·No text on this page.

·No text on this page.

·ir their boods nothing that in trivial and tranh but something that is typical and firat rate They should be familiar with the masterpicces and their authors whose names are by-words in our social life. This ancient language of ours is a veritablo mino of rich reading matter and all that one has to do is to select what will make a special appeal to our youths. We have been guided by these parnmount coosiderations. We have endeavoured to make the collection sufficiently reprcsontatire, having included excerpts from the Taittiriya Sanhiti of the Black Yajurveda, Välmki's Rāmāyana, Vyāga's Mahābhārata, Shadraka's Jrichchkatika, Kalidāsa's Kumārsambbars nod Shākumtala, Shankarānanda's Praslinottararatnamālā, Bāna's Kādambari and Harshacharito, Bhavabhati's Uttamråmacbarita agd Jagannātha Pandit's Bhāminisılăss. Besides these there are extracts from such popular works as Hitopadesha, Purushaparikshū and Bhojaprabandha. If our young readers enjoy these selections oor efforts would be amply rewarded. JODHPUR, December, 1932. AUTHORS.

·विषय-सूची मगलापरणम् मित्रमः ... ... छ - ... २ .. ... ... ... . ... ... .. योध्यापनम रित्रिपामार ६गदपनम रुपिपामरानम् पलमाया राज्यमन्त्रम् २०ममस्या ... भन्योलय १२मकीपचानि १७ मन्यगमात्मम् (प्रथमोऽशः) १४ मन्यरामात्सर्यम् (द्वितीयोऽरा:) १५ पुनमातिः १६ देषमहिमा १७प्रापएलपणम् १८सास्विफरपा २२ २६ ... ... ४५ ... ... .. " ६२ 1 Aries

·TE
६६
६
१६ मन्तञ्चतुः
२० पातीपरीक्षा
२१ राजकुमारसम्मयः (प्रमोशः)
२२ राजकुमारमम्मयः (द्वितीयोऽशः)
२३ दूतहनुमान
...
...
२४ मेघः
...
..
२५व्याघवृत्तम्
२६ चन्द्रापीहस्य विद्यामन्दिरप्रवेशस्तया यसकलविद्याभ्यासापर
२७ शिक्षावल्ली
२८ शब्दार्थ-कोपः (Notes)
CG
4
.:

·संस्कृतसाहित्यरतावलिः। १-मंगलाचरणम् । रजोजुपे जन्मनि सस्यवृत्तपे स्थिती प्रजानां प्रलये तमाशे । अजाप सर्गस्थितिनारादेत प्रयीमयाय निगुणात्मने नमः ॥१॥ नमनिमूर्तये तुभ्यं प्राक् मुटे फेयलात्मने। गुणत्रयविभागाय परपानेदमुपेयुपे ॥२॥ स्वमादिदेयः पुगपः पुराण- स्त्पमस्प पिरपस्य परं निधानम् । शानि पंच परं च धाम सतं पिश्यमनन्नरूप ॥३॥ पापुर्पमोऽमियरणः शशांक: प्रजापतिस्पं प्रपितामहरप । नमो नमस्तेऽस्तु सहन्नत्यः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमते ॥४॥ - त्यपा ·૨ संस्कृतसाहित्यरदावलिः शारदा शारदाम्भोजवदना पदनाम्युने । सर्वदा सर्वदाऽस्माकं संनिधि संनिधि क्रियात् ॥५॥ पा फुन्देन्दुतुपारहारधवला या शुभ्रवस्त्रावृता यायीपावरदण्डमण्डितकरायाश्यतपमासना। पा प्रामाऽच्युतशकरप्रभृतिभिर्देवैः सदार्यान्दता सा मां पातु सरस्वती भगवतीनिःशेषजाड्यापहा ॥६॥ मानारुपीनाम् । २-मित्रलाभः। भगापना चिराहीना शुद्धिमताः राष्त्तमाः। माघपन्तमान कार्याणि कार्ममगाणुयत् ॥१॥ मस्निगापरीतीरे विशाल: शाल्मलीततत्र नाना- rি বা ধা নিলি। বিশ্ব ধ্যা ঘসাঘলগঘিনি মানি পিনীসাগ অনুমশি মা ল সালাদ rিশানাল 'T ফাখমণ। পাশাপাশি याभरा मातांकानिपटन जावमा जाने किमनभिमत गितमा नगरणकमेगा निता। অ শ গােন সৎসকশান কি সল্প শী गंन । मन प्रस्तुती मला मालकिपीय मामा गंगा गरिमाणे for farte माग | RITAMAधान जान पात्र er ( तांत्र frie mrat मा ।

·No text on this page.

·संस्कृतसमरित्यरदायलिः विपदि धैर्यमयाऽभ्युदये क्षमा सदसि याक्पटुता युधि विफमः। यशसि चाभिमचिय॑मनं श्रुती प्रतिसिमिदं हि महात्मनाम् ॥७॥ इदानीमन्ये शियताम् । संयरेकविसीय गानमादायो। एसीपताम् । यतः भरूपानामपि यस्तूनां संहतिः कार्यमाधिका । गुणैर्गुणत्यमापर्पम्पले मरादन्तिनः ॥७॥ पनि पिचिमय पक्षियः गये आलमायोपगिताः । धन ग्गर गयाधागुरुगनागपसारकांम्मानयनारा पयारधारन्। माने पश्यिमणिकान्ने पशि गाधी निवृत्त । पर गुम्पा निपूर्ण वा पोगा अयुः । यानि किनि. पानी मागविगम् । यिनीय यार । माना मियं पिता गति माया त्रितयं निम। कारणमधागे भनि गिद्धयः ॥॥ स for विकी गाम पो गरीमा विरारला पत मापिytimes FAITN मा पानित गरपारिता दल metry Tirmirrelaxमागेrry मरामद- धाः पुस farmarathe Train

·मित्रतामा
५
।
तागलोपर पिरमपरा स्थित्या पभासने किमेतत् ।
दिनप्रीय पाद गरोऽम्मा माननजन्मपर्म फलमेतत् ।
रोगविपरीतापपन्धनव्यसनानि च
मात्मापराधक्षस्य फलान्येतानि देहिनाम् ॥१०॥
कार्य दिएपमाधिमप्रीयस्य पन्धनं पेतु सत्परमुप-
गपति । नरिमनीपो ने । भित्र मा मेयम् । प्रयममेवेग-
मम्मदास्तानां पाशलादिन्धि । हिरयकोऽप्याद । भद-
मरपतिलाश में कोमलाः । तदेतेषां पातु पथमई
समयों भवामि । मायामे दन्ता ग पुटरन्ति तापराय पार्श
निगमि। तद्गन्तर यावद्धपरमन्येपानपि पन्धन प्रस्थामि।
पिसीपी:पोयत् । अस्पेयम् । तथापि पधाशक्ति पन्धनमे-
मेषी परस्य । हिरएपोनोकम् । भारमपरित्यागेन पदाधितामा
परिपाक मीस्बेिदिनी सम्मतन् । पतः
भापदर्थे धनं रक्षेदारान् रदनैरपि ।
मात्मानं सततं रक्षेदाररपि धनैरपि ॥११॥
पित्रतीयोऽगरत् । गीतिस्तापदीदश्येय। किन्यहमस्म-
पाधियाना पुरा सोरापंथाऽसमर्थः । तेनेदं प्रवीमि । पतः
धनानि जीवितं पेय परार्धे माज्ञ प्रत्यजेत् ।
मसिमिते परं त्यागी यिनारो नियते सति ॥१२॥
अन्यच पश्य ।
पदि नित्यमनित्येन निर्मलं मावाहिना ।
परा: कायेन लभ्येत तम लब्धं भकिम् ॥१३॥

·-- संसारिरमाणिः गरीर गुणानां परमत्यनगमगरम् । परमिकमानमापिनो गुणाः॥१४॥ दिन sim हितमा TET Amrit RTI पारी in hinाना पनि torrentMRETTE it t imm PATTriTITrariffanा. min affaifilगा: Trant frmarate funni rriffrHinfiri PITM: propriate for kryetari Tilt Ton Ilt!vim 12 MITHILAnalr17 #. narranumन योanth RT TITHI air. गरम Im ** - , Untitutimet" pron fronnx hat trian arti ari. TARAIranif I mil rame: rrrrr hanm rant I TIRTA । or Mftilufall ·मिलामा काकः पुनराद। मधिसेनापि भयता नाहारो मम पुष्फलः । त्वयि जीपति जीयामि पिप्रमीय इयानघः ॥१७॥ दियकोऽयीन् । चपलम्यं घपलेनमह स्नेह सर्वथाम कार्यः । किंचायत् । रापतो भयानस्माकम् । उत्त चैतत् । शणा न हि मन्दध्यात् सुसिष्टेनापि सन्धिना। सुमनमपि पानीयं शमपत्येय पायकम् ॥१॥ लघुपतनको मते । भुतं मया पर्यम् । तथापि ममतापानेय पाल्पो परयया मह सौरवमयश्यमेष मया परणीयम्। नो घेदनादारण मया गय गरि निजशरीर स्याग्यम् । तथा दि मृद्धटयत् सुग्यभेद्यो दुःसन्धानरय दुर्जनो भपति। सुजनस्तु फनकयटयद दुर्भपरपाशु मन्येयः ॥१६॥ पतसारया सतां सदाशिरिप्यते । अन्यप शुचित्यं त्यागिता शौर्य मामान्यं सुग्वदुःखयोः । दाक्षिापं पानुरतिरच मत्पता च सुइगुणाः ॥२०॥ एनर्गुणरपेतो मयदन्यो मया का सुहत् मासस्यः।रयादि सवाचनमाफर्य हिरण्यको पदिनिस्त्याद । पाप्यायितोऽद भपतामनेन पयनामृतेन तथाएतम् धर्मात न तथा सुशीतलजलैः स्नानं न मुक्तापली श्रीखएपिलेपनं सुखयति प्रत्यद्गमप्यर्पितम् । प्रोत्या सन्ननमापितं प्रभवति प्रापो यथा चेतसः सयुक्त्या चपरिष्कृतंसुकृतिनामावृष्टिमन्त्रोपमम्र१ ·संतसाहित्यरायलि. रहस्यभेदो गामा बनेप्ठ्यं पलपिराना । फोघो निःसलामा गतमेगन्मित्रस्य दूपणम् ॥२॥ मग कामेरा तालमपि स्पपि म सायरान पा भगमिकामे या हिणको ग पिार dir minitीर' । पापमोमि मार ति परम्पोपाहारमानेन रा मा किन कालोनित। मोहिमा र पापापापा MIRMIRMIRMIRE नियामि। ETTE टानको दमाः कशा कणा नराः। frframमनिमान मायानन पिगत ३॥ INTIMARA TIM कोपी मनस्पिन Im Rani देणं घगन मेय इन नामानित। पदामागुल गिजा पन AMRITAam: 2411 मननTilm are Free team rrinaru. TETimi Terrir. Harium. THI Khanamonfirmatirifm.

·मित्रलामः रिपोऽभएम् । तत् विमनापरथाय मया फतव्यम् । पचन तिनं घपान्धपारतं दे परिपर्शये । भतो मामपि तरमय । पापसोऽपदत् । एपमस्तु । प्रय पापससमेन मिरेण सह चित्रकपालापमुपेन सस्य परमः समीपं साम । ततो मन्थरो दूरादेय हाघुपतनकम- पोषयोग्याप पोचितमातिप्पं विधाप भूविफस्पाप्यातिप्य- सत्कारंपफार। पता गुररनिर्मिजातीनां वर्णानां प्रात्मणो गुरुः। पतिरेको गुरः नीणां सर्पधाभ्यागतो गुरुः ॥२५॥ पापसो जगाद । राये मन्पर सपिपूजामस्मै पिधेति । यतोऽय पुरुषार्म पुरीण पारपरलाकरो हिरएपको माम मूपिकराज । एल गुपस्तुति मिडासदसमयेन सर्पश्परोऽपि पातुं समर्पः स्पाराया। दरयुफ्रया चित्रीयोपाख्यान यणित- पान् । रातो मन्यर सादरं हिरण्यकं सम्पूज्याद। भर पात्मनो निर्जनपगागमनफारममारपानुमईसि । हिरण्यकोऽयदत् । कय- पामिथ पताम् । अस्ति धम्पकाभिधायां परि परिमाजकावसयः। तत्र घर- कणों माम परिवाजकः प्रतिवमति । स च भोजनावशिएभि. पाराधितं मितापा गागदराज्यस्थाप्य स्थपिति । अहं घ सदामुप्लुन्य प्रत्यदं भक्षयामि । अनन्तरं तस्य प्रिपसुहद् वीणाको नाम परिणामफा समायातः । तेन सह मानाकथा- प्रसंगारस्थितो मम भासा जर्जरपंशपरटेन चूडाफों भूमि- मताडपत् । तद् एष्टा पीणाकर्ण उवाच । सपे किमिति मेम क्यापिरतोऽभ्यासक्तो भयान् । चूडामर्ण प्राह । भन्न नाई पिरत: फिन्तु पश्यायं मूपिको ममापकारी संदा पारस्थं ·संस्कृतसाहित्यरत्नावलिः " अन्यश्च रहस्यभेदो याच्आ च नैष्ठ्य चलचित्तता। मोधो निःसत्यता द्यूतमेतन्मित्रस्य दूपणम् ॥२२॥ अनेन वचनमामेरा नदेकदुपएमपि त्ययि न लक्ष्यते । तद्भ- यतु भवतोऽभिमतमेव । इत्युक्या हिरण्यको मैन्यं विधाय मोजनपिशेयायसं सन्तोप्य विवरं प्रविष्टः । यायसोऽपि म्यस्यानं गतः। रातःप्रभृति तयोरन्योन्याहारमदान पुराल. प्रनिधिम्मागापैश्च शियान् फालोऽनिवर्तते। पपदा यायो दिरण्यकमा । साधे पायसस्य कटतम्या भारमिदं स्थानम् । तदेतत्परित्यज्य स्थानान्तरं गन्तुमिच्यामि। हिरण्यको यादीत्। स्थानम्रटा न शोभन्ने दन्ताः केशा नखा नराः। मि विज्ञाय मतिमान् स्वस्थानं न परित्यजेत् ॥२३॥ मित्र कागपययामेतत् । पश्य को चीरस्य मनस्विनः स्पयिपपः कोया विदेशास्तो पं देशं अपने नमेय कृमो पाहुमतापार्जितम् । यदंष्ट्रानग्यानांगुलमहरणः मिही यनं गाहले मस्मिन यह तदिन्दमधिरैस्तृणां दिनस्यात्मनः।।२४॥ अस्ति मया मुनिषित म्यानम् । तत्राद पुमान मयामि। हिरावदन् । कि तत्। पायमापन । अस्ति कार्य करती। नत्र विरकामात. निपगुहम्मे मग्यामिभाग म.nn धार्मिक नियमनियमम्यादगिमा परियति ।

·No text on this page.

·संस्थतसाहित्यरत्नापलिः मिक्षानं भक्षयति । वीणाकों नागदन्तकमयलोपवाद । कयमयं मूपिकः स्वल्पयलः सन्नेतायगुरमुत्पतति । तदा फेनापि कार- ऐन भवितव्यम् । धनयाहुल्यमेव तदन्न कारणं प्रतिभाति । पतः धनवान् पलयाँल्लोके सर्वःमर्वत्र सर्वदा। प्रभुत्वं धनमूलं हि राजामप्युपजायते ॥२६॥ सतः यनियमादाय तेन विवरं यनिया मम चिरकालोपा. जितं धनं गृहीतम् । ततो निजशक्तिहीनः मन्योन्मादरद्वितः म्याहारमप्युत्पादयितुमक्षमा मासं मन्दं मन्दमुपमश्चूमा फनामलोकितोऽहम् । रातोनोकम् । पश्यम समातिसमतों गां पापमातुम्। दारियान्मरणादापि दारिद्यमपरं स्मृतम् । अरपोरोन मरणं दारिशमनिःमहम् ॥२७॥ एतदाकायं मपाइलोचितम । ममात्रायम्यानमयुगामिया- नीम । यथान्यम्मा एमसान्तकथन नगनुचितम । पता अर्यनारा मनस्तापं गृहे दृश्परितानि । पानं पापमान ग मतिमा प्रकाशपेत् ॥२॥ नया गानम। अत्यन्तरिमुवे देव गाम्ने र पौगये। मनस्विनी दरिद्रम्प यनादन्या कुलः सुमाम् ॥२६॥ থাকার ব্যাথা সাপৰ সংসাৰ সৈ। বল पां पिमहीनन पाणः मन्मपिनाउनमः। नोपचारपरिघटः षणः मार्थिनी सनः ||

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्यरायनिः संसारयिपवृक्षस्य है मपुर फले। काव्यामृतरसास्वादः सङ्गमः सजनैः माह ॥३५॥ मन्थर उवाच। अर्थाः पादरजोपना गिरिनदीवेगोपमं यौवनं मानुप्यं जलविन्दुलोलचपलं फेनोपमं जीवनन् । धर्म यो न करोति निरचलतिमा स्वर्गार्गलोदानं पश्चात्तापहतो जरापरिणतःशोकाग्निना दयते ॥३६॥ युष्माभिः किलातिसञ्चयः कृतः । तस्यायं दोष' । णु । उपार्जितानां वित्तानां त्याग एवं हि रक्षणम् । तडागोदरसंस्थानां परीयार इवाम्भसाम् ॥३७॥ दानं भोगोनाशस्तिन्नो गतयो भवन्ति वित्तस्य । यो न ददातिन भुंक्ते तस्य तृतीयागतिर्भयति ॥ तदिदानी यानु किमतिकान्तोपवर्णनेन । यतः नाप्राप्यमभिवाञ्छन्ति नष्ट नेच्छन्ति शोचितुम् । आपत्स्यपि न मुह्यन्ति नराः पण्डितयुद्धयः ।।३६॥ तत्सते सर्वदा त्वया सोत्साहन भवितव्यम् । दशा- विशेपेण च शान्तिः करणीया । मुखमापतितं सेव्यं दुःखमापतितं तथा । चक्रवत् परिवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥४०॥ - ·- मित्रलामा पिस्तम विनाप्योरः स्थति परमानोपतिपदं समापुगोप्यथैः परिभयपदं पानि कृपणः । स्वभाषाम्सा गुणममुदयायाप्तिपिपयां पुर्मि में ही स्पिा पुनानकमाणोऽपि लभते ॥४॥ तस्मान सपेपिअम्मालापनयेप सदाम कासो मीयताम् । रति निरान्य रुघुपतनको पू । धन्योऽसि मन्पर सर्यदा- ऽऽधपणीयोऽनि। एवं ने स्याहारविहारं पिाः सन्तुमा. मुखं निय- मन्ति मासप पापाघिधिनागदामा मा पोनापि भासित- स्तत्रापय मिलिला । ततः पश्चापपान्तं भयोतुं संभाव्य मन्थरोजतं मदिटो मूपिकरच दिपरं गत डीयमानो प्या. इतोहनाममाः । ततो लघुपतनफेन सुदूरं निरूप्य भय. हेतुन फोऽप्यागोदितः । पश्चादागत्य पुनः सय मिलित्योप- दिसामन्यरेगोतम् । मद्र मुग मे स्येप्योपका- पाहारोऽनुभूपताम् । प्रभायरथानेग पगमिपं समाथीमिय- नाम् । चिनागो गति।सुष्यकमासिताईभयतां शरएमागतः। भपनि सह मिमत्यभिप्दानि । हिरएपको मान मिनत्यं तापदस्माभिः साफ पत्न विनय निप्पमम्मानमनिदिशेणस्थीयताम् । राच्या मृगः पालन्यः परास्नादारापानीयं पीत्या असामनतरदा- यायामुपविष्टः। अथ मन्यरोप्रवीति । मुटनगोगवासितोऽसि । मय- स्मिभिजनेऽरत्ये पदाचिद् ध्याधा मंचरन्ति । मृग उसयान् । अस्ति कशियिपये रफमाहरोनाम नृपतिः । स च दिग्विजय

·No text on this page.

·मित्रलामः इहैव दृष्टानि मयैव तानि जन्मान्तराणीय दशान्तराणि ॥५४॥ अपयेत्यमेवैतत् । फायः सन्निहितापायः सम्पदः पदमापदाम् । समागमाः सापगमाः सर्यमुत्पादि भंगुरम् ॥४५॥ ग्रहो तुम। मित्रं प्रोतिरसायनं नयनयोरानन्दनं घेतसः पात्रं यत्सुखदुःखयोः सह भन्मित्रेण तदुर्लभम् । ये चान्ये सुहदः समृद्धिसमये द्रव्याभिलापाफुला- स्तेसर्वप्रमिलन्ति तत्त्वनिकपमावातुतेपांविपत् ४६ इति बहु विलप्य दिरएपफधित्रालघुपतनकायाद । यावद पाधो पनाम निःसरति तारन्मन्धरं मोचयितुं यतः झियताम् । सायचतुः । सत्यरं पपाकार्यमुपदिश। दिरण्यक माद। चित्राझो जलाध्यमिन्या मृतमियात्मानं निदर्श- यतु । काफर तस्योपरि स्थित्या परया किमपि लिखतु । नूनमनेन नुम्बकेन मृगमांसाधिना तत्र कच्छपं विहाय तू गन्तव्यम् । ततोऽहं मन्धरस्य पन्धनं रेस्पामि । सतथियार- लघुपतनकाभ्यांशी तत्र गत्या तयाऽनुष्ठिते सति स प्यायः परिथान्तः पानीयं पीत्या तरोरपस्तापिपरपसंस्तथाविध मृगमपलोपर फष्टर सलसमीपे निधाय फर्त रिफामादाय महरमना मुगान्तिकं चलितः।मचान्तरे हिरएपकोनागस्प दिया मन्धनः सकूमों द्वाजतारायं प्रवियः। स प मृग पास से प्याचं पिलोपोत्थाय दुतं पलायितः। मत्याकृत्य सुम्पको ·१४ संस्कृतसाहित्यरतावलिः फ्रमेणागत्य चन्द्रभागानदीतीरे समायासितकटको घर्तते । प्रातच तेनानागम्य करसरसमीपे माध्यम् । इति मृगयूण मुखात किंवदन्ती श्रूयते । तद्यापि प्रातरवस्यान भयहेतुक. मित्यालोच्य यथा कार्य तथाऽऽरभ्यताम् । तदाकये कमठः समयमाह स्म ।मिन जलाशयान्तरं ध्रजामि। काकमृगावप्युक- पन्ती । एपमस्तु । हिरण्यको विमृश्योयाद । पुनर्जलाशये प्राप्ते मन्थरस्य कुशलम् । स्थले गच्छतोऽस्य की विधः। यतः अम्भांसि जलजन्तूनां दुर्ग दुर्गनिवासिनाम् । स्वभूमिः श्वापदादीनां राज्ञां सैन्यं परं यलम् ।।४।। तथापि तद्वचनमयधीर्य महता भयेन मन्यरो जलाशय. मुत्सृज्य प्रचलितः । तेऽपि हिरण्यकादयस्तमनुजग्मुः । ततः स्थले गच्छन् केनापि व्याधेन वन पर्यटता स मन्थल प्राप्तः । स च तं गृहीत्योत्थाप्य धनुपि यद्या धन्योऽस्मीत्यभिधाय स्वगृदाभिमुग्न प्रस्थितः । श्रय ते मृगयायसमूपिकाः परं विपदमुपगतास्तमन्यगमन् । ततो हिरण्यको प्यलपत् । एकस्प दुःखस्थ न यावदन्त गच्छाम्यहं पारमिवार्णयस्प। तावदितीयं ममुपस्थित में छिद्रेप्यनों पहलीभवन्ति ॥४३|| अहो मम दुर्देयम्। ধর্মপানবিছিনানি फालान्तरात्तिशुभाशुभानि ।

·मित्रलाभः दहेय रटानि मयेष तानि जन्मान्तरापीय एणान्सरापि ॥५४|| अपपेपमेपतत्। कायः मपिहितापापा मम्पदः पदमापदाम् । ममागमा सापगमाः समुत्पादि भंगुरम् ॥४५॥ भदोभाः। मित्रं प्रीतिरसायनं नयनपोरानन्दनं पेतसः पात्रं यत्सुग्यम्पपो. मह भन्मिप्रेण तद्दुभम् । पे पान्य सुदः समृद्धिसमपंद्रप्याभिलापाफुला. स्टेसर्पमिलन्ति सम्पनिकपमायालुतंपांथिपत् ४६ इति पर विलय दिएपथिलघुपतनभायाद । पापदप पायो पनाम निगरति तापमाघर मोषपितु पहा मिपताम् । तापूर्वतुः । सत्यरं पथासार्यमुपदिशा दिएपक पाद । विवाहो मलाभ्पर्णगिन्या मृतमिधारमानं निधेष्ट' दर्श- यतु । काफप तस्योपरि स्थित्या पक्ष्या किमपि लिखतु । नगममेन मुग्धफेन मृगमामाधिना तत्र कप पिदाय पूर्ण गन्तप्यम् । ततोऽद मम्धरस्य पन्धन रेस्पामि। तसधिना- लघुपतनकाभ्यां शीघ्र तत्र गरया तपाइगुणिते सति स व्याधा परिमान्तः पानीयं पीरपा तरोरपस्तापिपराणः संस्तपापि मृगमपलीपर कष्टरं जलममीपे निधाय फसरिफामावाय महरमना मृगान्तिकं पलितापमान्तरे हिरएपफेनागत्य हिस बन्धनः स मों द्वाग्मलाशयं प्रथिए।। स प मृग प्रासत पाधं दिलोपोत्थाय हुतं पलायितः । प्रत्पावृत्य शुन्धको

·No text on this page.

·१६ मयोप्यापर्णनम् दुर्गगम्भीरपरिखां दुर्गामन्य रासदाम् । पाजियारणसम्पूर्ण गोभिराष्ट्रः खरैस्तथा ॥६॥ सामन्तराजसंघरप पलिकर्मभिरावृताम् । मानादेशनियासश्च पणिम्भिरपशोभिताम् ॥१०॥ भामादै रत्नयिकृतः पर्वतरिय शोभिताम् । घटागारप सम्पूर्णामिन्द्रस्पेयामरायतीम् ॥११॥ विधामप्टपदाकारी परनारीगणायुताम् । मर्यरत्नममाफीणां पिमानगृहशोभिताम् ॥१२॥ गृहगादामपिच्छिद्रां समभूमौ नियेशिताम् । शालितण्डलसम्पूर्णामितुफाएएरसोदकाम् ॥१३॥ दुन्दुभीभिमदारच घीणाभिः पणवैस्तथा। नादितां भृशमत्यर्थ पृथिव्यां तामनुरामाम् ॥१४॥ धिमानमिव सिद्धानां तपसाधिगतं दिवि । सुनियेशितपेरमान्तां नरोरामसमावृताम् ॥१५॥ ये च पान विष्पन्ति विविफमपरापरम् । शन्दध्यं च पिततं लहस्ता विशारदाः ॥१६॥ सिंहव्याघ्रयराहाणां मत्तानां नदतां घने ।' हन्नारो निशितैः शस्त्रैर्पलागाहुपलैरपि ॥१७॥ तादयानां सहस्रस्तामभिपूर्णा महारथी । पुरीमायासपामास राजा दशरपस्तदा Rit ·मंग सानि मति कालिकामा निमा । माग को माः पुनरम: मामला माननाम: ४-अयोध्यानम। फागमो नाममुदितमीगोन महान । मिनिटः मरगीरं प्रगनपानगवान अपापा नाम नगरी नत्रामीगोकपिशुता। मनुना मानयेगा गा पुरी निर्मिता स्वयम् ॥॥ पापना दयनन योजनानि महापुरी। श्रीमती त्रीणि विस्त्रीणां मुयिभगमहापपाशा राजमागंण मटमा मुनिमयन योनिमा । मुरापुप्पावकीन जलमिनन नित्ययः॥४॥ तां तु राजा दशरथी महाराष्ट्रपियर्यनः । पुरीमाथावामयामाम दिपि देवपनिर्यपा ॥५॥ कपाटतोरणपती सुयिमतालरापणाम् । मर्यपन्यायुधयतीमुपिनां मर्यशिल्पिभिः ॥६॥ स्तमागघसम्पाधां श्रीमतीमतुलप्रमाम् । उच्चाहालध्वजवती शतघ्नीशनसंकृलाम् ॥७ यघूनाटकसंधेरच संयुक्तां मर्वतः पुरीम् । उद्यानाम्रवणोपेतां महती साल मेखलाम् ॥

·अयोध्यावर्णनम् दुर्गगम्भीरपरिखां दुर्गामन्यैई रासदाम् । 'पाजियारणसम्पूर्णा' गोभिरुष्ट्रः खरैस्तथा ॥६॥ सामन्तराजसंधैश्च पलिकर्मभिराकृताम् । नानादेशनियासैश्च पणिभिरुपशोभिताम् ॥१०॥ प्रासादै रत्नविकृतः पर्वतैरिय शोभिताम् । कूटागारैश्च सम्पूर्णामिन्द्रस्येषामरायतीम् ॥१५॥ घिमामप्टपदाकारी परनारीगषायुताम् । सर्यरत्नसमाफीपी पिमानगृहशोभिताम् ॥१२॥ गृहगाढामयिनिद्रा समभूमौ निवेशिताम् । शालितण्डुलसम्पूर्णामित्काएहरसोदकाम् ॥१३॥ दुन्दुभीभिर्मदोरच पीणाभिः पणपैस्तथा । नादितां भृशमत्यर्थं पृथिव्यां तामनुत्तमाम् ॥१४॥ विमानमिय सिद्धानां तपसाधिगतं दिवि । सुनियेशितवेरमान्तां नरोत्तमसमाताम् ॥१५॥ ये च पार्न विध्पन्ति विविसमपरापरम् । शब्दवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारदाः ॥१६॥ सिंहव्याघ्रयराहाणां मत्तानां, नदतां घने ।' हन्तारो निशितैः शस्त्रैर्यलादापलैरपि ॥१७॥ साहयानां सहस्रस्तामभिपूणां महारथी । पुरीमावासपामास राजा दशरथस्तदा ॥१॥ * ·मंस्टसादिन्यरजापतिः तामग्निमदिर्गणवद्भिरायतां हिजोत्तमैदपङ्गपारगैः । सहस्रदैः मत्यरतमहात्ममि- महर्पिकल्प पिमिश्च कंवतः॥१॥ श्रीमद् पारमीक समायदस्य पालकारहतः। ५-क्षत्रियकुमारः। नेपध्ये कलकलः। जनक-अद्य अनु शिष्टानध्याय इत्युद्धतं सेजतां यट्ना फलका कौशल्या मुलमसौख्यं तायदातन्वं मपति । (निरूप्य) अहो एतेषां मध्ये क एष रामभद्रलक्ष्मीसदृशः सायष्टममुग्धललितैरंगैरस्माकमपि लोचनानि शीतलयति। अरुन्धती--(सहर्पोन्कए; खगतम्) इदं नाम तद्गागीरथी- निवेदितरदस्यं कर्णामृतम् । नत्येवं विभः फतरो. ऽयमायुष्मतोः कुशलपयोरिति । कुवलयदलस्निग्धश्यामः शिखएडकमण्डनो पटुपरिपदं पुण्यश्रीफः श्रिपैय मभाजयन् । पुनरिय शिशुत्वा यत्सः स मे रघुनन्दनो झटिति कुरुते दृष्टः कोऽयं हशोरमृताशनम् ॥१॥ कम्युकी-नूनं तप्रियममचारी दारफोऽयमिति मन्ये । ।

·No text on this page.

·२२
संस्कृतिसाहित्परलायलि.
मुषचन्द्रम् । (पियुसमुभमप्य निरुप्य व सपा
पम् ) रामरे किं न पश्यसि निपुर्ण नियमाप
मस्य मुर्म यन्माया यया मुनयन्देश संपदत्येत्र
जनकः-परयामि समिपश्यामि ।
कोराला-पो उन्मत्तीमूनमिय मेव किमपि चितपण
बिपलपति।
A
यामापारप रचूद्रहस्य र शिशायस्मिाभिव्यज्यते
मंपूर्णपतिपिम्पतेय निमिता सैयाकृतिःमा पुतिः।
मापापी विनय:मपय मासः पुरुषांनुभापोऽप्यमी
देय किमुपर्मम मनः पारिप्लयं पायनि॥२
जोगग-गिनी माता । मामिपा ताम्।
औरटा-जना कम्य गम।
Fr:-मगती पानी।
कोगटा-अपि मातापित कथा ।
मला मानामि।
(माध्ये)
मो मा. मेनिशा पनु मायकेनुगमन
बरनामाशिमितानि ।
परपी- मध्याभासामागतोपगारद
पल गरिमः।
पला-मजनम पुरर मनपा
सुलगायागया।
ग.-भारतातुर्माम ।

·२३ सत्रियकुमार जनका--जानासि रामलदमपी दाशरथी। लपा-पताधेय रामायणकथापुरुषो। समक:-अप किम् सया-ती कथं न जानामि । जनफा--तस्प लदमस्यापमारमजश्चन्द्रकेतुः । लप:-मिलापुषस्तहि मैथिलस्य रामदौहित्रः । अरन्धती-(विदस्य) पापिष्टतं कथामावीण्यं यत्सेन । जनक-विचिन्त्य ) यदि पमीर: कथायामभिस्तद् हिताप पस्दामस्नेपां दशरथारमजाना किमामधे यान्यपत्यानि फेयुकेपु दारेषु प्रसूतानि । लया-सायं कथाप्रयिमागोऽस्माभिल्येन पा भुतपूर्वः। समका-फिममणीत एप कपिना। रुपा-प्रणीतो न तु प्रकाशितः। सस्येप पतु फोऽप्येकदेशः सन्दर्भान्तरेण रसपानभिनेयार्थः एता। य पदस्त- लिखितं मुनिर्भगयान प्यएजमारतस्य मुमः । सनफा-किमर्थम्। लपा-सफिल भगवान् भरतस्रामसरोभिः प्रयोजयिष्यतीति । जनका-सर्पमिदमस्माफमापूतकाम् । लपा-मदती पुनस्सस्मिन् भगपतो पाल्मीफेरास्पा । पा. चिदन्तेपापिनी दरलेन परपुस्तकं भरताधर्म प्रति पि. तम् । तेरामानुपाश्किश्यापपापियमादामस्माता प्रेषितः। पौशल्या-जात नाताऽपितेऽस्ति । तपः-भस्याः पुगो नाम । कौशल्या-ज्येष्ठति भणित भपनि। सपा-यमेतत् । प्रसयममेण स किल ज्यापान् ।

·२२ संस्कृतिसाहित्यरत्नायलि. मुनचन्द्रम् । (चियुकमुममय्य निरूप्य च स- पम् ) राज कि न पश्यसि निपुर्ण निरुध्यमान मस्य मुमं यन्माया यध्या मुम्रचन्द्रेण संयदत्ये- जनकः-पश्यामि सखि पश्यामि । कौशल्या-अहो उन्मत्तीमूनमिय मे हृदयं किमपि चिन्तयार विप्रलपति। वत्सायारच रचूद्धहस्य च विशायस्मिन्नभिव्यज्यते संपूर्णप्रतिपिम्पतैव निखिला सैवाकृतिःमाधुतिः! सावाणी विनयास एय सहजः पुण्यानुभावोऽप्यस हा हा देव किमुत्पर्मम मनः पारिप्लवं धापति। फौशल्या-अस्ति ते माता । स्मरसि या तातम् । लवा-न हिनहि। कौशल्या-ततः कस्य त्वम् । लव-भगवतो पाल्मीके। कौशल्या-अयि जात कथयितव्यं कथय । लवा-पतावदेव जानामि । (नेपथ्ये) भो भोः सैनिकाः एष प्रलु कुमारश्चन्द्रफेनुराक्षापयति न केनचिदाश्रमाभ्यर्षभूमिराक्रमितव्यति । अरुन्धतीजनको--प्रये मेघ्याश्वरक्षाप्रसङ्गादुपागतोवत्सश्चन्द्र केतुरध द्रष्टम्य इत्यहो सुदिवसः। कौशल्या-वत्सलदमयस्य पुत्रक पुत्रफ याज्ञापयतीत्यमृतबिन्दु सुलपएयतराणि भूयन्ते। लयः-प्रार्य क एप चन्द्रकेतुनाम ।

·पत्रिपकुमार
जनका-जानामि रामलमणी दाशरथी।
लयः-पतायेव रामायणकथापुरपो।
अनक- अप किम्
लयः-ती कयं न जानामि ।
जनकः--तस्प सदमस्यापमात्माश्चन्द्रकेनुः ।
लपः-उमिलापुनस्ताहि मैथिलस्य रामपंदोहियः।
अरपती-(पिरिय) यायिष्यतं कथामाघीण्यं पत्मेन ।
जनक(पिचिन्य) यदि स्यमीरा फपायामभिस्तद
मुहितायत्पृप्यामस्तेशं दशरथात्मजाना किमामधे.
यान्यपन्यानि केषु केषु दारेषु प्रसूतानि ।
लयः--गाय कथामयिभागोऽस्माभिरम्येन पा भुतपूर्धः ।
जनक-पिमप्रपीत एप पापिना।
लपा-प्रणीतो मनु पाशितः। तस्येय पलु फोऽप्येकरेगः
सनर्भान्तरेण एण्यानभिनयाधः एता पस्त
लिषितं मुनिभंगपान प्यएजरतस्य मुनो।
जनपर-किमर्थम्।
लपा-सकिल भगवान भरतस्तमपारोभिप्रयोजयिष्यतीति ।
जनका समिरमस्मारमातारम् ।
लपा-सहती पुनस्तस्मिन् भगयतो चाल्लीरास्था । बोली-
चिदन्तेपासिनी दस्तेन तत्पुस्तक भरलाधम प्रतिषि
सम् । नेपामानुयाधिकारयापपालिरममादामस्मभ्राता
प्रेषितः।
पौरपा-आन प्राताऽपितेऽस्ति।
तपः-मस्यायःपुणे नाम ।
कौगल्या-देहाति भरित भपति।
पा-पोत सापति स्यापार ।

·संस्कृतसादित्यरत्नावलिः जनक:--यममायायुष्मन्नी। लया-अथ किम्। जनकः कयय कथायन्यस्याकीटयः पर्यन्तः । लया मालीकपीरमपादोद्रिग्नेन राजा निर्यासितां देवयन सम्मयां सीतादेवीमाममप्रसपयेशनामेकाकिनीमरत्ये परित्यज्य लन्मणः प्रतिनिवृत्त इति । कौशल्यादा यत्से मुग्यचन्द्रमुषि क इदानी ते शरीरकुमु- मस्य देपदुबिलासपरिणाम पकाकिन्या निपतितः । जनकः-दा पसे। नूनं त्वया परिमयं च नवं घ घोरं तां च व्ययां प्रसवकालकृतामयाप्य । फव्याद्गणेषु परितः परिवारयत्सु संत्रस्तया शरणमित्यसकृत् स्मृतोऽस्मि ॥३॥ लयः-(अरुन्धती प्रति । यायें कावेतो। अरुन्धती-इयं कौशल्या। अयं जनकः । 'लंकः-(सबहुमाननेदकौतुकं पश्यति ) (प्रविश्य ) सम्भ्राता यटकः--कुमार अश्योऽश्वाति कोऽपि भूतविशेपो जनपदेषु भयते सोऽयमधुनाऽस्माभिः प्रत्यक्षीकृतः। लयः-प्रय इति पशुसमानाये सांप्रामिके च पश्यते । तद् प्रत कीदृशः। पटप:-अयताम् पथात् पुच्छंघहति विपुलं तय घूनोत्यजत्रं दीर्घमीवास भवतिखुरास्तस्य चत्वार एव।

·तप्रियकुमार रापात्पत्तिमकिरति कृत्पिण्डकानाम्रमाप्रान् किंपारुपातै जति स पुनद रमेधेहि यामः॥४॥ इत्युपसत्याजिने हस्तयोश्यार्वन्ति । लयः- सकौतुकोपरोधविनयम् ) प्रायः पश्यत पश्यते- मिनीतोऽस्मि।। इति स्परित परिमामति) अगम्यतीजनकी-पूरयतु कौतुर्थ पत्सः। कोरल्या-जानान्तमनायोफयन्तीन जीपामीय मतोऽम्यतो भूत्या भेदामहे तावद् गच्दन्तं दीर्घायुपम् । मरन्धती-दूरमतिकान्त. स घपलः कर्ष सश्पते । (मविश्य) कम्युकी-मगपापात्मीकिरामातम्यमेतदपसरे भावर्तित अनक-मतिगम्भीरमेमत् किमपि भपिप्पति । भगवति पर- म्पति ससि कौशल्ये प्रार्पएरे स्वयमेय गत्या भगवन्तं माघेतसं पश्यामः। (निप्पामो गृपः पटप:-परपतु पुमारलाश्चर्यम् । लपा-एमवातंय । नूनमाध्यमेधिकोऽयम इति । पटप:-पर्पज्ञापते। लप:-ननु मूपाः पठितमेय युप्माभिस्तत्काए।किन परपत प्रत्येक रातल्या पाचिनोतिनो नियंगिरधरहित सारस्तत्मायमेष लमियतेपदीय प्रायपत्ता गत्वा पृप्यता पटष:-भो भोः सिम्प्रयोजनोपमः परिपूतः परति । सपा-(सम्पपमारमगतम्) पेमपमेधातिपिश्यपिज्ञपिका राषिपापामुख्ता सविपरिमादी मात ·संस्कृतसाहित्यरतापलिक (नेपथ्ये) प्रयमच पताकेयमयया चीरघोषणा। सप्तलोकैकयीरस्य दशकण्ठकुलदिपः ॥ ५ ॥ लका-(सव्ययमिव ) श्रदो सन्दीपनान्यक्षराणि । यटय:-किमुच्यते । प्रायः खलु कुमार। लया-मो मोस्तत्किमक्षत्रिया पृथ्वी यदेयमुदीयते । (नेपथ्ये) घरे महाराज प्रति पुतः क्षत्रिया। लयः-धिरजाल्मान् । यदि ते सन्ति सन्त्येव केयमन्या विभीपिका। किमुक्त समिपत्यय पताकां वो हराम्यहम् ॥६॥ भो भो यटयः लोप्मन्तः परायतंयतेनमभ्यम् । एष रोहि- ताना मध्ये यराकश्चरतु। (प्रविश्य) सोधपः पुरुषः--धिक चापलं किमुक्तयानसि तीपणनीरता घायुषीय णयः शिशीरपितां याचं न सइन्ते। राजपुत्रश्चन्द्रफेनुररिविमर्दनः सौम्यपूर्यारएपदर्शन- फुतूहलाक्षिप्तहयोग मापदायाति तायत्यरितमनेन तरगहनेनापसर्पत। पटप:-कुमार एतमनेनाश्यत । तयन्ति यिस्फुरितशखाः कुमारमायुधीयश्रेणयः । दूरे याथमपदम् । सदेखि । हरिणत: पलायामहे। लयः (विहस्स) किमाम विरन्ति शघाणि । तहिं परपा. म्यहमपि। उत्तररामचरिस्प चतुर्णात् ।

·सध्दचनम्
६-सहदचनम् ।
सो पुएरीक मेतदनुरूपं भयतः । सुजनक्षरण पप
र्गः धैर्यधना हि साधयः । किं यः कधित्माएत व यिफ्र-
भयन्तमात्मानं न रणन्सि । कुतस्तयापूर्योऽयमन्द्रियो.
-सयो पेनास्पेवं एतः। क ते तद्धर्यम् । कासायिन्द्रयजयः।
तदशियं चेतसः । सा प्रशान्तिः । फ तस्कुलममागत
ब्रह्मचर्यम् । कसा मविश्पनियत्सुकता । झने गुरूपदेशाः ।
तानि भु सानि । कता पैराग्ययुद्धयः । तदुपभोगवि.
पत्यम् । फ सा सुपपराइमुपता। कासी तपस्यभिनिवेशः।
क भोगानामुपर्यरचिः। तचीवनानुशासनम् । सर्पया नि.
फला प्रशा। निगुणो धर्मशाधाभ्यासः । निरर्थक संस्कारः।
निरुपकारको गुरूपदेशयियेक । निष्प्रयोजना प्रस्ता।
निष्कारण सानम् । पदम भवादशा अपि रामाभिषट्स कनुपी-
कियन्ते । प्रमादश्याभिभूपन्ते । कथं करतलाद्गलितामपाहता-
महामालामपि म सक्षपसि । अदो विगतचेतनत्यम् । अपहता
मामेयम् । इदमपि सायदपद्वियमाणमनयाऽनाया नियार्यता
रदयम्।
कादम्परीवः।
७-शस्त्रविद्यामदर्शनम् ।
पैपायन उपाच।
कृतास्मान् धार्तराष्ट्रांच पारटुपुत्रांच भारत ।
राष्ट्रा द्रोणोऽप्रवीद्राजन् धृतराष्ट्र जनेश्वरम् ॥१॥

·संरहतगाहित्परमापनि (मेरप्ये) अयमयः पनाफेपमधया पीरचोषणा। सतलोकैकयीरस्य दयारालमियः ॥ ५॥ सया--(सम्पयमिय) पदो मन्दीपनापाराणि । पटयः-किमुच्यते । प्रायः सनु कुमार। ला-मोमोस्तकिमतधिया पृप्पी यदेशमुदायते । (नेपथ्ये) घरे महाराज प्रति पुनः शानिया:। सपा-धिग्जाल्मान् । यदि ते सन्नि सन्त्येव केयमन्या विभीपिका। किमुक्तः सप्निपत्यय पताकां यो हाम्यहम् ॥६॥ मो मो यटयः लोप्ठमन्तः परास्तपतनमश्यम् । एप रोहि- वानी मध्ये घराकरचरतु। (प्रविश्य) समोघदपः पुरुष:-घिर चापलं किमुक्यानसि तीपणनीरसा वायुधीपणयः शिशोरपि तां याचं न सहन्ले । राजपुरश्चन्दकेतुररियिमर्दनः सौम्यपूर्यारण्यदर्शन- कुतूहलाक्षिप्तहदयो न यावदायाति तावत्वरितमनेन तरगहनेनापसर्पत। पटवा-कुमार कृतमनेनाश्वन । वर्जयन्ति विस्फुरितखाः कुमारमायुधीयश्रेण्यः । रे चासमपदम् । तदेहि । हरिपप्लुतैः पलायामहे। लयः-(विदस्य) किं नाम विस्फुरन्ति शक्षाणि । तहि परया- म्यहमपि। उत्तररामवरिस्य चतुर्याहाद।

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्यरलायलिः
राजन् संप्राप्तविचारते फुमाराः कुरुसत्तम ।
ते दर्शयेयुः स्त्रां शिक्षा राजन्ननुमते तर ॥शा
धृतराष्ट्र उपाय।
भारयाज महत्कर्म कृतं ते दिजसत्तम ।
पदानुमन्यसे कालं यस्मिन्देश यथा यया ॥३॥
तथा तथा विधानाय स्वयमाज्ञापयस्व माम्।
स्टहयाम्पच निर्वेदात् पुरुपाणां सचनुपाम् ॥४॥
अस्वहेतोःपराकान्तान् ये मे द्रक्ष्यन्नि पुत्रकान्।
दत्तद्गुरुराचार्यों ब्रवीति कुरु तत्तथा ॥५॥
नहीशं प्रियं मन्ये भविता धर्मयत्सल ।
ततो राजानमामन्थ्य विदुरानुमतोऽपि हि ॥६॥
भारद्वाजो महाप्राज्ञो मापयामास मेदिनीम् ।
रंगभूमौ सुविपुलं शास्त्रदृष्टं यथाविधि iran
प्रेक्षागारं सुविहितं चक्रुस्ते तस्य शिल्पिनः ।
रक्षां सर्वायुधोपेतां स्त्रीणां चैव नरर्पम ॥८॥
मंचांत्य फारयामासुर्यत्र जानपदा जनाः ।
विपुलानुच्छयोपेताश्वियिकारच महाधनाः |
तमिस्ततोऽहनि प्राप्ते राजा ससचिवस्तदा।
सान्तःपुर: सहामात्योव्यासस्यानुमते तदा ॥१०॥
भीष्म प्रमुखतः कृत्वा कृपं चाचार्यसत्तमम् ।
कुरुनन्पांश्च सचिवानादाय नगराताहिः ॥१२॥

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्यरत्नावलिः गन्धर्वनगराकारं प्रेक्ष्य ते विस्मिताभवन् । सहसा चुक्रुशुश्चान्ये नराः शतसहस्रशः ॥२२॥ विस्मयोत्फुल्लनयनाः साधु माध्विति भारत । कृत्वा धनुपि ते मार्गान रथचर्यासु चामकृत् ॥२३॥ गजपृष्ठेऽश्वपृष्ठे च नियुद्धे च महापलाः । गृहीतखड्गाचर्माणस्ततोभूयः प्रहारिणः ॥२४॥ त्सरुमार्गान्यथोद्दिष्टांश्चमः मासु भूमिपु । विदुरो धार्तराष्ट्राप गान्धार्याः पाण्डवारणिः । न्यवेदयेतां तत्सर्वं कुमाराणां विचेष्टितम् ॥५॥ महाभारतस्य यादिययंतः। ८-अलसकया। उद्योगहेतुरुत्साहः प्राणिधर्मो निगद्यते । क्रियासु सर्वरूपासु विना तेनालमो भवेत् ॥१॥ श्रासीमिथिलायां धीरेश्वरो नाम मन्त्री । स च स्वमाया- दानशीलः कारणिकरच सर्वेभ्यो दुर्गतेभ्यः प्रत्यहमिच्छामोजन ददाति । तन्मध्येऽप्यलसेषु यसाधपि दापयति । यतः निर्गतीनां च सर्वेपांमलसः प्रथमो मतः । किंचिन कामते क जाठरेणापि धहिना ॥२॥ अथ या परमसुखस्थानमालस्यम् । यतः फुत्रापि तिष्ठति मनः कचिदहकानि नात्मा चिकीर्पति गिरा श्रममभ्युपैति ।

·. . भावस्पमाप्रयरागस्य भरस्प मन्ये निद्रामुख हरति जाठर एप पहिः ॥३॥ ततोऽलरापुराणी शामेदेएलाभारपरतुन्दपरिजा- स्तत्र पर्नुलीपा। परयादलसाना सुया पूर्ता अपि हरिमालम्य दर्शयिाया मोज्यं गृहन्ति । नन्तरमतावासार्या पाया तप्रियोगिपुर पं.पराएं पदतमयुद्धपामारण्या पोयाममा सामी पस्तूनि दापति पपरेनानलमा अपि एमालामा प्रमादः । तदरमोरेय स्वामिधनं पृपा पिगए भपतरियनो पपाणलान्दमात पाय ममतावादी नियोगिपुपा पनि दापपिरया निरूपमा ततो पालन अमर रहा पूर्ताः पर्षे पलापिताः । परपादपालमा आदि पलापिला। पत्यारा पुरुस्लप गुरपरमारान्ति । लोन परतापूतमुनीताम् । पदो कपमय बोलला ती पेनीलाम मपर्यते पदस्मिन् टेलिकोलि लामोलम। कोऽपि तपा पानिको मालिनी जलापरिमोनियों माणोति । यनुनीताम् । म्ये पाचाला पनि पयमाति पपई । सूपही तिन । ततपर्णमेच पालाप भापा पहिचापरि पनि दिनानिपोगिपुर. प्यार एपीपा परिता पाताललो पनि पहिरप तिनीषा पालानी जननीपतिः। मालाना गतिः पापिलोरयारणिकरिना॥४॥ पभासेपु पनुलसेषु पूर्वतोधित र गरपामार। पार

·-
संस्कृतसाहित्यरतापतिः
कचिद् पृष्टश्च शूरश्च मतिमान धृतिमाथि
फुलीनरचानुरक्तश्च दवः सेनापतिस्तथा ॥२०॥
कच्चिदुलस्प ते मुख्या: मर्वयुदपिशारदाः।
पृष्ठावदाना विमान्तास्त्वयामत्कृत्य मानिता:२१॥
फरिषद् पलस्य भुक्तं न येतनं च यथोचितम् ।
सम्माप्तकाले दातव्यं ददामि न विकर्पमि ॥२२॥
काचित् पुरुपकारण पुरुपः फर्म शोभयन् ।
पामा मानमधिकं भगा या भक्तयेननम् ॥२३॥
कगिद्धदारान मनुष्याणांलयामृत्युमीयुपाम्।
गमनं पाभ्युपेनानी पिभर्षि भरतर्षभ ॥२४॥
पच्चिद् भगादागतंबीणं या रिपुमागतम् ।
पुढे या विनितं पार्थ पुनयर परिरचमि ॥२॥
करिषद शामनिनं रानं निराम्ग भरतर्षभ।
अभियामि जयनेय गमीदय विधि पाम् ॥२॥
कपिहात्मानमेयानं विजिम्पयिजितन्त्रिपः।
पराम् जिगीपणे पार्य प्रमशानजितन्द्रिपान् ॥२॥
कश्चितकापरकीय वाहनं मारमायुपम्।
भारत पास्ता भोरटिलRen
पविन्द्वानीन गुम्न दान पवितशिपिनानिसान
समीपमनुगामि पनपान गंगार ॥२६॥

·पन्यतन्त्रम् फच्चिन्न लुन्धारचौरा पारिणोपा विशांपते। भमाप्तव्यपहारा या तय कर्मस्वनुष्ठिताः ॥३०॥ कच्चिद्रक्ताम्परघराः खड्गहस्ताः स्वलंकृताः । उपासते त्यामभितो रक्षणार्थमरिन्दम ॥३१॥ कच्चिद् दएडयेषु यमवत् पूज्येपुच विशांपते । परीक्ष्य पतसे सम्यगप्रियेपु प्रियेषु च ॥३२॥ फच्चित्सर्वेऽनुरक्तास्त्वां भूमिपाला: प्रधानतः। कञ्चित्मापास्त्वदर्थेषुसंत्यजन्ति त्ययाऽऽहताः॥३३॥ फविदेषा च ते बुदित्तिरपा प तेऽनघ । भायुप्या च यशस्पा च धर्मकामार्थदर्शिनी ॥३४॥ एतया पर्तमानस्य युध्या राष्ट्रं न सीदति । विजित्य च महीं राजा सोऽत्पन्त सुखमेधते॥३५॥ युधिष्ठिर उयाच। भगवन्यायमाहतं पधापदर्मनिरचपम् । पपाशक्ति यथान्यायं फियरोऽयं विधिर्मपा ॥३६॥ महाभारतस्य समापर्यतः।

·३
संस्कृतसाहित्यरतावलिः
-
१०- समस्या
ततः प्रविशति पतीसहित. कोऽपि विलोचनो विद्वान्
"सस्ति" ल्युस्त्या माह
निजानपि गजान्मोज ददानं प्रेक्ष्य पार्वती।
गजेन्द्रवदनं पुत्रं रक्षत्यद्य पुनः पुनः॥१॥
ततो पजा भोज: सप्तगजांस्तस्मै दी।
ततो राजा विद्वयुटुम्ब देव पुरतः स्थित वीप
ब्राह्मणं प्राह ।
"क्रियासिद्धिः सत्ये मवति महतीनोपकरणे।"
वृद्धद्विजः पाह।
घटो जन्मस्थानं मृगपरिजनो मूर्जव्यसनो
वने यासः कन्दादिकमरानमेवंविधगुणः ।
अगस्त्यः पायोधि यदकृत कराम्भोजकहरे
फ्रियासिद्धिः सत्वे भवति महती नोपकरणे ॥२॥
ततो राजा यहुमूल्यानपि पोस्रमणीस्तस्मै ददौ । ततस्त.
स्पती प्राद।
राजा-अब त्वमपि पठ।
देवी-
रपस्पैक चमं भुजगयमिताः सततुरगाः
निरालम्पो मार्गश्चरणविकला सारथिरपि ।
रपिर्यास्यान्त प्रतिदिनमपारस्प नमसः
कियासिदिः सत्ये भयति महतांनोपकरणे ॥३॥

·समस्या पमा सुटर सारागमारासरपारच तस्यै ददौ । ततो पिपुष माह राजा-विसुत स्पमपि पठ। विमुत- विजेतच्या लंका परणतरणीयो जलनिधि- पिंपदःपौलस्त्पोरषभुपि सहापाथ कपपः। पदातिर्मयोऽसौ सकलमवधीद्रावसकुल मिपासिद्धिासत्वे भवति महतां नोपकरणे ॥४॥ मुरो पता यिनसुतापाशदशगजेन्द्रान्मादात् । तता सुर- मारमनोनिखिलांगाययपालस्ती हाररसोपजातमूर्तिमिष धम्पकसतामिय लापण्यगात्राएं विप्रस्नुपी थीदय "नूनं भारत्याः काऽपिलीलारतिरियम्" ति घेतसि ममस्कृत्य रामा प्राह-मातः स्यमप्याशिर्ष पर। यिमस्नुपा-देय रए। धनुः पोप्पं मौर्यो मधुकरमयी चश्चलदयां हयां कोषोपाणःमुहृदपिजडात्मा हिमफरः। स्वयं धैकोऽनः सकलभुवनं व्याकुलपति क्रियासिद्धिःसत्ये मयति महतां नोपकरणे ॥५॥ घमत्कृतो रामा लीलादेवीभुषणानि सर्याएयादाय तस्यै ददी। मनप्याश्य मुवर्णमौक्तिकयेदर्यप्रयालाश्च मददौ । भोजमपन्धान ·संस्कृतसाहित्यरसावलिः ११-अन्योक्तयः। भन्या जगद्वितमपी मनसःप्रवृत्ति- रन्यैव काऽपि रचना पचनायलीनाम्। तोकोत्तरा च कृतिराकृतिरातहया विधायतां मकलमेव गिरांदवीपः॥१॥ सायकोकिल विरमान् पापप दियमान्यनान्तरे निवसन् । पापन्मिलदलिमालः कोऽपि रमालः ममुल्लसति ॥२॥ नीतरी नीमोटरमीति रवं दं कृप मा कदापि कृपाः। प्रगतमरमहदयी परंपा गुणग्रहीतागि ॥३॥ मायज महिमा: १.प गिरामस्तु विपपर। उदगिरती पदारलं फणिनः गुणामि परिमोगा॥॥ नीरधारतिय मावर ग्यमेश गनुरे पन् । विम्पिनयनान्गः सत्र पाणिनि 11 पर: *.

·अन्योल्पा २६ गुमति भन्न मिलिन्दे मालति मा मोनमुपपासीः । गिरमा पदान्पगुरयः मादरमेनं पहन्ति सुरतरवः ॥ ६ ॥ एपस्त्वं गानेऽस्मिन् कोकिल नकल कदाचिदपि कुर्याः। माजात्पशंकयाऽमी न त्वां निमन्नि निर्दयाः काफाः ॥७॥ किं. खलुरते किं पुनरप्रापिर्तन पपुपा से । सलिलमपि गर सायक- मर्णव वदनं प्रयाति मृपितानाम् ॥ ८ ॥ धीरध्यनिभिरलं ते नीरद में मासिको गर्भः । एन्मदयारपयुम्या मध्यजटरं समुच्छलति ॥६॥ विदुषां पचनामापः सहसायान्ति नो पहिः। . यातारर पराशन्ति दिरदानां रदा.इप ॥१०॥ चंगभयो गुणयानपि संगपिरोपेण, पूज्यते पुरुषः । । 7 ·-: : २८ संस्कृतसाहित्यरत्नापतिः ११-अन्योक्तयः। भन्या जगद्वितमयी मनसःप्रवृत्ति रन्यैव काऽपि रचनायघनावलीनाम्। लोकोत्तरा च कृतिराकृतिरातहृया विद्यावतां सकलमेव गिरां दवीयः ॥१॥ तावत्कोकिल विरसान् यापय दिवसान्वनान्तरे निवसन् । पापन्मिलदलिमालः कोऽपि रसालः समुल्लसति ॥ २॥ जीतरां नीचोऽस्मीति त्वं ग्वेदं कूप मा कदापि कृथाः। अत्यंतसरसहयो परंपां गुणग्रहीतासि ॥३॥ पयि मलयज महिमाऽयं कस्य गिरामस्तु विपपस्ते । दुगिरतो यदुगरलं फपिनः पुष्णामि परिमलोद्गाः॥४॥ रचीरवियक हमालस्यं स्यमय मनुषे घेत् । सम्वस्मिानाऽन्यः पुलर पालपिप्पति कः ॥५॥ पतः ·प्रयोगमा 18 गुवति माशु मिलिन्दे मालनि मा मौनमुपपासीः । गिरमा पदापारयः मादरमेनं पनि सुरतरवः ॥ ६ ॥ एषस्वं गानेऽस्मिन् कोकिल नकल कदाचिदपि पुर्याः। माजारपशंकपाश्मी न त्यां निभन्नि निर्दपा. काकाः ॥७॥ किं बलरमरतः किं पुनरप्रापितन पपुपा है । सलिलमपि पर तापक- मर्षय पदनं प्रयाति हपितानाम् ॥ ८॥ धीरध्वनिभिरलं ते नीरद मे मासिको गर्मः । एन्मदपारण्याचा मध्यंजटरं समुच्छति ॥६॥ विदुषां पचनावापः सहसायान्ति नो पहिः। यातारपर पराशन्ति द्विरदानां रदा इथ ॥१०॥ पंगभयो गुणयानपि १ : संगविशेष पूज्यते पुरुषः ।

·दुपातिकमा 167 साल टोपट निन्दिनी मति । निमिटरमापरली गरदार सहन व 12 दियो दाम्पायुदा पी मनोति दगदम्रन् । সারাদিঃ प्रयाया महामानः ॥११ पति मानिदनमशंन मध्। fe faति मंधिय गंग्युनतमामनन ॥१४॥ farai मापन: गायन पनि नमारा। नाति मानः कादियाननवानिय पियंकः॥१॥ मायामपदाधिमानिननगतिः । पारिजालोकानागुप्ततो पन: ॥१५॥ मबारगामा भवती शिनी पपांनदिघीतमि मदुगापाः ।

·स्कोपपानि न युक्तमेतत्तु पुरो पदस्या- स्लरंगभंगामाटोफरोपि ॥१७॥ गिरिगहरेषु गुरुगर्षगुंफितो गगराजपोतनं फदाऽपि संपरः। पदि पुप्पते हरिशियः स्तनन्धपो भपिता करेणुपरिरोपिता मही॥१८॥ पोभिंगरूपां परथायराभि- सिरसता यान्ति नरा महस्यम्। মাঘীঘা ঘাঘ न जातु मौलो मपयो वसन्ति ॥१६॥ निष्पातोऽपि च वेदान्त सापुरत्वं नैतिदुर्जनः। चिरंजलनिधी ममो मैनाफइप मार्दयम् ॥२०॥ मामिनीविलासस्य मास्ताविकदिलासात् । १२-संकीर्णपद्यानि। गगन गगनकारं मागरः सागरोपमः। रामराषणपोयुद्ध 'रामरावषयोरिथ ॥१॥ प्रचतुर्पदनो प्रया दिपारपरो हरित भभाललोधन: शम्मभगवान्यादरापः ।

·मंगलमाहिन्यातापनि पलारामुकुलम्रान्या गुफतुगडे परत्यतिः। मोऽपि जम्बूफलधान्या नलि घनमिल्छति ॥३॥ जीयनग्रहणे नम्रा गृहीत्या पुनममताः । किं कनिष्ठाः किमु ज्येष्ठा धर्टीयन्त्रम्य दुर्जनाः ॥४॥ विटानेय विजानानि विसनपरिश्रमम् । न हि यम्या विजानानि गुर्यो' प्रमयदनाम ॥५॥ यदि सन्ति गुणाः पुंमा यिकमन्येय ने अयम् । न हि कस्तूरिकामोदः शपयन विभाव्यतं ॥३॥ अहो खलमुजङ्गस्य विचित्रोऽयं वयक्रमः। अन्यस्य दशति श्रोत्रमन्यः प्रावियुज्यते ॥७॥ भवन्ति नरकाः पापात्पापं दारिद्रयमम्भवम् । दारिद्रयमप्रदानेन तस्माधानपरो भयेत् ।।८।। तृषाल्लघुतरस्तूलस्तूलादपि वायुना किन नीतोऽसौ मामयं प्रार्थयेदिति ॥६॥ काकः कृष्णः पिक कृष्णः को भेदापिककाकयोः। घसन्तसमये प्राप्ते काकः काकः पिक पिकः ॥१०॥ अहो केनेशी बुद्धिर्दागरणा तय निर्मिता। त्रिगुणा श्रूयते बुद्धिर्न तु दाममयी कचित् ॥११॥ अखिलेषु बिहहुषु । हन्त स्वच्छन्दवारिषु । शुक :पसरपन्धस्ते मघुराणां गिरा फलम् ॥१२॥ च याचकः।

·5
-
Tirala
Ter: गपंत्र प्रपा पितृपंपी मिर
पाएं परिपग पागप पारपनं ॥१॥
पन्तु मादिपा पन्तु सतमिन्दपः।
मदिना पिदुपा पापन रपरणापलरं तमः ॥१४॥
पूर्वमन्द्रो पनी कृपा नदी नुरप गमनः।
पर परोपकाराप विधाष पिनिर्मिताः ॥१५॥
पाहि प्रमनि दरांषु मेषनं ग मुपरिधनान् ।
तस्प विनारिता पुटिनलपिन्दुरिपाम्ममि ॥१६॥
एनापि एपुत्रए मिही पिति निर्भगम् ।
पप दभिः पुर्भारं पानि गईमी ॥१७॥
म संपलं मनुप्पंप देष देवेष्यपि प्रभु।
धनदेपि स्थितं मिने। गर्माग्यरपरी ॥१॥
कामले कमला शेतं हरः गते हिमालपे।
दीराधीहरिः शंते मापे मत्युपणापा ॥१६॥
पणः पापयरपेष विणाम प मशयत् ।
पणत्यागे पुलो पिया कणस्पागे फुलो धनम् ॥२०॥
अपमा घनमिरन्ति धनमानी ग मपमा
एसमा मानमिति मानो हि महतां धनम् ॥२१॥
पियति नैप गान्ति संगदोपण साधयः ।
भाष्टिा महामनन्दनं न विपापते ॥२२॥

·४ संस्कृतसादिस्यरसायमिः अन्ना वंशा यीणा पाणी नररच नारी चा पुरुषविरोपं प्राप्ता भवन्ति योग्या भयोग्याश्च ॥२३॥ प्रत्यहं मत्पवेचेत नरमरितमात्मनः । किन मे पशुभिस्तुल्यं किं नु सत्गुरूपैरिति ॥२४॥ गतेऽपि वसि माया विद्या सर्वात्मना बुधः । यपि स्यान फलदा सुलमा साऽन्यजन्मनि ॥२५॥ सर्वधा व्यवहर्तव्यं कुतो यवचनीयता। यया स्त्रीणां तथा वाचां साधुत्वे दुर्जनोजनः ॥२६॥ 'वादपि कठौराणि मृदूनि कुसुमादपि । खोकोसराणां चेतांसि को हि विज्ञातुमर्हति ॥२७॥ यस्वं नास्ति खयं प्रज्ञाशांनतस्प करोति किन्। लोचनाभ्यां विहीनस्य दर्पणः किं करिष्यति ॥२ 'चिन्तनीया हि विपदामादायव प्रतिक्रियाः । न कूपखननं युक्तं- प्रदीप्ते बहिना गृहे ॥२॥ ऐश्वर्यस्य विपणंसुजनताशीपस्य वाक्संघमो ज्ञानस्योपथमा श्रुतस्य विनयो वित्तस्य पात्रेव्ययः । अक्रोधस्तपसाक्षमावलवताधर्मस्पनियाजता सर्वेषामपिसर्वकारणमिदं शीलं परं भूषणम् ॥३०॥ नानाफपीनाम्।

·४५ मन्पपमासम् १३-मन्थरामात्सर्यम् । मपमोम्यः शातिदासी पत्तो जाता कैकेय्या तु सहोपिता। प्रासादं पन्द्रसंफारामारोए पहच्यपा सिराजपथां कृत्स्ना प्रकीर्णकमलोत्पलाम् । अयोध्यां मन्थरा तस्मात्मासादादन्यदैवत ॥२॥ पताकाभिषराहभिर्यरय समलंकृताम् । सिक्तां पन्दनतोपैश्य शिरस्नातजनर्पताम् ॥३॥ मारुपमोदकदस्तैरप दिजेन्द्ररमिनादिताम् । सन्देवगृहमारां सर्ववादिननादिताम् ॥४॥ हटममुदितैः पौररुच्छितापजमालिनीम् । अपोप्पां मन्परा दृष्ट्वा परं विस्मयमागता ॥५॥ सा होत्फुलनपनां पारटुरक्षौमवासिनीम् । भविदूरे स्थितां दृष्ट्वा धात्री पमच्छ मन्थरा ॥६॥ उसमेनाभिसंयुगा हणार्थपरा सती । राममाता धनं किंतु जनेभ्यः संमपच्छति ॥ प्रतिमा प्रदर्षः किं जनस्यास्पं पं शंस में। कारपियति किपाऽपि संमहष्टो महीपतिः ।। विदीर्यमाणा हर्षेण धानी तु परया मुदा । मानवऽप कुन्जाप भूपसी राघवेभिपम् ॥ +--

·संस्कृतसाहित्यरसावलिः
श्वः पुष्येण जितको यौयराज्येन चानयम् ।
राजा दशरथो राममभिपेक्ता हि राघवम् ॥१०॥
धाश्यास्तु वचनं श्रुत्वा कुब्जा क्षिप्रममर्पिता।
कैलासशिखराकारात्मासादादयरोहता ॥११॥
सा दयमाना झांघेन मन्थरा पापदर्शिनी ।
शयानामेव कैकयीमिदं वचनमब्रवीत् ||१२||
उत्तिष्ठ मुटे कि शेषे भयं त्यामभिवर्तते ।
उपप्लुनमघौघेन नात्मानमयबुध्यसे ॥१॥
अनिष्टे सुभगाकारे सौभाग्यन विकत्यसे ।
चतं हि तव सौभाग्यं नद्याः स्रोत इवोप्णगे ॥१॥
एपमुक्ता तु कैकयी मष्टया परंपं.वचः ।
कुब्जया पापदर्शिन्या विपादमगमत्परम् ॥१५॥
कैकेपीत्वत्रवीत्कृजां ऋचित्क्षमं 'नं मन्थरे ।..
विपएणवदनां हि त्वां लक्ष्ये भृशंदुःखिताम् ॥१३॥
मन्थरा तु वधः अत्या कैकेय्या. मधुराक्षरम् ।
उवाच मोघसंयुक्ता वाश्यं वाक्यविशारदा ॥१७॥
सा विपरणतरा भूत्या कुम्जातस्यां हितैपिषी।
विपादयन्ती प्रोवाच भेदयन्ती प .राघषम् ॥१॥
अयं सुमहदेवि प्रतं त्वमिनायनम् ।।
रामं दशरयो राजा यौवराज्याभिषेश्यति ॥१६॥

·"मभरामारसम् माऽस्पगाधे भये ममा दुग्पशोकममन्यिता। दयमानानलेनेय स्वदितार्थमिहागता ॥२०॥ तप इम्पेन पोफेपि मम दुर्ग महायेत् । स्वपदी मम वृदिरा भयेदिह न संशयः ॥२१॥ नराधिपणे जाता महिपी स्पं महीपतेः । अप्रत्यं राजधर्माणां कर देश म पुप्पस ॥२२॥ धर्मपादी शठो भर्मालपणवादी प दारणः। शुदमायेन जानी तेनैवमतिसन्धिता ॥२३॥ उपस्थितः मानस्त्यपि सान्त्यमनकम् । अर्धनैयाधते भतां पोसएपां पोजयिष्यति ॥२४॥ अपामा तु दुष्टारमा भरतं तर पन्धुपु । पप्प स्थापयिता रामं राज्ये निहतकण्टके ॥२५॥ शः पतिप्रयादेन मानेष हितकाम्पपा । भाविप इयांगेन पाले परिधृतरत्यया ॥२६॥ पथा दि पुर्याच्यपूर्या सो पा- मत्युपेक्षितः । राजा दशरथेनाथ सपुत्रा स्यं तथा कृता ।।२७॥ पापेनाननसान्त्वेन पालो नित्यं सुखोधिता। रामं स्थापपिता राज्ये सानुपन्धा हता हासि ॥२८॥ सा मासकालं फैकेपि चित्रं कुरु हितं तव । पापस्व पत्रमात्मानं मां च विस्मयदर्शने ॥२६॥ ज ·संस्कृतसाहित्यरतावलिः है मन्यरापा पयः श्रुत्वा अपनात्सा शुभानना । एतस्थौ हर्पसंपूर्ण पन्द्रलेखेप शारदी ॥३॥ मतीप सा तु सन्तुष्टा फैकेयी विस्मयान्यिता। दिव्यमाभरणं तस्यै कुजायै प्रददौ शुभम् ॥३॥ दत्या त्याभरणं सस्यै कुन्जायै प्रमदोत्तमा। फैकपी मन्थरां हटा पुनरेयानयीदिदम् ॥३२॥ इदंतु मन्थरे मामाज्यातं परमं प्रियम् । एतन्मे मिपमादधातं किं या भूपः करोमि ते ॥३३॥ रामे पा भरते याऽहं यिशेपं नोपलक्षये। सरमाशुष्ठाऽस्मि पदाजारामं राज्पेऽभिपेपपति॥३४॥ म में परं किंचिदितो परं पुन: प्रियं मिपाई सुयपं पयोगाम् । तपा योगन्यमतः प्रिपोत्तरं परं परं तं प्रददानि पृणु ॥३॥ १४-मन्यगमात्सर्यम् । हिनीगांश मन्यरा यायगणनामुगापामा हिना । वाई ततो पार कोलममन्विता ॥१॥ प हिममापाने हायगि मामि । योहमागामा मारमानमायुषपणे ॥

·मन्धरामात्सर्यम् मनसा महसामि त्यां देवि दुःखार्दिता मती । पच्छोचितप्ये इष्टाऽसि प्राप्यत्वं पसनं महत्॥३॥ योगामि दुर्मतित्यं ते काहि माजा प्रहर्षपेत् । भरः सपत्नीपुत्रस्प वृद्धि गृत्योरिषागताम् ॥४॥ भरतादेव रामस्प राज्यसाधारणापम् । तनिपिन्स्य पिपरणाऽस्मि भयं भीतादिजायते ॥५॥ लघमणो हि महापा राम नत्मना गतः। रानरमापि भरतं कार लक्ष्मणों पपा ॥६॥ प्रत्याससफमेणापि भरतरपेय भामिनि। राज्यप्रमो पिसृष्टस्तु तपोस्तापपपीप: विदुपा पनपारिने माशप प्रासकारिणः । भपात् प्रदेपे रामद पिन्सयन्ती तपासातम् ॥८॥ सुभगा फिल फौसष्पा पस्याः पुप्रोभिपेयने । पीपराम्पेन महताब पुषण मिजोरम मासा पसुमती प्रीति प्रतीतां तरिद्धिपम् । परपास्यसि कोसल्यां दागीषावं लालिः ॥१०॥ एवं ग स्वं महारमाभिस्तम्या प्याधिपसि। पुत्रशतप रामप अपत्यं हि गमिप्पनि ११॥ तामा परमभीती मुपती मायरा तरः। रामरपेष गुपान्देशी सिपी इसपर l .

·संमातरम
पर्मगो गुलः हः गापारमः
राको रामोसो पौराति
परपदीयोः विपति।
Tो भुषा रामाभिषेषता र
m imgru मा माग गरे ।
imate Ram Rfur fri
ये गाना गापापा TE
Antifitem. मा भयो ग
mit R AT HEMLI
irste RINIK AIgig
१५ मा सगा ना !
arry tittantra
मानापानमा
Kamal if not maint ki
.
गा

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्यरमायलिः दोनिराकृता पूर्व त्वया सौभाग्ययत्तपा। राममाता सपनी ते कथं घेरं न यापयेत् ॥३३॥ यदा च रामः पृथियीमयाप्स्यते मन्तरवाकरशैलसंयुताम् । सदा गमिष्पस्यगुभं पराभयं महेव दीना भरतेन भामिनि ॥३॥ पारमीनीयरामायणस्यापोम्याकारता १२-पुत्रप्राप्तिः । (नेपथ्य) मा पनु पारनं कुरु । कयं गत पगम्मनः कृतिम् ।रामा (को क्या।) अमिरियमविनयको गु बटोर निशि. बने । (शम्दानुगारगारमपिम्मपम्।) पे को 3 অসমসাললাগালাগা বাস। अधपीतलन तुरामदमिष्टकमरम् । प्रकीरितुं निशि पलात्कारण कति ॥१॥ (नारियन ययानिरिकमा नागिनीभ्यो बालः) बाला-गम्मन मिदग्नान गपिये। मामा-पिनी नानिमिशाल पानि पि. काम - रमः । स्थान सनु पिरोन मदनमानिनामामि। मानिस बालेगिमगपुरे मिल में मरागमनामनाम पनि।

·पुषप्राप्तिः ५३ दिसीपा-एमा पनु फेसरिती त्या संधयति पदि तस्याः पुनम मुशसि। पालासस्मितम् ) दो बलीयः पशु भीतोऽस्मि । (एमपरं दरांपति।) महतस्तेजसो पीजं पालोऽयं प्रतिगमाति मे। स्फुलिंगायस्पया पहिरेषोऽपेच इप स्थितः ॥२॥ अपमा-पास एनं पातमृगेन्दं मुशा अपरं ते कीडन दास्यामि । पाल-कुत्रादेपेतत् । (इति दल प्रसारपति ।) राजा-फर्य यापतिलक्षणमप्यनेन धायते । द्वितीया-सुमते म राय एप पाइमायण विरमयितुम् । गष्ठ स्यम् । मदीप उरमे मार्कण्डेयस्यर्षिकुमारस्य यचि- त्रितो मृत्तिकामयस्तिपति । तमस्योपदर। मयमा-तया।(नियान्ता।) पालः-मनेनेव तापत्कीरिप्यामि (इति तापसी विलोप मिति।) राजा-स्पृश्यामि खलु दयितापास्मै । तापसी-भयतु । म मामयं गणयति । (पार्षमयलोक- पति । कोऽत्र ऋषिकुमाराणाम् । (राजानमघलोर) मद. मुव एहितायत् । मोवपानेन दुमोकदस्तप्रहेण डिम्भलीलया माध्यमानं बालमृगेन्द्रम्। राजा-(उपगम्य । सस्मितम् । अयि भो मनिपुर।

·५४ संस्कृतसाहित्यरमावलिः एवमाअमविरुद्धवृत्तिना संयमः किमिति जन्मतस्त्वया । सत्वसंश्रयसुखोऽपि दृष्यते कृष्णसर्पशिशुनेय चन्दनः ॥३॥ तापसी-भद्रमुप न सल्यपपिकुमारः। राजा-अाफारसदृशं चेष्टितमेयास्य कथयति । स्थानमन्य. पातु पयमेवंतरिणः । ( ययाम्यर्षितमनुतिष्ठन् पालस्पर्शमु. पलभ्य । आत्मगतम् ।) अनेन कस्यापि कुलांकुरेण स्पष्टस्प गात्रेषु सुग्वं ममैवम् । को निति तसि तस्य कुर्या- यस्यायमगात् कृतिनः प्ररूढः ॥४॥ तापसी-(उमौ नियंग्य) आश्चर्यमाश्चर्यम। राजा-यायें किमिय। तापमी-अस्य पालम्य परायादिमी पारुतिरिति पिस्मापिनाऽस्मि । अपरिचितम्पापितेऽनिलोमासवृत्त पनि। राजा-पालमुपलायन् । न मुनिशुमारोऽयमय को भ्यपदेश । नारसी-पुरयंशः। राजा-(धारमगतम। कथम। एकाग्ययो मम। प्रतः मनु मनुशारिणमेनमत्रमती मम्पते । यस्तापौरपापा. मन्य पुलयतम् । भयनेषु, सुधामितप, पर्य दिनिरचार्यमुरालि पंनियामम् ।

·पुरमाप्ति नियतकपतिव्रतानि परपात् तरुमूलानि गृहीभवन्ति सेपाम् ॥ ५॥ (प्रकाराम् ।) म पुनरारमगत्या मानुगणामेप विषयः। तापसी-यया मनमुपो भराति । अप्सरसम्पन्धेनास्य पालस्य अनन्यत्र देवगुरोस्तपोपने मस्ता। राक्षा-(सात्मगतम्)त दितीयमिवभाजननम् । (अफाराम् 1)सातभपती किमायस्य राज पक्षी। तापसी-वास्तस्य धर्मदारपरित्यागिनो नाम संकीर्तयितु चिन्तयिष्यति राजा--(स्वगतम्।)श्य सनु फया मामेय लयीक- रोति । पदि तापदस्य शियोर्मातरं मामता प्यामि । सयपाs. पाप्या परदारप्यपदार। (प्रयिश्प गएमयूरहना।) तापसी-सर्वदमन शान्तसापाय परप । पाला--(साटिपम् । कुन मे माता। उमे-मामसारश्न यश्चितो मात्यत्सतः। हितीपा-यत्स अस्य मृत्तिकामयूरस्य रम्पत्यं पश्यति भक्तिोऽसि । राजा-(भारमगतम् ।) किया शकुन्तलेश्यस्य मातु. राख्या । सन्ति पुनर्नामधेवसारश्यानि | अपि नाम रुगएप्णि- केप माममानमस्तायो मे पिपादाय पाल्पते। पाल:-(पीडनकमादथे। ) मातः रोचते म एप भद्रम- प्रथमा-(पितोपरी सोयगम्।) अहोरखाकरएएकमस्य मणिमन्धेम श्यते। पूरा

·No text on this page.

·No text on this page.

·५४ संस्कृतसादित्यरसायलिः एयमासमपिमदत्तिना संपमः किमिति जन्मतस्त्वपा । सत्वसंझपमुखोऽपि दृप्यते कृष्णसर्पशिगुनेय चन्दनः ॥३॥ तापमी-मद्रगुण नसल्यपगरिकुमार। रामा-माकारमा घेरितमेपास्य कथयति स्थानमाय. पातु परमेणिः । ( पयाम्पपितमनुतिछन् पालपांगु. परम्पामाग्मगतम्।) मनेन फस्यापि फुलांकुरण एटस्प. गात्रेषु, सुग्यं ममेयम् । को निति चेतसि सस्य फुर्या- पस्यापमहान् कृतिनः प्रहः ॥४॥ मातमी-(उभी नियंग) भाग्यमाश्यम् । राजा-माय किमिय। तापमी-प्रा पालम्प यादिनी प्रातिरिक्त चिम्मारिवाग्मिा मारिधिकातितिलोमा मजला गजा पालमुगलाना ) , पंगुनिएमा पमप कोम्याग । नामी-पुरुषगा। गा-(प्रारमगतममा गयो ममामा' गनु परदागिनमेनपत्रमती ममतं । प्रायनतारा. मर्यकालमा भरनप गुपामिर, पर्व दिनिरचारमुलिनिवागम।

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्यरतावलिः राजा-अलमायेगेन। नन्विदमस्य सिंहशापविमापार भ्रष्टम् । (यादातुमिच्छति।) उमे-मा खल्विदमवलन्थ्य । कथं गृहीतमनेन ।(विस्म- यादुरोनिहितहस्ते परस्परमवलोकयतः।) राजा-किमर्थ प्रतिषिद्धाः स्मः। प्रथमा--पोतु महाराजः । एपऽपराजिता नामीपधि- रस्य जातकर्मसमये भगवता मारीचेन दत्ता । एतां फिल मातापितरायात्मानं च यजयिन्याऽपरो भूमिपतितां न गृहाति । राजा-अय गृहाति। प्रयमा-ततस्तं सपो भूत्वा दशति । राजा-मयनीभ्यां कदाचिदस्याः प्रत्यक्षारता विक्रिया। उमे-अनेकशः। पना 7-(सहर्षमान्मगतम् ।) कयमिय सम्पूर्णमपि में मनोरयं नामिनन्दामि । ( यालं परिप्यजने।) द्वितीया-सुनते पहि । इम पृतान्तं नियमध्यातायै शकुन्तलाय निवेदयावः। (निपान्ते।) पालः-मुच माम् । यायन्मातुः सकारां गच्छामि । राजा-पुत्रक मया मदेव मातरममिनन्दयिष्यति। यालः-मम मलु नानो दुष्पन्नः। न स्यम् । पजा-(मम्मितम।) पप विपाद एय प्रत्यायपति। अभिमानायुम्नलम्य सप्तमाएकात् । .

·No text on this page.

·:५६
संस्कृतसाहित्यरतावलिः
राजा-अलमायेगेन । नन्मिदमस्य सिंहशायविमदापार
भ्रएम् । (आदातुमिच्छति।)
उमे-मा खल्विदमयलम्ब्य । कथं गृहीतमनेन । (विस्म.
यादुरोनिहितहस्ते परस्परमयलोकयतः।)
राजा-किमर्थ प्रतिपिद्धाः स्मः ।
प्रथमा-ऋणोतु महाराजः । पपाऽपराजिता नामौषधि-
रस्य जातकर्मसमये मगवता मारीचेन दत्ता । पता किल
मातापितरावान्मानं च वर्जयित्वाऽपरो भूमिपतितां न गृहाति।
राजा-अथ गृहाति।
प्रथमा-ततस्तं सपो मूत्या दशति ।
राजा-भवतीभ्यां कदाचिदस्याः प्रत्यक्षीरता विक्रिया।
उमे-अनेकशः।
राजा-(सहर्पमात्मगतम् ।) कथमिव सम्पूर्णमपि में
मनोरयं नामिनन्दामि । (यालं परिप्वजते ।)
द्वितीया-सुव्रते पहि । इमं वृतान्तं नियमव्याप्तायै
शकुन्तलायै निवेदयायः।
(निप्फान्ते।)
यालः-मुञ्च माम् । यावन्मातुः सफाशं गच्छामि ।
राजा-पुत्रक मया सदैव मातरममिनन्दयिष्यसि ।
याल:-मम पलु तातो दुप्यन्तः। न त्यम्
राजा-(सस्मितम् ।) पप विवाद पय प्रत्याययति ।
अमिशानशाकुन्तलस्य सप्तमाका ।

·No text on this page.

·५.
संस्कृतसाहिन्यरतावलिः
तेन संस्पृष्टगात्रस्य भीमसेनस्य वै तदा ।
संज्ञा मुमोह सहसा वरदानेन तस्य हि ॥१०॥
निगृह्येनं महायाहू ततः स भुजगस्तदा ।
विमुच्यास्य भुजी पीनाविदं वचनमब्रवीत् ।।१२।।
दिष्टस्त्वं तुधितस्याद्य देवैर्मक्ष्यो महामुज।
न हि मे मुच्यते कश्चित्कथंचित्पग्रहं गतः ॥१२॥
गजो या महिपो वाऽपि पप्ठे काले नरोत्तम ।
नासि केवलसर्पण नियन्योनिषु वर्तता ॥१३॥
गृहीतः कौरवश्रेष्ठ वरदानमिदं मम ।
तमुवाच महापाहुभीनसेनो. भुजगमम् ॥१४॥
न च कुप्ये महासर्प न चात्मानं विगर्हये ।
दैवं पुरुषकारेण को वश्चयितुमर्हति ॥१५॥
देवमेव परं मन्ये पुरुपार्यों निरर्थकः ।
किन्तु नाद्यानुशोचामितथाऽत्मानं विनाशितम् ॥१६
यथा तु विपिने न्यस्तान् भ्रातृन राज्यपरिच्युतान् ।
विनष्टमय मां श्रुत्या भविष्यन्ति निरुथमाः ॥१७॥
धर्मशीला मया तं हि पाध्यन्ते राज्यगृदिना ।
मातरं चैव शोचामि कृपणां पुत्रदिनीम् ॥१॥
याऽस्माकं नित्यमाशास्ते महत्वमधिकं परैः।
तस्याः कथं त्वनाथाया मदिनाशामुजंगम ॥१६॥

·५६
'मालपलक्षम
अफलास्से भविष्यन्ति मयि सर्प मनोरथाः।
एपंपिघं यह तदा विललाप पृकोदरः ॥२०॥
भुजंगभोगसंन्द्धो नाशकप पिष्टितुम् ।।
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेपो पभूवावस्थचेतनः ॥२१॥
द्रौपदी परिपप्रच्छ फ भोम इति भारत ।
यशंस तस्मै पांचाली पिरपातं वृकोदरम् ।।२२।।
महाभारतस्य यमपर्यतः
१७-ब्राह्मणलक्षणम् ।
युधिष्ठिर उपाय।
गुप्यतामयमायुप्मन् भ्राता मेऽमितथिममा।
पपमादारमन्यं ते दास्थामा सुनिपारणम् ॥१॥
रापं उपाय।
मादमेनं पिमोरयामिग पाइन्यदपि कामये ।
प्रश्नानुपरितानप म्यादरिप्यसि मम॥२॥
भय पधादिमोपयामि मातरं ते शोदरम् ।
पुधिधिर उपाय।
भूहि सर्प पथापामं प्रतिपदयामि ते पयः॥
सर्प उपाय।
प्राहाणः को भपेद्राजन् वेचंदिप युधिष्ठिर।
प्रीहतिमतिं त्वां हि पापपेरनुमिमीमहे ॥१॥

·संसठसाहित्यरजापतिः युधिधिरण्याघ। सस्पं दानं घमाग्रीमानृशंस्पं तपो एणा। रश्यन्ते पत्र नागेन्द्र सघ्राह्मण इति स्मृतः ॥२॥ पेचं सर्प परं प्रध नि समसुखं च पत् । पन्न गत्या म शोचन्ति भयतः किं वियबितम् ॥३॥ सपं उपार। पातुर्पपये प्रमाणं च सरपंच ग्राम पहि। शतप्यपि न सत्यं च दानममोघ एप ॥ भानृशंस्पमहिसाग पृणा प युधिष्ठिर । पेचं पपान नियमसुष्यं नराधिप ॥५॥ ताम्यां.दीनं पदं गाया तदस्तीति लषये। पुधिधिर उपाल। गई पस्यलदम विज तय न पिगतं ॥१॥ नये गयो मददी प्राणी न प प्रामयः । पापले गतंग प्राणः स्मृतः ॥ पनन्न भयम्मत गमिति निर्विगत् । पानभवना प्रो. म प पिnीति !! ताभ्यां नमतानगर नई मातीति। पथर्मनन्मनं म' न होनं मनिं ॥1 पपा गीतोगार्म भयंतांगंगासमा एवं मुनानाम्यानं नास्ति पतपत्॥१.4

·No text on this page.

·.
1
infere
पा र माया म नहपानमा
दिनां वरः ममामा गरिदियमेव है :
ििा- मामा भ्राता मामन मंगनः ।
श्रीमान महत' श्रामानाश्रम नगगमा २
रन "य
गति
7
.
71
१-माचिका
उनव पिर माया मा
कुलम दया गनिमान .
हिनस्ति । परन्यमान
जीवति । मडादितमादा :
चितं दानं देशकालाचित मालगा.
परायपः समय निमाया प्रत्यास चाला
पौराणिक श्रुतम्।
परहिंसापरद्रव्यपरदारपराङ्मुखः
गंगाप्याह कदाऽऽगत्य मामयं पाययिष्यति ॥१॥
अन्याय परामृष्टवान् । यदाऽऽजन्मनो मयाऽपि पहिमा
ताऽस्ति न परदश्यमनीत्या गृहीतं न परदारामिला
४.तः। तदहमपि तविशेषणत्रयविशिष्ट पप । पतः
यकृत्यं दूरतस्त्यतं सुकृत्ये च मनिः कृना।
सत्यनिष्ठकमान नीतं च सकतं पयः ॥२॥

·No text on this page.

·संतसाहित्यरतालि प्रयंम कालः संप्रासः प्रियो पस्ते मिपंवद । भलंकृत याभाति येन संपत्सरः शुभः ॥४॥ नीहारपगयो लोरः पृथिरी मस्पमालिनी। जलान्यनुपभोग्यानि सुभगो इम्पपाइनः ॥५॥ नयामयणगाभिरम्पर्य पितृदेयताः । गृलामपएकाः फाले मन्नो विगापमपाः ॥६॥ मापकामा मनपदाः मम्मनतरगारसाः । विपरनि महीणा पात्रा पिजिगीप: 13m सेयमान गर्ने दिशगन्तकर्मपिताम् । विहीनतिर मी नासरा दिक प्रकाराने का মহা মিয়ানী যুব লাশ । पपाधनामा गुणरहिमयान हिमवान् गिरिः ।। গলদা চারা সঃ প্রাঃ। दिवसागुमादिगारमसलिमmom मृदुमूपाः सुनीहाराः पदोना: ममाटिनाः । सन्यारएगा हिमध्यरमादियमा भानिमाम्मतमा॥११ निताशायरापनाः पुगनीना हिमामा । पीलदारामाग्निपामा पानिमा १२॥ गरगंगालमाभाग ! निग्वामान्य यादरपत्रमा माग 1 ·रेमाला पोगना परमलिना पोर्षमान राजने। मापारपामा खाप पप गोमते ॥१४॥ मरर पारिलो हिमपिदरण माग्मतम् । पानि पश्चिमो पापुःकाले मिगुणशीतल ॥ पापपरामि पपगांधमपन्नि । गोभन्ने पुदितं मदाशिमोगारमः॥१॥ परपुमानिभिः गिरोभिः पूर्णनएएलैः । गोमन लिपिमालम्पासालयः फनकपमाः ॥७॥ मपावर परलिमिनीहारमपृतः दरमप्युदिन : गाइप लपने ॥१८॥ पामाधीपः पूर्या मध्याहे पर मुप्पः। सक्तः किनिदाएदुरापः शोभते चितो ॥१६॥ যায়নিধন কিবিশ্বায়ালা पनानां गोमते भूमिनिषिष्टतरणातपा ॥२०॥ स्यन् सुविपुलं शीतमुदकं शिरदः सुग्यम् । अम्पन्मपिता पन्गा प्रतिमंहरते करम् ॥२१॥ एते हि ममुपामीना पिहगा जलधारिषः। भाषगाहन्ति सलिलमनगरमा दयाहयम् ॥२२॥ अपरपापतमोनदा मीहारतममामृताः । प्रसप्ता व लक्ष्यन्त विपुषा पनराजपः ॥२३

·६
संस्कृतसाहित्यरतनावलिः
पापमंछन्नमलिला
मतविजेयसारसाः ।
हिमाईवालुकास्तीरैःमरितो भान्ति माम्प्रनम्॥२१
तुपारपतनाच्चैय
मृदुत्वादास्करस्य च।
शैत्यादगाग्रस्थमपि प्रायेण रमवज्जलम् ॥२५॥
जराझझरितः पत्रः शीर्णकेमरकर्णिकः ।
नालशेपा हिमध्यस्ता न भान्ति कमलाकरा:॥२६॥
पाल्मीकीयरामायणस्पारण्यकाएतः।
२०-पार्वतीपरीक्षा।
अथाजिनापाढधरः
प्रगल्भयाग
ज्यलनिय ग्राममयेन जमा
वियेश কমিথিলবণীখন
शरीरपद्धः प्रथमाधमो पधा ॥१॥
समातिषपी
पाहुमानपूर्वया
गपंग प्रत्युदियाग पार्यती ।
भयन्नि माम्गडपि निविष्टमा
पपुर्विगपेप्यनिगौग्याः मियाः
विधिमयुक्तां परिणय मकिपा
परिश्रमं नाम यिनीय पपणम् ।
मां ग परगनय पापा
पषतुमनुसितमः ॥३॥

·पागापाल परि मिया पुणभं रमिक যাবি নবিঘিায়ি । বি যশা সবি গান भारीरमा पनु पर्ममापनम् ॥४॥ पगुच्यमे पापनि पापपरा # মিশমিশা गोलमुदारदर्शने नपस्रिनामप्युपरामा ITHI मापनमस्कारपिरोपमारमना म मां पर मम्मतिपमहमि। पतः ममा मनमानि मंगतं मनीविभिः गगनपदीनमुल्यो १६॥ तीन मिपिट्रपती पाहुचमा जिगातिमाणदुपपसचापलः प्रपं मष्टुमनास्तपोषने न चंद्रष्टस्पं प्रतिययतुमहमि ॥७॥ फुले प्रमामिः प्रथमस्प अंधस- निलोकमौन्दर्पमिवोदित अमृग्यमेरपर्यसुखं नवं स्तफाफलं स्पाकिमतः परं पद || ·संस्कृतसाहित्यरमावलि दिवं यदि प्रार्थयसे या पिनुः प्रदेशात्तय देवमयः । अयोपयन्तारमलं समाधिना न रत्नमन्विष्यनि मृग्यते हि तत् ॥६॥ निवेदितं निश्वसितेन सोमणा मनस्तु मे संशपमेव गाहते । न दृश्यते शार्थयितव्य एव ते भविष्यति मार्थिनदुर्लभः कथम् ॥१०॥ कियच्चिरं आम्यमि गौरि विद्यते १ ममापि पूर्वाश्रमसंचितं तपः तदर्धभागेन लभस्व कांक्षितं . .. वरं तमिच्छामि च साधु वेदितुम् ॥११॥ सम्वी तदीया तमुवाच वर्णिनं नियोध साधो तव चेत्कुतूहलम् । अरूपहा मदनस्य निग्रहात् पिनाकपाणिं पतिमाप्तुमिच्छति ॥१२॥ न पेनि स प्रार्थितदुर्लभः कदा : सखीभिरस्रोत्तरमोदितामिमाम् तपाकृशामभ्युपपत्त्पते सखी . - 19311

·No text on this page.

·७.
पा।
संस्कलसाहित्यरसायलि.
इयं पतेऽन्पा पुरतो विडम्पना
पढया पारणराजहार्पया।
पिलोरप वृद्धीचमधिष्ठितं त्यपा
महाजनः रमेरमुखो भयिष्यति ॥१॥
पपुर्यिरूपाचमादयसन्मता
दिगंपरस्येन निवेदित
घरेषु पन्दालमृगाधि मृग्पत
तदस्ति किं ध्यरतमपि मिलापणे ॥२०॥
उपाय
चैनं परमापती हरं
मरिम नूनं पन पयमास्य माम् ।
अशोकमामान्यमचिस्पदतुर
हिपनि मन्दारपरितं महात्मनाम् ॥२१॥
विनतीकारपरंणमंगलं
निपटान गनिमगुग्गुन पा ।
जायरगरण निराशिपः गतः
किभिरायसनारमतिभिः
प्रक्मिनः मन ममयः ग गरी
त्रिलोचताप: निगमगांपाः ।
म भीमपः शिष पीने
व मनि पापावितरितानिRH
॥॥२२॥

·पदतीपरीक्षा विभूपपानामि पिनद्धभागि पा गजाजिनाम्प सुषधारि या । फपालि स्पादधनुशेयर न पिश्यमूतरपधार्यते वपुः ॥२४॥ सदंगसंसर्गमयाप्प फपपत ध्रुवं चिताभस्म रमाविशुद्धये । तथा हि मृत्याभिनयमियाच्युतं पिलिप्यते मौलिभिरम्परोफसाम् ॥२५॥ भसम्पदस्तस्य पेण गच्चत: प्रभितदिग्यारणयाहनो करोति पादायुपगम्प मौलिना विनिद्रमन्दाररजोरणागुतो ॥२६॥ पियक्षता दोपमपि च्युतात्मना स्वयैकमीशं मति साधु भापितम् । पमामनन्स्पास्मभुषोऽपि कारणं कथं स लक्ष्यमभयो भविष्यति ॥२७॥ घल वियादेन पपाशुतस्त्यया तथापियस्तापदशेपमस्तु सः ममात्र भाचकरसं मनः स्थित कामवृत्ति पनीपमीक्षते ॥२८॥ वृपा। न h- ·७२ संस्थतसाहित्यरतापलि निवार्यतामालि किमप्ययं पटुः पुनर्विवतुः स्कृरितोत्तराधरः । न केवलं पो महतोऽपमापते शृणोति तस्मादपि यः स पापभाक् ॥२६॥ इतो गमिष्याम्पथवेति वादिनी चचाल पाला स्तमभिन्नवल्कला । खरूपमास्याप च तां कृतस्मितः समाललम्ये पृपराजकततनः ॥३०॥ अचमभृत्यनवतानि तयास्मि दास: कोतस्तपोभिरिनि वादिनि पन्द्रमौली। महाप सा नियम सममुत्ससर्ज फ्लेशः फलेन हि पुनर्नवतां विघरो ॥३१॥ सुमारसम्मपस्य पंचमसर्गतः। २१-राजकुमारसम्मकः । मपमस्या सेतु यमुपयमानेषु क्रमेगोदावहारिणगरी, सिम्पुरतम्परा, गुर्शणजागरो, गान्धाराधिपानिपार पारसी साटाटयगरपगं मानापमानारगुः प्रतापगीत तिप्रEिANरमामा, प्रमारपनी माम राधिः । यो पयांगमगीन्यानिपिण्यमान र मलामी मुभोष पनानि ।

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्यरत्नावलिः
ततश्च प्राप्ते ज्यैष्ठे मासि पदुलपतद्वादश्या ध्यतीने
प्रदोपसमये समारुरुक्षति क्षपायौवने सहसैवान्तःपुरे समुद
पादि कोलाहलः घीजनस्य । निर्गत्य च ससंभ्रमं यशोवत्याः
स्वयमेव हदयनिर्विशेषा घायाः सुता मुयाति नान्ना राक्षः
पादयोर्निपत्य "देव दिण्या वसे द्वितीयसुतजन्मना" इति
व्याहरन्ती पूर्णपानं जहार ।
अस्मिन्नेव व काले राज्ञः परमसम्मतो दर्शितप्रमायः
सफलगणकमध्ये महितो हितय गणकस्तारको नाम समुपः
एन्य विज्ञापितवान् । “देव, भ्यताम् । मान्धाता किलयंविध
व्यतीपातादि सर्व दोषरहितेऽहनि.. सपूञ्चस्थानस्थिते.
प्येवं गृहेषु दृशि लग्ने भेजे जन्म । अर्याक्ततोऽस्मिन्नन्तराले
नाजनि जगति कधिदपरः ।, सतानां चयत्तिनामसपी
घकयनिविद्वानां महारतानाच भांजनं, सप्तानी सागराती
पालयिता, सततन्तूनां सर्वेपी प्रयतयिता, सतसतिसम,
मुतोऽयं देयस्यातः" इति।
मायतन समस्यामिपरिजनो निम्ल्यिालयः समान
शियाशिनः प्रचसकसकटकलोकः पुत्रगन्मोन्मयो महान ।
अन्योऽयुन्मादिम्य प रमण्यो रेणुः । चिमोती मला
श्यामान यिमस्मः । सांस्यं च ददो मरपतिः। दिशि विवि
पुपेरफोग पानुन्यात लोकेन द्रपिपराशयः ।
अनिशामति का पात्रीकरागुसिलाने पंपाणि पदालि
प्राप्युनि. पठं यमपनरनिय रायपधने, देवीयोपती
गगायत देवी रायधिषिम् ।पूर्ण प्रमदिया समपुर:
सर गरमित्र , प्रमायरिंणी रतनानिमिप पेला,
मरममननयनानपकालिी यादमेवामित्र प्रतिपन भगत.
।
F

·पती दिनरम् । पपाहियो तपोरपरि नपोरिपकाय- लीलतपा निदरामराजरा। দায়িত্ব যোবো। २३-दूतहनुमान् । पयो विज्ञापहनुमान् सुप्रीयस्य महात्मनः। पर्षमारप्यमूकातु पुप्लुप पत्र राघयो ॥ १ ॥ कपिरूपं परिस्परप हनुमान्मारमात्मजः। भिरूपं तनो भेजे पटयुद्वितपा कपिः ॥ २॥ मतरप हनुमान्यागा श्लपणपा सुमनोज्ञया । विनीतयदुपागम्य राघवी प्रणिपत्य च ॥३॥ पापमाप पती पीरी पपापत्मशंस प। सम्पूज्य विधियारी हनुमान्यानरोत्तमः ॥ ४ ॥ पाय फामनो पाश्यं मृदुः सत्यपरामामी । राजपिदेयतिमी तापमो संगितमतो ॥५॥ दशं कथमिमं प्राप्ती भवन्ती परवर्षिनी। ग्रामयन्ती मृगगणानन्यांश्च धनचारिणः ॥६॥ पम्पातीरमहान्वृचान्पीचमापो समन्ततः । इमां नदी शुभजला शोमपन्ती तरस्थिनौ ॥७॥ धेर्पयन्ती सुपाभी को युयां धोरयाससौ। निरपसन्तो परमुजी पीडयन्ताविमा: प्रजाः॥ ८॥ . GM4

·गंगरनिगाहनासायनि:
मिहविविती पीरी महापलपरामी ।
यममापनि गारे गीत्या शगुनारानी ॥ ६ ॥
श्रीमन्नी रूपमम्पनी गृपमयठयिमानी ।
हलिहलोपमभुजी पुतिमन्नी नरमी ।१॥
प्रभपा पर्यनेन्द्रोऽमी युयपारयमामिनः ।
राज्याहीयनरमग्यो कपं देशमिदागती ॥११॥
पमपचपी पीरी जटामएलधारिणी।
अन्योन्यमही पीरी देवलोकादिहागनी ॥१२॥
यदृच्छयेय सम्माप्ती चन्द्रमूया पसुन्धराम् ।
विशालवक्षती पोरी मानुपी देवरूपिणी ॥१३॥
भायतारच वृत्तारच पाहवः परियोपमाः ।
सर्वभूपणभूपाहाः किमय न विभूषिताः ॥१४॥
इमे च धनुपी चिने रलक्षणे चित्रानुलेपने ।
प्रकाशेते यथेन्द्रस्य वज्र हेमपिपिते ॥१५॥
सम्पूर्णाश्च शितैर्यापस्तृणाश्च शुभदर्शनाः।
जीवितान्तकरघोरैज्वलद्भिरिव पन्नगः ॥१६॥
महाप्रमाणो विपुलो तसहाटकभूपपो ।
खगावेतो विराजेते निर्मुक्तमुजगारिव ॥१७॥
एवं मां परिमापन्तं करमा नाभिभाषतः ।
सुग्रीचो नाम धर्मात्मा करिचहानरपुंगवः ॥१८॥

·No text on this page.

·मंगलमारियानानि भविस्तरममन्दिरामयिताम्पिसमयपम् परस्पं फगठगं यार यर्न मध्यमस्वरम् ॥२६॥ संस्कारमममम्पशामदुतामयियाम्यिताम् चारयति फ.फ्याणी या हृदयाहर्षिणीम् ॥३०॥ अनया चित्रया याचा प्रिस्थानध्ययनरथया। फस्य नाराप्यते चित्तमुपतामरररपि ॥३१॥ पयियो यस्य दूतो न भयंत्यार्थियस्प तु । सिदन्ति हि कयंनस्य कार्याणां गमयोऽनय ॥३२॥ एवंगुणगणेयुका यस्य स्युः कार्यमाघकाः । तस्य सिध्यन्ति मर्येऽर्या दूनवाक्यप्रचोदिताः ॥३३॥ एयमुक्तस्तु सौमित्रिः सुग्रीवसचिचं कपिन् । अभ्यमापन याक्यज्ञो वाक्यपयनात्मजम् ॥३४॥ विदिता नौ गुणा विद्धन्तुग्रीवस्य महात्मनः । तमेव चावां मार्गावः मुग्रोवं प्लयगेश्वरन् ॥३॥ यथा ब्रवीपि हनुमन्सुग्रीववचनादिह । तत्तथा हि करिष्यावी वचनात्तय सत्तम ॥३६॥ तत्तस्य वाक्यं निपुणं निशम्य प्रहृष्टरूप: पवनात्मजः कपिः। मनः सामाधाय, जयोपपत्ती सस्पं तदा कर्तमियेप ताभ्याम् ॥३७॥ पाल्मीकीयरामायणस्य किष्किन्धाकाण्डतः।

·No text on this page.

·कस्य संस्कृतसाहित्यरत्नावलि अविस्तरमसन्दिग्धमविलम्बितमव्ययम् उरस्थं कण्ठगं वाक्यं वर्तते मध्यमस्वरम् ॥२६॥ संस्कारक्रमसम्पन्नामद्रुतामविलम्विताम् वचारयति कल्याणी वाचं हृदयहर्पिणीम् ॥३०॥ अनया चित्रया वाचा विस्थानच्या जनस्थया । नाराध्यते चित्तमुद्यतासेररेरपि ॥३१॥ एवंविधो यस्य दूतो न भवेत्पार्थिवस्य तु । सिद्धन्ति हि कथं तस्य कार्याणांगतयोऽनघ ॥३२॥ एवंगुणगणैर्युक्ता यस्य स्युः कार्यसाधकाः । तस्य सिध्यन्ति मर्वेऽर्था इनवाक्यप्रचोदिताः॥३३॥ एवमुक्तस्तु सौमित्रिः सुग्रोवसचिवं कपिन् । अभ्यमापन वाक्यज्ञो वाक्यज्ञपवनात्मजम् ॥३४॥ विदिता नौ गुणा विद्वन्सुग्रोवस्य महात्मनः । तमेव चायां मार्गायः सुग्रीवं प्लवगेश्वरन् ॥३५॥ यथा ब्रवीपि हनुमन्सुग्रीववचनादिह । तत्तथा हि करिष्यावो वचनात्तय सत्तम ॥३६॥ तत्तस्य वाक्यं निपुणं निशम्य मष्टरूपः पवनात्मजः कपिः। मनः मामाधाप, जपोपपत्ती मगपं तदा कर्तुमिपंप ताभ्याम् ॥३७॥ पारमीशीयरामायणम्य किष्किन्धाकाण्डतः।

·रूपाएपनेकानि 1 समालानुसारेण पतन्नि घाट मेघा E २४-मेघः। गर्जन्ति शैलशिखरेविलम्पिपिम्पा मेघा यियुफयनिताहयानुकाराः । पेषां रपेण सहसोत्पतितर्मयूरैः खं पीज्यते मणिमयैरिव तालवृन्तः ॥३॥ पपनचपलयेगः स्थूलधाराशरोधः समनिनपटहनादः सप्टविद्युत्लताकः । हरति फरममूहं खे शशाङ्कस्य मेयो नृप इव पुरमध्ये मन्दवीर्यस्य : ভাসি मति यति गर्जति मेघः करोति तिनित्यम् । प्रथमभीरिय पुरुषः करोति तालीपु तारं पिटपेषु मन्त्र शिलासु गई मलिलेषु घरमा मंगीतपीणा एप तापमान-

·संस्कृतसाहित्यरतापलिः
२५ व्याघवृत्तम्।
(शुकः कथयति ।) भासीच मे मनसि । हो मोहमाय.
मेतेषां जीवितं साधुजनविहितं चचरितम् । तया हि । पुरुप
पिशितोपदारे धर्मबुद्धिः। श्राहारः साधुजननिन्दितो मधुपां-
सादिः । थमो मृगया। शास्त्रं शिवारुतम् । समुपदेष्टाः सद
सतां कोशिकाः । प्रज्ञा शकुनिज्ञानम् । परिचिताः श्यानः ।
राज्यं शून्यास्यटयीषु । पापानमुत्सवः । मित्राणि फारकर्मसा-
घनानि धपि । सहाया विरदिग्धमुमा भुजंगाप सायकाः ।
गीत मुरसादकारि मुग्धमृगाणाम् । कलत्राणि पन्दीगृहीना:
परयोषितः । फरारममिः शार्दूले सह संयासः। पगुरुधिरेण
देयतार्चनम् । मसिन पलिकर्मा पौर्येण जीयनम् । भूषणानि
मुजंगमणयः पनगजमदरारागः । यस्मिन्नेय कानेन निय.
सन्ति तदेयोत्सासमूलमशेरतः कुर्यते ।
कादम्बरीतः।
२६-चन्द्रापाडस्य विद्यामन्दिरप्रवेशस्तथाच
सफलविद्याम्यासः।
तारापरक्रीडाध्यासंगविधाता परिमारानुगिसमय
कोरामायाममतिमहतादिनगिरिशियामालानुसारिलागुपा.
परमामारमगडमेन परिवृतं, अनुभाकारमाहिनेग माता
ग परियेष्टित, प्रतिपादपुर, सारितयार.
अपकनि
अमागावर विधामन्दिरमहारपत्। गई।
चप्रहे पानमतिमहातमम्बनिन् र

·No text on this page.

·।
संस्कृतसाहित्यरतावलिः
२५ व्याधवृत्तम् ।
(शुकः कथयति ।) अासीय मे मनसि । अहो मोहनाय.
मैतेपी जीवितं साधुजनयिगतिं यचरितम् । तया हि । पुरुषः
पिशितोपहारे धर्मयुधिः । याहारः साधुजननिन्दितो मधुमां-
सादिः । प्रमो मृगया। शास्त्रं शिवारतम् । समुपदेष्टा सद
सतां कोशिकाः । प्रना शकुनिज्ञानम् । परिचिताः श्यानः ।
राज्यं न्यास्वटवीपु । पापानकमुन्सयः । मित्राणि फरफर्मसा-
धनानि धपि । सहाया विपदिग्धमुखा भुजंगा इप सायकाः ।
गीतमुरसादकारि मुग्धमृगापाम् । फलत्राणि पन्दीगृहीना:
परयोषितः । ऋरारमभिः शार्दूलसद संयासः । पशुपपिरेप
देयताचंनम् । मासेन पलिकमा योग जीयनम् । भूपपानि
मुजंगमणयः । यनगजमदेरणरागः । पस्मिन्नेय कानेन निय.
सन्ति तदेयोन्यातमूसमशेरतः कुर्यते ।
कादम्बरीतः।
२६-चन्द्रापाडस्य विद्यामन्दिरप्रवेशस्तथा च
सफलविद्याम्यासः।
तारापीरीनाम्यासंगरियातायं पनिंगरासिमपं.
मोरामानापाममतिमातानुदिनगिरिशिषरमालानुकारिणागुधा.
परसेन प्राकारमगामेन परिपतं, अनुभाकामाहिलेग महना
परिचावलपेन परियरिन, अनिरकपारापुटं,सारितयार
प्रपेणं, सानोतिनुराधानीविभार्ग, अभाटिलत
प्यापामगार, प्रमापार शिक्षामन्दिरममारपत् । गई।
विधावाताव संप्रदं पानमनिमहातमम्वनिम्र

·दापीरस पियामन्दिप्रयेस्ता पसरविद्याभ्यासः ८३ सरिरिरिकमिय पसरगत कृत्याप्रतिपिदनिर्गम, मा. पंपलपुरमायपरिजनपरियार, अपनीतापशिशुमनीटा. सा, धनन्यमनसं, अपिलपियोपादानार्धमायाभ्यश्च- पी गोभने दिपसे पंशम्पायनमितीपमपाम्पभूय । प्रति- पोल्यायोग्याप सह पिलासरत्या रिलपरिजनस्वय समारोपामास unt पन्द्रापोटोऽनन्याहस्यतया तया नियन्त्रितो राशचिरे. सेयपालन याममात्माचलं प्रकटपशिः पात्रपादुपना- যানাকােনান বা বিনা প্রমা। মাথা पातिनिर्मले तस्मिन्संवाम सकासासाः । तथादि पर पाये प्रमाणे धर्मसार राजनीतिषु व्यायामरियामु पारवमयरमाणवितोमरपरसुगमभूतिपु सर्येप्यायु- पविरोषु एपपयांमु गमारेषु दुरंगमेषु पीपायेएमुरजका- म्यमाणददुरपुटम्भृतिषु थापेषु भरतादिसतविपु नवशास्त्रेषु मारदापनभूनिषु गान्धर्षदेदपिपेषु हस्तिशिक्षायां तुरग- योगाने पुस्पलापु चिरकवि पपई पुस्तकम्यापारे মান্ত ধৰা ওলহােন্ত রবিনয়ান মেণ্ডির रालि दन्तमारे पास्तुपिपासायुधंदे पर पिरणे गर संघ नुविधापदणे रतितन्त्र मिनमाया मारणेपास्वापिसा हापेषु महाभारत প্রামাণ্য मलिपिपु सपदेशभाग पण पंरिसेपु सन्पपषि सलाविशेषु पर पदमा कास्मन्सनो फोदरस्थ गराए एपा. पभूष सरिस्माननी मारता तारनेर तामिवालानताका सा.

·संतसाहित्परतापतिः
२५ व्याधत्तम् ।
(एकः कथति) आमीप मे मनमि। मोमोगर.
मेरोग जीपि साधुगनगिनि गपरितम् । तथा दिपुरा
तोपदारे पमंदिः । माहारः साधुजननिरिलो मां-
भिमो गुगया। शाप शिवारतम् । मुरार
ग कोगिता | सा शहनिशानम् । परिणिता पानः ।
गगनालापी | मानकमुगः । मित्राणिमाका
पतानि परमाया सिरियाला भुतगालः I
गौतनुमानकारि मुग्धगाणाम् । बनमाल पनीयता
पrify भि. गागर संयामः । पशुपपिरेण
कानम् । मानन विकमा गोर्या जीवनम् । मानि
मुगमनमोलग | पम्मिन कामेन
- সালাদশমালা ।
२१-चन्द्रापाडम्य विद्यामन्दिग्नवरातयाग
मकल विद्याम्यागः।
trarouTumi Trm.
ममनREngtantrawasanfrary
भATHER HITranam
firmer freeareratikrrm.
नमन Arram
माता, URINE THEATRI
frame wiAMITTER

·No text on this page.

·7974: IIxrm. संस्कृतसाहित्यरतापलिः lure, मुखर: A leader. निशम्य Hearing. कापुरुष- कुत्सितः पुरुषः A bad man. प्रती Remedy. Pare 4. सदसि In the assembly. व्यसन Attachment. Daftar With one mind. Fear Forination. pieta: A collection or union, Aro Accomplished the object. Ty Turned into the state of a rope. Ty Gono behind the range of seeing; could not be 8000 gy: A hantor. Pro On account of the causo and elloot, with some object in view. STEG IIaving deruled or thought forart: A hota. afta: Startled. Trafiro llaving recognised. HEUTE Iturridly, Page 5. प्राक्तन Previous or fortner. परीताप: Tormont, althotion tari A calamty. alem of the human beings Afaq No, not wo 1972 Farfer Jast. fafar pro turd pres slug of fe 7th conj. I cut.fers fara qut TamTUT utadhara: According to my strength. Prog4 Cut TCA Tho word 14 always used in the plural purbor and be longs to the masculino gender A wilt E Sald. or afect lof of me to bear. WT: A wise man. Län Should abandunt fearta Ti To when the drath in certain inftar Dirty, adjective to 77971 Pare 6. to Very graal is the difference. Ta विमि Momentury. रुपान्तस्थापित Permanent पुष m

·No text on this page.

·Dance. STIFICATTET dential talks T. Fallen from their position or placo. #aft. To a spirited person. frat: Territory or couatry. HEU respon. Tied Enters. दिपेन्द्ररधिरं The blood of the lord of elephsnts. मुनिकfra Well observed. Ten Nazne (by name 710). . A tortoise. Page 9.4401 Said. fa. Sleacs of mainte- थभ्यागढAgrest- जगाद् Perfect of गद् to speak sand :धुरीण A leader forenost. कामएयरत्नाकर An ocean of kindness. मूपिमरावThe word राजन् at the end of a gocompound is changed to . परिणाजका The residence of a recluse नांगदन्तका peg उत्प्लुत्य Having jumped. प्रत्यहम् Every day 46441. Hef wafa. To By a piece of an old bamboo. विरक्तः Indifferent, unattached अन्यासक्तः Attached or attending to something else Page 10. - Impersonal copstruction. Thers must be some reason. सनित्रम् aspade. अदमः Unable. सत्रासम् Fearfully. अवरम् Inferior वचनम् Deception. STÚ. By life Always used in plural अनल: Fre. उपचारपरिभ्रष्टः Derord of cinty, urcourteous. Page 11. 47 Shame, accasatire siugular. F- मवः Insult. निवेद. Deepondeney निर्विएए: Despondent, depressed. Tega Goes to paio, 1 grieved. भासदम् Place resort विमृश्य Thinking. पिएडेन With

·No text on this page.

·१२ संस्कृतसाहित्यरक्षावलिः Page 15. Met. Attended with dissociation. * Brittle, Trsository 1964 Elizir, balm. निकपप्राव Touchstone. अभ्यम् इत्वा Going rear. 4. With beak. ***: Tortoise. 4, 79, vita Soon. Efter Scissors, a small dayger. अन्तिकम् Near. Page 16. Hrituafcu: Rashly doing an action. qaru What is certain, a thiog actually in band. 3-3467; 1 सिद्धा-यान् Extremely potent in the means of get. ting the alms of life unohtained and preserving those obtained. Tito By means of this necklace of jewels in the form of questions and answers 474 Fit to be accepted Fit to be abandoned #99414 Flawless, blameless farsfar: Non-attachment, 019- affection. Page 17. योपित् Woman अद्यते Is pained. अवि. FF. One who is donbtful. fafany Desiderative noua from fast forgiveness. Til Praise worthy FUERL कमला Wealth Page 18. TOT Generally used in the plaral. ४-अयोध्यावर्णनम् । Far: P P p. of 414, prosperous. Ora Long TTT- FATA Inhabited. 4170 Possesxed of guter and arches. feo U14 Verket places well Jaid out forrit

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्यरत्नावलिः
out noble coadact. Fazilla Ileard. ASTA: Lio
aga. gura: A mode, way. TEIE: Bodily fram
fraaita: Notes or connd.
Page 22. fagssa Chin Hala, eta,
Resembles. 4. Can be clearly Boel.
प्रति
ferraar Image, reflection. gratara: Hols majesti
beapog. prieten Fickle, perplexed. Smart P. P.
of , bear. 7: Sacrifioial.
Page 23. tr. The daughter's ron sete
Composed. प्रकाशितः Published सन्दर्भान्तरेण Into
separate episode, fiert: Fit to be shown on th
stage. Faiteratura Will represent ou the stage
याकूतकरम् Exciting curiosity, यास्था Care. अन्तेवासि
नाम् of students. थानुयात्रिक: Follower, ecort. अप्रमा
u To guard againgt mischance
Page 24. यमौ Tving पर्यन्तः End अलीक. Dis
trasued on account of the false popular soandals
निर्वासिता Banished. o Porn of the sacrifice
ground. To The adverse turn of the orned fate
परिमय: Insult व्यथा Agony, pain
4764FSTUI
group of rawflesh-eaters
PUH A protector, help
असकृत् More than once. पशुसमाम्नाय A book on 200
logy or a work giving the names of beasts, atat
A book ou warfare
Page 25. 37047 Graas. 19719664. Balls of dung
अजिनम् Skin dress. सकौतुक. Wrb curiosity, mo

·सदा-कोशः dely unit hiraint E. A selon of - Taif, qfa: Armoured faction 7057. ('lub. holdert fagfiru: Quiver bearers TERTU 4mont like that. प्रत्ययः Beliri, fauth स्वस Great mighty. Pasa 25. for Exciting fnffre Threat. ening. लोप्? Br lumps of rarth रोहितः Deer वराक Puor anual gland besteland cruri argo Lince of Armmi men ProntArrogant, stra a: Tor depoyer of five fra 790 18:* mund beraz altracted by cursit to betaould the charinins castorn forests TESTY A thicket of trees हनम् Indrolinable, enough जयन्ति Threaton विशु- रन्ति Are fluhing. ६-सुहदयनम् । Page 27. Who Corinion to low people TZAT: An ordinary person. पिपलयोमषन्तं Orrome with PAwton or prtling unnerreil Hif you do not chlech formatat : Perturbation of the senses fais- Em Adversion to affatt: Ardent longing atfer: Dislitins Rearc: Elucation, training. STAT Wisdom, calightenment to Ars volled by the influmnoo ol pasion. IT Careleness, insttention. fo Abweist aindeursgara Wicked or kna- Yuh girl. v-afedraning FORT: Proicient au the uto of arms or missiles.

·संस्कृतसाहित्यरत्नायलि.
Page 28. कुरुसत्चम Best of Kurus, धृतराष्ट्र. माराम
Descendant of HT13, . TTT 0 son of a female
slave, विदुर. मापयामास Measured. रंगभूमौ In the
arena. ICH An anditoriam, a theatre
A guard or & chamber. #4: Coaches, sofag. Fagman
Commodious lofty and costly platforms or palaaquines
Page 29. Fata Studded with a net-work o
pearls. de info Decorated with lapis lazuli or age
gems. शातकुममयम् Male of gol3. सप्रेष्याः With
ladies-in-tarting. Afege: With the retinus or
Paraphernalia. Q: Vith musical instraments.
स्मिवश्मश्रु: With white beard. शुक्लमाल्यानुलेपनः With
white garlands and sandal paste. Pleret:
Provided with finger guards. 6 THT: With loing
girt. पद्धतूरा: Wah quivrri. अनुग्येप्ठम् In order of
senioriis. qe Buldly. SIVITE. Continued looking
on रम A parencle. लापोत्सृष्टः Cleverly dischargerl.
alfafir: By borses.
Page 30. TATUERY Having the form of an
imaginary eity in the sky विस्मिताभवन-विस्मिता अमवन्
ami: Vodes or feats traf Fighting from withiu
the chariot. Ti a bield, HEUTTT. Feate ia «word.
drill : moved about parlect third person plnral
9705trfy: The mother of 76, .
u moans the iwo acred s:icks by rabbing which
against each other the sacrificial fire is prolaced ;
of

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्परतावलिः विद: Well-rersed in lores. विलुप्यते Is robbed or ruined. अपरपत्रेषु In the latter part of the night- अर्थकच्छ्यु In pseaniary difficulties. निःश्रेयसम् A great help, निश्चितं श्रेयः नि०. ऋजु. Honest. Page 34. अवदाता: Pare, p. p. p. or दे. मुक्तम् वेतनम् Pay. ईयुपाम् Going. मृत्युमी. Dying. Pert. nort. of s to go, ईयिवस. जवेन In Hpeed, swiftly. विविधम् मंत्रकोपभृत्यात्मकम् or प्रमुमन्त्रोत्साहात्मकम् Mastery, ooun. sel and onergy or conurel, treasury and army.जिगीपसे Degider. desire to couqnar. 51034 Granars, bloro room. प्रायः Finance. अमोदणम् Prequently. दुगतान Poor. Page 35. विशां पते 0 lot of men. अप्राप्तव्यवहारः Inexperienced, raw. सुखं एधते Becomes happy, pros. pers. १०-समस्या। Page 36 HET Propoeing part of a stanza to another to be completell. विलोपनः Blind. सत्वे In spirit. enersy or power उपकरणम् Meani. materials. भूर्जवसनः Putting on berk geriment. पायोधिः Tha करा. In the folti ol the lotus-like palmot his hend. यमिता Tel, bount. घरणविकला: Malmed, lamo, withont thuglis. Por.37. परणोय: To be Grosvel. पोस्या विष: U14: the onany aft: Walking on foot, podentrain. अषधी killed, मनोर Rautiful. गात्रपब्दि: Tuality Ocean.

·No text on this page.

·संस्कृतसाहित्परतायलि.
विद: Well-rervert in lorer. विलुप्यते Is robbed or
ruined. Tri lo the inter part of the night
मर्थकच्छ्षु In poeunnary dilionities. निःभेषसम् .
great help, निरियतं भेयः नि. ऋजु. Honest,
Page 31 प्रयदाता: Pure, p. . p. of t. मुकाम
पेतनम् Pay. युपाम् Going. मृत्युमी. Dyng. Perl. rart.
ort to go, यिवस, जयेन In parti, wiftly. विविध
मंत्रकोपभृत्यात्मम्म् or प्रमुमन्मोत्माहात्मकम् Mattery, conn.
rel and unergy or conurl, trrsury anl army.निगीरो
Heardar. davire to cumurr. कोप्टम् Granary, nturer
room. पापः Finanen. अमीदयम् Proguently. दुगंतान
Porr
Page 33 विशां पते turnit of unu मानसहार:
Inexperienreil, raw ng Boconpa happy, proan
Para.
१.-समस्या।
Peru 39 #47 Proping part of a r'anss
another to be complesnd, fra id, Triin
Furnt, MEEYArpiwer पसारणम् Mean maarnals,
मूवमनः Ptling on bark garments. पाfr: The
TT? In tha toki ol the k****-1km palm ol
he hand. यमिता Til, bnanel. पणविम: Muntil
Jer, withons thighr.
PA... नामोश. Thearraurat
गाल: t.mamy TVaixingentar.felnirnin
पा मोर sasutar fer naily
acran

·No text on this page.

·IRIS गुं० Sweetly hnning. मिलि Tiwarietha bor. मौनं नपयागी: Do not baailant-claent. यान्यगुरव. Tba highest of donors. 67 Srpent notes, TIET Taking you to be onm o! the Am ola*s or kind. utia Appearing like a clonil. $1154 Ft Yoar. UT Occan. frizafafa: Enongh of yon deep thuoder i O cload. fas: 7. Foeta, oso month old वारण: Elephant. मध्येजठरम् In tha womb. tryeza Throbs, stirs. #ala aro 199er retracted : Teeth, tasks. St. Jule of a batboo, born of good family. TETT Partenas qualities, with giring. infazivu On account of good company, some particular accompaniment Page 40.70 The staff of a late never aftaias greatness withont the gourd. ARO As garlic, tho best of all medicines, is censured only on'account of its violent smell. sage The earth is greater. - The egg of the universe. Tot In the dissolation of the world. f Licks # Folding it together. पञ्चपन्ति Deceive. काश्यपि 0 earth. अपेक्षा Interest. 8: High, high-minded. T51147. Hapa Into the stream of the Ganges. Page 41. faft. O oub of the king of elephants, filled with great pride you should never more about the caves of the mountains. to If the young lion, a suckling, is awakened, the earth will have the female

·No text on this page.

·सरावसादित्यरतावाला १३---मन्यरामात्सर्यम् प्रथमोऽयः । Page 45. I ja maisersant of her father's house * Reseintling, like. Ey By chance. वराहा Excellent and suntable. युतम् Fall ot. माल्य- 1514 for: With garlaus nod sweets in their hands. मालिनी Shining. क्षीमं A silk garment. घानी A nurse. Rich, with wealth. Yol A lunch-back. Page 45. greu A constellation. Suffar Impatient, indignanı raga=TOTTI Catae dowo. 64- प्लुतम् Overwhelmed. अयोधेन दुःससमूहेन Vith a flood of grief. ferebrare Yoa buast suit atat in summer. * Creating disaffection in her for UR. Page 47 at In your prusperits 13 A range. रलदणवादी Soft speaking. अतिसन्धिना You are cheated. अनर्यकं सान्त्वं प्रयुज्ञान. Using words or conciliation which are fruntless. Ed Haring removed. Fra To-morrow morniog. afarharga Vader the guise of your busband. srafar: A serpent. HIGE With your relations and retique. Page 48. विशेषः A difference अयोच: Aorist, you said. १४-मन्यरामात्सर्पम् द्वितीयोऽयः। अभ्यसूप्य Feeling jealousy, gotting angry. वालिशे O you atupid lady. Page 49. Rypilgan : of your enemy, the son of your rival. TREIT VITT Oa account of his

·-2.
equal claim to the kingiio.n mina With all lile
sonle Terug Even in order of the lyrth
what A passionate, charming lady want. 454.
fane The claim of THUA 19a tu them
hingitom will be throwi arayan tliny ari Younger.
retu Doing without unlaslimt ar fi to do
door. Salary She Well-bnonn.
PATO 50 दान्त Self restrained चनिरिकतम अधिक
Better, inore. 7587 orging, drowning
भविना
Will become aftenga Will be rubbedl, pren op
Wulfit you of Wamelert limbs.
Page 51 for: Fallen from, broken away from
गायपिता Will drivr anay. मानुल्यम् To the maternal
uncle's louse. RfAUTOn vreount of avsariakson
or leng near in the stomacale things.
ritar Protector, guant afisat Khang Thedin.com
hood of thu Alwin gets fugint l'ut to fight,
run .say.
l'ese 62. HATUTI Inwurmt, disregarded di arit
Willerenga
{*--gzafat: 1
TM Allerlief, *ilful act. fafaat Is wie 51
Pat Peing cloxrly followed
monter nut of clatel, ritron rart 7-**r.
Who Wlucha ku only La't sv. Letter Treatis
W'poor mano 15 nisurvenu ty juurimi
FE

·104 Ferrari IRPOT Page 53 7879 Ucrupimt as described. 777 Tawil, oprn your moutht gras de deur to 014 ogs own olypring. विप्रकगेपि You harm, haraes. संरम्म ministerionship. स्यान सनु Preparly indeed. काना- fita aff you are name नारसे For my own son. यत्मलयानि 1,Ye Hth afruction. फेमरिणी Lioness. लंघ. यति ..Nattack यलीयः Extremely प्रतिमानि Appears. virge: Waing for pl to blazı. 16754 Toy, photos from The sig" of an emperor or univepuud v«al" Forcat To stop. In The bat falta Panited with colours, Page 54 दयिताय Lovely. मदमुख Good sir. अनेन दुर्मोकहस्तग्रहेण दिम्म. The young lion which is being buraxged by this boy. in his childish play, with a grp of line hand which is difficolt to disentangle or direugagn संयमः Peaca or discipline सत्वसंश्रयसुखः Happy for the animals to live in, pleasant for their resure drag Au sctiva. Felt E4477 Oa accogat of our hedge of the place. Ta To him. sell BERT By the scion of a family. raqslar Hap piness fact: 01 a furtunato person. Fareed Looking. Page 55 and Resembling in the appes- TANCE Ferratfat Wonderstrack wafata; lame, pok rude उपलालयन् Foudling. अथक व्यपदेशः Then what it hia fainile ? अन्ययः Family. सुधासितेपु White nth mortar. उपन्ति Desnre, choose. नियतैकत्रवानि Where ·शम्दा-कोशः १०५ * Fok of asceticism alone is obserred गृहीमवन्ति Become their houses, serre for habitations प्रफाशम् Aload, fit to be heard by all. fT4 Placo. 99 The preceptor of god संकीर्वयितुम To tell. मालयी. करोति Refers or points to me व्यवहारः Inquiry, meddling मृण्मयूरहस्ता Fth an earthern pea-cock in her hand, शकुन्त-लावण्यम The beauty of the bird one can read in the body of the word the name शकुन्तला so that the boy is rominded of his mother. meling Casting a glance afya: Is decerred. भयित: You were asked. Page 56. पाख्या Name. मृगाष्णिका Mirage नाम- मारप्रस्वाक: Tho mention of the mere name. रक्षा- करण्टकम् Proteeting-casket. मणिबन्धे On the wIR असं आयगेन Enough of the Aurry. सिंहरावविमर्शत् While strugglwg with the lion's cub. #7 ETU Do not hold it. sifafeca Placing their hands on ther bosoms. प्रतिपिसा: Prerented. जातकर्म Durth ceremony अप एवाति I" one takes it ap? प्रत्यक्षी- कृवा विक्रिया Hare you seen such a changs inist परिप्वज Embrace५. व्यापता Engaged. एप विवादएष प्रत्याययति This contradiction itselt convinces me. १६-देवमहिमा । Par 57. उप्रधन्विनाम् of terrible sharp bows. कृकोदर भीम मरुधन्वसु Desen or wildernes. मृगप्रेमः Desirous of gettingadeer. भमरवरप्रख्या Resembling

·radiant eyes.
संस्कृतसाहित्यरनालिः
the best of gods Therq Türilling, caosing horri.
pilation. कन्दरम् Drn, care पर्वताभोगवाणम् With
a baly as hig as a mountain. Fazit Whosn body
Tras striped, having a spotted boily. WE With
bair on the body. Eat With completion yellom
like yeilor powder and 11 barving eyes,
not foretage Liching the corners of
the mouth, AmericaTa By the round of his
hiasing breaths. भसंयन्तमिव Asif thrrateuing पृक्षाक
A serpient. TT. Python, a large serpent STES
Venonroas, terrible. ang By the force of his
curved borly.
Pare 58. संमा मुमोह Fainted, lost hit erries पीना
Fat, plump. fie: Given, sama: Gone to my
frasp'eaugh:. * In the sixth watch of the das
लियम्योनि: The animal world. पर्तता यतमानेन Archana
विगये I censure. पाभ्यन्ते Are harassed. राज्यदिना
Innging for the kingilom.
Page 59. Para Lamenteil, gartrit
{9-mavu!
The Erst three yerses are intrininctory. This lesson
is in continuation within intreuth lesson. afm.
fr. Of imarasurable power. Fii is the 2016
ie to which the kids ar ku ehangeel by tkm eorno
In thi Waut, ww! sining il

·समाचार
JOK 61 mer i tint in fot to Lnoon safa
d'ost calmnemal wasnt'l unfot, I conclade.
rose 6) TTTF Kindurit, raeres पूण
Tonderneme puts itU brak of rorprents from
Open.. derare to sprake van The four casica.
Ara, fto, fra: and SHIUA do authoris.
PF# Sign . shutro it not a budra rapiy
L**** !s born in Ashura famils. 11o may be
then ta {* Tire il lo posseuses thrro attributes
fruft fat. The reprea unetli and tenth may be
then tu bon interroganse lo them bothus no place,
which " from from both happiness and misery?
Warm water is neither hot nor co'l, in the same way
the Supreme Being is beyond the prurinco of daality;
11 ** amitler harpy nur muharrs.
Page 61. संकरान सर्वपर्णानाम् on account of the
mintaro of all cente Guest Dricult to be exani.
nec. fia fas: The wise piilosopdere have
declared. Art anfanfare Before tho cutting of the
umbilical oorl Raat mozt Tho celebrated verse
of the Rigela wł Iressed to the sun 7 MET
The thread ceremony is not performed. Toda
The well polistind character
te: Secure, safe,
unfart. To the bessen.
Page 62. fafter to the heaven. A particle
to fill up the sun. धौम्य: The family of पारडवः

·संस्कृतसाहित्यरक्षापलि. १८-सात्विककया। फायस्य: The writer easte proceeding from a सत्रिय father and a shudra mother. ( Apte's dictionary.) न हिनस्ति Historic present. Did not kill.99 Another's property or money. Arsita Thapas or salary. The daily rites. 5707474 Wore ship, serrice. पौराणिकम् Scriptural, sacred. पाययिष्यति Will parity. परामृष्टवान् Thought विशिष्ट: Endowed with, qualified by a smoorols belier. ing in trath and truth alone. Pape 63. a hit on the side of tho bank. TUTFATEHITT45 Wib rows of the wates touching the bank u With tortoisen, fishes, crocodiles and propores moving in the current 97 With green on both the banks falling or touching tho current. asaraft: With his body bathed in the sacred water. Free Xame of Brahwa. 16T the essence of which is bistory. feg: 1 Teema After the departurut the aglumn Grid प्रावर्तत Commencest प्रमातायां शपयाम् When the nighs had dawned llamble. TTT: Ilarsh on ao. count of cold Page 64 Thi Shining with corn .. पादनः Thokre. नशमपए: An oblation conaisting of the Ant frusts at tho end of the rainy ft100 ·सुपारर Der. गप्पा-कोशः (Tematyrat) Thin af is also called AUTA . fatacter. Frre froin wine #7F4F #T: With all be derirra maurely folle, TITA: Jok Tan मेषिताम् Snperried by death at the month दिमको- tulT: Rich antle treasure of NDO trarem 11 hinh thn aliate and water ara fals to be nurasy. PaTUTTO In which warming in the open air in dieruntinad frarat: Thn mighet forritarara: Whoan limanis is transferred to the sun আ: Areirror Pants ज्योत्स्ना The moonlight मानपश्याम Dark. enel on account of sto run estar Covered with dem or wint wenight With Barley and wbear gryting op het: With Nerone ani! Crni eru: 1577. Tho non planie PETT: Rnya. hratá With the power alighily felt Tuft- : Thin Iall of sleep Affilm With grass wet. fafarzary With the reddish kurslune falling on 1. Aforter TR Wahiram is trank. ATEHT Cowards : Halle Hart: Enveloped frath Jarkness. Page 66. zafanut. To be known from noler. 679#T: The anni 977 Situated on the top of maar TRT Liko poison and Produring pound while falling on cost of being old and ripe. muntega: Will the flatrats enl stalkundutter- ·संस्कृतसाहित्यरतावलिः ed. Fretzter: HEFT: With the stalks alore remaining and ruined by cold. lat. Beds of lotuses. 20-ra piat! TETT: Wearing a deer': skm and holding a Alaff of war. FETHİA T With spiritual lustre. जटिल: An ascetic with matted har. अातिथेयो Hosnia table, well disposed towards guests सपर्या Worship. प्रत्युदियाय Vent forth to receive साम्येऽपि Even where thare 14 equality aferaar. The firm-minded. ante feftüy Towards great personages. Alth Apparently. विनीय Remoring प्रचक्रमे Began. अनुग्मितक्रमः With. ont giving up the proper mode of address. Page 67 qera Beauty never leads to a sinful course of life oftenf Trae, not falso. उदारदर्शने 0 von of noble form. सम्प्रतिपत्तुम् To regard, to take #ATTAT O son of stooping framo palat Wise people. Freydan To be formed after seren words have heen spoken or seven step4 late bren taken. बहुतमा A lady of great forbearance द्विजाति. Iu whom curiosity, nathral to a twice born.it Awakeneal. रहस्यम् A secret पेघस् The croator. उदितम् Collected अमृग्यम् Not to be soaglit after. Page 68 उपयन्ता A hushantl. अलम् Enough, governs मृतीया. सोमणा IIot. प्रार्थयितव्यः Fit to be lought after ty Well, fully. aftrong to the arocc. निचोध Knor you. यरूपहार्यम Not to be won by 1 -

·शादायोशः
focants. fra: A szfahru 7. The holder of
the Pinak bow, शिष, अमातरम् With tears अभ्युप.
TRT Well furont पृण Indra सीता A surrow or
lilled firld, 777939* Det rregend by the lack of
Tain or drought.
Page 6 -TIT. Anxious to altuto the bigha
Ant plans (of byrouming this wife uf coil Shirt)
Hao Xoshus i table to desite ur laucs A
proveri. utitegata: Posarucing love fut
inapapict014 things or conduct of lim 775
पृत्तिम Approval of our Herita wayfareruri
you fixing yutir uund on workinge olies, arg.
afaaralye: Walletlia uaprend wiruug tied count it.
hat If Wetla enakou cibug round
FETE llolding. Clap l'en, liruusung is.
lier, মুকুল ৷ridal ruk sarment. যবিধি-
ufi Irippa *** ho OTTE Mures
propias. fazer: This entitarn wall the titrary ed.
weat A digiung filmen for wandelen od pommin.
FOTOTTlo prisustes of the males of the fun.
oral part
PATO. विपना Ilunitation पोएम् An oil
bnil. fitting with milling facra fama Hs
Jus nudity, bars the qualiers fur bir ilmus. 1971
l'urts, in part HARTIA Ansions for prmerne.
fauti. Frro from almira R: I hate
compounet, per, farm lovina Burning

·383 संस्कृतसाहित्यरत्नावलिः ground, the abode of the dead. fatet: Ol geatle aspect, anspicioas. Page 71. FACHI Entwined with serpents कपाल Having a vesvel of skull. विश्वमूर्तिः Whose form is the the universe नृत्या. Dropped down in the act of exhibitiog the gesture of dancins. 9. रोकस: Dwellers of hearen, gods. प्रभिन्नदिवारणवाहनः Having for his vehicle the ratting elephant of the eastern quarter. f. The toes of which are red with the pollea of the fall-blown flowers of Art heavenly trees. अात्ममुवः of ब्रह्मा the welf existent, self-born. 864 With the sentudent of love alone pervading it qarritan Censure, criticum. Page 72. श्रालि o friend बटु By स्फुरितोत्तरा घर: With the upper lip qucering अपभापते Talk ill ot, abuse. पापमास Sinkel asiiner. स्तनभिन्नवल्कला With tho bark garment slipping from her breasts. M. The god shiva ,başıng the ball for his emblem or sign. Waaifoit O you of stoopiog limbs ETT Soon, immediatels. Fatigue, riaustion. FIT: Eto is a inasim. Haligas gives freshnesu by fruition. २१-राजकुमारसंभयः। ved A lion to the deer in the form of tho Mans. TAIT: Allowing no rest or sleep to Ling of Gajrat. गन्धद्विपकूटपाकलA biltour :

·ant-Fit: ferer to the scent elephant TER 18 & ferer of elo. plants and means the worst. HR92897 A robber of the potency or shill of the Lates, the southern portion of Gujrat sfuatiaTAT Whose second same tray well-known to be satirtinta Suoling to the body of the royalty, necessary for the administration of the kingdota Page 73 at The daughter of the wife of God Shiva; chaste. gint: Tha Gol Shne; bring about the happiness of others stagcerut Who had captured the hearis of other people. Te The master of the world, the 210 and Vashnu. HARTT Witla sparkling fickle eyes, with tho planung unsteady stars. Feren: of the moou ; of the king who possogeed Atty. That The mother ; the creator, Tanagat Clover in following the swan on the TT lahe; clorer in following the will of lor lord, Ta The royal man; tio best of k10g TITL Vishnu, the conqueror of the domon-777, couquerur of tell. PUTA Shoue. TECHNITT: Corering his lived with a piece of wbilo cloth. A repeel of puby. अादी OMered worship with a collection ot. अनु. * Full of Jerotion ; red. A prayer fit to be muttered. Suitab's. 551 Maitering prayers repeatedly ; frequentative. TEETH Trei Stauns with the san as its cedirs. Edas. .

·संस्कृतसाहित्यरत्नावलिः ground, the abode of the dead. fit. Of gentlo aspect, anspicious. Page 71. fqet Entwined with serpents HET Having a vessel of skull. fazar på: Whose form is the the universa Tu Dropped down ia the act of exhibiting the gesture of dincins. **. रौकसः Dwellers of hearen, gods. प्रमिन्नदिवारणवाइन: Having for his vehicle the cutting elephant of the eastern qnarter, fargo Tlie toes of which are red with the pollen of the fall-blown flowers of 1 heavenly troes arna: of a the well existent, Belf-born. PASI With the sentiment of love alone pervading it gataz Censure, criticism, Pago 72. t o friend. 75. Boy. laro. ut. With the upper lip quivering. 998 Talk: ill of, abuse. पापमा Sinful skiiner. स्तनभिनयल्सला With the bark garment slipping from her breket4. TATT. The god shiva , having the ball for his omblor or sign. wtaaifit you of stooping limbs. 14 Soon, immaliately. F: Fatigue, oxhaerytimu. FT: Eto 1 a maxim. Fatigue gives frosh. ness by fruition. २१-राजकुमारसंभयः। Kufurad A lion to the ders in the form of the Ilgas. Tic. Allowing no rest or sleep to the king of Gajrat. pumzi. A biliour ·राम्दार्थ-कोशः ferer to the scent elepbant 99 H ferer of ele phanis nud a means the worst लाटपाटवपाटरपर A robber of the potrues or skill of the Soutns, the southern portion of Gujrat UCIETATT Whoue Fecond name was well-known to lin paranta Stiching to the body of the rorally, nechwary for the Riministration of the bingdom Paso 73 reit 'The laughter of the wife of God Shiva, charte girl: Tin Gol Shan, bring about the happiness of others TETSZETT Who and captured the hearts of other people. se. The master of the world, tham kung ang Vitou. HARTT Wil jirklmg fichle nyes, maths the sung Huxteady stars FATTI O the moon of the ling who posseed] *ri* stalt Tha moslar, aba croator. FTATORER Cieser in following the swan on the FTATET Iale, clever it following the will of her lont. th: The rosal **an; the 14t of king FC Valinn, the conqueror of the denion--, inqnerur of Hell. PT Shoto arou estanforcr: Curoring bu bead with a praca of white cloth. 5. travel of ribs. sta ut Ofsted monship with a collection of. . Ta Fall of derotion ; real o A prater fit to he moottered. 797 Saitab's. T. Mater Ing prayers repraledir: freqsentative. STTTT गायत्री Starawth the rnmn its rem पनुपेश ·पृष्ठे on the 818 संस्कृतसाहित्यरत्नावलिः fara tila Obeying the request of, ybmisaise to. सिनकर-कर-सित-सुधा-घयलस्य हन्यस्य terrace of the mous10n white with noriar white hko the rays of the noon of this rays. Tfugatari 4741474 When the night was almost eading. arh gt Jy noble loni. TT All on a godden. : A sword. 4| Parting, Denominative form from HATAY Page 74. after Woman on guard of the night. ARTA Fear, alarm. infaat Wisda armjord. Tatof Cime dowo. firard Tearing open. TOUTATIE: The morning conlob was blown awy. नीम् Fature, coming दधनुः Sounded. अतिजकः Swift JATA: The approach of the rainy season. Taifazicira: Tho appearanco of a previous vision. that are accepted, favoured. Sint Tho van smug with rury 72 - funto: ZT: Page 75 real . Attained paleness or paltor. TTAAMATTHÆ Langaid ons afroans of the bardan of sten foarns growing slowly. Hon Palace. 49.hyfüft faffmy Arif created from the atoms of the Bunderbolt. TET): erg Crester of fashioned by the uploa-nus. ATHLETITA Cassing all kinga soantaia) 10 quate. pfafa ruf ) When the Kulsubs treo priatt ·in Tany 5: o of simuts puts forth bud! *rston Tarefa af lu tre month of entry when the Amans hring Ilie leneen lobo are duwt på: Javn the Lins llarlia. ATT A 11. mars 11euers Page 76. TETETT 747 Pedom tarudin day 1 the dark fortnight. FHEN. When the ought was entering on its Fouih 71afa ive of tim present part of the 48xerallt*1 TETA 41 Pent quão Voar ure to be con gli ultradors the birth of a recund MISLI 49174.4 porment limite to the person bring me fonduras An Astro loger TITT I 21119 1 tlir svar torr the son of START ATT: An inanapletos da Rig rettafruag When the planers met 1 + 1 + 1h5% tou Ata me or morgene IT Suuretten A lu the interrenma parides Warloren Pamite aorist of the stafint poptortier of macrifrele cul of the fun RTA. Anetre: With learned and learned a quells taking part in 74: Kinnitidinot cher.de intoxicated *00# 2 frunt: llen! writte were plundert e lire up *'* PE 1 A: YTTE actre- . ***** ore » le tale with Both SEAT HET ***. 1'***wins the storing of ***TS. ***** FC **vet like that of **** TT, vonwhenetiti ne! dette tiene ·संस्कृतसाहित्यरतावलिः May be taken in the sense of faciat as the moon is Dot visible on the first night. Page 77 77 Gave birth to. Active påsk participle of + fararti misa Shone all the more. २३-दूतहनुमान् gae Ran, filer away. rogierat Because a monkey would have len taken to be dishonest or cheat. श्लपण soft सुमनोज्ञ Breatiin, agreeable. कामत Ac. cording to bis wil frat Of austere vows, who had fulfilled their sur gerupat of good complerion and radianc+ पीरवाससौ Clothed in bark. निश्वmit Breathing hard, painfal Page 78 at Looking or seeing like a lion. शकचापनिमे Like Indra's bov घृपभश्रेष्ठविक्रमी Brave like the best of bulls इस्तिहस्तः The truak of an elephant. अवभासितः Illuminated. 'अमरप्रख्यो Like gods, immortaly, 746 :: Loog anıt muscular. परिप: A bar for shurung a gate. भूपार्हा Deserving decoration. Ale Painted in golden colour. शिवैः sharp. पन्नगः A verpent. वप्तहाटकभूपणौ Adorned in heated gall for Free from the slougte or covering, 791-79=9f7999 HIW4 Frame: Why do you not spak. aflg used in Paragmas pada 13 ar. chaism, पाप प्रयोग ·ini: Page 79 fafagio. Banished, turned out. The Knor you imo sfregia Clorked, dieguised TH गम् Going anywhere at nill कामचारिणम् Doing anything at ril अनुग्वेदविनीतस्य Bor traned in ऋग्वेद Page 80 mat na Mode A rong nso of words Rama is, in these reres, giriagtha meritsand demerils of a «perch according to the rales of pronounciation. frato Not in detail or prolix, not ambiguous, not fatterms, steeds eyd easy, not in high pitch nor in lor tones but in the middle tuno HEATIn asconianco Frith the rules of grammar and syntar. अदुवा not rery fast, not rery slow. निरधानयंजनस्पया Clear on account of containing letters belonging to three places of pronunciation, chext, throat and head. safa: Whore sword as raised a: An arabassador. जयगेरपर The lord of monkeye इयेप Desired. २४-मेघः Page 81 faraftaferet: With their expansive formas hanging, farge Imitatiog the hearts of ladies 10 separation. Booming sound. Ei a The sky is fanded. atatea: By fans . A multitodo of arrows in the form of big showers of rain. alao With the boom125 of drums in the form of thoudering. CE A collection of rays, taxes. Alat Darkness. Hising art lligh pitched in palm trees. मन्द्रम् Low Pitched. रुतम् Harsh. पीया A late, AGRICU In Larmony with lima

·Xurktan tharmen offmubemar ॥
Ramthmir tithi
rarar प्रो parn birth to Amirrits
Pron of प्र. निशा अराजा Shanti
२२-हममान
पिता Indian mantar
गगनी, Anashi- कागा.
मंगितnisha
गुतो or enterta
+
PRittentine on rotion.
It tata. Trren
1
*
भा-RA..5 समापन
भावना tantan minist
frrial, , , ... ... ...
.
at
Pain
.

·od 197 Page 79 fic: Banished, turaed out fait Know you to STEFT Cloibed, disguised TH गम् Going anywhere at will. कामचारिणम् Dang any. thuug ni till en Te Not trained in grote Page 80 wulan Made a troug uso of words. Rama , tu these vores, giring the meritsand demerits of a «perch according to the rules of propounciation FRIT Xot in detail or prolis, not ambiguous, not fattermg, steads and eary, not in high ritel nor in low tones but in the middle tune. To In scoriance with the rules of gradumar and *TRIAX. अदुता० Rot very fast, not very slow. त्रिस्थानव्यंजनस्थया Clear on account of containing letters belonging to three places of propuociation, chest, throat and head. Estufa: Whore enord is raised : An arabassador. सषगरपरThe lord of monkey: इयेप Desired 28-He: Page 81. foeftafset: With their expansivo forms banging fegua Imitating tho hearts of ladies in separation. Booming sound. i sire Tho sky is fanned. Tarca: By fans o A multitudo of arrants in the form of big showers of rain. afata. With tào booming of drums in the form of thundering 66 A collection of rage, taxes. faftro Darkness. wait ara lligh pitched in pain trees. मन्द्रम् Low ritched, रुक्षम् narsh. वीणा A lato. ETASTATTU Ia barmony with timo.

·संस्थतसाहित्यरतायलिः
२५-व्याघवृत्तम्
Page 82.efirgo It rearre te me
Fall of ignorance.
विगर्दिनम् Extremely cenures
चरितम् Conduct. तथा हि Recune. पुरुप. Th
idea of virtue or duty consists in alloring 1
flesh.my Wine MF: Phystal exis
The lowling of female chaly gring thou 11
Rocions fra: The houding vf owls aro tutory
शपुरनि: A bird. परिचिताः श्यानः 'Ther friends are
dogs. यापानकम् Drinking partiem. सहायाः com.
rados. fraimed Willi muuten benzeureut with
poison. Sagaf Causants destruction : -
TT: Ungawal tathi therut 77771 Taio Thng destroy
the very foreet which gives theil a shelter or a home.
२६-चन्द्रापारस्पा
1918: Theme ol Ujun and father of the
Hieroarinomarun In order to stop love to much
attachment to play. waith on this list of them
rives for testati ta flwieating the tuin of
the tops of the finally, FITTEAL atrrond
iaz ranparle PTT allow the ruinpari, boy
the wilof it. Se l'uring wory wirundi
foluenn duits of the $414. Tit Bhishe could
enterol quly by ona Rin wijen met grin.
lu A part of wluals wirsamt:10Watt' lue

·समापदः Art #numbet e ramiare And Biston Tipimustem kesudertaald ETH W** mo na deben seine maison main rolering rete 63. xfafezlaist The Rolling out or aften from wbied was forbedre seraya Surround- Oliy attendanta cunenting in tolly of the of nubio tamore sul tutupa tanAl putinyo! fondosan for et siden asporto boils remoret fare: Controlled RUTE 1.rary Olie tracking his own STTTT Ng maxon of his firing clerer and ft. sferia Aolli e croial mirror di KTT: Thr ble groups ww released of frago lu grammar tamation, dormir, rode ol laws, politics TTTTH rout. In the un of vrapons like the bow, tho quort, the br14, theronl, tbo jarelın, the spear, the are, ebo mare eis. origo The late, the flore, the drum, the rymleis, ab- hollow pipe etc. med To Monical treates 74 In caning out oroa- Ertul figurne frau fogar eir verfu In curpen. try. The 'In srory-carving programe in *agionering og pro Jarup'16 FIAT la mugic. KUU Cuntirgously. Ha Loormont physical Hitength Part 84 KANAT: Oserporend hig an attack. गमHET: Young elephanu. प्रयोदएन Arith an

·170
1
Hotarari:
iron clzb. parentingwing. {matning af
soldiris. Tafir Crretnjawei ani afaret 17.
quired highest fimicianng 19. fruft T
fether. tatara The pleasures of nu.
Pase 85 TUTTIA Enger to maha obe
मनिपालयति Wats. मिरतयसि Consed prnktvc.
२७-शिक्षायल्ली
4 Faving taazht. et student,
Advises. स्वाध्यायन्मा प्रमद: Do not be inattentive
Vedic studies at Tamat: Do not entti
thread or the line of your family, (or the course
aladies.) 7 Shule Ta Shorld oot swerve frou.
चनम् Teaching देवपितृकार्याभ्याम् Sacritices to go
and forefathers अनवद्यानि Praise worthy. नो-
(a +3=) Tafecth Relieve, cheer op. H€
Faith. HET After knowing, with good knowledge
feffichT Doubt. Fiftat: Considerate, thoughtfu
ATEIT TEFTT Mild, not harsh 74764àng In falsel
acoused actions arefaca The secret of the Veda
ga
349-391744 This you shall act or be
have.
FINIS.
Poplished by The Babliga Badea, Pablishers igra
Prlated by Baits Fat Burms, at the heat Prowdste

·No text on this page.