद्राजा मेरराजीवलोचनः । चन्द्राभिरिव व्यूते पर्यधाच्छ्रेतवासमौ ॥१८॥ प्रामुचत्कर्णतलयोरथ मौनिककुण्डले । सुधाकुण्डे व स्वच्छमुक्तांश्चयपूरिते ॥१८॥ 12 Aभिः संरंका। 17 cD ।

·IV, 20-29. ६दि चालम्बयामास हारं विमलमौक्तिकम् । लावण्यमरितः फेनरेखामिव तटस्थिताम् ॥२०॥ अन्यान्यपि हि सर्वाङ्ग रत्नालङ्करणानि भः । बभार भूभारधरः कल्पद्रुम इवापरः ॥२१॥ अाकाशस्फुटिकखच्छ पर्यधादथ चोलकम् । नृत्यन्तमिव तत्स्पात्समौरतरलाञ्चलम् ॥२२॥ सुगन्धिसुमनोदामगर्भिते कजलच्छविम् । यस्तेन्दुप्रावृधामं धमिज मूर्धवन्धयत् ॥२३॥ भद्रार्ण कारणं भट्रवारणं मो ऽरिवारणः । आरोहदारोहकरात्पञ्चाम्य इव पर्वतम् ॥२४॥ विद्युमेखामिव व्याग्नि पाणिभ्यां नर्तयन्सृणिम् । पादाभ्यां प्रेरयामास करिणं भमिवासवः ॥२५॥ निर्भरः पादपातम मा भृद्भूर्भगुरेति मन्यरं मन्थरं गन्तुं कृपयेव प्रचक्रमे ॥२६॥ गर्भवत्यूजितं वर्षभदवारि निरन्तरम् । जनेनालक्षिम गजः पर्जन्य व भूगतः ॥२७॥ मृत्यन्त दव वनान्तो मुखाग्रस्पर्शिजानवः । प्रावमुर्ततमो ऽश्वास्त गजमारूढमादिनः ॥२८॥ पुरो विजयशंमोनि दर्यवर्यारमनेकशः । प्रवाद्यन्त तदा युकेमियामवलितखनम् ॥२८॥ 20dcसंहित.D संचयिन।

·IV, 30-39. शब्दायमानमभितखाणं प्रतियब्दितः । अपौरुषेयमुद्दाम वाघान्तरमझनमः ॥३॥ सधर्मखामिगणत्पादपरिधिष्ठितम् । प्रायसाद बनाशं नृपो ऽथ सपरिच्छदः ॥२१॥ कुम्भोपरि सृणिदण्डाघातेन स्थापितादथ । कदां ग्टहोलावातारोत्कुञ्जराद्राजकुञ्जरः ॥३२॥ मन्यतपादुको दूरीकारितछत्रचामरः । वेचिबामपि त्यत्वा महाबाहुमहीपतिः ॥३२॥ भत्या खमपि मन्वान: सामान्यजनमन्निभम् । वन्दारूश्रावकान्पश्यनुद्यद्रोमाञ्चकञ्चकम् ॥३४॥ प्राबद्धाञ्जलिना कुर्वन्मुकुटं मुकुटोपरि । सुधर्मखामिनं दृष्टा दूरादपि नमो ऽकरोत् ॥२५॥ । भिर्विशेषकम् ॥ नत्वा च निषमादाग्रे ऽग्रेसरी भक्तिशालिनाम् । सदनादत्तदृयाजा तच्छिय्यपरमाणुवत् ॥२६॥ मतच गणमद्देवः सुधर्मा धर्मदेशनाम् । प्राणिकारुणिकचके श्रोटोवसुधाप्रपाम् ॥ ३७॥ देशनान्ने च गणभृच्छिथ्यान्पश्यन रेयरः । जम्बूस्वामिनमुद्दिश्य पप्रच्छ परमेश्वरम् ॥३८]] भगवन्नहुतं रूपमिदं सौभाग्यमङ्गतम् । 30 BO दिक्षा ·IV, 39-48. १५८ तेजो ऽप्यगुतमेतस्य महर्षेः मर्वमद्भुतम् ॥३८॥ तया हि यमुनावौचिकुटिलण्यामला: कचाः । ने कर्णान्तविश्रान्ते नासानालाम्बुजे व ॥४॥ अवमी नेत्रमरमौतौरस्ये दव शक्तिके । कण्ठः कम्बुविडम्त्येष वदो ररिसहोदरम् ॥४१५ बायती घरलो बाहुदण्डावाजानुलम्बिनौ । मुष्टिग्राहो मध्यदेशः सक्शी चालानमन्निभे ॥४२॥ एणौजहोपमे जरे करांहि कमलोपमम् । रूपसम्पदमेनस्य कियदा वकु मादृशः ॥४३॥ ॥ चतुर्भिः कलापकम् ॥ महाभागस्य मौभाग्यमप्यम्य न गिरां पथि । यदेनं बन्धुमिव मे पश्यतः प्रीयते मनः ॥४४॥ महातेजाश्च को ऽप्येष तथा होतस्य तेजसा । न सम्यक् पार्यते द्रयु रूपमप्यस्ति यादृशम् ॥४५॥ अध्यं चाभिगम्यं च तेजो ऽमुय्य महामुनेः । किमाइस्करशीतांश्योरेकवाकय्य पिण्डितम् ॥४६॥ कियान्वा कथ्यते तेजोराशिरस्य तपानिधेः । यत्पादनखरग्मीनामपि दामोनिभा तडित् ॥४७॥ जम्बूप्रारमवत्तान्तमयाण्यगणदरः । श्रेणिकाय यथाचण्यौ पुरा श्रीज्ञातनन्दनः ॥४८॥ 41 dD बचे रनिसर। 42 dCD सक्यो B सक्थिनी। 43 d cal ·. IV, 49-58. आख्याय पावोचदिदं प्राग्जन्मतपमा नृप रूपसौभाग्यतेजामौदृशान्यम्य महात्मनः ॥४८॥ अयं परमदेश्य परमश्चैव केवलौ। भवे ऽस्मिन्सेस्थतीत्याख्यत्म एव परमेश्वरः ॥५०॥ स्वामिना चेदमाख्यातं जम्बूनाम्नि शिव गते । न मनापर्ययो भावी न चापि परमावधिः॥५१॥ नाहारकवपुर्लधिर्जिनकल्पमाया न हि । पुलाकलब्धि! नो वा ठपकश्रेणिरोहणम् ॥५२॥ न च स्यादुपरितनं संयमचितयं कचित् । एवं भविष्यत्यये ऽपि होनहोनतरर्द्धिता ॥५२॥ एवं वचनमाकर्ण्य सुधर्मखामिनो गुरोः । नत्पादपद्मे नत्वा च राजा चम्पापुरौं ययौ ॥१४॥ सुधापि ततः स्यानाचगाम सपरिच्छदः । श्रीमहावीरपादान्ते तत्समं विजदार च ॥५५॥ आत्तं पञ्चाशदब्देन सुधर्मस्वामिना प्रतम् । त्रिंशदब्दीमथाकारि शुश्रूषा चरमाईतः ॥५५॥ माई गते महावीरे सुधर्मा गणदरः । कास्यो दादशाब्दानि तस्यौ तीर्थ मवर्तयन् ॥५०॥ ततश्च दानवत्यब्दीप्रान्ते सम्पाप्तकेवलः । अथाब्दी विजहारोवौं भव्यसत्त्वान्प्रबोधयन् ॥५८॥ 56 c D corrects fHT 50 e bc.देशस्य चरमस्यैष D परमथैष । प्दामथा।

·IV,59-61. प्राप्ने निर्वाणसमये पूर्णवर्षशतायुपा । सुधर्मवामिनाम्यापि जम्बूस्वामी गणधिपः ॥५८ ॥ तप्यमानस्तपस्तौवं जम्बूस्खाम्यपि केवलम् । श्रासाद्य सदयो भव्यभविकान्प्रत्यबुधत् ॥ ६ ॥ श्रीवारमोचदिवमादपि शयनानि चत्वारि षष्टिमपि च व्यतिगम्य जम्बूः ।। कात्यायनं प्रभवमात्मपदे निवेश्य कर्मक्षयेण पदमव्ययमाससाद ॥६॥ इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचिते परिशिष्टपर्वणि स्थविरावलीचरिते. महाकाव्ये जम्बूस्वामिनिष्णवर्णनो नाम चतुर्थः सर्गः ॥. 21 ·CANTO V. ततच प्रभवस्वामी कात्यायनकुलोद्भवः । तीर्थप्रभावनां कुर्वन्नुर्वीतलमपाक्यत् ॥१॥ अन्यदावश्यकश्नान्तसुप्तायां भिटपर्षदि । निशौथे योगनिद्रास्थः प्रभवस्वाम्यचिन्तयत् ॥२॥ भावी का मे गणधरी ईद्धाभोजभास्करः । सदस्य यः स्यात्संसारसागरे पोतसन्निभः ॥३॥ अनया चिन्तयालीढी गणे सो ऽपि च स्वके । उपयोगं चकारेराजेयालोकप्रदीपकम् ॥४॥ स ज्ञानभानुनादित्यतेजमेव प्रमारिणा । नाद्राचौत्तादृर्श कञ्चिदव्युच्छित्तिकरं नरम् ॥५॥ उपयोगं ततश्चादात्परेषामपि दर्शने । तादृग्नरार्थी पवादप्युपादेयं हि पङ्कजम् ॥६॥ ददर्श च पुरै राजग्टहे शय्यम्भवं विजम् । यनं यजन्तमासनभयं वत्सकुलोद्भवम् ॥७॥ अन्यत्रापि विहर्तव्यं श्रमणेरनवम्वितैः । इत्यगात्प्रभवस्खामी तथैव नगरोत्तमे ॥ श्रादिशच दयोर्मुन्योर्गम्यतां यज्ञवाटके । तव भिक्षार्थिनौ ग्रूतं धर्मलाभाभिषं युवाम् ॥६॥ 4aC गण, dA. जेया, 6d D कांचन, in marg पकजं पागत। ४D हिन l aAमया 3dcथानमनिभा sec. m. Bir m. निदे9 DA पारके।

·V, 10-19. अदित्सावादिभिस्तत्र यज्ञबाट दिजादिभिः । अपि प्रस्थाप्यमामाभ्यां युवाभ्यां वाच्यमीदृशम् ॥१०॥ अहो कटमहो कर तत्त्वं विज्ञायते न हि । श्रहो करमा कर तत्त्वं विज्ञायते न हि ॥११॥ अथ वन्दनमालाङ्कद्वारमुत्तम्भितध्वजम् । दार्मुक्ताचामनाहावं समिध्यातमाणवम् ॥१२॥ चपालबद्धच्छगलं वेदिमध्ये पावकम् । हामट्रय्यमतानेकपात्रलिग्मिराकुलम् ॥१३॥ मामिधेन्यर्पणव्यग्राध्वर्युमध्वरवाटकम् । तौ मुनी जग्मतुर्भिक्षासमये गर्वनुशया ॥१४॥ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ भिवामदित्सुभिविप्रेविसृष्टावथ तौ मुनौ । गुवादिष्टमही करमित्याधूचतुरुच्चकैः ॥१५॥ अध्वरे दीक्षितमामिन्नाना शय्यम्भवो दिजः । यावाटदारदेशम्यितो ऽौषौदचस्तयोः ॥१६॥ अचिन्तयचोपशमप्रधानाः माधवो यमौ । न मृपावादिन इति तत्वे मन्दग्धि मे मनः ॥१७॥ इति मन्देहदोलाधिरूढेन मनमा स तु । किं तत्त्वमिति पछोपाध्यायं सधियां वरः ॥१८॥ उपाध्यायो ऽवदत्तत्त्वं वेदाः स्वर्गापवर्गदाः । न येदेभ्यो ऽपरं तत्वमिति तत्वविदो विदुः ॥१८॥ 10 DABादिया• दिया। 13 aBCD षार,पाट । 14 BD मामिपा, A मामिरेषा। 17d ISS संदिग्ध pr.in.

·नो च्छोम्यामि ते मौसि न इत्या दुनिग्रहे ॥२३॥ यूज्यते ऽधास्थितैवात्र प्रच्छन्नं प्रतिमाईती। तत्प्रभावेन निर्विघ्नमिद यज्ञादि कर्म नः ॥२॥ V,20-29. जायभयो ऽभ्यधावून प्रतारयसि मादृान् । यणादिदक्षिणालोभावेदास्तत्त्वमिति ब्रुवन् ॥२॥ चीनद्वेषा वीतरागा निर्ममा निष्परिग्रहाः । गाना महर्पयो नेते वदन्ति वितर्थ क्वचित् ॥२१॥ ग रामस्वं लया खेतद्विन्धमाजन्म वञ्चितम् । गितान्न शिक्षणीयो ऽमि प्रत्युताय दुराशय ॥२२॥ यथायम्यितमाख्यादि तत्वमेवं स्थिते ऽपि भोः । पति कायापकतामिमायामिरलक्षि सः । समृत्युवाचनायात्तपनः माचादिवान्तकः ॥२४॥ उपाध्यायो ऽप्यदो दध्यौ मिमारयिपुरेप माम् । थथाम्यतत्वकथने समयो ऽयमुपागतः ॥२५॥ इदं च पद्यते वेदेवानायो ऽप्येष नः सदा... कश्यं यथातथं तत्त्वं शिरश्छेदं हि नान्यथा ॥१६॥ तस्मात्प्रकाशयाम्या तत्त्वमस्मै यथातथम् । यथा जौवामि जीवन्हि नरो भद्राणि पश्यति ॥२७॥ इत्याचख्यावुपाध्यायो ध्यायन्कुशलमात्मनः । अमुय्य यूपस्याधस्ताभ्यस्तास्ति प्रतिमाईतः ॥२८॥ 20cdc.साभादेवा। 230Cोयामि।

·V,40-19. कृताञ्जलिश प्रभवाचार्यपादावाजिजपत् । भगवन्तो धर्मतत्त्वं ब्रूध्वं मे मोक्षकारणम् ॥४०॥ प्रभवस्खाम्यथाचख्यावहिंसा धर्म श्रादिमः । चिन्ननीयः प्रभोदी यथात्मनि तथापरे ॥४१॥ वाच्यं प्रिय मितं तथ्यं परस्याबाधकं च यत् । तत्तव्यमपि ना वाच्यं परबाधा भवेद्यतः ॥४२॥ अदत्तं नाददौतार्थ नित्यं सन्तोषभाग्भवेत् । इहापि मोचसुखभागिव सन्तोपभाग जनः ॥४३॥ ऊर्ध्वरेता भवेत्प्राज्ञः सर्वतो मैथुनं त्यजन् । मैथुनं खलु मंसारविषपादपदोहदः ॥४४॥ मुक्ता परिग्रई सर्व स्वभरौरे ऽपि निःस्पृहः । श्रात्मारामा भवेदिद्दान्यदीच्छेदपुनर्भवम् ॥४५॥ हिंसासनुतासयब्रह्माकिच्चन्यलक्षणैः । व्रतः पञ्चभिरप्येवं भवादात्मानमुद्धरेत् ॥४६॥ ज्ञात्वा भय्यम्भवस्तत्त्वं भवादिनः क्षणादभूत् । । प्रभवस्वामिनः पादानत्वा चैवं व्यजिज्ञपत् ॥४॥ असद्गुरुगिरा मे ऽदतने तत्वधौश्चिरम् । स्मृत्पिण्डमपि हेमैव पोतोन्मत्तो हि पश्यति ॥४८॥ नदद्य ज्ञाततत्त्वस्य प्रवज्या दीयतां मम । भवकूपे निपता हस्तालम्बनमनिभा ॥४॥ 40 d ISS पून of vi 117। 43 dA संभाषभाजनं ।

·V,50-59. . ततश्च प्रभवस्वामौ शय्यम्भवमहाद्विजम् । मंसारवैरिणो भीतं परिवाजयति स्म तम् ॥५॥ परीषदेभ्यो नाभेषौत्स तपस्यन्महाशयः । : दिल्या कर्म क्षिपामोति प्रत्युतोडुषितो ऽभवत् ॥५१॥ तुर्यषष्ठाटमादीनि दुस्तपानि तपांसि मः । तेपे तरां तपनवत्तेजोभिरतिभासुरः ॥५२॥ कुवाणे गुरुशुश्रूषां गुरुपादप्रमादतः । महाप्राज्ञः क्रमेणाभृत्स चतुर्दशपूर्वभृत् ॥५३॥ श्रुतज्ञानादिना तुल्यं रूपान्तरमिवात्मनः । प्रभवस्तं पदे न्यस्य परलोकममाधयत् ॥५४॥ भय्यम्भवो यदा पर्यव्राजीम्माकस्तदाखिलः । नहायी युवतौं दृष्ट्वानुशोचन्निदमभ्यधात् ॥५५॥ अहो शय्यम्भवा भट्टो निष्ठुरेभ्यो ऽपि निठुरः । खां प्रियां यौवनवौं सुगौलामपि यो ऽत्यजत् ॥५६॥ पुत्राशयैव जीवन्ति योषितो हि पति विना । पुत्रो ऽपि नामदेतस्याः कथमेषा भविष्यति ॥५॥ पृच्छति सच लोकस्तामथि भयभवप्रिये । गर्भमम्भावना कापि किं नामास्ति तवादरे ॥५॥ मनागित्यभिधातये मापि प्रार.तभाषया । उवाच मणयमिति इस्वगी ह्यभूत्तदा ॥५६॥ + HI AAC D पिता। 59cAमबम।

·१६० V,60-69. तस्याश्च वरधे गर्भः प्रत्याशेव शनैः शनैः । समये च सुता जज्ञे तन्मनाम्भोधिचन्द्रमाः ॥६॥ ब्राह्मण्या मणयमिति तदानौं कृतमुत्तरम् । इति तस्यापि वालस्थाभिधा मणक इत्यभूत् १६ १॥ स्वयं माचा स्वयं धाच्या ब्राह्मण्या से भकस्तया । पाल्यमानः क्रमेणाभूत्पादचकमणक्षमः ॥६२॥ अतीते चाटमे वर्षे पप्रच्छेति स मातरम् । क नाम मे पिता मातघेणाविधवा ह्यसि ॥ ३॥ मातापि कथयामास प्रवद्राज पिता तव । तदा वमुदरस्यो ऽgः पालितो ऽसि मयार्भक ॥६॥ अदृष्टपूर्वी पितरं त्वमायुभन्यथा ह्यमि । वामप्यदृष्टपूर्येव तथा जनयिता तव ॥६५॥ तव शय्यम्भवो नाम पिता यज्ञरतो ऽभवत् । प्रतार्य धूर्तश्रमणैः पर्यव्राज्यत कैरपि ॥६६॥ पितुः शय्यम्भवस्यर्षेर्दर्शनायोत्सुकः सुतः । निरियाय ग्टहादालो वञ्चयित्वा स्वमातरम् ॥६७ तदा शय्यम्भवाचार्यश्चम्पायां विहरनभूत् । बालो ऽपि तत्रैव यथावाकरः पुण्यराशिना ॥६॥ कायचिन्तादिना सरिः पुरीपरिमरे प्रजन् । ददर्श दूरादायान्तं तं वालं कमलेक्षणम् ॥६॥ 601 D प्रत्यागका ·V,70-79. शय्यम्भवस्य तं बालं पश्यतो ऽरिवाजुपम् । बेहातिरेकादुलासस्तदाभूदधिकाधिकः ॥७॥ मुनिचन्द्रमसं दूरात्तं दृष्ट्वा बालको ऽपि हि । विकमबदनः सेो ऽभूत्सद्यः कुमुदकोषवत् ॥७॥ आचार्यो ऽपि हि तं बालं पप्रच्छातुच्छहर्षभाक् । को ऽमि त्वं कुत श्रायासीः पुचः पौत्रो ऽसि'कस्य वा ॥७२॥ सो को ऽभिदधे राजग्टहादबाहमागतः । सूनुः शय्यम्भवस्यास्मि वत्सगोत्रदिजन्मनः ॥७३॥ मम गर्भस्थितस्यापि प्रव्रज्यामाददे पिता । त गवेषयितुमई बम्भमौमि पुरात्पुरम् ॥७४॥ भय्यम्भवं मे पितरं जामते यदि तन्मम । पूज्यपादाः प्रसौदन्तु व सेो ऽस्तौति वदन्तु, च ॥७॥ पितरं यदि पश्यामि तदा तत्पादसन्निधौ । परिघ्रजाम्यहमपि या गतिस्तस्य मैव मे ॥७६॥ सूरिः प्रोवाच तातं ते जानामि स सुहृन्मम । शरीरेणाप्यभिनवायुमंस्तमिव विद्धि माम् ॥७७॥ 'तन्नामेव मका वं परिग्रयां शुभाशय । प्रतिपद्यस्व को नाम भेदः पिट पिव्ययोः ॥७८॥ सरिस्तं वाल्मादाय जगामाथ प्रतिश्रयम् । अद्य लाभ: मचित्तो ऽभूदिति चालोचयत्वयम् ॥८॥ मर्वमावविरतिप्रतिपादनपूर्वकम् । 711 पपच्छान्य, Deec. manu.

·१७. V,80-90. तमबालधियं बालं सरिव्रतमजिग्रहत् ॥८॥ उपयोगं ददौ सरिः कियदस्यायुरित्यथ । घण्मामान्यावदस्तौति तच सद्यो विवेद मः ॥८९॥ एवं च चिन्तयामाम शय्यमावमहामुनिः । अत्यल्पायुरयं बालो भावी श्रुतधरः कथम् ॥२॥ अपश्चिमा दशपूर्वी श्रुतसारं समुद्धरेत् । चतुर्दशपूर्वधरः पुनः केनापि हेतुना ॥८३॥ मणकप्रतिवधेि हि कारणे ऽस्मिन्नुपस्थिते । तदुद्धराम्यहमपि सिद्धान्तार्थसमुच्चयम् ॥८४॥ सिद्धान्तमारमुहृत्याचार्यः शय्यम्भवस्तदा । दशवकालिकं नाम श्रुतस्कन्धमुदाहरत् ॥८॥ कृतं विकालवेलायां दशाध्ययनगर्भितम् । दशवकालिकमिति माना शास्त्र बचन तत् ॥८६॥ अपाठयमणकं तं ग्रन्यं निर्गन्यपुङ्गवः । श्रीमाशय्यम्भवाचार्यवर्यो धुर्यः रूपावताम् ॥८॥ आराधनादिकं कृत्यं कारितः सरिभिः स्वयम् । पएमासान्ते तु मणकः कालं कृत्वा दिवं ययौ ॥८॥ विपेदाने तु मणको श्रीशय्यग्भवस्वरयः । अवर्षवयनैरश्रुजलं शारदमेघवत् ॥८६॥ यशोभद्रादिभिः शिष्यैरथ दुःखितविस्मितः । सुरियज्ञप्यनई वः किमिदं हेतुरत्र कः ॥८॥ 90 CMSS सुरिविजय।

·V,91-100. तता मणकवृत्तान्तं सुतमम्बन्धबन्धुरम् । भिव्येभ्यो ऽकथयमूरिस्तन्नन्म मरणावधि ॥४१॥ उवाच चेष वालो ऽपि कालेनापीयवापि हि । पालितामलपारिवो ऽकार्षीत्काल समाधिना ॥८॥ वालो ऽप्ययमवालो भूचरित्रेणेति सम्मदात् । अस्माकमश्रुसम्पातः पुत्रनेहो हि दुस्यजः ॥८३॥ ऊचुः शिय्या नमझौवा यशोभद्रादयस्ततः । पूज्यैरपत्यसम्बन्धः किमादौ ज्ञापिता न नः ॥८४ ॥ मणकक्षुब्नको ऽस्माकमयं हि ननुभूरिति । श्रजापयिय्यन्यद्यस्मान्गुरुपादा मनागपि ॥६५॥ गुरुवगुरुपुचे ऽपि वर्ततेति वचो वयम् । अकरिय्याम हि तदा सत्यं तत्पर्युपासनात् ॥८६॥ युग्मं । सरि रिमुदित्यूचे तयात्मगतिप्रदम् । तपोद्धेषु युमासु वैयारत्त्येोत्तमं तपः ॥ ७॥ ज्ञाताम्मत्पुत्रसम्बन्धा यूयं हि मणकान्मुनेः । नाकारयिय्यतोपास्तिं स्वार्थ से ऽथ व्यक्ष्यित ॥८॥ अमुमन्यायुधं ज्ञात्वा कर्तुं श्रुतधरं भया । मिद्धान्तमारमदृत्य दशवकालिकं कृतम् ॥८॥ मणकार्थं कृतो ग्रन्यस्तेन निस्तारितय सः । नदेनं संवृणेम्वद्य यथाम्याने निवेशनात् ॥१०॥ 930D संपा। 96bACaनि । 914A B C D .वधिः। 931ADबमोचन ।

·V,101-107. यशोभद्रादिमुनयः मायाख्यविदं तदा । दशवकालिक ग्रन्यं संवरिय्यन्ति सूरयः ॥११॥ महो ऽप्यभ्यर्थयाक्षके सरिमानन्दपूरितः । मणकार्यो ऽव्ययं ग्रन्थो ऽनुग्टहात्वखिलं जगत् ॥१० अतः परं भविष्यन्ति प्राणिनो झल्पमेधसः । कृतार्थास्ते मणकवद्भवन्तु त्वत्प्रसादतः ॥१३॥ श्रुताम्भोजस्य किञ्जल्क दशवकालिकं ह्यदः । आचम्याचम्य मोदन्तामनगारमधुप्रताः ॥१४॥ इति सद्धोपरोधेन श्रीशय्यम्भवसरिभिः । दशवकालिकग्रन्थो न संवत्रे महात्मभिः ॥१०॥ श्रीमाशय्यम्भवः सूरियशोभद्रं महामुनिम् । श्रुतमागरपारौणं पदे स्वस्मिन्नतिष्ठिपत् ॥१०॥ कृत्वा मरणं समाधिनागा- दथ शय्यम्भवसरिरूललेोकम् । श्रुतकेवलिनो निजे ऽपि कार्य किं मुह्यन्ति जगत्मदीपकल्पाः ॥१७॥ इत्याचार्यश्री हेमचन्द्रविरचिते परिशिष्टपर्वणि स्थविरावलौचरिते प्रभवदेवत्वय्यम्भवचरितवर्णनो नाम पञ्चमः सर्गः समाप्तः ॥ 106aD.भव।

·CANTO VI. अथ श्रीमान्यशोभद्रसरिः पूरितदिग्यशाः । तुर्यादिभिः कृताहारी विजहार वसुन्धराम ॥१॥ धर्मेणाईदुपज्ञेन स चतुर्दशपूर्वमत् । विश्वममौणयदिखं जौमूत इव वारिणा ॥२॥ मेधाविनौ भट्रवाइसम्भूतविजयौ मुनौ । चतुर्दभपूर्वधरौ तस्य शिथ्यौ बभूवतुः ॥३॥ सूरिः श्रीमान्यमोभद्रः श्रुतनिधोस्तयोईयोः । समाचार्यत्वमारोप्य परलोकमसाधयत् ॥४॥ भद्रवाहुर्जगद्रकरो ऽथ विहरन्भुवि । आमाश्रमणसघन राजनराजग्टई ययौ ॥५॥ चत्वारो वणिजस्तस्मिन्पुरे सवयसे ऽभवन् । उद्यानद्रुमवदृद्धिं जग्मिवांसः महेव हि ॥६॥ सन्निधौ भद्रबाहीस्ते धर्म शुश्रुवुराईतम् । कषायाग्रिजलासार प्रतिबोधं च लेभिरे ॥७॥ श्रीभद्रबाहुपादान्ते दान्तात्मानः सहव ते । प्रव्रज्यामारा जग्टहर्टहवासपराङ्मुखाः ||८|| तप्यमानास्तपस्तोत्रमुपार्जितबहुश्रुताः । युगमात्रदत्तदृशो विहरन्तो महौतले पर 1bcदिगदिमाः। 2 CD विनं। 3 bD संभूति । 4 c NISS स्वमा- चार्यकमा• in A B corrected. I 6dC सदेव। 8 bc दौसात्मनः । BaC मप्यमानतप, d D •मुपात्रिन ।

·१०० VI, 10--19. प्रियां तथ्यां मितां वाचं वदन्तः कुक्षिाबलाः । निरीघा निर्ममाः साम्यवन्तः सन्तोषशालिनः ॥१०॥ धर्मोपदेशप्रवणाः करुणारसमागराः । ते गुरोर्चदये ऽविक्षन्मरसीव मितपदाः॥११॥चिभिर्विशेषक।। गुरोरनुभयकाकिविहारप्रतिमाधराः । ते विहत्य विहत्यागुः पुना राजग्टई पुरम् ॥१२॥ तदा दरिद्रडिभानां दन्तवीणाप्रवादकः । पद्मिनीपाकाशेपु हिममनिमिव हिपम् ॥१२॥ भौतालिङ्गनजुषां यूनां प्रणयकोपहत् । ज्वलदङ्गारशकटौनिकटौभवदीश्वरः ॥१४॥ द्रुमाधिरूढेलोंढार्कताप: कपिभिरुन्मुखैः । भर्तुकामीकृताध्वन्यो हिमतुरभवद्भृशम्॥१५॥त्रिभिर्विशेषकं॥ भिनां कृत्वा निरत्तास्ते दिवा यामे बतौयके । उपचक्रमिरे गन्तुमुपवैभारपर्वतम् ॥१६॥ तेषां गिरिशहादारे पुरोद्याने तदन्तिके । पुराभ्यणे च तुर्यो ऽगच्छतां प्रहरः क्रमात् ॥१७॥ तृतीययामे कुवात भिक्षां गमनमेव वा । इति ते तुर्ययामे ऽस्थस्तथैव प्रतिमाधराः ॥१८॥ यो ऽदद्रिगुहाद्वारे शीतं तस्याभवद्भुभम् । किश्चिन्मन्दमत्तस्य य उद्याने तु तस्थिवान् ॥१८॥ 15°C corrected हमावस्य। 18 aA सीये. 10 cdc साम्यगयन्ता । 19 dA स्वद।

·VI, 20-29. १०५ य उद्यानममौये ऽन्यातम्य मन्दनरं वमत् । यस्तु तम्यौ पुराभ्यणे तस्थात्यन्य पुरोमणा ॥२०॥ चत्वारो ऽपि हितेन विपद्य त्रिदिवं ययुः । श्राद्यदितीयहतीयतुर्ययामेषु ते क्रमात ॥२१॥ इतश्च पुर्वी चम्पायां कूणिके श्रेणिकात्मने । श्रालेख्यशेषे भूपेो ऽभूदुदायो नाम तत्सुतः ॥२२॥ पिव्ययश्चाफ्रान्तो दुर्दिनेनेव चन्द्रमाः । निगूढतेजा राज्ये ऽपि प्रमदं न बभार सः ॥२३॥ उवाच च कुलामात्यानमुभिन्नगरे ऽखिले । पग्यतो मे पितुः क्रीडास्थागानि व्यथते मनः ॥२४॥ दयं हि मैव परिपद्यस्यां तातः क्षणे क्षणे । सिंहासनम विष्ट मामलादपरित्यजन् ॥२५॥ अभुक हाक्रीडदिहारस्तेहाशेत चेइ यत् । पिता ममेति पश्यामि तं सर्वत्र जलेन्दुवत् ॥२६॥ पश्यतस्तातपादान्मे दृशोर स्थितानिव । राज्यलिङ्गम्भूतः मातिचार स्यादिनयवतम् ॥२७॥ पिता हदि स्थितो नित्यमिइम्यस्येति में सुखम् । मदा शल्यमिवास्तोकः शोको दुःसाकरोति च ॥२८॥ • अमात्या अपि ते ऽत्याप्ता पदृया बहुश्रुताः । मोकशङ्कुच्छिदा मोचीचा वाचंयमा ६२ ॥२८॥ 28 CAD 69,0 D gietatifa correctal : 29 CAD.. दो, D बापो प्रचुरोचाधमा । .

·१७६ VI, 30-39. . कम्य नेरवियोगेन शोकः स्याद्भवता पुनः । भुकामवासना हिलना स्यादन्यथा तब ॥३०॥ यदा त्याच्छोक एवेह नगरे वमतस्तत्र । तदन्यनगरं कापि निवेशय विशाम्पते ॥३१॥ पुरा पुरं राजग्टई कुणिको ऽपि पिता तव । हित्या पिटाचाकाखैदिमा चम्पाभिधां पुरीम् ॥३२॥ उदाय्यपि समाहय नैमित्तिकतरानथ । स्थानं पुरनिवेशाई गवेषयितुमादिशत् ॥३३॥ ते ऽपि सर्वत्र पग्मतः प्रदेशानुक्तरोत्तरान् । ययुगङ्गातटे रम्ये दृशां विश्रामधामनि ॥३४॥ ते तत्र ददृशः पुष्पपाटलं पाटलिद्रुमम् । पचलं बहुलच्छायमातपचमिवावनेः ॥२५॥ अहो उद्यानबायो ऽपि सकलापो ऽयमपिः । इत्थं चमत्टतास्तव ते ऽद्रानुशाषपक्षिणम् ॥३६॥ भाखानिषणः स खगो व्याददौ वदनं मुहुः । कवलीभवितुं तत्र निपेतुः कौटिकाः स्वयम् ॥३७॥ ते ऽचिन्तयनिहाद्देशे पक्षिणो ऽस्य यथा मुखे । कौटिकाः स्वयमागत्य निपतन्ति निरन्तरम् ॥३८॥ तथास्मिन्त्रुतमे स्थाने नगरे ऽपि निवेशिते । राज्ञः पुण्यात्मनो ऽमुय्य स्वयमेष्यन्ति सम्पदः ॥३॥ 30 b_perhaps •पन', C D भुत्तौ, A D • वाराजार्थी, 0•वष्टमार्य। 37 dA मयः for कौटिका। 38 CA क्रमय. for 32 dDपाख्नका। कोटिका ·VI, 40-49. १०७ इति निर्णय तत्म्यान नगराई महीपतेः । । श्राख्यान्ति स्म विवन्तो निमित्तं चापलक्षणम् ॥४॥ जरनैमित्तिकश्चैको जगाद वदतां वरः । पाटलेयं न सामान्या ज्ञानिना कथिता पुरा ॥ ४ ॥ तथा हि तो नगर्यो । मथुरे दक्षिणोत्तरे । समानसौन्दर्यगुणे स्वमारौ युग्मजे इव ॥४२॥ अभदुदग्मथुरायां देवदत्तो वणिक्मतः । दक्षिणयां मथुरायां दिग्यात्रार्थमियाय सः ॥४३॥ वणिकपुषजयसिंहनाभवनस्य मौद्ददम् । तावन्योन्यं प्रपेदाते रहस्यैकनिधानताम् ॥४४॥ खमा च जयसिंहस्यानिका नाम कुमारिका । बभूव भुगतेव स्वर्ललना रूपसम्पदा ॥४५॥ जयसिंहो ऽन्यदा जामिमनिकामादिशनिजाम् । समित्रो ऽप्यद्य भोच्ये ऽहं दिव्यां रसवतौं कुरु ॥४६॥ इत्युवा जयसिंहेन देवदत्तो निमन्त्रितः । श्रागाच नगृहे भो नौ दावपि निषेदतः ॥४७॥ अष्टादश भक्ष्यभेदान्पडमास्वादसुन्दरान् । इयोरणन्निका सा तु सुवेषा पर्यवेधयत् ॥४८॥ तो मस्ता प्रोणयितुमपाक च मक्षिकाः । धुन्चतौ व्यजनं पके कमकं यर्थकारि मा॥४६॥ - 42 bC मथुरा, CD चौथं 46 a Dथामि । 1 ·VI,50-59. प्रकणदाहुवलयां व्यजनान्दोलनेन ताम् । पश्यन्निन्दुमुखौं देवदत्तः कामवशो ऽभवत् ॥५॥ स वौवमाणस्तां वाला लावण्यजलदीर्घिकाम् । तट्रिरंसापरवशो भोज्याखादं विवेद न ॥५१॥ तस्य दृग्विदधे तस्यामापादतलमस्तकम् । श्रारोहमवरोइंच लतायामिव वानरी ॥५२॥ मा नेपमेयीप्रत्यूहो भूदस्यामिनि बुद्धिमान् । म स्थिरो ऽपि स्थिरतरं बुभुजे गजलीलया ॥५३॥ देवदत्तो द्वितीये कि जयसिंहस्य सन्निधौ । प्रेषयामास परकाननिकायाचनारुते ॥५४॥ ते गत्वा प्रचुरन्यस्मै कस्मैचिदष्य गनु । यदि दास्यसि तदस्मै देहि वेत्स्येष यादृशः ॥५५॥ स उवाच कुलीनो ऽयं कलाज्ञो ऽयं सुधौरयम् । युवायं किं बहकेन सर्वे वरगुणा द६ ॥५६॥ किंतु जामि प्रदास्यामि तस्मै यो महात् पचित् । न यास्थति स्थितं चाव तं द्रक्ष्याम्यात्मनः ममम् ॥५॥ एप सम्भाव्यते यास्यनद्य श्वो वापि सुन्दरः । किं नाश्रीपुर्विदेशस्यः प्रायेण हि गमिय्यति ॥५॥ माणप्रियेयं भगिनी मम लमीरिवौकमि । नदिमां न महेश्यामि विवोढुरपि वेग्मनि ॥५८॥ - 540Dपरफान। 50 aD प्रपर.1 58 CA किंवा.॥ 57 cd fur, A fort ·VI, 60-69. अपत्यजन्मावधि भो यद्येवं कर्तुमीश्वरः । तदुदहतु मे जामि देवदत्तो ऽनिकामिमाम् ॥६॥ देवदत्तानुज्ञया ते ज्यामिति प्रतिमेदिरे । देवदत्तो ऽपि तां कन्यां परिणिन्ये शभे ऽहनि ॥६१॥ तत्र तस्यानिकाप्रेमतन्तुबद्धस्य तिष्ठतः । गैय्युदरमथुराम्याभ्यां पिवभ्यां लेख ईदृशः ॥६२॥ आवां हि चक्षुर्विकलो चतुरिन्द्रियतां गतौ । जराजर्जरसवागावामनयममासनी ॥६३॥ श्रायुग्मन्यदि जीवन्ती कुलीनस्त्वं दिदृक्षसे । तदादापय दृशावावयो रुदताः मताः ॥६४॥ युग्मं ॥ सो ऽवाचयञ्च तं लेखं स्नेहसम्माधिनिशाकरम् । निरन्तरचरनेवनीरपाचौचकार च ॥६५॥ अचिन्तयच धिग्धिग्मां पितरी विस्ताहि मे। अहं विषयमनो ऽस्मि पिचोः पुनरियं दशा ॥६६॥ किं करोमि कथं यामि पनी नापत्यश्वरी । निजवापाशबद्धस्य का गतिमें भविष्यति ॥६॥ अन्त्रिकापि हि तन्नेत्रमार्जनेन स्वमंरकम् । केदयन्ती जगादेवं मद्यस्तदुःखदुःखिता ॥६॥ केनेष महिता लेखो धत्ते चान्द्रममौं कलाम् । द्रावयन्वारि दुवारं त्वत्रचन्द्रकान्तयोः ॥६६॥ 65 dA Hfor al ·vi VI,70-79. दिवेन्दुनिभमालोक्य निष्कलापं मुखं तव । निश्चिनोम्यश्रुपूरो ऽयं दुःखजो न तु चर्घजः ॥७॥ दुःखाख्यानप्रसादेन नासम्भावय मामपि । ममाप्यन्तु भवदुःखमंविभागधुरीणता ॥७९॥ नादात्प्रत्युत्तरं किञ्चिदुःखभागन्निकापतिः । तम्या तु सपयन्नेव तं लेखं नयनादकः ॥७॥ अनिकापि हि तं लेखमादायावाचयत्स्वयम् । तदुःखकारणं सद्यो विवेद च जगाद च ॥७३॥ सर्वथा मा कृथा दुःखमार्यपुच चिरादहम् । भातरं बोधयिष्यामि कारयिये खदौमितम् ॥७॥ गवा चोचे भ्रातरं स्खं नितरां कुपितेव मा। दद विवेकिन्दै भ्रातर्भवता किमनुष्ठितम् ॥७५॥ खकुटुम्ववियोगेन क्लिन्यते तव भावुकः । श्यश्वशरपादानामहमुत्कण्डितास्मि च ॥७६॥ श्रनुमन्यव मे नार्थ स्वम्यानगमन प्रति । 'तमम्वेथाम्यहमपि तस्यायत्ता यतो ऽसवः ॥७७॥ स्थास्यन्येवेप वाग्बद्धः प्रणन्तुं श्वशरी वहम् । एकाकिन्यपि यायामि कि कार्य तदनेग ते ॥७मा इति साग्रहमुकम्त जयमिको मुहर्मुसः । प्रयातमनुमेने च तमुदग्मथुरां प्रति ०६॥ 71 A, ac ftual 74 dC Malferi 7731SS. पो.

·VI, 80-89. नगर्या निर्ययो तस्त्रास्ततश्च स वणिक्मतः । तमन्वगादनिकापि यामिनीव निशाकरम् ॥८॥ अनिकाभूत्तदा गु: नेदीयाप्रसवापि च । इति मार्गे ऽपि सास्त सुतं लक्षणधारिणम् ॥८१॥ स्यविरो पितरी नामकृति सूनाः करिय्यतः । इति सौ दम्पती नैव चक्रतुः स्वमनीषया ॥२॥ तयोरन्वङ् परिजनस्तं बालं लालयन्मुदा अनिकापुत्र इत्येवोल्लापनेन जगौ पथि ॥५३॥ . उत्तरामनिकानाथो जगाम मथुरामथ । तौ वन्दे च पितरौ ताभ्यां मूर्धन्यचुम्वि च ॥८४॥ देशान्तरोपार्जनेयं ममोपादीयतामिति । त्रुवाण: सो ऽर्भकं पित्रोरर्पयामास इष्टयोः ॥५॥ दयं वधूर्वः पुत्रो ऽयं ममैतत्कुतिसम्भवः । इत्याचण्या च सम्बन्ध भतिवन्धुरया गिरा ॥८६॥ पितरौ चकतुस्तस्य शिशोः सन्धीरणाभिधाम् । अनिकापुत्र इति तु लोकनाम्ना स पप्रथे ॥८॥ लाल्यमानः कुटुम्वेन वर्धमानो निकामतः । चतुर्वार्जनसुखं प्रपेदे मध्यमं वयः ॥८॥ भोगानपास्य दणवद्यौवने ऽपि स धीधनः । जयसिंहाचार्यपायें परिव्रज्यामुपाददे ॥८॥ 83 CD नपरपक। 85 aA •पार्यनेयं । 87 bD संधारणाभिर्धा, CARोके। 88३८पाध्यमान' CA पर्वोजन।

·VI, 90-99. म खड्गधारातीनऐन व्रतेन प्रतिनां वरः । श्रात्मनो दारयामास दारुणान्कर्मकण्टकान् ॥८॥ तपामिनानिदीमेण दग्ध्वा कर्ममहामलम् । अग्निशौचांगकमिव स श्रात्मानमगोधयत् ॥८१॥ स क्रमेण परिणतचरित्रज्ञानदर्शनः । श्राचार्यवर्यधुर्यो ऽभूत्वगच्छाम्भोजभास्करः ॥४२॥ स मुनिः सपरीवारो वृद्धत्वे विहरन्ययौ । नगरं पुष्पभद्रास्यं गङ्गातरविभूषणम् ॥८३॥ तत्राद्भूपतिः पुप्यकेतुस्तस्य तु वलभा । मीनकेतोरिव रतिः पुष्यवत्यभिधानतः ॥८४॥ पुष्पवत्या अभूतां च पुत्रः पुत्रौ च युग्मजौ । पुष्पचूलः पुष्यचूला चेति नाम तयोरभृत् ॥५५॥ सहैव वर्धमानौ तौ रममाणी सहैव च । परस्परं प्रीतिमन्तावुभावपि बभूवतुः ॥६६॥ दध्या च राजा यद्येतो दारको स्नेहलो मिथः । वियुज्यते तदा नूनं मनागपि न जीवतः ॥८७॥ वियोगमनयोश्चाहमपि सोढुमनीश्वरः । मिथस्तदनयोरेव युक्तं वीवाहमङ्गलम् ॥ ८॥ मित्राणि मन्त्रिणः पौरानथ पप्रच्छ भूपतिः । अन्तःपुरे यदुत्पन्नं रत्नं तस्य क ईश्वरः ॥६६॥ 95 dc नपार्मिधात् । 98 d D corrects थैबार।

·VI, 100-109. ते प्रोचुर्देशमध्ये ऽपि रत्नमुत्पद्यते हि यत् । तस्येश्वरो नरपतिः का कथान्तःपुरे पुनः ॥१०॥ यद्यदुत्पद्यते रत्नं स्वदेश तदिलापतिः । यथेच्छ विनियुञ्जीत को हितस्थास्तु बाधकः ॥१० १॥ तेषां भावानभिज्ञानामालम्ब्य वचनं नृपः । सम्बन्धं घटयामास निजदारकयोस्तयोः ॥१०॥ तस्य राज्ञी पुष्पवती श्राविकाभूतथा नृपः । अवार्यत तथा कुर्वन तु तामध्यजीगणत् ॥९० ३॥ ततश्च पुष्यचूम्नश्च पुष्पचूला च दम्पती। ग्रहिधर्म सिपेवाते नितान्तमनुरागिणौ ॥१०४॥ क्रमेण पुष्पकेतौ तु कथा मेपलमीयुपि । पुष्पचूलो ऽभवद्राजा राजमाना मिलेर्गुणैः ॥१. ५॥ तदकृत्यं वारयन्ती तदा पत्यापमानिता । राशी पुष्पवती जातनिर्वेदा व्रतमाददे ॥१०६॥ मा विपद्य सुरी जज्ञे प्रव्रज्यायाः प्रभावतः । प्रव्रज्या चेन मोवाय तत्वाय न संशयः ॥१७॥ स देवो ऽवधिगादातीत्तामकृत्यनियोजिताम् । निजां दुहितरं स्नेहादिति चाचिन्तयत्तराम् ॥१८॥ मम प्रागजन्मनि प्राणप्रियेयं दुहिताभवत् । तत्तथा करवे धोरे नरके न पतेद्यथा ॥१०॥ 103 d D नौजगत् । 104 CAD रहिD निसान।

·१८४ VI, 110-119. इति तस्याः स्वप्नमध्ये नरकावामदारुणान् । छेदभेदादिदुःखातीरटन्नारकिकाकुलान् ॥११॥ पातके नेव मंरुद्धानन्धकारापदेशतः । दुर्दान्दर्शयामास नरकान्स सुरो ऽखिलान् ॥१११॥ ॥ युग्मं ॥ वर्तिकेव श्येनमुना मृगीव दवनिर्गता । सतीव परपुरुषकरस्पर्शपलायिता ॥९२२॥ सुमावौवायाततपातीचारविधुरीयता । मा दृटनरका भौत्या प्रवुद्धापि ह्यकम्पत ॥११३॥ युग्मं ।। बिभ्यती मा तु नरकं गतेव नरकेक्षणात् । अखिलं कथयामास तं स्वप्नं पत्युरग्रतः ॥११४॥ क्षेमेच्छुः पुष्यचूलायाः पुष्यचूलनृपो ऽपि हि । निपुणं कारयामास शान्तिकं शान्तिकोविदैः ॥११५॥ स तु पुष्पवतीजीवदेवस्तद्धितकाम्यया । तादृशानेव नरकारात्रौ रावावदर्शयत् ॥११६॥ अथ पाषण्डिनः सर्वानाजुहाव महीपतिः । परिपप्रच्छ च ब्रूध्वं कीदृभा नरका इति ॥११७॥ गर्भवासेा गुप्तिवासेो दारिद्र्यं परतन्त्रता । एते हि नरकाः साचादित्याख्यंस्ते ऽल्पमेधमः ॥११॥ सा दुर्गन्धमिवाधाय कुर्वतो मुखमोटनम् । निजस्वप्नविसंवादिवचनांस्तान्व्यमर्जयत् ॥११८॥ ' . 1100D दुःखानान् । 117 c A ग्रूत C D प्रथ ef. V, 40.

·VI, 120-129. १८५ श्राइय चानिकापुत्र राजापृच्छत्तदेव हि । नरकान्स तथैवाख्यदृष्टाः स्वप्ने यथा तथा ॥१२॥ राश्यप्युवाच भगवन्किं भवद्भिरपौवृशः । मयेव वौक्षितः स्वप्रो वित्येत्य कथमन्यथा ॥१२१॥ सूरिः प्रोवाच हे भने विनापि स्वप्रदर्शनम् । संसारे नास्ति तद्धि न जायेत जिनागमात् ॥१२॥ पुष्पचूलापि पप्रच्छ भगवन्केन कर्मणा। ईदृशान्नरकान्घोरानामुवन्ति शरीरिणः ॥१२३॥ श्राख्याति स्मानिकापुत्रो महारमापरियः । गुरुप्रत्यनीकतया पञ्चेन्द्रियवधादपि ॥१२॥ पिशिताहारतश्चापि पापं कृत्वा शरीरिणः । गच्छन्ति नरकेस्वेषु दुःखान्यनुभवन्ति च ॥१२५॥ सतश्च जननौजीवदेवस्तस्यास्तदादि । स्वप्ने नरकवावर्गान्प्राज्यसौख्यानदर्शयत् ॥१२६॥ प्रबुद्धा कथयामास सा पत्ये स्वर्गदर्शनम् । सेोऽथ पापण्डिनो ऽपृच्छद् बूथ किं स्वर्गलक्षणम् ॥१२७॥ तेम्बेके मेचिरे स्वर्गस्वरूप प्रियमङ्गमः । अन्ये वाडः म स खो यर्थाद्ध सुखकारणम् ॥१९॥ एवं स्वर्गस्वरूपं च तदुक्तं पुष्पचूलिका । नामन्यत स्वप्नदृएस्वःस्वरूपा हि साभवत् ॥११॥ 124CD यापत्य.।

·VI, 130-130. राजा पृष्टो निकासूनुः स्थितिमाख्यदिवौकसाम् । मनचिन्तितकार्याणि मिद्धान्येव भवन्ति च ॥१३॥ सकन्परक्षायारामा वापयः स्वर्णपङ्कजाः । देव्यश्चित्तानुवर्तिन्यो रुपवत्यः कलाविदः ॥१३१॥ यथादियविधातारस्त्रिदशाश्वाभियोगिकाः। इच्छया दिव्यसङ्गीतनाटकाभिनयोत्सवाः ॥१२॥ शाश्वतेषु विमानेषु रम्यरत्नग्रहाणि च । सर्वशतितो नित्यं परिवारे च नाकिनः ॥१३३॥ ॥ चतुर्भिः कलापकं॥ श्रानुत्तरविमानं यद्ययन्तरपुरावधि। सुखं किमपि देवानां तत्कियत्कथ्यते गिरा ॥१३४॥ नच्छ्रुत्वा पुष्पचूलोचे यूयं विस्य यदीदृशम् । स्वा युग्माभिरपि किं स्वप्ने ददृशिरे ऽखिलाः ॥९३५॥ मुनिर्जगाद कल्याणि निजागमसुधापियाः । स्वःसुखानि वयं विद्मो विद्मो शेयान्तराण्यपि ॥१३६॥ प्रमाणं वचनं जैनमिति निश्चित्य राज्यथ । कृषि पप्रच्छ भगवन्स्वर्गाप्तिः केन कर्मणा ॥१३॥ सरिरूचे ऽईति देवे गुरौ साधौ च निश्चयः । यस्थ संसारिणस्तस्य स्वगाप्तिन दवौयसौ ॥१३॥ पुनश्चारित्रधर्म च मुनिना कथिते मति। भा राजौ लघुकर्मवाद्भवोदिग्वमभ्यधात् ॥१३८ ॥ 13+ bD सुरावधिः।

·VI, 140-150. B. भगवन्पतिमापृच्छय पादमूले तवैव हि । उपादास्ये परिव्रज्या मानुय्यकतरोः फलम् ॥१४॥ इत्युक्वा तमृर्षि नवा पुष्पचूला विसृज्य च । श्रापप्रच्छे महीनाथ महोगाथो ऽप्यदो ऽवदत् ॥१४ १॥ तदा त्वामनुमन्ये ऽहं प्रतार्थ बरवर्णिनि । ममैवौकमि चेभिक्षामादसे प्रतिनी सती ।।१४२॥ तथेति प्रतिपेदाना दानं कल्पलतेव मा । अर्थिभ्यो ददती राजा कृतनिष्कमणोत्सवा ॥१४ ३॥ स्त्रीचूनामणितां प्राप्ता पुष्पचूला महाभया । अनिकापुत्रपादानो गत्ला दौतामुपाददे ॥१४ ४॥ युग्मं ॥ गुर्वादेशाध्वपथिको मा शिक्षामाददे खिलाम् । सामाचारी प्रधानं हि तपः उद्धात्मनामपि ॥१४ ५॥ ज्ञात्वा भविष्यहुर्भितमविकारानुनान्यदा । गच्छो देशान्तरे प्रैपि म देशो यत्र जीव्यते ॥१४६॥ द्वादशाब्दकमशिवं भावौति श्रुतमम्पदा । ज्ञात्वा गुरुपदेशाच्च गच्छो ऽगच्छदथान्यतः ॥१४७॥ जहाबलपरिक्षीणाम्तचवाम्युम्नु सरयः । विनापि हि परीवारमूरीकृतपरौषहाः ॥२४ ८॥ प्रानीयान्तःपुगनपानादि प्रनिवासरम् । मुरवे पुप्यचूलादापित्रे पुत्रीव भक्तिभाक् ॥१४८॥ अनन्यमनसस्तच्या गुरूणां पर्युपासनात् । 142d BC.दि, in D corrected.

·१८ VI, 150-160. भावयन्याश्च मंसारासारतामेव सर्वदा ॥१५॥ अन्येयुः पुष्पचलाया अपूर्वकरणकमात् । केवलज्ञानमुत्पेदे निदानं मुक्तिसम्पदः ॥१५१॥ युग ।। पुप्यतुला तु सञ्जातकेवलापि विशेषतः । वैयारत्यं गुरोयक प्रोको पर्यो ऽयमागमे ॥१५२॥ पुरा ह्यभूत्प्रयुञ्जानः कृत्यं यो यस्य तस्य सः । केवल्यपि च कुवौंत मयावति तं न हि॥१५३॥ पुष्पचूला तु विज्ञाय केवलज्ञानसम्पदा । सर्व सम्पादयाञ्चके सरिर्यद्यदचिन्तयत् ॥१५४॥ सरिः पप्रच्छ तां माध्वौं वत्से वेसि कथं ननु । ममाभिप्रायमेवं यत्सम्पादयमि चिन्तितम् ॥१५५॥ उवाच. पुष्यचूलापि प्रकृति वेमि वः खलु । यो यस्य नित्यमासन्नः प्रकृतिज्ञो हि तस्य सः ॥१५॥ मार्थिका पिण्डमानिन्ये ऽन्यदा वर्षति वारिदे । सरिरूचे श्रुतज्ञामि दृश्यां किमिदमर्हति ॥१५॥ मानवौद्यत्र मार्गे ऽभूदप्कायो ऽचित्त एव हि। 'तेनैवायासिषमहं प्रायश्चित्तागमोऽत्र न ॥१५॥ अचित्ताप्कायमध्वानं कथं वेत्सौति सरिणा। उदिते पुष्यचूलाख्यदुत्पन्नं मे ऽस्ति बोवलम् ॥१५८॥ मिथ्या मे दुःकृतं केवल्याशातित इति ब्रुवन्। 1500D संसार। 155 Dadds yि atter •मेवं। 157 bD वारिया 158dD नः। 159aCचषिताका..Aपचिनका।

·VI, 160-170. १८ . इत्यचिन्तयदाचार्यः सेत्स्यामि किमई न वा ॥१६॥ केवन्यूचे मा कृषौसमतिं मुनिपुङ्गवाः । गङ्गामुत्तरतां वो ऽपि भविय्यत्येव केवलम् ॥१६१॥ ततो गङ्गामुत्तरीतुं लोकेन मह सूरयः। तदैवारुरुनावं को हि स्वार्थमुपेक्षते ॥१६२॥ निषसाद म प्राचार्यो यत्र यत्रापि नौतटे। तब तब तटे सद्यः मा नौमङ्गु प्रचक्रमे ॥१६३॥ नौमध्यदेशासौने च तस्मिन्नाचार्यपुङ्गवे । समन्तान्मङ्गमारेभे मा नौरय इवाम्भसि ॥१६४॥ ततो नौस्थितलोकेन सूरिः मो ऽपि वारिणि । हले न्यधात्प्रवचनप्रत्यनीकामरी च तम् ॥१६५॥ शूलपोतो ऽपि गङ्गान्तः सरिरेवमचिन्तयत् । अहो वपुर्ममानेकप्राण्युपट्रवकारणम् ॥१६६॥ अपकायादिदयासारं स सूरिभवयम्भृशम् । आपकणिमारूढो इन्तकृत्केवल्यजायत ॥१६॥ तुरीयशक्रध्यानम्यः मद्यो निर्वाणमाप सः । निर्वाणमहिमानं च तस्यासन्नाः सुरा व्यधुः ॥१५८॥ निर्वाणमहिमा तत्र देवैर्निर्मित इत्यभूत् । प्रयाग इति तत्तीर्थ प्रथितं चिजगत्यपि ॥१६॥ करोटिरनिकाखनोर्यादोभिर्मकरादिभिः । चोयमाना नदीतीरमानीयत जलोमिभिः ॥१७॥ 170 bD यशभि।

·VI, 171---180. इतस्तो स्तुलन्ती च शक्तिकेव नदीतटे । प्रदेशे गुप्तविषमे तस्यो कापि विनग्य मा ॥१७१॥ करोटिकपरम्यान्तस्तस्थान्यस्मिंश्च वामरे । न्यपतत्पाटलाबोज दैवयोगेन केनचित् ॥१७॥ करोटिंकपरं भिन्दन्तदीयाद्दक्षिणाडुनोः । उद्गतः पाटस्तितरुर्विशालो ऽयमझन्ममात् ॥१७३॥ पाटलाछुः पवित्रो ऽयं महामुगिकरोटिभुः । एकावतारोऽस्य मूलजीवोति विशेषतः ॥१७४॥ तदत्र पाटलितरोः प्रभावमवलम्थ्य च । दृष्ट्वा चापनिमित्तं च नगरं सन्नियेग्यताम् ॥१७॥ एको नैमित्तिकयोचे सर्वनैमित्तिकालया। दातयमाभिवाशब्द सत्रं पुरनिवेशने ॥१७६॥ प्रमाणं यूयमित्युक्त्वा तानिमित्तविदो नृपः । अधि नगरनिवेशं सूत्रपातार्थमादिशत् ।।१७७॥ पाटलौं पूर्वतः कृत्वा परिमा तन उत्तगम् । ततो ऽपि च पुनः पूर्वी नवयापि हि दक्षिणाम् ॥१७॥ शिवामदावधिं गवा ते ऽथ सत्रमपातयन् । चतुरम्नः मनिवेश: पुरश्चैवमतदा ॥१७८॥ युग्मं ॥ नचाझिने भप्रदेशे नृपः पुरमकारयत् । तदभृत्पाटलीनाप्मा पाटलीपुत्रनामकम् ॥१८॥ 1 17lacापमाना CA पुढंगी। 177ACh, d D पास। 179cD भिमरा ·VI, 181-180. <? पुरस्य तस्य मध्ये तु जिनायतनमुत्तमम् । नृपतिः कारयामास शान्यतायतनोपमम् ॥१८॥ गजाश्वशालाबहुलं नृपप्रासादसुन्दरम् । विशालशालमुद्दामगोपुरं सौधबन्धुरम् ॥१२॥ पण्यमालासत्तमालापौषधागारझपितम् । भभुजा तदलञ्चक्रे पुरुभे ऽन्यत्सवपूर्वकम् ॥१८३॥ युग्मं ॥ राजा तत्राकरोद्राज्यमुदाय्युदयभाक् श्रिया । खं विक्रममिवाखण्डं तन्वानो धर्ममाईतम् ॥१८४॥ अहन्देवो गुरुः माधुर्धर्मयाईत इत्यमत् । देवतत्त्वं गुरुतत्त्वं धर्मतत्त्वं च तद्भुदि ॥१८५॥ चतुप्पव्या चतुर्थादितपमा स्खं विशोधयन् । पौषधं पौषधागारे स जगाह महामनाः ॥९८६॥ स धावाधया क्षात्रमपि तेजः प्रभावयन् । श्रात्मन: सेवकांचके तुर्योपायेन भूपतीन् ॥१७॥ राजानो ऽत्यन्तमाक्रान्तास्ते तु सर्वे ऽप्यचिन्तयन् । यावनौवत्युदाय्येष तावदाज्यसुखं न नः ॥१८॥ दतय राज्ञ एकस्यागमि कमिशिदागते । पाछेद्युदायिना राज्यं प्राज्यविक्रमज्रिणा ॥१८॥ श्राच्छिन्न राज्यो राजा म नग्यन्नेव व्यपद्यत । नत्मनुरेकमु परिभमनुजयिनों ययौ ॥१८॥ . 1830A पुष। 166 DD तपपा, CC पारधागारे।

·१९२ VI, 191--200. राज्यभ्रष्टकुमारस्तु सो ऽवन्तौशमसेवत । अभदसहनो नित्यमवन्तीशो ऽप्युदायिनः ॥१८॥ स सेवको राजपुत्रस्तं राजानं व्यजिज्ञपत् । उदायिनमहं देव माधयामि बदाज्ञया ॥१८॥ खया तु मे द्वितीयेन भाव्यमव्यभिचारिणा । को हि प्राणस्तृणीकृत्य साहसं कुरुते मुधा ॥१८३॥ तथेति प्रतिवेदाने ऽवन्तिनाथे स राजसः। जगाम पाटलीपुत्र सेवको भूदुदाधिनः ॥१८॥ उदायिनृपतेनित्य छिद्रमालेोकयनपि । च्यन्तरो मान्त्रिकस्येव दुरात्मा नामसाद सः ॥१८५॥ उदायिनस्तु परमाईतस्यौकसि सर्वदा । अबलगमनाजैनमुनीनेव ददर्श मः ॥१८६॥ उदायिनो राजकुले प्रवेशार्थो ततश्च मः । उपाददै परिवज्या सरेरेकस्य सन्निधौ ॥१८॥ माययाप्यनतीचारं म प्रतं पालयन्मुनीन् । तथा द्वाराधयत्ते हि यया तनायतां ययुः १९८८॥ दम्भप्रधानं श्रामण्यं न तस्यालति केनचित् । सुप्रयुकस्य दम्भस्य प्रमाप्यन्तं न गच्छति ॥१६॥ उदायो खाददे ऽयम्यां चतुर्दश्यां च पौषधम् । अवाग्मुः सरयो धर्मकथायें च तदन्तिके ॥१०॥ 1950Dमारवमेव ।

·VI, 201-210. अन्यदा पौषधदिने विकाले ते तु सरयः । प्रति राजकुलं चेलुमायावी यः स दौडितः ॥२ . ९॥ ग्रहतामुपकरणं यामो राजकुले वयम् । भोः तुमकेत्यभिदधुः समरग्मं च सूरयः ॥२२॥ म एव मायाश्रमणः कुर्वणो भनिनाटितम् । उपादायोपकरणान्यग्रे ऽच्छललिप्सया ॥२३॥ चिरमङ्गोपितां कङ्कमयोमादाय कर्विकाम् । प्रच्छन्ना धारयामाम म जिघांसरुदायिनम् ॥२४॥ चिरमणजितस्याम्य भमः परिणतो भवेत् । इति तेनैव महितः सरी राजकुम्नं ययौ ॥२५॥ धर्ममाख्याय मुषुपुः सरयः पार्थिवो ऽपि हि । स्वाध्यायसिनः सव्वाप प्रतिम्सिख्य महोतलम् ॥२०६॥ दुरात्मा गागदेवाम्यात्म मायायमणः पुनः । निद्रापि मति भीतेत्र रौद्रध्यानवतां नृणाम् ॥२७॥ म मायायमणो रागः सप्तम्य गलकन्दले । तां फर्चिका लाइमयों यमजिकोपमा न्यधात् ॥२॥ कण्ठो राम्याकर्मि कदमीकाण्डकोममः । निर्यचौ प ततो रकं घटकण्ठादिवोदकम् ॥१८॥ कायचिन्तामिषेलाय म पापिठम्मदेव हि। निगाम पतिरिति पामिरयाम्पितः २१॥ 203 AARTI 201MSSfit, avin :0-10 206ABC 2016 .

·VI,211-220. राजस्तेनासृजा मिकाः प्रबुद्धाः सरयो ऽपि हि । मूर्धानं ददृश्यः कृतं निर्मलकमलोपमम् ॥२१॥ सरिस्तं वतिनं तत्रापश्यन्निदमचिन्तयत् । नूनं तस्यैव कर्मैतदतिमो यो न दृश्यते ॥२१२॥ किमहत्यमकार्षी रे धर्माधारो महीपतिः । यानाश्यथ मालिन्यं कृतं प्रवचनस्य च ॥२१॥ मयेदृग्दीक्षितो दुष्टो ऽचानौतय महात्मना । प्रवचममालिन्यमिदमागतम् ॥२१४॥ नदई दर्शनम्नानि रक्षाम्यात्मव्ययादहम् । राजा गुरुश्च केनापि हतावित्यस्तु लोकगौः॥२१॥ ततश्च भवचरमप्रत्याख्यानं विधाय सः । तो कङ्ककर्षिां कण्ठे दत्त्वा सूरिय॑पद्यत ॥२१॥ प्रातरन्तःपुरशय्यापालिकास्तच चागताः । पूचक्रुर्वच श्रानत्यो निरीक्ष्य तदमङ्गलम् ॥२१७॥ तत्कालं मिलिता राजलेोकः सो ऽप्यचिन्तयत् । राजा गुरुश्च निहतौ दुल्लकेन न संशयः २१८॥ इन्तान्यो यदि ताक्षुम्नः प्रथम ब्याहरेपस्नु । स महासाइस कृत्वात एवागाददर्शनम् ॥२१॥ वैरी वा वेरिपुबो वा वैरिणा प्रहितो ऽथवा । को ऽपि मायाप्रतीमय विश्वम्तमवधीनृपम् ॥२२॥ 2130D पदिन्यास्याच। 217 चानन्या CDचामानाचाधाता। 210 RATr,DD नदेषा।

·VI, 221--230. राज्ञश्च पिवमूरिः सरे राजापि पुत्रवत् । नूनं स सरिण ध निघेटुवा प्रचक्रमे ॥२२१॥ तपःक्षामतनुः सरिरपि तेन दुरात्मना। तथा कुर्वन्भुव्यपाति न्यपाति च नरेन्द्रवत् ॥२२२॥ युग्म। विनयच्छद्मना सूरिरपि तेन ह्यवनि सः । . ततस्तस्मै ददौ दौवां धूर्तः को न हि वञ्चरते ॥२ २ ३॥ नटं निभायां तं प्रातः प्रापुर्नुपभटा न हि । क्रमेणापि हि यत्यतस्त्यक्तः क्रमशतेन मः॥२२४॥ ततः शरीरसंस्कारं राज्ञः सरेश चक्रिरे । प्रधानपुरुषास्तारं विलपन्त उदश्रवः ॥२२॥ उदायिमारकः पापः मो ऽगादुन्नथिनों पुरीम् । आख्यञ्चोणयिनीभर्तुर्यथेादायिवधः धातः ॥२ २६॥ अवन्तौथो ऽवदत्पाप यः कालेनेयतापि हि। परिव्रज्यां ग्रहीत्वापि स्थित्वापि मुनिमन्निधौ ॥२२७॥ अहर्निभं च धर्मापदेशाऽश्रुत्वापि दुरधीः । कापौरोदृशं कर्म स स्वं मे स्याः कथं हितः ।।२२८ायुग्म । अद्रव्यमुखो ऽमि वं पापापसर सवरम् । इति निर्भयं तं राजा नगरान्निरवासयत् ॥२२८॥ तत्पमत्येव मेदिन्यामभयानां शिरोमणिः । अभिधानेन स ख्यात उदायिनृपमारकः ॥२३॥ 229 AMISS. बह।

·VI, 231-240. . इतच तत्रैव पुरे दिवाकीर्तरभन्मुतः। .. ' एकस्य गणिकाकुरिजन्मा नन्दो ऽभिधानतः ॥२३॥ स नापितकुमारस्तु प्रभातसमये तदा । खैरन्त्रैः पाटलीपुत्रं ददर्श परिवेष्टितम् ॥२३२॥ उपाध्यायाय तं स्वप्नं नन्द श्राख्यत्प्रबोधभाक् । उपाध्यायो ऽपि तद्देदो तं च निन्ये खवेग्मनि ॥२३॥ स मौतिभागलञ्चके नन्दमाभरणादिभिः। निजां दुहितरं तेन परिणाययति सा च ॥२३४॥ मवं जामातरं नन्दं याप्ययाने ऽधिरोग्य तम् । पुरे परिभ्रमयितुमुपाध्यायः प्रचक्रमे ॥२३॥ उदाय्यपुत्रगोत्री हि परलोकमगादिति । तत्रान्तरे पञ्चदिव्यान्यभिषिकानि मन्त्रिभिः ॥२३॥ पट्टहस्ती प्रधानावश्छन कुम्भो ऽथ चामरी । पञ्चायमूनि दिव्यानि भेमू राजकुले ऽखिले ॥२३॥ ततथ तानि दिव्यानि वहौ राजकुलाद्ययुः। स नन्दो याप्ययानस्यो नवोढो ददृशे च तैः ॥२३॥ पट्टहस्ती शारदाब्दशब्दोदरगर्जितः। सद्यो नन्दं पूर्णकुम्भेनाभ्यपिञ्चत्तमुत्करः ॥२२॥ समुत्पाद्य निजस्कन्धे सिन्धुरः सेो ऽयरोपयत् । यो हेपत इषि प्रस्तुवन्निव मङ्गलम् ॥२४॥ 237 CAC पाय | 239 ac•चिदुपए,रिषदुष्प। 210 CAC TATU ·VI, 241-250. व्यांकामौदानपत्रं च पुण्डरौकमिवोषसि । स्फायमानौ चालुठतां नृत्यन्ताविव चामरौ ॥२४॥ ततः प्रधानपुरुषैः पौरैर्जनपदेन च । चक्रे नन्दस्य सानन्दमभिषेकमहोत्सवः ॥२४२॥ अनन्तरं वर्धमानखामिनिवाणवासरात् । गतायां परिवत्सर्यामेष नन्दो ऽभवन्नृपः ॥२४३॥ ततश्च केचित्सामन्ता मदनान्धम्भविष्णवः । नन्दस्य न नतिं चक्रुरमौ नापितसूरिति ॥२४४॥ नन्दो ऽपि तेषां सद्भावपरीक्षार्थमलक्ष्यधीः । प्राम्यान्या निर्ययो दारि शालाया व वारणः ॥२४॥ माता धाबी बालमृदा यात्येव शिाना सह । नन्देन तु ममं को ऽपि नागात्तस्युस्तथैव ते ॥२४६॥ आगत्य पुनरास्यान्यां सिंहामने निषद्य च । नन्दो जगाद स्वारशानिइन्यन्ताममौ इति ॥२४७॥ पारक्षा अपि ते चक्षुःप्रेक्षणं चक्रिरे मिथः । स्मितं च नाटयामासु तात्तप्रेक्षणादिव ॥२४॥ भारतानपि विज्ञाय नन्दस्त सामवायिकान् । द्राग्ददर्श सदोदारदाःस्या लेप्यमयावपि ॥२४८॥ नन्दपुण्याकष्टदेव्या तो कयाचिदधिष्ठितौ । प्रतीहारी लेण्यमयावासटामो दधावतुः ॥२५॥ - 24%b0विश्व: A भविष्यत । 246 DCमातहहाdOD मिसमापिरि। 219 CC भादा, Dस दो।

·VI, 251-252. ते दुर्विनीताः सामन्तास्ताभ्यां के ऽपि निजनिरे । के ऽप्यनाम्यन्त नन्दो ऽभूदखण्डाज्ञस्ततः परम् ॥२५॥ नन्दो राजा राजमानो महा भूसुवामा सूचिताज्ञो बभूव । प्रायः पुण्यं विक्रमच प्रमाणं लौवं जन्म लाघनीयेऽपि वंशे ॥२५२।। इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचिते परिशियपर्वणि स्थविरावलीच- रिते महाकाव्ये यशोभद्रदेवीभावभद्रबाहुशिय्यचतुएयरत्तान्त अनि- कापुत्रकथापाटलीपुत्रप्रवेशउदायिमारककथानन्दराज्यलाभकीर्तनी नाम पहः सर्गः ॥

·CANTO VII. दूतश्च तत्रैव पुरे सनाथे नन्दभभुजा । ब्राह्मण: कपिलो नामायुवामैको बहि वि ॥१॥ एकदा तद्गृहाद्दे परिवारसमन्वितः । प्राचार्यः कश्चिदप्यागात्संमारकरिकेशरी ॥२॥ तदाखिलनभःकान्तिखेदादिव दिवाकरः । जगाम पशिमाम्भोधिलहरीजलहस्तिताम् ॥३॥ प्रत्यग्रदाडिमीपुष्पवर्णवैभवहारिभिः । पशिमालति सन्ध्याभ्रः कौसुम्भाएकभागिव ॥४॥ ग्रहादीपमालाभिर्भासुराभिः पदे पदे । व्योमः स्पर्धानुबन्धेन सनक्षत्रेव भूरभूत् ॥५॥ श्रालोकजनक विश्वक्खगाः कोलाइलच्छलात् । द्रक्ष्यमे क नु भयो ऽपौत्यर्यमाणमिवोचिरे ॥६॥ मन्ये ऽस्तं गच्छतार्केण वहौ न्यामौलता रुचः । तमिान्काले कथमझदन्यथा सो ऽतिभासुरः ॥७॥ नौरन्प्रेणान्धकारणाचनमब्रह्मचारिणा । तदाभूद्रोदमौरन्धं पातालविवरोपमम् ॥८॥ नगरे दुर्लभो रात्रौ प्रवेश इति सरयः । खैः पादः पुपुवुस्तस्य ब्राह्मणस्य ग्रहाङ्गणम् ॥८॥ 300 •धेर्सहरी..

·२०० VII, 10-19. ब्राह्मणं तमनुज्ञाप्याचार्यास्ते तां विभावरीम् । तदग्निहोत्रशालायामवात्मुर्विश्ववासलाः ॥१०॥ जानन्ति किञ्चिदप्यते न वेति प्रत्यनौकधीः । जगामाचार्यवर्यस्य समीपे कपिला निशि ॥११॥ हृदयान्तःसमुलाचिश्रुताधिलघरी निर्भः । वचोभिर्विदधे सूरिस्तस्याये धर्मदेशनाम् ॥१२॥ तस्यामेव हि तामस्यां धर्मदेशनया तया । श्रावकः कपिलो बजे ऽथाचार्या ययुरन्यतः ॥१३॥ अन्यदा केचिदाचार्यः मारवाले तदोकसि । तस्युस्तेनाईतौभृतेनानुज्ञाता द्विजन्मना ॥१४॥ अन्येद्युः सुनुरुत्पेदे कपिलस्य द्विजन्मनः । स पुनीतमाचो ऽपि रेवतीभिरग्टह्यत ॥१५॥ गुनिभिः कल्पमानानां भाजनानामधश्च सः । बालो द्विजन्मना तेन दधे श्रद्धानमालिना ॥१६॥ तेषां महाप्रभावानाम्पी पात्रवारिणा । अभिषिकं मिई फ़रव्यन्तों मुमुचुईनम् ॥१०॥ मुनिभाजनकल्पाम्भोभिषिकस्यारुज: शियोः । चके कन्पक इत्याश्यां कपिल: श्रावकमादा ॥१८॥ तदादि यन्तरौदोपस्तदृहे न कदाप्यन् । ततय पुषसन्तानसम्मृद्धः कपिलो ऽभवत् ॥२८॥ IS HD for अपा। 15D माया। 104D महान। 10 ·VII, 20-29. कल्पकः क्रमयोगेन विपन्नपिचकः पुरे। समस्तविद्यास्यानज्ञ एको ऽभूत्कीर्तिभाजनम् ॥२०॥ सगर्भश्रावकावेन सदा सन्तोषधारकः । न परिग्रहभ्यस्व मनोरथमपि व्यधात् ॥२१॥ कुलौना अपि लावण्यवती रूपवतौरपि । दीयमाना अपि प्रार्थ नोपयेमे म कन्यकाः ॥२२॥ पुरे परिभ्रमन्नित्यं कल्पको बटुभिश्तः । पौराणां पूजनौयो ऽभूद्विद्वान्सर्वत्र पूज्यते ॥२३॥ दतच कापिलेस्तस्य गमनागमनाध्वनि । पर्यवात्सीविजनीकस्तस्य काभवत् सुता ॥२४॥ नामत्यन्तं रूपवतोमप्युपायंस्त को ऽपि न । जलोदरेण तस्या हि रूपलक्षमीरदूय्यत ॥२५॥ पयोमतदृतिप्रायं तथास्तुन्दमजायत। कन्यापि मागुर्वोवाक्षमा चङ्घमणे ऽपि हि ॥२६॥ मा कन्यकापि वलीव समये पुष्पवत्यभूत् । विषन्ना तत्तु तन्माता कथयामास तत्पितुः ॥२७॥ ब्राह्मणो ब्राहाणीमूचे प्रिये दोषो ऽयमावयोः । नोदाहिनेयं यत्कन्या कन्याप्येया बभूदकोः ॥२८॥ अस्याः पत्युरमततात्पुष्ये मोघवमागते । उपस्थितं भ्रूण हत्यापापं तदिदमावयोः ॥२८ 2lbCधारयः। 29 D भूजबा; CMSS हत्या। 06 ·२०२ VII, 30-39. किं कुर्मः को ऽपि कृणुते न जलोदरिणौमिमाम् । नदाकछले पतिताय देया कस्मैचिदप्यमौ ॥३॥ वाक्छलेनापि न ग्राह्य को ऽपि ना कल्पक विना । सत्यसन्धः स एवैकस्तदर्थं प्रयतामहे ॥३९॥ तेनापि कूपिकाखानि स्वग्रहाये द्विजन्मना। कल्पकागमवेलायां मा कन्यापि तव च ॥३२॥ आयान्तं कल्पकं दृष्ट्वा पूञ्चकार च स दिजः । य आकर्षति मे पुत्रौं तस्मायेव ददाम्यहम् ॥३३॥ कल्पको ऽपि हि तत्कालं दयोलिखितमानमः । तामाचका श्रुत्वैव वाचं तपितुरुत्तराम् ॥३४॥ तत्पितेावाच मत्कन्यामिमामुद्दह कल्पक । फूपिकाकर्षकायोर्मयैषा कल्पिता यतः ॥३५॥ एतस्याः सम्प्रदानं च श्रुत्वा संसोढवामसि । अनिषिद्धं यमुमतमिति न्यायो ऽपि वर्तते ॥३६॥ सरोव विद्यास्थानानां त्वमेव न्यायवित्तमः । सत्यसन्धो ऽसि भातस्वं तत्कुरुष यदईति ॥३७॥ छलितो बुद्धिशक्त्याई किं करोमोति कल्पकः । नितम्बिनौनिरौहो ऽपि तामुद्दोढुममन्यत ॥३८॥ कलाकलापजलधिकुम्भजन्माथ कल्पकः । आयुर्वेदोदितौषध्ोग्लाघीकृत्योदुवाइ ताम् ॥३८॥ 37CDचातस्वं।

·VII, 40-49. २० कन्त्यकं पण्डितं पुद्धिमन्तं श्रुत्वाय नन्दराट् । श्राहय प्रार्थयाञ्चके ममामात्यत्वमाश्रय ॥४॥ जजन्य कल्पको राजन्ग्रामाच्छादनमाचकम् । विहाय नान्यमधिकं वाञ्छाम्यपि परियहम् ॥४१॥ धार्मिकाण मसकानां न हि निर्वइति कचित् । राजनमात्यव्यापारः पर्याप्तं तदनेन मे ॥४९॥ इत्युक्का राज आजा नामवशायैव कल्पकः । जगाम चक्रे च नृपस्तच्छिद्रान्वेषणोद्यमम्॥४३॥ न नन्दः प्राप तच्छिष्ट्र नित्यमम्पयनपि । महात्मनां निरीहाणं तद्धि प्रायेण दुर्लभम् ॥४४॥ अन्यदा कन्पकरहदाररय्यानिवासिनम् । राजा रजकमात्मीयं पप्रच्छाय धीनिधिः ॥४॥ बामणः कपको नाम यस्तव प्रानिवेग्मिकः । बमनानि तदीयानि वंशालयमि किं न वा ॥४६॥ चालयामौति रजकेनोक प्रोवाच तं नृपः । नदानी मानि वस्त्राणि धर्तयान्वय सम मा ॥४॥ प्रमाणमादेम इति विज्ञप्य रजको थयो। इतर ममयः कौमुधुलवम् ममाययौ ॥४८॥ कम्प परिपूणे वामान्यमूमि मे । राजनितनाव निजय मनोरम Ber ULD निक ·२.४ VII, 50-59. । यथातिर्शयचोक्षाणि सच्छायान्याकान्यहम् । धूपयित्वा परिदधे कौमुदीपर्ववासरे ॥५॥ कल्पको चिन्तयञ्चैवमासन्ने पर्ववासरे। अन्यस्य भाटिलोभेन रजको राजवर्चमी ॥५१॥ अपयेदरवस्त्राणि नार्पयिष्यति में पुनः समक्लेशं परिभवं तन्न क्रेय्ये स्वपाणिना ॥५२॥ युग्म । विवेकलोचनेनैव प्रेक्ष्य प्रेक्षावतां वरः । उपेचिट वचः पल्याः स्तोमुखाः कृतिनो न हि ॥५॥ अत्याग्रहग्रहौतम्त तस्या वार्मामि कल्पकः । रजकस्यार्पयत्तस्य स्वौग्रहो बलवान्खलु ॥५४॥ समागते पर्वदिने कन्पकस्योपतायुषः । वामांसि नार्पयत्तस्य रजको राजशासनात् ॥५५॥ अद्य याधि प्रातरेहीत्येवं प्रातारयाहुः । रजकः कन्पक राजनियोगादभयो हि सः ॥५६॥ प्रयोजनेन तेनैव कल्पको रजकस्य तु । ग्टई ययाधुत्तमर्णस्याधम इवाम्यहम् ॥५॥ एवं जग्मतुरन्दे दे तस्य वस्वाणि मार्गतः । भवेदभिभवायैव क्षमा हास्यन्तदर्शिता ॥५॥ नतो व तीये तु प्रवृत्ते कपको ऽवदत् । अरे सुन्दर चौरस्त मदरसायमि जौवान् ॥५८॥ Bed Dो 1 50 bAच मारपन, Dso pr.m,& Cimarg.

·VII, 60-69. २०५ रचयित्वा बदसूना स्वानि वस्वामहं यदि । न हि ग्टहामि तत्रास्मि कम्पको रजकाधम ॥६॥ कन्पको रजकागारं निशायां गन्नुमन्यदा । एकाकी निर्ययो विद्यासाधनायेव माइसौ ॥६॥ चण्डिकामगुवेतालाधषमतपण्डितः । गुप्ता स दधे तुरिकामन्तकस्येव देवताम् ॥६२॥ फालोगत व दीपी मकुटीविकटाननः । कन्पको ऽनन्पोपो ऽथ गत्वा रजकमभ्यधात् ॥६३॥ रे सेवक वाभ्यागां दे वर्षे नव वेग्मनि । वरवानपंयमीदानीमथवा नेति कथ्यताम् ॥६॥ तं श्रद्वारामममिव सुधितं प्रेक्ष्य धावकः । सुभितो टहिणीमूचे वार्मास्यस्य समर्पय ॥६५॥ रजक्यपि तथा पके व्यकौशल्याथ कम्पकः । पाक कुरौं नर्तयामाम लालमित्र केमरी ॥६६॥ पटपटिति कुर्वाणं रजकम्याय कन्यकः । उदर दीवाकुर्या कुश्केिनेव भूतलम ॥६॥ अरमा निर्यमा तुन्दाधिर्मरादिय वारिणा । दामामि रयामाम कल्पक: मरयमरः ॥९॥ भागन्दन्ती रमायूचे निमि किमनागमम् । राजाजय वस्वाणि हे पिरमधारयत्॥८॥ G3RD•एमा

·VII, 70-80.
तदाकर्ण्य तु सम्भान्तः कल्पकः ममकल्पयत् ।
अहो राज्ञः प्रपञ्चो ऽयं यदचो न कृतं मया ॥७॥
नदद्य रजकवधापराधान्नृपपूरुपैः ।
नौये न यावत्तावद्धि खयं यामि नृपान्तिकम् ॥७९॥
कन्पकश्चिन्तयित्वैवमुपनन्दं स्वयं ययौ
नन्दो ऽपि सद्यः मानन्दस्तं चक्रे गौरवास्पदम् ॥७२॥
माकाझं कल्पकं ज्ञात्वा नन्दो ऽपौङ्गितवित्तमः ।
धभाषे भृशमभ्यर्थीदत्खामात्यपदं मम ॥७३॥
खापराधप्रतीकारं चिकीर्षुरथ कल्पकः ।
प्रतिपेदे नृपवचः स सुधौर्या हि कालविद् ।।७४।।
नन्दो ऽपि कृतकृत्यं खं मन्यमानः प्रमोदभाक् ।
कल्पकं वार्तयामास स्वमनोबर्षिणाम्बुदम् ॥७५||
भन्यभूतान्हदयस्य नन्दो ऽपि स्वार्थमंशयान् ।
कल्पकं पृच्छति स्मेयं विद्यागुरुमिवागतम् ॥७६॥
नृपतिं पौणयामास कन्पको ऽपि खनन्पधीः ।
वाकीस्तकृतमन्देलोर पेपणमुहः ॥७॥
अन्यायं रजकणी नदा पूत्कर्तुमागता ।
ददर्श कल्पकं राजा प्रदत्तगुरुगौरवम् १७८॥
तथाम्यं कल्पतं दृष्ट्वा नित्य रजका ययुः ।
राजमान्यत्वमेवैकमनर्थस्य प्रतिक्रिया ॥७॥
तदेवायेतनामात्यमपमार्य महीपतिः ।
कन्पकायार्पयमुद्राकरे यादि यथोचितम् ॥ ८ ॥

·VII, 81--00. २०७ समुद्रवमनेशेभ्य श्राममुद्रमपि श्रियः । उपायहस्तेराशय्य ततः सो ऽकृत नन्दमात् ॥ ८१ ॥ नवे तस्मिन्महामात्ये श्रीवशोकारमान्त्रिके । श्रीरभन्नन्दराजस्य सिरावारिवदक्षया ॥२॥ तस्य धीवारिणा सिनो राज्ञो विक्रमपादपः । यशःप्रसून सुपुवे सुरभीतविष्टपम् ॥८३॥ नन्दराजप्रतापाग्नेद्धिमुत्पादयन्पराम् । तस्य युद्धिप्रपक्षो ऽभूत्सचिवस्य महानिलः ॥८४॥ तो ऽपि च परिभरः प्रारमन्त्री कन्पकस्य सः। छल गवेषयामास तटम्यो ऽपि हि भूतवत्॥८॥ म दुरः कन्पकम्येष्टी रेटौं वस्खादिभिर्मशम् । आवर्जयितुमारेभे तत्पत्तियुभुत्मया ॥८६॥ सापि लोभाभिभूतात्मा प्रत्यहं कल्पकौकमि । क्रियमाणं जल्प्यमानं पाण्यत्माकनमन्त्रिणः॥८॥ भूयांमस्तनुजन्मानेो यभूवुः कल्पकस्य तु । प्रायेण पुबवन्तो हि भवन्ति परमाईताः ॥८८॥ मारेभे ऽन्यदकस्य सनारुदाहमङ्गलम् । निमन्त्रयितुमच्छप तप मान्तःपुरं नृपम् ॥८॥ म रामः स्वागतपिकीमुकुटपामराम् । प्रतकमे कारयितुमन्यवाग्मे पनि ॥८॥ 82 bARो। ६A पायोपि ।

·२०८ VII, 91--100. भ्रटामात्याय मा पेटी कथयामास तत्तथा । लब्धो ऽवमर इत्याए सो ऽपि भूपं व्यजिज्ञपत् ॥१॥ न साम्प्रतममात्यो ऽस्मि न मान्यो ऽरिम नयापि हि। कुलौनो ऽस्यतिभको ऽसौत्यास्यामि स्वामिनो हितम्॥८॥ कल्पकेन यदार-धं ग्रणु त्वप्रियमन्त्रिण। छत्वादिराज्यालङ्कारान्कारयन्नस्ति ऽधुना ॥३॥ इयता कथितेनेशः स्वयं वेत्तु तदाशयम् । सिक्येनापि द्रोणपाकं जानन्ति हि मनौषिण: ॥४॥ ग्रासेन खामिदत्तेन वर्धितो ऽसौति वन्यदः । न पुनः पदसापत्न्यं मात्मयं मम कल्पके ॥६५॥ कदाचिन्मत्सरेणाइममत्यमपि हि ब्रुवे । । सत्यं तत्तु चरैर्विद्धि नृपा हि चरचक्षुषः ॥८६॥ प्रेषिताश्च चरा राजा गत्वा कल्पकसद्मनि । दृष्ट्वा च तत्तदाख्यातमाख्यान्ति स्म महोभुजे ॥७॥ ततय भकुटुम्बो ऽपि कल्पको नन्दभूभुजा सद्यो ऽन्धकूपकारायामक्षेप्याक्षेपपूर्वकम् ॥९८॥ कल्पकाय मपुत्राय कोद्रवौदनसेतिकाम् । पयाकरकमेकं च कूपके क्षेपयनृपः ॥२८॥ कल्पको ऽल्पं निरौक्ष्यान्नं कुटुम्बमिदमभ्यधात् । मिक्थैईि संविभागो ऽस्य कवलानां तु का कथा ॥१०॥ 96 b C corrects 447, ** pr. m.; D corrects ya, pr. m. - 98dcमाया।

·VII, 101-1
कवल: शतमद्ध्यहि भवेसुदरपूरणम् ।
तसिक्यमात्राण्यअन्तः सर्वे यूयं मरिय्यय ॥११॥
तम्मा तां स एवैकः समस्त कोद्रवौदनम् ।
यो भ्रष्टमन्त्रिणो वैरशोधनाय भवेदलम् ॥१०॥
मम्भूयोचे कुटुम्बेन स्वं भुच क्षेममस्तु ते ।
वैरनिर्यातनं कर्तुं तात नास्माम को ऽयलम् ॥१३॥
ततय कन्यको भुह तदनं प्रनिवासरम् ।
अन्ये त्वमशनं कृत्वा विपद्य त्रिदिवं ययुः ॥१४॥
तदा च कन्यकाभावं जाला सामन्तभूभुजः ।
रुरुधुः पाटलीपुत्रं मन्दोन्मूलनकाम्यया ॥२५॥
रुद्धद्वारे प्रतिदिर्श पाटलीपुत्रपनने ।
भाण्डं भाण्डेन पुस्फोट पोगणं तत्र भौजुयाम् ॥१६॥
अनीयो विधियां तेषामामने प्रयने ऽपि वा।
दाइञ्चरातुर त नन्दो न प्राप निर्दतिम् ॥१७॥
अचिन्तयप यावद्धि कन्पका मन्त्र्य नाम ।
नावसिंहगुरु वेदं पुरं नास्कन्दि केनचित् ॥१
विना ने कन्यकमन्नगरस्येमी दशा ।
पर झुपवनं पायरयुपगीयते ॥१८॥
म जीवति यदि तदा तेनैवोदेच्यते पुग्म् ।
प्रायेण कृप्यते रमिाभारा निभिरेव हि ॥११॥
फाराधिकारिणो रामा यादव यानापन् ।
मतपमियम केो ऽपि रहारपद्यापि कोद्रवान् ॥११॥

·२१० VII, 112-121. . विष्वा च मच्चिकां कूपे तवारीय च कल्पकम् । तदैवाकर्षयामास नन्दो निधिमिवात्मनः ॥११२॥ अपि पक्कद्रुपत्ताभं शिबिकामधिरोप्य तम् । वास्थोपर्यभ्रमयन्नृपः पूर्देवतामिव ॥११३॥ तं दृष्ट्वा वैरिणो दथुनन्दो भदवलः खलु । यदेषो ऽस्मान्भीषयते दर्शयन्कूटकल्पकम् ॥११४॥ ततो बाढमुपद्रोतुं ते प्रावर्तन्न वैरिणः । अनुत्पन्नभया यन्त्रप्रतियन्त्रादिकल्पनैः ॥११५॥ ततश्च कल्पकः प्रेय्य दूतं तानेवमब्रवीत् । एतु वः कोऽप्यभिमतो ऽन्तर्गङ्ग नावमास्थितः ॥११६॥ यथामपि नौयानो जल्पित्वा तेन धीमता । करोमि सन्धिमन्यदा भवतां यदभौमितम् ॥११॥ मान्धिविग्रहिकस्तेषां कल्पकचापि नौस्थितौ । मिलितावाभिमुख्येन वक्रावकाग्रहाविव ॥११८॥ नत्र कम्यचिदेकस्येनुकलापं करम्यितम् । निरीक्ष्य कल्पको मन्त्री तमूचे ऽङ्गुलिमजया ॥११८॥ यद्यमुय्येतुभारस्य मूलं प्रान्तय कर्त्यते । एतन्मध्यप्रदेशस्य तदा किमुपतिष्ठते ॥१२॥ सान्धिविग्रहिकः सोऽथ विद्वानपि सुधीरपि । न तदाभयमशामीदीदृमस्तु तदामयः ॥१११॥ 120cCप्रदेगया। 121) सापि।

·VII, 122-131. ययेत्यष्टिर्मूलेन प्रान्तेन च विवर्धते । उभाभ्यामेव मन्धिभ्यां तथा क्षत्रियमन्ततिः ॥१२२॥ तत्र चैकः मत्यसन्धियंत्रीक नान्यया भवेत् । मपञ्चमन्धिरपरो मायया यः प्रतन्यते ॥१२३॥ अविश्वासेन वो नन्दे मत्यमन्धेन गोचरः । प्रपञ्चमन्धिम्नु कथं भावी वो मयि तदिदि ॥१२४॥ नि:मन्धियन्धातायमुपजीव्या भविथ्यय । निक्षत्तमूलपान्तेयरिवनन्दभपतेः ॥१२॥ पुनय तत्प्रदेशम्याभौया मूर्धन्यदर्शयत् । दण्डाहतां दधिम्यालौं कन्पको इम्तमञ्जया ॥२२६॥ प्राग्वद्भावार्थमनामीत्प्रधानपुरुषो नमः । कम्पकामात्यपदयभावार्थो ऽयमभूत्युनः ॥१९॥ वत्परमहनिम्यारली मदोर्दण्डाहता यदि । तदः स्यादिटकाकाई विकीर्ण दधिवदलम् ॥१२॥ पुनः खनावा तनावः कल्पकस्थि: प्रदक्षिणाम् । चकार तदभिप्रायं तत्रापि न विवेद मः ॥१३॥ भावार्थालेप मनावा यथा नौरायता तर । तथागानेगमा तेसो भातामारियो ॥१३॥ मजावयेपि भाराममान कम्पकम्य मः। ऊहापोहपरम्तमा प्याशायः काकपोतवत् ॥१३१५ 12SCRI130 dCD.रियो।

·२१२ VII, 132-138. खम्यानं कल्पको ऽथागासान्धिवियहिक: स तु ।' तद्भावमविदन्वीक्षापत्रः स्वशिविरं ययौ ॥१३२॥ म सन्धिविग्रहपुमानिजः पृटो विषादभाक् । अवोचदत्यसम्बन्धप्रलापी कल्पकदिजः ॥१३३॥ पुनः पुनश्च तैः पृटो न म किञ्चिदवोचत । स हि जिहाय तद्भावं नाशासिषमिति नुवम् ॥१२॥ मिलितः कल्पकस्यायमपीति कृतनिश्याः। से ऽथ सामन्तराजानः पलायन्त दिशो दिशम् ॥१२५॥ ततः पलायमानानां तेषां कल्पकथामनात् । इस्त्यश्वरत्नकोशादि जग्राहोच्छिद्य नन्दराट् ॥१३६॥ नन्दो ऽपि तं निजग्राह प्राक्क्रनं दुटमन्तिणम् । भनस्य कल्पकस्यायमनर्थकदिति क्रुधा 1 १३७॥ नन्दश्रियां रक्षणमौविदनः सुधौनयोपायनदौनदीनः। मां कम्पको नन्दनरेशराज्ञा- नियन्त्रितां मन्दिवरश्चकार ॥१३८॥ इत्याचार्यश्री हेमचन्द्रविरचिते परिशिष्टपर्वणि स्थविरावलीचरिते महाकाव्ये कल्पकामात्यसङ्कीर्तनो नाम सप्तमः सर्गः॥

·CANTO VIII. कन्पकः पुनरुत्पन्नानेकपुत्री धियां निधिः । सुचिरं नन्दराजस्य मुद्राव्यापारमन्वशात् ॥२॥ नन्दस्य व कालेन नन्दाः मताभवन्नृपाः । तेषां च मन्त्रिणो भूवन्भूयांमः कल्पकावयाः ॥२॥ ततस्त्रिखाइथिवीपतिः पतिरिव श्रियः । समुत्पातद्विषत्कन्दो नन्दो ऽभन्नवमा नृपः ॥३॥ विष्टः थियां वाम उमटः भकटो धियाम । शकटाल दात तस्य मन्व्यत्कन्पकान्वयः ॥४॥ तस्य लम्मीवती नाम लमौरिव वपुमती । मधर्मचारिपदभवच्छीनालारधारिणी ॥५॥ तयोय व्धेष्ठतगयो विनयासहता ऽभवत् । अम्यूनधीः पूलभद्रो भद्राकारनिगाकरः ॥६॥ भफिनिष्टः कनिष्ठो भुशीयका नन्दनम्नयोः । मन्दगइददयामन्दानन्दगोजीर्षचन्दनः ॥5॥ पुरे भत्ता कति पेन्ना पश्रियोदेगी। यमोहतगतो यभूव जोनीषधिः । भुपानी विविधाम्मोगारम्तमभद्रो दिवानियम् । साम बमचे मया दादमान्दानि सन्नाः ॥ योपासारखो भामिविभाजनम् । गिमा मन्दमधिपतेः१ .

·२२४ VIII, 11-21. तत्र चासौदररुचिनीम दिजवराग्रणः। कवीनां वादिनां वैयाकरणानां शिरोमणिः ॥११॥ स्वयद्धृतर्नवनवैरटोत्तरशतेन मः । वृत्तैः प्रत्तो ऽनुदिनं नृपावलगने सुधौः ॥१२॥ मिथ्यादृगिति तं मन्त्री प्रथम न जातुचित् । तुयो ऽप्यस्मै तुष्टिदानं न ददौ नृपतिस्ततः ॥१३॥ ज्ञात्वा वररुचिस्तव दानाप्रापणकारणम् । श्राराधयितुमारेभे ग्रहिणौं तस्य मन्त्रिणः ॥१४॥ सन्तुय्या तयान्येधुः कार्य पृटो ऽब्रवौदिदम् । राज्ञः पुरस्तान्मे काव्यं तव भी प्रशंसतु ॥१५॥ तया तदुपरोधेन तद्विजप्तो ऽवदत्पतिः । मिथ्यादृष्टरमुय्याई प्रशंसामि कथं वचः ॥१६॥ तयोतः सायई मन्त्री तत्तथा प्रत्यपद्यत । अन्धस्तौबालमूर्खाणामाग्रहो बलवान्खलु ॥१७॥ राज्ञः पुरस्तात्पठतः काव्यं वररुचेस्ततः । श्री सुभाषितमिति वर्णयामास मन्तिराट् ॥१८॥ दीनारशतमष्टाग्रं ततो ऽस्मै नृपनिर्ददौ । राजमान्यम्य वाचापि जीव्यते ह्यनुकूलया ॥१८॥ दीनाराष्टोत्तरशते दीयमाने दिने दिने । किमेतदीयत इति भूपं मन्त्री व्यजिज्ञपत् ॥२०॥ थोचे नृपतिर्मलिन्दो ऽस्मै त्वाप्रशमया । 1 dD corrects सुपनिलयने।

·VIII, 22--31. २९५ . वयं यदि स्वयं दद्मो दद्मः किं न पुरा नतः ॥२२॥ मन्व्ययूचे मथा देव प्रशंसा नास्य निर्मिता । काव्यानि परकीयाणि प्राशंसिपमई तदा ॥२२॥ पुरो न: परकाव्यानि स्वकीकृत्य पठत्ययम् । किमेतत्सत्यभावेनेत्यभापत नृपस्ततः ॥२३॥ एतत्पठितकाव्यानि पठन्तिालिका अपि । दर्शयिष्यामि वः प्रातरित्यूचे सचिवो ऽपि च ॥२४॥ यक्षा यक्षदत्ता भूता भूतदत्तयिका तथा । वेणा रेणेति सप्तामन्प्राज्ञाः पुचस्तु मन्त्रिणः ॥२५॥ ग्टहानि न्यायमौ नामां मकानं तयेतराः । दियादिवारक्रमा ग्टहन्ति स्म यथाक्रमम् ॥२६॥ राज्ञः समीपं सचिवो दितीये ऽहि निनाय ताः । तिरस्करिण्यन्तरिताः समुपावेभयञ्च सः ॥२७॥ अष्टोत्तरशतं लोकान्खयं निर्माय नैत्यिकान् । ऊचे वररुचिस्तास्तु यथाज्येष्ठमनूचिरे ॥२८॥ तता वररुचे रुटो राजा दानं न्यवारयत् । उपायाः मचिवानां हि निग्रहानुग्रहक्षमाः ॥२८॥ ततो वररुचिर्गला यन्त्र गङ्गाजले व्यधात् । तन्मध्ये वस्तबद्धं च दीनारशतमयुक् ॥३॥ प्रातर्गङ्गाममौ स्तुत्वा यन्त्रमाक्रामदंहिणा । 28 bD नेत्यकान्। bc A कचे वरवधर्मदा 23 b० सपा। सचच्छुखा घुमक्षा।

·२१० VIII, 11-21. - तत्र चासौदररुचिनीम दिजवराग्रणीः। कवीनां वादिनां वैयाकरणानां शिरोमणिः ॥११॥ स्वयश्तैनवनवैरष्टोत्तरशतेन सः । वृत्तैः प्रवृत्तो ऽनुदिनं नृपावलगने सुधौः ॥१२॥ मिथ्यादृगिति तं मन्त्री प्रशशंस न जातचित् । तुष्टो ऽप्यस्मै तुष्टिदानं न ददौ नृपतिस्ततः ॥१३॥ ज्ञात्वा वररुचिस्तत्र दानाप्रापणकारणम् । श्राराधयितुमारेभे ग्रहिण तस्य मन्त्रिणः ॥१४॥ सन्तुट्या तयान्येद्युः कार्य पृटो ऽब्रवीदिदम् । राज्ञः पुरस्तान्मे काव्यं तव भी प्रशंसतु ॥१५॥ तया तदुपरोधेन तद्विज्ञप्तो ऽवदत्पतिः । मिथ्यादृटरमुय्याई प्रशंमामि कथं वचः ॥१६॥ तयोकः साग्रई मन्त्री तत्तथा प्रत्यपद्यत । अन्धस्त्रीयालमूर्खाणामाग्रहो बलवाग्खलु ॥१७॥ राज्ञः पुरस्तात्पठतः काव्यं वररुचेस्ततः । अहो सुभाषित मिति वर्णयामाम मन्त्रिराट् ॥१८॥ दीनारशतमटाग्रं ततो ऽस्मै नृपनिर्ददौ । राजमान्यम्य वाचापि जीव्यते ह्यनुकूलया ॥१६॥ दीनाराष्टोत्तरशते दीयमाने दिने दिने । किमेतद्दौयत इति भूपं मन्तौ व्यजिज्ञपत् ॥२०॥ श्रथोचे नृपतिर्मन्निन्दद्मो ऽस्मै त्वत्प्रशंसया । 1d D corrects पनिलयने।

·VIII, 42-52. उपलक्ष्य ग्रहाणेदं निजद्रव्यमिति ब्रुवन् । मो ऽर्पयामास दौनारग्रन्थिं वररुचे: करे ॥४२॥ दीनारग्रन्थिना तेनात्मर्पिग्रन्थिनेव मः । दशामासादयामास मरणादपि दु.महाम् ॥४३॥ विप्रतारयितुं लोकं मायमत्र क्षिपत्यमौ । द्रव्यं प्रातः पुनर्टलातीत्यूचे सचिवा नृपम् ॥४४॥ साधु जातमिदं छ त्यालपन्मन्त्रिपुङ्गवम् । विम्मयसोरनयनः खवेश्मागान्महीपतिः ।।४ ५॥ श्रमर्षणो वररुचिः प्रतीकारं विचिन्तयन् । ग्राहस्वरूपं सचिवस्यापच्छच्चेटिकादिकम् ॥४६॥ तस्याथ कथयामाम काचित्मचिवचेव्यदः । भूपतिः श्रीयकोदाइ भोक्ष्यते मन्त्रि वेग्मनि ॥४॥ मज्ज्यते चात्र शस्त्रादि दातुं नन्दाय मन्त्रिणा । शस्त्रप्रियाणां राज्ञां हि शस्त्रमाद्यमुपायनम् ॥४८॥ समासाद्य छलज्ञस्तच्छलं वररुचिस्ततः । चएकादि प्रदायेति डिभरूपाण्यपाठयत् ॥४८॥ न वेत्ति राजा यदमौ शकटाल: करियति । व्यापाद्य नन्दं तद्राज्ये औयकं म्यापयिष्यति ॥५॥ स्थाने स्याने पठन्ति स्म डिम्भा एव दिने दिने । जनश्रुत्या तदयौणैदिति चाचिन्तयन्नृपः ॥५१॥ बालका यक्ष भाषन्ते भाषन्ते यच्च योषितः । 464ISS. प.,D सभ्यते पाच रस्त्राषि। 51 Aadas before याने, पयायमबापर। 28 ·२९६ VIII, 32-41. दीनारास्ते च तपाणावुत्पत्य न्यपतंस्ततः ॥२१॥ स एवं विदधे नित्यं जनस्तेन विमिभिये । तच्च श्रुत्वा जनश्रुत्या राजाशंमत मन्त्रिणे ॥३२॥ इदं यद्यस्ति सत्यं तत्प्रांतवौं क्षामहे स्वयम् इत्युको मन्त्रिणा राजा तत्तथा प्रत्यपद्यत ॥३३॥ दत्त्वा शितां चरः मायं प्रेषितस्तत्र मन्त्रिणा । शरस्तम्वनिलौनो ऽस्यात्पनीवानुपलक्षितः ॥३४॥ तदा वररुचिर्गत्वा छन्नं मन्दाकिनौजले । दीनाराष्टोत्तरशतग्रन्थिं न्यस्य ययौ ग्टहे ॥३५॥ तज्जीवितमिवादाय दीनारग्रन्थिमादरात् । चरः समर्पयामास प्रच्छन्नं वरमन्त्रिणे ॥२६॥ अथ गुप्तात्तदीनारग्रन्थिमन्त्री निभात्यये । ययौ राज्ञा ममं गङ्गामागावररुचिस्तदा ॥२७॥ इयुकामं नृपं दृष्ट्वोत्सष्टमानौ मविमारम् । स्तोतुं प्रवते गङ्गां मूढो वररुचिस्ततः ॥२८॥ स्तुत्यन्ने ऽचालयद्यन्नं यदा वररुचिः परम् । दीनारयन्यिरुत्पत्य नापतत्पाणिफोटरे ॥२८॥ यन्धिं गवेषयामाम पाणिना तजले ततः । सो ऽम्गदपवणौको धूनी पृटो हि मौनभाक् ॥४ ॥ दयाचे महामायः किं ते रत्ते न आपकी न्यामोरतमपि ट्रर्य गवेपयमि यग्मुः ॥४२॥ - SILA गोषfor धा।

·VIII, 42-52. उपलक्ष्य ग्रहाणेदं निजद्रव्यमिति ब्रुवन् । मा र्पयामास दीनारग्रन्यि वररुचेः करे ॥४२॥ दीनारग्रन्थिना तेनात्मपिछन्यिनेव मः । दशामासादयामाम मरणादपि दुःमहाम् ॥४३॥ विस्तारयितुं लोकं मायमर क्षिपत्यमौ । द्रव्यं प्रातः पुनर्सहातौत्यूचे सचिवो नृपम् ॥४४॥ साधु जातमिदं छद्मेत्यालपनमन्त्रिपुङ्गवम् । विम्मयस्मेरनयनः स्खवेश्मागान्महीपतिः ॥४५॥ अमर्षणो वररुचिः प्रतीकारं विचिन्तयन् । ग्टहस्वरूपं मचिवस्थापृच्छटिकादिकम् ॥४६॥ तस्याथ कथयामाम काचित्सचिवचेश्यदः । भूपतिः श्रीयकोदाइ भोक्ष्यते मन्त्रिवेग्मनि ॥४७॥ माज्यते चात्र शस्त्रादि दातुं नन्दाय मन्त्रिणा । शस्त्रप्रियाणां राज्ञां हि शस्त्रमाद्यमुपायनम् ॥४८॥ समासाद्य छलज्ञस्तच्छलं वररुचिस्ततः । चणकादि प्रदायेति डिभरूपाण्यपाठयत् ॥४८॥ न वेत्ति राजा यदमौ शकटाल: करिय्यति । व्यापाद्य नन्दं तद्राज्ये श्रीयकं म्यापयिष्यनि ॥५॥ स्थाने म्याने पठन्ति स्म डिम्भा एव दिने दिने । जनश्रुत्या तदोषीदिति चाचिन्तयन्नृपः ॥५१॥ यालका यह भाषन्ते भाषन्ते यच्च योषितः । 48 DISS. स.,D अश्यते चाप गतारि। 51 Aadds lefore खाने, रसायनबाबर। 28 ·२१९ VIII, 52--62. उत्पातिकीच या भाषा सा भवत्यन्यथा न हि ॥२२॥ तत्प्रत्ययार्थं राज्ञाथ प्रेषितो मन्त्रिमनि । पुरुषः सर्वमागत्य यथादृष्टं व्यजिजपत् ॥५३॥ ततश्च सेवावसरे मन्त्रिणः समुपेयुषः । प्रणामं कुर्वतो राजा केापात्तस्यौ परामुखः ॥५४॥ नावशो ऽथ वेश्मत्यामात्यः श्रीयकमनवौत् । राजो ऽस्मि ज्ञापितः केनाप्यभको विदिपन्निव ॥५५॥ असावकस्मादस्माकं कुलक्षय उपस्थितः । रक्ष्यते तत्म कुरुषे यद्यादेशमिम मम ॥५६॥ नमयामि यदा राजे शिरच्छिन्द्यास्तदामिना । अभक्तः स्वामिना वध्यः पितापीति वदेस्ततः ॥५॥ थियासौ मयि जरमाप्येवं याते परासुताम् । त्वं मकुलग्रहस्तम्भो भविष्यमि चिरं ततः ॥५॥ श्रीयको ऽपि रुदन्वमवदहड्दस्वरम् । तात घोरमिदं कर्म श्वपचो ऽपि करोति किम् ॥५८॥ अमात्यो ऽध्यनवीदेवमेवं कुर्वन्विचारणाम् । मनोरथान्पूरयसि वैरिणामेव केवलम् ॥६॥ राजा यम इवाहण्डः सकुटुम्ब निहन्ति माम् । यावत्तावन्ममैकम्य आयाद्रक्ष कुटुमकम् ॥६१॥ मुखे विषं तालपुटं न्यस्य नस्यामि भूपतिम् । शिरः पराममि छिन्द्याः पिबइत्या न ने ततः ॥६२॥ 530A सामागत्य । 60 DACपिचार ·VIII,63-72. २९६ पित्र बोधितस्तत्स प्रतिपेदे चकार च । शुभोदकीय धौमन्तः कुर्वन्त्यापातदारुणम् ॥६॥ भवता किमिदं वत्स विहितं कर्म दुष्करम् । मसम्मममिति प्रोक्तो नृपेण श्रीयको ऽवदत् ॥६४॥ यदैव स्वामिना ज्ञातो द्रोह्ययं निहतस्तदा । भर्दचित्तानुसारेण मृत्यानां हि प्रवर्तनम् ॥६५॥ भृत्यानां युज्यते दोघे खयं ज्ञाते विचारणा । खामिज्ञाते प्रतीकारो युज्यते न विचारणा ॥६६॥ कृतीदेहिकं नन्दस्ततः श्रीयकमब्रवीत् । सर्वव्यापारमहिता मुद्रेयं ग्ह्यतामिति ॥६७॥ अथ विज्ञपयामास प्रणम्य श्रीयको नृपम् । म्यूलभद्राभिधानो ऽस्ति पिटतुल्यो ममाग्रजः ॥६॥ पिढप्रसादान्निधिं कामायास्तु निकेतने । भोगानुपभुञानस्य तस्थाब्दा दादशागमन् ॥६॥ श्राहयाथ म्यूलभद्रस्तमर्थ भूभुजोदितः । पोलोयामुमर्थं तु करिय्यामौत्यभाषत ॥७॥ अवालोचयेत्युनः म्यूलभट्रो महीभुजा । अशोकवनिकां गत्वा विममति चेतमा ॥७९॥ शयनं भोजनं स्नानमन्ये ऽपि सुखहेतवः । काले ऽपि नानुभयन्ते रोरिव नियोगिभिः ॥७२॥ 72 d Di. m. (रोरे) दस्द्रौद्रव ।

·२२.
VIII, 78-83.
नियोगिनां स्वान्यराष्ट्रचिन्ताव्यग्रे च चेतसि ।
प्रेयमौनां नावकाश: पूर्णकुम्मे ऽभसामिव ॥७३॥
त्यक्त्वा सर्वमपि स्वार्थ राजार्थं कुर्वतामपि ।
उपद्रवन्ति पिशाना उद्दद्धानामिव द्विकाः ॥७४।।
यथा खदेद्रविणव्ययेनापि प्रयत्यते ।
राजार्थे तदात्मार्थ यत्यते किं न धीमता ॥७॥
विचिन्यैवं व्यधात्कशोत्पाटनं पञ्चमुष्टिभिः ।
रनकम्बलदशाभौ रजौहरणमप्यथ ॥७॥
ततय स महाभागो गत्वा मदमि पार्थिव ।
बालोचितमिदं धर्मलाभः स्तादित्यवोचत [७७॥
ततः म राजसदनागुहाया व केमरी ।
नि:समार महामारः संमारकग्रोिषणः ॥७॥
किमेष कपटं कृत्वा यायो वेश्याग्टई पुनः ।
इत्यमत्ययतः झापा गवातेण निरंतत । ७॥
प्रदेशे शवदुर्गन्धे ऽप्यविकृणितनामिकम् ।
यान्तं दृष्ट्वा म्यूलभद्रं नरेन्द्रो ऽधूनयकिरः ॥८॥
भगवान्वीतरागो ऽमावम्मिधिग्मे कुचिन्तितम् ।
इत्यात्मानं निनिन्दोघेर्नन्दम्तमभिनन्दयन् ॥८९॥
स्थूलभद्रो ऽपि गत्वा श्रीमाभूतिविधयानिके ।
दौर्ग मामायिकोचारपूर्विका प्रत्यपद्यत ॥८॥
ग्टहौवा श्रीयकं दोणि नतो मन्दः गगौरवम् ।
मुद्राधिकारे नि:शेषव्यापारे महिते न्यधात् ॥८॥

·VIII, 84-94. २२१ चकार श्रीयका राज्यचिन्तामवहितः सदा । साक्षादिव शकटाल: प्रकृष्टनयपाटवात् ॥८४॥ स नित्यमपि कोणाया विनौतः सदने ययौ । स्नेहाडातुस्तत्प्रियापि कुस्लीमबहुमन्यते ॥ ५॥ म्यूलभद्रवियोगानी श्रीयकं प्रेक्ष्य मारुदत् । दो दृष्टे हि दुःखाती न दुःखं धर्तुमौशते ॥८६॥ ततस्तां श्रीयको ऽवोचदार्ये किं कुर्महे वयम् । अमौ वररुचिः पापे ऽघातयन्जनकं हि नः ॥८॥ प्रकाण्डोत्थितवज्राग्निप्रदीपनमहोदरम् । म्यूलभद्रवियोगं च भवत्या अकरोदयम् ॥८८॥ त्वचाम्यामुषकोशायां थावद्रतो ऽस्यमौ खलः । तावत्प्रतिक्रियां काञ्चिदिचिन्तय मनस्विनि ॥८॥ तदादिशोपकाशा यत्प्रतार्य कथमप्यमौ । विधीयतां वररुचिर्मद्यपानरूचिस्वया ॥८॥ प्रेयोवियोजनाद्धरादाक्षिण्याद्देवरस्य च । तत्प्रतिज्ञाय मा सद्यो ऽप्युपकाशां समादिशत् ॥१॥ कोभायाश्च निदेशेनोपकोमा तं तथाभ्यधात् । यथा पपी सुरामेष स्त्रीवः क्रियते न किम् ॥२॥ सुरापानं वररुचिः स्वरं भट्टो ऽद्य कारितः। उपकारोति कौमार्य शशंसाथ निणत्यये ॥८॥ अथ काशामुखात्म याव श्रीयको ऽपि तत् । 61dD प्रधएमन.1 88dA बन्यामि।

·१२२ VIII,94-105. मेने च पिटवेरस्य विहितं प्रतियातनम् ॥८४॥ शकटालमहामात्यात्ययात्प्रति सेो ऽप्यभृत् । भट्टो वररुचिर्भूपसेवावसरतत्परः ॥१५॥ म प्रत्यहं राजकुले सेवाकाले समापतन् । राज्ञा च राजलाकैश्च सगौरवमदृश्यत ॥६६॥ अन्यदा नन्दराडमन्तिगुणस्मरणविहलः । सदसि श्रीयकामात्यं जगादेवं सगद्गदम् ॥ ७॥ भक्तिमाानिमान्नित्यं शकटाखा महामतिः । भवनो महामात्यः शक्रस्येव हरपतिः ॥६॥ एवमेव विपन्नो ऽमौ देवादा करोमि किम् । मन्ये शन्यमिवास्थानमहं तेन विनात्मनः ॥४८॥ उवाच श्रीयको ऽप्येवं किं देवेह विदमहे । इदं वररुचिः सर्व पापं व्यधित मद्यपः ॥१०॥ सत्यमेष सुरां भट्टः पिबतौति नृपादिते । वो ऽमुं दर्शयितास्मीति श्रीयकः प्रत्यभाषत ॥१०॥ श्रीयकश्च दितीये हि सर्वेषामीयुषां मदः । स्व'मा शिक्षितेनायं पद्ममेकेकमार्पयत् ॥१०२॥ तत्काल मदनफलरमभावनयाश्चितम् । दुरात्मनो वररुचेरर्पयामास पहजम् ॥१० ३॥ कुतम्यमहुनामादमिदमित्यभिवर्णिनः । धातुं राजादयो निन्युनामागे खं खमयुगम् ॥२०॥ सो ऽपि भट्टो ऽनयमात घाणाये पहज नितम् ।

·VIII, 105-115. २२३ चन्द्रहाससुरां मद्यो रात्रिपीतां ततो ऽवमत् ॥ १० ॥ धिगमुं शोधुपं ब्रह्मवन्धु बन्धवधोचितम् । मरित्याक्रुग्यमानी निर्ययौ मदसेो ऽथ मः ॥१. ६॥ ब्राह्मणा याचितास्तेन प्रायश्चित्तमचोकयन् । तापितवपुणः पानं सुरापानाघघातकम् ॥१०७॥ मूषया तापितमथ पपौ वररुचिस्त्रपु । प्राणेश मुमुचे मद्यस्तत्पदाहमयादिव ॥१०८॥ म्यूमाभट्रो ऽपि सम्भूतविजयाचार्यमन्निधौ । प्रव्रज्यां पालयामाम पारदृश्ना श्रुताम्बुधः ॥१८॥ वर्षाकाले ऽन्यदायाते सम्भूतविजयं गुरुम् । प्रणम्य मुभी मुनय इत्यग्टनभिग्रहान् ॥११॥ अई मिंहगुहादारे कृतोत्सर्ग उपापितः । अवम्यास्ये चतुमीसौमेकः प्रत्यग्रणोदिदम् ॥ १११॥ दृग्विषादिविलदारे चतुर्मामौमुपोषितः । म्यास्यामि कायोत्सर्गेण द्वितीयो ऽभ्यग्रहीदिदम् ॥११२॥ उत्सर्गी कृपमण्डूकासने मासचतुष्टयम् । स्याम्याम्युपोषित इति बतीयः प्रत्यपद्यत ।।११३॥ योग्यान्मत्वा गुरुः माधून्यावत्तानन्वमन्यत । म्यूलभद्रः पुरोभय नत्वैवं तावदप्रवीत् ॥११.४॥ केशाभिधाया वेग्माया ग्टहे या विचमालिका । विचित्रकाममास्त्रोककरणा नेस्यमालिनी ॥११॥ 100 NA भनि।

·१२४ VIII, 116--126. साधवश्व नत्र कृततपःकर्मविशेषः घमाशनः । स्थास्यामि चतुरो मासानिति मेऽभिग्रहःप्रभो ॥११६॥युग्मं ॥ ज्ञात्वोपयोगाद्योग्यं तं गुरुस्तचान्वमन्यत । ययः सर्वे खं खं स्थानं प्रतिश्रुतम् ॥११७॥ शान्तांस्तौबतपोनिष्ठान्दृष्ट्वा तान्मुनिमत्तमान् । पयो ऽमी भेजिरे शान्ति सिंहसपारघट्टकाः ॥११॥ स्थूलभद्रो ऽपि मम्प्राप कोशावेग्यानिकेतनम् । अभ्युत्तम्यौ तथा काशाप्यादिताञ्जलिरग्रतः ॥११८॥ सुकुमारः प्रकृत्यामौ रम्मास्तम्भ दवारुणा । प्रतभारेण विधुरो ऽत्रागादिति विचिन्य मा ॥१२॥ उवाच स्वागतं स्वामिन्समादिश करोमि किम् । वपुर्धनं परिजनः सर्वमेतत्तवैव हि ॥१२१॥ चतुर्मामों वसत्यै मे चित्रशालेयमर्प्यताम् । इत्यूचे स्थूलभद्रोऽपि सा बचे ग्टयतामिति ॥११॥ तया च तस्यां प्रगुणीकृतायां भगवानपि । कामम्याने ऽविशद्धर्म व स्वबलवत्तथा ॥१२३॥ अथ मा षडमाहारभोजनानन्तरं मुनेः । विशेषतम्ङ्गारा क्षोभाय समुपाययौ ॥१२४॥ सोपविष्टा पुरस्तम्योत्सया काचिदिवाप्सरा: । चतुरं रचयामास झवभावाधिक मुहुः ॥१२५॥ फरणानुभवकीडोद्दामानि सुरतानि च । 129ap.माछौ।

·VIII, 126--136. २२५ तानि तानि प्रातनानि स्मारयामास सासकृत् ॥१२॥ यद्यत्वोभाय विदधे तया नव महामुनौ । नत्तन्मुधाभवद्दचे यथा नविलेपनम् ॥१२७॥ प्रतिवासरमप्येवं तत्वोभाय चकार सा । जगाम स तु न दोभं मनागपि महामनाः ।।१२८॥ नयोपसर्गकारिण्या प्रत्युतास्य महामुनेः । प्रदीप्यत ध्यानवहिर्मेघवझिरिवाम्भमा ॥१२॥.' त्वयि पूर्वमिवाज्ञानादन्तुकामां धिगौण माम् । श्रात्मानमिति निन्दन्ती सापतत्तस्य पादयोः ॥१३॥ मुनेस्तस्येन्द्रियजयप्रकर्पण चमकता । प्रपेदे श्रावकत्वं साग्रहाचैवमभिग्रहम् ॥१३१॥ तुष्टः कदापि कस्मैचिद्ददाति यदि मां नृपः । विना पुमांममेकं तमन्यत्र नियमो मम ॥१३२॥ गते तु वर्षासमये ते त्रयो ऽपि हि माधवः । नियूंढाभिग्रहा एयुरुपादान्तिकं क्रमात् ॥१३३॥ आयान्सिंहगुहासाधुरहो दुम्करकारक । तत्र स्वागतमित्यूचे किंचिदुत्थाय सरिणा ॥१३४॥ सरिणा भाषितौ तद्ददायान्तावितरावपि । समे मतिजानिर्वाहे समा हि स्वामिस किया ॥१३॥ स्यूम्लभद्रमथायान्तमभ्युत्यायामवीगुरुः । दुष्करदुष्करकारिन्महात्मन् स्वागतं तव ॥९३६॥ Dec•मिय। 133 dA B रंग। 136 a A •मप्यापा., दुष्णरकार। 29 ·२२६ VIII, 137--147. सासूयाः माधवस्ते ऽथाचिन्तयन्नित्यही गुरोः। इदमामन्त्रणं मन्त्रिपुचताहेतुकं खलु ॥१३७॥ यद्यमी घनसाहारातदुष्करदुष्करः दूदं वर्षान्तरे तईि प्रतिज्ञास्यामहे वयम् ॥१३॥ एवं मनसि संस्थाप्य सामपास्ते महर्षयः । कुर्वाणा: संयमं मासानष्टावगमयक्रमात् ॥१३॥ उत्तमर्ण दव प्राप्ने काले हटः पुरो गुरोः । साधुः सिंहगुहावासी चकारेति प्रतिश्रवम् ॥१४॥ कोशावेश्याग्टहे नित्यं पडसाहारभोजनः । भगवन्ममवम्यास्ये चतुर्मामौमिमामहम्॥१४ १॥ म्यस्तभद्रण मात्मर्यादेतदङ्गीकरोत्ययम्। विचार्यत्युपयोगेन ज्ञात्वा च गुरुरादिशत् ॥१४२॥ वत्स भाभियई कारितिदुष्करदुय्करम्। मराम्लभद्रः क्षमः कर्तुमद्रिराज व स्थिरः ॥१४ २॥ न हि मे दुष्करो ऽप्येष कथं दुष्करदुष्करः । तदवग्नं करिष्यामौत्युवाच स पुनर्गुरुम्॥१४ ४ ॥ गुरुरूचे ऽमुना भावी भंय: माकपस ऽपि ते। आरोपितो ऽतिभारो हि गावभनाय जायते ॥१४॥ सरोवचो ऽवमायाथ वौरम्मन्यो मुमिः म छ। उमौनकेतनं प्राप कोशायान्तनिकेतनम् ॥१४६॥ म्यूलभद्रपर्धयेहायाति मन्ये तपस्व्यमौ । 1450Cनिमारो।

·VIII, 147--157. २२० भवे पतन् रक्षणीय इत्युत्याय ननाम सा ॥१४॥ वमत्यै याचितां तेन मुनिना चित्रमालिकाम् । कोशा ममर्पयामास स मुनिस्तत्र चाविशत् ॥१४॥ नं भुकपड्रमाद्दारं मध्याहे तु परीक्षितुम् । कोणापि तत्र लावण्यकोणता समाययौ ॥१४॥ चुक्षोभ स पुनर्मझु पङ्कजातीमुदीक्ष्य ताम् । स्वी तादृग्भोजनं तादृग्विकाराय न किं भवेत् ॥१५॥ मराळा याचमानं तं कोशाप्येवमवोचत । वयं हि भगवन्वेसा वेश्याः स्मो धनदानतः ॥१५॥ च्याहार्पोन्मुनिरप्येवं प्रमोद मृगलेोचने। श्रमास भवति ट्रव्यं किं तेलं वास्नुकाखिव ॥१५॥ नेपाल पर अपूर्व माधवे रक्षकम्बस्लम् । दने तमानयेत्यूचे मा निर्वेदयितुं मुनिम् ॥१५३॥ ततयचास्त नेपाम्न प्रारकाले ऽपि यालवत् । परिलायामिलायां म निजप्रत व सबम्लन् ॥१५४॥ मच गत्वा महीपालादयकम्बलमाप्य । म मुमिलितो वामन्यामम्तग्मिय दरव.॥१५॥ पायाति लक्षमिरयाण्यद्दम्यूनां प्रकुमिमातः । किमायातीत्याप दम्युरा म्यिनं मरम् ॥१५॥ भागपग्भिगुरेको इम्ति ग कवितामो ऽपरः । रत्यममाफ्टसौरसेनापते: म तु ॥१५०n 17 Catn 150 .

·२२८ VI, 158-168.' माधुस्तपाथ सम्प्राप्तस्तैविधत्य निरूपितः। किमप्यर्थमपश्यद्भिर्मुमुचे च मलिम्बुचैः ॥१५॥ एतल प्रयातीति व्याइर छकुनिः पुनः । मुनि चौरपतिः प्रोचे सत्यं ब्रूहि किमस्ति ते ॥१५॥ वेश्याकृते ऽस्य वंशम्यान्तः क्षिप्तो रत्नकम्बलः । अस्तीत्युने मुनिश्चौरराजेन मुमुचे च मः॥१६॥ स समागत्य कोशायै प्रददौ रत्नकम्बलम्। चिक्षेप मा ग्टहस्रोतःपङ्के निःशङ्कमेव नम्॥१६॥ अजल्पन्मनिरप्येवमक्षेप्याचिकर्दमे । महामूल्यो ह्यसौ रत्नकम्बलः कम्बुकण्ठि किम् ॥१६२॥ श्रय कोशाप्युवा कम्बल शोचसि । गुणरत्नमयं श्वघ्र पतन्तं स्खं ग शोचसि ॥१६॥ नच्छुखा जातमंवेगो मुनिस्तामित्यवोचत । बोधितो ऽस्मि वया माधु मंमारामाधु रक्षितः॥१६४॥ अघान्यतीचारभवान्युन्मूलयितुमारमनः । यास्यामि गुरुपादाने धर्मलाभस्तवानघे ॥१६५॥ कोशापि तमुवाचवं मिथ्या मे दुष्कृतं त्वयि। ब्रह्ममतस्ययाप्येवं मया यदमि खेदितः ॥१६६॥ आयातनेयं युमार्क बोध तोर्मया छता। धन्नव्या मा गुरुवचः श्रयध्वं यात सत्वरम् ॥१६॥ इच्छामीति वदन् गत्वा मम्भूतविगयान्तिके। 101 CD योग, A मॉन, Bानि । 163 c CRW, A , B qùi ·VIII, 168-178. २२६ ग्रहीत्वालोचनां नीनामारचार पुनस्तपः॥१६८॥ ममाधिमन्तो मरणं माधयित्वा परेद्यवि। सम्भूतविजयाचार्यपादाः स्वर्गं प्रपेदिरे॥१६८॥ राजा प्रदत्ता कोशापि तुटेन रथिने ऽन्यदा । राजायनेति शिवाय विना रागेण घा तु तम् ॥१७॥ म्यूलभद्रं विना नान्यः पुमान्को ऽपौत्यनियम्। मा तम्य रथिनो ऽभ्यणे वर्णयामास वर्णिनौ ॥१७॥ रथी गवा ग्टहोद्याने पर्यो च निपद्य मः। सत्मनेरचनायेति स्वविमानमदर्शयत् ॥१७२॥ माकन्दलुम्वों याणेन विव्याध तमपीपुला। पुढे ऽन्येन तमप्यन्येनेत्याधत शरान्यभूत् ॥१०॥ सुन्नं छिन्वा पुरप्रेण यायग्रेणिमुखम्यिताम्। तुम्बौं स्वपाणिनातयामीनम्तम् ममर्पयत् ॥१४॥ दानों मम विज्ञानं परत्यालय मापिदि। व्यधत्त मापं रा िनस्योपरि ननत ॥१०॥ एषी विद्या तच रागो पुष्यपत्रः पिधाय ताम्। मा ममर्त च ना मुथा विद्या राभिर न सतः ॥१०॥ मतः म उचे सुटो ऽग्नि दुप्फरेखामुना तर । थापय घरममायतं ददामि सदरं धुवम् ॥१०॥ भावाच िमयाकारि दुष्कर येग रचितः । पदमप्यधिर्क माग्माकिमयामेन दुम्काम्॥१०८॥ 160MMSS वि. 178 GADTww.।

·२९. VIII, 179-189. किं चामलुम्बौछेदो ऽयं नृत्तं चेदं न दुष्करम् । अशिक्षित मगलभद्रो यधके तत्तु दुष्करम्॥१७८॥ अभुक्त हादशान्दानि भोगान्यच ममं मया । तव चित्रशालायामम्यात्सोऽखण्डितमतः॥१८॥ दुग्ध नकुलमचारादिव स्त्रीणां प्रचारतः । योगिनां दुय्यते चेनः स्थूलभद्रमुनि विना ॥१८१॥ दिनभेकमपि स्यातुं को ऽलं स्त्रीमन्निधौ तथा । चतुर्मानौं यथातिछेत्स्यूलभद्रो ऽवतमतः ॥१८॥ पाहारः पनमथिवशालावामेो ऽङ्गनान्ति के । श्रष्येक प्रतलोपायान्यस्य लौहतनारपि ॥१८३॥ विलौयन्ते धातुमयाः पार्श्व वझेरिव स्त्रियाः। स तु वज्रमयो मन्ये स्थूलभद्रमहामुनिः ॥१८४॥ स्थूलभद्रं महासत्त्वं कृतदुष्करपुष्करम् । व्यावर्ण्य युक्ता मुदैव मुखे वर्णयितुं परम् ॥१८॥ रथिका ऽप्यथ पप्रच्छ य एव वयते त्वया। को नाम स्थूलभद्रो ऽयं महासत्त्वशिरोमणिः॥१८६॥ साप्यूचे शकटालस्य नन्दभूपालमन्त्रिणः । तनयः म्यलभद्रो ऽयं तवाये वर्णयामि यम् ॥१८७॥ तच्छ्रुला सो ऽपि सम्भ्रान्त इत्युवाच कृताञ्जलिः । एषो ऽम्मि किङ्करस्तस्थ म्यूलभद्रमहामुनेः॥१८॥ संविग्नं साथ तं ज्ञाला विदधे धर्मदेशनाम्। 183 Acथाहार, d A Dोर। 187 dc वर्षयाम्पद।

·VIII, 189-199. २२१ प्रत्यबुध्यत सदुद्धिमोहनिद्रामपास्य मः ॥१८८ प्रतिबुद्धं च तं बुद्धा मायनिजमभिग्रहम् । तच्छ्रुत्वा विम्मयोत्फुप्नलोचन: सेो ऽनवौदिदम्॥१८॥ बाधितो ऽहं त्वया भट्रे म्यून्नभद्रगुणोमिभिः। यास्यामि तस्य पन्यानं भवत्येवाद्य दर्शिनम् ॥१८॥ कल्याणमन्तु ते भने पालय खमभिग्रहम् । अवीव मद्गुरोः पार्थं गत्वा दो म आददे॥१८॥ भगवान्म्यूलभद्रो ऽपि तीक्षा प्रतमपालयत् । दादशाब्दप्रमाणथ दुष्कालः समझत्तदा ॥१८॥ इतश गोशविपये ग्रामे चकनामनि । प्राहाणो भूपणी नाम तद्भार्या च चणेश्वरी ॥१८४॥ यभूव जन्मप्रति श्रावकत्वचणयणी। जागिनो जैनमुनयः पर्यवाणमुद्य नो ॥१८॥ अन्यदा बदर्दनीयोश्चर्या सतो जिनि । मानं च तेभ्यः माधुभ्यम् नमोऽकारयणी ॥१८॥ तं जातदन्तं जातं च मुनिभ्यो ऽकययरण । शानिनो मुमयोऽप्यास्यम्भावी राजेप पालकः ॥१८॥ राभ्यारम्भेष मापुषो मा भनरकमागिति । पर्षयत्तस्य दन्ताम्पीडामगणयंदणी ॥१८८॥ म मुनि मारणाप्यमुमयो ऽस्येवमूतिरे। भार पिमान्तरितो राजा पदमपंपात् ॥१८॥ JOHD।।

·२२२ VIII,200-209. चणी चाणक्य इत्याख्यां ददौ तस्याङ्गजन्मनः । चाणक्यो ऽपि श्रावको भत्सर्वविद्याधिपारगः ॥२०॥ श्रमणोपासकवेन स सन्तोषधनः मदा । कुलौनब्राह्मणस्यैकामेव कन्यामुपायत ॥२०१॥ चाणक्यभार्या त्वन्येशुमाहधाम जगाम सा । बभूव तत्र तड्यातुस्तदोहाहमहोत्सवः ॥२०२॥ तस्मिन्महोत्सवे तस्याः स्वमारो ऽन्याः समाययुः । वस्वालङ्कारशालिन्यो महेभ्यपतिका हिताः ॥२३॥ नाशिववाहनाः सर्वाः सर्वा दासौभिरास्ताः । मच्छचप्रक्रियाः सर्वाः सर्वाः खग्युतामौलयः ॥२ ० ४॥ युग्मं ।। सी दिव्याङ्गरागिण्यः मवास्ताम्बूलपाणयः । सर्वा अपि थियो देव्या वैक्रिया देव मूर्तयः ॥२५॥ चाणक्यग्रहिणी वेकवराशिनिशि पानि च । विश्रद्धद्धमरिकाभरणा जीर्षकक्षुका ॥२०६॥ ।' जीर्णकौसम्भोत्तरीया ताम्बूलविकलानना । वपुमलैकसञ्जालाङ्गरागा अपुकुण्डला ॥२ ० ७॥ कर्मणा कर्कशकरा सदा मलिनकुन्तला । ताभिः श्रीमदुदूढाभिर्भगिनौभिरहस्थत ॥२०॥ ॥ पिभिर्विशेषकं ॥ विवाहमिलितो ऽन्यो ऽपि लोकः सर्वो जहाम ताम् । । सा तु जिहियतौ कोणप्रविष्टोदाइमत्यगात् ॥२०॥ 207 cC भतीक।

·VIII, 210-219. २३३ गताय चाणक्यम्टहे विषादमलिनानना । माप्थानिलकयन्ती मां माननैरश्रुविन्दुभिः ॥२१॥ तां तु नानमुखौं दृष्ट्वा प्रात: करविणौमित्र । तदुःखदुःखी चाणक्यो ऽभिदधे मधुराक्षरम् ॥२ १२॥ कि मत्सता उपमानस्ते प्रतिवेशिकतो ऽथवा । पिट वेग्मतो यदा यदेवं ताम्यमि प्रिये ॥२१२॥ मा वाख्यातुमनीशाभदपमानकदर्थिता । पत्युरत्यन्तनिबन्धादाख्याति स्म तथापि तत् ॥२ १३॥ चाणक्यो ऽपि हि विज्ञातग्टहिणौदुःखकारणः । द्रविणोपार्जनोपायं निरपायमचिन्तयत् ॥२१॥ पाटलीपुत्रनगरे नन्दरानो द्विजन्मनाम् । विशिष्टां दक्षिणां दत्ते तदर्थं तव याम्यहम् ॥२१॥ दति निथित्य तत्रागात्मविग्न च नृपौकमि । यो दत्तवामनेषु निपमादादिमामने ॥२१६॥ पाणयेन तदाक्रान्तमाम प्रया मा । नन्द एव मनचक्र तम्य भद्रामनं हि तत् ॥२१॥ मन्देन प महायाता नन्दपुषमादावदत् । माणो निषमार्दप छायामाकम्य भूपतेः ॥२१॥ राशो दाम्कया प्रोचे पाणक्यः मामपूर्वकम् । निपोदाम्पिन्दितीयगितामने नमहो दिन १२१८॥ 213 dCer fort,Bf 215LE,ACरामा, Cre :10aca 30 ·२२४ VIII, 220-228. कमण्डलुमदोयो ऽत्र म्यास्यतीत्यभिधाय मः । कमण्डलुं न्यधात्तत्र नौज्झत्प्रथममासनम् ॥२२॥ एवं हतीयं दण्डेन चतुर्थं जपमालया। पञ्चमं चोपवीतेनोत्थाप्यमानो रुरोध सः ॥२२॥ दास्यवोचदो घटो न मुञ्चत्यायमासनम् । विशेषो ऽयं यदन्यान्यथामनानि रुणामो ॥२२२॥ तत्किमेतेन थ्येन वातुलेन दिजन्मना । पादेनाहत्य चाणक्यमित्युत्थापयति स्म सा ॥२२॥ चाणक्यस्तत्क्षणा[टो दण्डघृष्ट वारगः । पग्यतः सर्वलोकस्य प्रतिज्ञामकरोदिमाम् ॥२२४॥ सकाशझत्यं ससत्पुत्रं मबलवाहनम् । नन्दमुन्मूलयिष्यामि महावायुरिव द्रुमम् ॥२२५॥ श्रमाततामतावास्यो ज्वलन्वनिरिव क्रुधा। नगरान्निरगामङ्गु सभूक्षेपं चणिमसः ॥२२६॥ धीमतां मौलिमाणिक चाणक्यश्चास्मरन्किल । यदिम्बान्तरितो ऽहं हि भविश्यामि महीपतिः ॥२२॥ स राज्याई नरं कंचित्पण्यामोत्यभ्रममुवि । अपमानान्नापमानं विमारन्त्यभिमानिनः ॥२२॥ Aaddstwo rerses before 2251 वसाहत्य (read षमहत्य) पं नन्दमखवं गर्वपर्वनं। बुठिष्यनि मिषा (read शिखा) नैषा कालरात्रिरिव हि त्य मापाचं कुण्माणो सो गले नकर्ष। नं रोयर कुन्ना रप मधिरनरेहि निष्कूटी।

·VIII, 229-238. चणेश्वरौकुतिजन्मा दिजन्मा से ऽन्यदा ययौ । मयूरोपका यत्रावासुनन्दमझोपतेः ॥२८॥ मयूरपोषकगामे तस्मिंश्च चणिनन्दनः । प्राविशत्कणभितार्थ परिव्राजकषत् ॥२३॥ मयूरपोषकमहत्तरस्य दुहितुस्तदा । अभूदापनसत्त्वायाशन्द्र पानाय दोहदः ॥२३॥ तत्कुटुम्वेन कथितयाणक्याय स दोहदः । पूरणीयः कथममाविति पृटो ऽवदच सः॥२३२॥ यद्येतस्या जातमा दारक मम दत्थ भोः । सदाहं पूरयाम्येव शशमृत्पानदोहदम् ॥२३॥ अपूणे दोहदे गर्भनाशो ऽस्या मा भवविति । तन्मातापितरौ तस्याममातां वचनं हि तत् ॥२३४॥ चाणक्यो ऽकारयच्चाथ सच्छिद्र हणमण्डपम् । पिधानधारिणं गुप्तं तदूधै चामुचनरम् ॥२३५॥ तम्याधो ऽकारयामास म्यालं च पयसा भृतम्। ऊर्जराकानिशौथे च तवेन्दुः प्रत्यबिम्ब्यत ॥२३६॥ गुपिण्यास्तत्र महान्तं पूर्णेन्दं तमदर्शयत् । पिबत्युक्ता च मा पातुमारेभे विकमन्मुखी ॥२२७॥ सापाद्यथा यथा गुप्मपुरुषेण तथा तथा । प्यधीयत विधानेन तच्छिद्रं तार्णमण्डपम् ॥१३॥ 233 DISS दा। 236 C A पूर्णराका, dc •बिम्बत, D Pr. manu 238acसागाद्या ।

·२३४ VIII, 220-228. कमण्डलुर्मदीयो ऽत्र म्यास्थतीत्यभिधाय मः । कमण्डलु न्यधात्तत्र नौज्दात्प्रथममासनम् ॥२२॥ एवं तौयं दण्डेन चतुर्थं जपमालया। पञ्चमं चोपवीतेनोत्थाप्यमानो रुरोध सः ॥२२॥ दास्यवोचदही घटे न मुञ्चत्याधमासनम् । विशेषो ऽयं यदन्यान्यप्यासनानि रुणयमौ ॥२९२॥ तत्किमेन घटेन वातुलेन द्विजन्मना । पादेनाहत्य चाणक्यमित्युत्थापयति सम सा ॥२२३॥ चाणक्यस्तत्क्षणाद्रुटो दण्डघृष्ट द्वारगः । पग्यतः सर्वलोकस्य प्रतिज्ञामकरोदिमाम् ॥२२४॥ साथसत्यं ससुद्धत्युनं सबलवाहनम् । नन्दमुन्मूलयिष्यामि महावायुरिव द्रुमम् ॥२२५॥ श्रामातताम्रताम्रास्यो ज्वलन्वझिरिव क्रुधा। नगरानिरगामङ्गु सभूतपं चणिप्रसः ॥२२६॥ धौमतां मौलिमाणिक चाणक्यथाम्मरन्किल । यदिम्बान्तरितो ऽहं हि भविष्यामि महीपतिः ॥२२७॥ स राज्याहं नरं कंचित्पश्यामौत्यधमङ्गुत्रि । अपमानानापमानं विमरगयभिमानिनः ॥२२॥ A adds two verses before 225 : चस्यहत्य (read वसंहत्य) सप नन्दमपर्वगपर्वत। बुरिष्यनि शिषा (read शिखा) नैषा कालरानिरिव द्विषां । दत्य महापरम्नं कुष्माणो को गले महे ऊर्थ । नं रोयर में कच्चा इय भगिरनरहि नियूदा ॥

·VIII, 250-260. २३० डिम्भकाः कथयामासुः परिव्राजकपुत्रकः । अमौ मात्रोदरस्थो ऽपि परिव्राजकमात्कृतः ॥२५॥ चाणक्यो ऽपि स्वयं लब्धं तं ज्ञावोवाच बालकम्। स एपो ऽस्मि यदीयवमेहि राज्यं ददामि ते ॥२५॥ राज्यार्थी चन्द्रगुप्तो ऽपि लगति स्म तदङ्गुलौ । चाणक्यो ऽपि तमादाय द्राक् पलायिर दस्युवत्॥२५२॥ धातुवादोपार्जितेन द्रविणेन चणिप्रसः । चक्र पत्त्यादिमामग्रौं मन्दमुच्छेत्तुमुद्यतः ॥२ ५३॥ ततः सर्वाभिसारेण तया पत्त्यादिसेनया। पाटलीपुत्रनगरं चतुर्दिशमवेशयत् ॥२५४॥ तदल्पसारं चाणक्य शिबिरं नन्दभूपतिः । निर्गत्य कुट्टयामास सर्वमाज कलौलया ॥२५॥ सचन्द्रगुप्तथाणक्यः समयज्ञः पलायत । नष्टापि रचेदात्मानं सत्यात्मनि पुनः श्रियः ॥२६॥ चन्द्रगुप्तं ग्रहीतुं च नन्दो ऽपि वरसादिनः। श्रादिशन्न सहन्ते हि राजाना राज्यकालिएम् ॥२५७॥ जितकाशिनि नन्दे च पुनर्नगरमौयुपि। नागरैरुत्सवयक्रे ऽनुरूपः स्वखमम्पदाम्॥२५८॥ तेषां च मादिनामेकः माद्ययेन तरखिना। श्रदवीयमि देशे ऽगाचन्द्रगुप्तस्य गच्छतः ॥२५॥ चाणक्यो ऽपि तमायान्न दूरादालोक्य मादिनम् । eld and 253 AMISS धानुवाद। 255d D•मार्गक। 256 CHSS महा।

·२९६ VIII, 239-210. पूरिते दोहदे चैवं ममये ऽसत मा सनम् । चन्द्रगुप्ताभिधानेन पिटभ्यां मे ऽभ्यधीयत ॥२ ३८॥ चन्द्रवचन्द्रगुप्नो ऽपि व्यवर्धन दिने दिने । मयूरपोपककुलोत्पलिनौवनलामकः ॥२४॥ सवापार्जनधिया चाणको ऽपि परिभ्रमन् । गवेषयितुमारेभे धातुवादविधारदान् ॥२४१॥ इतय चन्द्रगुप्तो भै रममाणे दिने दिने । विलेभे भूपतिरिव तेभ्यो ग्रामादिकं सदा ॥२४२॥ इस्तीकृत्य हयौकृत्य चाररोह स बालकान् । प्रायो हि भाविनी लक्ष्मौरिङ्गिन्तैरपि सूच्यते ॥२४ ३॥ कमयोगेन चाणक्यस्तत्रैवागात्परिभ्रमन् । चन्द्रगुप्तं तथाचेटं दृष्ट्वा चातिविमिभिये ॥२४॥ चाणक्यस्तत्परीक्षार्थमेवमाभाषते स्म तम्। हे राजन्म ह्यमपि हि किंचनापि प्रदीयताम् ॥२४ ५॥ जगाद चन्द्रगुप्तो ऽपि ब्रह्मन्' ग्रामगवौरिमाः । यथारुचि ग्टहाण त्वं मद्दत्ताः को निषेत्स्यति ॥२४६॥ स्मित्वा प्रोवाच चाणक्यः कथं ग्टहामि गा दमाः । गोखामिभ्यो विभेम्युच्चमारयियन्ति हि माम् ॥२४७॥ प्रोवा-द्रगुप्तोऽपि मा भैयौ नु ते मया । गैरभोज्या वसुन्धरा ॥२४८॥ पाणकयो ऽचिन्तयदमावहो पिसानवानपि । श्रतः पप्रच्छ को ऽमावित्यर्भकांस्तत्समीपगान् ॥२४८॥ गावः प्रदत्ता ग्रह्यन्ता ·VIII, 270-280. २३८ . त्वामाख्यं सादिने यहि तहि किं चिन्तितं वया ॥२७॥ चन्द्रगुप्तौ ऽब्रवौदार्य मयतचिन्तितं तदा । दूदमेव खलु श्रेयो जानात्यार्यो हि न वहम् ॥२७१॥ चाणक्यो ऽचिन्तयनूनं सर्वदापि वशंवदः। न हि मे व्यभिचार्येष यन्तुर्भद्र इव दिपः॥२७२।। तयोश्च गच्छतोः पृठे यमदूत वोद्भटः। श्राययौ नन्दसाद्यन्यो वायुबाजेन वाजिना ॥२७३॥ तमापतन्तं दृष्ट्वा च चाणक्येनोदितः पुनः । चन्द्रगुप्तः सरोमध्ये न्यमीनाक्षु हमवत्॥२७४॥ रजकं वारितीरम्यं चणिसनुरुवाच च । स्वच्छ्रेणिरुपितो राजा नग्य चेन्न मुमूर्पमि ।२७५॥ रजको ऽप्यश्ववारं तं दृष्ट्वा दूरादुदायुधम्। मत्यमेवेति निश्चित्य पलायियात्तजीवितः ॥२७६॥ वृहतीक्षालनैर्वस्वक्षालने ऽपि कृतश्रमः। तदस्वाणि तु निर्नेछुमारेभे चणिसः स्वयम् ॥२७॥ तं च सादिनमायान्तं पृच्छन्तं पूर्वमादिवत् । तथैव मारयामास चणिपुत्रः कुशाग्रधीः ॥२७॥ चाणक्यचन्द्रगुती तु ततः म्यानारप्रचेलतुः । चिखिदे चन्द्रगुप्तो यान्क्षामकुचि भुवया ॥२८॥ चन्द्रगुग्नं बहिर्मुक्षा चाणक्यो ग्राममम्मुखम् । चचाल भकमानेतुं भलं ग्राम विना न हि ॥२८॥ 275cc.,dcमध्यरेख।

·२३८ VIII, 200-270. प्रत्युत्पन्नमतिश्चन्द्रगुप्तायैवं समादिशत्॥२६॥ मरसः पद्मिनीषण्डमण्डितस्थास्य वारिणि । श्रातिलौलायितं कृत्वा मनोन्मजेश्च मदिरा ॥२६॥ ममज्ज चन्द्रगुप्तोऽथ द्रागगाधे ऽपि वारिणि । धौरा वारिस्तम्भनिका विद्यां साधितवानिव ॥२६॥ स्वयं तु सरसस्तीरे चाणक्यः सुस्थिरासनः । ममाधिनाटनं कृत्वा तम्या योगीव निर्ममः ॥२६३॥ क्ष्माताद्यकोणाघाताभपादपातेन वाजिना। वायुवाजन नन्दायवारो ऽथ स समाययौ ॥२६॥ स पप्रच्छ च चाणक्यं भदन्त कथयार मे। किं त्वयाद्य पुमान्को ऽपि दृष्टो ऽभिनवयौवनः ॥२६५॥ समाधिभङ्गभीरत्वाभिनयेन पणिप्रसः । अङ्गुलीसञ्जया नस्य कुर्वन्चार्यदर्शयन् ॥२६६॥ चन्द्रगुप्ताकर्षणाय म मादौ ममामि । श्रामुक मोतुमारेभे पलनीमिव नर्तकी ॥२६॥ तस्यैवादाय निस्त्रिंशं निस्त्रिंशश्वणिभ्ररथ । अम्बुदेव्या बलौकर्तुमिव चिच्छेद तछिरः ॥२६८॥ एहि वीछि वारति चाणकोनोदिते उणात् । मरमा निर्ययो चन्द्रगुप्तचन्द्र इवोदधेः ॥ १८॥ चन्द्रमारोथ तवाने चाणक्यः समभाषत । 261 cCH पनि, A आदि, चामि pr. m. A मागसलि। 3CA •मा ·VIII, 2700--280. २३८ दमेव खलु त्वामाख्यं मादिने यईि तईि किं चिन्तितं त्वया ॥२७॥ चन्द्रगुप्नो ऽब्रवौदार्य मयतचिन्तितं तदा । श्रेयो जानात्यायों हि न वहम् ॥२७॥ चाणक्यो ऽचिन्तयनूनं सर्वदापि वशंवदः । न हि मे व्यभिचार्येष यन्तुर्भद्र व दिपः ॥२७॥ तयोश्च गच्छतोः पृष्ठे यमदूत वोद्भटः । श्राययो नन्दसाद्यन्यो वायुवाजेन वाजिना ॥२७३॥ तमापतन्तं दृष्ट्र च चाणक्येनोदितः पुनः । चन्द्रगुप्तः सरोमध्ये न्यमद्धौनाङ्गु हमवत्॥२७४॥ रजकं वारितीरम्यं चणिमनुरुवाच च । स्वच्छ्रेणिरुपिता राजा नश्टन चेन मुमूर्षमि ।२७५॥ रजको ऽप्यश्ववारं तं दृष्ट्वा दूरादुदायुधम् । मत्यमेवेति निश्चित्य पलायियात्तजीवितः ॥२७६॥ वृहतौचालनर्वस्वक्षालने ऽपि कृतयमः। तदरत्राणि तु निर्नेकुमारेभे चणिसः स्वयम्॥२७७॥ तं च मादिनमायान्तं पृच्छन्तं पूर्वमादिवत् । तथैव मारयामास पणिपुत्रः कुगाग्रधौः॥२८॥ चाणक्यचन्द्रगुप्तौ तु ततः म्यानात्प्रचेलतुः । चिखिदे चन्द्रगुप्ता यान्क्षामकुतिर्युभुक्षया ॥२८॥ चन्द्रगुप्नं बहिर्मुका चाणक्यो याममम्मुखम् । चचाल भकमानेतुं भनं यामं विना न हि॥२८॥ 275cc.,dCमयव ।

·२४० VIII, 281-291. यामान च निर्यान्तं तत्कालकृतभोजनम् । मन्दमन्दपदं तुन्दपरिमाण ददर्श मः ॥२ ८१॥ पप्रच्छ चेह विप्रस्य पालि गति वा न वा । भट्टो ऽप्याख्यलगत्येव लग्ना मम हि सम्प्रति ॥२२॥ पुनः पप्रच्छ चाणक्यो बुभुजे भट्ट किं त्वया। स श्राख्यत्सरसदना कृतशालिकरम्बकम् ॥२३॥ चाणक्यो ऽचिन्तयनामे भतार्थ भ्रमता मम । विलम्बः स्यात्कथं भावी चन्द्रगुप्तस्तु मां विना ॥९८४॥ एकाको खस्नु नन्दाश्ववारीरविक्रमः । कुकुरैः सूकर इव चन्द्रगुप्तो ग्रहीय्यते ॥२८॥ कुमारश्चन्द्रगुप्तच होतो नन्दमादिभिः । तदा मनोरथो भावी स्वप्नराज्यममा मम ॥२८६॥ उदरादस्य भट्टस्य तदाकृष्य करम्बकम् । ददामि तस्मै तत्प्राणा रक्षणीया यथा तथा ॥२७॥ इति भट्टस्य चाणक्यस्तस्योदरमदारयत् । सद्यो रसवतीकार व कूमाण्डिकाफलम् ॥२८॥ चाणक्यम्तत्वणं भट्टजठरात् पिठरादिव । स्वयं करम्बमाकय्य चन्द्रगुप्तमभोजयत्॥२८॥ सचन्द्रगुप्तयाणक्यस्तता भ्राम्यन्दिनात्यये । आममाद ग्राममेकं कुम्लायमिन विष्किरः ॥२८॥ तदा प्रविष्टो भितार्थ गामे तम्मिन्परिभमन्। 283 cACसतरदशा D समर।

·VIII,291-300. २०१ चाणक्यो रोरवाया ययौ कस्याश्चिदोकसि ॥२८॥ यालकानां सया चोष्णा रब्धाभूत्परिवेषिता । तत्रैको बालकः पाणिं चित्तपातिबुभुचितः ॥२८॥ दग्धाङ्गलोकं तं यालं रुदन्तं म्यविरावदत् । न किंचिदपि नानामि चाणक्य इव यालकः ॥२८॥ चाणक्यम्दचः श्रुत्वा प्रविग्य च तदोकमि । पप्रच्छ वृद्धां चाणक्यदृशान्तः को ऽयम के ॥२८४॥ जरत्युवाच चाणक्यो यर्देिशममाधयन् । प्रादौ नन्दपुरं रुन्धपिगोपं प्रापदन्पधौः ॥२८५॥ भनेः पार्थेष्वभुनाना मध्य एव विपन्करम् । तथा यालो ऽप्यय दग्धो झुलीवयुष्णरथया ॥२८६॥ अहो लिया अप्येतम्या धीमत्वमिति चिन्तयम् । चाणक्यो हिमवाकूटं ततो ऽगास नियमनम् ॥२८॥ नच पर्वतकारयेन नृपेण मा मौददम् । चन्द्रगुप्तगुरुयके तरसाहायककाम्दया ॥२८॥ नमयदोघे चाणक्यो नन्दमुगन्य पार्थिवम् । मद्राग्यं मंविभभ्या एणीव भानराविध ॥१८॥ तर: पातके मापि प्रत्यपधन तरपः । मरि पाणमधुको भूमिद्ध व मागे ॥३०॥ GdA 291 DAसारमार, Dसपर। रमाण पत। 31 ·२र VIII,301-310. चाणक्यश्चन्द्रगुप्तश्च म च पर्वतको बहिः। उपचक्रमिरे नन्ददेशं साधयितुं ततः ॥३०॥ एकं तु नः पुरं रुद्धमपि भङ्गमशाकि न । भितार्थं भिक्षुवेषेण चाणक्यस्तत्र चाविशत् ॥३२॥ तत्र त्रिदण्डौ चाणक्यः पुरमध्ये परिभमन् । ददर्शनादिकाः सप्त सकला मावदेवताः ॥३३॥ चाणक्यो ऽचिन्तयदिमाः सकलाः पाहि देवताः । नूनमासां प्रभावेण पुरमेतन भज्यते ॥३०४॥ मातरः कथमुत्थाप्या इति यावदचिन्तयत् । चाणक्यः पुररोधातः पौरस्तावदष्टच्यत ॥३०५॥ कदा हि भगवनेतत्पुरमुयिय्यते । पाण्याहि जानन्ति खलु प्रायः म भवादृशाः ॥३०६॥ चन्द्रगुप्तगुरुः माइ इंदो ग्रांत नागराः । मातरो यावदतास्तावमुढे एनं कुतः ॥३०॥ द्रागयोत्पादयामासुः पौरास्तन्मारमण्डलम् । किं नाम कुरुते नाती धूर्नवग्यो विशेषतः ॥३०॥ चाणक्यदत्तसङ्केतो चन्द्रपर्वतको तदा। पलायिषात जपुश्चात्यन्तं ते तु नागराः ॥३०॥ व्यात्य वार्धिवेलेव दुर्धरी पुनरेव नौ। अचिन्तिती विविशतुः पुरे नच परन्नयौ ॥ १० ॥ 803 cD पद नामिदया। 301 DC भासायनिMSS मका, D (fr) marginal gloss mifit, constructioa: Plg. iii, 4,?, cf. çisupala Vadba, 1,51 and Jallinltba's remarks on that passage.

·VIII, 311-320. ततश्च तत्पुर-भका तो छावपि महारथौ। साधयामामतुर्नन्ददेशं चाणक्यमारथौ ॥२११॥ चाणक्यपुया मनद्धौ तौ संशः मामिले। परितः पाटलीपुचनगरं गुरूविक्रमौ ॥३१॥ होणकोमा होणयल: चौषधीः तौणविक्रमः । नन्दः पुष्यचयेणाभुद्यावत्पुण्यं हि सुद्धयः ॥३१३॥ चाणक्यपा नन्दो ऽथ नामागारुढ जीवितः। धर्मद्वारमयाचिर प्रेयः कस्य न जीवितम् ॥३१४॥ अशापयष पाएकयस्त्व मेकेन रथेन भोः । नियाहि तत्र चात्मेर ययात्यधिरोपयः ॥३१॥ • म हि ते को ऽयुपद्रोता रथेने केन गछतः । ममायमिहिमा भैपौर्दिजन्मेव न इन्यसे ॥३१॥ भार्ये दे कन्यका का ययाति वरानि च ॥ रथमारोप्य निरगानगरादय नन्दराट् ॥२१॥ ममायान्तं चन्द्रगुप्नं दृष्ट्वा ट्रागनुरागभाक् । रथम्या मन्ददुहिता देवीवानिमिपाच्यभूत् ॥११॥ मुखपन्द्रमयूपय कटारेनन्दनन्दिनी । एन्द्रगुप्तम्य मम्भोगमायामिर्पयत् ॥१८॥ मन्दो अगाद नां यासे भव मेरं म्वयंग। प्रायः एरियकन्याग ने हि स्वयंवरः ॥३२॥ JIRA RE निर। 317 Ct, wire, Barsite - - ·२४ VIII,321:-330. श्रायुभति स्वस्ति तुभ्यं रथादुत्तर मुञ्च माम् । त्वत्परिणायनशल्यं मम यातु खया सह ॥३२१॥ एवमुता तु सा तस्माद्रथादुत्तीर्य सत्वरम्। चान्द्रगुप्तं रथवरमारोढुमुपचक्रमे ॥३२२॥ श्रारोहन्यां तदा तस्यां चन्द्रगुप्तरथस्य तु । नवारका अभज्यन्त यन्त्राक्रान्तेनुयरिवत् ॥३२३॥ असावमङ्गलकरौ केयमायाति मद्रथम् । रथारुरुक्षुमिति तां चन्द्रगुप्तो न्यवारयत् ॥२४॥ चाणक्यो ऽप्यवदनोमां चन्द्रगुप्त निवारय । शकुन हि भायेदं मा स्म मंस्यारत्वमन्यथा ॥३२५॥ शकुनेनामुना वत्स दृद्धिमेवाधिकाधिकाम् । गामी पुरुषयुगाणि नव यावत्तवान्चयः ॥३२६॥ ततश्च नन्दसदने प्रविष्टौ चन्द्रपर्वतो। बारेभाते मंविभ• विपुला नन्दसम्पदम् ॥३२॥ नचात्कन्यका चैका सर्वस्वमिव रक्षिता । नन्दभूपतिराजन्म तामुपाजी जिवद्विषम् ॥३२८॥ तस्यां पर्वतकस्याभूदनुरागस्तदा नथा। यथा तां हृदये सो ऽधायातव्यामिव देवताम् ॥३२८॥ तां च पर्वतकायैव चन्द्रगुप्तगुरुर्ददौ । तदेव पाणिग्रहणमङ्गलं च प्रचक्रमे ॥३३॥ + 330BMSS. om.चा ·VIII,331-~340. २४५ मञ्चकाम विषं तस्यास्तदा पर्वतके ऽपि हि। होमाग्नितापमभूततखेदजलमङ्गमात् ॥३३॥ मानविषवेगातस्तदा पर्वतको ऽभवत् । शिथिलीभूतमीङ्गयन्द्रगुप्तमुवाच च ॥३३२॥ अहं पीतविष व वनुमप्युत्महे न हि । परित्रायस्ख हे वत्स मियते ऽद्य न संशयः ॥३३३॥ मान्त्रिका मान्त्रिका वैद्या वैद्या इत्यनुलापिनम् । चाणक्य चन्द्रगुप्तं द्राकणे भूत्वैवमन्वशात् ॥३३४॥ विनौषधं हि ते व्याधिर्यदि यात्येप यातु तत् । कुर मौनमुपेचस्व स्वस्ति ने न्तादमुं विना ॥३२५॥ अर्धराज्यहरं मित्रं यो न इन्यास हन्यते । पनि मार्यो ऽयं स्वयं निायते पुण्यवानमि ॥३१६॥ अनुशिय्येवमुस्चितमकुटीभगसब्जया। चाणक्यो वारयामास मौर्य धु- मनीषिणाम् ॥ ३३७॥ नतय हिमवत्कूटपार्थिवः प्राप पचनाम्। तचन्द्रगुप्तसाम्राज्यदयमप्यभवत्तदा ॥३३८॥ एवं च श्रीमहावीरमुकर्वशते गते । पचपचापदधिके चन्द्रगुप्तो ऽभवनृपः ॥२३॥ चन्द्रगुप्तम्य राज्ये तु के ऽपि नन्दानुशीविनः । प्रका: पुरुषाय प्रदेशे विषमे स्थिताः ३६. 3: 1A Kामे। 339bA Di.।

·२०६ VIII,341-360. पुररक्षाक्षम कंचिदीक्षमाणे ऽथ पूरुषम् । चाणक्यो ऽब्रजदेकस्य कौलिकस्य निकेतनम् ॥३४१॥ मत्कोटकदरीष्वग्निं क्षिपन्नामौत्तदा च सः । तं पप्रच्छ च चाणक्यः किं करोय्यथ सो ऽब्रवीत्॥३४२॥ मत्पुत्रोपट्रवकरान्दुटान्मत्कोटकानमून्। मूलादुन्मूल यन्नम्मि दुष्टानां नान्यदईति ॥३४३॥ हो धौव्यवमायाभ्यां कौलिको ऽयं प्रकथ्यते । चिन्तयन्निति चाणक्यचन्द्रगुप्तान्तिके ययौ ॥३४४॥ पाहाय्य कौलिकं तत्र चन्द्रगुप्ताचणिप्रसः । कारयामास नगराध्यतं शिक्षाविचक्षणः ॥३४ ५॥ ते नन्दपुरुषाारा विविधाजनादिभिः । विश्चास्य जनिरे तेन चाणकास्य मुधा न धौः॥२४॥ इतथ मौर्यस्य गुर्ण्यस्मिन्यामे पुरा किल । भिक्षां न प्राप्तस्तदासानाजुहाव कुटुम्बिनः ॥३४७॥ जातकोपस्तदा ते सुद्रया पणिप्रसः । प्रामाणं कुरुत वृतिं वशीनामिति चादिशन् ॥३४८॥ चाणक्यस्य निदेशेन नेस्तनामकुटुम्विभिः । वंशौश्छिन्वा दृतियक्रे महकारमहीरधाम् ॥३४८॥ रे रे मयतदादि वंशीनां क्रियता रतिः। श्रावैरिति वदन्मौर्यगुरुः कोपमनाटयत् ॥३५॥ 4b,354, 360 V, MSS. कासि• 1 31Sc,319 c, 350 DIEss. MOI 350 bCoयमामिनि ।

·VIII,351-361. २४७ उत्पाद्य कृत्रिमं दोषमिमं तेषां कुटुम्विनाम् । मबालई चाणक्यो याममञ्चालयद्रुपा ॥३५१॥ अन्येद्युयन्द्रगुप्तस्य कोशो नाम्तीति चिन्तया । दौनारैः स्यालमापूर्य चाणक्यो लोकमत्रवीत् ॥३५२॥ मया सहा व्यन्नु यो मां जेष्यनि तेन हि । दौनारपूरितं स्यालमिदं लभ्यममौ पणः ॥३५२॥ जेय्यामि यं पुगरई तस्य पादहो जनाः । दौनारमेकमादास्ये पाणि रेखेव वागियम् ॥३५४॥ नतश्च रन्तुमारेभे जनः सह दिवानिशम्। चन्द्रगुप्तगुरुः कुटपाशकैम्त जिगाय तान् ॥२५॥ एपो ऽर्थोपार्जनोपायः भविलम्बो उम्पको ऽपि च । इत्युपायानारं कर्तुं पोरानाझास्त सो ऽखिलान् ॥२५६॥ ततय भोजयित्वा तानपीप्यदरवारणीम्। पानगोठ्यां च मंहिष्ठानुचतालानबीवदत् ॥३५७॥ इमन नर्तनं गागमन्यच दीवचेरितम्। चाणक्यो ऽभिनयचे ऽर्थार्जनोपायपण्डितः ॥३५८) वरचे दे धातुरने मे बिदण्डं स्वर्णतुण्डिका । मृपतिवर्ती घनदादयत घुमरीम् ॥३५॥ ततय मुम्वरोबाचे कौतिकवादिते मन्ति। प्याजहार परो मत्तः करमरिचय गागरः ॥ पोजगमरसथाने थानीभम्य पदान्य। सानि समहमेष मत्येक एणयाम्बरम् ॥ ३९॥ युग्म।

·VIII, 362-371. माम्बवादित म्यामपरः कश्चिदब्रवीत् । तिलानामाढके झुप्ते प्ररूढे फलिते भृशम् ॥३६२॥ तिला भवन्ति यावन्तस्तावन्ति मम सद्मनि । कार्तवरसहस्राणि सन्ति सध्या न विद्यते ॥३६ ३॥ युग्मं । प्राग्वदादितझुम्बामन्यो ऽवादीहगागमे । प्रवहन्या गिरिनद्या वारिपूरेण भयमा ॥३६ ४॥ म्रक्षणेनैकदिवसोत्पन्नेनापि गवामहम् । मंबरं विरचय्याच्चैः स्खलयामि पयोरयम् ॥३६॥ युग्मं ॥ माग्ववादितझुम्बामन्यो ऽवददई खलु । जात्यनव किशोराणामेकवासरजन्मनाम् ॥३६६॥ समुदृत्तः स्कन्ध के शैवेष्टयामि समन्ततः । पाटलीपुत्रनगरं वृक्षं स्नतेव तन्तुभिः ॥३६७॥ युग्मं ॥ माग्वदादितझुम्बयामूचे ऽन्यो मम वेश्मनि । शालिरेको भिन्नभिन्न शालिबौजमसतिमान् ॥३६८॥ अन्यो गर्दभिकाशालि: स पुगगनूनकः पुनः पुनः फलत्येवेत्येतद्रनदयं च नः ॥३६८॥ युग्मं ॥ प्राग्ववादितमुम्बयीं स्माधान्यो मदविकलः । महसम_ ट्रविणं विद्यते मम मानि । ३००॥ अनृणे ऽहं सुगन्धिय जात्यचन्दनचर्चितः । मदापि वग्या मे भार्या से तुन्यो नापरः सुगी ॥३७१।। ॥युग्मं ॥ 1 369 dMSS. 3GE--369d Dom. 86%DBC भ्याछि मम्ममि। जनाmfor uमः। 370dc ममि ।

·VIII, 372-381. २९. - - प्राग्वदादितझुम्दयों मतिजानमहानिधिः । पणिसरेवमनामीसर्वेषां श्रीमतां श्रियम् ॥ ३०२ ॥ एकयोजनगामीभपदप्रमितिकाशनम् । तथैकतिलजतिलमिनाः स्वर्णमहसकाः ॥ ३७॥ प्रतिमाम कदिननवनीतभवं धृतम् । एकग्मिन्दिवसे जातास्तथा जात्यकिमोरकाः ॥ २०४।। कोष्ठागाराणां भरणप्रमाणाः भास्लयो ऽपि च । तथाणक्याय ददिरे तनमर्मविदभूति मः ॥ ३० ॥ ॥ विभिविपकं ॥ पके ममर्थमर्थन मेन मौर्य पणिप्रसः । धियां निधिरमात्यो हि कामधेनुर्महीभुजाम्॥३०६ ॥ तय तम्मिन्दुष्काले कराले दादभाम्दके । प्राचार्य: मुमिगतो नाम चन्द्रगुप्त पुरे ऽवमत् ॥३०॥ अगदौस्य्येन निर्वाहाभावाग्निगग म त । देशान्तराय प्यएजत्तववादात्स्वयं पुनः ॥ ३०८॥ प्यापुष्य सुमको दौ तु तवाग्मतुः पुमः । अपर्थिय किमाधासाविति परावर्गमताम् ॥ ३०॥ वियोग गुरुपादाना म छाया माठुमोय । मदः पा जीवितं या मरण पायो: भम् ॥१०॥ भाषा: मार न क युवाभ्यां मानमुपति गामामधी पुणे मुग्धो पतिषपः॥ ११॥ 38.ARANDA Cशा। 391cture ·२५ VIII, 382-391. इत्युक्त्वा तावनुज्ञातौ गुरुणा तत्र तम्यतुः । भक्त्या शुश्रूषमाणौ तं तत्पदाम्भोजपट्पदौ ॥२८॥ नता दुर्भितमाहात्म्याद्भिदयात्यन्पलथया । मारयित्वा गुरूणां तौ भुनानावत्यमोदताम् ॥ १३ ॥ अपूर्यमाणाधारी नौ हीयमाणो बुभुतया । हुलकावषडक्षीणं मन्त्रयामासतुर्मियः ।। ३८४ ॥ प्रकाश्यमानं गुरुणा गौतार्थान्मयताप्रति । अनौवावामदृग्यत्वकारकं दिव्यमंञ्जनम् ॥ ३८५ ॥ तत्प्रयोज्य प्रयोगो ऽयमावाभ्यां कुचिपूर्तये । पूर्णकुक्षी च निश्चिन्तौ गुरुपादानुपास्वहे ॥ ३८६ ॥ अदृग्योभ्य सम्भूय तो वो सीव वासरे। भोजनावमरे चन्द्रगुप्तस्याभ्वर्णमीयतुः ॥ ३८७ ॥ अदृश्यमानौ तौ चम्मौ चन्द्रगुप्तस्य भाजने । युभुजाते यथाकाम बन्धू प्राणप्रियाविव ।। ३८८॥ एवं दिने दिने ताभ्यां भुनानाभ्यां महीपतिः । ऊनादरत्वेनादम्यात्तपस्वौव जितेन्द्रियः ॥ ३८॥ कृष्णपक्षतपाजानिरिव क्षामः शनैः शनः । चन्द्रगुप्तनरेन्द्रो ऽभूत्ताग्यामाछिन्नभोगगः ॥ ३८ ॥ निजामतिं कदापि तथाप्यकथयन मः ! नित्यं नापीडितो ऽप्यम्यागादवानिय वारणः ॥ ३८१ ॥ 387 13ISS. समो। 358 LAजये।

·VIII, 802-401. २५१ अपृच्छदेकदैकान्ने मौर्य मौर्यगुरुः सधीः । प्रत्यहं दीयमाणो मि वम इयरजेव किम् ॥ ३८२॥ मौर्यो ऽवदन तावन्ने हासेन परिवेय्यते । किं तु कोऽपि प्रेत वाच्छिनत्ति मम भोजनम् ॥ २८३॥ तटम्यिता विदन्यायी मां पूर्णहारभोजनम् । न त्वर्धमपि भुजे ऽई न जाने किंचिदप्यदः ॥ ३८४ ।। चाणक्यो ऽवोचदद्यापि किमेवममि मुग्धधौः । मुमुतुणेवातत्त्वजेनात्मा यखेदिनश्चिरम् ॥ २८५॥ भवविदानीमपि हि युक्तमाण्यातवान मि । नव भोजनलुण्ट्राकमादास्ये न चिरादहम् ॥ ३८६ ॥ इत्युका चन्द्रगुप्तम्य भोजनम्यानभूतले । मातस्तरमोटचूर्ण मरणं चिकमादपि ॥ ३८७॥ भो निषणे च नृपे भोगुमागतयोम्योः । पदानि प्रत्यविमान्त मचूर्ण तत्र भुतले ॥ २८८॥ राति भुकोत्थिते तत्र भूतन्ने पणिनन्दनः । पदपनियोर्दृष्टा चिन्तयामाम ऐतमि ॥२८८॥ मानुपः को ऽपि भून्यम्पादः मिद्धाअनः सनु । परते भोगमं म्यानाददृशोभूय बीमया ॥४..।। रति दिसौयदिवमे चाणक्यो भोजनौकमि । भोजनापमरे धर्म सम्भिधमकारयन् ॥ ४.५॥ 1323 Www, CA मामान । 400 VAC.प.dAD 101 cBcy, ·VIII, 402-411. प्राग्वद्राज्ञा सहेका स्थाले भुञ्जानयोस्तयोः।' बाप्यायन्ते स्म नेत्राणि धूचस्तोमेन मूर्छता ।। ४.२॥ नेत्राञ्जनं तयोः सर्वमदृग्योकारकारणम् । बाप्पवारिभिराशय्य द्रागनीयत पङ्कवत् ॥४०३ ॥ अनन्ननदृशौ तौ तु भुजानौ तत्र भाजने । : दृष्टौ नरेन्द्रलोकेन कोपाभृकुटिकारिणा ॥ ४.४॥ नाजल्पत्को ऽपि चाणक्यभयायकारकत्तयोः । चाणक्यम्त प्रवचनोड्डाइभौहरदो ऽवदत् ॥४०॥ पितराषिरूपेण युवां हि परमेश्वरौ । त्या प्रसादमस्मासु स्वस्मै स्थानाय गच्छतम् ॥४०६ ।। तयोगतवतो राजा मविषादमदो ऽवदत् । अनयोरहमुछिटभोजनेनाम्मि दूषितः ॥ ४०७॥ चाणक्यः स्माइ माकार्षीःषत्वारोपणं गुणे । प्राहारसंविभागेन मुनीनां पुण्यवानमि ॥ ४.८॥ धन्यः सो ऽपि हि यो भिक्षामनगाराय यच्छति । एकम्यालातिथीभूतमुनिस्वं तु किमुच्यमे ॥ ४०॥ एवं च मौर्य सम्वोध्याचार्याणां पार्थमेव च । पाणक्यो ऽदादुपालभ तुझान्यायं प्रकामयम् ॥ ४१ ।। प्राचार्यः साह को दोपः तुम्नयोरमयोर्ननु । खकुतिमारयः सहपुरुया यगवादृशाः ।। ४१९ ॥ 402 dc धम, B. A सरिताः ।

·VIII,412-421. २५३ चाणक्यो ऽपि तमाचार्य मिथ्यादुष्कृतपूर्वकम् । वन्दित्वाभिदधे माधु शिक्षितो ऽस्मि प्रमदरः ॥ ४१९ ।। अद्यप्रति यमपानापकरणादिकम् । माधूनामुपकुरुते तदादेयं मदोकमि ॥ ४१३ ।। इत्यभिग्रहमादाय चाणक्यो दृढनिशयः । तदादि पालयामाम खगाईस्थ्यं कृतार्थयन् ॥ ४१४॥ चन्द्रगुप्तं तु मिय्यादृक् पापण्डिमतभावितम् । अनुशामितुमारेभे हितम्तम्य पितेव मः ॥ ४१५ ॥ अमयता हामी पापाः प्रकृत्या रखीपु लम्पटाः । अपि मम्भाषितुं नाहासात्पूभायां तु का कथा ॥ ४१६ ॥ कपायपक्षियनेषु कृतघ्रपु दुरात्मस । एतेषु निष्फलं दानमूपरेय्वम्पुष्टिवत् ॥ ४१७ ॥ आत्मानमाश्रितं चापि राजमोहतरपडवत् । पातयामु भवाम्भोधौ तद्भर्ति तेषु मा कृथाः ॥ ४१८॥ मौर्या वादोन्मम हीदं त्वदचो गुरुमम्मितम् । ते मंयमिन रति प्रत्यायय तथापि माम् ॥ ४१८ ॥ पुरे प्रघोषं चाणक्यम्ततरोबमकारयत् । धर्म प्रोयति मपामपि पापण्डिनां नृपः ॥ ४२ ॥ ततयाहय वाग्मजाद्धातम्यादवीयमि । मे नियेगयामाम म विविक विनिधीः ॥ ४२१॥ 413daiपिा HCराषि। 417C.

·२५.8 .VIII, 422-432. . इद्धान्तामन्नदिग्भागे चाणक्येनाग्रता ऽपि हि । श्रोग्यलक्ष्यं अक्षां च लोएचूर्ण महौतले ॥ ४२२॥ तत्रोपदेशनार्थं ते चाणक्येन प्रवेशिताः । ज्ञात्वा विवि स्यानं तच्छुद्धान्ताभिमुखं ययुः ॥ ४२२ ॥ स्त्रीलालास्ते स्वभावेन नृपस्त्रैणममयताः । गवाचविवरैर्द्रामुपधामिरे ततः ॥ ४२४॥ ते राजपबीः पश्यन्तम्तावदम्युर्दुराशयाः । न यावदाययौ राजा नियेदुम्नु तदागमे ॥ ४२५॥ ततश्च चन्द्रगुप्ताय धर्ममाण्याय ते ययुः । पुनरागममिच्छन्तो ऽन्तःपुरस्त्रीदिदृक्षया ॥ ४२६ ॥ गतेषु तेयु चाणक्यश्चन्द्रगुप्तमभाषत । पश्य स्त्रीलालताचि वत्स पाषण्डिनामिह ॥ ४२७॥ यावत्वदागमं तैईि त्वदन्तःपुरमीक्षितम् । गवानविवरक्षिप्तलोचनैरजितेन्द्रियः ॥ ४२८॥ पदपडिमिमां तेषां सुव्यक्तं प्रतिबिम्बिताम् । गवाक्षविवराधस्तादृष्ट्वा प्रत्ययमुबह ॥ ४२८ ॥ सम्ञातप्रत्यये राज्ञि द्वितीये ऽवनि तगुरुः । धर्ममाख्यातुमाहास्त तत्र जैनमुनीनपि ॥ ४३० ॥ निषेदुस्ते प्रथमतो ऽप्यासनेम्वेव साधवः । स्वाध्यायावग्यकेनाथ नृपागममपालयन् ॥ ४३१ ॥ ततश्च धर्ममाख्याय माधवा वसतिं ययुः । ईर्यसमितिलौनत्वात्पश्यन्तो भुवमेव ते ॥ ४३२ ।। , ·VIII;-433-442. गवादविवराधस्तामोरचूर्णं समीक्ष्य तम् । चाणक्यचन्द्रगुप्ताय तद्यथाम्यमदर्शयत् ॥ ४३३ ॥ अचेच नेते मुनयः पापण्डिवदिहाययुः । तत्पादप्रतिबिम्बानि न दृश्यन्ते कुतो ऽन्यथा ॥ ४३४ ॥ उत्पत्रप्रत्ययः माधून गुरुन्मेने उथ पार्थिवः । पापण्डिपु विरझो दिषयेष्विव योगवित् ॥ ४३५ ।। एवं धानेकगः मंविधानः प्रथितधीगुणः । पाणक्यचिन्तयामास मौर्यग्रीवनिमण्डपः ॥ ४३६ ॥ माधयामि विपाहारं चन्द्रगुप्तं शनैः शनैः । रमायनं ययाम्य म्याहरदः प्रभवेन च ॥४३०॥ मौया ऽय मौर्यगुरुणा गुणेष महाधिया । भोज्यत विपाक्षरं दिनं मत्यधिकाधिकम् ।।४३८ ॥ अन्ये घुयन्द्रगुप्तेन मह मोठं प्रचक्रमे । रागोत्कटतया राजो दुर्धरा गाम गुर्विणी ॥४३८ ॥ इटा विषान्नं भुनानां तां गर्भापायगया । प्याररत्किं कृतमिति द्राक् चाणक्यो ऽभ्यधावत ॥ ४४.॥ विषायाम्बादमावेण राणी मा प्राप पचताम् । यो पलिप्रसमा म गी ऽप्यन्याः नीयताम् ॥ ४४१ ॥ रति तम्या विपनायामादोदरमदापयत् । सम्मानभंगाधकर्ष मुा गनिपुटादिव ॥ ४४२॥ 4331stsS. भमौए। 133dMss.नि।

·२५० VIII, 443-462. . विषबिन्दुश महान्तस्तस्य बालस्य मूर्धनि । नतय गुरुभिर्विन्दुमार इत्यभिधायि सः ॥४४३ ॥ मिन्दुसारे प्रपेदाने क्यो मन्मथवल्लभम् । : समाधिमरणं प्राप्य चन्द्रगुप्तो दिवं ययौ ॥ ४४४ ॥ चाणक्यो ऽथ न्यधाद्राज्ये विन्दुमारं सुसारधीः । सचिवायत्तमिद्धिय तदाजाकदभूव मः ॥ ४४५॥ इतथ मौर्यमाज्ञाप्य पूर्व हि चणिसनुना । सुबन्धुनीम दाक्षिण्यासचिवः कारितेो ऽभवत् ॥ ४४६ ॥ खातन्त्र्यमन्त्रितालिप्मुथाणक्ये मत्सरी स तु । नदुच्छेदाय रहसि बिन्दुभारमदो ऽवदत् ।। ४४७॥ नाई प्रमाणभूतो ऽस्मि यद्यपोश तथापि ते । परिणामहितं वभि कुलीनानां क्रमेो ह्ययम् ॥ ४४८॥ विश्वासघातकस्यास्य मा चाणक्यस्य विश्वमौः। एष त्वन्मातुरुदरं दुरात्मा खल्वदारयत् ॥ ४६॥ पप्रच्छ धाचौराहय बिन्दुसारस्तदैव तत् । तथैव नाभिरणुके चाणक्याय चुकोप च ॥ ४५० ॥ राजानं कुपितं ज्ञात्वा चाणक्यो चिन्तयत्खयम् । सुबन्धुना कृतघ्नेन राजा मय्य न्यथाकृतः ॥ ४५१ ॥ अयं हि प्रागमात्यत्वे कारितो भन्मयैव हि । तन्मे प्रत्युपकाराय युक्तमस्य कुलोचितम् ॥ ४५२ ॥ 452 AB प्रत्यप.।

·VIII, 453-463. . तदत्यामन्नम्टत्या में पर्याप्त राज्यचिन्तया । छते प्रतिचिकौर्बुद्धि प्रयोक्ष्ये ऽहं तथापि हि ॥ ५३॥ मद्धौपिशाचिकाग्रस्तः सेो ऽपि मा राज्यमनुताम् । रति तस्यापकारेण करिये समयोचितम् ॥४५४॥ संयोज्य योगमन्त्रावरगन्धासमुहके । लिखितातरझर्जेन मह से ऽतिपदुग्धीः ।।४ ५५॥ समुह जतुनालिप्य पेटायां म सधौर्यधात् । नालयामास तां पेटा तालकानां शतेन ॥४५॥ गेहान्तन्यस्य तां गेहमस्खमिव पेटिकाम् । दीनानायादिपावभ्ययाणक्यो न्यददाङ्कनम् ॥४ ५७॥ ततय नगरामनकरीपम्यस्लमूर्धनि । निपटानगनं चक्रे चाणक्यो मिर्जरोद्यतः ॥ ४५८॥ यथाविपन्नजननीरत्तान्तं धात्रिकामुखात् । विजाय विन्दुमारो ऽनुभयान मताच घाययो ॥४५८॥ उवाच समयिवा च पाणक्यं चन्द्रगुप्तसः । पुनर्वतंय मे राज्य नगदेशहदरम्यहम् ॥४६ ॥ मौर्याचा अभ्यधादासाहतं प्रार्थनयागया । सरीरे ऽपि गिरोदो ऽग्मि माम्प्रतं किं यया मम ॥४॥ चनमा प्रतिमाया मर्यादाया वार्णवम् । पन्द्रगुनगु गाला बिन्दुभाग पयो सम् १४९२ चुप गतमाचो ऽपि बिन्दमारः मुपन्धये । पुरन्थापि मोनात रमापे फरमुन ४ (३॥

·२५८ VIII; 464:--469.. T देव सम्यगविज्ञाय चाणक्यो दूषिता मया । गवा तं छायाम्यद्य यावत्तावाप्रसौद मे ॥४॥ इति गत्वा सुबन्धुम्तं घमयामाम मायया । अचिन्तयध मा भूयो ऽप्यमौ बजतु पत्तने ॥४६॥ अमुना कुविकल्पेन स राजानं व्यजिज्ञपत् । चाणकयं पूजयिष्यामि तस्यापकृतिकार्यहम् ॥४६॥ अनुज्ञातस्तता राज्ञा सुबन्धुश्चणिजन्मनः । पूजामनशनम्यस्य विधातुमुपचक्रमे ॥४६७॥ पूजां सुबन्धुरापातबन्धुरां विरचय्य च । धूपाङ्गारं करौपान्तश्चिक्षेपान्यैरलतितः ॥४६८॥ धूपाङ्गारेणानिलांस्फालितेन प्रोद्यञ्चाले द्राकरीपन्थले तु । दारुपायो दहमानो ऽप्यकम्पो मौर्याचार्यो देव्यभूत्तच मृत्वा ॥४६॥ पत्याचार्ययोहेमचन्द्रविरचिते परिशियपर्वणि स्थविरावलौचरिते महाकाव्ये शकटालमरणम्यूलभद्रदीचावतचर्यामग्भून विजयवर्गगमग- चाणक्यचन्द्रगुप्तकथाबिन्दुसारजन्मराज्यवर्णनो नामारमः सर्गः । +" 48s a D पूजा वसुंधरांयापातु i. marg पूजा उधुरापावेनिपाठः । - ·CANTO IX. चाणक्यग्टइमन्येार्घिन्दुमारात्मबन्धुना । व ययाचे मम्भायचाणक्यद्रव्यलिमुना ॥१॥ राजादियः प्रविश्य सुबन्धुमात्र वेग्मनि । तां पेटा तास्तकगताबद्धदारां ददर्श च ॥२॥ अचिन्तयच चाणक्यमर्वम्वमिह विद्यते । मान्यया तालकयतेनेदृशौ म्यानियन्त्रणा ॥३॥ पेटायाम्नान्यभन्यन्त तालकामि मुबन्धुना । काराग्रहममारमन्याः पादान्दुका व ॥४॥ मध्ये दृष्ट्वा ममुहूं तं चिन्तयामाम घेतमि । नियतं रखकायो ऽयं यम्य रक्षयमीदृषी ॥५॥ नमपि स्फोटयामाम ममुहं मालिकेरवत् । लोकातरमहागन्धानमध्ये गन्धान्ददर्श ५ ॥६॥ गन्धारमुगन्धीनागनी गन्धस्नुभो दिरेफरत् । मूधाम धूनययुः मुपन्धुगीनयिमयः ॥on मनायमताभूगमय गप ददर्य । ट्राध्ययोजकमिति वापयामाम ए मयम् ॥८॥ गधामापाय प इमार निरोगमुनिपर्यया । सम्म म गत्काममतिपियं गमिष्यति । ...

·२६. IX,10-19. वाचयित्वातराण्येतान्यतीव विषमाद मः । चाणक्यस्य प्रयोगो ऽयं न मुधेति मनिश्चयः ॥१॥ तथापि भूर्जप्रोतार्थप्रत्ययार्थ सुबन्धुना । गन्धानाघ्राप्य तान्को पि दिव्याहारमभोज्यत ॥११॥ ट्राग्मृते पुरुष तत्र सुबन्धुर्मुनिमविभः । बचव विषयाखादमनिच्छन्मनसापि हि ॥१२॥ श्रभव्य इत्यविरता नटिता जीविताया। सुबन्धुर्वन्धुरहिता विजहार वसन्धराम् ॥१३॥ तनुजम्मा लभोकश्रीबिन्दुभारस्थ चाभवत् । बिन्दुमारे विपेदाने से भूदवनिशासनः ॥१४॥ कुणाला नाम तनुभृरशोकस्याप्यजायत । कुमारभुको राजादात्तसायुज्जयिनौं पुरीम् ॥१५॥ उज्जयिन्यां स्थितो राजनियुकालधारकः । रक्ष्यमाणो जोक्तिवत्सो ऽभूत्साग्राटदायनः ॥१६॥ राजे व तावद्वयमं तमाख्यन्यालधारकाः । दध्यावध्ययना: ऽयमिति राजापि इर्पभाक् ॥१०॥ नतो राजा कुमारायालिखोखे स्वयं विदम् । प्रारुतं सुखनाधाय यत्कुमारी अधौय: ॥१८॥ सपनी जननी तच कुणालम्प निषेदुषी। राजः पादुपादाय तं तु लेखमवाचयत् ॥१८॥ । -- 13 CABfयो। 15d D नादु। 18 dAधीपत्र.B ·IX, 20-29. मत्सुतस्यैव राज्य स्तात्कुणालस्य तु नेति मा। अन्यचित्ते भरपनावकरोत्कूटमीदृशम् ॥२०॥ निष्ठीवनाशितया नेत्राञ्जनशलाकया । अाफ्ष्य कन्जल नेवादकारे विन्दुकं ददौ ॥२१॥ अयोको ऽपि प्रमादेन नानुवाचितमेव हि । तं लेख मुद्रयामामयिन्यां प्राणिोदय ॥२९॥ तं लेख पिटमामाई मुद्रालतमस्तकम् । पाणिभ्यामाददे दाभ्यां शुमारो मूर्धि च न्यधात् ॥१३॥ न लेखं वाचयामाम कुमारी लेखकादय । वाचयित्वा च वृष्णीको विषको लेखको ऽप्यत् ॥२४॥ नम्मिनुदश्रुनयने लेपार्थ वामदमे । ततय तन्कराखं कुमारः म्वयमाददे ॥२५॥ दर्शनात्प्रेसवानपि वाचयितुं धमः । धापयामाम त लेसमगोकतनयः स्वयम् ॥२६॥ अंधीयउ इति प्रेक्ष्यावरायुजयिनीपतिः । दधा मौर्याम्पये केो ऽपि गुरुजालाको महि ॥१०॥ खास्यामि रामो यद्यागाममेवायतः स्थितः । मदा महत एवामान्येषामपि भविष्यति ॥२८॥ मतय मामिनिधिमामाथिचन्द्रमाः । अनि स्वयमपि ने मामलाया ॥२८॥ TDCोसा ·२६२ IX,80-39. विज्ञाय तमशोकश्रीमहासाहसकारकम् । धिक्कूटलेखको ऽस्मीति निनिन्दात्मानमात्मना ॥३०॥ अचिन्तयच दुर्दैवाधिष्ठिते। ऽहं हताशयः । कुमारी यददेवं प्रमादलिखितेन मे ॥३१॥ राज्यं वा मण्डलिवं वा वत्मा नाद्यायमईति । मयि यस्येदृशी भनिर्धिकस्ये दृशमागतम् ॥३२॥ थोवराज्यममौ भुक्त्वा भविष्यति नृपो ऽप्यसो । मनारथेन पर्याप्तममुना साम्प्रतं मम ॥३३॥ कुणालायेत्यशोकीर्ददौ ग्रामं महर्द्धिकम् । तत्सापत्नकुमाराय ददावुनयिनौं पुनः ॥३४॥ कुणालस्य तु तं याम भुञानस्य परेद्यवि । श्रभूच्छरच्छ्रियां पत्न्या सूनुः सम्पूर्णलक्षणः ॥३५॥ वापिकाभ्यो दामीभ्यः कुमारः पारितोपिकम् । 'दत्त्वा महोत्सव चक्रे पुत्रजनानिबन्धनम् ॥२६॥ मातुर्मनोरथं लघ्या वृथवाद्य करोम्यहम् । इत्यागात्पाटलीपुत्रं कुणालो राज्यलिप्सया ॥२०॥ तता गौतविनादेन खेच्छया स पुरे भ्रमन् । प्रेयान्बभूव लोकस्य गान्धर्वणतिनुम्बुरुः ॥२८॥ पाटलीपुषनगरे यत्र यत्र जगौ स तु । तक तत्र ययुः पौरा गौताकष्टाः कुरङ्गवत् ॥३८॥ 4cc.पाय 1370CD साध्या, A सपा, comp• Prakrit चमाज्या stepmother. 38dc•पितंग,AB पर।

·IX, 40-50.
२६
.
गान्धर्षणाद्भुतं श्रुत्ला नमन्ध इति पार्थिवः ।
श्राहय जवनीगुप्तं कृत्वा गातुं ममादिशत् ॥४॥
यथाम्यान मन्द्रमध्यनारी पड्जादिभिः स्वः ।
पद्यप्रबन्धमौदृवं जगौ रागं स पोषयन् ॥४१॥
प्रपौत्रयन्द्रगुप्तस्य विन्दुमारस्य ममकः ।
एपो ऽशोकश्रियः सूनुरन्धो मार्गति काकिणीम् ॥४२॥
पधप्रपन्धमन्धेन गीयमानं महीपतिः ।
श्रुत्वा पप्रच्छ को नाम त्वमस्याख्याहि गायन ॥४
स उवाच तवैवास्मि कुणालो नाम नन्दनः ।
त्वदाजालेसमौक्षित्वा यो ऽन्यः खयमजायत ॥४४॥
तो जवनिका गादपमार्य नरेयरः ।
दृष्टोपलक्ष्य सं खनुमुदः परिषबजे ॥४५॥
जचे च राजा तुष्टी मिा वत्स तुभ्यं ददामि किम् ।
यमिजपत्कुमारो ऽपि याचे 5 देव काकिणम् ॥४६॥
किमेतद्यापितमिति राजि युवति मन्त्रिणः ।
ऊपिरे राजपुत्राणां काकिणी राज्यमुच्यते ॥४॥
राजा पोवापरे यास किं राज्येन करियभि ।
तत्ते यादन्यमादेव देवापदतचनुपः ॥४८॥
व्यजिगपत्कुगारी पितात माता ति गे स्तः ।
पोषण वर्धमे दिया राग्ये इमिग्मे भिषिप्यताम् ॥४८
पमधामोकराजो ऽपि फदीपेरे स्नगर।
गम्मघापकपपयुपाटो पिताप्रति. ॥५॥

·२६४ IX,b1-60. नदेव तमशोकौः ममानाययदर्भकम् । नामापि सम्प्रतिरिति तस्याकत कृतात्मवः ॥५१॥ अमोघवागमोकश्रीस्तं दशाहादगन्तरम् । सम्प्रति स्तन्यपमपि निजे राज्ये न्यवौविशत् ॥५२॥ दृद्धिमासादयामास वयमा विक्रमेण च । श्रिया च सम्प्रतिरभूच्चाजन्म परमाईतः ।।५३॥ फ्रमेण साधयामास भरताधं सदत्तिणम् । प्रचण्डशासनश्चाभूत्पाकशासनसन्निभः ॥५४॥ इत्तय तस्मिन्दुष्काले कराले कालरात्रिवत् । निर्वाहार्थं माधुमवस्तीरं नौरनिधेर्ययौ ॥५५॥ अगुण्यमानं तु तदा साधूनां विस्मृतं श्रुतम् । अनभ्यसनतो नग्यत्यधीतं धीमतामपि ॥५६॥ महो ऽथ पाटलीपुत्रे दुष्कालानो ऽसिलो ऽमिलत् । थदाध्ययनाद्देशाद्यामोद्यस्य तदाददै ॥५७॥ ततकादशाङ्गानि श्रीमडो ऽमेलयत्तदा । दृरिवादनिमिन्नं च तम्या किंचिदिचिन्तयन् ॥५८॥ नेपालदेशमार्गम्यं भट्रयाजं च पूर्विणम् । ज्ञात्वा महः ममाहातु ततः प्रेपोन्मुनियम् ॥५८॥ गला नत्वा मुनौ तौ नमित्यूचाते छताचली। समादिशति वः सहस्तवागमनतवे ॥६॥ 56 CD भौया।

·IX, 61-70. २६५ सो ऽप्युवाच महाप्राणं ध्यानमारब्धमस्ति यत् । साध्यं द्वादशभिर्वपन गमिय्याम्यहं ततः ॥६॥ महाप्राणे हि निप्पन्ने कार्य कस्मिंश्चिदागते । मर्वपूर्वाणि गुण्यन्ते स्वार्थाभ्यां मुहर्ततः ॥६२॥ तवचस्तो मुनी गला सहस्थाशंमतामथ । महो ऽप्यपरमाहयादिदेशति मुनिद्वयम् ॥६३॥ गत्वा वाच्यः प्राचार्या यः श्रीमान्य शासनम् । न करोति भवेत्तस्य दण्डः क इति शम नः ॥६॥ मायामः म कर्तव्य इति पनि यदा म त । ततिहाइयोग्यो ऽमोत्याचार्यो वाध्य उच्चकैः ॥६५॥ साभ्यां गत्वा तथैवोक प्राचार्यो ऽप्येवमूपिवान् । मेवं करोतु भगवान्म: किं तु करावदः ॥६६॥ मयि प्रमाद कुर्माणः श्रीमाः महिणोविद । गियामेधाविनम्रेभ्यः मप्न दाम्यामि वाचनाः ॥१०॥ तक वाचनां दास्ये भिवाचर्यात प्रागतः । विस्टपु कानवेनास निमो ऽन्या वाचनाम्तया ॥८॥ मायामप्रतिक्रमणे नाते तिमो ऽपराः पुगः । मेम्प मा कार्य मकामाविमाधया नाभ्यामेत्य तयारयाते श्रीमपि प्रमादमाक् । मारिणोरमानभद्रादिमाधुपयनों मतः ॥•n GOOD G? JA << for AFARI CocDthix :0LCare: " ·IX, T1-80. तान्तरिवाचयामास ते ऽप्यस्पा वाचना इति । उद्भन्येयुनिजं स्थानं म्यूलभद्रस्ववास्थित ॥७१॥ श्रीभद्रबाहुपादान्त म्यूलभद्रो महामतिः । पूर्वाणामष्टकं वरपाठीदष्टभिर्मभम् ॥७२॥ किमुद्भग्रस्तदित्युतः सरिणा मो ऽनवौदिदम् । नाइज्ये भगवन्किं तु ममाल्पा एव वाचनाः ॥७३॥ सरिरूचे मम ध्यानं पूर्णप्रायमिदं ततः । नदन्ते वाचनास्तुभ्यं प्रदास्यामि त्वदिच्छया ॥७॥ स्थूलभद्रस्ततः प्रोचे ऽधीतशेषं च मे कियत् । मयां गुरुम्तदा चाख्यदिन्दूदध्युपमानतः ॥७५।। पूर्ण ध्याने महाप्राणे मगनभद्रो महामुनिः । दिवस्तूनानि पूर्वाणि दश यावत्समापयत् ॥७६॥ विहारक्रमयोगेन पाटलीपु वपत्तनम् । श्रीभद्रयारागाय पालोद्यानमगिभियत् ॥७७॥ यक्षादयो ऽपि विजाय प्रतिन्यो ऽत्रान्तरे तु ताः। भगिन्यः म्यूलभद्रस्य वन्दनाय मगाययुः ॥७८॥ वन्दिता गुगमूचुम्ताः म्युम्नभद्रः कनु प्रभो। लादेवकुले ऽसौह तामामिति गर्गम म: ॥७८ नतस्तमभि चेन्नुम्ताः समायानीविनाय मः । पायर्यदर्शनशते मिंहप विनिर्ममे ॥८॥ TH CC Dark TbD •मनि:1 . A frrai, cxe. ta हरि ·IX, 81-91. - । दृष्ट्वा सिंहं तु भौतास्ताः सूरिमेत्य व्यजिजपन् । ज्येष्ठाय जग्रसे सिंहस्तत्र सो ऽद्यापि तिष्ठति ॥८॥ ज्ञात्वोपयोगादाचार्या ऽप्यादिदेशति गच्छन । वन्दध्वं तत्र वः सेो ऽस्ति ज्येष्ठार्यो न तु केशरी ॥८॥ ततो ऽयुस्ताः पुनस्तत्र स्वरूपस्थं निरूप्य च । ववन्दिरे म्यूलभद्रं ज्येष्ठा चास्यन्निजां कयाम् ॥८३॥ श्रीयक: सममम्माभिर्दीक्षामादत्त किं त्वसौ क्षुधावान्मर्वदा कर्तुं नै कभनमपि चमः ॥८४॥ मयोक्तः पर्युषणायां प्रत्याख्याह्यद्य पौरुषीम् । स प्रत्याख्यातवागुनो मया पूर्णे ऽवधौ पुनः ॥८॥ त्वं प्रत्याख्याहि पूर्वार्धं पर्वेदमनिदुर्लभम् । दयान्कालः सुखं चैत्यपरिपाट्यापि यास्यति ॥८६॥ प्रत्यपादि तयैवासो ममये ऽभिहितः पुनः । तिष्ठेदानीमस्वपार्धमित्यकार्पोत्तथैव मः ॥७॥ प्रत्यासन्नाधुना रात्रिः मुखं सुप्तस्य यास्यति । तत्प्रत्याख्याह्मभनार्थमित्युक्तः सेो ऽकरोत्तथा ॥८॥ ततो निशीथे सम्प्राप्ते सारन्देवगुरूनसौ । उत्पौडया प्रमरन्या विपद्य त्रिदिवं ययौ ॥२६॥ एपिघातो मयाकारीत्युत्ताम्यन्तौ ततखहम । पुरः श्रमणमहस्य प्रायश्चित्ताय ढोकिता ॥८॥ सहो ऽण्यायवधायौदं भवत्या पद्धभावया I acD•षायो।

·२६८ IX,91-101. प्रायश्चित्तं ततो नेह कर्तव्यं किंचिदस्ति ते ॥६॥ ततेो ऽहमित्यवोचं च साक्षादाख्याति चेजिनः । ततो हृदयमंवित्तिर्जायते मम नान्यथा ॥८॥ अवार्थ सकलः सञ्चः कायोत्सर्गमदादथ । एत्य शामनदेव्योक्तं ब्रून कार्य करोमि किम् ॥८३॥ महो ऽप्येवमभाषिट जिनपार्थमिमां नय । माख्यनिर्विघ्नगत्यर्थं कायोत्सर्गेण तिष्ठत ॥८.४।। सडेतत्प्रतिपेदाने मां सानेपोन्जिनान्तिके । नतः सौमन्धरः खामी भगवान्वन्दिता मया ॥९॥ भरतादागतार्येयं निर्दोषेत्यवदज्जिनः । ततो ऽहं छिन्नमन्देहा देव्यानीता निजाश्रयम् ॥८६॥ श्रीमहायोपदां प्रेयोन्मन्मुखेन प्रसादभाक् । श्रीमान्सौमन्धरखामौ चत्वार्यध्ययनानि च ॥८॥ भावना प विमुक्तिश्च रतिकल्पमयापरम् । तथा विचित्रचर्या च तानि चैतानि नामतः ॥४८॥ अप्येकया वाचनया मया तानि एतानि च। उगीतानि च महाय नत्तयाख्यानपूर्वकम् ॥१८॥ प्राचारागम्य चूले दे अाधमध्ययनदयम्। दशकालिकस्यान्यदथ भईन योजितम् ॥१..॥ दत्याख्याय म्यूलभद्रानुमाता निगमाययम् ! . ता ययुः न्यूलभद्रो ऽपि वाचनार्थमगाङ्गुरुम् ॥१.१॥ 93dcruitor सानि।

·IX, 102-112. न ददौ वाचना तस्यायोग्यो ऽसीत्यादिशगुरुः । दौतादिनात्प्रत्येपो ऽप्यपराधान्यचिन्तयत् ॥१०॥ चिन्तयित्वा च न ह्यागः स्मरामौति जगाद च । कृत्वा न मन्यसे शान्तं पापमित्यवदगुरुः ॥१० ३॥ म्यूलभट्रस्ततः स्मृत्वा पपात गुरुपादयोः । न करिष्यागि भ्यो ऽदः क्षम्यतामिति चात्रवीत् ॥१०४ न करिय्यसि भूयस्त्वमकार्यदिदं पुनः । न दास्ये वाचनां तेनेत्याचार्यास्तमनूचिरे ॥१०॥ स्थूलभद्रस्ततः सर्वस नामानयगुरुम् । भइतां कुपितानां हि महान्तो ऽलं प्रसादने ॥१६॥ सरिः मच बभाषे ऽथ विचक्रे ऽसौ यथाधुना । तथान्ये विकरिष्यन्ति मन्दसत्त्वा अतः परम् ॥१७॥ अवशिष्टानि पूर्वाणि सन्तु मत्पार्थ एव तु । अस्यास्तु दोपदण्डो ऽयमन्यशिक्षाहते ऽपि चि॥१०॥ स मनायहादुनो विवेदेत्युपयोगतः । न मत्तः शेषपूर्वाणामुच्छेदो भाव्यतस्तु सः ॥१०८॥ अन्यस्य शेषपूर्वाणि प्रदेयानि त्वया न हि । इत्यभिग्राह्य भगवान्स्यूलभद्रमवाचयत् ॥११॥ सर्वपूर्वधरो ज्यामीरम्टूलभद्रो महामुनिः । न्यवेशि चाचार्यपदे श्रीमता भद्रवाहुना ॥११॥ वोरमावादर्षगते सप्तत्यये गते सति । 106dcप्रमोदवे।

·२६८ IX,91-101. - प्रायश्चित्तं ततो नेह कर्तव्यं किंचिदस्ति ते ॥१॥ ततेो ऽहमित्यवाचं च साक्षादाख्याति चेज्जिनः । तता हृदयवित्तिर्जायते मम नान्यथा ॥८॥ अधार्थ भकलः मतः कायोत्सर्गमदादथ । एत्य शासनदेयो ब्रूत कार्य करोमि किम् ॥८॥ सडो ऽप्येवमभाषिष्ट जिनपार्थमिमां नय । सायनिर्विघ्नगत्यर्थं कायोत्सर्गण तिष्ठत ॥६॥ सतत्प्रतिपेदाने मां मानेपोजिनान्तिके । ततः सौमन्धरः स्वामी भगवान्वन्दिता मया ॥८॥ भरतादागतार्येयं निषेत्यवदन्जिनः । ततो ऽई छिन्नसन्देहा देव्यानीता निजाश्रयम् ॥८६॥ श्रीमद्धायोपदां प्रैपोन्मन्मुखेन प्रमादभाक् । श्रीमान्सौमन्धरखामी चत्वार्यध्ययनानि च ॥७॥ भावना व विमुक्तिश्च रतिकल्पमथापरम् । तथा विचित्रचर्या च तानि चैतानि नामतः ॥८॥ अप्येकया वाचनया मया तानि तानि च । उहौतानि च सवाय तत्तयाख्यानपूर्वकम् ॥१८॥ श्राचाराङ्गस्य चूले दै श्राद्यमध्ययनदयम् । दशौकालिकस्यान्यदथ मद्देन योजितम् ॥१.०॥ इल्याण्याय म्यूलभद्रानुज्ञाता निजमात्रयम् । । ना ययुः म्यूलभद्रो ऽपि वाचनार्थमगागुरुम् ॥१० १॥ 98dC जथा for नामि।

·CANTO X. श्राचार्य: स्थूलभद्रो ऽपि श्रावस्त्यामन्यदा ययौ बाह्योद्याने च समवासार्योदृषिभिरारतः ॥९॥ सर्वो ऽपि लोकः श्रावस्तीवास्तव्यस्तं विवन्दिपुः । इर्षमवर्मितात्माइस्तत्रोद्याने समाययौ ॥२॥ भगवान्म्यूलभद्रो ऽपि जगद्रङ्करस्तदा । विततान सुधामारमधुरां धर्मदेशनाम् ॥३॥ स्यूलभद्रः स्वसहदं श्रावस्तीवासिनं निजम् । धनदेवमनायातं विज्ञायैवमचिन्तयत् ॥४॥ स मे प्रियसुहनूनमिह नास्ति कुतेो ऽन्यथा । पूर्लीकः सकलेो ऽप्यागान पुनः स्नेहलो ऽपि मः ॥५॥ गतो देशान्तरं वा स्याद् ग्लानो वा स्यादिति स्वयम् । गच्छामि तहमपि सेो ऽनुग्राह्यो विशेषतः ॥६॥ इति निश्चित्य भगवान्म्यूलभद्रस्ततो वनात् । वन्दारुभिरभिमुखैद्यय॑मानपदाम्बुजः ॥७॥ सप्रमादं पुरस्त्रीभिर्गीयमानतपेागुणः । भक्तानां श्रीमतां छत्त्रमण्डपाध दव स्थितः ॥८॥ भारत्तरन्तपद्माभविवलकन्वराननः । अग्रेसरः श्राद्धजनै: प्रेक्ष्यमाणमुखाम्बुजः ॥८॥ 9dAD विषस।

·X, 112---113. भद्रबाहुरपि खामी ययौ स्वर्ग समाधिना ॥९१९॥ नतः प्रबोधं जनयञ्जनानां नौलोत्पलानामिव शौतरग्मिः । सर्वश्रुतस्कन्धनिधानकोशः श्रीस्थूलभद्रो व्यहरत्पृथिव्याम् ॥ १३॥ इत्याचार्यश्री हेमचन्द्रविरचिते परिशिष्टपर्वणि स्थविरावलौचरिते बिन्दुसार प्रशोकश्रीकुणालकथासम्पतिजन्मराज्यप्राप्तिस्यूलभद्रपूर्वग्रह- पश्रीभद्रबाहुखर्गगमनवर्णना नाम नवमः सर्गः। 112 bOसत्यनिये।

·CANTOX. प्राचार्य: स्यूलभद्रो ऽपि श्रावस्यामन्यदा ययौ । वाह्योद्याने च समवासापो दृषिभिरारतः ॥१॥ मा ऽपि लोकः श्रावस्तीरास्तव्यम्तं विवन्दियुः । इर्षमंवर्मितात्माइस्तवोद्याने ममाययौ ॥२॥ भगवान्म्यूलभद्रो ऽपि जगद्रकरस्तदा । विततान सुधामारमधुरां धर्मदेशनाम् ॥३॥ म्यूलभद्रः स्वमदं श्रावस्तीवामिनं निजम् । धनदेवमनायानं विज्ञायैवमचिन्तयत् ॥४॥ स मे प्रियमुएनमिए नाम्ति कुतेो ऽन्यया । पूनीकः मकलो ऽप्यागान पुनः म्नेहलो ऽपि मः॥५॥ गतो देशान्तरं वा स्याद नानो वा स्यादिति स्वयम् । गच्छामि तदृष्मपि मा ऽनुपायो विशेषतः ॥६॥ रति नियित्य भगवाग्म्यूनभद्रमततो वगात् । चन्दाभिरभिमुगवर्यमानपदाम्बुजः ॥७॥ मप्रसाद पुरखौभिगीयमानतपोगुणः । भकानां योमा तमण्डपाध रख दिनः ॥८॥ भारतानपग्रामविषमकन्यरागः । नमः याम: प्रेषगाए मुणामुगः rau LAAD पि.

·२०२ x, 10-10. नगरीमधचैत्यानि वन्दमानः पदे पदे । जगाम पूर्वसहृदो धनदेवस्य सद्मनि ॥१०॥ चतुर्भिः कलापक। तचाविशव भगवान्कल्पशाखौव जङ्गमः । ददृशे च धनेश्वयी धनदेवग्टइम्यया ॥११॥ समुत्थायासनात्सद्यो धनेश्वर्यनवद्यधीः । स्थस्नभद्रमवन्दिर भूतलन्यस्तमस्तका ॥१२॥ ततः मा स्थलभद्राय दापयन्महदासनम् । सतां भत्यनुसारेण गरी हि प्रतिपत्तयः ॥१३॥ भगवानप्यलञ्चक्रे प्रतिलिख्य तदासनम् । तां धर्मक्षणनिर्वाहोदन्तेनान्यग्रहौदथ ॥१४॥ प्रतिप्रवास विधुरां पप्रच्छ च धनेश्वरीम् । भावमारे पतिः किं ते धनदेवो न दृश्यते ॥१५॥ धनेश्वर्यप्यदो ऽबादौत्पतिहि भगवन्मम । व्ययते स्म धनं सर्वे यसृहे ऽवहिःस्थितम् ॥१६॥ सो ऽर्थहीनः पुरे ऽत्राभूलधुरेव दणादपि । अर्थाः सर्वत्र पूज्यन्ते न शरीराणि देहिनाम् ॥१७॥ न चापत्पूर्वपुरुषनिधीगन्चेषयन्नपि । निभाग्यस्यान्तिकस्यापि श्रीहि द्वौपान्तरस्थिता ॥१८॥ स वणिगव्यवहारेण द्रविणोपार्जनेछया । गतो देशानर के हि विदेशो व्यवसायिनाम् ॥१८॥ 14 d.D 'टौ.।

·x, 20-30. २०३ - ज्ञात्वा श्रुतबलेनाथ निधिम्यानं तदोकमि । पाण्यातुं चिन्तयामास तम्ये सुरिः रुपानिधिः ॥२०॥ धर्मोपदेशव्यानेन भगवान्हस्तमञ्जया । अधास्थितनिधि स्तम्भं मुनिस्तस्यै प्रदर्शयन् ॥२१॥ व्याहार्योदयि मंमारस्वरूपं पग्न कीदृशम् । ग्रहमौदृनव भतुवाणिज्यं तच्च तादृशम् ॥२२॥ युग्मं । एवमाख्याय भगवान्धनेश्वर्या मुहुर्मुहुः । ययौ विदर्तमन्यवाईतं धर्म प्रभावयन् ॥२३॥ धनदेवम्तनो लाभोदयकर्मविवर्जितः । यादृग्गतमादृगागात्तैरेव वमनैरपि ॥२४॥ म्यूलभद्रागमोदन्नं तस्य चाप्यद्धगेश्वरी । मध्ये मो ऽपि पप्रछ किमूचे भगवानपि ॥२५॥ मायाप्यत्म्यूलभट्रेण विहिता धर्मदेशना। श्रम्य म्तम्भम्याभिमुखहम्माभिनयपूर्वकम् ॥२६॥ धनदेवो ऽप्यदो दयी तन्य भानाम्बुवारिधः । महाभिप्रायरहिता चेटा भवति जातचित्॥२०॥ म्तममुद्दिन हमाभिनयो यदिदधे मुजः । नघूनमम्य माम्भम्याधमारसम्भायने निधिः ॥२८॥ रति युवा धनदेवः स्तम्भमनमरीनन् । सप धाविरभूयं नग्नमित्र पुप्फमम्॥२८॥ धनदेवो भवन धनेन धनदोपमः । प्यूमभद्रप्रमादो मिति र समय हिOR.॥

·२७७ X,31-40. . म्यूलभद्रस्य वन्द्यस्य वयस्यस्योपकारिणः । वन्दनायान्यदा सो गापाटलीपुत्रपत्तनम् ॥२१॥ ततय वसतो गत्वा म्यूलभद्रं महामुनिम् । ववन्दे मपरीवारं धनदेवः प्रमोदभाक्॥३२॥ ऊचे च स्थूलभद्रषि धनदेवः कृताञ्चलिः । त्वत्प्रसादेन दारिद्र्यसमुद्रं तीर्णवानहम् ॥३३॥ नानृणम्वत्प्रसादस्य भवामि भगवनहम् । त्वं गुरुस्त्वं च मे स्वामी तदादिश करोमि किम् ॥२४॥ भूयास्वमाईत इति स्थूलभद्रेण जल्पितः । प्रोमित्युवा धनदेवः स्वस्यानमगमत्पुनः ॥३५॥ स्वामिना स्यूस्तभद्रण शिव्यौ घावपि दौषितौ । आर्यमहागिरिश्चार्यसुहस्ती चाभिधानतः ॥२६॥ तौ हि यक्षार्ययावाल्यादपि मात्रेव पालितौ । रत्यार्यापपदौ जाती महागिरिसुइस्तिनौ ॥३०॥ खड्गधारेव तौवं तावतीचारविवर्जितम्। परीपहेभ्यो निर्भीको पालयामामतुर्बतम् ॥३८॥ तौ स्थूलभद्रपादानसेवामधुकरावुभौ । साङ्गानि दश पूर्वाणि महाप्रज्ञावधीयतुः ॥३८॥ शान्ती दान्ता लधिमन्तावधीता- वायुपान्तौ वाग्मिनौ दृष्टभनी। 31acबंद A पदया। 370Cइत्याचार्योपदो।

·X,40. प्राचार्य न्यष्य तो मुमभद्रः फार्म हामा देवभूयं प्रपेदे ॥४॥ रयापाययोमपद्रविरपिते परिमिपाणि म्पविरारमोपरिते कार्य सामहागिरिमायंसिदोषामभद्रम्बगंगममकोलंगो मिरम्मः मगः॥

·CAN TO XI. भविकागनुग्रहन्ती कुर्वाणो धर्मदेशनाम् । महौं विहरतः स्माा महागिरिसुइम्तिनौ ॥९॥ कालक्रमेण भगवानगइन्धुर्महागिरिः । शिय्यानिप्यादयामाम वाचनाभिरनेकम्मः ॥२॥ महागिरिनिजं गच्छमन्यदादात्मुहस्तिने । विहर्तुं जिनकल्पेन को ऽभूनानमा स्वयम् ॥३॥ युच्छेदाज्जिनकल्यस्य गच्छनिश्रास्थितो ऽपि हि। जिनकन्पाहया वृत्त्या विजहार महागिरिः ॥४॥ ते धर्मदेशनावारि वर्षन्तो वारिदा दुव । विहरन्तो ऽन्यदाजग्मुः पाटलीपुत्रपत्तनम् ॥५॥ वराभूतिरिति येष्ठौ तत्र चार्यसुदस्तिना । सम्बोधितः श्रावको ऽभूनीवाजौवादितत्त्ववित् ॥६॥ सुहस्त्याख्यातधर्मानुवादेन स्वजनानपि । प्रबोधयितुमारेभे वसुझतिर्दिवानिशम् ॥७॥ प्रबोध्यमाना अपि ते सादरं वसुभूतिना। नावुध्यन्त विना धर्माचार्यमित्यल्पमेधसः ॥८॥ वसुझतिर्नुरोराख्यद्भगवन्स्वजना मया । न पारिता बोधयितुं तान्बोधयितुमईसि ॥६॥ 7cC प्रतियो।

·XI, 10-20. इति तत्प्रतिबोधाय सुहस्तो तगृहं ययौ । सुधातरङ्गिणैप्रायां प्रारंभे धर्मदेशनाम् ॥१॥ प्राविशत्तत्र भिक्षार्थ तदा चार्यमहागिरिः । तमभ्युदस्थादाचार्य: सुहस्ती वन्दते स्म च ॥११॥ श्रेष्ठ्यप्युवाच युमाकमपि को ऽप्यस्ति किं गुरुः । युमाभिन्द्यते विश्ववन्धैर्यदयमागतः ॥१२॥ सहस्ती स्माइ भो श्रेष्ठिन्ममते गुरवः खलु । त्यागाईभापानादिभितामाददते सदा ॥१३॥ ईदृग्मिवाशना ोते ऽपरथा स्युरुपोषिताः । मुग्टहीतं च नामैषां वन्द्यं पादरजो ऽपि हि ॥१४॥ एवं महागिरि स्तुत्वा प्रतियोध्याखिलाय तान् । पुनरेव निज म्यानं सुहस्ती भगवान्ययौ ॥१५॥ श्रेष्ठयपि स्वजनानूचे दृढभनिर्विशेषतः । ईदृशं पश्मथ मुनि यदा भितार्थमागतम् ॥१६॥ त्यज्यमानं दर्शयित्वा भनपानादिकं तदा । ती देयं तदादत्तं तद्धि वः स्यानाहाफलम् ॥१०॥ युग्म। खजर्वमुभूतेम्न प्रत्यपद्यत तदषः । भिवार्थ दितीये ऽमि नेवेशगान्महागिरिः ॥१८॥ महागिरि ममायान्नं दृष्टा ते प्रेष्टिपन्धवः । नयवारेभिरे फतुं नरमे नहातमिपवः ॥१८॥ • उपयोगेम विशाय सदराई मागिरिः । 110c.भा ICCISS rexi ·२०७ XI, 20-30. अनादायैव वसतिं गत्वा चोचे सहस्तिनम् ॥२०॥ खया यो ऽविनयं छलानेपणा महती छता। ते हि खदुपदेशेन भितां मह्यममजयन् ॥२९॥ मैवं भूयः करिष्ये ऽहमिति जल्पासुस्त्यपि । क्षमयामास पादाये लुठवार्यमहागिरिम् ॥२२॥ इतव सम्प्रतिनृपो ययावुज्जयिनौं पुरीम् । कदापि कापि तिष्ठन्ति स्वभूमौ हि महीभुजः ॥२३॥ जीवन्तस्वामिप्रतिमारथयात्रां निरीचितुम्। आयातावन्यदावन्या महागिरिसहस्तिनौ ॥२४॥ पृथक्पृथग्वसत्यां तौ तस्थतुः सपरिच्छदौ । तयोरतिमहागच्छस्तनो नैकत्रसङ्गमः ॥२५॥ निर्ययौ पोसवेनाथ जीवन्तखामिनो रथः । मनोमयूरजलदः पौराणं भक्तिशालिनाम् ॥२६॥ नाभ्यामाचार्यवाभ्यां श्रीमद्देनाखिलेन च । अन्वीयमानः स रथः पुर्या पोटदस्खलन् ॥२७॥ गते राजकुलद्दारं रथे ऽथ पृथिवीपतिः । वातायनास्यतो दूराद्ददर्भार्यसुइस्तिनम् ॥२८॥ या क्षेत्र मुनीन्द्रो ऽयं मन्मनःकुमुदोडपः । कापि दृष्ट स्वाभाति न स्मरामि तु किं बदः ॥२८॥ एवं विमय कुर्वाणो मूर्छितो न्यपतनृपः । श्राः किमेतदिति वदन्दधावे र परिच्छदः ॥३॥ 24cDभाषांता।

·XI,31-41. २७ य्यजनाध्यमानध सिध्यमानय पन्दनः। जातिम्मरणमामाद्योदम्यादवनिधासनः ॥३१॥ स प्राग्जन्मगुरुं ज्ञात्वा जातिरसत्या सहस्तिनम् । नदैव वन्दितमगादिस्मतान्यप्रयोजनः ॥२२॥ पञ्चाङ्गस्पृष्टभपीठः स नत्वार्यसुहस्तिनम्। पप्रच्छ जिनधर्मस्य भगवन्कीदृशं फलम् ॥२२॥ सहती भगवानाण्यन्मोघः स्वर्गद्य तत्फलम् । अष्टछद्भूपतिर्भूयः सामायिकफल्लं घ किम् ॥३४॥ मामायिकस्याव्यकस्य राजराज्यादिकं फलम् । सहम्तिनवमाख्याते द्राक प्रत्येति सा भूपतिः ॥२५॥ नखाछोटनिकां सत्वा मत्यययनिको मुमः । एवमेतन भन्देह इत्यभापत भूपतिः ॥३६॥ सहस्तिनं नमस्काय ततः प्रोवाच पार्थिवः । किं माम मां यूयमुपलउयध्ये ऽथवा न हि॥३०॥ प्राचार्यो ऽप्युपयोगेन शालोचे खां नरेश्वर। मम्दापसरुये वां प्राग्भवकथां ग्ण ॥३८॥ महागिर्यापार्यमियविदरनो वर्ष पुरा । मह गम कौगाम्यामागच्याम मरेबर ॥१८॥ भरोषावेग धमतेः पृथकाथगाम्पिती। सबा परिवारो हिमहामभवदापयो.४.n गाभदतिदुर्भिस तथाप्यामागु भकिमान् । सोहा भकारिक रातमुपाश विपाः ॥१ ·२८. VIII, 42-51. भिक्षार्थ माधवो ऽन्येधुरेकस्य श्रेष्ठिना रहे । विविः पृष्ठतस्तेषां रङ्क एको विवेश च ॥४२॥ तत्रेच्छाकारमर्यादां विविधां मौदकादिभिः । माधवो लेभिरे भिक्षां तस्य पश्यत एव ते ॥४३॥ माधूनामात्तभिक्षाणां वति प्रति गच्छताम् । अनुगः सेो ऽब्रवीद्रको दौयतां मम भोजनम् ॥४४॥ ते माधवो ऽभिदधिरे जानन्ति गुरवः खलु । वयं गुरुपराधौना न किंचिद्दातुमौगाहे ॥४५॥ ततः स रक्षः साधूनामन्वेव वसतिं ययौ । दीनात्मा तत्र दृष्ट्वासानयाचत च भोजनम् ॥४६॥ साधनः कथयनि सा भगवनमुना पथि। याचिता वयमप्युच्चैीजनं दोनमूर्तिना ॥४७॥ विदितं चैवमस्माभिरुपयोगपरायः । भावी प्रवचनाधारो यद्रको ऽयं भवान्तरे॥४८॥ ततः स द्रमको ऽस्माभिः प्रियपूर्वगभाय्यत । यद्यादत्से परिणयां लभसे भोजनं तदा ॥४८॥ रको चिन्तयदये ऽपि मर्वकष्ठमयो हदम् । तदनं प्रतज कमिएभोजनलाभशत् ॥५॥ मतिपन्नं परिमच्यां ततो रई तदेव तम्। मनाया जामे मोदकादि ययारुचि ॥५१॥ 4n bA माधूना भरे। 490D मामको। 610AC प्रपन्या शासनमि. भाग्य। D ·XI,52-61. २८१ ॐ स्वादं स्वादुमाहार तथा शाकण्ठमात्तवान् । पन्याः श्वामानिलस्यापि यथा दुःमञ्चरो ऽभवत् ॥५२॥ तद्दिनस्यैव यामिन्यां तेनाहारेण भूयसा। रुद्धश्वामा विपन्नः म वामनौवा हि देहिनः ॥५२॥ म्यितो मध्यम्यभावेन रङमाधुर्विपद्य मः । कुणालस्यावन्तिपतेः सनुस्खमुदपद्यथाः ॥५४॥ पुनर्विजपयामास सुहस्तिनमिलापतिः । भगवस्ताप्रमादेन प्राप्तो ऽहं पदवौमिमाम् ॥५५॥ बया प्रमाणितो म स्यां तदाई भगवन्यदि। अस्पृट जिनधर्मम्य का गतिः स्यात्ततो मम ॥५६॥ तदादिशत मे किंचित्प्रमोदत करोमि किम् । भवामि मानृणो ई व पूर्वजन्मोपकारिणाम् ॥५०॥ जन्मन्यचापि गुरषो यूयं मे पूर्वजन्मवत् । अनुग्रपौत मा धर्मपुर कय शिक्षण ॥५॥ लपातुरादिदगार्यसमी भगवानृपम्। जिनधर्म प्रपद्यम्न पर चपणे ॥५॥ स्वर्ग: स्यादपर्वगी वामुपाईहर्मगालिमाम् । सम्ययकामादिमम्पदयोत्तरोत्तराः ॥५॥ अभ्योदय पम्नदये तर गया। पन्देतो गुहः माधुः प्रमाण मे तो वयः ॥११॥ 2AODec.m.ccमा• AatanSiCc.in * Cufwl1, 1) TU,d Dait for its 36 ·XI,62-71. 3 1 म . अणुप्रतगुणप्रतशिक्षाप्रतपविचितः । प्रधानश्रावका जज्ञे सम्प्रतिस्तत्प्रसत्यपि॥२॥ चिसध्यमथ्यवन्ध्यश्रीजिनाच मर्चति स्म मः। साधर्मिकेषु वात्सल्यं बन्धुष्विव चकार च ॥६॥ स सर्वदा जीवदयातरङ्गितमनाः सुधीः । अवदानरता दानं दौनेभ्यो ऽभ्यधिकं ददौ ॥६३n श्रावैनान्यं प्रतापायः स चकाराक्किारधीः । बिखण्डं भरतक्षेत्र जिनायतनमण्डितम् ॥६॥ मुहम्त्यांचार्यपादानामवन्यामेव तस्थुषाम् । चैत्ययात्रोत्सवश्चक्रे मधेनान्यत्रवन्सुरे ॥६६॥ मण्डपं चैत्ययात्रायां सुहस्ती भगवानपि। एत्य नित्यमलचनो श्रीसङ्घन समन्वितः ॥६०n .. सुइस्तिखामिनः शिष्यपरमाणुरिवायतः । . कृताञ्जलिस्तव नित्यं निषसाद च सम्पतिः॥९८n यात्रोझवान्ते मन रथयात्रा प्रचक्रमे । यात्रोत्सवो हि भवति सम्पूर्णा रथयात्रया ॥६॥ रथो ऽथ रथमालाया दिवाकररथोपमः। निर्ययौ स्वर्णमाणिक्यधुतिद्योतितदिनखः ॥७॥" श्रीमदप्रतिमाया रथम्याया मर्द्धभिः । विधिः स्नात्रपूजादि श्रावकैरुपचक्रमे ॥७१॥. . 66dMSSबसरे। TIccचाना ·XI, 72--81. ब्रियमाणे ईतः स्नात्र नावाभो न्यपतट्रयात्। जन्मकल्याणके पूर्व सुमेरुशिखरादिव ॥७२॥ श्राद्धः सुगन्धिभिव्यः प्रतिमाया विलेपनम् । स्वामिविशोमुभिरिवाकारि वत्राहितांसः ॥७२॥ मालतीपतपत्रादिदामभिः प्रतिमाईतः । पूजिताभात्कलेवेन्दोर्टता शारदवारिदैः ॥४॥ दह्यमानागरुत्थाभिधूमलेखाभिरारता। अभिन्नतिमा नौलवासाभिरिव पूजिता ॥५॥ पारात्रिकं जिनाचीयाः शतं याचलछिसम् । दीप्यमानौषधीचक्रसङ्गविडम्बकम् ॥०६॥ वन्दित्वा श्रीमदईन्तमथ तः परमातः । रथ्यरिवायतोभूय स्वयमाघकये रथः ॥७॥ नागरीभिरूपफ्रान्तममीमकरामक्रः । चतुर्विधातायवादसुन्दरप्रेक्षणीयकः ॥१८॥ परितः याविकालोकगीयमानोरुममः । प्रमोपविविधां पूजां प्रत्यर्ल्ड प्रतिमन्दिरम् ॥८॥ परमः कामाशोभिरभिपिकायतलः । सम्प्रते: मदनदारमाममाद मने रपः ॥८॥विभिविपकी। राजापि मम्प्रतिरथ रथपूगामुचः। समापनमफाशगोपिकण्ट्रकः १८१॥ 6.Dxमारा 1॥८॥ 50 - Aaran.

·२८४ XI,82-91. रथाधिरूढां प्रतिमा पूजयाटपकारया । अपूजयनवानन्दसरोईमो ऽवनौषतिः॥८॥ नदानौमेव सामन्नानाय निखिलानपि । , सम्पर्क ग्राहयित्वैवमादिदेश विपतिः ॥८३॥ मन्यध्वमयि सामन्ताः सम्यग्मो खामिमं यदि । महवन्तु सुविहितश्रमणानामुपासका १८४॥. ट्रव्यैरपि न मे किंचिद्युभद्दतः प्रयोजनम् । एवं कृते हि सामन्ताः प्रियं भवति मे शतम् ॥८॥ एवमाशाप्य सामन्ता विसृष्टाः स्वस्वनीयति। गला चक्रुः खामिभक्त्या श्रमणानामुपासनाम् ॥८६॥ मावर्नयरथयार्चा तत्रान गमनं तथा । रथाये पुष्यहिं च चैत्यपूर्जा १.ते व्यधु.॥८७॥ इत्यादि श्रावकाचार ने सर्वे चक्रिरे तथा । प्रान्तदेशा अपि साधुविहाराही यथाभवन् ॥८॥ सम्प्रतिश्चिन्तयामास निशीथसमये ऽन्यदा । अनार्येष्वपि माधूनां विहारं वतर्याम्यहम् ॥८॥ इत्यनार्यामादिदेश राणा दवं करं मम । मथा तथास्मत्पुरुषा मार्गयन्ति यथा यथा 12.॥ ततः मैषौदनार्येषु साधुषेषधरावरान्। ते सम्प्रत्याशयानार्यानेवमन्वविशम् ॥८॥ . 86aC नौनि। 93a A D वेदमिदं ।

·XI,02-102. २५ ": . द्विचत्वारिंशता दोषैरेभिरेभिर्विवर्जितम्।। वनपाचानपानादि देयमम्मास्वहो स्वयम् ॥८॥ अध्येतयं चेदमिदं नतो युभाम् तोपभाक् । भविता सम्प्रतिस्वामी कापिय्यत्यन्यथा पुनः ८३॥ नतः सम्प्रनिराजस्य परितोषार्थमुद्यताः । ते तु तत्पुरुषादिएमबतिष्ठन्दिने दिने ॥४॥ एवं माधूचिनाचारचतुरेषु एतेषु तु । अनार्येषु सम्प्रतिना विजता गुरवः पुनः १८५॥ कदापि अमणा एने भगवनार्यदेशवत् । अनार्यय्वपि देगेषु विहरन्ति कुतो न हि ॥८६॥ प्याजहुः सरयो ऽनार्यदेशेवजामतः सदा। जानदर्शनधारिचास्यत्वन्ति न पार्थिव ॥८॥ राजा मोवाच भगवश्वनार्येष्वपि सम्प्रति । श्रमणाम्प्रेय्य जानीध्वं तेषामाचारपातुरीम्॥८॥ एवं राजो ऽतिनियन्धादापाय: के ऽपि माधवः । विमादिदिमिरे मतो भद्रमिलादिपु ९८ अगा: प्रेक्ष्य नाग्माधम्मम्प्रतः पुरुपा रति । गाया पामितया नेभ्यो भापानादिकं रदः॥१..॥ गिरावचं श्रावकसममार्यचपि माधवः । दागमा मगरये पुनराण्यामविषया: १.१॥ एवं मम्प्रनिराधेन सम्तया पुद्धिगया। रेगा. माधुविशाराही प्रमाणे पि पहि१.१॥

·२८८ .XI,103-112. । . . . . राजा प्राग्जनारकत्वं बौभत्सं सारता निजम् । महासत्ताकार्यन्त पूर्वीरेषु चतुर्वपि ॥१३॥ श्रयं निजः परो वायमित्यपेवाविवर्जितम्। तत्रानिवारितं प्रापुजनं भोजनेच्छवः ॥१०४॥ यदवाशिष्यतान्नादि भुक्तवत्सु बुभुक्षुषु । तद्विभज्योपाददिरे महानसनियोगिनः ॥१.०५॥: को ग्रषात्यवशिष्टानमिति पृटा महीभुजा ।। श्राख्यन्महानसायुकाः खामिन्त्रादद्महे वयम् ॥१६॥ श्रादिदेश च ताराजा यदन्नमवशिष्यते । अकृताकारितार्थिभ्यः साधुभ्यो देयमेव तत् ॥१७॥ द्रव्यं दास्यामि वस्तेग सनिर्वाहा भविष्यथ । न हि केवपि कार्येषु मौदति द्रव्यवाचनः ॥१८॥ ते ऽवमिष्टान्नपानादि तदाद्यपि तदाज्ञया । माधुभ्यो ददिरे ते ऽपि खौचक्रुः प्रद्धिदर्शनात् ॥१ . ८॥ श्रमणोपासको राजा कान्दविकानथादिशत् । तलाज्यदधिविक्रहन्वस्त्रविक्रयकानपि ॥११॥ यत्किंचिदुपकुरुते माधूनां देयमेव तत् । तन्मूल्यं वः प्रदास्यामि मा. स्म शङ्कध्वमन्यथा ॥१११॥ ते तथारेभिरे कर्तुं जातहर्षा विशेषतः । विक्रीयमाणे पण्ये हि वणिजामुन्सवो महान् ॥११२॥ 103 A B D कार्यन महापना।

·२८७ XI, 113--122. 1 . तत्तयार्यसुहस्ती तु दोषयुक्तं विदन्नपि । मेहे शिष्यानुरागेण लिप्तचित्तो पलीयसा ॥११३॥ सुहस्तिनमितचार्यमहागिरिरभाषत । अनेषणीयं राजानं किमादत्से विदन्नपि ॥११४॥ सहस्त्युवाच भगवन्यथा राजा तथा प्रजाः । राजानुवर्तनपराः पौरा विश्राणयन्यदः ॥११५॥ मायेयमिति कुपितो जगादार्यमहागिरिः।। शान्तं पापं विसम्भोगः खखतः परमावयोः ॥११६॥ सामाचारीममानईि माधुभिः साधु सङ्गतम् । मामाचारीविभिन्नस्य भिनो ऽध्वातः परं तव ॥११॥ वेपमानो भिया पाल व भकः सुहस्त्यपि। आर्यमाहागिरिपादावन्दित्वोचे कृताञ्जलिः ॥११॥ सापराधो ऽम्मि भगवन्मिय्यादुःछतमस्तु मे । सम्यतामपराधो ऽयं करिष्ये नेदृशं पुनः ॥११॥ ऊचे महागिरिरथ दोप: को नाम ते ऽथवा। पुरा भगवता वीरस्वामिमेतद्धि भाषितम् ॥१२॥ मदीये मिय्यमन्ताने म्यूलभद्रमुनेः परम् । पतप्रकपा माधूनां भामाचारी भविष्यति ॥१२॥ गनभद्रमुनेः पयादावा तीर्थप्रवर्तको। अभूव तदिदं म्यामिरः मत्यापितं मया ॥१२॥ 317 a c Carril, ACD from 118 c MISS T., D Prima maan चाNA,Cराना 1:10CMr.।

·XI,123-132. स्थापयित्वेत्यसम्भोगिकल्पमार्यमहागिरिः। जीवन्तखामिप्रतिमां नत्वावन्या विनिर्ययौ ॥१२३॥ पूर्वं हि समवसृतौ श्रीमतश्वरमाईतः । दशार्णभद्रसम्बोधसमये यानि जजिरे॥१२॥ गजेन्द्रस्थाग्रपदानि समायाते दिवस्पतौ। तथैवास्युश्च तत्रागात्तीर्थ पार्यमहागिरिः ॥१२॥ युग्मं ।। ख्याते तत्र महातीर्थे गजेन्द्रपदनामनि । त्यतदेहो ऽनशनेन ययौ स्वर्ग महागिरिः॥१२॥ पार्थिवः सम्प्रतिरपि पालयश्रावकवतम् । पूर्णायुर्देव्यझसिद्धिं क्रमेण:च गमिष्यति ॥९२७॥ बघ वितत्यान्यचार्यसुहस्युज्जयिनी पुनः । जीवन्तस्वामिप्रतिमावन्दनार्थं समाययौ ॥१२॥ बाह्योद्याने च भगवान् सहस्ती समवासरत् । वमति याचितुं प्रेषीत्पूर्मध्ये दो मुनी चमः ॥१२॥ तौ तु भद्राभिधानायाः श्रेष्ठिन्या नग्मतुर्ट है। मापि पप्रच्छ नौ नत्वा किं नामादिशयो युवाम् ॥१३॥ नाव)चतुरावां हि शिष्यावार्यसुइस्तिनः । नदादेशेन कल्याणि वसतिं माथ्यावहे ॥१३॥ विशाल वाहनफुटौं वसति सार्पयत्ततः । सुहस्ती मपरीवारो ऽप्यलफ्रे ततश्च ताम् ॥१२॥ 1 1270 Da for च। 130d rss •दिमनं ।

·XI, 133-143. २८ परावर्तितुमारेभे प्रदोषममये ऽन्यदा । प्राचार्यनलिनीगण्माभिधमध्ययनं वरम् ॥१३३॥ भद्रायाय सुतो ऽवन्तिसुकुमाल: सरोपमः । तदा च विलमन्त्रामौत्सप्तभूमिग्टहोपरि ॥१३४॥ द्वात्रिंशता कम्नः म क्रीडन् स्वाचिौनिभैरपि। नगिन्नध्ययने कर्ण ददौ कर्णरमायने ॥१३॥ तत्सम्यगाकर्णयितुं भद्रासनुग्नूनधीः । मामादाटुनमुत्तीर्य धमतिदारमाययौ ॥१२६॥ अनुभूतं मया फेदमिति चिन्तापरः म छ । सनातमातिम्मरणो ययावाचार्यमनिधी ॥१३॥ गला पोवाच भगवम्भद्रायाम्तनयो माम् । पुग गनिगौरामविमाने विदगो ऽभवम् ॥१३८॥ विमानं गम्निनीगुग्म जातिग्मत्या मया मतम् । सचिव गर्नु भयो ऽद्य परिमिजिपाम्यहम् ॥१८॥ ततः प्रार्थयमानं नं प्रयागयत मामिति । प्राचार्यमिया जगरः सुरुमागे मि दारक ॥१४॥ मुपदा नापनका: मुम्पी यायो पि हि। पुष्करं राजिमाप मा उनीपाग्यर्जितम् ॥ १४ ॥ भाद्रचो ऽभिदधे पार्ट शमग्योत्कण्टिसम्साहम् । गामापारी पितरं ग 1 पामयि पमः ॥१२॥ सादा पनि मानिनम् । सारा मरमाय मोकं गिर ग १५॥

·२६० XI,144-153. गुरुरूचे महाभाग प्रणयां निघृतमि । तदनुज्ञापय निजान्बन्धनिइ हि कर्मणि ॥१४४॥ अवन्तिसकुमालो ऽपि ग्टई गत्वा तालिः । श्रापप्रच्छे निजान्बन्धूननुजज्ञे तु तैर्न हि ॥१४५॥ भद्रासनुस्ततः केशांतत्रैवोदखनत्खयम् । स्वयं चोपाददे माधुलिङ्गं ग्टहपरामुखः ॥२४६॥ तादृग्रूपो ययावार्यसुहस्त्याचार्यमन्निधौ । श्रयन्तिसुकुमाला ऽथ निर्ममः स्ववपुष्यपि ॥१४॥ खयमेवोपात्तलिङ्गो मा भूदिति सुहस्त्यपि । तं परिवाजयामाम मनज्याविधिमुच्चरन् ।।१४ ८॥ चिरकालं तपःकप्टनिर्जरा कर्तुमक्षमः । गुरूनापुच्छर से ऽन्यत्र ययावनशनं चिकीः ॥१४॥ चक्रे ऽवन्तिसुकुमालः सुकुमालपददयात् । निर्गच्छद्रनपतैः सेन्द्रगोपामिवावनिम् ।।९ ५ ० ।। स्याने म्याने चिताभस्मधूमरीकृत तलम् । सो ऽगापिटवनं क्रीडाम्यानं पिटपतेरिव ।।१५१॥ कन्यारिकाकुडगान्तम्तम्यावनभनेन मः । ममाहितः स्मरन्पञ्चपरमेष्ठिनमस्क्रियाम् ॥१५२ ।। तत्पदान्यसृगास्रावविखाणि शिडभिरता । लिहामा जम्बुको कापि तवोदेशे समाययौ ॥१५२॥ 152 3D कुंडगा। 168 bAISS. विद्याणि ।

·XI, 154-104. नत्पादप्रवरद्रनपगन्धेन भूयमा । मशियः मा विवेशाथ मध्येकन्यारिकावनम् ॥१५४॥ गोधयन्ती च मा माप तत्पादरक्तपिच्छलम् । तं च खादितुमारेभे कृतान्तम्येव सादरा ॥१५५॥ घटएटिति मा धर्म चटचटिति जङ्गलम् । धगद्धगिति मेदर कटक्कटिति कोकमम् ॥१५६॥ भक्षयन्ती पादमेकं तस्य मा निरशेपयत् । तभिरूपाण्यपरं प्रथमे पहरे निशः ॥१५०॥ युग्म । नयापि न चकम्पे म प्रत्युतामा माविकः । अपि तो पादसादिनी पादमैवाहिकामिव ॥१५॥ एवं दितीये प्रहरे तदूपच चयाद मा । माधु र प्यतु जीवो ऽयमित्यकाी म्हपां तु मः ॥१५८॥ तत्तुन्द भवयामाम तीयपहरे च मा । म तु दयौ मयत्येषा न तुन्दं किं तु कर्म मे ॥१६॥ सुर्य च यामे यामिन्या महामत्वो विपद्य मः । विमाने ननिनीगुम्मे महग्मिरोऽभवत् ॥१६॥ यन्धो महागुभावो ऽयं महामात्यो ऽयमियय । सरोगग्य नयान महिमा निर्ममे उमरः ॥१२॥ नामामपामयः पृधम्ति पा समिागम । भाग्या िभगातारपनि: फयमभूदिति १३॥ उपयोगग विजाप गुरम्पपितित्तथा । गदोपं मम्मापायी मान्यो मधुरया गिरा १९४॥

·२६२
XI, 165-175.
श्रवन्तिसुकुमालस्य पन्यो गत्वाथ सद्मनि ।
भद्रायाः पुरतः सर्वं तं वृत्तान्तं न्यबीविदन् ॥१६॥
अवन्तिसुकुमालस्य माता भद्रा निशात्यये ।
मशाने प्रययौ तत्र कन्यारोक्नलाञ्छिते ॥१६६।।
श्राकृष्टं दिशि नैर्ऋत्यां दृष्ट्वा सूनोः कलेवरम् ।
सरोद वाघ्यमियतो वारिदानाद्यतेव सा ॥१६७॥
भद्रा वधूभिः सहिता रुदती विललाप च ।
प्राणानपि किमत्यादौरस्मानिव किमीदृशः ॥१६८॥
वह प्रमजितो पित्यमेकरिमन्नपि वासरे।
किं नाम नालमकृथा विहारेण ग्टहाङ्गणम् ॥१६८॥
का नाम रात्रिः कल्याणौ सा भविश्यत्यतः परम् ।
या स्वप्ने दर्शयिवा बामस्मान्मजीवयिष्यति ॥१७॥
निर्मोहीभूय यद्यमान्पर्यहार्पोतेच्छया ।
नहुरुष्वपि निमोहः किमभूस्ते यदुन्मिताः ॥१७॥
विलप्येवं यजतरं भद्रा शिप्रानदौनटे।
तयोर्ध्वदेहिकं पके रुदती ममयोचितम् ॥१७२।।
भद्रासूनोटिहिण्यो ऽपि विलय घ विल्लप्य च।
शिप्रायां चक्रिरे सगेद्धरणं मित्रवाममः ॥१३॥
सनम्टस्युममुद्धनगोकानालकरालिता ।
भद्रा नदेच्छाप्रमज्यां शमामृततरङ्गिणीम् ॥१०॥
भद्राथ मदने गत्वा मुसको गुविधी वधूम् ।
वधूभिः मममन्याभिः परिप्रज्यामुपाददै ॥१७॥

·XI, 176-178. २८३ गुया जातेन पुत्रेण चके देवकुलं महत् । अवन्तिसुकुमालस्य मरण स्थान तले ॥१७६॥ तद्देवकुलमद्यापि विद्यते अन्तिभूपणम् । महाकालाभिधानेन लो के प्रथितमुक्कैः ॥१७७॥ भगवानार्यसइम्यपि गच्छ ममये वरशिय्याय ममर्प्य । विहितानगनम्त्यका देह सुरलेोकातिथितां प्रतिपेदे ॥१७८॥ दत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचिते परिशिटपर्वणि म्पविरावलीचरिते महाकाव्ये मम्पतिराजचरित्राय॑महागिरिस्वर्गगमनपरन्तिमकुमा- नननिनीगुरुमगमन कार्यमुहस्तिस्वर्गगमनवर्णनो नाम एकादशः मर्गः ॥

·CAN TOXII. सुहस्तिनो ऽन्वये वचस्वामी च क्रमयोगतः। अभूत्प्रवचनाधारस्तत्कथात्र प्रपञ्चरते ॥१॥ इहैव जम्बूद्वीपे ऽपागभरतार्धविभूषणम् । अवन्तिरिति देशो ऽस्ति स्वर्गदेशीय पद्धिभिः ॥२॥ तव तुम्बत्रनमिति विद्यते सन्निवेशनम् । निवेशनमिव श्रीण द्युसदामपि हर्षदम् ॥३॥ वझव श्रावकमात्र श्रियो देव्या वात्मजः । दुभ्यपुत्री धनगिरिनिरीक्षतधनोश्चयः ॥४॥ मध्यमेगापि वयमा तस्य भूषितवर्मणः । दिये नाविशत्कामः प्रशमदाःम्यरक्षिते ॥५॥ धमादर्थी भवतीति न्यायशास्त्रवधीयते । मो ऽर्यादपि व्यधाद्धर्म पात्रेभ्यो ऽयं नियोजयन् ॥६॥ ब्रह्मचर्थपरीणामं स्वर्गमेक्षिफलं विदन्। दूयेष कन्या नोदोढुमो ऽईद्धर्मपरायणः ॥७॥ यत्र यत्र कुले कन्यां धनगिर्यर्थमादृती। प्रार्थयते स पितरौ तदुद्दामहासत्रे ॥८॥ नच तच धनगिरिर्गवा वयगचोकथन् । अई हि प्रमजियामि दोपो ऽम्ति मे गजपतः ॥८॥ युग्मं ।।

·XII, 10--19. २६५ इतश्च धनपालस्य महेभ्यस्य तु नन्दना । सुनन्दोचे धनगिरयाई मो ऽस्तु मे वरः ॥१०॥ महेभ्यो धनपालो ऽपि स्वयंवरपरायणाम् । प्रददौ धनगिरये दीक्षामपि जिघृक्षवे ॥११॥ भ्रातार्यशमिता नाम सुनन्दायाः पुराग्रहीत् । परिज्यां सिंहगिरेराचार्यस्याड्रिमन्निधौ ॥१२॥ अन्यदा तु तुनाता सुगन्दा ब्रह्मधारपि । भेजे धनगिरिोगफलं कर्म हि नान्यथा ॥१३॥ इतवाष्टापदगिरी गौतमखामिना किल । प्ररूपितं पुण्डरीकाध्ययनं हामधारितम् ॥१५॥ पुरा येन वैश्रमणमामानिकदिवौकमा । म प्रच्युत्यावततार सुनन्दायास्तदोदरे ॥१५॥ युग्म । अन्तर्वनों धनगिरिस्तां ज्ञात्वोचे विद्धधीः । एप गौ ऽद्वितीयस्ते भविता प्रमजाम्यहम् ॥१६॥ अमनौषित एवाभृत्सम्बन्धो ऽपि त्वया सह । प्रवज्यैव प्रेयमौ मे ऽतः परं स्खम्ति ते पुनः ॥१७॥ इत्युबा तां धनगिरिरवक्रयकुटौमिव । दिवा मिंहगिरिगुरोः पार्थ गत्वाभवद्यतिः ॥१८॥ मो ऽथ द्वाविंशतिमपि मरमानः परीषदान् । सुदुम्तपं तपस्तेपे खारीरे ऽपि नि:स्पृहः ॥१८॥ 16 पूर्वी, D तों,in marg. मभवनों 1180 C.रपकच..

·२८ XII,200-29. स स्सयोर्जवविनयादिभिः शिष्यगुणैर्वतः । श्रुतमारं गुरोः पार्थात्पयः कृपादिवाददे ॥२०॥ नवमास्यां व्यतीतायां सुनन्दापि हि नन्दनम् । अजीजनज्जनानन्दं सरसीव सरोरुहम् ॥२१॥ सुनन्दायाः प्रीतिपात्राण्यङ्गनाः सूतिकाररहे । प्रतिजागरणायातासां बालमिदमूचिरे ॥२२॥ यदि जान न ते नानः प्रानजिय्यत्तदोत्मकः । जातकौत्सवः श्रेयानभविव्यत्ततः खनु ॥२३॥ म्लौजने सत्यपि सई भानिन स्वामिनं विना। बड़ौभिरपि ताराभिर्यथा चन्द्र विना नमः ॥२४॥ स तु वालो ऽपि सजावाज्ञानावरणलाघवात् । तामामाकर्णयामाम त मलापं ममाहितः ॥२५॥ अचिन्तयच मत्तातः परिग्रज्यामुपाददे। एवं वचिन्तयन्नेव जातिस्मरणमाप सः॥२६॥ सञ्जातजातिस्मरणः संमारामारतां विदन् । इयेप क्षीरकण्ठो ऽपि पिश्ये ऽधन्यध्वनौनताम् ॥२७॥ कथमुदिज्य मां माता त्यक्ष्यतीति विधिन्य मः । मातुरकम्यि ते ऽयुचे रोदिति म दिवानिशम् ॥२८॥ ग रागमधुरैगामैन कोडनकदर्शनः । न ववदोलाखाभिर्म घाटुवचनैरपि ॥२८॥ 27 dACपिये।

·XII, 30-39. २९. नोत्सङ्गनृत्यलोलाभिर्न मुखाताद्यवादनः । न शिरशुम्वनेनापि विशश्राम स रोदनात् ॥३॥ युग्मं ॥ एवं च रुदतस्तस्य भिशोमामा: पडत्यगुः । श्राममाद सुनन्दापि निर्वेदं तेन सनुमा ॥३१॥ अन्यदा तु हिगिरिस्तागासनिवेशने । विने यैर्धनगियार्ययमितादिभिरातः ॥३२॥ वमत्यां तम्यिवांमं च नत्वा मिंहगिरिं गुरुम् । धनगिर्यार्यामितावन्वजिज्ञपतामिति ॥३३॥ खजनाः मन्ति नावम्मिन्भगवन् मनिवेशने । यौपाकेण नियोगेन ताधिवन्दयिषावहे ॥२४॥ तयोथ पृच्छतारेवं शकुनं इभसचकम् । पृष्ट्वा मिहगिरिगुरुरूचे ऽनूचानपुङ्गवः ॥३५॥ महामामो ऽद्य वां भावी स्लभेथे यधुवा मुनी। मचित्तं वायचिनं वा तदादेयं मदाजया ॥२६॥ सदने ऽथ मुनन्दाया जग्मतुस्तौ महामुनी। नभ्याम्तावन्यनारीभिदायाती निवेदिती ॥३०॥ महिलायोचिरे मा सुनन्दे नन्दमालया । अपणोयो धमगिरेः फ नेप्यत्येप दृश्यताम् ॥२८॥ निगगन्दा मुनन्दापि तमादाय मतान्धयम् । तेम निदितादम्यादू धनगिरिं च मा ॥३॥ ३१.CमरिचापाUCRNR..Dirtika SS

·२८८
XII, 40-50.
इयन्तं कालमात्मेव मालकः पालिता मया ।
मरिताई वनेनाचे रोदित्येष दिवानिशम् ॥ ४ ॥
यद्यप्यमि प्रद्रजितस्तथाप्येनं स्वमात्मजम् ।
ग्टहाण मामिव त्यातीमा सौनमपि सम्प्रति ॥४९॥
सिात्वा धनगिरिरपि मोवाच वदनां वरः ।
एवं करिष्ये कल्याणि पश्चात्तापं तु यामि ॥३२॥
मा कृथाः सर्वयेदृवं कुरुथे वा कुरुष्व तत् ।
मम माक्षिणां भद्रे पुनर्धनं न लस्यसे ॥४॥
ततच माक्षिणः कस्बा मनिवेदं सुनन्दया ।
मन्दनो धनगिरये ऽपितस्तेनाददे च मः ॥४४॥
सो को धनगिरिणा पात्रबन्धे न्यधाय च ।
ग्रहीतसङ्केत दव विरराम च रोदनात् ॥ ४ ॥
ततः सुगन्दामदनादृषी तावातालको।
शुवर्माज्ञापालको भूयो ऽपेयवर्गस्मन्निधौ ॥४६॥
महासारस्य भारेण पुचरत्नस्य तस्य तु ।
नमसाई धनगिरिं दृष्ट्वा गुरुरभावत ॥४७॥
श्रायामित दूवासि त्वं भिचाभारेण तं मम ।
समर्पय महाभाग विश्राम्यतु भुजस्तव ॥४८॥
इत्युपादाय यत्नेन माधुः श्रीपात्रमर्भकम् ।
काम्या सुरकुमाराभमर्पयामास तं गुरोः ॥४८॥
रेदीप्यमानं तेजेभिरधिपं तेजमामिव ।
पाचार्यवयंस्तं घालं पाणिभ्यां स्वयमाददे ॥५॥

·XII, 51-60. शिगोम्तस्यातिभारेण सद्यः मिइगिरेगेंगेः। नमति स्म महोपीठं वार्यादित्सोरिवानलिः ॥५॥ तभारभरकरो गुरुरूचे सविस्मयः । अहो पुंरुपमदजमिदं धतुं न शक्यते ॥५२॥ भावी प्रवचनाधारो महापुण्यः पुमानयम् । यमेन रच्यो रनं हि प्रायेणापायवनभम् ॥५२॥ माध्वीनामिति न पालं पालनायार्पयगुरुः । वजमारस्य तम्यादाइज़ इत्यभिधामपि ॥५४॥ गवा शय्यातरकुले भने तं मालमार्थिकाः । खमात्मानमिवाण्याय पालनायार्पयनथ ॥५५॥ कुमारभरयाकुमलाः शय्यातर्यो ऽपि तं पिइम् । खस्वपुषाधिक प्रोत्या पश्यन्यः पर्यपानयन् ॥५६॥ अय्यातरपुरन्धीण म मौभाग्यनिधानभः । घराद मशधार ईमो ऽगमिवाम्मुभात् ॥५॥ उमापयन्यसां यात मन्मनापापपूर्वकम् । भय्यानरफुटुम्बिन्यो पातुस्नता ययुः ॥५८॥ मयामा महाभागाः पानपागायनादिभिः । स्पर्धगाना इवान्योन्य पर्वञ्चम्य मस्कियाम ॥५॥ वयोपगेपामो वयो पालो ऽपि मंचमात् । म घासपापमं के विविजाभाममोरयरम् ॥५॥ "HSS!

·AII, 61-70. बुभुजे प्रासुकं वजः प्राणयाचाशते सुधीः । जातिस्मरणसनातविवेकः कल्पविद्धि सः ॥५१॥ चिकौर्षति स्म बालो ऽपि नौहारादि यदा च सः । चक्रे तदा सदा सज्ञां सुव्या बालधारिषु ॥१२॥ भय्यातरकुमाराणां मर्वेषां जन्मभूरिव । वजो ऽभवत्प्रीतिगुणं समानं तेषु दर्शयन् ॥१३॥ ज्ञानोपकरणादानीलक्रीडां प्रपञ्चयन् । वजः प्रमोदयामाम प्रतिवासरमार्थिकाः ॥१४॥ वजं दृट्टा सुनन्दापि सुरूपं गैलगालिनम् । भय्यातरेभ्यो ऽयाचिर मासूनुरिति वादिनी ॥६५॥ जननीपुचसम्बन्धं तवामुय्यार्भकस्य छ। न विद्यः किं त्वमौ न्यायो गुरूणामिति ते ऽवदन॥६॥ इत्युका नार्पयामासस्तस्यै शय्यातराः सुतम् । तततिर पा वजं दूरम्यैव परखवत् ॥१७॥ महता वपरोधेन मा तेपामेव ममि । धाचीव लालयामाम स्तन्यपानादिना सतम् ॥६॥ रतो ऽपि पाचलपुरविषययीविभूषणे । कन्या पूर्ण पति नद्यौ विधेते प्रथिताभिधे १६.८॥ अन्तराले नयोनघोरवारसः ये ऽपि तापमाः । पादलेपविदेको भूनेयां मध्ये च तापसः ॥०॥ GI.BDप्राम।

·XII, 71-81. विधाय पादलेपं च पादुके परिधाय च। जले ऽपि म्यलवत्पादौ विन्यस्य मञ्चचार सः ॥७९॥ एवं च पादुकारूढः म नित्यं जलवमना । पुरे गतागतं चक्रे जनयन्विस्मयं जने ॥७२॥ न हि वो दर्शने को ऽपि प्रभावो ऽस्ति यथा हिनः । श्रमणोपासकानेवं प्रजहास म तापमः ॥७२॥ तत्रागादार्यशमिताचार्ग वज्रस्य मातुलः । विहारक्रमयोगेन योगसिद्धी महातपाः ॥७४॥ ती चाचार्यवर्याय कथयामासराईताः । स्वदर्शनोपहामं ते तापसोपजमुपकः ॥७॥ नदाकार्यगमितः श्रुतज्ञाने स्फुरत्यपि । जावा मतिपलेनापि जगाद स्वानुपामकान् ॥६॥ नास्य कापि नपामनिस्तापमस्य तपस्विनः । केनाप्यमौ प्रयोगेण प्रतारयति वो खिलान् ॥७॥ यथा धकालपुष्पादि दर्शितं कौतुकावहम् । तथैतदपि विज्ञानं न नपामकिरीदृगौ ॥७॥ उपदेगमाचमिद्धे माध्ये युभादृणमपि । विज्ञाने विस्मयं एत्या मा म अत्त तापमान् ॥१८॥ यदि वः प्रत्ययो माम्ति तापमतधिमग्व्यताम् । यहागतम्न तांधी प्रशान्यौ पादुने अपि ॥८॥ यागमतापमः म य मायो ससा न्यमग्यत । 79 LCD RIमार।

·XII, 81-91. - एकस्य श्रावकस्यौकन्यागात्परितो जनः ॥ ८॥ श्रावकः सकुटुम्बो ऽपि दर्शयन्भकिनाटकम्। तं तापसमभापिष्ट ग्रहदारमुपागतम् ॥८॥ भगवन्भवतः पादपद्मौ प्रनालयाम्यहम् । ये क्षालयन्ति त्वत्पादावात्मानं चालयन्ति ते ॥८॥ तदम्माननुग्रहोवं निस्तारयितुमईसि । स्वलयन्ति महात्मानो भक्ति भक्तिमतां न हि ॥८४॥ अनिच्छतो ऽपि तस्याथ श्रावकस्तापसस्य मः। क्षालयामाम पादौ च पादुके चोष्णवारिणा ॥८५॥ तत्पादपादुकाशौचमकार्षीत्स तथा यथा । तत्र प्रलेपगन्धो ऽपि नाम्यान्नीचे ऽनुरागवत् ॥८६॥ महत्या प्रतिपत्त्या तं तापसं श्रावकायणीः । अभोजयत्कार्यवशात्पूज्या मिथ्यादृशो ऽपि हि ॥८७॥ तेन लेपापहारेण तापसे दुर्मनायितः । मावेदीभोजनास्वादं विगोपागमशङ्कया ॥८८॥ तापमा भोजनं कृत्वा सरित्तीरं पुनर्ययो । लोकरतो जलस्तम्भकुढइलदिदृक्षया ॥८॥ लेपाश्रयः स्यादद्यापि का ऽपौत्यन्पमतिः म तु । अलीकसाहसं कृत्वा प्राग्वत्माविशदम्भसि ॥८॥ ततः कमण्डस्लुरिव कुर्वन्बुडबुडारवम् । उति स्म परित्तोरे म वापस कुमारकः ॥२१॥ 91 c A इति।

·AII, 02-102.
वयं मायाविनानेन माहिताः साः कियञ्चिरम् ।
मलिन्यभूदिति मनस्तदा मिथ्यादृशामपि ॥१२॥
दत्तताले च तत्कालं जने तुमुलकारिणि ।
प्राचार्या श्रपि तवागुः श्रुतस्कन्धधुरन्धराः॥३॥
ततथिकोर्धवः स्वस्य दर्शनस्य प्रभावनाम ।
प्राचार्याश्चिक्षिपुर्यागविशेषं मरिदन्तरे ॥८४॥
एहि पुत्र यथा यामा वयं परनटे तव ।
इति चावाचदाचार्यवों धु- महात्मनाम् ॥१५॥
नटवये ततस्तस्याः सरिता मिलिते सति ।
प्राचार्यः मपरीवारः परतौरभुवं ययौ ॥६॥
श्राचार्यदेर्शितं तं चानिशयं प्रेक्ष्य तापमाः ।
सर्वे ऽपि मविविजिरे नद्भतथाखिला जनः ॥१७॥
प्राचार्यम्यार्यशमितस्यान्तिके प्राब्रजन्नथ ।
सर्व मथितमिथ्यात्वास्तापसा एकचेतसाः ॥६॥
ते ब्रहादीपवास्तया इति जातास्तदन्वये ।
ब्रह्मदौपिकनामानः श्रमणा श्रागमोदिताः ॥४८॥
इतथ वचस्तत्रयः क्रमेणाविहायनः ।
तदा च धनगिर्याद्यास्तत्र साधन पाययुः ॥१. •॥
पायाम्यति धनगिरिग्रहीय्यामि स्वमात्मजम् ।
सुनन्दैवं चिन्तयन्ती तेय्वायातेप्वमादत ॥११॥
मुनन्दापि महर्षिभ्यः स्वनन्दनमयाचत ।
ते पुननार्पयामासुः प्रत्यभायन्त घेदृशम् ॥१.२॥

·६." XII, 103-112, अयाचितस्वया दत्ता मुग्धे ऽस्मभ्यमयं शिशः । वान्नानमिव केर दत्तं पुनरादातुमिच्छति ॥१३॥ विक्रौडेब्धिय दत्तेषु स्वामित्वमपगच्छति । मा थाचिष्ठाः सुतं दत्त्वा त्वयैष परमात्टीतः ॥१४॥ पक्षयोरुभयोरेवमुच्चैर्विवदमानयोः । लोका ऽवादीदमुं वादं राजा निधारयिष्यति ॥१५॥ ततः सुनन्दा लोकेन महिता नृपपर्षदि । जगाम मासहिताः श्रमणा अपि ते थयुः ॥१६॥ राजो न्यपीददामेन सुनन्दा दक्षिणेन तु । श्रीमान्मतः समस्तो ऽपि यथास्थानमथापरे ॥१७॥ परिभाव्य दयोर्भाषामुजरं चावदन्नृपः । पनाहूतः समायाति बालस्तस्य भवत्वमौ ॥१०॥ तं निर्णयममंसाता तौ तु पक्षावुभावपि । इति चोचतुरादौ का सनुमाझातुमईति ॥१.८॥ स्त्रीग्रवाः प्रोचिरे पौरा प्रतिनामेप पातकः । चिरसारितमेमा तद्दचो नातिलाने ।.११.॥ मातवाहयतामादावियं दुष्करकारिणौ। मारीति चानुकम्प्यापि भवत्येतद्धि नान्यया ॥२.११॥ ततः समन्दा परमो पालकीडनकानि च। विविधानि च भवानि दर्शयन्येवमभ्यधात् ॥११२॥ 101 COमारिस ·XII, 113--122. हस्तिनोऽमी श्रमी अशाः पत्तयो ऽमी अमी रथाः । • नव क्रीडार्यमानीतास्तद्गुहाणेहि दारक ॥११३॥ मोदका मण्डका दावाः शर्कराधान्यदप्यदः । यदिच्छमि तदस्त्यव ग्टह्यतामेहि दारक ॥११॥ तवायुमरुपीयाई सर्वाङ्गमवतारणे । चिरं जीव चिरं नन्द सुनन्दामा मोदय ॥११॥ मम देयो मम पुत्रो ममात्मा मम जीवितम् । लमेवामौति मां दीनां परिवङ्गेण जौवय ॥११॥ विलयां मा रुया वम मां लोकस्यास्य पग्यतः । पदयं मे ऽनगथा भावि पक्कवास्तुकयविधा ॥११॥ एहि ईमगते वास ममास परिप्कुरु । कुविसमावक्रयो मे न लभ्यः किमियानपि ॥११॥ एवं क्रीडनकै सप्रकारचाटुकैरपि । मोनन्देयः सुनन्दाया नाभ्यगधन्मनागपि ॥१८ न मातुरूपकाराणां केो ऽपि मादनृणः पुमान् । एवं विदनपि सुधीर्वच एवमचिम्तयत् ॥१२॥ यदि मामुपेतिथे हला मातरुपामहम् । मदा स्याग्मम मंमारो दीर्घदीर्घतरः गण॥११॥ ए धन्या माता में स्पर्मा प्रमनियति । अपेष्यममा मापातमा दुःममप्पदः।१२॥ 11 dandir .प. DAartetorel, RA परेमारा। समान For 1130.11111SS सरका। । 11C ·XII, 123 -132. दीर्घदौं विमग्येवं वज्जो वज्रदृढ़ाशयः । प्रतिमास्य व स्थानान्न चचाल मनागपि ॥१२॥ राजावादीत्मनन्दे लमपसर्प शिशयमौ । भागादाइयमानस्वामजानन्निव मातरम् ॥१२॥ ततो राजा धनगिरिः प्राप्तावसम्मोरितः । रजोहरणमुत्तिप्य जगादेवं मिताक्षरम्॥१९॥ प्रते यवसायस्ते तत्वशो ऽसि यदि स्वयम् । नद्रजोहरणं धर्मध्वजमादत्व मे ऽनध ॥१२॥ बजस्तदैव कलम वोत्क्षिप्तकरो द्रुतम् । दधावाभिधनगिरि प्रवणत्पादधर्धरः ॥१२॥ गत्वा च पितुरुत्मामधिरुह्य विद्धधीः । तद्रजाहरणं लौलासरोजवदुपाददे ॥१२॥ वजेण पाणिपद्माभ्यां रजोहरणमुद्धृत । विरराज रोमगुच्छ व प्रवचनश्रियः ॥१९॥ उनसत्कुन्दकलिकाकारदन्नाति स्मितः । स रनाहरणाएं नान्यचादान्मनागपि ॥१.३०॥ दिनात्यये पद्मिनौव सद्यो स्वानिमुपेयुषो। हस्तविन्यस्तचिबुका सुनन्दैवमचिन्तयत् ॥१३१॥ धाता मम प्रव्रजितो भर्ता प्रमजितो ऽथ मे। मप्रजिष्यति पुषो ऽपि प्रमजाम्यहमप्यनः ॥१३२॥ 127 dCघुर।

·XII, 133-142. . न मे भ्राता न मे भी न मे पुत्रो ऽपि सम्प्रति । तनामापि परिवज्या श्रेयमी ग्टहवामतः ॥१३३॥ स्वयमेवेति निर्णीय सुनन्दा सदनं ययौ । वज़मादाय वसतिं प्रययुमुनयो ऽपि ते ॥१३४॥ प्रतेधुन पपो स्तन्यं वज्रस्तावढया अपि । दूत्याचार्य: परिव्राज्य माध्यौनां पुनराप्यंत ॥१३५॥ उद्यद्भाग्यविशेषेण भववैराग्यभशम् । सुनन्दापि प्रवमाज नगच्छाचार्यमन्निधौ ॥१३॥ पठदार्थमुपाकृषवद्वान्देकादयापि हि । पदानुमारी भगवायशो ऽधौयाय धौनिधेः ॥१३०॥ अवी अभवदजो थावदार्यामलिये। ततो वमरयामानिन्ये इर्षमाग्मिमहर्षिभिः॥१८॥ अन्यदा वज्रगुरवः प्रत्यवन्तौं प्रतस्थिरे । धाराधरो ऽसएडधारमन्तराले ववर्ष च ॥१३८॥ यसमापिकामाये स्थाने पायसवनले । श्रापार्या वनगुरवस्ते तम्युः मपरिषदाः॥१४॥ प्रागजगासदो वयामरा जुभकाम्तदा । मत्वं परीक्षित नच वणिग्मू चिकिरे ॥१४॥ उत्पाणितयापमं सरदोदकम् । भएसौतमकटं मधिषधितोषिकम् ॥१४॥ । 18LUCKirसरा।

·XII, 143 ---158. जयनच्छन्नविक्रयवस्तुगोणीपरम्परम् । राद्धानोत्तीर्णपात्रीकं भुञ्जानजनसङ्कुलम्॥१४॥ बणप्रावरणच्छन्नमञ्चरत्कर्मकृजनम् श्रावास ते दिविषदो वणियूपा विचक्रिरे ॥१४४॥ । विभिर्विशेषकम् ॥ पारिदे विरतमाये तानाचार्यान्दिवौकसः । न्यमन्त्रयन्त भिक्षार्थ इम्बवन्दनपूर्वकम् ॥१४ ५॥ निवृत्तामिव विज्ञाय दृष्टिमाचार्यपुङ्गवाः । वज्रमादिदिर्भिक्षानयने विनयोञ्चलम् ॥१४६॥ पो ऽथावश्यिकौं कृत्वा द्वितीयमुमिना सह । वित निरगादीशद्धिमध्वनि चिन्तयन् ॥९४७॥ तुषाराम्पततो दृष्ट्वा घसरेणुनिभानपि । वजो निवरते व ट्राग्मोतोऽप्काथविराधनात् ॥१४॥ तुषारमाधामप्यम्बुष्टिं देवा निरुध्य नाम् । श्राहामन पुनर्वचं वृरिभास्तीति भाषिणः ॥१४॥ वनस्तदुपरोधेन दृश्यभावेन चाचलत् । जगाम च तदावार्म भनपानादिसुन्दरम् ॥१५॥ मसम्भमेषु देवेषु तेषु भकादिदित्सया । प्रयत्रकालभावरूपयोगमदत्त मः ॥१५१॥ फूभाण्डकादिकं द्रव्यं कुता राद्धममग्भवि । पदमुज्जयिनीनेत्रं स्वभावादपि कर्कशम् ॥१५॥ मापि प्रथमायां प द्रव्यम्यास्य कथापि का ।

·XII, 153-162. २०४ दातारो ऽप्यनिमेषाधा अभूस्पृकचरणा इति ॥१५३॥ नियतं देवपिण्डो ऽयं साधूनां न हि कल्पते । तस्मादनात्तपिण्डो ऽपि प्रजामि गुरुसन्निधौ ॥१५४॥ ॥ त्रिभिर्विशेषकम्॥ इत्यनादाय तद्भिवां वज्रस्वामी न्यवर्तत । प्रत्यक्षीभूय तैयायो जगदे विस्मितः सरैः ॥१५॥ घयं हि जृम्मका देवाः प्रागजन्मसुघदस्तव । ला द्रामागमामेह त्वमद्यापि हि नः सचत् ॥१५६॥ अथ वैफियलन्ध्याख्या विद्या तोषमतो ऽमराः । निष्क्रय कृप्तमायाया इव वजाय ते ददुः ॥१५॥ व्येष्ठे मास्यन्यदा वचो विहरंय घधिभुवि । मैगमोभूय देवधूतपूरैमन्व्यत ॥१५॥ वो गला तदावामे देवपिण्डं च पूर्ववत् । जावा न पलु जयाज्ञोपयोगविदुरो हि मः॥९५८॥ वज्ञाय पूर्वसहदे विद्यामाकागामिनीम् । मददुस्तोपभाजस्ते व स्वं म्यानमयो ययुः ॥१५॥ ततो विहरतो गधमध्ये वनस्य पाभवत् । पदानुमारितधाना सन्दिरकादमायपि ॥११॥ धोधमानमत्रीयोपचपूर्वगताधपि । मननपार भगवायचो मेधाविनां वरः१६ 155bDR 155...।।

·IIX, 103-178.
.
घदा पठेति म्यविरा वजं स्मास्तदा हिसः ।
किंचिगुणगुणारावं निद्रालुरिव निर्ममे ॥१६३॥
म्यविराज्ञामङ्गभीरु स्वशनि चाप्रकाशयन्।
अव्यामुगुणन्किंचित्यो ऽौषोत्पठनो ऽपरान् ॥१६॥
अन्यस्मिन्नति मध्याहे भिक्षार्थ साधवा ययुः।
प्राचार्यमिश्राः अपि रो पहिभूमौ .विनिर्ययुः ॥१६५॥
तम् तु वज एकाकी पथादमतिरवकः ।
'स साधूनां मण्डलेन वेटिकाः सन्यवोवियत् ॥१६६॥
प्राचार्य व शिय्या नामां मध्ये निषध सः ।
वाचनां दातुमारेभे प्रारम्भाधरध्वनिः ॥१६॥
एकादशानामङ्गानामपि पूर्वगतस्य च ।
वाचा पुनरागच्छन् गुरुः सनाव दूरतः ॥१६॥
वसतिद्वारमायातः श्रुत्वा गहगहारवम् ।
आचार्यो ऽचिन्तयत्किं नु माधवः गोधमागताः ॥१६॥
अस्मदागमनममी पालयन्तो महर्षयः ।
खाध्यायं कुर्वते भिक्षामुपादाय समागताः ॥१७॥
प्राचार्याच विदाञ्चक्रुः क्षणं स्थित्वा विमृश्य च ।
यथैष वज्रवालर्षवीचना ददतो ध्वनिः ॥१७॥
असौ पूर्वगतस्यैकादशाया अपि वाचनाम् ।
यहत्ते तत्किमध्येष्ट गर्भस्सो विस्मयामहे ॥१२॥
स्थविरः पाद्यमानो ऽयमत एवालमायते।
पाल्यापाठालम इति जावाशिम तदा वयम् ॥१७॥

·XII, 114-183. अस्मदाकर्णनाशकी लज्जितो मा म्म भदौ। रोमाञ्चिनः शिथ्यगुणोराचार्य इत्यपासरत् ॥१७॥ शब्देन महताचार्यावधिकौमथ । गुरूणां शब्दमाकादम्यादजो ऽपि विष्टरात् ॥१७॥ उपत्य जिशितगतिर्न यावत्प्राविपद्गुरुः । तावत्ता वेटिका वज्रः स्वखम्याने मुमोच च ॥१७६॥ अभ्येत्य च गुरोर्दण्डमाददे ही ममार्ज च । तट्रजोवन्दनेनाच्चैः स्खं भास्लमवगुण्डयन् ॥१७७॥ आसनस्थस्य च गुरोः पादौ प्रासकवारिणा। चालयामाम भिरमा ववन्दे पादवारि च ॥१७॥ प्राचार्याचिन्तयामासमहात्मा वालको ऽप्यमी। श्रुतमागरपारीको रसोवज्रास्पदीभवन् ॥१७८॥ अजानन्तो ऽस्य माहात्म्यं बालस्थाप्यन्य माधवः । कुर्वन्ति म ययावां प्रयनिय्यामहे तथा ॥१८॥ दत्याचार्या विभावयों शिय्येभ्यो ऽकययन्निति । पास्यामो यामममुकं दिवाई तत्र नः म्यितिः ॥१८॥ प्यनिशपग्गुरुं योगमतिपन्नग्य माधवः । भगवम्यापनाचार्यतको उमाकं भविश्यति ॥१८॥ वो वो वाचनाचार्या भवितेत्यादिमगुरुः । भालादविधार्यत्र प्रत्यपद्यन्त ते तथा ॥१८॥ rst Cellis bD प्राम।

·XII, 184-103. प्रातःकृत्य कायोत्सर्गवाचनाग्रहणादिकम् । कत ते माधवो वशं निषद्यायां न्यषादयन् ॥१८४॥ गुवामामीति पञोऽपि नियद्यायामुपाविशत् । श्राचार्यस्व विनयं तस्याकार्पुय साधवः ॥१८५॥ सर्वेषामपि माधूनामानुपूया परिस्फुटान् । सदान्त्या वञ्चलेपाभावजो ऽथालायकान्ददौ १९८६॥ घेऽत्यल्पमेधमस्ते ऽपि साधो ऽध्येतुमागमम् । उपचक्रमिरे बजादादायादाय वाचनाम् ॥१८॥ अमोघवाचनो वजो बभूवातिजडेय्वपि । नत्रव्यमहुतं दृष्ट्वा गच्छः मा विसिभिये ॥१८॥ प्रास्तापामाधवः पूर्वमधीलान्सुस्फुरानपि । संवादार्थमपृच्छंश्च वो ऽप्याख्यत्तथैव नान् ॥१८८॥ तावदेकवाचनया वजात्पेटुमहर्षयः । अध्यनेकवाचनाभिर्यावन्न गुरुसन्निधौ ॥१८॥ ते उभ्यधुः माधवो ऽन्योन्य गुरुयदि विलम्बते । वज्रपार्च तदा शौघं श्रुतस्कन्धः समाप्यते ॥१८१॥ गुरुभ्यो ऽभ्यधिक वचं मेनिरे मुनयो गुणैः । एकगुरुदीक्षिते हि सुगुणे मोदते गणः ॥१८२॥ श्राचार्याशिन्तयामासुरेतावनिय वामरैः । वजो ऽसत्परिवारस्य भावी ज्ञानगुणः खलु ॥१८॥ . 190 AACवाचनया। 192dMSS 18 DD •पारषादिक। गुयाः ·XII, 194-203. वजमध्यापयामा ऽथानधीतं यद्यदस्य हि। उपेत्य पायतां याति गुरोः शिथ्यो ऽमलेर्गुणैः ॥१८४॥ चिन्तयित्वैवमाचाया: कथिते ऽहि ममाययुः। मुनयो वञमहितास्तत्पादांश्च ववन्दिरे ॥१८॥ किं वः खाध्यायनिर्वाहो भवतीति गुरूदिते । बमापिरे देवगुरुप्रमादादिनि माधवः ॥१८॥ वन्दित्वा पुनराचार्यायिथ्याः सर्वे व्यजिजपन् । अम्माकं वाचनाचार्या वज्रो ऽभाभदाजया ॥१८॥ वज्रथिरमवसातो ऽम्माभिरजानतद्गुणैः । दानौं भगवत्पादा व याला ऽप्ययं हि नः ॥१८८॥ मालो ऽप्यस्त्वेष गच्छस्य गुर्गुरुगुणचितः । प्रदीपः कुन्दकलिकामावो ऽयुद्योतयेदृहम् ॥१८८॥ प्राचार्यवर्या जगर्भववेवं तपोधनाः । कि समौ नावमन्तव्यो विद्यासुद्धोऽर्भको ऽपि हि ॥२..। अगमाम वयं ग्राममाचार्यो ऽयं १ वो पितः । अत एव पया वित्य यूयमम्रो मान्गुणान् ॥२१॥ अन्यथा वाचनाचार्यपदवों नायममि । गुर्वदा यता ऽनेन कर्णयुयाददै श्रुतम् ॥१.२॥ म पानुष्ठानरूपोरसारकम्पो ऽम्न मंयताः । कार्यापार्यपदीयो द्वेष नमो भोनार. 19.रो. रोप 200CD मिली। 201c बारपामा 2030C.कन्यो। 10

·२९॥
XII,204--214.
मतय प्रागपठितं शुनमर्थममन्वितम् ।
शौघ्रमध्यापयामास वज्रं गुरुरुदारधीः ॥२४॥
मातिमात्रीकृतगुरुर्वो गुपितं श्रुतम् ।
प्रतिबिम्वमिवादर्श: सर्व जगाह लौलया ॥२०॥
श्रुशो ऽभूत्तदा वज्रो यथा तस्य गुरोरपि ।
दुर्भेदचिरसन्देइलोटमुद्गरतां ययौ ॥२ ० ६॥
दृरिवादो ऽपि हृदये यावश्मात्री ऽभवगुरोः ।
तावानुपाददे वजेणाम्भशुलकलोलया ॥२७॥
अन्यदा विहरनमो ग्रामाधामं पुरात्पुरम् ।
पुरं दशपुरं जग्मुराचार्या: सपरिच्छदाः ॥२८॥
तदा चोजयिनीपुयाँ सम्पूर्णदशपूर्वदत् ।
श्राचार्य ऽस्ति तदेतस्मादादेया दशपूर्यपि ॥२६॥
एकादशाङ्गीपाठो ऽपि येषां कष्टायते शम् ।
ते मा शिव्या दशपूर्वग्रहणे कथमोशनाम् ॥२१०॥
अथवास्त्येव ॐ वज्रः कृतमौदृशचिन्तया ।
पदानुसारिलम्या दि दृष्टपत्यय एव सः ॥२१॥
इत्यादिशगुरुर्वजं त्वं वसायिनौं प्रा !
तबाधीव दशपूर्ती भद्रगुप्तगुरोर्मुग्वात् ॥२१॥
अत्यन्पमेधमः मर्वे न च मनवाचारिणः ।
न घलभूष्णवो ऽमुच यत्राधमपि कुण्ठ्धीः ॥२१३॥
अधीत्य दश पूर्वाणि भौघमेहि गदाजया ।
तब मन्निहिता. सन्तु मौम्यगामनदेवताः ॥२१४॥

·XII, 215 -225.
वन्मुखाच प्रमरतु दशपूर्वी महर्षिषु ।
हे वत्स कृपादुदकमिवोपवनमाखिषु ॥२१॥
एवं सिंहगिरिर्वजमवन्तौं गन्तुमादिशन् ।
वर्तते म्याविरः कल्प इत्यूषो दौ च तन्ममम् ॥२१६॥
शेषामियाजामादाय मूभी मिंहगिरेगुरोः ।
वो ऽगाइगुप्तांहिपूतामुनयिनौं पुरोम् ॥२१७॥
प्राप्ने चोज्जयिनीपुयों सुनन्दानन्दने मुनो।
निरैक्षिय भट्रगुप्ताचार्य: स्वप्नं इभे चणे ॥२१८॥
यदादाय मम करात् चौरपूर्ण पतहम् ।
आगन्तुको ऽपियत्कचितिं च परमामगात् ॥१८॥
घिय्येभ्यः कथयामाम गुरुः म्वनं च तं प्रगे।
मस्या, विविधं ते ऽपि ययाम व्यचारयन् ॥२२॥
गुरुरूचे न आनीयातिथिः को ऽप्यागमियनि ।
म माथे सुचमम्मतः मर्वमादास्यते सुधीः ॥२२॥
वशो ऽपि मगरोद्वारे सर्वरोमनिवान च ।
प्रभाते ऽगानद्रगुप्ताचार्यश्र्यप्रतिश्रयम् ॥२२९॥
दूरतो वनमालोक्य गुरुरिन्दुमिवार्णवः ।
उजाम कलयामाम पर पग्मया मुदा ॥२२॥
पापा ज्यापदहो मे भौभाग्यनाय धारिति।
किमानिाम्याममुमरमारोपयामि ॥२२॥
प्रमिहिमानों वशम्यामि पम्भिाय ।
बमो ऽयमिति निदि भद्रगुतो महामुनिः॥११॥

·VII, 226--235. वन्दनाभिमुखं वज्रं भद्रगुप्तो ऽथ सखजे । घलौयमी खलूत्कण्ठा विनयं न प्रतीक्षते ॥२२६॥ भारोप्याङ्के भद्रगुप्ताचार्यों वज्रमभाषत । अधि तददनाम्भोज स्वनेत्रे भृङ्गतां नयन् ॥२२७॥ कचित्सुखविधारस्ते कचित्ते ऽङ्गमनामयम् । कचित्तपस्ते निर्विघ्नं कश्चित्ते कुशली गुरुः ॥२२॥ किं किंचित्कार्यमुद्दिश्य विहारफमतो ऽथवा । दागतो ऽसि वर्षे कथयास्मान्प्रमोदय ॥२२॥ पन्दित्वा भद्रगुप्तर्षि वो विरचिताञ्चलिः । उवाच वदनदारविन्यस्तमुखवस्तिकः ॥२३॥ यद्यत्सुखविधारादि पूज्यपादैच्यत । सत्तत्तथैव देवानां गुरूणां च प्रसादतः ॥२३१॥ अध्येतुं दश पूर्वाणि त्वामागां गुर्वनुशया। नहाचनाप्रदानेन प्रमोद भगवन्मयि ॥२३॥ सतश्च दशपूर्वी तं भद्रगुप्तो ऽध्यजीगपत् । गुरोरजनितकेशो वजो ऽय दशपूर्यभूत् ॥२३३॥ थन पाध्येतुमार, ग्राह्यानुज्ञापि तत्र हि । दति सिंहगिरेः पार्श्व वचो गनुमपिन्तयत् ॥२२॥ इत्यादृष्य भद्रानं वचो दशपुरं पुनः । अधोतदाता उगाहौताम्युरिवामुदः ॥२३॥ 228bC मममा.। 232 CD •प्रसादेम। 233 DAC सपूत, क MISS, ** A git ·XII, 236-245. दशपूर्वापवागस्तेर्वज्रस्याभ्यागतस्य तु । पूर्वानुजा मता सिंहगिरिणा गुरुणा तदा ॥१३ वज्रस्य पूर्वानुजायां विदधे जृम्भकामरैः । महिमा दिव्यकुसुमप्रकरादिभिरद्भुतः ॥२३०॥ अर्पयित्वा मिंहगियर्याचार्या वज्रमुनेर्गणम् । प्रत्याख्यायानपानादि कालं हत्वामरो ऽभवत् ॥२२॥ वजवाम्यपि भगवानुनिपनियतीतः । विहार महौं भव्यजनकैरवचन्द्रमाः ॥२३॥ पुमानः न विचारेण पजस्वामी महामुनिः। यत्र यत्र थयो तच तप यातिर दियम्॥२४ ॥ अहो अम्रपल मौलमहो तोकोत्तरं श्रुतम् । प्रो सौभाग्यमनघमहो लवणिमाहुतः ॥११॥ तय पाटलौपुरे धनो नाम महाधनः । श्रेष्ठी गुणगणश्रेष्ठो यभव भुवि विशुनः ॥२४९॥ कन्या सुरूपा तस्याभूदभिधानेन रुफिरणौ । रुक्मिणीव पुनरपि रूपान्तरमुपेयुपी ॥२४ ६॥ मस्य च ग्रेष्ठिना यामशालायाममनायाः। प्रतिन्यो निवम्ति म श्रीवचन महामुनेः ॥२४॥ मतिन्यम्तान वन्य चक्रिरे गुणमस्तवम् । स्वाध्यायावस्यकममो गुरुगा शिगुणमाः ॥१४॥ 235 AMSS. 1 ·२१९ XII, 240-255, नां तो वजन्य सौभाग्यकथामाकी रुक्मिणी । वज्रमेव पतीयन्ती प्रत्यशामौदिदंप मा ॥२४॥ वजः सादि मे भर्ता भोक्ष्ये भोगानदं तदा । अन्यथा तु कृतं भोगः किं भोगेर्दयितं विना ॥१४॥ नस्या वरयितारथ ये केचिदुपतम्थिरे। मा प्रत्यषेधत्तान् मान्मुखमोट नलीलया ॥२४८॥ प्रजिताश्च तां प्रोचुरथि मुग्धासि रुपिणि । वीतरागं प्रप्रजितं पदचं तं वुवर्षमि ॥२४८ रुक्मिण्यभिदधे वज्रो यदि प्रनजितस्तदा । प्रप्रजिष्याम्यहमपि या गतिस्तस्य सैव मे ॥२५॥ इतश्च भगवान्वजः पाटलीपुत्रपत्तने । विहारेण ययौ धर्मदेशनावारिवारिदः ॥२५॥ श्रुषा च वज्रमायान्तं पाटलीपुत्रपार्थिवः । तत्कालं सपरीवारो ऽभ्यगादृया गरिठया ॥२५॥ इततश्च वज्ररन्दौमतान्महामुनीन् । ददर्शागच्छतो राजा राजमानांस्तपाश्रिया ॥२५॥ दृष्ट्वा तांतु निदध्यौ च सर्वे ऽमौ द्युतिशालिनः । सर्वे ऽपि मधुराकाराः सर्वे ऽपि विकमन्मुखाः ॥९५४॥ सर्वे प्रियंवदाः सर्वे करुणारससागराः । सर्वे ऽपि समताभाजः सर्वे ऽपि ममतोमिताः ॥१५॥ 249 UNISS. पक्षियो। d D बुभूषसि ।

·XII, 256-260. २१९ को नाम वज्रखामौति न जानामि करोमि किम् । म एव भगवानादौ वन्द्यो गच्छस्य नायकः ॥२५६॥ ॥विभिर्विशेषकम् ॥ पप्रच्छ च क्षणं स्थित्वा भगवन्तो महर्षयः । श्राख्यान्तु वजः किमयं किमेप किममाविति ॥१५॥ मुनयः प्रोचिरे राजन्यजम्यान्तिपदो वयम् । मा चिन्तय नमस्मास कार्कः फ ज्योतिरिङ्गणाः ॥१५॥ एवं तु मुनिन्देषु पृच्छन्मर्वेषु भूपतिः । पचं ददर्श मोहाद्रिवचं पथाहा म्यिनम् ॥२५८॥ वचभट्टारकमथ ववन्दे वसुधाधवः । किरीटरवाजस्लेसारपादौ सपयन्निव ॥२६॥ सुनन्दानुगार्यो ऽयुधाने ममवामरत् । प्राश्रित्य मपरीवारतरुछायाप्रनिश्रयम् ॥२५॥ महीनायो ऽपि नवर्षेनिषद्यायां निषेदुषः । पादाचर्चयद्यचकर्दमेन मुगन्धिना ॥२१॥ ततय भगवान्यनः मुधामधुण्या गिरा। सकार देगा मोहचाननमकदीपिकाम ॥११॥ चौराणवनभिमनः श्री जम्नामिगमापा । धर्मरेसनया राजा पतपित्तो भानगम ॥२९॥ देममान मुनि मना राजा बमदनं चयो । महा पगाराम गोगामियमोकयन् ।।९५५॥ मातोपाने समागमा यसमाथि पुष ।

·२२. XII, 266--276. मयाद्य वन्दितो धर्मदेशनाचौरमागरः ॥१६॥ तं वन्दिता च दृष्ट्वा च तस्य धर्म निशम्य च । मम गात्रं च नेत्रे च श्रोत्रे चायुः कृतार्थताम् ॥२६॥ इदमेव दिनं मन्ये दिनत्वेन सुलोचनाः । अभवद्यच वजानादित्यस्य दर्शनम् ॥२६॥ एतावतापि धगो ऽस्मि दृष्टो वज्रमनिर्भया । किं पुनस्तन्मुखाद्धर्ममीषमहमाईतम् ॥२६८॥ हे देव्यस्तद्यूयमपि वर्षि द्रघुमईथ । त्वरितं यात ऋषयो ऽनेकवस्थाः ममीरवत् ।।२०।। प्रोचः स्वयमपि तं विवन्दिषको वयम् । त्वदाज्ञाप्यत्र यदभूत्तत्प्राप्ता हषितः मरित् ॥२०१॥ ततश्चानुजया राज्ञो राज्यो वज्रविभूषितम्। याप्ययानाधिरूढास्तास्तदुद्यानवरं ययुः ॥२७॥ वज्रमागतमाकी रुक्मिण्यपि जनशक्तिभिः । तमेव चिन्तयन्त्यम्यादात्मानमिव योगिनी ॥२७३॥ द्वितीये वासरे रुकिाण्युवाच पितरं निजम् । वज्रखाम्यागतो ऽम्तौह यं वुवर्षाम्यहं सदा ॥२०॥ तन्मां वजकुमाराय सम्प्रदत्तान्यथा तु मे। मरणं शरणं तात ग्राणि रेखेव गौरियम् ॥९७५॥ आभिजात्यमखौं लन्नां विहायैवं बौमि यर। - 267 b A F# C AZĂ BAF# faxrati DA Dansi 271 c d c भूमपानातः । 27kac दित्तीय । 273 d A पावलेखे• D रोपेवयागिई।

·XII,276-286. २२९ तत्रेदं कारणं वचो मन्पुण्यैरयमागतः ॥२७६॥ एष प्रायेण न स्यान्नुर्यद्ययेवेह गच्छति । किं ज्ञायते कदायेति भूयो ऽप्युड्डौनपक्षिवत् ॥२७७n तस्मादलं विलम्बन देहि वज्राय तात माम् । चिरकौमारदौनां मा पग्यन्किं न हि दूयसे ॥२७८० एवं धनो ऽतिनिन्धिारपवनं निनाय ताम् । सद्यः कृत्वा विवाहाईसर्वालङ्कारभूषिताम् ॥२७८n पुया सममनैपौष धनकोटीरनेकशः । प्रलोभनं वरयितुर्यथा स्यादिति जातधीः ॥२८॥ नदहाड्यस्तने चाहि वजे कुर्वति देशनाम् । भकिमानागरलोकः परस्परमदो ऽवदत् ॥२८॥ अहो वज्रस्य मौस्वयं यदीयां धर्मदेशनाम् । श्राकानन्दममान मुक्त्यवम्येव जायते ॥२८॥ श्रीवजस्वामिनः सर्वगुणरत्नमहोदधेः । गुणानुरूपं चेद्रूपं भवेदुच्येत नईि किम् ॥१८॥ बर्दिया र नगरप्रवेश रूपमात्मनः । शल्या महिप्तमेवामीत्पुरतोभाभिगया ॥९८४॥ तदा १ भगवायज्ञम्तेषां भावं मनोगतम् । मलापं च शानयन्ले नाजामौदतिमायिना ॥२८॥ दिनीये ऽपि वप्रेण विपके ऽने कम्नभिना। भर A नाम• BHAT. शाल पाएं। Sl aARो. Drपरे। MAD मोरपं। CD• दलि।

·XII, 286-296. सहसपचं कमलं कमलाविष्टरोपमम् ॥२८६॥ कृत्वा स्वाभाविक रूपमद्भुतं तस्य चोपरि । निपीदति सा भगवान्वजो राजमरालवत् ॥२८॥ वज्ररूपं जनो दृष्टा जितामरकुमारकम् । शिरांसि दुधुवै गौताभ्यास विरचयन्निव ॥२८८॥ ऊचे च लोको वज्रस्य रूप नेमर्गिक ह्यदः । गुणानामाकृतेथाद्य सदृशो ऽभूत्समागमः ॥२८॥ मा भूर्व प्रार्थनीयो ऽहं लोकस्येति हि शंकया । सामान्य ह्यस्तनं रूपं नूनं शक्तयेष निर्ममे ॥२८॥ राजापि व्याजहारवं विस्मयस्मेरमानसः । यथेष्टरूपनिर्माणलब्धिर्वनमुनिः खलु ॥२८॥ धनश्रेष्ठ्यपि तवज्रवामिरूपं निरूपयन् । खां पुत्रौं वर्णयामास साग्रहां तत्स्वयंवरे ॥२८॥ धनस्य हृदये खार्थप्रार्थनां कर्तुमिच्छतः । न वज्रदेशनार्थी ऽस्थादत्युत्तान दवोदकम् ॥२८॥ देशनान्ते ऽवदद्दनं धनश्रेष्ठौ कृताञ्जलिः । कृत्वा प्रसादं मत्युचीमिमामुदह मानद ॥२८४॥ क भवानमराकारः केयं मानुषकोटिका । ऊरौकुरु तथाप्येनां महत्सु न यथार्थना ॥२८५॥ विवाहानन्तरं वन इस्तमोचनपर्वणि । द्रव्यकोटीरसयातास्तुभ्यं दास्ये भवत्वदः ॥२८॥ 291 dC मने । 290 C नाभूवं।

·XII,297-306, वजस्तमजं विज्ञाय स्मित्वोचे करुणापरः । पर्याप्तं द्रव्यकोटीभिः पर्याप्त कन्यया च ते ॥२८॥ नितम्विन्यो हि विषयास्ते पुनः स्युर्विषोपमाः । आपातमात्रमधुराः परिणमे ऽतिदारणाः ॥२८॥ विवेयमाना विषया विभिप्यन्ति विषादपि । जन्मान्तरेऽप्यनर्थाय ये भवन्ति भरौरिणाम् ॥२८॥ जात्वा दुरन्नाविषयान्कथमौकरोम्यमूम् ।. ज्ञातथौरैरमारो ऽपि यहौतुं न हि शक्यते ॥३०॥ महानुभावा कन्या ते यदि मय्यनुरागिणौ। प्रप्रयां तन्मयोपात्तामुपादत्तामसावपि ॥३० १॥ इयेप मामेव यदि कुलीना मनसाप्यमौ । तदेवं युज्यते क परलोकहितेच्छया ॥३०॥ विवेकपूर्वमथवानुजयापि मदीयया । ग्रहावेषा परिमज्या निर्माणार्पणम्लनिकाम् ॥३३॥ विभौतकतरुच्छायामिवानर्यप्रदायिनीम् । मा कााँदिषयामकिं त्वत्पुदी वभि नद्धिनम् ॥२४॥ एवं भगवतो वचस्वामिनः पेशलोनिभिः । प्रतियुद्धा प्रवनाजायकमा रुकिाणी नदा ॥३.५॥ धमा ऽयमेव हि श्रेयायच निमितेहयो । एवं विद्यम्य पदमः प्रतिरोध जना ययुः सर.६॥ 2030 Dापाम. C.पा. D inerts after 300 नया स्रोमा प्रामा सामिनोधन (reail us.)ना पानातीगोपि nिt

·१२०
XII, 307-317.
अन्यदा जन्ममंमिद्धपदानुसतिल धिना ।
मतो भगवता वजवामिनाकाशगामिनी ॥३०७॥
महापरिज्ञाध्ययनादाचाराङ्गान्तरस्थिता ।
विद्योदधे भगवतः सदस्योपचिकीर्षुणा ॥३८॥ युग्मं ॥
घभाण वज्रो भगवाननया विद्यया मम ।
जम्बूद्वीपाङ्गमणे ऽस्ति शक्तिरामानुषोत्तरम् ॥३८॥
ममेयं धरणौयैव विद्या देया न कस्यचित् ।
अल्पईयो ऽल्पसत्त्वाथ भाविना ऽन्ये ह्यतः परम् ॥३१॥
अन्यदा पूर्वदिग्भागाच्छीवो ऽगान्महामुनिः ।
सूर्यो मकरसान्ताविवापाच्या उदग्दिशम् ॥३११॥
तदा तत्र प्रवकृते दुर्भिक्षमविभीषणम् ।
बभूव भोजनश्रद्धानुबन्धविधुरो जनः ॥ १२॥
ग्रहिणामनदारियादल्पभोजनकारिणाम् ।
बभूव नित्यमप्यूनोदरता यतिनामिव ॥३.१ ३॥
भंवरे सत्रशाला ग्टहरीश्वरैरपि ।
सर्ववादविरलरलरोलाकुलैव भूः ॥१४॥
रङ्का विक्रौयमाणानि दधिभाण्डानि चत्वरे ।
फोटं फोटं तद्दधौनि लिलिडा कुकुरा इव ॥३१॥
अस्थिचमीवशेषाङ्गाः सुव्यक्तवायुमण्डलाः ।
रङ्काः सर्वच सवेरुः परेता दव दारुणाः ॥३.१६॥
अनगारेवतिथितामागतेवनपणया ।
श्रदर्शयन्भिक्षादोषानुपेत्य श्रावका अपि ॥३१॥

·XII,318-328.
१२५
ग्रामेषु हन्यौझतेपु विश्वमिर्धूमधामेषु ।
अभवत्पादमचाराः पन्यानो ऽप्यभवन्खिलाः ॥३१॥
ततय मकलः सहो दुष्कालेन कदर्धितः ।
दोनो विज्ञपयामास सुनन्दानन्दनं मुनिम् ॥३१८॥
अस्मान्दुःखार्णवादस्मात्कथंचिदवतारय ।
सदप्रयोजने विद्योपयोगो ऽपि न दुय्यति ॥२०॥
ततय वज्रो भगवान्विद्याभक्त्या गरिष्ठया ।
पटं विचक्रे विपुलं चक्रटचर्मरत्नवत् ॥३२१॥
श्रीवज्रस्वामिना सको निर्दिष्टः सकलस्तदा ।
पाते वणिकसार्थ वाधिररोइ महापटे ४३२२॥
वज्रषिणा भगवता विद्याशत्त्या प्रयुकया ।
उत्पभुवे पटो व्योग्नि पवनोरिक्षप्ततलवत् ॥३२२॥
तदा भय्यातरो दत्तनामा वज्रमहामुनेः ।
समाययौ सहचारिग्रहणार्थं गतो ऽभवत् ॥३२४॥
मोन महितं वज्रस्वामिनं स्वर्गयायिनम् ।
निरीक्ष्य मूर्धजागीघ्रमुखायेवमुवाच मः ॥२२॥
भय्यातरी ऽहं युमाकमभवं भगवन्पुरा।
अध माधर्मिको ग्मि निम्तारगमि किं न माम् ॥३२६॥
शयातरस्य तो वाचं श्रुत्वोपालम्भगर्भिताम्।
दृष्ट्वा च नूनकेशं तं वनः सवादमामरत् ।। ३९॥
ये माधर्मिकवासन्धे स्वाध्याये परणे ऽपि वा ।
तोप्रभावनायां योधुनामम्तिारयेमभिः ॥३२८॥

·३२८ XII,329-338. भागमार्थमिमं स्मृत्वा वज्रसामिमहर्षिण । पटे तस्मिन्नध्यरोपि सेो ऽपि शय्यातरोत्तमः ॥३२॥ विद्यापटोपविष्टास्ते यान्तः साट्रिसरित्पुराम् । सर्वे विले'कयामासः करामलकवन्महीम् ॥३३॥ भक्रिप्रहः पूज्यमाना मार्गस्यव्यन्तरामरैः। योनि प्रदीयमानार्थी भोज्योतिपिकामरैः ॥३३१॥ विद्याधरैर्वमानः शक्तिसम्पन्चमत्कृतः । प्राप्तियमानः सहदेवानुकूलेन वायुना ॥३३२॥ परच्छायादर्शिताम्रच्छायासौख्यो महौस्पृशाम्। वन्दमानो नभःस्थो ऽपि मार्गचैत्यान्यनेकशः ॥ ३ ३ ३॥ पटस्था ऽपि पटस्येभ्यस्तन्वानो धर्मदेशनाम्। वार्षिरासमादाथ पुरी.नाम महापुरीम् ॥ ३४॥ ॥ चतुर्भिः कलापर्क ॥ सध्या धनकणान्यायां सुभिधमभवत्सदा । प्रायेण श्रावको लोको बुद्धभकम्त पार्थिवः ॥२३॥ तस्यां जैनाय यौद्धाय स्पर्धमानाः परस्परम् । पक्रिरे देवपूजादि जैनाद्धाम्नु जिग्यिरे ॥३३६॥ जैना हि यद्यत्पुष्पादिपूजोपकरणं पुरे। दहात्तदधिकमभ्यदानेन चिकियुः ॥२०॥ नाभूवन्युद्धभकाम्न पुप्याद्यादतमीश्वराः । समय पुद्धायतनेवभूत्पूजा तनीयमी ॥३३८॥ 3898Dथा। 3:00D पिसी। 333d D.मांग।

·XII, 339-348. युद्धभकास्तु ते ह्रीणा बुद्धभनं महीपतिम् । विष्य सर्वं पुष्पादि श्रावकाणं न्यवारयन् ॥३३८॥ पुष्पापणेषु सर्वेयु बहुमून्यप्रदा अपि । अईभकास्ततः पुष्पवृन्तान्यपि न लेभिरे ॥३४॥ उपस्यिते पर्युषणापर्वण्यईदुपासकाः । ततो रुदन्तो दौनास्या वार्षिमुपतस्थिरे ॥३४ १॥ ते श्रावका नेचजलः क्रोदयन्तो महौतस्तम् । मत्वा व्यजिज्ञपन्वर्ज खेदगगदया गिरा ॥३४२॥ अईश्चतोय्वहरहः पूजादि द्रामक्षमः । यौवयं पराभूता भूतैरिव दुरात्मभिः ॥३.४ ३॥ विजनो यौद्धलोकेन यौद्धो राजा न्यवारयत् । पुष्पाणि ददतेो ऽग्माकं मालिकानखिलानपि ॥२४॥ लभामहे वयं माथ नागस्ति कुसमान्यपि । किं कुर्मी द्रव्यवन्तो ऽपि राजाजां को तिलाते ॥३४॥ तुलमौवर्यरोपूजापाचतां ग्रामयदवत् । प्रयान्ति जिनयिम्बानि इहा कि जीवितेन मः॥२४॥ माईखारोपपग्वेते छगनेत्यभिहितः। बौद्धः पुष्पं निषिद्धं नः केमामालते ऽपि हि॥३४॥ कि पानिज गणयता म्वामिनग्माकमलोः । प्रागात्पर्युषणापदिमं दिममतपिका ॥३४॥ 332 CWCyाति ·३२८ XII,319-358. पर्वण्यग्यागते ऽमुभिन्वयं यतिवदहताम् । भावपूजां करिय्यामः पुष्यसम्पत्तिवर्जिताः ॥३४॥ पराभूय पराभूय बौद्धेईईद्धिभिर्वयम् । जीवनमृता ६व कृता स्वामिनि त्वयि सत्यपि ॥२५॥ जिनप्रवचनस्याभिभूतस्यास्य प्रभावनाम् । विधाय भगवत्रस्मान्मजीवयितुमर्हसि ॥३५॥ समायसित हे श्राद्धा यतिथ्ये वः सुतेजसे। इत्युका भगवान्थ्योमन्युत्पपात सपर्णवत् ।। ३५२॥ स्वामौ निमेषमात्रेणाथागान्माहेश्वरौं पुरीम्। अवातारीदुपवने चैकम्मिन्विस्मयावहे ॥३५३॥ हुताशनाभिधानस्य देवस्योपवनं च तत् । यो ऽभूदारामिकस्तच मिर्च धगिरेः स तु ॥३५४॥ अकस्मादागतं वचं निरौत्यानधष्टिवत् । पारामिका मगे मुद्यस्तडिताण्यो मुदावदत् ॥३५॥ तिथिस्तिथिषु धन्येयं यच लमतिथिर्मम । श्रात्मानं धाधुना धन्यं मन्ये ऽहं यत्सतस्वया ॥३५६।। दिध्या सुखनवदई चिनावापानम्वया । ममागास्वं यदतिथिः किमातिव्यं फरोमि ते ॥३५॥ बजस्वाम्यप्यभिदधे मम युधागपानक । पुष्प प्रयोजनं गानि प्रदातुं च लमीभिषे॥३५॥ 15: IBC. एपेयमे । 353 10. मारेबापा- 1 855 dC मा । 5572UC.चित्रा।

·XII, 359-308. २२९ मालाकारो ऽवदत्पुप्यादानेनानुग्टहाण माम् । भवन्ति प्रत्यहं पुष्पलक्षा विंशतिरत्र हि॥३५८।। भगवानादिशत्तर्हि पुष्पाणि प्रगुणौकुरु । श्रागच्छाम दता गत्वा यावदुद्यानरक्षक ॥३६॥ एवमुकर पृपदश्व वात्पत्य विहायता। अक्षुद्रः चुहिमवगिरि वज्रमुनिर्ययौ ॥३६१॥ गङ्गामिन्धुजलकौडाप्रसकसुरवारणम् । दशमामृतकुण्डाभपद्महदमनोरमम् ॥३६॥ सदावन्दादिविपत्सिद्धायतगमण्डितम् । गायत्किम्पुरुषोगीतानुचरणकदम्बकम् ॥३६३॥ अनेकधातुमङ्गमिटतमन्ध्यावविधमम् । भ्राम्यदुन्मत्तचमरौभभाभावारगहरम् ॥३६४॥ नमेरुभूर्जतगरकिम्पाकाकुलमेखलम् । सतं हिमाद्रिमद्राचौद्योमस्थो ऽन्य वार्यमा ॥३६॥ ॥ चतुर्भिः कलापकम् ॥ म भाग्यताईत्यतिमाः सिद्धाथतनवर्तिनीः । वन्दे वन्द्यमानांद्भिविद्याधरकुमारकः ॥३६॥ तरगङ्गालास्थलास्थलासकपकाजम् । पद्मसौगन्ध्यवहनादिव मन्यरमारुतम् ॥२६॥ मचरबीरजमिव क्रीडदारसां मुखैः । उन्निद्रपङ्कजरनाधिवामसुभगोदकम् ॥३६ ८॥ 363 d B C •मुचारण• A "मुधरेगा। 364 dc.भांकारि। 367b CसाथA लास्यक CBाभस महासम। 42 ·२३. XII, 369-379. श्रीदेवीदेवतागारप्रगायदमरोजनम् । पद्मद्दं जगामाथ वज्रािमवर्मना ॥३६॥ ॥ विभिर्विशेषकम् ॥ तदा च देवपूजार्थमवचित्यकमम्बुजम् श्रीदेव्या देवतागारं यान्या वनर्षिरक्ष्यत ॥३७॥ श्रौर्देवता ववन्दे तं दृष्टमात्र मुनीश्वरम् । रतोणीपप्रभागमोभिः स्वपयन्तीव तत्कमौ ॥३०१॥ धर्मलाभाभिषं दत्त्वा तस्थिवांमं तु तं मुनिम् । बद्धाञ्जलिः श्रौरवददाज्ञापय करोमि किम् ॥३७॥ जगाद वो भगवानादिष्टमिदमेव ते । पाणिपद्मम्यितं पद्ममिदं पद्मे ममार्यताम् ॥३७३॥ स्वामिम्किमेतदादिरमिन्द्रोपवनजान्यपि । पुष्पाण्यानेतुमौशाम्मौव्युक्ता मा पद्ममार्पयत् ।।३७४॥ वन्दितथ श्रिया वज्रः पुनरुत्पत्य मत्वरम् । पथा यथागतेनैव हुताशनवनं ययौ ॥३७॥ विद्यागल्या च भगवान्विमानं व्यकरोदय । पालकस्यानुजन्मेव बन्धुरं विविधद्धिभिः ॥३०६॥ अम्यापयच तन्मध्ये श्रीदेव्यर्पितमम्युजम् । विंशति पुप्पलक्षाणि तम्य पार्थेषु र न्यधात् ॥३७॥ सागति गा तदा वचो भगवानृभकामरान् । ते वचं वशिणमिव ताक्षणापोपतम्थिरे ।।३०८॥ छत्चन्येवाम्युजम्याधो धनगियोरमभगिः ।

·XII, 379-389. ३३१ निषद्य व्योमयानाय विमानवरमादिशत् ॥३७८॥ तमिविमाने चलिते जम्भका अपि नाकिनः । चेनुर्विमानारूदास्ते गीतवाद्यादिपूर्वकम् ॥३८॥ वैमानिकैर्विमागम्यैर्विमानस्थः : ममारतः। पुरौं नाम पुरौं प्राप वज्रस्तां बौद्धदूषिताम् ॥३८१॥ तत्पुरोवामिनो बौद्धा विमानानि निरौक्ष्य खे । श्रभाषन्तवमुत्पण्या उन्युमुषोद्यना इव ॥३८॥ मप्रभावमहो बौद्धदर्शनं प्रेक्ष्य नाकिनः । बुद्धपूजार्थमायान्ति श्रीयुद्धाय नमो नमः ॥३८॥ तेषां च वदतामेवं वज्रो ईत्सदनं ययौ । विमानर्देर्शयन्व्योनि गान्धर्वनगरश्रियम् ॥३८४॥ पुनधैिरभिदधे मपौधोताननैरिव । अहो अहद्दर्शने ऽभूदियं देवी प्रभावना ॥३८५॥ चिन्तितमन्यथाम्माभिरन्ययेदमुपस्थितम् । दृष्टिः प्रसारिताप्यस्थादायुना गीतमञ्जनम् ॥३८६॥ तत: पर्युषणापण्यईदायतने ऽमरैः । महौयान्महिमाकारि भूपृशां यो न गोचरः ॥३८७॥ जृम्भकामरहतां प्रभावनाम् अईतो भगवता निरीक्ष्य ताम् । बौद्धभावमपहाय पार्थिवः मप्रमो ऽपि परमाईतो ऽभवत् ॥१८॥ इत्याचार्ययोटेमचन्द्रविरचिते परिशिष्टपर्वणि म्यविरावनीचरित महाकाव्ये वज़म्वा गिजन्मनतप्रभाववर्णनो नाम दादश: मर्गः ॥

·CANTO XIII. इतचौद्रायणनृपो जज्ञे दशपुरे पुरे। सोमदेवो भवदिनो रुद्रामा तु तमिया nan ब्राह्मणी रुद्रामा मा बभूव परमाईती । दयादिभिर्गुणधर्मद्रुमवीजरलता ॥२॥ नयोरजनिषातां वो यो नयशालिनौ। नाम्नार्यरवितो ज्यायान्कनीयान्फल्गुरचितः ॥२॥ तवार्यररिता मौजौबन्धनादप्यनन्तरम् । अधौयाय पितुरेव मका यद्विवेद सः ॥४॥ नता ऽनुशाग्य पितरावयेतुमधिकाधिकम् । पाटलीपुवनगरे मययावायरसितः ॥५॥ मा ऽङ्गानि वेदांधतुरो मौमामान्यायविस्तरम् । पुराणं धर्मशास्तं च तबाट विभिष्टधीः ॥६॥ चतुर्दशापि हि विद्याम्यानानि निजनामवत् । कृत्वा कण्टगतान्यागापुरं दशपुरं पुनः ॥७॥ ससुर्वेदो ऽयमायातः पूज्य इत्यवनीमुना । अधिराम करिस्कन्धे म प्रावग्यत पत्तने॥८॥ विविधोपापनकरा लेका अपि समभ्यगुः । रामभिः पश्यते यो हि पूजनीयो म कम्य मः ॥८॥ D.tren.. 6 DA भोगनि,CDोगकि।

·XIII, 10-19. ३३३ रहस्य बाह्यशालायामध्यवासार्यरक्षितः । कुटुम्मे दददानन्दमुपदामिव नूननम् ॥१०॥ तं ब्रह्मचर्यमधनं पूज्यमानं महोभुजा । दृष्टा तहन्धवो गोत्रं पवित्रं मेनिरे निजम् ॥११॥ खजनैस्तदृहद्वारे रम्यमावन्धि तारणम् । चिरेयाया: ममेथ्यन्न्या लोलादोलापमं श्रियः ॥१२॥ नहे तत्सुवामिन्यः स्वस्तिकान्खस्तिकारकाम् । लिलिखुस्तद्गुणाख्यानप्रत्यक्षरमनिभान् ॥१३॥ बाह्यावासस्थितो ऽप्यायरहितो ऽल्पैदिनैरपि। श्रीमान्बभूव भयो भिरागच्छद्भिरूपायनैः ॥१४॥ अन्यदा चिन्तयामास शुद्धधौरार्यरक्षितः। अहो प्रमादो नाद्यापि जननीमभिवादये ॥१५॥ भवन्ति पुत्ररूपेण बाह्याः पाणा हि योषिताम् । तस्य प्रवास दुःखं तामामति हि दुःसहम् ॥१६॥ मत्प्रवासेन मन्माता भविय्यति कथं हि मा। निद्रायामपि या नित्यं मन्त्रामातरवाग्मिनी ॥१७॥ दूदमेव हि धौरवमहो मन्मातुरहुतम् । अपि देशान्तरे प्रैषौद्या मां मद्धितकाम्यया ॥१८॥ तहुणोपार्जनामूला सम्पदं दर्शयन्त्रिजाम् । श्रानन्दयामि खामम्बामुत्कण्ठाम्भस्तरङ्गिणम् ॥१८॥ 13 aC मत्सुहासिन्यः । 16 dAC दुखद ।

·XIII, 20-29. इत्यार्यरक्षितः मद्यो दिव्ये मंबीय वाममो । कमोरनाङ्गरागेा संयमितवपुर्युनिः ॥२॥ सुगन्धिसुमनोदामगर्भिताबद्धकुन्तलः । ग्रीवापाहिविन्यस्तकार्तस्वरविभूषणः ॥२१॥ कर्पूरपालिकामिनाबूलालटभाननः । विशदच्छत्तमश्रीकमौलिः स्वमदनं ययौ ॥२२॥ ॥ त्रिभिर्विोषकम् ॥ म आदावेव विनयौ मातुः पादानवन्दत । कण्ठावलम्बि मौवर्णश्ट्रव लामिष्टभूतलः ॥२३॥ दीर्घायुगक्षयो भूयाः स्वागतं तव दारक । इत्युता सावदनानिश्मिकोवापरं न हि ॥२४॥ म पुचप्रेममराचिनमलापलक्षणम् । प्रसादं पूर्ववन्मातरपग्यन्निदमप्रवीत् ॥२५॥ अधौताशेषविद्यो ऽहं त्वत्पादान्द्रामागमम् । किं नालपमि मां भक्तिमर्यादामकराकरम् ॥२६॥ मम पूजां करोत्येष राजा राजगुरोरिव । महिमानमिमं सनोर्दष्ट्वा किं न हि इप्यसि ॥२७॥ मुद्रमामावदद्भद्र किं विद्योपार्जनेन ते । हिसोपदेशकं ह्येतदधीतं नरकप्रदम् ॥१८॥ दृष्टा नरकपाताभिमुखं वो कुशिमम्भवम् । 22 Dsec. manu. ५सिका।

·XIII, 29-40. ३२५ कथं य्यामि मनामिम खेदे गौरिख कर्दमे ॥२८॥ यदि वं मयि भको ऽमि यदि मां मन्यसे हिताम्। दृष्टिवादं तदधीव हेतुं खर्गापवर्गयोः ॥३॥ दत्यार्यरतितो दध्यौ किमधौतमिदं मया । न यन्मातुः प्रमोदाय तन्नया मम्पदापि किम् ॥३१॥ विग्मेवमुवाचाम्बामार्यधौरार्यरक्षितः । दृष्टिवादं पठिय्यामि मातराख्याहि तगुरुम् ॥२२॥ रुद्रमामावददत्म श्रमणोपासको भव । दृथ्विादम्य गुरवः श्रमणा एव नापरे ॥३२॥ दृष्टिवादो हि दर्शनविचार इति शोभनम् । नामाप्यस्येति मनसि श्रद्दधावार्यरक्षितः ॥३४॥ जचे च मातुरादेशः प्रमाणं गरवस्तु ते । क द्रव्या दृष्टिवादं यथाधीये तदन्केि ॥३५॥ रुद्रामापि तनयविनयोमिता मतौ । भ्रमयन्यसलं तस्य निजगाद प्रमादभाक् ॥३६॥ दानौं दिन जिमि त्वयाह तनुजन्मना । मदादेशमनुछातुं यदकापीमनोरथम् ॥३०॥ मन्नि मनिपत्राग्या प्राचार्या प्रार्यरहित । रनो ममैवेनुबाटे प्रतिपनप्रतिश्रयाः ॥३८॥ सम्पादपरोपामिाहंमतामुग्रीकम् । मेलामध्यापयियमित दुश्चिादं तमः ॥३८॥ एवं मामः करियामीत्यभिधायामितः ।

·XIII, 10-50. दृष्विादाभिधां ध्यायन्नात रजनावपि ॥ ४ ॥ मातच चाल पृष्ठाम्बामार्यरक्षितकुम्भः । दृरिवादोदधिं प्राज्ञः पातुं गण्डूपलोलया ॥४१॥ पितृमिवमितवार्यरक्षितम्य महादिजः । अभूदुपपुरं ग्रामे पितेवात्यन्तवत्सलः ॥४२॥ सो ऽचिन्तयन्मया हि ह्यो दृयो न ह्यार्यरक्षितः । श्रायुमन्तं तदद्यापि तं पश्यामि सुद्धत्युतम् ॥४३॥ इति दिजायणौरिचयटीः म मकस्ला नव । तत्खण्डं चैकमादण्यार्यरचितम्टई यया ॥४४॥ मोमदेवमुतं ज्येष्ठं निर्यान्नं च निकोतनात् । ददर्शेष दिभातत्वात्तमुपालक्षयन च ॥४५॥ को नाम त्वममौत्युः सेो ऽपच्छदार्यरक्षितम् । आर्यराक्षत एषो ऽस्मोत्यवीचार्यरक्षितः ॥४६॥ द्विजो जगाद हे भातुः पुत्र मस्तनवासरे। कुटुम्बकत्यकरणप्रमादानामि वौक्षितः ॥४७॥ एकेनापि गतेनाना मन्ये गतमहशतम् । यत्र लां नाइमद्राक्षं हत्करवनिशाकरम् ॥४८॥ इत्यार्यरक्षितं प्रेम्णा द्विजन्मा परिरभ्य मः । अयोचदिक्षवो होते मयानौयन्त वत्कृते ॥४८॥ उवाच मामचरितूंम्तात मन्मातुरपयेः । - 42 dc षभूदुपदुर, D •पमर, B •पुपुरे। 13 U D स्वार्थरथिमः। 45c Cदिभाव..

·XIII, 50-60. अहं शरीरचिन्ताय गच्छन्नमित बहि वि ॥५॥ ददं च मातुराख्याया यगच्छन्नार्यरतितः । अधुनेचुलतापाणिमद्रासौदादितो ऽपि माम् ॥५६॥ इत्यार्यरवितेनोतः स दिजन्मा तथाकरोत् । भार्यरक्षितमातापि मा दवमचिन्तयत् ॥५२॥ मम सूनारिदं श्रेयोऽभूच्छकुनमतच मः । नव पूर्वाणि खण्डं च नूनमादास्यते सुधीः ॥५३॥ नवाई दृष्टिवादस्य पूर्वाण्यध्ययनानि वा । दशमं खगडमध्येय्ये दध्या यानिति सोमः ॥५४॥ गवा पेनुग्रहदारे स्थिरधीरार्थरचितः । अचिन्तयदविज्ञातः कथमन्तर्विशाम्यहम् ॥५५॥ राजामिक गुरू हि मनिधाने यतस्ततः । विदितो ऽपि नापसदहं तु विदितो ऽपि न ॥५६॥ तदचैव क्षणं स्थिता वमत्यन्तर्विशाम्यहम् । प्रातर्वन्दनकायानश्रमणोपामकः मह ॥५७॥ इत्यार्यरचितमाम्यो दारे ऽपि द्वारपालवत् । विदुषां रभमारमो विवेको घर्गलायते ॥५८|| मालवकैमिकीमुख्यधामरागपरिस्पृगा । स्वाध्यायेनापि माधूनां स पयो लयमेषवत् ॥५६॥ तचागाइडरो माम अमलोपामकः मगे । 60dc.रामविपिनः 61A.राध 49 ·११ XIII, Co-171. म . वन्दनाय महर्षीणां हर्षेणोत्फुललोचनः ॥३०॥ म चिनधिकौं कुर्वन्प्रविवेश प्रतिश्रयम् । । 1,अयोपथिकी प्रत्यकामदुतरखरम् ॥६१॥ तदनन्तरमाचार्यान्साधूनपि यथाविधि । वन्दित्वा नियमादाग्रे विएरं प्रतिलिख्य सः ॥६॥ अथार्यरचितो धीमांस्तेन साधं प्रविश्य सः । वन्दनापथिक्यादि तस्माच्छुतमधारयत् ॥६॥ नदर्शितविधि चाभिनयम्पठनपूर्वकम् । अवन्दताचार्यपादान्माधूनप्यार्यरतितः ॥६४॥ ढङ्करपावकं लार्यरक्षितो न ावन्दत । सुधौरपि निराम्नायं कियविज्ञातुमौश्वरः ॥६५॥ निपणं सोमतनयं तमवन्दितढड्वरम् । ११ श्राचार्या विविदुः कोऽपि श्राद्धो ऽयं नूतनः खलु ॥६६॥ धर्मलाभाशिषं दत्त्वा शरदम्भोमलाशयाः । पृच्छन्ति स्म तमाचार्याः कुतो धमागमस्तव ॥६॥ श्रारमे रुद्रमामाया म जगाद यथातथम् । श्रमणोपासकादमदात्तधर्मो ऽस्मि नान्यतः ॥६॥ अचिरे साधो ऽप्येवं भगवन्नार्यरक्षितः । तनयो रुद्रमोमायां विद्वान्वेदाधिपारगः ॥६६॥. चतुर्दगविद्यास्थानोपाध्यायः पृथिवीभुजा । करिस्कन्धाधिरूढो ऽयं पत्तने ऽस्मिन्प्रवेभितः ॥७॥ श्रयमाद्यराणस्यानस्थितानां धुरि गण्यते । .. 7 ।

·XIII, 71-81. ३३८ श्राशय श्रावकाचारं परिस्पृशति किं ह्यदः ॥७॥ 'अथार्यरचितः माह श्रावको ऽस्मि हि सम्प्रति । कि नवो न भवेद्भावपरिणामः शरीरिणाम् ॥७२॥ : इति विज्ञपयामास चाचारिचिताञ्जलिः । दृष्टिवादाध्यापनेन भगवस्वं प्रसौद मे ॥७३॥' मया विवेकहीनेनोन्मत्तेनेव दुरात्मना । हिमोपदेशक मर्वमधीतं नरकावहम् ॥७४॥ प्राचार्या अपि तं शानं योग्यं ज्ञान्वैवमूचिरे । यदि त्वं दृरिवादाधिजिगांसुस्तत्परिग्रज ॥५॥ किं चान्यदप्युपात्तायां प्रत्रयायां द्विजोत्तम । दृरिवादं क्रमेण त्वं विदन्नध्यापयिष्यसे ॥७६॥ मो ऽप्युवाच परिव्रज्यामिदानीमपि दत्त मे । मया न दुम्करा Aषा मन्मनोरथकामधुक् ॥७॥ किं तु प्रभादं कुर्वाणभंगवद्भिर्निजे शिशौ । विधारफम कष्टमादृत्यान्यत्र गम्यताम् ॥७॥ मामत्र स्थितवन्तं हि राजा पुरजनो ऽपि च । अत्यन्तमनुरागेण प्रमज्या त्यागयेदपि ॥२८॥ आपाया अपि तस्योपरोधेन मपरिपदाः । थयुरन्यच मो ऽप्यये स्थितो थाति म मत्यवत् n.. नार्थ श्रीवर्धमानस्य तदानीमनगारिणाम् । शिष्यचौर्यव्यवहारः मथमो ऽयमवर्तन ॥८॥ .. 73 c ISS «<, prima mapu 1 ·84 XIII, 82-91. तदार्यरचित भट्टमाचार्या पर्यविवजन् । सातौक्षतगुरुश्चाभृगौताः मो ऽचिरादपि ॥८॥ नयमानस्तपस्तीनं सहमानः परोषहान् । मालकावधीयाय मो ऽङ्गान्येकादशापि हि ॥८॥ तेषामाचार्यमित्राणां दृटिवादः परिस्फुटः । थावान्बभूव तावन्तमग्रहौदार्यरक्षितः ॥४॥ नदा वृद्धजनोश्वमौषौदार्यरहितः । यद्भूयान्दृष्टिवादो ऽस्ति वर्षेः साम्प्रतं स्फुटम् ॥८॥ अध समवस्तः पुयो वनमुनिस्तदा । इति मतस्ये तवैव गन्तु मोमात्मजो मुनिः॥८६॥ ययो पोज्जयिनीमध्ये भगवानार्यरचितः । भद्रगुप्ताभिधानानामाचार्या प्रतिश्रयम् ॥८॥ ..गुणवन्तं तपोराशि पूर्वावस्याकुतौर्थिकम् । उपलक्ष्य तमाचार्याः परिषस्खजिरे मुदा ॥८८॥ कचुश्च वत्स धन्यो ऽसि कृतार्थो ऽमि सुधौरमि । विहाय यो हि ग्रामण्यं श्रामण्यं प्रत्यपद्यथाः ॥८॥ अद्याई होणापायु:कमा खामर्थये निघ । कर्तुकामो ऽस्म्यननं मम मियामको भव ॥६॥ तयेति प्रतिपेदानं रुद्रसोमात्मजं मुनिम् । विधितानधनो भद्रगुप्ताचार्यो ऽपशादिति ॥८॥ - 83 DATA.Cममा..गायपि।

·XIII, 92-101. ३०१ मा वज्रवामिना साधं बसेरेकप्रतिये। किं तु वत्स वमन्यमिन्नधौयौथाः कृतस्थितिः ॥८॥ थो हि मोपक्रमायुष्को वज्रेण भ६ यामिनीम् । एकामपि वसेत्सो ऽनुप्रियते तं न संशयः ॥१३॥ एवं करिष्ये ऽहमिनि प्रतिपद्यार्यरचितः । नेपां नियामणां कृत्वा पुरौं वज्राश्रितां ययौ ॥६.४॥ नगयी यदिरेवाप्यातां निशामार्यरचितः । निशा स्वप्नम, वज्रम्वामी ददर्श च ॥५॥ यदद्य पयसा पूर्णः केनाप्यस्मत्पतहः । अपाय्यागन्तुमा भूरि किंचिदम्याच नत्पयः ॥८६॥ वज्रस्वामी महर्षीणां स्वप्नार्थं व्याकरोगे । धडपूर्वश्रुनयादी को ऽप्येष्यति ममातिथिः ॥८७॥ स उपादास्यते ऽस्मता यापूर्वश्रुतं सुधीः । पूर्वश्रुतावशेषं तु मत्पार्थे ऽपि रहियति ॥८॥ उपवज्रमुमि प्रातराययावार्यरतितः । धवन्दे दादशावर्तवन्दनेन च तं गुरुम् ॥८॥ संघ पमच्छ वार्षिः फुत भागाः म चावदत् । तामलिपुवाचार्याणं पादमूलादिहागमम् ॥१०॥ वनखाम्यमवौदारितितस्वं किमाख्यया । सो ऽयायादेवमिति प पुनर्बन्दनपूर्वकम् ॥१.१॥ 93Cधिगया।

·.३४२ . XIII, 102-III. . वज्रस्वाम्यपि तं ज्ञात्वा सप्रसादमदो ऽवदत् । खागतं तव कुत्र वं प्रतिश्रयमशिश्रियः ॥१२॥ बहिरावामितो ऽस्मोति तेनोके स्वाम्यदो ऽवदत् । 'महात्मकि न जानामि वहिम्यो ऽध्येप्यसे.कथम् ॥१३॥ सोमभरभिधत्ते सा स्वामिन्भिन्ने प्रतिये । उदतारिषमाचार्यभद्रगुप्तानुशासनात् ॥१४॥ उपयोगेन वर्षिविदित्वैवमुवाच च । युक्तमेतद्धि पूज्यास्ते स्थविरा नाहुरन्यथा ॥१५॥ वज्रो ऽथ पृथगावासस्थितमप्यार्यरक्षितम् ।' अध्यापयितुमारेभे पूर्वाणि प्रतिवासरम् ॥१० ६ ॥ अचिरेणापिकालेन सोमदेवभवो मुनिः । पूर्वीण्यपूर्वप्रतिभो नवाधीयाय लीलया ॥१०॥ दशमं पूर्वमध्येतुं प्रदत्तं चारक्षितम् । दशमपूर्वयमकान्यधीश्वेत्यादिशगुरुः ॥६०८॥ ततो दशमपूर्वस्य वहनि विषमाणि च । अध्येतुं यमकान्यार्यरवितर्षिः प्रचक्रमे ॥१०६॥ , दूतश्च सन्दिदिशतुः पितरावायरक्षितम् 'नागच्छसि किमद्यापि विस्मतास्तव किं वयम् ॥११॥ त्वं नः करिष्यस्युद्योतमिति ह्याशामकृमहि । नवानागमने सर्व पश्यामम् तमोमयम् ॥१११॥ 111 dADCनमो वयं।

·XIII, 112:-121. ३४३. एवमाहूयमानो ऽपि सन्देशवचनस्तयोः । यावदध्ययनामको ववले नार्यरक्षितः ॥११॥ तावत्ताभ्यां तमाहातुमनोभ्यां फल्गरसितः । प्राणप्रियो ऽनुजस्तस्य प्रेषि निर्बन्धशिवया ॥११३॥ युग्मम्॥ द्रुतं गत्वा च नत्वा च मो ऽबादौदार्यरतितम् । किमेवं कठिनो ऽभूस्खमनुत्कण्ठः कुटुम्बके ॥११४॥ वैराग्यपर्शना हिनं यद्यपि प्रेमबन्धनम् । तथापि तव कारुण्यमस्ति स्वस्तिनिवन्धनम् ॥११॥ शोकपकनिमनो ऽम्ति बन्धुवर्गश्च साम्प्रतम् । नदागत्य तमुद्धत भगवंस्तव साम्प्रतम् ॥११६॥ इति तैनानुजेनोको गन्तुं तवार्यरक्षितः । श्रीवजवामिनं नत्या पप्रच्छ स्वच्छमागमः ॥११०॥ अधोवेति ततस्तेन मत्युनः म पुनः पठन् । किं ते ऽस्मि विस्टनः फल्गुरवितेनेत्याल्प्यत ॥११॥ पान्धवाय परिवग्यामनोरथरथम्यिताः । न कुचापि प्रवर्तन्ते त्वया मारथिना विना ॥११८॥ नदेहि देहि प्रमण्यां जगत्पूज्या खगोषिणम् । थेयस्यपि सकर्ण पि किमद्यापि ममाद्यमि ॥१९॥ प्रथायरतितः माह यदि सत्यमिदं वपः । ततस् तावदादरख वस भवदितं प्रतम् ॥११॥ 1110cपरित। 110 परिवषी।

·RBa XIII, 122-131. एवमुमास्ततस्तेन श्रद्धानिधौंतमानमः मो विदहि को हि स्यात्पौयुषस्य परामुखः ॥१२॥ अथार्यरचितः प्रीतस्तस्यारतकिरा गिरा। स्वयं तमनुजग्राइ दीक्षया शिक्षयापि च ॥१२३॥ यातुमुमो ऽन्यदा फल्गुरक्षितेनार्यरक्षितः । अधीताशेषयमको गन्तुमूचे पुनर्गुरुम् ॥१२४॥ प्राग्वनिवारितस्तेन स खेदादित्यचिन्तयत् । खजगाहानगवाजामङ्कटे पतितो ऽसि हा ॥१२॥ अधीयानः पुनः प्राग्वद्यमकेभ्यः पराजितः । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा गुरुन्नत्वा च मो ऽब्रवीत् ॥१२॥ दशमस्यास्य पूर्वस्य मयाधीतं कियत्प्रभो । अवशिएं कियति सप्रसादं समादिश ॥१२७॥ जगाद गुरुरप्येवं स्मितविच्छु रिताधरः । बिन्दुमात्र स्वयाधौतमश्चितुल्यं तु शिय्यते ॥१२८॥ इति श्रुत्वा गुरोवाचमूचिवानार्यरचिनः । परिश्रान्तो ऽमधेतुं प्रभुनीतः परं प्रभो ॥१२८॥ शेषमप्यचिरेणापि त्वमागमणि श्रुतम् । धीमन्नधीव धौरो ऽपि किमकाण्डे विषौदसि ।९३०॥ एवमाश्वामितमोन गुरुणा करुणावता । पुनःप्रत्तमोऽध्येतुं भमोत्साहोऽपि भक्तिभाका१२१॥युग्मम्।। 124.Cजातु।

·XIII, 132-141. ३४५ फल्गुरचितमन्येधुर्मुर्तिमहन्धुवाचिकम् । दर्शयन्नुत्सुको गन्तुं श्रीवजंस पुनर्जगौ ॥१३२॥ अयमुत्साहमानो ऽपि इन्त गन्तुमनाः कथम् । एवं विचिन्तयन्वजस्खाम्यभूदुपयोगवान् ॥१३३॥ मो ऽयामंस्त्यतो थाती नायमायास्यति ध्रुवम् । स्तोकं ममायुर्मय्येव पूर्वं च दशमं स्थितम् ॥१४॥ श्रनुज्ञातस्ततसोन गमनायार्यरतितः । सफल्गुरक्षितः शौघं पुरं दशपुरं ययौ ॥१.३५॥ तत्रायातं च तं ज्ञावा सपोरः पृथिवीपतिः । सरुद्रसोमः सोमय भक्त्या वन्दितमाययौ ॥१३६॥ प्रमोदाथुपयःपूर्णलोचनाते च तं मुनिम्। मू धर्ममिवानम्य यथाम्यानमुपावियन् ॥१३॥ विदित्वा धर्मगुश्रूषां तेषां कारयवारिधिः । देशनां विदधे से ऽपि मेघगम्भीरया गिरा ॥१२८॥ श्रोचपत्रपुटीपीनदेशनात्यच्छवारिभिः । तत्काल क्षालयन्ति मा विम्मितास्ते मनोमलम् ॥१३॥ अथार्यरक्षितम्यान्ते नृपः सम्यकामयीत् । मतः सपौरस्तं मला ययौ निगनिकेतनम् ॥१४॥ समोमा रुद्रमोमापि पन्धुभिर्मभिः ममम् । समारपारकाविरमा प्रतमाददे ॥१४॥ 131 CC.it ·२०६ XIII,142--151. इतथ विहरबज़खामी क्षोणितले फ्रमात् । संयमक्रमचारी च प्रययौ दक्षिणापथम् ॥१४२॥ नमानन्दमहाकन्दकन्दलोड़ेदवारिदम् । संवीक्ष्य दाक्षिणात्यो ऽस्लोकः केकीव हर्पभाक् ॥१४३॥ द्योतयन्वन्ततत्त्वानि मुनिः किमयमर्यमा । यच्छंचतुश्चकाराणं प्रौनिं किमुत चन्द्रमाः ॥१४४॥ किमस्मत्कर्ममाहात्म्याही वा दत्तदर्शनः । एवं तदीक्षणानन्दनिममा जगदुर्जनाः ॥१४५॥ युग्मम् ॥ श्रीवजस्वामिनो ऽन्येयुः मयाधाभवमृशम् । ततः एण्डौं समानेतुं स साधु कंचनाभ्यधात् ॥१४६॥ साधुनानीय दत्ता च शुण्ठीमगठचेतसा । भुवीनां भक्षयिय्यामौत्यतः कर्णे न्यधत्त सः ॥१४॥ भोजनान्ते स कर्णन्तर्वतिनौं तिनां पतिः । खाध्यायध्यामविवशो विसस्मार तथैव ताम् ॥१४८॥ ततः प्रदोषे मा तस्य प्रतिक्रमणकर्मणि । मुखवस्तिकया कायं प्रत्युपेक्षयतेो ऽयतत् ॥१४॥ पनितां तां च खादृत्यास्मरदजो मुनीशताम् । हा हा धिग्धिक् प्रमादोऽयं ममेति स्खं निनिन्द च ॥१५॥ प्रमादे संयमा न स्यानिष्कलङ्कः कथंचन । तं विना मानुषं जन्म जीवितं च निरर्थकम् ॥१५१॥ 146 bD बंधा। 1482C कपाम्ने । 51dCD कथंचनः। 150 d A D मनौगिता ।

·XIII, 152-161. २३७. । कुर्मस्ततो वपुम्यागं वज्रस्वामौत्यचिन्तयत् । अजायत समन्ताच दुर्भिवं दादशाब्दकम् ॥१५॥ लक्षमून्चोदनाद्भिर्मा यत्राहि त्वमवाप्नुयाः। सुभिक्षमवबुध्येयास्तदुत्तरदिनोपमि ॥१५३॥ एवमादि समादिग्न खशियं श्रुतपारगम् । यज्रसेनमुनि स्माइ विहर्तमथ सो ऽन्यतः ॥१५४॥ युग्मम् ।। ग्रामाकरपुरारण्यवतौं वसुमती ततः । विहाँ वज्रमेनो ऽपि प्राकृतन्मुनिपुङ्गवः ॥१५५॥ श्रीवज्रवामिनः पार्श्ववर्तिनो प्रतिनः पुनः लभन्ने न कचिद्भितां भ्राम्यन्तो ऽपि रटहे ग्टहे ॥१५॥ विना भिक्षा सुधाक्षामकुक्षयो ऽनन्नवृत्तयः । ने इन्चई गुरुभिर्दत्तं विद्यापिएउमभुन्नत ॥१५॥ द्वादशाब्दानि भोमव्यः पिण्डो ऽयं वस्ततो चदि । संयमम्द न बाधास्ति तमाहत्य ददाम्यहम् ॥१५॥ नो वा तदा महान्नेन तनोम्त्यागं विदमहे । इत्युका गुरुभिर्धर्ममतयो यतयो ऽभ्यधुः ॥१५८॥युग्मम् ।। धिक पोषणमिमं पिण्डं पिण्डं पोयमिमं च धिक् । प्रभो प्रमोद येनेतत्त्यनामो द्वितयं वयम् ॥१६॥ प्रथादाय मुनीग्मवानीवञ्चो भुवनार्यमा । गिरि प्रत्यलोकान्तरं शेतयितुं जवी ॥१६॥ 1530 मन्दोदन, UCfrD•ity.। 16 CD Imprime Manu.

·XIII, 162-172.
तत्रैकः क्षुल्लको नास्यावार्यमाणो यदा तदा ।
घापि प्रतार्य तं ग्रामे समारोहगुरुर्गिरिम् ॥१६॥
माहुरूणामप्रीतिर्मनसौति विचिन्तयन् ।
त्यत्रा भतं च देहं च तुम्लको ऽस्यागिरेरधः ॥१६३॥
मध्याहतपमात्युग्णरोचिस्तप्ते शिलातले ।
पिपड़वनवनीतम्य विलीनस्तत्क्षणादपि ॥ १६४॥ युग्मम्॥
भध्यानगतस्त्वत्वा तनुं योगीव शक्तिभाक् ।
अन्तर्देवालयं चक्रे तन्वन्तरपरिग्रहम् ॥१६॥
तसिन्देवाङ्गग्नामङ्गसुखमग्ने लमन्मुदः ।
त्रिदशाः पूजयामासुराश तस्य कलेवरम् ॥१६६॥
श्रीवचं यतयो ऽप्यूचुः प्रेच्यावतरतः सुरान् ।
किमत्रावतरन्येते देवाः सर्वर्द्धयः प्रभो ॥१६॥
थेो ऽप्यूचे शुमकः कार्यमिदानौं खमसाधयत् ।
महिमानं ततस्तस्य सुपाणः प्रकुर्वते ॥१६॥
श्रुत्वैवं मुनयो दध्यः मिशनाप्यमुना यदि ।
स्वकार्य साधितं वृद्धाः साधयामस्ततो न किम् ॥११॥
इति मवेगिनः माधूंचारित्रज्ञानयोगिनः ।
श्रावकोभ्य तत्रैवं मिथ्यादृग्देवतावदत् ॥१७॥
पारपां भवतामद्य भगवन्तः प्रसौदत ।
ग्रसीत कराघोदमोदकं पानकं च मः ॥१७॥
अवयही ऽयं तस्याः प्रीतिशेतातो ऽन्यतः ।
यामो ध्यावेति ते जग्मुस्तदामन्नं नगान्तरम् ॥२०२॥

·XIII, 173-182, ६४६ कृत्वा मगमि तत्रत्यदेवता माधवो व्यधुः । कायोत्सर्ग समागत्य नत्वा तानित्युवाच मा ॥२७३॥ अनुग्रहो ऽमावरमाकमिह यूयं यदागताः । न जातु जायते कम्पतरमहा कहिचित् ॥१७॥ त एवं नहिरा भीताः श्रीरजखामिना ममम् । कृतानशनकाण: मस्काणो ययुर्दिवम् ॥९७५।। मवेतहोवभिहोत्रं तमागत्य रयस्थितः । प्रमोदात्पूजयामाम वचादीनां वपूंष्यथ ॥२७॥ शामाः प्रदतिणीचके ने गिरिं मरथस्तदा । वृक्षादीषमपनुः स्वदेवमित्र भमितः ॥१७७॥ युग्मम् ॥ विनया एव ते ऽचापि विद्यन्ते तच पर्वते । यतम्स्याभिधा अज्ञे रथावर्त इति चितौ ॥१७८] दुःकमीवनिभदजे श्रीवशे वर्गमीयुपि । विछिन्न दधमं पूर्व तुर्य संहननं तदा ॥१०८ इतथ मियो वर्वजमेन: परिधगन् । पुरं श्रीभिरमम्प्राप्तपारं मोपारमोयिवान् ॥१८॥ पथार्थनामा तवामीभितमधुर्महीपतिः । मिया प धारिणौ सम्य ममयराणधारिणी ॥११॥ श्रामीप थावकमा भिनदनाभिधो धनी । मध्येसरीमि विग्याना दपितोमापतेरिव ॥१८॥ cl fine cota 173ACER) मा. 179 JCD, AD ·XIII, 183--192. सुधांधामधवलं मा गोलं तदशीलयत् । तस्या विश्वम्भरायाश्च यव विभूषणम् ॥१८॥ दुर्भिक्षदोषानिःशेषं तदा च तितिमण्डलम् । जञ्चे धान्यर्विनाम्भोभिनिवदुःखमालम् ॥१८४॥ , धर्मप्रधाना मा पन्धन्निजानेवमथाभ्यधात् । जीवितास्मः सुखं तावदद्य यावदमी वयम् ॥१८॥ विना धान्यक्रयाहुःखं जीवितास्मः कियच्चिरम् । तदरं स विषं भोज्यमुपभुज्य समाहिताः ॥१८६॥ स्मतपञ्चनमस्काराः कृतानशनवृत्तयः । दुःखगेहस्य देइंस्य मद्यस्त्यागं विदधाहे ॥१८७॥ युग्मम् ॥ अर्थत्यं बन्धवो बोचनस्लेवं इन्त साम्प्रतम् । गच्छतो ऽस्य शरीरस्य प्राप्तकालं फलं ह्यदः ॥१८८॥ पक्वाथानं लक्षमूल्य मा यावनाक्षिपदिषम् । वज्रसेनमुनिस्तावत्तजौवातुरिबागमत् ॥१८॥ तमालोक्य मुनि मापि हादेव व्यचिन्तयत् । चित्तं वित्तं च पात्रं प दिया पूर्णमिदं त्रयम् ॥१८॥ दत्त्वा तदद्य पात्राय माध्यं जन्म करोम्यदः । कदाचिद्देवयोगेन यदीपात्रसङ्गमः ॥१८१॥ हटाथ तसो विस्मरचतुर्भितामदत्त मा । लनमून्यस्य पाकस्य वृत्तान्तं च न्यवेदयत् ॥१८॥ 189 a D पकानरचमन्ये च ।

·XIII, 193-202. अयाख्यवज्रसेनो ऽपि मा स्मेवं प्रतिपद्ययाः । भने सुभिदं यत्नातर्भविष्यति न संशयः ॥१८३॥ सापच्छद्भवताजायि स्वयमेतदुतान्यतः । अथोचे मो ऽस्यदो ऽम्भोदगर्जितार्जितया गिरा ॥१८४॥ श्रीवञ्चखामिनास्म्युको यदा भिक्षां लमानुयाः । लक्षपाकोदनात्प्रातः सुभिनं भविता तदा ॥१८॥ इति श्रोत्रामृतं श्रुत्वा तद्दिनं क्षणमात्रवत् । श्राविका मा सुदुर्मित चपयामाम लीलया ॥१८६॥ प्रभाते च प्रभाजालेचण्डांशोरिव मण्डलम् । वहिवचक्रमापूर्ण धान्य+रादथागमत् ॥१८॥ जनः स्वचामना: मा च ततः सद्यो ऽप्यजायत । कालं कंचन तवैव वज्रमेनो ऽप्यवास्थित ॥१८॥ जिनदत्तः महेश्वर्या सनुभिर्य भिस्ततः । अचाच जिनार्गयामदिभ्यो ऽर्थमदत्त च ॥१८॥ मोसवेन ते ऽन्ये धुर्मग्रजः गान्तचेतमः । वजमेनमुनेः पाय लोकदयहितं प्रतम् ॥२२॥ एवं मिय्यप्रमियादिगाणाभिटधात् । श्रीवनस्वामिनो वंशः प्रमरग्यान दियः ॥११॥ माधुपमः मुपगो मुकारामनियन्धनम् । श्रीमदमुनेवमा कम्न मामोग्मनीपितः ॥२३॥ 202Daign ·२५२ XIII, 203. ये केचिनयनातिथित्वमगमन्ये वा श्रुतेगौचरं वंशास्तेषु तनुत्वमग्रमभजन्मूलं पुनः स्यूलताम् । नव्यो ऽसौ दशपूर्वि मुनिपतेः श्रीवज्रसरेरी- वैशो यः प्रथमं दधाति तनुतां स्फाति पुरस्तात्पुनः ॥२३॥ इत्याचार्यश्रीहेमचन्द्रविरचिते परिशियपर्वणि स्थविरावलौचरिते महाकाव्ये श्रार्यरक्षितव्रतग्रहणपूर्वाधिगमवज्रवामिवर्गगमनतवंशवि- स्तारवर्णनो नाम त्रयोदशः सर्गः ॥ जम्बमुनिप्रतिगणाधिनाथ- पर्यन्तमाधुजनचिचचरिचपुष्पैः । सग्दामगुम्फितमिदं परिशिष्टपर्व मियात्मनां लुठतु कण्ठतटावनीषु ॥ "समाप्तोऽयं ग्रन्थः ॥

·APPENDICES. The four disciples of Bhadrabahu. (Uttar. Țiki 2, 7) cf vi 5-91. रायगिहे नयरे चत्तारि वयंसा वाणियगा मह वडिया। ते भद्द- बाहुम्म अंतिए धमं सोचा पव्वदया। ते सुयं बड़यं अदिज्जित्ता दढ- चित्ता एगनविहारपडिम पडिवना। ते य ममावत्तीए विहरता पुणो विरागिह नयरं संपत्ता। हेमंतो य तया वट्ट । जो या)के रिसे। वाइनि(१) दंतवी दरिदियो अत्य कपिरमरोरा । सवमिलौभूयजला जायंति सरा वि रयणीस ॥ जत्थ असीयमास्य- निहया सउणादणो विणसति । पुप्फफलदलममिद्धा सकति दुमा वि महम ति॥ ते य मिक्लायरियं काउं तस्याए पारिमौए पडिनियत्ता। तेमि च विभारगिरि तेणं गंतवं । नत्थेगस्म गिरिगुहादारे परिमा पोरिमी श्रीगाढा । तत्येव ठियो। योयम्मु नयरुजाणे । तडयम्म उन्माणममौवे । उत्यरा नयरामे चेव । ते तत्येव ठिया। तेमि कप्पो एमेर । जत्य पग्मिा पोरिमी श्रेोगादा वत्येव पडिमाए ठारय । तत्य जो गिरिगुरमामे नरम निराय मौयं । 'मो गिरि- माकरण वेविरमरौरो विमंदरो व निप्पकंपो मग्मं महत) रय- पए पढमे पजामे काम्नगो। उजाणत्यो पौए । खनाएममी- वत्यो ताए। नो नगरभामे) तम्त नयाहाए) म सक्षा मीर्य । तेण मा पउत्ये जागे कानगो । मञ्ये देवमोगे उवव मा ।। एवं अदिवि मम्ममपियामेय जहा तेहिं हियामियं ।। (रासवान (8)A (Aswar(s) A FRIEOA पपराशर ·2 Sakatala and Sthalabhadra (Uttar. Tiki. 2, 17) of vili l-159. पुब्बिं खिदपदद्वियं नगरमासी। तो उमभपुरं । तो कुमग्ग- पुर। तो गयगिह । तत्री चंपा। तो पाडलिपुतं । तत्यत्यि नंदवंमे नवमा नंदराया। तम्मस्थि कय्यगवसभी उम्पत्तियारच- उविबुद्धिसमिद्धो सगडालो मंती। दूश्री य वरई नाम भट्ट- उत्तेो। सो अणुदिवमं थुणद रायाणं अउज्वेहिं अटुनरमयपमाणेहिं चाडयमिलोगेहि(२) । मए(२) राया। पलाएद मगडालमुहं । न य से पमंस तो न देव किंपि राया। तत्रो बरररणा श्रव- गयपामत्येणं सगडालभज्जा पोलग्गिया(५) । जाव भणियं । तुम सगडालं भणसु जेण पसंमद् मम पढियं। इयरोए वि दक्षिण- पवनाए भणियो सगडाला । तेण वि अजुत्तमेय(६) ति तहा वि अवरोहमावनेण पडिबन्न । भणियं च सुभामियं ति दिना य करच्छोडिया। ताहे दिन्नं रना दोणाराणमट्ठसयं । पच्छा दिले दिणे पदिन्ने मगडालो चिंतेर । निटिश्री रायकोगे ति। नंदं भणद । भट्टारगा कि एयरस तन्ने देह॥ तुमे पमंमिश्री ति॥ भणः । अहं परसामि लोदयकव्यालि अविणट्टाणि ॥ नंदराया भण्ड। कई लोइयकव्वाणि ॥ भगडाला भगद । मम धूयात्री जक्खा-जक्खदिना. भयदिन्ना-मेणा-वेणा-रेणाभिहाणाश्रो मन वि पढनि किमंग पुण अन्नो लोगो ! तामि च पढमा एकम सुयं गेहद । यौया दोधितदया तिहिं आव मामा मत्तहिं वारा ि॥ तो अनगि दिणे राहणा (कुरु। १) मसी. (९) Bसिर। (0) A पर 1() Befe. याचा.)..

·Sakatala and Sthulabhadra 3 प्राणावियात्रो अंतरं। ठवियानो जवाणियंतरियात्री । आगो वररुई। पढियाणि चाडुयाणि । पछा जताए राणो पाए- मेए पढियाणि । वीयाए दोणि(९) वारा सुयाणि तदयाए तिमि वारा पढियाणि य । एवं मत्तहिदि । राण पत्तौयं । वररुहरस दारं वारियं । इयरी वि तमेव दोणारखमयपोट्टलियं जंतं विउब्जिय गंगामझे ठवेद) । किल कणगमए इत्येण गंगा पयच्छर । एवं विहेण विहाणेण पथडेद अट्टमयं जाव लोगो तारिमं पेचिय प्राउट्टो गंगा वि से देव ति ॥ सुया य राहणा) बत्ता। कहियं मंतिणो। जंतपोगेण जणमझे अखियपमि (१) करेड ति गालण भणियं मंतिणा। जद अन्द पपर दे तो पत्तियामा। तभी मंझाए पेमित्रो पपडयगो पुरिस पचन मंनिणा गंगं । वर- पदणा वि गंगं थुणिजण दिमावलेय) काउण रिया जते पोट- लिया। गो महाणं । इयरेण वि अवधरिजण ममप्पिया मंसि। पभाए मंतिमपियो मपुरजलवयो गो गंगं राया। वारुणावि संयुथा गंगा। प्राध्यं हत्येहिं पाएहि य अंतं । न किंचि नह। निसीपी रायपुर दंभगो नि । गिछि गरणा । दमिया मंतिण पोलिगा। कहिओ मंगाया। दीनिश्री नागेहिं । पशीमगावो मंतिग्म वाम विदाणि मग्गा । पुणनि- उमारखी गई। ३९ बिदामि। ग पतिपराया। प्रया मिश्यिाम वीवाई रपो. पात्रीगो ममिया। पारणा गग ·4 S'akatala and Sthilabhactra दामी भोलग्गिया। नौए भणियं। रन्नो भत्तं भनिन्जा पाश्रीगो थ॥ ताहे तेण चिंतियं एवं एयं छिद(१)। डिभरूवाणि मायगे दाऊण दम पाढे। राय नंदु न वियाणद । जं सगडालु करेसद । नंदु राय(२) मारेत्ता। मिरियउ रज्जि ठवेमद ॥ ताई पढ़ति । राणा सुयं । गवेसावियं। दिट्ठा प्राोगमा- मग्गी । कुविश्री राया। जो जो मगडालो पाएस पडर तो ती राया पराहुत्तो ठाद। नायं च सगडालेण । अव अनि- यत्ती(३) वडावित्री कोवो देवस्म । ता एयं एत्य पत्तयालं। मम एगरम वहे अवगच्छद कुडंववहा ॥ एवं चिंतिय गो मभव(५) । राणो अंगरक्खो नियपुत्तो भणिो सिरियो। भो सिरियय ईसा) धुत्तो। ता एत्थ एवं पत्तयालं । मम राहणी पायवडियरम सिरं किंदिज्जह ॥ एवं भणिो कंदिउमाढतो सिरियो। हताय किमई कुलक्सयंकरो उप्पन्नो जेण ईरसं प्राइसमि ममर)। किं बडण मं चैव तरस पुरती वावाए देवलिं कुलोवसग्गरम ॥ मंतिणा भणिय। न कुस्लक्खयंकरो तमं किंतु कुलरक्खकरो)। न य ममंतियमंतरेण कुलक्खयंतो वर । ता कुणह एयं ॥ कुमारेण भणियं। नाय जं होतं होउ । नाई गुरुवई करेमि ॥ मंतिण भणियं। अहं भयमेव अत्ताणया) ताल- उडविभयावहारेण वाबार। तुम वावन्ना सग्गं वाहेजस)। । (OffiATI (नि.1(s) Anil (1) Bपभो। (१)(0) इक्युपायरो। (0) धारय। (B.या।

·S'akatala and Stlıûlabliadra अलंघणीया गुरवो भवंति। ता संपाडेह एयं । न अवसरो अक्कंदि- यब्वम्म । उद्धर कुलं अडवमणकृवात्रो। श्रवणेह मज्म अयमपकं ॥ एवं सुणिऊणं हो संकडं ममावडियं ति एगत्तो गुरुवयणलंघर्ष अन्ननो गुरुसरीरपहरणं । ता न-याणामो किंपि काहामा । वावाएमि प्रत्ताणयं । किं तु वावाइए अत्तए कुलक्खी अयसो य तच्छितो(१) चेव जी भणिति लोया फलियं से पावं ति॥ एवं उभयपामरज्जू इमं ति चिंततो गुरुवयणमलंघणौयं ति भणिय पडिवजावित्री मिरियो(२) तं सव्यं। तो गो रायममी। पिट्टी मगडालो। तं च दद्दूण अन्नाभिमुही ठिो राया। श्रा- मौणो मगडाला। भणिया दोतिन्नि वयणाईन जंपियं राणा। तो निवडियो रायचलणेसु। रोसेण अनाहुत्तो जानी राया। तो अभवहरियस तालउडम्म छिन्नं सौ मिरिएणं । जात्रो हाहारो। राणा भणियं। किमेय(३) भो॥ सिरिएण भणियं। देव तुह सासणाइक्कमकारी एस । तेण देवो न पायपडियस्स वि पौयद ति। ता किं एदणा दुरायारेण । अहं ख देवस्स मरोर- रक्खगो। ता जो देवम्म आणं अहक्कमद तेण पिउणा वि न कन्न। एत्यट्टियस्म(४) ममं च अवमरो नत्रस्म(५) जी एवंविहे चेव पए निउतो देवेण । भणियं च । मोनूण मयणकच्नं सामियकन्जं करेंति वरमिचा । अन्नह चंचलनेहा पारान्जिति का यहो।। (p) A om (0 A4 (1) A इयत्वरम भियन । (O A नविद्रो। (.) A मघर।

·6 S'akatala and Sthttlabhadra । राणा चिंतियं । एयं पि निप्पिहाणं । लोभी अनहा मंते । ता नूगं वररुहणा(१) पउत्तो डंभो एसा ति। ता अकञकारी श्रई जो एवंविहमुवेक्खता ठिओ ति। ता संपथं एरिस ठावेमि एयं ॥ तो भणियं । कुमार जं श्रम्हं कुनयफलमेरिमं मंजायं तत्य मा विसायं गच्छसु । अहं ते सञ्चं संपाडेमि ॥ एवमासासिय सयमेव महाविभूईए अग्गिंमि(२) सकारिश्रो संगडाले। भणिो सिरित्रो कुमारो। अमच्चत्तणं गेएहसु॥ सेो भणद। मम भाया जेट्ठो धूल- भदो। तस्म बारमम(२) वरिमं गणियाए घरं पविट्टम्म । तस्म दिनउ॥ सो भद्दावित्री राणा भणियो। पडिवासु कमागयममञ्चपर्य। से भण । चिंतेमि ॥ एत्य असोगवणियाए चिंतेसु ॥ सो नत्य अगो चिंतिउमाढतो। केरिमं भोगकन्नं रज्ज)। रज्मकन्नवदक्खित्ताणं) बहसावनवावारकारणं । अमचत्तणं परिपालिऊण नरगं जाइयचा) हाही । एए य परिणामसहा विम्या। को एयकारणे दुम्बई नरतं लङ०) हारे ॥ भणियं च । महुविधजमाकुड़गि गाणि मंमारवणि सडर माणुमम्मि रम्मि तकखणमरणि । जि() विवेजण निंदिनो) दंदियसुइ महर्षि ते दह लद्धी काडिनगडिय हाम्वहिं॥ तहा(२०) विमयसपनिबंधणणियो(१) परमत्यत्रोन किंचि मुई। अवि या (8) Art। () पर्णि। (२) शरम11) Aom (e) पक्डि- ना(Aपरबजारमा (0)ई। (6)AI(मिदिया (1)A ना (TUBE.पि.1 ·8 S'akațâla and Sthulabliadra - एयं चिंतिय पंचमुट्टियं लोयं काऊण पाउयं कंबलरयणं । तमेव किंदिता रयहरणं करेत्ता रन्नो पासमागो। धम्मेण वहाहि । एयं चिंतियं ॥ राया भणड । सुचिंतियं ॥ निग्गी। पेच्छह कवडतणेण गणियाघरं पविसर न व ति॥ श्रागामाले गोपेच्छद । मयकलेवरम्स जो अवसरद मुहाणि य ठएर । से भयवं तहेव जाद। राया भणद । नियिमकामभोगो भयवं ति (१) | मिरित्रो ठवियो। सो संभृयविजयसरिम्स पामे पब्व- दूरो। मिरिश्रो वि किर भादनेहेण कामाए गणियाए घरमलि- यद । सा य अणुरता थूलभद्दे अन्नं मणुरस(२) नेच्छर । तौसे कासाए डहरिया भगिणी उवकोमा । तीए सह वरई परिवाद । मो मिरित्रो वररुदस्स छिद्दाणि मग्गद । मो भाउदायामूले भणद । एयम्स निमित्तण हे पिउमरणं भादविभोगं च पत्ता। तज्ज्ञ विनोगो जाओ। एयं सुरं पाएहि॥ नौए भगिणी भणिया। तुम सुरामनिया। एम श्रमत्तओ। जं वात वा भणिशिमिर) एवं पि पाएहि सा पाए । सो मेच्छद । सा भण। अन्नादि मन तुमे ॥ ताई मो तीए विद्योग मग्गंता चंदप्प सुरं पिया। लोगो जागर खोर ति । कामाए मिरियम कहियं ॥ अनया राया भर मिरियं। एरिस मम त्रिो नव पिया प्रामि। मिरित्रा भएर। परमेयं मत्तयास्तएण अन्हें फयं ॥ राया भण। किं मां पियर वरसई ॥ श्राम ॥ कहं । पेच्छा ॥ नो सेणुप्पानं मयणफलभाविया) मणुरमुत्ये दिन। एवं परमारम देनादि 1 (VARI (1) A माधुर्म। (१) विलिपि। (0) पपपर।

·S'akatala and Sthûlabhallra 9 . दूमाणि श्रमि। तेण प्रत्याणीए(९) समागयस्म ने वररुस्म दिन्न । तेण उसिंघियं भिंगारेण(२) पागयं । निछूढो खिंमिश्रो । चाउ, ब्वेन्जेण(३) पायच्छित्तं से दिन्नं । तत्तत उयं पनावित्री मो॥ थूलभद्दसामी वि संदयविजयाणं सयासे घोरागारं तवं करे । विहरतो पाडलिपुत्तमागो। तिमि अणगारा अभिग्गई गेहति । एगो सौहगुहाए । तं पेच्छतो मौहो अवसंतो ।। अन्नो सम्पवरहीए। सो वि दिट्टिविमो उवसंतो। अन्नो कृवफलए ॥ थूलभद्दो कोसाए घरे। मा, तुट्ठा परीमहपराजियो आगो ति । 'भणियं। कि करेमि ॥ उजाणगिहे(७) ठाणयं देहि ॥ दिनो। रतिं मयालंकार- विभूमिया आगया घाई पकया)। से मंदरो व निकंपो न मफए खोभेउ। नाहे माणे(१) पज्जुवामद । भगवया वि पति- बोहिया ॥ कह मरिलखेहि ममुद्दो वहहि कठ्ठामणेहि जा जन्नणो । तोमिनाता जोको विमएहि अतितपुर ति ॥१॥ मुदरं वमिदं मह बंधवेहि रमिंजण दिययह हि । 'सदरं च मरीरं नालियं पि छवि गंतर्थ ॥ २ ॥ जण धराधर्ष विमया पंगवह दे। कपए मोत्त नया वि दोहामजीवाणं ॥२॥ एवमार मोऊण माविंगा गाया। भारायण प्रण बनाइयरमा भवारिणी॥ पुणे य अभिगो ना मोरगुरायो M ६ " 1 . (१)सपी) मा (१) भये (VAT) 0 Band (Amate ·10 S'ahatalà and Sthalabhadra . साह आगो। चत्तारि मासे उबवाम काऊण बायरिएहिं देसि ति अभुटियो । भणियं मागयं दुक्करकारयन्म त्ति। एवं मध्यरत्तो वि कूवदत्तो() वि ॥ थूलभद्दमामी वि तत्थेत्र गणियाघरे पदिणं मञ्चकामगणियमाहारं गेहद । मो वि चउसु(२) मामेसु पुलेसु आगो(९) । पायरिया मंभमेणं अमुट्ठिया । भणियो य। भागयं ते अदुक्करदुक्करकारयस्म ॥ ते भणंति तिनि वि । पेच्छह पाय- रिया रागं करेंनि अमञ्चपुत्तो ति काउ। एत्य विलोदओ वव- हारो। एम सुई सुहेणं तत्थ ठिी। तो य संसिज्ज(५) ! बौए वरिसे सौहगुहाखमणो गणियाधरं वच्चामि त्ति अभिग्गहं गेपइद । पायरिया उवउत्ता। वारियो । अप्पडिसुणता गो। वही मग्गिया। दिना। सा महावेण उरालियमसरा विभूमिया(५) धर्म सुणे । तौसे मरौरे कोववनो श्रोभासद मा नेच्छर । पडि- बोहणत्थं भणद । जद किंचि नवरि देमि ॥ किं देमि ॥ सयमहस ।। मो मग्गिउमारद्धो। नेपालविमए सावगो राया । जो तहिं जादू तस्म मयमहस्समो कंबलं देव । मो नहिं गयो। दिन्नो राणा एएण(६) । वंमदंडयविवरे छोढूण() एद । एगत्य चोरेहि(क) पथो बद्धो । मउणो वासद् । सयमइस एद ॥ मो चोर सेणावई जाण । नवर एजताय) संजयं पेच्छद । वोलोणे() पुणो विवामद । सयमहम गयं॥ तेण सेवा गंवण पोहो(११) पुछियो य । अभए . (१) B कूवफनगयनो। (२) । च। (२) B मागयो। (४) A वा वि रसिज्जति (५) A Ailds पविभूसिया। (१) राधापरण) (0) यु. ! (८) छपरहि। (6)A पनन । (२.) A पासीथे । (१) A एलोइयो।

·Sakațâla and Sthalabhadra- 11 दिने कहिय। अत्यि कंबलो। गणियाए नेमि ॥ मुक्को। तो तोमे दिनो। ताए वदिणियाए छूढो। सो वारे। मा विणा- मेहि ॥ मा भण; तुम एवं सोयसि। अप्पयं न मोयसि । तुम पि एरिसो चेव होइिमि त्ति उसामित्रो मौलु१) सुनिम्मलु दौर कालि(२) तरुणत्तणि पालिउ झाणज्झयणहि पावपंकु नवचरणहि खालिउ। दयार) हालाहल विममरिच्छविमयास(४) निवारहि उनलवा सुवर्ण धमिउ मा५) कई हारहि ॥ श्रमसिउ धौरपद नाणवर(६) , श्रावजिउ मुणिगणहं गणु(१) ! ता मंपद उक्ममि धरहि भणु श्रावद तुरिया) जरमरण ॥ एवमाई अणुभाभिश्रो संवेगमावन्नो अत्ताणं निंदतो। पेच्छह(र) 'परमनिग्गुणाण वि पसंमणपियत्तं। अहंवा संतगुणकित्तणेण वि पुरिमा लन्नति ने महासत्ता । दूयरा उण अलियपर्मसणे वि हियए न मायंति॥ तो किं। कयादू समो विवरण यगो कलमचरियाद। अणुगरे किं खन्नोउ तुलेर तरणिमंडलं ति॥ पर्ममंतो थूलभद्दमहामुर्णि इच्छामि अणुमिट्ट ति भणिऊण गो गुरुमूलं। बालोद्यपडिक्कतो विहरद। श्रायरिएहि वि बग्यो वा सप्पो वा मरीरपीडाकरी मुणेयया। । (१) मौल। (१) दोडकानु। (३) B रस () सिरिन्छ। (५) । मंकु कर। (६) B दिणुनयर ! (0) B.गु.! (८) रियउ । (EOR ·Chanakya and Chandragupta 13 (Uttar. TILE.3, 1) civil 19-367. ॥चाणको॥ गोझाविमए चण्यगामा। तत्थ चणगो माहणो। मा य मारोतम घरे माह ठिया। पुत्तो से जाओ मह दाढाहिं। साहणं पाण्सु पाडियो। कहियं च राया भविम्मद ति। मा दुग्गस जाइस्माइत्ति दंता घट्टा। पुणो वि९) पायरियाणं कहियं किं कन्ना) 1 एत्ताहे वि) वितग्ोि गया भविद ति ॥ जम्मुकशालभावेण चोद्दस विजाठाणाणि प्रागमियाणि । अंगाई चउरो या मौममा नायक्त्यिरो। पुराणं धाममत्यं च ठाणा घोहम हिया ॥१॥ मिकता वागरणं व निरुत्तं रूंद-बोदर्म। कप्पो य अवरोहोर व अंगा विवाहिया ॥२॥ सो भावगो) मंतुहो। एगात्रो भद्दमारणकुला भन्ना परि- णीया। अत्रया)भादविवाहेमा माइघर गया। नौसे य भगि- णीश्रो अमेमि खवादाणियाण(८) दिपात्रो अनंकियविभूमियानी आगयाओ। मब्बो परियणो सामिमं मनवा पायरं च करे। मा एगागिणी अगोया प्रच्छन । अदित) आया। घरं पागया दिहा मोगा पाणणा पुखिया मायकारणं न अंपर चर) सुधाराहिं विरती कोले भीममर दो। नियण नगा। करियं मगगनशाणोए अहिया चिनियं च णमहो।) प्रमाण- ऊ गिडानं जेएं माघरे लिए पम्भिक अहवा (VARA (Hon() Air Irre (Bertharir ( TERRA SEX HE METHI (Oufमोट {t.) १) र (1B ·14 Chanakya and Chandragupta . अलियं पि.जणो धण्डत्तयस्म सयणतणं पयासेट । परमत्दबंधवेण वि लाजिज शौणविहवेल ॥१॥ तहा। कंजेण विणा(९) नेहो अत्यविहणाण गउरवं लाए पडिवले निव्वहणं कुर्णति जे ते जए विरला ॥२॥ ता धर्ण उवजिणामि केवि उवाएण। नंदी पाउलीपुत्र दियाईण(२) धणं देव । नत्यं वञ्चामि । तो गंवण कत्तियपुसिमाए पुवसत्ये श्रामणे पढमे निमलो। तं च तस्म पल्लीवास्म राउलस्म भया ठविज्ञ । सिद्धपुत्तोर) य नंदेण मम तत्य भागो भणद । एम बंभणो नंदवंमस्म छायं कमिऊण ठियो। भणिश्री दामोए। भयवं बौए भासणे निवेमाहि ॥ एवं हो ॥ गए श्रामणे कुंडियं ठवेद । एवं तदए दंडया)। उत्थे गणेश)। पंचमे जलोवयं। धिट्टो(६), त्ति निबूढो । पदममावलोक ॥ अक्षया(८) व भगद कोशन मृत्यैश्च निबडमूलं पुत्रश्च मित्रैश्च विशुद्धशाखम। उत्पाब.नन्दं परिवर्तयामि महाद्रुमं वाथुरियोगवेगः ॥ निग्गो नयरात्रो) मग्गड पुरिमं । सूयं च णेश वितरित्रो राया होहामि ति ॥ मंदम्म मारपोमगा। तेसिं गामे गो परि- ब्वायगलिगेणं । तेसिंह मयहरधूयाए चंदषियमि दोहला। मा ममुयाणित 'गी। पुर्चति । साभणद। इमर) दारगं देह । तो पाएमि । पडिमुनि । परमंडो कत्रो [नहितमं पुलिमा ] (Kा। (jAirrare. Relfie (6) अभिt (1) Hi urg.au (सि()A म.GANVI (RAM.i. {) ANKvit + ·Chanakya anıl Cliandragupta 15 . मज्ने छिद) कयं । मंझगए चंदे सवरमालूहिं दबेहिं संजोएत्ता खोरम्स .थान · भरिय! महाविया पेच्छद पिवदार) या उवरि पुरिमो श्रोच्छाडे(२) । श्रवणोए डोहले कालकमेण पुत्तो जानो। चंदगुत्तो से नामं कया मो वि ताव वड्डद ।। चाणको विधाउविलाणि(४) मग्गई। मो य दारएहि मम रमद। रायनीईए वि.भामा। चाणको यं पडिए । पेच्छ । तेण विमग्गियो । अम्ह विदिन ॥ भण्इ । गावीओ) लेहिमा मारेज्जा कोर ॥ भणद । वीरभोना पुईई। नायं जहा विमाणं पि से अत्थि। पुच्छिी कस्म ति। दारएहिं कहियं। परिवायंगपुत्तो एम ॥ अहं मो परिवायगो। आमु जा ते रायाणं करेमि ।। मोतेण समं पलायो॥ लोगो मिलिश्रो। पाइलिपुत्तं रोहियं । नंदेणं भग्गो परिवा- थगो पलाणो। अमेईि पच्छी लग्गा पुरिमा। चंदगुतं पउमि- गोमंडे छुभित्ता) रयत्री जात्रों चाणको। नंदमंनिएषां जचव होग- किमोरएणमामवारेणार) पुछियो। कहिं चंदगुत्तो॥ एम पउममरे पविहो चिट्ठर। मो श्रामवारेण दिहो। नो गोए घोडगो चाणकरम अप्पिी। सग्गं मुक। भाव निगुंडो(१०) अम्लोयराएकंदुरा) मेण नाव णेराग घेतूप दुहाको पछा चंदगुप्तोरण कारिय पहावित्रो। पुणो पनाया। पुफ्निो सेल दगुत्तो। । (Offai ( .163.पारेAm.,! वा) HitOure)!! VirtArtml it instrent Afferee (LAN (१९) Ma(१) १५. {) A NEnt ·Chanakya and Chandragupta 17 होदी ॥ पडिवर्ष । राउत्तमरगया। दो भागा कयं रज्ज। तत्थ एगा विसकण्या त्रासि। तत्य पव्वयगम इच्छा जाया। सा तस्स दिया । अग्गिपरियंचणे वि विसपरिगो) मरिउमारद्धो । वयंमय मरिजद । चंदगुतो रंभामि ति क्वमिश्रो)। चाणक्केण भिउडौ कया इमं नौई सरंण तुल्यार्थ तुन्यमामयं(९) मर्मजं व्यवमायिनम् । अर्धराज्यहरं सत्यं यो न इन्यात्स इन्यते ॥ ठिो चंदगुत्तो। दो वि रज्जाणि तरस जायाणि । नद- मणुस्मा य चोरियाए जीवंति । देसं अभिवंति । पाणको प्रसं४) उग्गतरं चोरग्गाई मग्गद। गो नगरबाहिरिय) 1 दिवो तत्य नलदामा कुविंदो पुत्तयदसणामरिमित्रो खणिऊण दिलं जलण- पज्जालणेण मूनाश्री उत्याईतो) मंकोडए। तो सेहो एम चोरग्गाको ति वाइरावित्री। मामाणिऊण य दिशं तरमारवलं । नेण घोरा भत्तपाणारणा स्वयरिऊण) वौमत्था मच्चे मकुडुंया वावाया। जायं निझंटयं रम ॥ कामनिमित्तं च चाणकण महि- द्वियकोडुबिएहि) मद्धिं श्राढत्नं मनपाएं। वायावर) हात । उद्विजण य तेमि उम्फोमपत्यं गाएर इमं पाता गोत्यं टो मग्न धाउरत्ताई करणकुंडिया तिदंड छ । राया नियवमबत्ती य एत्य विता में होने वाएहि ।। (8) A aisi । (२) निमम । () Bivi marg धाम। (6) (A. HOW Trai (0) B HINon. पारिप बापा (5) मा.। () Bार। J

·18
Chanakya and Chandragupta
इमं च साऊण अप्लो अमहमाणो(१) कस्मद अप्पयडियपुवार)
नियरिद्धिं पयडता नचिउमारद्धो । जो
कुवियस्म अाउरस्म य वसणं पत्तस्स रागरत्तस्म ।
मत्ता मरंतस्म य सम्भावा पायडा हति(२) ।
पढियं च तेण
गयपोययस्म मत्तम उप्पदययस्म(४) जोयणमहा।
पए पए सयमहरमं एत्थ विता मे हालं वाएहि ॥
अहो भणदू
तिलाढयस्म वुत्तरम निष्फलस्म) बहुमद्यस्मर)।
तिले तिले मयसहस्स एस्थ वि ता मे हालं वाएहि ।
अमो भए
नवपाउसंमि पुणाए गिरिनईयाए(०) विग्यवेयाए ।
एगाइमडियमेत्तेण(८) नवणौएण पालिं बंधामि ।।
एत्य वि ता मे हालं वाएहि अणो भण
जधाण नवकिराण तहिवमएण जायमेत्ताणं ।
केहि नई छाएमि एथा विता मे शेलं.) वाएहि॥
श्रो भए
दो मज्म अस्थि रयणाई (१) सालिपसई य गद्दभिया थ।
हिमा छिया विरुधांत एत्य विता मे हाल वाएदि।
(U A समायो। (१) । (१)नि । 1) D corrects
उम्पयमावणा A उपपषम् । (1) AC पा () 0 अयापागा।
(6) " मदोधार । (5) A मिध। () ISS •पेपार (1.) या (१)
A रथा।

·Chin lyn and Chandragupta
19
अपो भर
सयसकिननिच्चसुयंधो भन्न ऋणुव्वय नत्यि पवामा ।
निरिणो य दुपंचमी) य एत्य वि ता मे हाल वारहि॥
एवं नाऊण दव्वं मग्गिय । महाधिया) कोट्ठागारा भरिया
मालोणं ! तात्री हिना विना पुणो जायति । श्रामा एगदिवमजाया
मग्गिया । एगदिवमियं नवणीय ॥ सवामप्पायणत्य(२) च चाणकेण
जंनपामया कया। केद्र भणति(७) वरदिपया। तो एगो दकसो
पुरिमा सिसावित्री। दोणाराण थाले भरियं । सो भणद । जा(५)
मम कार जिण तो थाल गिएहर । अह अह जिणामि ताई
एगं दोणारं मिणमि) 1 तरस इछाए पामा पडति । अत्री न
तौरए जिणिउ। जद मेा न जिप्पर एवं माणुमल्लभो वि। अवि
नाम मा जिप्पेला न य माणुमात्रो भट्टम्स पुणे माणुमत्तम् ।
(OBAL (नारिया) Arr.11.2MAII
I wyni (1) IL , fempitet

·20. Sthalabhadra and his friend. (Uttar. Tika 2, 43) ef... 1-35. थूलभद्दो पायरियो चोद्दसपुवी कयाइ गरी एगस्म पुष्यपिय- मित्तस्म घरं। महिलं पुच्छद । सो अमुगो कहिं गयौ ति। मा भणद । वणिज्जेणं॥ तं च घरं पुब्बिं लटुं प्रासि। पच्छा पडियं सडियं जायं । नसा पुबिल्लएहिं एगमा खंभरम हेट्ठा दब्वं निहेलयं । तं सो आयरिश्रो नाणेण जाण । पच्छा तत्तोत्तं इत्थं काऊण इमं च एरिसं तं च तारिमं पेच्छ कोरिमं जायं । दय भणद थूलभद्दो मनायघरं गत्रो संतो॥ इमं एरिसं दवायं सो अन्नाणेण भमद । एवं च भएमाणे जो जाणद । जहा घरमेव पुब्बिं लट्ठ दयापि तु मडियं पडियं दटुं। अणिञ्चयापरूवणत्यं भयवं निर्दसेद ॥ से भागो । महिलाए मिटुं जहा थूलभद्दो पागो श्रामि। सेो भणः । थूलभद्देण किंचि भणियं॥ न किंचि नवरं खंभडतं इत्थं दावेंतो भणिया दो। इमं च एरिममित्यादि ॥ तेण पंडिएए नायं। जहा एत्य श्रवर किंचि अत्थि। तेण खणियं जाव नाणापगाराप रयणाणं भरियं कश पेच्छा॥

·21 Årya-Rakshita and Phalgurakhita (Uttar. Tika 2, 13) ef. xii. तेणं कालेषं तेषां ममएणं जौयंतसामिपडिमावदयरेण समुप्पन्न अस्थि दमपुरं नाम नयरं । तत्थ मेमदेवो नाम माहणो। तस्म रुद्दसामा भारिया। तौमे पुत्तो रक्सिो) । तस्माजी फग्गुरक्खि- श्री। मो य रक्खिो जं पिया से जाणदू तं तत्येव हिन्जियो । पच्छा घरे न तीरद पढिउं ति गो पाडलिपुनं । तत्य चत्तारि वेए संगोवंग अधिनिओर) । ममत्तपारायणो मंखापारो जायो। किं बजणा चोइस विजाठाणाणि गहियाणि तेण । ताई आगो दमपुरं । ते यर) रायकुले सेवगा(५) नन्नति । रायकुले तेण संवि- दिय(५) रन्नो कयं जहा एमि । ताहे ऊमियपडागं नयरं कर्य। राया सयमेव अमोगदयाए निग्गो। दिहो सकारियो। अग्गहा- रा() य से दिनो। एवं मो नयरेण सव्वेण अभिनंदितो इत्यि- खंधवरगी अप्पणो घरं पत्तो। तत्य वि बाहिरभंतरिया परिमा पाढाइ पच्छा परं गो(३) तं पि चंदणकम्तमाहमोभियं। तत्य बाहिरियाए उबट्ठाणमालाए ठिी लोयम्स अग्य पडिच्छता ताई वर्यमगे बंधू य सव्वे आगए पेच्छर। घरं च से दुपयपउप्पय- हिरणसुवमारणा भरियं। ताहे चितेर । चम्मं न पेच्छामि ॥ ताई घरं बायो) मायरमभिवाए। ताए य भाम) मा- गयं पुत्त ति ॥ पुणरवि मग्मत्या अच्छा। भो भणः । किंम The following story down to दमपुर सो is retbally tales from Haribhadra's Com on the Arasyals Sirrulli. ( sss lli. marg Tle fore feasti () ATEI () A on (0) Tree अम। (१) भारमिय। (O Israi(6) Atewो (E) AHIT मारपनि, म भरा।

·22 Årya-Rakshita and Phalgurakshita, A अम्मा तुज्झं तुही जेणं मए' मञ्चं नयरं विम्हदयं चोद्दसाणं विना- ठाणाणं श्रागमे कए | मा भाद। कई पुन मम तुही भविस्मद । नेणं तमं बहणं मत्ताणं वहकरणं अद्धिज्जिउमागश्री जेण समारो वन्डिजद तेण कहं तुम्मामि । किं तुमं दिहिवायं पढिउमागो। पच्छा सा चिंते । केत्तिो सोहोही। पिज्झामि(नेण माउतुट्ठी ॥ भणद । किं मम लोगे तामिएणं ॥ ताहे भणद । अमो कहिं मा दिहिवाश्री ॥ मा भणद् । माहणं दिहिवाश्री ॥ ताहे सो नामरस अक्सरत्वं चिंतिउमारतो। दृष्टीनां वादो दृष्टिवादः ।। ताई चिंतेद्र । नामं चैव सुंदरं। जद कोवि झावेद तो अज्झामि । माया वि तामिया भवद ॥ ताहे भणद । कहिं ते दिडवायजाणं- लगा ॥ सा भणद् । श्रम्ह उच्छुघरे(२) तोमलिपुत्ता नामायरिया ॥ सो भणः । कर्म अझासिमो(२)। तुझे उसुगा होइ ॥ नाहे से दिहिवायनामत्यं चे चिंतंतो न सुत्तो। रत्तिं चिय दिवसे अप्प- भाए चेव पट्टिी। तस्म पिदमित्तो बंभणो उवनगरग्गामे परिव- सद । तेण सहिजो) न दिहो अञ्ज पेच्छामि एंति उच्छुलट्ठौत्रो गहाय नव पडिपुणाश्रो एगं च खंडं संमुहमेद(५) । सो पत्तो पुच्छर । को तुमं ॥ सा भणदू । अनरक्खित्री इं॥ स तुट्टो उबबूहद् मागयं अहं तो दयुमागी॥ ताहे से भणद । अहि(१) अहं मरीरचिंताए जामि । एयात्री उच्छुलट्ठौत्री श्रवाए पणमेजामि भणेज्नासु या दिट्ठो मए अनरक्खियो। अहमेव यढम दिट्ठो । (1) Bअपिउहामि । (२) A वत्थुधरे। (२) B अदिशासिमि मा] (1) B साहिन्ना। (५) B adds इमो य नौति। ( नीहि। marg. तितो।

·Ârya-Rakshita and Phalgurakshita 23 । तेण तहेव मिट्टं । मा तुट्टा चिंतेद् । मम पुत्तेण सुंदरं मंगलं दिहें। नव पुषा घेत्तवा खंडं च ॥ से चिंतेइ । मंए दिहिवायम्स नव अंगगणि अज्झयणाणि वा घेत्तवाणि दसमं न सञ्चं ताहे गो उच्कुघरं । तत्य चिंतेद। किह एमेव अमि गाहो(१) जहा(२) श्रयाएंतो। नो एणसिं सावगो भविम्मद तेन समं परिम्सामि ति॥ एगयामे अच्छद् पत्नीणो । तत्य य ढट्टरो नाम सावत्रो। सो सरीरचिंतं काऊण पडिम्मयं वद । ताहे नेण दूरट्टिएण तिनि निमीडियात्रो कयात्रो । एवं से दरियाए ढडरे गाढाइणसरेण(३) करे। से पुण मेहावी तं अवधारेछ। सो वि तेणेव कमेण उवगो । मब्बेमि माहणं बंदणं कयं । सो सावगो न वंदियो। ताई आयरिएहिं भायं)। एम न सटो। पच्छा पुच्छर । कत्रो धम्मागमो॥ तेण भणियं । एयरम मावगरम मूलाग्री ॥ साहहि य कहियं । जहेम मड्डी- पुत्तो) जो से कर्ज इत्थिखंधेण अरणौटा(द) ॥ कहं ति ॥ ताहे सव्वं साइद । श्रहं दिहिवायं अञ्झाद तुम पाममागो। पाय- रिया भणंति । अन्ह दिक्खाअभुवगमेण अमादब्जद ॥ भणद । पञ्च- यामि) ॥ सा वि परिवाडीए अज्झाइजद एवं होउ ति परि- वाडीए अहिन्जामि । किं तु एत्थ न जायदा) पबदउं। अनत्य वचामो । एम राया ममाणुरत्तो। अत्रो य लोगो पच्छा मम बला विनेना। तम्हा अन्नहिं वचामो ॥ ताहे तंगहाय अन्नत्य (NA पौहिमाहो। (२) जपा। (२) A om. Haribhadra दरै मरणं। (8) A on I (4) B.Tो पुरची। (() B अभिशोचो। (6) A पबञ्चामि । () ISS.भार।

·24 Ârya-Rakshita and Phalgurakshita गया। एमा पढमा सेइनिफेडिया ॥ एवं तेण अचिरेण कालेण एकारम थंगाणि अधिज्जियाणि। जो दिहिवाश्री तोमलिपुत्ताणं पाय- रियाणं से अणेण गहियो। तत्थ य अज्जवरा सुवंति जुगपहाणा। नेमिं दिहिवाओ बहुश्री अस्थि । ताहे से तत्थ वच्चद् उन्नेणि- मझेणं । तत्य य भगुत्ताणं घराणं अंनियं उवगयो। तेहिं अणु- हिनो धनो कयत्यो ति। अन्नं च । अहं संलिहियसरौरो नस्थि मम निजामंत्रो। तुम निजामओ हाहि ॥ तेण तह त्ति पडि- वन। तेहिं कालं करेंतेहिं भणदू । मा वारमामिण ममं अच्छे- नामि वामं । पहिस्सए ठिी पढेजामि । जो तेहिं ममं एगमवि रति संवम से नेण सह मरद ॥ तेण पडिस्सुयं। कालगए गो वदरसामिमगासं वाहिं ठिी । ते वि सुविणयं पेच्छति । जहा किर मम खौरपडिग्गी भरिश्रो श्रागंतुएण पौओ। ममासासिओ(१) थ। अवमिटुं च थेवखोरं ॥ पभाए. माण साईति। ते श्न- मन्त्राण वागरंति। गुरू भएंति । न-याणह तुमे। अञ्ज मम पडिच्छा(१) एहि ति । सेा किंचूणं सुत्तं श्रहिनिहिति ॥ पभाए श्रागो अजरक्खिो पुच्छिश्रो। कत्तो ॥ तोमलिपुत्ताणं सया- साओ अजरक्खिो॥ श्रामं । साहु सागय । कहिं ठिो। बाहिं॥ नाहे श्रायरिया भति । बाहिं ठिया(३) किं जायद अझाद । कि तुम न-याणसि ॥ ताहे सो भण। खमासमणेहिं अई भद्द- गुत्तेहिं मणिग। बाहिं ठगएज्जासि ॥ ताहे उवउता जाणंति । 1 (1) Di. marg. । (1) A पाडि, Bi. marg पनौसका प्राध्यकः । (..) B बदिदिया।

·Âur? Rahsint? and Phalguriksinta सुदर। न निकारणे भणति पायरिया। अच्छह ।। ताहे अज्झाउ पवत्ती। अचिरेण(१) कालेए नव पुवा श्रहिचिया दशम वाढत्तो घेन । ताहे अजवग भणति। जविय(२) ति करेहि । एय परि- कम्म एयम्स । ताद पि सुङमाणि चउव्योम जवियाणि(२) गहियाणि । अमेण भी विताव अज्झाद ॥ दयो य से मायापियगे मोगेषण गदिया। उन्नीय करिस्मामि॥ अधकारतर कय। ताहे ताणि अप्पाहिति)। नह वि न ए। ती डहरो से भाथा फग्गुर- क्विनो। मो पट्टविश्रो। एहि मचाणि वि पञ्चयति जा श्रावह ॥ मो तम्स न पत्तिया । जा ताणि पन्चयति तो तुम पञ्च- याहि ॥ मो पव्वदो। अझनो अनरक्तिो। जबिएस श्रीव घोलियो(५)। पुच्छछ। भयव दममम्म व्यस्म कि सेम ॥ तत्य विदुममुद्दमरिमवादरेहि दित करे ति। विदुमेत गहिय ते । ममुद्दो अच्छद् ॥ ताहे मोयाविमायमावत्रो। कत्तो मम भत्तौ एयम्म पार गत ॥ ताहे आपुच्छर। भयव अह बच्चामि। मम भाया श्रागो॥ ते भवति। अज्ज्ञादि नाव! एव मा निचमेव श्रायुच्छद ॥ तो अजवदरा उवउत्ता। कि ममाउ चे। वोच्छिन्निनग || ताई नाणेण नाय । जहा मम थोवमाउ न य एम पुणो एहि त्ति। तो ममाहितो वोचिनिधिति ८) दसमपुष्य । तथा तेण विमझिो। दमपुर गयो।। तत्थ मन्यो भयावग्गो पञ्चावित्री माया) भाया भगिणी। जो (1) चिरैण। (२) जह-1(२) जदियाय । (BI mirr कपनि (x) धनिधीत(OBI, A on (0) बाउ(51310 -सि। (2) Balds आया। एम +

·20
Åryi Ruksinta and Phialguaksluta
मो तरस खतरो मो वि तेमि अणुरागेण तेहि मम चेव अच्छद ।
न घुण लिंग गेहद लज्जाए। किह ममणी पञ्चदरम। एत्य मम
धूयात्री सुहानी नतुईयो। तामि पुरी म तरामि नग्गी
अच्छिउ ॥ मो तत्थ अछड। बहसो पायरिया भणति। ताहे
मो भण्ड। जर मम जुवलएणं कुडियाए छत्तएण उवाहणाहि
जन्नोवदएण य मम पवावेह तो पापयामि ॥ पब्बावित्रो। सो पुण
चरणकरणमझाय(') अणुयत्ततेछि गएहावियव्यो। ताहे भणनि ।
अच्छह तुने कडिपट्टएण॥ सो वि थेरो भण्ड । छत्तएण विणा
न तरामि। ताहे भणति। अच्छउ एय पि॥ करगेण विणा दुक्ख
उच्चारपासवण वोमिरिउ ॥ तहा बभत्तग बभणचिध। अच्छाउ
ति॥ अवसेम मव्व परिहरद। अनया चेहूयाण वदया गया
श्रायरिया। बेडरूवाणि गाउँतिर। भणह। सब्वे माहुणो
वदामो एय छत्तदास मोत्तु ।।
भणिश्री जाहे मो जाण ।
दमे मम पुता नत्तुया य वादजति। अह कोम न वदिज्जामि ॥
ताहे मो भणद। किमह न पब्बी ति॥ ताणि भणति। कि
पवद्यगाणौवाहणकरगछत्तबभसुत्तगाईणि भवति(२) ॥ ताई सो
जाणः । एयाणि वि मम पडिचोइति(४) ता(५) छड्डेमि॥ ताहे
सो रुट्ठो(६)। से पुत्त भणद। अलाहि पुत्तगा छत्तण ॥ ताहे
भणति। जाहे उपह छोडि ताई कप्पो उवरि कहि त्ति ।।
एव ताणि। मोत्तु करम ॥ तस्य से पुत्तो भणद्()। मत्तएए
(१)B •यम (1) B गमि । (३) A भनि । (४) B •चायनि। (५)
A om (९) B om. (0) 4 omits an down to अहा!

·Ârya-Rakshita and Phalguralshita 27 . . क व समा भूमि गम्मद ॥ एवं जलोवयं पि मुथद। ताहे शायरिया भतिको वा अम्हे न-याण जहा बंभणा एवं तेए नाणि मुक्काणि । पच्छा ताणि पुणो भति। मब्वे वंदामो मोत्तण कडिपट्टदन ॥ ताहे मो रुट्टो भणद। सह अन(१) पञ्जएहिं ममा) मा वंदह। अन्ने वंदेहि ति। ममं एवं कडिपट्टयं न छड्डेमि ॥ अन्नया तत्व माह भ पञ्चक्खाइत्ता कालगी। नाहे तन्म निमित्तं कडिपट्टयवोमिरणट्टयाए पायरिया भणंति । एयं महाफल भवद जो माडं वहद ॥ तत्थ य पढमं पदया मनिया। तुने भणेज्जाइ । अम्हे चेव वहामो॥ एवं ते उबटिया। नत्यायग्यिा भानि। अन् मयणवग्गो मा निजरं पावउ। जं तुमे व सब्चे भणइ अम्हे चेव वहामो ताहे मो थेरो भणद। कि पुत्त एत्य बस्तरिया निजग॥ श्रायरिया भणंति। बाढ किमेत्थ भाणियचं ॥ ताई मो भण्ड। तो खाटू श्रहं पिवहामि ।। पायरिया भणति । उवमग्गा उप्पञ्चति। चेडरूवाणि लंग्गति। जद नरसि अघियासेउ तो वादि। अह माहियासे मि ताहे अम्हं न मुंदरं भवद एवं मो थेरो को। नाहे मो उक्वित्तो। माहू पुरो वचति पञ्चश्री मजईयो ठियात्री। ताहे खुशुहिं भणियपूचेहि फडिपट्टश्रो तम्स कट्टिी। मो तं मयम लजाए मोनुमारद्धो। ताहे अन्वेहि भणियो। मुहिदिमिय)॥ तत्य से अनेण कडिपट्टी काऊण पुग्यो दोरेण वडो। ताहे भो लज्जिी त वहर नग्गी। मा पेच्चति पत्य - AL (OA मया (१) A सम• Dom. (९) A मा ।

·28
Âiş? Rahshita and Phalguralslutz
सुरहाओ। एव तेण वि उवमग्गो उडिअो त्ति काऊण बूढ ।
पच्छा आगो तहे । ताई आयरिया भणति । कि अन्य खता
दम ॥ ताई सो भणद। मो एमो श्रम पुत्त उवमग्गो उहिश्रो।
प्राणेह भाउय ति मरिणा भणिए मो.भणड । किमेत्य माडएण।
ज दट्ठव त दिट्ट। चोलपट्टी चे मे भव। एव ताहे १)
घोलपट्टय गेहावियो। तेण: पुब्धि अचेलपरीमहो नाहियामित्रो।
पच्छाहियासिओ ति।
₹
-
*-
(1) मा भो।

·॥ऋषिमण्डलस्तोत्रम्। (Verses 155-216) [जस्म य अभिनिखमणे चौरा सवेगमागया खियं । तेण मह पबद्या जबु वदामि अणगार || १५५ ॥ मोहत्ता निकलता मौहत्ता व विहरिओं भय । अबू पवरगणहरो वरनाण चरित्तमपनो ॥ १५ ॥" मगहासं सुग्गामे रट्टउडो अनव च रैवद य । तेमि पिय भवदत्ता भवदेवो जिट्ठपवदो ! १५७ ॥ तेण कणिटो भाया परिणीयो नागवामुर धूय कवडेणं पञ्चाविय भवदेवी ता मुरी जात्रो ॥१५॥ पउमरहरायगैहे वणमालादेविउयरमरहमो' । मामेण भिवकुमारो कुमरो प्रतेउरमि ठिी ॥ १५८ ॥ कई ब?ण तव श्रायविलपारणेए जो कासी। दहधभकयाहारो भावमुणी वरिममारमग ॥१६॥ होऊण विद्यमानी देवो बभे चान रायगिहे। राउसमा धागणि- पत्तो परिमोहियानतो. जो नाजुम्बएपमरे विलियम्दप्यदप्पमारप्यो। मो अधिमा श्वनी गो॥ १६ ॥ (VARI). (0) B दो ANI (ta.rat. (On the toral artre aretsman totr अपू परमरिमी ·30 Rislıimandalastotra सिरिजंबुदंमणेणं पडिबुद्धो परिवुडो परिजणेणं गणमणिपभवो पभो, चउदसपुब्बौ दिसउ भदं ॥९६१ सिजभवं गणहरं जिणपडिमादंमणेष पडिबुद्धं । भणगपियरं दसाकालियस्म निहगं वंदे ॥१६४ ।। घउदमपुविस्म नमो जमभहस्सावि.अस्म' दो मौमा । संभयविजयनामा धेरो ता भइवाइ च ॥ १६५५ दसकप्यव्यवहारा निजढा जेल नवमपुष्पात्रो) वंदामि भद्दबाई तमपच्छिममयसमयमाणि ॥१५॥ एक्को गुहाइ हरिणो बोत्रो रिटौविसरमा सप्पा । तो वि कुवफलए कामघरे घूमनभइमणी ॥१६॥ मोहो वा मप्पो वा मरौरपौडाकरा मुखयम्बा । नाणं व दमणं वा चरणं व न पबमा भर्नु ॥१५॥ [न दुकरं श्रेषयषितोडणं न दुबरं मिक्सियनश्यिं मए। नंदुक्करं नंच महागुभावं जो मुगै पमयवमि त्यो ॥१५॥ मिपि सम्म नमिमी कमकम विमसोमकलियमा । भादुक्करदुबरकारयम्स मिरियूनाइम्म ११०० ।' बारावभावमिंगारमारक्यहिगवेटिं। वालगं पिन-सियो सम्म नमे यूवभइमा ९० ॥ कोमा प्रांतीय पुराणपूषारमामणियार। ना मा पिन खुमित्रों ना नमो घूमभाग ॥१२॥ (UAE RIMSTICE)Patna sureme state pal, P. ( Monentuerty Entrieto-. IN.COMS OF NE1 () Us. (MR.."

·Dishumindalastotra 31 जो अक्षुभडलायनपुनपुन्नेमु मज्झ अगेमु । दिवेस वि न हु खुभित्रो नमो थूलभद्दम् ॥ १७३ ॥ जो मह कडक्सविक्लेवतिक्खमरधारणीहि + + + + । भेरु ब्व निप्पको स थुन्नभद्दो चिर जयउ ॥१७४ ॥ अखलियमरहकदप्पमद्दणे लद्धजयपडागस्म । तिकाल तिविहेण नमो नमो थूलभद्दस्म ॥९७५ ॥ कोमासमग्गीए अग्गीए जो तया सुवन्नु व्व । उच्छलियवहुलतेश्रो स थूलभद्दो मुणौ जयउ ॥१७६ ॥ वदामि चलणजुयल मुणिणो मिरिथूलभद्दमामिस्म । जो कमिणभुयगोए पडिनो वि मुहे न वि डमिश्रो ॥ १७७ ॥ पणमामि अह निच्च पयपउम तस्म थूलभद्दस्म । अद्धच्छिपिच्छियाद कामा न जेण 'गणियाद ॥१७८ ॥ धनी म थूलभद्दो मयरज्झयकुभिकुभनिम्महणो । निम्मडियमोहमलो जो गुरुणा वनिो अहिय ॥ १७ ॥ न खमा महस्सवयो वि वनिउ थूलभद्दद्माणगि । विजयदमणो वि मयणो खय गो जस्थ मयण व ॥१८॥ पणमह भत्तिभरेण निकाल तिविकिरणजोएण। सिरिथूलभद्दपाए निहणियकदप्पभडवाए ॥१]" भयव पि थूलभदो तिक्व चम्मिउ न उण छिन्त्रो । (8) MS .. (२) 18 •धूलि। (२) पर। (४) The verses 106-181 are accordigtol comentary or fourt in (at tlai tine) naderu" Blay only the first rond of eaed verte () कमि निपचकामिकर उ se abore p 10 ·32 Rishimandalstotra, अग्गिमिहाए वुत्थो चाउम्माम न वि य दट्टो ॥९८२॥ चउरी मौसे मिरिभद्दबाहुणो चउहि रयणिजामेहिं । रायगिहे सौएणं कयनियको नमसामि ॥ १८ ॥ जिणकप्पपरोकप्पं जो कासौं जस्म मंथवमकामी । मिट्टिघरमा सचथी तं अनमहागिरि वंदे ॥१८४॥ वासंबोए जेणं दमगो पब्वावित्री तत्रो जात्रो। उज्जेणौए संपर राया सो मंदउ सुहत्यी ॥१८॥ मोजण गुणिज्जतं सहत्थिणा नलिणगुम्भमज्झयम् । नकालं पञ्चदो पदत्तु मज्जाओ पत्तोस ।। १५६ ॥ तिहि जामेहि सिवाए अवचसहिया विहियजमग्गो । साहियकज्जो तियमेहि पूरी वंतिसुकुमाले ॥१८७ ॥ निज्जूढा जेण नया पन्त्रवण सयभावपन्नूषण । तेवीमदमो पुरिमो' पवरी मा जय भामज्जो ॥१८॥ पढमणुनोगे कामी जिएचक्किदमाररियपुवभवे । कालगनरी बडयं लागणुनोगे निमित्तं च ॥१८८ ॥ अज्जममुद्दगणहरे दुब्बलिए चिप्पए पिहो सव्वं । सुत्तत्यचरमपोरिमि समुट्टिए तिनि किडकम्मा ॥ १८ ॥ सट्टाण गतिभंडग- पमुहे दिहतए गमितम । मंगुस्मा म किरकम्म न य वीसं चिपई किचि ॥ १८ ॥ जाइमरे मौगिरी बग्मीमा प्राधि मम्मिमे चउरो । (1) B• सुपरा (1) चउमामे । (१) A मि. (५) A बाबीय । (At (noun यी चामपि परिर्व पाए ज्ञापि ले । (0) A जाप.

·Rislumandalastotr धणगिरिथरे समिए वारेनह परिहदिन्ने य॥१८२॥ सुमिणे पोश्रो पयपुत्रपडिगहा जन्म हरिकिमारणं । मिरिवदरममागमणे तं वदे भद्दगुत्तगुरूं ।। २८३॥ कनावित्रंतरदीवामिणो ताबमा वि पञ्चदया । जम्मादमय दहु त ममियं वदिमो ममियं ॥ १८४॥ वेममणम्म उमामाणिो चुनी वग्गुवर विमाणाओ। नो तुंबवणे धणगिरि अजसुनदासुश्री आयो॥१८.५ ॥ []ववणमन्त्रिवेमाज निग्गयं पिउमगामममीणं । छम्मामियं कम जुयं माजममन्नियं वदे ।। १८६ ।।* जो गुनगेहि बाला निमतिश्रो भोयणेण वामंते। निच्छयविणयविणो तं वयररिमि नमामि ॥१८॥ उग्जेणीए ला अभगेहि श्राणक्खिऊण थुयमहिो । प्रवीणमामियं मोगिरियमंमियं वदे ॥२८॥ जग्स अणुनाए चायगुत्तर दमपुरम्मि नयास्मि । देवेकिया महिमा पयाणुमारि नममामि ॥ १८८ ॥ जो कमाइधरण वि निमंतित्रो जुयणमि गिरणा। नयरग्मि कुसुमनामे क्यागिमि नमामि ॥ २..।' - ty.१९. Bor: #h , try Aft.rime Alasth Colls**** wird'a hil are yrak alat 4th Terrविसर Twxमार TEA TEEN I Ayshrinkunti girl Lmobail ·31 Rislumandalastotia जेणुद्धरिया विज्जा अागासगमा महापरिवाओ। वंदामि अजवयर अपछिमो जो सुयहराणं ॥ २.१॥ भण य ाहिंडिज्जा जंबुद्दौवं इमार विज्जाए। गंवण माणुसनगर विजाए एस मे विमत्रो ॥ १.१ ॥ भण य धारेयव्वा न दायव्वा मए दमा विजा । अप्पन्ड्रिया य मणुया होहिंति प्रोः परं अवे ॥२०३ ॥ माहेमरी मेसा पुरी नौया जबामणगिहा। गयणयलमणुवस्त्ता वयरेण महाणुभावेणं ॥ २.४ ॥ जम्मासि य वेउब्विय- नहगमणपयाणुमारिसद्धोत्रो । तं वदे नामरं अपच्छिमं सुयहरं वयरं ॥ २.५ ॥ नाणविषयप्पहाणेहि पंचहि भएहि जो सुविहियाणं । पाउवगो महप्पा तमज्जवयरं नमामि ॥ २० ॥ करुणा वयरमामी जंज्यिक उत्तमट्टमीणों । पाराहियं लहु तेण खुइएणादि तेण ॥ २०७ ।। तस्स य सरौरपूयं जं कामि देहि लोगपाला उ । तेण रहावत्तगिरी अज्ज वि सो विमुत्रो जात्रो ॥ २० ॥ सोपारयमि नयरमि वयरमाहा विणिग्गया जसो। मिरिवयरमामिमोस तं वदे वयरमेणरिसि ॥ २० ॥ नाऊण गहणधारण हाणि चउहा पिहोकी जेण । (९) A वय 1 (6) B माल• (९) A ना। (४) B माहेमरेड । (१) IB पुरोह । () Comin पवापि केचिनौमादषु पूर्वाचावता प्रक्षेपकपा रमा एकारम माया दृश्यते । These verses except the last one are taken from the Aratyakh Niryakti s 40 fPratal मुगे। (5) A बर। (03 ममिउम। (१.) हारष ।

·35 Rishimandala stotra अणुश्रीगो तं देविंदवंदियं रक्खियं वंदे ॥ २१० ॥ निष्फावकुडममाणो जेण को अजरक्खियो मुरी। सुत्तत्यतदुभयवित्री, तं वंदे पूममित्तगणिं ॥ २११ ॥ गहियनवपुवमारो दुबलियापूसमित्तगणिवमहो । विंझो अवझपाढो न खोहित्रो परपवाएहिं ॥ २२२ ।। दुभिक्खमि पणढे पुणरवि मेलित्तु ममणमंधात्रो। महराए अणुयोगो पवत्तिश्री खंदिलेण तया ॥ २१३ ॥ सत्तत्थरयणभरिए खमदममवगुणेहि मंपन्ने । देवट्टिखमाममणे कासवगुत्ते पण्वियामि ॥ २१४ ॥ फग्गुमिरिममिणनादल मावयमचमिरिमावियाधुणियं । श्रीमप्पिणौद चरमं वदे दुप्पमहमुणिवमई ॥ २१५ ॥ एए अन्ने वि रिमी तौए घ वट्टमाणे य । भरहेरवदविदेहे पणमामि मया वि तिविहेणं ॥ २१६ ॥ जाउ बंभिसंदरि- रायमईचंदणापमुक्ताओ। कास्तत्तए वि जात्रो तात्री विनमामि भावणं ॥ २१ ॥ जो पढद गुण निमुण्ड दणमो गुणमय महरिमोणं । मिरिधम्मघोसमण काउं मो सहर मिद्धिम ॥ २१८ ॥ (VAantertatha tollowing strettyfierriti) ali.bare meivrut waren- दरदुर रावरान Arit ममता (MAntiller ·36 Verses apponiled to the Dasarathaliha Sütm मिजभवं गणहरं जिणपडिमादसपोण पडिमुद्धं । मणगपियर दमाकालियम्म निजूदगं वदे ॥१॥ मणगं पडुच मिनभवेण निजहिया इसमयणा । बेथालिय य ठविया नन्दा दमकालियं नाम ॥२॥ छम्माहि अहियं अज्झयणमिणं तु अन्जमागेण । छष्मामा परियात्रो अह काखमत्रो समाहौर॥३॥ आणदयंस पाय काही मज्जभवा तहि धेरो। जसमद्दस च पुवा करणाय विद्यालया सचे ॥४॥ तुम्हारिमा वि मुणिवर मोइपिसाएण जइ खिजति । ता सा तुम चिय धौर धोरिमा के समलियउ ॥५॥ दसञ्झयणममेय मिजभवसरिविरदयं एयं । लहुयायं नार्ड अट्ठाए मणगसीसम्म ॥ ६ ॥ एपात्रो दो चूलाउ प्राणिया अक्खिणौड जाए । मौर्मधरपामाओ भवियजएविबोहणद्वाए ॥७॥ खुलो ऽसणदोहयो । अहियं काराविश्रो [भ] अजाए। रयणीए कालगत्री ज्जा सवेगमावना ॥८॥ कहमेय सजायं रिसिहा पाविया मए घोरा। ता देवयाह नौया सौमघरमामिणो पासे ॥६॥ सौमधरेण भणिया अग्जे खुबो गो महाकप्पे। मा झूरसु अप्पाणं अमिय निकला हो ॥ १० ॥ ( perhaps 9181 ·37 From Padmamandira's Commentary on Rishimandalastotra v.210.-212. इतथासिमन्गणे अभूवन्पुष्यमित्रर्षयस्त्रयः । एका दुर्बलिकापुथ्यो घृतवस्त्राझ्यौ परौ ॥ १०४ ।। यस्तु दुर्वलिकापुय्यस्तस्य विस्मरति श्रुतम् । अगुष्यमानं गुणयन्दुर्यनसोन सो ऽधिकम् ॥ १०५॥ यो घृतपुष्यमित्रो ऽमौ पूरयत्यखिले गये। घृतं द्रव्यक्षेत्रकालभावास्वलितलब्धिमान् ॥ १०६ ॥ तत्र द्रव्यं घृतं क्षेत्रमवन्तौ कालतः पुनः । ज्येष्ठापाढेषु मासेषु भावाट्रोरधिजप्रिया ॥१०७॥ गुरू तम्या धनेनान्पमन्त्य मौलयता मता। पनिर्वाचनया मामः कृच्छ्रादुत्पादितं घृतम्॥ १०८॥ वरमेय्यति चैतस्था: प्रसतायाः प्रयोजने। अवान्तरे घृतपुय्यमित्रस्तां प्रार्थयेद्धृतम् ॥ १०८॥ ग्रहान्तरं परं नालियामै तददाति मा। म यापृच्छति मनि क्यितार्थो घृतेन वः ॥ ११ ॥ यग्य यावाप्रमाणं तत्तावत्तम्मे ददात्यकी । वरवलम्धिर्ववपुष्यमित्रे ऽप्येवमनाता ॥ १११ ॥ द्रव्यं तत्राम्पर क्षेत्रमवन्ती मयुगया। काल. भीती वा भारती विधवाना ॥ ११२॥ राष्ट्र परिधानायतका योनिकातिर प्रालयापारयियागि मोऽधेय याच मुनिः। ११ ॥ । 103 6 ·38 From Padmamandıra's Commentary । तस्मै ददाति तां तुटा सेवं सर्वगणस्य सः । तपमोर्जितया लब्ध्या वासः पूरयतीप्सितम्॥ ११४ ॥ दुर्बलिकापुथ्यमियो नव पूर्वाण्यधीतवान् । मरत्यार्निशं तानि विस्मरन्यन्यथा पुनः ॥ ११५॥ भ तेन दुर्बलो ऽत्यर्थ बन्धवोऽस्य वन्ति च । पुरे दशपुरे रकपटपादोपजीविनः ॥ ११६ ॥ एत्यार्यरक्षित ते तु प्राही भिक्षवो ऽधिकम् । ध्यानकता न युगाकं ध्यानमस्ति न शामने ॥९१७॥ श्राचायी. प्रोचरस्माकं माधवो थानमाधवः । एष दुर्बलिकापुष्यमित्रो ध्याने न दुर्बलः ॥ ११ ॥ ते ऽणूच. प्रागमौ स्निग्धाधारभोज्यभवद् हे। न चाप्नोति तमधुना तेनामावतिदुर्बल ॥ ११८ ॥ प्राइ प्रभुरमावाज्य विना भर न कहिचित् । ते तं माहुः कुनस्तस्य प्राप्तिराख्यायी गुरु. ॥ १२ ॥ श्रानयने घृतपुष्यमिचस्तत्प्रत्ययायते । दुर्बलिकापुष्यमित्र निन्युर्मुवीजया ग्टहम् ॥ १.२१ ॥ त भोजयन्ति ते स्निग्ध तत्र मम्भार स श्रुतम्। ज्ञारे क्षेप व व्यय नमो ऽभूतेन दुर्बल.॥ १२२॥ भृश बिग्धप्रदानेऽपि कृयतो वीक्ष्य तम्य ते । निर्विला जरः श्राद्धधर्म श्रुत्वान्तिके गुरो. । १२३॥ 117 « MS 711 1.20 a JIS 21 st. dub vm ) 121 YS 499 धमपुष्यमानसम्म ·Trom Padmndira's Commentary 39 विन्ध्यो दुर्वनिकापुष्यमित्रच फल्गुरक्षितः । गोटामाहिन्न इत्येते प्रधानास्तगणे ऽभवन् ।। १२४॥ विन्यो ऽस्त्यष्यतिमेधावान् सूत्रार्थग्रहणक्षम. आलापकक्षणे स्त्रमण्डयां मो ऽतिखिद्यते ॥१२॥ स प्राइ भगवन्नेत्यालापको मे चिरेण तत्। प्रमद्य वाचनाचार्यवर्य: कश्मिदीयताम् ॥ १२६ ॥ नतो दुर्वलिकापुष्यमित्रम्नचार्यरचिते. । पादियो दत्तवान्मो ऽपि विन्ध्याय सूत्रवाचनाम् ॥ २२० ॥ प्राह दुईलिकापुष्यमित्रो ऽन्येशुः प्रभुन्मति। खामिन्नगुणितं वन्धुग्टहे विभारति श्रुतम् ॥ १२८॥ श्रतो मे नवमं पूर्व क्षय यास्यत्यचिन्तितम्। हृदि दध्युर थाचार्या युतज्ञानाम्बुराशयः ।।१२८ ॥ महामेधाविना ऽप्यस्य श्रुत चेद्यान्यचिन्तितम् । हा तह का कथान्येषां म्वभावादल्यमेधमाम् ॥ १३॥ मानुग्रहो ऽथ शिव्येषु भगवानार्यरक्षित.। अनुयोगं पृथक् चक्रे चतुर्धा सचगोचरम् ॥ १३१ ॥ कालिकश्रुतमेको ऽमौ दितीय पिभाषितम् । दतीयः सूर्यप्रजाप्तिरिवादयतुकः ॥ १३२॥ धारणाग्रहणाति वौच्चैव स कृपा धोः। कालदोधादनुयोग चतुधी चटवान्पृथक् ॥ २३३॥ 12541 विन्ध्याले। 129431 फरसाचार्या ·40 Iron Padmamandırı's Commentary 4 प्रयार्यरक्षिताचार्या यया देवेन्द्रवन्दिता । श्रामम्तयोच्यते ऽन्येाजग्मुम्ने मथुरापुरीम् ॥ १३४ ।। नत्र भूतगुहास्यम्य व्यन्नरम्य म्यिता रहे। दत्य प्राग्विदेहे ऽगानमस्कत इगिर्जिनम॥१३५॥ नत्वा पप्रच्छ देवेन्द्रो निगोदाङ्गिविधारणाम् । मौमन्धरजिनेन्द्रो ऽपि तामाख्यौ यथास्थितम् ॥ १२६ ॥ युन. ययच्छ देवेन्द्रो वर्षे ऽम्मिको ऽपि भारते। एव निगोदजीवानां वकुं वेत्तौम कि न वा ॥ १३७ ॥ प्रभु, प्राइ हरे वेति वक्तुं तानार्यरक्षित । कौतुकाहनिन्द्ररूयं कृत्वेन्द्र पाययौ ॥ ९३८ ॥ नत्वा स्वरूप पप्रच्छ निगोदप्राणिना हरि । प्राहार्यरक्षितः सम्यक् तच्छ्रुत्वेन्द्रो मुद दधौ ॥ १३८ ।। माहेन्द्रो भगवन्याधिर्मच्छरोरे महानयाम् । ग्टहाम्यनशन बूत कियदायुर्विलोक्य मे ॥ ९४ ० ।। ततस्तै विकरायुरस्थ सम्यग्विलोकितम् । यावर्षशतमेकमागातच्छतदयम् ॥ १४१॥ ततचिन्तितमाचार्य रतो ऽय न मानव । विद्याधरो व्यन्तरो वा रूप चक्रे ऽन्ययात्मना॥१४२ ॥ थावर्षसहसाबैरप्यन्तो ऽस्यायुषो न हि। ताद्विमागरोपमममाण चनदागतम ॥ १४३॥ 141 AMS मागारवया ·From Padmamandira's Commentary 41 १ नतो ऽस्य भवमुत्पाद्याचार्य: प्रोक्तं भवान् इरिः । प्रोतः मीमन्धरस्तां प्रशंमां हरिरयवक् ॥ २४४ ॥ माहेन्द्रः परमप्रीत्या धन्या भारतभूग्यिम्। ईदृशस्य नृरत्नस्य यवाझदधुनोङ्गवः ॥ १४५॥ इत्युका गन्तुकामे ऽम्मिन्त्राचार्य: प्राडा न्मुदः । प्रतीतम्ब क्षणं शक यावदायान्ति माधवः ॥ १४६ ॥ ये ऽम्यिर: स्थिरता तेषां म्यादते ऽद्यापि वामवाः । यदायान्तीनि नचला हरिरचे प्रभुन्प्रति ॥ ९४७॥' मुमुक्षयः करियन्नि निदानं वीक्ष्य माममो। नि.मत्त्वत्वेन सत्त्वेग तेन यामि म्यमाश्रयम् ॥९४८ ॥ ষ কিথিমিন্নাননিয়ন্স বিসিবি। विधायोपाश्रयदारविपर्ययमगादिवम् ॥ १४८ ॥ प्राययुर्यतिनो द्वाग्मपग्मन्त इतस्ततः । आयान्विति राभिमे तम्यान्तराययुः ॥ १५० ॥ प्रभो किमेतदित्यु माधुभिः प्रभवो ऽभ्यधु.। अनागादामबमोन प्रातिहार्यमदः छतन् ॥ ११ ॥ दृष्टो भविष्य मो माभिर्ने में किं पुनधितः हम्। नेहमो तुरतेषां निदान करायाकः । १५२॥ देवेन्द्रवन्दितासाममा एमाारिताः । विधान्तो ऽन्यदा झागुः पुर दम्पुरश्यम् ॥ १५ ॥ 146HI.VIATTERIOR ·Irom Pailmamandim's Commcntary . . यथैवं बध्यते कर्म कथं वन्धो ऽस्य चात्मनः । प्ररूपयन्विचारे ऽस्मिन्नन्यथाभूत्स निहव. ॥ १७४ ॥ तद्विस्तरो ऽथ विजेयो विजेरावग्यकागमात् । तुम्धो न विन्ध्यस्तदाक्यहादेष द्वेषाइद्दिष्कृतः ॥ १७५॥ सूरिलिकापुण्यमिचः प्राप्तः क्रमादियम् । ततान तत्पदोद्योतं ततो विन्ध्यो ऽप्यवन्ध्यधीः ॥ १७६॥ इत्यार्यरचितगुरोरनुवास्य मिथ्य- निष्पावकुम्भमदृशम्य च विन्ध्यमाधोः। संबन्ध [वयं] मभिधाय यमर्थसारं भप्राप्तवान्भवतु तेन सुखी जनोऽयम् ॥१०७ ।। End of tlic Appendices 175d us om Rष 770MS om व।

·CORRIQEYDA. " " " " . . "वा " " . . " " CORRIGENDA 1 23.2 for do read .पीतेन 24c join मसुषम 48 for मातरम readमा रम 59 •मारे •मादेश 140 •हत्याभुजौवनि •हत्या नीवभि 152 स्पर्म- स्पर्ग. 191d •वचे 214a वध्या 217a वधभिः वधभि. 2200 जीवामु गोवातु. 236h पाँच. पसि. 237cd Joun • रायूपास 252d for •मुमरम् read मुज्वरम् 2050 321d join सत्यशार. 32Ratorsमुप्यो read मुथ 389cdivude मा भू. after 420 for मम् readमम् 4402 पिता- पित 11 after 33 कलाफ कशापर्क 431, वा 924 मा. पा. 135, पमना अमम ឃុំ मान्य 1Gbdinde.विन्यादि पजमम् 182c forपणार. nadरखाप. बरोए गोपाभ 2101 •दिरे 2020 मा. माप " " , " " . - M 1430" " " मा. ऽमा पर ." H पार " 43. भा. " this jaia arron av ferirefowl.real PTT porte ·2 PARISISHTAPATYAX t 7 " " " " " - " " " " 24bn " " " III 50c for निमा. red .निमी 670 भमारा. संसार 131d •यटिवत यष्टियत् 23la वास्तुया वास्तुव्यः 2351 कृषिति कुर्विति 3875 •पदाम्मी •पदमो. IV 9c dirnde दृष्ट्वा याचं 22a for "स्युटिक° read •स्फटिक. VI 30noten .पन. •पन. 6su दुःखिता •दुःखिता 106b join तदापत्या. VII 2lc for भूयस्व read भूयस्वे 230 •ग्नित्यं नित्य VIII 8d बभूद (reading of C) मनोभू पठन्ति. पठन्तौ 31b 57b शिरच्छि शिरश्कि- विममति विममनि 204 place the word युग्मं after herse 205 212a for fan read for 415ab join मिथ्यादृकपाण्डि 463d for.इन IX 90b ०३म् 15a प्रति. पनि XI. 60a खगः 66d सडेणान्यचवासन सड्डणान्यच वत्सर and dele note 701 1100 तला. 1720 मस्यो तस्यो. XII 47d भावत •भाषत 695 •विषयी विषये श्री. 110c भवानि भचाथि 1140 मदस्त्येव यूपोन. यद्योग ld diride सौम्य मासनदेयताः 285c for साप read संताप 71d " read .इन् " " " " " " " " " " " " " मदस्यत 199d" 1 ·CORRIGENDA. 3 11 " " . 308c for f&SIEN read विद्योदधे 314a संबधी संबधिरे 318b " धामेषु धामन 338b, दत. •दातु. In the Appendices Professor Leumann suggests the following Collections page 2 line l after नगरमासौ add नरस वल्युमि खौषे चणगपुरं निविष्ट 21 note, dede the Lords down to दसपुरं गयो 22 line 12 add with Bar before and 22 13 read रतिं। विनियदिवसे 22 15 diride स हिनो (= यस्) 25 5 read धणेप। 27 Breal भन्ने वंदेरिति ममं। . " " " " १ " . " ·शुद्धिपत्रम्। डे पको थाहम् २ १२ २५ “ २३ २० . २० यहम्॥ कृती रहतिषु युत्पित्सु व्ये निविंशन् पूर्वपक्षी तथाच मुनि मुदितात्मतत्त्ववियेक ध्यारभ्यते चित्तस्य मारभते परिणाममाना रत्युक्त-स मी०६ च्य०८पा.२२ मू० प्रमीत धर्म शिष्यैः, सवें तस्य छाता स्मृतिष व्युत्पत्स् त्वे निर्विशम पूर्वपक्षा तथा मुसि मुदितात्मविवेक व्यासभ्यते चित्तम्य मारभते परिणम्यमाण मत्युक्त-श मीच्या१मा०२सू. प्रमात धम्म शिव्यैः सव यस्य वत्सल लक्षणमुच्यते नुखत्व तत्रेकादशे भूलत्वेन २ २४ है 8. ४५ ८,१० २. ५६ २ C वत्सल ! २० 8 ई लक्षणे उच्यते गुणत्व तत्रकादशे मूलवेन मल २१ 'घासाम्य १६ "घसस्य देहस्य