·No text on this page.

·అరసు
మజ్జయ దేవాఖ్యక వివరవిరచితే
చర్జాలా కాఖ్యరు
వ్యుత్పత్సూనాం సుఖబోధాయ
సు జై పతళ్ళ తార్ధాల
జార లక్షణస్వ రూపొదాహ
రణ ప్రతిపాడక : పఇమమయూఖః
గ్రామ స్మహిళూర పురీ మధ్య విద్యోతమా నది వ్యరత్న
సింహాసనారూఢ మచ్చామరా జేన్దా తేన
ధర్మాధి కారిచక్రవర్త్యయ్యంగా రేణ
వివ్వత్పుస్తక సాహాయ్యత్సంశోధ్య పరిష్కృశ్య
మహీశూరపురీ మధ్యవర్తి న్యామ్
విద్యా తిరళీణ్యాఖ్యాయామ్
స్వీయము ద్రాక్షరశాలాయామ్
విరొధివత్సర చైత్ర కృష్ణ పళ్ళుమ్యామ్
ముద్రా పితొవిజయ తెతమామ్
ఇదానీ మేతన్మల్యం రూప్యకలాపళ్చాకమ్
లాగా

·No text on this page.

·రసు.
కృష్ణాయపరమా త నేనమః.
బుధరంజనీ నామక సంగ్రహవ్యాఖ్యా నసహిత
చంద్రాలోక ప్రారమ్భః
కీతిలో
పరస్పర తపస్సంపత్పలాయిత పరస్పరౌ |
ప్రపంచమా తాపితరౌ పాంచౌజాయాపతీస్తుమః |
అలం కారేషు బాలా నామవ గాహససిద్ధయే | లలితఃకియ తె తేషాం
లక్ష్యలక్ష్మణ సబ్జహః n* ఉపమాయత్ర సాదృశ్యలక్ష్మీ గుల్లసతిద్వయోః !
హుసేవ కృష్ణతే
స్స్వగణంగా నువగాహJI ) :
ఆమరీక బరీభార భ్రమరీ ముఖరీకృతమ్ - దూరీకరొతు దురితం
గౌరీచరణపజా జమ్ !! — ! అధార్థాలం కౌరాణాం మధ్యే ప్రధాన
త్వా త థమముపమా నిరూవ్య తె - సాచసం జేపతొ ద్వి విధా - పూ
Fణలుస్తా చెతి - తోపమానోపమేయ పొధారణధరోపమావాచ
శానాం చతుణాం ప్రయోగే పూణ్యే త్యుచ్యతే తెషామన్యతమాను
పాదానే లు పైతి | తత్ర తాన దే కెన శ్లోకేన ఉపమాసామాన్య లక్ష
ఖో క్తిపూర్వక ఁతాము దొహరతి | ఉపమాయ తేతి || అత్ర ప్రథమా
ధం లక్షణం
ద్వితీయాధక ము దాహరణం - ఏవము త్తర తాపిపా
యశః పూర్వాధణం లక్షణం - ఉత్తరాధE0 లక్యుమిత్యవగ న్తవ్యం-
లక్షుణవాక్యం వ్యాఖ్యాయతే - యత్రద్వయోః ప్రసిదొపమావొప మె
యయోస్సాదృశ్యల ట్మీరుల సతి సహృదయహృదయాహ్లాది త్వేన చారుత
రంసాదృశ్య ముద్భూత తయాభాతి - వ్యంగ్యమర్యాదాం వినాస్పష్టం
ప్రకాశత ఇతియల్ - సాఉప మేత్యధ్యాహా రెణయోజనా - య త్తదా
ర్నిత్యసంబంధాల్ - అశోదాహరణం వ్యాఖ్యాయ తే - హెకృష్ణ లేత

·ఆ సవ్యాఖ్యానె- వ⑤లో కే-ఉపమాలజ్కొరః || ౧! వర్ణ్యోవమానధ రాణామ పమావాచక -చక స్య ఏశ ద్వీఛేను పొదా నాగ్భి న్నా లుప్తాపమాష్ట ఛా || 9 } తటిదౌరీదు చుతుల్యాస్యాకర్పూరంతీదృశో పకీతి?: హంసీవహం సౌజ్ఞ నేపస్వగణంగాం ఆ కాశ గణ్ణం అవగాహ లేశస్యాం నితీశ్యా గణ: తానస్పర్యంతం న్యాప్నోతీతి యావల్ - ఆత్ర కీత హస్యో స్సాదృశ్యస్య స్పష్ట త్వాకుపమా లక్షణ సజ్జతిః అత్తహంసీ ఉపమానంకీతీకారుప మెయం-స్వగణం గావగాహనఁ. సాధార Fధర్మః ఇచశబ్ద పమావాచక ఇతి చతుణాః మప్యు పాదానాదియం పూణా కాపస్తూ 17 || - అవ తారికా! అథలుస్తోపమా..లక్షయక్త ధ్భే దా? సంఖ్యయా పలిచ్ఛినత్తి | వశ్యాత్ | నణా వణా పమాన ధ: ణాముప మెయోపతూన ఆధాగణధ రాణాం ఉపమావాచక స్య ఇవశ బస్య చేత్యే తేషాం చతుణా కొంమ ధ్యే ఎకస్య ద్వయోస్క్రయాణాంవా అను పొదా నాద ప్రయోగాత్ - భిన్నా సతీలుప్తో పమాష్ట థా అష్టవిధా భవతీ శ్యథః అయమత్ర నిపషకా ఉపమెయాదీనాంచకు Pr0మధ్యే వాచకన్య వా - ధర్మస్యవాధ ర్మవాచకయో ర్వా - వా చకోపమేయయో ర్వా - ఉవమాన స్యవా - వాచకొపమానయో ర్యా ధర్మోపననయో రా • ర్వా - ధరోపనూన వాచకానాంవా భావే యథాక్రమ వాచకి లుప్తా - ధర్మలుప్తా, ధర్మవాచకలుప్తా- వాచకోపమేయలుప్తా-ఉపచూ నలుస్తా వాచకొపమానలుప్తా పమానలుప్తా ధర్మోపమాన 'నవాచకలుప్తా చెత్యష్ట విధాలుప్తాపమా భవతి త్యథE: 9 || ఆ | తత్రా ద్యాంశ్చతురొ భేదా? శ్లో కేనో దాహరతి !! తటిదితి | అహ్యథరి తటి ధ్రీ విద్యు దిన పీతవణా - ఇందుతుల్యా స్యాచంద్రసదృశముఖి - మమదృశోః కర్పూరంతీకర్పూరమీ వాచగం తీ - కపూర్ రమివ మదీయ నేత్రానందక రీత్యథE : - కొన్త్యా స్తరవ ధూయం శోభయా కౌనం కామవధూమివ ఆ నగలతీ ఆ త్మణస్మరవధూ సౌందర్యం స్రకి టయం తీత్యం-8 ఏవంవిధాతన్వీసుందరీ - రహఃవిజన ఉపా true ·3 Media సవ్యాఖ్యా నెచఛాలో కె-ఉపమాలఙ్కాగః || 7 || మః మ | కాన్యా సరవధూయంతీ దృష్టాతన్నీరు హెూమయా యత్తమ మెళనంత, 1.తత్ర లాభో మేచుశ్చతద తేః | త ఔత తాళి కి తాళి సలే - యాదృష్టానిలో కితా - అర్హతటిడౌరీభ్యత కల జన గౌరీత్య థేకా" ఏవ4 తే స సెసతి ఇవశబ్దలోపాల్ వాశ కలుప్తా - ఆత్ర, నటి దుపమానం గౌరతం , సాధారణాగరః - ఈశ్వఉపుచేయు - ఏ తేషా ముషా దానము) - వాచక దకి స్వతునో పాశాను ఆ నాశక లుప్తా ఇంచుతుల్యా స్యేత్యత్ర ఇంచురుపమానం - తులే నాకు శబ్ద: ఆస్య ముప మేయం - ఏ తేషాము పొ దాసము స్తి - కొనానా ధోరణధరస్య తు.నోపొ దానం - కాంత్యా ఇంచుల్యా స్యేతి ప్రయోగ భావాల్ - అశ ః ఇచుతుల్యా స్వెత్య ధర్మలుప్తా - కర్పూరం గృశ్యమేలుత్రక పూకారమి నా చగుచ్య థేక వివక్ష్మి తే క్విపి సతి కర్పూరతన్పొపుప మానొపమేయయోరుపా నానమ స్తి - సాధారణఢ గవాచకయోస్తు నొ పొదానం - అతఃకర్పూరంతీశ్యత్ర ధర్మవాచకలుస్తా-క్యాసరం డూ యంతీత్యత్ర కాన్త్యా ఆ తానం కామ వధూ మి వాచరం తీత్య థె: పవ4 లె క్యచి సతి సగవధూకాలత్యోరుపమాస సాధారణద్ద రయోకు పోదా నమస్తి ఉప మేయస్యాత్మనః వాచకస్య ఇవశ జ్ఞస్య నొపొదా నం-అఖ్త వాచకోప మేయలుప్తా ఏవముపమాలలో పట హ • శ్చ"న లొ భౌదాః - తటిద్గారీ త్యాినా-ఉదానృతాః | 3 | ఆ | ఇ ఈ ప్రేమ పమానలొప సహితాంశ్చతుళిభేదా నె కేనోదాహంతి శ్ర ఏజసస్థ లే - తయాపూర్వోక్తలూతనావ్య సహ - మేమును - నం సంఘటనమితియత్ తదా మేమును ఎద తన్వీసుతస్యచ లా భః ప్రాప్తిరితియత్ - అవితర్కి-తసంభ.ఎం ఆపితర్కి ఆ: అవిచారితః సుభవోయస్యత - అయన్న సిద్ధసత్యథః : - తెజేశత్ - త నోళన తత్సురతలాభరూపు వస్తు కాక కాళీయం ఆ• కాగమన తాళ పతన సదృ శం • కొక కృత తాళ ఫలోపభోగ సదృశం చేత్యధణ- ను తన్వాస - -

·8
య
సవ్యాఖ్యా నే-చక్జాలో కే- ఉపమాలక్ష్కారః for
హసమాగమ ఇతి యల్ తత్కా కాగమన తాళ ఫలపతన సదృశమితి
సమాసాథE : - మమతన్వీసురతలాభ ఇతి యత్ తత్మా కకృత తా
శఫలోపభోగ సదృశమిటఛ స్రత్యయాథక ఇతి సిష్కషః : తధాచయ
థాకాకాగమన సమయేతాళ ఫలపతనం - తథాస్వస్యక్వచిద్దమన సమ
దైవాత్తలై వరహసితన్వ ్యవస్థానహితి స్వగమనం కాకాగమ
నతుల్యం తన్వ్యా అవస్థానంచ తాళఫలపతన తుల్యమితి నిష్పన్నం
తతః - స్వస్యత న్వ్యాశ్చ సమాగమః కాశాగమన తాళ ఫలపతన స
మాగమసదృశ ఇతి ఫలితస్సమా సాథకాః - తతః కాక తాళమివ కాక
తాళమితీవాథః క సమాసాత్ ద్వితీయస్మిన్నివా ఫేక్ ప్రత్యయేస
గాక తాళీయమితి రూపం - తథాచ పతనదళితం తాళ ఫలంయథా
కా కేనొపభు క్తం తధార సూదశఃనకుసుభితహృదయాచ తస్వీ స్వే
నోప భుక్తికి ఛప్రత్యయాళం: పర్యవ సన్నః - తతశ్చ స్వస్యత న్వ్యా
సహసంభోగః కొకకృత తాళోపభోగ సదృశఇతి ఫలితొథఃః - అ
త్రఛప్రత్యయగ తొఉపమా-తృతస్వీ సంభోగ ఉప మెయం - ఆవితర్కి
తసంభవత్వం సాధారణాధమణః - ఇనాథః క ఛప్రత్యయ ఉపమా
వాచకః - తేషాం త్రయాణా ముపపాదానమ స్తి - తాళోపభోగస్య
ఆత్ర ఛ ప్రత్యయా ప మాయాముసమాన లు
J - సమాసాథోపమాయాంతు తన్వీసమాగమ రూపస్య ఉపమే
యస్య - అవితర్కి తసంభవత్వ రూపసాధారణధ రస్య చౌపాదానమ
స్తి - కాకాగమన తొళఫలపతన సమాగమరూపోపమానస్య ఇవశబ్ద
స్యచ నొపొదానం అతస్సమాసాథోడ్పమాయా ముపమానవాచక
లుప్తా - త దెతత్కాక తాళీయమితి జానీహి హేసఖే ఇతి పారే ఉ
భయ త్రాపి సాధారణధరో నోపాత్తః - తత్ప ఇఛ ప్రత్యయాల్గోప
మాయాం ధరోపననలుప్తా - సమాసారోషమాయాం ధరొపమానవా
చక లుప్తా - మిళిత్వా కాక తాళీయమిత్యత్ర లుస్తాపమాశ్చతస్ర ఇతి
తునొపాదానం -

·X " సవ్యాఖ్యా నే-చ”వలో 3 - అన్వయః. ఉపమేయోపమా 3 య మవితకి త సంభనమ్ || 8 |- || ఉపమానొసమేయత్వం య దే క స్యైవవస్తునః | ఇందురిందురినశ్రీమా నిత్యాదౌత దనస్వయః || 4 | పర్యాయణద్వయో నిచ్చే దుషమేయోపమామ తా | ధమోక్షకా ఇవ సూత దృష్ట్యానుసం దెయం - ఏవం తటిదౌరీ త్యాది శ్లోక ద్వయే నాష్ట వి ధాలుప్తా పమాస్సంగృహీ తాః || 8 ||..... అథానన్సయ ము దాహరణపూర్వకం లక్షయతి || ఉపమానోప మేయత్వమితి | ఇందు రిందురిన శ్రీమాని త్యా సవిత్యాది నాగగనం XX నాకారం - సాగరస్సాగరొపమః - రామరావణ యోగ్యుద్ధం రామ రావయోరివ ఇత్యాదిసభ్రహః ఏక స్యైవవస్తునః ఉపమానాప మే 16,త్వ ముపమానోప మెయత్వ వణః నమితి యత్ - తనుపనూనోప నే యత్వ వర్ణన మనన్వయః - శాస్త్రముత్త్వవిషయే ఇందు రెవ ఇంద తుల్యః - నా న్యస్తత్తుల్యాప్తి - ఏవం వైపుల్య విషయేగగన మేనగగనతుల్యం నాన్నల్ విస్తార విషయె సాగర ఏవ సాగర తుల్యః నాన్యః ఘోరతాపిషయె మరావణ యుద్ధమేవ రామ రానణయు ణయుధ్ధతుల్య , నాన్యగి త్యెక స్యైవ వ స్తునః ఉపమానోప మేయత్వవణః నాల్లకుణసంగతి:! లొ కేహిద్వయో రెవ ఉపమానొప మేయత్వ యోగ్యతా ఏక స్వతూపమానో పమేయ త్వం నా న్వేతీశ్యనన్వయపదం సాధ్యకం అనన్వయ ప్యాస్య ధణ స్యవర్ణ నం సదృశాంతర వ్యవచ్ఛె దేన పర్వొత్కృష్టశ్వద్యొత నాథం ఆతొ నానుపపత్తి: అ || ఆధోప మేయోపమాంలకు యతి | పర్యాయెశెతి | ద్వయో ఆ ధ్యే ఆన్యే నాస్యతరస్య సాదృశ్యము పవణ్య- పునరన్యత రేశాన్య స్య సొదృశ్యవణనం పర్యాయః తెన క9 మేణ ద్వయోరుపమానొపమే యయోః తచ్చేత్ ఉపమానోప మెయత్వం' యది తదా ఉప మెయోప మా మతాకవిసమ్మతా | ఉదాహరతి! ధర్మ ఇతి || హేరాజర్ ఇవ పూణ శ్రీశ్రీ సమృద్ధస్సణ ప్రవత: ఎ త థార్థోపి ధర్మ ఇవ ఫ్లూ ధర్మః అ ·. దీఠా co సన్యా బ్యా'నే- చఠాలో కే.ప్రతీపాలత్కా 18 1 పూణశ్రీ రధో ధర ఇనశ్వయి H L -- || ప్రతీనము పనూనస్యా ప మేయత్వ ప్రకల్పనమ్ | త్వబోచ ససము పగం త్వద్వ క సదృశో విధుః || 2 || అన్యొస మేయలా ఫాస సణ్యం స్యా నాదగశ్చతత్ | F : త్వయి వర్తతే పూణం తాపసయే రోగం తుల్య 3 తథార్ధాధ ర్మకుల్యః ఏవ ముభయువ్యతిరిక్తం తృత చార్లూ.. నా స్త్రీశ్యగం కి అత్ర , వ థమం అథః ధర్మయోరుప నూనో ఏ మేయత వణకాయి ITS పునరా థయో సర్వ నాల్ల క్షణసంగR || - | - ! . . , అ | స్ర తీపం పంచవిధం ఉప మనస్యోస మేయశ్వవణ నం అన ణ్య ముస మెయం పకల్పలో నర్ణ్యం స్కాంపీ నం : వర్యోప చేయలా భేనావర్ణ్యతిర స్కారవర్ణ సం వ ర్ధ్యాన సహానదృస్య సా స్యూనిష్పత్తివర్ణ సం ఉప మేయలా భేన ఉపమానస్య ఆనర్ధక్య ఎడ్లను నేను ఆ కత, ప్రథమం లక్షయతి || ప్రతీపమితి : ఉపమానస్య చందా రుప వేయశ్వ ప్రక ల్ప నమితి య తత్ప్రతీపమిత్యథ5 : లోకే నణ్య స్య మునా దేగుపమే యత్వం అనర్జ్యస్య చంహ చేరుప నూనత్వ మితి మర్యా దా! తా ముల్లం ఫ, పోలో మ్యేన వణ్య = స్యేవొపమానత్వం ఆవ క్యాణ స్య ఉసమే మ స్వమితి కల్ప నాదస్వధా ప్ర తపసుజ్ఞా || హరతి త్వల్లో చస సము మితి హెసు దరి పడ్యం త్వల్లోచన సమం భవ న్నే త్రతుల్యం త థావిధు శ్చందః త్వద్వక్త సదృశః భవన్ముఖతుల్యః || 2 | ... అ ! ద్వితీయం లకయతి || అన్యేతి : అస్య చ్చ తచుస చేయంచ అ న్యొప మేయు తస్య లా ఫేస్ రాప్త్యా వ్యర్ స్య ప్రకృశ స్య అనాదర స్తిరస్కారణ జయత తత్ప్రతీపమిశ్యథ: కాన్యాది నా అహ వేవో ఈృహో న కునుతుల్యున్యొ స్త్రీత్యభి సినః ప్రకృశస్య నర్తా: అ న్యగ ప్రకృతు చందాదిక ముప మేయం పరికల్ప్య తేన ప్రకృశ స్య తిర స్కొరణ తయల్ కదపి ప్ర ఉపమితి నిస్కష:- ఉదాహరః ||అలమితి !! హేవక్త హేముఖ తే తవ గన్వేణ అహంకారేణ అలం కా ·T || 'సవ్యాఖ్యా నెచశ్లాలో కే. ప్రతీ పాళి ఔ్క రః || 8 || గ ర్వేణ తెన క్త కాస్ర్యచందొభ వాడృశః || U ! వణ్యా పమేయ లా భేన తథాన్య స్యాస్య నాగరః ! క X క్రౌడ్యచర్చిస్తె మృత్యోత్వత్తుల్యా స్సంతి స్త్రీయః | F | ఎత్త్యైః నాస్యస్యోసమాయగా అనిష్పత్తి : చశ్చ తత్ ! ముధాపవాదొ ముగా 'ధాక్షి త్వముఖాభం కిలాఁ బుజమ్ | no | తుల్యా నా స్త్రీకి గర్వం జహహి కు 8 కాన్త్యా శాఖయా భ పొదృశః త్వత్తుల్య ? చం శ్రీ విద్య తఇతి శేషః అత్రాప్యుస మేయ భూతీ చందస్యలా ఖేన ప్రకృశముఖ తిరస్కా-రవణ నాల్ల క్షణ సంగతిః f 'V || ఆ || తృతీయం లకు యతి || సయ్యెతి ! వణ్యణంచ తదుప మెయం చ తస్య లా కౌన అన్యస్య అవణ్యణ స్యా నాదర స్తిరస్కొరొపిత థా || తీ పమి శ్యాథ : అత్యుత్కృష్టగుణతయా అన్యదుపమేయమసహ-మాన స్య అరణ్య ్య వణ్య ము పమేయం ప్రదశ్య - తిరస్కారొపి ప్రతీప భేదప వే - నిష్కర్షః. ఉదాహరతి ||క ఇతి || హేమృత్యో, తె తన శౌర్య దర్పః కూరత్వాగతొగర్వః క్రౌర్య విషయె మత్తుల్యో నా స్త్రీశ్యభిమా నః కః కిముగ్ధ?? కుతః హియసా త్కారణాత్ త్వత్తుల్యాః క్యావిష యే త్వత్స మాః స్త్రీ ముస్సంతి త్వత్తుల్యానాం కూర (స్త్రీణాం సంభ నా దహ మేవ గూగ ఇతి వృధాగానం "మాకృథాఇత్యథ: అత్ర వ ర్యానాం కూర స్త్రీణాం లాభేన అవణ్యణ స్య వృత్యొ స్తిగస్కారవర్ణ నాల్లక్షణ సజ్జతిః | | | || చతుథE Cలక్షయతి | వశ్యాణ నెతి | వణ్యేకా నముఖాదినా హాస్య ప్యావణ్యణ స్య పద్మా దేశి ఉపమాయాః సొమ్యనో ్య నిష్పత్తివచః సామా న్యాభావవణ సంచ తత్ ప్రతీపమిత్యథE : ఉదాహరతి సా N గ్రా! చారులోచ నే మధా అసత్యభూతః అపవాదః జనవాది 'త్రశూయతః శేషః కీదృశోప వాద ఇత్యత అహ || త్వదితి | అంబు 10 పక్ష్మ తన్ముఖాభంకిల కి లెత వార్తాయాం ప ద్యంత్వన్ముఖతుల్యమితి రాశూరుత ఇత్యర్థః ము ధేశ్య నే నానిష్పత్తిరు కెలలకు,ణసజ్జతిః|na .. :

·9 సవ్యాఖ్యా నే-చం ద్రాలో కే-రూపకాలజ్కొరః || 41 ప్రతీ సముపమానస్య కేమథ్యణ మిసిమన్వ తే | దృష్టంచేద్పదనం త న్వ్యా: కింస రెనకిమిందునా || na ! -II విషయ్య భేద లౌడ్రూ ప్యర -- 5) విషయ వ్యయల్ | రూసికం తత్తి థాధిక్కన్యూన త్వానుభయో పంచమం లకు యతి || ప్రతీపమిత : ఉపమానస్యసదా • పమానస్యస దా దేశి క్షేమ భ్యణ మపి మన్వ తే సతీపం మన్యం తే ఉపమేయ స్యైన ఉపమానకార్య కొరి త్వా మపమానం కిమథ్య మితి వణr నమపి ప్రతీపమితిక వయో మన్వ తే || ఉదాహరతి ||దృష్టం చెదితి n తనావ్యః సుందర్యాః వదనం ముఃఖ దృష్టం చేల్ పద్మాన కిం కిం ప్రయోజనం || ఇందునావాపి కిం కిం ప్ర యోజనమిత్యథE: తన్వ్యా ముఖదశః నై నైవ చంద్రాదిదశః న జని తనేత్రానందరూ పఠార్య సంభ వాచ్చంద్ర పదాదికం కిమథ మితి నిష్క షణః |... | అ 1 అథ శ్లోకేనై కేన రూపకం లక్షయన్విభజతే ! వివయీతి || విషయస్యో పమేయస్య విషయ్యబౌదరంజనం ఉపమానాభేదరంజనం తథావిషయస్య ఉప మెయస్య విషయి తాదూప్య తంజనం ఉపమాస తాదూప్యరంజనం చేతి యత్తద్రూపకం తచ్చాధిక్యన్యూన త్వానుభ యోక్తిభిః త్రిధా విషయస్య విషయ్య పెక్షయాధిక్య వణr నేన న్యూ నశ్వవణః నెన తమభయాను క్యాచ తద్ద్వివిధమపి రూపకం ప్రత్యేకం త్రివిధంభవతీత్యథ : అయమత్ర నిష్కషణః || విషయరూ పేణ విషయ స్యరంజనం సం మే పతః అభేద రూపకం తాదూష్య రూపకం చెతి ద్వివిధం తత్ర యత్స్వప దేనోపాత్తస్య విషయస్య వి షయిరూ పెణ రంజనం తద్విషయ్య భౌదపర్యవసన్న త్వాద భేదరూపక మి త్యుచ్య తె యచ్చ స్వపదొపాత్తయోః విషయవిషయణాః భేదా ప్ర తీయమా నేస త్యెవ విషయిరూ పేణ విషయస్య రంజనం తత్ తధ్ధర్మా రొపమా త్ర పర్యవసితత్వా త్తారూప్యరూపక మిత్యు చ్యతే తద్ద్వివిధమ పీ విషయ్య పెక్షయా విషయస్యా ధిరోక్త్యా న్యూనత్వోక్యాతకుభయా రూపకం తచ్చ ·I వ్యరూపకం చేతి సవ్యాఖ్యా నేచన్గాలో కె.రూపకాల జ్కారః || 2 || క్తిభిః || ౧౨ || అయం సాధూజ టిస్సాక్షా ద్యేనదగ్ధఃపురఃక్షణాల్ | అయమా స్తివి నాశంభుస్తాతీః యీకంవిలొ చసమ్ || 03 4 శంభుర్వి శ్వపవత్యద్య స్వీకృత్య సమదృష్టి తామ్ ! అస్యా ము ఫౌందు నాలభై నేత్రా ను క్యాచ ప్రత్యేకం. త్రివిధం తథాచ అధికాభేదరూపకం న్యూనా భేద రూపకం అనుభయాభేదరూవకం చేతి అభేద రూపకంత్రివిధం ఆ ధిక తారూప్యరూపకం న్యూసతాదూ ష్యరూపకం అనుభయ తాదూ త్రివిధం తాదూష్యరూపక పకం పుంసతి రూపకం షడ్వి ఛం భవతీతి పర్యవస్యతి : 09 | తత్ర సార్ధశ్లో కెనానుభ యన్యూ నాధికా భేదరూప కాణి ఉద్దేశక్రమపాతిలొ మెదొ దాహరతి | అ యంహీతి || అయం పురొవతీ సాదార్దూజక్టిః శివఏవ స్వయంధూ జక్టి రెవ భూలోకంరక్షితుం రాజాసదా స్థితఇత్యర్థి కుతః హీయస్మాత్ యేనపురః శతు పు రాణి క్షణాద్ధధాః అతః పురదాహక త్వాదెవ సా బాఢూజ టీ రెవేత్య భేదరంజనాత్ న్యూనాధిక్యయోరవర్ణ నాచ్చ ఆ నుభయా భేదరూపకం | అథ న్యూనా భేదరూపకము దాహరతి | అయ మితి | తాతీయీయీకం తృతీయం విలోచనం నెత్రంవినా శంభు రెవా యహూర్తిష్ఠతి శమ్భు రేవాయం ప్రభుస్సణ ఉదితః కింతు అస్యామ వస్థాయాం తృతీయలొచనం పరిహృతమితి పూర్వావస్థాతో రాజత్వా వస్థాయాం న్యూనత్వ వర్ణనాచ్చ న్యూనా భేద రూపకి 0 | 13 || ఆథాధి కాభేదరూపకము దాహరతి | శంభురితి || శంభుశ్శివపవ అయం సమ దృష్టి తా) స్వీకృత్య సమదృష్టిస్సన్ని త్యర్ధః విశ్వం భూమండలం అవ తి-రకుతి కింతు పూర్వావస్థాయాం విషమదృష్టిః ఇదానీం సమదృష్టి రిత్య భేద దార్థ్యాల్ పూర్వావస్థాతః రాజ త్వావస్థాయాం సమదృష్టి స్వీ కారేణాధిక్య ప్ర తిపాదనాచ్చ అధికాభేద రూపకం || అథ తాదూ ప్యరూపకం పూర్వ వదుద్దేశ ప్రాతిలో మ్యేనోదాహరతి | అహ్యఇతి: ఆ స్యాః సుందర్యాః ముఖ మే వెందు? చంద్రః తెన నేత్రానం దే లభై ప్రొ ·|| పరిణా - సన్యాఖ్యా నేచన్గాలో కే పరిణామాల ్కరః || 2 || నం డేకి మిందునా || 08 | సాధ్వీయమపరా లక్ష్మీరసు ధాసాగరొది తా! అయం కళంకినశ్చ దాన్ముఖ చంగోతిరీ చ్యతే | x ! మరి క్రింరూర్ణ శిద్విషయీ విషయాత్మనా | ప్రసన్నే సదృగట్టేన వీత తే పే సతి ఇంచునా చందేణ కిం1 కిం ప్రయోజనం ముఖస్యేవ చన్హకా ర్య కారిత్వాచ్చందొ వ్యర్థఏ వెత్యర్ధః అత్ర ముఖచంద్రయోగ్ఫె డే ప్రతీయమా నెస త్యెన ముఖేంచు నేతి చంద్రరూ పేణ ముఖస్య రంజ నాదనుభయో క్యాచ అనుభయ తాదూప్యరూపకం || 08 | న్యూసతా రూప్యరూపకము దాహరతి ! సాధ్వీతి ! ఇయం పురోన ర్తినీ సాధ్వీ పతివ్రతా అపరా ద్వితీయా అసుధాసాగరొది తొసుధా భేరనుత్పన్నా లక్ష్మీః అప రాలక్ష్మీరితి భేదే ప్ర తీయమా మానేస త్యెవ సాధ్వానం లక్ష్మీరూ పత్వరంజనాతో అసుధాసాగరోది తెతి న్యూనత్వ ప్రతిపాదనాచ్చన్యూ సతాదూష్యరూపకం అధిక తాద్రూప్యరూపకము దాహరతి|అయమితి ! అయం పురోవతీ ముఖచం డః ముఖ మే వెదుః కళజ్కీని కళజ్యస హితాచ్చం ద్రాదతీరిచ్య తె అతి శెతే అతిశయితో భవతీత్యర్థః అత్ర ప్ర సిద్ధచంద్రస్తు కళంకీ ముఖచం ప్రస్తు శిష్కళంకణత విషయ్య పేడ యా వర్ణ్యస్యాధిక్యవర్ణ నాదధిక తాద్రూ ప్యరూపకం | ox | అథపరిణామంలక్షయతి | పరిణామ ఇతి || విషయీ ఉపమానంవినయా నాఉప మేయాత్మ నాఉప మెయై క్యే నెతియావల్ క్రియార్థశ్వేల్ ప్రకృత కార్యార్థ స్స్యాద్యది పరిణామాలం కార ఇత్యర్ధః యత్ర విషయీప కృత కార్యోపయోగి త్వేన నిబధ్ధస్సక్ స్వస్వరూ పేణ త తాఁ ర్యక రణ సామర్థ్యాభావాల్ తదర్ధ ముప మెయాత్మ తామ పేక్ష తే తత్ర పరిణా మాలం కారఇ9 షషకాః |ఉదాహరతి| ప్రసన్నే నేతి || మది రేమ శైఈ క్షణే యస్యాస్సాంగ నా ప్రసన్నేననిర్మలైన దృక్ లొ దన మేవల బ్లం తేనవీక్ష తె స్వకాత్తం పశ్యతీత్యర్థః అత్ర ప్రధానస్య ఉత్తర పదార్థస్య అబ్జ వ్యవీక్షణ కా ణ కార్యాన్వయః పాపః సచ ప పదన్య స్వ ·- -- Bay సవ్యాఖ్యా నె చ①లో కె-ఉల్లేఖాలఙ్కారః || మది రెగుణా 10-1- || బహుభిర్బహుధోల్లేఖా దేక స్యో భైఖఇష్పతే | స్త్రీభిః కామోథి భిస్స్వము AF : కాలశ్శతు భి గ్రే క్షిసః ॥ 37 | ఏ కేన బహుధో ? ఖైష్య సౌషషలు భేదతః | గురుగ్వ చస్యజు- నొయం కీఠా భీష్మ రూ పెణ నసన్ఛునతి అచేత నస్య వీక్షుణకర్తృ* సమృవాల్ ఆతఃస్వవీ క్షణాపయోగసిద్ధయే పూర్వపదార్ధలొచనాత్మ నాపరిణాన పేక్షుణా ల్లక్షణసతి: అత్ర విషయి” విషయాత్మ నాపరి ణామఇత్యస్వర్గసు A అధోల్లెఖః || సచద్వి విధి ఏక స్యా నే కై గ నేకజొల్లేఖ నకూ పశి ఏక స్యై కేనైజా నేకథో భైఖనరూప శ్చితి త₹ద్యం లక్ష యతి || బ హుభిరితి || ఏక స్య వస్తు నః సౌందర్యో దార్యాద్య నేకధర్మ పిష్టస్య హుభిర - కే: గ్రహీతృపురు షేః బహుధా కామకల్పతరు త్పాది బహు ప్రకారైః ఉల్లిఖాముద్ఘాటనామ లేఖ ! ఉల్లేఖాఖ్యోలం కారః ఇష్యతే ! విభిరంగీ క్రియ తే | ఉదాహరతి | స్త్రీభిరితి 1 సః సౌన్దర్య వితరణపరా క్రమశాలీ రాజా స్త్రీభిః కాముకీభిః కామో మదనః ఐకీ మదన త్వే న దృష్ట ఇత్యర్ధః తత్సౌందర్యమోహి తాభిస్తాభిస్సురతా భిలాషాదయం కామప వెతి తరిత ఇతినిష్కషః : తఖాధికాభిః స్వదశి కల్పతరు రే 4 కల్పతరు త్వెనదృష్టః తథా వితరణజని - తృష్ణాపరన శైY థి: భిః ఆయం కల్పవృక్ష ఏవేతి తక్కి తత్యర్థః తథా శతభిః F"లఐ క్రియ మ త్వెన నిశ్చిశఇత్యర్థః తదీయ తీవ్ర ప్ర శాపజనితభయ పరవశైః శత్రు భిరయమ నక ఏవైతి తర్కితఇతి నిష- వx: అత్ర సక ఏవ పౌన్దర్యౌ దార్య ప్రతాపవిశిష్టారాజా స్త్రీ ప్రభృతిభిస్సుగతాభిలాషాది హేతు నా కామత్వాది బహు ప్రకొరేగుల్లి ఖత ఇతిల కణసంగts | at | అథ ద్వితీయుల క్షయతి | ఏకె నేతి || అ . ఏక స్వేశ్యనుషజ్యతే ఏ కే నైవ గ్రహీత్రాపక స్య వాగ్వికీ కామశ్వధన్విత్వానీయుక్తి స్వరాజ్ఞః విషయ భేదనః వాగ్కీ-ర్యాదిశిషయ భేదాల్ బహుధా గుగు శ్వాడి 3 హు ప్రకారైరుల్లె ఖే ఉద్ఘాట సెసతి అసావు ?ఖా సంకారః ఉదాహరతి ·! ena || అథ సతిమ 09 సవ్యాఖ్యా నేచ లో క్లే- స్మృతిమ ద్యల - రత్రయమ్ || CC ! ళ్ళరాససే || 0 | - !! స్యాత్ స్మృతి ఖాంతిసం దే హై పదం కాలం కృత్రయమ్ ! 3 జ 1-జంపశ్యతః కా ముఖం మే గాహ తెవనః || OF A అయంప్రమత్తమధుప స్యన్ముఖం వెతీపః జం | పజు - జంవా సుధాం | గురురి 8 || యత్ర ఏక ఏవ Xహీతృపురుషః వాగ్మిత్వయశస్విత్వధ న్విత్వయు క్తం ప్రభుం దృష్వైవ ముల్లిఖతి | కిమితి || అయం రాజా వ నాక్యె విషయే గురు మహాక్" బృహస్పతిశ్చ తధా కీర్త్ విషయే అజు: నః శుభః పార్థశ్చ తధా శరాస నే ధనుషి విషయే భీష్మఃభయ జy-68 గాం గేయశ్చ అత ప కేనైవ గ్రహీత్రా ఏక ఏవ రాజావా గాదివి షయ భేదాల్ బహుధా గురు త్వాజుణ సత్వభీష్మత్వ ప్రకారేరుపైఖతః తి లక్షణ సుగతిః || 5 || శృతిమర్భాంతిమత్సం దేహాలం శారా?" అక్షయన్విభజ తె !! స్యాచితి || స్మృతి ఛాం తిసు డే హైగైతు భిః స్మరణ మనం దేహవర్ణ నా ధైకొరిశ్యర్థః తదం కాలంకృతి త్రయం స్మృతి అంతిసందెహపదాజ్కి తమలంకృతి త్రయంస్యాత్ క్రమేణ స్మృతిమానాం మా F సందేహణతి స్మృత్యాది పదఘటిత సొముకను 'లంకార త్రయం భవతీత్యర్థః యత్ర కవిసమ్మత సాదృశ్యాత్వషయవిష యిదొరస్యతరదర్శ నెనాన్యతర స్మృతి ర్నిబధ్య తే తత్ర స్మృతి మదలం కారఇతియానల్ యత్రవిపయే ముఖాదౌ పద్మాదిళ మోసిబధ్య తే త త్ర అంతిమదలం కొలః యత్ర విషయవిషయణోస్సాధారణ ధర్మద ర్శనాద్వి శేషాదర్శ నాచ్చ సందెహోనిబధ్యతే తత్ర సందేహాలంకార ఇతినిష్కషణః తత్ర ప్రథమముదాహరతి || పజ్క జమితీ ! పంకజం పశ్యతః మే మనః కొ ముఖం ప్రియావడనం గాహ తే స్మగతీత్యర్ధం పద్మముఖయోరళ్యంత సాదృశ్యాల్ పద్మ సందర్శ నెసతి తత్సదృశం పి యాముఖం మయా స్మర్యత్పత్యర్ధః అత్ర ముఖ సదృశ పద్మదర్శ నేన త త్సదృశ స్య ముఖస్య స్మృతివణ నాల్ల క్షణసంగతిః || ౧ || ద్వితీయ ముదాహరతి 8 అయమిలీ | హెగాం తే ఆయంపురోవతీ!" ప్రమత్తః 00 ·సవ్యాఖ్యా నేచరౌలో కె-అపహ్నుత్యల జ్కొరః ||10| శుర్వేత్య స్మాకంతుస నిర్ణయః 90k— శుద్ధాపహ్ను తిరన్యస్యారోపాణే ధర్మసిహ్నవః ; నాయం సుధాంశుఃకింతర్షి వ్యొమగం గా సరొరుహ ! సఏవయు కిపూర్వ శ్చేదు చ్యతే హేత్వ పహ్ను 8 | నేందు సీజ్రాసనిశ్య మధు పః మధు పొనపరవశోభమరః త్వమ్మఖ , కజ్కు జం వెత్తి అత్ర ముఖే పజ జత్వ ప్రతిపత్తివణ "నా దారి 2 తిమదలం కారః తృతీయ ముదాహరతి || జ్కు జమితి || పజ్క జంవా ఉత సుధాంశుశ్చంచోవా ఇ త్యెనం ప్రకారేణాసాకంతు నణ యః అనిశ్చయః పజ జంవా సుధాంశు ర్చే త్యాకారకస్సంశయోభవతీత్యర్థ: అత్ర ముఖే పజుజ త్వసుధాంశుత్వ కోటిక సం చెహనిబంధనాత్సం డేహాలజ్కొరః || 90 | అథాపహ్నుతిః | సౌచ షడ్విధా శుపహ్నుతి: హిత్వపహ్న పక్యస్త్రాపహ్ను తిః భౌతోపహ్నుతిః ఛె కాపహ్నుతి: కైత వాపహ్నుతి వ్వెతి || శ్రీ శుద్ధాపహ్నుతి లక్ష యతి | శుద్ధాపహ్ను తిరితి! అన్యస్యా ప్రకృశధర్మస్యఆరో పార్థః ఆరోపఫలకో యోధర్మ: హ్నవః ప్ర కృశధర్మా పహ్నవః సా శుద్ధాపహ్ను 81య త్రవణ నీయే చంద్రాదౌ అవర్ణ్య పద్మత్వా ద్యారీపార్థః తదీయచంద్రత్వాడ్యపహ్నవః క్రియ తె తత్ర శు ధాపహ్ను తిరిత్యర్థ ః || ఉదాహరతి | నేతి || అయమాకాశ దీప్యమాన్య సుధాంశుగ్న భవతీ కింత హిః కింతు వ్యోమగగ్గా సరొరుహం ఆకాశ గడ్గా పద్మం వణః నీయే చండే తత్సదృశ వియన్న దీపుండరీక గత స్యపు డైరీకత్వ స్యారొపాయ తదీయ చందత్వాపహ్న విక్రియ తే అతఇయం శుద్ధాపహ్నుతః || 20 || హెశ్వపహ్ను తిలక్షయతి || సఇతి || సఏవ అన్య స్యారో పార్థః ప్రకృతధర్మనిహ్నవః యుక్తి పూర్వ శ్చేత్ సహీ తుకోయది తహిళా హత్వపహ్ను తిరిత్యుచ్యతే య త్ర యత్ర ప్రకృతధర్మం యుక్తిపూర్వకమపహ్ను త్యాన్యధర్మః ఆరోప్యతే తత్ర హేతృప హ్ను తిరితినిష్కషణ: ఉదాహరతి | నెతి | విరహతప్తాయాః కస్యా శ్ఛిల్ స్ట్రియాః చంద్రం ప్రత్యుపాలవ్భ వచనమిదం తీవ్రతీక్ష, ఆ పలు ·18 అ3 సవ్యాఖ్యా నేచ” కే-ఆపహ్ను త్యలజ్కా రః ||90|| ర్క సింధో రౌర్వొయముష్ఠితః || 99 || అన్యత్రతస్యారోపాళం: వ ర్యస్తా పహ్ను తీస్తుసః | నాయంసుధాంశుఃకింతహి సుధాంశుః ప్రే యసీముఖమ్ || || భౌ పహ్ను తిరస్యస్య శంకాయాం అని యం పరిదృశ్యమానః ఇంచున్న భవతి తీవ్రఇతి హేతు గర్భవి శేషణం తీ క్ల శ్వాదించుర్నభవతీత్యర్థః తహిళ సూర్యో స్త్విశ్యశ ఆహ | నేటి || ని శి రాత్రే స్థితఇతి శేషః అయంపరిదృశ్యమానః నేశ శ్వాత్కూర్యోనభ వతీత్యర్ధః తహి చుద్రసూర్యవ్యతిరిక్త స్సము గ్రామర్థితోయం కో నాభ వెది త్యాశజ్య నిశ్చికోతి n సింధోతి || అయం పరిదృశ్యమానః తీ వ్రపదార్ధః సింధోస్సము ద్రాదుత్సితః ఔగ్వః బడబానల ఏవ సము ద్రాదు త్తిక నాన్నేశత్వా తీ వ్రత్వాచ్చ బడబాగ్ని రెవాయఁ భవితుమర్హతి న తు చంద్రసూ గ్యావిత్యార్థః అ త్ర తీవ్రశ్వనైశత్వయు క్రిపూర్వకః చం ద్రశ్వాద్యపహ్న వశ్చ బడబానల త్వారొపార్ధఇతి భవతి హెత పహ్ను తిః | 99 || అధ పర్యస్తాపహ్నుతి లక్షయతి ; అన్య ॐతి || సః క్వచి ధర్మా పహ్న నః అన్య త్రవణః నీయే కా ముఖాధే తస్యాపహ్నుతధ. ర్మ ప్యారొపార్ధశ్చేత్పర్యస్తా పహ్ను తిరిత్యర్థః యద్వా యః అవణ్య గత సంగ్రత్పాద్యషహ్మ వః అన్య తవణ నీయేముఖాదౌ తస్యాపహ్ను త చంద్రత్వా దే రార్పొథం: ఆరొపఫలకో భవతి సతు పర్యస్తాప హ్నన ఇతియోజనా యత్తదోర్నిత్య సంబంధాల్ | ఉదాహరతి || 3 తి | అయంపరిదృశ్యణానః సుధాంశుః చంచోనభవతీ కింతహీః కిం తు ప్రేయసీ ముఖం కాస్రవదన మేవ సుధాంశుః | తన్ముఖదశ నంది నా పరిదృశ్యమ నేందొః ప్రత్యుత సన్హా నా పక త్వా సైయసీవ దనద శఃనస్యను నే ఛానందకర శ్వాదిడ మెవ సుథాంశురితిభావ; ఆత్రను థాంశౌ సుధాంశు త్వా పహ్న నశ్చ స్త్రీమ' ఫే తద్ధర్మారోపాథః *s త్పర్యస్తాపహ్నుతిః | 93 | భౌ పన్ను తిరిశి | అన్యస్య ఇతగజ నస్య నజ్మాయా తత్వాజ్ఞా నేన అయథాథ వస్తుసంభాంతానత్యాం ·సవ్యాఖ్యా నెచ①లో కే-ఆపహ్నుత్యలఔ్కరః | ౧ | చారిణె | తాపంకరొతిసోత్కంపం జ్వరః కింనసఖ స్మరః | 4K || చేశా పహ్ను తిరనస్య శంకాత స్తథ్యనిహ్న ఏ ప్రజల్ప నృత్ప దేలగ్న: కొంతః భౌ నీ వారణె సతి తత్త్వ స్వరూసకథనేన అని వాగశాకృతే సతిభా స్త్రసహ్ను తి: కేన చిద్వక్తా కిం దిష్ప్రకృతముద్దిశ్య నృత్తాం తే కథితే 'సతి తప్యా ప్రకృత సాధారణ్యాదితరజన స్య గౌతు స్తత్వా జ్ఞానాదు ఇది శ్య ఓష రకశజ్కా యాం సత్యాంషక్తాత త్త్వకథ నేన తదా తివార శే కృతే సతి అనాపహ్న వాఖ్యోలక్ష్కారః ఉదాహరతి !! తాపమి తి | కాచిన్నాయి కా స్తరం మనసినిధాయ స్వసఖీల ప్రతితద్వృత్తాంత మాహ ! హేసఖి సొత్కమ్పం సం గాత్ర కమ్పం యథాతథా తాపం శరీరసం తాపు కరొత్యుత్పాడయతి తతస్మఖి నాయికా తాత్పర్య మజా నానా పృచ్ఛతి హేమున్దే జ్వరః కిం భవత్సనాపకరః కింజ్వరాభవేత్ కథయేతి ప్రశ్నః అథ నాయికా ఆజ్య వెనైవో శరమాహ || నేత || జ్వ రోనభవతీత్యథEః కింతు హేసఖి సరః తాపంక కొత్యనుషంగః మ త్స ప కారీ మన్మథఏవ నతు జ్వగ ఇత్యధ : అఆ స్మర పదమ ను పాదా య వాయికయా సామా న్యెన తాపం కరొతీత్యు 3 తాపస్య జ్వరసా ధారణ్యా దకుటిలయా సఖ్యాజ్వరః కిమితి శంకి తెసతి నసఖి స్తర ఇతి నాయికయా సఖీ ఛాన్ని వారి తా అతో బ్రా పహ్ను తిరియం 198 అథచ్ఛే కావహ్ను తంలకు యతి II ఛేకా పహ్నుతిరితి || అన్య స్యణోతృ జనస్య శంకాతఃవక్త భి పెతాథః విషయా ప్ర కాశాత్ శోత్రా వక్తబీ ప్రేతా థె పృష్ట సత్యథ : తథ్య నిహ్నవె అయథాథ కథ న పూర్వకం వక్తాస్వాభి ఫ్రేతాథసహ్న వెక్క తే 'సతి ఛేకాహ్ను 88 కేన చిత్తు స్త్రీచిదా తజనాయ స్వరహ స్యెని వేద్యమా నెసతి నా దాగ తెన కేనచిశ్పరిచి తేన యథా థేశ్ పృప్లేసతి స్వరహస్య ప్ర కాశభీ తేన విదధైన వక్తా అతథ్యం ని వెద్య తథ్య నిగూహ నేకృ తేసతి ఛే కాపహ్నుతి రలం కారఇతి నిష్కషణ: ఉదాహరతి ప్రజల్పన్ని తి నా ·డ సవ్యాఖ్యా నేచ”లో కే-ఉత్ప్రేక్షాల ఔ్క రః 1-9} కిం నహినూపురః ! - | కైత నాసహ్ను తిర్యన్తో వ్యాజా ద్యైర్ని హ్ను తేఃప చేశి | నిర్యాని స్తరనా రాచాః శానాదృక్పాత క్షేత వాత్ || 9 | సంభావనాస్యామ లే క్షావస్తు హేతుఫలా తనా ! ఉత్థాను కాస్పదా యికొస్వ కాంతం మనసికృత్వా ఆ ప్త సఖినుద్ది శ్యాహ | హెనభి ప్రజ లక్ శబ్దాయమానస్సక్ మత్ప దేమదీయపా దేలగ్న: సంగతః అభ దేవాదాగ తా కాచిడనా పాతథ్య మేవ పృచ్ఛతి కాంతఃకిమితీ ! హే సుందరి ప్రజల్పన్నీ త్యాదినాత్వము క్తః కొంతః కిం త్వతి యః కింభ వెదితి ప్రశ్నః అథకానా స్వగహస్య ప్రకాశ భీరు సృతీతథ్యం నిగూ హ్యా 'సత్యమా వెదయతి || సహీతి | ప్రజల్పన్ని త్యాది నామయోక్త కాంతొనభవతి కినునూపురః నూపురాభిపోయే నతువల్ల భాభి పాయెణితి ఆత్ర'స్వప్రియ మేవొద్దిశ్యనద క్యానాయికయాత మేన పృ చ్ఛంతీ మ నాస్తాం ప్రతి అతథ్య సూపురం ని వెద్య తథ్య కొంతనిహ్న వాత్ ఛె కాపహ్ను శిర్భవతి || 9x | - | క్షేతవొపహ్నుతిం లక్ష యతి 1 క్షేతపొ పహ్నురితి | వ్యాజా ద్యైః వ్యాజ చ్ఛల క్షేతవాదిభిః ప దెగ్నిహ్ను తె8 ధమణ నిహ్నవస్య వ్యక్తాస త్యాం స్ఫుట శ్వేసతి కైత వా పహ్ను రిత్యుచ్యతే యత్ర కవినాకంఠతో పహ్నవస్యాభావేపి ఆ సత్యత్వ ప్రతిపాదక క్షేతవాది పరై రెవ ధమాకా పహ్నవః క్రియ 3 త త్రకైతవాహ్ను తిరితి నిష్కషణ! ఉదాహరతి : నిర్యాంతీతి | కా నాదృశ్పాత కైతవాత్ ప్రియా దృష్టి ప్రసార వ్యాజూల్ నరనారాచారి మదనబాణవి శేషా ఏవని ర్యాని లోచనాన్నిగః చ్ఛం తీత్యథ : అస త్యత్వ వాచి నా క్షేతవప దెన నేమే కటాక్ష ఇతినిహ్నవః ప్రతీయ తే అత్ర వ్యాజాది మధ్య పఠిత శైతవప దేనక కుత్వ నిహ్నవస్య వ్యక్త త్వాల్ల క్షణసంగతిః || 22 || అథో క్షాంలకు యక్ ప్రథమంసం కె. పతః త్రి థావిభజతే 1 సంభావ నేతి || వస్తు హెతుఫలా త్మనావస్వాత నా హే త్వాత నాఫలా తనొచసం భావనాఃవిత ర్కా- 34 ③స్సు ్య ·B . వి సవ్యాఖ్యా నే-చ”లో కే-ఉ జలజ్కారః109 ద్యా'త్ర సిద్ధాసిద్ధాస్ప దెప రె || 9 | ధూమస్తోమం తమళ్ళం కె కొకీ విరహశుష్మ ణామ్ | లిమ తీవత మోగిగాని పషువాంజనఁ నq8y_20 | అయమత్రనిష్కష: అన్యధ గసంబ: థెస్ హేతునా న్యస్యాస్య తాదాత్మ్యసంభావనో తే | ఇతి సామా: శాన్యలక్షణ సాచకస్యచి ద్వస్తునొన స్త్వంతర తాదాత్మ్యగోచర త్వేన అహేతో హెణతు భా వగొచర త్వెన అఫలస్య ఫలభావగొచర త్వేనచ త్రివిధా తత్రా ద్యాస్వరూపొ తేడా ద్వితీయా హేతూ తెడాతృతీయాఫలో ① ka# త్రివిధామిమాం పునద్వి ధా విభజ తె || ఉత్తాను కాస్ప దెతి | అత్ర త్రివిధానుమ ధ్యే ఆద్యాస్వరూపో ₹డా ఉత్తాను కాస్పదా ఉ కానుకే ఆస్ప దే ఉషయాయస్యాస్సా ఉక్తవిషయా ను క్త విషయా చేతి ద్వివి దౌత్యధX :- పరె అవశిష్ట హెతుఫలొ ₹ జై సిద్ధాసిద్ధాస్ప సిద్ధాసిద్ధే ప్రసిద్ధా ప్రసిద్ధే ఆస్ప దె పిషయా యయో స్తే. వయె అసిద్ధవిషయే చేతి ద్వి వి ధేఇత్యర్థః || 28 || అ 1. తథా చ ఉ కవి షయాం స్వరూపో త్ప్రేక్షాము దాహరతి | ధూమస్తోమమితి || తమః-ఆఫ్ఘ కారం కొకీ నాం-చక్ర వా కాంగనా నా••, విరహశుష్మా ఇ9-విరహానలాః, తేషాం సంబంధీను ధూను సొమం శంకే. ఇదంతవ : చక్ర వాకీ విరహాగ్నిధూమసమూహ ఇతి తర్కయా మీత్యర్థః. ఆ త్ర సర్వతః ప్రవర్ధమా నాంధ కారస్య నైల్యగృష్టి ప్రతిరోధక వదిధర్మస మ్బంధం గమ్యమానం నిమ లీకృత్య తత్సమయే ప్రియవిఘటి? కోకీ హృదయగతప్రజ్వ వ్యద్వి రహా రహానల సంబంధిధూమస్తోమ తొ దాత భావనొ₹4. సౌచ ధూమస్తామా నాత్మక స్య తమస గొచర శ్వాత్స్వరూపో తేడా. సాచ తమ సొష రస్య ఉక్త తెచు కవిషయా: అథాను క్తవిషయే డ్వే స్వరూపొ ③. ఉదాహ గతి | లిమ్బతీవేతి || తమః అంగాని-గా త్రాణి, లిమ తీవ-అంగ లేపనంక రోతీ వ, తథా నభః అంజనం వషణ తీవతమో హ్యపనం దృష్ట్పాఏవము త్రే సం స స్తదాత్మ ·ల "త్యోత్ప్రే చవర సవ్యాఖ్యా నెచర్జాలో కె-ఉత్ప్రేక్షాలజ్కోరు 1991 రక్తాత వాంఫ్రీ మృదుభౌ భువి విజేపడొదువమ్|త్వన్ముఖా భేచ్ఛయా నూనం పద్మార్వే రాయ తేశశీ || 9F | మధ్యణికింకుచయోగ్రృత్యై బ ఈ తె. ఇదంతు తమఃకిర్తృక లేపనమిన నభః కర్తృకొంజసవషణమి వేతి చ[అతః నభః ప్రభృతిభూమిపశ్యంత భృతిభూమిపళ్యం తనక లవస్తు మలినీకరణధర్మ స గ్బద్ధం నిమి లీకృత్య తమో వ్యాపనస్య తమః కర్తృక లేపన తాదా జ్యోతే 9 T. సభఃకర్తృకాంజననషణ తాదాతో తే. అతః తమోవ్యాపనరూపవిషయస్యాను పాదానాది మే అనుపాత్త విషయే స్వరూపొ తై జై || 90 | సిద్ధవిష మాం హేతూ మ్రక్షాము దాహరతి ! రక్తావితి || 'హెసుందరి మృదులౌ-కోమలౌ,తజాం పా ధోభువి విగైపణాల్ సంచారాల్, రక్తా-లోహితో భవతః, ధ్రువమి త్యు తేడాన్య ంజకం || అత్ర కా పాదయోః లౌహిత్యస్య స్వతస్సి ధత్త్వాత్మ ఏజేపణంన హేతుః అతః అహేతుభూతస్య హేతుత్వ స మ్భావనాల్ మోతూ ప్రేక్షా సౌచ ఏ వైపణరూపవిషయస్య ప్రసిద్ధ త్వాత్ సిద్ధషయా ! అసిధ్ధషయాం 'హేతూ ①క్షాము బాహరతి ! త్వదితి ; ఏకాంతే శశీ-చంద్రః శ్వసుఖా భేచ్ఛయా త్వన్ముఖసౌంద ర్యలీవ్సయా, పరిర్వైరాయ తే-పరైస్సహ వైరం కరొత్యర్థః. అత్రచ స్ట్రోపద్మ విరొధస్య స్వా భావిక త్వాల్. తత్ర తన్ముఖ కాంతిలిప్సా న హే తుః అతః అహేతో: హేతుభావవణ నాచ్చంద్రస్య కా ముఖ కాం తెలిప్పాయా అప్రసిద్ధ త్వాదసిద్ధ విషయా హేతూ ① EV || - || సిద్ధపపయాం ఫలొ త్ప్రేక్షాము దాహరతి || మధ్యఇతి || కశ్చిత్స్యకా నావళిత్రయావరణం కి నకి దాన బంధన త్వే నాధ్యవ స్యొ ప్రేక్ష తె హే కాం తె మధ్యోవలగ్నం కుచయోః ధృత్యై-ధారణాయ కనక దా మభిః స్వరుభిః బద్ధః కిం ? అన్యథాతి సౌజ్యోత్సర్యపవ కుచభారా ద్భంగమా యాదితిభావః అత్ర మధ్య ! స్వతఏవ కుచౌవహతి నతు కన కి దావ బంధన త్వెసాధ్యవసితనళిత్రయ వేష్ట సబలాల్ అతః కనక దామ ·సవ్యాఖ్యా నె- వ⑤లో కే అతిశయోక్త్యలక్ష్కాY: 1031 OF ధ్ధ కనక దామభిః | పాయోల్లంశ్వత్పదేనైక్యం ప్రాప్తుంతోయే తప స్యతి 1 30 || — || రూప కాతిశ యోక్తి స్స్యా: గీర్యాధ్యన సానతః | పశ్య నీలోత్పలద్వంద్వాన్ని స్సర నిశితాశ్న రాః | 30 | బంధ నాఫలస్య కుచధారణస్య తత్పల 'ల్వేహి ప్రేక్షణాల్ కలా శ్రీ మో!కు చధారణస్య ప్రసిద్ధ త్వాత్సిద్ధవిషయ | అసిధ్ధవిషయాం ఫలొ క్షాము దాహరతి || ప్రోయఇతి | అత్ర ప గస్య జలానస్థానం భోవాసత్వేన అధ్యనస్య ఉత్పై క తే హే కాం తే అబ్దం పద్యం త్వ తృ దేన త్వత్పాదెనసహ ఐక్యం సాయుజ్యం ప్రాప్తం పోయః భూ మ్నా తోయెజలే తపస్యతి తపఠిక రొతి అంభో వా సరూపం తపకరోతి త్యథ 8 ఇత్ర పద్మస్య తపస్వైనాథ్యవసితం జ లేవస్థానంస్వభానా డేన నతు కామినీ పద సాయుజ్యపా) ప్యర్థం ఆత్కో ఫలస్య కొమినీపదసా యుజ్య స్య తత్ఫల త్వేనో శ్రోకు ణాల్ కామినీ పదసాయుజ్య స్య అత్య నా ప్రసిద్ధ త్వా చ్ఛ అసిద్ధవిషయాఫలో ③x | 30 !!— ! ఆధాతిన యో కిరల బౌఁ రి సా చసప్తధా రూప కాతిశయోక్తి: భౌచ కాతిశయో క్తికి సంబుధాతిశయోక్తి అసఁ బంధాతిశయోక్తి: అక్రమాతిశయో క్తి: చపలాతిశయోక్తి: అత్యవ్రతిశయోక్తి శ్చేతి తతా గ్యా ద్వివిగా శుద్ధాసాపహ్నవాచేతి శత్ర శుద్ధాం లక్షయతి : రూప కాతిశయోక్తి రితి 4 నిగీగ్య విషయనిగరణ ం కృత్వా ఆధ్యవసానతః ఏవయిరూ పెణవి షయస్య నిశ్చయా దూప కొతిశయోక్తి సాస్మిత్ యతొ ప మేయ3 ము ఖాదిక, తద్వాచి ముఖాదిప దేనాను వాదా.కు ఉపమానపద్మాదిప దైరుపా దానపూర్వకం పద్మావీరూ పెణానధాగ్య తే తత్ర రూప కాతిశయోక్తి ర్నామాల జ్కార ఇతనిష్కషణః!ఉదాహగతి |ప శ్యేతి! హెసఖినీలోస్స లద్వంద్వాల్ కువలయ ద్వంద్వాత్ శిశా తీవ్గాఃశరా బాణాఃనీస్సర స్తిని గచ్ఛ నిపశ్య ఇవమాశ్చర్యంపి లొక యెశ్యర్థి ఆ త్ర కాన్తాయాల చన యుగళాల్ కటాక్షాః నిర్గచ్ఛ స్త్రీతివక్తవ్య లొ చనకటా కణాంతద్వా | ·సవ్యాఖ్యా నెచఠాలో కే అతిశయోక్త్యలక్ష్కార? || 13 || యద్యపహ్ను గర్భత్సం సైవసాపహ్న వాను తా | త్పర్సూ క్తిమను డౌ* రాజ భౌనాః పశ్యతాపిగె H2 2 || దకాతిశయోక్తిస్స్యాత్త స్యై నాన్య స్వ వర్ణనం! అన్య దేవాస్య గా మ్భీర్య మన్య ధైర్యం మహీప తే || సమృధాతిశ యోక్తిస్స్యాదయోగే యోగకల్ప సమ్ | సౌధా గా చిప డేనోపా దానం నా తముపమ 'న లోత్పలశరశబ్దాభ్యాము పాదా స పూర్వకం నీలోత్పలశర ల్వేనాధ్యన సానా వియఁరూపకాతిశయోక్తిః!! సౌపహ్న నాతిశయోక్తి లక్ష యతి || యదీకి అపహ్నుతి గర్భశ్వంయ డిరూపకాతిశయోకేరపహ్నవఘటితత్వం చే దిత్యర్ధః సైవ రూప కొతిళ యోక్తి రెవ సాపహ్నవరూపకాయో కిరి' కివీ సొం మ మ తెత్యర్థః | ఉదాహరతి | త్వదితి | హే రాజ త్వత్సు క్తిషు భవదీయమృదువా క్యా ష్వెవ సుధాస్థి లేత శేషః త్వదీయ మధురవచ స్యేవామృతంవర్త తె నాన్య శ్రీత్యర్ధః! నను చం దె సుధా స్త్రీతి ప్రవాచః కథమీ శ్యాతఆహ ! అనాఇ || భౌనాః ఆజ్ఞా నొపహతాః జనాః పిదొ చందే తాగాను ధాు పశ్యని చందె సుధా స్త్రీ కి న్యవహారో అమమూలక ఏ వెత్యర్థి సొ చన్దగ తా సుధానభవతీత్యసహ్మ వగర్భేతి సాపహ్న వా | 39--- H అథ భేద కాతిశయోక్లింలకు యతి || ఖైద రాతిశయోక్తి త త స్యేన లాక సిద్ధ స్యే అన్య శ్వన నమిళియత్ సా భేద కాతిశయోక్తి స్స్యాదిత్యర్థి || ఉ రాహరతి || అన్యది ఆ ! ఆ స్య మహీప తె? 'గా మ్భీగ్యమన్య దేవలా కవిలక్షణ మేన తథా ధైర్యమప్యన్య దెవలొక విలక్షణ మేవ అత్ర రాజ గామ్భీర్య దైర్యయోః మో? లోక సాధారణ త్వపి తద్భచొప బొవణిః తః||33. | సమ్బద్ధాతిశయోక్తిరితి || అయో X అసమ్బందె యోగకల్పనం సమ్బ స్ధనర్ణ నమి తీయల్ సా సమ్బభౌతిశం తిశయోక్తిస్స్యాత్ ఉదాహరతి | సౌ ధాగాణీతి || అస్య పురప్య సౌధాగాణి 'గాజు గృహశిఖ రాణీ విధు మండలు చంద్రమండలం స్పృశని తాదృగున్న తాని భవ నీ శ్యర్థః అత్ర సౌధాగాణాం విధుముండ స్పర్మా సంబంధోపి తత్సమ్బధోవర్ణి తః !

·యామ హే - సవ్యాఖ్యా నేచ”లో కే-అతిశయోక్త్యలహ్కౌరః 73 | స్యాస్య స్పృశ ని విడుమండలమ్ ! 38 I - 1 యో గెష్యయోగ్2 సమ్బనాతిశయోక్తికితీష్య తె | త్వయి చాతరి గా జెప్టస్వగ్డమాన్నాది 3% - | అక్రచూ తిశయోక్తిస్స్వాస్సహ ్వ హేతు కార్యయోః | ఆలింగ నిసమం దేన బ్యాంశ రాశపరాశ్చ తే || 32 II సలాతిశ యోక్తిస్స్యాత్కార్యే హెతుపస క్తి జే| యాస్యా మీత్యుది తే త అధాసుబం ధాతిశయో కిం లక్షయత్ యోగేపీతి | యోగేసంబంధే 'సత్యపి అయోగ్ 2 సంబంధ వణణన మితి యల్ సొఆసంబంధాతిశ యోక్తిరివ్య తె కథ్యతే ఉదాహగతి ! త్వయీతి ! హేరాజేంద్ర సకలపృధ్వీ పాల కేంద్ర రామచంద్ర త్వయి దాతరిపితరణ శాలినిసతి వ యంస్వద్రుమాళ్ కల్పనృతార్ నాద్రియామ హె నయా చాము. హే భవదీయ వితగశా దృషై సతి కల్పన, వైష్వప్యా దరొ నా స్త్రీత్యధE ? అత్య స్వము - మేష్వాదరసంబంధేపే తదసంబంధ వణః నాదసంబంధాతిశ యో కిః || 34 || అక్రమాతిశయోక్తిం లక్షయతి || అక్రమాతిశయో కీరితి || హైతు కార్యయోస్సహ ల్వే యాగప ద్యే వణిః లేసతి అ అక్ర మాతిశయోక్తి కారణం పూర్వం కార్యంపరమితీ లోకమర్యాదా ఆ ముల్లంఘ్యయ, త్ర కార్య కారణమా రేక కాలత్వం వణ్య తే తత్రాక మాతిశయోక్తిరిత్యధూః || ఉదాహరతి || ఆలి థాంతీతి ! హే దేవరా మస్వామి? తెతవశ రాః పరాళ్ళ త్రవశ్వజ్యాంసమం యుగపదాలి. గంతి శుపతేజ్యాం మౌర్వింశతుప క్షేజ్యాం భూమిం ఆలింగం తీత్య థ: అత్ర శరసంధాన రూపకారణ స్య పరేషాం భూపతన కార్య స్యచ పౌర్వాపర్యక్రమం విహాయయా పద్యవణం నాద క్రమాతిశ యోక్తిః || 32 || చపలాతిశయోక్తి లకు యతి || చపలాతిశయో క్తిరితి ! కార్వే హేతు ప్రసక్తి జేసతి : హెతు ప్రసక్తిమా త్రేణ కా తేసతి చసలా శయోక్తి: యత్ర కారశా భవిష్యత్యేవ కార్యం నణ్యణ తత త్ర చపలా తిశయోక్తి : ఉదాహరతి || యాస్యామీతి ! 'అహం ·సవ్యాఖ్యా నే-చ①3 లో కి తుల్య యోగి తాలఙ్కా Ant: న్వాల్ వలయోభవదూర్మికా || 30 | అశ్యం తాతిశయోక్తిస్స్యాత్నౌ ర్వాపర్యవ్యతి క్రమే | అగే మానొగతఃపశ్చా దనునీ తా, ప్రి యె సొ | 30 | - ! వణ్యానామిత రేషాంవా ధ మైక్ క్యం తుల్య యోగి యాస్యా మిగమిష్యామీ తినాయ కెన ఉది తేడ కేసతితన్వ్యాప్రియాయాః ఊమణ కాఅంగుల్లీయకం వలయః కంకణమభవత్ నాయక ప్రయా ణ శ్రవణె సతి తత్వం ఏవ భావి విరహప్రతి సంధానజనిత భేదాత్యం తకృశాయాః తస్యొః కరే అంగుళినే సతి ఊర్తి కాకంకణ మభూ దిత్యథ : అత్రహేతుభూతస్య నాయక ప్రయాణ స్య ప్రసంగమా శ్రీ ణ తత్కార్యస్య కార్శ్యస్య కార్యము కౌన వణః నాచ్చ పలాతిశయో g: n 32 ! అత్యవ్రతిశయోక్తింలక్ష యతి ॥ అత్యనాతిశయోక్తిరితి 1 తయోః కారణ కార్యయోః యత్పౌ ర్వాపర్యం పూర్వోత్తరభావః తస్య వ్యతి క్రమే ఉల్లంఘ నెసతి అత్య నాతిశయోక్తి కారణం పూర్వంకా ర్యం పరమితి నియమముల్లంఘ్య వైపరీ త్యెన కార్యం పూర్వ కారణం. పరమితి యత్ర వణ్య, తెత త్రాత్యక్తాతిశయోక్తిస్స్యాదిత్యథరాః ! ఈ T'హగతి ! అ గ్రఖతి : మానః ప్రణయకొపః అగే ప్రథమ మేవ ఆ నునయా ఠాగే వెళ్యర్థః గతోపసృతః పశ్చాత్తానత్యా గానంతరం సా కాంతాపియెణ అమనీతో ఉపలాలితా | 30 || - | తుల్యయోగి తాం లక్షయతి || సాత్రివిధా వణ్యాణవణ్యైణ కధ రౌన్వయరూపా హితాహితవృత్తితౌల్యరూపా ఉత్కృష్ట సమీకరణా క్తిరూపా చేతి త శ్రాద్యాంలకు యతి!! వణ్యాణ నామితి || వణ్యాకా నాం ప్రకృతా నామిత మ ప్రకృతానాంవా ధమైః క్యంపక ధర్మత్వం తుల్యయోగి తెత్య స్థః ఇయమపి పునర్ద్వివిధా కేవల ప్రకృత గోచరా కేవలా ప్రకృత గొచరాచేతి యత్ర కేవల ప్ర కృతానా మేక ధర్మాన్వయః తత్ర కేవ ల ప్రకృతగొచరా యత్ర కివలా ప్రకృతానా మేక ధరాన్వయః త రేషా మ ·دو ఆలు - . సహ్యాఖ్యా నే-చం ద్రాలో కేతుల్యయోగీ తొలడ్కారఃnx తా | సుకుచ నిసరోజాని స్వైరిణీపద నానిచ | BF ! శ్వదంగమా ద్ద వెదృష్టి కస్యచిత్తెసభాస తె ! మాలతీశనభృల్లేఖా కడలీనాంకఠోర తా | 60 | హి తాహి తెవృత్తి తొల్య మపరాతుల్య యోగితా | ప్రదీ యి తెప రాభూతి రిత్ర తనయోస్త్వయా 180 | గుణాత్ళూ పై త్ర కేఎలా ప్రకృతగొచగా ! ఉదాహరతి || సంకుచం తీతి ! చందొ దయ ప్రస్తానాచ్చందో దయఇతి పూరణీయం సరోజని ప దాని స్వే రిణీవద నాని జారస్త్రీముబా నిచ సంకుచంతిప ధైషు సంకొచీముకుళ్ళ నంవద నేషు వైవర్జ్యం చం ద్రోదయస్య స్వెచ్ఛయా కాముక స్థానగ మన విరొధి త్వాల్ అత్ర చంద్రోదయనర్ణన ప్రస్తానా హత్కార్య త్వే న స్వైరిణీముఖ సరొజ సంకోచవర్ణ నస్య ప్ర కృత త్వాదణ్యానాం సంకోచక్రియారూ పేక ధరాన్వయః అతః ప్రకృతగోచరా తుల్య యోగి తా | BF | అథ కేవలా ప్రకృతగొచరా ముదాహరతి ! త్వ డితి || హెవీ యెత్వదంగ మార్ద వెదృ షై సతిక స్యవాచి త్తె మాలతీ శ శభృల్లెవాకదళీ నాం సుమనోలతా చంద్ర రెఖారంభాణాం కఠోర తా కాఠిన్యం న భాస తేనస్ఫురతి త్వద్దేహ సౌకుమార్యదర్శి నామాల త్యా దిషు అతివా నాదరొభవతీత్యర్థః | అతోపమాన ల్యేన ఆ ప్రకృతానాం మాల త్యాదీనాం తిరస్కారరూపేక క్రియాస్వయః || 60 || ద్వితీయుల క్షయతి | హితాహితఇతి || హి తాహి తెమి తే మీ తే చెత్యథః : వృ త్తితౌల్యం వ్యాపార సామ్య మేక విధ వ్యాపార ఇతి యావత్ అపగా ఆ న్యాతుల్య యోగి తా యత్రశతు మితయోర్విషయే ఏక వ్యాపారొవర్ణ్య తే తత్రా న్యాతుల్య యోగి తెత్యర్థః | ఉదాహరతి ప్రదీయత ఇతి || హే రాజ త్వయామి శాత్రవయోః సుహృథ్విపొర్విషయేమి తేభ్యశ్చ తుభ్య శ్చేశ్యర్ధః పరాభూతీరు పై శ్వర్యంపరాభవశ్చ ప్రదీయ తెవి తీర్యం తె అతో త్కృష్ట భూతి దానస్య పరాభవదానస్య చ శ్లేషేణ ధ్య వసాయాచ్ఛతమి శ్రీవిషయ పరాభూతి దానరూపవ్యాపాగస్తుల్య ఇతిల క్షణసంగతిః | Unf - 1 తృతీయం లక్ష యతి గుణోష్కృ షె ·సవ్యాఖ్యానె-చ③లో 3డీపకాలంకాగః In A II స్సమీకృత్య వచోన్యాశుల్య యోగి తొ | లోక పాలొయమః పాశీ శ్రీద శ్శక్రాభ వానపి || 89 | — || వద నిపర్యావర్ణ్యానాం ధమైః క్యందీప కమ్బధాః | మ దేన ఖాతిక లభః స్ర' పేన మహీపతిః || 83 సందీప కావృత్తా భ పెదావృత్తిదీపకమ్ 1 వర్షత్యమ్బుదమా లేయం షk_ గుణాత్కృ షై ర్యౌ దార్యాట గుణగరి షైః సమీకృత్య సమా నీకృత్యవచః ఉ 9: అస రాతుల్యయోగితా యత్ర నిర్ణనీయో రా ది: ఉత్కృష్ట గుణేరిం దాచి భిస్సహధర్మతః సమానీ కృత్యనన్త్య తె త తాన్యాతుల్యయోగి తేర్ధః ||ఉదాహరతి లోక పాలఇతి హే ప్రభోయ మఃఅన్తకః పాశీవరుణః శ్రీదకు బేరః శక్రః ఇంద్రః భవానపి త్వజ్బులొక పొలవ త్సా మ్యే నైవలోకం పాలయ సీత్యర్థః అతో స్టేశ్వరాది భిః ప్రభోరొక పొల త్వెన సమీకృత్యవర్ణ నాత్తుల్యయోగితా || 9 || అథ దీపకం లక్షయతి ii వదంతీతి || వణ్ణ్యవర్ణానాం ప్రకృతా స కృజానాం ధమై= క్యం ఏక ధఠాన్వయం దీపకంబుధాః వద ని దీపక మితి సహృదయాః కథయంతీత్యర్థః ||ఉదాహరతి || మ దె నేతి || మ దే సకలభ 8 గజపొతః భౌతశోభతే మహీపతిః రాజా ప్రతా పెసశౌర్యే ఇభాత అత్రవణ్యే రాజా అనర్ఘ్యఃకలభః ఉభయోరపి జాతీతి శోభా రూ పేక ధన్వయః తెన ఉభయోస్సాదృశ్యం గమ్యతే అ త్ర దీపక ప దెనైకశ్రదీపక ధరాన్వ యాద్దీపక మిత్య స్వర్థ సంజ్ఞా || 03 || — ఆ వృత్తిదీపకం లక్షయణ విభజ తె | శ్రీ విధమితి | దీస స్య అనే కొపకా రక త్వాద్దీప స్థానీయస్య పద స్యవా అర్థస్య వా పదార్థ యోరుభయోర్వా ఆనృత్తాసత్యా కమెణపదావృత్తిదీపకమనావృత్తిగీపకం శబ్దారో భ యానృత్తిదీపకం చెతి శ్రీ విధమావృత్తి దీపకం భ వెదిత్యగ్ధః త వాద్య ముదాహరతి || వర్షతీతి || వర్షాసమయే విరహతప్తా కాచీత్కాంచి దా హ || ఇయం ఫురొవర్తినీ అమ్బకమాలా మేఘప ! : వషః శివ ష5 0 ముంచతీశ్యర్థః సమోవ ర్తమానాశర్వరీ రాత్రి శ్చపష తినషణ స్స) ·!! సవ్యాఖ్యా నేచర్జాలో కె.ప్రతివస్తూపమా || 2 || త్యేషా చశక్వరీ || 88 || ఉ నీల నీకదమ్బాని స్పుట స్తికుల జోఢమాః | నూద్య నీ చాత కాస్తృప్తా మాద్య స్తి చశిఖానళాః 18 x !! వాక్యయో రేక సామాన్యే ప్రతి వస్తూపమామతా | తా పెన భోజ తెసూర శ్శూర వశ్వర ఇనా చరతి విహత ప్తానాం రాత్రో ని ప్రభావాచ్చిరకా తే నొపి తదన పగమా ద్రాత్రి స్సంవత్సర స్త్రీయాభ ఎత్యథ : అత్రవర్ష తీత్యేకం పదం వాక్యద్వయే వర్తతే అర్ధస్య భిన్న త్వాల్ ప దావృత్తిదీ షకం || 68 1 ద్వితీయ ముదాహరతి II ఉ స్త్రీలంతీతి || కదంబానిక డంబ కుసుమాని ఉ స్త్రీలం తివిక సంతి తరాధాకు జోద్గమాః గిరిమల్లి కాః స్ఫ టవిక స నీ శబ్దయోః భౌ దేసి వికాసరూపాథః స్య ఏక త్వాత్తస్యావృ త్త త్వెన ఇదచ ధాణ వృత్తిదీపక , కొతృతీయము దాహరతీ || మాద్య నీతి చాత కాః తృప్తాకింతరాళ ఏవ మే ఘోదక పానెనసంతుష్టాస్సంతఃమా దృస్తినుదుగచ్ఛ, ఆ థాశిఖావళాః మయూరా త థాశిఖావళాః మయూరాశ్చ మద్య నీ అత మదప్రాప్తిరూపస్య అర్ధ స్మమాద్యం తీతి పడస్య ఉభయస్యా ప్యానృత్త త్వా దుభయావృత్తిగీపకమ్ : 81 || అథ ప్రతివస్తూపమాం లకయ | వాక్యయో యోఉపమానోప మేయ వాక్యయోః ఏక సామాన్యే ఏకసా మాన్యధర్మస్యాన్వ యేసతి ప్రతి వస్తూ పమను తా ఇష్టాయ లో ప మానొపమేయ పదఘటితవాక్యయో రేవ సాధారణ ధరః పృథ్నీర్ది శృతే శబ్దభై దీన ప్రతిపాద్య తెత త్ర ప్రతినస్తూప మెత్యర్థః ఉదాహర తి|| తా పెనెతి! సూర స్సూర్యః తా పెనాత పెనభోజ తేప్రకాశ తెశూరః వీర పురుషః చా పేనధనుషారాజ తెమ కాశతే తెన ఉభయోస్సాన్య గమ్య తెసూర ఉపమానం శూరఉప మెయం తత ఆ పొదక వాక్యయో రె ప, కాశనరూపస్సాధారణ ధర్షః రాజ తెభౌజ తెఇ భిన్న పదా భ్యాం నిర్దిశ్యత ఇతి ప్రతినస్తూపమా ప్రతివస్తు ప్రతి వాక్యార్థంఉపమా సాధారణధర్మః యస్యాస్సాఇతివ్యుత్పత్తెర స్వర్థ సంజ్ఞా | - | - ని ·at చన్గాలో కే - దృష్టానః | ౧ || నిదర్శనా ంగ్ || శ్చా పేన రాజ తే || 1 || - | చేర్బిం బ, సనబింబత్వం దృష్టాన్త స్తదలంకృ 8 | త్వమేవకీ ర్తిమా స్రజన్విధు రెవహికా నీమాక్ ! 8 2 || -- వాకా థః యోస్సదృశి యో గ్రే క్యారొస్మొ దర్శనా ! యద్దాతు స్సౌమ్యతా సే యం పూర్ణేం దొరకళ , క తా || 60 || పదాథ వృత్తిమ ప్యె కే వడుత్య అథదృష్టాన్తు లక్ష యతి ; చేది ఆl! అత వాక్య యోరిత్యముష్క్య తె|| వా వాక్య యోఃబింబప్రతిబిచ్బుశ్వం చెల్ వస్తుతో భిన్న త్వెపి సాదృశ్యాదభిన్న యో స్సామాన్యధ గ్మత్వెన పృథగ్వాక్యద్వయెన రెగొయదిత తరిద్య పొనాలంకృతి రిత్యజ్ఞః యత్ర వాక్యడు యేభిన్నా వేషధర్మౌ బింబ ప్రతిబి వృభావెన పథజ్నీది హేతత్ర దృష్టా నాలం కారఇతి నిష్కషr: Hఉదా హరితి (తమితి ! "హే రాజశ్త్వ మేవకీ ర్తిచూ?" విధుశ్చంద్రఏవ కాని మా? అలోప మెయ భూతొ రాజూ ఉప ఎనభూతో విధుః తద్యా క్యయోర్బి న్నా యోరపికీ ర్తి కాంత్యో స్సాదృశ్యాద భిన్న యోస్సామాన్యధ ర త్వేన పద భేదేన : దేశోద్ధృష్టానాలంకారః | అథనిదర్శనా॥ సాచ త్రి విథావాక్యార్థవృత్తినిడర్శ నాప దార్థనృత్తినిడర్శి నా సదసదర్థ బోధనరూపా చేతిత త్రాద్యాం లక్షయతి వాక్యార్థ యోరితి || సదృశయో ర్వా క్యార్థయో రే క్యారొపి అభేదారోపణతి యల్ సాని దర్శ నెత్యర్థ ? : ఉదాహరతి | య వితి | దాతుర్పి తరణశీలస్య సౌమ్య ఆ అపరుషత్వమితియత్ సేయం సౌమ్యతాపూణేంద్: రాకాచం ద్రస్య అకళంకి తా'కళక రాహిత్యం యధా పూర్ణే దొరకళంకత్వ మ స:భావితం తథా దాతురపి సౌమ్య తాఅసంభాషితా | యో దానశీలః త స్య వినయ సుప త్తిమఃర్ల భౌతి యావత్ ఇడంచ ధనలిప్సయా దా తా రు ప్రతి X శ్వా* ఏప్న ధిక్షిపతిసతి నిర్విష్స్య యాచక స్యవచనం || అత్ర దాతృ సొమృత్వ పూర్ణేం ముకళంక విధురత్వయోః వాక్యార్థయోర్యత్త చ్ఛఙాభ్యామై క్యారొపాచియం వాక్యార్ధ వృత్తి నిదర్శవా | 60 || ద్వి తీయం లక్ష మితి 11 ప దార్థనృత్తిమితీ || ఏ కే కేచిదాల జా-రికా: ప 82 || -- ·పదా ర్టెన్యన చన్గాలో కే - నిదర్శనాలఔ • CR | or || న్యాం నిదర్శనాం ! త్వన్నేత్రయుగళంధత్తే లీలాంనీలాంబు జన్మనోః! అపరాంబొధనం ప్రాహుః క్రియయా- సత్సఁర్ధయోగి'న శ్యేదాజపి ధీని క్షీణ చంద్రోదయెతమః || 10 | ఉదయ న్నే వసవి తా పడేషన్ దార్థనృత్తిమపి దర్శ నా మన్యా నద ని య ఛాన్య పదా గప్య ఆరోపోవణ్య తె సాప దార్ధవృత్తి నిదగ్న నేతృర్ధః | ఉదాహర తీ ! త్వదితి, హెకాంతే త్వ స్నేశ్రయుగళం నీల • Wుజ మౌనో? నీలా బయోః లీలాం విలాసంధత్తే ఆ ట్రైన్యధ ర్మస్య లీలారూసశ్య అన్య సి- నయనయుగళే అసంభవతో ఏ స్థితివర్ణ నాయన పదార్ధవృత్తిని నగ్న నా |6F || తృతీయాంలక్షయతి || అ ఏ రామితి | wు - విక్కి- చూ :) శిష్ట ప్య కస్యచి గర్థ స్య క్రియయా అపశ్చ సర్థయోగ సదగ్ధస్య పచ్చస్యవా' బోధనం సంజ్ఞాపనమి ? యల్ తదప గా నిదర్శనామ కే ఆహు? అయ మత్రనిష్కషr : CM8 కశ్చిదహీ : కాంచిలి, యాం కుర్వ సహో తయా క్రియయా దృష్టానభూతయాపరాన అసంతం సంతంవా అర్ధం జ్ఞా పయు త్సన్ని బద్ధ శ్చేత్తబ్బొధ న మధ్య న్యాం నిదర్శనాను న్యే మన్యం తే తధాచ అసదర్థ బోధనరూపా సడథఁ బోధనరూపా చే 3 ₹ద్యా ము దాహరతి | న శ్యే నీతి || చంద్రోదయే తమః '6'జవిరోధి న శ్చెల్ నాళం పాప్ను యాదితి బోధయ దెవక్షణం నష్టమ సూదిత్య క్షరార్థః బొధయదిత్యశ్య ఇతి నైవగమ్యమాస త్పాదప్రయోగః అయమ ధజాః రాజాచం దేణ సహవిరొధితమః స్వయం క్షీణుసల్ స్వనాశ క్రియయా దృష్టానభూతయాకోప్యహమీన రాజపిరా"థీ చెల్ న శ్యేదితి పరాన్న శ్యనర్థ పర్యవసాయినమర్థుజ్ఞాపయత్స దేవసష్టమభూది 3 తత రాజవిరోధేన నాళ విశిష్ట స్య తమసః స్వనాశ క్రియయా పరాన్హతి గా విరో ధైవం న శ్యేదితి అ సగర్థ బొధక త్వ పణ నాదియ మసడర్థ బొ ధన రూ పొనిదర్శనా || 10 | అథద్వితీయా మేక క్లౌ కెనోదాహరతి || ఉదయన్నితి | సవితా సూర్యః ఉదయః ప్రొముగ్భనః అభ్యుదయం ·కీ చ①లో కె - వ్యతి రేకః | 90 || సహో క్తిః || 90 | ర్పయతిశియమ్ ! విభావయంత్స మృధీనాం ఫలం సుహృదను గహమ్ !! నృతీరొకోవి శేషశ్చే డుపమేయోపమానయోః | శైలాఇవోన్న తాస్సం తః కింగు పకృతి కోమలాః || x 9 — సహో కిస్సహ భావ శ్చే స్భాస తె జనరంజనః | దిగంతముగమ స్తస్య కీర్తిః ప్రత్య థిణ భిస్సహ || 13 || గచ్ఛ త్స న్నెన సమృద్ధీ నాం సమ్పదాం సుహృదను గ్రహం ఫల ఆవిభా వయః పరాన్ప తిబోధయః పదేషు శియ. కానిం సమృద్ధించ ఆ ర్పయతిదదాతి అయమర్థః సవి తె' స్వస్యోదయ సమయపవ ప దైషుల క్ష్మీం విదధానస్సక్ తయాల క్యాధాన క్రియయా సమృద్ధి నాం సుహృద నుగ్రహ ఏవముఖ్య 9 ఫలం అన్యోపి స్వోదయ కాలపివస్వ సుహృద్భ : అహమివ సమృద్ధిం దద్యాదితి పరాన్ప తి శ్రేయస్కరమర్థంబోధయి న్నివ నిబుధయతి ఇయం సదర్థ బోధనరూ పొని దర్శనా | 10 | --- 1 అథ వ్యతిరేకం లక్షయతి ! న్యతి రెకఇతి | ఉపమేయోపమాసయోఃవి శెషః వేలకుణ్యం వణిక తం చెదయంవ్యతిరేక ఇత్యర్థః అయం త్రిష కారః ఉపమేయాధిక్యవర్యనసాయీ ఉప మేయన్యూనత్వ పర్యవసా యీ అనుభయ పర్యవసాయీ చెలి || త త్రాద్యము దాహరతి | శ్రేలా ఇతి || సంతః సత్పురుషాః శైలా: పర్వతావోన్న తాః కింతుప్రక్క త్యాకోమలా: శైలాస్తు ప్రకృతికఠినా ఇంభావః అనొపమాన శైలూ పెక్షయా ప్రకృతి కోమల త్వేన సతామాధిక్య వణః నా దయ ముప మెయాధిక్య పర్యవసాయీ వ్యతి రేకః ఏవమన్యతా ఫ్యూహనీ యమ్ ! - 9 || - || సూక్తింలకు యతి || స సూక్తిరితి || నరంజనః లో కొనందక రః సహభావః సాహిత్యంభాసతే చేత్సహో క్తిర్నామాల ఔ్కర ఇతివిష్కషణ యత్ర సహృదయహృదయాహ్లాదక రః కస్యచిత్కేనచిత్సహభావః వణ్య తే తత సహో 9శి జనరంజన ఇతి విశేషణాడ నేన సాధణ మిత్యాది ప్రయో గౌతు నసహో 98 శ తసహభానస్య చమత్కార కారి త్వాభావాల్ ఉదాహరతి || దిగ న్త ·రా చక్జాలో కే - వినో క్తిః || 9 9 ! సమా పొత్తి8 | 93 || వినో ద్వి నాకించిత్ప్రస్తుతం తం హీనము చ్యతే| విద్యాహృద్యాపి సాన ద్యా వినావినయసంపదమ్ || xx | తచ్చెతూ చిన్ననారనం వినో క్తిస్సాపికథ, తే | వికాఖ డైర్వి భా త్యేషా రా జేంగ్ల పతస్త భా 12 || -సమాసొ క్తిప? స్ఫూర్తిఃపత్తు తెపస్త తస్య శత్ !ఆ వై: దీము మితి | తస్య రాగి కీర్తి ప్రత్యధిః భీః శతు భిస్సహ ది గంతముగమత్ పోస్తా అత్ర యుదాజ ప్రతాపాగి జని' కీ రిది గంతం వ్యాప్తా త చానీ మెవశ శ్రవశి పలాయ్యదిగనా నేన ప్రాప్తా ఇల్యేపం పథ తాత్పర్య గర్భ త్వెన చమత్కార కారిణస్సహభావస్య వర్ణనాత్సహో కి: | 13 || అథ వినొ క్తిః | సాచద్విధా || కి. చదివి నా హెయ స్వరూపా కించిద్వి నారవ్య స్వరూపొ చేతి ఆద్యాంలకు యతి | వినొకిరి : కించి వ్వినా ప్రస్తుతం వర్ణ్యం హీనం నికృష్ణ.. ఈ చ్య శచత హీన త్వేన పద్యతేయ దీన్యి. స్థః తద్దినొ క్తిత్నా మాలజా-రః ఉదాహరతి || వి ద్యాతి గీ హృద్యా 'పిప్ ద్యా వినయసం పదం వినా వినయ సమృద్ధి వ్య సదోషా అశ్రవిద్యాయారి వినయ సంపత్తిం వినా హైన్య నాద్వినొ కి: || 18 | ద్వితీయాంలకు యతి ! తదితి తత్ ప్రస్తుతం కిం చిద్వస్తు వినా రమ్యం చేత్ సుందరంయదితలి సాపి, పినో కిరితి కథ్యత ఇత్యథE: || ఉగాహరతి || వినేతి || 'హెరా జెఁ చభవతఃప షా సభాఆ స్థానము మంటపః ఖల్వే నాదుజనసంపర్కం వినాష్ ఖాతి అత్రసభా యాః ఖల సంపర్కం వినారమృత్వ వర్ణసౌద్వినొ !ః | xx | - ! అథ సమాసొ కింలక్షయతి : సమాసో కీరితి ! పస్తు తే ప్రస్తుతపృత్తా స్తే వణిః తేసతి అప్రస్తుతస్యా ప్రకృతస్య పరిస్ఫూర్తి శ్చేత్ పి) తిర్యది తహి సమాసొ క్తిః సమా సేన సం గై పెణ స్ర కృతా ప్రకృతనృత్తాస్త వర్ణ నాదియనున్వర్థ సంజ్ఞా : ఉదాహరతి | అయమిత క కస్యచిత్కాము కస్యకాంచిత్కాముకీ ముద్దిశ్యఇయము 9: హేపియే అయఁపరిదృ శ్యమానః చంద్రమాశ్చంద రక్తఃలొహీతః సపవైంద్యాః పా మంత రాసా ·|| లి, గెనచ అయం రక కాము. || చ'లో కె - పరికరః || 28 || పరికరాంకు 08' || 9 x 1 ఖం పశ్యరక్తశ్చుంబలి చంద్రమాః | AA ! ! అల ఔ్కరఃపరికరస్సాలి, శ్రయవి శేషణే : | సుధాంశుకలితో త్తంస స్తాపంహరతు వశివ ? Ii x 2 !! సాభిప్రాయే విశెష్యేతు భ వేత్పరికరాలకురః | చతుస్", పురుషా జ్యూ: మొ4:0 ఆగ భాగం చుంబతి స్పృశశి సశ్యసిలోకయేశి ప్రస్తుతే వణ్యణ నూ నే వృత్తాస్తే ముఖశబ్దస్య ప్రారంభ వదన సాధారణ్యాల్ చుచ్బు తీత్యస్య సంస్పశ్య వదనసంయోగ సా ధారణ్యాద్ర క్తశబ్దస్య లొ ఫీ-త కాముక సాధారణ్యాచ్చంద్రమన్న బగతపుల్లింగెన ఐందీశ మిగత స్త్రీలింగెనచ ముకస్స : ఇండ్రసమ్బంధో పస్కృతప రాంగనాయాః ముఖ)వదనం చుంబతి స్వనడ నేస తద్వద నం సంయోజతీత్యర్థః ఏవం ప్రకారః ఇంద్రసంబంధోపస్కృతపరవని తారక్త కాముకవృత్తానః ప్రతీయత ఇతి సమాసొ క్తిః || 12 || -- ? పరికరం లక్షయతి ! అలజ్కొరఇతి | సాభిప్రాయవిశేషణైః అథఃవి శేషవిషయక తాత్పర్యగ రేఖన్వి శేషతైర్దే తుభిః పరికరః కరరాఖ్యోల జ్కౌగః. యత్ర సాభిప్రాయవిశేషణ'న్యుపపాద్యంతే తత్ర పరిక రా"ంకారసత్యథః | ఉదాహరతి || సుధాంశ్వితి || సుధాంశుకలితః చం దపరిష్కృతః ఉత్తంపః శేఖరొ యస్య 'సతథో క్తః శివః నః 'తాపం మనస్తాపం హరతు నివత యతు, అఆ సుధాంశుకలి తేత్యాది విశేషణం తాపహరణ సామర్థ్యాభిప్రాయగర్భం అతః పరికరః IN 2 || పరికరాంకురం లక్షయతి || సాభిప్రాయ ఇతి || వి శే ష్యె సాభిప్రా యేసతితు పరిశ గాంకు రాఖ్యోలం కారో భవేల్ యత్ర విశేష్యముభి ఊయగర్భం స్యాతత్ర పరికరాంకురస్స్యాదిత్యధE : ||ఉదాహరతి|| చతుణాణం పురుషార్థానాం ధరాథ కామ మోక్షాణాం దాతా దేవః తద్దానసమర్థా దేవతా చతుర్భుజః విష్ణు రేవ అత చతుర్భుజత్వాదిష్ణు రెవ యుగ పచ్చతుర్విధ పురుషాథక ప్ర దాన సమర్థః నాన్యొ దేవఇన్యభి పాయగర్భం చతుర్భుజవి శేష్యోపాదానం | Nv | - | ·- చన్దాల కే - శ్లేష? I st || ఆ ఆ ప్రస్తుత ప్రశంసా || 27 || థాణ నాం దా తాదేవశ్చతుర్భుజః | Xvi— నానాథక సంశయ శ్శేషో వణ్యాక్ వణ్యా భయాణిత ! 'సగ్వదొమాధవః పాయా తృయోగం గా మదీధరల్ | XF | అజేనత్వన్ముఖంతుల్యం హరిణాహితస క్తినా 1 ఉచ్చరగ్బూరికీలాలశ్ళుళు? హినీపతిః | ఓం ! అప్రస్తుత ప్రశంసా అథశ్లేషః ! సచత్రిష ధశి ప్రకృతానెకి కొచం: అ ప్రకృతా నేక గోచరః ప్ర కృతాసకృత గోచర శ్వేత భిప్రాయేణ తల్లక్షలో పూర్వకంవిభజ లేనా నా థెగ తి || అ నేకార్థగోచరః వణ్యాక్ వర్జ్యాభయాశ్రయః కెవల ప్ర కృత గొచరః కేవలా ప్రకృతగొచరి: తదు భయపిషయశబ్దవిన్యాసరూ శస్త్రివిధః శ్లేషఇత్యర్థః తత్ర కేవల ప్రకృత గోచరము దాహరతి 1 న ర్వదొమాధవఇతి || సర్వదః సర్వార్థ ప్రదః సః మాధవః పాయాల్ రక్షతు యః అగంగోవర్ధనాణ్యగిరింగాం భువం ఆదీధరల్ భృశం బిభ ర్తిస్మ. శివ ప క్షేతు ఉమా భవః సర్వదా పొయాల్ యః శివః గంగాం 'అదీ ఫరల్ శిరసావహతిస్త || AF : ద్వితీయము దాహగతి || ఆబ్జె నేతి ? 'హెప్రియె హరిణా సూ ర్యేణ ఆహితొ నిహితాసక్తి రాస వీర్యస్య అభై న పద్మేనత ధాహరిణెన మృ గెణఆహితాసక్తిర్యస్య తేనఅ బ్లైన్ చం దే) త్వన్ముఖం త్వద్వచనం శుల్యం సమం అత్ర అబ్దపదస్యోపమాన త్వే న అగ్రకృతపద్మ చంద్ర గొచర త్వాద ప్రకృతః శ్లేషః అలౌజేనేత్య త్ర ఏక నాళావలమ్బి ఫలద్వయవ దథః ద్వయప్రతీ తెరథ శ్లేషః హరిణా హితస క్తి నేత్య త్రజతుష్టవచ్ఛపై శ్లేషః తృతీయము దాహరతి ఉచ్చర దితి ||ఉచ్చ రదుగ్గచ్ఛల్ భూరిబహుళంకీలాలంశొణితంయ స్యసః*శోణితే మృసికీలాలమిత్యమరః వాహినీపతిః సెనా పతిః శుశుభే డిదీ పె తథా ఉజ్జృశ్భమాణం భూరికిలాలముదకం యస్యసః వాహినీపతిః సము ద98 శుశుభై అత సేనాప తేః ప్రకృతత్వం సముదాస్యా, ప్రకృతత్వ మతః ప్రకృతౌ ప్రకృతగోచరః శ్లేషః | 20 | — • H అధా ప్రస్తుత శంపొం లక్ష యతి 1 అప్రస్తుత ప్రశం, సేతి! త త్రాప్రస్తుత ప్రశంసాస్యా తెన ణ ·- చ౦లో కే - పస్తు తాంకురాల జ్కారః || 9 || స్యా న్సాయత) ప్రస్తుతాశ్రయా | ఏకశికృతీశకుం తేషు యోన్యంశం న్నయాచ తె H LO 1 పస్తు తేనపస్తుతస్య ద్యొత నేపస్తు తాంకురు | భృంగ సత్యా మాల త్యాం కేతక్యా కంట కేర్ధయా | దితి యోజనా ప్రథమం. యా. కు త్రేత్య లాహ ! సేతి || యత్ర సా సౌఅని స్తుత ప్రశంసా అప్రస్తుతవృత్తాంతమణ సం ప్రస్తుతానయా ప్రస్తుతన్న త్తాస్త ప్రతీతిపర్యవసాయినీ స్యాదితి సమ్బంధః || యత్ర ప్రస్తుతవృత్తా స్త ప్ర త్యాయనాయా ప్రస్తుతవృత్తాంతో వణ్య తెత లో ప్రస్తుత ప్రశంసాఖ్యోలం కారణతీ నిష్కషణ : అ తాప అత్రా ప్రస్తుశసామా సుతవిశేష స తీత్య అ ప్రస్తుతవి శేషాతస్తుత నా సామాన్య స్రుతిః అస్త్ర స్తుత కారణాల్ స్తు శకార్యప్రతీ అ ప్రస్తుత కార్యాత్ప్రస్తుత కారణ ప్రతీతి? అప్రస్తుత సరుగా పాత్ప్రస్తుత పరూప ప్రతీతి శ్చైశ్య ప్రస్తుత పు శంసాపంచప్రకారా || తత్ర, సారూప్యని బ: ధ నా ప్రస్తుత, ప్రశంసాము దాహరతి | పకఇతి | యశ్చాతకః శకాంఛాదస్య మితరం ప్రభుం న యాచ తె a * ! సర్వంసహాపతితమంబు సచాత కానామితి వచనాదిగ్గే యదా వషజాతి తావత్పర్య తం ప్రతీక్ష్య తముత్పృష్టోదక మంతరా? పవ చాతకొ గృహ్లాతీతి ప్రసిద్ధిః సః ఏక ఏన చాతకః శకుం తెషు పక్షిషుమ ద్యౌ కృతీ నిపుణ: నత్వ న్యే పక్షి ణఇత్యథః, అత్ర సార్వభౌమం వినా న్యం కుదం రాజానం నపాఠం యామీత్య భిమాన శాలినొ వృత్తాయ్ స్య వణF సీయస్య ప్రత్యా గునాణ కంతత్సరూ పాప్రస్తుత చాతక వృత్తా స్తోనణిః తఇతీయమప్రస్తుత ప్రశంసా | ఉదాహరణాంత రాణ్యూ హ్యానికి అథ ప్రస్తుతాంకురంలక్షయతి || ప్రస్తు తే నేతి | పస్తు తేన ప్రస్తుతవర్ణ నేన ప్రస్తుతస్య ప్రస్తుతవృత్తాంతస్య ద్యొత నేసతి ప్రస్తుతాంకురాలం కారః యతి) పస్తు శవృత్తాంతప త్యాయనాయ ప్రస్తు తాంతరవృత్తాం తఏవ వణ్య- తే తత ప్రస్తు తొంకు రాలంకారః| ఉదాహరతి ! కిమితి ! హే భృంగనూల త్యాంసుమనొల తాయాంసత్యాం విద్యమానా | నాయాంక ·33 చర్ఘాలో కే - పర్యాయోక్తాలజ్కొరః|| 9F | పర్యాయో కంతుగవ్యస్యవచోభంగ్యమౌ రాశ్రయిమ్|నమస్త సేకృతాయె 'నముధా రాహువధూకుచౌ ||_3! ప గ్యాయోక్తంతదప్యాహుగ్యద్వ్యా జాక్లేస్సూచిక ల్పైస్సూ కొవయ వైదొర వ్యాప్తయా కేతక్యా 'కేతికీ మఃకు ఫేన కిం||కిం ప్రయోజనం? అతి మృదులాం సౌందర్యశాలినీంసు మనోల తాం విహాయ తీడ్ల క ఁట కావృతే కెతకీముకు ? కీడా య శ్నో వ్యర్థ ఏ వెతి భావః ఆతొ ద్యా నే స్వ కాం తేన సాకం రమమాణా యా స్సౌందర్యాభిమానిన్యాస్సకాంతస్య పరవని తాసక్తత్వం నివర్త యితుమిచ్ఛన్యాః కస్యాశ్పీ త్కాము క్యావచనమిదం || తతశ్చ హేకాం త అతి సౌందర్యవ త్యా మయస్థి తాయాం శ్వశుర దేవ రాడికూరజనప రివృతాయ యాం పరవనితాయాం కిమిత్యను రిక్తో సీతి ప్రస్తుతవృత్తాంతే వద్ద సీయెసతి తత్ప్రత్యాయ నాథణం తత్సరూపక ప్రస్తుత ఏవ భృంగవృత్తా స్తో వణిజ త ఇతిభవతి ప్రస్తు తాంకురః | ఓ9 ! - | ఆథపర్యాయో క్తం ||తద్ద్వివిధం గమ్యస్య రూపొంతరవర్ణ నరూపం వ్యాజె సేష్ట సాధన రూపం చేతి ||త శ్రాద్య లక్షయతి || పర్యాయోక్త మితి || గమ్యస్య భం గ్యంత రాష్ట్రీయం రూపొంతగప్రతి పాడకం వచనం వణణ నమి త్యేతత్ పర్యాయోక్త మిత్యర్థః యదూ పెణగమ్యః తస్యైవరూపాంత రేణవ ణ్నమితి యత్తత్వ ర్యాయోక్తం ||ఉదాహరతి ! నమఃతి | తస్మై వాసు దేవాయనమః యో రాహుం స్వచ కెణ శీరోమా శ్రావ శేషంశృత్వా తం తదంగ నాలింగనజనితసుఖాన్ని వర్త్య తద్వధూస్తనయోర్వేయర్థ్యం సంపాదిత వాణ త స్తే రాహువధూస్తన వైయర్ధ్య కారిణె భగవతే నమ ఇత్యథ --: అస్య వాసు దేవస్య అసా ఖాగణధ శ్రేణ లక్ష్మీపతి త్వాది నా గ మ్యస్య రాహువధూకు చ వైయర్థ్యకారి త్వెన ప్రతి పాదనం పర్యాయో కమ్ || ద్వితీయం లక్షయతి | పర్యాయోక్తమితి || వ్యా జేనాన్య కార్య చ్ఛ లేన ఇష్ట స్యాథః స్యసాధనమితి యల్ తదపి పర్యాయోక్త కవ యఆహురిత్యభం: యత్ర స్వాభీష్ట కార్యం కార్యాం తర వ్యాజేన ·38 - చన్గాలో కె - న్యాజస్తుత్యలంకాగః 13on జే నష్ట సాధనమ్ | యామిచూతల తాంద్రష్టుం యువాభ్యామాస్యతా మిహ || 28 || ఉక్తి గ్వ్యాజస్తుతిర్నిందా స్తుతి ఖ్యాంస్తుతినిందయోః |క స్స్వధు ? నివివేక స్తె నయ సే పాపినొదివమ్ || Lx | సాధుదూ తిపున స్సాధు కతూన్యంకీ మతః పరమ్ | యన్మదథణ విలూ నాసి దం తైరపిన ఖై సాధ్యతే తదపి పర్యాయోక్త మికి నిష్కషణ :ఉదా హరతి || యామీత్ ! కల్యాశ్చిత్స ఖ్యాః స్వసన్నిధౌ లజ్జాపర యోదః మృత్యోః స్వస్యచూత లతాదర్శ నార్థంగమనవ్యా జేనయ థేచ్ఛవిహార సంపాదనమీ చ్ఛన్యా ఇ డంవచనం -హంచూతలతాం సహకారశాఖాంద్రష్టుంయా మి గచ్ఛామి యువాభ్యాం భవద్భ్యాము క్రైవకుసుమిత నీరస్ధకుంజగృ హే ఆ స్యతాం స్త్రీయ తామితి || 6 || --వ్యాజస్తుతి లక్షయతి|| ఊ కి రితి || దాస్తుతి భ్యాం స్తుతినిందయోరు క్తిః వ్యాజస్తుత్యలం కారః యత్ర నిందావ్యా జెనస్తుతి రేవక్రియ తేయత్రచస్తుతి న్యా జేన నిం దేవక్రియ తే సాపి న్యాజస్తు తిరిత్య త శ్రాద్యాము గొహరతి || హే స్వర్ధునిగంగే తేతవ కొ వివెకి వివె కోనా స్త్రీత్యర్ధః యదృస్మా త్పాదినః పాపనిలయాళ్ దివం స్వర్గం నయ సెప్రాపయ సె పాపినొపి స్పజల స్నానాత్స్వ 0 ప్రాపయామీతి య స్తవాభిషి వెళః అయమవి వేక కొత్యర్థః చుష్ట సవర్ధన స్యా నర్హత్వాది త్యా పాతతొభాపః అతొ కందయా హేగం గేత్వం పాపినొపి స్వగిణః కరొషి అత స్త్యతృ భావొ నిరవధిక ఇతి స్తుతి రేవగమ్య తె అతో వ్యాజ స్తు: వ్యా జెనస్తు ఆ వ్యాజస్తు 6 రిత్యస్వథః సంజ్ఞా || Lx | ద్వితీయాము దాహరతి ! సాధ్వితి | ప్రియవిరహమసహమానా కాచి న్నాయికా నాయకం సమా నేతుం దూతీం పం పేష్య తదుపభుక్తాం సఖచిహ్నా దిభిజ్ఞాణ త్వాస్తుతిహ్య జేన తాము పాలభ తే హేదూతి సాధుసమ్యక్ పు సరపి సాధుత్వయా సాధ్వా చరితం అతత్త్మా ఘ్యాసీత్యథE : | నను మ యా ఎతత శంసాహణం కింకృతం యెనభౌమ్యా స్త్రీతృత ఆహ ! కర్త న్యమితి || అతః పరమన్యత్కింకత వ్యం మదథE Oమన్ని మి త్తంగ త్వే తిశేషః దంతెరసి నఖీపి విలూ నాసిచ్ఛిన్నా సిమత్పి యకృత పంతన ·3x బా " చ①లో 7 - వ్యాజని౦! 30 | ఆజేపః || 3-9 || రపి 14-1 — నిందాయానిందయా వ్యక్తి ర్వ్యాజని దేతిగీయ తే ! వి థేననింద్యోయ సేపాగె కమేవాహరచ్ఛిరః ||– 01- ఆ డే పస్స్వయ ముక్తస్య ప్రతి షేధోపచారణాత్ | చంద్రం సందశః యాత్రాన మఠ ఖక్ష తైఃవి దారితాసీలియల్ అలిస్మాత్ పరమధికంకి తణ వ్యం కిమ ఏఆత స్సాధు సాధ్వితస్తూయన ఇశ్యర్థః స్పపీడామప్య విగణయ్యపర కార్యప నృత్తః కస్య నాశాస్య ఇత్యా పాత తొథకా: త్వం మదథ్య ం నగ తాసి కింతు మత్కాం తేన సహరంతు మేవ గతాసి ధిక్యాంకూ తీమర్యాదొ ల్లంఘి నీ మితి నిం దాగమ్యత ఇతి వ్యాజస్తుతి : అత వ్యాజరూపాస్తుతిః వ్యాజస్తుతిః | ఓ | వ్యాజనిందా లక్షయతి || నిం గా యాఇతి 1 నిం దయాస్యనిం చాయాః న్యకి: ప్రతీతిన్న వ్యాజనిందాఖ్యో లహ్కౌర ఇ తి గీయ తే కఠ్య తె ఇశ్యథః 8 || ఉదాహరతి ? విధేవత || సంసారని ర్విణ్న సశవత కు విధిము పొలభ తె హేవిధేహణ సహరః నీంద్యః నిందొహాణ: కుతః యః పాక్ ఫూ'వకాలె తెకనఏ'. పశిర : అహరత్ ది చిచ్ఛెద నపు షక్తక చతుష్టయ మితృథః సమస్తమస్తక చ్ఛే దేతు పునస్సంసార నికాతువభావాత్స చేపి సంసార భార కేశ విముక్తాస్సంతస్సుఖమాప్నుయురిత్యభం 8 తవనిర్మూలన మకృత వాక్ స శివ ఏవనింద్య ఇతి శ్లోక తాత్పర్యం అగ్ర హర నింద చూ పిషమసంసార స్రష్ట్సు థెనికొందాభివ్యజత ఇతి వ్యాజుని దా భావతి || 22 || - | అథా కైప? || సచ త్రి విధః స్వయము క్త స్యేవ విచారణాతీతి షెధరూ పః ని షే ధాభాసరూపః తిరొహితని షెధవిధివ్య క్తిరూప శ్వేతి || త త్రా ద్యం లక్ష యతి || ఆ క్షేపఇతి || స్వయము క్త స్య సేనేవో కస్య అర్థ స్య విచారణాత్ప్రతి షేధరి విచారలకృత్వా ప్రతి పె.ధఇతృథః ల్యట్లో పె పంచమీ ఆ డైపోలఙ్కా రఇత్యర్థః కశ్చిత్కంచిడథం పూర్వం సమా? థ్యణ పునస్స్వయ మేవ అన్యస్య సత్త్వెనత ద్వైయథ్యం విచార్యతం ని షేధతీతి యదయమా ఓ పఇతి నిష్కషణః |ఉదాహరతి | చన్దమితి || ·చంద్రాలో కే తీయా ! వస్తుత చన్ద సనన్నయేతి పారో ఆడపాలజ్కొరః ॥ 3.9 || వాస్తి ఏ యాము ఖమ్ || 40 || ని షేధాభాసమా జేపం బుధా చన మన్వతే ! నాహంగూతితనో , ప స్తస్యాః కాలానలొపమః | ఓF !!! హే సఖే త్వమా త్తానం హం చఫ్ఘం సన్జర్మయ య థాహం చన్దం ప శ్యేయం తథాకుర్విత్యర్థః నీవహిదృశాం ద్వికర్మకత్వాదాత్మానమితిద్వీ యుక్తః తదా హేచన్ద తాను సన్దశ యెశ్యర్థః | ఆధ స్వయ మేన విచార్యస్వా క్తం ప్రతి షెధతి అథవెళి! అకవా చన్హసన్దర్శనపజామాభూదిత్యర్థః కుతః ప్రియావద సం కాస్తా ముఖమ స్తి విద్య తె అశశ్చంద్ర కార్యక విద్య తె అశశ్చంద్ర కార్యకారిణః తడ్వదన స్యస త్వెన చన్దవైయథ్యాణ తద్దశఃనం నకార్యమిశ్యథE : ఆత్ర పాథికా తస్య చన్దదశజునస్య కొ ముఖ సత్వేన వైయథ్యణం విచార్య ఆఫ్ వెతి తత్ప్రతి షేధన్య సూచిత శ్వాగా జైపః | Lv : ద్వితీయం లకు, యతి : నిషే ధాభాసమితి ! కేచన బుధాః ని షేధాభాసం ఆభాసరూ పం ని షేధమా క్షేపం మన్వ తే అంగీకుగ్వం. ప్రత్యర్థః తేషా మయమానయః నని షేధమా సఃచమత్కా రాభావాల్ కింతుయోని షేధోబా ధీతత్వేన ఆభాసస్సక్ అవా తరె పగ్యవస్య కొకథంచిది శేషమాక్షి పతి సఆ క్షేపణతి | ఉదాహగతి ! నేతి | కయాచిద్విరహత ప్రియా ప్రిషి కాచిచ్చాశుగ్య శాలినీ దూతీ కంచిన్నా యకముద్ది శ్యాహ || యక ఆహం దూతీ నాస్మి నక్ష్యమాణవాగ్విషయె దూతీ నభవామి ఆ తో మయా యద్వక్ష్యతే తత్సర్వం సశ్య మైన అతణయం రూతీశ్వా తత్కాలో చితగృషావాదినీతి శంకాన కార్యేతిభావః అధ వక్తవ్యాంశ మాహ || తనొకితి 1 శస్యాస్త్వయా! తనొన్నరీరస్య విరహసనాపః కాలానలాపముః ప్రళయ కాలవహ్నితుల్య? ఆత్రడూ త్యుక్తావెవ సోహం దూతీతి ని షేధః బాధిత శ్వాగాభాసరూపస్స్ ఆ హమనునయ కాలోచిత కైతవవాదినీనభ నామీ కింతు తథ్య వాది న్యేవా స్త్రీశ్య భేజా సర్యవస్య: దానీ మేవాగత్యత్వయా సాజీవ నీయా అన్యథామ్మ త్రమా క్షేపం అగాంతర i యాయాః ·38. చఠాలోకే - 25 ధాభాసాల => రః || 33 : ఆ వైజాన్యో విభౌవ్యక్తే నిషే?చ తిరోహి తె | గచ్ఛగ చ్ఛసి చేత్కాంత * శ్రీవస్యాజ మ | 201— ! ఆనాస శ్వే విరొధస్య విరోధాభాస ఉచ్యతే ! 2 నాపిన్నిహా రేణ న జౌతహారిణె : an I - 1 తిఘయంతో ఏ శేష నా డీ వితీత భవ - ' జైసిపి || తృతీయం లక్షయతి 1 ఆ క్షేపఇతి | విథావిధా నేత్య కైస్సు టెసతి ని షెథె ప్రతిషే ధేచతిరోహి తే అప్పు టపతి అన్య ఆ చేపః య శ్రాభిమతః షే ధానునాటనపూర్వక మనభిమత విధిం ప్రకటీకృశ్య భంగ్యంత రేణా భిమత ప్రతి షేధో Y-ర్భీకృతస్స్యాత్ త త్రా కేపడచ్ఛత ఇగ్యథE : Iఉదాహరతి | గ చ్ఛేతి ! కాచిత్స్వ కాశగమనన నిచ్చంత త్వయా నగంతన్య మితి కం ఆతోను క్ష్వేవ స్పొక్తి చాశు రెణ తగ్గమన నిషేధం సూచయతి | హే కొత త్వంగచ్ఛ అహం గచ్ఛామి చెత్తవమరణం భవేదతో గృహంగ స్ఛేయమి త్యాశ జ్కొ యామాహ ! గచ్ఛసి చెదిరి : త్వం గచ్ఛసిచె త్త ③వ త్వమ ధైశ్య దేశ ఏవ ముమజనికి జన్మ స్యాల్ భవెత్ ప్రార్ధనా యాం లిజ్ తస్మి దెశె పునజన్మ ప్రార్థయామీత్యధ : వృత్వా ప్య న్యస్మిక్ జన్మని త వేవ క్రియా సా నాన్య స్యేతి భానః అతొ మరణా న్న చీ భమీగ్య వెన స్వపరణసూచకవచ నెన మజ్జీవిశ్రమిచ్ఛపి రెత్త్వంమా గచ్ఛతి త్ర గరునని షేధం ప్రచ్ఛాద్య విధే రేవ స్ఫుటీకరణా దా క్షేపః || 20 || --- అభ విరొధాభాసం లక్షయతి II ఆ భాసత్వ ఇతి || విరొళస్యాభాస త్వే బాధేసతి సః విరోధాభాసఉచ్యతే య తాపాతతోను స్ఫురతో విరొధస్య పర్యవసా నే పరిహారఃక్రియ తె తత్ర విరొధాభాస ఇతిశిష్కషణ ; ఉదాహరతి | వినెతి | హేతన్వి సుందరి తన వక్షోజొ కుచౌ హా రేణ ముక్తాహారెణ వినాపి హారిశో హారవంతౌ హృద్యౌచభవతః అగ్ర హాగరహితావపి హారసహిళావి త్యాపాతతః ప్రతీత స్య విరొధస్య హారరహిశావపి మనోహరావితి శై వభం గ్యాణాంతర స్వీకారేణ పరిహృతత్వాదిరోధాభాసః || 80 || తి నిషేధో గర్భకృతః - ·3 3 సవ్యాఖ్యా నే-చక్జాలో కె. విభావ నాలజాగా ఈ 381 విభావనాపి నొపిస్యౌత్కారణం కార్యజ న్మ చేల్ ! అప్యలా జూరసా సిక్తం రక్తంత్వచ్చరణద్వయమ్ || 29 | హేతూ నామ సమగ్ర త్వే కార్యొ త్పత్తిశ్చసామ తా' | ఆసై రతీష్ఠ, కఠినై జ గజ్జయతి మృతః " 1 2 3 4 కార్యొత్పత్తిస్తృతీయాస్యా తృత్యపి ప్రతిబంధకే ! నరెంద్రా సేవ తేరా అధ విభాననా| సాచ షడ్విధా కారణం వినా కార్యొత్పత్తిరూపా హే తువైక ల్యేపి కార్యోత్పత్తిరూపొ ప్రతిబంధక స ళ్వైపి కార్యోత్పత్తిరూ పొ అకారణాత్కా ర్యోత్ప త్తిరూపా విడుద్ధాత్కార్యోత్ప త్తిరూపా కా ర్యాణ్కారణోత్పత్తిరూపా చేతి || త త్రా ద్యాం లక్ష యతి !! విభావ నెతి! కారణం వినా కార్యజన్మ కార్యోత్పత్తిర్పణ్యఁ తే చేద్వి భావనాస్యాల్ ఉదాహరతి | అపీతి || 'హేకాం తే త్వచ్చరణద్వయ, ఆలాజో రసాసి క్తం లాక్షారన లేపనరహితమపి రక్తం లో హితం జూతం లాబొరస లేపనకారణం వినా కా పొదయుగళే రక్తిమ రక్తిమ రూపకార్యోత్పత్తివర్ణ నాద్విభావ నా లౌహిత్యం నైసరికా కమితి విరొధపరిహారః i as !! ద్వితీయాం లక్షయతి || హేతూనామితి సమగ్ర త్వేపి అపూణః త్వపి వికల త్వపీడియావల్ కార్యొత్పత్తిశ్చ కార్యొత్పత్తిగపి సావిభావనామ తొక విసమ్మతా! ఉదాహరతి || అస్త్రి రితి ! మన్మథః ఆతీష్ఠకరి నైరతీ – రకఠినైశ్చ అశ్రిర రవిందాదిభిః పం చభిః బాణైః జగల్లోకం జయతి ఎశీకి రొతీతృథక్ : లొ కే తీయేకి తినా 'న్యేవ జయసమ్పూణ సాధనాని అత్రత్వసంగ స్యచాస్త్రాణి అనిశితమృ దుత్వా ద్వికలాని తథాపి జగజ్జయరూపకార్యవణః నాద్వి భావనా 1 2 3 అథ తృతీయాం లక్షయతి ! కార్యోత్పత్తిరితి ? ప్రతిబంధ కేసత్యపి కా ర్యొత్పత్తి స్స్యాచ్చత్సాతృతీయా విభావ నేత్యథE : ఉదాహరతి : నరె నొనితి | హెరాజ రామచంద్ర తెతవ అసిః ఖడ్గ ఏవ భుజంగము : సర్పః న రెగ్జాం రాజ్ఞః షషవైద్యాంశ్చ * * ! న రెండొ విషవైద్యే పీతి రత్న మాలాయాం దశతి తద్దంశ నంకరొతి ఆత్ర శేషేణ మణిమంత్ హెతూనాం కారణానామ ·pella B అంకు సవ్యాఖ్యా నె- చఠాలో కే-విభావనా లఙ్కా ||381 జ దశత్య సభుజంగమః || 28 | అకారణా ఆ ర్య జన్మచత థీకా స్యొద్వి భావనా ! శంఖాద్వీణాని నా-యము దెతిమహదద్భతమ్ || 2 X విరుద్ధాత్కార్యనిష్పత్తి దృకష్టాకాచిది భాననా 1 శీతాంశుకిరణాస్త న్వీం హంతసంతాపయనితామ్ || 24 | కార్యాకారణజనాపి దృ షధశాలినామపి విష వైద్యానాం సర్పదష్ట తావణ్య తె లో కే మణిమ స్త్రాదిభిస్సర్పదంశ నం ప్రతిబధ్య తే ఇహతు తేషు ప్రబంధ కెషు స త్స్వపి సర్పదంశనరూప కార్యొత్పత్తి వణః నాద్వీ భావనా || 28 || అథ చతుషీం లక్షయతి || అకారణాచితి !! అశారణా త్కారణభిన్నా దపి కార్య జన్మకార్యొత్పత్తి శ్చె త్సొ చతుషేణ విభాప నేత్యర్ధః | ఉదాహరతి ! శంఖాదితి | అత్ర కామినీకంఠః శంఖ త్వేన తదీయగానంచ వీణానా డత్వేనాధ్యవసీయ తే హేసఖి శంఖాతంబొః అయం వీణానినాదః వీణాధ్వనికి ఉచేతి శ్రూయత ఇత్యథEఃమహదద్భుతమ త్యాశ్చర్యంశం ఖాద్పీణా నాదస్య అస్త్రత చరత్వాదితిభావః అత, వీణానా దే వీశైవ కారణం శజ్ఞస్వకారణం లౌదృశాదపి వీణానాదరూపకార్యోత్పత్తివర్ణ నాద్విభావనా |2 x n . . . . . . , అథపంచమీంలక్ష యతి | విరుదితి H విరుద్విరుద్ధ కారణాత్ కా ర్యనిష్పత్తిః కార్యోత్ప త్తిరపి కాచిద్వి భావనా దృష్టాపసి ధైత్యర్థః || ఉదాహరతి n శీతాంశ్వితి | శీ తొంభుకిరణాశ్చంద్రక రాశి తాంతన్వీం సు స్టరీం సనాసయ స్త్రీ పరితప్తాంకుర్వనీ హం తేతి విషాదె అత్ర తాప నివర్తక త్వేన తాపవిరు దేశ్ళీ లొంగుకిర శైః తాపొతృత్తిక థనాద్వి భాప నా || 24 | అథ షష్టీంలక్షయతి ! కా? కార్యాదితి ! కార్యాత్కారణ జనాపి కారణాత్ప త్తిరపి కాచిద్వి భావనాదృష్టా లో కే కారణాత్కా ర్యజన్మెతి మర్యాదా తాము మల్లంఘ్య కార్యా దేవ కారణోత్పత్తి శ్వ ణిగా చెద్విభావనా కాచిగ్దృష్టత్యథః" || ఉదాహరతి || హెరాజ్య తవకగఏవ కల్పతరుః తసాల్ యశువపయో రాశీః అంబుధిరభూత్ స ·- యోనా శం విశేషో $8-31. అనుభవః 34 అసంగతిః 13 2 || స్టాచిత్వ భావనా | యశఃపయో రాశీ గభూత్కరకల్పతరోస్తన || 2 2 ర్యాజ పిర్వి శేషో క్తిసృతిపుష్కల కారణే | హృది స్నేహక్షయో నా భూ శృగదీ పే జ్వలతృపి 1 201— అసంభవోర్ధఃష్పత్తెగసంభావ్య త్వవణ్ సమ్ | కో వేదగొపశిశుక శైలము జ్పాటయే దితి || 27 || - || విరుద్ధ భిన్న డెశత్వం కార్య హెల్విరసంగి తీః విషంజలధ గైః పీతంమూ ముద్ర్కాల్ప తరూత్పత్తిశ్శాస్త్ర ప్రసిద్ధ త్వాత్సముద్రః కారణంకల్ప శృ క్షః కార్యం అక్రతు కాగ్య భూతకల్ప శరొ రెవ కారణ భూత సముదొ త్పత్తి వర్ణ నాద్వి భావనా !! 2 2 || - | అడవి శేషా కిం లకు యతి || కా ర్యాజసిరితి | సంపూర్ణ కారణే సత్యపి కాగ్యాజని: కార్యా నిప్ప తి: వి శేషో క్తిః || ఉదాహరతి || హృదీతి || సరవదీపః త స్త్రీ జ్వల తృషి హృతిశాస్త్ర హృదయే "స్నేహస్య ప్రేమ్లు: తైలస్య చతయో నా భూల్ లో కే దీపజ్వల నెసతి "స్నేహఠ యోభవతి అక్రతు సరదీపజ్వ లనె సత్య పి తైలం సక్షిణమితి తైలనాశకరణే దీపజ్వల నేసత్య పి తదని ష్పత్తివణ నా ద్వి శేషా క్తిః || 20 || - | అసంభవంలక్షయతి | అసం భ వ | అథః నిష్పత్తి కార్య సిద్ధేర సంభావ్యశ్వ వర్ణనం సంభావనా శక్యత్వ వణఃన మసంభవాల జ్కొరః యస్య కస్యచిత్కార్యస్య నిష్ప త్తావిషయే ఇదం సంభానయితు మెవనశక్యత ఇతి యశ్రవణ్య తే త త్రాసంభవః || ఉదాహరతీ : కఇతి || గోపి శిశుక 8గోపబాలకః కృష్ణ: శై లముత్పాటయేత్ ఉనూలయిష్య తీతి కొవేదకొవాజానాతి నరోపిసం భావయితుం శక్ను యాదిత్యథః: అత్ర శిశుకృతస్య గొలొదారస్య కొ వెదేత్య సంభావ్య త్వ వణణ నాదసంభవాల జ్కొరః || 2F | - | అభాసుగతిః || సాచ త్రిధా కార్య హేత్వ్భోన్న దేశ త్వరూపా ఏక త్ర కతూ న్యస్య అన్యత్రకృతిరూపా అన్యచ్చి కీషోస్తద్విరుద్ధకృతిరూపా చేతి || త త్రాద్యాం లక్షయతి || విరుధ్ధమితి || యయోః కార్య హెత్వోః భిన్న దెశత్వం భిన్న దేశావస్థానం విరుద్ధమనుపపన్నం తయోః తద్వ. :

·'ర్ఛెతి ప్రతి మూ సవ్యాఖ్యా నేచలో - అసజ్ఞత్యమజ్కారః13 2! ర్చి తాళపథి కాంగనాః || 60 | అస్య శ్రకరణీయస్య తతొన్య త్రకృతి శృసా | అపారిజాలౌ వసుధాంచికీర్ష ద్యాంత థాక రొః || 50 | అ న్యత్కవుజు , ప్రవృత్తస్య తద్విరుకృతిశ్చసా ! గోతోద్ధార వృత్తి ణ్య తే చెల్ సః అసంగ త్యలజ్కా ! | ఉదాహరతి 11 విషమితి || జ లధ రై రేఛాః ఏషంజల కాలకూటశ్చపీతంపథి కాంగనాఃవియో విధ్వః మూర్చి తాః జలపూణణ మేఘానా ముధీపక త్వా శ్రద్దశః నానూర్చా కాతో బభూవు రిత్యథEః అర్ఘ విషమితి శ్లేషమూలా భేదాధ్యవసా యేన మెఘానాల కాలకూటపా నేసతి పథిక స్త్రీణాం మూ యతే!లో కేహియస్య విష పానంత స్యైవ * ర్ఛేతివిష మూర్ఛయో స్సమాన దేశత్వముచితం! చిన్న దేశత్వంతు విరుద్ధం! ఇహతు మెఘానాం విషపానం స్త్రీణాం మూర్ఛేతితం తితయో ర్విరుద్ధ భిన్న దేశ త్వవణ నా ద సంగతిః || 60 || ద్వితీయాం లక్షయతి || అన్య తెతి | అన్యతకరణీ కామర్హస్య తత స్తహ దుచిత దేశాల్ అన్య తానుచితస్థ లేక తిః కరణంచాన్యాసంగతిః || ఉదాహరతి | అపారిజా తామితి | పారి జాతవృతం భూమిం సయంతం కృష్ణ ముద్దిశ్య శక్ర స్యెడంసొపొలంభి వచ నం!! హెకృష్ణవసుధాంభూమిం అపారిజాతాం అపగతశత కాంసారి జాతరహి తొంచ చికీర్షణ విధాతుమిచ్ఛ ద్యాం స్వగణం తథా ఆ పారిజాతా, పారిజాతరహి తాం అకరొః కృతవా? అత శ్లేషమూ లాభేదాధ్యవసాయేన భువమపారిజాతాం కతుః మిచ్ఛ స్వగః మే వ తాదృశం కృతవానితి | అన్యత్ర భువికతణ వ్యస్యా పారిజాతత్వస్య త తోన్యత స్వ గెF క్రియావణ నాదసంగతిః a * I vn | తృతీయాం లక్షయతి || అన్యవితి || అన్య తా ర్యం కతుం ప్రవృత్తస్య తద్విరుద్ధ కృతిః ప్రకృత కార్యవిరుద్ధ కార్యకరణంచసాఅ సంగతిః ఉదాహరతి !! త్రేతి || గొలొధార ప్రవృత్తో పి గొలౌయా ఉర్వ్యా: ఉద్ధారాయ ఉధ్ధరణాయ ప్రవృత్తో పిత్వం గొతో) ద్భెదం గొత్రాణాం పర్వతానా యన్య కతుకామర H ·ణం వణితమితిలక్షణ సంగతిః|| ౨|| - Dentantapur -- 8. సవ్యాఖ్యా నేచ”లో కే-విషమాల జ్కారః | Bv | పి గోతో చ్ఛేదంపు రాకరొ? || 9 || || విషమంవణ్యణ తేయత ఘట నాననురూపయోః | క్వేయం శిరీషమృద్వంగీక, తాదృమదనజన్ రః || 03 || విరూప కార్య స్యోత్పత్తిరపరంవిషమంమతమ్ | కీర్తింప్ర సూ తెధవళాం శ్యామా తనకృపాణికా || 06 I అనిష్ట స్యాప్యవాప్తిశ్చత ము ద్భేదు ఖురఘట్టనేదః ళనంభువొదళ్ళనంచ పురానరాహావతారే ఆకరోళికృత వానసీత్యథE 8 ఇదమపి తదానీ మేవ కృష్ణ ముద్దిశ్యశక్రస్య సోపొలంభవచనం|| ఆ త్రాపి శ్లేషమూలా భేదాధ్యవసాయే నైవ భూమ్యు ధరణ ప్రవృత్తో పి తద్దళన మేన కృతవానికి అన్యద్భూ మ్యుద్ధరణం క తుళం ప్రవృత్తస్య కృష్ణ స్యత ద్విరుద్ధకృతిః భూమ్యుద్ధరణరూపం కార్య విరుధ్ధతద్ధళన రూపకార్యకరణం అథ విషమమ్ | తత్తి విధం అననురూపఘటనారూపం విరూపకా ర్యోత్పత్తిరూపం అనిష్టానా స్తిరూపం చేతి య లౌననురూపయోఃవినదృ శయోర్ఘటనా సంబంధోవణ్యణ తెతవ్విషమ మీత్యర్థః| ఉదాహరతి| క్వేⓇI శిరిషమృద్యంగీ శిరీషకుసుమ మృదుల గా త్రీఇయంక్వ కు త్ర తాదృక్తిళా విధః మదనజ్వరశ్చక్వ! అతిమృదుల త్వేన అతిదుస్సహ ల్వే నచాననురూ పత్వా దనయోధ్ధటవా దృక్సత్తాపం కథంసోడుం శక్నుయాదితి భావః అతా ననురూపయో ఘటనాదా " దాద్యం విషమమ్ || 03 || ద్వి తీయంలక్షయతి || విరూ పెతీ ! విరూప కార్యస్య కారణవిరుద్ధ కాగ్యస్య ఉత్పత్తజ నన మద్యపర మన్యద్విషమం మతమిష్టం ||ఉదాహరతి|| కీర్తిమితి ! హే రాజF తవశ్యామా నీలవణా కృపాణి కాఖడ్గః ధవళాంశు భ్రాం కీర్తిం ప్రసూ తె భవృృఢమహిమ్నాళు ఖాకీర్తిఠా తెత్యర్థః కారణంయ ద్గుణకం కాగ్యం తద్గుణక మే వెతి లాక స్థితిః అత్ర శ్యామఖడ్గ రూపకా రణేన తద్విరుద్ధశుభ కీర్తిజనన వర్ణ నాద్వైతీయం విషమమ్ || UK a తృతీయం లక్షయతి || అనిష్ట స్యైతి ! ఇష్టాథక సముద్యమాల్ అభిలషి, రౌద్యొ గాదనిష్టస్యా నర్థన్య అవా స్తిశ్చ ప్రాప్తిరపి తల్ విషమమీ " .

·83 అల్లా సవ్యాఖ్యా నేచర్జాలో 1 - సమాలంకారః || 5 || దీష్టాథః సముద్యమాల్ | భక్ష్యాశయాహిమంజూషాం దష్ట్యాఖు స్తేన భ4 8 || TV1 -- || సమంస్యాడ్వ = సంయ త్ర ద్వయోరప్యనురూప యోః | స్వానురూపంకృతంస ద హా రేణకుచమండలమ్ || JC : సా రూస్య మపి కార్యస్య కారణేన సమంపిడుః | నీచప్రవణతాలక్ష్మి జలజా త్యర్ధ: య తేష్టలాభాశయా ప్రసృత్తాసత్యాం స కేవలమిస్టాన వాస్తిః ప్రత్యు తాన ధాణ వాప్తి రపియస్మాల్ తదప్యపరం విషమమితి నిష్కషణ : ||ఉదాహరతి | భక్ష్యశయేతి | ఆఖురూషికః భ్యశయాభక్షణా { దవ్యలాభతృష్ణయా హ అహిమంజూషాల సర్ప పెటి శాం దష్ట్వాదం పెళ్ళి త్వా తేన సర్వేణభక్షితః భక్ష్యభ మేణ సర్ప పెటికాం దష్ట్యా తద్పిన రేణ ముఖం ప్రసార్య తత్ర స్థనర్పెణ స్వయ మెవదష్టస్సకొమ్మ తొభూదిత్యర్థం అగ్ర భక్ష్యార్థం ప్రవృత్తి న కెవలంభ డ్యానవాప్తి ప త్యుత స్వ మరణరూపా నడొ వా స్తిరపిజా తేతి తృతీయం విషమం || X అథ సమమ్ || తచ్చతి విధం అనురూపవణఃన రూపం కారణసారూ వ్యవణF నరూపం అకై శేన కార్య సిద్ధివణణ నరూపం చేతి తత్రాద్యం క్షయతి || సమమితి || యత్రానురూప యోర్వణ నం కియ తె తత్రన మాలజ్కొరః య త్రఅనురూపయోద్వ యోః ఘటనంవర్ణ్యతే తత సమమితి నిష్కషః 8 || ఉదాహరతి ! స్వానుగూస మితి | హా రెణ మ కాహా రెణ కుచమండలం స్వానురూప ం స్వసదృశం సరస్థానం కృతం అస్యాంగ స్యత దాశ్రయణయోగ్య త్వాదితిభావః ఆత్రము క్తాహారస్య కు చమండలమనురూపం స్థానమిత్యనురూపయోఘకాటనంవణికాతమతస్స మం || 04 | ద్వితీయంలక్ష యతి | సారూప్యమితి కార్యస్య కారణేన సారూప్యం ఆనుడూప్యవణ్ నమపి సమం విదుః | ఉదాహరతి | నీ చేతి 1 ప్రాయశః నీచానువతజన శీలాం లక్ష్మీ ముద్దిశ్యఇదం సొ స వచనం హెలక్ష్మి జలజాయాస్సము దోశ్చన్నాయా స్తవ నీచ ప్రవణ తాని కృష్ణానుసరణ శీలత్వం నిన్న చేశాభిముఖ్యంచ ఉచితాఆహాః | ·४४ సవ్యాఖ్యా నేచ” కే - చిత్రాలంకారః 1 80 ! యాస్తవోచి లె | 02 | వినానిష్టం చతత్సిద్ధి ర్యదథంకతు రుష్య మః 1 యుక్తవారణ లాభోయం స్యాల తె వారణా థినః || 70 || 4 త్రంతత్ర ప్రయత్న శ్చె ద్విపరీతఫ లేఫ్సయా | నమస్తే సంత స్త్రీ లోకా జలె నీ చపాన్యస్య స్వాభావిక త్వాత్తదుత్పన్నాయాస్తవాసినీచ ప వణ శాకథు నస్యాత్ ఆతః కారణగుణక్రమాగత నీచపావణ్య విషయే త్వం నొపాలభ్యేతి భావః అతజలస్య నీచ స్రావణ్యంనిన్ను డెశాభి ముఖ్యం లక్ష్యాస్తు కృష్ణానువర్తిత్వం తయోన్నైషమూలా భేదాధ్యవ పొయేన లక్ష్యాఃజనక సారూప్యవణ నాల్ ద్వితీయం సమమ్ 8 = 2 | శృతీయం లక్ష యతి | వినెతి || యద్భఃయత్కార్య సిద్ధ్యర్థం కరుణ రుద్యమః ప్రయత్నః అనిష్టం వినాతస్య సిద్ధిర్యదితదపి సమమిత్యథం & యత్కార్యసిద్ధ్యథకం కర్తాపవతః తే తత్కార్యమసిస్టం వినా సిధ్య తిచేత్తడపిసమ మితి నిష్కషrః | ఉదాహరతి II యుక్తఇతి! మహ్యం వారణం దెహీతి చిరాతృ భృతి రాజాను వరణన శీలం ద్వారి ద్వా సైక్ : కృతనివారణం స్యాలకందృష్ట్వా రాజ్ఞస్సొపహాస వచనమిదం హేస్యా లవారణాథినః గజాథిజనః నివారణాథి? నశ్చ తేతవ అయం వారణ లాభః యుక్తః ది రేణ భవత్పాధికాతస్య వారణస్య అనాయా సే నైవ లాభాద స్త్రీన్విషయే లజ్జాంజు హీహీత్యధూ ! అత శ్లేద మూలా భేదాధ్య వసాయే నైవ లబ్ధస్యెప్సితవారణరూప క త్వాదనిష్టంవినా తల్లాలో చ్చసమమ్ | UV | -- || చిత్రంలకు యతి ! చిత్రమితి | విపరీత ఫ లేప్పయావిపరీతఫలం ప్రాప్తు మిచ్ఛయా ప్రయత్న శ్వేశ్వ వృత్తీర్యది త త్ర ప్రవరల్డ్ ను చిత్ర మిత్యథః 8 య ద్వాతత్ప్రయత్న : తద్వి పరీతఫలం ప్రాప్తు మీతీ యత్ర వణ్య ణ తెతత్ర చిత్రమితి నిష.షః |ఉదాహరతీ ! సమం తీతి || సంశసృత్పురుషాః త్రైలో క్యాల్ - "క త్రయాద పి సమున్నతి నూన్న శ్యం లబ్ధుం ప్రాప్తం సమస్తిప్రణవ స్తిన మీభవ ని చ అతనమనం ప్రయత్న విషయః తస్యతు ఫలమధోదేశ సంయోగః ·సవ్యాఖ్యా నేచ లో కె - అధి శాలంకారః 60 1 దపి లబ్ధుం సమున్నతిమ్ || UF -- అధిక ం పృథులా ధారాదా థెయాధి క్యనణః సమ్ | బ్రహ్మాండానిజ లెయత్ర తత్రనాన్న తేగుణాః | For పృథ్వి ధేయ ద్య దాధారాధిక్యంతదధిక ఁమతమ్ | కియ ద్వాత్ప్రహ్మయ లై లో క్యాధి కౌన్నత్యంతు తద్విపరీత ఫలంత త్పాప్తు మిచ్ఛయానమ నమితి వణిః తత్వాద్భవతి చిత్రం ఓ ధేశ్యం విహాయ రామచంద్రప గామే త్యున్నత పదప్రాప్తిభః వెదస్య ధాం ధోగతిరితివివెకేనసత్పురు షా,స్త్రం ప్రణమంతీతి తాత్పర్యమ్ || TF | - | అఖాధికి మ్ | త చృద్వి విధం ఆధారాదా ధేయాధిక్య వణ రూపం ఆధేయా దాధారా ధిక్యవర్ణ నరూపంచేతి # తతాద్యం లక్ష యతి || అధిక మితి | పృథులాధా రాడతిపిస్తృత త్వేన ప్రసిధాధా నా ధైయస్య తదాశ్రిత స్యాధిక్యవ ర్ణనమితి యత్త దధికమిత్యర్థః || ఉదాహరతి | బ్రహ్మాండా నీతి! హేరా మ! యత్ర జలె బ్రహ్మాండాని వతజుం తే-బుద్బుదపోయాణి తిష్ఠ స్త్రీ, తత్ర మహాజ లె తవ గుణా-అనంతకల్యాణగుణా? నమాస్తి-ననిలీయం తెతత్పరిచ్ఛిన్నా సభవం తీత్యర్థి. తాదృశజులస్యాపర్యాప్త త్వాకు తిపయపవ గుణా స్తత్ర నమాంతి కింపునస్స ర్వేగుణాఇత్యర్థః. అత్ర సృ ధుల త్వేన ప్రసిద్ధజలరూపొధారాదా థెయ”నాం గుణా సౌమాధిక్యవ ర్ణనాత్ప్రథమాధికి భేదః | F0 !! ద్వితీయంలకు యతి || పృధ్వాధేయ దితి | అతిపృథుల త్వేన ప్రసిద్ధాదాధేయా దాధార స్య తదాశ్రయ స్యాధిక్యవణణ నమితి య త్తదధికం మతమ్. || ఉదాహరతి | కియదితి ! హే సీతాధీశ ! వాగహ్మ కియల్ - కింపరిమాణకం స్యాత్ ? తత్పరిమా ఇమేతావదితి : శాః తుమశక్యమే వేశ్యథE :. కుతః య, r :. కుతః యత్ర శబ్దబ్రహ్మ ణి ఏతే మహాపరిచ్ఛిన్న త్వేన పూర్వొక్తాస్సర్వానంతకల్యాణగుణా వి శామ్యంత అసం బాధం తిష్ఠం అత్యథః, తాదృశాస్తవగుణాః భవదీ యభ క్త పర్య వాగోచరాభవ ని. యద్వా వెదపురాణేతిహాసాదిశబ్దగా చరాభవ స్తి. అత్ర విశామ్యంతీత్య నేన తాదృగ్గుగా పెక్షయా తడా " ?

·|| అల్పం శీం ప్రతి 8. చన్హాలో కె - అల్పం!! 8-9 || అన్యొన్యం 183 : వి శేషః || 8 || త్రైతే విశ్రామ్యనీగుణాస్తవ IF – అల్పంతు సూత్మ దాగెయాద్య దాధారస్య సూక్ష్మతా | మణిమాలో మిఁ కా తేద్య క రేజపనటాయ తే | అన్యోన్యం నామయత స్యా దుప కారః పరస్పరమ్ | ఆయామాశశినా ఖాతి శశీ భాతి త్రియామయా 3 || -విశేషఃఖ్యాతమాధారం వినా ప్యొధేయవణజనమ్ | గ తేసూ ర్యెదీ సఫాస్తమశ్ఛింద నీతత్కరాః! వి శేషస్సొపియ ద్యెక ం వస్వ నెకత్రవణ్యః తే | అ: అ: తర్బహి పురఃపశ్చా ధార స్య వాస్క్రహణః ఆధిక్యవర్ణ నాదధీకి భేదః || FQ || - లకు యతి || అల్పమితి ; సూక్షాదల్ప త్వేన ప్రసిద్ధాదాధేయా దాధార స్య సూక్ష్మతావణ నమితి యశదల్పం || ఉదాహరతి|| మణీతి | విహి ప్రతి సజీవచనమిదం • హేసఖి! తే మణిమాలార్మికా మణిమా యాంగుళీయక ం- అద్యాస్మిన్విరహకాలె కరే-భవత్పాశా, జపవటా య తె-జపమా లెవాచరతి, పూర్వం రత్న మాలోర్మి కాఅంగుళిపరిచ్ఛిన్న శ్వాత్నూ. ఇదాన్సీ తు క రణ పరిచ్ఛిన్నా తత్రాపి జపమా లేయమి తి విళైయం | F3 | - | అన్యోన్యం లక్షయతి ! అన్యోన్యమితి || యత్ర పరస్పర ముపకార్పొణ్యణ తె. త తాన్యొన్యం నామాలఙ్కా రః | ఉదాహరతి | త్రియా మేతి | శశినా-చం దేణ, త్రియామా : భాతి. యామయాశశీ భౌతి. అత్ర శశినా రాత్రిరుపక్క తాతయా శశీ. ఏవం పరస్పరము పకారవణ్ నాదన్యొ న్యాలంకారః! ఆథ విశేషం లక్షయతి ! విశేషఇతి ! ఖ్యాతం ప్రసిద్ధమాధారం వి నాప్యా ఛేయవణఃనం తదాధేయస్య యత్ర కుత్రచిత్ స్థితివర్ణ నమి తియత్ సవిశేషఉచ్యత ఇత్యర్థః || ఉదాహరతి || గతఇ||సూర్యేగ 3. అస్తంగ తే సత్యపి దీపస్థాః- దీపాళి తాస్సంతః, తత్క రాస్సూర్యకిర ణా స్తమ స్తిమిరం ఛింద తి-నాశయ నీ. అత్ర ప్రసిద్ధస్య సూర్యరూ పాధారస్యాభా వేపి తల్కిరణా నాం దీపసమాశ్రితజ్వోక్త్యావిశేష ప్ర భేదః || F S | - !! విశేషాలతరం లక్షయతి | విశేషఇతి || ఏక మెన న S ·20 సవ్యాఖ్యా నేచర్ఘాలో కే-వ్యాఘా తొలం కారః || 6X | త్సర్వ దిక్షపి సైవ మే | F A | కించి దారణభ తొశక్య వస్త్వంతరకృతి శృసః | త్వాం పశ్చ తామయాలం కల్ప వృకు నిరీక్షణమ్ || 4 ||–స్యా ద్వ్యాఘాతొన్యధా కారి తధా కారికి యెత చేత్ ! యైజగ! 'గతీయతే స్తు అ నేకత్ర వణ్య తెయది సోషి తద్వణణ నమపి వి శేష, ప్ర భేదఏవే త్యర్థః. ఉదాహరతి || అంతరితి || కస్యచిద్విరహిణ్వచనమిదం, మే- మమ, అంతరభ్యంత రె, బహిర్బాహ్య దేశే, పురః- పూర్వభాగే, ప శ్చాత్పృష్ఠ దేశే తధా సగ్వదిక్సు పి-సమస్తా స్వపి, సేవ- ప్రియైన, దృ శ్యతే నాన్యదిత్యథ : అతైక స్యాపవ కాం తాయాః సకల దేశేష్వ పి స్థితివణః వాది శేష భేదః || FX || అన్యద్వి శేషాంతరం లక్షయతి 1కి ఇందితి | కిళ్చిత్ - యత్కించితియామారభతః, ఉపక్రమమాణస్య అశక్యవ స్తనంతరకృతిర సాధ్యకా ర్యాంతగకరణంచ విశేషః యత్ర య త్కించి త్కార్యసిద్ధ్యథ్యం ప్రవృత్తస్య దేవాద సాధ్యవ స్వంతరళ రణంచ యత్ర వణ్య తే. తత్రాపి వి శేషప వెతిఃషష58 | ఉదా హరతి || త్వామితి | హేరోజ ! త్వా పశ్యతా మయా కల్పవృక్షుని శిక్షణను పీ లబ్ధం ప్రాప్తం త్వద్దర్శనాథం మయి ప్రవృత్తె సతి అతివిత రణశాలి భూప తావెవ కల్పవృక్ష త్వాధ్యవసాయాత్త్వశః నై నైవ అర్థా ద్దుర్లభకల్పవృక్ష దశః నమపి నిష్పన్నమిత్యళః, అత్ర రాజదర్శనొ దై శేన ప్రవృత్తస్య దైవారసాధ్యకల్ప శరుదశణన ప్రాప్తినణః నాద్వి శేషభేది. అతస్సోయం త్రి విధఇతి విశ్లేయః I FL || - || అథవ్యా ఘాతః. సద్వివివః. తథాకారిణ్యత థాకారిత్వ క్రియా, సౌకర్యనిబద్ధకా ర్య విరొధిక్రియా చేతి. తత్రాద్య లక్షయతి | స్యాదితితథాకారితథాభూ త కార్యసాధనం అన్య థాకారి అతథాభూత కార్యసాధనం క్రియేత చేద్వ్యా ఘాతస్స్యాత్. యద్వా యద్య త్సాధనతయా కేనచిచుపాత్తం తదేవా న్యెన తత్ప్రతిభ జన తద్విరుద్ధసాధనం క్రియేత చేత్సోవి వ్యాఘాతంతి నిషూషణః. ఆద్యము దాహరతి | యైరితి | యైః కుసుమైః జగల్లోకు ·" సవ్యాఖ్యా నేచన్గాలో కే- వ్యాఘా తాలఙ్కా. రఃn8X || హస్తే తై రెవ కుసుమాయుధః || F? | దృశాదగ్ధం మనసిజం జీవయం తిదృశైవయాః | విరూపాకు స్యజయినీ స్తాఃస్తు వెవామలొచనాః || FU!! సౌక ర్యేణనిబద్ధాపి క్రియా కార్యవిరోధినీ | దయా చెద్బాల ఇతిమయ్య ప్రీయ తె-తృప్తిమతియ తె. తై రెవ జగ దానందక రై రెవ కుసుమైః కుసుమాయుధః జగల్ హ ని బాధ తే. అత్ర జగతీతి సాధనా న్యే వ కుసుమాని మన్మ థెన తద్విరుద్ధజగత్పీ డా సాధనాని కృతానీతి ప) థమ వ్యాఘాత భేదః | F2 || ఆద్య స్యొదాహరణాంతరమపి దశణయ తి 1 దృశెతి ! విరూపాఠ స్య-శివ స్మ , దృశా. నేత్రణ, దగ్ధం మనసి జం-మదనం, యా మలొచ నాశి దృశా జీవయంతి. ఆవిరూపాక్ష స్య జయినీః వామలొచనా:-మనోహర నయనాః, స్తు వె-స్తోత్రం కరో మి. పురా విరూపాక్ష : దృశైవ సాధ నేన మదనం దగ్ధవా. ఇదా నీం విరూపాఠ విజయినీభిః దృశైవ మదనోజీవితః అతో విరూపాక్షప) తిభటత్వా త్తాః సౌమితి తాత్పర్యం. శివెన మదనహననసాధన త్వెన కృతాగ్బక్ తద్విరోధి నీఛి? స్త్రీభి స్తవ్వి గుద్ధమదనజీవన సాధనీకృ తెతద్వి తీయోవ్యాఘాతః || 6 7 || సౌక ర్య నిబద్ధ కార్యవిరోధి క్రియా రూపంలక్ష యతి 1 సౌక ర్యెణేతి , కార్యస్య-నియు క్తకార్యస్య, విరొధినీ క్రియాక రణం నిబద్ధా చేత్సోపీ వ్యాఘాతృతి | అయను థE8. యేన సాధన యత్కార్యక్రియా కేన చిద్దృఢీకృతా. తేనేవ సాధనేన తత్కార్యవి రొధికియైవ సుకరసమ థి" తా చెత్సొపి వ్యాఘాతఏ వెతి || ఉదాహర దయెశి || కేనచి జైత్రయా తొను ఖేన రాజ్ఞా బాల త్వాద్యన రా "రాజ్య ఏవ సం స్థావ్య గంగుం ప్రయత్నే కృతేగతి బాల త్వాద హం నపరిత్యాజ్యః. కింతు సహేవ నెతవ్యఇతి త్వయోగా సహీహ్లా ర్యువ రాజస్య వచనమిడం. హెరాజశ్ బాలఇతి తెతవ మయి దయా చేత్తర్హి అహం తె అపరి త్యాజ్యి. కింతు సహేవ నేతవ్యః. ప్రత్యు త విచార్య మాడే ఏతావత్పర్యం తనువియు క్తి స్యపరిత్యాగ ఏవ నయు క్తః, ·85 - | అథ కారణమూ లాంలక్షయ | S ఆ సవ్యాఖ్యా నేచ లో కే- కారణమాలాలజ్కొరః:84-1 పరి త్యాజ్యపన తె||TFI — ||గుమ్భః కారణమాలాస్యాద్యఠాపో న్తకార : | నయేన వియా త్యాగస్త్యాగేనవిపులంయశః | 1908 భన నినర కొల్లిపాసా త్పాపం దారిద్య 9 సంభవం | దారిద్యమ ప్రదా నేన అతొ మల్ స్థాపనం స్వన్మనసి కథ రొచత " వాక్య తాత్పర్యమ్ | అత్ర రాజ్ చాలత్పహెతు నా యువరాజస్య రాజ్య స్థాప నే నిష్కృ స్టెతి తేనైవ హే'కు నా యువరాజైన తవ్విసరీతసహానయస సేన సమ తమితి వ్యా సూతథే కః || FF || తి || గుచ్ఛ ఇతి || ఊ తొ-పూర్వొ శర దేశా, అనతిక్రన్యుయ భా ప్రాంతం యాని కారణాని శ్రీను వృః గ్రంథనం కారణమా 'లేశ్యుచ్య 7 | ఉత్తరోత్తర కారణభూలైః పూర్వ పూర్వనస్తులి: పూర్వ పూర్ స్వరణభూలైనుత్తరొ -రవర్తుల హోయస్స గర్భస్సాకార ఇమా లెశు శ్యశఇతి షషణ | ప్రగాడ ఉత్తరొ తర కారణభూతపూ ర్వపూర్వసం. గ్భః పూర్వ పూర్వ కారణ ద్వివిధా పర్యనసి తా || త త్రాద్యాముదాహరతి || నయే నేతి!! సయెన-నీ శ్యా. @ 8-లక్ష్మీః, భవతి శేషః | శ్రీ శ్యాగః వికరణం విధ్యత ఇతి "శేషః | త్యాగేన విపులం విస్తృతం యశః విద్య శఇతి శేషః ! అత్ర నయస్య స్వొత్తర హైతు త్యాచ్ఛియస్స్వోత్తరవితరణ హేతువ్వా ద్వితరణస్య స్వోత్తరయశో హేతుత్వా మత్తరో త్తర కారణ భూతపూర్వ పూర్వసమ్భఃస కారణమాలా భేదః 1000 ద్వితీయాము దాహరతి ! భవు తీతి | నరకాః రౌరవాదయః, పొపొద్దుష్టకర్మణః, భవంతి జనానామితి శేషః | పాపం దారివ్రే సమ్భవం- దరిమ కొత్పన్నంభ వ || దారిద్ర్యం అ ప్ర దాసెన బాతృ క్వాభావేన భవతి | - -రణాత్ హేసఖే బానపగః - దాశృ శ్వాసకోభవ (సుధాశక్తి సశ్పాత్రము ఆయే దానం కు కధ - | అత్ర నరకా- పతి పాపం పేర్లు: సౌము స్ర 0 హె: | నారిదగా ప్రతిదానా భావాహేతుః | ఆతోత్త తో కోత్తగసందర్భశ్చేతి -- | ·Xo | ఏ చన్గాలో కె-ఏకావళ్ళీ-- 2-మాలా దీపకమ్ || 80 || తస్థాన పరోభవ !! 100--- || గృహీతము రీత్యార్థ శ్రేణి రేకాషళీ ము తొ | నే తేక ర్ణాంతవిశాం తే కళో దొస్తృంభడోలినౌ | దొ స్తమ్భౌ జాను పర్యంత ప్రలంబనమనోహరౌ ! జానునీరత్నము,కుగా కా రేత స్య మ హీభుజః || 703 |- || నీ పక్షే కానళీయో గానాలా దీపక ము చ్యతే | స్మరణహృదయే తస్యాసైన త్పయి కృతా స్థిః || ౧¢8 n రొత్తర కారణగుమ్భ సరూపః కారణమాలా భేదః | non || కొనళిం లక్షయతి || గృహీ తేతి ! ఉత్తరొ త్తరస్య పూర్వపూర్వవిశేష ఇత్వం పూర్వపూర్వస్యవా ఉత్తరొ త్తరవి శేషణత్వం గృహీతము కరీ ఆ8 తయా అథ్య శ్రేణిః - పదార్థప జి-8, సా ఏకావళీ మతా | త 386 త్తరొ త్తర స్య ఫూర్వపూర్వవి శేషణత్వం యత్ర, వణ్య తేత త్రైకా పూర్వ పూర్వస్య ఉత్తరోత్తం విశేషణత్వం యత్ర వణ్య- తే తత్రోస్యేతి ద్విధాభవతి | త శ్రాద్యా మేవ సార్ధక్లో కెనోదాహరతి A నే తె ఇతి || తస్య మహీభుజ- రామ చంద్రస్య, నె తె-కణాంతయోః విశాంతే, త త్పర్యంతం ఆయ తెఇశ్యర్థః | కర్లే-దొ స్తమ్భడోలినౌ, భుజపర్యంతం లంబమా నావిత్యర్థః || * || దోస్తృమ్భావితి || దొ స్తంభౌ-జాను పర్య స్త ప్రలంబ నేన తత్పర్యంతమాయత త్వేనమనొహరౌ, జూను నీరత్నము కు రాకారే మణిదర్పణసదృశే, విద్యే తేఇతి శేషః | ఆశ్రఫూ ర్వె నెతె ప్రత్యుత్తరయోః కర్ణయోర్వి శేషణ ఆనం కల్గే ప్రతి దొ స్తంభయోర్వి శేషణశ్వం దొ స్తమౌ ప్రతి జానునొర్వి శేషణశ్వ జానునీ ప్రతిరత్న ముకురయోర్వి, శేషణశ్వమి త్యేవము త్తరరొత్తం స్యపూర్వపూర్వప శేషణ జ్వా నా ద్యై కావలిః ఏవమన్యాఫ్యూహ్యా | 003 – Itథ మాలా దీపకంల క్షయతి || దీప కేతి || దీప క్షేకావళ్యోర్ళొ గా న్మాలా దీపకము చ్యతే | పండి తైగంగీ క్రియ తేఇత్యర్ధః | యత్ర దీప కై కావణ్యారలు కారయోః లక్షణే సమ్భనతః తత్ర మాలాదీపకం నామాలు కొరణ 3 ని షషణ : || ఉదాహరతి | స రెణెతి ii కాచిత్రేయియా పేషి తాత 11 -- ·పర్యారా యుదిప || -- సొగః-8F-యధాసంఖ్యం - 10 పర్యాయః 2 3 4 ఉత్తరొత్తరముత్కషణ స్పా ఇత్యభిధీయతే! మధురం గుపీయూషం - స్మాత్తత్తాత్క-వేర్వ చ?||DO Y !! యథాసుఖ్యంక్ర మెత్తైనమికాణ సమస్య యః | శతం మిశ్రం విపత్తిం చ జయగంజయోభంజయ 994 పర్యాయె శైః స్యా నేక సంశయః ! పద్యం ముక్వాగతా అయ, ప్రత్యాహ | తస్యా , భవతి యా? హృగయే స్మ రేణ స్థి - కృతాత్పద్విరహా క్తస్యాః మహతీ మన్మక పీ డాజా తెత్యర్థః ! న ప్రి రూహృద యేన త్వయి స్థితః కృశా మున్నగపడన" సతీ స్వయ్యే వ మనోసి వెశీ తవశ్యరణు | అత్ర పూర్వోత్త) వాక్య మోః స్థిః రెక ఏ వ ధర్మఇతి నరావణ్య జయో కి ధరాన్వయరూపం దీపకం | గృహీత ము కరీతి సద్భానా చే కావళిశ్చ తయార్యో గా న్మాలా దీపకం || 108 || • సొరం లక్షుయతి | ఉత్తరొత్తగమితే || పూర్వ పూర్వా పెక్షయా ఉ న్తరోత్తరం ప్రత్యుత్క షా పర్ణ్య తే చెత్త్వ సారఇత్యభిధీయ తే | సాగఇశ్యలం కారః కవిభిర : 1 కియ ఆత్మస్థ | య త్ర పూర్వ పూర్వా పెక్షతూ ఉత్తరొ త్తరస్య ఉత్కషకా ప్రతిపాద్య' తె | తత్ర సారా లం కారఇతి ష్కషకాః || ఉదాహగతి ! మధుమితి | మధు-మెదం మమురు-మథురగ ససుయుక్త, తసార థునఃపీయూషమగృతం మధురం తస్మాకేయూ షాళ్క వెర్వచొమమరం అ త పూర్వపూగ్వా పే కుయా ఉస్తకొత్తక స్య ఉత్కష: వణ వాత్సారాలం కారః 11 nyx i—1 ర థాసంఖ్యం లక్ష యతి | యథా సంఖ్యమితి | యత్ర కమి కాణా మానసంఖ్యా కానాం క్రమేణ పథ సుం సమేన ద్వితీయం ద్వితీయ నే, వి.క్రమేణ సమన్వయో వర్ణ్య భ్యతే శత్రయథాసం ఖ్యాల కొరః ! ఉదా.కార ఈ తుమి తి1 హేరాజు స్వంశతుం జయమిత్రంరంజయ- ఆనందయ, విపత్తి, భంజయని వారయఅత్ర క్షమి కాంయ థాక్రమేణవ డ్ల నాద్య దాస్యం - 1 అథప గ్యా (మః || సద్వినిధి, ఏక స్యల నె కాళయు రూపఃఅనే స్యేకాశ్రయురూప శ్వేశి | రాజ్యం లక్షయ •k పగా పర్యాయఇతి ·Swammu ...au రామరాజు - 7-1-4 144P, AARAA E - సవ్యాలా, నేదం చాలా పరిగృశ్య డ్కా • X 5 || చన్దం కామినపపన ప్ర భా : not !! ఏకి స్మిశ్య కువా పను సిపి సమ్మతః | ఆధునాగినంత యత్ర సొతఃపు రాజుని || n. T | పరివృత్తిన డ్యానా : యోర్మిథః | జగాని - 5 : సగం 25: పక స్యైనవస్తు -3 - PS - A P , సంద్ర... ఆ నే 54 Pers : ది శక్తి పర్యాయులఙ్కా • ఉదాహకలి || సమితి ప్రభా-సుందరీ ముఖ 37 • ని, సగ్యంయకా చంకం లో పోస్తా త్రైక సాఏ కామినీ ఎద ప్రభాయ ' : క్రమేణ పద్మ చండి రూపానే కాశ్రయివణ సర్పర్యాయః | : వ్యక్తి ప్రభాయాః పడ్డానదుణం కంఠతో నొక్తం | తథాపి పద్మం క్వా గ తెచ్ళు క్యాప్పాదాశయ ణం లభ్య తె వియోగ స్యప్రాప్తి పూర్వక శ్వాల్ | అతో హ్ని ద్మేత్వా రాతౌ చండ గ తేతం : i no 2 || ద్వితీయం లక్షయతి || ఏ3 సిన్ని తి : ఏ సిన్నా ధారే కమేణ ఏక మేణైఎ అనేక మా ధేయంభవతి య ది సోషి పర్యాయ స్సమ్మతిః యతి9 ఏక్ స్మి న్నా ధా రే క్రమేణా నే కాథే యాని వణ్యణం తె| శ్రీ సర్యాయ ఖైది ఇ నిష్క పE : !! ఉ = హర తి || అధు నేత + య స సద్యా, సాతః- ప్ర వాహః, పురాజస్ | తత్ర నద్యాం అధు నా పునం దృ ష్టం ! " . ఏ స్యామేన స్యం 8 9 మే ఇసోతః పునరూపా -మనణః నాక్సీ డ్యా: భేదః || now in - II పరివృత్తం లక్షయతి || పరివృత్తిరితి || న్యూనాభ్యధిక యో: అల్పాధిక యోస్తు మిధోన్యోన్యం వినిమయః పరివృత్తిః య త్ర స్వల్బమ్మ యెనఆ ధిక స్వీకి రణ, అధిక వృదైన స్వల్ప స్వీకరణం | కించ 'సమేస సమ సీక రణంవా వర్ణృ త | తత్ర పరివృత్తి నాణ మలం కారణతినిష్కషః 8 ||త తాడ్యాము దాహరతి || జగా హేతి 4 సరాజా ఏక మేవ శరం- బాణం ముక్త్వా పుళియా, కిటాఠF జగ్హాహ | ఏక బాణమాచ నహూర్వ కం శత్రు లక్ష్మీ కటాక్ష స్వీకృత వా నిత్యర్థః #నిత్యర్థః | రా జాయంప రాక మ శాలి త్వా దేశ బాణి నైన రణే శతూణ హత్వ తదాజ్యలక్ష్మీ, షా ·X3 ని -- - - - 45 - కల్పా, X" ? | XX | 5 . . . rift – ! పరిసంఖ్యాండ్యైక మేక - ... : . . Lయం ప్రక నీ పేషు న వంకేము సతభు స ఎలయోర్వికల్పలంకృతిర్మ " సద్యశ్శి -- - - - - : బా: రూ పస్నల్ప వస్తుణ్యయేనలక్ష్మీ కటాక్ష రూపాక 12 సధమపరివృత్తికి సవం ద్వితీయ శృతీయే వైదు..! --- " ను స్యూ లక్షయతి పరిసంఖ్యా 3; ఏకంపస్తు: షేధ్య ప కృషి సిన్న సిన్నియంత్రణం సయమనంయ త్సాపరి సం ఫ్యాక్యలు ల క మేక ను ఏక త్ర నిషిధ్య అన్యత్ర నియన్యతెత త్ర పరీస్యల ఔ్క ఇతి నిష్క షః || ఉదాహగతి : స్నే హేతి !! ప్రవీ పెనుక పవా శ్రామ స్నేహక్షయ సైలనాశః అభూత్ నతము బా మంగనానాం స్వాం లేషుహృదయేషు స్నేహజ్ యః ప్రేమ సోశః నాభూల్ ఆ భివృద్ధి రేవాభూ దిత్యర్థః త్ర మూలా భేదా ధ్యన సాయే నైక స్యైవ స్నేహస్య దీ ఫేషుని షేధాత్తస్యైవ స్త్రీ ది తైపు సియమ నాచ్ఛ భవ" పరి సంఖ్యా || no || - | అథ వికల్పం లక్షయ * || విరోధ ఇతి | తుల్యబలయోస్సమ ప్రమాణక యో రిరోధోపతి యుగపత్కతు మీశ కృశ్వేసతి వికల్ఫాల కృతి ర్మజా యత్ర తుల్య ప్రమాంక యోః పదార్ధ యోర్యుగ పతాస్తా సత్యాంతయోర్విరో థెన యుగ పత్క తుకామ కృత్వా యోరన్యతర ఏ వార్ధః కరణ వ్యత య్చాము తత్ర వికల్పాలంకార ఇతి నిష్క-షణ ః || ఉగాహరతి ! సద్యఇతి శ్రీ మహీభుజో రాజునస్సధ్య స్మశాశి గాంసి మస్తకా చా పాక్ ధనూ' షి వాసమయంతు సంధి?భిమళ శ్చేన్నమశిగ పా). భూ శ్వాసూ స్లీ గారు యుగ. " మతం చేదౌధలేన చాపాగారోష్య యుద్ధసన ధా రం ఏకకు తోయం బాక్యార్థ: అత్ర సంధివశా నాన పరి ఆ వగపు గకు 8న పనస్య ని గ్రహవశాన్సాహం కొరం ధనుష్కా టె మౌ ర్వ్యా పణస్యచ ప్రాపౌసత్యాం తయోర్విరోధేన .

·శాం బహణం నా షణః || సవ్యాఖ్యా నెచ।లో కే- సముచ్చయాలజ్కొరః || X X }} రాంసి చాపా న్వానమయంతుమ హేమజం..00 -; బహూనా యుగ పద్భావ భాజాంగుంభ స్సముచ్చయః | నస్యంతి పశ్చాత్పశ్యంతి భము తి చతవాహితాః || ౧9 | అహు ప్రథమ కా భాజా మేక కార్యాన్వ యుగపత్కతు: మశక్యనయోస్యత రప్ప శాతం ణీయత ఇతి భవతి వికల్పః | non | -- || అథసము | అథసwచ్చయః! సద్వివిధ : అవిరుద్ధానేక సందర్భరూపః అ ం పూర్వ కాన తా మే కాస్వయ రూ పశ్చితి తత్రోద్యం లక్షయతి ! బహూనామి || యుగ పధ్భానభాజాం యోగపద్యా వాణామపిరు 'మపిరుధానా నామి యావత్ తాదృశా మ నెక ప దాథాః" నాంగుంభ స్పందర్భస్సముచ్చయస్స్యాత్ యత్ర విరోధాభా వెన యుగపశృమూహ తుం శ క్యానాం బహుపదా ధాE నా మేక దా ప్రాప్తిర్వణ్య- లే తత్ర సముచ్చయాలం కారణం నిష్క ఉదాహరతి || నశ్యం తీః || హే గాజు శవచ్చిషః నశ్య, డు యిష్ణ నోభవంతి త థాపశ్యంతి పలాయన సమయేభూయఃప రావత్యం పశ్యం తీత్యథEః తథాభమంతి కాందిశీ కాస్సంతస్సర్వత్ర భ్రమణంకు ర్వం తీత్యర్థః భృశ్యం తీతి పారే భౌ భవంతీశ్యర్థః అతశతీషు నా శపశ్చాదవలోకన భమణక్రియాణాం విరోధాభావెన యుగపద్దు) భ వణః నాద్భనతి సముచ్చయః || ౧09 || ద్వితీయంలకు యతి || అహ) ప్ర థమి ఇతి || అహం ప్రథమికా ఖాజా మహంపూర్వీకాజాం అ హమేవ కార్యం కతుకం శక్నో మీ క్యేవం ప్రకారేణ అహంకారయు కానా మిత్యర్థి కారణా సమితి శేష, ఏకకార్యాన్వయోపి ఏక స్త్రీనా- ర్వే సాధన త్వెన అనయోసి సః సముచ్చయాలం కావః య, ③ స్ట్రిక్ కారణే కార్య సిద్ధి జాతు ల్వేన ప్రక్రా ③ తే సతి అ న్యాపి హెశ్వయ చ్యహ మహమిక యాఖ లేక పొత న్యా యేన కార్య సాధనం తీతి వణ్యం తెత త్ర సముచ్ఛయస్స్యాదితి నిష, షః 8 || ఉదాహరతి || గులమి ! కులంసద్వంశః రూపం సౌందర్యం వయ స్తారుణ్యం విద్యా వెది శాస్త్రి ·యంతి || క్రమికేతి బహూ సవ్యాఖ్యా నెవ⑤లో కే-కార క దీపక 714 -సమాధి: 2 యోపిసః! కులం రూపంవయోవిదా విద్యాధనంచన దయఁత్య ముం|| 013-- క్రమి కేకగశానాంతు గుంభః కాగకదీ పకమ్ | గచ్ఛత్యాగచ్ఛశిపు నఃపొంఠః పశ్య శిషృచ్ఛతి 1008, సమాధి : కార్యసౌకి ర్యం కారణా ది సంపత్తి: ధనం ప, భూ రత్న కనకాదిక . చ అముంపురుష మద ఆ దృప్త కుర్వంతి అత్ర మదరూప కార్యె ఆభిజాత్యాదిషు నుక మేవ సం పూర్ణం కారణం తాదృశానామపి కారణానాం అహమ హమికయా మదరూప కాగ్య సాధనత్వ వర్ణ నాద్భవతి సముచ్చయ భే డః || 3 || | ఆథ కారక దీపకం లక్ష : గతి || 4 మి కాః క్రమపాప్తాః ఏక గతాః ఏక కార్యాన్ని శాశ్చయా?కియాతో సొం గుభాః (గ్ర థసం కారకదీపకిమ్ యశ్రీ కి కారకము నేక క్రియాః మేణానుయంతి త, త, కొరకదీపకం యత,యాగ: గప ద్యేన మేక శాన్వయః తత్ర సముచ్చయఇతి భేదాద్రష్టన్యః తత్సూచ నాయేవై తల్లక్షణేతుశబ్బః | ఉదాహరతీ ! గచ్ఛ తీతి || పాంథః ప్రియాం త్య క్త్వాగంతుమ సహమానఃకశ్చితృథిక :గచ్ఛతియథాకథంచిద్వ 9 జతిపు నగాగచ్ఛతి ద్వార నమ సహమానః ఘాయఏ నాగచ్ఛతి తతఃపశ్యతి ప్రి యా ముఖమని మేష సృష్ట్యాపశ్యతి తతః పృచ్ఛతి మగ్గమనం తేమన సిరొచ తెకిమితి ప్రశ్నంక రోత అ, త్రగమనాదిక్రియాణాం 4 మే నైకకతృప్ గ కొన్వయా శ్కా రక దీపకాలజ్కొరఃఏక స్యా నే కాన్వయ సాధ శ్యే ణ దీపక చ్ఛాయాను కారి శ్వా త్తదన్వయస్య కారక ప్రతియోగిత్వా చ్చ కారకదీ ఎక వ్యప దేశః || 10 ||— అథ సమాధింలక్షయతి || సమాధి రితి | కాగణాంతరస్య ఆగంభ కారణా పేక్ష యా అన్య కారణస్య సన్ని దే స్పన్ని ధా సౌత్కార్యస్యామి కార్యస్య సౌకర్యం సులభత్వం సమా ధి గుచ్య తేసముచ్చయేయేసి కెన చిత్కారణే ఏక కార్యాన్వయఃఇహతుప కేనైవ ప్రకృతకార్యార మ్బెసతి కాక తాళీయా తెన కారణాంత రేణకా ర్య సౌక ర్యమా త్రమితి భేదః || ఉదాహరతి || ఉత్కంఠి తేతి | కుల టాజా స్త్రీ ఉత్కంఠీ కౌస్వతోగంతు ముత్సుకాభూల్ ఆ స్త్రీ స్నేవ ·శ్రాది సహాయే చన్గాలో 3. పశ్యక AV - కాన్యాపత్తి?: \F | నరసన్ని ధైః | ఉత్కంఠి కాచకులటాజగామ స్త.చ భానుమా ||92 ప్రత్యకి కంబలవత శ్శతో - డే పరాక మః | జై ఆ నెశ్రామ గౌకణr వుత్పలా ఖ్యాన ధఃకృకౌL | - | ముత్యనాథః సంస్వి: కావ్యా సమయె భాను నూం త్సూర్యొస్య స్తం జగామ పంతొళూత్ అత్ర ప్రియాభి సగణే కుల టొ - శ్రేవ పర్యా స్తం కారణము తాం గే సూ ర్యే స్తంగ తెసతి అంధ కారోదయాగభిసరణ సౌక ర్య) జాతమితి సమా ధిర లక్ష్కారః || ౧ || " అథ సత్యనీక )ల శయతి || సత్య నీక మితి || బల వతః ప్ర బలస్యశతో స్సంబంధీనిజ మే మిత్రా పరాక్రమః ప్రత్య నీక మిత్యు చ్యతే యత్ర కశ్చిన్సొక్షాతా పరా క్రమీతు మశ క్తస్సణ తదనువ ర్తినం జనుల రస్కరోతి వణ్య తే తత్ర ప్రత్య నీ కాలజ్కొర ఇతి : షష= 8 || ఉదాహరత్ : జై తె తి | ఉత్పలా భ్యాం ఇందీవ రాభ్యాం జైత్ర నే శ్రాను గౌ స్వ జె శృశయ నాను వలి? నౌకణాణ అధః కృతా తిరస్కృతౌ అధః ప్రచో శేకృతౌ చ అత్ర శ్లేష మూలాధ్యవసాయేన ఉత్పలాభ్యాం సోత్స్వ జాతృ నే శ్రాభిభవే సామ "మథ్యాణ భావాత్కగా కొంత విశ్రాంత నే త్రానుస గణ శీ లె• తే అథఃకృ తేఇతి వర్ణ వాద్భవతి ప్రత్యనీకి మ్ || naL || - ! అథ కావ్యార్థపత్తి) లక్షయతి ! కైము త్యే నెత | క్షేము త్యేన కే ము ఆక న్యాయేన అర్థ సంసిద్ధిః వస్త్వంతర సంసిద్ధిః "కావ్యా థాః పత్తివిష్య తే || యత్ర చుస్సాధార్థనణః నే అన్యస్య సుకరనస్తున స్సిద్ధి దీ: దండాపూపి కాన్యాయేన వణిః తాత త్ర కావ్యాధా పత్తి గా మాలక్ష్కార ఇశ్మర్థః | ఉదాహరతి 1 సఇతి || హేసఖసః ప్రసిద్ధః జేతుమశక్య ఇతిభావః x; 3 దుస్త ్వన్ముఖేన జితః అభిభూతః సరసీరుహా ఆ పశానా కావాగా కాక థా త్వన్ముఖైన పధాని జితానీతి కిమువ కన్య మిత్య థం: అశ్రమ జణ మేంను జయెవణిః తేసతి సుజయసరసీరుహా, జన వ్య3-WF -3 యె నైన లబ్ఖత్వా శ్కా వ్యా థా పత్తికి కావ్య సదంషీనో డేనవ త్తః గా ·2. .. అకాలంగాణ . హేతుకం చేతి wచద్దాలో కే - కావ్యలి బ్లం (4-01 అణానరన్యాసః|| Lo | వాకు వ్యతె ; పజిత స్త్యను నే నేలమః కావా గ్రాసర సేరు హోమ్ »n 2g సమస్థులు స్యాద్యకావ్య లింగం సూర్థ్వమ్ ! జితోసి . (దకందర్పమ చ్చి. సించనః || 60 | - ఉ కీరధారణ : తనన్యాసస్స్యాత్సామా శేష నెగా ! హనూమాన నగషర - మహాత్మనాం || T. - ఇలా భా ఎత్తిన వార - 7 కార ణా - క్రప్రవృత్తం janan జన కానృలిగఁలక్ష యతి || సమథ: సీయ స్బేతి | క; ముష్కర త్వాత్స సర్ధన సొ పెక్షః సదురనీలపు స్పృస్య సమర్ధనం సవర్థక జాతు ప్ర దర్శకం కావ్య : 10 : - గార్డు సపాద్యకు సంభావ్య ల్వేస స మ పేక్షయా వాక్యాన, పర: 3 హెకుం ప్ర ) - సుస్స మర్థ , అచేత్తశ్కావ్యలింగ శృం - ధా చ వాక్యా హేతుక : పదా కావ్యలింగాల జ్కొరస్య ద్వైవిధ్యమవగంతవ్యం. త త్యాము దా దాహకతి || జీ సీలి || హెమఁదజడకందర్పమన్మథ జితో సిమయా పజాజికో సీత్యర్ధః కు 58 ముచ్చిళై త్రిలో చసశ్ళిపో స్తి త్వదీ య దేహదాహకలొచన శాలిహరసన్న ధానా నముభవజ్జంటు కియాసితి భావః అత్ర చుష, రమదస విజయస్వరూపార్థస్య మచ్చి త్తే స్తి ఆలొ చనఇతి వాక్యా థేశ్న సమర్థ నాద్భవతి కాళ్ళ లింగ భేదః ఏవం పదార్థ హెతుకమూహ్యమ్ | on | - | అథాథాంతరన్యాసం లక్షయ తి || ఉ 93& H సామాన్యవి శేషయోరు కిరర్ధాంతరన్యాస స్స్యాత్య త్ర విశేషే ప్రస్తు తేసతి తెన సహ అప్రస్తుత సామాన్య స్య అథారి తరస్య శ్యాసఃన్యసనం తథాసామా న్యే ప్రస్తు తేసతి తెనసహా ప్రస్తు తవి శేషస్య న్యసనంచ యుత్రభవతి సర్వత్ర సమర్ధ నార్థ సతి యుతత్ర ద్వివిధో థాంతర న్యాస ఇత్యర్థః. త త్రాతాద్యముదాహరతి|| హనూమాని వ్యలంఘయత్ ఏవం ప్రస్తుతం వి శేషం నిన్యస్య తేనసహ అప్రస్తుతం సామాన్యం న్యస్యతి దువ్క రమితి ! మహాత్మనాం మహాను భావానాం చుష్కరంచ. ? ఫేస్ పికర్తు మశక్యంకిం? తి | హనూమాణ అభిసముదం 10 అతరత్ ·| మాలా * చక్జాలో కే.విక స్వరః | 19 | ప్రో 123 | గుణవడ్వస్తు సంసర్గా బ్యాతిస్పల్పొపి గౌరవమ్ | పుప్ప మూలానుష, గే ణ సూత. రసిధార్యతే || 20 || య స్త్విషసామాన్య ఏ శేషాస్సవిక స్వగః | సనజి గ్యే మహాం తాహి మధ్ధహా స్నాగరాఇ వ 19901- హేథో వీరుళ్కగా హిళ్ళ ధైతుత్వ ప్రకల్పం.. | TR నకిమపత్యథ : అతో హనూమతో పి లొ కాలిత ప్రభావిత్వా త్సముద్ర తరణం తస్మ కియపతి సామా న్యే నసమర్థ్యశ ఇతి భపతి ప్రథ మో థాణ : తరస్యా పః || ౧n | h్వతీయం. సోదాహరతి | గుణె 8 || స్వల్పొపి నీకిృహోపి గుణవదస్తుసం సగాణల్ గుణవదర్థ సంప రాః గౌరవంగురుత్వం ప్రోస్నోతి త₹పీ- పుష్పకు సిష , గెణ సురభిమాల సంప గ్కేణసూత్రం కుతు: గుణి పీతి భావః శిరసధార్యలే 35 సావహ నేన బహూక్రియ ఇళ్ళర్థః ఆశ్ర గు ఇవదిత్యాది నా పూరాధేజ న ప్రస్తుం సొమాన్యం నిచిక శృతత్సము ర్థక త్వేన తేన సహ పుష్పమాలానుష గేణేశ్యశ్ర ఆ ప్రస్తుశః శిషస్య సృసమి' గ్వితీయో థాంతరన్యాసః || 30 | - || ఆభ : కస్వ రం లక్షయ 1 య స్త్రీ:43 | య స్త్రీకాయత విశేషసామాన్యవి శేషా స్సగస్థ్య గురక భావేన ఏణ్యకా తే. తత్ర ద్విచో విక స్వ' ఖో లక్ష్కారః తతో పూరీత్యా ఏకస్వరము దారహతీ ! సృP || సప్రస్ ద్రోగా జూసిజి గ్వె కే పీజీతో నాళూత్ కుతః హీయసా హీయసామంత ఆ త్యుకృపాకి ఈ ధకాషో - మజ యాగాంధః కుత ఇత్యాశ -క్య ఉప మాదర్శ కు కౌన మ • 750 షష: త్వం సామాన్యం సి స్యా పి సాగరౌ పయ్యెన విశేష వర్ధనా ఏకస్వర భై158 ఏను ద్వితీయ 229 ఫ్యూహమ్ ! Men | i ఆఫహేథో క్తి లక్ష యతి ! పోడో కీరితి | ఉత్క షాఢ పౌత్ కార్యాతిశయ హేలౌ తగ్దాతు , శ్రీ కల్పను కా ర్యాతిశయ కారణత్వవణనం యత్ర కార్యాశయా హేతు నాతము త్పాదనం వణ్య- తెతత పౌథో 93తి నిష్కషజః ·భయం అందాల బారి . అని చష్ట్రాలో కే- సమ్భవనమ్ - 18 || మిథ్యావ్యవసితి: ; -- 2 { కళిం దణాతీరతమాలస్తోమ మేచ కాః || 73 -- సంభావనం దీంస్యో దీత్యూ హస్య సృసిద్ధయే | 1 యది శేషోభజేశ్వత్రా కధితాస్సుకగుణా స్తన ! 31 * కింది నిథ్యాశ్వసిద్ధ్యర్థం మధ్యాంతరకల్ప సమ్ | ఎచ్చాక్యచసి శ్యాం వశమవస సహ | ns I - 1 హరః | కి చాణు , కచారి - స్తనకు . ? కిందకు తీరే యము నారొ ధసి మేత మాలపొచూ: తాపింఛవృశు సంఘాః సచ్చనే - కా: శ్యాము - మన కథ అ కేవలతమాలా • నైన్యస శ్వాసి ఆశయితత న్నే ' లో కళిం జాతీక శాశ్వ వి శేషణము పాశం ఆస్మ ఖాతద్విశే షణ మనక. స్కాల్ నైల్యాక కయేకు ఎర్తీ స్థశ్వం నజాతుః త థాపిత ధైర్య కిల్ప నా తో ! - 99 : - | సంభావనం లక్షయతి సుభానుమితో || అనృస్య విపక్షీ తారస్య సిద్ధయే ష్పత్తయే ఇష్టం స్యా దెఎంస్యా ఎ క్యూహ సకః ఇతి యత్తంభానిమ్మిర్థ : యదిత ! హె రాజ శేషో సంతోనక్తా ఆ దేశ్య భవదీయగుణవర్ణ నా పరస్స్యాచ్చేత్త తవగుణాన్నొర్ 'ర్యాదా ర్యాదిగుణాః కధితాస్స్యుః నిశెషుకీ ర్తి కాస్స్యు: అతోహ మెకము ఖత్నా లౌ సౌకి ళ్ళేనపోతు, కథు శక్నుయామితె భౌవు అశ్ర గా జగుణ్ నామ పరిమితత్వ సిద్ధయే ? షాప చేడు శా కథ "భ వేమగిత్యూహవనం నాశ్సంభావనం 1993 మీఖ్యాధ్య ఎసితి లక్ష మతి || కి .. ** | కిచి ధ్యాశ్వ సిద్ధృథ- కిల చిత్ప్రకృతస్య మిధ్యాభూతత్వ సూచనాలు ముఖ్యా థాంతరకల్పన 9 మిథ్యా మాతాపం 11 ' థక్ కల్పసమితి యిత్సామిధ్యాధ్య విసిరిత్యజ్ఞం | ఉదాహరతి || వెశ్యామితి | యోహి హెక్యా : వశీకి రుణ మిచ్ఛతి సపు రుషః ఖసజంగగన పుష్పమావహు?" సr వేశ్యాం వశ యెత్ వశీ కుర్యాత్ గగనకుసుమ కూలి కాధారణం సమ్భావితం చే ద్వేశ్యామశీకర ణం సమ్భవిత మిశ్యర్థః | గగనకుసుము గాలికాధారణంయ థాత్యం తాను పపన్నం తథా వేశ్యావశీకరణమపీ సమిధ్యా మిధ్యాజ్ఞాన 1 రేణ తద్వశీకరణమి ·A ఓం చన్గాలో కే - లలితం ఓడ - ప్రహర్షణమ్ || 2 ప్రస్తుతెవర్ణ్య వాక్యార్ధ ప్రతిబింబస్య వర్ణ నమ్|లలితంనిగణ తెనీ రె సేతు మే హచికేషజాతి || 27 || -- ||ఉత్కంఠీ తార్ధసం స్ఫిర్వినా || ఉత్కంఠీ తార్ధసం సిద్ధిధ్వి నాయన్నం సహషః ణమ్ | తా మెవధ్యాయ తేత స్త్రీని సృష్టా సైవదూతికా | 0-9 | వాంఛి త్వసిద్ధిగ్భవతీఆ మిథ్యా న్యవ సం: 1 0 98 || - | ఆథ లలితు లక్ష యిత : ప్రస్తుత ఇతి || ప్రస్తు తేచర్మణి యో వణ్య వాక్యార్థః తళ తిబింబస్య తత్సదృశావణ్య వాక్యాథల స్య వర్ణ సంలలితం కృతే ర్ణనంలలితం శ్రాకృతే నాయి కాదీ ధ Sణి దీయస్తుత వృత్తాంతమనణయ్వి తత్సదృశాప్రస్తుతం వ Erg: తె చే శహిళాలలి శాఖ్యోల డ్కౌగ ఇతి శిష్కషణః || ఉదాహర A నిగణత ఇతి || ఏషా నాయికా నీ రెఉదకే విగణ తెసతి అతి -- తేసతి సేతుంజలబంధనం చికీషణ తాకతు మిచ్ఛతి స్వర స్సమా గతం కఁ బద్దక్షిణ నాయక 3 కోపాదు పెక్ష్యత స్త్రీ గణ్వాన్యాస. సతిఫున స్త దానయనాథణం యత్నం కరోతికి ఏణ నీయం వాచ్యాథ5 వ వణ.. యిత్వా తస్యాం తత్సదృశగశ జల సేతుబంధన వృత్తాంత స్య వణక్నమి, తి భవతి లలి శాల” ...? | nex | - || అకషణం తత్తి విధం యత్నంచినా ఈ ప్సి తొథః సిద్ధి కూసు వాంఛితా ధాE చధికాథః సిద్ధిరూపం ఎత్ఫ" సిద్ధిరూపం చేతి ఆ త్రాగ్య లక్షయ తి | ఉత్మ-8 తెతి | సర్పేందియిసుఖాస్వాదీయత భవతత ద్విషయ క భావవి శేషజత శ్యుచ్య లే త్వష యోగ్గః శత్స సిద్ధర్మశ్నం. వినాస్యాస్య గా ణ ప ష ణ విశ్మర్ధ: : ఉహర | # మీ తి || యను మన ప బ మాస్పదీమాతా 25 మేవదానం: స్త్రీః కదా నాస్కా దిలీ చింతంకు ఆ 4 త సైనాయ * ఆరు కాయ సెను . ఆ జైన రూ తికాసతీ నిసృష్ణా ఫే ఉషితా నాయి కొస్న కొత్తానయ నాయ : భి ఆపి, తామేవ దూతీక నియుజ్య దేవా దైవాత్తస్తే ప్రేషితవశీగ్య' = : యస్యా యక స్యాత్య సురాగ సైనగై నాన్నా యికయాదూ కాగతీత , షి తెతిశ్నం వినా ఈప్సితా సిద్ధివద్ద నొత హర్షణమ్ | nst : ఉపొయార్థన రాను. సల్లు - ·సిద్ధ్య ఆ సవ్యాఖ్యా నేచర్జాలో - విషాదనాలంకారః ఓS !! తాడ కార స్య సం సిద్ధిశ్చ మహర్షణమ్ | దీపను ద్యొతయే ద్యావత్తా పదభ్యుదితో రవిః 1 092 || య త్నాదుపాయ స్కి » త్సాక్షాల్లాభం ఫలసృచ ! నిధ్యం: నౌషధమూలం ఖ: తాసాధిలోనివి? I n.9v |-- ఇష్యమాణ విరుద్ధార్ధసమాప్తిస్తు సాదనమ్ | దీపము ద్యొజయే ద్యాన ద్వితీయంలకు యతి | వాఁఛితాది? || పొంఛి తాత్ స్వాభిలషి తాత్ అధి కాళ్లను స ిన ప్రహర్ష కేనచిత్కంచిదధ్ధ మ పేర్యుయ ఒక రతి తన ఆస్తారసృధి శార్థాలజ్ఞ శ్చెత్తను మహర్షణమిత్యర్థ : ht - సురతి | E! »vi || యానదీప ముద్యొతయేదస్తు కాశాయ దీ పము - యే తాన లై 202 స్సూగ్యః అభ్యు వితఃఅతి పదార్థప్రకాశా ర్ధం క . ద్యోతన పయ శ్నే సతి దైవాత్త దైవదీ పాదప్యధికి ప్రకాశ స్య సూర్య స్యొగయా క్రాపర్టీ కొడధి కార్డ: భౌడధి కార్థసిద్ధిరూపమిదం ప్రహషణ ఇమ్ || ౧.9 2 || శృమంలక్షయతి || య త్నానితి క్నాపతి | ఉపాయసిద్ధ్య గ్రామ పొయప్పా పాతు భూ తా'ద్య త్నాత్సాక్షాత్ఫలస్య కార్యని వం" ప్రహ్ప మిశ్యర్థః ఫలం ప్రాప్తుం తద పొయసంపాదనాయ CI లే కృతి శతైన యది ఫలలాభస్సోల్ | తదా ప్రహషణ మితి FAT || ఉదాహరణ | నిధ్యం జనేతి | నిధ్యంజన స్య-నికే ప ప్రదకళానాంజన స్య, యదోషమూలం తత్ప్రనతాఖన కేన అంజన ప్ర కృ ఘాతమోష మూల గ్గర తెత్యర్థః ! నిధిర్ని చేసఏన సాధితః ని థ్య సాయాంజ, మూల మద్ధతు 0 యత్నేకృతే సతి దైవాత్త ③వ ని ధిదృ- షో మాత్యు సొయాణాయ శ్నాత్పల మెన సాE ఛాప్తమితి భ వతి తృతీయుంప హర్షణమ్ || ౧.90 1 ---- || విషాదనం లకు యతీ || ఇష్యమాణే 91. ఇష్పబాణస్మ సా స్వహస్యవిముథోయోర్థసత్సమ్పాదనంవిషాదన మి. చ్యతే. 3. యు తెప్పి యున్నెకృతే సత్ దైవాత్తద్వి రుధానిష్టార్థ ఆస్తిశ్భవతి. తత్ర విషాడ నమితి : ష- వః, ఉదాహ రతి ! దీపమితి : యావద్య - దీపముద్యొజయేత్ ఉద్యొశనాయ కు ·రాయలు ఓ సవ్యాఖ్యా నే చన్హా” కే - ఉల్లాసాలంకారః|| 80 | స్ని ర్వాణస్తావ దేవసః || 1) లీగ్ | — ఏక స్య గుణదోషాభ్యాము బ్లాసొనృస్మ తౌయది | అపి మాంపానయేత్సాధ్వీ స్నా "తీ చ్ఛతి జాహ్న ఏ 10508 కాఠిన్యలకు చయో స్పృష్టం వాంచ్ఛంత పొదప్పు 8 1 నింద నీ విశ్వ త్నం కుర్యాత్తాన దేవ 'సదీ మినిర్వాణః స్టా సర్. ల సత్. ఆ తేష్యమాణం పద్యొతనయ శ్నై సతి త్వూరుద్ఘాః ష్ట నిర్వాణ సూప: తమిలి భవ్య వి షాదనమ్ || 9 |- || అఖో, టౌ సం లక్షయః | స్య గుణదో షాభ్యాం హెశుభ్యామన్యస్య తొయని గుణదోషాస్యా నా ం చేస్తాదో ల్లాసః అయమత్ర నిష్ప-షః":. అన్యగులేన తదస్య గుణా త్పత్తినర్ణనే అన్యడొ సేన గదన్యస్య దోపాసన- నే కన్య స తదన్యస్య దొషాన్పత్తిన గజు నే అన్యదో కనుగు కొత్పత్తివర్ణ నేచ చతుర్విధ ఉల్ల సస్స్మాది - రాము దాప అపీతి | ఇయం సాధ్వీ హావతా స్నా" , మత నా స్నానం కృశ్వా పానమే:తి స్నానేన మn కుర్యాదితి జాహ్నవీగంగానవీఇ చ్ఛతి. జY ₹్పన శ్యాం గాయీ ఆప్పి తివ్రతా మహిమగుణేన ఫొవ నీక రణా త్తదీయ స్నానా శ్వాసనత్వం గు లో నణికాత ఇతి భవతి ప్రథమోబ్లాస3 | 02 ) !. ద్వితీయ, తో నొ దాహరతి | కారిన్యమితి | శ్రద్ధాటీషు ఆరియోషి : పాదచా రేణ ప లాయమానాళ్ళ ను స్త్రీయః కుచయో స్పృష్ట యత్యా అక్యం శ శ్పాన ప దృయోస్స్వకీయమృదుచరణ యోర్వా ఛ -త్యః చరణయో రేన 'కారి న్యం స్యా చ్పేజ్జీ వే మెతీ చ్ఛత్యసృత్యః విశ్వసపారం జగా ” " రంనిన్ద ని. అయంవిధి? కుచయోః కాఠిన్యను : ష్పా పొడయో లేన శత్సృజె ద్యవి శరృసి, స్పౌడ సంచార సమయే బహ్రూపకారీ స్మాల్ . తధానని రి తవానత స్తం ధిగితి నిం దొం కుర్వంత్యూర్ధి:. కుర్వంత గ్యార్ధి:. అత్ర ధా-టీషు వన భూమౌ పలాయమానా నాయ- రి స్త్రీణాం ధానన శిరోభిచరణమాక్షసదా "షెణ తయోః కాఠిన్యమ సృష్ట్వా వ్యర్థ, కుచయో గెస సృష్టనతో విధే ·నకించిదపి దీయ భూదృని ఆ సవ్యాఖ్యా నే- చ ఛాలో క - ఉల్లాసాలంకారః|LF | కారు శటీష రిషి శa k 030 : తగభాగ్యం ధన స్యైవ య నా..! జన . | లాభోయ మేవభూపాల సేవకానాం నచేద్వధః || 7 బ్యాం: 1- స్యా ఆ మువజాలంకృతితా | స్వల్ప మేవాంబుల k్నం - దోషో స త ఇక ద్వితయోల్లా సః || 73n || తృతీయము) దాహ రతి ! తవితి ! ధను సికృష్ణ మూర్తయతి సజ్జనంతు నాశ్రయతీతి యత్త ధన స్యైనాభ్యాం సజ్జ స్వతు నకొపి దోష ఇతిభావః. ఆత్ర సజ్జన గున తద నాశ్రయణం ధనస్య దొష త్వేన వణికాత మితి భవత్యన్యగు తేన ఆవాసాశ్చత్తికూ పడల్లా సః n చతుర్థ ము దాహరతి లాభ ఇతి 1 ఇళ్ల, హితాచరణత్పగాణాం సేవకానాం తెచేత్తను థమ' కేసచిన స్టెసతి కస్య విదిదము త్తరం. హేసఖి భూపాలసే కా" నాం- గాజు భృత్యానాం నధోనచే శత్కృత హింసా నా అయిమహిల సనరూపపప లాభః ఇతరలాభోమా స్త్వితి భావః ఆశ్ర రాజ కార్యకొని సేనకా నాంపధువి నా ప్రొమెస్సహ వినిర్గ మనం గుణ శ్వాస వణిః సమితి భవతి దొష్ణ గుణవణఃనరూపఉల్లా అభావజా. సాద్వివిధా, అస్యగుణేనాన్యగుణా భావ వర్థనరు. పొ అన్యదో షెణాన్యదోషాభావవర్ణ నరూపా చెతి 1 ద్వివి ధాముపి తా.లక్ష :ne | తాభ్యామితి || ఆఖ్యాం , గుణదోషాభ్యాం తా దోచన స్యాతాం యది సా అవ జాలంకృతిః మతాఇష్టా' ఆ స్యగుశెన ఆస్యమణా భావః అన్యదొ షేణాన్యదోషాభావశ్చ వర్ణ్యత, యది గదా స్వధావజ్జీత్యర్ధి. ఆ చ్యాము దాహరతి | స్వల్ప మితి 19 స్టో నాష ఏ హ్యాట -3 కో దారు పాత్రవి శేషః. ససాగరం పొప్యా పి స్వల్ప మేన అబు లభ తె సౌహ్మతీ. బహుజలపూణార్ణవ ప్రవే శే సత్యపి ప్రస్థస్య స్వపరిమిత జలమా త్రలాభః. నతు బహుళజలలా భఇతి సము ద్రనృధ్యా తత్ప్రవిష్ట ప్రస్థస్య వృద్ధ లాభవద్ద నాదన్యగుశా ·కలలు WEen దశ: E చ'లో కె - అనుజ్ఞ 20 || లేశాలవ్కారః on భతే పస్థః ప్రాప్యాపి సొగరమ్ | మీల ని చది పదానికా హానిర మృత ద్యు తేః || ౧23 | -దోషస్యాభ్యర్థనాను జ్ఞా తలై 9వగు దర్శనాల్ ! విపదస్సంతునశ్శశ్వ ద్యాసు సంకీశ లేహరిః || 13 | స్స్యొదైవగుణయోగుణదొచత్వకల్పనమ్ !! ** || అఖిలే: నిజంగేషు నాన్య గుణాలాభవర్ణ నరూ పొవజ్ఞా || ద్వితీ ము ము 22 వతి || షులంతీ | పదాని మీలంతి యది సుకు చంతి చెల్ అమృతచ్యుతేశ్చంద్ర స్యకా హానిః సకలజనానందక రే సుధాక రెభ్యుది తేసతి సకలజ నానోము నన్ద నాన్ముఖవి కాసోభవతి ఏముసలి కమలానా మేన ముక, కొనశ్చే త్తావతా చంద్రస్య కొ నిం దేత్యర్థః. అత్ర కమలము: 1. ళీధానదొ షే చంద్రస్య తదఫా ప్రిన్ఛ నాదన్యదొ షెణాన్య నొషా భావః ద్దనరూ పొద్వితీయా || 033 || - || అథాను జాంలక్షయతి || దోషి, స్వెతి ! తలైవ బొషస్థల ఏవ గుణదశ నా ధోః దోష, స్వాళ్యర్ధనాయ . ను .న్యు చ్య తే | ఈ హహరతీ || విపడ ఇతి || నొస్మాకం 2. సదతిపదఃశశ్వ దా సంతు భవంతు. యాసు పిపత్ను హరిస్సంకీర్త్యలే. సమున్న స్తు ధనమదాంధ త్వాత్క దాచిదపి హగిం నస్మర నీ. ఆప న్నాస్తు తద్ర క్షకం హరిం సంస్మరంతీతి హరిసంకీర్తన రూపరక్షణగుణదశ నాదం స్టాపి విపతాధిక తేతి భవత్య నుజ్జా ఇదంతు వీత రాగాణాం వచనం - || లేశం లక్షయతి || లెశఇతి || దొషసుణయోః క్రిమెraNC. 1 త్వకల్పనం లెశస్సాం తో అనుకూలతా షహ్యపీగుణ. ద్గుణస్యాపి దొషశ్వం యర్రకల్ప్య తే తత్ర ద్వి థాలే ఇత్యర్ధః. క్రమే ఇద్వావపి పూర్వోత్తరార్ధాభ్యాముదాహరతి | అఖి లేష్వితి || రాజ బ హుమా నలా భైన చిరకాలం రాజధాన్యాం విదుషి పు తే నివసతి సతిత దశఃనోత్సుక స్య స్వగృహస్థ స్య పితుర ప్రస్తుత ప్రశంసా రూపమిదం వచనం హెశుక అఖ లెము సర్వేషు విహంగేషు పక్షిషు త్వదన్యసర్య మూకపక్షిషు స్వచ్ఛంద చారిషు యథేచ్ఛం చరత్స సత్సు తె తవపం సత కూలత్వా !!

·చలో కె - దురా! 3 ! రత్నావళిః1 28 || హంతస్వచ్ఛంద చారిషు | శుక పంజరణ:ధ స్త్రీ మధురాణాంగి రాంప లమ్ || (3 - If -- 1 సూ చ్యార్ధన గ సంవ త స కృతార్ధపరేశ ప బై : 1 F తు పగుర్వీతమణీ దృశ్య కులాచసా || 03 & 1 -- || 19 మికాపకృతా థా నాం న్యాసంరశ్నవళి, వినః ! చతురాస్యఃపతి జరబంధః నిరొధవమితీయల్ తన్మభురాణా, శ్రావ్యాణా, గిరాం వాచాంపలు. హెపుత్ర త్వదన్నేష్వ పండితజ నేషు సర్వేషు స్వగృ హేషు సుఖం తిష్ఠళ్సు త వాయం రాజధాన్యాం చిర కాలహసః త్వదీ య పొండిత్యమూలకణతిత్వ త్పాండిత్య మెవ ప్రతికూలమ భూదితివక్త వ్యె తతత్యాయ నాయ నాయ తత్సరూ పశుక వృత్తాంతో నణితః. అత్ర ప్ర థమాధేః సర్వవిహంగేషు దోషభూతమవాగ్మి త్వం స్వచ్ఛండచార హే శుత్పాదుణ త్వేన వణీళ్ళం. ఉత్తరాదౌతు శుక వాగ్మిత్వం గుణభూ శం బుధన హెశుత్పాదోష త్వే నవణీ- తమితి భవతి ద్వివిధో లెశః || 8 ముఠాంలక్షయః | సూచ్యా థేకాతి || సూచ్యార్ధ స్య-సూచనీ యస్య, వస్తు నః ప్రకృతార్ధు రేః ప్రకృశాఖా ప్రతిపాద నాయ పులు క్షేః పదై రెవ సూచనం ము దేత్యుచ్య తే. ప్రకృతార్ధ ప్రతిపాద కే రేవ పదైః ప్రకృతస్య సూచ్య స్య యత్ర సూచనంవర్ణ్య తె. తత్రము దాఖ్యోలంకారః | ఉదాహరతి 1 సితమ్బ గుర్వీతి || సా ప్రకృతానా యికా నితమ్బగుర్వీ స్థూలనిత మ్బేశ్యర్థః. తథా తరుణీ-యువతిః, దృ ద్యుఛే-లొచనయుగ భై, విపులా విశాలాక్షీయుగ కౌత్యర్థః. అత్ర నా యికాసంపత్తి ప్రతిపాదనప రెవచ నే లొచనవై పుల్య ప్రతిపాదనప రెణ దృగ్యుగ్మ విపు లేతీ పదే: ఏతద్వృత్తస్య యుగ విపులా నామ థెయమితి ప్రకృతసూచ్య వృత్త నామ్నోషి సూచ చోద్భవతిము - | 032 --- రత్నావళింలక్షయతి | క్రమి కాశిలోక ప్రసిద్ధ పొగ్వాపగ్య యుక్తాఃయే అప్రశృతా థాణ: తెషాం న్యాపం క్రమేణైవ నీ వేశనం ర గ్నౌవళిం రత్నావళి నామక మలం కొరవీదుః- అయను తనిష్క-సకాయ anna- క,మి కేతి ·LL చర్జాలో 3-తద్గుణః || 2 X ! పూర్వరూపాలంకారః; 7 || ర్ల జ్యో స్సర్వజ్ఞ, స్త్వం మహీపతే | 030 | -- | తద్గుణ స్స్వగుణ త్యాగా దన్యదీయగుణగ హః ! పగరాగాయ తేనాసొ మౌ • క్తికం ధరత్విషా || 13 || | పునస్స్వగుణ సంప్రాప్తి ఫూర్వరూప ముదాహృతమ్ | హరకం గాంశులిపోపి శేష స్త్వద్యశసా సిః | ౧రం | త్ర ప్రకృత స్య ప్రసిద్ధాప్రకృత బ్రహ్మాది తాదాత్మ్యప్రత్యాయ నాయ ప్ర కృతార్థ ప్రతి పాదన సమజైr * ప్రసిద్ధ క్రమము విసృజ్యేవ అప్రకృతా -నిర్దిశ్యతే తత్ర రత్నానళీరితి || ఉదాహరతి ! చతురాస్యఇతి | హేమహీపతిత్వం చతురాస్యకి బహచారు పడనశ్చ - తథాల క్యాః పతిః విష్ణు: రాజ్యల క్ష్మీశ్వరశ్చ తధా సర్వజ్ఞః శివః అశేషవిశేషజ్ఞశ్చ త్ర బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వ రాతి ప్రసిద్ధసహవా వాదానా, వాచ కేశిపదైః ప్రసిధ్ధపాఠక్రమె శైవ ప్రకృతస్య రాజ్ఞః ప్రతిపాదనాద్ర త్నావళిః - అ త్రరాష్ట్ర: ప్రసిద్ధ హోదితాదాత్మ్యంచ ప్రతీయలే | 0371– ! తగ్గుణ లక్షయతి | తగ్గుణఇతి || స్వగుణ త్యా గాదన్యదీయ గుణస్యగ్ర హః స్వీకారః తగ్గుణః శ్యుచ్యతే || ఊ హిహరతి | ప దగా గాయత ఇతి! హేసఖ తే నాసామా క్తికం నాసికాభూషణముక్తామణిః అధరతి షాట పకా న్యాప గరాగాయ తే పద్మరాగమణిరివా చరతి ఆత్ర నాసామా క్తికస్య స్వధావళ్య శ్యాగేన అన్యాధరర తాస్వీకరి సర్ణ నా ద్భవిత ద్గుణ! !! n37 | - | అఫ్ పూర్వరూపం తచ్చది విధంపునః స్వ గుణశ్రాప్తిరూపం వికారేసతి పూర్వావస్థానురూపం చేతి|| త శ్రాద్యం లక్షయతి ! పున9తి | పు వస్వగుణ స్య సంప్రాప్తి స్వీకారంప్వూరూ పమిత్యుచ్య 3 స్వగుణత్యాగెన అన్య గుణస్సీ ర త కశ్చిద్దెలిసి పునస్స్వకీయ గుణ మేష ప్రాప్నుయాద్యదిత దాపూశ్వరూపం నాశుల జ్కారఇతి నిష-గ్జః |ఉదాహర• Iహ రేతి!! హే రామచ 'ద్ర శేజసన్తః హరకం తాంశుభిః శివగళ శోభాభిః లిప్తఃరం జిలిపి శ్యామీకృతో పీత్య రః త్వద్యశసా సతః 8 అభూదితి శేషః ! కీర్తిధావ ళ్యేన గరళ నేల్యం ·. చందాలో కే - అతద్గుణః || 22 1 ఆసుగుణః : 2 . A పూర్వాన స్థానువృత్తిశ్చ వికృతెసతివస్తుని | దీపేని ర్వాసితె ప్యాసీ * 70 చీర శ్నై రహ స్మహః 1080 | - | సంగే తాన్నగుణాసం గీ కారమాహురతద్గుణ3 | చిక) రాగిణిమచ్చిత్తె నిహి తాపినరజ్య సిం8-9 పాకె సుగుణాత్క వ డ" నుగు X పర పన్ని 73 ! ఏలాత్సలాని దద విహాయపు :: స్వకీ రు మేష ధావళ్యం ప్రాప్త నా నిక్కర్: ఉత్ర శేష్య వళ్య 3' పూ '్వక చిష నైల్యసీ కా రెసతి T జకీర్తా పుసః స్య ధావళ్య మా నాత్పూరూపమ క ర || ద్వితీయంలకు యతి : పూర్పేతి స్తు పళ్ళ తో - 75 జరు స్త్రీ సత్యపి పూ గ్వావస్థారూపొగనస్థాయాళ్ళ అచునృ మసృ ష్పత్తిశ్య : సాచ పూర్వకూపమగ్యుచ్యతే | ఉదాహం తి ! దీపఇ - 1 దీ పేని గ్వాపీ శాసత్యసి కయావినుయేల్ శేష; కాంచీరత్నైః ఓడి.. మేఖలా ఖచిత మణిభిః మహద్దీ సొదఫ్యుత్ళు స్టం మహః "ని 7 సీత్ - ఆవిరభూది వ్యర్ధః కయా చిన్మయాలజ్జావశా ద్రతికా లెవీ పే పద్ధీకృతేసత్య పి కాంచీర ల్నై రేవ పూర్వాః స్థాపం ప్రకా శకత్వ లక్షణానివృత్తిరహితొ చూచితి వణr నాధ్భవః పూర్వ రూప భై దః || 8 || అతద్గుణం లక్షయతి || సంగ తేతి | సంగత సంగతఃస్వ సంయుక్తః యోగ్యప గార్ధ స్తస్య యోగుణ స్తస్యానంగీకారః అస్వీకర ణమతద్గుణాఖ్యముల జ్కౌగమాహుః స్వసంయుక్తాన్య నిష్ఠ గుణస్య స్వ సొంత ంక్రమణయోగ్యస్యాపి యత్రా సంక్రమణంవణ్య- తే శ భౌగద్గు ఇఇని నిష్కషr: || ఉదాహరతి || చిరమితి || స్నిహ్యంశ మపి నాయక ము పెక్యు కుపి తాం నాయికా కొముద్దిశ్య నాయకవచనమిదం ' హినాయి. కే రాగిణి క్వద్విషయక ప్రేమ యుకె అరుణేచ మచ్చిత్తే చిగంచిర కా లం నిహితా -తౌస్థాపి తాపిత్వం నరజ్యసి అనురక్తాలాహితొచ నభపసి చి గమను సరంతము పిమాం కిమితి నానుగృహ్లా సీతి తాత్పర్యం అత్ర రక్తీ మనసిస్థితాయాం నాయికాయాం స్వ సంయుక్తమనో నిష్ఠ రాగాసుక్ర మణా వీరతద్గుణః i 089 || -- A అనుగుణంలకు యితీ | ప్రాగితి || - ·مل مع చంద్రాలో ? మీలితం ! F | పా మా న్యాలఙ్కా 8008 కటాక్షకు సీ, కామ్ 063 : -- ! మీలి తంయది సౌదృశ్యా బ్భద. ఏవ నదృశ్యతే | రసోనాల షిలా చూశ్చరణెసహజారునే || c.88 | (మల్లి కోమాలభారిణ్య - గ్వాంగీణాష్ప్రచఁ ద Tea | డౌ మవల్యోన ల క్ష్యం తే జ్యొత్స్నాయా మభిసారి కాః | nXA) | - | సొమాన్యం యది సొగృశ్యా ద్వి శేషానోపల శ్యతే | పగ్గాకరం ప్రవిష్టానాం ముఖం పాక్సిద్ధః గుణవత్సన్న ధాత్ప్యూం స్థితో యోగుణః తస్య పగసన్ని, ధైః గుణవదన్యనన్ని ధాసొద్యొగుణాత్క షోః-గుణాతిశయస్సోనుగుణ ఇత్యు చ్యతే ! ఉదాహరతి | నీలొశ్చలానీతి | నీలోత్పలాని నాయి కా కణాణంతగ తేందీవగాణి కటాక్షేః నాయి కాకటాక్ష వీక్షణైః అతి సీలతాం పూర్వా దభ్యధిక నేల్యందధతే బిభత ఆశ్రస్వతొ నీలానా మ ఫ్యుత్పలా నాం కటాక్షప్రసా రేణాతి నైల్యవణ నాద్భవత్యనుగుణాలం కారః i 003 || మీతుతం లకు యతి || మీ లితమితి || సాదృశ్యాధుణాది న్యస్యాన్య సదృశ త్వా ్భవః ఉభయ వైలకు ణ్యం సలకు తె యది తదామీలితమ్యిధః 8 || ఉదా నారతి || రసఇతి | సూ జారుణే స్వభా వరకే చరణే నాయి కొప దె లాయాయావకస్య రసొనాలక్షీచరణా పేక్షయ వ్యక్త్యంగిర త్వేన సౌలక్ష్య తెత్యథః 8 అత్ర చరణాల క్తకర సయో రారుణ్య గుణ సౌమ్యా ద్భెదానధ్యవసాయ ఇతిభవతి మీలితం | 86 (ద్వితీయోదాహరణందగ్మయతి | మల్లి కేతి || అశ్రచంద్రికాభిసారికా ధవళిమ గుణ సామ్యా చ్ఛే దాసధ్యవసాయ ఇతిలక్షణ సంగతిః :08X) || సామాన్యంలజీ యతి || సొwస్య మీతి !! సాదృశ్యాత్సాధ క్యాల్ త్యేతి శేషః పి శేషః ఉపన నొపమెయయో పరస్పర న్యావర్తకి ధర్మ: నొపలభ్యతే నొవధార్య తెయది తహిళ సామాన్యమిత్యు చ్యత ఇత్యర్థి ||ఉదాహరతి || పదాక రంప్రవిష్టానాల సరొమధ్యగ = నా సుభువాం సుందరీణాం ముఖంజా తో వేకవచనం ముఖానీ శ్యర్థః నాలక్షీనానధారి తం1 సరః పవిష్ట స్త్రీ మఖా నామత్యంత సాదృశ్యేన వ్యాక త కధరాసు ·జనాలు చ⑤లో కే- ఉశ్మీలితం. శేషణ Ena-91 ఉత్తర, #JP3 | ="లక్షీసుళువాను ; nt- } -- # ఛెద వై శిష్యయోఃస్ఫూగా వు. స్త్రీలితవి శేషకౌ | హిమాద్రింత క్యమ్న, సు రాశ్మీ తేజాన కాన తే[*] లక్షి లాన్నుది తేచం దే) పచ్చాని చ ముఖానిచ |i naa s — || కించిదా కూతమతం స్యాక్ష త్తగము శకమ్ | యతా సౌ వేతసఃసాంథత పలం భౌద్భవతి నామాన్యమ్ || na il. అథో స్త్రీలిశవిశేష కావే కాథెకా నలక్షయం | భేటెతి|| భోగ వే శేష్యయోర్భిన్నత్వపి శేషధ క్షయోః స్పూర్తీ ప్రకాశ నె సతి క్రమేణా స్త్రీలితవి శేషకా ఖ్యావలఙ్కా రౌభవ త ఇశ్యథః : ద్వయోస్ఫాదృశ్యేన భే నేతికొహితే సతీ దైనా త్కార కొంత గాద్యత ?"పలంభ స్తతో ఆ లితం భిన్న ల్వేస గృహీతుమపి విశెషా స్ఫూర్తొస శ్యాం దైవాద్వి శేషధ గ గ్రహణాదిద మేవ ముఖమి త్యాది : వెజాభపతి చేత్తత్ర పి శేషః ఇతి నిష్కష: || తత్రాద్యము దాశరతి ; హేమాహేతి : హే రామచంద్రసురా దేవా స్త్వ దృశో 1-గ్నం భోపతీ! -శ్యకాంగరితం సొదృశ్యాత్త దేక తాపన్నమిత్య థ:. హిమాద్రింశీ తేన - శైత్యగుణెన జాన తేతముభయ భేదం సచ్చి స్వం తీసృథక్ : అగ్ర కుశసా అభిన్న స్యహిమా దె శైఖత్యధ శ్రేణ భిన్న ల్వేన స్పుగణాదు న్మీలితమ్ || విశేషక ముదాహగతి || లక్షీ తా నీతి || చం ఊఉది వసతి పఠాని ముఖానిచ ఇనూ ని దాని ఇమాని స్త్రీముఖా నీతి: వి చ్యగృహీతానీ శ్యథ : ముఖా నాంపదానాం విశెషా స్ఫూతౌ సత్యాం చంవోదయ కృతముకుళ నేన ఇనూ దాని చంద్రోదయేపి వికాస యుక్త శ్వాదినూని స్త్రీము బానీతి వివి చ్యగృహీతా నీతి కారణాల్ వి f! గూఢత్తరం లక్ష యతి : కించిదితి | కించిదా కూ తెన ఆశయెన మహితు చమత్కృతం యదుత్తరం తగ్గ త్తరం స్యొ నిశ్యర్థ. 8. కేసచిశ్కంచి ద్విషడుక శ్నేళ్ళ తెసః తత్ర కేనది త్స్పా శయగర్భ మొత్తం దీ ను తె చెత్తళ్లూడో త్తరం స్యాదిత్యర్థః. ఉదా హూ రతి | య తేట ! అస్యాస్సరితః కుత్ర వాతరణము గణతీ పృచ్ఛం - శేషకః | | ·| శ శ్యాం తం దేశంగా స్పాకూ సవ్యాఖ్యా నెచ⑤లో కే. చితొత్తగా డ్కారః IN 3 ; త్రేయంసుతరానదీ | nor I - 1 ప్రశ్నోత్తరాంతరాభిన్న ముత్త రం చిత్రము తరమ్ | కేదారపోషణర తాః కె ఖేటాఃకించంవయః|0రర్ తం పొంథముద్దిశ్య తత్సంగ మే సాభిలాషాయాః కి స్యాశ్చిదిదముత్తరం "హేపాళ అసావడూ రే పరిదృశ్యమానః వేశసోవంజుళ క ంజయ త్ర యస్మిక్ దేశె నర్తతే తత్ర దేశె ఇయం పురోఎరినీ సరిత్ నదీసుత రాసుఖేన తరితుం గచ్ఛ. జన సమ్మదోరహితె ఏతన్ని కుంజే ఆవయోగ్య థేచ్ఛంపి. పిహారొ భవిధ్యతత తస్యాలకూ మితి సా తగగ్భము త్తరం తత్పృష్టయాతయా తస్య దత్తమితి భవ ఆ గూడొత్త ఠం || గారూ - అథ వితీరు | తద్ది వినమ్ | ప్రశ్నా ఖిన్నో త్తరము త్తరాంతరాభిన్నొత్తరం చేత. ఉభయమ పెరైన లక్షయతి # ప్రశ్నోత్త రెతి | ప్రశ్నోత్త గాంత రాభిన్నం-ప్రశ్నా భిన్న ముత్త రాంత రాభిన్నంచ యడు తరం తచ్చితొత్త రమిత్యర్థః. కేనచిత్కించి ద్విషయక ప్రశ్నేకృతేసత్య న్యేన చతుగజ నేన తత్ప్రశ్న వాక్య మెవో త్తర త్వేన దత్తం చెత్తతశ్నాభిప్నో స్తరమి త్యర్థ, కేన విదగ్ధద్వయవి షయక ప్రశ్నేకృ తేనతి తస్యోత్తర ద్వయేవా చ్యే 2 న్యెన నిపుణజ నేసఏ మేకోత్తరము త్తరాన రాభిన్న త్వేన దత్తం చేతశ్నద్వయస్యా ప్యెక మేవసమర్థకము త్తరంద త్తం యది తదుత్త కాంత రాభిన్నో తరమిత్యు చ్యత ఇత్యర్ధః. ఉభయమపి క్రమేణైకాధే గోదాహరతి|| కె దా రెతి ! దారపోషణరతాః భార్యాసొషణాసక్తాః, కేవాస్యుః ఉత్తరేతు కే దా రపొషణగ తా ఇత్యఖండ మెవ పడమ్. కేగా రాణాం-ఫ్రీ హ్యాద్యశ్పా యేరతాః ఆసక్తా?, కృషి జీవనాఇశ్య [:. తపన దారపొషణగతాఖ శ్యు త్తర వాక్యాథE :. కృషితో నా స్తిమ ర్భిక్ష మితి న్యా యెన తేషా మెన కుటుంబర క్షణశ 99శ్యf E 8. ఆశ్ర కే దారపొష ర తాఇతి ప్రశ్న స్యైవొత్తరత్వాష్ప్రశ్నాభిన్నోత్తరనామ కు చితొ త్తరం. ద్వితీయ ముదాహరతి తీయ ముదాహరతి , కేథెటాఇతి | ఖే-గగనె, దక కే త్రాణాం, పొషణే-నగ్ధనే, ·దాత నప్యు సవ్యాఖ్యానే - చర్ఘాలో కే - సూక్షాలజ్కొ 68 AUTV | 20 || సూక్ష్మ ప ఆశయాభిప్టేతగ సాకూత చేష్టితం | మయి పశ్యతి సా అట , సుచరత ఖేటా గగపసంచారిణః కెవాభవేయుః. ' తథాచ అం చంచల: స్థిరమిత్య కళా. కీం వాళవెహితి ప్రశ్నద్వయం తస్య భేదే త్తగగ్వయె గాంతరమను క్యా చాతు ఫ్యాణ తదభిన్న మేక మేవో త్తరం పోహతి చతురః వయఇతి. ఇయం విభక్తిశ్శే షేణ ప్రశ్నద్వయస్యాప్యుత్తరమ్. తత్ర ప్రథమం బహువచనమిశారా స్తం చ వయః త్యేతత్పదం కె ఖేటా ఇశ్యస్యోత్తరం గగనసంచారిణః కే వాభ యురితి ప్రశ్నేకృ తెసతి వయః పక్షిణఏవ తాదృశఇతి తదర్థ:- కించలమిత్యస్యతు సకారాంతం ప్రథమైకవచ నాంతంచ. నయఅతి ప దముత్తరం అస్థిరం కిం భవేదితి ప్రశ్నే వయో బాల్యాదిక మేవ తాదృ శమితి తదథం. అత్ర వయఇత్యేక మేవ పదం "కే ఫేటాః కించలమితి ప్రశ్నద్వయస్యొత్తరమభూది తీదము త్తరాంతరాభిన్నొత్తర నామకం చి తోత్తరం ఏతచు దాహరణాంతరాణి విదగ్ధముఖమండనే ద్రష్ట వ్యానికి - 1 సూక్ష్మం లక్ష యతి || సూక్ష్మమితి : పరాశయాభిజ్ఞః అన్యాభిప్రో య వెదీ ఇతరోయ స్తస్యసా కూత చెపితం సాభిప్రాయ చేష్టావి శేషస్సూ క్ష్మమిత్యు చ్య తె, కేనచిచ్చ కురజ నేన లోచనాది చెష్టయైవ స్వాభీష్టప్రా థిక తె.3. తదభిసాయ వేదినః కి కి సంబజ్జనస్య తదుచిత స్వాత్రేయ సూచక చేష్టావి శేషప్సూల్ ఖ్యోల కారఇతి సిష్కషE: | ఉదాహరతికి మయీతి ? సంకేత కాలజ్ఞా నేచ్ఛయా త్వయిగ తెసతి తయా నాయిక యా కిమా చరితమితి కయాచిశ్వఖ్యా పృష్ట స్యకస్యచి దేవం వచనం. మ యి కశ్యని సాఖీ పాయం విలోక యతి సతీ సా నాయికాసీమంతమణిం స్వీయ కేశబద్ధ భూషణరత్న, కేశై రావృణో దాచ్ఛాదితవతీ ఆవయో స్ప- కేశ కాలః కణ త్యాశయైన తత్పరిజ్ఞానార్థం మయి సాకూతం పశ్య తిసతి సామదాశయంజ్ఞా త్వా సూర్యాస్తమయానంతరమంధకారోడ యే సతి ఆవయోస్స కేత కాలఇత్య శ్రేయసూచకం స్వకీయ కే₹స్సీ ma ·చ⑤లో కె. పిహితం | UM || న్యాజోక్తి? I TL ! కె స్సీ మంతమణినూనృణోత్ || ౧xo || - || విహిత పగవృత్తా నజాతుస్సాకూత చెపితం | క్రియేగృహాగ తే పాతః కొత్తాతల్ప వక ల్పయత్ | oxn : వ్యాజొ క్తి గన్య హెశూక్త్యా య - కారస్య గోవ నమ్ ! సఖపశ్య గృహాగామప గా గేగసి, భూస గా || 9x9 | - ! మంతమణి ఆరో దానరూపం చెస్టాప్ శేషు కృత-తీతం. ఆఆ నాయి కాత్రేయం జన న్యా నాయికాయాస్సాకూతం కే శ్రేరణ్యావరణం కృతమితి భవతి సూక్ష్మం || No || -- || పీహితం లక్షయతి ! పిహీత మితి | పరవృత్తాంతజ్ఞాతు:- పరకీయవృత్తాంతజ్ఞ్య సౌకూత చెపిత ం సాభిప్రాయ చేష్టావి శేషః పిహితమిత్యు చ్య తె. పరవృత్తాంతం తదీయ లక్ష ణైః జ్ఞాశ్వా కంఠతోనుగా టైన స్వస్య దభిజ్ఞతా సీశృభిసా యగర్భః ఇతరజన చె'వి శేషః పిహితమి శ్యుచ్య 3 | ఉగాహగతి ! ప్రియ ఇతి || ప్రియే- కాంతే, ప్రోశః- కాలే, గృహాగ తే- స్వగృ హం ప్ర త్యాగ తేసతి కార్లా తలియాతల్పం శయ్యాం అకిల్పయత్ . ఆ సగణాదినా సజ్జీకృతపతీత్యర్థః రాశౌ సప్న హ య ఛేష్ట : హా రేణ జాగరణంకృత్వా పాతః కాలే ప్రియే సాష రాధ ఇవ స్వకీయ, హం ప్ర త్యాగ తేసతి తగ్గతకుంకుమా దిచి నేన్నై స్తదీయవృత్తాంతం జ్ఞా త్వా గామ్భీ గ్యాత్కంఠత స్తమనుద్ధాత్యేక రాతొ మత్సపత్నీ గృహే జాగరణాచాతొసి. అతో స్యాం శయ్యాయాం సుఖం ? స్వెత్యభి పాయెశెయం తల్పకల్పన చేట్టేతి భవ తిపిహితం || ①0 || — న్యా జొ కింలక్ష యతి || వ్యాజొ క్తిరితి || అన్య హేతూక్యా హెశ్వంతరక థనెన ఆ గారగోపనం స్వీయ య విలక్షణా కార నిగూహనమితి ఆకు ని వ్యా కి: యత్ర కేనచిన్న పుణెన గొప్య హేతుకృతమా కారవైలక్షణ్యం హేత్వంతరకల్ప నెన నిగూహ్య తె. తత్ర వ్యాజో కీరితి నిష్క్రష::. ఉదాహరతి || సఖీతి | చౌర్యకృతరతి కాలే భూతలలు 6 నెన లగ్న సూళిధూ సరితస్వాంగవికారః సఖ్యా మావజ్జీయఇతి హేశ్వకరకథ నేన ·23 చర్జాలో కే-గూఢక్తి : 10 2 {విషృతో $3AUTI గూడో కిరన్యొద్దేశ్యాగీర్య దన్యం ప్రతికథ్య తె | వృషా పెహీ పరమత దాయాతి క్షేత్రపాలకః | ౧x3 1 -- || వివృతో కళ్ళిపగు స్తంక వినా విష్కృతంయది | వృషా పేహపర క్షేత్రావతివ క్తిససూచనమ్ || nxx తగోపనం కుర్వత్యాః క స్యాశ్చిదిదంవచనం. హెసఖి అహం గృహా రామపరాగే గృహెూపవనపుష్ప రేణుభిః ఢూస రాధూసరవణా! కృతాస్మీ మాంపశ్య. అత్ర చౌర్యకృతసుంత హేతుకం స్వాంగవైన ర్ణ్యమా రామచిహారకాలీ సపుష్పష పరాగరూప హేత్వంతరకల్పనేనా చ్ఛా దితమితి భవతి వ్యాజొ 9: || 19 | గూఢీ కిం లక్షయతి ! గూఢ వీరితి | అస్యః ఉద్దేశ్యాయస్యాస్సా అన్యం ప్రతి వక్త వ్యెత్యః. శ్రీ 'ర్వాక్యం అన్యము ద్దేశ్యం కంచిద ప్రకృతం ప్రతికథ్యత ఇశ్యత్ సొగూ ఊ 9: యముద్దిశ్య కించిద్వత్తుమర్హం తప్యం పరేగాస్యజ్ఞాయీతిత 'దేవ వాక్యం తదన్యమ ప్రకృతముద్దిశ్య శ్లేషభంగ్యా కథ్య లేచె ల్ఫౌగూడో క్తిరితీసిష్క షra iడ దాహరవి! వృషేలి : కిస్మింశ్చితాము కె పరకళ త్రముపఛుంజూ నే సతి తత్పత్యు గా గాగమనం దూరతో దృష్ట్వాహ, హేపి లు త్వం పరకళత్రము శృృజ్యోగచ్ఛ. తత్పతి(యమాయాతీతి సాE దుకా తటస్థానాం ప్రకాశస్స్యాదితి మనసి కృత్వా తదన్యల పర క్లై త్రస్య భకం సమీపస్థం కంచిదృషభ ముద్దిశ్య తద్రహస్యస్థలస మీ ప. యా చూత్యా ఇయము క్తిః. హేవృష బలీవర్దపర .. త్రాత్పరకీయ సస్య భూ మేః పరకళ శౌచ్చ త్వమ ఫేహ్యపసర. కుతః క్షేత్రపాలక : సస్య భూమీశ్వరః కళత్ర స్వామీచ ఆ రూ త్యాగచ్ఛతి అత్ర శ్లేషభం గ్యాగూ థమిమమర్థం కాముకోజానీయాన్నా న్యణ త్యాశయేన తం ప్రతి శూదను క్త్వా తదుద్దేశ్యక మెవ వాక్యమిదం తటస్థవంచ నార్థమన్యంప్రతి కథితమితి భవతి గూథో 98 | 043 || - వివృతో కిం లక్షయతి | వివృతి కిరితి | క్లిష్టగుప్తము క్తరీత్యా శ్లేషనిగూహితంవస్తు కవినా వి ష్కృతం స్పష్టీకృతంయది శంయది తదా వివృతో 9: ఉదాహరితి | వృషెతి! -- ·పman ఉద్భ చన్గాలో కే-యుక్తిః || OF II లోకో 9 ? | F0 || i| యుక్తిపరాతిసంధానంక్రియయా మర్మగు ప్తయే | త్వామాలీ ఖం తీదృష్ట్పాన్యాంధము: పౌష్పంక ర్కె లిఖల్ InXMA_లొక ప్రవాదా నుకృతిలో కో కిరితిక థ్యతే | సహ స్వకతి చిన్యాసాన్మీలయి శ్వా విలో హెవృష శ్వం పర క్షేత్రాద పెహి అపసరణతి ససూచనం కాముక స్య ప్ర కాశనం యథాస్యొత్ తథావక్తి వదలి, శ రాగమ నాన్ఫ్రా గెవత్స మప స రెతి తత్సహచరః కశ్పిత ముద్దిశ్య హితము పదిశతీత్యళం. ఆత్ర శెష గుప్తాథః స్య కవినైవ నూచనమితి స్పష్టీకృత శ్వాద్భవతి వినృతొ 8: || 28 |- || యుక్తిలకు యతి ! యుక్తిరి® || మర్మగుప్తయేస్వగ హస్య గో సనాయ క్రియయా స్వమర్మచ్ఛాదకి భమసమ్పాదక క్రియా వ్యా జేన పరాతిసంధానమ నా పపురుషవంచనం యుక్తిరిత్యుచ్య తె.వ్య ళీక మతిసంధానమీత్యమరః. అతిరహ స్యెకర్మణి స్ర వృత్తైన కేసచి త్స్వరహస్య స కాశ భీరుణాన ధ్యే కిస్మిన్నప్య నా పై 'సరగతే స్వమ ర్మప్రకాశోమాభూ ఏతి కయా చితి యయా తస్య భౌ నిం సమ్పాగ్య యత్ర వంచనంక్రియ తే తత్ర తత్ర యు కిరితి నిష్కషణః || ఉదాహరతి త్వామి? || విరహాతు రాం-నాయి కాము పెకుమాణం, నాయక ముద్దిశ్య సఖీన చనమిగం. హెనాయక త్వశ్రీయా త్వామాలిఖంతీ వినోదా థ్యం త్వశతినిధిం పటాదౌ లిఖంతీసతీ, ఆ న్యాను. నాప్తాం కాంబిద్ద కరె పౌష్పధను? మన ళచ్ఛాపమలిఖదిత్యనేన లేఖ నేన హేతునా ఇచం మన్మథం లిఖతీతి తస్యభామ నిష్పాద్య స్వకీయ ప్రియవిషయా తి కామనామాచ్ఛాదితవతీత్యథ:. అత్ర రహస్య నిగూహనాయహే ష్పధనుర్నిరాణక్రియయా తటస్థాయ: వచనం కృతమితి భవతి యు కిః || ౧xu | -- || లోకోక్తిం లక్ష యతి || లో కేతి || లొకప్రనా దస్య లౌకిక సంభాషణ స్యాను కృశీరనుకరణం తదనుకరణాలాప ఇతియా వల్. పొ లొకొ క్తిరితి కధ్యత ఇత్యథం : | ఉదాహరతి || సహ స్వేః | సుదూరవర్తి శతృజాగం తగ్గక నొత్స కొం నాయికాముద్దిశ్య కస్యా హే 30 ·1 S యత, లోక వాదాను రా మేవ చర్జాలో కె - చౌ” } }F 71 వక్రో : tF2J చ నే || ౧XL || - | ఛేకొ క్తిర్యతలోకో కి స్స్యాదధాంతరగగ్భితా భుజంగపనజానీ తే భుజం గచరణం సఖే || ౧ 2 | - t! వణకి, షకాకుభ్యామ పరాథక ప్రకల్ప సమ్ | ముంచమానందిన హస్తం నేహ శ్చిత్సల్యా ఇయు 9:. హెసఖ పిలోచ నే- 3 ③, మీలయి నా ల్య, కతిచిలీ చతురాన్మాసా?" సహస్వ తత స్వతీయః కై వేణా గమిష్యత్ భావః. అత మీలయిత్వా విలోచ నెఇతి లో కి జనసం భాష ణాసుకకణాల్లోకొ 3 : nAL || - ! ఆధ ఛేకో " క్తిలలకు, యితి || ఛే కొ క్తిరేత | యత్ర లొకో కీరణ్ణ తరగగ్భి తా సా పత్ర ఛే” }i. కాలివాక్య ఆర్థాంతరగర్భితా' 5' Bea యుజ్య తే. తృ ఛేకో కిరితినిష్కషణః || ఉదాహరత || భ జలగఏ వె తి || కేసే చిత్కస్యచిదృత్తాం తే పృష్ట సతి స్వయమజా నన్నిన స్వస మీ పవర్తినం కంచివశ్య అయమేవ తద్వృత్తాంతం జానాతీతి య స్సోసహా సంబూ తె. తస్యోక్తిరియం హే సఖీ భుజం. ఏఏ -ప్పుపవ, భుజంగచగణం-సర్పపాదం, జానా-సకోప్యన్యస్త ఎడం వెత్తి, తొయ మేవ ధనాజ! నాదౌ తత్సహచారి త్వత్తమవృత్తాంతమపి తీతి లొ కి ప్ర వాదాభిప్రాయేసతి భుజం), శబ్ద వట వాచి త్వాత్సగా యం ద్వానపి విటావత స్తదీయవ్యభిచా గాదిరహస్యం సర్వమవ్యయ మే ఎ వెరీశ్యర్థాంతరంగ్భి తెయం లోకో క్తిగ్భవతి || na 2 || — || వ కో) క్తి లక్ష యితి || వ5 కీరితి || శేషేణ కాక్వాజాలపై గాథః ప)క ల్పన, వక్త పెతాద వ్యా ఔట్ వాక్య తాత్పర్య కల్పనం వకో) 9. కే న విదృజుబ్యువవా క్యే ప్రయు ర్తె సతి కొపాదివ శా ద న్యేన తద్వచన స్యాథాంతరం కిల్పయి ఆ యత్ర వక్రభాషణం క్రియ తే తత్ర వ" కింత నిష్కష8. ఆద్యా ము దాహరత | మ . చేతి తో అన్యసంగా కృతకొపన న శెన సురతసుఖప గాజుఖీం కాంచి న్నాయి కాముద్దిశ్య కశ్చి న్నాయకి : పాహ | మంచేతి || 'హేపీయే విసమహః రాస్తుమ జూ - ·చర్జాలో కె- స్వభావోక్తి|F3 | భాకమ్ | F! నందీహగొ నికే I J ! - | స్వభావోక్తిస్స్వభావస్య " దిష్ఠస్యవణణ నమ్ | కురం గైరు త్తరంగా వైః సబ్ధక శ్లేజరు దీక్షితమ్ || భావికంభూతభావ్యథః సాక్షి తా- రస్యవ సమ్ ! అహం వి భౌతిసమయః పాప్త ఇత్యథః :. అతో మానం-కొపం, ముంచ-త్య - త్యేవ మృజు మళీ నా నాయ కేన వాక్య ప్రయుకె సతి కోపనశాన్నా యి కాస్య వాక్యస్యాన్యాథణ ప్రకల్ప్య వకొక్యోత్తరమాహ | నె తి || హెశర ఇహ మన్నక కె, సందీ-నంది కేశ్వరః, నవిద్యతే. కింతు హరా స్త్రీ కె.శివ సన్నిధౌ, వతం తే. అతః ప్రాప్తం నందినం మాముం చే త్యేవం కథం కథ్యన ఇతృథకాు. తథాదాన్య సంగ పరవ శేన శ్వయో న్మత్తైన నైవం ప్రలపితన్యమితి భావః. అత్ర శాలవిలమ్బ హెతుం మా నం విసృజెశ్యతాజా పరస్య నాయక వాక్యస్య శబ్దస్లీ షెణ ప్రాప్తం సంది. నః నత్య జాతృద్ధాంతరకల్ప నాద్భవశ్యా వ్యాష కి ఏనం ద్వితీయా ఫ్యూహ్యా || navi — | స్వభావోక్తిగలకు యతి | స్వభావోక్తికి తి || జా త్యాగస్థస్య కురంగణ్వాని జాతొ వతూ నన్ను అత్రాదిశ భై న క్రియాదః సృహ్యతే. స్వభావస్య పణణ సం య క తదా స్వభావోక్తి గిత్యుచ్యతే. యత్ర యథాథక వస్తువణ్య ను చాగుయ భారథా కి) య 3. తత్ర స్వభావోక్తిగ్నామాలం కార ఇతి నిష్క్రషr: |ఉదాహ రతి 1 కురం గై 32 : ఉత్తరు గా వే: ఉదతతగంగలోచ నేక తి చంచల లోచ నైరిత్యగణం. స్తబ్ధక శైః చాంచల్యంయ శాతభోధ్యకా ససారి తక శైః రిత్యభణః. కుగం గె గుదీక్షితం దృష్టం వ్యాది - ఏవం ద దృశురిత్యథ :- ఆత్ర న్యాధాదిదశలనకా లే చారు యథాతథా కు రంగత్వ జాతి స్వభావ వణి తఇతి భవతి స్వభావోక్తిః || ౧ XF |- అథ భావికంలకు యతి || భావికి మితి | భూతభాన్యథః సాక్షాత్కార స్య గతాథకాస్య భవిష్యగథ స్యచ యస్సాక్ష" త్కార స్తస్య ఏర్ణనం యద్భావికమత్యచ్య కె. యతా నాగ ప్రత్యక్ష, త్వెన, వహా -- ·2. నాని- నవ చర్ఘాలో కే-ఉదాత్తమ్ | FX అత్యు 98FL F లోకయే ద్యాసి యుధ్యం తేత సు గాను గాః | nto ! - | ఉదాత్త వృద్ధిశ్చరితం శ్లాఘ్యం నాన్యోపలక్షణమ్ ! సొనౌయ త్రాభవద్యర్ధం తగ్గజ = టికిరీటినో: | nen | - | అత్ళు కీరద్భ శాతథ్య ” ర్మౌదాగ్యాదినణః సమ్ | త్వయి: దాశరిరాజేంద యాచ కాఃకల్ప శా స్పర్శక గాథ ఎణ నాల్ల డ్ర్యై తే. తత్ర ద్వివిధో భావి కాలం కారఇతి నీష్కషః. తతాద్యము దాహరతి | అహమితి || సురాసు రా:- జన దానవాళి, అత్ర ప్రదేశే యుద్ధ్యం తే-యుధ్ధంకుర్వని. ఆహళ ద్యాపి విణకయె. అత కస్యాపి కతుక మశక్యత్వేన మహాశ్చర్యం వదా వయుధ్ధరూపాథో-క్యాభావికానే కానాం హృది భావనమ్ త్యాశయేసు త శత్యక్షు త్వెన వణిత త్వాద్భాని కాలం కారో భవ త్యప. ఏవం ద్విత యమప్యూ –్యమ్ || 0-0 || ౨ || అథోదాత్తంలక్షయ ఉదాత్తమితి | శ్లాఘ్యం భౌమారంబుద్ధిస్సమృద్ధి మచ్చరితంగా కాకవదైవవ త్త గృహమిత్యాదివ ద్వాచ్యాపలక్షణం సద్వ ర్జ్యతే యది తదుదాత్తమిత్యు చ్యతే || ఉదాహరతి II సానావితి |ధూ జFటికిరీటినోళ్ళివాజు? నయోః య త్ర సానౌ యుద్ధమభవత్ తత్సా సుమయా దృష్టమితిక స్య చిదిడువచనం అక్షశౌర్యాది సమృద్ధి మచ్చి వాజు - న యుధ్ధరూపచరితం తాను రూప వాచ్యాథః స్య ఉపలకు ణం సర్వణి తమితి భవశ్యుదాత్తాలడ్కారః | ఓn ! - || అత్యుక్తిం లక్ష యతి || అత్యు క్తితి 1 అద్భతొతధ్యశౌర్యౌ దార్యా వివణం న శ్చర్యకరమిథ్యా భూశ శౌర్యౌ దా గ్యాది గుణవణ సం యదిత దాత్యుక్తి రిశ్యుచ్య 3 H ఉదాహరః |్వయీతి ! హేరా జెంద్ర త్వయి దాతుసక లాభీష్టప దెసతి యాచకా: అధికానః కిల్ప శాభిన స్సురతంవో భవః త్వద్దత్తా పరిమిశవ నాది పరిపూణాః సంతః యాచ కాఆపి స్వాథి భ్యో భీష్టానిద మరి శ్యథ : అత్ర రాజు దాసస్య యాచ కాః కిల్పశాఖస ఇ తు క్యా ఒపరిమితత్వం ప్రతి పాదితమతో తొద్భతత్వం మిథ్యా భూతత్వం -- ణణన మా ·ము చక్జాం కే - నిరుక్తి!|F 2 || శ్రీ షేధః8 ||FJ || ఖినః 8019|| — || నిరు కిర్యోగతో నా చన్నా మన్యాధ్యత్వపకల్పనమ్ | ఈదృశైశ్వరి తైజాక్ నే సత్యంబొషాక రోభవాః | n-3 || ౨ || ప్రతి షెధః ప్రసిధ్ధస్య ని షేధస్యాను వణకా నమ్ | నడ్యూత మేతత్కి తవ క్రీడనం నిశితైళ్ళ రేః | at 8 | - | సిధ్ధ స్యేవవిధానఁయత్తా తధాచాద్భుతమి ధ్యాభూత దాన గుణీ వణికాత ఇతి భవత్యాఖ్యు క్త్యల జ్కొ-0:10-9 || నిరుక్తింలక్షయత || నిరు క్తిరితి|| యోగతః అనయవశక్తివశా తో నామ్నాం దొషాక రాది సోమ ఛాయా నా అ న్యాథః త్వ పల్పనం యది శ్రదానిరు క్తిరిత్యు చ్యతే !! ఉదాహరతి | ఈదృశైరితి 1 చంచో పొలంభన పరం విరహిణ్యా నచనమిదం హే చంద్ర ఈ దృశ్రీ రీదృగ్వి థేశ్చరితై ర్నిసి మి త్తవిరహ ణీపీడ నాది చుశ్చరిత్రే హేతుభిఃభవాణ పత్యం యధాథం దొషాకరః దొషాణామాకరఇతి య ఖాథక నామ కఇత్యహం - నెనిక్చినోమి అత్రదోషాం ర్యాం కి రొతీకి వ్యుత్పత్త్యా నిశాక రాథ- కస్య ఔషాక రశబ్ధ స్య దోషాణామాక రఇతి వ్యుత్పత్తిబ లె నాన్యాథః కల్ప నాన్ని రు క్తిః | 0-3 || - | ప్రతి షేధంలక్షయ ప" షేధ ఇతి | ప్రసిద్ధస్య పజ్ఞాతస్య ని షేధస్య అనువణ? నను ను భా ప్రతి షేధః యత్రకథ్య నూనొ ని షెథః నిజాః తత్వేన స్వతోను పయోగాదథాంతర గభణ తయా చమతా- ర ళారీ భ వతితత్ర ని షె ధాల జ్కొర ఇతి నిష్కషణః ! ఉదాహరణి || నేత || యుద్ధరుగే స న్నద్ధం శకుని ముద్దిశ్య సొప హా 'స వచనమిదం హెకి తవధూతః శకునే ఏ త స్పర దృశ్యమాసం యుద్ధక న్యూతముతు దేవను నభవతి కింతుని శి తై స్త్రీ బ్లేశ వైః క్రీడనం విహారః అత్ర యుద్ధస్య ద్యూ శత్వసి షేధోజా తఏవ తథాపి సత ఇతి ని షెథః పునః కీత్య - మాసస్సస్" తవద్యూత కి రణ్యేవ పాగల్భ్య నతు యుద్ధరంగఇతి పరిహాసగర్భ త్వేన చాగు "ఆ' హెతుభ్య వితీ 5 భవత ప్రతి షె ధాల ఔ్కగః ఏతచ్చకితవప దేన స్ప కృతమ్ || ౧ - 6 || విధింల క్షయతి || స తి | సిధ్ధ స్యైవ శాత ష, ప్రీ. ran ·-- చష్ట్రాలో కే - విధ్యల 3 5768 FF || హేతులం కారః || 90 | 25 హుర్విళ్యలంకృతిమ్ | పంచమోదంచ నేకాలె కోకిల కొకిలోభ వెత్ | హిళా శుమత్రా సాథం వణr నం హెతుకుచ్యతే | అసా వు దెతిశీతాంశు రాన భేదాయసు భువామ్ i net | హేతు హేతుమ తొరేక్య హెశుం కే విశ్వ చ క తే | లక్ష్మీ విలాసా విష షాం కటాడొ స్యైన విధా సమితి య త్తాం విద్యలు కృ మాహుః కథయంతయతవి జాత స్యేనవస్తు నోపిధిరను చేయు క్త స్సన్న థాంతర గభణ త్వేన చమ త్కార హేతుర్భవతి తత్ర విధ్యలంకృతి రితిష- షణః || ఉదాహరతి పంచ మేళి - పంచమోదం చ నెపంచ మస్వరొ .శ్పాదకే కాలెవసం తె కోకిలపిక కొకిలోభ వేల్ ! తదానీ మేవకొకిల ఇతి వ్యపదేశాహో భవేత్ నల్పితర కా లే తగా పంచమ స్వరొత్పత్య భావాదితి భావః ఆ ఆ కొకిల త్వే సిద్ధాత స్యేవ వునఃకోకి లేవిధానం నిరథ కం సద్వ సంత సమయే పంచమస్వర శాలితయా సర్వజన హృద్యొభవతీత్య థాంతరం గర్భీకరోతీతి భవశిషధిః || nex || - || హెతుంలక్ష యతి || తో రితి || మీతో? కాగణస్య హేతుమతౌకా ర్యేణ వణఃనం సంబంధ వణ నం యది తదా హేత్వ లంకృతిరిత్యు చ్యతే || ఉదాహరతి || అసా వితి | అసౌ శీతాంశుశ్చంద్రఃసుఛు వాంస్త్రీణాం మానభేదాయ కొప శమనాయ ఉదేతి అత్రవిధూదయరూప హెలి క్రాన భేదన రూప కార్య 'స్యచ సంబంధ వణr నాగ్భవతి హేతుః || 14 | || అస్యైవలక్షణాం తిరమాహ || హేత్వితి || హేతు హేతుమతో? కారణ కార్యయో రేక్య మ భైరం కేచిత్కవయః హెతుం ప్రచకు తే కథయంతి యత్రకార్యా వశ్యం భావత నైఘ్యాదిసూచనాయ హేతు కార్యయో రఖైదొనర్ణ, తే సాపి హెత్వలంకృతీరితి కెచి రాహురిత్యభణః | ఉదాహరతి || ల a ! 'హెవేజ్కు టప్రభో వేజు టాచలస్వామిక్ తవకటాక్ష: విదు షాం పండి తానాం సదాత్వత్పదకమల ధ్యానవ తామిత్యథE : లక్ష్మీ లాసొస్సంపత్సమృద్ధ యోభవంతీత్య ధణ: అత భవత్కటాక్షమా తె) !!

·.
సవ్యాఖ్యా నే- చ⑤లో కే - హేతలజ్కారః || no: !
వేజ్కుట ప్రభో || ||ఇష్టంశతమలం కారాలకుయి త్వానిదశి తొః
పౌచామాధుని కానాంచ మ ' న్యాలో చ్య సర్వశః || Review •
శైవ జ్ఞాని నాం సమృద్ధ యోభ హుతీతిప క్త వ్యే కార్య శై ఘ్యాది సూచ నా
యకలాపవ లక్ష్మీ విలాసా ఇత్య భేద వణః నాగ్భవతి హేత్వ
కారః | nti || ఉక్తానల జ్కారాణ సంకలయ్య సగమయ' ! ఇష్ట
మితి || స్పష్టమ్ ! ntv | ***************************
ఇతి బుధరంజ వ్యాఖ్య వ్యాఖ్యాన సహిత
- చ స్ట్రాలొకి స్సమాప్తః .
ఆ.
వాడు

·No text on this page.