·1
1 Itcharam Dooni and Published on behalf of the Gopornment of I
I of Barola, nt tho Central Library, Baroda, by Newton
Molun Dutt, Curator of Libraries on
July 31st, 1923
5
PRICE Rs. 2.

·Contents.
Prefacc
vii
...
६९-७८
..
७९-८३
८४-८९
Text
Appendix I भूमिनिमयपत्र, etc.
Appendix II Extracts from the Pmsastiratuîkara of
Dalapatirîya
Appendix III Sasanas and letters
Appendix IV Extracts from the Lokaprakasa of Ksheniendra
Appendix V Thic writer, pen, ink, etc.
Glossary ...
List of important persons
List of places
९०-९३
...
९७-१२८
...
१२९
१३०
...

·No text on this page.

·PREFACE lic Ickhapaddhair is presented to the public mainly as a philolo- T gical curiosity. It abords in numerous vernacular words and phmsos, Sauskritired after a curious fashion by classical inflexions and constructions. Many of the words are now obsolete, or uden still in currency are found modificd according to regular phonclic laws. In order to discover the wcaning of some of the obsolete terms, the present writor lad to visit the Kadi district of thic tcrritories of H. H. The Maharaja Gackwad. By mixing freely with the villagers, hic was delighted to find that some of the oldest inhabitants were familiar with crous words long since fallen in desuctudc, the meanings of which many cmincnt scholars whom he had consulted had failed to clucidate. The work is written in what may be termed the "Mixed Sanskrit" of the end of the fifteenth century,* and will, it is hoped, afford useful material to thic luistorian of the Gujarati language. The author of the Lch kabaddhati is unknown, but from his constant rcfcrcucc to Pattan, and lis habitual employment of expressions still current thcrc, it inay be surmised that he was a government officer serving in that locality. The book was cvidently written as a guide to revenue officers and professional letter and petition writers, being a compilation of models of Government documents and specimens of official and other correspondence suitable for various occasions Indirectly, therefore, it may throw some light on official procedure and government routine during the reign of the kings of Gujarat ulo flourished in the fifteenth century This is the very work referred to by Pandit Bhagavanlal Indraji in the Bombay Gazetteer Vo: I, Part 1, page 1991 The passages referred to are to be found on p. 52 and p. 5, lines 23, 24 for the lustory of Lavanaprasada. He trauslates the title of this work as Forms of Treaties, and fixes its tunc as 1238 AD from thic date Sam 1288 given in thic Yamalapatra. The names of kings, mentioned iu this work, all refer to Gujarata. Thic Panch System was very common in those days and one of the members, perhaps the leading one of the Panch 111 most cases, was a Goverament official. * Many of the Lethar aro datel, tho latest dato being that of the last Iclho on pago 67, i c Sans 1333, (A D. 1477) ·VI11 - The book has liad a somewhat unfortunate carcer. The first cditor, my leained predecessor in the Baroda Sanskrit Library, died before its completion, leaving in fact only the pages of the text in print Thercupon, another competent scholar, the late Mr. T. M. Tripathi, B A , undertook to comp'ete it, but was prevented by long-continued illness terminating in his premature death. He had only been able to get together a few notes and some scants material for the glossary and these have been incorporated in the work. The present edition of the Lekhapaddhati is compiled from the follow ing four manuscripts written in Devanagari characters Manuscript A-consists of 41 leaves, with 11 lines per page and twe leaves missing in the middle It belongs to Seth Purushottama Visram: Mavaji of Bombay. It was secured through the kind offices of H. Eth Dewan Saheb, Sır Manubhai N. Mehta Kt., CS I., M. A LL. B., and we ar thankful to him for taking the trouble to secure this manuscript, which we were otherwise unable to get, as also to the Seth for his great kindnes in lending the work, without which indeed it would have been impossibl to bring out a fairly accurate edition of the book The manuscript is no only more complete than the other three manuscripts, but also gives : greater number of lekhas with more details and particulars of the rulers ministers and also of the executors of the deeds. The manuscript contain only the first part of the text herein printed. It is undated, but from thi script it appears to have been copied in the 16th century. It contains-- (1) राजादेशः (2) शासनपत्रम् (3) राज्ञो भूर्जपत्तला (4) महामात्यपत्तला (5) राणकपत्तला (6) देशोत्तारविधिः (7) ग्रामपट्टकविधिः (8) समकरउद्धग्रामपट्टकः (9) गुप्ता- क्षराणि ( 10 ) उत्तराक्षराणि (11) निरूपणा (12) अपरानिरूपणा (13) अश्वविक्रयपत्र- विधिः (14) महामात्यभूर्जपत्रम् (15) श्रीकरणभूर्जपत्रम् (16) टिप्पण कम् (17) मार्गा- क्षराणि (18) गुणाक्षराणि (19) न्यायचारविधिः (20) प्रतिपृच्छा (21) ग्रामसंस्था ( 22 ) पंचाले वलारभूमिसंस्थाविधिः ( 23 ) आधौ कृतवस्तुन उपरि गृहीतद्रव्यविधिः (24) वृद्धमेक (वृद्धि ?) धान्याक्षराणि (25) धर्मचीरिका (26) डोहलिकामुक्तिः (27) व्यासे (१) धः (28) ग्रासलोपनम् ( 29 ) विशुद्धयक्षराणि (50) उपगता (31) ठेक (32) व्यापे- (स) घः ( 33 ) राजविज्ञतिका ( 34 ) गुरुविनप्तिका (35) पितृविनतिका (36) मातृविन. तिका (37) वहतो राजलेखः (38) वरूपविधिः (39) लेखः (40) सन्धिविग्रहो (41) महामात्यस्य राजविनप्तिः (42) व्यवहारपत्रविधिः (43) वलितपप्रविधिः (44) क्षेत्राण- फपत्रविविः (45) गृहाहाणकपत्रविविः (46) गृहविक्रयपत्रविधिः (47) गृहलिकापत्रविधिः (48) अश्वाट्टाणकपत्रविधिः (49) आविपत्रम् (50) धर्मेण दत्तभूमिपत्रवितिः (51) दासी- पत्रविधिः ( 52 ) म्वयमागतादामीपत्रविधिः (53) विमलापत्रविधिः ( 51 ) गर्दभपत्रविधिः (55) पीलपत्रविविः (56) उत्थानपत्रिका (57) कृष्णाक्षरोजनलाभरविधिः (58) दाणमण्टपिका- पत्रविविः (59) हम्नाक्षगणि (60) सन्मुसहस्ताक्षराणि (61) मण्डलकरणम्य उपगना ।।

·. Minnuscript B-consists of 2-20 leaves linving 13 lincs per page. It ir interi San.1.21 j16 ( 1), 1450). It bclongs to the Deccan College Manuscurt Laburry (now clcposted with the Bhandarkar Institute, Poon). This munuscript contains both the parts given in the present cdition. Its first lent १९ inating, The second leaf hegims nith फारिपु य. साधुः सद्भिरुच्यते ।। {MP. 68). The first part endeat line 9 of fol. 5b, with the letter to the fricni lich is given at page 62 of this cdition. It is numbered 23, witicii shows that this part contains 23 letters only. The remaining icaves contain thic sccond part which begins with the verses given at the beginning of this cdition. This part has got 51 lekas and is called at the end लेरापयाशिका. It contains in the first pri- (11) Last lines of जामातृलेखः (12) स्वामिलेखः (13) मृत्यलेखः (14) मित्रलेखः (15) प्रसन्नभार्या भर्तृलेसं प्रस्थापयति यथा (16) संरुष्टभार्याभर्तृलेखः (17) गुप्त- प्रियाप्रियस्य लेखः (18) भार्यालेसः (19) सरोपमाया भर्तृलेखः ( 20 ) सानुरागः प्रस्था- पयति प्रियालेखो यथा (21) कनिष्ठभ्रातृलेसः (22) पूर्वोतपूज्यैर्विस्तरव्यापिसामान्यप्रति- पत्तिलेखः ( 23 ) अमुफपुरे मित्रं प्रति प्रस्थापयति लेखो यथा । Part II contains (1) राजादेशः (2) शासनम् (3) ताम्रशासनम् (4) भूर्जपत्तला (5) श्रीपत्तला (6) देशोत्तारः (7) ग्रामपट्टकः (8) व्यवस्था (9) राजहुण्डिफा (10) सामान्यहुण्डिका (11) गुप्तपट्टकः (12) उत्तराक्षराणि (13) निरूपणा (14) अपरा निरूपणा (15)अश्वविक्रयपट्टक: (16) गुणाक्षराणि (17) टिप्पनकम् (18) मार्गाक्षराणि (19) भूर्जपत्रम् (20) न्यायवादः (21) प्रतिपृच्छा ( 22 ) ग्रामसंस्था (23) धर्मचीरिका ( 24) दिव्यम् (25) डोहलिकामुक्तिः (26) व्यापेधः (27) व्यापेध. (28) मामलोपनम् (29) च्यापेधः ( 30 )विशुद्धिः (31) उपगता (32) ठेकः (33) मन्धिविग्रहः (34) लिखितम् (35) लेखः (36) राज- विज्ञप्तिका (37a) गुरुविज्ञप्तिका (37b) पितृविज्ञप्तिका (370) मातृविज्ञप्तिका (38) आशीर्वादः (39) व्यवहारपत्रम् (40) वलितपत्रम् (41) विक्रयचन्द्रकालिकपत्रम् (42) वृद्धफलभोग्यपत्रम् (43) आधिपत्रम् ( 44 ) अश्वपत्रम् (45) धर्मपन्नम् (46) दासीपत्रम् (47) विभापत्रम् (48) गर्भपत्रम् (49) शीलपत्रम् (50) समयपत्रम् (51) यमलपत्रम् (52) दौफनपत्रम् ( 53 ) संभत्याक्षराणि (54) स्वहस्ताक्षराणि ॥ The coloplon runs as under अमंतादिलेसानां भागे लोकस्य कथ्यते । चक्रिरे बुद्धिमानेन कयतां विबुधैर्मता ॥ लेखपंचासिका समाप्तेति । शिवमस्तु । संवत् १५३६ वर्षे चैत्र शुद्धि ११ बुधे ।। यादृशामित्यादि । श्री ॥ छ ।। ॥ श्री।।छ।। श्री।। श्री। शवमस्तु ॥ छ ।। Manuscript Co-contains lenses 3-27, has 9 lines per page, and is dated Samsat 1533 (A. D. 1477) A copy of this was stipplied to us by the late Air T. AI 'Tripathi. This manuscript contains both the parts.

·है । The first part is incomplete, as the manuscript wants 2 leaves in the beginning. The second part is complete but not so accurate as we find in the MSS A and B. The manuscript begins with a portion of part I, and then gives the whole of Part II, which is followed again by a portion from part I. The order of the lekhas given below clearly shows that there was some confusion in the original manuscript which the scribe had before him while making the copy. It contains (1) धर्मचीरिका (2) दिव्यम् ॥ लेखपद्धतिः (1) श्रावकगुरुविनसिका (2) आचार्यः श्रावकस्य प्रस्थापयति लेखं यथा (3) महेश्वरयोग्यविज्ञप्तिका (4) गुरुः शिष्यस्याशीर्वाद प्रस्था- पयति यया (5) श्रीमहाराजहेतोः विज्ञप्तिका (6) स्वामी सेवकस्य हेतोः प्रस्यापयति लेखं यथा (7) लघुभ्रातृहेतोः प्रस्थापयति लेखं यथा (8) माता सुतस्य हेतोः आशीर्वाद प्रस्थापयति यथा (9) जामाता श्वशुरयोग्यां विनाप्तिकां प्रस्थापयति यथा (10) भार्या पवियोग्यां विज्ञप्तिकां प्रत्याप- यति यथा (11) रुष्टभार्या भर्तृयोग्यां विज्ञप्तिका प्रस्थापयति यथा (12) पतिः भार्याहेतोः प्रस्थापयति लेखं यया (13) कुङ्कुमपत्रिका (14) पत्तला (15) ग्रामपट्टकः (16) आलापः (17) घोटकवेचणकपत्रम् (18) विकरणपट्टकः ( 19 ) मूंजीटिका (20) उत्थानपत्रिका (21) चीठिका ( 22 ) उपगता ( 23 ) कण-उपगता (24) हुण्डिका (25 ) श्रीपत्रिका (26) क्रिया- णकपथकपट्टक (27) देशपट्टकः (28) शासनपत्रम् ( 29 ) भापोचरम् ( 30 ) व्यवहारपत्रम् (31) आधिपत्रम् ( 32 ) विमङ्गपत्रम् (33) विधिपत्रम् ( 34 ) धर्मचीरिका (35) गुणपत्रम् (36) व्यवहारपत्रम् ( 37 ) क्षेत्राहाणकपत्रम् ( 38 ) स्वयमागतादासीपत्रम् ॥ The colophon runs as follows संवत् १५३३ वर्षे ज्येष्ठ शुदि ८ भौमे अद्येह नरसंडाग्रामे राणाश्रीजगमाल विजयगल्ये मुंदणाग्रीरामसुतहरिदासेन मात्महेतवे लेखपंचाशमा लिखिता स्वीयपठनार्थम् ।। Manuscript D-consists of 13 leaves, with 9 lines per page. The manuscript is undated, but from the mode of writing it seems to have been copied in the 16th century A. D. It belongs to the collection of the CESTRAL LIBRARY, BARODA. The first part of the manuscript is complete and more extensive than the rest. It has been therefore, very useful in supplying the missing portions of B and improving the text of C. In the second part, there is, as the following contents will show, a great confusion in the arrangement of the lehhas. It contains only fragments of some decds. This may be due to the defectiveness of the original manuscript which the scribe was copying This begins with the verses (printed on pages 58-59 of this edition). It contains, Part I ऐसपति folios 1-11. (1) गुरलेसः (2) शिष्यतयः (3) श्रावकगुरुलेयः (4) आचार्यः प्रस्थापयति श्राव- कलेसम् (२) पितृलेखः (6) पुत्रलेयः (7) मातृलेखः (8) श्वशुरलेसः (१) श्वश्रूः ·ai लेखः (10) मातृलेसः (11) स्वामिलेसः (12) मृत्यलेसः (13) मित्रलेसः (14) प्रसन्न- भार्यालेखः (15) रुष्टभार्याभर्तृलेसः (16) गमं प्रियालेसं प्रस्थापयति प्रिये (17) भर्चा प्रस्थापयति मायाँ प्रति लेखं यथा (18) सरोपपतिभायोलेसः (19) सानुरागपतिः भायी प्रति लेसं प्रत्यापयति यथा. Part II dan folios 12-13. This begins with the ten verses printed on page 1 of this cdition. Then follows (1) 771167: (only four lincs), (2) Precio afa: (r portion), (3) torta numbered as 11, (a portion only), (4) carta: (5) 2007 (6) fagittifor (numbered as 24),(7) pariter (numbered as 25 ), and cight verses gcucrally given at the end of 571679 (numbered as 33 ) On a comparison of thic contcuts of these manuscripts it will lic olrctica thint some contain morc ich has, and some less, and that they are mortly licaded by thcir (cchnical 10ncs, while in some the licadug is in a dererin. Live form. In thic prescut cdition, crcry Ichha is made to procede with thic mail of the manuscript from which it is talen, and when the same difiche .11 dillerent manuscripts, all are given willi sepinte numerical matl111 The editor ncknowledges with gratitude the valunble g«<j«121107 in the compilation of the glossary rendered to him by the well-monn Profceros K. H. Dliriva, B. A. of Alumcdnind; by the ciccllent scholni of Gejaan. Pandit Chlotain N. Blatt of Barodn; nud by his esteemed collcair an the Ccutrni Library Baroda, Pandit Lulchnu Blingsandas Gaudlii. 0. K. Shigondchar.

·引 ·लेखपद्धतिः। . गुरोर्वचनमादाय मतिमाश्रित्य धीमताम् । अज्ञानयोधनार्थाय वक्ष्येऽहं लेखपद्धतिम् ॥ १॥ राजादेशः शासनं पत्तला च देशोत्तारो ग्रामपट्टो व्यवस्था । हुण्डी गुप्तोत्तारनिरूपणाश्वनीतं भूज टिप्पनं गौणपत्रम् ॥ २ ॥ न्यायवादः प्रतिपृच्छा ग्रामसंस्था च चीरिका। दिव्यं डोहलिकामुक्तिक्षेधो ग्रासलोपनम् ।। ३ ।। विशुद्ध्युपगता ठेको व्यापेधः सन्धिविग्रहौ । सुहृदां लिखितं हीने लेखो विज्ञप्तिकाशिषौ ॥ ४ ॥ व्यवहारवलितविक्रयवृद्धिर्फलाध्यश्वधर्मदासीनाम् । पत्रं विभङ्गगर्दभशीलसमययमलढौकसंवित्तेः ॥ ५ ॥ एवं प्रयोगाः ५०॥ ववो ह्यर्थव्यापारा राजमूले व्यवस्थिताः । स्वामिचित्तातुवृत्तिः व्याप्रियन्ते विशारदैः॥ ६ ॥ श्रीकरणव्ययकरणे राज्ञो धर्माधिकरणमण्डपिके । वेलाकुलजलपथकघटिकागृहटकशालाश्च ॥ ७ ॥ द्रव्यांशुकभाण्डागारो वॉरिगृहदेववेश्मगणिकानाम् । हस्त्यश्वकलभशालाश्रेणिव्यापारतन्त्रकरणानि ॥८॥ कोष्ठागारोपक्रमकर्मकरस्थानदेवकरणानि । सन्धिमहाक्षपटलं महानसं जयनशाला च ॥९॥ सत्रागारोन्तःपुरसुवर्णकरणं च कोप्टिका चैव । द्वात्रिंशत्करणानां नियोगिनः शुद्धमतयः स्युः ।। १० ।। PA गुण्यपत्र • D पीठिका ३1& Bऐख्या ४ A पायावादि. ५ Bधीकरणे देवपरणे. वटपटमार्गपथि. ७D पारिमह. ८ B&Dमत्रागारोपमम ९D कोशादि। - ऐसप० ८ ·- श्रीराजादेशो यथा- । स्वरित । श्रीमहाराजाधिराजश्रीमदमुकराजादेशात् अमुकदेशे राणा- अनुकाकस्य सप्रसादं समादिश्यते यथा । यदमुकदेशीयराज्ञो अमुकाकस्योपरि निरूपितदण्डनायकेन समं स्वीयघोटकपदातिनिचित्रजतजयनशालाप्रहार- वारणादिसर्वसामग्रिकया सहितः कटके प्रचलेथाः । दण्डनायकः श्रीअस्माभिः श्रीनिजस्थाने च विहितोऽस्तीत्यनुल्लङ्घन्य एवागन्तव्यः । दण्डनायकस्यादेशव- निना सर्वत्र विचरणीयं, निजमनोहार्या क्षणमपि न चर्तितव्यं यथा दण्डना- यमलदीयनिदेशवर्तिनास्वरूपं श्रीमदस्माकं सदैव विज्ञापयति । वैशाखशुदि २५ नोने दूयके स्वयमादेशः । प्रमाणं मनसाऽपि नोल्लड्नीयम् ।। शासनपत्रं यथा- I .! संवत् ८०२ वर्षे कार्तिकशुदि ११ गुरावोह श्रीमदणहिल्लपत्तने म. मानगगजमणालीसमलत-परमेश्वर-परमभधारक-उमापतिवरलब्धप्रौढ- गोविागविनिम-दक्षिणाधीशवरथिनीगजवदाकुम्भस्थलगिदारण- Tam.निर्मिनगर्ननिकाभिराज अभिगवगिजगजनननर्ति-राज्य. नियाम-परिवाण्टापुमाग्ने महानिपुण-शक्ति- चोदा गोपन-गम्पूर्णपणगुणनिधान- गारप्रयोग: गवाधिगतप. पीमापार-बारमाहानीगानीनियोगनिण-पतिना. मामा-आश्रित पदमप्रसायने गिनाप-नहानिहादिया नानानिगाजीवणगताविनायगोनपादानोपजीनि. मायधीश श्रीश्री माहिमाम्नागासागन परिप. सरकार प्रयोग किमी: मादागागा गमाननीग. यीमा पाने दिया गया। नागा मापनाविना गम साना किसान नाही. ननद-if.. पदमार्गम ff: रोमाः, f","nfrinmk. amp . . 7 A M १ ·लेखपद्धतिः । ३ विलसितं क्षणहष्टविनष्टं मत्वा मायामयः संसारोऽयमिति निश्चित्य नित्यो- ऽविनम्वरः केवलोधर्मः कीर्तिश्चेति सम्यगववुध्य सोमपर्वणि सूर्यपर्वणिवा राणः कश्रीअसुकदेवेन परमया भक्त्या परलोकहिताय अमुकग्रामः स्वसीमापर्यन्त- सवृक्षमालाकुलो नवनिधानसहितः पूर्वरीत्या पलमानदेवदायब्रह्मदायगवां गो- चरवर्ज पानीयप्रवेशनिःसारसंयुक्तः स्वसीमायां पूर्वस्यां च अमुकग्रामसीमायां सीमामर्यादा । एवं चतुराघाटोपलक्षितश्चतुरशीतिमठायनादिमुख्यानां विप्राणां तापसानां च विदितं अधिवाससक्तचातुर्वर्ण्यसमक्षं च चतुर्विधविप्रान् तन्नि- वासिनो विप्रवर्यान् तथा तन्नियुक्ताधिकारिणो अपरान् ग्रामजनपदावस्था- नाधिपतीन् राजपुत्रांश्च दानेन कांश्चित्, सनृतवाणीभिः कांश्चिदिशेषप्रदान. मानेन कांश्चित्सुवर्णरूप्यमणिमुक्ताभिः कांश्चिद्रस्त्रदानैश्च सम्पूज्य दानमा- नादिकेन सन्तोष्य अमुकदेवाय विप्राय वा शासने प्रदत्तः । तदेतस्मिन् ग्रामे यथोत्पद्यमानकणहिरण्यरूप्यादि पूर्वरीत्या भागलागादिकं ग्रामेयकैराज्ञावि- धेयकैर्भूत्वा सर्वं श्रीदेवाय विप्राय वा दातव्यम् । ग्रामोऽयं ममान्वयेनापरेण वा धार्मिकेण भूत्वा स्वपुत्रपौत्रपरम्परया पालनीयो यथा दाता श्रेयोभार भवति तथा पालयिता च । तथा पुरा चोक्तं भगवता श्रीव्यासेन- बहुभिर्वसुघा भुक्ता राजभिः सगरादिभिः । यस्य यस्य यदा भूमिस्तस्य तस्य तदा फलम् ॥ १॥ स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेच वसुन्धराम् । स विष्ठायां कृमिभूत्वा पितृभिः सह मन्नति ॥२॥ विन्ध्याटवीष्वतोयासु शुष्ककोटरवासिनः । कृष्णाः सर्पाः प्रजायन्ते दत्तदानापहारिणः ॥३॥ पष्टि वर्पसहस्राणि स्वर्गे तिष्ठति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमन्ता च तान्येव नरकं वसेत् ॥ ४॥ यानीह दत्तानि पुरा नरेन्द्रनानि धर्मार्धयशस्कराणि । निर्माल्यवान्तप्रतिमानि तानि को नाम साधुः पुनराद्दीत ॥५॥ तडागानां सहस्रेण अन्वमेधशतेन च । गवां कोटिप्रदानेन भूमिहर्ता न शुध्यति ॥ ६ ॥ दत्वा दानं भाविनः पार्थिवेन्द्रान् भूयो भूयो याचते रामचन्द्रः। सामान्योऽयं दानधर्मो नृपाणां वे स्वे काले पालनीयो भवद्भिः।। ७ ।।

·४
लेग्यपद्धतिः।
इह हि जलदलीलाचञ्चले जीवलोके तृणतुपलधुमारे मारसंसारमारे ।
अपहरति दुराशः शासनं देवतानां नरकगनगावर्त्तपातोन्मुको यः॥ ८ ॥
न विपं विपमित्याहुब्रह्मस्वं विपमुच्यते ।
विपमेकाकिनं हन्ति ब्रह्मस्वं पुत्रपौत्रकम् ॥९॥
अकराकरकर्ता यो गोसहस्रबधोपमः ।
गोसहस्रप्रदानेन पूर्वदत्तमलोपयन् ॥ १० ॥
मान्धाता स महीपतिः कृतयुगाऽलङ्कारभूतो गतः
सेतुर्येन महोदधौ विरचितः कासौ दशास्यान्नकः
अन्ये चापि युधिष्ठिरप्रभृतयो यावद्भवान् भूपते
नैकेनापि समं गता वसुमती मन्ये त्वया यास्यति ॥ ११ ॥
मम वंशक्षये क्षीणे कोऽपि राजा भविष्यति ।
तस्याहं करलग्नोऽस्मि मम दत्तं न चालयेत् ॥ १२ ॥
इति शासनपद्धतिः ।
II B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽद्येह श्रीमदणहिल्लपत्तने
समस्तराजावलीसमलङ्कृतमहाराजाधिराजपरमभट्टारकउमापतिवरलब्धप्रौढप्र-
तापसंशोषितारातिनिकरसप्तमचक्रवर्तिश्रीपार्वतीपतिप्रसादसम्पादितराज्यल-
क्ष्मीस्वयंवराभिनवसिद्धराजरिपुराज्यश्रीभीमश्रीमद्भीमदेवः श्रीअमुकदेवस्यार्थ
ब्राह्मणस्य वा शासनं प्रयच्छति यथा॥अग्नितीर्थे स्नात्वा त्रिभुवनस्वामिनं श्री-
सोमनाथं पञ्चोपचारविधिनासमभ्यर्च्य नमस्कृत्य च संसारासारतां विचिन्त्य
दृष्टिगोचरगतानांसमस्तपदार्थवस्तूनामनित्यतां संदृश्येत्यमुना प्रकारेण नलिनी-
दलगतजललवतरलतरं यौवनं प्रहरडयच्छायासदृशी लक्ष्मीः विषप्राया विषयाः
दुखप्राया विभोगाः पुत्रमित्रकलत्रं च स्वार्थसम्पत्या निर्विकारि अन्यथा सवि-
कारि । इदमपि संसारविलसितं क्षणदृष्टविनष्टं निश्चित्य नित्यः केवलो धर्मः
कीर्तिश्चेति मत्वा सोमपर्वणि परया भक्त्या धार्मिकेन भृत्वाऽमुकग्रामः देवस्य
ब्राह्मणस्य वा देवदायब्रह्मदायवर्ज शासनेन प्रदत्तः। तदेवास्मिन् ग्रामे यथोत्प-
नद्रव्यहिरण्यरोप्यकणभोगभागवित्तादिकं ग्रामेयदेवदाये ब्रह्मदाये वा दात-
व्यम् । ग्रामोऽयं ममान्वयेनापरेण धार्मिकेण भूत्वा पालनीयः । यथा दाता
नधा पालकोऽपि श्रेयांभाग् भवति । यथोक्तं भगवता व्यासेन-
वहुभिर्वसुधा भुक्ता राजभिः सगरादिभिः ।
यस्य यस्य यदा भूमिस्तस्य तस्य नदा फलम् ॥ १ ॥

·लेखपद्धतिः। स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेच वसुन्धराम् । पष्टि वर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः ॥२॥ श्रीपत्रं शासनमिति॥ ताम्रशासनं यथा- । श्रीनृपविक्रमसमयातीतसंवत्सरशतेषु द्वादशसु अष्टाधिकाशीत्यधि- केषु संवत्सरान्तः वैशाखमासे शुक्लपक्षे तृतीयायां गुरुवासरेऽस्यां संवत्सरमास- तिथिवारपूर्व शासनपत्रमिदम् । अत्रांकतोऽपि संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि ३ गुरावद्येह श्रीमदणहिल्लपाटके समस्तराजावलीसमलङ्कृतमहाराजाधिराजपरमे- श्वरपरमभधारकउमापतिवरलब्धप्रौढप्रतापश्रीवृहन्मूलराजदेवपादानुध्यातमहा- राजाधिराजपरमभधारकउमापतिवरलब्धप्रौढप्रतापश्रीचामुण्डदेवपादानुध्यात- श्रीअरिराजनन्दनशङ्कर(?)श्रीवल्लभदेवपादानुध्यातश्रीमहाराजाधिराजश्रीदुल- भदेवपादानुध्यानरतमहाराजाधिराजश्रीबृहद्भीमपादानुध्यानरतमहाराजश्रीम- कर्णदेवपादानुध्यानरतमहाराजाधिराजरिपुराज्यलक्ष्मीस्वयंवरवर्वरकजिष्णुअ- वन्तीनाथत्रिभुवनगण्डश्रीमजयसिंहदेवपादानुध्यातरणविनिर्जितशाकम्भरीभू- पालश्रीकुमारपालदेवपादानुध्यातप्रतापाकान्तकरदीकृतसपादलक्षलक्ष्मीपाल- श्रीमद्जयपालपादानुध्यातवालनारायणावताररणाङ्गणविनिर्जितगर्जनकाधिरा- जश्रीमूलदेवपादानुध्यातअभिनवसिद्धराजरिपुराज्यलक्ष्मीस्वयंवरश्रीमद्भीमदेव- कल्याणविजयराज्ये तत्पादपद्मोपजीविनि प्रभुभक्तिसिद्धमन्त्रैकाभ्यसनव्यस- निनि सुनयानुरक्षितगीयमानगुणोचे महामात्यश्रीभाभूये श्रीश्रीकरणादिसमस्त- सुद्राव्यापारान् परिपन्धयतीत्येवं काले प्रवर्तमाने प्रभोः प्रसादान्महामण्डला- धिपतिराणकश्रीलावण्यदेवप्रसादेन प्रसादपत्तलायां भुज्यमानखेटकाधारपथके तन्नियुक्तदण्ड०श्रीमाधवप्रभृतिपञ्चकुलपतिपत्तौ ताम्रशासनं लिख्यते यथा । श्रीमचौलुक्यवंशान्वये प्रसूतराणकश्रीआनलदेसुतमहामण्डलेश्वराधिपतिश्रीरा- णकलावण्यप्रसाददेवः स्वपितुरात्मनश्च परमपुण्याभिवृद्धये अग्नितीर्थे स्नात्वा त्रिभुवनस्वामिनं श्रीसोमनाथं पञ्चागपूजोपहारविधिना समभ्यर्च्य नमस्कृत्य च संसारासारतां विचिन्त्य दृष्टिगोचरगतानां समस्तपदार्थवस्तृनामनित्यन संदृश्येत्यमुना प्रकारेण नलिनीदलगतजललवतरलतरं यौवनं जीवितव्यं २ प्रहरदयछायासदृशी लक्ष्मीविषप्राया विषया दुःखप्राया भोगाः पुत्रमित्रकल त्रादिकं च स्वार्थसम्पत्त्या निर्विकारमन्यथा सविकारीति युत्त्या इदमपि च ·लेखपद्धतिः । w. संसारादिकं विलसितं क्षणदृष्टविनष्टं चेत्याकलय्य सर्वमप्यनित्यं निश्चित्य नित्यः केवलो धर्मः कीर्तिश्च तस्मात्परलोकसुखाय देवब्राह्मणान् गुरूंश्च सुवर्ण- रूप्याभरणवस्त्रादिभिः सम्पूज्य तन्निवासिनो ब्राह्मणोत्तरान् नियुक्ताधिका- रिणो ग्रामजनपदान् मठस्थानाधिपतीन् राजपुत्रांश्च दानेन कांश्चिडनसन्मानेन कोमलाप्य सम्भाव्य च बोधयन् सर्वेषां विदितं शासनं चकार । अस्मिन् खेदकाधारपथके अमुकग्रामः स्वसीमापर्यन्तः सवृक्षमालाकुलः सकाष्ठतृणोदको- पेनः सर्वस्वीयसीमोपेतो नवनिधानसहितः पूर्वख्ख्या पलमानदेवव्रत्मदायवर्ज श्रीदेवपत्तनवास्तव्यप्रत्ययजनकठ० अमुकाय श्रीसोमेश्वरदेवस्य पञ्चोपचारस्ना. नपूजादिनैवेद्यादिनिमित्तममुकपूर्वमस्माभिः शासनेन प्रदत्तः ॥ ग्रामाघाटा यथा ॥ इमं चतुराबाटोपलक्षितं ग्रामं प्रदत्तमित्यवगम्य तन्निवासिभिर्जनपदै- ग्रामस्यास्य भोगकरहिरण्यादिकं सर्वमपि श्रीसोमनाथदेवस्य पूजार्थं प्रत्ययज- नकट० अनुकाकस्य समर्पयितव्यं सम्पादनीयं च । सामान्यं मत्पुण्यफलमे- तदयगन्य मछंशजैरन्यैरपि भुवो भोत्तृभिरस्मत्प्रदत्तधर्मदायोऽनुमन्तव्यः पाल- नीय ॥ उत्तं च भगवता व्यासेन- मभिर्वसुधा भुक्ता राजभिः सगरादिभिः । यम्य यम्य यदा भृमिस्तस्य तस्य तदा फलम् ॥ १॥ पष्टि वर्षमहराणि स्वर्ग तिष्ठति भूमिदः । आच्छेना चानुमन्ता च तान्येव नरकं वसेत् ॥२॥ म्वदनां परदतां वा यो हग्च वसुन्धराम् । म विष्ठायां कृमि त्वा पितृभिः सह मजति ॥ ३॥ दर दि जलदलीलाचाले जीवलोके तृणतुपलघुमार मारसंमारसारे । अपहरतिद्गदाः दशाननं देवतानां नरकगहनगावर्त्तपातो ध्रुवोऽयम्॥४॥ दला दानं भाविनः पार्थिवेन्द्रान भूयो भूयो याचते रामचन्द्रः। समान्योऽयं दानधर्मा पाणांचे म्बे काले पालनीयो भवद्भिः॥५॥ र दनानिमा नरेन्द्रनानि धर्मार्थयाम्कगणि। लानिमानि दानि को नाम माधुः पुनगददीत ॥ ६ ॥ संगार शाम कोटग्वामिनः । महायाने दनदानापतिः ॥ ७ ॥ कोरि गलामयिनि । नामदनं न काटनेत ।। ८ ।। - ·पतिः । womens- माना समीपतिः कृतयुनाऽलझारभूतो गतः संगमादिधौ विरचिनः फासी दशात्यान्तकः । अन्न पापि मुधिरिमभृतयां याच श्वान् भूपते मोनापि मंगला नुमती मन्ये त्पा चास्यति ॥९॥ श्रीरामपतला यथा- 1 33 ( जीततो भूर्जपत्तला ) श्रीमदमुकराजादेशात् अनुकराणकस्य समलादं समादियते यथा । अमुकदेगोऽयं श्रीअस्माभिः पूर्वरूपापलमानदे- बदायनारायवर्ज भरता प्रसादेन प्रदत्त इति ॥ संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमे करके स्वयलादेशः ॥ ILA (श्रीमतामात्यपत्तला ) स्वस्ति श्रीमहामात्यवचनादमुकदेशीय- लमलमादिपयिकाणां समादिश्यते यया । यत् श्रीराजादेशाद्देशोऽयं राणाअ- सुमाकरच पूर्वस्टा पलसानदेवदायबामदायवर्ज प्रसादेन सञ्जातोऽस्ति । पत्त लामीकृत्य यथोत्पन्नासिन्दानदायदानीभोगादिकं सर्वं निश्छद्मवृत्त्या प्रीति- पूर्व राणाअमुकाकस्य दातव्यमिति । सं.८०२ ज्येष्ठशुदि १५ गुरौ । मतं श्रीः॥ IIT 1 ( श्रीराणकपत्तला ) संवत् ८०२ वैशाखशुदि ३ रवावद्येह समस्तयथालिख्यमानराजादलीपूर्व अमुकमण्डलकरणदेशादिमहाराणकश्रीअ- मुकः पत्तलां प्रयच्छति यथा । यत् श्रीअस्माभिः राज० अमुकाकस्य अमुक- मण्डलकरणे उद्माधनाणअमुकनामोऽयं देवदायव्रत्मदायवर्ज प्रसादपत्त- लायां प्रदत्तः । ततोऽस्मिन् ग्रामे पूर्वस्ट्या दानीवोलापिकागोचरतलाराभाव्य- दानप्रभृनि यत्किञ्चिद्भापमाणं भवति तत्सर्वं राज० अमुकाकेन पूर्वरीत्या न्यायपूर्वमुदायितव्यम् । नवनरभूमी शासने कस्यापि देवस्य विप्रस्य वा न दातव्या । ग्रामे रक्षपालत्वं कार्यम् । क्षुद्रोपद्रवादिकं रक्षणीयम् । स्वसीमा- मध्ये पांधानां ग्रामे बसमानलोकानां च गतं वस्तु वालयित्वा प्रदातव्यम् । अपरमेवं ग्रामस्यास्यायपदं भोगरता (मुखता ) पदातिजन १०० घोटक २० एतः घोटकमानुपैः कटके राजधान्यां श्रीअस्माकं सेवा कार्या । अक्षय- तृतीयायां वसमानसमकरकुलः समं ग्रामोऽयं श्रीअस्माकं उदाहणीयः । तथा लिखितपत्तलाविधिनिर्वणाय नवीनविनाशरक्षणाय दावापितान्तरस्थाः रक्ष- पालाः सर्वं कृतविधिलोपं विनाशं च निर्वहन्ति । इहाथै स्वहस्तेन उभयोरपि प्रदत्तमत्तानि साक्षिणश्च । दूयके श्रीस्वयमादेशः। इति त्रिविधपत्तलाविधिः ।

·८ लेखपद्धतिः। IV C संवत् १५३६ वर्षे ज्येष्ठशुदि२ भौमे अचेह श्रीभृगुकच्छे समस्त. राजावलीपूर्वं महाराजाधिराजश्रीमत्अमुकदेवपादाः पत्तलां प्रसादीकुर्वन्ति यथा। राज०अमुकाउत्तअमुकाकस्य अमुकदेशो देवदायव्रत्मदायवर्ज प्रसादप- त्तलायां प्रदत्तोऽस्ति । अस्मिन्देशे पूर्वरूड्या उद्राह्यमाणमस्ति । तत् न्यायपू. वकं राणाश्रीअमुकाकेन परम्परारीत्या उद्घाख ग्रहीतव्यं, देशमध्ये चौर- चरदादिक्षुद्रोपद्वादिकं रक्षणीयम् । चिरा रक्षा कार्या । स्वसीमायां गतं वस्तु दानव्यम् । अपरं च राणकश्रीअमुकाकेन पालापदातिजन ४०० वाघोटक १०० प्रवहणकयोटक १०० एतावहलहरणेन अबलगा करणीया । नवतरभूमी शासने न दानव्या । एतावन्मात्रकुलैबसमानदेश उदाहणीयः । इति मनं श्रीः । देशोत्तारो यथा- I । स्वस्ति महं० श्रीअमुकवचनान्मार्ग समस्तदेगाधिपठाकुरवुलाबी- गानलारपिटीपकप्रतीसारकप्रभृतीनां समादिश्यते यथा । यत् श्रीअणहिस्स- अपनात नागमारिकाउपरि बारनैः बग्नुस्वरूपाणि पश्यधिकशतक्रियाण. गनिमासमान पलापितानि मन्ति । बुलापिकाविषये सन्मुग्न नावलो- नायं. पान कार्या नि । मंत्रा ८०२ वैशाप शुदि ३ गुग । मतं श्रीः ॥ !! }} गतागात घ मस्तकश्रीमाननात मागे अमुकदेवा- नाए ममम्नगदीषु च उभयनादमंनिष्ठमानमाजिकपशकुलदे- विनामनलाहिटीपकपनीमारकालापिकनियामकादिप्रभूतानां आ- गया । माग अनुसावन गमममुकग्रामात अमुकग्रामे गज. अमुता. मागरमालामृतलाइदिनया ४ कण मृदा ४ गलीवद ८ म. लिया नेपां गन्मुग्न म्वानदानवालापिकातलागभा-यातीनां व्यनिकर या प्रदान कराया, केनापि कापि किमपि न भणनीयं च । द० ट: !" बाला श्रीमाकवचनान्मार्ग समानदाटक रगतला. बाटामापकालापिकनृतीनां गमादिश्यते गया । वाहन श्रीनपचनानागनाशिकपा मालवलीय. न्याय नापि न समयमलारनामिति । गंगत टादि संग मतं श्रीः । मन म- ८ ग आग मी .

·सेयपननिः। ९ कारभनिगमलाराज गोदायाम्प अमुफग्रामपटकं प्रयच्छति यथा । राजगोदा. मांगामि ८०६ कोपरि ग्रामपटक देय द्र० ३००० सदसत्रयं द्रम्मा- नया पासलत्य कर्पटभाये देयम्माः २१६ पोरशाधिकशतम्यं द्रम्मा विकरप- पा० ४० प्रत्यारिंगत् । चटापकमलमार्गणमानलीयकचतुरकपतितं देशाचा- रंगा दातम्यम् । रयमीमामध्ये मार्गालोमयो रक्षणीयः। पटकद्रम्माणां व्यवस्था या। प्रधमरकन्धे मां० भाद्रपदे देयन०१००० तथा द्वितीयस्कन्धे सां० मार्ग- शाप देपा० १००० तथा तृतीयरकन्धे अक्षयतृतीयायां देयद्र० १००० । अनया व्यवरथया स्कन्धत्रयेण श्रीभाण्टागारे श्रीकरणविदितं पट्टकद्रम्माः प्रवेश- नीयाः । अमीषां पटकद्रम्माणां यथालिखितपटकविधिना दावापनाय पट्टका- र्थस्य निर्वाणाय दावापितप्रतिभूः अमुकग्रामराज० अमुकाकसुतः सर्वं श्रीक- गणपुरतो निर्यात करोति । साथै प्रतिभूअमुफाकमतं । साक्षिणश्च । II B संवत् १२८८ व वैशाखशुदि १५ सोमे अयेह अमुकपथके महं० श्रीअनुकाका रा० अमुकाकस्य अमुकग्रामपटकं प्रयच्छति यथा ॥ परमारअमु. कान संवत् १२८९ वोपरि ग्रामपटके देयद्र० ३००० त्रीणि सहस्राणि पञ्च- अलस्य भाव्ये देयम्मा २१६ दे शने पोडशभिः सहिते, विकरपदे देयद्र० ४० चत्वारिंशत् । चटापकमलमाङ्गलीयकमार्गणचतुरकपतितं देशाचारेण दातव्यम् । बलीमामध्यमार्गी लोहमयो रक्षणीयः । पट्टकद्रम्माणांव्यवस्था यथा । प्रथमस्क- न्धके सां० भाद्रपदे देयद्र० १००० तथा द्वितीयस्कन्धे सां० मार्गशीर्षे देयता १००० तथाऽक्षयतृतीयायां देयद्र० १००० । अनया व्यवस्थया पट्टकद्रम्माः संघप्रयेण दातव्याः । पटकद्रम्माणां दानाय पट्टकार्थसमस्तकरणाय दोपविना- गावष्टब्धिरक्षणाय दत्तप्रतिभृअमुकवास्तव्यठ० अमुकमतं श्रीः ।। II C संवत् १५३३ वर्षे ज्येष्ठशुदि ८ भौमे अद्येह श्रीनरसमुद्रे राणक- श्रीअमुकदेवप्रतिपती महं० अमुकप्रभृतिपञ्चकुलं पटकं प्रयच्छति यथा । राज० अमुकाकेन पूर्वरूढ्यापलमानदेवदायव्रत्मदायगयांगोचरवर्जममुकग्रामस्य पद- के देयरमाः ४००१ विकरपदे देयद्र० ६४ महं०श्री अमुकाकस्य कर्पटपट्टे द्र० ११६ पारि० कर्पटपट्टे ६४ एवं देयद्रम्माः ४२४४ पञ्चचत्वारिंशदधिकशतव-. याधिकचत्वारि सहनाणि दातव्याः । भोगे देयकवतुलकलसी ४० मूटकचतुष्टयं भोगे दातव्यम् । अमीषां द्रम्माणां स्कन्धकव्यवस्था । दीपोत्सवे देयद्रम्माः २००० कार्तिकान्ते देयद्र० २२४५॥ उभयथा अनया स्कन्धकव्यवस्थया द्रम्मा- णां दानाय पट्टकार्थस्य करणाय । दोपविनाशावष्टब्धिरक्षणाय, ओपधिप्रभृतीनां निस्सारणाय, अवधेरनन्तरं थाकमानानां पञ्चकशतप्रत्या सव्याजकद्रम्माणां दा- ·१० लेखपतिः। नाय, समकरकुलानां निस्सारेण पालनाय, उनसकुटम्बिकानां प्रदत्तगुणाः पालनाय, कुलकुटुम्बिकानामन्यायेनादंडनाय, पञ्चबिंगनिद्रम्माणामृवं अधिक- दण्डस्य राजकुले प्रवेशनाय, स्वसीमायां स्वसङ्कतेन चौरादिकापवरक्षणाय, पाद्रीयकानां नवीनपञ्जिकानकरणाय, देवव्राह्मणेभ्यो नवतरभूतीनदानाय, भाइ आडतत्त्वा(?)मेहकुलानां वनवासनाय, मातङ्गानां गृहे गवां नियेघनाय, समस्त- लिखितपत्रविधेः परिपालनाय दत्तप्रतिभूः राज०अनुकाउत्तअमुकाका १००० तथा २००० राज० अमुकउत्तअमुकाकः, तथा १२५५ राज० अमुकअमुकाकः । एभिस्त्रिभिः प्रतिभूभिः पकनिर्गमः करणीयः । समकरउद्धग्रामपट्टकविधिर्यथा- A सं० अमुकवर्षे यथालिखितराजावलीपूर्व जयश्रीनिर्भरालिङ्गिनशरीर- महामण्डलेश्वरराउलश्रीअमुकप्रतिबद्धमहं० श्रीअमुकाकप्रभृतिपञ्चकुलं ग्राम- पट्टकं प्रयच्छति यथा । यत् पूर्वढ्या पलमानदेवदायब्रह्मदायगवांगोचरस्थि- तिमुक्तिराजप्रसादवर्ज दाणवुलावीमाण्डवीवर्ज स्वसीमापर्यन्तस्य अमुकग्रामस्य अमुकज्ञातीयअमुकाकेन समकरपट्टकेऽथ उद्धपट्टके यथाकालं व्याप्रियमाणेन देयद्रम्माः ४००४ चतुरुत्तरचत्वारि सहस्राणि पञ्चकुलविदितं श्रीभाण्डागारे विशुद्धिसहिताः प्रवेशनीयाः । व्यवस्था यथा- B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमे अयेह श्रीकरणमहामात्य- श्रीअमुकादिपञ्चकुलमत्रैव प्रयच्छति कृतापराधदण्डे वा० अमुकाकस्य दण्ड- द्रम्माणां व्यवस्थाक्षराणि यथा ॥ वाणि०अमुकाकेन दण्डपदे देयरौप्य ५००० पञ्चसहस्रम् । अमीपांमध्यात्प्रथमस्कंधके देय० २००० तथा माघान्ते देयद्र० १५०० तथा अक्षयतृतीयायां देयद्र० १५०० । अनया व्यवस्थया स्कन्धत्रयेण हम्मान् ग्रहीप्यामः इति । मतं श्रीः ।। राजहुण्डिका यथा- I A स्वस्ति । महामण्डलेश्वरराणकश्रीअमुकाकः स्वमण्डले अधिकारि- णममुकाकं समादिगति यथा । आदेष्टव्यमिदम् । यत् राज. अमुकाकस्य भवना प्रथमादाहितपत्तिकात् देय०३००० सहस्रत्रितयं द्रम्मा देयाः । तथा तत्रसमा- याननदीयपदातिजन ८ अष्टपदातीनां द्रम्माणां विशुद्धिं यावत् दिन प्रति देय कणभक्तक ८। मंवत् ८०२ ज्येष्ठ शुदि १५ गुरौ । मतं श्रीः। दृ० स्वयमेवादेशः। II B स्वस्ति । महामण्डलेश्वरराणकअमुकाकः अमुकमण्डले अधि० अ- ·लेखपततिः। ११ - मुकावं समादिशति यथा ॥ आदेष्टव्यमिदम् ॥ परमारराज०अमुकाकस्य भवता प्रथमोजणकपोतकात् द्र० ३०० शतनयमर्पणीयम् । एतदीयपदातिजन ८ अ- उपदानीनां द्रम्माणां विशुद्धेर्यावत् दिनं प्रति देयकणभक्तक ८ । संवत् १२८८ पर्व देशाग्य शुदि १५ सोसे दू० स्वयमादेशः ॥ II ( राजादेशात् अथ श्रीअमुकवचनात् अमुकदेशे अमुकाकस्य हु- यिका लिख्यते यथा । राज अमुकाउत्तअमुकाकस्य फलितपदे हुण्डिकाचारेण देयद्र० १२४ चतुर्विशत्यधिकशतमेकं देयम् । अवधौ दिन १५ । जलदिनपादि- कायां दिन प्रति देवद्र० १ ० २। संवत् १५३३ वर्षे ज्येष्ठ शु०८ भौमे।मतम् । गुप्तपट्टको यथा- । स्वस्ति । श्रीदेवकरणमहामात्यश्रीअमुकादिपञ्चकुलं श्रे० पासडसुत श्रे० बाहडस्य गुप्ताक्षराणि प्रयच्छति यथा । यत् श्रीत्रिपुरुषदेवस्याग्रतो अमु- कपाटके पूर्वाभिमुखं समालिन्दकं विभूमिकं सफलहिकं चतुराघाटनिवडं श्रे० पाहडस्य गुप्तकेन समर्पितम् । गुप्तके प्रतिवर्ष दीपोत्सवे श्रीदेवस्य देयद्र० २१६ पोटशाधिके वे शते द्रम्मास्तथा विकरपदे देयद्र० २४ चतुर्विशतिद्रम्माः प्रतिवर्ष दातव्याः । गुप्तकलिखितद्रम्मान् द्तो वा वाहडेन पुत्रपौत्रपरम्परया गृह- मिदं भोक्तव्यम् । चटापकं कुर्वतोऽन्यस्य कस्यापि गृहमिदं पञ्चकुलेन न दात- तव्यम् । अद्यदिनान्तरं गृहं ध्रुपितं भग्नं दैववशाज्वलितं वा बाहडेन यथापू- र्व समरापणीयं निजद्रव्येण । संवत् ८०२ वैशाषशुदि ३ गुरौ । मतं श्रीः प्र- माणम्। II B स्वस्ति । श्रीदेवकरणमहंतकनीअमुकादिपञ्चकुलं श्रे० अमुकउत्त- श्रे० अमुकस्य गुप्तपटकाक्षराणि प्रयच्छति यथा । श्रीत्रिपुरुपदेवस्याग्रतो अमु- कपके गृहं समालिन्दकं द्विभूमिकं सफलहिकं चतुराघाटनिवडं श्रे० अमुकाक- स्य पटकेन समर्पितम् । गुप्तपट्टके प्रतिवर्ष दीपोत्सवे द्र० २४ चतुर्विंशतिद्रम्माः प्रतिवर्ष दातव्याः । प्रतिवर्षं तु चतुर्विंशतिद्रम्मान दत्त्वा वा० अमुकाकेन पुत्रपौत्रपरम्परया भोक्तव्यम् । अन्यस्य चटापकेनापि पञ्चकुलेन नार्पणीयम् । अद्यदिनानन्तरं गृहं भूषितं भन्नं चात्मीयद्रव्येण समर्चापनीयम् । संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमे मतं श्रीः ।। उत्तराक्षराणि यथा- 1 3 संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽद्येह लाटापल्या अधि० + ·१२ लेखपद्धतिः। अमुकाकप्रभृतिपञ्चकुलं व्यव० अमुकाकस्योत्तराणि प्रयच्छति यथा ॥ ततः संप्रत्यागामि सं० ८९ वर्षोपरि अमुकग्रामं सकलमपि अमुकेनोत्तारेण सम- र्पितम् । उत्तराधे कृतद्रम्म २०००० विंशतिसहस्राणि राजमाङ्गलीयके व्यव- हारपदे देय द्र० ४००० चत्वारिंशत् शतानि पञ्चकुलपदे कपटकभाव्ये २०० द्विशतं विकरणपदे देय ५० पंचाशत् । व्यवहारकेण ग्राममध्ये द्विकशतव्या. जेन द्रम्मा उद्ाह्याः । वाहोटकोऽपि द्विकशतव्याजप्रमाणेन ग्राह्यः। व्यवहार- केणोत्तारकद्रम्माः स्कंधत्रयेण श्रीमद्राजकुले प्रवेशनीयाः । सां० कार्तिकान्ते प्रथमस्कंधके देयद्र ७००० सप्तसहस्रं माघांते द्वितीयस्कन्धके देय ७००० सप्तसहस्रं चैत्रान्ते तृतीयस्कन्धके देय ६६५० पट्पष्टिशतानि पञ्चाशदधि- कानि । अनया व्यवस्थया श्रीमद्राजकुलेन ग्राह्यम् । लिखितविधिपालनाय स्कन्धके द्रम्माणां दानाय च दत्तप्रतिभूव्यव० अमुकाकसुतअमुकाकमतं श्रीः ॥ II A संवत् ८०२ वैशाख शुदि ३ गुरावयेह यथासन्तिष्ठमानराजावली. पूर्व लाटापल्ल्यां अधिकारिदण्डनायकपञ्चकुलं व्यव०सोमसीहस्य उत्तराक्षराणि प्रयच्छति यथा । यदागामिवोपरि सं० ८०३ वर्षे अमुकग्रामे कोटीया ४ च- त्वारो ग्रामा भवतः समर्पिताः ॥ अमीपां ग्रामाणामागमिष्यमाणायपदो- परि भवता श्रीराजकुले देयटकाः २०००० तथा माङ्गलीयके देयटकाः ४०० पञ्चकुलस्य कर्पटभावे देयटडा २१६ विकरपदे देय टं०५० एवं समस्तपदेपु व्य० सोममोहन देयटं० २०६६६ पट्पष्ट्यधिकपातोपेतविशतिटका व्य०सोम- नोहेन अङ्गीकृन्य ग्रामाणामायपदात् कुद्धम्बिकानां पार्थादुद्राय गृहीतव्याः । व्य० सोमसीहेन उत्तारकद्रम्माः स्कन्धकत्रयेण श्रीराजकुले प्रवेशनीयाः ॥सां० कार्निकान्ते प्रथमस्कन्धे टं० ७६६० सां० माघान्ते द्वितीयस्कन्धे ६५०० सां० चत्रान्ने तृतीयस्कन्ये दं० ६५०० अनया व्यवस्थया ग्रामाणां मध्यादुत्पन्नद्रम्मा दिग्विनीनरक्षरप्रमाणेन गजकुले देयाः । ग्रामाणां मध्ये दण्डमाजलीयकादिकं मयं श्रीगजकुलेन लभ्यम् । इहाथै लिग्बितविधेः पालनाय स्कन्धकत्रयेण ट- द्वानां विहिकरणाय च दाबापितप्रतिभुवी अमुकसुती अमुकाको उत्तर- प्रन्युनररहिनी । ममग्रनिर्वाहकरणाय उभयोरपि मतानि म्वहस्तेन । निमपणा यथा- I 1 स्वस्ति । श्रीमहामान्यश्रीमालदेवः अमुकपथके अधिकारिणं महं० हरिगलं वावपनि यथा । बोहव्यमिदम । अम्माभिनय म्याने अधिकारी मालदेवो निम्पिताम्तीत्यरयुष्य नदम्य भयता ममतमुद्रामदिनपदलेगकपी- ·लेखपद्धतिः। - तकवहिकादिकं यथावस्थितमुद्गणनीयम् । भवता उत्थायात्रागन्तव्यम् । सं० ८०२ ज्येष्ठशुदि १३ भौसे। 11 3 स्वस्ति । श्रीअमुकाकः अमुकपधके अधि० अमुकं बोधयति यथा ।। बोन्यमिदम् ।। अस्माभिस्तव स्थाने अधिकारी अमुकाको निरूपितोऽस्ति । तदस्य भवता समस्तमुद्रादिउद्गणकलेखकपोत्तकवहिकादिकं च समर्पणीयम् । भवतानागन्तव्यम् । वैशाखशुदि १५ सोमे । मतं श्रीः ॥ अपराऽपि निरूपणा यथा- I A स्वस्ति । महामात्यश्रीनागडः अमुकपथके अधि० अजयसीहं बोधय- ति यथा । बोद्धव्यमिदम् ।। भवतां पावै तन्त्रे राज. अमुकाको निरूपितोऽस्ति । भवता तदस्य स्वागभोगपदे दिन प्रति देयद्रम्माः२। अमीषां दृष्टपञ्चाशत्पदा- तीनां मासं जनं प्रति देय द्र० ७, तथा दृष्टघोटक ८ खादनमोदने दिन प्रति देय द्र० २ । अमीषां दृष्टघोटकपदातीनां अवलगा सदैवावलोक्या । अमीपां घोटकपदातीनां जातक्षूणानि समग्राण्यपि दिनगतानि वहिकायां लिखनीया- नि । सं ८०२ ज्येष्टशुदि १३ गुरौ दू० कडूआ। अमुकाकमतीतडोकरा राघ- देवमतं । श्रीः । IB स्वस्ति । महामात्यश्रीअमुकाकः अमुकपथे अधि० अमुकाकं वोधय- ति यथा । बोद्धव्यमिदम् ॥ भवतां पार्वे निरूपिततंत्रराज० अमुकाकस्तत्राया- तोऽस्ति । तथा दृष्टघोटस्य खादनमोदने दिन प्रति देय द्र० ४ तथा दृष्टपदातीनां मासं प्रति जिनं प्रति सभोजनं ० ८। सदेवावलोकनीया । अमीपा क्षणा- दिकं वहिकायां ज्ञातव्यम् ।। संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि ८ सोमे यक असुकाकः । मतं श्रीः ॥ अश्वविक्रयपट्टको यथा- A सं० ८०२ चैशाखशुदि ३ गुरावयेह बला०श्रीनागराजपञ्चकुलं हेटा- उनागडस्य अश्वविक्रयपदकं प्रयच्छति यथा । यत् व्य० अमुकपार्धात् हेडा- उनागडेन शीतं श्रीपण्डघोटु १ मूल्ये द्रम्माः ५००० पक्षसहस्रदम्मा घोटक- स्यास्य दानसम्बन्धे दशवन्धे देय द्र० ५०० पश्चाशतानि इम्माः श्रीफरणे प्रवे- शिताः। देशमध्ये देशान्तरे प्रचलतो हेडाउनागटस्थ केनापि कीदृश्यपि वसा न कार्या। सं ८०२ ज्येष्ठशुदि १५ गुरौ। मतं श्रीः प्रमाणमिति। गुणाक्षराणि यथा- -- ·लेखपद्धतिः । I A स्वस्ति । महामण्डपिकायां वला०श्रीअमुकपञ्चकुलं वाणि० मदनस्य गुणाक्षराणि प्रयच्छति यथा ॥ नागसारिकायां श्रीपत्तनोपरि वा० मदनेन क्रीतपूगनालिकेरमञ्जिष्ठाहरीतकीमरीचपण्डगुलवस्त्रभृतपोठीयावलीवर्दानां पूर्व- रीत्या रूढया च गृह्यमाणदानस्य पादोनं दानं ग्रहीष्यामः ॥ सार्थवाहकस्य कर्पटपदे प्रसादमुक्तौ बलीवः २० विंशतिपोठीयकाः । संवत् ८०२ वर्षे वैशाखशुदि ३ गुरौ मतं श्रीः । प्रमाणम् । II B स्वस्ति । महामण्डपिकायां वला०श्री अमुकपञ्चकुलं वाणि० अमु- काकस्य गुणाक्षराणि प्रयच्छति यथा ॥ श्रीपत्तनोपरि नागसारिकाया वाणि० अमुकाकेन पूगनालिकेरमञ्जिष्ठाश्रीखंडप्रभृतिवलीवानां खट्या दीयमानदानस्य पादोनं दानं ग्रहीष्यामः ॥ सार्थवाहस्य बलीवानां विंशतिः। संवत् १२८८ वर्षे वैशाख शुदि १५ सोमे मतं श्रीः । टिप्पनकं यथा- I A स्वस्ति । वाला० अमुकपञ्चकुलं अरलूआपथके श्रीवर्धमानपथकवा- स्तव्यव०चाहडस्य टिप्पणकं प्रपच्छति यथा । यत् श्रीपत्तनोपरि वाणि० चाह- डेन भृतमुगमूडक १०० मूल्ये द्रम्मा १०००० दशसहस्राणि । दम्माणां दानं तत्रैव ग्राह्य, प्रतिटिप्पणकं समर्पणीयम्। सं० ८०२ ज्येष्ठशुदि १५ गुरौ । मतं श्रीः प्रमाणम् । II B स्वस्ति । अमुकपथके वला० अमुकादिपंचकुलं वाणि० अमुकाकस्य टिप्पनकं प्रयच्छति यथा ॥ श्रीपत्तनोपरि वाणि० अमुकाकेन भृतबलीवमुद्ग- मृटक १०० गनमेकम् । दानं तत्रैव ग्राह्य, प्रतिटिप्पनकं समर्पणीयमिति ।। संवत् १२८८ व वैशाग्वगुदि १५ सोमे मतं श्रीः ।। अथ मार्गावराणि यथा- [ 1 नं० ८०२ वैशाग्वगुदि गुरौ अद्येह श्रीअमुकपञ्चकुलं पट्टकलि- बिनं प्रयच्छति यथा । यत् वाणि० पानडन भृतगंत्री ? घाणा १० । सगुण- नीदाने द.४ चत्वारः । मतं श्रीः प्रमाणम् । II ]; संवत् १२८८ वर्षे वैशाग्व शुदि १५ मोमे अद्येह श्रीअमुकपथके महं अमुक्तादिपञ्चकुलं पटकं प्रयच्छति यथा ॥ वाणि० अमुकाकेन भृतयलीवई १० निलमृतवाहन १८ । मगुणीदाने १० ४ चन्वारः। श्रीः ।। III C मंबत् १० वर्षे ज्येष्टादि ८ भीमे मंटपिकानिबरम ·लेखपद्धतिः। १५ अमुकाकप्रभृतिपञ्चकुलं पदकं प्रयच्छति यथा । साहअमुकाकसक्तवाहण ४ ठामि १० मंजिष्ठा भार १५ संकडि गांठि १० श्रीपंडभार १ ठामि ४ प्रवालां मण ५० मेधी २। एवं सगुणदानात् प्रवेशद्र० १००० सहस्रमेकमेतत् ज्ञातम् । श्रीमहामात्यस्य भूर्जपत्रं यथा- 1 A श्रीमहामात्यश्रीनागडस्यादेशात् पेटलाउद्रे अधि० महिपस्य लिख्य- ते यथा । यद्भवता निजव्यापारस्य त्रिपदलेख्यकानां दानाय दृष्टादेशप्रमाणेनात्रा- गन्तव्यम् । अस्मिन् सम्बन्धे प्रहितभट्टपुत्रस्य देय द्र०२ दिनं प्रति दौ द्रम्मास्त- था कणभक्तक ४ चत्वारि देयानि । ज्येष्ठशुदि १५ गुरौ । मतं श्रीः प्रमाणम् । II B श्रीमहंतकवचनात्पेटलापद्रे महं० अमुकस्य लिख्यते यथा । ले- खानां दानायानागन्तव्यम् । सम्बन्धे प्रहितभट्टपुत्रस्य दिन प्रति देय द्र० २ कण भक्तक ४ । वैशाखशुदि १५ सोमे । मतं श्रीः॥ मण्डलेश्वरभूर्जपत्रं यथा- A स्वस्ति । श्रीअमुकमण्डलकरणात् महामण्डलेश्वरश्रीधारावर्षपादाना- मादेशात् अमुकग्रामे राज०जगडस्यादिश्यते यथा । यत् लभ्यराजकीयद्रम्माणां सम्बन्धे उग्राहणाय प्रहितभपुत्र ४ दिन प्रति देयद्र० ४ चत्वारो द्रम्माः। एवं प्रतिदिनं द्र० १६ पोडश द्रम्माः। वैशाखवदि ३ गुरौ। इति लिखितं प्रमाणम् । न्यायवादो यथा- A संवत् ८०२ वर्षे वैशाखशुदि ३ गुरावयेह श्रीपत्तने यथासन्तिष्ठमान- पूर्वलिखितराजावलीपूर्व महामात्यविदितं धर्माधिकरणे न्यायपत्रमभिलिख्यते यथा । यत् केनाऽपि पिशुनेन परकीयां ऋद्धिमसहमानेन लोभाभिभूतेन चक्र- कार्यकारणमलीकं चित्ते विमृश्य श्रीराजकुले गत्वा जल्पितं यदमुकाकस्य प- त्नी स्वैरिणी सती विटेषु रमते साइत्यं कुरुते इत्यादिक्षुद्रवचनैराक्रोशिता ब्रा- मणी धर्माधिकरणे गत्वा पण्डितानामग्रे विज्ञप्तिकां कृतवती यद्यहं स्वप. तिं परित्यज्य मनसा वाचा कर्मणाऽपि परपुरुषमभिलपामि तदा मम कुल- गृहमेव प्रमाणम् । इति भापोत्तरमाकर्ण्य पण्डितैनिर्णीतम् । दोपचक्षुःसाक्षी ओता च नास्तीति दिव्यं प्रमाणमिति प्रकटो न्यायः । प्रमाणं विना दण्डसाध्यो न भवति । इति न्यायवादः । प्रतिपृच्छा यथा- B स्वस्ति । श्रीमहाशलपादानां विज्ञप्तं यदक्षतमदौवारिकअनुकाकेन प्राधू- - ·१६ लेगानिः। केन आनीतयुगाक्षेत्रजाग्मुक्षेत्रकेषु (?) 35 पढ़निंगत् । नदेनदीयमाटामा. णेन प्रापूर्णकं दीयते लग्नम् । सर्ववान प्रभावितवस्तूनां पृच्छा क्रियते ॥ संवत् १२८८ वर्ष वैशाग्वशुदि १५ मोमे दयके स्वयमादेगः ॥ ग्रामसंस्था यथा- I A स्वस्ति । लाटापल्या अधिकारिश्रीअमुकपञ्चकुलं पेटलाउद्रे समान विपयिकाणांसमस्तग्रामेयकानां संस्थाक्षराणिप्रयच्छति यथा। यत् समस्नग्रामे- पु समकरभूमिविशोपकं प्रति देय द्र० २४, तथा पोचिलभूमिविगोपर्क पनि देय. द० २०, उद्धखिलभूमिविशोपकं प्रति देय० १६, तथा नव्यसमायातकुटुम्बिकैः उद्धखिलभूमिविशोपकं प्रति द्र०१० दश द्रम्माः नाडीयके द्र०३ त्रयो द्रम्माः महिपीगोचरे द्र०२ दौ, वलीवर्दगोचरे द्र०१ एकः, वल्होडीयाछालीगोचर द्र० ०॥ द्रम्माधं, वहमानहलवलीवर्दानां गोचरो नहि । तथा चर्मचौरिकायां दण्डपदे द्र० २५ पञ्चविंशतिः, मस्तकस्फोटने द्र०६ पड्, भागकर्षणे द्र० ५ पत्र हम्माः, सकणकानां वारके १ एकः, आज्ञाभङ्गे द्र० ५ पञ्च द्रम्माः । अनया व्यवस्थया समग्रदेशीयग्रामा उग्राहिताः । सं० ८०२ ज्येष्ठशुदि १५ गुरौ। मतं श्रीः प्रमाणम्। II B स्वस्ति । लाटापल्ल्यां देशमध्ये समस्तग्रामेपु समकरनव्यवासितस- मस्तकुटुम्बिकैर्वणिग्भिश्च वहमानसमकरभूमिविशोपकं प्रति दान्यां देय द्र० २४ तथा पोचिलउदविशोपकं प्रति द्र० २० उद्धखिलविशोपकं प्रति द्र०१६ तथा खिलविशोपकं प्रति द्र० १० तथा अणाडियकं प्रति द्र० ३ महिपीगोचरे द्र०२ वलीवर्दगोचरे द्र० २ वल्होडागोचरे द्र० ०॥ छालीगोचरे द्र० ०॥ वह- मानवलीवानां गोचरो नहि । तथा दण्डपदे मस्तकास्फोटने द्र० ६पड्,भागक- पणे ५ चमचौरिकायां द्र० २५ सकलाभारके द्र० १ आज्ञाभङ्गे द्र०५। अनया व्यवस्थया देशमुद्धाहयिष्यामि । मतं श्रीः॥ धर्मचीरिका यथा- I A संवत् १२८८ वर्षे वैशाख शुदि गुरावयेह श्रीआशापल्ल्यां राजधा- न्यां अधिष्ठित-द्वादशराजमण्डलीसमलङ्कृत-महाराजाधिराज-परमेश्वर-परम- भट्टारक-श्रीउमापतिवरलब्धप्रौढप्रताप-संशोषितारातिवनगहन-निजभुजवि- क्रमेण रणाङ्गणनिर्जितशाकम्भरीभूपाल-श्रीमच्चौलुक्यान्वयनृपतिमूलराज- कुलकमलिनीविकाशनकमार्तण्ड-उदितोदितवंशपतिमुक्तावलिनायकमणि-श- ·लेखपति.। रणागतवरपक्षर-सहलीलायतीतनकलशविलसनेकदार-प्रतिपत्नवाचाऽवि. चल-अगरणशरणद-प्रत्यर्थिक्षितिपालमौलिवलभीविन्यस्तपादाम्बुज-षट्- निशाणायुधयोधविद्यानिपुण-वैरिएष्ठिदानविमुख-सदाजयावदात-शक्तित्र- गोपचितसमद्धि-चतुरमबलोपेत-गाम्भीयौदार्यविनयनयगुणप्रमुखगुणगुणाल- इतगान-देवरिजरपरिचर्यार्थं श्रद्धाभरबन्धुरचित्त-ट्त्रिंशद्राजकुलीमुट- रूप-यजनाध्ययनदानरत-गलोदकनिर्मल-आश्रितकल्पद्रुमप्राय-धर्मधौरेय- आधिव्याधिरहितकलेवर-शशाइनिर्मलयशोव्याप्तदिगन्त-दूतचारनियोगैरतु- दिनं परिज्ञातपरराष्ट्रस्वरूप-रूपेण निर्जिताम्धिनीकुमार-स्वराष्ट्रोपचयप्रपञ्चनि- पुण-यथास्थानं यथावसरं शमादिण्डप्रयुञ्जनेऽतिशल-धीरोदात्तधीरललितगु- णालतविग्रह-परदारविमुख-अष्टमहासिद्धिसाधक-जगद्रक्षाजागरूक-अशे- पदिद्यापारग-व्यसनैरवाहित-प्रजारचनतत्पर-सौभाग्यैकनिधान-विद्यावृद्धस-- इलसभातिलकायमान-द्विजजनपरिवृत-अभिनवरामार्जुनपराक्रम-क्षमया ध. रित्रीरूप-सत्येन युधिष्ठिरप्रतिम-स्थानभ्रष्टावनीशस्थापनाचार्य-रावणवदृढाह- ड्डार-सागरवद्गाधगाम्भीर्य-सत्सङ्गतितत्पर-श्रीमल्लक्ष्मीकान्तप्रणतिपर-श्री- लोमेश्वरपादपद्मयुगलध्यानकनिष्ट-इष्टरिपुनिग्रहण-(विनिर्जित)मालवाधीशव- लिबल्लाल-राजराजेन्श्रीमत्कुमारपालकल्याणविजयराज्ये एतस्मात् परमस्वा. मिनः प्रसादावाप्तामात्यपदमहामात्यश्रीजगदेवे श्रीश्रीकरणादिसमस्तमुद्राव्या- पारात् परिपन्थयति सतीत्येवं काले प्रवर्तमाने इहैव खेटकाधारमण्डलान्तश्चतु- लत्तरचतुरासिकायां अयेह पेटलाउद्रे महं०भाभूमभूतिपञ्चकुलमतिपत्तौ तेषां प्रत्यक्षं धर्माधिकरणविदितं पञ्चमुखनगरे चातुर्वर्ण्यलोकमहाजनसमक्षं श्री- मजगतः स्वामिनः पुरतः अमुकाकः राजादिष्टेन शिर उपस्थापयति । अमु- कदिव्यग्राही स्वीयसत्यादिनतिज्ञया इत्यादि चेष्टयति यन्मया अमुकाको अपराधो न कारापितः । यद्यहमपराधमिमं करोमि कारापयामि तदा सप्तवि- धि-एकादशप्रसूतीनां मध्यादेकया सम्बध्यमानो भवामि । यदस्मिन् क्रियमाणे अमुकदिव्ये शुद्धि न प्राप्नुयां ततो मे अपराधो भूयात् । अथ चेकेनापि द्वि- जिहरूपिणा पिशुनेन राजपुरुषाणामलीकदोप उत्पादित कृतैकदिव्येन शुद्ध्या- मि ततः पिशुनो राजनिग्रायः । अहं सभासद विदितं पञ्चमुखनगरप्रत्यक्षं चन्द्रविशदो भवामि । तदिहाथै इहावतरन्तु सत्यान्तसाक्षिणो दिक्पाला लो. कपालाश्व साक्षिप्रतिभृताः । पुरा चोक्तं ऋषिभिः- एधेहि भगवन् धर्म ! अस्मिन् दिव्ये समाविश । ३-४ ऐसपा ·लेखपद्धतिः। सहितो लोकपालैश्च वस्वादित्यमगणैः ।। आदित्यचन्द्रावनिलोऽनलश्च बौमिरापो हृदयं यमश्च ॥ अहश्च रात्रिश्च उभे च सन्ध्ये धमा विजानाति नरस्य वृत्तम् । धर्मो जयति नाधर्मः सत्यं जयति नानृतम् । क्षमा जयति न क्रोधो विष्णुर्जयति नासुराः ॥ धर्मो बन्धुर्मनुष्याणां धर्मो मण्डनमुज्वलम् । अविनाशपरो धर्मः धर्मः सर्वत्र रक्षकः ॥ धर्म एव परो वन्धुर्धर्म एव परं धनम् । धर्म एव सहायश्च धर्मो रक्षति रक्षति ॥ यत्सत्यं त्रिषु लोकेषु इन्द्रे वैश्रवणे यमे । ब्रह्मवादिषु यत्सत्यं तत्सत्यमिह दृश्यताम् । सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः । सत्येन वायवो वान्ति सर्व सत्ये प्रतिष्ठति ॥ एकपादस्थिते धर्ने सत्ये च प्रलयं गते । विपरीतगते लोके यतो धर्मस्ततो जयः ।। यश्चक्षुः सर्वजगतां साक्षी लोकीयकर्मणाम् । आदित्याय नमस्तस्मै जगदानन्दहेतवे ॥ बेहि साक्षिन् ! यद्वृत्तं लम्बन्ति पितरस्तव । तव वाक्यावसानेन पतन्ति न पतन्ति च ॥ अक्षरा मुनिभिः प्रोक्ता न पतन्ति कदाचन । अक्षरैविद्यमानस्तु न दिव्यं न तु साक्षिणः ।। विवादेऽन्विप्यते पत्रं तद्भावे तु साक्षिणः । साक्ष्यभावे ततो दिव्यं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ धर्मशास्त्रार्थकुशलाः कुलीनाः सत्यवादिनः । ममाः शत्रौ च मित्रे च नृपतेः स्युः सभासदः । आचतुर्दशयामान्नं यस्य नो राजदेवकम् । व्यसनं वा भवेन्नृत्युः तस्य शुद्धिं विनिर्दिोत् ।। पश्चालवलारभूमिसंस्थाविधिर्यथा- ० १४०७ वर्ष माण्डलिकरण राणाश्रीरिणमल्लयः पञ्चालदेशीयसम. नग्रामपु वामेलकुटुबिकानां गुणपत्रं प्रयच्छति यथा। यत् ममकरपटीया ·तरापततिः । पीयाले गहन्या ग्रामेषु वासनीयम्। वहिकायां स्वीयस्वीयलिखितप्रमा- न दानीम्माः श्रीराजकुले प्रवेशनीयाः ॥ अद्धी द्रम्मा दीपोत्सवे आर्वी राजो- लवे देयाः । देवाचारः समग्रोऽपि देशरीत्या निर्वहणीयः । कुटुम्बिकः खेडिब- लारभूम्यां निष्पकणानां भागम्यं श्रीराणकुले प्रवेशनीयम् । भागेका कुटुम्बिकैः गायः । एवंपरिणा बलारखिलभूमिकर्षणे निष्पन्नकणा विभज्य ग्राह्याः ।। बादिकायां लिखितनिबन्धभूमी कुदस्विकैः समग्रापि खेडनीया वापनीया पात- नीया नहि । पतितभूमी-आयपदं कुटुम्बिकानां विभागमध्यात् वलिष्यति । नीदिचिणागोधूमजवलाटवीजानि वृद्धानि मेढिमध्याठालनीयानि । अपराणि समनबीजानि कुटुम्बिकैः कर्तव्यानि । चारिः समत्रापि कुटुम्बिकैः ग्राया। समस्तकुटुम्बिकैः मेढिहारको राजकुले मेढिमध्यादेयः। सूत्रधारलोहकारकुंभ- कारप्रभृतिपंचकारूअकानां बाचकानि ग्वलके दातव्यानि ॥ राजकीखलकीविदि- वहितं सूत्रधारस्य हलं प्रति कणकः मेव्यां दातव्यः । समस्तकणकानां मा- पकं मृटाकं प्रति पूंजीपदे कणसेर १ देयः। तथा पञ्चकुलमहाखलरक्षकाणां तलके मुक्तकणानां मध्यात् सषडी देया । तथा राजविभागायातकणाः समग्रा अपि श्रीराजकीयकोष्टागारे प्रविष्टाः कुटुम्बकैः कार्याः । देवदायीव्रत्मदायीकप्रसाद- साचित्तप्रभृतीनां भूमी कुटुम्बिकैः अग्रकैनै खेडनीया। तथा कुटुम्बिकैः फणा न चोरणीयाः । सत्यस्वभावेन कणा विभज्याः । अथ कदाचित् कुटुम्बि- काश्चोरितकणैः प्राप्यन्ते ततः कणानां माणकैकं यावत् क्षुणं नहि ॥ एकवारकं तस्य पृष्ठे हस्तः। यदा द्वितीयवारं चोरितकणैः कुटुम्बिकः प्राप्यते तस्य कुटुम्बिकस्य सीरे निष्पन्नकणा राजकुले यान्ति । इहार्थे रक्षपालेन रावा न श्रोतव्या । तथा स कुटुम्बिको ग्रामादुद्धासनीयः । अन्यत्र प्रणश्यगतकुटुम्बि- कस्य क्षेत्रग्वलककणधनढोरप्रभृति सर्व राजकुले स्वाधीनं कर्तव्यम् । गुणप- चप्रमाणेन रक्षकेण कुटुम्बिका रक्षणीयाः। यदा चत्वारः कुटुम्बिका गुणपत्रं गृहीत्वा आगच्छन्ति तदा रक्षकेण रावा श्रोतव्या । अन्यथा जनैकस्य मुखेन रावा न श्रोतव्या ॥ इति समस्तपञ्चालदेशीयकुलानां गुणपत्रविधिः ।। आधौ कृतवस्तूनामुपरि गृहीतद्रव्यपत्रविधिः- A संवत् १२८८ वैशाखशु० १५ गुरावयेह श्रीपत्तने यथासन्तिष्ठमान- राजावलीपूर्व आधोकृतवस्तृनामुपरि गृहीतोद्वारद्रम्माणां पत्रं लिख्यते यथा ।। यत् इहैववास्तव्यप्राग्वाटज्ञातीय व्य० चाहडपार्थात् संखारीग्रामीय पट्ट० मा. लाकेन आधौकृतमहीपी८ वलीवर्द १६ गौ ५० फिक २ एतहस्तनि आधौ दत्त्वा ·लेखपद्धतिः । श्रीश्रीमालीयखरटङ्कशालाहतनिःपरीक्षितहव्यवहरमाणजीर्णविश्चमल्लप्रिय २४०४ चतुरधिकचतुर्विंशतिशतानि द्रम्मा गृहीताः। व्याजेन मासं शतं प्रतिर चटन्ति । एते द्रम्माः सां० दीपोत्सवे निर्विवादाः कलिकाकलिरहिताः अष्टमहरे ऽर्थधारिणकेन व्यवहारकस्य देशान्तरगतस्यापि एकमुष्ट्या प्रवेशनीयाः । यदि व्यवहारको ग्रामे न भवति ततो धारिणकेल एकधनस्य तद्धातुः तत्सुतस्य वा गृहोदुम्बरमध्ये समानीय द्रम्माः प्रवेशनीयाः । अथ चेहायकग्राहकयोमध्ये दैववशतः एको म्रियते नश्यति कस्यापि देवविहितं किमप्यनिष्टं दुनिमित्तमु. त्पचते, ततस्तयोः पुत्रपौत्रैरपि द्रम्माः पत्रप्रसाणेन देयाः । जल्पितदिनैः यदा धारणिक एकमुष्ट्या सव्याजकान् द्रम्मान् व्यवहारकाय न दाति एकमुष्ट्या समग्रद्रम्मान न प्रवेशयति तदा कियद्भिः प्रवेशितद्रम्मैलिखितपत्रविधिना अ. पूर्यमाणथाकमानम्मा व्यवहारकेण आधौ मुक्तउपरिलिखितवस्तृनि शाकपणि- कान्यायेन धारणिकप्रतिभुवां विदितं विक्रीय द्रम्मा ग्रहीतव्याः । कदापि सुक्ता- धिवस्तुभिरपि पत्राङ्कित्ताः सव्याजकाः सोपक्षया द्रम्मा न पूर्यते तदनु प्रतिभूभिः अन्यव्यवहारकात् व्याजेनाकर्ण्य अथवा स्वगृहादात्मीयं वस्तु विक्रीय व्यव- हारकस्य सव्याजकाः दम्मा दातव्याः। धारणिकेन प्रतिभूभिश्व व्यवहारकसमं वादविवादो राजकुले न कार्यः ।जातविवादे संजातोपक्षयोहीनवादिभिःसर्वोऽपि सहनीयः । अथ मुक्ताधिवस्तृनां मध्यात् कध्यापि वस्तुनो देवायत्तं दुनिमित्त- मनिष्टं किञ्चिदपि जायते, अग्निदाहेन चौराग्रुपद्रवेन अतिजलपातेन विनाशः स्यात् , ततोऽपि धारणिकप्रतिभुवो व्यवहारकस्य पत्रप्रमाणेन समस्तसोपक्ष- यव्याजकद्रम्मः प्रविष्टः उच्छृखलाः जायन्ते । इहार्थे विनष्टाधिसक्तकरकचक- न्दलं व्यवहारकसमं न कार्यम् । अब कदापि व्यवहारकस्य उत्पन्नस्वीयगृहकार्य- वशात् द्रम्मः हस्तप्राप्तः प्रयोजनं जायते, ततो व्यवहारकेण धारणिकप्रति- भुव आक्रम्य भटपुत्रानुपयेश्य सव्याजद्रम्मा ग्रायाः । इहाथै विहितभटपु. त्राणां य उपक्षयो ब्रजति स नमनापि धारणिकप्रतिभूभिश्च सर्वोऽपि निर्वहणीयः । अस्यापरिलिवितविधः पालनाय सव्याजकसोपक्षयम्माणां लि- ग्विनपत्रविधिप्रमाणेन दावापनाय आधौ मुक्तवस्तृनां योगक्षेमनिर्वहणाय अपग्ममम्ननादकाचारेण स्वयं ग्रहीतारी इव प्रतिभुवौ व्यवहारकासमं समग्र- निर्वाहं कुन्तः । यथा बहवः प्रतिभुवो भवन्ति तथा एकन मर्व सबपि एक मलिना एव निहिं कुर्वन्ति । धुरप्रनिभुवोरन्नरं नावगन्तव्यम । प्रामन- कनापपामुनग्मकुर्वतां व्यवहारकममं दिग्वितपत्रविधिद्रम्माणां मत्र्याजका- नमोरक्षयानां धनिकरत् ममग्रनिर्वाही विधातव्यः । प्रनिभृभिगन्मानं घा- ·लेखपद्धतिः। २१ रणिकं भणित्वा मनसि कल्पनीयम् । अत्रार्थ रावां परित्यज्य प्रतिभुवा- माचारं केवलं च विधाय आधिपालकप्रतिभृभिर्व्यवहारकस्य पत्रप्रमाणेन मो- पक्षयसव्याजकद्रम्माणां निर्गमः कार्यः । उहाथै अमुकामुकग्रामीयअमुकाम- कजातीयअमुकामुकनामानश्चत्वार आधिपालाः । तेपां स्वहस्तेन दनमतानि ।। तथा धारणिकस्वहस्तेन प्रदत्तमतम् । तथा अधिवासमतीया अमुकजाती- या अमुकनामानश्न पञ्च साक्षिणश्च । लिचितमिदं पत्रं उभयाऽभ्यर्थितेन पार- धीजयताकेन । होनाक्षरमधिकाक्षरं च पत्रं प्रमाणमिति ।। वृद्धिधान्याक्षराणि- A संवत् १२८८ वैपाग्य शुदि १५ गुरावयेह श्रीपत्तने यधामन्निष्ठमान- राजावलीपूर्व समृद्धिधान्यपत्रसभिलिख्यते यथा । धनिको नाम नाम्नः दिन वास्तव्यश्रीमालज्ञानीयवाणि० पाताको लाभाय स्वधनं प्रयुने । अग्य च हन्ना- हारणिको नाम नामतः संग्वारीग्रामीयनागरजातीय वा० पदमागत या. म- दिपाको गोधूममाणि २० विंशतिः अझनोऽप्युन्हारे गृहानि ।नले गायमान पादिकाः वडैमाना ग्वलकान्ते मक्षातधान्यराशेचीलापनीनधिकाधिक किया अक्षता रजोहीना ज्येष्ठीपूर्णिमांनिगाहय अयाचिताः कलिकालनियावा. तानिर्विवादा राजभागादत्तानन्तरं तत्कालमेव ग्यालयाद्ध गायनाः प्रधान प्ठपूणिमादिसक्तीया भव्या निजभकाटे कृत्या पृमिसमं मानाका यधागृहीतप्राप्येन पा०मटिपायेनानीय प्रवेशनीयाः । यदि सांगामा:- चाक समृद्धिगोधूमान् घा० महिपाको न प्रवेशयति वा भात्याचा पारेण च भन्यानां गोधूमानां वर्तमानमूल्यवरमान ददाति: ॥ लिग्नित्तसमस्तपत्रविधिनिर्वारणाय अमुरगामीयमकाजातीयताम:' दायापितप्रतिभुची। एकेन मोडायामेषः । पवनान-दान र मकुर्वता धारणिकवर लिग्वितपत्रा:समगांऽपिण्यवान पार्थ धारणिरुपतिमुवीः रयास्तेन समीपरपरकामा विदितं प्रदासतानि । उभयान्यनेन निमितमिदं परमार होनाक्षरमधिकाक्षरं पा प्रमाणम् । दिव्यं यथा- पालं फोगो पटव पदमपामा । पप्प मन्सुदि समसमापरः ।। फालदिन मारा प्रक्षिसंप परांजली। andwa - ·लेखपद्धतिः । श्रीश्रीमालीयखरटङ्कशालाहतत्रिःपरीक्षितहष्टव्यवहरमाणजीर्णविश्वमल्लप्रिया २४०४ चतुरधिकचतुर्विशतिशतानि द्रम्मा गृहीताः। व्याजेन मासं शतं प्रतिर चटन्ति । एते द्रम्माः सां० दीपोत्सवे निर्विवादाः कलिकाकलिरहिताः अष्टमहरे ऽर्थधारिणकेन व्यवहारकस्य देशान्तरगतस्यापि एकमुष्ट्या प्रवेशनीयाः । यदि व्यवहारको ग्रामे न भवति ततो धारिणकेन एकधनस्य तद्भातुः तत्सुतस्य वा गृहोदुम्बरमध्ये समानीय द्रम्माः प्रवेगनीयाः । अथ चेदायकग्राहकयोर्मध्ये देववशतः एको म्रियते नश्यति कस्यापि दैवविहितं किमप्यनिष्टं दुनिमित्तम. रचने ततस्तयोः पुत्रपौत्रैरपि दम्माः पत्रमाणेन देयाः । जल्पिनदिनैः यदा धारणिक एकमुष्ट्या सव्याजकान् हुम्नान व्यवहारकाय न ददाति एकमुष्टया समग्रन्मान् न प्रवेशयति तदा कियद्धिः प्रवेशिनम्मलिंग्विनपत्राविधिना अ. पर्वमागधा कमानन्द्रम्मा व्यवहारकेण आधौमुक्तउपरिलिखिनवस्तृनि शाकपणि- मात्यायेन धारणिकप्रतिभुवां विदितं विक्रीय द्रम्मा ग्रहीनव्याः । कदापि मुक्ता. मनुभिरपि पवाहिताः सव्याजमाः सोपक्षया द्रम्मा न पूर्यते तदनु प्रतिभूभिः अामात व्याजेनाकर्ण्य अथवा स्वगृहादात्मीयं वस्तु विक्रीय व्या- मन्यात दम्मा दानव्याः। धारणिकन प्रतिभ्रभिश व्यवहारकमम गालेन मार्ग:जातविवादे मंजानापक्षयोहीनवादिभिःमःऽपि आय मन्ताविवस्तृनां मध्यात यध्यापि वस्तुनी देवायत्तं पनिमित्त- पनि जायते, अग्निदाटन चौरागुपद्रवेन अतिजलपातेन विनाशः समान . दीपि धारणिकनिमुवा व्यवहारकम्प पत्रप्रमाणेन समानगांपक्ष. पगमः प्रविटा उच्छंग्यलाः जायन्ते । इलायें विगष्टाधिगतकारकाना दलबहान कार्यन । अब कदापि व्यवहारकाम्य उत्पजापीयगृहकार्ग. - हासनमानप्रयोजनं जावंत, नतो व्यवहारकण भारणिनि- रय नावादावेदय सत्याजदरमा ग्रालाः । साथै विभिनमा य उपयो बानि र मनग्राहि पाणिनिमा मागि T: योगिन्दिग्विविधः पालमान सन्यानसमापदागदामा for. नि दावापनाय आचा मजयन्द्रनां गोगामनिवरणाय नामा म्वयं गताग व प्रनिभुवा कायदा समय. ! माया निमत्री मन्ति नया गजम frry: न व निकादि । परनिनां नाबमलमा । arita मात्र REFERTIFfini पार वर निमा - Arya .pranayer * -- AM ·लेसपद्धतिः। २१ - रणिकं भणित्या मनसि कल्पनीयम् । अत्रार्थ रावां परित्यज्य प्रतिभुवा- माचारं केवलं च विधाय आधिपालकप्रतिभृभिर्व्यवहारकस्य पत्रप्रमाणेन सो- पक्षयसव्याजकद्रम्माणां निर्गमः कार्यः । इहार्थे अमुकामुकग्रामीयअमुकामु- कज्ञातीयअमुकामुकनामानश्चत्वार आधिपालाः। तेपां स्वहस्तेन दत्तमतानि ।। तथा धारणिकस्वहस्तेन प्रदत्तमतम् । तथा अधिवाससक्तीया अमुकज्ञाती- या अमुकनामानश्च पञ्च साक्षिणश्च । लिखितमिदं पत्रं उभयाऽभ्यर्थितेन पार- थीजयताकेन । हीनाक्षरमधिकाक्षरं च पत्रं प्रमाणमिति ।। वृद्धिधान्याक्षराणि- A संवत् १२८८ वैषाख शुदि १५ गुरावयेह श्रीपत्तने यथासन्तिष्ठमान- राजावलीपूर्व समृद्धिधान्यपत्रमभिलिख्यते यथा । धनिको नाम नामतः इहैव वास्तव्यश्रीमालज्ञातीयवाणि० पाताको लाभाय स्वधनं प्रयुङ्क्ते । अस्य च हस्ता- हारणिको नाम नामतः संखारीग्रामीयनागरज्ञातीय वा० पद्मासुत वा० म- हिपाको गोधूममाणि २० विंशतिः अङ्गतोऽप्युद्धारे गृह्णाति । तदेते गोधूमाः स- पादिकाः वईमाना खलकान्ते सक्षातधान्यराशेर्वातोपनीतमृत्तिकाचिवडारहिता अक्षता रजोहीना ज्येष्ठीपूर्णिमां निरुद्धय अयाचिताः कलिकालवलिकउचटरहि- ता निर्विवादा राजभागादत्तानन्तरं तत्कालमेव खलकादथ गृहायाताः प्रथमज्ये- प्ठपूर्णिमादिसक्तीया भव्या निजशकटे कृत्वा वृद्धिसमं व्यवहारकपातागृहे यथागृहीतप्राप्येन वा०महिपाकेनानीय प्रवेशनीयाः । यदि सां० ज्येष्ठान्ताद- क् सवृद्धिगोधूमान् वा० महिपाको न प्रवेशयति तदा धान्याचारेण देशा- चारेण च भव्यानां गोधूमानां वर्तमानमूल्यद्रम्मान् दाति महिपाकः ॥ इहार्थे लिखितसमस्तपत्र विधिनिर्वाहणाय अमुकग्रामीयअमुकज्ञातीयअमुकनामानो हो दावापितप्रतिभुवौ । एकेन द्रौ दाभ्यामेकः । एकेन हस्तप्राप्तेन द्वितीयेन उत्तर- मकुर्वता धारणिकवत् लिखितपत्रार्थः समग्रोऽपिव्यवहारकसमं निर्वाहयितव्यः इहार्थे धारणिकप्रतिभुवोः स्वहस्तेन समीपस्थअमुकामुकमुख्यसाक्षिपञ्चक- विदितं प्रदत्तमतानि । उभयाभ्यर्थनेन लिखितमिदं पत्रं पारथीजयताकेन । हीनाक्षरमधिकाक्षरं वा प्रमाणम् । दिव्यं यथा- फालं कोशो घटश्चैव घटसो जलं तथा । षष्ठं च तन्दुलैर्दिव्यं सप्तमस्तप्तमापकः ।। फालदिव्यं महारौद्रं प्रक्षिप्तं च करांजली।

·२२ लेग्यपद्धतिः। दहरवैनं च पापिष्ठमपापे गीतलं भव ।। त्वमग्ने ! सर्वभूतानामन्तश्चरमि नित्यगः । साक्षिवत् पुण्यपापानां हि सत्यं च पावक ! ॥ इति फालाधिवासना। त्वं तोय ! प्राणिनां प्राणा: स्कृप्टेरादौ विनिर्मिताः । गुद्धं धारय मामग्रे अशुद्धं चेत्प्रकाशय ।। इति कोषाधिवासना। त्वं तुले सत्यवक्तासि पुरा देवैर्विनिर्मिता । यत्सत्यं वद कल्याणि! संशयान मां विमोचय । शुद्धोऽहं चेद्धो गच्छ अशुद्धश्चेदूर्ध्वगा भव ॥ इति तुलाधिवासना। वासुके कुलसंभूत भगवन् उरग ! संशृणु। शुद्धस्थ पुष्पमालेवाशुद्धश्चेदन्तको भव ॥ इति घटसोधिवासना। धर्मपापावलोकाय गोलको जलमाश्रितो । अशुद्धस्य चटेत् रूप्यः शुद्धस्य हेमजश्चटेत् ॥ इति गोलकजलाधिवासना । तन्दुला सिद्धशंखामा वक्त्रात् सत्यप्रभावतः । महिषीक्षीरसंकाशा जायन्ते शुद्धचेतसः॥ चर्विता रक्तसंकाशा जायन्तेऽशुद्धचेतसः । इति तन्दुलाधिवासना। परं पवित्रममृतं घृतं त्वं यज्ञकर्मणि । परं सुराणामाहारः परं पावनमुच्यते । त्वमग्ने ! सर्वभूतानामन्तश्वरसि पावक ! । दह त्वं पापकर्माणः शुद्धानां शीतलो भव । इति नसमापाधिवासना । दिव्यं ससविधं प्रोक्तं यथायोग्यतया बुधैः । दिव्याधिवासना पूर्व कर्तव्या देवसन्निधौ । एतानि सप्त दिव्यानि यथा प्रोक्तानि भूतले। क्रमेणतानि सर्वाणि मया चोक्तानि धीमताम् ।

·लेरपतिः। तुलायां नाधमो योज्यः स्त्रीणां फालं विवर्जयेत् । न कोरमले देयं तप्तमापन कुष्टिनः । विषं च सर्वतो वयं समाप्राणहरं च यत् । कुष्ठिते पाहिजं नास्ति एतदिन्यस्य लक्षणम् । न बालानां नातिवृद्धानां न स्त्रीणां दिव्यमइति । पण्डानां च न दातव्यं व्याधितानां विशेषतः। जयश्च काप्यशुद्धानां शुजानां च पराभवः दिन्यं देयं परं भाज्यं दिव्या दिव्यगतिर्भवेत् । डोहलिकामुक्तिर्यथा- I A संवत् १२८८ वर्षे वैशाग्वशुदि १५ सोले अोह श्रीमदणहिल्लपाट- के यथासन्तिष्ठमानराजावलीपूर्व धर्माधिकरणे श्रीमहामात्यआलिगविदितं डो. हलिकाभूमीमुक्तिपत्रिका लिख्यते यथा यत् मोढेरामहास्थानस्थदुवेवलाइ. तेन श्रीधर्माधिकरणे उपविश्य पण्डितानामने चिरन्तनलोकानां प्रदत्तसाक्षि- वादेन श्रीकरणविदितं स्वकीयां भूमि निःसन्देहां विधाय डोहलिकाभूमेः व्या- पेधः कारितः । अत अर्द्धमस्य विमस्य वहमानभूमेः केनाऽपि राजवर्गीयमानु- पेण प्रतिबन्धो न कार्य इति । मतं श्री: प्रमाणम् । II B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोसे अयेह श्रीमदणहिल्लपाटके महाराजाधिराजश्रीभीमदेवाधिष्ठितधर्माधिकरणीयदेवताः श्रीश्रीकरणादिमहा- नात्यश्रीअमुकनिमित्तं द्विवेद्बामणअमुकाकस्य डोहलिकायां पत्रिका प्रय- च्छन्ति । अमुकग्रामीयब्राह्मणअमुकाकस्य श्रीधर्माधिकरणे उपविश्य धर्माधि- करणीयपण्डितानामग्रे चिरन्तनलोकैः प्रदत्तसाक्षिवादे श्रीकरणविदितं स्वकीयां भूमि कृत्वा लुप्तडोहलिकाया व्याषेधः कारितः । अत जईमस्य ब्रामणस्य वहमानभूमिच्यापेधः केनापि न कार्य इति । मतं श्रीः ।। व्यापेधो यथा- I 1 स्वस्ति । श्रीमहामात्यश्रीआलिगवचनात् मुलुडासापथकेऽधि० कि मामसिहो वोधयति यथा । बोडव्यमिदम् ॥ यत्तत्र स्वपथके समस्तप्रसादसाचि- तग्रामेपु व्याषेधः कार्यः । संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ गुरौ। मतं श्री: II B स्वस्ति । महं० श्रीश्रीकरणादेशात् अमुकग्रामे राजकीयनिवडराजपु. त्राणां लिख्यते यथा । यत् श्रीराजादेशात् राणावीरमदेवस्य ग्रामेषु व्याषेधः स- जातोऽस्ति । तस्य दानीभोगादि सर्वं यथा पूर्वरीत्या ग्रहणाय दत्तम् । भवद्भिनि- ·लेखपद्धतिः। दहस्वैनं च पापिष्ठमपापे शीतलं भव ॥ त्वमग्ने ! सर्वभूतानामन्तञ्चरसि नित्यशः । साक्षिवत् पुण्यपापानां ब्रूहि सत्यं च पावक ! ।। इति फालाधिवासना। त्वं तोय ! प्राणिनां प्राणाः सृष्टेरादौ विनिर्मिताः । शुद्धं धारय मामग्रे अशुद्धं चेत्प्रकाशय ॥ इति कोषाधिवासना। त्वं तुले सत्यवक्तासि पुरा देवैर्विनिर्मिता । यत्सत्यं वद कल्याणि ! संशयान् मां विमोचय । शुद्धोऽहं चेदधो गच्छ अशुन्हश्चेदृर्ध्वगा भव ॥ इति तुलाधिवासना। बासुकेः कुलसंभूत भगवन् उरग! संशृणु। शुद्रस्य पुष्पमालेवाशुद्धश्चेदन्तको भव ॥ इति घटसाधिवासना। धर्मपापायलोकाय गोलको जलमाश्रिती । अगुहम्य चटेत् रूप्यः शुदस्य हेमजस्यटेत् ॥ दनि गोलमजलाधिवासना । तन्दुला मिहशंग्वाभा वक्त्रात् मत्यप्रभावतः । मटिपाशीग्मंकामा जायन्ते शुन्हचेतसः ॥ चर्विता रामकाया जायन्तेऽाहनमः । दृति नन्दलाधिवामना। परं पवित्रममृतं वृतं त्वं यज्ञकर्मणि । परं मुगाणामाटारः परं पावनमुच्यने । यमन ! सर्वभूतानामन्तवागि पावक ! । दह वंपासमाग शहानां शीतलो भव । एति नरमायाधिवाहाना । विसति प्रो. गवायाम्यतया उधः । दिव्या विधामना पनच्या देशानिना। rar र दिव्यानि या नानानि सुनते। निमिया गाकानि पामनाम ।

·रेसपततिः। २५ अमुकाकेन समरतपटकपदेषु श्रावण्यावं आषाढ निरुद्धं समस्तपटकद्रम्माश्चतुर- कपतितमलमार्गणादिसमं विशुभाः सप्रतिष्ठाः प्रवेशिता इति । मतं श्रीः ॥ उपगता यथा- । संवत् १२८८ वर्षे वैशाग्यशुदि १५ गुरावयेह श्रीपत्तने महामात्य- श्रीआलिगपञ्चकुलं अधि० चीजडस्य उपगतां प्रयच्छति यथा । अधि० वीज- उन भण्डारीनरसिहस्य पोतके प्रवेशितद्रम्माः ५००० पञ्चसहस्रम् । मतं श्री। II 13 संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽदोह श्रीमत्पत्तने महामात्यअमुकाको अधि० अमुकाकस्य प्रयच्छत्युपगतां यथा । अधि० अमु- काकेनामुकपोत्तकेसंप्रवेशित द्र० ५००० पञ्चसहस्राणि । हस्त० भां० अमु- काकमतं । श्रीः॥ मण्डलकरणस्य उपगता यथा-- A सं० १६६६ वर्षे वैशाख शुदि गुरावयेह मण्डलकरणे सीतापुरग्रा- मीयसंघवीहीराकस्य उपगतां प्रयच्छति यथा । यत् ग्रामस्थास्य पट्टकसम्बन्धे भण्डारीमेधाकस्य संघवीहीराकेन प्रवेशित रौक्यद्र ४००० चत्वारि सहस्राणि द्रम्माः प्रवेशिताः ।। साभिज्ञानं भण्डारीमतं श्रीकरणाभिज्ञानं च प्रमाणम् ॥ कण-उपगता यथा- C संवत् १५३३ वर्षे ज्येष्ठशुदि ८ भौमे अद्येह अमुककोष्ठागारे महं० अमुकाकप्रभृति पञ्चकुलं उपगतां प्रयच्छति यथा । अमुकग्रामखलिकाकीती अमुकाकः महं॰ असुकाकप्रभृतिपञ्चकुलेन प्रवेशित अमुकमापेन चणा मूडा ४० चत्वारिंशत् चणासत्कमूटकाः प्रवेशिताः । मतम् ॥ ठेको यथा- I A स्वस्ति । महामात्यश्रीआलिगवचनात् माण्डलिकपथकेऽधि० खेत- सिंहं बोधयति यथा । बोद्धव्यमिदम् । महामण्डलेश्वरराणावीरमदेवग्रामेषु व्यापेधः कार्यः। विकरे द्र० १६, लिगा द्र० ६, धूपा द्र० १४, दर्शने द्र० ८, एवं द्र०४४। स्वस्ति संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ गुरौ। मत। श्रीः प्रमाणम् ।। II B स्वस्ति । महामात्यश्रीअमुकाकवचनादमुकपथकेऽधि० अमुकाकं वोधयति यथा । बोद्धव्यमिदम् । महामात्यश्रीअमुकाकस्य महामण्डलेश्वरराज- अमुकाकस्य ग्रामेषु व्याषेधः कार्यः । विकरे द्र० १६ लिझा द्र० ६ धूपा द्र० - - ·२४ लेपपद्धनिः । जभागं गृहीत्वा उत्थाय गन्तव्यम् । ग्वचा काऽपि कार्या । संवत् १२८८ वर्ष वैशाखशुदि १५ गुरौ । मतं श्रीः प्रमाणमिति । III B स्वस्ति । श्रीमहामात्यश्रीअमुकाकवचनादमुकपर्थकऽधि० अमुकाकं वोधयति यथा । बोद्धव्यमिदम् । यत्त्वया स्वपथके स्वप्रमादग्रामेषु व्यायः कार्यः । संवत् १२८८ वर्षे वैगाग्व शुदि १५ सोमे । मनं श्रीः ॥ अथवा व्याषेधो यथा- I A महामात्यश्रीआलिगवचनात् अरलूआपथके अधि० नागडं बोध- यति यथा ॥ बोद्धव्यमिदम् । यदसिदण्डप्रहारेषु राणो नागो न संप्राप्तः । अथ राजादेशेन एतस्य ग्रामो व्याघेधनीयः । संवत् १२८८ वैशास्त्रशुदि १५ । II B स्वस्ति । महामात्यश्रीअमुकाकवचनादमुकपथके अधि० अमुकाकं बोधयति यथा । बोद्धव्यमिदम् । परमारराज अनुकाकः श्रीमद्विजयकटके न प्रविष्टः । अतो राजादेशेन एतदीयग्रामो व्याषेधनीयः इति । मनं श्रीः ।। प्रासलोपनं यथा- I A स्वस्ति। श्रीमहामात्यश्रीआलिगवचनात् दण्डाहीपथके विजयसिंह वोधयति यथा । अमुकयुद्ध राजा नागपालो नायातः । प्रणश्य ययौ । तदस्य ग्रामाः सञ्चात्यां कर्त्तव्याः। समस्तग्रामेष्वायपदग्रहणार्थं स्वीयमानुषाः नियो- जनीयाः ॥ संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ गुरौ । मतं श्रीः प्रमाणम् । II B स्वस्ति । श्रीमहामात्यश्रीअमुकाकवचनादधि० अमुकाकं बोधयति यथा ॥ असुकराज्ञा सह युद्धे सजायमाने राजा असुकाको नष्टः । ततः स्वराजा. देशेन एतदीयग्रामा राजसज्ञात्यां कर्तव्याः । सर्वग्रामेष्वात्मीयमानुपाः प्रस्थापनीयाः ॥ संवत् १२८८ वर्षे बैशाखशुदि १५ सोमे । मतं श्रीः ॥ विशुद्धयक्षराणि यथा- I A संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽद्येह श्रीमत्पत्तने महामा- त्यश्रीआलिगः पट्ट० अरडकस्य विशुध्यक्षराणि प्रयच्छति यथा ॥ पट्ट० अ- रडकेन समस्तग्रामपटकेषु श्रावण्याचं आपाढीनिमहं पटकद्रम्मास्तथा मलमार्ग- णकमाङ्गलीयकचतुरकपतितादिसमस्तपदेषु पदकविशुद्ध्या देशरीत्या द्रम्माः प्रवेशिताः श्रीकरणे उपगताः । मतं श्रीः प्रमाणम् ॥ II B संवत् १२८८ वर्ष वैशाखशुदि १५ सोमेऽद्येह श्रीमत्पत्तने महा- मात्यश्रीअमुकाकः पट्ट० अमुकाकस्य विशुद्ध्यक्षराणि प्रयच्छति यथा ॥ पट्ट० ·लेसपद्धतिः। २५ अमुकाकेन समस्तपटकपदेषु श्रावण्याचं आपाढनिरुद्धं समस्तपट्टकद्रम्माश्चतुर- कपतितमलमार्गणादिसमं विशुद्धाः सप्रतिष्ठाः प्रवेशिता इति। मतं श्रीः ॥ उपगता यथा- I A संवत् १२८८ वर्षे वैशाग्वशुदि १५ गुरावयेह श्रीपत्तने महामात्य- श्रीआलिगपञ्चकुलं अधि० चीजडस्य उपगतां प्रयच्छति यथा । अधि० वीज- डेन भण्डारीनरसिंहस्य पोतके प्रवेशितद्रम्माः ५००० पञ्चसहस्रम् । मतं श्रीः । JI B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽदोह श्रीमत्पत्तने महामात्यअमुकाको अधि० अमुकाकस्य प्रयच्छत्युपगतां यथा । अधि० अमु काकेनामुकपोत्तकेसंप्रवेशित द्र. ५००० पञ्चसहस्राणि । हस्त० भां० अमु- काकमतं । श्रीः॥ मण्डलकरणस्य उपगता यथा- A सं० १३६६ वर्षे वैशाख शुदि ३ गुरावोह मण्डलकरणे सीतापुरग्रा- मीयसंघवीहीराकस्य उपगतां प्रयच्छति यथा । यत् ग्रामस्यास्य पट्टकसम्बन्धे भण्डारीमेधाकस्य संघवीहीराकेन प्रवेशित रौक्यद्र ४००० चत्वारि सहस्राणि द्रम्माः प्रवेशिताः ॥ साभिज्ञानं भण्डारीमतं श्रीकरणाभिज्ञानं च प्रमाणम् ।। कण-उपगता यथा--- C संवत् १५३३ वर्षे ज्येष्ठशुदि ८ भौमे अोह अमुककोष्ठागारे महं० अमुकाकमभृति पञ्चकुलं उपगतां प्रयच्छति यथा । अमुकग्रामखलिकाकीती अमुकाकः महं० अमुकाकप्रभृतिपञ्चकुलेन प्रवेशित अमुकमापेन चणा मूटा ४० चत्वारिंशत् चणासत्कमूटकाः प्रवेशिताः । मतम् ।। ठेको यथा- I A स्वस्ति । महामात्यश्रीआलिगवचनात् माण्डलिकपथकेऽधि० खेत- सिंहं बोधयति यथा । वोन्यमिदम् । महामण्डलेश्वरराणावीरमदेवनामेषु व्यापेधः कार्यः । विकरे द्र० १६, लिगा द्र० ६, धूपा द्र० १४, दर्शने द्र० ८, एवं द्र०४४ स्वस्ति संवत् १२८८ वर्षे चैशाखशुदि १५ गुरौ । मत। श्री:प्रमाणम् ।। II 13 स्वस्ति । महामात्यश्रीअमुकाकवचनादमुकपथकेऽधि० अमुकाकं बोधयति यथा । वोद्धव्यमिदम् । महामात्यश्रीअमुकाकस्य महामण्डलेश्वरराज- अमुकाकस्य ग्रामेषु व्यापेधः कार्यः । विकरे द्० १६ लिज्ञा द० ६ धूपा द्र. ।

·लेखपद्धतिः। १४ दर्शने द्र० ८ एवं द्र० ४४ । स्वस्ति । संवत् १२८८ वर्ष वैशाग्वशुदि १५ सोमे मतं । श्रीः ॥ सन्धिविग्रहौ यथा- I A स्वस्ति । श्रीमुहुडासानिवासिनश्रीमद्विजयकटकात् राउलश्रीवाघ. पादानामादेशात् अणघुरे राणाश्रीजयताकस्य सान्धिविग्रहिकं सादरं बोधयनि यथा । बोद्धव्यमिदम् । श्रेयोऽत्र श्रीमदस्माकं सौराज्ये अवयुध्य स्वचिते परमप्रमोदं विचिन्त्य निजनाथकल्याणवतीभिः किंवदन्तीभिः श्रीवयमजस्त्र- मानन्दनीयाः । कार्यं च । यत् श्रीमदस्माकं महाराष्ट्रीयदण्डाधिपतिना सह विग्रहः सञ्जातोऽस्ति । अतः साधनसहस्रकं नीत्वा श्रीअस्माकं प्रतीकारग्रहे समग्रजयनशालासामग्रीसहितं सत्वरं प्रहेयम् । यथा प्रहितवाचिकार्यो निज- स्वामिनो हृदयङ्गमः कार्यः । संवत् १३९०. ज्येष्ठशुदि १५ गुरौ । दू० श्रीस्व- यमादेशः। II B स्वस्त्यमुकस्थाने समवस्थित श्रीमद्विजयकटकात् महामण्डलेश्वररा- णकअमुकाकसत्कसान्धिविग्रहिकं बोधयति यथा । बोडव्यमिदम् । कुशल- मत्रास्माकमिति स्वमनसि प्रमोदं विधाय विजयकाय विग्रहः समुत्पन्नाऽस्ति इति मत्वा माधनसहममेकं प्रतिग्रहे मुत्कलनीयम् । कार्यादिकं सदैव विज्ञाप्य- मित्ययमर्थः स्वप्रभाईदयगमः कार्य इति । संवत् १२८८ वर्षे वैगाग्वशुदि १५ मोमे । दृयके स्वयमादेशः । लिखितं यथा- B स्वस्त्यमुकस्थानाद्राज० अमुकाको अमुकम्थाने भ्रातृअमुकाकं सादरं नोत्कण्ठं गाढमालिङ्गय कुछालं वार्त्तयति यथा । कुशलमत्रेति स्वमनमि प्रमोदमाघाय नव्रत्यकुशलवती किंवदन्त्यनुदिनं ग्रहया । कार्यादिकं मदेव नमाख्याप्यमिति । लग्दो यथा- - I B म्बग्नि । लाटापल्ल्यां महं० अमुकाकोऽमुकग्रामेऽमुकं समादिशनि यथा । आदेष्टव्यमिदम । तस्मिन ग्रामे मिलिनपानकम्माः मात्र प्रविष्टाः कार्याः । कार्यादिकं सदर विज्ञाप्यमिति । मतं श्रीः ।। ]! : स्वस्ति । श्रीगटातः गणाधीगमिलपाटानामाात ओटाग्राम पनी गमिदम्य प्रमादं समादियनं यथा। आदेशयमदः । गत दृष्टादेठान ·लेखपद्धतिः। २४ - . स्वीयविलहणासक्तघोटमानुपान् नीत्वा समग्रजयनशालासमं आतरसुम्बके राजश्रीजयतर्णमेलापके चाडायां समागन्तव्यम् । श्रीवयमपि बहुमेलापर्क विधाय प्रभाते राजश्रीजयतकर्णचाडायां प्रचलिष्यामः । सं० १३६५ वैशाख- शुदि १५ गुरौ । श्रीस्वयमादेशः प्रमाणम् । वधूहेतो राजलेखः- स्वस्ति । मुहुडासानगरात् राउश्रीवाघदेवः अणघुरे कुमारश्रीनरसिंहदेव- पत्नी चन्द्राउलीनानी सप्रसादं सस्नेहं समादिशति यथा । आदेष्टव्यमिदम् । यावत् कुमारनरसिंहः श्रीकटकात् समेति तावत्समस्तपरिग्रहस्य महं० जय- तापार्थात् कणभक्तकानि दृष्टप्रत्ययानि दावाप्यानि कोष्ठागारात् । नया राजवर्गीयदासीदीकोलाकर्मकरप्रभृतीनां यथापूर्वमादिष्टा भूर्जाई (?) काराप्या । पोप्यवर्गस्य भोजनाच्छादनादिचिन्ता सर्वेषां घरा कार्या। अन्यच यात्री- त्सवे श्रीराजकुलात् कापि वाधे न गन्तव्यम् । परपुम्पदर्शनं परगृहगमनं च नैव विधातव्यम् । विशेषोत्पन्नराजकार्य सदैव श्रीअस्माकं विज्ञापयितव्यम् । संवत् १४३२ वैशाखशु० १५ गुरौ । श्रीस्वयमादेगः प्रमाणम् । स्वरूपविधिः- स्वस्ति । श्रीपत्तनात् महं० जयताकः श्रीघोघावेलाकले परमादं मां विजयसिहं परमप्रीतिपरेण सोत्कण्ठं गाढमालिद्गय सप्रश्रयं पार्नयति गया । वार्तव्यमिदम् । कुशलमिह स्वीयसमस्तकुटुग्वेप्यगम्य भरता निजयुटुन्या- रोग्यतया तथा यथास्थित्या स्वीयव्यापारस्थितस्वरूपेण च निरन्तरमामान- न्दनीयः । कार्यं च यत्साम्प्रतीनसमायातसुर्मजीवाने कीदृशी घस्तु नधा है- जी घोटका कियन्तः समायाताः तत्स्वरूपं सुन्यपतं लिग्नित्या प्रगम । तथा मदधिकृतं कार्य सदैव सन्देशनीयम् । माघशुदि १५ गरी । श्रीराजविज्ञप्तिका यथा- A स्वस्ति । श्रीमदुज्जयिन्यां समयस्थितीमस्जियको पृज्यपरमागर तमोत्तमपरमपूजार्चनीयान् , उमापतिपरलब्धीटप्रतापमंशोपिनागनिन्दा नान् . दुर्दान्तरिमदमर्दनरण्टशयनीन्, प्रचण्टामरालमीत्वयंदान सदोदितप्रतापान् . वैरिनिया दुर्निरीक्षान् . प्रत्यधिक्षितिपालमौलिभाति- न्यस्तपादाम्युजान . रिपुमण्रतीनिर्दने भीमभयारान् , पट्टिटापा दियोधविधानिपुणान् , अरिभूपगजघटानिर्दलने सिमान् . टि.

·लेखपद्धतिः। . 4N ₹ * MAN भ मुन्वान् , सदाजयधीरक्षणरतान् , परिपन्धिपूगनियूदनपटिष्ठान , अशरणा- ग्णान् . भयचकितमाणिगणाभयदान , शक्तित्रयोपचितान् , पाद्गुण्यप्रयोजना निनिगुणात्, सिद्धित्रयोपगतान् , उदयत्रयभूपितकलेवरान्, निवर्गोपचन, गजनीतिनोविज्ञान, समृगनतुरङ्गबलोपेनान्, महावीर्यान् , अष्टमतामिदिम धमान : शरणागतवजपचरान् , भभारोहरणार्मरूपान् , जगद्रक्षाजागरूकान गांभीर्याज्ञार्यधैर्यविनयनयप्रमुग्नगुणालतगात्रान् . देवगुजिपरिगर्यार्थ अ बामन्तिभरबन्धुरचिनान , पट्रिगढ़ाजकुलीमुकुटायमानान् , परमशामिन् पसरपितान . लोमिष्टानां पापानां वधापनकीर्तिमन्दाकिनीशिनि कान . यजनाभ्ययनादिकर्मनयरतान , किलिलपवानास्पृश्यमानान. माग्नि दगिंगनीतिनैपुण्यान , गोदकाशिमलान , परदाविमुगान , न , मनोरेगान , आशिल्पामायमानान , पदर्शनाभाग मागगरजोपरान, धर्मगम्थापने धर्मगंस्थापने पदनापान '...fT , मानिमाशिमार्गहनान, मिटमपदिष्टमार्ग पर निदिनीमकागमानपान, काजाम HTT, नानाहाना स्थगितालिमशिनिपानिया मान , सोपवियापारगान , बारा finalai गागागाजिनामा नान , iinात. Fr... , MAIT, नागणा-गान , म T-यादान , गोमाता मायाम , " नितिन Hf FF.. माया, Fift fif...' --- :::::T !! { . या . . .....4;" . . ., । r 1 . . A * . . Bre MAN । . । . " . .

·लेसपद्धतिः । २९ क्ष्मीकान्तप्रणतितत्परान् , द्वादशराजमण्डलीसंसेव्यमानान् , सप्तमचक्रवति- अभिनवसिद्धराजमहाराजाधिराजश्रीमजयसिंहदेवचरणारविन्दान् , श्रीआ- शापल्ल्या सहामात्यश्रीआलिगः क्षितितलमिलन्मौलिना साटाझं प्रणय परमसौहार्दात्सप्रश्रयमञ्जलि घद्धा विनयातिशयेन विज्ञापयति यथा । विज्ञप्य- माह । यत्र श्रीस्वामिनां सौमनस्यात् श्रीलक्ष्मीकान्तप्रसादाच श्रीकुमारान्नः- पुरादिराजवर्ग निखिलेऽपि निरापमं श्रेयोऽस्तीति अबधार्य श्रीमन्त्रभुपाद: श्रीमत्कटके निजसौराज्यकुशलपतीभिः परमण्डलबत्तीभिः साधुबन्धनिय- सपराभिरमृतप्रायाभिः किंवदन्तीभिरत्पन्नरनेहजलामृतपूरण माविग्रहय- शतो राजकार्यव्यत्रतया चिरकालमसंभावनया चिन्ताधिपरितापेन त्वीयननी- स्थसारणी यावत् प्लाययित्वा अनेकगाखानियन पल्लदिनव्या पिपिन- व्यश्वापुप्पफलदर्शनम् । कार्यं च । यत् श्रीमत्स्यामिपादः प्रसादी गजाता देवायतनानां शेपामिव शिरसाऽभियन्त समाविष्टानि निखिलानि श्रीमहा- जप्रयोजनानि अहर्निशं सावधानः सन् एकाग्रचित्तया शानिर्दिधामि मिति प्रापयनस्मि । तथा मासैकमध्ये पुनरपि स्थगजतुरगपदानिलाल, मरिचम सन्यं खगपहिशकुन्ततरवारिप्रभृतिपनिशाण्डायुधोपलं जन्मजीवधिया टप्रभृतियोधानां सन्नादभूरिजयनशालासामग्रीवहिनं रिपुवर्गप्रनिधाना का तन्नं श्रीमदंघाटानां (2) परिग्रहार्थ प्रेपयलस्मीत्यबधार्य मनोनितो गला: सदैव प्रसादीकार्यः । सं० १२८८ पेशाग्यशुदि १५ गुग । मदीपनि हस्तगतः प्रापयितव्यः यथा तत्प्रमाणेन विपदममधारयतां नीमकोवानां चित्ते आयव्ययस्य भ्रान्ति!त्पयते इति । 11 3 स्परित । श्रीमरि जयपटो माराजाधिराजनीमा रकउमापतिदरलब्धमौतमताएसंशोपितारानिनिसरनामाभिरा. লৰলয়বিয়ানীবাস্তামাননা , सनात् माामात्यलीममुकारः क्षितिनलमिलमाहिनामा विज्ञपयति यथा । विज्ञपनीयमिदम् । सीमारा: प्रगाहलगा लि. শালিন নামেথাসনান মাবি না। : : सदर विज्ञाप्पमिति ।। संदत् १९८८ ६५ पेशावादियो। HI (स्वस्तिसीमामिलापकर महाराजाधिरामापनि तापसंशोपितारानियनगर नान् सप्तमचयनिभिन्परिणाम ·लपततिः । AM सुनान . मदाजयतीरक्षगानान् , परिपन्धिप्रगनियूदनपटिष्टान् , अगर मन भयभित गणिगणाभयदान , शक्तिवयोपनिनान, पाद्गुष्णप्रयोजन निलियन. सित्रियोपगतान् , उदयनयभूषितालेवरान्, निवर्गपोषमान, गनिविदान, समानतुलवलोपेनान, महावीगान , अष्टमाामितिमा २. नागना रनगन , भूभागेलरणार्मरम्पान् , जगाक्षानागा दिनगन्यामागुणानगागन , देवगुणितरिना x का- नरनिनात . पदिगमाजकलीमुयायमानान , परमामिात्र নন, নানা দানা শাশানি না। নানা:কান, নিনসেশানা। ािन , गोदारतिमान . परदारिणगान न . भाभिमपामाधानान , মামলান, থানা भमागम्यापने ITEापान गा-जोरपान . मान, निरपतिमा नागपाल, kve, ! •*{!!!I'M 170117 Tuff ipuitfin e-posti?, Tini ri!TITEY , Tina ? F६:{ TPTITMail ifff ant; fTT , । " A n क , . A । * f - F- 1 " : { : , '.", । " . -- ...... " . । . . । 4 . H * 4 ·लेखपद्धतिः। ३१ A , , " , सुकुलाचारप्रवर्तकान् , देवमिजगुरुपरिचर्यानिष्ठान् , परोपकारनिरतान् , आ- धिव्याधिभिरबाधितान् , महासन्तोषयुतान् , नयविनयवन्धुरगात्रान् , सत्स- इतिप्रवर्तकान् , व्यसनैरवाहितान् , आश्रितानां कल्पद्रुमप्रायान्, परधनहर- णपङ्गुरूपान् , विशेषविद्याकलासङ्ग्रहणे अत्यादरपरान् , कलौ कृतयुगाचा- रान , वदान्यान् , पड्दर्शनाधारान् , दीनार्तिहरान , सौभाग्यैकनिधानान् , गोदकवनिर्मलचरित्रान् , अशेषविद्यापारगमात् , दुर्भिक्षे पालनपरान् , सु. जने दृढसौहार्दान् , अमितयशोनिधानान् , सदायोगक्षेमसाधने भृशं पटि- ष्ठान् ,धर्मसाधने अहर्निशं महाजागरूकान् , पितृमहं० जयसिंहवरणकमलान् स्तम्भतीर्थात् सुतदेवडो महानन्देन साष्टाई प्रणम्य सोत्कण्ठं गाढमालिङ्गय च सविनयं विज्ञापयति यथा । विज्ञप्यमदः । पूज्यानां सौमनस्यात् निरामयं मा- मवधार्य तथा अन्नत्यसमस्तकुटुम्बमपि सारोग्यं विचिन्त्य पूज्यैः निजशरी- रसौष्ठवेन तथा तत्रत्यसमस्तकुटुम्बनिळधितास्वरूपेण निरन्तरसेवाहमानन्द- नीयः । कार्यं च । यत्पूज्यैः कुटुम्बयोगक्षेमव्यग्रतया चिरकालात् प्रभृति अहं लिखितेन वाचिकेन न संभावितः । तेनाहं भृशमनुशयपरो वत्त । अतो ममो- परि यथापूर्व सविशेष मयाऽवधार्य यथोचितकरणीयादेशः विशेषशिक्षापना- भिश्च सदैव संभावनीयः , यथाऽऽयुष्मान् सौमनस्यात् स्वचित्ते परमसौहार्द विभ्राणो युष्मदादिष्टानि राजकार्याणि गृहकृत्यानि च निरन्तरं सावधानः सन् सिद्धि प्रापयामि । इत्यवधार्य सदैव संभाला अवधार्या । मदधिकृतं कार्य सदैवादेष्टव्यं, विशेषशिक्षा च प्रसादीकार्या । वैशाखशुदि १५ गुरौ ।। II B स्वस्त्यमुकग्रामेऽनेकगुणालङ्कतपरमधार्मिकरनेहगुणभूषितपुत्रवत्स- लपूज्यपरमाराध्यतमोत्तमपरमपूज्यार्चनीयपितृअमुकपादारविन्दान् अमुकस्था- नात्सदाविनीतसुतअनुकाको महद्भक्त्या परमहर्षेण गाढमालिनयाभिवन्दा साष्टाप्रणम्य सविनयं विज्ञपयति यथा । विज्ञप्यमिदम् । कुशलमन्त्रास्माकमिति स्वमनसि प्रमोदं विधायात्मीयकार्यकल्याणवती वार्ता मम सन्तोषायाजसं प्रसादीकार्या । सर्वासां मातृप्रभृतीनां मदीयप्रणामो वाच्यः । कार्यादि सदैवादेष्टव्यमिति ॥ मातृविज्ञप्तिका यथा- 1 A स्वस्ति । श्रीस्तंभतीथें पूज्यपरमाराध्यतमोत्तमपरमपूजार्चनीयान् , गगाजलवनिर्मलचारित्रान् . अनेकगुणगणालमृतकलेवरान् . देवीश्रीअरुन्धती- ·३० लेबपद्धतिः। . , रान् , पड्दर्शनाधारान् , सेवकजनानां कल्पद्रुमप्रायान् राजनीतिमार्गप्रवर्तकान हरिहरानुध्यानाभिरतान् , राजश्रीसारङ्गदेवपादारविन्दान , श्रीआशापल्या महामात्यश्रीधरणीधरो मौलिविन्यस्तकरयुगलेन सानन्दमाशीभिरभिषिच्य परमसौहार्दैन सविनयं विज्ञापयति यथा । विज्ञप्यमदः । यत् श्रीस्वामिनामा. देशप्रमाणेन समस्तानि राजकार्याणि सिद्धि प्रापितानि सन्तीत्यवधार्य विशेष करणीयादेशैः प्रतिदिनमहं सम्भावनीयः । कार्तिकशुदि १५ गुरौ इति । गुरुविज्ञप्तिका यथा- I A स्वस्ति । श्रीभृगुकच्छे पूज्याराध्यादिअनेकनीर्थावगाहनपवित्रीक नमानसान् , यजनयाजनाध्ययनप्रनिग्रहादिपकर्मनिरतान्, णाध्ययने अनवरतं कृतश्रमान्, देवद्विजगुरुसाध्यतिथिपूजातत्परान्, विमलकु. लसरोजहंसान् , दीनानाथोद्धरणसमान् , द्वितीयायां नवोदिनपीयूपरुचिवत्स- कलजनवन्दनीयान् , हिमकुन्देन्दुवत्स्वभावशीतलान् , विमलकुलोत्पन्नान , गङ्गाजलवनिर्मलचारित्रान् , सकामाशीर्भिरनवरतं पूरितयजमानाश्रितमनो- रथान् , मदाचारान्, सुधर्मोपदेशकान् , याजिकश्रीमोक्षपादान् चन्द्रावत्या राउलश्रीधारावपः माष्टाङ्गपातं प्रणम्य सविनयं विज्ञाययति यथा । विज्ञप्य- मदः । यत् पूज्यानामाशिपां प्रसादादस्माकं सदैव निम्पमा महादयस्तिष्ठनीन्य- बधार्य मदेवानिर्वचनीयं मौमनस्यं मल्लक्षणानां स्वीयानामुपरि विचिन्य यथा- चिनादेश आगीभिः मंयुतः प्रसादीकार्यः। मं० १२८८ वैशाग्वशुदि १५ गुगै । II B स्वस्न्यमुकस्थानेऽनेकतीर्थावगाहनपवित्रीकृतमानसान देवद्विजगु- समाधुपजानिग्तान विमलकलमगेराजहंमान् पृज्यपरमाराध्यपरमपूजार्चनीय पाठकअमुकपादारविन्दान अमुस्थानान्सदादेशकारी विनीनअमुकाकः परमन- ध्या क्षिनितलमिलन्मोलिना माटा प्रणम्य नविनयं विज्ञापयति यथा । यिनप. नीयमिनि ॥ वयमत्राजवं युष्प्रन्पादारविन्दान ध्यायन्नम्निष्ठामः । युम्मा- भिरपि ममापरि कामण्यता कदाचिदपि न मोक्तव्या इति । पितृविज्ञनिका यथा- म्वन्ति । श्रीपनन पृज्यपरमागध्यतमानमपरमजाननीयान , अ. मंगुकाममालइतक्लेवगन , निजकलकमलिनाविकामने महम्रकरमायान दुबमाध्यमान , दृभित्र म्बजानिपापकान , श्रीमहामाकान्तमतिपगन, रामधार्मिवान. दीनानाधानिधिपापकान . आनुग्मयापटागन , मंपियामन्यनत्यगन , सदाचागन . निजवंटायावसात , - ·लेबपतिः। , ' .. , -- , MAN । मुकुलाचारप्रवर्तकान् . देवनिजगुनपरिचानिष्ठान , परोपकारनिस्तान . मा. धिव्याधिभिग्वाधितान , महामन्नोपयुनान , नयविनयबन्धुग्गाशन , मन्म- गनिप्रवनसान , व्यसनरवाहिनान , आश्रिनानां कल्पमयायान. पन्धनार- • गपट्टम्पान , विशेषविद्याकलामवाटणे अन्यादग्पगन् , कली तयुगाच- # गन , वदान्यान , पदर्शनाधागन , दीनानिहरान , सौभाग्यकनिधानान , गगोदकावनिमलचरित्रान , अपविद्यापारनमान , वृभिः पालनपगन , मु. जने दृढमोसादान , अमिनयनानिधानान , महायोगलममाघ कृतं पति- प्यान ,धर्ममाधने आनिशं महाजागकान , पितृम. जमिरमान स्तम्भनीर्धान सुनदेवटी मानन्देन नाष्टाई प्रणम्य मागण्ट गारमानिय सविनयं विज्ञापयति यथा । बिजप्यमदः । प्रज्यानां नामनग्याग निगम :- मबधार्य तथा अनन्यसमग्नकटुग्यमपि मागेन्यनिमिय: नि ग्लोष्ठयेन तथा नरन्त्यसमलकुदम्पनियाधिनारपेण किया नीयः । यायं च । गन्ज्यः पदग्रयोगक्षेमव्यग्रगया जिम्मामान लिग्यितेन चाचियेन न संभागितः । लेना सामनाया परि यथापूर्व सचिोपं मयाऽवधार्य याचिन कारणाय : भिसा मंदय संभावनीयः , यथाऽऽगुमान मांगनपान :: विभ्राणां युष्मदादिष्टानि गगमायाणि गृपयानि for ... मन मिशिपयामि।यवधार्य संदर पंगा | nr- मंदयादेशम्य. विकोपनिष्क्षा र प्रगादीका : '', "1 . 11 ] स्यन्यायायाम नियागणाला...' पपज्यरमारामतमजमपरमा पानीमपि FARATI. नासदागिनीयासमा म in " माटरप्राय मशिनशिप A Kfn7 : ! ......... मानसि प्रमाद दिशामाया, '' प्रवासी । समां ॥३: ": मामि ॥ मातृविज्ञपिका या- । ति। TREETTE *rgr:ན ཀ བནྡf;པའif;"i . ཀ པན པན་ཅ་ m ·३२ लेखपवनः। बदहर्निां पतिभक्तिरतान , वजनपरिवृतान , समानराज्य भरणारतान, समस्तगोत्रजापत्यागीर्वादनन्पगन , गुनगांवजयति जान्यनिधिगजनेऽन्यन्नं जागरूकान , कुटुम्बवृद्धभक्तिनिष्ठान , मातृगलादेवीपादान श्रीपननात मां गोवलः साष्टाङ्गपातं प्रणम्य परमनौहार्दन मविनयं अञ्जन्ति बहा विजापति यथा । विज्ञप्यमदः । यत्पूज्यानामाशिपां प्रमादान मां निगमयमश्चार्य ममी- परि निजचित्ते परमप्रमोदं चिन्तयिन्या पूज्यपादः निजकुले वगगंग्यवतीभिः किंवदन्तीभिरमृतप्रायाभिः मां ययष्टमभिपिच्य मन्परमकल्याणविवृद्धा संदेवाशीर्वादानेरहमानन्दनीयः । कार्य च । यन्सया अत्र लालवीधरणापा. वात् कांतीतणी पञ्चवर्णचीरमेकं वर्णापितमस्ति । तथा श्रीयोगिनीपुगत् शुट्टी- आलचूनडी घाटडी वहुरङ्गविचित्र जोई एक ? नया चुवतुं डीउं एक नया सौराष्ट्रदेशात् निलाञ्छनहेमवर्णकचकडां बली जोई ? नथा बदरीजलप्र माणमौक्तिकहार ? इत्यादि सामग्री पूज्यानां भेटनाय सञ्जीकृता निष्ठति। माघीपूर्णिमोपरि श्रीमन्मातृपादानां चरणयुगलदर्शनाय उपरिलिखितकप- टाभरणादिकं नीत्वा समागच्छन्नस्मि । तावता ममोपरि भूरिवात्सल्यं चित्ते अवधार्य सदवाशीर्भिः संभावनीयो यथा पूज्यानां संभावनया समाभिनयी महोदयो भवतीति सविशेपं यथापूर्व सदा चिन्तनीयम् । सं० १२८८ मार्ग- शुदि १५ गुरौ। II B अनेकगुणपवित्रगङ्गाजलनिर्मलचरित्रसदावधूजनपरिवृतसमस्तगो- व्रजापत्याशीर्वादपरपरमाराध्यतमोत्तममहासाध्वीमातृगङ्गादेवीचरणकमलान् अमुकस्थानात्सदाज्ञाविधायी पितृमातृभक्तितत्परः सुतअनुकाकः साष्टाङ्गं प्रणम्य सविनयं विज्ञपयति यथा । विज्ञप्यमिदम् । कुशलमत्रास्माकं सपरि- वाराणामिति स्वमनसि परमप्रमोदं विधायात्मीयशरीरकल्याणवार्तया बय- मजनमानन्दनीयाः। सुतानां पाणिग्रहणार्थं स्वजनोऽमुकाकः समागतोऽस्तीति स्वमनसि विचार्य कृत्यमादेष्टव्यमिति । आशीर्वादो यथा- B स्वस्ति । श्रीमहास्थानात् यजनयाजनाध्ययनाध्यापनदानप्रतिग्रहादिष- कर्मनिरतात् अग्निष्टोमानेकक्रतुक्रियाकुशलकरणश्रीमदाचार्यः त्रैविद्यलोकः श्रीमद्विजयकटके देवद्विजगुरुसाधुपूजनरतं राज० श्रीअमुकाकं पद्मवदननिर्गता- भिः ऋग्यजुःसामाथर्ववेदागमप्रणीताभिरागीर्भिरभिनन्य आशीर्वादयति यथा।

·लेखपसतिः। : .. - - कार्य च । भवद्भिवापितअमुकग्रामीयभूम्या महती सारा कार्या । सदैवात्मी- यधर्मो वृद्धि नेतव्य इति । व्यवहारपत्रं यथा- IA संवत् १३३२ वर्षे आश्विनशुदि १० रवावयेह श्रीमदणहिल्लपत्तने स- मस्तराजावलीसमलङ्कतपरमेश्वरपरमभट्टारकउमापतिवरलब्धप्रौढप्रतापसंशो- पितारातिवनगहनबालनारायणावतारचौलुक्यकुलकमलिनीविकासनकमार्तण्ट- कल्पनीमल्लक्ष्मीकान्तप्रसादसंपादिताभिनवराज्यलक्ष्मीस्वयंवरमालालङ्कनक ण्ठकन्दलीरिपुमण्डलीवननिदहने प्रलयकालीयदुर्दान्तदावानलप्रायदक्षिणाधीश- वरूथिनीगजघटाकुंभस्थलविदारणैकपश्चाननाभिनवचमावर्तिश्रीमत्लारशदेवर- ल्याणविजयराज्ये तत्पादपझोपजीविनि महामात्यत्रीधरणीधरे श्रीनीकरणादि- समस्तमुद्राव्यापारान् परिपन्धयतीत्येवं काले प्रवर्त्तमाने तरिभोः प्रसादपनला- यां भुज्यमानश्रीचन्द्रावतीकरणे महाराजकुलश्रीधारावर्पमहादयिनि अमुला- मुकपथके व्य(इन्य?)मुद्रायां महं० श्रीविजयसिहे तनियुक्तचण्ड निरपरालम- तिपत्तो व्यवहारपत्रमभिलिख्यते यथा । श्रीमहादनपुरपालन्यओसवालवानी- यसाधुजयचन्द्रसुतगणपतिना स्वीयसमुत्पन्नप्रयोजनवशात् प्यासलक्ष्मीधा- वीत् श्रीश्रीमालीयन्वरटकशालादतनिःपरीक्षितसुवर्णशगर टिकायां अंध्य सभरमाणजीर्णविश्वमल्लामिया भव्या एकमुष्ट्या गृहीतःस्म ५०००० पार- हस्राणि द्रम्मा गृहीताः । अमीषां दम्मागां प्रतिमासं शनिशतं या द्विकं शतप्रत्या व्याजं चटति । एते द्रम्सा मास्कन्धरहिना निर्विवादपहिया. पलिकउचटरहिता अष्टप्राइरिक्या निर्योगक्षेमा च्यासलीधरनामा चटिनव्याजन्नम्मः सहिता एकमुष्ट्या प्रवेशनीयाः । अमीषां समय- माणां दानाय समस्तकलिकन्दलवट्यानिधाय तददातरसमा तीयसाहुजगसित्सुतपासिंदा तथा श्रीनीमालज्ञानीरच्या परवानादि मसिंर उभौ जनौ व्यासलक्ष्मीधरस्थान्तराले मनोविज्ञाननिमिनं प्रतिस्ली दाचापितो। एकेन हो माभ्यामेकः । एपोनापि प्रतिभुपा हलमान पत्र द्वितीयस्थ उत्तरमकुर्वाणेन व्यवहारकसमं धारणिसावत् तिनिहाए- प्रद्रम्माणां निर्गमो निवाणीयः । पहायें धारणिक नियोः कालेन्ड. तमतानि । तथा बधाज्ञानं लिग्वितमिदं व्यवहारपत्रहमपास्पर्धिन श्रीपालेन । रीनाक्षरमधिकाक्षरं दा सदैव प्रमाणमशिगन्तयन् ।

·* . MA - भ openuin N 3 N , * . a २ and . r - 1 . me- -- . . * ........................ 4. . प - 4 . ............... ' + + + x^ !! ^^ • • • • • ...... ... ... .........! १५ 7 । की ....... ११ -- , . . . . ., १. 11:mirmit, Farmi Tarf. rzzar | Infinit... गार मामय : TET for मानिनः रात्र पतन । अत्र मानि | बलिनपत्रविधिः- I A मं. १२८८ वटाग्वादि १० गुगवद गमाननियमानी पूर्व वलितपत्रमभिलियते यथा । धनिको नाम नामतः अनुष्यामगन व्यअमुरुजातीयभनुकसुन अमुको लाभाय म्वचनं प्रयुः । अन्य च कला- क्षराणि धारणिको नाम नामतः । अद्यवयाम्नन्यपूर्वाभाषया अनुमान म्बी- यसमुत्पन्नप्रयोजनवशात् श्रीश्रीमालीयावरदगालादतत्रिःपर्गभिनव्यवहा- रिक्यप्रचलित ३० ३०० त्रीणि शतानि द्रम्मा रोक्या गृहीताः । पते इम्माः संप्रत्येव परत्र स्थापयिन्वा द्विगुणीभूताः ३० ३०० पदातानि जानाः । अमी. पां द्रम्माणां संवन्ये व्यवहारकस्य मनोविश्चासनिमित्तं अमुकनदागे आम्रथड ५० पञ्चाशदडाणके मुक्ताः । अमीषामाम्राणां किल मूल्यात् प्रतिवर्ष १० १०० शतकं द्रम्मा व्यवहारकेण पत्रपृष्ठतो प्रवेश्य दातव्याः। पद्भिः वः संपूर्णैः स्वयमेव आम्रा व्यवहारकस्य पत्रग्रहात् छुटन्ति । पड्वानन्तरं व्यवहारकत्य .

·लेखपद्धतिः। आप्रैः समं लागसंवन्धः कोऽपि नहि । आम्रा धनिकस्यैव निष्कावलाः सञ्जा- ताः । अस्य लिखितविधेः पालनाय आम्राणां दानाय अन्यगोत्रिदायादपत्र- हस्तअन्यव्यवहारिक्यसमस्तखश्चानिवारणाय दावापितप्रतिभुवौ अमुकज्ञाती- यौ अमुकामुकनामानौ अमुकामुकसुतौ अमुकामुकाख्यौ डौ रक्षपालौ धार- णिकेन व्यवहारकस्यान्तराले दावापितौ । एकेन दौ दाभ्यामेकः । एकेन व्यव- हारकस्य हस्तं प्राप्तेनापरस्योत्तरमकुर्वतः समग्रपत्रविधिर्निर्वहणीयः । इहाथै धा- रणिकप्रतिभूभ्यां लिखिताधिवाससक्तपञ्चसाक्षिविदितं स्वहस्तेन दत्तमतानि । I B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेश्येत् श्रीमदणहिल्लपाटके समस्तराजावलीपूर्वमोह पाल्याग्रामे वलितपत्रमभिलिख्यते यथा । धनिको नाम नामतः । इहैव वास्तव्यकुटुम्बिकअमुकाकेन समुत्पन्नप्रयोजनवशेन श्रीश्री. मालीयखरटङ्कशालाहतत्रिःपरीक्षितहहव्यवहारिक्यप्रचलितश्रीमत्पारोपधरी- क्यगृहीत द्र०३०० शत्तत्रयमेते द्रम्मा द्विगुणीकृताः ६०० पट्शतानि स्थाप्याः। अमीपांस्थाप्यद्रम्माणां व्यवहारकस्य विश्वासनिमित्तं वलितायाटाणके मुताम् । अमुकतडागे आम्रधुड ५० पञ्चाशदाम्रा वलिताया भोग्ये मुक्ताः । अमीषां पञ्चाशदाम्राणां फलमूल्यात् प्रतिवर्ष प्रवेशे द्र० १०० शतमेकम् । आमाणां फलानि व्यवहारकेण भोज्यानि । द्रम्माणां व्याज नदि । संचत् १२८८ वर्षे सं. ९३ निरुद्धं पट्द(राम्राः छुट्यन्ते । पद्धोदनन्तरमाम्राणां विपये व्याा रकस्य लागभागो नहि । उपरिलिखितविधेः पालनाय राणकगोत्रिणां पर- हारकाणां च खवारक्षणाय सामान्यग्राहकाचारेण दत्तप्रतिभूः पुहिन्धित अर काकः द्वितीयप्रतिभूः अमुकाकः । अत्र मतानि । अन्न साक्षिणः । लिग्गिनम- भयाभ्यर्धितेन पारि० अमुकाकेन प्रमाणम् ॥ गृहविक्रयविधिः- A सं० १२८८ वैशाखशुदि १५ गुरापोह यधासन्निष्टमानराजादलीपूर्व गृहविनायपत्रमभिलिख्यते यथा । यत् व्या आशारेन नागरलानीपमा मालासुतगोदापार्धात् पूर्वपुरपोपार्जितं शिभूमिकं कादेलुकः सं ददिनं समालिन्दकं पूर्वाभिमुग्वं सफलरिवं फोटडीसहितं पूर्वरीत्या समानित मानजलमार्गयुतं स्वसीमापर्यन्तं पतुराघाटोपेतं नदनदयापारण म- मालाकुलं नवविधानपूर्ण आचन्द्रार्क शाकपणिकान्यायेन मृल्देन पहनन- रविदितं गामूल्ये गरम ५०० पश्चाशत् दम्भैगोलर । अल गामि र पहारकेण पुनपौनपरम्परया यहळया भोगाप्पं. पोपने नया मामान्य - ·लेखपद्धतिः । यथामन्तिष्टमानालिखितगृहविक्रयपत्रानन्तरं गृहेऽस्मिन् मनास्वेच्छया नी नः कर्मस्थायः काराप्यः । धर्मण गृहमिदं देयम् । अथान्यहस्ते विक्रेतव्यम् । इहार्य धारणिकेन गृहस्यास्य विक्रीतस्य विपये व्यवहारकसमं वादविवाद कीडगोऽपि न कार्यः । इहार्य उपरिलिखितविधेनिर्वाहणाय अन्यगोत्रिदाणाद गजवीयकन्दलनिवारणाय पन्नहस्तान्यव्यवहारकखश्चानिवारणाय दावारि तान्नास्थअनुकजातीयअमुकामुकजना व्यवहारकस्य सन्तानपरम्परया विक्रीत गृहं भोगवनः समस्तवादविवादं निवारयन्ति । एकेन सर्व सवैरप्येकः। परस्पर मुनग्मारस्याकुर्चतः लिखितपत्रविधियवहारकममं निर्वहणीयः । इहाथै भार- जिकारसपालानां नामानि । पत्रं प्रमाणम् । बन्दकालिकं विक्रयपत्रं यथा- 13 संवत् १२८८ वर्षे धैगाग्वगुदि १५ सोमे अोह श्रीमदणहिलपाटके समाजापलीममलानपूर्वम येह वालूआग्रामे चन्द्रकालिकविक्रयपत्रमभि. F गया । धनिको नाम नामतः । दहयवास्तव्यत्राह्मणअमुकाकेन + मिश्रमिक कावेलुकाल्छन्नं ममालिन्दक पूर्वाभिमुग्नं माल. सामागार्द गामालान्दिनं नवनिधानमहिनं नागवत्याचारेण गा चन्द्रशालिक शामफलकन्यागेन विक्रीतम । गृहगृल्ये द्र० ५०० लानि । अत सर्व गुटमिदं व्यवहारकेण पुत्रपौत्रपरम्परया भोक, दिन च । पाचन नत्कनत्यम । ब्राह्मणामुकाकेन गृगन्नावं नावली. मन । गहन्याबाटा यथा । भग्य विधः पादनाय गणकगाधिकाग. नाकादिग्वधारक्षगाय दननिभृः ब्राह्मणमुकामः , नगा हिनी कि अनुशामः। अत्र मतानि । अत्र माक्षिणः । भयान. विपिन प्रमाणामिनि ।। हिमाल रोगपत्रं यथा- दावादि मांग पर श्रीमानसा म - बालवाया दिलनामात्र गर्ने गया । नात्याविहान समन श्री. 7trine: पीना :24rigam ramrnfull rxi frri fimit . - 3. w HE ·रिस्पत्तात: पायनिय निफलभोगाचारेण अटाणके मुक्तम् । गृहस्य भाडकं नहि। द्र- ममाणां जनहि । एप वृतिफलभोगन्यायः । गृहस्य पतितधुपितसमर्चापनोप- समाऽपि धारणिकरसमक्ष पत्रे चटति। छोट्यमानगृहे गृहसम_पनोपक्षयो वहारण लभ्यः । एतद् गृहं यदा तदापि अक्षयतृतीयायां समग्रकद्रम्मान लोपक्षयान् दत्त्वा धारणिका छोटयति । गृहस्याघाटा यथा । अस्य पत्राधालि- चितविधेः पालनार सोपक्षपद्माणां दानाय दत्तप्रतिभूः कुटुं०असुकाका तथा रिलीयप्रतिभूः अमुफासः । अन मतानि । अत्र साक्षिणः ॥ गृहाराणकपत्राविधिर्यथा- A सं० १२८८ वैशाग्यशुदि १५ सोमेऽोह यथासन्तिष्ठमानराजावलीपूर्व श्रीचन्द्रावन्यां राज्लश्रीधारावर्षपञ्चकुलप्रतिपत्तो गृहाडाणकपत्रमभिलिख्य- ते यथा । धनिको नाम नामतः अमुकग्रामवास्तव्यअमुकज्ञातीयअमुकाक- सुतअमुकाको लाभाय स्वधनं प्रयुझे । अस्य च हस्ताक्षराणि धारणिको नाम नामतः । इववास्तव्यवायज्ञातीयव्य कुरासुतसूराकेण स्वीयसमुत्पन्नप्रयो- जनवशात् श्रीश्रीमालीयखरटंकशालाहतविपरीक्षितहव्यवहारिक्यप्रचलि- तश्रेष्ठमीश्रीविश्वमल्लप्रियद्र० ४०० चत्वारिशतानि द्रम्मा व्यवहारकपा- ात् गृहीताः । अमीपां ट्रम्माणां व्यवहारकस्य मनोविश्वासनिमित्तं पूर्वपुन्पोपार्जितं अद्यापि भुज्यमानं सफलहिकं चतुर्दिक्षु वरंडिकावृतं पशालारसवतीसमन्वितं कवेलुकैः समाच्छन्नं दटितं द्विभूमिकं पूर्वा- भिमुखं स्वगृहं अधोविलिखितचतुराघाटोपेतं वृद्धिफलभोगाचारे अड्डाणके मुक्तम् । गृहस्य भाटकं नहि । द्रम्माणां व्याज नहि । अयं वृद्धिफलभोगा- चारः । गृहस्याघाटा यथा । पूर्वस्यां दिशि देवसदनस्य वरण्डिकायां सीमा, दक्षिणस्यां दिशि वा०देवडगृहनीवपाते सीमा, पश्चिमायां दिशि राजभ- वनकोटटीमर्यादा, उत्तरस्यां दिशि राजमार्गे मर्यादा । एवं चतुराघाटोपेतं पूर्व- पुस्पोपार्जितं स्वगृहं मया व्यवहारकस्य मनोविश्वासनिमित्तं अचदिनपूर्व पञ्च वर्षाणि बन्धीकृत्य अड्डाणके सुक्तम् । यदि गृहस्यास्याङ्गजगोत्रिदायादाज- कुलप्रभृतिना व्यवहारकस्य कीदृशोऽप्युपक्षयो जायते स सर्वोऽपि धारणि- केन निर्वहणीयः । अथ कदापि व्यवहारकस्य भीडायां जातायां द्रम्मा विलो- क्यन्ते, तदा धारणिकमाक्रम्य द्रम्मा ग्राह्याः । नो वा धारणिकविदितमन्यव्यव- हारकहस्ते पत्रमाणकं दत्वा द्रम्मा ग्रायाः । गृहमिदं दैववशादग्निदाहेन अति- -- ·लेखपद्धतिः। जलपाताडा ज्वलति पतति भुषति तदा धारणिकेन निजवित्तं व्ययित्वा तारम- मेव गृहं काराप्य व्यवहारकस्य देयम् । अथ कदापि धारणिकः स्वयं कारयितुं नगनोति, तदा व्यवहारकेण अग्रीकपायाउपरि धारणिकविदितं तादृशमेव का रायम् । काठकिवेलूकडीयमंजूरमभृतीनां लागिद्रम्मा व्याजसहिताः सोपाया धारणिकविदितं पत्रे चटाप्याः । गृहमध्ये कोष्ठकं कृत्वा अथ भूमावेव चणा- लवणं या व्यवहारकेण न क्षेपणीयम् । तेनोपद्रवेण यदि कीदृशोऽपि गृहे वि. नमः स्यात्, ततो व्यवहारकेण स्वीयद्रव्यं व्ययित्वा गृहं समराप्यम् । एवं कम कारण लिखितावधिं यावनिजमनोहार्या गृहं भोगवनीयम् । अवधेरूध्वं प्रति. पदोन्सचे सामकसोपक्षयद्रम्मैर्दत्तैः छुटति । दीपोत्सवादूचं प्रतिपदिने य. विदरपि कम्मरणिकः छोदयितुं न लभते । अस्योपरि लिखितविधेः पलाए. 17 गाममोपक्षपद्रम्माणां दावापनाय अन्यगोत्रिदायादपत्रहस्तान्यपत्र समलगयानिवारणाय दावापिनआधिपालप्रतिभूअमुकज्ञाती. ITATHAmकाको यो नरो वा लिग्नितपत्रविधि समग्रामपि धारणि- गमं निर्वस्तः । एकेन गर्व सर्वैरप्येकः । एकेन व्यवहार मापातरमहर्वतो धारणिकवतु व्यवहारकलिखितपत्रविः नि. F:मो विशेषः । परस्परमुत्तरप्रत्युत्तगे न कार्यः । पसा धार. F...नां मानेन अविवागमतीपसमाक्षिविदितं प्रदत्तमनानि । यार्थितन पारधीयताकन। होनाक्षरमधिकार या WA भ १ - womadmore पहननं यथा- में, ८८ वटापदि गुगगः गयागनियमानगनावली ने घथा । श्रीपननपान गवारमालापायांना 77 मतमाया माया गाना... हा दअभी दाराः गया Errrr. बनवाया कावागाः। गरिमा -?' feी मानहानि fifti 7- atm final . . . . 4 * . 1 murareer - M AM 4 Hopeman Premi R ·लेपतिः । ३९ - अप क्षेत्रामाणपत्रम्- A. सं० १२८८ वैशाग्नशुदि १५ गुरावोह यधासन्तिष्ठमानराजावली- पूर्व क्षेत्रामणकपनमभिलिख्यते यथा । धनिको नाम नामतः श्रीपत्तन- घालण्यश्रीमालजातीय व्य चाडो लाभाय स्वधनं प्रयुङ्गे । अस्य च हस्ताक्ष- राणि धारणिको नाम नामतः । संग्वारीग्रामवास्तव्यकुटुं०मोखाकेन स्वीयसमु- त्परप्रयोजनवशात् व्य०चाटपार्धात् श्रीश्रीमालीयखरटकशालाहतत्रिःपरी- क्षितनयंत्रव्यवारमाणश्रेष्ठजीर्णविश्वमल्लप्रियगृहीतोद्धारद्रम्माः ५०० पञ्चशता- नि हम्मा गृहीताः । अमीपां द्रम्माणां सम्बन्धे धनिकस्य मनोविश्वासनिमित्तं पूर्वपुरुषोपार्जितं अद्यापि भुज्यमानं सवृक्षमालाकुलं नवविधानसहितं चतुरा- घाटोपलक्षितं निजं क्षेत्रं वृद्धिफलभोगाचारेण अडाणके मुक्तम् । धनिकेन क्षे- प्रमिदं सामकद्रम्मान दत्वा अक्षयतृतीयायां प्रतिवर्ष छोटनीयम् । क्षेत्रस्या- यपदं व्यवहारकेण भोक्तव्यम् । चतुर्थीदिने अन्धिवद्धैरपि द्रम्मैः क्षेत्रं छोटयि- तुं धारणिको न लभते । अस्योपरि लिखितपत्रविधेः पलापनाय अन्यगोत्रि- दायादपत्रास्तान्यव्यवहारकसमस्तखश्चानिवारणाय दापितप्रतिभुवौ अमु- काको लिग्वितपत्रविधि निर्वहतः । एकेन द्वौ द्वाभ्यामेकः । एकेन हस्तप्राप्तेन व्यवहारकास्यापरस्योत्तरमकुर्वाणेन लिखितपत्रविधिर्निर्वहणीयः । इहार्थे अधि- चासे समेत्य जनत्रयसाक्षिसमं मतानि । अश्वाडाणकपत्रमभिलिख्यते यथा- I A यथासन्तिष्ठमानपूर्वलिखितराजावलीपूर्व सं० १२८८ वैशाखशु- दि १५ सोमेऽग्रेह श्रीपत्तने अश्वाडाणकपत्रमभिलिख्यते यथा । धनिको नाम नामतः । इहववास्तव्यआसधीरो लाभाय स्वधनं प्रयुने। अस्य च हस्ताक्षराणि धारणिको नाम नामतः । इहैववास्तव्यहेडाउनागडेन स्वी- यसमुत्पन्नप्रयोजनघशात् श्रीश्रीमालीयखरटंकशालाहतत्रिःपरीक्षितहव्य- वहारिक्यप्रचलितजीर्णश्रेष्ठश्रीविश्वमल्लप्रियद्र० ८०० अष्टौ शतानि द्र- म्मा गृहीताः । व्यवहारिआसधीरमनोविश्वासनिमित्तं हेडाउनागडेन स्वीयह- रोउघोड १ तथा श्रीषण्ड घोड ? उभयं दौ घोटको व्य० धोरदारे निवद्धौ । तदेतयो रनिवद्धघोटकयोः खडखादनमोदनस्थानपाल- वैद्यौपधप्राहरिक्याशुपक्षयः सर्वोऽपि धारणिकेन वोढव्यः। यदि धारणिका पत्रलिखितोपक्षयविधि प्रतिदिनं न वहति ततो व्यवहारकेण खडस्थाने ज्ञा- ·तेवतिः। -- wante . पर बादनस्थाने वालुका वारिल्याने मूत्रमन्चयोर्वचनीयानि । अनेनापि परिण विनीयमा तस्मिन्य धारणिकेन व्यवहारकस्य परिपन्या न कार्या। ईशे सभ- में गन्ना धारणिका पत्रसमयेन उपक्षयनिर्वाहं न कुमते ततो दिनकाय गा. पार प्रतिदिन सोंग्सयलाग्यांद्र० १॥ सार्धद्रम्मैको दानामौषधोपचार. नाजिम्मा उदारपत्रपछितो लिगानीमाः । घोटकयोोगक्षेमः धारणिका बदमारग निस्मात्या विधानन्यः । तखयोर्चादयोगारगिल कारण तन्परिजनेन यान्च्या आसमुद्रान्नमागा रसाद दारि अनिवादनान् मधिरभूतानश्वो नियेते , पलायनं का गणीने, के मरीयेते, उदय गच्छतः, उत्कणिती मि मागिता गियो, गाभिना विषोते, मोमीरने ब्यादि। TITTET भागो पिगते, गाभारणित मनी, सियो कागि ग मनात 1. : ".. 3 : मानो जागेत, आणिदातातिलाना - rails TiT mir sirri fanii FFF' stas offraits Ti rizur मत्त गोमाता या ???? Un prir: 7 tr first sirritimit Fr: Ti apr: Tip fifit. Thirt:44 14 MMA पस . 4G A - --- N ८ 4 , . . क । } !!!! 11.inkh - Int}} ! 1 1111111110 }I- Yojari 7'.. } }. L}}}}}} } }.'-; til: it is ! 3.1M.inta } } }. 1: .. }} }}} +11.41... ... ji: !!!' . + १ है - - , A of 4:.11 . ... ... ... ... " । . ... + में . । ar । 4. . , " 4 अ 2 . , 7 w . र ·गोगारः उभी प्रतिभुवी धारणिकरत् समग्रलिखितपत्राक्षरविधेर्निर्वाह कार्यतः । एोन को साभ्यां एकः । व्यवहारकस्य लिखितपत्राक्षरविधेर्निर्वाह कारापगत एयन हस्नप्राप्तेन रितीयरय उत्तरोन विधेयः। धारणिकवत् समग्र- पविधेनि न्ययाहारकसमं विधातव्यः । इहार्थे धारणिकप्रतिभुवोः स्वह- स्तन दत्तमतानि । तथा यधालातियधानामप्रत्ययं साक्षित्रयं पंचकं वा पत्रे लिग्नित्तव्यम् । तीनाक्षरमधिकाक्षरं चा पत्र लिखितं प्रमाणम् । II B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमे अवेह श्रीमदणहिल्लपाटके नमस्तराजाक्लीपूर्वमन्येह बालूआगामे अश्वपत्रमभिलिख्यते यथा।धनिको नाम नामतः व वास्तव्यन्यसेताकः लाभाय स्वधनं प्रयुते । अस्य च हस्ताहार- णिको नाम नामतः । इहैववास्तव्यहेडाजअमुकाकेन समुत्पन्नप्रयोजनेन श्रीश्री- मालीयन्दरटकशालाहतविपरीक्षितप्रचलितहव्यवहारिक्यश्रेष्ठश्रीमत्पारोप- घरोक्यगृहीतोद्धारे ० ८०० अष्टौ शतानि । अमीषां द्रम्माणां व्याजे शतै- फत्य मासं प्रतिद्र० २ हो । अमीपांसव्याजकद्रम्माणां व्यवहारकस्य विश्वासाय व्यपारकारे निवौ अटाणके मुक्तौ श्रीपंटपोलिघोटको । अनयोरनिवद्ध- योः खटखादनमोदनस्थानपालवैद्यौपधपाहारिकप्रभृतिउपक्षयो हेडान(हेडावुक) अमुकाकेन वोढव्यः । यदि हेडाजअमुकाकः खादनायुपक्षयं न प्रयच्छति तदा पटवादनादि उपक्षयं भणित्वा दिन प्रति व्यवहारकेण पत्रे उद्धार्यम् । साई- हरमः दिनं प्रत्युपक्षये चटति । तथाऽनयो?टकयो रनिवद्धयोरग्निदाहादिभि- जलपानात् सर्वातिदेशेनाश्वस्कन्धाधिरोहणातिवाहाद्राजविद्वात् समस्तरा- जकदैवकवनात् वातपित्तश्लेष्मादिरोगात् योगक्षेमादिकमुत्पद्यते तत्सर्वं धार- णिकस्य । यदा च कथंचिजातयोगक्षेमः तदा तावद्धणी तादृड्यूल्यौ चानयोः स्थाने धारणिकेन धनिकस्य द्वारे घोटको बन्धनीयौ । आभ्यां घोटकाभ्यां धार- णिकपरिवारेण समं व्यवहारकपरिवारेण वा आकर्णपुच्छं मर्यादी कृत्यारुद्या- समुद्रान्तायामवन्यां पर्यटनीयम् । अनयोःरनिवअडाणकयो?टकयोः खड- स्थाने कुशाः खाद्नस्थाने कुलवाः डांपरादि नीरणे दीयमाने धारणिकेन कापि परिपन्या न कार्या । पत्रलिखितमितिपूर्व मासकेन घोटको न छोटयति तदा खण्टवदरन्यायेन व्यवहारको विमीणाति ॥ विक्रीतघोटकयोः ये केऽपि द्रम्मा न पूर्यन्ते ते सर्वेऽपि द्रम्मा धारणिकेन आधिपालकेन प्रतिभुवा च उभाभ्यां सोपक्षयाः सव्याजकाः द्रम्माः स्वगृहादातव्याः । अनयोर्विक्रीताम्वयो_नाधि- कमूल्यविपये कालान्तरेऽपि धारणिकेन परिपन्था कापि न कार्या । अस्योपरि- लिखितविधेः पालनाय सोपक्षयकसव्याजकद्रम्माणां दानाय घोटकयोः छोट- ६-७ टेराप ·४२ लेखपद्धतिः। नाय सामान्यग्राहकाचारेण दत्तप्रतिभूः राज. अमुकाकः तथा द्वितीयप्र- तिभूः । अत्र मतानि । अत्र साक्षिणः । लिखितमिदम् । आधिपत्रं यथा- I A सं० १२८८ वैशाखशुदि १५ सोमेऽयेह श्रीपत्तने यथालिखित- राजावलीपूर्व आधिपत्रमभिलिख्यते यथा। धनिको नाम नामतः इहैववास्त- व्यवा०खीमाको लाभाय स्वधनं प्रयुक्त । अस्य च हस्तात् धारणिको नाम नामतः । इहैववास्तव्यवा०पूनाकेन स्वीयसमुत्पन्नप्रयोजनवशात् व्य०खीमा- कपार्थात् श्रीश्रीमालीयखरटङ्कशालाहतत्रिःपरीक्षितहव्यवहारिक्यप्रचरत्- श्रेष्ठद्विवल्लक्यवीसलप्रियद्र०२००शतद्वयं द्रम्माः गृहीताः । अमीपां द्रम्माणां व्याजे मासं शतं प्रति द्र०२ द्वौ द्रम्मौ चदतः । ततोऽमीपां द्रम्माणां दानाय व्यवहारकस्य मनोविश्वासनिमित्तं आधौकृतं पूर्वाभिमुखं समालिन्दकं द्विभूभिकं दटितं कवेलुकैः छन्नं सफलहिकं सप्राङ्गणं यथालिखिताघाटसहितं वा०पूनाकेन आधौ मुक्तम् । गृहस्यास्य आघाटा यथा । पूर्वस्यां दिशि वा०जग. सीगृहस्य पाश्चात्यनीव्रजलपाते मर्यादा । दक्षिणस्यां दिशि वा०चाहडस्य कोटडीमर्यादा । तथा पश्चिमायां दिशि राजमार्ग सीमा । उत्तरस्यां दिशि देवश्रीआदिनाथदेवालयस्य वरंडिकायां सीमा । एवं चतुराघाटोपेतं स्वीय- गृहं व्यवहारकस्य आधौ कृत्वा दत्तम् । गृहमिदं सां० अक्षयतृतीयायां दत्तस- व्याजकद्रम्मैः माटघाटरहितैः एकमुष्ट्या लिखितपत्रविधिना कलिकाबलिवज व्यवहारकस्य प्रवेशितैः छुटति । यदि धारणिको लिग्विताक्षरविधिना सां० अक्षयतृतीयायां न छोटयति ततः प्रतिवर्षे अनेनैव विधिना व्यवहारकेण गृह- मिदं लिन्वितपत्राक्षरप्रमाणेन व्यवहारकस्य प्रवेशद्रम्मैः छुटति । कदापि गृहमिदं राजकदवकवशात् ज्वलति ध्रुपति पतति तदा धारणिकेन प्रतिभूभिश्च नाह- शमेव गृहं काराप्य व्यवहारकस्य दातव्यम् । अनेन लिग्वितविधिना व्यवहार- केण गृहमिदं आचन्द्रा भोगवनीयं, यावता धारणिको लिग्वितपत्रविधिना इम्मान मव्याजकान् न ददाति । इहाथ लिग्वितपत्रविधेर्निर्वाहणाय दावापिन- प्रतिभः ओमवालजगमीमुतपूना तथा नागरवाहमुतचाहट उभी दाबा. पिनप्रतिभुवो। एकेन हौ ठाभ्यामेकः । परस्परमुत्तरं अपरस्य अकुर्वाण एक सय प्रतिभूधारणिकममं लिग्वितपत्रविधेः निर्वाहं कुरतं । इहाथै धुरमनिभुवोः स्वर- म्नेन प्रदनमतानि ॥ नथा यथालिखितमाक्षिपञ्चकमहितं पारधीजयनाकेन लिविनाविपत्र प्रमाणमिनि ।।

·रेसपद्धतिः। 11 B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽयेह श्रीमदणहिल्लपाटके समस्तराजाबलीपूर्वमोह बालुआग्रामे आधिपत्रं लिख्यते यथा ॥धनिको नाम नामतः इहैववास्तव्यव्य०खेताकः स्वधनं प्रयुते । अस्य च हस्ताद्धारणिको नाम नामतः । इहैववास्तव्यकुटुम्बिकअमुकाकेन समुत्पन्नप्रयोजनक्शेन श्रीश्री- मालीयग्नरटशालाहतविपरीक्षितहव्यवहारिक्यप्रचरत्-श्रेष्ठश्रीमत्पारुपथ- कगृहीतद्रम्म २०० शतम्यममीपांव्यवहारकस्य विश्वासनिमित्तंआडीकृतं पूर्वा- भिमुग्वं समालिन्दकं विभूमिकं रुवेलुकाच्छन्नं सफलहिकं स्वसीमापर्यंतं गृहं मुक्तम् । गृहस्याघाटा यथा । एते द्रम्मा अक्षयतृतीयायां सव्याजका मस्कन्ध- वास्या रौक्या एकमुष्ट्या दातव्याः । यद्यक्षयतृतीयायां द्रम्मान्न ददाति, तदा छिगुणगुम्मैमिदमनेनैव पत्रेणैव चन्द्रकालिकं डुलति । अस्योपरिलिखितविधेः परिपालनाय सामान्यग्राहकाचारेण दत्तप्रतिभूः अमुकाकः तथा द्वितीयप्रतिभूः । एकेन दो बाभ्यामेकः । अत्र मतानि । अत्र साक्षिणः । लिखितमिदमुभया- भ्यर्थनया परि० अमुकाकेन । धर्मेण दत्तभूमिपत्रविधिः- IA सं० १२८८ वैशाखशुदि १५ सोमे यथालिखितराजावलीपूर्व वालुआग्रामे धर्मपत्रमभिलिख्यते यथा । यदिहैववास्तव्यविप्रदामोदरसुतठ० मुकुन्देन संसारविलसितं क्षणदृष्टविनष्टमनित्यं नित्यः केवलो धर्म एव शाश्वत इत्यादि वैराग्यं तथा संसारासारतां च स्वमनसि निश्चयपूर्व विचिन्त्य श्रीसोमपर्वणि उनाउआवास्तव्यजानीविद्यानिधिसुतजानीहरिहरशर्मणा द्विवे- दाय विप्रवराय उनाउआग्रामीयस्वीयडोहलिकाभूमीमध्यात् तद्रामीयग्रामेय- कानां धर्मस्थानिनां अन्येषां विप्राणां च विदितं धर्मेण प्रदत्तभूमील ? हलैकस्य भूमी धर्मेण प्रदत्ता । अद्यदिनानन्तरं जानीहरिहरेण मया धर्मेण दत्तहलैकभूमेरायपद्माचन्द्रार्क पुत्रपौत्रादिसन्तानपरंपरया भोगवनीयम् । इहाथै लिखितपत्रं समस्तग्रामाधिचासिनां राजवर्गिणां च विदितं मुकुन्देन । तथा स्वीयसमस्तगोत्रकुटुम्वानां च स्वहस्तेन प्रदत्तमतानि । तथा तद्रामाधि- वासिनां चातुर्वर्ण्यलोकानां साक्षिणश्च । तथा समस्तकुटुम्बाभ्यर्थितेन पारथी- जयसिहेन लिखितमिदं धर्मपत्रं हीनाक्षरमधिकाक्षरं वा प्रमाणम् । ग्वश्चा केनापि न विधातव्या इति । II B संवत् १२८८ वर्षे धेशाग्वशुदि १५ सोमेऽदोह श्रीमदणहिल्लपाटके ·लंबपद्धतिः । - Aw ममन्तराजाबलीपूर्व यालाग्रामे धर्मपत्रमभिलिभ्यते यथा ॥ इहैववास्तव्य. वादगअनुकमुतअमुकाकेन मंसारासारतां विचिन्य सोमपर्वणि प्रभासनेने अनुकसानीयवाह्मणअमुकाय ग्रामीयडोहलिकामध्यात् तेषां ग्रामीणग्रामेग. कानां धर्मत्यानिनां च विदिनमाचन्द्रा धमंग प्रदनभृमी हलः १ हलका भूमी नामानिवदममुकाय स्वपितुगन्मना श्रेयसे प्रदत्ता । आचन्द्रा धर्मणाय. दिनानन्न नदीयपुत्रपौत्रपरम्परया एपा प्रदत्ता भृमी भोक्तव्या ॥ अन मनानि । अत्र माक्षिणः । समनपुत्रभ्रातृगोत्रविदितमभिलिग्यने ।। वानपत्राविधिः- : : ०१२८८ वैगादि १५ गुगगा यधापर्वलिग्नितगजायटीपूर्व मानमिलियने यथा । पपग्गाष्ट्रीपरि दलघाट्यां गणानीप्रता- मोरगी पोपिंकी पनुतीनाम्नी दामी शिरमि तणं दया +: पारमाणविक्रीला । व्यवहारकामधण दामी. --:. गाभारनामम्प चागल प्रियद० ५.०४ चतुरधिकपागलानि "ना नाम दागी गमम्ननगविनामनातुर्वण्यलोकानां विदित ৮। Y: না সনেঃনি- नागारमादिई मत्रगतीमर्गादिक महिपागाशनादी. नया अंत्रपटानगनं चामिभागनादिक निन्दा गरि गृ मम मम पियाकाणीमा दामालाना रिवारमानन मानावादनादि - दानव या दाम्यागारमा कर्म मामला: विपार बयान कारयति मा. - नाविन्या मागि गमग्राम ' । टा: यदि राति न FTETTE zar मा दाTir fri 777 ! rinirf iat: aratara naari Tamang "" !: "Timr.zaff.xt- = = (-::-?.7 g ::::::::: • , , , , ::............। + Pr Mw Sew 46 raura AN memy N 4ram JH A । ।

·लेखपतिः। समस्तराजावलीपूर्वमोह बालआनामे दासीपत्रमभिलिख्यते यथा । धनिको नाम नामतः इहैववास्तव्यश्रेष्खेताकः स्वधनं लाभाय प्रयुते । अस्य च रस्तासारणिको नाम नामतः । इहैववास्तव्यराज०अनुकाकेन महाराष्ट्रोपरि चटितेन महामण्डलेश्वराणकत्रीवीरधवलदेवधाच्यां समानीता गौरवर्णा पोड- शवार्पिकी सुविषया सुलक्षणा अमुकनास्नी विक्रीता। दासीमूल्ये द्र०६० षष्टि- माः ।अवदिनानन्तरमनया दास्या स्वभावविनयनम्रया व्यवहारकगृहे खण्ड- नपेषणसन्मार्जनरन्धनसमालेपनादि अन्यदपि क्षेत्रखलकादिकं च सर्वमपि कर- णीयम् । अन्यत्र विक्रीणाति धर्मेण वादाति तत्र सर्वमप्यकुटिलवुद्ध्या कर्तव्य- म् । यदि व्यवहारकगृहे चौर्यादिकं किमप्यन्यायं करोति तदा अस्या दास्यास्ता- डनादिशिक्षा कार्या। यदि ताड्यमाना सती कूपतडागादिस्थानं करोति तदा एपा गईभचाण्डालन्यायेनास्थानं कृत्वा नियते । एषा आत्मघातका आत्मनैव लेपेन लिप्यते । निद्दोंपन्यवहारकस्य गङ्गास्नानम् । तथास्या दास्या व्यवहारकगृहे कर्म कुर्वत्या धारणिकेन तदीयन्नात्रा सुतेन स्वजनेन वा चक्षुःसङ्ख्या भ्रूसङ्ख्या कृत्रिमभा वा कृत्वा कर्मविधातो मनसा विधातो वा कस्मिन्नपि विषये न कार्यः । धारणिकेन व्यवहारकेण वा कस्मिन्नप्यर्थे कुटिलवुद्ध्या न कर्तव्यम् । अस्योपरिलिखितविधेः पालनाय सर्वकार्यकरणादिविनाशादिरक्षणाय दत्तप्र- तिभूः भ्रातृराज०अमुकाकः तथा कार्यकरणविषये अन्तरा प्रतिभूः । देवश्रीवै- दानाधपत्रमुत्पादयति । अत्र मतानि । अत्र साक्षिणः ॥ लिखितमिदम् ।। स्वयमागतदासीपत्रविधिः- I . सं० १२८८ वैशाखशुद्धि १५ सोमे यथापूर्वलिखिनराजावलीपूर्व स्वयमागतदासीपत्रमभिलिख्यते यथा । यत्पूर्वदिग्भवमहीतरदेशादागता सिरनारग्रामीया राजपुत्री जगडसुता दशवर्षीया संपूरीनान्नी दुर्भिक्षवशा- दध म्लेच्छैः व्यापादिता राष्ट्रलूषितनिखिलान्तेषु विसंष्ठुलनागरिक- लोकेन समस्तकुटुम्वेन परित्यक्ता मात्रा पित्रा भ्रात्रा भ्रातृपुत्रपितृव्यकम- भृतिपितृगृहकुटुम्बन तथा भ्वधूम्वशुरपतिज्येष्ठदेवरप्रभृतित्वशुरवर्गणापि न वारिता उभयोरपि पितृवर्गश्वशुरवर्गयोः कुटुम्यं दुर्भिक्षवशात् भिक्षा- टनं कुर्वाणं परिज्ञाय एकाकिनी अधोमुखं नीत्वा निसृता । प्रतिघ्राम प्रतिगृहं कवलान्नं याचमाना, तदनु तस्यापि उदरपूरणाप्राप्तिवशादत्यन्त- कृशा, मलिनगात्रा. जीर्णवस्त्रखण्डावृता. देवगृहमउप्रपासनाकारादित्या- - ·. N 4 * लेखपद्धतिः । नेषु निवासिनी, घृष्टमूर्द्धका समस्तदिशो कान्दिशीकवद्विलोकयन्ती, अत्तिपासादिना अन्यथा इत्येवं विचिन्तयन्ती सती यदहं किं करोमि, क गम्चामि, कतिष्ठामि, को मे अनाथायाः स्वामी भविष्यतीति, केवलं न्युतुलामापन्ना, देव ! अनाथाहं प्रतिगृहमिति वदन्ती कोऽपि दासी बापयतीति भाषमाणा विधिवशादित्यं परिभ्रममाणा सती अमुकवर्षमा- बनियो अमुकग्रामवास्तव्यवाणि०चाहडपादयोलगित्वा हस्तौ च संगोज्य बयनगन्यात्मानं दासीकर्मणि नियोजितवती त्वं मां कालापदिष्टदुर्भिक्षात शामि । अयुष्मदादेशेनामरणान्तं यावदानीकर्मणि युक्ता सती ग्राण्उनपेपण जनपानीयानयनगोमयानुलेपनमूत्रपुरीपोत्सर्जनसमस्तगृहकर्म वायकर्म गर्म पतल मादिमर्यकर्म सोत्साहा सती वर्षाशीतोष्णकालनयेऽपि - गरिता निगत्तरा सर्व दासीकर्म युष्मादेशितं करिष्यो। माया मम केवलं भोजनान्छादनोपानहादि दातव्यम् । अधिक " fri:ति नगर चतुष्पथे समग्रचातुर्वर्गलोकनिदितं वाणिनाहरे. :: वि मानपिन्या गा दागीकर्मविपये रहापिता । तया पुनरपि ग: पातो निजपतीनिदानाप ईदगी श्रावणा गर्वनगरमा पट'मामाणान्नं युष्मदावामेऽधान्यत्रापि दागर्म कुर्वाणा गौरिक ये पतितमथ दागं दृष्टं वस्तु गृलामि, अथ राभिलो नं त्या अन्यत्र कापि व्रजामि, अथ गोयने केनानि वितारिता र : नित्य प्रजामि, अब कृदकपदवंचनद्राहादिक गुणरिणा = = ধারি ফানি, নলা গ তিনি গান अवनतारनादिर च कृत्या पुनरपि दानीकर्मणि निगोतनीगा। " बनलं गनम्नयष्मदम्यागाददां करितो । का "... विवादमा म समादिष्टं दाम न करोमि ननो - गलटमा व्यापादामाना हिये । ततो मन "7 सिटाँगा नास्ति । मात कोर: Iti " मा । मनमामिर पीनnfrint स्टायटरमा नाम: दिया -:: | Rat' frant PA; fring m MNve+ कर का- " 5 Varana .

·लेयपद्धतिः। . अमुकामुकाधिवासम्राह्मणपञ्चकुलमहाजनविदितं साधीयामाभिमानसहित स्वहस्तेन प्रदत्तमतम् । पञ्च साक्षिणश्च ॥ c पूर्विकासंपत्सरादि पूर्ववत् । कस्मादपि स्थानात् कस्यापि सुना स्वकर्मभिः प्रेरिता अमुकनानी नादावर्पप्रमाणा गौरवर्णा लम्बा मृत. भर्तृका उत्सन्नपितृमातृश्वशुरज्येष्ठदेवरोभयबन्धुवगा अनाधा कृष्णाक्षी नाग- नामा उच्छनकेगा नातिदीया नातिन्तरवा अविकलनकलेन्द्रिया पवंगुणांना प्रत्यक्षा एवं वर्तते । तदनया दास्या अद्यदिनादारभ्य बजाविना वामन ग्राहकअमुकाकगृहे अस्य वादेशेन अन्यगृहे अन्यपरिक्षा मानणार. नसम्मार्जनोपलेपनपानीयोगदानकर्पणहरनपादप्रक्षालनवालटिकला नाति पाशुपाल्यदूरासन्नगमनमित्यादिगृहक्षेत्रग्यलकादीनां समानानि माणिनि रात्री वा शीतातपादिक्षुधापिपामादिनदारीत्वं करणीरम। नदिय न. चन्याचारेण मूल्यमीता दासी ग्राहकेण अमाण मांगाव्या । धर्म अध स्तोकाबद्रव्याकााया परदेशे घा प्रहित्य प्रयाण. समान : प्रत्याप्य द्रव्येण परतुमाभृतकेन वा चिनच्या । यत रोचने काम नत्यारणीयम् । एतरया दारया जन्मग्रालयाअमुकावार र प mms णामपि स्वाधीना ति मती दामीपदे विमीयमाणा इमाण: समान ममपतयोवनोद्धता केनापि विप्रतारिता गिरिप्यमा विमा. न्यजनानां प्रीत्या या ग्राहकाअमुकाकारय गात सर्वप्रकार - नदा परतस्थितपत्रेण ग्राहकाअसुवान राजीयाAR : त्या पंगादिकेप्यावण्य तदनु गाणपन्यतारनादिशि विशE कर्मणि नियोजया। अपपपा दासी यापार्मिणा" ... ... पासमकायेन पुम्रपानपरंपरा अस्या दाग राभि । नादारभ्य आजन्ममरणान्तं पापा पापामासा... - स्वजनवाघुर्गमभृतीनां लगभगाना ! ....' विभापत्राविधिः- । सं० १९८८ पाया विभापरमशिलतम शि: पर TRE ATTRAI का भिामिन Khi ta cf , 3 sim 7 “T: ;; ཧ་ནr rས་གཙམཱ'i - - - .

·लेखपद्धतिः। कसुवर्णरूप्यमयमाभरणं तथा सप्तधातुमयमपरं च बदितमबटिनं भूमिगतं व हिःस्थितं च राच्छपोच्छादिकं तथा गोधूमजोबारिमुगमापनीहिनिलतृवरि. झालरचुलामालमसरसरसवप्रभृतिधान्यानि गुडग्वंडवृतनलमधुमभूनिस्नेह- रसास्तथा अन्वोष्ट्रमहिपीगोअजाग्वरगाडरप्रभृनिचतुप्पधनं क्षेत्रग्वलमंबन्धि लांगडिपाटगडाकडावाहिनीप्रभृतिवाहनानि नथा पावडाकुहाडाकुदालाकु. सिदाबलोहडीतावाप्रभृतिलोहमयं बस्तु हललागलप्रहणिदीबडाप्रभृतिकृपो. वोपकरणानि भाजनटांवाटीसयकांसीयाप्रभृतिकांस्यमयानि राच्छानि तथा कडाहितांवडीप्रभृतिताम्रमयानि तथा देवीपडघाहींडोलीटकडाजारांबूपह पालशृंगारप्रभृतिपित्तलमयानि भाण्डानि च कांस्यताम्रपित्तलबटलोमयं समग्रं वस्तु तथा घण्टीनीशाउदूपलमुसलचुकीवटसेजवटप्रभृतिगृहमण्डनादि राछ. पोछादिकं सर्व कांजिकाधानीवीजमर्यादीकृत्य अपरं मृण्मयं कुंभणी- गुढाकोठीप्रभृतिकं च सर्वमित्यादिगृहवार्ता कुटुंबवृद्धातिमुख्यैश्च चतुः मिर्जनैर्विचार्य निच्छद्मवृत्त्या पञ्चभिर्विभागैर्विभज्य प्रदत्ता । एको विभा- गो मातुः प्रदत्तः । अवशिष्टाश्चतुरो विभागाश्चतुर्णा भ्रातृणां प्रदत्ताः । अथ कदाऽपि एकः सुतः सुता वा अविवाहिता भवति, ततः साध्यगृहवार्ता- मध्यात् कुटुंबवृद्धानां चतुर्णी मुखेन तेपां पाणिग्रहणोपक्षयः पञ्चभिरपि विभागादेशैः सम एव जनन्या हस्ते दातव्यः । माता निजमनोहार्या यस्य सुतस्य मध्ये रहति तेन निजगोत्रदेवीवत् निजमातुर्भक्तिः कार्या । तथा मातुर्जातु विपत्त्यां और्ध्वदेहिकक्रिया एकादशहादशाहप्रभृतिका समस्ता तथा संवत्सरं यावत् दीपदानमासिकपाण्मासिकसांवत्सरं निजकुलाचाररीत्या नवाहपक्षमासत्रिपक्षादिक्रियाः सर्वा मातृविभागग्राहकेन सुतेन श्रद्धापूर्व प्रतीतिसहितं सर्वं स्वर्गस्थितमातुः श्रेयोऽर्थ कर्तव्यम् । तथा मातुर्विपत्तेर- नन्तरं अपरिणीतवान्धवभगिनीनां विवाहार्थं रहापितपञ्चविभागमध्येऽन्य द्रव्यं चतुर्भिः कुटुंबवृद्धैः पर्यालोच्य सुशीलस्य श्रद्धापरस्य स्नेहवतोऽव्य. सनिन एकस्य सुतस्य हस्ते दातव्यं , यथा स पितृवत् महाचिन्तापरस्तेपां विवाहं करोति । तथा एभिः सर्वैरपि वान्धवैः पृथग्भूतैः निजनिजविभागा- दत्तद्रव्यं व्यवसायेन वर्धनीयम् । अथ व्यसनैर्भक्षयित्वा न त्रोटनीयम् । तथा सर्वं भ्रातरः पृथग्भूताः स्वीयस्वीयकर्मभाग्यवशात् नवीनं द्रव्यं लक्षसंख्य- या उपार्जयन्तु । अथवा अग्रीकमप्यासूलं भक्षयन्तु । पुनरात्मनां मध्ये पर- स्परं कस्यापि ऋद्धिमतो वान्धवस्य समं हीनवित्तेन वान्धवेन तृष्णाभिभूतेन ·लेसपद्धतिः। ४९ वादविवादः कीदृशोऽपि न विधातव्यः । परस्परं भागविभागः कीदृगोऽपि नहि । तडागेऽपि पानीयं साध्यं नहि । परस्परमात्मनां मध्ये केवलं जातमृत- सूतकेन गृह्यते । अन्यः कोऽपि भागसंवन्धो नहि । परस्परमेकस्य व्यवहारे- णापि न गृह्यन्ते । आत्मीयकृतकर्मणा सर्वेऽपि गृधन्ते । अथ चतुर्णा भ्रातृणां मध्यादेकः कोऽप्यात्मीयविभागात् द्रव्यं भक्षयित्वा अपरंपामृद्धिमसहमानो गृहवा याचनाय कूटकपटं कुरुते स कुटुंबवृद्धः तथा परपुरुपैः दावापितरक्ष- पालैश्च चतुर्भिर्जनः लिखितविभङ्गाक्षरप्रमाणेन विधिलोपका निवारणीयः । इहार्थे समस्तभ्रातृणां तथा यथाज्ञातीययधानामदावापिनरक्षपालानां पृथक स्वहस्तेन दत्तमतानि । तथा ज्ञातिवृजानां विभागकणां चतुर्णामपन्यां च बहनां पत्र लिखितसाक्षिवादसहितं विभगपत्रं प्रमाणमिति ।। II B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमे अद्येह बालआयाम श्रेष्ठी अमुकाकस्तथा सुतअसुकाकः अनयोर्विभगपत्रमभिलिख्यते । पूर्वपुग्योपार्जिन. हेमरूपताम्रादिकं तथा कर्पूरकस्तूरीकुट्नुमादिक नधा पफ्लशणादिकं नया जोवारिकरडिगोधूममुद्गउडदादिकं तथा घोटकोष्ट्रमहिपीगोवलीपहादिकं जीय- धनं तथा दासदासीप्रभृतिक तथा गृहोपस्करग्वष्टादिकं राहपोछादिकं न गोत्रजवृहत्पुरुपैरन्यैश्चास्य नगरप्रवीण: अमुकनामभिरभयाभ्यर्धिनः कार्यकारणा. वाघन्यायपूर्वमेतत्पाश्चात्यलिखितवस्तुप्रभृतिकं अनयोरपि विभज्य ममपिनम् । उभावपि सम्बुद्धौ । उभाभ्यामप्यात्मीयात्मीयपक्षात्प्रतिभुवी दत्तो । अादिना. नन्तरमुभाभ्यामप्यात्मीयविभाग उपाय वर्तनीयः । पूर्वोपार्टिनादिदि ऽन्योन्यं केनापि कस्यापि सन्मुग्वं नायलोकनीयम् । पूर्योपार्जनादिविषय पर लागभागो नास्ति । तागेऽपि साध्यं पानीयं नास्ति । अस्पोपारितिनिधि पालनायोभयोरपि कलहनिवारणाय दत्तप्रतिः प्रेअरुकासन्ना शिकार पक्षादत्तप्रतिभूः श्रेष्ठी अमुकाकः। अत्र मतानि अन साक्षिणः । निकिमिट मुभयाभ्यर्थितेन समस्तकुटुम्यविदितं अमुकायनेति प्रमाणन । गर्दभपत्रविधिः- । सं० १२८८ वर्षे पैशापशुदि १५ एरापर यधासनिमा चलीपूर्व गर्दभपप्रमभिलिख्यते यथा । यत् यात्यचित् साधु नदिकार ने वर्तमानस्यैव फेनाऽपि पिशनेनात्य दिए मलि लिटि मा विमस्य दण्टापनाय श्रीमद्राजाले. सत्यारतनिरूपणानि अल्पिक ·लेखपद्धतिः। राजादेशो धर्माधिकरणीयपण्डितानां निर्णयार्थ सञ्जातः । ततस्तैः पण्डि. तैर्विज्ञातं राज्ञो यद्यं विप्रेणानेन दत्तं गर्दभपत्रं विना न्यायं न कुर्मः । तदनु तेन साधुविप्रेणोक्तं यद्यहं धर्माधिकरणीयपण्डितानां राजकुलस्य च न्याय कुर्वतां उत्पन्नाधिना जातसन्तापेनाभिघातं करोमि , ततो गर्दभचाण्डालन्या येन निये । धर्माधिकरणपण्डितानां राजकुलस्य च गङ्गास्नानमेव । इहाथै उपरिलिखितपत्रविधेर्निर्वहणाय खश्चासंरक्षणाय च मोढेरामहास्थानीयदुवे. रामस्तथा डीसामहास्थानीयत्रिवाडीआलश्रमउभौ विप्रो रक्षपालौ समग्रप. त्रलिखितविधेर्निर्वाहं कुरुतः । इहार्थे धर्माधिकरणे न्यायविचारार्थ आनीत विप्रेण स्वहस्तेन दत्तमतं, तथा अन्तरस्थरक्षपालविप्राभ्यां स्वहस्तेन प्रदत्त मतानि च । तथा तन्नगरनिवासिनां चातुर्वर्ण्यलोकानां साक्षिवादाश्च । साधुः विप्रेण तथा रक्षपालविप्राभ्यर्थितेन पारथीजयताकेन लिखितमिदं गर्दभपत्र होनाक्षरमधिकाक्षरं वा प्रमाणमिति ॥ B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽद्येह श्रीवालूआग्रामे गई भपत्रमभिलिख्यते यथा ॥ कस्यचित्साधुब्राह्मणस्य ऋद्धिं प्रसिद्धिं चापि पिशुने नासहमानेनालीकं चटापितम् । अथ दैववशाभाग्येन लोकमध्ये एतदेवाकाशा त्पतितम् । तस्योत्तारणाय श्रीमद्राजकुले गत्वा शुद्धिं ययाचे । ततश्च धर्माधि: करणीयपण्डिता गईभपत्रं समर्पयन्ति । यद्यहं धर्माधिकरणीयत्रात्मणानां न्यायं कुर्वतां किमपि आत्मघाताद्यस्थानं करोमि, तदा गर्दभचाण्डालन्यायेनात्मघा- तकत्वेन म्रिये । धर्माधिकरणपण्डितानां राजकुलस्यैव गङ्गास्नानम् । अस्योपरि- लिखितविधेः पालनाय अकरणनिवारणाय दत्तप्रतिभूः । अत्र मतानि । अन्न साक्षिणः । लिखितमिदम् ॥ शीलपत्रविधिः- A सं० १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ गुरावयेह यथासन्तिष्टमानराजा. वलीपूर्व श्रीवर्धमाननगरे अधिकारिखेतमन्त्रिपञ्चकुलविदितं राज जगसीह राज०वीरमदेयौ डेडाद्राग्रामीयसीमायाः सन्धिलग्नक्षेत्रविपये परस्परं जात. वरे मभासद्भिः उभयोरपि भापोत्तरं विचार्य मिलितावपि संबोधितौ । तदनु सभ्यम्भयोरपि शीलपाला याचिताः यद्यदिनादृर्ध्वमुभाभ्यामेकपितृमा नृजातन्यायेन वर्त्तनीयम् । मत्सरस्थानं केनापि न चिन्तनीयम् । मांगतं मर्यादां कृत्वा दत्तग्रासेन मिलितरपि परमः सन्तोपः कार्यः । उभाभ्यामपि बीयपक्षात् दनशीलप्रतिभृराठोडजोगममुनरा०चरकाकः तथा हितीयो ·लेखपद्धतिः । वावेलाभाडमलसुतराजचित्राक एतावुभावापि लिखितपत्रमर्यादायां शील- रक्षको जातौ । यदि संप्रत्यनन्तरं राज०जगसीहराजवीरमदेवौ डेडाद्रा- ग्रामीयसीमासन्धिलग्नपूर्वविवादयुद्धभूमीमर्यादायाः सभासद्भिनिर्णीतविधिना यथाकृताघाटविधिलोपं कुरुतः तदा मिलितावपि राजग्राह्यौ दण्डसाध्यौ भवतः । तथा एताभ्यां विनाशस्य समग्रस्य निर्गमं श्रीराजकुले राज.चरका- करा०चित्रको शीलयतः । एकेन द्वौ द्वाभ्यामेकः । एकेन हस्तप्राप्तेनापरस्य उत्तरोन विधेयः । समयविनाशः शीलनीयः । इहार्थे राजजगसीहवीरमयोः स्वहस्तेनाभिज्ञानसमं प्रदत्तमतानि । तथा रक्षपालरा०चरकाराज० चित्राक- योः कटारीसाभिज्ञानेन स्वहस्तेन लिखितमतानि । सभायां सन्तिष्ठमानमुख्य- साक्षिपञ्चकं च । पत्रमिदमुभयाभ्यर्थितेन लिखितं पारधीजयताकेन । हीना- क्षरमधिकाक्षरं वा प्रमाणमिति ।। II B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽयेह बालूआग्रामे शील- पत्रमभिलिख्यते यथा । अमुकग्रामवास्तव्यराज०अमुकाकः तथा अपरग्राम- वास्तव्यराज०अमुकाकः इमो क्षेत्रकस्य विषये कुटुम्बविषये परस्परं सञ्जातवैरी अमुकग्रामीयरा अमुकाकेन सम्बोध्य एकत्रोपवेशितौ। ततश्चोभाभ्यामप्येक- मतीभूय शीलपत्रमकारि । अद्यदिनपूर्वमावाभ्यामेकमातृन्यायेन वर्तनीयम् । मत्सरस्थानं केनापि न कार्यम् । स्वकीयग्रासेन सन्तोषो विधेयः । केनापि परकीयग्रासस्य स्पृहा न कार्या । उभाभ्यामपि निजपरस्परं शीलप्रतिभूः राजा अमुकाकः तथा लिखितविधेः पालनाय भ्रूसञ्जया चक्षुःसज्ञया वा व्यभिचा- ररक्षणाय दत्तान्तराप्रतिभूः । उभयोः देवश्रीवैद्यनाधपत्रमुत्पादितम् । अत्र मतानि । अत्र साक्षिणः । लिखितमिदमुभयाभ्यर्थितेन पारि० अमुकाकेन प्रमाणमिति ।। समयपत्रं तथा- B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽग्रेह बाल्आग्रामे समयपत्र- भिलिख्यते यथा । अमुकग्रामीयसमस्तवारमणानामन्योन्यं मध्यादेकस्य कस्यापि विभूति लब्ध्वा कोऽपि केनापि विजेन समं विग्रहं प्रारभते तदा तस्य द्विजस्य सर्वैरपि हिजरात्मीयशम्पलेन साहाय्यं कार्यम् । राणकराजकुलेन स्वीयहां- बलेन कार्यम् । अमीषां मध्यात्कस्यापि पिशुनस्य मिलित्वा केनापि भापाभेदो न कार्यः । अमीपा मध्यादयः कोऽपि परपक्षः मिलित्वा भ्रसंज्ञया चक्षुःसन्जया वा राजकुलभापाभेदं करोति. तदा ब्रामघाती लिङ्गभेदी नाभरत्याट्टिोपेण ·लेखपद्धतिः। - गृह्यते इत्यर्थे प्रत्येकं सर्वब्राह्मणानां जन्मसुकृतम् । तथा श्रीदेवे दिव्या पत्रमुत्पादितम् । अत्र मतानि । अत्र साक्षिणः । लिखितमिदं उभयाभ्यर्थितन पारि० अमुकाकेन प्रमाणमिति ॥ यमलपत्रं यथा- B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽयेह श्रीमद्विजयकटके महा राजाधिराजश्रीमत्सिहणदेवस्य महामण्डलेश्वरराणकश्रीलावण्यप्रसादस्य संराजकुलश्रीश्रीमत्सिहणदेवेन महामण्डलेश्वरराणश्रीलावण्यप्रसादेन पूर्वक ट्याऽऽत्मीयात्मीयदेशेषु रहणीयम् । केनापि कस्यापिभूमी नाक्रमणीया । उभ योर्मध्याद्यः कोऽपि वलिष्ठः शत्रुणा गृह्यते तदा तस्य शत्रोरुपयुभान्यामा कटकं कर्तव्यम् । अथ च शत्रुदण्डाधिपो गृह्णाति, तदा दलेन संवाहना कार्या याभयोरपि देशयोर्मध्यात्कोऽपि राजपुत्रः किमपि विनाश्यापरदेशे प्रविश तदा स्वदेशे केनापि स्थानं न दातव्यम् ॥ अन्यत्र विनष्टं समारोपणीयम् लिखितविधेः पालनाय व्यभिचाररक्षणाय दत्तप्रतिभूः । दत्तान्तरं देवश्रीवैद्य नाधपत्रमुत्पाटितम् ॥ दौकनपत्रं यथा- B स्वस्ति । श्रीपत्तने महामात्यश्रीअमुकाकः इहैववास्तव्यमेहरचा आकस्य ढोकनाक्षराणि प्रयच्छति यथा । यन्मेहरलूंणीयाकेन कुलहरकुटुम कृन्वा स्वसुता चांहंआपाश्वान्मोचापिता। ततो गतदिवसे मेहरचाहंआके कुटुम्बसमवायेन आत्मीयस्वजनलोकविदितं आभीरधउलीआकस्य दोकन व्यवहारेणादायि स्वमुता। ढोकनपत्रं राजकुलाद्गृहीतम् । अतः कालान्नोऽपि पूर्वभा कस्यापि कस्यापि सन्मुग्वं नावलोकनीयमिति मंवत् १२८८ बजे वैशाग्वादि १५ सोमे । मतं श्रीः ।। उत्थानपत्रिकाविधिः- A म्बम्ति । श्रीवर्धमानमण्डलकरणात् महाराजाधिराजश्रीमारदेवविज विनां महामान्यश्रीभालिगपादानामादेशान् व्यापारनियुनाश्रीकरणयां मीहपनकुलं जाग्राम लभ्यराजकीयद्रम्माणां मंबन्ध विलहितमालांग ममं भटपुत्र ८ गमम्नमपुत्राणां दू-मालदेवम्य च उन्धानपत्रिकां प्रा. च्छनि यथा । यत गजादेवाप्रमाणेन गणाताकन जांदग्रामीयममनगज. पदार्थाना लभ्यद्रम्मागां शोधन भण्डागनागटममं विशितम | माहा.

·लेखपद्धतिः । नागडेन अस्माकं पुरतः श्रीराजकीयसमस्तपदार्थानां लभ्यद्रम्माः भांडागार- प्रविष्टाः मानिताः विशुद्धिसहिताः । अतो भवता समस्तविलहितभटपुत्रैः समं दृष्टादेशेन इहागन्तव्यम् । तथा विलहितभूर्जपत्रस्य प्रथमदिनादारभ्य अद्यदिननिरुद्धं प्रहितउत्थानपत्रिकाप्रमाणेन चटितदिनानां कणभक्तकानि तथा यथालिखितभूर्जद्रम्मान् अपि विशुद्धिसहितान् नीत्वा सपदि आग- न्तव्यम् । इहाथै दूयके स्वयमादेशः । साभिज्ञानश्रीकारोऽवगन्तव्यः ॥ सं० १२८८ वैशाखवदि १३ सोमे उत्धानपत्रिका प्रमाणम् ॥ कृष्णाक्षरउज्ज्वलाक्षरविधिः- A सं० १२८८ वैशाखशुदि १५ गुरावयेह यथावर्तमानराजावलीपूर्व कृष्णाक्षराणि लिख्यन्ते यथा । यत् संघवीपदमसुतपूनाकः अन्यायेन विचर- माणो भणित्वा राजकुले आनीय पितृमातृभ्यां समस्तकुटुम्बसमेताभ्यां समस्त. श्रीपत्तनाधिवासिनां पञ्चमुखब्राह्मणानां विदितं तथा पञ्चमुखनगरस्य महाजन- समक्षं च ईदृशं प्रघोषं जल्पित्वा पूनाकः कालाक्षरितः यत्संप्रति पश्चादेतदीय- कृतान्याये पितृभ्रातृपितृव्यकभ्रातृपुत्रप्रभृतयः तथा समस्तगोत्रिणो दायादा अन्ये राजग्राहा न भवन्ति । अस्याचरितानाचारेणास्माकं राजग्रहो राज- दण्डो न पातयितव्यः । अद्य दिनात् यद्यसौ बहनपराधान् कुरुने, अथ भाण्डागारं विदारयति, अथ पाटहेडाहेतोः शस्त्रघातं विद्धाति, अध नगरमध्ये कस्याऽपि विप्रक्षत्रियसाधुव्यवहारकप्रभृतीनां महिला सुरूपां दृष्ट्वा दृतिकामुखेन द्रव्यलोभं दर्शयित्वा विप्रतार्य गृह्णाति, अध चारो गता सती वलादेवाकृष्यादाय काप्यन्यत्र बायग्रामे देशान्तरे वा व्रजति, अध मार्गे वहमानवच्छीवित्तवणिज्याकारादीन् वित्तलोभवशात् व्यापादयति, अधाखाद्यवादनमपेयपानमवध्यवधमगम्यागमनमनाचारं साधुलोकविन्द्रमा- चरति, ततोऽप्यस्य समस्तलिखितापराधैः अन्यैरपि प्रचण्टदूपणाचरिने- दुश्चरितैरसंभाव्यः अपिवाहितैः अस्य पितृवर्गीयभ्रातृवर्गीयस्वजनसंबन्धि- गोत्रवर्गदायादवर्गादृष्टमित्रादिः कोऽपि राजकुले दण्टसाध्यो न भवति । एतस्य कृतापराधैः एप एच दण्डसाध्यो निग्रहणीयः । प्राणान्निशमपि प्रापणीयो भवति । अस्य उल्लिग्वितकुटुम्बवर्गः स्वजनवर्गच अस्य कृष्णा- क्षरितस्य जातमतसतकेन न गृपते । अपरं यदिनानन्तरं यदि पूर्वलोन तर्गमध्यादस्य कृष्णाक्षरितस्य प्रच्छ आच्छादितं गुप्तं प्रकटं स्थान भोजनाचाटनादिकं गुसं प्रकटं वा ददाति स र राजवले टपट.

·५४ रितस्य मातृपितृभ्यां उपरिलिखितविधिना तस्य कृतापराधानां निग्रहनिपेधार्य A संवत् १२८८ वर्षे वैशाग्वशुदि १९ मोमेऽद्येह श्रीमदणहिल्लपनने लेखपद्धतिः। साध्यो भवति । अथ कस्याप्यन्यस्य पावदिक्षिसंज्ञया भ्रूसंज्ञया वा नस्या- न्यायिनो भोजनाच्छादनद्रव्यादिकमुपायान्तरेण ददाति दावापयति स नस्य कालाक्षरितस्य पार्शदधिको अन्यायी भणित्वा राजकुले निग्रहणीयः । अथ कदापि कुटुंबेन परित्यक्तः कष्टं सहमानः क्षुत्पिपासार्दितश्चित्तेऽनुशय विचिन्त्य कालान्तरेण सानुकूलदैववशात् पुनरपि साध्वाचार समायानो भवति, कुटुंबस्य मिलनायाभिलाषं कुरुते, तथा एतदीयकुटुम्बमपि सदा चारे प्रवर्त्तमानं लोकोक्त्या स्वयं च परिभाव्य पुनरपि कुटुम्बमध्ये प्रवर्त्तमान कर्तुमिच्छति, ततः कुटुम्बवर्गेण स्वजनवर्गेण चासौ निजमनोहायी कुटुः म्यमध्ये वर्तमानो न विधेयः । तद्वर्गीयैः पितृमातृपक्षीयैः सर्वैरपि स्वजन- वर्गेण च राजकुले यात्वा स्वामिनो निजविभवानुरूपं माङ्गलिक्यं किमपि दत्वा परिवारं च सन्तोषयित्वा यथोचितं राज्ञो विज्ञाप्य समस्तनगराधिवास विदितं लिखितकृष्णाक्षराणि विदारयित्वा पुनरेवाधिवासविदितं स्वामिनोऽग्रं उज्वलाक्षराणि धर्माधिकरणे लिखाप्य अग्रेकृतापराधानां विषये स्वामिन पार्थात् पृष्ठौ हस्तं दावाप्य पुनरपि सदाचारो भणित्वा पञ्चमुखनगरविदित कुटुम्बमध्ये उज्ज्वलाक्षरैर्हस्तगतैर्व्यवहरमाणः कर्तव्यः । अथ नगरमध्ये अग्रे. कृतानेकापराधैः कस्याप्युपालम्भयोग्यो न भवति । इहार्थे धर्माधिकार. सभासदां पुरतः सर्वेषां स्वहस्तेन दत्तमतानि । तथा बहवः साक्षिणा कर्तव्याः । इत्यादि अक्षराणि धर्माधिकरणनियोगिनां दत्वा तस्य कालाक्षः अभयदानाक्षराणि राजमुद्राङ्कितानि सन्मुखानि ग्रहीतव्यानि । तथा उद्भव लाक्षराणि ग्राह्याणि । अनेन विधिना कृष्णाक्षरउज्वलाक्षरप्रबन्धः । दानमण्डपिकापत्रविधिः- यधामन्तिठमानराजावलीपूर्व महामात्यश्रीआलिगपञ्चकुलं श्रीनुमारीपाके समन्नमाण्डवीपयकीयाकानां प्रतिसारिणां उपरहीडीयाप्रभृतीनां सर्वगा दानमंबन्धिकानां ममादिश्यते यथा । यत् पट्यधिकशनक्रियाणकालङ्कतमुग्वेन प्रागनिम्मारीनिप्रमाणेन आगमनिगमदान वच्छीवित्तानां पार्थात् ग्रहीत व्यन । अरीनिम्युतिः काऽपि वच्छीवितानां ममं न व्यवहारणीया। विकरपदानि च प्राग्रीनिप्रमाणेन ग्राहयानि । प्रतीसारकः क्षिप्राभायाः मधिकं किमपि न ग्रहीतव्यम् । पानीते ऊध्र्वमनाचागः केपि न ·लेखपद्धतिः। - काः । यदि बच्चीवित्तान् वृहवित्वा अयुक्त्या किमप्यधिकं दानं गृह्यते तथा पानसमान्माणां लभ्यानां बलात् बच्छीवित्तानां पार्थात् पण्यग्रहणं किमपि निजमनोनयाँ गृयते तदा देशान्तरभाण्डानामप्रवेशकरणं वच्छीवितै हवितै- जायते । मार्गोऽपि सुन्दरो न वहति । इति मत्वा मार्गे वहमानविणजारावच्छी- चित्ताध मानपुरःसरं सुन्दरेणापर्जनीयाः। तथा अग्रतः पार्थात् श्रीपत्तनमालव- कात्यान्नरालेमण्डलकरणेपु राउलराणकप्रभृतीनां व्यापारिणां वच्छीवित्तानांपा- दिन्यायेन बुलारामिपेण कोऽपि किमपि याचते स निषेधनीयः । नो वा श्रीअस्माकं सुव्यक्तं विज्ञाप्यम् । अत्रार्थे श्रीकारमुद्राझितं लिखितं प्रमाणम् ॥ हस्ताक्षराणि यथा- A सं० १२८८ वैशाखशुदि १५ गुरावयेह यथासन्तिष्टमानराजावली- पूर्व हस्ताक्षराणि लिख्यन्ते यथा । धनिको नाम नामतः श्रीपत्तनवास्तव्य- श्रीमालजातीयव्यजगसीहसुतपूनाको लाभाय स्वधनं प्रयुक्ते । अस्य च हस्ता- द्वारणिको नाम नामतः । इहैववास्तव्यनागरज्ञातीयमहं०मालासुतपूनाकेन स्वी- यसमुत्पन्नप्रयोजनवशात् श्रीश्रीमालीयखरटङ्कशालाहतविपरीक्षितकणसुव- टिकायांव्यवहरमाणश्रेष्ठजीर्णविश्वमल्लप्रियगृहीतोद्धार द्र० ५०४ चतुरधि- कपञ्चशतानि दम्मा व्य०पूनसीहपार्धात् गृहीताः । अमीषां द्रम्माणां व्या- जेन मासं शतं प्रति द० २ चटतः । अमी द्रम्माः चटितव्याजसहिताः कलिकावलिकुचटवर्ज निर्विवादा मया अष्टप्राहरिक्या एकमुष्टया व्य०पून- सीहस्य देयाः। अमीषां लिखितपत्रप्रमाणेन सव्याजकद्रम्माणां दावापनाय स्वयं ग्रहीतारो इव दावापितप्रतिभूगूर्जरज्ञातीयवा मोवासुतपूनाकस्तथा ओसवालज्ञातीयमहं० रतनसुतमहं०राजड उभौ प्रतिभुवौ दापितौ॥ एकेन हौ द्वाभ्यामेकः । धुरप्रतिभुवोरन्तरं नहि ॥ एकेन प्रतिभुवा हस्तप्राप्तेन द्वितीयस्यो- त्तरमकुर्वाणेन व्यवहारकसमं लिखितपत्रविधिर्धारणिकवन्निर्वहणीयः । इहार्थे मुख्यसाक्षित्रयविदितं धुरप्रतिभुवोः स्वहस्तेन दत्तमतानि । लिखितमिदमुभ- याभ्यर्थितेन पारथीजयताकेन हीनाक्षरं अधिकाक्षरं वा पत्रं प्रमाणमिति ।। सन्मुखहस्ताक्षराणि- । सं० १२८८ वैशाखशुदि १५ गुरावयेह श्रीपत्तने यथासन्तिष्ठमानरा- जावलीपूर्व सन्मुखहस्ताक्षराणि लिख्यन्ते यथा । यत् श्रीमालज्ञातीयमहं० पूना- सुतमालाकः इहैववास्तव्यगूजरमहं०कवणासुतपूनाकस्य सन्मुखहस्ताक्षराणि प्रयच्छति यथा । यत् मम पार्धात् व्यवहारेण महं०पूनाकेन व्याजसमेतगृहीतद्र० -- ।

·लेग्यपद्दतिः। ४०० चत्वारि शतानि हम्माः सव्याजा यथालिखितपत्रविधिना जल्पिनावी एकमुष्टया रौक्या एवं प्रवेगिताः । अमीपां द्रम्माणां लिग्विनपत्रस्य पनितस्य निर्गमनस्य विपये महं० धरणासमं लागः सम्बन्धः कीदृशोऽपि नहि । अस्योप- रिलिखितविधिपलापनाय समस्तग्वश्चानिवारणाय च दावापितांतरस्थममुकामु- कज्ञातीयौ अमुकामुकनामानोडौ रक्षपालौ महं० मालाकं महं० धरणासमं उपरि- लिखितद्रम्माणां प्रवेशिनानां व्यतिकरे वादविवादं कुर्वाणं निवारयतः । इहाथै स्वहस्तेन धुरप्रतिभुवोः साक्षिसुजनपञ्चकसमं दत्तमतानि । प्रमाणानि । स्वहस्ताक्षराणि यथा- B संवत् १२८८ वर्षे वैशाखशुदि १५ सोमेऽद्येह बालूआग्रामे व्य०अमुः काकः अमुकाकसुतः स्वपितुः स्वकीयहस्ताक्षराणि प्रयच्छति यथा । यन्मया आत्मीयविभागस्याऽपि उद्धार्यव्यवहारार्थं स्वपितुः अमुकपार्थात् गृहीतद्र० ५०० पंचशतानि । यद्यहं स्वपितुः पाङ्गिागं ग्रहीष्यामि तदा आत्मविभा- गात् पञ्चशतानि पातयिष्यामि । अस्य लिखितविधः दत्तप्रतिभूः व्यव० अमुकाकः । अत्र मतानि । अत्र साक्षिणः । लिखितमिदममुकेन । अभयाक्षराणि यथा- B स्वस्ति । श्रीअमुकाकः अमुकस्थाने अमुकस्याभयाक्षराणि प्रयच्छति यथा। भवदुपरि श्रीमद्राजकुलस्य प्रसादं कुर्वतः श्रीश्रीकरणीयउद्धारद्रम्माः प्रसादेन मुक्ताः । अग्रीकसमस्तदोपानां मटमटा सन्चाता । श्रीमद्राजकुले- नास्माभिश्च भवत्पृष्ठे हस्तः प्रदत्तोऽस्ति इति मत्वा सत्वरमत्रागन्तव्यम् । शङ्कास्थानं किमपि न कार्यमिति ॥ विधिपत्रम- C संवत् १५३३ वर्षे ज्येष्ठ शुदि ८ भौमे अद्येह नरसमुद्रमण्डलकरणे महं० श्रीअमुकअमुकप्रभृतिपञ्चकुलप्रतिपत्तौ विधिपत्रमभिलिख्यते यथा ! न्यायोपविष्टश्रे०अमुकप्रभृतिजन ४ श्रेष्टिविषयकअमुकप्रभृतिजन ४ अमीपां अग्रतो मारायां (2) उभयपक्षोपक्षयादिकं अर्धा'न दातव्यम् ।। भापोत्तरं यथा- C ज्येष्ठशुदि ८ भौमे अमुकामुकेन लिखापितं यत् एतदीयमुतअमु. काकेन ग्वलके क्षेत्रे च निशायां मापकणाश्चोरिताः । यदि चोरिता न भवंति, नदा अहं कारणं करोमि इत्यर्थे पञ्चागहशगुणानां द्र० ५०० पणो मुक्तः । 1 ·रसपत्रातः। - - - अस्य वचनपले वर्तमाने तेनैव प्रभुणा नियुक्तअमुकमण्डलकरणे महं०श्रीअमु- काकमभूतिपञ्चकुलपतिपत्तौ दायकग्राहकयोरेकमतीभूतयोरेकमतेन ॥ आलापो यथा- C पूर्चिका पूर्ववत् । पञ्चकुलमालापं प्रयच्छति यथा । राज अनुकाकेन अमुकत्रामस्य पूर्वटया पलमानदेवदायत्रमदायवर्ज संवत् १५३३ वर्षे आलापे देयम्माः ४००० चत्वारि सहस्राणि दातव्याः ॥ श्रीपत्रिका यथा- C मरं० अमुकाकवचनात् अमुकनाल्यां प्रतीसारकअमुकाकस्य लिख्यते यथा । लिखितव्यमिदम् । साहुअमुकाकसक्तमजिष्ठाधोकडां ६० पूग छार ४ वर्जूर वाटीयां ८ श्रीपंड गांठि १० । एतत् मोक्तव्यम् । ज्येष्ठ शुदि ८ भौमे । मतं । ज्ञातम् ॥ विकरणपट्टको यथा- C पूर्विका पूर्ववत् । पञ्चकुलं पट्टकं प्रयच्छति यथा । अमुकज्ञातीयअमुक- उत्तअमुकाकेन पूर्वरूट्या पलमानदेवदायब्रह्मदायवर्ज परम्परारीत्या सांगाव- णाद्यं आपाढनिरुद्धं डादशमासान् परिकल्पितावधौ अब यदि अधिकमासकं भवति तदा अधिकमासेन समं त्रयोदशमासान् परिकल्पितावधौ मण्डपिका- पटके देयव० ६०००० पष्टिः सहस्राणि द्रम्माणां दातव्यानि । अत अवं स्कन्ध- फव्यवस्था नियते यथा । सां०कार्तिकान्ते प्रदेयद्र० १०००० चैत्रान्ते देयद्रम्म ३०००० ज्येष्ठान्ते देयन० २०००० एवमनया रीत्या स्कन्धकत्रयेण व्यव- स्थया द्रम्माणां सर्वविशुद्धिः करणीया । अथ यदि राजकदैवकवशात् स्वचक्रपर- चमागमात् यावन्ति दिनानि उरन्दरो भवति तेषां दिनानां सक्तदिनपाटिकाः पटकाप्रमाणेन श्रीमद्राणकैः पातनीयाः । अस्य समस्तलिखितपत्र विधेः परिपालनाय द्रम्माणां दानाय दत्तप्रतिभूः अमुकउत्तअमुकाकः ॥ चीठिका यथा- C संवत् १५३३ वर्षे ज्येष्ठशुदि ८ भौमेश्रीचीठिका यथा। राजादेशात् अय महन्तकअमुकवचनात् कोष्टागारपञ्चकुलस्य लिख्यते यथा। पदातिअनुकाकस्य भाद्रमासीयकणभक्तसक्तजोवारि०॥ ३ आज्यं ०) १॥ अनया रीत्या कग- भक्तसक्तजोवारि आज्यं च देयमिति । दू०स्वयमादेशः । दू० अमुकाकः । ८-१ टेसपा

·लेवपद्धतिः ।
लेखपद्धतिः
D प्रणम्य शम्भु गुरुपादपद्मं पत्रस्थितं लेखविचित्ररूढम् ।
कायस्थकण्ठस्य विभूपणार्थ विज्ञाय तत्त्वाङ्गमशेपमेपाम् ।।
विघ्नेशं भारती नत्वा भक्त्या वक्ष्यामि पद्धतिम् ।
लेखानों मुग्धयोधाय संश्रयं सर्वसम्पदाम् ।।
चतुःसागरपर्यन्ते सकले क्षितिमण्डले ।
देशो नास्ति विना राज्ञा न राजा लेखनं विना ।।
स्वस्तिशब्दं प्रसिद्ध्यर्थ मङ्गलार्थं च कारयेत् ।
क्षेमार्थ वाचकस्यापि तेनादौ लिखते बुधः ।।
श्रीकारमादितः कुर्यात्स्थाने प्राकारवेष्टिने ।
गुरोर्नृपस्य नामादौ मन्त्रिणां चाधिकारिणाम् ॥
मण्डलाधिपतेर्नाम्नि राज्ञो दारसुतादिषु ।
तथा गुरुप्रसादानां व्रतीशानां च युज्यते ॥
श्रीकाराश्च त्रयो मित्रे एकैकं पुत्रके तथा ।
षड् गुरौ स्वामिनः पञ्च हौ भृत्ये द्विगुणौ रिपौ ॥
स्वस्थाने पञ्चमी देया परस्थानेषु सप्तमी ।
आत्मनः प्रथमा देया द्वितीया च परस्य च ।।
लिखेदादी महास्थानं पादपूज्यसमन्वितम् ।
लेखस्थानं लिखेत्पश्चात् आज्ञाविनयपूर्वकम् ॥
यः प्रस्थापयते लेखं तन्नाम सविसर्गकम् ।
ईकारान्तं स्त्रियाश्चापि एवं नाम विनिर्दिशेत् ॥
यस्य प्रस्थापयेल्लेखं कस्यापि चात्मनो बुधः ।
सानुस्वारं तु तन्नाम कुर्यादक्षरमन्तिमम् ॥
मातुलश्वशुरश्वश्रूस्वामिप्रभृतयश्च ये।
पूज्यास्तन्नाम पादान्तं यदेतत्पूर्वकाग्रतः ॥
एकपुटे चातिदीर्घ रजोहीने च गुण्ठिते ।
त्रिभिवाचनिके लेखे नास्ति सिद्धिः करार्पिता ॥
स्वस्तिहीने रजोहीने शिरोनामविवर्जिते ।
1

·रेसपततिः। - अमरस्तदत्ते च लेसे सिदिन विदाते ॥ ग्रीवायन्धिहरेदाज्यं मध्यनन्धित लेखक । पृष्ठन्धिहरेत्सर्व निर्ग्रन्च्या लेखनी(न्या)लिखेत् ॥ स्वस्त्यायमितिकारान्तं मध्ये कुशलसंयुतं । सरजम च समुद्रं च कागदं भूगतं शुभम् ।। जर्व यो युज्यते लेवः अधो या युज्यते विज्ञप्तिका । लेखलिखिताशी- दिः राजादेश जलम् । तथा त्रिपंचसप्त श्रीकारा विज्ञप्तिकायां, लेख लिखिताशीर्वादाजादेशानामुपरि अभिधानं लिख्यते । समस्तलेखलिखितविज्ञप्तिकादयो लिख्यन्ते यथा- सर्वत्र यो यस्य पितृमातृवृहद्भातृगुरुभ्वशुरपूज्यवर्गः, तस्य योग्या विज्ञप्तिका प्रस्थाप्या। अन्यच । यो यस्य लघुः पदातिवर्गस्तस्य हेतोज्येष्ठप्रतिपत्ती तथा सामान्यप्रतिपत्ती लिखितं प्रस्थाप्यमिति । तथा पितृमातृस्वसभगिनी. प्रभृतिस्त्रीवर्गेषु आत्मीयभ्रातृसुतप्रभृतिलघुवर्गयोग्य आशीर्वादः प्रस्थाप्यः । तथा यो यस्य सम एव तस्य योग्यप्रतिपत्त्या लेखः प्रस्थाप्यः। श्रावकगुरुविज्ञप्तिका- ck D स्वस्ति । श्रीपार्वजिनमानम्य अमुकनगरस्थाने विनिर्जितको- धादिकपायचतुष्टयारातीन् पूज्यपरमाराध्यतमोत्तमपरमपूजार्चनीयान् प्राणा- निपातादिविरतिलक्षणपञ्चमहाव्रतपरिपालनोद्यतैकमानसान् व्याकरणच्छन्दो- ऽलकारप्रमाणआगमचरित्रकथाकथानकसिद्धान्तादिसकलशास्त्रावगततत्वान् त्रिगुप्तिजननीपरिपालनवत्सलान् संसारसागरनिमजमानजन्तुपोततुल्यान् निरन्तरसदोपदेशप्रदानात्प्रतिवोधितानेकजन्तून् सुगृहीतनामधेयान् भधारक- अमुकश्रीपादाम्भोरुहान सपरिवारोपेतान् अमुकनगरात् सदादेशकारिप्रेष्ठि- श्रावकअमुकाः तथा अमुकभाविकाः दादशव्रतवन्दनकेनाभिवन्दा सविनयं विज्ञपयन्ति यधा । विज्ञप्यमाह । पूज्यानां प्रसादेन निरामया वयम् । तत्रत्य- आत्मीयनिरामयवार्ताभिः प्रत्यहं वयमानन्दनीयाः । अपरं पूज्यैरुपदिष्टमार्गे देववन्दनप्रतिक्रमणस्वाध्यायादिधर्मानुष्ठानरताः वयं कालमधिगच्छामः । अन्यच । पूज्यैः प्रसादं विधाय कलिकालकल्मपकलुषिताः वयं विमलसहर्म- लाभवारिणा सत्वरमिहागत्य प्रक्षालनीयाः । पुस्तकोपकरणादिप्रयोजनेन यत्कृत्यादेशोऽनन्तरं प्रसादीकार्यः । - ·६० लेखपद्धतिः। - आचार्यः श्रावकस्य प्रस्थापयति लेखं यथा- C & D स्वस्ति । श्रीवीरजिनमानम्य अमुकस्थानात् प्रभुश्रीअमुकसृरित्र रणकमलाः सपरिवाराः अमुकस्थाने देवगुरुपूजनप्रतिक्रमणस्वाध्यायादिधर्मा- नुष्टाननिरतान् सन्यायोपार्जितवित्तपरितोपिनार्थिजनान् अमुकामुकप्रभृतिश्रा- बकान् श्राविकाअमुकाप्रभृतिसमुपेनान् कलिकालकल्मपमपीप्रक्षालितवारिणा सहर्मलाभेनाभिवन्ध सबहुमानमादिशन्ति एवम् । आदेष्टव्यमिदम् । तदेवं निरामया वयं सपरिवारास्तिष्ठामः । तत्रत्यस्वीयकुशलवत्या वार्तया अनवरतं वयमानन्दनीयाः । अपरं रामारतैरपि इहपरलोकमुखसम्पदोषजनके सद्धर्मा- नुष्टाने प्रतिदिनमुद्यमो विधेयः । धर्मादेवाप्यते स्वर्गस्तस्माद्धर्म समाचरेत् । धर्मादेवाप्यते सम्पत् धर्मात् सुखफलोदयः ।। माहेश्वरयोग्यविज्ञप्तिका- C & D स्वस्ति । अमुकस्थाने अनवरतक्रियमाणवेदाध्ययननिर्मलीकृतमा. नमान अष्टादशस्मृतिपुराणादिधर्मकथाशास्त्राभ्यासनिरतान् गहनज्योतिःशा- नायगनतन्यान् दृष्टग्रहगाकिनीभृतमुद्गलोचाटनमन्त्रवादपरिस्कुरणावाप्तपरम प्रनिदान हरमुगरिब्रह्मप्रभृतीष्टदेवताराधनसक्तान्तःकरणान् पूज्यपरमाराध्य नमानमपरमपूजार्चनीयभट्टारकश्रीअमुकपादान् अमुकस्थानात् मदानावि थायी शिष्यः अमुकाकः क्षिनितलनिहितोत्तमाङ्गेन साष्टाङ्गं प्रणम्य मविनयं विद्यापयनि यथा । विज्ञाप्यमाह । पृज्यपादनआगीर्वादानुभावतः ममग्नमा नुपायां कुदालवानामवघार्य नत्रन्यान्मीयकुगलयती वार्ता मम मन्नापा निगन्न प्रमादीकार्या । अपरं च । पृज्यपादानामतीव ममुत्कण्टिनं बीपदी. नामदजलेनागन्य कलिमन्यायलिमक्षालनपूर्व मदीयमद्रं निर्मलीकराम । तथा पर्वयान्मनः प्रभृति मुकृतकल्पना नया चीर्णवनोपायनक समन्य वर्ष भनिन । पकृत्यादयोऽनवग्नं प्रमादीकार्यः । गरः मियन्याशीर्वाद प्रस्थापयति यथा- म्बनिअमुकल्यानात आचार्यत्रमुकाका अनुमान धनवान साक्षादिनादिमनकर्षक मन्यायमागनं वामान शियममुकार देदचतुष्टयोनाभिगनामिना गर्ष या । गीदडायम। । भ ·लेसपद्धतिः। ६९ कुशलमत्रास्माकम् । तत्रत्यात्मीयकुशलवती वार्ता अनवरतं प्रहेया। अपरं च । प्रतिदिनं प्रातमत्थाय शुचिर्भूत्वा भवता स्वरूपं द्रष्टव्यम् । मार्गेण देवपितृतर्पणाग्निद्रिजात्यतिथीनां पूजा करणीया । तथा पितृमातृस्वस्नेष्टुभ्रा- तृप्रभृतिबन्धुजनशुश्रूषा चानवरतं करणीया । दुःस्थावस्थितभागिनेयदौहि- त्रादिपोष्यवर्गावज्ञा च न करणीया । विदजनारविन्दनिर्गच्छद्धर्मशास्त्रमधु- रसास्वादलालसमधुपेन भवितव्यम् । साधुजनसंसर्गः सदा विधातव्यः । सत्यायोपार्जितवृत्तौ च मानसमाधेयम् । किंबहुना । यत्कर्म इह परलोके हितं तदनुष्ठेयमिति। कुंकुमपत्रिका यथा- C अमुकस्थानात् महं०अमुकाकः अमुकस्थाने यथाज्ञातिसम्बन्धं अमु- काकमामन्त्रयति यथा । अस्मदीयसुतस्य अमुकमासि अमुकतिथौ अमुकवारे अमुकांकस्य अमुकया सुतया पाणिग्रहणं भविष्यति इति मत्वा भवद्भिः सकु- टुम्बैरनागन्तव्यम्। स्वामिलेखो यथा- B & D स्वस्ति । यथास्थाने दुःस्थावस्थितजनाधाराननवरतगुणगणोपे- तानाश्रितजने यथोचितवृत्तिविभागानिजगुणगणासादितराजलोकांतःप्रभावान् पूज्यपरमाराध्यतमोत्तमठाकुरअमुकपादानमुकस्थानात्सदादेशकारी अमुकः क्षि- तितलनिहितमौलिना साष्टांग प्रणम्य सविनयं विज्ञापयति यथा । विज्ञपनी- यमिदम् । पूज्यैरादिष्टशिक्षापनया व्यापारमहं कुर्वस्तिष्ठामि । पूज्यानां प्रतापेन सत्वरमारब्धप्रयोजनानां सिद्धिर्भवति । यदुक्तम् । शाखामृगस्य शाखायाः शाखां गन्तुं पराममः। यत्पुनस्तीर्यतेऽम्भोधिः प्रभावस्तु प्रभोहि सः ।। इत्यादि अपरं च । अत्र शिक्षापनाव्याजेन पूज्यपादानां नमस्करणाय तत्र- हामागच्छामि लग्नः स्तोकदिनानांमध्ये अत्रस्थानिवृत्तिः कस्मिन्नर्थे न विधेया। यदि किमप्यत्र च मया विनश्यति, तदा पूज्यैः परीक्षा मम कृतापि नैव इत्य- वधार्य सर्वदा ममोपरि प्रसादो विधेयः । यत्कृत्यादेशोऽनवरतं प्रसादीकार्यः ।। भृत्यलेखो यथा- B C D स्वस्ति । अमुकस्थानात् ठाकुरअमुको अमुकस्थाने अमुकं सम- सादं समादिशति यथा । कार्य च । भवत्ता तथा किमपि न व्यापारणीयं यथा ·६२ लेखपद्धतिः। पिशुनप्रवेशः स्यात् । न मन्दप्रतापेन भवितव्यम् । सावष्टंभतया व्यापार- णीयम् । तत्रत्यं व्यापारस्वरूपमनवरतमाख्येयमिति ॥ मित्रलेखो यथा- B & D स्वस्ति । यथास्थाने विद्वत्त्वदाक्षिण्यौदार्यादिवरगुणगणालंकृत- शरीरं परमप्रेमवत्सलं वयस्यममुकममुकस्थानादमुकः सोत्कण्ठं सस्नेहं सांजसं दूरप्रसारितवाहुभ्यां गाढमालिङ्गय कुशलं वार्तयति यथा । कार्य च । कुशल- मिहावगम्य तत्रत्यस्वीयकुशलवार्ताऽस्माकं धृतयेऽनवरतं प्रहेया। अन्यच्च । यद्दिनपूर्वं त्वया सह मम वियोगः समजनि तदिनपूर्व भवत्स्मरणकावृतमनसो मे न बुभुक्षा न पिपासा न निद्रादीनि च सुखानि वर्तन्ते । त्वया सह क्रीडित- दिवसानि स्मृत्वा सखेदं मनः संपद्यते । इति मत्वा लेखदर्शनादेव यदि चित्ते धारयसि तदा शीघ्रं प्राघूर्णकेन समागन्तव्यम् । उक्तं च-- ददाति प्रतिगृह्णाति गुह्यमाख्याति पृच्छति । भुढे भोजयते चैव पड्विधं प्रीतिलक्षणम् ।। इत्यादि । अन्यत् । सर्वगुह्यस्थानकं मित्रं वर्तते, यहिना कस्य हृद्गतानि मुग्वदुःखानि कथ्यन्ते ॥ तथा चोक्तम्- सो को वि नत्थि सुयणो जस्स कहिलंति हिययदृग्वाई। आवंति जंति कण्ठे पुणोवि हियए विलिजंति ।। इत्यादि । कार्यप्रयोजनमनवरतमाख्येयमिति ॥ प्रसन्नभार्या भर्तृलखं प्रस्थापयति यथा- B & D स्वस्ति । यथास्थाने शान्तदान्तादिवरगुणोपेतान् दुःस्थानाधर न्धुकुटुम्चिकवर्गाधारान भर्तृअमुकपादान् अमुकस्थानात्मदाजाविधायिनी अनुका मन्नेहं मोत्कण्ठं मविनयं विज्ञपयति यथा । कार्य च । फुगलमय मबमानुपागाम । दीयारीगरोग्यवती वार्ताऽनवरतं प्रमादीकार्या । अपां २ । युग्मन्प्रदर्शितमार्गानुमाण गतायातम्यजनजनम्य नया पायवर्गग दिनम्नुनियमानानुदिनं निष्ठामि । तथा गृहक्षेत्रकाणादिविषये गृतमाग नद्रिकापडांगमपि कृतोद्यमा निटामि । अनन्यायमेरी काचिन कार्ग ! भयत । नत्र यद्यपि बायगुगायुप्मा गर्वः कोऽपि गौरवं काति, मनोग ·हेयपततिः। सोन तिरत । तथाप्यत्र ममानिवृतिर्वर्तते । तथा वालानामपि युष्मदीया मह- त्यवनेरी वर्तते । तत्रत्यप्रयोजनानि निष्पादयित्वा शीघ्रमिहागन्तव्यमिति । संरुष्टभाभितृलेखो यथा- 33 C D स्वस्ति । अमुकस्थाने भर्तृअमुकपादान् अमुकस्थानात् अमुका सादरं वार्तयति यथा । कार्य च । सर्वमानुपाणां कुशलमस्ति । तत्रत्यात्मकु- गलवार्ता प्रहेया । अन्यच । यतस्त्वं गतस्ततस्तव पाश्चात्यगृहदारापत्यादिकं सममपि विस्मृतम् । तव यत्रैव चटनं तत्रैव पत्तनम् । त्वया गच्छता यच्छंबलं मुत्तं तवार्धमासं यावत् तव गृहे निर्यातम् । ग्रहणकानि अड्डाणकानि मुक्त्वा उझारप(प्रो)जारादिना दिनानि निर्गमितानि । साम्प्रतमपत्यैः सह महत्कष्टं वर्तते। यदि भर्तृत्वमनवरतं महिलायाः कस्याश्विद्विद्यते ततोऽत्रागन्तुं न शक्नोषि । बालकस्य व्यापादनेन गोहत्यादिकं पापं भवति । कुटुम्बकस्यापि सारां कर्तु यु- ज्यते इति परिभाव्य निष्टुरहृया यदि सा मुत्कलयति तदा साराकरणायाग- नव्यं, नो वा शम्बलं प्रहेयम् । यद्येतच्छीघ्रं न करिष्यसि तदाहं त्वदीयं गृहा- दिकं परित्यज्यापत्यान्यादाय पितृगृहं यास्यामि । इति मत्वा यत्तव सुखावह स्यात्तदनुष्ठेयमिति। गुप्तप्रियायाः प्रियस्य लेखो यथा- B & D स्वस्ति । अमुकस्थाने विनिर्जितमकरध्वजलावण्यानौत्सुक्यौदार्य- सौभाग्यादिगुणगणापतयुवतिमानसान्वल्लभअसुकपादान अमुकस्थानात्सदा- देशकारिणी अमुका सस्नेहं सोत्कण्ठं गाढमालिङ्गय साधे विज्ञपयति यथा । कार्य च । कुशलमत्र । तत्रत्यात्मीयकुशलताकिंवदन्तीभिरनवरतमहमानन्दनीया। यद्दिने युप्माकं विजययात्रा जाता तद्दिनपूर्वं विरहदुःखानलेन तप्यमानमानसा रात्रिन्दिवं सौख्यं क्वापि नानुतिष्ठामि । तथा चोक्तम्- विरहहयासकरालियह कहि पिययम कहिं जंप । जाव न रइरसि विमलि जलि पेमद्दहि किय झंप ।। इत्यादि परिभाव्य ममोपरि दयां धृत्वा बहन्यपि प्रयोजनानि मुक्त्वा अत्रागत्य निजदर्शनामृतवर्पण विप्रलम्भपावकद्यमानं मदीयमझं निर्वापणी- यम् । कालक्षेपो न कर्तव्यः । भार्यालेखो यथा- -- - ·. m BED स्वस्ति । अमुजस्याने पालिनपरमनिवनगुणमालिनीमवाना- रमझवनसकलनीतिमार्गा त्रिवर्गफलम्सम्पादमित्री विनयवान्मन्यादिप्रियंवदा. दिवरगुणगणावजितसकलनिजजनमानमा भार्यामनुकां मम्ने मातम मत्र- हुमानं कुगलं वार्नयति यथा। कार्य च । कुशल मिहाम्माकम् । नत्रयममनमा नुपाणां शलबती वार्ता प्रया। अस्माभिगगच्छद्रियां गिक्षापना पदना तया शिक्षया भव्यगाया गृहं परिपालनीयम । यथा गनायानइलटिकाप्रमः लिजनो पहिरप्रसिन्दि नारोपयति तथानुष्ठेयमिति । यद्गृहे कुत्रं भवनि नद- स्माकमिह निरूपणीयम् । अस्माभिरत्र प्रयोजनानि कृतानि, कियन्यकृतानि विद्यन्ते । अतोऽरमाकं विलम्बः । समग्रप्रयोजनानि मारयिन्या स्ताकदिनानां मध्ये क्यमागच्छामो लग्नाः । अत्रत्यायसेरी न कार्या। यावदयमागच्छामस्ता- वगृहे यथा किमपि न विनश्यति नथा विधेयमिति ॥ सरोपभर्तृभार्यालेखो यथा- B & D स्वस्ति । अमुकस्थानामुको अमुकस्थाने भार्याममुकां सादरं कुशलं वार्तयति यथा । कुशलमत्रास्माकम् । नत्रत्यसमस्तमानुपाणां कुशल- वार्ता प्रहेया । अन्यत् । तत्रस्थानाद्यः कोऽप्यागच्छति स सर्वो गृहस्य रावामेव करोति । यत्रापि वयं न भवामस्तत्रापि किञ्चिन्न भवति । यदस्माभिर्मामद्वि- त्राणां हेतोः शम्बलं मुक्तं तत्त्वया दिनैर्दाभिरष्टभिरेव निष्ठापितम् । पदे वयं दग्धास्त्वया । परं तव दोपो नास्ति । अस्मदीयप्राक्तनजन्मनोपार्जिन- दोपः। यदुक्तम् । पूर्वदत्ता तु या विद्या पूर्वदत्तं तु यदनम् । पूर्वदत्ता तु या नारी अग्रे तिष्ठति तिष्ठति ॥ अन्यत् । सर्ववारान् ययं भणामस्तत्त्वं विपरीतं करोपि । किंबहुना यत्तब कुलसदृशं तदनुष्ठेयमिति । सानुरागः प्रस्थापयति प्रियालेखो यथा- B & D स्वस्ति । अमुकस्थानादमुकोऽमुकस्थाने निजतनुकान्तिविनिर्जि- तप्रत्यग्रकनकभासं किसलयकोमलकरचरणां पूर्णेन्दुमण्डलसमाननां चकितह- रिणीशायनयनां रम्भास्तम्भसमानोम्युगलां कलकण्ठैकरवां दृष्टियागुराकृष्ट- कामिजमान्तःकरणहारिणी कुन्दकलिकाकारदशनां सगर्ववनगजेन्द्रकुम्भोत्तुङ्ग- धनस्तनी दयिताममुकां सोत्कण्ठं सस्नेहं निर्भरं गाढमालिङ्गय कुशलं वार्त- ·लेसपद्धतिः। ६५ । यति यथा । कार्य च । कुशलमत्रास्माकम् । तत्रात्मीयशरीरारोग्यवती वार्ता- ऽनवरतं प्रहेया । तदास्माभिरागच्छद्धिनिर्भरमालिङ्गय यत्र दिने त्वं मुत्कला- पिता तदिनपूर्व रणरणकोपेतशून्यमनसां क्षुत्पिपासादिना चास्माकं सन्तापैक- जनका वासरा व्रजन्ति ॥ यतः॥ दससु वि दिसासु दीससि हिंडसि रत्थासु वससि मह हियए। तुममयमिह सयलमिणं तुह विरहे मुद्धि पिच्छामि ।। तथा चानेन प्रतिवोधयामि । सवणाण य कायवो होइ पिययमवत्ताओ। संगहियपियकलेवर खिजसि रे हियय मा अहियं ।। तथैवानुदिनं चिन्तयामि । तद्दिनमिह कि भविता विरहानलजलदजलवम् । यत्र तवामृतपूरं वदनं द्रक्ष्यामि मृगनेत्रे!॥ इति परिभाव्य यथा प्रवासे तस्कराः प्रेमसर्वस्वं समवयसो नापहरन्ति तथा विधेयमालम्बनम् । शीघ्रमागच्छामो लग्नाः । दयमध्येऽनवरतमेव त्वत्स- मा नास्ति । अत्रत्यानिवृतिर्न कार्या । कनिष्ठभ्रातृलेखो यथा- B अमुकस्थानादमुको अमुकस्थाने भ्रातृअमुकं सोत्कण्ठं सारं सबहुमान समालिङ्गय कुशलं वार्तयति यथा । कार्य च । कुशलमस्माकम् । तत्रत्यात्मीय- कुशलवार्ता प्रत्यहं प्रहेया । यावदयं समागच्छामस्तावत्सर्वमानुषाणां भव्य- सारा सम्भाला तथा गृहक्षेत्रधनादीनां सारा सुन्दरा कर्तव्या। यदि मम दयिते परस्परं राटि रटतस्तदा सामवाक्यैर्निवारणीये । कस्यापि पक्षो न विधेयः । ममा कार्यप्रयोजनं प्रतिलेखेनानवरतमाख्येयमिति ।। पूर्वोक्तपूज्यविस्तरख्यापिसामान्यप्रतिपत्तिलेखो यथा- B स्वस्ति । अमुकस्थाने व्य०अमुकामुकाभ्यां अमुकं सस्नेहं साक्षसं सोत्क- पठं कुशलं वार्तयति यथा । कार्य च । प्रयोजनवशायदत्र बह्यो दिना लगन्ते ततोऽस्मद्गृहे सारा रम्या कार्या । यदि मानुपाः सीदन्ति तदास्माकमुपरि उद्धार्य यगृहन्ति तद्देयम् । वयमायाताः सन्तोऽग्रेतनोद्धारस्य साम्प्रतोद्धारस्य च सर्व विशुद्धं करिष्यामः । साभिज्ञानमिदं यदस्माभिरागच्छद्भिहे गत्वा - - aa .

·६६ - व्यावृत्य युप्मत्पाश्चाबले मादा द्रम्मा जहि । अनेन गभिज्ञान नान्यथा विधेयम् । कार्यप्रयोजनमनवग्नमाम्येयमिनि ।। अमुकपुरे मित्रं प्रति प्रस्थापयति लेखो यथा--- B अमुक- लेहाकुरो नित्यमुपैति वृन्द्रिमन्योन्यमन्दगनवारिमितः । वियोगःखार्ककराभिवायथा न गयेत नथा वियम् ।। अमुकं-सी कोचि न जाओ कन्धवि कच्छचकुलाण मन्मम्मि । जस्म समप्पिय भारं कुम्मो निवासि वीममह ॥ जह सरसे तह नुके वि पयो वधरह अणुदिणं बिंद्यो । उच्छङ्गबुडियं निग्गुणंपि गन्या निसिट्टन्नि । जह सो नीलकलायो पाउसकालम्मि पिंजरइ हो । संभरइ वणे रमिउं नह अह्म मणो तुमं सरह । सो कोवि नत्यि सुयणो जस्स कहिजंति हिययदुक्रवाई। हियआओ जंति कंटे कंठाउ पुणो नियति । ते दीहा चउरंगुला जे पइसरिसा आसि । हवडां दिणयरु अत्यमइ छट्टइ छट्टइ मासि ॥ गिरी कलापी गगने च मेघो लक्षान्तरे भानुः जले च पद्मम् । इन्दुढिलक्षः कुमुदोत्पलानि यो यस्य हीप्टो न स तस्य दूरे ॥ सकृदपि यत्प्रतिपन्नं० वरं प्राणपरित्यागो न वियोगो भवादृशाम् । प्राणा जन्मान्तरेऽपि स्युन पुनस्त्वादृशो जनः ॥ न तद्दिनं न सा रात्रिन सा वेला न सा घटी। ध्रियमाणो यदा लेहं न स्मरामि सुहृत्तव । सन्ति जलानि वहन्यपि देशे देशे सरित्सु विमलानि । तानि तुलां किमु विभ्रति गङ्गाजलचुल्कमात्रस्य । पितृलेखः- D स्वस्ति । श्रीअमुकस्थाने पूज्यपरमाराध्यतमोत्तमपरमपूजार्चनीयपितृ- अमुकपादान् अमुकस्थानात्सदाज्ञाविधायी सुतअमुकः क्षितितलनिहितो- तमाङ्गेन साष्टाङ्गं प्रणम्य सविनयं विज्ञापयति यथा । कार्य च । समस्तमानु- ·लेखपद्धतिः। - Com पाणां कुशलमत्र । तत्रत्यात्मीयकुशलवती वार्ता प्रसादीकार्या । अन्यच्च । पूज्यपाद्प्रदत्तशिक्षापनया गृहारम्भं कुर्वस्तिष्ठामि । तथा पूज्यपादानां गुरुत- राज्ञाप्रभावतः कृषिकर्मकरादिजनः सर्वोऽपि कर्मण्यधिकतरसमुद्यमपरो वर्तते। कृत्यादेशोऽनवरतं प्रसादीकार्यः । पुत्रलेखः- D स्वस्ति । श्रीअमुकस्थानात् अमुकस्धाने विनयावनतइत्यादिवरगुण- जनिताशेषजनानन्दमायुप्मन्तं पुत्रममुकं सोत्कण्ठं सस्नेहं गाढमालिङ्गय कुशलं वार्तयति । कार्य च । कुशलमत्र । तत्रत्यात्मीयसमस्तमानुषाणां कुशल- वार्ता सततं महेया । अपरं च यावद्वयमागच्छामः तावत्समस्तगृहप्रयो- जनविपयेऽप्रमादिना भवितव्यम् । मातृलेखः- D स्वस्ति । श्रीअमुकस्थाने परममातृवात्सल्योपेतान् प्रियालापयथोचि- तगौरवकरणावर्जिताभ्यद्गचित्तान् पूज्यतममातृअमुकापादान् अमुकस्थानात् सदादेशकारी चरणसेवकअमुकः साष्टाङ्गं प्रणम्य सविनयं विज्ञापयति यथा । कार्यं च । पूज्याभिः प्रदत्ताशी:प्रभावतोऽहमिह कुशलेनैव वर्ते । प्रतिदिनं प्रसादकार्यं कुर्वस्तिष्ठामि । तत्रत्यसमस्तमानुषाणां कुशलवार्ता स्वगृहस्वरूपकथितवार्ता च प्रतिदिनं प्रसादीकार्या । यावदहं समागच्छामि तावत्समस्तप्रयोजनेषु पूज्याभिरप्रमादिनीभिर्भवितव्यम् । श्वशुरलेखः- D स्वस्ति । अमुलस्थाने पूज्यतमश्वशुरपादान् अमुकस्थानात् सेव- कअमुकाकः सविनयं विज्ञापयति यथा । कुशलमत्र । तत्रत्यकुशलवती वार्ता प्रसादीकार्या । अपरं च । युष्मदीया दुहिता अमुकाख्या अमुकपति मानयति तथा विधेयमित्ति। - श्वश्रूलेखः- D स्वस्ति । अमुकस्थाने पूज्यश्चभ्रूअमुकापादसरोजान् अमुकस्थाने सेवकअमुकाकः सादरं विज्ञापयति यथा । कार्यं च । कुशलमत्र । तत्रत्यापि कुशलवती वार्ता महेया । अन्यत् । युष्मदीयदुहितुः समानयनाय आत्मीयल- घुभ्राता वेलादयं त्रयं प्रहितः । परं केनापि कारणेन भवतीभिः स्वदुहिता न मुत्कलिता । किं भ्वभूननान्द्रादिभ्यः सञ्जातमसुखकारणम् , आहोस्विन्मदीय- ·लेखपद्धतिः। पराभवदर्शनकारणं वा । तत्रानया कथयित्वा भवतीनां चित्तखेदः समुत्पा- दितः । सत्यमेवैतत्। तदपि चित्ते न धारणीयम् । मा दूहयित्वा मुत्कलनीया। अहमागच्छामि। जामातृलेखः- D स्वस्ति । श्रीअमुकस्थानात् अमुकः अमुकस्थाने श्रे०अमुकं वरगु- णगणालङ्कृतशरीरं प्रियं वरजामातृकं सस्नेहं साञ्जसं गाढमालिङ्गय कुशल- वार्ती कथयति यथा । कार्य च । कुशलमत्रास्माकम् । तत्रत्यात्मीयकुशल- वार्ताऽस्मत्सन्तोषायानवरतं प्रहेया । अपरं च अस्माभिस्तावहुहितरं दत्वा भवता सर्वारम्भेणापि तत्कर्तव्यं यथा अस्माकं सर्वप्रयोजनेषु संपत्तिः संपद्यते। तथा अस्मदीयपुत्रिकाऽज्ञतयाऽभीक्ष्णं सन्मुखीभूत्वा दुर्वाक्यप्र- त्युत्तरदानेन समादिष्टादेशाकरणेन वा श्वश्रूननान्द्रादिलोकस्य सन्तापमुपपा- यति तत् सर्व सहनीयम् । अपरं च । अपकारिषु यः साधुः स साधुः सद्भिरुच्यते । उपकारिषु यः साधुः साधुत्वे तस्य को गुणः ॥

·APPENDIXI भूमिविक्रयपत्रम् ॐ । स्वस्ति श्री सर्वत् १५८३ वर्षे (श्री)गूर्जरधरिच्यां सकलरा- (जावली)समलङ्कतप्रौढप्रताप(सकल)रिपुवर्गदहनदावानलअरिकुलवरूधिनीग- (जघटाकुं )भस्थलविदारणैकपञ्चानन( महाराजाधिराज( पातसाह)श्रीश्री- श्रीश्रीश्रीवाहदरसाहसंज्ञे श्रीअहिमदावा( दसमी )पस्थराजपुरे कदायाधिकारे कादीश्रीशेखफरीदसंज्ञे तथा पञ्चदीवानाधिका(रे मु)खते मीरकोई को(पा)- लमण्डपिकायां सर्वव्यापारे खानश्रीमुखते( सकल)तलार व्यापारे महं कान्हा नाकरसंज्ञे सा x x य मी० चिरजीसंज्ञे तथा पञ्चकुलपति(प)त्तौ दायकग्राह- कयोर्वचनात् विक्रीयमाणायाः भूमेः पत्रमभिलिख्यते । पूर्वं दायकग्राहकयो म लिख्यते । दायकवृद्धसज्जने सोनी लहूआ आसा, लाडण (आसा), सङ्घा आसा, काशी रणायर आसा x x x ग्राहक परी० आसा सूदा, रवा सूदा, विण्हू सदा, जादव दमा सूदा, लाखा नगा सूदा, सारण कसा सूदा, श्रीव- आ। सो० लहइ, लाडणइ, शंघइ, काशीइ, उत्पन्न(का)र्यवशतु आपणी भूमि साह सामलना पाडामध्ये हती ते भूमि राज्यटका ८०४ आंक आठ- सई चिरोत्तर माटइ वेचाती परी० आसा रवा जादव, लाखा, सारणनई आपी सही । ते भूमी परी. आसाइ रवाइ विण्डाइ विण्डइ जादव (इ) लाखइ सार- णइ आपणइ कवजी करी द्राम एक मूटिं गिणी आप्या सही । ते द्राम सो० लहुइ लाडणइ शंघइ काशीइ आपणइ जमणइ हार्थि संभाली लीधा सही। पूर्व पश्चिम श्रे० कसा अवा वनाना कहरलगइ गज १६ तथा उत्तर दक्षिण दालीया लाडण जीवा (गांगा) महिराजनी एकढाली पछीतथी वाट सधा गज ३५ । एवं जमलई सर्व धै गज ५६० अंके पाञ्चसइ साठि पूरा । अथा- घाटाः । पूर्व श्रे० कसा अवा वना, फलीह । दक्षण दालीया लाडण जीवा गांगा महिराज । पश्चम परी० दमा आसा सूदानं फलीद । उत्तर हीडवानु मार्ग शेरीनु । तथा एवंविधा भूमिः परी० आसा रवा विण्हू जादव लाखा सारण आचन्द्रांर्क भोक्तव्या। लहआलाडणशंघाकाशीदास संयन्धो नास्ति। ए भूमिनई कीघई को दावु करई तेहनई लहा लाडण शंघा काशी पीछ- वई । प्रदत्तमतानि साक्षण: - .

·लेखपद्धतिः । अत्र मतं सो० आसा सूत लहुआ मतं श्रीदीवान अमरखान श्रीफकर सोनी आसा सत लाडण मतं सो० नसरखान तलार राजपोर अमल आसा सुत शंघा मतं सोनी रणायर अजारि मी० राहाता ४ जणा दास सूत काशी मतं चारि खत १ एक८०४ आठ शिटंका चारि भूम तो x x लाखित सोनी लहआ लडण संघा सोनी आसा सत सो० वीसा खरीद परीख आशा र (वा) विण्ह लाखा जादव संवत् १५८३ माहा श० ९ वु (घ) तेरीख १० -- ग्रहणकपत्रम् (गृहाड्डाणकपत्रम् ) स्वस्ति श्रीनृपविक्रमार्कसमयातीत-संवत् १५ आपाढादि ९९ वर्ष शाके १४६५ प्रवर्त्तमाने ज्येष्ठवदि ११ भूमे अद्येह श्री अहिमदावादवा- स्तव्य-ग्रहणकपत्रमभिलिख्यते । श्री गुर्जरधरित्र्यां समस्तराजावलीसम- लङ्कृत-सकलअरिवरूथिनीगजघटाकुम्भस्थलविदारणैकपञ्चानन-अलक्षवर- लब्धराज्यश्री स्वयंवरमालालङ्कृतकण्ठकन्दल-यवनकुलतिलक-महाराजा- धिराज-पातसाहश्रीश्रीश्रीश्रीश्रीसुरत्राणमहिम्मुदविजयराज्ये विजारत्यां श्रीअफजलषांन । तत्समये राजा अहिमदावादमध्ये धर्माधर्मविचारणार्थे कादीश्री नसीरदीसंज्ञे न्यायवृक्षपालनैकमुपते दुर्गपाल श्रीअफतिपालमलि- कसंज्ञे मीरकोअसाध श्रीपीरोज मलिक जामति मण्डपिकायां श्रीनगदलम. लिक हवेल्यां मी० नूरदी मी० जलाल एवं पञ्चकुलप्रतिपतौ ढींकूए पटिल- हाजानामध्य(नामधेय)पोलि तत्र मोदी जसा सुत मोदी सारण तत्पुत्र नराइणदास परं मोदी हादासुत तापीदासकेन ग्रहं ग्रहणके दत्तानि । ग्राहक नाम श्रीश्रीमालीज्ञातीयपरीक्ष हावडसुत प० हांसां तत्पुत्र ३ पद्मा-उदयकर- ण-रझाकेन गृहीत्वा यत् राज्यनाणके टंका ८००४ अङ्के आठसहिस्र चिडोत्तर वधत्रसुपरीक्षत(त्रिःसुपरीक्षित) एकमुष्ट्यानि दत्तानि । हुढीऊ १ न— टंका ६ लेपई अङ्के छ लेपद । घर ग्रहणे । घर पडकीवध मध्य उपवर्ग २ गोझारि २ पटसालि प्राङ्गणसहित सन्मुग्व छापरूं पक्केष्ट वलीपा-प-नलीया-बारत- ·लेखपद्धतिः। ७१ कमाड सहित षडकीवध ग्रहणे मूक्यां । मोदी नाराइणदास तापीदास एणई मूंक्यां । भाइ ३ सहा पदमा उदयकरण रङ्गा कहई मूक्यां । पाचं उत्तरह मोदी धनासुत समधर सायरनां घर । पार्श्वपूर्वे मोदी तापीदास नाराइ- णदासना घर । दक्षणे पडकी । तत्र अने पाटिकामार्ग । एवं ४ फूट । ए घर पडई आखडई राजकि देवकि लागई ते तथा नलियाखोटि धणी छोडवतां सर्व वरती आपई । संचरामणी वसनाहारनी । जां लगइ टंका आठसहिस्र चिडोत्तर आपइ तिहारई छुटइ । तां लगइ भाइ ३ पदमा रंगा उदयकरण वसइ वासइ । बन्धी अवधि वरिष ५ नी । वरिष पाञ्च पछी छोडवइ । वलती ए मास १ प्रति टं० २५ वलइ । वरिष १ ना टंका ३०० व. लह । घर भाडं नहीं । द्राम व्याज नहीं । पालपरनालनीवाखाटिक पूर्वारीति सम्बन्ध । मोदी नारायणदास तापीदासे घरग्रहणे प० पदमा प० उद्यकरण रहा कह्नइ मृक्यां । अस्य लषितविधे परिपालनाय । पछई एहिy परव्युं । टंका ३०० वरस १ ना वलई । ओरडा वि मध्य भागला ते घेख प० पद्मा प० उद्यकरण रङ्गाना ॥ मतं। अत साखि। १ मोदी हादासुत तापीदास मतं ऊपर लीखते (आशरे २८ साक्षी छे) अल परमाण १ मोदी शरणदास सुत नाराणदास मतं विभङ्गपत्रम् संवत् १६१८ वरषे जेष्ठ पदि ६ रवउ अदेह नटपद्रथानमाहा श्रीमु- दाफरविजेराज चापारी मलिक श्रीसिरफहेदि मलिक अमीपीर पंचकुल- प्रतिपत्तौ दोसी केसव दो० सागा दो० सोमजि जोग लिखितं नरसंग वीरा हरिजि देवजी । जत घरा हाट मालकति दो० ३ विसी वेची आपी सही । ओ विचिणा रलीआत घटी कीधी । घर जूना दो० जनाना तथा नवा खरीदा श्री जिवाना तथा फली १ पट०जिभाईना खरीद तथा हाट ३ ओ मलकीते सरवा वेची लीधी दो० जनाना जूना घरमोघे भाग चीजे हती आ गोपालनां छि तो वेची आपयां । तथा कोटडी काढतां पीजू काई खरच खराजत घिसी तौ मजमू अरधे अरधी आपीई सही। तथा चीजू सर्व हाट, लुगट्ट तथा सरवाईउ करी जघराणू देवू तथा हेम रूपू करडी सूखडी तथा बीजू - ·७२ लेखपद्धतिः । काई हतूं तौ सर्व प्रीछी वीची लिवू सही । दो०३ विसी सरव प्रीछवणी करी विची आपू । आजसुधा नरसंग वीरा हरिजि देवजि तथा केसव सागा मो. मजी ओ जणा सघलो वेसी प्रीछाविगी जूजूआ थया । ओहनि माहेमहि कहिनी सरसमांध नहिं । सरव प्रीछी जूजूआ थया। दो०३ विसी सबला पीछवी विची आपू । ओहनी माहेमहि तलावे पाणी सहीआरे नही तथा नरसंग वीरा हरिजि देवजि ओ सरव विची साटी जूजूआ थया । ओहनी काही माहेमहि सरसमांध नही । तलावे पाणी सहीआरे नही । तथा केसव सागा सोमजिनि माहेमहि विची सही जूजूआ थया। ओहनि माहेमहि सरसमंध नही। तलावि पाणी सहीआरे नही । तथा ऊघराणी जूनी पूजमूनी छि तो जिम आवि तिम अरधे अरधि लि। विजू भोम दो० जनावाली राणा वणा एमना पासे के बीजे पासे पडोस दवे नाग जोगीदासना पासे छे । वीजू भोम नवा गाम- माहेली तलीआनी छे ते काही भरमपोरे आपी । वाकी छे ते अजमाल छे । उघराणी तथा भोम मजमू छे । वाकी काई ए वरा केहीने कसू सरसमंध नही । ए वेहेचण दो० ३ विसीने समजावा जोईने भाग जोए मलकत आवी ते मलकत तेहनी । ए लखू फेरवे ते तेहेना बापनो जणो नही । आज सूधी कोईनि केईसू कसो अलाखो नही । तलव पाणी सहीआरो नही । ए लखू परमाण । विभङ्गपत्रम् ॐ श्रीगणेशाय नमः । संवत् १७०८ वर्षे शाके १५७३ प्रवर्तमाने दक्षिणा- यने गते श्रीसूर्ये हेमन्तऋतौ महामांगल्यप्रदपौषमासे कृष्णपक्षे ६ पष्ठी भौम- वासरे वेहेचणना नदावापतपत्रमभिलीख्यते । अद्येह गुर्जरधरित्र्यां समस्त- राजावलीसमलङ्कृतपरमप्रौढप्रतापपरिजनप्रतापसंशोपितारिगजघटाविदारणैक- (पञ्चानन)अन्यायवर्षोनवमूलनौक(वृक्षोन्मूलनैक)समस्तविध्वंसनदरिद्रदावान- लअगञ्जनगञ्जनरिपुराजमर्दनौकसकलराज्ञां शिरोमणी अभावतमारकुड (अ- भिनवमार्तण्ड)अवतार वाचाअवीचलसंग्रामगुणधीरदानेकवीरयुवनतुलकपात- स्याहा श्रीश्रीश्रीश्रीश्रीश्रीश्रीश्रीअवलमुजफरसाहान्दी मेहेमद साहायकराण- सानी पातस्याहा श्रीशाहाजाहागाजीविजयराज्ये क्रियते। तत्र समये पातस्याहा श्रीलाहोरमध्ये असेपफलवृतां गुर्जरभृतां राज्यं कुर्वती नीसतं विजारितां पानश्री सादुलापानसांजे तत्र समये पातस्याहाश्रीसमीपे तेन प्रभुणा त श्रीमुपात अह- मदावादनगरे हाकमहवाले पातस्याहाश्रीजीनो ज्येष्ठ पुत्र सुलतान दाराशकुर ·लेसपततिः। सांशे तत्र समये पातस्याहाश्रीसमीपे तेन प्रभुणा त श्रीमुषात अहमदावा- दमध्ये शाकमावाले पाननीगेरतवानसांजे सर्वकार्याधीकारिरायश्रीगोपालदास- मांजे दिवानी मिरयां इआसांजे बकसीश्री मीरयां कायमदोस्तसांज्ञे धर्माधर्म- विलोकनौककादि प्रीमीरयां मेहेमदमीरपसांज्ञे अदलश्रीसेदएहेमदसांज्ञे दरोगा श्रीमीरयां मुकामसांज्ञे कादिना मुफती श्रीअवदल रेहेमान तथा मीआकमाल- महमदसांज्ञे चौरलंपटविधवंसन कोटपालक अहमदाबादमध्ये चोतरे साणे मी- रया मेहेन्दजसासांज्ञे श्रीठाकुर श्रीधीहारिदाससांजे मुसरफ हवेलां मीआ"" सांजे काहानुगामीआइभरामपानुसांज्ञे एवं पंचकुलपतीपतौ श्रीअहमदाबाद- मध्ये हवेलीआसलोडीआनी तदुपरी छीपवाडमध्ये भावसारज्ञातीय भावसार नरायगजी दिन कसीया ए सर्वे भा० नरायगजीने पोताना कमाईना घर पो- ताना। ते भा०नरायणजीना पुत्र ४। ते पुत्र चारना नाम वृद्धपुत्र भा०रहीओ तथा भात्र मा० महीओ तथा लघुभात्र भा० मदन तथा लघुभात्र भा रूपजी प पुत्र ४ चारना । नाम ए भात्र चारे बेसीने महामाहे माफक थईने पुनी बहनें रलीआत धईने पोताना यापनु भा० नरायणजीतुं जे काई हतुं भाः चोहे वेळेची लिधु । घर वार माल मलकत राछपीछ क' सोनुं कांलु बाबु पीतल लो लाफड वस्तवानु लुगडा चीधरा जे कोई रोकांत होय ते सर्वे लेहेणू देवु व्यापारचणज चीठी पत्री सनमारजनी धराधरी जे काई सर्वे भा० नरायणजीनु हतु ते भाई चोहे समजीने वेहेची लीधु । हवे भा० महीआने भाग आयु तेनी वगत । भा० नदननी पेली पास घर छे ते घर भा० महीआने भाग आयु छे । ते घरनी वगत। ओरडो १ एक पूर्वाभीमुष छे ते ओरडा उपर मेटी जटीन छे ते आग पटसालासहित पूर्वाभीमुप छे ।ते पटसाला उपर मेडी जडीन ले। आगल त्रीजी पंडनी ओसरी छ। एउपर नलीअर छापलं छे। ए घरना उतरना पासना कहासरासरी भा०महीआनो ससंध । ए भा०महीआना घरनो चाल । भा० मदनना चोकमाहे हीडी जाए तथा भा०रूपानी पडकीमाहे हीडी जाए भा०महीओ हीटी जाए। भारुमदन रूपाने भा० महीआना घरना चोकमाहे सरससंध नही। एक घर भा० महीआने भाग आबुं छे । ए घर भुमभी- तडासहीतं पकवेश्रीतं पालपरनालमोभवलीपापनलकासहीतं कारसापकपाटस- हितं आगणूचालसहीतं सागीककठकाटादिरचीतं एवंविधं ग्रहं भा० महीआने भाग घर आयु। ए घरना पुट ४ पूर्वे ए घरनो चाल छे । लाहानो भा रहीआनो कहरो छे। दक्षणे कहरे भा०काहानजी जस्यवंतनुं घर छे । पचमे पछीते पोलनो चाल छे । उतरे भा० मदननु घर के ए पास भा०मदनना चोकमाहे तथा रूपानी t-anna ·लेग्यपहनिः। पडकीमाहे भा० महिआने हीडीगआनो समंध छ । ए चनबार मध मा० महिआने भाग घर आत्रु छे । महीआने भाग बाबु आबु तेनी वगन । चम? एक सेर ८ आठसेरनो तथा च १ एक सेर १०॥ पुणा अगार मरनी तथा चम ? एक ७॥ पुणा आठसेरनो तथा चक १८ आठमेरनी नथा चम १ एक मेर ५। सबापाच सेरनो तथा देगडी १ एक सेर ८ आठसरनी तथा कलमी. ओ १ एक सेर ?॥ पुणा वे सेरनी तथा प्रमाणु ? एक सेर २॥ पुणात्रण- सेरनुं तथा कडहर ? एक सेर २ पुणात्रणर्नु नथा कुडी १ एक मेर ६|| साढा छ सेरनी कलसीओ ? एक सेर ? एक सेरनी तथा गोहीणीओ १ एक सेर ४ सवाचारसेरनो एवं जमले त्राबाकुट सेर ७३। सवात्रोहोनर सेर भा० महीआने भाग आवी तथा भा० महीआने भाग पीतल आत्रु तेहनी वगत दीवी १ एक सेर ५। सवापाचसेरनी तथा आपलीउ ? सेर ४ चारसरना तथा वाढी १ एक सेर २। सवा ये सेरनु नथा पोपट १ एक सेर २। सवावे सेरनो तथा ढीचणीउ १ एक सेर २। सवावे सेरनी तथा कुज १ एक सेर २। सबा वे सेरनो तथा पीगाणी १ एक सेर शा दोढसेरनी तथा कढछी १ एक सेर ०॥ पुणासेरनी तथा लोटी ? सेर०॥अदसेरनी एवं जमले पीतल सर २० वीस सेर भा० महिआने भाग आबु । तथा भा० महीआने भाग गहरेणू रुपामोनानु आबु तेनी बगत । उतरी १ एक सोनानी गदीआणा ९ नवनी गदीआणा ? " परत रुपइआ ७ सात लेखे रुपइआ ३६ त्रेहेसठनी थई । तथा वीटी ? एक सोनानी गदीआणा २ वेनी तेना रुपइआ १२ वार थआ । तथा कंदोरो १ एक रुपानो रुपइआ १३ तेरनो तथा मादलीउ ? एक रूपानु रुपइआ २ वेनुं । तथा पोचीना मादलीआ सोनानो रुपइआ इत्रणनो । तथा पलेल ? एक रूपानी रुपड़आ २ वेनी । तथा अकोटी ? सोनानो जडावनो । रुपहा ३३ तेत्री- सनो तथा वेला २ सोनाना गदीआणा पुणावेना तेना रूपइआ १२ बार । एवं जमले भा० महीआने भाग गहरेणू रूपहआ १४० अंके एकमो चालीस भाग आबु । तथा महीआने भाग कम आबू तेनी वगत । थाली ? सेर ४॥ नी थाली १ सेर ३ व्रणनी तथा सेर : एकसेर नव- टांकनी तथा सेर ?). एकसेर नवटांकनी नथा सेरदोहनी तथा सेर ?|| पुणावेनी तथा बाटका ०॥९. अदझेर नवटांक १ एकनी तथा कुट सेर ? एक तथा फरकी ? एक अमयी उपरांत । एवं जमले भा० महीआने भाग कान सेर १६।९ सवासाल सेर नवटाकनु मही. आने भाग आत्रु । अकोटी ? एक सोनानो जडावनो भाइ व्रणे मलीने भा० तथा वाटको ? एक मेर ·लेखपद्धतिः। ७५ । महीओ मदन पो ए भाइ त्रणे समजी पुसीधईनें भा० रहीआने अकोटो आपो। वसा भाई माटे आपो । भा० रहीआना कहा पचे बारी छे ते बारीए भा० मदन महीओ रूपो पहनो हीडानो समंध नही । एहना चोकमा भा०म- हीआने डानो समंध नही । मन माने पुसीए जावो आवो पण समंध कोहोने कोहोनो नही । भा० महीआना चाल माहे कई आवी छ । भा० रुपानी पड- कीने ओटले बाडो । ते वाडो भा० रूपानो छ । तेमां भा० रुपानु मन माने तेने वाडे जवा दे वाकी वीजा कोहोलो समंध नही । तया रुपइआ १०० सो ओने आसरे भाई अकेक वस्त नंग वेहेची लीधा । रुपइआ सोओने आसरे भा० महीआए वस्त लीधी तधा रुपइआ सोओने आसरे भाइ मदने वस्त भाग आवी । रुपइआ १०० सोनी वस्त भा० रुपाने आग आवी । ए जण ४ चारीने जुइ वस्त आवी। ए सर्वे चारी चाहे पुसी थईने वेहेची लीधी छे । त्वे कोइने कोहोनो वेहेचानो समंध नही । ए भाई चारने वडीआईए बाइ सपमाईए तथा भा० गोवंजी ए जण बेए काकेवडीआई ए भा० नरायण- जीनो माल वेहेची आलो । बाई सषमाइनु परच भा० रहीओ पुरे छे ते पाई सपमाई पासे दोरो १ एक सोनानो छ । गदीआणा १६ सोलनो छे गोमती २ सोनानी रुपाना डाडानी छे। ए ग्रेहेणनो दावो करवा आवेते भा० रहीआने परच वेटू होय ते पुरी आपे तथा भा० नरायणजीनी वसातमा त्रायडु १ एक त्रावानुं तथा त्रावटी १ एक आखी तथा त्रावडी एक १ भागी तथा नावडी १ एक नानी मीण ठेकवानी तथा कुडु ? त्रावानु ए नंग पांच भा० रहीओ मदन महीओ रुपोए ए भाई चारने नंग पांच अजमाल छे ते वेहेची लेवु छ । तथा १ वेहेल वलद् २ए जुतनो सामान अजमाल छे ते वेहेल जोडी जाए ते भाई चारमा जे जोडी जाए ते जोषम लागे तो ते समरामणि आपि । भा० मदनरु- पाने काई कोनु भा० रहीए मदने आपु सही। अतकु आपु छ । काई वृद्ध मोटा माटे । एवा पत भाई चारने कीधा छ । अस्य लषत विध्ये ॥ अत्र मतू सामसमा कीधा छे १ भा० रहीआ नराणजी मतू लखापरमाण १ भा० मदन नराणजी मत लखापरमाण १ भा० रूपजी नराणजी मत लखापरमाण अन्नसाष ·लेगपनि. गृहाहाणपत्रम् । स्वस्तिश्री संवत् १७१५ श्रावणवदि मामे अचंद पादगाहाश्री मन तांनशाहाजाहापादशाहा गाजी धारमीक सन्यबादी वाचा अचल यवनकुल. तीलक सकलरायागीरोमणी महाराजराज्येश्वर पहेवी पादगाहा मरवमृद्रां राज्यं करोती श्रीगूजरातनवे सांबिसाहिब श्रीमहाराजाधीराज श्रीराए जम- वंतसंघ दीवानी श्रीमीरजा रिहिमतपान अमदाबादमध्ये हवि श्रीपालमि पा. सपति पंभाएतमध्ये हाक्यमश्री मीरजा अबदुल लतीव काजी श्रीमिहिमृद्जा- हिद कजायकरता वाकेनीवेम श्री मिरजा मिहिमृद बेग पादशाही दीवानी श्री. ठाकुर च्यंतामण्य कोटवाली श्रीमीरकाशमवेग बेने के एवमादी पंचकुलपतीप. तौश्रीपंभापतवास्तव्य ओसवालज्ञातीय वृहमापायां पारशातयोग्यलपीतं । एकज्ञातीय साहा गवा शंघजी हस्ताक्षरांण यन रुपैआ ८१ अंके रूपईआ एका- शी पूरा एन मोहोरा रोकडा श्रीश्रीकार मासा ११॥ नाज्यारि जेबा अमदावाद- तथा श्रीपंभाएतनी टंकसाले पडि चालि त्यारि त्येवा थोकडि कोरा देवा । अमि अमारा घर उपेरि देवा । घर ? अहिणी आप्यूं । ते घरनी हवेली दंतारवाडा- नीमधे तहो भत्य ऊंडी पोलमाहि लोकाना अपाश्रानी पोल्यमांहि घर छि । ते घरनू वार पूर्वदिशाए ऊगमणू छि। करो १ दक्षणगमनो छि ते साहा गवा शंघजीना घरमधे साधीलो छि । करो वीजो उतरगमानो छि ते साहामे- घराज लक्षमीदासनामधे साधीलो छि। आगले पंडि करानी जाएगि पपेडो वांसनो छि । पछीतपाछल छींडी छि । मांहि ओरडो १ छि । ते आगल पंड वीजो छि । आगलि पंडि पाणीहार गढ़आली वेनूं छोहोबंध छि । वार आ- गल पडसाल सिहिन छि । उपेरि ओरडा सुधी पीटणी बूजट छि । आगलि पंडी मेडो छि वासनो। ते उपेरि छापरू छि। पाल छि। वार आगल छि । तथा पछीति पाल छि। ए घरनी बगत्य । ए घरमांहि वसि वसावि भाडि आपि आडग्रहिणि मूंकि । भरि भरावि । घरनूं भाई नही ग्रथनूं व्याज नही । पडि आपडि ते अमि समरावी आपिए। तथा अमनि पूछी पर- चो ते मृजरा आपीए । अमि हाजर न होईए त्यारि माणस वे हजूर परचो ते मृजरा आपीए । रुपैआ एकाशी कलकावलरहीत थोकडि आपीए त्यारि घर सर्वांगग्रहिणीथी छुष्टि । बीजू ए घरनी हद मजूद चाल वावर आंगण ओटली पाल प्रनाल वाडो नीछारो पूरवि होए त्याहामृधी बावरी । राजक देवक ए ग्रथ भाए उपेरो देवो । घरना वलत भाडामधे नलिआंघरनो लेनार संचरावि पोटो ·लेसपतिः । पालि।बाकी पटा आपटानं जे वेसे ते सरव ए घरनी माथे । बंधी वरस पांचनी । ए लपीनवीधी पूरण. अत्र मतूं अत्र साखी गवा संघजी मतू १ सांधा हरजी सा उपरलखा परमाण गृहाड्डाणकपत्रम्। स्वस्ति श्रीसंवत् १७२४ वर्षे माघ सुदि गुरौ अग्रेह पातशाहा श्रीसु- लतानशाताआलम ग्यरी साहिबहुरानशानी धारमिक सत्यवादी वाचा अवि- चल ज्यवनझुलतिलक सकलरायांशरोमणि महाराजराज्येश्वर एहवो पातशाहा श्रीश्रीश्रीश्रीश्रीश्रीश्री अवरंगजेब सरवमुद्राराज्यं करोति तस्यादेशात् श्रीगुज- रातमध्ये सो० श्रीराजनगरे सोवेसाहिब नुवापश्रीमहबतषान दीवानी श्रीश्रीहा- जीमहिमद सफि छि । हवि पासषत पालसि श्री पंभायतहवालि मी- श्रीश्री जहान अलावदीन हवडां श्रीसूरतमध्ये छे । ते पंभायतनी चोषंडीइ न्यायकर्ता हाकिम मीर्या श्री मीरमाजूला कजाइकानी श्री महिमदसरागदीन वाकेनिकसे मी- श्री एहमद बेग दीवानी श्री किशुरदास श्रीकोटवाली चोतरि मीर काशमवेग वेसे छे । एवमादीपञ्चकुलपतिपतौ श्रीपंभायतवास्तव्यश्रीओस- वालज्ञातीय वृद्धशापायां सा पीमवतूनी धनीआणि वाई फूलां ता तथा सा मानशंगठाकरशीपारस्यात् योग्य लषित ओसवालज्ञातीय लघूशाषायां बाई माणिकदेहस्वाक्षराणि दत्ता यत रुपैआ ५१ अंके एकावन पूरा ऐहन मुहरा तोल मासा ११ ना ज्यारि जेहेवा चालि त्यारि तेहवा श्री अमदावादनी ना श्रीपं. भायतनी टंकसालना पडया रोकडा कोरा श्रीश्रीकार कलकावलरहित थोकडि देवा । गरहिणा उपरि देवा ते गरहिणानी विगत्य । हवेली चीतारी अलंगनी पासी सेरी मीठानी पोली गांधिनी छ । ते पोलिमध्ये घर छे । ते घरना पूंठनी विगत्य । घरनं डार पछम साहमुं छे । दक्षण दिशे थांभल छे । पछीति थांभ- ला छे । उत्तरगमानु करो पोतानो छे। ते उपरि गोप छे तो वारणि वि ओटला छे। त । गोषनी करि वांसवलीनो मेडो छे । चोगठा उपरि छापलं एकढालिऊं छ । तेहनां नेव आंगणि चुई छई। एहवी रीति घर छि । हवी घर भाडू नही गुरथ व्याज नही । ए घर पडि आषडि अम्यो समरावी आपी। जो समरावी नापीइ तु अमनि पूछि परचि ते मुजरा आपीइ । कदाचि अम्यो गांमि न हंइ तु माणस ५ हजूर परचि ते मुजरा आपि । गुरथ लागना सूधी आडगरहिणी । Here

·लेखपद्धतिः।
मूके तू अमारो दर दावो नही । हवि ए घरनी हद मजूद । चोक चाचर वाडो
नोछारो जिहां सूधी पूचि हुई तिहां सूधी बाई फूलां तथा सा मानशंग ठाकरशी
वावरि । वलत भाडा मध्ये वरस १ ना दोकडा १० वलि। ते माटी बाई फूला
त । सा मानशंग ठाकरसी छापलं संचरावई । नेवां पोटो घाति । राजकदै.
वक गुरथ भुई उपरि देवो । बंधी वरस ५ नी कीधी छे । ए लपू वापना बोल
साधड् पालीइ । अस्य लिपितविधे प्रतिपालनीयं श्रीरस्तुः ॥ श्री ।।
अत्र मतूं
अत्र साष्य
याई माणाका दो मातूं ०५?
आकावन ऊपारा पारमाण
ज

·* IPPENIDI II 1', 'MINAIKANTHSITIRIYL मीणाय नमः ॥ पभिर मानिनर्णयन्तीक्षाफलानों पनवनिमिरेऽस्मिन भामिनीमध्यभागे। नमनिनिन्निकाशे- लिनि मदितमना मेराभिमा मंगलार ॥१॥ निनितांभाभिरामापिमा दिवमनानुष्ट्रिय र कान्नं प्रपसम् । जनगम नियशापमानोपविश्य सनजनपिधानाकुला राधिकाऽज्यात् ॥२॥ भारमं ययनराज्याधिकारनियोगभृता यधाशक्त्युपचरितनाना- शारदिगारपियन पिना मारिनगीर्याणरायनशानाभ्यासः तदनु च दिमीपालपरिचयापारतंत्र्येऽपि विद्याव्यसनव्यग्रचेता वहुपु जनपदेषु विविधतिशतमपपरिचयसंपादिननुरनागवजयवनभापाकाव्यरसालंकारादा- भिनिदेश: काधमपि पूर्वपुण्यमान्भारमंदर्शितफलोदयो निखिलराजन्यराजिनी- गजिनांपिराजीवनीमन्माश्येन्द्राणां परिचारकपद्माप्तवानस्मि दलपतिरायः । नाशि- अध्यानिनगुणो येषां श्रुनियमानुगः प्रभोः । लव्धलच्या भवन्त्येय माधवेन्द्रचराः शराः ।। नो श्रीमहारिवेशसेवासफलिनपरमोत्तमदेहरिभूपालभालचुम्बित- चरणांभागरिममौजन्यविधाविज्ञानविवेकसत्कीर्तिसुधासिक्तवसुधामंडलैः दि. यदुना मदिष्टदेवायिनमृतिभिर्गोस्वामिश्रीब्रजभूषणशर्मभिर्यवनपरिपाट्य- नुहल्या गीर्वाणगिरि प्रशस्तिपूर्वकपत्रलेग्वमकाराय समादिष्टो रचयामि सन्द- भेम, याचे विदुपः सयान् यदपात्रे मयि विद्याया लेशोऽपि चमत्कारीत्य- व्यक्ते वालजल्पित व तुष्टिमाधाय दुष्टामपि रचनां मैव दृपयतु किन्तृपगृहंतु शोधन:। इति ग्रन्थोत्पत्ति व्याख्या। AR ·८० लेग्यपद्धनिः अथ राजवर्णनम् । जयनि श्रीमानबिलमहीपमालिनटभान्किीट- कोटिचुम्बितनग्नमणिः १ विरिचिरिव विमानीकृतगजममण्डली २ टर्गिव रमाविलासरसिकः : शम्भुरिव क्रमाकान्तगोपष्टः । समुद्र इव भृम्भूिन्य- रण्यो ५ मन्दर व मथितजलागयः ६ पयोद व जनतापितजीवनी ७ वमन्त इव सुमनःसमाजमंश्रयः ८ गगीच मृदुकरमोदितकुवलयो भानुरिवाग्र. तेजाः १० सत्कविरिव प्रसादोपहितरमो ?? भिगिव मुश्रुतचरकांत्यु- पचरितविग्रहः १२ करीव दानद्रवाईकरो १२ अमिरिव कांगत्यागसंदर्शिनवि- क्रमः १४ गर इब झुनियमानुसारिचरितः १५ छत्रवत् ग्नुवर्णोचिनदण्ड; १६ सरोवत्कमलालयः १७ कमलबच्छिलीमुग्वाक्षिसदलो १८ गांभीर्यगोप्पढ़ी- कृतजलधिः १९ सौन्दर्यजितकंदर्पः २० माधवसिंहो नाम मार्वभौमः । अथ राजसभावर्णनम् । स च चित्रपेगलास्तरणसमाच्छन्नायां स- दसि प्रलंवमुक्ताजालजातरूपस्तम्भोच्छ्रितं हेमन्वचितविमलवितानस्याधस्ता- दिन्यस्ता ततृलिकाप्रच्छदोपधानसमलते रत्नजटिनासिखेटकलितोपान्ते म- ध्यदेशे नदत्तु तूर्येषु दिव्याल्बरधरः प्रसननिस्यन्दसौरभभृन्मेचकविन्दुकलिन- वरकाश्मीरोज़पोण्ड्भूपितभालो रविकरकलापकांतिवज्रकिरीटोछनिकरनिभ- मौक्तिकगुच्छमण्डितोष्णीशो महाारुणमणिमण्डितभास्करशुभ्रामलकप्रमा- णमौक्तिकमयकुण्डलोल्लिखितकपोलः सान्द्रवर्णमरकतेन्द्रनीलपद्मरागमणिमि- श्रितमौक्तिकहाराहारविभूषितवक्षाः सुहीरकेयूरकंकणाङ्गदकलितवाहुमणि- वन्धो मुद्रामण्डिताङ्गुली रत्नमयकटिवन्धाहितचित्रासिपुत्रिकासन्नद्धमध्यः क्षी- राम्बुधिडिण्डिरपाण्डुरचारुचामरहन्वीजितागो जाम्बूनदण्डोचितहिमांशु- मण्डलनिभातपत्रविलसत्साम्राज्यः श्रीमाननेकयष्टिधरप्रयुक्तजयशब्दावधान- दृग्गृहीतनृपनिकरसाञ्जलिप्रणामो वन्दिविटजनस्तूयमानयशाः शतसहस्रवसु- वसनवाजिकरिकुलप्रदेयोपायनविचेष्टितभ्रूलतिकाकृतनिसर्गाङ्गीकारः सप्रश्रय- स्थितोपविष्टपर्पगतानेकनृपनिकरनिनिमेषनिरीक्षितास्यस्तत्तदधिकृतजनसंदर्शि- तरत्नांचितखलीनपल्याणायलंङ्कतवाजिवृन्दकनका१शकच्छत्रैवेयकर्णपूरकलि- तकरिकुल इन्द्र इव सुधर्मायां राजते । इति प्रसङ्गनिरूपणो नाम प्रथमोऽधिकारः । तत्र तावत्पत्रं त्रिधा १ संदेशात्मकं २ व्यवहारात्मकं ३ निदेशात्मकं च । प्रथमं प्रवृत्तिविधिनिषेधहर्पशोकादिसूचनपऱ्यावसायि, प्रतिज्ञातृविप्रतिप- + ·लेसपद्धतिः। क्तिव्युदासहेतु द्वितीय, तृतीयं नृपाद्याज्ञाफलम् । मङ्गालोद्देश्योद्देशकोपचार- देशकालोदन्ताः सन्देशपत्रेऽभिधेयं प्राचाम् । मङ्गलमिष्टदेवताप्रणतिराशिपो वस्तुनिर्देशश्च । उद्देश्य उत्तममध्यमावमभेदानिधा। प्रथमो नृपभर्तृमान्यगुम्म- भूतिः, समशीलगुणो मितीयः, तृतीयो भृत्यछात्रपुत्रादिः । उद्देशकोऽप्येवं योगस्तयोलोम्यात् । उपचारस्तृत्तमे प्रदक्षिणाप्रणतिभक्तिसेवाविनयविज्ञप्ति- प्रमुखः, मध्यमे प्रेमौत्सुक्यादिनिवेदन, अवमे चाशिरनुवादनाश्लेपप्रसादादि । देशस्तयोर्वासः। कालः पनलिवन तिथिमासाब्वेलाः । कुशलविधिनिषेधाद्य उदन्तः । इति सन्देशपत्राभिधेयस् । प्रशस्तिविशेषणम् । तद्विधा । उद्देश्योद्देशकविषयभेदात् । यथार्होत्कर्षस्य प्रतिपादकानि विशेषणान्युद्देश्ये, इतरस्मिंस्त्वपकर्पस्य भूतार्थस्य वा, पोप्यदा- सभृत्यदीनकिकरसेवकपरिचारकाज्ञेयनिदेश्यादीन्युत्तमेपु । इतरेषु सखिमित्र- वयस्यशुभचिन्तकोत्सुकवियोगार्तप्रभृतीनि । इति विशेषणानि । मालवगौर्जराणां मगलपदं निवासविशेषणविशिष्टायुद्देश्योद्देशको उपचा- रोदन्तकालाश्चेति । महाराष्ट्राणां विशिष्ट उद्देश्यो निवासो विशेपणांकित उi- शक उपचारः कालपूर्वकः कुशलायुदन्तः । एवं पृथग्जनपदेपु सप्तान्यनमत्यागेन पत्रपरिपाटी । यवनेषु राजवर्गीयानां निरभिधानान्युदेश्यविशेपणान्युपचार उदन्तश्चेति पत्रे। वेष्टने यधोचितं सर्वमपि । उद्देशकस्य नाम मुद्रा चा । उत्तमो- देशकानामवमोद्देश्ये सा पत्रस्यान्तरप्रभागे हस्तावलग्येपु । सर्वपामप्यन्तः। म्लेच्छेशास्तु मिथस्तावद्भूयसी भगवत्स्तुति स्ववर्माचार्यप्रणतिं च चिलिग्यो- दन्तेपुप्रवर्तन्ते । केचिदनुकपदानिगर्भितामनभिधानामुद्देश्यप्रशस्ति तदोप- चारमपि लिग्वन्ति । तद्नु वेष्टनमुद्देशकमुद्राङ्कितं विधाय विचित्रवराम्बर को- शिकायां निक्षिप्य लाक्षामुद्रांकितमुद्देश्यनाममात्राङ्कितपत्रग्वण्यान्विनं पत्रं प्रेपयन्ति । इति सन्देशपत्रम् । प्राण १ प्रतिवस्तु २ विवेचन ३ प्रतिभू ४ दान ५ प्रतिज्ञा ६ साक्षिक प्रवृत्ति ८ विक्रय ९ प्रत्याशा १० कृति ११ संतोप १२ सहिम्मान १ आर्त- विज्ञप्ति १४ सम्भावना १५ या व्यवहारपत्रे । इति व्यवहारपत्रम् । वर्मा ? नयन २ प्रेरण ३ दान ४ दिगीश ५ धर्माध्यक्ष नगर ७ मी. मागौसिक ८ ग्रामोद्देशिक ९ स्थापनिकाधिकारा १० निदेशपत्रे । इति निदे- शपत्रम् ।

·८० लेग्यपद्धनिः अथ राजवर्णनम् | जयति श्रीमानबिलमहीपमालिनदभाम्वत्किंगट- कोटिचुम्बितनखमणिः १ विरिञ्चिरिव विमानीकृतराजहंममण्डलो २ हरिग्वि रमाविलासरसिकः ३ शम्भुरिव क्रमाकान्तगोपृष्टः ४ समुद्र व भूरिभृच्छ- रण्यो ५ मन्दर इव मथितजलागयः ६ पयोद व जनतापिनजीवनी ७ वमन्त इव सुमनःसमाजसंश्रयः ८ गगीव मृदुकरमोदिनकुवलयो : भानुरिवाग्र. तेजाः १० सत्कविरिव प्रसादोपहितरसो ?? भिपगिव सुश्रुनचरकोत्त्यु- पचरितविग्रहः १२ करीव दानवाकरी १२ असिरिव कांगत्यागसंदर्शितवि- क्रमः १४ शर इव श्रुनियमानुसारिचरितः १५ छत्रवत् सुवर्णोचिनदण्डः १६ सरोवत्कमलालयः १७ कमलवच्छिलीमुखाक्षितदला १८ गांभीर्यगोप्पदी- कृतजलधिः १९ सौन्दर्यजितकंदर्पः २० माधवसिंहो नाम मार्वभौमः । अथ राजसभावर्णनम् । स च चित्रपेशलास्तरणसमाच्छन्नायां स- दसि प्रलंवमुक्ताजालजातरूपस्तम्भोच्छूिनं हमखचितविमलवितानस्याघस्ता- विन्यस्ता ततृलिकाप्रच्छदोपधानसमलते रत्नजटिनासिखेटकलितोपान्ते म- ध्यदेशे नदत्तु त्येषु दिव्याल्बरधरः प्रन्दननिस्यन्दलौरभभृन्मेचकविन्दुकलित- वरकाश्मीरोज़पौण्ड्रभूपितभालो रविकरकलापकांतिवज्रकिरीटोनिकरनिभ- मौक्तिकगुच्छमण्डितोष्णीशो महाारुणमणिमण्डितभास्करशुभ्रामलकामा- णमौक्तिकमयकुण्डलोल्लिखितकपोलः सान्द्रवर्णमरकनेन्द्रनीलपद्मरागमणिमि- श्रितमौक्तिकताराघहारविभूपितवक्षाः सुहीरकेयूरकंकणादकलितवानुमणि- वन्धो मुद्रामण्डितागुली रत्नमयकटिबन्धाहितचित्रासिपुत्रिकासन्नद्धमध्यः श्री. राम्बुधिडिण्डिरपाण्डुरचारचामरकन्वीजिताड़ो जान्बूनदण्डाचितहिमांशु- मण्डलनिभातपत्रविलसत्साम्राज्यः श्रीमाननेकयष्टिघरप्रयुक्तजयशब्दावधान- दृग्गृहीतनृपनिकरसास्त्रलिप्रणामो बन्दिविडमनस्तूयमानयगाः शतमहनवसु- वसनवाजिकरिञ्जलप्रदेयोपायनविचेष्टिनभूलतिकाकृतनिसाङ्गीकारः सप्रश्रय- स्थितोपविष्टपर्पङ्गतानेकनृपनिकरनिनिमेपनिरीक्षितास्यस्तदधिकृतजनसंदर्गि- नरन्नांचिनग्वलीनपल्याणाचलंकवाजिवृन्दकनकाङगकच्छद्मवेयकर्णपूरकलि- नकरिकुल इन्द्र इव सुधर्मायां गजते । इति प्रसङ्गनिरूपणो नाम प्रथमोऽधिकारः । नत्र तावत्पत्रं विधा ? मंशात्मक व्यवहारात्मकं : निदेशात्मकं च । प्रथमं प्रवृत्तिविधिनिषेधहर्षशोकादिमृचनपळवमायि, प्रतिज्ञातृविप्रतिप.

·लेखपद्धतिः। त्तिव्युदासहेतु द्वितीय, तृतीयं नृपाद्याज्ञाफलम् । मझलोहेश्योद्देशकोपचार- देशकालोदन्ताः सन्देशपन्नेऽभिधेयं प्राचाम् । मङ्गलमिष्टदेवताप्रणतिराशिपो वस्तुनिर्देशश्च । उद्देश्य उत्तममध्यमावमभेदानिधा। प्रथमो नृपभर्तृमान्यगुरुप- भृतिः, समशीलगुणो द्वितीयः, तृतीयो भृत्यछात्रपुत्रादिः । उद्देशकोऽप्येवं योगस्तयोवैलोम्यात् । उपचारस्तृत्तमे प्रदक्षिणाप्रणतिसक्तिसेवाविनयविज्ञप्ति- प्रमुखः, मध्यमे प्रेमौत्तुझ्यादिनिवेदनं, अवमे चागिरनुवादनालेपप्रसादादि । देशस्तयोर्वासः। कालः पनलिवनतिथिसासान्दवेलाः । कुशलविधिनिषेधाव उदन्तः । इति सन्देशपत्राभिधेयम् । प्रशस्तिविशेपणम् । तद्विधा । उद्देश्योद्देशकविषयभेदात् । बधाहोत्कर्षस्य प्रतिपादकानि विशेषणान्युद्देश्ये, इतरस्मिंस्त्वपकर्पस्य भृतार्थस्य वा, पोप्यदा- सभृत्यदीनकिकरसेवकपरिचारकाज्ञेयनिदेश्यादीन्युत्तमेषु । इतरेषु मग्विमित्र- वयस्यशुभचिन्तकोत्सुकवियोगार्तप्रभृतीनि । इति विशेषणानि । मालवगौर्जराणां मालपदं निवासविशेषणविशिष्टाबुद्देश्योगमी उपचा- रोदन्तकालाटोति । महाराष्ट्राणां विशिष्ट उद्देश्यो निवासो विशेषणांकित अं.. शक उपचारः कालपूर्वकः कुशलादादन्तः । एवं प्रधाजनपदेषु मतान्यतमत्यागेन पत्रपरिपाटी । यवनेषु राजवर्गीयानां निरभिधानान्युटेश्यविशेषणान्युपचार उदन्तश्चेति पत्रे वेष्टने यथोचितं सर्वमपि । उद्देशकस्य नान मुद्रा या । देशकानामवमोद्देश्ये सा पत्रस्यान्तर्श्वभागे हस्तावलम्येषु । संपामपन्नः। म्लेच्छेशास्तु मिश्रस्तावद्भूयसी भगवत्स्तुति स्यवआचार्यप्रणति च विनिरयो- दन्तेषु प्रवर्तन्ते । पेचिदनुकर्पदानिगर्भितामनभिधानामहेश्यमास्नि नप- चारमपि लिखन्ति । तदनु वेष्टनमुदेशकमुदानितं विधार विचित्रगामी शिकायां निक्षिप्य लाक्षामुद्रांकितसुदेश्यनाममानाधिनपत्रमान्दिन पत्र पयन्ति । इति सन्देशपत्रम् । ऋण १ प्रतिवस्तु २ विवेचन ३ प्रतिभू ४ दान प्रनिता साक्षिा । प्रवृत्ति ८ विक्रय ९ प्रत्याशा १० कृति ११ संगोप १२ मरियमान विज्ञप्ति १४ सम्भावना १५ या व्यवहारपने । इति व्यवहारपत्र । पर्मा ? नयन २ रणवान ४ दिगी। ५धमा : मागौप्तिक ८ नामोदेशिक स्थापनिमाधिकारानिशाप इति निदे. शपत्रम् ।

·८२ लेखपद्धतिः । इत्यभिधेयनिरूपणं नाम द्वितीयोऽधिकारः । अथ भूपतिः समानं भूपतिं प्रेमदााय लिखति । प्रणतिपुष्पाञ्जलिरादिपुरुपाय तस्मै घटते यस्यामेयमहिम्नाऽतुहिनकरकिर- णकलापकिर्मीरितजालरिद्रजांसीव जठरकुहरेऽनन्तब्रह्माण्डमण्डलानि विस्फु- रन्ति, येन चाश्रमवर्णचतुष्टयाध्वविघ्नोपशमहेतवे निजांशमात्रया महीमण्डलेs. स्मिन् भूमिभृतो निर्मिमिरे पीयूषदीधितिकरस्पर्धियशःपुनश्च । तेभ्य एव राज- न्येभ्यः ये धर्मविदां वचनैः स्वस्मृष्टिं प्रजापालनैकफलामधिगम्य निरस्तालस्यवि. पया:स्वनियोगमधिष्ठायेहामुत्र च सुखपुण्यभाजो भवन्ति। यदा निदेशानुवर्ति- गणनातिशायिसुभटसेनामोघशरधारासारशमितशत्रुरजापुढेऽमुष्मिन् जनपदे निराकुलमस्मचेतः सौमनस्यसुधासम्प्लुतमिवासीत् तदा सौहृदसम्भारसम्भृतं भवत्पत्रं संतोषसमृद्धये समजनि, परस्परपुरुषोपार्जिता प्रेमपद्धतिःसुतरांदाय- मभजत्। यचिरायातस्नेहस्मरणपूर्वकं परस्परजनपदसीमानुल्लङ्कने प्रतिश्रुतिप्रार्थन व्यलेखि तत्समनंतरं सौहृदसंप्रयोगसङ्कल्पितसर्वस्वानां नः मतम् । यतः श्रेया- फला मैत्रीलतिका जनानां विशेषतश्चाबनिभुजाम् । तथाहि । यस्यां स्तिमितजा- नपदपरिकिर्मीरितावनिसमुदितसमहणः सुरसंघोऽपि संतुष्यति तव मेमप्रारम्भे प्रथमतोऽस्माभिरेव याच्याविधिः कर्तव्य आसीत् । स च नीतिनिपुणैर्भवद्भिः कृतश्चेद्वयमपि तमुररीकुर्मः। अहो भाविभव्यानुसारीणि कर्माणि । भगवता लाध्यपदेऽर्पितानां यत्पूर्व भवद्विपयोपलवार्थिनाऽमुकेनास्मत्साहाय्यं सम्भावना प्रतिज्ञाभिरन्वैपि तदपि क्षुद्रोपकृतिरनय इति नाभिमन्यामहे प्रत्युत भवद्राष्ट्रे तस्थितिमुपद्रवाय विदित्वा स्वमण्डलैकप्रान्ते तस्मै वेतनमदायि । इदानीमस्म- दन्वयानुचर्यातिशयलब्धप्रत्ययोऽनुग्रहपात्रममुकः प्रेपितोऽस्ति । स च सत्यैक- भुवोऽस्मद्रसनाया व्याकृतानि भवत्सु सोपहारमुपनेष्यति । तान्यन्तः प्रणिधाय निरभिसंधिः प्रेमा धार्यः । किमधिकं दूरदृश्वसु ॥ भूपतिर्बलाधिकं भूपतिं लिखति । वियत्पुच्छोच्छालच्छलितजलगर्भ निधिरपा- मपां नाथः पाथःपृथुललयनुःस्थो वियदभूत् । निधिभासामौर्यो दिनपतिरभूदौर्वदहन- श्चलत्काये यस्मिन् स जयति हरिर्मीनवपुपा ॥ १ ॥ सर्वगर्वापहृत्म एव विजयतेतरां यो दीनबंधुतया त्रिलोकीतमास्तामति.

·लेखपद्धतिः। रस्करणपटुकिरणकलापकलितं तिग्मांशुमावृण्वतः सान्द्रप्रावृट्पयोदस्य पदली मारुतवेगेन क्षणाद्भूतपूर्वामिव कुरुते । न सेनाप्राचुर्यं न च तनुबलं नैव पटवः सहाया नैपुण्यं न च रणशिरस्यूर्जिततमम् । ऋते दैन्यावाप्तं किल भगवतोऽनुग्रहमिह स्फुरत्यन्यो हेतुः समरविजये नो तनुभृताम् ॥ १ ॥ विक्रमौडत्यप्रपञ्चव्यञ्जकं पत्रमवापि । तनुदन्ता ज्ञेयतामायुः। भाविभन्या- नांतु सर्वशक्तिसम्पन्ने भगवति दैन्यमेव समुचितं यतोऽनाकल्पितपर्यवसानाः समरव्यतिकराः । यावत् सामदानः प्रतिकतुं शक्यं तावद्विरचिमर्गसारनरनिक- रनिधनपर्यवसायिन्याहवे न प्रवर्तितव्यमित्यस्मद्भिमतम् । कथमप्यचिकित्ये तु सगरार्थमभ्यागतस्यातिथ्यसम्पादनमेव गृहमेधिनां धर्मः। सविस्तरमुदन्ती दूतनिवेद्यः । किमधिकं निपुणेषु ॥ राज्ञः प्रत्यनीकभावं प्रपन्नं कुमारं प्रति उपदेशपत्रम् । कुलप्रदीपवंशमणे ! श्रूयते यत्त्वमतिगर्यैकनिवन्धनतारण्याभिनिवेगाद- गणितानर्थोपपातस्य कण्डूयितमौलेरमुकस्य विनाविले पचसि ममानिना निजसमयाधीनं राजपद्मविचिन्त्य दुर्धरारित्रुटन्युम्भिकुम्भस्थलापानिमोण- च्छटामेदुरेऽस्मत्कृपाणे महीं शासति विपर्यस्तां धियं धत्ते । ननम्ननिमेव तव । वयं तु त्वय्येव निखिलां राज्यधुरं विन्यस्य विश्रब्धारिलष्टामः । को नाम त्वदन्योऽस्माकं प्रियतमो यच्छंका त्वमनस्यहेतवे जागति । नवलानां - दितेपु नास्था समुचिता । यदि परिजनाधिवये स्पा स्यात्तर्हि विजापर न विजयिवाहिनीभ्यः कतिपयं पलं त्वदनुगामि कुर्महे । किमधिकं पीवताये।

·८२ लेखपद्धतिः। इत्यभिधेयनिरूपणं नाम द्वितीयोऽधिकारः । अथ भूपतिः समानं भूपतिं प्रेमदाक्य लिखति । प्रणतिपुष्पाञ्जलिरादिपुरुपाय तस्मै घटते यस्थामेयमहिम्नोऽतुहिनकरकिर- णकलापकिर्मीरितजालरिङ्गन्द्रजांसीव जठरकुहरेऽनन्तब्रह्माण्डमण्डलानि विस्फु रन्ति, येन चाश्रमवर्णचतुष्टयाध्वविघ्नोपशमहेतवे निजांशमात्रया महीमण्डले. स्मिन् भूमिभृतो निर्मिमिरे पीयूषदीधितिकरस्पर्धियशःपुञ्जश्च । तेभ्य एव राज- न्येभ्यः ये धर्मविदां वचनैः स्वस्तृष्टिं प्रजापालनैकफलामधिगम्य निरस्तालस्यवि. पया:स्वनियोगमधिष्ठायेहामुत्र च सुखपुण्यभाजो भवन्ति। यदा निदेशानुवर्ति गणनातिशायिसुभटसेनामोघशरधारासारशमितशत्रुरजःपुत्रेऽमुष्मिन् जनपदे निराकुलमस्मञ्चेतः सौमनस्यसुधासम्प्लुतमिवासीत् तदा सौहृदसम्भारसम्भृतं भवत्पत्रं संतोपसमृद्धये समजनि, परस्परपुरुषोपार्जिता प्रेमपद्धतिः सुतरांदार्य: मभजत्। यचिरायातस्नेहस्मरणपूर्वकं परस्परजनपदसीमानुल्लसने प्रतिश्रुतिप्रार्थनं व्यलेखि तत्समनंतरं सौहृदसंप्रयोगसङ्कल्पितसर्वस्वानां नः मतम्। यतः श्रेयः- फला मैत्रीलतिका जनानां विशेपतश्चावनिभुजाम् । तथाहि । यस्यां स्तिमितजा नपदपरिकिर्मीरितावनिसमुदितसमहणः सुरसंघोऽपि संतुष्यति तदत्र प्रेमप्रारम्भे प्रथमतोऽस्माभिरेव याच्याविधिः कर्तव्य आसीत् । स च नीतिनिपुणैर्भवद्भिः कृतश्चेव्यमपि तमुररीकुर्मः। अहो भाविभव्यानुसारीणि कर्माणि । भगवता लाध्यपदेऽर्पितानां यत्पूर्व भवद्विपयोपालवार्थिनाऽमुकेनास्मत्साहाय्यं सम्भावना प्रतिज्ञाभिरन्वपि तदपि क्षुद्रोपकृतिरनय इति नाभिमन्यामहे प्रत्युत भवद्राष्ट्र तस्थिनिमुपद्रवाय विदित्वा स्वमण्डलैकमान्ते तस्मै वेतनमदायि । इदानीमरम दन्वयानुचर्यातिशयलब्धप्रत्ययोऽनुग्रहपात्रममुकः प्रेपितोऽस्ति । स च सत्यक भुवोऽस्मद्रमनाया व्याकृतानि भवत्लु सोपहारमुपनेष्यति । तान्यन्तः प्रणिधाय निरभिमंधिः प्रेमा धार्यः । किमधिकं दूरदृश्वसु ॥ भूपतिर्बलाधिकं भूपतिं लिखति । वियन्पुच्छोच्छालच्छलितजलगर्भ निधिरपा- मपां नाथ: पाथःपृथुललवाम्यो वियदभृत् । निधिभामामार्यो दिनपतिरभदौदहन- बलत्काये यम्मिन म जयति हरिमानवपुपा ॥ १ ॥ मर्वगर्वापहन्म एव विजयनेतरां या दीनयंधुतया निलाकातमालामति .

·लेखपद्धतिः। ८३ रस्करणपटुकिरणकलापकलितं तिग्मांशुमावृण्वतः सान्द्रप्रावृट्पयोदस्य पटली मारुतवेगेन क्षणाद्भूतपूर्वामिव कुरुते । न सेनाप्राचुर्यं न च तनुवलं नैव पदवः सहाया नैपुण्यं न च रणशिरस्यूर्जिततमम् । ऋते दैन्यावाप्तं किल भगवतोऽनुग्रहमिह स्फुरत्यन्यो हेतुः समरविजये नो तनुभृताम् ॥ १॥ विक्रमौडत्यप्रपञ्चव्याकं पत्रमवापि। तदुदन्ता ज्ञेयतामायुः। भाविभव्या- नां तु सर्वशक्तिसम्पन्ने भगवति दैन्यमेव समुचितं यतोऽनाकल्पितपर्यवसानाः समरव्यतिकराः । यावत् सामदानः प्रतिकतुं शक्यं तावविरश्चिसर्गसारनरनिक- रनिधनपर्यवसायिन्याहवे न प्रवर्तितव्यमित्यस्मदभिमतम् । कथमप्यचिकित्ये तु सगरार्थमभ्यागतस्यातिथ्यसम्पादनमेव गृहमेधिनां धर्मः। सविस्तरमुदन्तो दूतनिवेद्यः । किमधिकं निपुणेषु ॥ राज्ञः प्रत्यनीकभावं प्रपन्नं कुमारं प्रति उपदेशपत्रम् । फुलप्रदीपवंशमणे ! श्रूयते यत्त्वमतिगवैकनिवन्धनतारण्याभिनिवेशाद- गणितानोपपातस्य कण्डूयितमौलेरमुकस्य विनायिले पनि समानता निजसमयाधीनं राजपदमविचिन्त्य दुर्धरास्टित्कुम्भिवम्भरधाटापानिशाण- च्छटामेदुरेऽस्मत्कृपाणे महीं शासति विपर्यस्तां धियं धत्से । नदेनाम्नविनय तव । वयं तु त्वय्येव निग्विलां राज्यधुरं विन्यरय विश्रब्धारितष्टामः । को नाम त्वदन्योऽस्माकं प्रियतमो यच्छंका त्वमनस्यहेतचे जागनि । सत्यवानां गं- दितेपु नास्था समुचिता । यदि परिजनाधिपये रपटा स्यातरी विज्ञापर न पिजयिवाहिनीग्यः कतिपयं पलं त्वदनुगामि पुर्मिटे । किमधि वीनारा॥

·APPENDIX III ŚÂSANAS AND LETTERS. धर्मशासनम् .... पाट्या श्रीम .... . 1 r सं. ३१ भाद् [सु]दि ११ ऽयेत् श्रीन[ ]ले । "[ हा ] राजा धिराजश्रीकटुदेव विजयोद[ यो]न..."[ज] यतसीहयुवराजभुज्यमानसमी "रपा [ लः]: समस्तमुद्राव्यापारान् परिप [थयन् ] । [श्री] से [आ भटसमस्तमहाजनप्रभृती[] । [त ]"..."[व]रः सिंधुराज. । तस्मिन् काले प्रब [त] माने लि[प]ति च पूर्वधर्मशासन यतु घाणक प्र[ति ] सूण सर्वप्रमाण श्या""हलखेटलनिपे [धः ] पत" प्रतिपालयंति [स] आत्मानं पुण्येन लिप्यते ज कोपि लोप [य]स्यति म ब्रम्महत्त्यापापेन गृह्यते ॥ मंगलं महाश्री॥ अभयदानशासनम् ओं ॥ मंच [त् ] १२०९ माय यदि १४ शनौ अन्येह श्री [म]" हाराजाधिराजपरमेश्वरउमापनिवरलब्धप्रशा( मा)दनोटप्रताप निर्जिन [ 7 ]कंभरीभूपालश्रीमकुमरपालदेवकल्याणविजय" पश्री महादेवे [श्री ]श्रीकरणादौ(दि)समस्तमुद्राव्यापारान् परि. [पं] " "[4] भुममादायाप्सश्रीकिराटकृपलादिशिया" "गजश्री आलणदेवः शिवरात्रिचतुर्दश्यां शुचिर्द [पुण्ययाऽभिवृहये प्राणिनामभयप्रदानं म कपनमप्रकृतीन मंबोध्य अभय [मे] मामे उभयोः पक्षयोः अष्टमीपवाद नीचतुर्दगी] "दनं अनोग्नंतरं पतातु तिथि नगग्त्रयेपि जी [] [जा?] च व्यतिक्रम्य जीवानां वध काम्यनि गनिना मव्यापा "माचंद्रा यावत् केनापि न दोपनीयं । अपरं पुगंहिता [अमा] नवयपा अमारिमटिः प्रमाणीकार्या। [या को] कालेन श्रीगने पलं । पदानस्य अय' म्य पदनाभयदक्षिणान नविगाया "कोरि मग दवयं इन्ने ना ग पंचाट [नाम: ... [] यो दम्मारिन बनायं मनीभाना) ॥ श्री. गन्दावनोदन । बागाfirem [ ] में मां irriaractersn: 77. .... 1 . [2] जननांन्ति- । M ·लेखपद्धतिः। तसु(शुभंकराभिधानश्रावकः तत्पुत्री क्षितितलधर्मतया विख्यातौ पूवि- (ति)गशालिगौ [1] ताभ्यामतीवकृ[प]ापराभ्यां प्राणिनामभयप्रदानशाग(स). नं विज्ञप्य कारापितमिति ॥ ॥ उत्कीर्ण सूत्र०भाइलेन ॥ धर्माक्षराणि ओं ॥ संवत् १३५२ वैशाख सुदि ४ श्रीवाहटमेरौ महारा[ज ] कुल- श्रीमामंतसिंहदेवकल्याणविजयराज्ये तन्नियुक्त ] श्रीरकरणे [मं०] चीरामे. लवेलाउल भां० [म]ग[लप्रभृत यो घ[मा क्षराणि प्रयच्छति यथा । श्रीआदिनाथ ]मध्ये संतिष्ठमानश्रीवि[]मर्दनक्षेत्रपालश्रीचउंडराजदेवयोः] उभयमानीयसमायातसार्थउष्ट्र १० वृप २० उभयापि जई नार्थ प्रति दयो पाइला [1] पक्षे [ भीम ] प्रिय दशविगोपक [१०] अतदिन ग्र- हीतव्याः । असी लागो महाजनेन म(मा)नित ।। यथोक्तं [1] नभि[4]. सुधा यु(भु)का राजभिः सगरादिभिः । यस्य यस्य यदा भृ०मी तरकार तदा फलं॥१॥छ॥ हस्ताक्षराणि ओं संवत् ११२८ श्रावण यदि ८ रवायोट मारा[जाधिराजग्री. रायपालदेवः कल्याणविजयराज्ये एवं काले प्रामाने श्रीधालोपराने मेगा । विम० पिरिगु प्रभाकार । टी[पा वारा आसदेउ माटणम और घाहाडि। भांगूरवारउ सुएंकर दिवाकर। पीपलवारा देवाः [ए] भार। आंबिलवाटा नारायण महाइच । वाग्वसालापाटा आमिगु सारपार - चाटा देवंगु आंचिगु । एवं पाटि ८ सत्क विजन १६ आदी नामा लोको मध्यकदेवाइ चसहितः स्वहरताक्षरपनं प्रपचानि यश ॥ मार्गे गामा. नभाट[भ]पुनदीपारिककार्पटिकपणिजारकादिसमस्तलोसर र मन मपटतं च देशाचारेण चौकटिकामयाणास्माभिः निर्गमनी गाने गतं स्यांगेनापि निर्गमनीयम् । एतत निगमंतानां मनालीगर नास्माकं रक्षाकारा[ ]ri[य] कादिक मां नासा सारे सामने मोताच्यः ॥ एतदस्माभिः रपयमपि तोमरमंगीकृतं निर्गमनीयं 7 !! विधिना रागवानां निर्गमापयंतानां अस्माकं मायात् यः कोपिमान [] निर्गमते पेटं पृष्टि पा दर्शयति गुरामाणतु कारागवायरस सोपि रवानगईभरालो भूत्वा सरो। राजासालानादीनं करन

·No text on this page.

·लेखपद्धतिः। तसु(शुभंकराभिधानश्रावकः तत्पुत्रौ क्षितितलधर्मतया विख्यातौ पूवि- (ति)गशालिगौ [1] ताभ्यामतीवकृ[प]ापराभ्यां प्राणिनामभयप्रदानशाश(स). नं विज्ञप्य कारापितमिति ॥ ॥ उत्कीपण सूत्र भाइलेन । धर्माक्षराणि ओं ॥ संवत् १३५२ वैशाख सुदि ४ श्रीवाहडमेरौ महारा[ ज] कुल- श्रीसामंतसिंहदेवकल्याणविजयराज्ये तनियुक्ति ] श्रीरकरणे [मं०] चीरासे. लवेलाउल भांम]ग[लप्रभृतयो ध[]क्षराणि प्रयच्छति यथा । श्रीआदिना[थ ]मध्ये संतिष्ठमानश्रीवि[नमर्दनक्षेत्रपालश्रीचउंडराजदेवयोः] उभयमानीयसमायातसार्थउष्ट्र १० वृष २० उभयादपि जई सार्थं प्रति ब्योर्देवयोः पाइला [1] पक्षे [ भीम प्रिय दशविशोपक [१०] अझै न ग्र- हीतव्याः । असौ लागो महाजनेन म(मा)नित ॥ यथोक्तं [1] बहुभि[4]- सुधा यु(भु)क्ता राजभिः सगरादिभिः । यस्य यस्य यदा भू०मी तस्य तस्य तदा फलं॥१॥छ॥ हस्ताक्षराणि ओं संवत् ११९८ श्रावण यदि ८ रवावयेह महारा[जाधि ] राजश्री. रायपालदेवः कल्याणविजयराज्ये एवं काले प्रवर्तमाने श्रीधालोपस्थाने मेरीवाला विम० विरिगु प्रभाकर । डी[पा]वाटा आसदेउ महट्ट । दुंटणवानु दे घाहति । भांगरवाटउ मुहंकर दिवाकरु । पीपलवाटा देवाचु] धारउ । आंविलवाटा नारायण महाइच । खइखन्नलावाटा आमिगु आसपाट । भुट. वाटा देवंगु आंविगु । एवं पाटि ८ सत्क विभजन १६ आदी कृत्वा ममन्त- लोको मध्यकदेवाइचसहितः स्वहस्ताक्षरपत्रं प्रयच्छति यथा ।। मार्ग गहमा- नभाट[भ]पुत्रदीचारिककार्पटिकयणिजारकादिसमतलोकस्य च सत्संगत- मपटतं च देशाचारेण चौफटिकाप्रपाहेणास्माभिः निर्गमनीयं । तथा सत्याने गतं स्वांगेनापि निर्गमनीयम् । एतत निगमतानां म[] राजाश्रीरायमाले- नास्माकं रक्षाकारा[स] द्रव्य ] कादिपं मुक्तं नास्माकं मध्ये रक्षागारो मोक्तच्यः ॥ एतदस्माभिः स्वयमपि सोमयसंगीकृतं निर्गमनीयं च ॥ अन्या विधिना रागकानां निर्गमापयंतानां अस्माकं मप्पात् यः कोपि आमपणे [] निर्गमते पेट एष्टि या दर्शयति गठमाणतु काय पत्ता सपने चमन सोपि वानगईभनांवालो भूत्वा करते। राजानीरावानदीनां गणमान ·८६ गा! बालेपि ग्रंथिर्नास्ति न च [प] किमायनानि । अत्र मावि श्रीजगमि- हदेवीयदेवगृहावसनीय भटारकईलामकमायात कवित्र माना ! नया श्रीअणहिलेश्वरीमधारक बासिड । श्रीजेन्द्रराजेस्वरीय महान महेम्बर सिउ । अणुपम्वेस्वरीय भवारक ज्ञाननि: । पृथ्वीपाले [म्ब] नीय भवारक भोपाप्रतिबद्धभट्टार[क] ईशान । जोजलेश्वरीय महाक मुन्निदेउ । त्रिपुरषीय भट्टारक विनायकसांतिसिउ । आमलेश्वरीय भट्टारक मूलदेउ । श्रीपद्मलेन रीय भट्टारक तत्पुम्पु । [त्रिप]लाकेश्वरीय [भ] धारक केदारू । आमपाले. [श्व] रीय भधारक व स्म]रासि ॥ पृथ्वीपालेश्वरीय वार[व]तीमक अबोटी सागाहारि । आसलेश्वरी द्वारवतीमत्क अबोटी जगधन । त्रिपुरुपीय दारवतीसत्क अबोटी श्रीवछ् । श्रीअणहिल्लपुरीय.... "देवधरादिसमस्तमहा. जनं । तथा कटकवालश्रे० जसधवलादिसमस्तमहाजन[स्य] (श्व) श्रीघालो. पीयलोकस्य संमतेन लिखितं श्रीगौडान्वकायस्थठकुरपेथडेन था[ दि गमुतेन ऊनाधिकं प्रमाणमिति । समस्त श्रीधालोपीयलोकस्य मते ॥ स्थितकाक्षराणि ओं संवत् १३४५ वर्षे कार्तिक शुदि १४ सोमे अद्येह श्रीसत्य- पुरमहास्थाने] महा[ रा ]जकुलश्रीसाग्वतसिंहदेवकल्याणविजयराज्ये तन्नि- युक्त[स]हं० हीराप्रभृतिपंचकुलपतिपत्तौ [1] एवं काले प्रवर्तमाने [स्थ] तकअक्षराणि प्रयच्छति [य]था । मे० प्र[भ]r मे० पदम मे० [0]. सपाले[ न ] (॥) थांगुआरहाहुलकस्य वर्ष प्रति स्थितके कृ[त] वीस०४ ८ अष्ट [द्रम्मा ] [:] स्थितके कृता । एतत् [स्थि ]तकं वर्षानुवर्षे मेहरै पाल- नीयं । केनापि न लोपनीयं ॥ अन्यत यः [ कोपि से]ल[ हाथा] अस्य था- [न ]के भवि [1] सांप्रतं सैल० सीधुराकेन स्थित [के ] कृत वर्षे प्रति सुग क १ ।। सेलह[स्ते]न पालनीयः। सेलहस्तेन उपविश्य देव श्रीवाएस्व- (श्व )रे यात्रा का[ रा]पनीया ॥ अस्य विधि मे० प्र[भ][म] [तं] । मे० पदमम [तं ।] मे० आसपालमतं । सेल. पातलमतं "जामतं । मे० आम्बडमतं ।" (From Epigraphia Indica Vol. XI) पत्राणि। (१) स्वस्ति । श्रीपाटलिपुत्रादसमसमरसाहससमासादितसमस्तसिन्धु- सीमासमुच्छलविरल विमलयशाकलापकलितधवलदुकूलवसुधावधूदत्तभोग- ·गपतनि. . ४ सामान्य वनविपुलरिपुप्रतापः शाप पारातिरमणीविलासानां प्रणति- निनिमितानन्नमासन्नमस्त्रगतपकपात्रीनविमलमणिपादपीठः साकु- मलविजनवासरंधरः स्फीनगौर्यमौर्यमहावंगपशाननः श्रीमदशोकदेव- रामशिलाधिपं श्रीसरकर्ण संबोधयति यधा । एप मे निरपत्रपः फुचरित- मपरिगररुचारित्रः पुनमुनगरपयिनः शारबिपी पितृकलत्राभिलाप- विषपानीकननेत्रगतपत्रः पापानुरूपरूपयौवनोत्साहसाहसः समुत्पादितलो- घनमणिनिर्वचनी निर्वाश्यतां जननीजनभुजंग इत्यस्मभ्यर्थनाप्रणयः ।। KHIDMI XDRAS TODIS ITTHVAD.AX-KILPALAT - KEY 11. TIDAY.. (.) स्वस्ति । महेन्द्रनीपात परशुरामो लड्डायाममात्यं माल्यवन्तमभ्य- यिनि । विदितमेतको यदमाभिर्दण्डकारण्यतीर्थोपासकेभ्यस्तपोधनेभ्यः प्रति- ज्ञानमभयम् । तत्र विराघदनुकबन्धप्रभृतयः केऽप्यतिचरन्तीति श्रुतम् । तत्ता- न्मतिपिध्य समृत्तिमस्मद्भितां च माहेश्वरप्रीतिमनुरुध्यन्तां भवन्तः । मात्मणातिकमत्यागो भवतामेव भूतये । जामदग्न्यश्च वो मित्रमन्यथा दुर्मनायते ।। Mullir.iCHARITRA, ICT II (क) खस्ति । सुगृहीतनामधेयस्य देवस्य चन्द्रगुप्तस्य सहोत्यायिनां प्रधानपुरुपाणामिनोऽपनान्य वध्यमलयकेतुमाश्रितानां प्रमाणलेख्यपत्रमिदम् । नत्र प्रथममेव तावद्गजाध्यक्षो भद्रभटः अश्वाध्यक्षः पुरुषदत्तः महाप्रती- हारस्य चन्द्रभानो गिनेयो डिगरातः देवस्य स्वजनसम्बम्धी महाराजो बल- गुप्त; देवस्यैव कुमारसेवको राजसेनः सेनापतेः सिंहवलस्य कनीयान्भ्राता भागुरायणो मालवराजपुत्रो लोहिताक्षः क्षत्रगणमुख्यो विजयवर्मेति । वयं देवस्य कार्य अवहिताः स्म इति । MUDRÁRÅKHSHASA, ACT III (४) स्वस्ति । यथास्थाने कुतोऽपि कोऽपि कमपि पुरुपविशेपमय- गमयति । अस्मत्प्रतिपक्षं निराकृत्य दर्शिता सत्यवता सत्यवादिता । साम्प्रतमेतेपामपि प्रथममुपन्यस्तसन्धीनामस्मत्सुहृदां पूर्वमतिज्ञातसन्धिपरि- पणनप्रोत्साहनेन सत्यसन्धः प्रीतिमुत्पादयितुमहति । एते घेवमुपगृहीताः सन्तः स्वाश्रयविनाशेनोपकारिणमाराधयिष्यन्ति । अविस्मृतमेतत्सत्यवतः स्मारयामः । एतेपांमध्ये केचिदरेः कोपदण्डाभ्यामर्थिनः केचिद्विषयेणेति। अल- ·८६ वालेपि ग्रंथिोरिन न च द[प]णं कियायग्नीति । अत्र माक्षिक श्रीजगमि- हदेवीयदेवगृहावसीयभधारकाईलामत्कमलायातकटुकविप्र० साजणु ! नया श्रीअणहिलेश्वरीभद्दारक वरुणसिः । श्रीजेन्द्रराजेम्बर्गय मदारक महेना. सिउ । अणुपम्बेस्वरीय भट्टारक ज्ञानमिड । पृथ्वीपाले [स्त्र] गय भट्टारक भोपाप्रतिबद्धभट्टारक) ईशान । जोजलेश्वरीय भट्टारक मुक्तिदेव । त्रिपुषीय भट्टारक विनायकमांतिसिउ । आसलेश्वरीय भट्टारक मृलदेउ । श्रीपनलेश्व रीय भट्टारक तत्पुम्यु। [त्रिप]लाकेश्वरीय [भ] धारक केदान । आसपाले [श्व] रीय भद्दारक वन्म] रासि ॥ पृथ्वीपालेश्वरीय द्वारवतीमक अवाटी सागाहारि । आसलेवरी द्वारवनीसत्क अबोटी जगधन । त्रिपुम्पीय द्वारवतीसत्क अवोटी श्रीवछू । श्रीअणहिल्लपुरीय".... देवधरादिसमस्तमहा- जनं । तथा कटकवाल जसधवलादिसमस्तमहाजन[स्य] (च) श्रीबालो- पीयलोकस्य संमतेन लिखितं श्रीगौडान्वकायस्थठकुरपेथडेन वा[ दि ]गसुतेन ऊनाधिक प्रमाणमिति । समस्त श्रीधालोपीयलोकस्य मते ।। स्थितकाक्षराणि ओं संवत् १३४५ वर्ष कार्तिक शुदि १४ सोमे अद्येह श्रीसत्य- पुरमहास्थ[ने] महा[ रा ]जकुलश्रीसारवतसिंहदेवकल्याणविजयराज्ये तन्नि- युक्त[म हं० हीराप्रभृतिपंचकुलप्रतिपत्तौ [1] एवं काले प्रवर्तमाने । [स्थ] तकअक्षराणि प्रयच्छति [य]था । मे० प्र[भ]r मे० पद्म मे० [आं] सपाले[ न ] (॥) थांगुआरहाहुलकस्य वर्ष प्रति स्थितके कृ[त] वीस०४ ८ अष्ट [द्रम्मा ] [:] स्थितके कृता । एतत् [स्थि ]तकं वर्षानुवर्षे मेहरै पाल- नीयं । केनापि न लोपनीयं ।। अन्यत यः [कोपि से]ल[हाथा] अस्य था- [न]के भवि [1] सांप्रतं सैल० सीधुराकेन स्थित [के ] कृत वर्ष प्रति सुग क १॥ सेलह[स्तेन पालनीयः। सेलहस्तेन उपविश्य देव श्रीवाएस्व- (श्व )रे यात्रा का[रा]पनीया ॥ अस्य विधि मे० प्र[भ][i] [तं] । मे० पदमम [तं ।] मे० आसपालमतं । सेल. पातलमतं "जामतं । मे० आम्बडमतं । (From Epigraplua Indica Vol. XI) पत्राणि। (१) स्वस्ति । श्रीपाटलिपुत्रादसमसमरसाहससमासादितसमस्तसिन्धु- सीमासमुच्छलविरल विमलयशाकलापकलिनधवलबुकलवसुधावदत्तभोग- ·लेखपद्धतिः ८७ सौभाग्यगर्वखर्वीकृतविपुलरिपुप्रतापः शाप इयारातिरमणीविलासानां प्रणति- प्रतिविम्बितानन्तसामन्तवस्त्रशतपनकपात्रीकृतविमलमणिपादपीठः सुष्टत्कु- लकमलविकासवासरेश्वरः स्फीतशौर्यमौर्यसहावंशपश्चाननः श्रीमदशोकदेव- स्तक्षशिलाधिपं श्रीकुमरकर्ण संवोधयति यथा । एष मे निरपनपः कुचरित- मैत्रीपरिस्रस्तचारित्रः पुनमुखशत्रुरपवित्रः शास्त्रविद्धपी पितृकलत्राभिलाप- विपपात्रीकृतनेत्रशतपत्रः पापानुरूपरूपयौचनोत्साहसाहसः समुत्पाटितलो- चनमणिनिर्वसनो निर्वास्थतां जननीजनभुजंग इत्यस्मभ्यर्थनाप्रणयः॥ KHSHEMENDRA'S BODHISATTVAVADAN-KALPALATA- KUNAL.IVADANA. (२) स्वस्ति । महेन्द्रढीपात् परशुरामो लङ्कायाममात्यं माल्यवन्तमभ्य- यति । विदितमेतद्वो यदस्माभिर्दण्डकारण्यतीर्थोपासकेभ्यस्तपोधनेभ्यः प्रति- ज्ञातमभयम् । तत्र विराधदनुकबन्धप्रभृतयः केऽप्यतिचरन्तीति श्रुतम् । तत्ता- प्रतिषिध्य सदृत्तिमस्मद्वितां च माहेश्वरप्रीतिमनुरुध्यन्तां भवन्तः । ब्रामणातिक्रमत्यागो भवतामेव भूतये । जामदग्न्यश्च वो मित्रमन्यथा दुर्मनायते ।। MAHAVIRACHARITRA, ICT II (3) स्वस्ति । सुगृहीतनामधेयस्य देवस्य चन्द्रगुप्तस्य सहोत्यायिनां प्रधानपुरुपाणामितोऽपक्रम्य वध्यमलयकेतुमाश्रितानां प्रमाणलेख्यपत्रमिदम् । तत्र प्रथममेच तावद्गजाध्यक्षो भद्रभटः अभ्याध्यक्षः पुरुषदत्तः महाप्रती- हारस्य चन्द्रभानो गिनेयो डिङ्गरातः देवस्य स्वजनसम्बन्धी महाराजो पल- गुप्तः देवस्यैव कुमारसेवको राजसेनः सेनापतेः सिंहबलस्य कनीयान्भ्राता भागुरायणो मालवराजपुत्रो लोहिताक्षः क्षत्रगणमुख्यो विजयवर्मेति । वयं देवस्य कार्य अवहिताः स्म इति । MUDRÅRÅKHSHASA, ACT III (४) स्वस्ति । यथास्थाने कुतोऽपि कोऽपि कमपि पुरुपविशेपमय- गमयति । अस्मत्प्रतिपक्षं निराकृत्य दर्शिता सत्यवता सत्यवादिता । साम्प्रतमेतेषामपि प्रथममुपन्यस्तसन्धीनामस्मत्सुहृदां पूर्वप्रतिज्ञातसन्धिपरि- पणनप्रोत्साहनेन सत्यसन्धः प्रीतिमुत्पादयितुमहति । एते घेवमुपगृहीताः सन्तः स्वाश्रयविनाशेनोपकारिणमाराधयिष्यन्ति । अविस्मृतमेतत्सत्यवतः स्मारयामः । एतेषां मध्ये केचिदरेः कोपदण्डाभ्यामर्धिनः केचिद्विपयेणेनि। अल- ·८६ लेखपद्दतिः। बालेपि ग्रंथिर्नास्ति न च दू[प]णं किमप्यरतीति । अत्र माक्षिक श्रीजयनि- हदेवीयदेवगृहावसरीयभधारकईलासत्कसमायातकटुकविप्र० माजणु ! नया श्रीअणहिलेश्वरीमहारक वकणनिउ । श्रीजेन्द्रराजेस्वरीय भहारक महेम्बा सिउ । अणुपम्बेस्वरीय भट्टारक ज्ञानसिउ । पृथ्वीपाले [स्व] दीय भट्टारक भोपाप्रतिवद्ध भट्टार[क] ईशान् । जोजलेश्वरीय भहारक मुक्तिदेह । त्रिपुम्पीय भट्टारक विनायकसांतिसिउ । आसलेश्वरीय भट्टारक मूलदेउ । श्रीपद्मलेच रीय अट्टारक तत्पुरुषु। [त्रिप]लाकेश्वरीय [भ] धारक केदारू । आसपाले [श्व] रीय भट्टारक ब्राह्म]रासि ॥ पृथ्वीपालेश्वरीय द्वार[व]तीसत्क अबोटी सागाहारि । आसलेश्वरी द्वारवतीसत्क अचोटी जगधर । त्रिपुम्पीय द्वारवतीसत्क अबोटी श्रीवछू । श्रीअणहिल्लपुरीय..... देवधरादिसमस्तमहा- जनं । तथा कटकवालश्रे० जसधवलादिसमस्तमहाजन[स्य] (श्च) श्रीघालो. पीयलोकस्य संमतेन लिखितं श्रीगौडान्धकायस्थठकुरपेथडेन वा[ दि गमुतेन ऊनाधिक प्रमाणमिति । समस्त श्रीधालोपीयलोकस्य मते ॥ स्थितकाक्षराणि ओं संवत् १३४५ वर्षे कार्तिक शुदि १४ सोमे अद्येह श्रीसत्य- पुरमहास्थ[ग्ने] महा[ रा ]जकुलश्रीसारवतसिंहदेवकल्याणविजयराज्ये तन्नि- युक्त[म ]हं० हीराप्रभृतिपंचकुलप्रतिपत्तौ [1] एवं काले प्रवर्तमाने f [स्थ] तकअक्षराणि प्रयच्छति [य]था । मे० प्र[भ] मे० पदम मे० [0] सपाले[ न ] (॥) थांगुआरहाहुलकस्य वर्ष प्रति स्थितके कृ[त ] वीस०४ ८ अष्ट [द्रम्मा ] [:] स्थितके कृता । एतत् [स्थि ]तकं वर्षानुवर्षे मेहरै पाल- नीयं । केनापि न लोपनीयं ।। अन्यत यः [कोपि से]ल[ हाथा] अस्य था- [न]के भवि [1] सांप्रतं सैल० सीधुराकेन स्थित [के ] कृत वर्ष सुग क ? ॥ सेलहस्तेन पालनीयः। सेलहस्तेन उपविश्य देव श्रीवाएस्व- (व)रे यात्रा का[ रा ]पनीया ॥ अस्य विधि मे० प्र[भ][म] [तं] । मे० पदमम [नं । ] मे० आसपालमतं । सेल. पातलमतं......"जामतं । मे० आम्बदमतं ।" (From Epigraphia Irdica. Vol. XI). पत्राणि। (१) स्वस्ति । श्रीपाटलिपुत्रादममममरसाहससमासादितसमस्तसिन्धु- मीमासमुच्छलविरल विमन्टयाकलापकलिनधवलदुकूलवमुधावदत्तभोग- ·गपति है । गौमायगमाग्नविपुलारिपुमनापः शाप चारातिरमणीविलामानां प्रणति- प्रनिनिम्मितानन्नमामन्तवस्त्रगनपत्रकापात्रीनधिमलमणिपादपीठः सुकु- कमल विहानबारेश्वरः रफीतगौर्यमौर्यसलावंगपधाननः श्रीमदशोकदेव- लक्षजिलाधिपं श्रीअन्तरकणं संबोधयति यथा । एप मे निरपत्रपः शुचरित- मैत्रीपरिसम्कचारित्रः पुनमुन्यगरपविनः शाररचिपी पितृकलत्राभिलाप- विपात्रीकृतनेनगनपत्रः पापानुरूपरूपयौवनोत्साहसाहसः समुत्पाटितलो- चनमणिनिर्वननी नित्यतां जननीजनभुजंग इत्यस्मदभ्यर्थनाप्रणयः ।। KISITMENDRA'S ODISATTVATADAN-KALPALATA- KUYAI.IVADANA. (२) स्वस्ति । महेन्द्रढीपात परशुरामो लडायाममात्यं माल्यवन्तमभ्य- यिनि । विदितमेतको यदस्माभिर्दण्डकारण्यतीर्थोपासकेभ्यस्तपोधनेभ्यः प्रति- जातमभयम् । तत्र विराधदनुकवन्धप्रभृतयः केऽप्यतिचरन्तीति श्रुतम् । तत्ता- न्प्रनिपिध्य समृत्तिमस्मद्वितां च माहेश्वरप्रीतिमनुरुध्यन्तां भवन्तः । ब्रामणातिक्रमत्यागो भवतामेव भूतये । जामदग्न्यश्च वो मित्रमन्यथा दुर्मनायते ।। MAHAVIRACIIARITRA, ACT II (3) स्वस्ति । मुगृहीतनामधेयस्य देवस्य चन्द्रगुप्तस्य सहोत्यायिनां प्रधानपुरूपाणामितोऽपक्रम्य वध्यमलयकेतुमाश्रितानां प्रमाणलेख्यपत्रमिदम् । तत्र प्रथममेव तावद्गजाध्यक्षो भद्रभटः अश्वाध्यक्षः पुरुपदत्तः महाप्रती- हाररय चन्द्रभानो गिनेयो डिगरातः देवस्य स्वजनसम्बन्धी महाराजो बल- गुप्तः देवस्यैव कुमारसेवको राजसेनः सेनापतेः सिहबलस्य कनीयान्भ्राता भागुरायणो मालवराजपुत्रो लोहिताक्षः क्षत्रगणमुख्यो विजयपमैति । वयं देवस्य कार्य अवहिताः स्म इति । MUDRÁRAKHSIIASA, ACT III (४) स्वस्ति । यथास्थाने कुतोऽपि कोऽपि कमपि पुरुपविशेपमव. गमयति । अस्मत्प्रतिपक्षं निराकृत्य दर्शिता सत्यवता सत्यवादिता । साम्प्रतमेतेपामपि प्रथममुपन्यस्तसन्धीनामस्मत्सुहृदां पूर्वप्रतिज्ञातसन्धिपरि- पणनप्रोत्साहनेन सत्यसन्धः प्रीतिमुत्पादयितुमहति । एते घेवसुपगृहीताः सन्तः स्वाश्रयविनाशेनोपकारिणमाराधयिष्यन्ति । अविस्मृतमेतत्सत्यवतः स्मारयामः। एतेषां मध्ये केचिद्रेः कोपदण्डाभ्यामधिनः केचिदिपयेणेति। अल- ·८८ नवपढ़ानः। IPID, ..CTV शारत्रयं च सत्यवना यदपिनं मनुषगनम । ममापि लेखम्यागन्याय कित्रि- दनुपितं तनुपगमनीयम् । वाचिकं चामनमान मिन्हायताच्छानन्यमिनि ॥ (५)स्वस्ति । बजगरणानसेनापनिः पुष्यमित्रा बदिगम्यं पुत्रमायु- प्मन्नमग्निमित्रं स्नेहात्परिवयानुदर्शयति। विदितमस्तु। योऽमी राजमययन- दीक्षिनेन मया राजपुत्रातपरिवृनं यमुमित्रं गोमारमादिच्य भवन्मगंपावन- नीयों निग्गलस्तुरंगी विनष्ठा, स मिन्धोदक्षिण संघमि चग्नम्बानीकन यवनानां प्रार्थितः । मन उभयोः मेनयामहानानीन नम्मदः । ननः परान्पराजित्य यमुमित्रेण धन्विना । प्रसन्य हियमागों में बाजिराजो नियनिनः ।। मोऽहमिदानीमंगमनेय नगरः पौत्रण प्रन्यानाम्चो यध्ये । नदिदानी- मकालहीनं विगतगंपनमा अवना वजन नह यजमबनायागन्तव्यमिनि ।। VILAVIKAC:111TVA, ACTV (क)म्बम्नि । श्रीवागणयां महागजाधिराजपरमेश्वरमहामारपादान श्रीपुम्यानमायतनात मदमानी माटा प्रगम्य मविनयं विज्ञापयना गया। भद्रमन्यादनम् । अन्यत् । देय ! पुनदेवी शान्निर्मात्रा अन्च्या मत विवरम्य दन्यमापन्ना विवेकमहमाय दामुपनिषदमहनिहां प्रयोधयनि । अपि च । काममदचगव्यमाऽपि वगन्यादिभिम्पटन व्य नध्यनं । यनः कामाद्विच्छिा कृनश्चिनिदधाति । नंदवं जान्या देवः प्रमाणमिति ।। । PibilILE URLD...TRICTI । () न्यन्ति । श्रीमहागणदेवपालदेवः महाममिामलिला ममाटि বি। মন্দালিনিরখিলান্ত নন নেলিয়ন न्यया न पननमंत्रय कटके म्यानव्या । यदा गगन प्रनिदानाम्य पर वामिकागमनन ममामां मम्भावयामः नदा निजपितृवचमगायों भरतार नर्गकरणीयः कन्याल अनि ॥ . 1 ·पपतिः ८९ १८) स्वस्ति । सीजनमनोवृत्तः श्रीमोहमहाराजो गूर्जरराजराजधान्यां कल्याणमित्रं फलिपान्दलमतिनिविउमालिङ्गय समादिगति यथा । क्षेमोऽस्मा- ताम् । भयताऽपि निग्विलप्रवृत्तिगर्भिणी निजकौशलफवातिलकिता निरन्तर- मस्मन्मनाप्रमोदाय प्रत्या विज्ञप्तिः । तथा विपक्षपरिजनोपजापकर्मणि नित्य- मचरितेन स्थातव्यम् । या त्वत्पा, मिथ्यात्वराशिनामा तापसच्छमा रस. प्रदाधिरात्महितोऽस्ति स यथाकालं प्रस्तुतप्रयोजने व्यापारयितव्यः । ये च नत्वारः कोपगच्चभलौल्यनामानस्तीक्ष्णास्त्वनिकटे प्रहिताः सन्ति तेऽपि नचि- राधिकृतकार्य नियोजयितव्याः । अन्नार्थे भवन्तं त्वरयितुं संसारको नाम लेवदारकः प्रहितोऽस्तीति ।। 101.IP.IR.IJAYA, ACT IV.

·APPENDIX IV. EXTRACTS FROM THE LOKAPRAKÁśA KSHEMENDRA. Adhyiya I. ज्वलदनलगलत्कपालचन्द्रद्रवमृतासवसम्भृतोत्सवाय । परहितविहितान्तरायरोहत्तपनजटाय नमो नमः शिवाय ।। विश्ववोधविधातारं विश्वविज्ञानविग्रहम् । विश्वरूपं परं नत्वा विश्वेशं शिवमव्ययम् ।। पराशरसुतो व्यासो वेदव्यासो महामुनिः । तस्य शिप्यो महाबुद्धिः क्षेमेन्द्रो नाम विश्रुतः ॥ तेन तस्य प्रसादेन नानाशान्त्रोदृतं परम् । लोकप्रकाशकमिदं कृतं लेखसमुच्चयम् ।। येन विज्ञानमात्रेण सर्वज्ञत्वं प्रपद्यते । तदेव कथयिष्यामि श्रुत्वा चैवावधारयेत् ॥ ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वर्णान्तराश्च ये । तेषां नामचतुःपष्टिं वक्ष्ये वर्णान्तराणि च ॥ इदानी लोकलेखशिक्षाचरितं लिख्यते । स्वधायपत्रकम् , प्रासादपत्रकम्, दक्षिणापत्रकम्, लिखितलेखपत्रकम् , परित्यागपत्रकम् , अर्थिप्रत्यर्थिसंवादपत्रकम्, पूर्वोत्तरपक्षयोः संवादपत्रकम् , आगच्छयानमध्यस्थम्, दृढमध्यस्थम्, वास्तव्यमध्यस्थम्, दिगिजद्यालमध्य- स्थम्, लवणमध्यस्थः, क्रियाकारमध्यस्थम्, लागनमध्यस्थः, धानुष्कमध्यस्था, ग्राह्यमध्यस्थः, वंगलमध्यस्थः । एवं विभागशो वण्र्ये प्रत्येकस्य यथाक्रमम् । दिविराणां हितार्थाय भूर्जसारं समुच्चयम् ।। II Adbyaya दीनारहुण्डिका, धान्ययवगोधूमहुण्डिका, सेव्यहुण्डिका, क्रियाकारहु- ण्डिका, गोटिकानामहुण्डिका, इति हुण्डिकामतम् । III Adhyâya contains only glossary. IV Adhyaya contains glosssry, देशकालविभाग, snd three forms.

·खपततिः। ९१ अध दीनारोवमचीरिका, धान्योदामचीरिका, देयंमयाचीरिका, प्रति- घरचीरिका, अबलागणचीरिका, राशिचीरिका, खलासपाटचीरिका, गृधानु- पकाचीरिका, स्थावरधानुष्कचीरिका, विभागचीरिका, भागीवर्तनचीरिका, पन्धोचमचीरिका, विजयक्रियाकारचीरिका, प्रष्ठचीरिका, नियमनचीरिका, गुण्टीचीरिका. अलङ्करणसवारचीरिका, रङ्गचीरिका, संरक्षणचीरिका, चा- शुधेवाटचोरिका, शातनचीरिका. गुप्तिचीरिका, दिव्यशपधचीरिका, बङ्गलची- रिका, नायचीरिका, प्रतिभुवचीरिका. वाक्यचीरिका, खसितग्रहणचीरिका, कर्मपत्रीचीरिका, विज्ञप्तलेखचीरिका । धर्मचीरिका. परमाधिदेवतार्चनीय अत्र संवत्सरे अत्र दिने अमुकविपयस्थामुकना- मीयामुकेन अमुकपुत्रेण हस्ते सति दिव्यशपथवाक्यचीरिका अमुकविपयस्था- मुकमदेशीयामुकं प्रति कृता यथा । अनेन तात्कार्यपुरुषाने प्रतिभूः लगिनः । तत्तत्र प्राप्यामिन्नग्ने प्राडिवाकपण्डितसाधिकपुरस्थे स्वेयसारपसारेत्युदीरितोत्प- नवक्तव्ये सति तदनेनोक्तमित्यमुकक्षेत्रामुकरूपात् भूखारिपञ्चकं बलामुक्ति- कत्त्वाच मपितृप्रव्यादमुकसगृहीत्वा मूल्येन सम्प्राप्तस्थितमित्यर्थाच तचा- नेन बोधितम् । तस्योपभुञ्जमानत्वात् बलाच तेन नीतं सममिति विचात- उक्तव्यतया मयाऽस्य नीतम् । न किञ्चित् । अर्थवत् । न किञ्चिदपि तस्मादेत- स्थावरं मम पित्रा तु भुक्तमिति वर्षत्रिंशत्पञ्चाशिकं तावदुपभुक्षीतमेतदेव फ्रमेण साध्येन स किलागतः । तस्मादर्थतो वा सर्वस्मान्ममोपभुञ्जमानस्याधि- कवलं केन हेतुना कि प्रयोगेन कथं क्रियते इति पदानि परस्परमुदीर्यामुकवि- पयामुकनागराजदेवपादानामग्रे तत्र स्थित्या तत्रास्य विधानेन पश्यमानकमेण च पदोदीरणापूर्व शुद्धचीरिकां प्रेक्ष्य धर्मचीरिकां ललाटं गृहीत्वा समपदानि गत्वा दिव्यं कर्तव्यम् । अत्र सन्धयः । यदि पश्चन्यां वदि बादश्यां शुदि प्रतिपदि इत्येकेऽनुष्ठाय मया यदि न शुद्धि न कर्षिता वा स्फोदितो वा । अहं पल्याध्यगतस्वदेवोपयुक्तं स्थावरं दत्वा सीव्यति ममात् । दीनारसहस्रपञ्चक पादो यो ग्राहकाणां मार्गे धातव्यम् । तदनेन कर्यापितस्तदा मम न वक्त- व्यम् । दैविकराजकुलिकपरस्परं प्रेक्षणीयम् । एवमतः क्रिया न चलनीयम् । अत्र शुद्धिनिकर्षणाय दत्तप्रतिभूः अमुकग्रामामुकोऽमुकपुत्रः । स यस्य दत्तम-क्तं महमेष यदि दग्धो वा पलाय्य गतस्तदुपयुक्तपदनुपालनीयम् । अनेन तदच्छु- ·९२ लेखपद्धतिः । द्विमध्यस्थः अमुकविषयस्थामुकदेशीयालुको (अमुक)पुत्रः अनेनासुकेन अमुकस्य तबद्दत्तः।र्थ सति स्थितः। ऊनाधिकान्यक्षराणि प्रमाणम् । सति । आदित्यचन्द्रावनिलोऽनलश्च द्यौर्भूमिरापो हृदयं यमश्च । अहश्च रात्रिश्च उभे च सन्ध्ये देवोऽपि जानाति नरस्य वृत्तम् ।। दक्षिणाप्रतिपादनपट्टकः परमाधिदेवतार्चनीयभट्टारकमहाराजराजाधिराजपरमेश्वरचक्रवत्युत्तम- लोकपालश्रीमदमुकसुरस्थानराजदेवविजयराज्ये संवत्सरे अत्र दिने अमुक- विषयस्थासुकग्रामीयामुकः अमुकपुत्रोऽमुकपौत्रः तथा तदीयवैवाहितभार्या राज्ञी अमुकोद्यमानामुकाया अमुकग्रामीयामुकबुहितायाश्चेतसवियुतोक्तं वा हस्तवाग्भराभ्यामुपलक्षिते सति दक्षिणाप्रतिपादनपट्टकोऽयं ददाति यथा । अत एवामुकप्रदेशेयग्रहारीयभद्रामुकायामुकपुत्राय त्रिसन्ध्योपासकाय ऋग्यजुःसा- साथर्ववेदपाठकाय नित्यस्नानदानदेवार्चनरताय मम मातापित्रोरुहरणाय ब्रह्म- चारिणे सब्राह्मणाय श्रीकाश्मीरेषु श्रीमद्विजयेश्वरदेवपादानां पूजार्थमर्थ्य- पुष्पधूपदीपसमालभनाय आपः क्षीरकुशाग्राणि तण्डुलाः सुमनास्तिलाः । यवाः सिद्धार्थकाश्चैतदष्टाङ्गोऽर्ध्यः प्रकीर्तितः ॥ पूजापूजकाय दत्तं नियमितम् । अमुकविपयादमुकयामादमुकसमीपा- दमुकनामक्षेत्रादमुकप्रदेशीयादमुकस्थावरनिकटामुकसमीपादमुकनामक्षेत्रादमु- कादीनां सत्कार्यान्मूल्येन दीनारशतसप्तकोपेतसहस्रपञ्चकर्यः सम्प्राप्तः स्थिता- गमसञ्चालकाप्रस्थद्वादशकमस्मै दक्षिणायां दत्तं प्रतिपादितं परित्यक्तं च । एतस्योपभुनमानस्य सन्तानस्यास्माभिस्मै वंशजने वान्यत्र केनचिद्रोधनपरि- पन्धनादिकं न कार्यम् । केनाऽपि चित्कृतं स नरकपाती स्यात् । पुत्रवश्यो भ- वनि। आचन्द्रमृर्यसमुद्रमेम्मलयपर्यन्तं तावदाहायं ससन्ततेर्जीवनाय प्रति. पादितपकोऽयं दत्तः । उक्तं च भगवता । हलकृष्टां महीं दद्यात्सवीजां सस्यशालिनीम् । यावलमर्यकृते लोके तावत्स्वर्ग महीयते ।। पष्टिवर्षमहम्राणि पष्टिवर्पातानि च । वर्षकोटिशतं पश्च स्वर्ग वसति मानवः ।। देवदयविनाशाय ब्रमम्बहरणाय च । अर्जितं कुलनामाय सर्वदा स्ववधाय च ॥

·लेखपद्धति.।
न विषं विषमित्याहुब्रह्मत्वं विषमुच्यते ।
विषमेकाकिनं हन्ति ब्रामस्वं पुत्रपौत्रकम् ।।
सुवर्णमेकां गामेकां भूमिमप्येकमगुलिम् ।
हरनरकमाप्नोति यावभूमिसम्प्लवम् ।।
तटाकानां सहस्रेण अश्वमेधशतेन च ।
गवां कोटिप्रदानेन भूमिहर्ता न शुध्यति ।
अक्षिपक्ष्मपरिक्षेपक्षणक्षयिनि जीविते ।
कन्याक्षाचाक्षिपेत्क्षोणी यस्या वाचा क्षये क्षयः॥
तप्तायःपिण्डदण्डाधृततरलदिकावज्रतुण्डाण्डजौधै-
ाचातैर्भिन्नमुण्डा विकटकटुरटचण्डतृट्सण्डधूर्ताः ।
आराम्याराचकाण्डमहतहुतवताखण्डखण्डाङ्गसङ्गा-
जायन्ते तारकास्ते जलधवनिकटा ये धरित्री हरन्ति ॥
भूमिर्माता या निलोकं सुराणां हस्तैर्युक्तैर्वहिमारुह्य दिव्यम्।
तस्या हत्वा प्रज्वलत्तैलपूर्णे लोहं कुम्भे पश्यतः कालपूतैः ॥
साधारोऽयं धर्मसेतुर्नराणां काले काले पालनीयो भवद्भिः।
सर्वानेतान्भाविनः पार्थिवेन्द्रान् भूयो भूयो याचते रामभद्रः ॥
स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेच्च वसुन्धराम्।
स विष्टायां कृमिर्भूत्वा पितृभिः सह मजति ॥
यो वारयति वा फ्रोधयति स नरकपाती रायत् ।
एवं न कश्चिदपहरेत् । अनेनैवं दक्षिणापट्टकोऽयं दत्तः । अत्र साक्षित्वे
धर्मादित्यवसवः मरुद्गणरुद्राश्च । एवं अमुकदेवमहाप्रभुशाहिप्रत्यक्ष लिखितं
गंपत्यमुकेन ॥

·Appendix V.
THE WRITER, PEN, INK, ETCETERA.
लेखकः ।
सर्वदेशाक्षराभिज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ।
लेखकः कथितो राज्ञः सर्वाधिकरणेयु वै ॥
शीर्षोपेतान् सुसंपूर्णान् शुभश्रेणिगतान् समान् ।
अक्षरान् वै लिखेद्यस्तु लेखकः स वरः स्मृतः ।।
उपायवाक्यकुशलः सर्वशास्त्रविशारदः ।
वह्वर्थवक्ता चाल्पेन लेखकः स्यान्नृपोत्तम ॥
राजाभिप्रायतत्त्वज्ञो देशकालविभागवित् ।
अनाहार्यो नृपे भक्तो लेखकः स्यान्नृपोत्तम ।।
Matsyapurana, Adhyaya 189.
मेधावी वाक्पटुः प्राज्ञः सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
सर्वशास्त्रसमालोकी ह्येप साधुः स लेखकः ॥
Garudapurana.
मेधावी वाक्पटु/रो लघुहस्तो जितेन्द्रियः ।
परशास्त्रपरिज्ञाता एष लेखका उच्यते ॥
Śâinza dharapaddhati.
समानि समशीणि वर्तुलानि धनानि च ।
मात्रासु प्रतिवडानि यो जानाति स लेखकः ॥
राजलेखकः।
ब्राह्मणो मन्त्रणाभिज्ञो राजनीतिविशारदः।
नानालिपिज्ञो मेधावी नानाभापासमन्वितः ।।
मन्त्रणाचतुरो धीमान् नीतिशास्त्रार्थकोविदः ।
सन्धिविग्रहभेदज्ञो राजकार्ये विचक्षणः ।।
सदा राज्ञो हितान्वेपी राजसन्निधिसंस्थितः ।
कार्याकार्यविचारज्ञः सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥
स्वरूपवादी शुद्धात्मा धर्मज्ञो राजधर्मवित् ।
एवमादिगुणयुक्तः स एव नृपलेखकः ॥

·लेखपद्धतिः। ९५ रूपानुवर्ती सततं नृपविश्वासरक्षकः । नृपतेहितकान्वेषी स एव राजलेखकः ।। Pattraknuarudl. । लेखिनी। आद्यग्रन्धी हरेदायुर्मध्यग्रन्थी हरेद्धनम् । अन्त्यनन्धी हरेत्सौख्यं निर्ग्रन्धी लेखनी शुभा ॥ मपी। सहवरभृत्रिफला कासीसं लोहमेव नीली च । समकज्जलयोलयुता भवति मषी ताडपत्राणाम् ॥ सहवरेति कांटासेहरिज। भृ ति भांगुर । त्रिफला प्रसिदैव । कासीस- मिति कसीसं येन काष्ठादि रज्यते । लोहितं (लोहं?) लोहपूर्णम्। नीलीति गुली- निष्पादकवृक्षतसः। रसं विना सर्वेपामनीषामुकल्य कायः क्रियते । स च रसोऽपि समवर्तितकज्जलवोलयोर्मध्ये निक्षिप्यते । ततस्ताडपत्रमपी भवति । इति ताडपत्रमष्याम्नायः ॥ उभयोरपि मष्योर्महाराष्ट्रभाषया डेरलीति प्रसिद्धस्य रिंगणीवृक्षस्य व- नस्पतिविशेषस्य सत्कत्कस्य (सत्कतकस्य? ) फलरसस्य मध्ये प्रक्षेपे सतेजस्व- (स्त्व?)मक्षिकाऽभावादयो गुणा भवन्ति ।। भप्लूवघूघ(?)रसेन एकैकं क्षिप्त्वा सर्वाणि पत्राणि हाहन ॥ कोफलि (आहतकोपरि ?) मर्यन्ते । तदनन्तरं पिसावधाभिधं तवक्षीला(रा?)परनाम- चूर्ण मध्ये मुक्त्वा तन्मानेनान्वु पूर्यते । पश्चाचूर्ण विना द्वित्राणि धावनी(ना?)- नि नीतार्य नीतार्य प्रक्षाल्यते । तदनन्तरं विमलोज्वला पयसीकै(१) पीलीज च स्यादिति ॥ खांड बोल अनइ लक्खारस कजल वजल अन त्रम्बारस । भोजराज मिसि निपाइ पानउं फाटइ मिसि नवि जाइ ।। वोलस्य द्विगुणो गुन्दो गुन्दस्य द्विगुणा मषी। मर्दयेद्यामयुग्मं तु मपी वज्रसमा भवेत् ।। टीपणानी मपी। मष्यधे क्षिपेट्शन्दं गुन्दाधे योलमेव च । लाक्षायीअरसेनोमर्दयेत्तानभाजने ॥ -- ·लेखपद्धतिः । काजल टांक १० गुंद टांक ५ बोल टांक ३। पूर्व कोरकमेव कजलं ताम्र- भाजने क्षिप्त्वा दृढं मद्यते । तदनु गुन्दमिश्रितजलेन बिन्दुमात्रक्षिप्तेन घृष्यते, अलक्तकपोतिकाजलं च क्षिप्यते । निम्बगुन्द-खदिरगुन्द-बबूल- गुन्देन वा दिनसप्तकं मद्यते । मपी सर्वोत्तमा भवति । न तु धवगुन्देन, मषी सर्वथा विनश्यति ॥ मष्याम्नायः॥ कायस्थनिन्दा। काकाल्हौल्यं यमाक्रौर्य स्थपतेढघातिताम् । आद्याक्षराणि सङ्ग्रह्य कायस्थः केन निर्मितः ।। कायस्थेनोदरस्थेन मातुरामिपशङ्कया। अन्त्राणि यन्न भुक्तानि तत्रहेतुरदन्तता ॥ विना मद्यं विना मांसं परस्वहरणं विना । विना परापवादेन दिविरो दिवि रोदिति ॥ कलमाग्रनिर्गतमपीविन्दुव्याजेन साजनाश्रुकणा । कायस्थलुण्ठ्यमाना रोदिति चिन्नेव राजश्रीः॥ यमोऽपि वश्चितो येन नकारान्तरलेखया । आयुधं कलमं यस्य तस्य देवोऽपि शकते ॥ लेवनीकृतकर्णस्य कायस्थस्य न विश्वसेत् । विश्वमेकृष्णमर्पस्य बने व्याघ्रस्य विश्वसेत् ॥ नि:म्नेहा करहितः मक्रयायो विवन्धकृत। मसूर व कायस्थ: कायम्यः कम्य शान्तये॥ लघुपादो न माजारः श्यामधारी न तापमः । दण्डहम्नाऽपि न यमछिद्रान्वेषी न पनगः ॥ चोग्तम्कनमहामाहमिकादिभिः । पाटरमानाः प्रजा रक्षेत काय विशेषतः ।। कृटलेग्यमा करायल बलकृनं मन्दिनं बागवादिनम । नयािक्षायुनं यं कृत्यमा नपात ।।

·. - GLOSSARY. Page 1 The Arts in this trifat are about forly in nuniber, if we sco the list of them ginen in the first fic stanzas. But the number becomes about fifty if we take JTYTA999 ctc. from 52nd page onwards into account. Another way of making the number fifty is to take cien the sub-headings into account. The work is otherwise known as ऐसपंचाशिफा as there are about fifty bus in this. The thirty-tmo फरणs or departments may be as under:- श्रीकरण (incomic department), प्ययकरण, धर्माधिकरण, मण्डपिकाफरण, वेलाकुल- फरण, जयकरण (nary), (स्थल) पथफकरण, घटिकायहफरण, शाफरण, दव्यभाण्डारकरण, अंशुकभाण्डारकरण, वारिटक्करण (ivater lorks) देववेश्मकरण (in palaces), गणिकाकरण, (amusement department) इस्तिशारराकरण, अश्वशालाकरण, फलभशालाकरण {camel department). श्रेणिकरण, प्यापारकरण, तन्त्रकरण ( pohtical department), फोठागारपरण, उपसमफरण, फर्मकरफरण, स्थानफरण ( P. IV. D.) देवकरण (देवस्थान department), सन्धि (विपद) फरण, महाक्षपाएकरण ( depository of legal doctments), महानसफरण, जयनशालाकरण (armour department), सत्रागारकरण अन्त पुरकरण and फोष्ठिका. 2 निरूपित-appointed. दण्टनायफ-generally the Viceroy or the governor of a province. He represents the king, as is clear from lines 4-5 below. घोटक-n horse चित्रजत-Various kinds of armour. निजमनोहार्या=at one's own sweet will. 597 muessenger गर्जनिफाधिराज-the emperor of Gharnm. पशिरण्यापधप्रपनने महानिपुण=highly skilled in the use of turty-xx kiuds of weapons Thirty-sia kinds of u capons are - चक्र-पास-मोगर-गदा-घन-तोमर-तीर । सकाति-सूट-विसल-वन-कातर-फररंदह ।। पटुकटारी-फत-सरप्ती-घटु-अवाजी। फणीउ पुरी राग नाटि गोला नाराजी । पाए पपुर मुंसट हल सींगणि परसी गुपति गणि। निषग शांगि अंश गुरज पदक चाण पीस मणि ॥ (कवित Acc. No 456s of the Central Library): 13 ·****** comodos, $ f ܗ ܀ 1 * + 1 1 1 9 + - + fs7 ott 11" : ?!", mil treniru !!!") 1111,1 ) * ? -The 111,*** tot 11 prir' te'l": "? t7tract of grant offer lore! #175 - $ per 1 hrift retirmifit citlicr on thin or offlinir or 1 colir cclip c. TtittiTTTTT117771|text evropiane dhe m (gifts 19 temple' ), #7717 (ft to Br11), and the promure lzni for the cous (wlich mu" le nirerved 29 before ), 1 the wirolu viliage cxcluding these three itens is given Tarra is cqual to patj in rodem Gujerati. Bft anfrage=in thc presence of the people of four castes living in the vicinity. PIOTE=payments in kind or taxcs ctc. 4. Fan-få=thic six enfas are:- मान्धाता धुन्धुमारथ हरिचंद्र पुरुरवा । भरत. कार्तवीर्यश पढेते चक्रवर्तिन. ॥ अभिधानचिन्तामणि । 5 FITTF, gure etc. are the names of kings of Gujerat. बर्वरकजिष्णु=the conqueror of चाबरियावाद in Kathuawar or who had the devil giant under his control. गर्जनकाधिराज-the emperor of Glazni. HT=the name of the prime-minister. शाकम्भरी & शाकम्भरी, modern सांवर was the capital of the सपाइल सपादलक्ष country in Rajputana. Hiccu is the Sanskrit from Sevalık hills. दण्डदण्डनायक 9250=an assenibly of arbitrators, usually consisting of five.

·Page 6 Jount, farq=giſt in charity. 7 TO= 95. a royal charter. HUTCara district, or taluka. To=T95 a Rajput. It means a cavalry-soldicr also दानदायदानीभोगादिक-दान is local cess. दाय is the gift to Brahmins or temples, craft is the land tax, it is the right of cujoyment. 910747OT cf. Gujcratı 39779. दानी बोलापिकाः तलारामाण्यम्दानी land-tax. योगविता cf. Gujrati zाम: तबार is Kotwala. भाष्य is what is called संभावना i. . पाघटी. auftrar cf. Gujerati atosla. भायपद income. 3.C=families whose rent is fixed once for all. दापापित cf Sanskrit दापित. Antifa=signatues. पत्त-पुत्र. store cf. Marathi filtractar 9964. 9761=cf. Gujerati quot a foor-sollici. Coq=a udung horse cf. Marathu . प्रपाणपोटक: a carriage horse. Perruta=maik thic use of four. It is equal to Gujarat: 87707 cf. Gujerati 377 scrisc. Fiat=land as yet tncultivated. piasignature ठार पुलारिया तहार दिण्टीपक्ष प्रतीतारक-बार-cucrally trict : Chicf ctc. They asc generally of the Koli che gerfage cf. Gujciati azifagr the man who 2001 TOT IS a konala foete. S tousing HPIRT AT 111 officer who collects tas an allows the city! Fig (n strip of lou found). ftgraft of Gujarati fiori grocery Ty=Merchant geen=the cas for Cry popis. ch. Gw::, TTT WK7 cf, oft in Gent': to:*.

·Page sce also stawag ding, the 18th book in the Gaektar's Orienta! Series, P p. 106-7. Freit=the name of a king of Gujerat. Dato 720-750 () Hoit the founder of Anhilapura-pattana, the modern Pattin in Gackus:'s territory Fatmathe name of a king of Gujerat 1094-1143 A. D. sft327=thic name of his primc-munister. STEFTTT= dccd of grant of rent-free land FITA proper name. 3 The girift TT=citlicr on the occasion of a lunar or 2 021 ciipoc, TiT771772 montiratisexcepting the in nnpes), -777 (szaft: to Bralimans), and the preture 1991 for !!!" Sony (v frinli 11111st lie nb.erved as before ), i, e the whole silinde pes!,' tliese three items is giten. 97777 15 equal to itj in I") (filt: 2 gostititgirio gain the preence of the people of bur ciates **pria; 73, 1.Cilt u mortaves etc. FITT***, SITY, 64. 7*** *FF yasa'y fri: qrrr T Tibirit bytyfty Wit717 7:1798 S 4 $ mismo- + FAT citry $ # 1 1 -- ·Se Page yoxdu. Whaty=giſt in charity. 7 TETE, a royal charter. ROCCA (= district, or taluka, fre=7gr Rajput. It ucans a cavalry-soldior also. दानदायदानीभोगादिक-दान is local cess. दाय is the gift to Brahmins or temples Fritt is the land tax. is the right of enjoymcut. उमाधमाण cf. Gujerati उपरावयुं. दानी वोलापिकाः तसाराभाष्प-दानी land-tax. वोलाविका cf. Gujerati बळामधुं तबार is Kotirala. भाष्य is what is called संभावना i. c. पाघडी. बालयित्वा cf Gujerati वाळीने. भायपद income. ETTRIC=families whose rent is fixed once for all. दायापित cf. Sanskrit दापित. Hafa=signatures. S . चौरपरट cf. Marathi घोरचिटटांचा उपद्रव. CT=cf. Gujerati 97001 a foot-soldier. ETC9124=riding horse cf. Marathi ac. sacorate = a carriage lorse. कटहरणेन-mark the use of हरण. It is equal to Gujerati eईने. Baum cf. Gujerati sitoon service. Tanamland as yet uncultivated. Fåesiguature. 157 TerFITT ATT ffurieni materCa=879T=gencrally tries to detect the thief etc Tlicy are generally of the Koli caste. gerfagr of Gujerat qarfagr the man who accompanies the camp etc. Here is a kotwal fouettu is a touring rovenue officer. xfactie is an officer who collects tax and alloirs the cart to go out of the atat (a strip of low ground) कियाणकानि ci Guyerati करिया grocery. ETT Merchant gafasi=thic tax for Twilite people. cf. Gujerati STIFT, 0277 cf. no jy in Gujcrati; tcasc.

·* १०० Page Hi=see above. tarc=a permission for allowing the cargo to go from one place to another. HEATEAccountant; a clerk. It is a term of respect also among afori caste people of Gujerat. वृहद्वाजिक-प्रञ्चकुल निर्यामकादि-प्रभृतीनां वृहद्वाजिक seems to be the modern Police officer. Zu already explained. fagfati seems to be an officer who allows licenced things to go. 379 FIT FIT=belonging to a certain man This सक्त is really सत्क. उचालकभृत लागाडि २=उचाटक is Gujerati उचाळो i.e. household furniture that can be easily moved about. cigleza cart or carriage. The whole means two carts containing household furniture. FIMT the first figure of 4 seems to be a misprint for four 'in words'. the whole niay mean corn weighing four sets, or the first 4 may mean four . TET=a measure of capacity equal to a hundred maunds or in the Surat district of 24 maunds FATT1A=allotting some piece of land (allowing them to stand somewhere) वोलापिक is explained. तटारामाव्य is पापडी money given to Kotwals. fam=in connection with. 745921 given above. TCT cf Guzerati 791 obstacle amfio is really aufry seems to be the revenue licad of a Taluka like the Mamletdar देगुटमुर देगनबार ग्रामनलार हिण्डीपक प्रतीसारक योगापिक-देशटार=small chieftains in the country. 927 in old Gujeratı means of Tre, lience Tere may ineau ‘Police Superintendent' and urazte l'oujdars feit may be the touring officer of the reseniuc department. TATT the officer who collccts tax and allows the cart etc. to go o.it of the strip of low ground. fr75, framtt for winch sce alnve. qui cete, to ir 21777 the worlcru 777 in thc Kadi District citke P.1000. Siite FTI :- mercli2ut 77178179=?? ?s pagalmen 10177 (ci. Gujerat: 7i) is the 92 :: 12 ty 2 217 the oiceren-charge of collection tic ·Tacc 171. 11 "CCM flint founcily a 1797 01 men under him accompauicd crelints in their journcy for the safety of their goods. A tax was collected for salomarduç their goods. 9 Thoritati is troc titanta i. c. 7787 viest. Taga oxplainod. mic is riita.. os thic ablucriation of a copper coin, which is something like a juice 111 valuc. piran=24 oret i. c. something like an 77. fare under the item for i. c. miscellancous expenses. OCT97=111creasing the rent alrcady fixed. cf Gujarati arat. Criature of thic present timc. This tax is utilised when the whole village wuts to show sonic respect to a particular man. 477879174 scams to be a tax collected in view of auspicious occasions of the royal fannly, as thc birth of the prince to a kiug etc. VOTT-Sanskrit fat, Gujrati akt i. c. a public place in a village; a police station It seems to be a tax for the maintenance of this police station. afaat is from a to fall. But here it is used in the Gujerati sense शिमत à 37791t. This author every now and then uses Sanskritised Gujerati. paroita: is Gujerati tat, i c. must be prepared and maintained. SCC note on fata abore. STUHF = tlic first instalment sitnicufafa i. e, informing the income office. TATTFIT=479579 i. c. for making him pay. दावापित-दापित. TOT73797. भाव्ये sce in the previous passage पलस्य फर्पटभाषे; thus भाव, भाष्य पद and Te (in the next passage) seem to be of the same meaning. घटापफमटमागटीयफमार्गणचतुरफपतितं should be as घटापफ मटमार्गण मागटीयक चतुरफपतितं. WETTURTHETETUTTq=for fulfilling all the conditions in the charter. दोपविनाशारष्टन्धिरक्षणाय for keeping it safe from the three faults दोप is doing anything wrongly, feare not doing it at all and safer is detention. To=24t.

·No text on this page.

·Paco tav, It seems that formerly a lot or men under him accompanied merchants in their journey foi tlic safety of thcir goods. A tax ras collected for safeguarding their goods. 9 राजगोदान : राज गोदाफेन i. c. राजपुत्र गोदाफेन. राजपुन explained. Hois संपत्सरिफ. s is tlıc abbreviation of a copper coin, which is sowcthing like a picc in valuc पर्पटभाषIS पाघटी i. c. something like an इनाम, formai under the item in i. c. miscellaucous expenses. 1979?i=incrcasing the rent alrcady fixed. of Gujerati scrat. मलमार्गण-मळमेरो of the present time This tax is utilised when the whole village vuuts to slow some respect to a particular man. 319F Scans to be a tax collected in view of auspicious occasions of the royal family, as the birth of the prince to a king etc. 7877-Sanskrit 5T, Gujerati arti. e a public place in a village; a police station It seems to be a tax for the maintenance of this police station. afaa is from na to fall But licre it is tised in the Gujerati sense forma stet. Tlus author every now and then uses Sauskritised Gujerati. raita. is Gujerati tra i c. must be prepared and maintained. SCC 110te on ofta above Southe first instaliucnt. soffa i c. informing the income office. 77914379=797791 c for making lini pay. दावापितदापित. रा-राजपुन. भाण्ये sce in the previous passage परस्य फर्पटभावे; thus भाव, भाष्य पद and € (su the next passage) scenu to be of the same meaning, पटापकमटमाङ्गलीयफमार्गणचतुरफपतितं should be Rs घटापफ मटमार्गण माङ्गटीयक चतुरफपतित QEFTÄHTETI FRUTT=for fulfilling all the conditions in the charter. staforalaraeferreruntg for keeping it safe from the three faults. He is doing anytnug wrongly, fara not doing it at all and safet is dctcution ge=299. $ ·१०२ Page पतिपतौ is प्रतिपत्तौ for convincing: महं is the abbreviation of महंतक. qftis really ma (lit. who examines ) It is a surname among the वणिक् s or श्रेष्ठीs. पारीख formerly used to examine coins. #fit=for the right of enjoyment. देयकवतुटकलसी seems to be a misprint. It should be देय वर्तुलक कळसी. aben=peas. fiaeft is a measure of sixteen maunds. अवधेरनन्तरं थाकमानानां पञ्चकशतप्रत्या सव्याजकद्रम्माणां दानाय-If the money re mains to be paid after the time is over, it should be paid along with its interest which should be calculated at 5%. For yani apart cf. cet art in Marathi. 10 Aartor in an excellent manner. बद्धसशुटुम्बिक-here कुटुम्विक is कणची in modern Gujerati 1. e. cultivators who have come from outside and settled here. गुणाक्षर is गणपतपटो a document for a lease of land by the proprietor to cultivators. Trir i. e. farmers who live liere for generations, or wlio originally settled liere. Fasaaliis own special arrangenient. 97177F=those living in the confines of a village. fra of 17171717-mark 7 in the compound. It may scan t1177 the treti residing in the confines of a village should not be allowed to have new fences, i. e. they should not be allowed to have additional lard in their possession. मारआट नपा (?) मेदार माईआ: may be भरपा: caste inon. зу 777 1.e the scavenger caste. 'Pharwads' because they keep a fer (09.$checp 2nd goats with them, and 777 people, because they are ** :chili'er, kould not be allowed to stay in tlıc villave. #711 mily LT2... ***** T mi fT47 25 tlicy nay kill a col for the cate of Si par: minth marantos, 20:M! 9 tl. t th: Cror!!* PrintTyfoi urmarir189 TEXT TTTTTT. 21"-42more...91+ x1, loc. :::::::::::::::a: 2:12:':: ***, ·l'age 34019 is the village of which the revenue is fixed as a lump suin. दाणयुलावी माण्डवीवर्ज-here दाण is दान a road-cess पुलारी is योलापन already explained. #obat is a tax lovicd on articles that are to be sold in a market placc. because it is governicut moncy, and it must go to the governicut. समफरपट, उदप is almost explained by समफरग्राम Or उहयाम. 90=mfurit, a lucrclaul. Tryfofun=a royal bill of exchange. Egita=collected. cf. Gujerati antiae. tetni is Gujcrati go, the amount of thc revenue of a village sent to the government treasury. faft diat=till the account is clear. 2. S=Gujerati ati or Ati 19717 i. c andressed proucjonis suflicient for cight men. 1 8719.99 a 20vonuo ollicoi liko iho Mamettar ola Talu12 11 } qfarge cf. Gujciats get crita egit. i c. when the bull of archanro becomes duc tatatrat=for tlic scrics of days afterward, 1. c locs11111"17" with the sixteenth day 90 is perhaps 967. It may be thic siatceuth part of a 4771,1 c a'r ap=signniuc. 4 is of, 1. e in the buslit hall of a month. T95753 deed of peninnent lesc. A buccane picthin'". thic night of risc lui perlawar mani. Health ancichant caste jan1 Prunifur 15 UTTET. A decil of picumnient leque fagra lo fagorumit a fumplo luult by l'in' -717 vai Inmily ni Pattan So youfaransit 912T15 in Gene131: II mina town, In Pull11 c11mly se on 12.1". sre), dat girl fait 778 with a 1011.110 1.1 Sipontics Puni (11 301 79 ruta par, Until the lines 1 $ ·१०४ Page Huiquiri=should be got repaired. This is the Sanskritised form of the Gujerati समरावयु. सम_पनीयम् f. समरापणीयं above. Spitrertifor=(cf. Marathi SATTE) seems a deed by which land is given at a favourable rent to merchants etc. as they helped the government with money. 12 GYFOESTERF a dealer, a money-lender, a merchant. उत्तराणि is उत्तराक्षराणि, उत्तार is उत्तराशराणि, TATTT4firauspicious occasions for the royal family. FETTY=as a tax from merchants. PETIT GS =at 2% interest. Artef may mean fagtet an assessment of land collected per fåter or arg may mean the plought the plough tax, i e. land tax. द्विकशतव्याजप्रमाणेन=it seems that when the विघोटी is in arrears it may be collected along with 2% interest. metai=perhaps with walls around #T=is equal to half pice, a copper-coin पट्पष्टयविकपट्शतोपेतविंशतिटका add सहस्र after विंशति and make it विंशतिसहस्त्र Equitzorder for transfer of service. quris a group of certain number of villages It is like the get- HETS of the Baroda State. fattoncis appointed. 527-government scals. qen=the ledger in which items of income are given. 13 tafi is qui in Gujerati; the amount of revenue of a village. बदिशादिक is रोजमेळ day-book, see line 13 below दिनगतानि वदिकायाम् लिसनीयानि. रणनीयम्-cf Gujerati गणी आप{ lhand over the charge. TUTTEchief revenue charts. DEY=a record of documents तन्त्र निरूपिन-officially sent FIG=under the hicad of personal expenditurc. ZTATTTTT, zzjrt=the word et here shows that moncy should not be given on faith but spfaffr 87771TL should actually see the foot- ·१०६ Page soldiers and horses and then pay thic ionicy, अवलगा सदैवावलोक्या-care should be constantly takel. a=sccnus to meau expeuses, as they are to be written ou tóc रोजमेळ or the day-book 37T=names of this kind are found in Gujerat even to-day, SET=an old man. निरूपिततंबराजEmay be separated as निरुपितः तन्ने राजपुत्रः as in the above passage. fi afat may be oni sfâ, i. c., per licad. Faracteriter-before this, a word like yqem sccuus to have been omitted. Guitar expenses, etc. 5673=ncaus tranny, a man who wanders along with a liced of cattle (T) for selling them. TE-is a proper name woulf=a kind of lorse, 1 ZE(). TART=as regards the sale-tax. Tamirat 10% seafa 89 yii=This is an instance which shows that the site. if not the names of places, persons, etc., in tliis lxnk are !!" given as models, and not as facts If uc comprc thus scícone vir the linc 14 abore uic find lint steg 3 in the came icat als ir on vi. How can the 13th and 15th of the same mouth C the same day? groterea concession letter. 14 * pozyc=is Gujarati Dic a i. c sugar and wel4444 Ta istorieta=loaded pick-lullocks. Sterren-c. SETE BIEDT OM in Gujerati) for 3llonges it's!! 9713292=likcly to be souctug like a 1.239.21. actosis really fuga fetaosa certificate Un=M318thi M, Gujarati #9. Sruskot , sh 2011 L-is et a measure of capicity culto a !.* lour maunds. mis really THIS. 7-09d-ross, ·306 Page afafecgatira receipt. मूटक, मूडक & मूडा are synonyms. भृतगत्री (cf. Gujerati भरेलां गाडां) loaded carts. Front-If we compare this with the next passage, it may mean भृतवलीवर्द=loaded pack-bullocks. Compare it with धन i. e. गोधन, cf. धण es i. e., the cattle is now let loose. FITOTE19-here the word gør seems to mean a sack-cloth. Thus the whole may mean road-cess along with the tax on the sacks. cf. सगुणीदाने below. frank7=carts full of sesamum. सगुणीदान-f. सगुणनीदान above. 15 ETC=IE, a merchant. Ti is Arti-belonging to. 91601-carts. Etfa=a kind of earthen pot #r-probably Gujerati rì a load, a bundle. -Gajerati gafe a kind of sweet-meat. nife-(niest in Gujerati) packages. e-mari. e. Sandal-wood. त्रिपदलेख्यक रोजमेळ, सातावही and receipt book. HE7-son of a warrior i. e., TAI"; it seems that he gets four फणमककs and two दम्मs. See page 13 line 10, तदम्य स्वांगमोगपदे दिन प्रति देय हम्मा २. F9799f-judgement. तदा मम कुलगृहमेव प्रमाण-this is the utmost that an Indian high caste woman can say. aiunea present, a gift. 16 EFTTI251291()=the reading seems incorrect. PIEC 24709-in proportion to the gift given by him. 91954-the village institution. Fairyfa=the land on which the tax is pernianiently fixed. f15978=seems to be a vigha, a measure of land cqual to 20 vasas. oferta=soft land, efigfa=table laud Lut urcultivatori (from).

·l'arc 1 TIETET-uay be some as in the next passage. Il nuenus that place nicic thic catis sland lo dispose of goods. n197=tax for allowing cattle to grazc in pasturc lnud. Prettiemus. Sret=sliccp. ACATTEETCHT=bullocks used in ploughing land. sifatheft of skiu. Trovetaking away the portiou alloted to some one else. ara 11y be entiti-for allowing thic cattlc to grazc thc stems with thc cars of cor on them as grass Para arc taxed. पहमानसमपारभूमि-in this वदमान menus the land that is being ploughed. Trai=probably land-tax. 579.CTRITT-cycry kind of criinc ? suicforcareeI shall get the revenue collected from the country in this way. 17 TF-from Sanskrit te 'bcautiful', पतुरतरतुरासिकायां चतुटत्तर is modern घरोतर, a portion of Gujerat north of Baroda. This portion formerly contained one hundred and four villages same is modern steret, also a portion of Gujerat east of Biroda. Tlus portion formerly contained eighty-four villages. The singular number shows that both tliese portious tlıcu formcd one district or taluka. Izers or seere (101 iu Baroda territory) is in uttat. 99907877=2 city in which there are five leading men. Agra-generally the micrchants, magnates, grandees. Falafu=seven kinds of defects ? BAITET Televcu birtus ? grafitas volute as the moon (i.c., guiltless). 18 PELICANTHERNfafe=another reading for it is fort, Apreferitoaporet is modern vecs ncar TAT in Nortli Gujerat, The whole lord means मदलतालका. वासेटद्धम्बिक, i. e, वसणारा कणयी farmers residing. गुणपत्र, गणोतनामु=a lease of land granted by proprietors to teuanta or cultivators for the purpose of cultivating or improving it, ·Po@ Page afafe.qar=a receipt. मूटक, मूडक & मूडा are synonyms. भृतगत्री (cf. Gujerati भरेलां गाडां) loaded carts. EM-If we compare this with the next passage, it may mean 7817&=loaded pack-bullocks. Compare it with 4 i. e. 1117, cf. vut छुटयुं छे i. e., the cattle is now let loose. Figuratera-here the word for seems to mean a sack-cloth. Thus the whole may mean road-cess along with the tax on the sacks. cf. सगुणीदाने below. लिभृतवाहन=carts full of sesamum. सगुणीदान-cf. सगुणनीदान above. 15 HIC= IG, a merchant. FTTTi is Acti-belonging to. ATGT carts. afara kind of carthen pot. HIT-probably Gujerati trit a load, a bundle. FLTB-Gujerati of a kind of sweet-meat. nik-(n|zt in Gujerati) packages. »iz-frir i. e. sandal-wood. विपददम्यक रोजमेळ, पातानही and receipt book. 2017-con of a warrior 1. c., 118117; it seems that lic gets four TTS and two 7795. See page 13 line 10, apre gain देय दम्मा.. 7777-judgement. 777 49 TITILÄT gatit-tlis is the uluiost that an Indian liigli caste Woman Cat Say: MITTE1 present, 2 gift. pan7777 )=hc reading scams incorrect Arr: 5709-in proportion to the mit even loy 1.11 wing-the villame 1!! 11111!", Forrasz: 121-11" vli mi tlfvispy 1111111ently fixirl t. 2747h4, 2 1!'!!''!!' of land (111111 mut: 19:43 Iron + :... 11.1" (-) ·Page AUTYF-inay be contra as in the next passage. It wcans that place where thic carts stand to dispose of goods. hattax for allowing cattle to graze in pasturc land. gesteigt=rains, Besliecp. Ericerca=bullocks iscd in ploughing laud. धर्मोरिफा-theft of skin. memor=taking away the portiou alloted to somc one cisc. ETCUTE may be *-for allowing thic cattle to grace the stoms mith the cats of coru ou thiciu als grass. surfem-are taxed. GATTHY777 Azin this part means the land thing is being plouched. Taisprobably land-tax. 6791CTXTTT=every kind of crime? SqueletonfiteI shall get the revenue collected from the country in this way. 17 VTT-from Sanskrit rzay 'beautiful'. CITTTTTTTTTTTTT is moderni CIAT, a portion of Gurung north of Baroda. This portion formerly containei 0910 lir? four villages atrf917 is moderaternit, aby se putut of Gre pre of Baroda Tlus portion formctly contamci Upin The singular number shows that Iwth the 201620177* the free! district or taluka. Azute: or UTT (Non 1 Bom! Ini) is in otac. Turi=1 city' in wlucli ilicio are five loneline gratis REISTA-generally the menents, 111 101fe, !" is seen kinds of clefects; एकादश प्रपति-clescn nrths? Graftoris Infe as the 111001 (10,413' 1S ArtriCEN=another reading TIT****7. ater for trimettin Illine on retter stiri X G. - Thic whole wint met arty77,1, epigo T24tvo? Foto propa, minus 20% olinis: 11 or cultivaton torise par ? :: 171.:::.:.

·poc Page 19 समकरऊघडीया परीयाकुलै here the rord कुल appears to be synonymous with me in Marathi, a farmer. Thus ite=farmers that base to pay revenue at a particular rate. STEMETSiargao=farmers on whom revenue is fixed as a lump sun and who live in huts. वासनीयम् is वसनीयम्. Gegurity-should be observed. भीराणाले is श्रीराजकुले. BiTO=cf. Gujerati pat 42; thus it means 'in this way.' feferandpala=laud mentioned in goverumicnt registers with tlic namics of owners. रोडनीया, पातनीया-mark these Sanskritised fornis. पातनीया नही is in Gujerati arst tierit Fat 'should uot ba kopt cultivated'. BTTTT=tar. पनियनि-पाळी लेगामां आरशे in Gujerati. f is ni=pcas. टाटवीन करांगा वीज (1) Jef=liere is the pop. p. of ry 'to cut'. m:=: barn-yard; a thrashing floor. arzifa=sce affa above. 17=arti ans. The five artisans may be the carpenter, the 177-rth, the potter, the barber, and the washerman. 777=cf. Iti in Gujeratı; 'handlul'. fron! TI 'to cut'. दारियाग. Prac *7777=2-cial tax on the thrashing-floor. 750 poffeafter the payment of the movernicit tiv (077*) te...!: fior try (1717), 2011 the village-priet 1.--->) -"!!) moov (nr1" "* yly 1. An: 11*ITI! V **༔ * • ཙ སྶ ? ཡr？ ཀ -ia #ig， ， ༈ " . ,,? 2 + th ، & है theat :::.:36:17 ·os Parc 2011 thic spot. moet or UT=ropard or direct-ment. mon=perhaps the grant of land for doing some government work, adithic chicf fariners; thint is, perhaps for nllowing the petty fa7incrs to late the chancc. #1078 ATTE HTUT soft=the case should not be considered. It matters not iſ there is a loss of one matud only. Any is from oor the p.p. of er to pound'. It mcans a loss. TTT ZU (F4.as a sign of waruiug. Tacomplaint. STARTED AT 19.=must be driven out of the village. cir=cattlc. ACETTeri yapan order of royal favour concerning the fariners of the Panchal country. String=muortgaged = mortgage, deposit. प्राग्पाट-modern Gujerati पोरवार. TEO (TEVE) -scens to be qe in Gujerati, i. c., one who has the charter for collecting goverument revenucs. fra bull not castrated ? 20 mitareta meta=it seems cvident that formerly the mints were in charge of goldsmuths. Goldsmiths of the caste appear to have been the most reliable. Thus the whole weaus true coins from the mint in the clange of starrei goldsmiths. tilra=thrice examined. FETICHT=may be current in the market (TE). जीर्णविश्वमप्रियfavourite coin of the older विश्वमट (वीसलदेव). afa-cf. Gujeratio, 'accmulate'. कालिफाफलिरहिता-कटिकाकलिन रहिता, luere फाफलि is Gujerati काळाट 'grumbluug', prium at the same time. PEVF-if it is a joint family. UTERTE=here og te is the threshold; i. e. money must be brought into the 1011sc, Tefo en debtor, 1 ·११० Page अपूर्यमाण थाकमानदम्मामs, which are not completely paid off and still in arrears. (cf. Marathi थकलेली वाकी for the word याकमान). आधौमुक्त, आधीकृत, आयौदत्त are synonyms. $1199 for Trata=like vegetables in a market. Fra=together with other expenses. firqat=expenses incurred. faalfa=the defeated party. të jautfree (from this burden). fanTETET=in connection with the lost thing given in mortgage. **ia-cf. Gujerati $*'talk that may annoy the hearer'. Pirce=controversy. दम्मैः हस्तप्राप्तैः प्रयोजनं जायते=when there is a necessity of having the money back (before the stated time). Ega=sepoys, soldiers. tetari sa afayat=the guarantors are to be considered as debtors. olehnt eit plat ca vawhen one is approached all are supposed to have been approached, and when all are approached one is supposed to have been approached. (lit. by one all and by all one.) धुरप्रतिभुवोरन्तरं नावगन्तव्यम् there is no difference between the debtor and the guarantor. and AANTEET THai-read al for ai; the meaning is 'when one is approached, he in reply should not point to others'. 21 37109784 are different persons, see next sentence. अधिवाससकीय=neighbours. arti=is really arreſt; such surnames are found even now. FATTTATTATETË AT 4 702=whatever is written in this deed, with additional words or words wanting in it, is to be taken as the authority. ato=anost. for a measure of about 6 maunds. उहारे-cf. चार borrowed on trust or credit. Anfanti-with one-fourth i. e., 5 ftfors in addition. This proft system is current in certain parts of India even now. TEHT=when cut down. CTR=at the end of the thrashing scason. feari=may be forze or for at 'seeds of a particular plaut'.

·888 Tao Pirtsm11p 10%. -romantiquattcl'. pi-(11. Cr7 Or Crit in Gujciati) 'loquncity'. T-impaticure; au icly. 7.717-71TTTTTTTTTT i. c., after the government revcnitc l's pari. moto ni magum: ci.gutt ni märra ti: on the picvious page. freoidcal. 23 Ehef farmers-licre cheftring from the words "Trilaf sto ormai furg'? in linc 14 Bxclow mcans 'land of which the owner sup is doubíca, leuce laken by govcrunucnt'. (cl. tlic Gujerati words Fm, ci, ciclei.) FTCT-old mc1). italifemycl. lincs 18-19 below. 777tat få farti far=proved his title to ownership. etu: :=f97. Fifa:, i. c., proved in the court that it was his own land and not citer laud. Cafe Trafan connection with tlie elfu 57. एस सोटिफा-दोटिफा lost to the owner, hence छप्त. पदमागभूमिण्यापेप:-ef this पापेभ with प्रतिबन्ध in the abovo passage. It means tlic 53120, 1. C., 110 one should stop him wlien he is ploughing liis own picce of land. torta=scizurc, sciziug possossiou of, anucx as government property Bloemuay incau Inud attached to goverumeut servants as long as they serve, राणावीरमदेवस्य पामेपु-. C., प्रसादग्रामेषु. gaitai arunca m-given over for collection iu the old way, i. e., thic money to be collected directly by tlic goveruuicut. 24 Brinquegrity=ju war. 9777=may bo TTNE zuentioned in line 15 below. OTECTI=confiscatiou of the lauds given in maintenance, pre is fittie in Gujerati. street Tricat-cf. TARETTET 4m fyri, juay be made a government properly.

·Page FE:-does not mear dead but disappeared. विशुध्यक्षराणि-acknowledgement. TEORETT, most probably, the cos of a village. 9a4fJem=clearing item by item. 25 STAT=a receipt. gati government money-bag. हस्त० मां०-इस्तक भाण्डारी by the hand of i. e. through भाण्डारी. रौक्यद रोक्य दम्मा (cf. रौक्य with रोकडा i. e. cash in Gujerati). Fifari-among the merchants in India it is a custom to give some token by which the signature, etc., are recognized. QUITAS LEFT:=ms of peas. ठेक=special restraint or जप्ति. gulta: :-take 44 FAO from each village (?). Note the use of व्यापेध जपती साडवी. 26 faki=the war-army or camp. Fiffufpira minister of piece and war. quererfargoverner. FTTTHER Ei=an army consisting of one thousand men. नीत्वा आनीय, प्रतिकारग्रह-for defensive and offensive purposes, f4779*19=leading to victory. Sneatae (cf. Gujerati nog) may be sent. fofas=a private letter. te=official letter. मिलित पोतकदम्मा-collected government money. STETT:-from the camp. see page 27, 2nd linc, met Is Tiran attack. प्रती-प्रतीहारी? 27 fat seems to mean escort, suite. ĀC19E=group. राजमीजयनकर्णचारायां%Dhere चाटा seems to mean an attacking party. श्रीपटर=camp. दीपोटाबाली. gaitzatsan (3) Forfris explained in lines 20-21.

·११३ Page Aerocea harbour. 5451116-a ship from thc Ormuz island. तेजी-finc. शेपा-निर्माल्य, etc. 29 जरदजीवरक्षिफसर-जरद+जीवरधि+कदुर 'aifferent kinds of armours'. FITTE=armoirs. a=it seenus tliat the ministers were in the habit of sprinkling saffrou water on the letters addrescd to a king. विपदमवधारयताम:ho examines the three chief account books 1 रोजमेळ, 2 सातावदी, 3 पावती वही. 30 फाइण्यता-note the word. 31 सविशेषमया-may be सविशेषतया. ramacf. Gujrati fiha-carc, protect101. 32 Cat=r weaver. qilmoit=drawn out into tlırcads. cf. Gujarati gini. quiftaaloven. cf. Gujerati gore. It may be guitar faitgr=Dellu ? getti exprobably 5712777 ( 111 Glucrate) with cliers of fixare wovon in it. 992=a kind of cloth worn by Homci. grett=wluic speckled cloth. gn={cf starft geldt in Gujerati) a kind of banyes'. 97407=tortoise-slicll. aesti=cf Gujerati aj 'brcelet' inf Gueuils at a present' or 'Gift' EVITA s really fitz at I-11125h this for anoty. 33 सारा-are 674177Y=> dood or cicle. (रिकाmukt सतप्रत्या-per hundral szfa-ci Gujarati Cowl acca alta. 15 ·Page HERRTEFEUERIT; is mud; the whole means layers of mud. कलिकावठिकठचटरहिता कलिकावलिक ( mere reduplication) meaning 'quarrel'. =anxiety. (c£ Gujerati 3517). 89EATE TIEFTI=within 24 hours. 3 hours=one 4GT. fratrctat=renouncing all claim to it. 09891 explained on page 20. image=beating, from Sanskrit 47 to strike. get a tresplained on page 20. 34 व्यवहारिस्य व्यवहार 'use'. qrdiqq=may be a proper name, as coins are sometimes named after certain persons, e. g. 1, 763t, etc. अष्टप्राइरिका-cf. अष्टप्राइरिक्या in the previous passage, twenty-four hours. वस्तिपत्रविधि-वळतदाणखत in Gujerati. अथैवव्यास्तव्य-may be इंववास्तव्य. परत्र स्थापयित्वा=by laying it out at interest. रोक्य-cf. रोकडा in Gujerati. fagufram-by the addition of interest. TE=the stem or the trunk of a tree; here it means the whole tree. आढाणके मुका:-mortgaged. EGET ITT T1647:= 100 should be deducted from the value of the mangoes and the creditor should get the sum entered at the back of the document. (577591. from 37' to cut') पत्रग्रहान् इटन्ति=will be free from the bond cf गुटन्ति with Gujerati i. e, e, within 35 Mitrany connection. धनिक-cf. Gujerati धणी 'owner'. fo-from Sanskrit , on v hich no one has any richt. afar 17. TH=cf. Gujerati 77777 IFÍC, i. e, something mortgaged, the produce of vibich will, in course of time, pay off the debt आमधुरम्भाप्रपर. ATT UT TII=the same as above fait may ly, af2719 asalyve. » TIIN Hig=this shows that all the inits ac t2 kez antes alue of all of them is to fy. Considc:cdr ·.', '', in le civcic from the original w > or posipathic aliyepretacc from, - agam govog dinner with silcs; cf. marathi is 'tile'. POST.Cei :,lirochoid pays of 3 capace ca all sides; cf. Gujcrti faj. rinf.,hl of the compound. , norning certainly. over the paper dinding. miercinlesia a market, nang the five leading much of the city, ya aid:rg opentions i=permanenti TI. progressorered over with tiles cf. Free si in the above paesare OTTY79=ike roretrbles and fruits. o reitlis word is explained further on page 37 lines 1-2 UTET 47* fit trang. It is fit Tai mare in Gujemti. STT 5-mortgaged. T*Erent; cf Gujerati cfare ter=this is the maxim known as feriti. 60ftierepairing Sexpenses OTSIT=when the house is being racated. पा तदारि-only. FR9-cf. stat in previous passages. इंदनविक, OTT"=the deed for mortgaging a honse. sift tissurrounded by a versadchi ·Page TETET=cf. Gujcrati 5777; thic Girst room in a louse. Tugatra kitchen. 1977 F-cf. 1737 in line 1 meaning 'rent. f97a=thc falling of rain-water froin the caves; cf. Gujerati नेव or नेवां. फोटडी-कोट 'walls of the compound'. 877fagi magifor Frotacy=for a period of five years from to-day. ET=cf. Gujerati te 'straitened circumstances'. fastfara=are being searched for, i. e., when he is in search of money in times of difficulty. TTHETOTT Ti=this very bond may be mortgaged. 38 1. e., anfonytarayfi=on the original foundation; cf. Gujerati qat the 'foundation'. काठ-cf. काटमाल in Gujerati. ferite-cf. Marathi vita 'tile'. 4219-cf. Fetur in Gujerati, 'bricklayer', 'mason'. jat-cf. Hoge in Gujerati, day-labourer'. GIPFHT=expenses incurred. चटाप्या-cf. Gujerati चढाववा, must be entered on the back of) the bond. top=grannary, store-house. समराप्यम्-cf. Gujerati समराववं. 'should be repaired'. FA FARETTE=at one's own sweet will. trafry=should be enjoyed. A1991-cf. Athg in Gujerati 'collectively'. cf. grises in 37-4. चरौ-may be नरौ. arreſt=may be reft. TEET=deed for the house lost to the owner. 34f095=a mortgage bond. HERAPECat=free from the layers of mud. यदि कथित दिने द्रम्मान न ददाति तदा द्विगुणदत्तदम्मैहमाचन्द्रार्क टुलति-If he does not pay the money on the fixed day the house will be permanently ( TTT) lost to him (even if) he pays double the amount when the period is over. 39 BATTE101997=deed for mortgaging a house, ·tu l'ares aptifrirn-hoteluth po nud ho are riscd in tlic sense of from tlic perai and tlic olilci. offpri-inny be alriri. - Fry in Gujcrati. chin poient Ricare formed a =(whicu the date is already mci) ili ich will not yet his farm libcrted by thic rendy iuoncy fied un juere of colle; cf. Gujerati ngt or set with this fu. 797-1. Gujarati mi 'make to obey'. **ITICTTTIN:cca lor mortraging a lorsc. smisire firmoser ahnc. Terus wees, stefna-fi in Gujcrati; a guard, custodian. ricm=is really nitr=prichly shrubs linving a few or no leaves on them, softcn stands for 17 in writing. 40 Govo-hould be fixed, i, c., to be served to them. cf. Guferati of Sci. Orta according to tlic conditions Inid down in thic boud. filmprint=after one day is over. migracyrei=for thic cxpcuses required for every item of expenditurc. bartar=may be $754+eIT 'front strings.' remitadan vcrb forined from diferite, i. c., of death is caused by drawing the ropes round the hind legs of thc horses. sin föra=when frightened. aittimel77.1 in Gujcmti 'deus' in a mountain forest. Part=cutting off the tongue. mei=is it 4+377 unablc to walk ? Ill. 57dn=previous oncs. Afect=quarrel. 77777777=mid, an examplc of were reduplicatiou. zaphat=mny bc liberated. €19.9förar-qida=like vegetables in a market. TOETATS-9199-like sugar and badan, fruit, que is HIIT in Gujerati. TE=2 siarket place. slea(TTTFIT=ffis that are really wanting.

·id at a public place frequented by many, 4594 is aan in Gujcrati. ११८ Page उअयो=is really भयो. 4614719=causing one to observe. 41 हेडामfor this read हेढाउ. eftigelfcarcat-two kinds of horses. gqui forfal=calling it an expenditure for grass, etc. Tariq=may be debited; cf. Gujerati gang. Theanhaaracalamities owing to the king or god. योगक्षेमादिक-death. जातयोगक्षेम=died. cf. एती घोटको विनाशं प्रामुतः in the previous passage lines 14-15. icin the same way as. gicat=what is known as glory in sanskrit. crecife is really gihtipe explained in the previous passage. Fred=cf. sitg in Gujerati; 'placing grass' before cattle as fodder. afara deed of mortgage. 42 fecera=the Ens in which there is a mixture of two as of a lower metal. FATHU=with a court-yard. मीनजलपात is really नीव जटपात. Hear=(mere reduplication) free from layers of earth, etc. 43 पारूपथक-see पारीपथ on page 34. आहीकृतं आधिकृतं mortgaged. होहलिकाभूमिमध्याव=although it is in the possession of the owner (because he makes a gift of it) still that land is known as elefarit, i. e., sfon because it might have once lapsed to the government. ESTIFT art=the piece of land that can be ploughed by one plough. fifa-may be afea. 44 ग्रामीय टोइटिका मध्याव-see the previous page. Fleraisin the attack made on; cf. q 'an attack' with gre in Gujerati. 74=2 place where four roads mect. रहाध्य=causing her to stand there. चतुप्पधे रहाप्य means that she was ·Loss mfass. All is 115cd in its Gujcrati scusc. Arzu-to nccd out grass farwinr, along with thc con. pri neclamng ounership. PTTCTTTTT 7576777-i. c., thic purchaser has 110 siu thoroby, fently him who made an attack on; cf. ET Fard in Gujerati. visi. Ilus with purt in the previous passage. p=cf. Gujcmti tvg 'to cook'. Tato TETTUI TA ford=cf. lines 24&25 on the previous page. परपा-(हनिम पा)ci. this हत्या mith Gujerati भएकधी करीने. देव भीनाथपप्रमुत्पादयति-ci. this उत्पाटपति with Gujernti sपापुं. वैद्यनाथ sccus to be the name of some idol of Siva and the scems to be FOFYT. In India, wong the is at least, the act of taking, first in land on the idol of Siva amounts to stcaring, Cam=much liamsscd. een=plundercd. faiet=agitated; unsteady Futur=the clder brother of tho husband. tarzis ca, i. c., making. The use of car is very peculiar. ETTE=is really FITTIT a place where alms are distributed. 46 gerufit=mauy lairs of her head have fallen down. offto=frightened. SUE=quite changed. Tofaakceps. srcat finalling at thic ícct. hitralfy-for saluting. फालापदिएदुर्भिधा=is really काटरूपदुधदुर्भिक्षाव. गुप्मादेशित is really गुप्मदादेशितं. मानयित्वा=ct Gujernti मानीने 'accepting'. ricfe oft rat, i. C., seeing that there is no one to tako care of the thing, aftgurt=perhaps in full youth. aparma. Va Anta:=muiltless as if he was absent, Si-with a dagger ().

·१२० Page 47 Freitai=the sign Fairfie 916f-purchaser. agur=ploughing elcsa gutter; a little channel for carrying off water. moont=a reservoir of water. frezcleaning. Herre TOT=99 %, i. e., fully. प्रवहणके चटाप्य=cf. Gujerati वाहणपर चढावीने, i.e., causing her to sit in a boat. aEgr8=in exchange of something. विकेतन्या-is really विक्रेतव्या. प्रणश्य-cf. Gujerati नाशीने; going out of sight'. A1471a-from fa, i. e., when they are going to get themselves separated. Traf=all the household articles. 48 aferrariworthy or unworthy things, i. e., good or bad things. राप्रपोच्छादिक-राच रचीलं, household furniture. जोगगरि जुवार in Gujerati. तूबरि=नुवेर in Gujerati. FIET=ito in Gujerati. घुटा-चोळा in Gujerati ATC=bunches of castor oil secds. This word is used by the farmers of the Pattan Taluka even now. t=a sheep cirerea kind of cart. SPOTTET=TEITI 'a big bullock cart drawn by four bullocks'. TI=2 kind of cart. a=2 kind of carriage. TT1=2 spade; cf. Gujerati T. TTT=2n axe; cf Gujerati TTTT=2 toe; 2 spade; cf. Gujcrati 1717. 21 iroz kar sharpened at onc cud, used as an instrument fu: dirgint, cf Gujerat: *14. *3=2the ci Gujerati girt, arr. ērt=2. iro- san, ci Gujarati vi.

·Page E TITTEteit both the nords nucan "a plougli", fuar gond; ci. Gujerati qoft. REI well in a dry pond. 77377=vessel (on which food is ccrcd). ziarate=111 cuamplc oi reduplication. It may be strija Gajcrati (as it follows the void *7377). Tieturavesseis made of bell octal (lor liolding butici, milk, cic) Tropicarticics. Tritis CCIS OI TIE 111 modern Gujcrati. niget=a coppei pot. ut is het in modern Gujciati. TOUT SCCnis to be the stand of a crici. tietra suing ZTET may lic a lind of lid. pri=lids, covers Teams it a conci, il vessel fog luninga 2000:1?? NITEn watcipot lig il 20111. पटलोमय Mly be genti, godtan grinding ill. faeci, Gujarati fisici, a slab of stone (1): * crushed or poundcd. 79178 15 r. trac Fat Lot dosleeping (its f1031 178 91 $ !!! mi 17,7 075=uel (seels). witambusamus (cy). I. Ginjali , garuitrit tall 3.11 (?). 941 - 1all ja (mandh). qjit-,111 esitdien put 1.11 Hill.nl !} {5'9", 1: reft u lirik lail: itti. Mila fügrai my ly, safarei, :, una ma olet tapi rin lici Vll. 3 Arus HIV king filipiin This was 11 pc **,'!..

·Page at frataan to Imra, i. e., the relation now is only this much, viz., that they are to be affected by the impurity caused hy the birth 01 death in their families. 37792-is fraud. 97-1ay be joined to the following fefaamfarafea. TEHT-silk cloth; cf. get in Gujerati. 01-linen. फरहि-Gujerati फरह, i. e., rice once ground and divested of its outer liusk. 362-Gujerati 876€ a kind of pulse. कार्यकारणबाट न्यायपूर्व i.e why a particular thing is given to the one and not to the other cannot be explained. Tytuffan=written on the back of the bond. FFC-i. e., who are not minors. वर्तनीयः may be वर्धनीयः 50 fraca-injury or hurt. ( 27699 may be a better reading ) see next passage 1. 18. CHIETP-4177 99-i. e., I shall die a donkey's or Chandala's death (1. e, a vile death) TIFTTaq-i. e. there is no sin for them. TATTO=court of justice, अलीकं चटापितम्-circulated a false rumour; note the use of चटापितम्, 871 tarcelaan=a calamity (like a thunderbolt from the sky). धर्माधिकरणपण्डिता गईभपत्रं समर्पयन्ति। In this passage the वाह्मण gives the a-the lines following also show that the Brahmana gives the गईमपत्र. So the correct reading seems to be धर्माधिकरणपण्डितेभ्यः गईमपत्रं समर्पयति । alagafafura certificate of good character. Alfont=advised. #qizi zor=fixing some boundary. ana=by the portion obtaiued. 51 - fafeat-both of them. Heyn:=will defray the expenses; cf. Gujeratı tej. de-see abovc. Will GAM1A=with the dagger as thic recognition wark.

·Page 11499-thic fiat od tlic idol of Ary". 67997= crecment. =provisions IT-breach of words, quis really greuta: Parti-i. c., he will have the sin arising from breakiug the idol of शिव. 52 UF#-i. c, they have 110 sin. पत्रमुरपटितम् the रिल्यपर lifted up (in the presence of श्रीदेव). 04599=the ticaty of alliance. 19791TC=R¢ scems to be a mistake. sfes. may be a correct reading. Friese oogarmy should be sent against him. संवाधना-संपापना strong opposition. Mi=the gireu guarantor. दौकनपत्र=permision of divorce cf. Gujerati gटा छेदा मेळववा. मेहरटणीयाफेन फुटरकृटुम्ब कृत्वा स्वसता चांइआपान्मोचापिता-this is a peculiar sentence. Horecitqin is the lusband, and Recriist the father of the girl. The husband seems to have been disgusted with the wife, so he caused the father to get the girl made free from the relationship with lum. facftafitoftra 'mentioned'. ATITEhizmith anire; i e., TTB has received all the mouey and saw that the account is clear. 53 Aftar: fagfcafear-accepted as being clear (with reference to the account). fasfca wagtiwith the men (sepoy's) mentioned. विरहित भूर्जपत्र-विलिखित भूर्जपत्र. sfatinthe day's accumulated. aica=taking. (mark the use of this aft) From inthe sit is the mark of recognition, POTETI-saying, or charging. iterutais sonicthing like a word of censure passed'; it is explaincd by the following lines. parafance:=i. e., thic punishment should not be made to fall on us. 1

·*
+
$
Y
.
Com
1701
7
1
**** Arifitrës
3157 perry-Leste Pin
11758171= US ?" [";'...!! !!
m.) Citil arbeit.
977177="
Welle tile !: 10-1
road-)
Infob 21. th: mcrcluant to stopni
low ground
?firms tax) inspectors.
mafa1977=tax for importing and export:115.
f777ifa=n hat is called 7-A7T in Gujarati, a small pre:ori,
a bonus.
STATTE: 1477 47-97 =it seems to mean that the gate-keepers (i.c.,
MATATIFS) should make haste or should not make any celey.
55
दुहवित्वा cf. Gujerati दुभाव, to tease.
दानसक्दम्माणां टभ्यानां बटा=on the strength of the दन्मs beirg due as
the toll-tax.
Surratio=foreign articles.
मागोऽपि दरो न वहति=cf. Marathi ranा चांगला यादतो for the use of धाति,

·Page grafooruitg=TA TERIT 'going'. 147-cf. Gujerati qard), i. C., a travelling merchant wlio carries for sale goods in a caravan. quafii-already explained. Fornar=should be well-received. gott für gut as the tax for safeguarding. eficentig di-scaled with the syllable sit. Firmafor=a deed for borrowing money. Futuro Pergispartami. C., current both in the corn-market as well as in the gold-market. aft mici-a reduplication of fe 'quarrel'. 5992-cf. Guijerati 47712, 'disturbance of the peace of mind'. सन्मुपदलासराणि=cf. Gujerati सामा दस्पतपन. 56 gfaara=for non-payment. frigasy=for the payment. CTT AFPYboth meaning the same FICENTS TTfo=a receipt. Grýtte=for doing the business of lending money. qrafagfarI shall deduct and thus take less. श्रीफरणीयटदारदम्माः प्रसादेन मुक्ता=the money borrowed from the govern. ment treasury is by (royal) favour left to him, i.e., the government has presented the money to him मटमटा-cf. Gujerati मटयु. TÊ EFT =warning and assuarance of security. fifeq=judjment ATTY=cf. Gujerati Arpart'a mutual fighting' 87% Cot Pala=I shall prove that the corn is stolen. مسولی 57 अस्य वचनपटे वर्तमाने here the word पट 1s from the Gujerati root पाळयु SITET=contract deed ? Frui=cf. Gujerati 97 'a strip of low ground'. Terri=toll-tax collector. 14C(=cf. Gujctati 'packages'. yrrect Gujerati fizy, ardui=baskets. wift-bundles. मोकाव्यम्=cf. Gujerati मोकालाई ·१२६ Page विकरणपट्टक and मण्डपिका पटक-market-tax contract. राजकदैवक=calamities owing to the king or God, उरन्दर-delay. पातनिया should be left aside, i. e., should not be taken into account when calculating the number of days. चीठिका=a. chit; cf. Gujerati चिट्ठी. कणभक्तसक्तजोवारि=i. e., gianle as undressed provision. This is menfioned as olll 3. which is really alll seers. and 34754 ) 4111 is really 9111 aulas (16 pratos make one seer.) 58 लेखपढति II. These stanzas, in general, give directions for writing letters and treat of the position of Fife, or eft, or the address, and similar things. 59 समस्तलेखलिखित विज्ञप्तिकादयो लिख्यन्ते यथा-This passage explains as to whom लेख, विज्ञप्तिका, etc., should be written. 99147ge=this passage contains words from the Jain philosophy क्रोध, मान, माया, लोभ are the four कपायs. प्राणातिपातादि-these are five महानता, १ प्राणातिपात विरमण, २ मृपावाद विरमण, ३ अदत्तादान विरमण, ४ मैथुन विरमण, ६ परिग्रह विरमण. त्रिगुप्ति जननी-१ मनोगुप्ति, २ वचनगुप्ति, ३ कायगुप्ति constitute त्रिगुप्ति which is like the mother (to चारित्र्य धर्म, i.e, साधुता). HETT4=respected man. द्वादशवतवंदन-nmay be read as द्वादशावर्तवंदन or the form of salutation in which the joined hands are vaved twelve times ( like an भावर्व). प्रतिक्रमण=morning and evening prayers. स्वाध्याय is आध्यात्मिक चिन्तन. It includes five things,-१ वाचना, २ पृच्छना, ३ परावर्तना (remembering it again), ४ अनुप्रेक्षा (thinking on the real principle of twelve भावनाs), ५ धर्मकथा. धर्मलाभ=Jain साधुs (of the श्वेताम्बर sect) utter the word धर्मपणाम when they bless the person (गृहस्थ) saluting. 60 मुदल=a kind of व्यन्तरदेव among the Jains, चीर्णनतोपायनक=the gift (उपायन) for the vows practised. 61 ठाकर-Gujerati ठाकोर, chief among cretain tribes of Rajputs, or a small chieftain.

·। For 1, १११ ; ; nirahi 1.tthymn 1121c comc, . . . f.muft 1 TIT:-If there is any "" ! Hit of 17. Kotns here, yon; {{of my clf (your opinion .in 18 { pr 11 Pahintml) Coticct; I shall never Hit is not that 30micaivitis mycll. - । "i-50 mint kams I'. frenithe S.111111t culture of this Pral.rit :- परिमातिएमोसादर पानि । भातायात पुनरपि विते । rrrr life. nfor CPEny tions, Kitch:L, anity, concern. निमि-11311. cr-ftyxii: c Gucrati Inchmg'. et meani.03 17Com 1-1. Guerat1 an ornament'. wणयाnि mortgaged things. पार प्रोर=cf. Narathi eपार पापार taking on credit'. सारा=cnse; f. Guyerati mरयार. परपर पनि=cf. Gujerati मोपलो. साथ really सार faTTT910, cic-thic Sanskrit rendering of tlus BITTT TT is as follows:- विनाशपरासितापा पर प्रियतम ! कुप ति. ? यावा रतिरसविमसनद प्रेमहद मियते संपा। 61 ru jump'. समrong. सारयित्वा-fimshing, cl. Gujerati सार\ to accomplish', भागपठामो ना=cf p.61. 1. 24. रा=complaint. निशापितम्-finished.

·Page यत्तव फुलसदृशं तदनुष्ठेयमिति-this is the utmost that an Indian hust can say to his wife. 65 रणरणक-anxiety. दप्सस वि दिसास=etc., the Sanskrit rendering of this प्राकृत गाथा is follows: दशस्वपि दिक्षु दृश्यसे हिण्डसे रथ्याम वससि मम हदये । वन्मयमिह सफलमिदं तब विरहे मुग्धे! पश्यामि ॥ सनणाण य=etc., the Sanskrit rendering for this is:- श्रवणयोध कर्तव्या भवति(? न्ति) प्रियतमावार्ताः । संगृहीतप्रियाकलेवर ! खिद्यस्व रे दृदय ! माऽधिकम् ॥ १ ॥ संभाला=cf. Gujerati संभाळ 'care', 'protection'. Arct=care. राटि=cf. Gujerati राड 'a cry'. रटत.=cf. Gujerati रटर्बु 'to speak out' 'to utter'. Fiteriaalit sit down, i. e., do not work (for want of money). अस्माकमुपरि उद्धार्य cf Gujerati अमारे खाते उधारवा. अग्रेतनोदारस्य सांप्रतोदारस्य च=of the previous and the present loan too. 66 साभिज्ञानेन=these अभिज्ञानs or recognition-marks were necessary in those days. सो कोवि न जाओ=etc., the Sanskrit rendering of the Prakrit गाथाs is as follows: स कोऽपि न जातः कुत्रापि कच्छपकलानां मध्ये । यस्मै समर्प्य भारं कूर्मो निवस्य विभाम्यति ॥ यथा सरसे तथा गुप्केऽपि पयो वर्धयत्यनुदिनं विन्ध्यः। उत्सङ्गवर्षितं निर्गुणमपि गुरुका न शिथिलयन्ति। यथा स नीलकलाप. प्राट्काले पिञ्जरे क्षिप्त. । सस्मरति वने रन्तुं तयाऽस्माकं मनस्त्वां स्मरति ॥ स कोऽपि नास्ति सुजनो यस्य कथ्यन्ते दृदयदुःखानि । दृदयाद यान्ति कण्ठे कण्ठात् पुनो निवर्तन्ते॥ ते दिवसाश्चतुरमुला ये स्वया सहिता आसन् । अधुना दिनकरोऽस्तमेति पष्ठे पप्ठे मासे ॥ चुलक-a mouthful of water. 67 मुकलिता=cf. Gujerati मोकलयुं. 68 दृहयित्वा=getting her displeased; sce p. 55 1. 1. THE END.

·. १२९ List of Important Persons. प्रतापसिंह ४४-१०-११. भाभूय ५-१९. भीम ५-१२. भीमदेव ५-१५२३-१८, २९-२३, ३४-४. मालदेव१२-२८. मूलदेव ५-१७. मूलराज ५-९. सजयपाल ५-१६. भानलदे ५-२३. थालिग २३-११;२३-२५:२४-०; २४-१४; २४-२४, २५-५, २५-२२, २९-३, ५२- २५: ५४-२४. कर्णदेव ५-१२-१३. फुमारपाल ५-१५. रोताक ५२-२८. चन्द्राउली २७-७ चामुण्ठदेव ५-१०० जगदेव १७-१७. जयतकर्ण २७-३. जयताफ २६-५ जयसिंह ५-१४, २९-२. दुर्लभदेय ५-११-१२ धरणीधर २३-१०३०-३. धारावर्प १५-१३; ३३-१२, ३७-१०. नरसिंह २७-६. नाग २४-८. नागड १३-८, १५-५. नागपाल २४-१५. रासिल २६-२८. रिणमा देव १७-२९. लावण्यदेव ५-२१. लावण्यप्रसाद ५-२४, ५२-६. पण(न)राज २-१९. पभदेव ५-११. पापदेव २७-६. पापपाद २६-४-५. विजयसिंह ३३-१३,३४-६. पीरपपल ४५-४. पीरमदेव २३-२९, २५-२३. शीलण २-२०. सारंगदेव ३०-२, ३३-१; ५२-२४. सिंरणदेव ५२-६.

·१३० List of Places. पचाल १८-१९. पत्तन १४-८; १९-२७, २१-९; २५-३ २४-२८, २५-४, २५-७, २७-१%;3c २६३८-२८, ३२-३४२-८५३-१२ पेटलाउद्र १५-५; १७-१९, पेटलापद्र १५-९. प्रमास ४४-२. प्रल्हादनपुर ३३-१४.. वर्वरक ५-१३. अणधुर २६-५, २७-६. अणहिलपत्तन ५४-२३. अणहिलपाटक ५-८; २३-१०, १७; ३५-८; ३६-११, २४,४७-७; १३-१, ३०,४४- २९; ५४-२३. अणहिलपुर ४१-७. अरलुआपथक १४-१३,२४-७. आतरसुम्बक २७-१. आशापली १६-२५; ३०-२. उज्जयिनी २७-२४. उनाउमा ४३-१९-२०. ओडा २९-२९. सेटकाधारपथक ५-२१. सेटकाधारमडल १७-१८. घोपावेलाकुल २७-१७, चतुरुत्तर चतुरासिका १७-१९. चन्द्रावती३०-१५. चन्द्रावतीकरण ३३-१२. चाटा? २६-२८. जाम्बूग्राम ५२-२६. टीमा ५०-७. टेदादा ५०-२५. दण्डाहीपयक २४-१४. दन्दाहीयकपथक ३४-८. नरसमुद्र ९-२५. नागमारिका ८-१३, १४-१. दमारीपथक ५४-२४. यालुआ ३४-८; ३५-९; ४३-२, ४३-१६ ४४-१;१५-१,४२-११,५०-१३:५१- १२;५१-२४.. भीमपल्ली २-२२. भृगुकन्छ ८-१. मण्डलकरण २५-१२. महामण्डपिका १४-१. माण्डलिकपथक २५-२२. मुहुडासा २६-४, २७-६. मोटेरा २३-१२,५०-६. योगिनीपुर ३२-९. लाटापल्ली ११-२९; २६-२५. वर्षमान १४-१३; ५२-२४. शाकम्भरी ५-१४. संसारी १९-२९; २१-१२. सपादलक्ष ५-१५. गिरनार ४५-२२० गीतापुर २५-१२.

·. C, X), Dilil, qe Anti H. IN CON Dan SS ir Bilim To Gaekwad's Oriental Series, CRITICAL EDITIONS OF UNTINTED SANSKRIT TYORKS, EDITED BY COATZTENT SCHOLARS AND PUBLISIIED BY TIC CENTRAL LMRANY, BATODA, 1. Kavyamim'ınsa by Rajasekhara. Rc-issuc. 1924 2. Naranarayanananda by Vastupaln, ed. by C. D. Dalal, 1916 3. Tarkasamgraha by Anandajnana or Anandagiri, cdited by T. M. Tripatli, B. A. 1917 2-0 4. Parthaparakrama by Prahladanadeva, ed. by C. D. Dalal, 1917 0-6 5. Rastra udhayamsa-Malakaysa by Rudrakavi, edited by E. Krishnamaclinrya Introduction by C D Dainl, M. A 1917 1-12 6. Lingnnusasana by Vamana, cdited by C D. Dalal, m. A. 1918 7, Vasantayilasa by Balachandrasuri, ed. by C D Dalai, 1917 8. Rupakasatka by: Vatsarnja, cdited by C. D. Dull, N. A. 1918 9. Mohaparajaya by Yasalıpıla, edited by Mun Chatur Variaji. Introduction and appendices by C. D. Dalal, M. A 1916 ... 10. Hammiramadamardana by Jayasımlınsuri, cdited by C. ] Daini, M. A 1920 11. Udayasundarikatha by Soddhala, edited lry C. D D-Irl, x A. and E. Krishnamacharyn, 1920 12. Mahavidy avidambına by Bhatia Vndımdrn, cdtcil: Telang, 1920 13. Prachiungurjarıkavyasımgrahn• collection of old Grgcent Poems (12th to 15tl conturic), edited by C.D) DII, VI 14. Kumarapalapratibodha Somnpunlılarının, kiitri' Mum Jinas jayajı, 1920 15, Ganakarila by Bllasati ajna, cirilis C. 1), D.lal, a'r 16. Sangitamalaranda ly Nuada, edited by R. Tri re, 17. Kavindracarya's List, Lind of works in the coli in Kavindracanya, ninth centut pundit rretra !! Shnstry, with a foreword in die Grigio rila ..., 18. Varalingtilyasutra, cdited by I. R. Shan Slingen, ...: 19, Lekhapaddhati. Specimen Smuktu leten, me, centuries, caited lit C1 DI! Shrigondeiar, X, 1, 1025 20. Panchmaha or liliana Lilla di In 21, A Descripc Cao. Os :... C, D. Dit all, A,ro'ir? X's . . 1 $ V tot ·१३० List of Places. पचाल १८-१९. पत्तन १४-८; १९-२७, २१-९;' २४-२८, २५-४, २५-७, २७-१; 30 २६३८-२८,३२-३;१२-८; ५३-12 पेटलाउद १५-५, १७-१९, पेटलापट १५-९. प्रभास १२-२. प्रल्हादनपुर ३३-१४.. वर्वरक ५-१३. अणघुर २६-५, २७-६. अणहिल्लपत्तन ५४-२३. अणहिलपाटक ५-८; २३-१०, १७; ३५-८3; ३६-११, २४,४७-७४३-१, ३०,४४- २९; ५४-२३. यणहिल्लपुर ४१-७. अरलुआपथक १४-१३,२५-७. आतरसुम्बक २७-१. आशापल्ली १६-२५, ३०-२, उन्नयिनी २७-२४. उनाउआ ४३-१९-२०. ओडा २९-२९. खेटकाधारपथक ५-२१. खेटकाधारमडल १७-१८. घोधावेलाकुल २७-१७. चतुरुत्तर चतुरासिका १७-१९. चन्द्रावती३०-१५. चन्द्रावतीकरण ३३-१२. चादा? २६-२८. जाम्बूग्राम ५२-२६. डीसा ५०-७. हेडादा ५०-२५. दण्डाहीपथक २४-१४. दन्दाहीयकपथक ३४-८. नरममुद्र ९-२५. नागमारिका ८-१३, १४-१. नुमारीपथक ५४-२४. वालआ ३४-८, ३५-९;१३-२; ४३-१%, २४-१;४५-१; ४१-११,५०-१३,५१- १२;५२-२४.. भीमपट्टी २-२२. भृगुकन्छ ८-१. मण्डलकरण २५-१२. महामण्डपिका १४-१. माण्डलिकपथक २५-२२. मुहुडासा २६-४,२७-६. मोटेरा २३-१२,५०-६. योगिनीपुर ३२-९ लाटापही ११-२९; २६-२५. वर्धमान १४-१३; ५२-२४. शाकम्भरी ५-१४. ससारी १९-२९,२१-१२. सपादलक्ष ५-१५. मिरनार ४५-२२. मीतापुर २५-१२.

·No text on this page.