·श्रीयुक्त लाला विहारीलालजी।
।
भार अपामार जैन । बुलन्द गहने
. कार और अमगार गामेंटममें मटर। बड़े
योगरे । नमो मा अले जानकार। ममी
मानक है। सन् १८. मे १.... नर मार दियाराम'
नामक उइंग पत्र निकारचे गहे हैं। उमें भाग्ने २०-२५
अन्य रिमे । नधर्मका प्रनार पनी भीर आरती बात
गन है। नममाजको मारके दाग बात राम पन रात
आपने एक 'बैनधर्मसधिनाममा सावित कर रम्तोत्री
बहुन अच्छा काम कर रही है।
आपके पुत्र चिरवि शान्तिनन्दनी भी बड़े धर्ममी
और होनहार युवक हैं। आपने पमंप्रचार करने के लिए इस
प्रथत्री लगभग २५० प्रतियाँ लेने की कृपा करके इम मस्याको
यहुत ही उपहन किया है।

·नियंदन । ।
सायदानगर गट मागगनगनन्दजी जे.पी.नो नामको
TAIT ने fore पानगा पाय किरा वार, जिग ममप हम
पि पिगार किया गया उस भमर यही निभय किया गया
" नामंग Er. यमागा निकाल जाय जिसमे मम्मत और
मारा प्रामान प्रन्या प्रशासन नेसा पध किया जाय ।
प्रामापिना भार उनका पनार करना, यह गेटजीका पहुत ही
पण मारा, अप उना मारकम मी यहीबार दिया जाना गयने
पसन्द रिया भीर नानुमार मारकाटकमेटीको मम्मतिमे यह कार्य शुरू
पर दिया गया। मरीन इम पाक कि त ममिति भी बना दो
fanी अनुमतिम अन्धका मुनाव, भामद गनंगमयमा आदि कार्य
ममानिने
अन्धमालाको मायाही प्रकाशित किय जाते । मुझे आना
of मागाधमांमृत जल्दी नेयार हो जायगा परन्तु का कारणोंगे इसक
प्रगत हनिमे दंगोगा भारदमी कारण यह पहले नई किन्तु दूगर
भको म प्रकाशित होना। आगेर लिएर इग्निमत विक्रान्त
कोरबीय नाटक, भार मदार यादगारकत पाश्र्वनाथचरित
दो अन्य नदार कग शाह जो मभवन दो दो महीनो अन्तरंग
प्रागिन हो जायेंगे।
प्रथमालाका प्रगंक अन्य गगनके मूल्यार यंचा जायगा, यह निभप
। भुका, मालप. यह आशा नहीं कि प्रथमागमे बुजमुना देगा
जिमादागदावार्य माम्पमे ममता गंगा। हर गिवार मा
पल्ट भी इतना नहीं है जिगक व्याजम हमका गर्च चलना में, अनार
..
,

·धमांमा मादगीको नादिए: नो अन्गमा गाडो बहानेर प्रान करे और दूसरे मोग प्रकागिन ग. प्रन्यो मा मा पनाम पनाग, या कममे कम दम दान पान प्रांत मर जैनममा ऑको, शिवाणिगेको, निनोको और भन्यमी मिन दान कर दिया करे । गदि जैनममाजी गर्मामाने हम भोर पान दिया, नी हम निभाग दिसते कि मा दाग मेको मुममा और दुर्गभ जनप्रन्धारा उतार हो जायगा और विश्वमारियमें जनमादित्य भी एक गणनीय माहित्य समझा जाने लगेगा। हांगवाग, कार्तिक वदी २ यम। विनीन- नायूरामप्रेमी। (भौतनिक मनी) ।

·परिसप्रवर आशाधरः। (हिन्दीभावान करतेऽनुवाद पारित ) भर भौरिगेमाप पार पधारातिदिशा निजते भगवान, भताभाग्य भागाधरति मार्य नामाम्ति । तम्य पितुनाम मलगरणी माल भीरली रति मधितम् । जन्म नाम्य माण्डलगदे पदम्मिन मध्य मेवारगमेऽन्तर्गत ग्वामिनोमनेन्दुमित १.३. विषम ग्घमरे निरनि सम्मिभिममय बभूव । बोनरनामसिनादामन १२. )षिमा गजनीरहनस्थामायुरीनगौचनामकेन नुकगंजन पृप्त्रीगमापन्ट निजपने या इन्द्रप्रस्थ (दिल्ली)बीयगजधानी स्थापिता। मर्द पनेन भजमेगापमाने आत्रमित । यवनाना महदत्यानारेभ्यः धर्म नामाभयेन मणे पहिलघरम्य पारतर मदर माटवीयगाधान्यो भागपुग म्यवसन । नदा तत्र परमारपीयस्य प्रनापिनो विन्धर्मपत्य गज्यमामीत । एलियनग्दविजारमन्याग्न्याभ्यामार पितः । आमाधम रिता मरण ( मरण ) र ममानित इल्यनु मीयते । अर्जुनरामदेयमदागजम्य हाममधिनादाशनरिमित ( १२७२) विसमादायमेक दानपत्रमुग्लन्धमान यदमदतरतीय मर्पितम् । तदन्ने न "मदामाधिविहिकगजा मलखममतेन राजगुरुणा मदनेन" इति लिखित मनि । अनेन शारते यत आगाधरम्प पिता मरणापः भ नरमदेय सुषम्य गाधिषिमहिकमत्री ( पोरेन मेकेटग) बभूव, तच राजगदी उप- माऽऽमीन् । भनधर्मा यिन्यवर्मणः पाप मुभटवर्मणम्तनज आमीत् । अस्य गरपममयो विमानपदाधिकादयानादन एरिया वृष पभागान इतिकरुप्यते। भागाधरम्प रमणी मरम्बनीति नाना प्रगानातभ्या कुभितः छाहजाग्यः मनुरभवत् यभ्य प्रशसा तेरेव म्वरकता नि मन चामियन महाराजार्जुनदेना अपि मणेऽनुरना आमन् । .

·गोरजामामृतांगायो 'म यादगरम्पनी मदारिमदन' इति कथितः । तेन निर्मिता 'परिजातमजग' नाग्नी एका माटिकानि । विक्रमीयानपर्याधरदादामनागमता १.१५ आमायण धाग नगरी न्यना नटकच्छपुरे च गत्वाऽऽयामः कृतः । यमधुना 'नामका दति कयति । नलकच्छपुर धागनः बोगदमक दूरे वर्नने नत्र श्रापकालां निगमो विपुल प्रामात् । तदा मालत्रयांनम्य नृपोऽर्जुनयमदेव आमोत् । मलकच्छपुगं गया निवामकारणमागाधरी निजाम्ना जिनघमागाननेच्या प्रकटयति । अनेन जायते यदम्मिन् ममरे तेन गृहस्थाश्रमात्मवयस्यनःमन कश्चिदुच्चप्रनिमाधारकः श्रावक इन नियमनिम्म | तन्निमिजिनमहसनाम स्तोत्रस्य निमश्लोकः प्रतीयते यन्म गृहन्याश्रमादुदामानो जातः ।- प्रभो भवागभोगेषु निर्विष्णो दुःयभारकः । एप विज्ञापयामि त्वां भरण्यं करुणार्णवम् ॥ १ ॥ मुखलालसया मोहाद भ्राम्यन्वहिरितस्ततः । मुखैकहेतो मापि स्तवनं ज्ञातवान् पुरा ॥२॥ अद्य मोहप्रहावेगगैथिल्यात्किंचिदुन्मुखः । अनन्तगुणमानेभ्यस्त्वां श्रुत्वाम्तोतुमुद्यतः ॥ ३ ॥ भायते यदागाधगेऽन्तिमममयपर्यंत नलकच्छपुरे एव न्यवमत् । तनिर्मितेप्रा. प्यमथेषु अनागारधर्मामृतम्य टीका निम्मिलग्रंथभ्यः पश्चादयात् त्रयोदयात. विक्रमान्ने १३०० रचिनाम्नि, मा च नलकच्छपुरस्थनेमिनाथचन्यालये पूर्णता गता । तस्यान्येऽपि प्राप्यग्रन्या तत्पुरे एव रचिताः मति । आगाधरः त्रयोदशतविक्रमान्दत, १३.. पश्चात कदापर्यंत जीवित इति बोध्दं किर्माप माधनं नास्ति । तथापि तेन महदायु प्राप्तं स्यात् । पृवाना न्दकाले स वृद्ध एव जातः स्यात् । तेन धागगमनानतर मालवदी नृपपनक मिहामनामीनं दृष्टं भवन् । विध्यवर्मममये धारां ममागतः। विंध्यवर्मणम्ननुतः मुभटवमा जातः । मुभट्वममून्वर्जनवर्मणः ममये म नरकपुरमागतः ।

·अर्जनवर्गणः कोऽपि पुत्रो नासीत् भनम्नम्प प्रपितामह जश्वमंगा भ्रातुलामी
धर्मग पो देवपाल मा ममल्लापगग्यो गमिहामन मवान् । मधा
देगलाय ममरे आगाधोग स्वायजनयशकल्य प्रतिष्ठापाठ ) रचयिन्ता
ममामि नीनम् । देवमानना नपुत्रो जैतुगिदेवो जमिहापगरयो राजा बभूव ।
गागारधर्मामृतम्प टीका पाराधकहादासनविक्रमान्दै १२९६ अना
गारधर्ममृतस्य रीवा यादवादातरिश्मान्दै १३. . यदा ममामिमगात्तदा
जैतुगिदेयम्पेर शामनार आसीत् । भागाधरी निजप्रथाम्न निर्मित.
निगलियतप्रधानामुलेन गेनि-
प्रमेयरवाकरः (न्यारमन्यः)।
२ भरतेश्वगभ्युदयकाव्यं-वोपटकाहिन ।
२ धर्मामूनभाग्य-अन्य दो भागो स्तः। एत्रो अनागार्ग द्वितीय
मागरः ।दापि भागौ स्पोरनटीगममलंकृती ।मागाग्भागम्येका पनिवानासरी
टीवारि बोरशाम्नि।
४ अष्टांगहृदयोद्योनिनी टीका-य वाग्भटमहिनासमुप्रीमद्धवंत्रक
प्रथम्य टीकाऽम्नि।
५ आराधनामारटीका।
६ इष्टोपदेशटीका---इय अगदपतष्टोरियम टीका ।
अमरकापम्य क्रियाकलापटीका ।
भूपालचर्नुविंशतिका टीका।
काव्यालंकारटीका-रटम्य प्रग्यानालवारप्रथम्य टीशा।
१.जिनसहयनाम सटीकम् ।
"जिनयसकलं सटीकम् ।
१२विपछिस्मनिसा मटकम ।
१३ नित्यमहोद्यानम्।

·६
।
.
१४ राजीमतीविप्रलम्भकाव्यं सटीकम् ।
१५ अध्यात्मरहस्य (योगमात्र )।
१६ रनवयविधानम् ।
अनेनेति सभवति यत् प्रयोदशानान्दनः पथात् तेनान्येगीप प्रधानां
रचना कृता स्यात् । येपामुलेस एतन्प्रगलिपु नास्ति । पूर्वोक्तेषु प्रथषु मध्येऽभुना
जिनयज्ञकल्प, मागारधर्मामृत, अनागारधर्मामृत,जिनमहामनाम,निन्यमहोयोन,
इष्टापदेश दन्यादयो प्रथा उपलभ्यने । शेषप्रन्यानामन्येपण मविनय ।
आशावास्य रचनातीक्लिष्याम्लि शायने चान एव तेन प्रायः स्वनिर्मिन.
सकलानामपि ग्रन्धानामुपरि टीका लिपिता मनि । एतत्मागारधर्मामृतम्य
तेन टीके चिने तथापि तम्य कृती तदसाधारणपाण्डिल्यमनुमीयते ।
अन्यग्रन्थमा तम्याय प्रयोऽपि अतीय मदनीयोऽम्ति, अनेर च कार,
मनाय प्रकाश्यन, श्रावयाचाग्म्यात्य इंग्यिम्ननो विगम प्रन्यो नाम्नि ।
दनि न पक्षवितेन।
गोदाः
नाथूगमप्रेगी।
----
ममिनिमालाबामाशायरिय को fangitaमालमे मा.
शय टन अनामत्र आश्मि, गम, ' मान
भान पर

·ममी पीनरागापा सटीक सागारधर्मामृतम् । - धीपर्दमानमानम्म मन्दपुद्धिमपुदये। धर्मामलोत्तमागार-धर्भटीका करोम्यहम् ॥ १॥ समर्थनादि यमात्र ग्रुखे प्यासभपात्कचिन् । नरझानदीपिकारस्पत-स्पनिकापां विलोक्यताम् ॥२॥ जय तुषांपाये- गुदामोधो गल्तान मोह रिपनि । रिमादेरितः काया-पति स्वाधारकान: पुनम् । भनो मापमा विधानपूर्वक विनवान्प्रति मागारधामृत प्रतिपातया निजामौले- अय नत्वाईनोक्षण-चरणान् श्रमणानपि । तदर्मरागिणां धर्मः सागाराणां प्रणेप्यते ॥ १॥ का-प्रणेप्यते प्रतिपादियोमाभिक, समतापनः धर्म: एकदेवाविरतिरक्षणं चारित्रम् । षा, सागाराणो चापमाणलक्षणानां शहापानाम् । किविशिष्टाना, मदमरागिणो से प्रमणामा पर्ने सर्वविरनि- को चारि रागिणी महनमाधिपादनामपि प्रीनिमनाम्, यतिधर्मानु. रागारहितानामगारिणी देशविरतरप्यसम्पभूपत्वात् । सर्वपिरतिलालसा खानु शधिनिपरिणाम, हिरवा मणप्यते. मरवा शिरः प्रदीकरणादिना विगुरमनोनियोगेन च पूजयित्वा । कान्, तिम्तीर्थकरपरमदेवान् । वि. १प्रथयाध्यामतापनः । ' ..

·- धमणा सागारधर्मामृते- शिष्टान्, अथूणचरणान् अक्षुणं सम्पूर्ण मालमोहनशयादाविर्भूनरदेन नित्यं निर्मलं चरण यथाख्यानचारिनं येषां ते असूणचरणास्तान् । न केवलमहतो नवा भ्रमणानपि नमस्कृत्य, ग्राम्यन्ति यायमाभ्यन्तरं च तपथरन्तीति आचार्योपाध्यायमाधवस्तान् । किंविशिष्टान्, अषणचरणान् अषणं भावनाविशेषयलादनतिचारं चारित्रं क्षायोपशमिकमयमपरिणामो येवं ते सान् । कयं अथ, अतिशब्दो मालार्यः अधिकारार्यो वा । इतः मागारधर्मोऽधिक्रियते इत्यर्थः॥१॥ किं लक्षणाः सागारा इस्याह- अनायविद्यादोपोत्य-चतुःसमाज्वरातुराः। शश्वत्स्वज्ञानविमुखाः सागारा विपयोन्मुखाः ॥ २॥ रीका-अन भवन्तीति क्रियाध्याहार । भवन्ति । के, मागाराः अगारं गृहं सकलपरिग्रहोपलक्षणं सह भगारेण वर्तन्ने इति सागारा. । एतदेव भनाधविचयादिविशेषणश्येण स्फुटयति-हिंविशिष्टाः सागारा भवन्ति, साधारवज्ञानविमुखाः शदनदरतं स्वज्ञाने "पुगो मे सामदो मादा गाणमणलश्यो। मेसा मे बाहिरा भाषा सम्बे मंमोगलावणा" इत्यादिपरमागमप्ररूपिने स्वारमावांधे विमुन्नाः परामुना, तर मुल्य सपाउनुपयुक्ता इयर्थः । पुनः किंविशिष्टाः, विषयोग्मुखाः पियेविटे शामिन्यादिप्यनिष्टेषु च दुर्भोजनम्यंमनादिशु गुला रागात् देव ग्याना ग्घुना। इन पतदिनि हेतुं प्रथमान्तवेन निर्दिशति । पुनः किपिशिष्टा, मनाचविचारगोत्यच सम्भाग्यरातुराः भविधा भनित्यादि. दुनाना'ममु विपरीनस्यानि, पम्मान मास्ति मादि, मायारि. पम्पा. मामार, ममादिधामी भविषाच मनायश्चिा, योगो वारिमाकानो म्यम्, पानमुन्या ग्रतिः, अनापविषादीमापा पेर्ग नारियादीचोग्याः, महा: भारावमिसालानुभवनमांदार. पालवः, तपा बराःपाहता वानप्रेमिप्रापं मायोमास्यप्रति पवारः, मवा व सरा मोहमम्नापसायात मन्याला वे महाराज महारा., भारिपालोपाचागया ·प्रथमोध्यायः । ३ - THE नाचविचादापोपपतु ममता रानुराधिना । पर नागनामिन पावसानविमुम्दा. 1 भन एर पनि रिपोग्गुना अपापा मादाममो विमुना ॥१॥ भागलाण नाना- अनापविद्यानुस्यूता अन्यमझापासितुम् । अपारयन्त. मागाराः मापो विषयमूरिउताः ॥ ३ ॥ tra-प्रापि भवतीति शिपाया। एमपमाणं शिपाप दुगनाइयापादाम् । भवति,मागारा । किविशिरा: विषयमूर्णिमाः कामियारिदिपयेषु ममेद भाग्यमामग्र स्वामीन्देव ममकाराहारविहार- परमाननामसिना । प्रायो, बाटुम्पेन मुरयोऽपिचारिवापरण. कमोदयबादव परमा मापगप । नचिनम्माम्तराभ्यस्तएन. यामुभावामानाम्पादिभिपमप्यनुभवम्तोमेनीमाधोपभोगन्यायेन तय. भानदेययमणिधानपरन मुम्माना भयभुम्मानववभागम्त तयभि- भारमानार्थ प्रापयुष्यने । निम्ने नपा भवम्नीयाह-अपारयन्त भानुचन्न ।भपापितुं निराका, प्रधमाशा मधे परिमार मला ममदमिति परिणामरना। विशिष्टो, मनाविषयाउनुस्यूता समारसम्पायन पनरया प्रवर्तमामा शाम् ॥३॥ एवं सागारान् क्षयिया नावाभावनिदानपार विधाविषयो मोपरे। भार्थमिदमाह- नरवपि पशूपन्ते मिथ्यात्वनम्नचेतसः। पशुन्येऽपि नरायन्ते सम्यक्त्वव्यक्तचेतनाः ॥ ४ ॥ का-पशुपम्त हिनाहिनविविकटतया पाच वाचरन्ति से, मिष्याविनम्नचंतम. मिथ्यात्वेन विपरीनाभिनिवेशेन प्रस्तमाविष्चेती १ धात्रावालामतानाथ पमिनीचलवारिवत् । दग्घरग्जुवदाभाति भुमानोऽपि न पापभार । २ वपुरी धनं दाराः पुवमित्राणि शत्रयः । सबंधाभ्यस्वभावानि मूतः स्वानि प्रपयते ।। PM ·४ सागारधर्मामृते- au - मनो येषां ते। कमति, नरत्वेऽपि, नरा हि प्रायो विचारधनुरचेतसः किल प्रमिदास्तद्भवेऽपि मति किं पुनम्तियंगादिभवे इत्यपिशवार्थः । एव. मविधामूलकारणं मिध्यादर्शनं विभाव्य विद्यामूलकारणं सम्यग्दर्शनं भाव. यिनुमाह-पशुवेऽपीत्यादि, नरायन्ते हिनाहिनविचारचतुरनया नरा इवा. घरन्ति । के ते, सम्यक्त्वम्यनचेतना मम्यश्वेन सत्त्वार्यश्रद्धानलक्षणेन सम्यग्दर्शनपरिणामेन व्यक्ता शमसंवेगानुपास्तिक्यानुभावः प्रनीतियाग्या कृता घेतना चतन्यसम्पद् येणे ते। मति, पमुग्वेऽपि, पशयस्मियं यम्ने चान सन्शिन एव । जात्या नियंग्भावेऽपि सति मम्यवमाहात्म्यादयो। पादेयतरपज्ञाः परायोऽपि भवन्ति कि पुनर्मनुयाइय इत्यपिशादाय ॥ ४॥ एवं मामाग्यतो मिध्यावानुभावं प्रदर्य दानी सम्य विविधस्याप्यनुभा- समुपमानानुभावपिनुमाइ-- केपाशिदधतममा-यतेऽगृहीतं ग्रहायतेऽन्येपाम् । मिथ्यात्यपिद गृहीतं शल्यति सांशयिफमपरेपाम् ॥५।। झा-भाधनममायने पोरामानविय तुतया निविधिकारपदाचरति। निन्, मिष्याय । किविशिष्टमगृहीत परोपदेशममारेण प्रवृत्तावादनुपातं जगारिमानला वर्तमानरतवानिम्पत्रिपरिणाम इत्यर्थः । या तत्तथा स्वादिस्याहानिमियादिपशिामियानाना। काममारे। मंया प्रायने विविधाकारकारिनया प्रवरानि भूतावेगवस्वितंत इयर्थ । निन्, मिथ्या विशिष्ट, गहीन परदेशापातमनस्वाभिनिवेशलक्ष १ गादि ननिनिनियनम् । গত দুম মুন্না: শমলাস+গল্প । Parrमानमागीदनाप्रभरामात् । मन्दिरलरपादन मग थ्यो। नेमविनम्वरसाईन दयाला। बमय पर भूल-मनुष्णा ॥ यम् । RAME दुकान ·प्रथमोपाय । rini, w मतिपदिया। मपनि गमावा. anाराहारनिहिं मन, मिपाधिमाप, मांश- पिसमांद पति हामाराणापविमान दिमिरं जीवादि पानु पथा अंगरमेकानामापुरपने नपा पादुमरियारपनि बलिना Finा. ये भवं मांसमिनिअपमामवरूप । रेप माया पाशिमा-परंपाम् एमावायदमाम ॥५॥ লাখােমাখামৰম লগালাম মা भानुभारमामायापो मारमुरपन- लासमभन्पताफर्म दानिसभित्रशुदिभाय । दंगनाथम्नमिध्यान्वो नीरः सयपत्वमभुते ॥६॥ का-मभने प्राप्नोति । दमा, जीव भामा । रित, पावं सत्यार्थभनाम निरि सन्, भामभापतासमानिमझियमुदि भाग, भायो रमत्र याविभावयोग्यो आव , भामा भनिएपभवाप्पनिर्वा- पर , जामवासी भायथामभायस्तस्य भाष भामनभायना कर्म- हानिर्मिध्याबाईनो सम्यम्वप्रतिधर्मणी पपासम्भवमुपशमः क्षयो। पाम आया था, मम्ला शिक्षारिपालापोपरेशमारिख सम्झाउन्यानीति माझी मम्झनो भावा समितत्वं, मनोऽपरम्मत शिक्षा-हियालापोपदेशविन्। पेजतेपम्झिनो मत्वा पीरगजादय इति । शुद्धिविमुस्परिणाम , भामसभापतापमहानिमममिवंच मुदिधेतीत. गरपोगेने मतिताबनी भजने संवते तो मपितनितदागन्तवम- म्पादनादिभावकारणसम्मन इत्यर्थः । पुन. रिविशिष्टः, देशनापस्वमि- ध्याय देशमा सम्यगुरूपदेशः सा भादियस्य जातिस्मरणजिनप्रतिमा. नादेहियाकारणासापरपस देशनादि न पस्तं निराकृतमुपसमावस्या नीतं मिथ्यात्वं दर्शनमहादय कर्म तनुको वा सर्वधकाम्साभिनिवेशो यस्य मनयोगः॥॥ .

·सागारधनते- मनी शेते। इ मति, नावि. नगमाया विकारातयः रित प्रमिदाम्नति मनि पुननिरंगातिमा इमायापुर- मविधान कारचं निदानं विमान विक सम्पन्दनं मार- दिनुमाह-पशुचयदि, नगन्ने हिनहिनरिवरग्ना ना :- परन्ति । ने, मन्दावन्द नेतना. मन्यम्न हत्त्वापदानन्शन सम्यग्दर्शनारिमामेन मनसंवानुमान्द्रिम्पानुनावतियांना कृता चेतना मनन्यपन्न पत्र ने । मति, पशुगर, सम्चिने पात्र मन्दिन एव । आन्या नियंग्मावणी मनि मन्मनाहान्याइयो- पादेयतत्वज्ञाः पनवी मन्नि किं पुनर्मनुष्यादय इषिमन्दा एवं मानान्यतो मिथ्यावानुमा दादानी नम्य विवियत्याप्यनुना- दनुमानरनुभावपिनुनाद- केपाश्चिदन्यवममा- यहीनं ग्रहायवेग्न्येपाम् । मिथ्यात्वपिह गृहीवं सल्यति सांधविक्रमपरेपाम् ॥५|| टका--अन्धनमसायने घोरज्ञानविदा निदिहांकावदादति। कितन्, मिथ्यावं । किविशिष्टमगृहीतं परांदिपनन्नान वानुमनं अनादिमन्तन्दा वनानम्नचारविहिपरिमान इत्यः। देशी दाया स्यादिन्याह-वगाडिर एन्टिसादिमानान्द्रपन्नान।कसमंजारें। तंया महायने विविधाकारकारिताप्रावदादरनिम्नागदेवनंतपर्यः । मिनर, मियान्व। किविमिधं, गृहानं रोदनादुनमतवाभिरिवेशलार्म १ रापदिषु र देशु चिनियहम्। प्रहः समन्तात्रयम् । २ शारीरमासारन्तु नामबागवात् । स्वोन्दगटसंहापा-मानि:संदय उच्यते। ३ सत्वे मत्र चिनस दयावं दाताः। धर्मस पर मूल-मानो प्रपने. ४ बाप्त भुते नटे दत्त दिनमस्तिककुदम् । बास्टिकरमस्तिारई दुर दुनिपरेका , ·प्रथमोपाए । भिमनिन्दिा नपा ने गुरपोरया. परान गिरदासाचा मामा, मोग- विमोद मत जानायरमोदमविपासार जिमि जीवाद नु अनानेवाला मम्मुपने नया सातपित्रपति रहिता मीनिः मंगः, गये भरं मांगदि रिमापनिमामामार। चनमा पारिया-परंपाम् एमाबादमाम् ॥५॥ मन्दिामूमिस्वावधिमधमममर्थप सम्रपरिमामय कामा भादुर्भारतमाममापनुकोगे मतामुपते- भासमभव्यताकर्म-हानिसभित्लशुदिभार । देसनापस्तपिध्यात्वो जीरः सम्परत्वपभुते ॥६॥ रा.भने प्राप्नोति । डमी, जब भएमा । तर, सम्पावं मराभार । विविसि सन्, भामसभायताकमहानिमम्झिरहरि भार, भापोरमनपारियोग्पो और भामा कतिपयभापनियां- भामामी भवामभपस्तस्य भार मामसभापता, कर्म- हानिर्मिवावादीमा मापस्वातिप्रार्मशा पधामम्मरमुपरामः भयो. पाम मोबा, महा शिक्षाविसालापोपदेशमादि समापानीति माझी मशिमो भावः सम्मि, मायाम्भत शिक्षा-हिपालापोपदेशविन् । सोमसिनो मन्यो परीगजादराति। मुचिमुरपरिणाम., भावभावनामानिम्सिा सुस्थितीत. रेतरयोगे इन्द्रमति तातो भवते मेषते तो भारताति तदागन्तवस- मादर्शनादिभावकारणमा इत्यम् । पुन: मिरिशि, देशमादलमि- पाव दाना सम्यगुरूग्रंशः सा धादियण जानिस्मरणजिनप्रतिमास- माहिराकारणापास देशमादिन भने निराकृतमुगामापी नाम मिटानमाहार तनुशेवासाम्लाभिनिगो परप सतपो.

·६ सागारधर्मामृते- माम्प्रनं योऽयं मम्यश्वमामा मया मम्यगुरूपदेशोऽवश्यमग्यम्न- म्येदानीमा समुपदेहगां प्रतिलिवानुमोचनद्वारेग दुर्लमब लग्नपति-~ फलिमापि मिथ्यादि-घच्छमामु दिविह। खद्योतयत्सुदेष्टारो हि योतन्ने कवित्वविद ॥ ७ ॥ टीका--पोतन्ते प्रकाशले आग्मानं दर्शयन्ति यन्न इत्यर्थः । के ने, मुद्देष्टारः मु गोमनं निर्वाधं सम्पूर्ण वा जीवादितस्वं दिशन्युपदिगम्नाति मुदेष्टारः सम्यग्गुरवः । विचित, कापि कापि न सर्वत्र । कम्मिन्, इह भरतक्षेत्र । किंवत्, मटोनवन् ज्योतिरिगगा यया । कामु मतीपु, दिक्षु सदुपदेशेषु ककुष्मु च । किविशिष्टामु, मिथ्या मर्यकान्नविषयबादसया दिशो बौदादिवायुपदेशास्त पत्र मेघा दिवामिवानेकान्नोपदेशनावारकवान तैश्च्छन्नामु छादितासु प्रतीत्यविषयीकृतामु। कदा, कलिप्रावृषि कलिः दुर- माख्यः पञ्चमकाल. म एव प्रावन वांकालम्नत्र । अयमय -यदा पाकाले. मेघाच्छादितामु दिक्षु मर्यादिकाशामावे कपिचिप्रदेदो मोना पोनन्ने तथेह दुषमायां कचिरिदायदेशे मदुपदेष्टारः प्रकाशन्ने न पुनः हनयु- गादिवयत्रतत्रभुतकवलिनः कंदलिनो वा श्यन्ने इति । हि-शाम्देन कष्टार्थे- नान्तस्तापभिग्यक्ति। इस दुप्पमासमयसामाशिमवश्यानामपि दर्शनमाहोदयाकान्नचित्त तया देशनानहत्वाप्रायो भद्रका अपि पुरपा देशनायां भूपामुरिन्याशान- नाथामऽध भद्राणा-मप्यत्र किमु सदृशाम् । हेम्न्यलभ्ये हि ईमाश्म लाभाप स्पृहयेन कः॥८॥ र्यका-नायामहे भदका अपि जीवा देशनाही भूयामुरित्याशास्महे । के, वयं । के,भदाणामपि । किमु, कि पुनः माशां सम्यग्दष्टानां विशेपतो. , विन्मन्यतया सदस्यतितरामाण्डवाडम्बरा. भंगारारिस:प्रमोदवन प्यास्यानमातन्वने। ये ते ३ प्रतिमा मन्ति बहवो म्यामोहबिमारियों ये मस्तत्परमामवावविपर्यशानं ते दुर्लभाः ।।

·प्रथमोध्याय.! - भावामा ल्यर्थः । ८, मात्र भने । दा, भय परिमम्काले भमुमेवातरा. नगर्थपते । दिपामा को न पायेन् भाभिलपेत् । स्मै, हेमा. मलामार गुवर्णोपल्भारपा मनि, नि मुवणे । किंरिशिष्टे, भलभ्ये मधुमाये । भदाय पक्षणगुरुचा नायर मनपा देशमाईश्वमाह- घुधर्मम्योऽपि सदम लघुफर्मतयादिपन् । भद्रः स देरयो द्रव्यत्वा-माभद्रस्ताविपर्ययात् ॥ ९॥ संका-भायने । कामी, भद्र ।न्,ि भविपन् देविषयमकुर्वन् । भ, मदम पन् समाचाम प्रमाणोपपत्रो धर्मोऽग्युरपनि यसोपापस्तम् । कथा, लघुकर्मनया रूप भरूप कर्म मरदेनिमित्तं मिप्यात्व पम्य सोय समाम्नाय भावानता तया लघुर्मनपा । किंपिशिष्टोऽपि, धर्मस्ये प्रमाणाधिने धर्मे भागन, कंवलमुभयोमध्यस्थ इत्यपिशम्दार्य । किं पुनरमाबिस्पाइ-देश्य धर्मे प्युपादनाय ।कोमा,सभाकम्मार दायावात् भागामिम्मम्यस्त्वगुणयोग्पत्वान् । म पुनय । कोऽमी ममम धर्मस्म' सम गुरुकर्मनया विपन् कम्मा, भागाभिमम्परत्वगुणयोग्यावाभावात् । पानीमातोपदेवासम्पादिनानादिगुण सम्परबाहीको महानित सद्भूतम्यवहाभा प्रतिभा इति निदर्शनेन प्रम्यक्तीकरोति- शलाफपेवासगिराऽऽसत्र- प्रवेशमार्गो मणिवश यः स्यात् । हीनोऽपि रुच्या रुचिमत्सु तद भूयादसो सांव्यवहारिफाणाम् ॥ १०॥ टीका-य. पुरष स्यात भवेत् । विविशिष्ट, भातसूत्रप्रवेशमार्ग एष । मादयात्राबधारणार्थस्य योजनात् । मूत्रं परमागमः, प्रवेशमार्गः शुभषा- दिगुण., सूत्रस्य प्रवेशमार्गोऽन्तम स्वपरिछेदनोपायः सूत्रप्रवेशमार्गः, भाप्त प्राप्त सूत्रप्रवेशमार्गों पेन स तपोछ ।कया, आप्तगिरा मारवाचा। येव, शालाक्येव शिरवनचिक्या यथा । किंवन, मणिषत् यथा मणि पाला. कपा मासप्रवेशमार्ग स्याद,भास प्राप्तः सूत्रस्य तन्तोःप्रवेशमार्ग शिनास - ·८ मागारधर्मामले- 4 । गोर भी भूगल प्रतिभामंग firm इपिसानिलाय. मारिकामा गुनगप्रपोगाम् । मानिमा एनीशिममति मासेविशिवतीनो नागा साधाीया पुमा कमिगत पा । पोनाबमम्गागानो गति पमध्य गगनीमगोलि। गुरपिने िमत माग्या भानीति मारः। एवं देशदेगीपणाय मागारयमांगारिनमगालिपिमाड-- न्यायोपासपनो यनन गुणगुरुन् मीगिवर्ग मन- भन्योन्यानुगुणं तदईगृहिणीस्थानालयोन्हीमयः । युक्ताहारविहार आर्यसमितिः मानः कनमो वी शृण्वन् धर्मविधि दयानुस्यमीः मागारधम चरेन्।।११।। दीमा-भत्र "पण्याभाई' इत्यनेना मप्तमी । परितुई. तीरपर्य । विधी वा, वोन गुणेन गृहिणा मागारधर्मभारितम्य हापर्ष. । मत्र पूर्वो मद्रक टनरो प्रप्पपाक्षिक इति विभाग परेन् भनुति. ऐन् । कोऽमी, 'न्यायोपात्तधन इत्यादिविशेषणश्चतुर्दशभि. ममम्नयना विशिष्टी गृही। कं,मागारधर्ममिति वाक्यायं । इतो विशरणानि व्याख्या- यन्ते । न्यायोपात्तधन , स्वामिद्रोहमिनदोहविश्वमितवसनीयर्यादिगाधों. पार्जनपरिहारेणायोपार्जनोपापभूतः स्वरवर्णानुम्पः सदाचारो न्यायः तेनोपातमुपार्जितमारममात्कृतं धनं विभवो येन स सोक्त । यजन् गुणगुरून, गुणा: संदाचारसौजन्यौदार्यदाक्षिण्यस्थैर्य प्रियपूर्वकप्रथमाभिमा- सर्वन शुचयो धीराः मुकर्मवलगर्विताः। स्वकर्मनिहितात्मानः पापाः सर्वत्र शङ्किताः ।। अन्यायोपार्जितं वितं दशवर्षाणि विष्टति । प्राप्त स्वेकादशे वर्षे समूलं च विनश्यति ॥ यान्ति न्यायप्रवृत्तस्य तिर्यचोपि राहायताम् । अपन्यानं तु गच्छन्तं सोदरोऽपि विमुञ्चति । २ लोकापवादर्भारुत्वं दीनाभ्युदरणादरः। कृतज्ञता सुदाक्षिण्यं सदाचारः प्रकीर्तितः।। १ ·प्रथमोप्यापः। ९ । पणाप पहारिण भारमधमाश्ता जयन् गहुमानमयसामाग्य. परणादिमा समुहामपन्. नया गुर मातापितरारा तानपि जपन् विमलयप्रणामकरणादिमोपचर, ता गुगतानमयमादिभिगुरषो महाम्तो गुणपुरबानामपि परन् मंदाजभ्यागमाभ्युन्धानादिकरणगणेन मानपन्, गुणा पुरसभ गुणगुरपति विशण गुणगुरपस्तान् । मंडी, मी प्रपना पावर्णवादपारस्पादिपरहिता गीर्वाग्पम्यामो सकी । निवर्ग भातम्यांमानुगुण, परस्परानुपपातक बिवर्ग धर्मार्थकामान् भजन् मेष- भान । हिणीयानालए , गदिनी कोसोम्यारिगुणाला पत्री, ग्यान पुग्मामादि पाच, भालयो रं, गृहिणी व स्थानं च भालपण गृहिणायामाला, नदहासिवायोग्या गृहिणास्थानाप्टया यस्य स तया- 4. । हीमप, माया नियत ष सम्बाभूयिटी पा । युना भाविकार, पुनी शासविहिताबाहारविहारी भोजनविचरणे पस्य सः। , मातापितरीश महेत सम्भवे मृणाम् । मतपय नितिः या वर्षशतैरपि। २ यदियामि वशीक जगदेरेन कर्मणा । परापवादशस्य-योगा परन्ती निवारय । परपरिभवपरिवादा-दामोत्कच प्यते कम। माधान प्रनिभव-मनेकभवकोटदुमोचम् । ३ यस्य विगेशून्यानि दिनान्यायान्ति यान्ति । म लोहसारभर वसपि म जीवनि पादमायानिधि पुर्यास्पादं वित्ताय सरयेत् । धोपभोगया. पाद पादं भतम्यपाषणे । भायास नियुशीत धर्म समधिसत.। शेषेण दोपं कृति यतस्तुचामरिकम् ॥ ४ मभ्युत्थानमुरागते शहरती सहारणे ममता सत्पादार्पितटिरामनविधी तस्योपचर्या स्वयं । मुप्ते तत्र धीव प्रथमतो जमाप शय्यामिति प्रा. पुत्रि निवेदिता. कुलवधूसिदांतधर्मा इमे।

·सागारधर्मामृते-
आर्यसमिति', आर्येषु सदाचरणकमाणेषु, न नु कितवर्नविटभहभण्डनटा-
दिपु, समिति. मगनिर्यस्यामी । प्राज्ञः, उहापोहान्मकमनिशानाति-
शयवान् । कृतज्ञः, कृतं परोपकृतं जानाति न निन्दुते । वशी,
इष्टेष्वप्वनासक्या विरदे वाऽप्रवृत्त्या म्पर्शनादीन्द्रियविकारनिरोधका-
न्तरङ्गादिषड्वर्गनिगृहपरश्च । वन् धर्मविधि, धर्मस्याम्युदयानश्रे.
यसहतोविधि युक्ग्यागमाभ्यां प्रतिष्ठा तं अण्वन् प्रन्यहमाकर्णयन् ।
दयालु, दु.सिनदुःखग्रहाणेच्छालक्षणां दयां शीलयन, 'धर्मस्य मूलं दयेति'
यदि सत्सङ्गनिरतो भविष्यसि भविष्यसि ।
अथ सझानगोष्ठीषु पतिप्यसि पतिष्यसि ॥
२ इदं फलमियं क्रिया करणमेतदेष क्रमो
म्ययोऽयमनुषगर्ज फलमिदं दशैषा मम ।
अयं मुहृदयं द्विपत्प्रयतदेशकालाविमा-
विति प्रातीवतर्कयन्त्रयतते बुधो नेतर ॥
प्रत्यहं प्रत्यवेक्षेत नरश्चरितमात्मनः ।
किन्नु मे पशुभिस्तुल्यं किन्नु सत्पुरवरिति ।
३ विचित्सुरेनं तदिहारमवश्यं कृतमतायाः समुपहि पारम् ।
गुणपतोऽप्यसिलेः कृतन' समस्तमुद्रेजयते हि लोकम् ॥
४ भव्यः किं कुभलं ममेति विमृशन्दु साभृशं भीतवान्
मौम्यपी प्रवणादिबुद्धिविमवः श्रुत्या विचार्य रकुदम् ।
धर्म शर्मकरं दयागुणमयं युवरयागमाभ्या स्थितं
गृहन्धर्मयाभुतावधिकृत. शास्यो निरस्ताप्रहः ॥
प्राणा यथारमनोऽमाटा भूतानामपि ते तथा ।
भामापयन भूताना दयां कुर्वीत मानयः ।
धृयता धर्मसर्वस्वं धुम्या वावधार्यताम् ।
भारमनः प्रतिकूलानि परेपो न समाचरेन ।
भवृनिम्याधिशांकाता ननुत शक्तिः।
भागमवयतनं पश्ये-दक्किादपिपीलिकाः।

·प्रथमोपापः।
भानामगार्ष पाणः । भयभी. भपापापान शशपायफला-
कर्मणी पदमपानाम सिमा पापभीरसिधर्षः । एषा संपतो
THANI विमानो धमांमतपतिकारी ज्ञानदीपिकामानका
ता,
मात्र हापा Man
माम मरिवियाना मुलामा मकालगागारधर्म महाकानि-
सम्परयत्वममरममला.
न्यणुगुणशिक्षाग्रतानि मरणान्ते ।
सट्टेखना प विधिना
पूर्णः सागारपर्मोऽयम् ।। १२॥
रीवा-भवनिमयमाण मागारधर्म । किविष्ट', पूर्ण ममम कि
सिमियानगम्य ताकिविशिष्ट, भमसंभादिशेपरहिन । तथा भणु-
गुशिधापूर्वाणि प्रतानि भणुगुणशिक्षामतानि भणुमतानि गुणमतानि
शिक्षामतामिकिरिशिष्टानि, भमहानि निरनिचाराणि । म कंपल निर-
विचारमराभवामाणि निरनिधाराणुपतादनि, कि त मरणान्ते
विधिना मनमा ययं सम्पूर्ण भावधर्म पविशेषणानो यथावमय-
पानांवानुनमगुरुवान वान समुपयनार । तत्र मरणमेवान्तो
मरणान्मतरुपमरणं, नग्वाचिमरणं तम्य प्रतिक्षणं सर्वप्राणिषु भाषात् ।
सायमा सम्पर लाभावापेक्षायन ऐमना, मामाभ्यन्तरेण पमा
कायकायापीकरणम् । विधिस्तु मतदशाण्याये वायते । (यामति.
समयमायुष कर्मणो निकस्योदयार्षिका निर्जरा भवति तदाबीचिमरणम्)
अपमिनोऽपि सम्यगत कर्मलेगारों भवनीयुपदंशामिदमाह-
भूरेखादिसाकपायवरागो यो विवश्वाशया
इयं वैपायक मुखं निनमुपादेयं त्विति श्रदयत् ।
पारी मारयितुं धृतस्तलवरेणेवाऽऽत्मनिन्दादिमान्
शर्मा भनी रुजत्यपि परं नोचप्पते सोध्ययः॥१३॥

·गागारगर्माने --- - - 7-मोगाने मगहर दिनेगी मा.प्रिनिगमाया, नि. पन िमनोवेशन नामानि रि- गाहार्य । कभि नई पीयो भि + गोली - यो भने माने तिा. गर्म गुनग किमिश: प्रा भोप इम्पि भागतं पारादिभिरिम्पादीननुभषन आवितमि मिन्त्रि पमुगमनमामि योग्ययपि पीडपति पर पाबा जगमा मून प्रामानि. पापन अभिनिनिगमान । पिपिर गुण शि- मुगडेपमिनिएप प्रमावधारणा भित्रमा मातुमय। सत्.शुभा fঃ বিঃ, স্বার্থ বিশিমাথিন जातं, नानायकारकर्मयन्यनियमनायात् । नपा पाच रवत्र- पोपयोगादपमन्यायिभायनी । गा, मुलं किंभूत, निज प्रारमीयं नियं थाइले रोचमानो न स्वमेऽप्यन्यया । कया हेतुभूतया, विधरचन. पर्व मारय भाशा शासनमनुलप्यं नया 'नापया वादिनी बिना इति मनि- पत्येपर्यः । एतेन निश्चयमम्यादर्शनभामवभिन्युन वेदितव्यम् । पुनः किंविशिष्टः मन्, भाग्मनिन्दादिमान धिामा प्रदीपस्तमप्यन्ध पतन्न- मित्यात्मानं निन्दयन्. भगवन्कयमम्म दुर्गनिदुःमाय परिष्यते पचमु पय- धारी जनोऽयमिति गुरसाक्षिक गईमागधानन्धेमतो भवपि कुनोऽभमुग्ध सबसे, तश्च तदर्थ मनग्राम पीडयतीत्याह-भरेवादिकापायबसगो यता, भूम्बादिभिः पृथ्वीभेदादिभिः मशास्न्याः कषायाः भूरेबादि. बपायाः, पदवनीत्यादिस्बोन लक्षमा भमन्यात्यानावरणादयो द्वारा मोधादिविका ते वश पारतंत्र्यं तं गतीति समरित्रमोहोदयपर- तंत्रः सवियर्थः । कदव, चौर व तस्करो यथा। किं विशिष्टः, तोऽहदः कि कर्नु, मारयितुं । मारयिष्याम्यनमहमिति प्रतिस्दः । केन, तलवरेण कोहपालेन । अयमों-पया तलवरेण मारपितुमुपान्तवारों यत्तेन स्वरारोहणादि कार्यते तत्ताकरोति तथा जीवोऽपिचारित्रमोहोद- येन पदारमनीनं भावग्यसिंहादिकं कार्यते ततदयोग्यं जानबपिकरोग्यर, . नदुःखवीज शुभदर्शनक्षितौ कदाचन क्षिप्रमपि प्ररोहति । सदाप्यनुप्तं मुसवीत्रमुत्तमं कुदर्शने तद्विपरीतमिष्यते ।। २ णो इन्दिएमु विरतो गो औवे थावरे तसे पापि। श्रो सहदि जिणुतं संमाझी अविरदो सो ॥

·प्रथमोध्याया। दुर्मिचारिपथमारय मंणः । एतेन मापवारणापूर्षमय. दापुरोऽययापि सम्परे गुदेवारामानुगवायतिरेकेण सकलममार. मंहरमान कर्मीमाप ।दोपुषस्तु पगृहीतमम्परत्वरय मरकगरपि जभाषा अपरिपवानुभवनमाभवान् गहलोपरमा प्रतिपादित नियन अपमान समारभारणा भायेम सम्पादना. राधना मिr पनिभायमिति विश्री पवमहमेतासूत्रमधिगन्नापम् ।। हामी धर्मामपोsपि मम ममत्तिमिमित्तवान शिरवाई मेयमि- पुपदेशमाह- धर्म पश गर्म च सेवमाना फेऽप्यको जन्म विद्धः कृतार्यम् । अन्ये दिशा विध वयं त्वमोया- न्यहानि यान्ति अयमेव येव ।। १४॥ the-तुः मानिके कऽपि शकिक मित्, सन्म मनुष्यभव- प्राणम् । विशिष्ट, हतार्थ म. माधितोऽर्य प्रयोजन माध्यं यस्य तत् । सिंगाणा', मेषमाना लप्पनानुरकडरपासारपन्त,धर्म मुकृतम्, पराः कीनिम्, शर्म मुनम् । कथम् एका एकरम् । केचिदममात्र केपियशोमान धि मुखमात्र साधयन्तो वर्ष भासमनुष्यसम्मफला इति मन्यन्ते, मामारियाहाकम्प । नपा भन्ये होकरन्दानुवर्तिनः शापशम्मन्या वितु । कि,जन्म । किम्भूनं.क्ताम् । कि कुर्वाणाः, धर्म यहार्म र संव. माना । यदिशा दे।चियर्मयशमी विदर्मसर्मणी कधिश शर्मणी च साधयन्नो जम्म फलकामन्यन्त इत्यर्थ । तहिं पुप्माकं किं मतमित्यत्राह- १ दुर्गताबायुपोरयात्मम्यक्त्वं यस्य जायते। गनिच्छदोन तस्याम्ति समाप्यल्पतरा स्थितिः । २ जन्मोन्माभ्यं भजतु भवतः पादपयन सभ्यं तरचेवर चातुनच दुर्दैवतां सेवता सा अमात्य पदिा मुलभं दुर्लभ चन्मुधाळले शुपाहायलयति कालकुट ।

·Mrign RefeartTrimmm. Thiartmthi farrari Mirmire Extr multiffert fruirTTIAlfat meTTI it immarat-- भूगोगरगुणानिधान মশেখা। নননন मानमुपा पारकः पिशागुः स्यात् ॥ १५॥ mat-orm भो, मा गोलि गरिमा पर्ममिति मा.धिनिटान.1. पानागुरामूलानि परमानिमितवा मपमाधि माया मूणगुणाग- मामेभ्यायाचाप, मुनि च ती च मूलगने से गुणात्र মাথা বা নিৱা নিয়া বেশি নি । किम्भूतो भूयार-पचगुरुगरण, पंचानो गुरुगामर्शनो पानि चरणाः शरण्यानि शरणे भातिदा सामममरंगे या सानि योग्पानि पस्प म तपोषः। एवं मापदर्शनादेशपममधितितो दामना- ध्ययमलक्षगमाचारं कर्तग्यतया दानेयादिना निर्दियनि-कीरशम्नयाभूतः भार: सान्, दानपानप्रधान. दान-पाशादिमिधाओं, यजन-निय- महादियज्ञः पंचधा, दानं च यजनं च दामयजने प्रयाने मुल्ये यस्पामा । . जो तसबहादु विरदो अविरदओ तह य थावरवहादो। एकसमयाजीदो विरदाविरो विणेकमद। २ ध्यानेन शोभते योगी संयमेन तपोधनः सत्येन वचसा राजा गेही दानेन शोमते ॥

·प्रथमोपायः। - RigURRArieHAREगातातित मार, परामु रामि नाम..जानमुधो पापरान्तरनामामृतम् । एप पत्रमगुणापाम निर्दिष Riterना भाषामनामंकारना गुफागबपनामा मन्यतम yिerमपरिपामलापो पपा. रमानि मनिपने नमभिनम्मानि- रागादिसपनारसम्पविक्रमच्छुदात्ममंविरमुख. स्वादात्मस्वपटिहिसाबधापहोव्यपोहात्मा । सग्दर्शनिफादिदेशपिरनिस्थानेषु पकादश- मेष यः अयते यतियतरवस्तं श्रदधे भावकम् ॥१६॥ हावा-भाये माधुरीयमिनि मनिपाम। के माधकं । यः . पारने। निन्. एक परामध्ये, दर्शनकादि देशविरतिस्थाने एकादमा परमाणेषु । पम्भूना भूया, सरए सम्यग्दर्शनपुर। पुल निशर, निधरन पतीनामनगाराणां मतानि सहिमादिविरनिरिणामाग्नेपुरत भाम, सर्वविरतिकारभारोपणो. आपसमा मिविशिष्टेषुभावतरविल्यार-रागादिश्यतारतम्येत्यादि सप पर्वधातिस्पर्वकामामुदयाभाव भावापानिपकानामुदयः, तार• मम्प पयानरमुकर्म, रागादीनां रागरमोहाना क्षयनारम्येन विकसन्ती भाविभवन्नी चामी शुदामसविल निमलचिपानुभूति मंत्र सायं था मुखमामम्दनस्य पाद स्वसवियाऽमुभर स एवारमा स्वम्पं येगानि नामानि । एमूने भाहिरध्यारम । सहिदायत फिरूपविन्याह- वहिरी बाषि मनसि च प्रसव भादि स्यूलादीना गानि प्रसव. धादानि शान्येक भामि पापानि नफलावासम्यो म्यपोहो विधिपूर्व देवगुरमधर्ममाक्षिकमपोहो पिरति संवामा एषा तानि तेषु। '' शरस्थात्र भिक्रमस्य योजनान् , भायुःश्रीवपुरादिक यदि भवेत्पुण्यं पुरोपादितं स्यासन भवेन तर नितरामायामितेऽयात्मनि । त्यायां मुविचार्य कार्यकुशलाः कार्यत्र मंदोयमा, द्रागागामिभवार्थमेव सततं प्रीत्या यतन्ते नराम् ।

·h 1 सागारधर्मामृते- कि लक्षणास्ने दर्गनिकादयो भवन्नीग्युडिशनि- दृष्ट्या मूलगुणाष्टकं व्रतभरं सामायिक प्रोपर सच्चित्तानदिनव्यवायवनितारम्भोपाधिभ्यो मतान् । उद्दिष्टादपि भोजनाच विरतिं प्राप्ताः क्रमात्माग्गुण- मौव्या दर्शनिकादयः सह भवन्त्येकादशोपासफाः ॥१७॥ टीका-भवन्ति । के, उपायकाः श्रावका । कति, एकादश । किसामानः दर्शनिकादयः । दर्शनिकोऽय प्रतिक इत्यादिना वक्ष्यमाणा । किं विशिष्टा- सन्न , प्राप्ता प्रनिपना 1 किं नन, दृष्ट्या मूलगशाष्टकमित्यादिविरतिमि- त्यन्तं देशसंयमांतथा हि-सम्यक्वेन विशिष्टं मूलगुणाष्टकं प्राप्तो दर्शनिक ,मएव चमतभरं निरतिधाराण्यणुव्रतादीनि प्राप्तो प्रतिक । एवमुत्तरेवपि सम्बन्धः कर्तव्यः । व्यवायो मथुनम्, वनिता स्त्री, उपधि परिमह ,मतात्मदर्यसाधु- कृतमनेनेदमित्यनुमोदितात, अपि भोजनान् मतादुष्टिाच भोजनादपि विरति प्राप्तोऽनुमतविरत उहिष्टविरतश्च,योऽनुमनमुहिष्टंप भोजनपि न कुर्यात्म किर्मा न्यबारम्भादौ पापकर्मण्यनुमतिं दद्यान्, उहिष्टं च यमत्यारहादनादिकमुपयुशी- तेस्यपिशम्दालभ्यते। कयं ने नत्तत्पदं प्राप्ताः, सह सार्धम् । कया, प्राग्गुणमौन्या राष्टिमूलगुणाष्टकप्रकण सह प्रतभरं, तायप्रकर्षण सामायिकमित्यादियुक्त्या ते तथा भवन्तीत्यर्थ । कस्मात्तया भवन्ति, क्रमात अनादिविषयाभ्यामासंय- मभनमनस्कतया युगपत्तवासामथ्यात् । साम्प्रतं दुरितापचयनिमिसेम्यादिधर्मकर्मसिध्यधं कृप्यादिषट्कर्मलक्षण वार्तामापरतो गृहस्थस्यावश्यंभावी सावद्यलेश प्रायश्चित्तन पक्षादिभिश्व निराकार्य इत्युपदेशार्थमाह- नित्याशक्षिकसचतुर्मुखमहः कल्पद्रुमैन्द्रध्वगा. विज्याः पात्रसमक्रियान्वयदपादत्तीस्तपःसंयमान् । स्वाध्यायं च विधातुमाहतकपासेवावणिग्यादिकः शुध्याऽऽप्तोदितया गृही मललवं पक्षादिभिध क्षिपेत् ।। टीका-क्षिपेत् निराड्यात् । कोसी, गृही गृहस्यः । कं, मसलवं पापले. शम् । कथा, गुप्या प्रारचित्तन। रिविशिष्पा, मासोदितथा। न केवलं तया - ·प्रथमोध्यायः। - पातिभित्र पानाधरिभि । विविशिष्ट मन्, भारतीमेवाण- पादित भारतानि पचान प्रवर्तितानि पीमेवावणिग्यानि मादिशामान्म- पानिपानिपाणीपनकर्माणि न म भारमहर्गमेयावणिग्यारिक । सि विधा परियारमियादीनि जिनागमनमियानि पर धर्म- कमाणाति भयवसाय । कानि मानोन्याह नित्येप्यादि नियमह भष्टाति- पमा ममगमग बापत्रम पापम ऐन्दै यजति पमारपूमायिरोग एग्पा । चामुंग्य दिनिधिोरणादानीमयमेव परमोट पक्षस्या- सम्भाति प्रकाशन । भात एवंदभ्यतेन सह समयप निर्दिष्ट । पारे- उसप आप भगवन गेमपा:- प्रोन पाईनामिग्या गा पा सदार्चनम् । अनुमुंगमा साप दुमभरोपिय॥ नत्र नियमही नाम शशिनर प्रनि । म्वराहायमानायो गन्धपुष्पाक्षनादिश ।। पंचयालयादानां भक्त्या निर्मापर्ण न या। शागनीपख दान व प्रामादीनो गदाचनम् ॥ या व पूजा मुनीन्दाणा गिन्यदानानुनी। मनियमहो यो यथा दान्युपपित ॥ *भटामिह गार्वजनिक एव म । २ महामाटतुषियमाणो महामा। चतुमुर्ग स विय सर्वतोभदस्यपि ॥ ३ दला बिमिरा दान समाभियं प्रवर्स। कम्पाक्षमा माऽय जगदाशाप्रपग्ण ॥ ४ महानन्द पाउन्यस्तु मुरगजे कृतीमा ॥ बलिमपनमित्यन्य त्रिम यागयया समम् । उक्त विकल्पंयमन्य ताराम || एवं विविधानेन या महेज्या जिनशिनाम । विधिशाम्नामुशन्नीग्यो वृत्ति प्राथमहिपकीम् ।। वाता विमाया त्याकृयादानामनु।

·सागारधर्मामृते- M . MAmerror - कि क्षणाचे दर्शनिकाइयो भवन्सी'युनिशनि- दृष्ट्या मूलगुणाष्टकं व्रतभरं सामायिक प्रोप सचित्तानदिनव्यायवनितारम्भोपाधिभ्यो मतान् । उहिष्टादपि भोजनाय विरतिं प्राप्ताः क्रमात्माग्गुण- मोठ्या दर्शनिकादयः सह भवन्त्येकादशोपासकाः॥१७॥ रोका-भति, उपआमहा भारका । कति, प्रकाश मिश्रामान दर्शनिवारय । निकोऽथ प्रतिक इत्यादिना वक्ष्यमाणा । किशिश- गम्ल, प्राप्ता प्रतिरमा । किसत. एव्या मुलगणारमियादिविरतिमि. मन देशर्मयमानाति मम्पयन विशिष्ट मूलगुणाष्टक प्राप्तो दर्शनिक,मएप मामा निरनिनारायशुपनातीनि प्राप्तो प्रतिक । एनमगरेपपि मान्य भनय पाया मधुनम्, अनिता श्री , उपाधि परिमा, मतानमामा. हमनेने मिलनुमोरिनाल अपि भोमनात मतारिपाच भोगनानिमिति मनुमनविन रिटविण पोऽनुमतमुरित भोजनपिन योग गरिमा पवाभापामग्णनमनिसात रिट पमनानारिकापुजी. বিশ্বাস জ ম লণশৰ ঘমা নয় মদ জবা মামী मुलगासप्रग पर बतभा, मग नामानिमिमारियाणा या भाम्नीमार कम्माना भवन्ति मान नापियाभ्यागा. ममममममममा पूगावाबामध्यान । भारत नियमिमिनमाविमfavi पारिमंगभग मानो गृहनामावापानी मानाला प्रापितन पनि गि गागमार निन्याधारितगगतुगमाः कलाई पेन्द्रमा বিষা: বাগমায়ানমােরাস নযৰ । माध्याय म विधानुमासामवाणियादिक গলা:পাশি গা মা পাখি frণ। tw-fir fameramme माया...नन सि fam ·प्रथमोध्यायः। १७ - पातिभित्र पक्षणांग्गनिम्मिभि विविशिष्ट मन, भारतापेवावाणि. ज्यानि भारतानि यथावं प्रवनितानि पामेवावणिग्यानि आदिशन्दाम पविरनिन दाजीपनकर्माणि येन र भारतापेशवाणिग्यादिर । विधात पर्नु शयारपट्टमिग्यादीनि जिनागमसिद्धानि पच धर्म- पाणीतियवसाय ।मानि नानान्याह नित्ययाति,नियमह 'भटाति- पमा मममममंह परम ऐन वजश्रेनि पाईरपूजाविगेराः गया । चमगाय पदितिविशेगादशनामयमंत्र परमोकृष्ट कल्परक्षरया- मम्मवाहिनि वामन । भन एमावन मह ममप निर्दिष्ट । पाये. उनघ आ भगवनगेनपार्द- प्रोस पूजाईनामिण्या मा अनुर्धा गदार्चनम् । चतुर्मुगमा पन्य शुमाकोऽपि च ॥ १ तत्र निन्यमही नाम राखिनगृह प्रनि । म्वगृहामीयमानाऽचर्चा गन्धपुष्पाक्षनादिवा ।। चम्यालयादानां भवन्या निर्मापणं च यत् । भागनीदर दान व प्रामादीनां गदाचन ।। या च पूजा मुनीन्द्राणां निन्यदानानुपरिणी । मच निन्यमहो गया यथा शक्युपर्यापन । * अष्टाडिको मह गार्वजनिको रतु एव ग । २ महामटवस्तु नियमायो महामा । चतुमुर्ग म विजय सर्वनाभर त्यपि ।। ३दया किमिष्णुक दान मम्राभिर्य प्रवस्य॑तं । कल्पवृक्षमह मोऽयं जगदाशाप्रपण ॥ ४ महानन्द्रवान्यानु मुरगना मा ॥ बलियानमित्यन्य विमध्यावया ममम । उचा वध विकल्प यमन्यच्च तादृशम ।। एवं विविधानेन या महेश्या जिनशिनाम । विविधाम्नामुशन्नीम्या कृति प्राधमकरिसीम।। वाती विशुद्धाया म्याकृष्यादानामनुटिलि। २ ·- 14 - सागारधर्मामृते- लक्षणा पनिकास भवन्ती युधिराति- रप्ट्या मूलगुणाष्टकं प्रतभरं सामायिक मोप समित्तामदिनव्यरायनितारम्भोधेिभ्यो मताद । उरियादपि भोजनाग विरति प्राप्ताः फ्रमात्माग्गुण. पोच्या दर्गनिझादपः सह भान्स्पेकादशोपामकाः ॥१७॥ tm-भाषिके, पापका भाषा । ति, बागा हिसामान निधार निकोऽध पनिक इत्यादिनानापमाणा । विशिरा- गान माना HITET । नित. या मूलगाएकमियारितिनिमि. रेगमपाहिमपान पशिष्ट मनगुणारतं प्रासोनिकमा निनिनारायणुवनानि प्राप्तो प्रतिक मनोति माय बन मसानो मेगुना, वनिता थी , free, मतानमार्षमrr. नमामिलामोमिनात भलिभापमान मतारिलाच भोगनानिनित भयोगमारिरिता गोमनलिन भोगविनोनमकिमी मा मनमणि मिनामानाAmrit अपमान मा मरगम गा प्रागौना सिमानामा भाTHEIn मामानिमिवारिया मामा भनि माननादिपिसानामागंक. मनमा गानमामासम्मान । भामिनामाEिReft rigsian मानाला परम्नानानी माषen RIA TRIffarrammerमा বিলাশসম কলােস। লা; কামালোকালীন সমান। मायाग सिमामाणि প্রসপোনা । মাগি fণ। terint forgtom mam जमकara Neminा ·. अपमोपायः। भिम पश्चगाधम्मिभि । रिविशिष्ट गन्, भारतीमेवापणि- जाति भारतानि तिनानि अपीमेवारणियानि भारिपादाम- पंपिशानिन परमाणिनग भालहमेगाणिग्यादिर । hifavrjपरिणामहमिन्दानि जिनागममियानि पम धर्म- मांगीति स प । कानि नानाधार नित्यपादि,नियमह 'माधि- गगनुमामिड पदम पनि पसाईजाविशेग हरपा । पाय परिणादशानीमपमेर पामोष्ट स्पस्या- पामवामिनि प्रभागनि । भान यादयान मह पमप निर्दिए । पाये- उ अरे मगधनगन- श्रत पर नामिग्या मा पनी गदारनम् । पतुगमा लमwrisfrम ॥ नियमही नाम शहना प्रनि । माधानीयमानाउनबन्धसदिक्षा ॥ चम्पान्यादानो मान्या निर्मापणं च यत् । वामनरलन प्रमादीनां गायनम ।। या पूजा मुनीन्दा निदानानु। मनियमी यो यथा पर युवति ॥ . भशाहिको मह सार्वजनिक ग । २ महामाटबईनु रियमाणो मामा । अनुमुर्ग नविय मर्वतोभा यपि ।। ३ दवा रिमिक दानं समभियं प्रबलने । उपक्षमा माग्य जगताशायारण ॥ ४ महानन्दपजोऽन्यरतु मुरगजे कृती मर ॥ बलिमपनमित्यन्य विमप्यारोवया ममम्। उच्च व विषयमन्यच ताराम ।। एवं विधविधानेन या महग्या जिनशिनाम । विनिमुशनीम्या कृमि भापमालिकाम् ।। बार्ता विनाया मायादागमनुटिलि। २ ·MAmruarum - सागारधर्मामृत- कि लक्षणाम्ने दर्शनिकादयो मयन्तीप्युटिशति- दृष्ट्या मूलगुणाष्टकं व्रतभरं सामायिक मोपचं सञ्चित्तानदिनव्यवायवनितारम्मोपधिभ्यो मतान् । उद्दिष्टादपि भोजनाच विरतिं प्राप्ताः क्रमात्माग्गुण- मौढ्या दर्शनिकादयः सह भवन्त्येकादशोपासकाः॥१७॥ टीका-भवन्ति । के, उपासकाः श्रावका । कति, एकादश । किनामानः दनिकादयः । दर्शनिकोऽय प्रनिक इत्यादिना पक्ष्यमाणा । कि विशिष्टा- सन्तः, प्राप्ताः प्रतिपमा । किं तत, दृष्ट्या मूलगणाष्टकमित्यादिविरतिमि- स्यन्नं देशसंयमातया हि-सम्यक्त्वेन विशिष्ट मूलगुणाष्टकं प्राप्तो दर्शनिकः,म एव धमतभरं निरतिचाराण्यणुप्रतादीनि प्राप्तो प्रतिकः । एवमुत्तरेष्वपि सम्बन्धः कर्तव्यः ।व्यवायो मैथुनम्, वनिता नीः, उपधि परिग्रह ,मनात् मधमाधु- कृतमनेनंदमित्यनुमोदितान्, अपि भोजनान् मतादिष्टाच भोजनादपि विरति प्राप्तोऽनुमतविरत उहिष्टविरतश्च,योऽनुमनमुदिष्टं च भोजनपि न कुर्यात् स किमा न्यप्रारम्भादी पापकर्मण्यनुमति दद्यात्, उदिष्टं च वसत्याच्छादनादिकमुपयुभी- तेत्यपिशब्दालभ्यते। कथं ते नत्तत्पदं प्राप्ता, सह सार्धम् । कया, प्राग्गुणप्रौन्या रष्टिमूलगुणाटकप्रकर्षेण सह प्रतभरं, तसयप्रकर्षण सामायिकमित्यादियुक्त्या ते तथा भवन्तीत्यर्थः । कस्मासया भवन्ति, कमात् अनादिविषयाभ्यामार्मय- ममममनस्कतया युगपसत्रासामर्थ्यात् । साम्प्रतं दुरितापचयनिमित्तग्यादिधर्मकर्मसिध्यर्थ कृप्यादिषट्कर्मलक्षण वार्तामाचरतो गृहस्थस्यावश्यंभावी सावद्यलेशः प्रायश्चित्तेन पक्षादिभिश्व निराकार्य इत्युपदेशाधमाह- नित्याष्टाद्विकसच्चतुर्मुखमहः कल्पद्रुमन्द्रध्वजा- विज्याः पात्रसमक्रियान्वयदयादत्तीस्तपःसंयमान् । स्वाध्यायं च विधातुमाहतकपीसेवावणिज्यादिका शुध्याऽऽप्तोदितया गृही मललवं पक्षादिभिश्व क्षिपेत् ।। टीका-क्षिपेत् निराकुर्यात् । कोमो, गृही गृहस्थ । कं, मललवं पापले- शम् । कया,शुन्या प्रायश्चित्तेन । किविशिष्टया, मातोदितया। न केवल तया - ·प्रथमोप्यायः। पशादिभित्र पानागाधनेरिरभि । विधिनिष्ट पन, भारतहणीमेषामणि- स्वाति भानामि पधारा प्रवरितानि वाणिग्यानि आदिशामान्म- पिपनि नपानीमामाणि न म भारतीमेवापणियादिक । विध रियासमिःयाहामि जिनागमामिदानि पर धर्म. पमाणानि भयवराय ।कानि नानांच्या नित्यग्यादि, नियमह भिटादि- पमा मनुमंगमंह पापहम ऐन्द्र वजन पशाईनायिॉग इस्पा । चतुर्मुवाद पदिनिविशेषगादानीमयमेव परमोट कपास्या- सम्भवादिति प्रभाशयति । भान पवन पन मह ममप निर्दिष्ट । पाये- उस आरे भगवनगनपाद- अंग मानमिया मा पशुआं गवान्म। पदमुंगमा परमभकोऽपि च ॥ निम्यमदी नाम दाबनगृह प्रति । स्यगृहामीयमानाचा गन्धयुपासतादिना ॥ चम्पल यादाना भया निर्मापणं च यत् । धागनार दान च प्रामादीनी गदाचनम।। याच पूजा मुनान्द्राणी नित्यदानानुपाहिणी। म व निन्यमहोयो यथा पाक्न्युपपित ॥ • बाहिको मह सार्वजनिक एव म । २ महामाटयग्नुपियमाणे मामा । चतुमुसु म विस्य सर्वतोभा यपि ॥ ३ दवा बिमिराक दान सम्राइभियं प्रबलने। पक्षमद सोऽय जगताशामरण । ४ महानन्दपजाऽन्यस्तु मुरगजे तो मा । बलिघपनमित्लन्य दिम यासंघया ममम । उक्त विकल्पगुजेयमन्यच ताहाम ।। एवं विधविधानेन या महेश्या जिनशिनाम । विपिस्तामुन्नीभ्यो पत्ति प्राथमपिकाम् ॥ पानी विएसया म्याकृ'यादीनामनुशी।

·मागारथर्मामृते- स्वादि,समा भामना ममाना क्रिया माधानादि उपसगान्मन्यतापत्र यस्यामी मनिय , पात्रं न गमकिाश भयय दयानममक्रियान्वर- दयानदाश्रया दनयो दानानि नानपाना , पानि समानानिमन्वयान दयाइति च । नाम्नानादि मंयम प्रतधारण । माध्यायं श्रनमारनाम् । फिमेनपक्षादिग्रामन्याह- स्यान्मव्यायुपहिनाखिलवधन्यागो न हिंस्यामई धर्माधर्थमितीह पक्ष उहितं दोपं विशोथ्योझतः । मूनो न्यस्य निजान्वय गृहमयो चर्या भवेत्सायनं स्वन्तज्नेहतनूज्झनाद्विशदया ध्यात्यान्मनः गोधनम् ।। टीका-स्यात् भवेत् । कोऽमी, पक्ष अडिमापरिणाम। किमामा, अखिलवधत्याग. अखिलोऽनृतादिमहिनो वर प्रागनिरात , सागारधर्मप्रकमान्त्रमवविषय एव तस्य म्यागो वर्जन । किविशिष्टः,मैन्याधुप. घृहितो मैत्रीप्रमोदकारुण्यमाध्यस्थ्यभावनाभिरराचिनः । कन, न हिंस्थामई १ चतुओं वर्णिता दत्तिर्दयादानसमाऽन्वयः ।। मानुकम्पमनुप्राचे प्राणिवृन्देऽभयग्रा । निशुध्यानुगता सेयं दयाइनिर्मता दु.॥ महातपोधनायाा-प्रतिग्रहपुरःसरम् । प्रदानमशनादीना पात्रदान तदिष्यते ।। समानायात्मनामन्यस्न क्रियामन्त्रनादिभिः। निस्तारकोसमायेह महेमाद्यनिसर्जनम् । समानदत्तिरेया स्यात् पात्र मध्यमवामिते। समानप्रतिपत्वैव प्रबना श्रद्धयान्विता। आत्मान्वयप्रतिष्टार्थ सूनवे यदशेषतः । समं ममयवित्ताम्यां स्ववर्गस्यादिसर्जनम् ॥ सपा सकलदनिः स्यात् म्वाध्याय मुभभावना। तपोनशनन्यादि संयमो बनधारणम् ।

·प्रथमोपायः। - धममिवामगारेज गाम्पेन पाई देवनार्य मन्त्रगिमारधाई. माहानिधानं पामिनि प्रतिज्ञाय । भर हि मदापोऽपि चामेमानयम प्रतारम्भबारमारम्भमामेर मारिणी सो परिनि म पुनरारम्भानुपहिगीम्, हरपा गृहिणोडमयम्भावात् । - hr पात ह एवंषु पक्षारितु माये । तया भवेत। पी, पर्या कालिकादारापानुमतिविरतं पावापामाचार | काय गृहिग । किं चंग क्षातायात किता, एवं किया, पर स्थापयिया 15, निमार पायवर्ग न भयं च । भूनी पुने। सदसम्भवे मतुल्ये वायेऽपि । का, वितोय विधिपूर प्रायधिसन शाम्रोमविधानेन निगमक, दोष हिमादिकिरिगिट, मुदिताप्यारधारेगर । कप. मधी पक्षकारामन्तर राग्यपरिणामे प्रगइमारोहति मनीत्यर्थ । तथा भषन । किनन मा कि, शेनं गुरी रागादिपापनपनं । फरम, आ'मन पिपरप । कपा, ज्याचा यानेन। कि विशिष्ट पा, विशश्या गुरपा । कम्मान बदलनुमानान् चाहार ईदब शरीरचेष्टा मनुष शरीरमबहत नवनामागुम्मनं नियतकालं पादावंच याचिन परित्यागन- मान।भन्ने प्रयागावसाने मरणे चासो । 'तु'शम्दानुदिन दो वितो ये- पनुवयात्रापि पोम्यम् ॥१९॥ रदानी पक्षादिकल्पनाद्वारेण हतारतारान् भावकरप पीन् प्रकारानुत्रिप मशेषण अयाह- पाक्षिकादिभिदा प्रेघा श्रावकस्तत्र पाक्षिकः। तद्धर्मगृयम्ननिष्ठो नैष्ठिकः साधकः स्युह ॥२०॥ टीका-भनि। मी, भारत । कतिरा, या विविध । कया, पाक्षिादिभिता पक्षण परति दयति जयति वा, पाक्षिक शादियस्यासी पाक्षिकादि, पाक्षिक पिक. सापति स पर नन या भि भेदो विपश्यन पाक्षिकादिभिर तया । तानेद लक्षणतो दयनि-सत्यादि. मग्न तरयो पाक्षिरादिभिति। भवनि कोमी, पाक्षिक । किस्प , नरम- गृप तस्य भावस्य धर्म एकदेशहिमाविरतिरूम मतं गृसं पक्ष प्रतिशा.

·सागर मो- - ति हावामी म. भामर्मतीसारस । मा भाताको निमिरा भर filim निशानवापामी प्रामानमो नाचिरITIVE. nिuri Hit मा माVE THINNER WITT . मनामनि माHिIrry देगर पालि भत्रम...॥ ruarATHI MOTE माधम पर मार । द्वितीयोध्यायः। armatmalerant garम प्रामे माता wrim HTTEL पांगो माग पानगान गरि निजागा। ETमन गुहियो नुमन्ते ॥ १ ॥ • MAfor मनमानी पी को rai Tanner frre ruitm 4. 4. Tax Tmangaromium *.vir.la IAnti 4 irrar 24, M Ray for Prime Kura NOTATImertiframent, ·रितीयोध्यापः। २१ -- विनिमयामीति प्रतिपयमानो गृही मूरिभिरीमियनुज्ञायते । पुसेन ग्योदरपानुमतिदोषानुपामाचारीणां परिहती भवति ॥1॥ भधुमा पाक्षिक गरिदिमापामीनमहिमामि मपारिरिती मिन- नवादी अधजनी-मानां हिमायपामिनुम् । मयमांसमधून्युज्झे-पश्च सीरिफलानि च ॥ २॥ राका- उपजेन । कोऽयो, देशमयमोन्मुग्यो गृही। कानि, ममास- मपनि, मदार मेतानि पक्षीरिफरानि चरिणां पिलादीनो सानो फरानि । प-दावनीनरात्रिभुक्षगास्तिरानीयादिवमप्पु सृजेनियनुवं समुचित प्रनयति । किक भवामि स्प।को, हिमो भावतो मदादिदि. पथरागम्प प्रयतवनप्राणिप्राणायपरोपण गाम् । पुर्वन् , भापत् । 41, भात विविशिष्टी, अनी जिनागममियर्थ ।,भादी प्रथमन ।सब गृधि । गर्दनं दमुल भवति, ताजिनामा दानव मयादिविरनि कुन देशमती यात्म कुरुधादिपुग्धा ॥२॥ अध स्वमतरमनाभ्यां मूल गुणान् विभजते- अष्टवान् गृहिणां मूल गुणान् स्थूलवधादि वा । फलस्थान स्मरेद् पूतं मधुस्थान इव वा ॥ ३ ॥ का-मोत स्मृतिविण्योकुर्यात् । डोऽमी, मूल गुणस्थापनोचन सूरिः । बान, मूलगुणान् । फे, गृहिणो । किविशिष्टान्, एतान् उपासकाध्यपनादि- विनाशी डाववसहनने त्याग्यते यता जने । स्थावरहननानुमतिसत ना ते रथं भवति ॥ ३ मांगाशि दया नास्ति न सन्य मापायितु । अनृशंस्य न मत्यु मधूम्बरसरितु ॥ , ·PANA सागारधर्मामृते- शाम्नानुमारिभिः पूर्वमनुष्टेयनयोपदिष्टान् । कति, अष्ट मद्यमांसमधुपचोदुम्बरफ- लविरनिरपान। वा-शन्द्र, पक्षान्तरसूचने। स्यामियमंतभद्रमने पुन मरि. स्म- रेत् । कि नग, स्थूलबधादिन्थूलहिमानृतस्नेयमैथुनग्रन्थपञ्चकम् । क, फलम्याने पञ्चोदुम्बरफलप्रमझे ननिवृत्ती वा मद्यमांसमधुविरनित्रयं पञ्चागुरनानि चाष्टा मूलगुणान् स्मरेदित्यर्थः । पुनर्वाशब्दः पक्षान्तरसूचने। महापुराणमते तु-स्मरेन। कि तन,यूतं । फ मधुस्थाने । करिमन् इहव अम्मिन्नेव स्वाम्युन्नाट मूलगुणपक्षं मयमांपगृनविरनित्रयं पंचाणुव्रतानि चाष्टा मूलगुणान् म्मरेदिव्यर्थः । स्मरेदित्य. नेन न च सर्वत्र यमनियमादी भुक्त्यगे स्मरणपरेण भविनामति लक्षयनि ।। सम्प्रति मयस्य जन्तुभूयिष्टनानुवादपुरस्मरमुपयोस्नृणामुभयलोकयात्र- करवमुपदर्शयन्नवश्यत्याज्यनामभिधत्ते- यदेकविन्दोः प्रचरन्ति जीवा- चेत्तत् त्रिलोकीमपि पूरयन्ति । यद्विलवाथेमममुं च लोकं यस्यन्ति तत् कश्यमवश्यमस्येत् ॥ ४ ॥ टीका-अस्येत् त्यजेत् । कोऽमी, स्यहितपी। कि तत्, कश्यं मय । कर्थ, अवश्यं नियमेन माविरतिप्रतं साकुर्यादित्यर्थः । यतः प्रपन्ति १ मधमासमधुसाग सहोदुम्बरपञ्चकः । अयाने गृहस्थाना मुक्ता मूलगुणा भुते ।। (मोमदेवः) २ मधमारामधुन्यागे गहाणुवतपयकम् । भी मूलगुणानाहु-गहिणां प्रमोनमा । (ममनमनः) माम यस्लेमा-दानापरिग्रहाद यादरभेदात् । वृतान्मोगान्मया-तिरनिहिणोऽ? समयमा मूलगुणाः ।। ४ मनोमोहस्य हलवा-निदानत्वाय दुर्गवैः । म सद्भिः सदा स्याग्यमहामुत्र च दोपहत् ।। विक: संयमोझार्न गर्य छ दया क्षमा । मयावयते सर्व मुल्या बन्दिम्गादित ॥

·द्वितीपोम्पायः। - भान्निामे, जीवा । पानिजामपि ममानसिपमपि । कथं, सत् ततः। रेचदा प्राति गन्ति । , जीवा । कामात्, यदेव बिन्दो पर मपाकामा दिग्दो पूरा मामात्र मगजा प्राणिनो पदि वियोपुरि. पर्यापन्निधेयो, दिन पुर्यन्तीत्यर्थःके मे, यदिशामा देन मधेन गोदामपए । . सिविगिए, ममुं. न केवलममुं च सहवसरमय च दुपमय कुर्वन्तीपर्थ ॥॥ रानी मपानर दयानिदान रमन्य नभित्तिप्रवृमितीलाना गुणदोष नाश रसा- पीते यब रसाहजीवनिवदाः क्षिा नियन्ते खिला: कामकोपभयभ्रमप्रभृतय. सावधमुघन्ति च । तन्मधं व्रतयन धूर्तिलपरास्फन्दीव यात्यापद सत्पापी पुनरेफपादिव दुराचारं चरन्मजति ॥ ५॥ टीका-याति न पामोनि। कोऽमी, पुरष को, मापदं विपदं। कि पुर्षन् ,प्रायन प्रतंयुर्थन् भमधलजालोऽपि देवादिमाक्ष निवर्तयनियर्थ । मि, सम्प्रागुणविनिपातप्रायं मयम् ।कार, धनिलपरास्कन्दीय पूर्तिलनामा चोरो पथा। नपायी पुनर्मपानरो ममति दुर्गति से मजनि। किं कुर्वन्, परन् भनुनिष्टन । क, दुराचार अगम्यगमनामश्यभक्षणापेयपानादिक इन, एकपादिव एकपानामपरिमाजको यथा । पाकि, यस्मिन्मये पीते सनि । नियन्ते विपद्यन्ते । ने, स्मारजीवनिवहा रमोऽमारणं पे तेरमांगाः रममा इम्यर्थः, नया रमम्यागानि वारणानि रसोगानि मधे रसजनमा इत्यर्थ, रमागाश्रमे जीवाश रपांगीवास्नग निवहा संघाताः। किवि- . , रसजानां च रहनों जीवानां योगिरिष्यते मघम् । मद्य भवतां तेषां हिमा सजायतेऽवश्यम् ।। समुत्पय विषयेद देहिनोऽनेकश. रिल। मयं भवन्ति कालेन मनोमोहार देहिनाम् ॥

·२४ सागारधर्मामृते- , शिष्टाः, भविला. ममम्ताः । कथं, क्षिप्रं पानानन्तरमेव । तया उद्यन्नि उत्प- धन्ते । के ते, कामादयः । कमति, यत्र पीते सनि । कथं, सावा पापेन निन्दया वा मह । कामो योन्यादी रिरमा, भ्रमो मिथ्यानानं चक्रारूढस्येव शरीरभ्रमण, कामश्च क्रोधश्च भय च भ्रमश्च कामक्रोधभयभ्रमाते प्रभृतयः प्रमुखा येपामभिमानहास्यानिशोकादीनां ने ॥ ५॥ अयाचारविशुद्धिगविताना पिशिताशन गर्यमाण. पाह- स्थानेऽनन्तु पलं हेनोः स्वतचाशुचिकरमलाः। श्वादिलालावदप्पाः शुचिम्यन्याः कथं नु तत् ॥६॥ टीका-अभन्तु भक्षयन्नु । के ने, कश्मला जातिकुलाचारमलिनाः । कि तत्, पलं मोमं । फिविशिष्टं, अनुचि। कस्मात्, हतो. शुकशोणितलक्षणात् कारणान्, न केवल तो स्वतश्च स्वभावेन अमेध्यवीजममध्यस्वभावं चेयर्थः । कथ, स्थान युक्तः कश्मलानां तथाप्रत्युपपत्तेः । नु अहो । कथमपुः कथं पादेयु. गहामहे । अन्याय्य (अनाये) मेतन । गहें मातम्या विधानात् । के ने, शुचिम्मन्या आचारविशुदमागमानं मन्यमाना । कि तत्, पलं । किविशिष्टं,वादिलालावदपिश्चादीना कुकरचित्रश्यनादीना लाला मुखस्रायः श्वादिलाला सा भस्मिसरनीति श्वादिलालाबन, अथवा शादिलालया मुल्यं धादिलालयत् कुवरादिलालायुक्त ननुल्य वा। अपि विम्मये ॥ ॥ साम्प्रतं स्वयमेव पव प्राप्तस्य पन्द्रियस्य मम्याडेभंक्षणमहरणमुन्ने क्षमाणान् मन्याह- हिंसः स्वयम्मृतस्यापि स्पादनन् वा स्पृशन्पलम् । पकापका हि तत्पेश्यो निगोदायमुतः सदा ॥ ७ ॥ , भक्षयन्ति पलममवतनाः सप्तधातुमयदेमभवम् । पनि च चिलमात्मनःहि विम्बनमतः परं युधाः ।। यती ममिशिन. पुमो दमी दान दयादेता। मसांचनाचारान सुम्पिादयोगिक ·द्वितीयोभ्यायः। २५ टीका-मा भवन निर्मा,पुमान् । विविशिष्ट हिम. पहिमाशीलः । भावहिसापातु मायभान परपमागवान् । किन, भभन् गपादन गन का हरतादिना मोजयन् । बिना, पल मोम । काय, रषय- ग्मतम्यापि भान प्रयत्नमरणापि स्यनप्राणस्य मण्यमदिराई कि पुनरा- "मना पधिनापेपपिसरदार्थ । कुन यादहियस्माना भवन्ति। का-स्तपेश्यः गाय पलम्प पेप का । किविशिष्टा, निगादीघमुन निगादानां साधारगोगावानामरिभाषणामनम्ममाणिनामोपाः मझ्यानास्तान् पुम्नि जनयनीति नियंदायमुन । म कदाचिपाह-सा मर्वदा । मिविशिष्टा मग्य पार पापानि विगृषिकरोग पापा इत्यस्य पम्नेन पना. भामा पप्पमानाप...॥ अथ मामम्य प्राणिहिमानिरकमभववनन्द्रियदर्परतरत्वेन च भावहिमा. हेतुत्वानुवादपुरम्पर समक्षण नाकादिनिविदर्तननिमित्तावेनोपदिशमाह- माणिहिमापिन दर्प-मर्पयचरसं तराम् । रसयिन्वा नृशस म्ब विवर्तयति सस्ती॥ ८ ॥ टीका-विवर्तयति क्षेत्रमालभाव. परिवर्तयनि । कोऽमी, नमः पूरकर्मकृत् । क, वं भाग्मानं । र, ममृता संपारे । किं कृत्वा, रसथिता भावाच । किता, माम मांस । किविशिष्ट प्राणिहिमार्पितं पवेन्द्रियजीव- , अभिमानभरजुगुप्पा-दास्यारात कामशांककोपाया । हिसाया पाया गर्वेऽपि च नरनिहिता ॥ न विना प्राणिविधानान्मासस्योत्पतिरप्यते यस्मात् । मांसं मजदम्नस्मान प्रमरत्यनिवारिता हिमा। ये भक्षयन्त्यम्पपल वायएलपुष्टये । तएव घातका यन बद को भक्षक विना ।। मामास्वादनलुम्यस्य देहिनो देहिनं प्रति । हन्तुं प्रवर्तन घुदि शाविन्य इस दुर्धियः भामा वा पापा सादति वा शशति का पिशिताशीम् । मनिहन्ति सननिचित पिण्ड बहुजीवकोटानाम् ॥ मामास्वपि पाकवि विपध्यमानामु मांसपेशीषु । सातत्येनासादस्तहानीनो निगोतानाम् ।। -

·No text on this page.

·. द्वितीयोभ्यायः। २७ समेऽपि अनेमांमयोरतुल्येऽपि न प्राणिकायमद्वाभ्यापापि मांस यमुप. करूप्यं, यो प. प्राणिमाय सस मांगगिति पारभावान । भन्यथा यशावा- शोकादीनामपि निम्बर पनाममहगान । यन भोग्या अनुभवनीया । कासी, जायष, न पुनरिका माता भोग्याने लोवे । मनि वीरवाविशेषऽपि भा:मायो रे नुन्येऽपि ॥ १० ॥ मप क्रमप्राप्तान्मधुनोगनाह- मधुकद्यानधानोन्य पध्वगुन्यपि विन्दुभः । खादन पनात्यध सप्त-ग्रायदाहाहसोऽधिकम् ।। ११॥ टीका-बनानि आमना योजयति । कोही, पुमान । किमत, भचं पाप । कियान, भधिक अतिरिक्त।कम्मा तप्रामदहोहए प्रामसम्माकपातयन्। के पूर्वन्, वाइन भर्तयन् । जितन, मधु क्षाई । धिमातमपि विन्दुश. दिग्नु मात्रमपि। विविशिष्टं, मधुलामक्षिकाभ्रमरमगवादीनो मधुकरमाणिनां मात समस्तप घातो नासम्मम्मादुग्धा उपनि पस्य सम्म मातमानाय । पुन १ मांग जीवसर जीवशर भवेश वा मांगम् । यपिम्दो सो वृक्षस्तु भवेन वा निम्बः ॥ एवं दुग्ध न गोमाग रस्तुविश्यमा शिष रानमाद्देयं विर्य पद यन ।। देयं पस पय पर्यनमे सत्यपि कारणे । विमोरायुषे पत्र मूल तु मृतये मातम ।। प्रमगत विवाहिरमा पता न मधुमक्षिपक्ष । दुल्यमालिजलेन इवनि-सिस्नगातिसमजायते ।। ययितादिति स.५ १. विनाशनाएर । पापपर्दमनिषेधनियमा यस्य ताणामी ॥ सयमेव विगलित महीनमा बन जाता। तत्रापि भवतिमा सदाययप्राणिनो पाना । । भनेरजनुगापानिपातनसमुहाम । जगुएसनीय समावस वादन मापम् ।। माधिकागसम्भून-बालनिपातनात् । जातं मधु स. मेरले कलसाति॥ एकमुमोसमा मnि | बामन्ति मभूमिति म पEि.॥

·मागारमामने- r प कशिप जनि नियमापनाम वान्तवाचापवित्र म्लेच्छ- दिमापन 1777 7 मानमनि- मनपर्न । वनापि भाग्गः । दिमदार गमनम्यगिगापः ।।१ ॥ मा । र नमनात च दधि- मण + मन सम्मन्नि । के, 7 नयापि न कंबल + । सम्मान द्विमुहूतात् T - 21 "" - . . र 1.-- प..." दन :याण । ५. मगगयागन ३ मनमःममागि. फलानि। . . . . . . न r म ... 44 ·दिनीयोपायः । 4- पस्तुरचनाकोपरिमा।विनिगियानि, भागि, नवलमानि तान्यदन् स्थलमप्राणिनो नि, किनहिं गुपण्यपि कालोतिराप्रपायपि । सान्यदन् स्वमामानं हनिम्मान ग शेगा प्रातिसम्बन्धात। अस्त- दीपात्यादिए म वादियपि योरम् । तत्रापि रागावतारद्वारेणात्मघातस्यो- । भय निगाभोजनागारितोपयोगयोमंशापयांगरमपावापार- हारमाह- रागनीवाधापाय-भूयस्त्वानन्मृगेन् । रात्रिभत्तं सया युज्या-न पानीयमगालितम् ॥ १४ ॥ टीका-पन्जेदार्मिक । किमत, राभिनं राणावधमान । किवा, तन् मचपानादियत् । कम्मात् रागपादि, रागध जीवध अपायात्र जलोदरादयम्ने भूयोमी दिनभोजनानिसयन बहवो यत्र नागभीववधापा- पगलाय भावनत्वं सम्मात् । तथा न पुश्यात् नोपयुजर्जात । कि तन् पानीय जलं पेयवासलघुनादिवा मनपदन्यामिविशिष्ट, मगालिन ववादपरिमृतम्। माग्रतमनस्लमिनभोधिन मफलं निमिष्टान्नेन मुग्धजनररोषनाथ प्रकटपति- चित्रकूटेन मातही यामानस्तमितमतान् । स्वभा मारिता जाता नागश्रीः सागराङ्गना ॥ १५ ॥ टीका-जाता उत्पमा काउमा मानी भनेवामिनी । किंविशिष्टा, माग- रागडा मागरदतलिपुत्री रिनाम्नी, मागधी कपिटे । किविशिष्टे, पुस्मिन्नेव माल्वदेशम्पोत्तररयो दिशि प्रमिकामान, यामानम्नमिनमनात् याम महरमा पारितादनस्तमितभोजन नियमान्। शिविनियामनी, मारिता। कंन सभी नागरिकनाम्ना ॥१५॥ एवं कृतपरिक्र्मणा पाक्षिम्भारोग म्यूहिमादिविनिरपि पामाणि भावनीयेभ्युपदेशार्थपर- १ अरेन विना भुंजान' परिहरेक हिमाम् । अपि कोधिनप्रदीपो भोप मनीयानाम् ॥ -

·No text on this page.

·हितायोण्यापः। परपलमधुनिशाशन पशमलीविरनिपक्षकानुनी । जीवदया जलगालन- मिति प कचिदएमूलगुणाः ॥ १८॥ सपा-बन्ने। मृाणा । बनि. भष्टचिन माये। पर्य, मयादि, पसीपमानां फलानां समाहार.रिप्पसादिकपसमित्यर्थः, महिरतिरेक एवात्र मूल गुण भासनुप्ति. शिकारदेवपादना, मपंच पलं मधुच निमाराम पसफार माग्य पसभ्यो पिसतम्लामा पत्र, गरासनि. जीवदया भनुबारा, अलगासन चेति ॥ १८ ॥ मामुपमहरन पाषामियमग्यावारिपूर्वकमयादिविरनिहता कृतो- मीनियां प्रारहणक्षप्रियवित जिनधर्मभुपधिकारितामाविकमाइ- यावज्जीवमिति त्यक्त्वा महापापानि मुदी। जिनधर्मश्रुतर्योग्यः स्यात्कृतोपनयो दिनः ॥ १९ ॥ रीवा--ग्यारवंत । कोऽमा, दिन: रिजांतो माग जिनसमयमानगर्भ चोपादान दिजो माह्मणक्षरिषदिशामन्यतमः 'प्रयो वां दिजातप' इति वचनात् । किविशिष्ट ,तारनय कृतो यथाविध्युपकापित उपनयों मीजी- अभाविपक्षणापनीतिक्रिया यस्य स नोक । किविशिय स्वात्, योग्योऽधि- कारी । स्या, दिनधर्मधुते. दातरागमज्ञोपदिष्टस्य धर्मस्य धुनिः श्रवण शानं वा उपायाभयनादि सस्या । किरपा, गुरपी: मम्पायबिगुद- बुद्धिः मन । म्यादा। कानि, महापानि महविपुलमनम्तसंसारकारगं पापं भ्यस्तानि मानानि मानवम्नानानि । कथ यावावंजाविनावधि। फर्य, इति भन्न प्रकारेण ॥ ९ ॥ अशानिटदुस्तादुरितायननान्यमूनि परिवर्य। जिनधर्मदेशनाया भवन्ति पात्राणि धियः॥ - में

·No text on this page.

·- द्वितीयोध्यायः। तवार्थ प्रतिपय तीर्थकयनादादाप देशवतं तहीलानापरानिनमहामन्त्रोऽस्तदुर्देवतः । आज पूर्वपयार्यसंग्रहमपीत्याधीतशासान्तरः पर्वान्ने प्रतिमासमाधिमुपपन्यन्यो निहन्त्यहसी॥ का-निहन्ति नाशपति कोऽमा, धन्य गुहती।के, महापी माप भावपापे पयं ।पि दुर्घन, पपन् भम्यम्पन् । , प्रतिमासमाधि प्रतिमायोग, पान्ने पर्वणो मामि मामिचोरटयोपोगातुर्दश्योरम्ने भवमाने रामाविर । विविशिष्ट मन्, मधीवशावान्तर भधानानि विप. সিলপি দারালালি খাদিম ন্যাকামি ব্যাথা, मधील्य पटिया।कम् भगा रमारमन्यमुथुत्य, गुथमपि । किनिधि, मा भाचाराविशदशालाभित, मामा. पौर्य व चतुर्दशपूर्वगन भुता. भितम् । भय दोऽय पार्थे । किम्भूतो भूत्वा, भस्तदुक्त लामिभ्यारेक- तागण । पुन किलिप्टो भूषा, तदियादितस्य देशमनस्य पक्षा पूर्व पस्य मतक्षा पामरीक्षापूर्वक तो गुरमुपादारितोऽपराजितो माम महान् गणवादीमा पस्यो मन्त्र पानमसाल्यो म सक्षा. प्रतापराजितमहामन्त्रः । किवा, भासाप लगवा लिन् रेगया सामुगुणाकारिक वा, प्रतिपय विभिन्न जीवा. दिकरमानापमानसीरय धर्माचार्यस्य गारवाचाय. मादायमापात् । एता भी मिप्यारो दीक्षापयरिया. अमेण सपार नांना चिरतरता जानप्रवीपिकायामा रामयाः । प्रायः सोको पपा- भतारी लाभ, स्थाभी गणेः । पूनारायं पुपनोपयोगिता गुनायता सपानं गर्भ मुशास। सातवापतीणोशोभम्पारमा धर्मखममा तोतलाभः स्यादेश गुरपारयो । ma तं विराजोपगेन।

·No text on this page.

·द्वितीयोपशयः । সৎ গুহাবায়োয়িদা গল্পদিছিদাবি मनुमन्यमान. मा. शुद्रोऽप्युपस्कराचार:- वशुध्धास्तु मायः नात्या हीनापि कालादि- लब्धो पात्माऽस्ति धर्मभार ॥२२॥ -~-भानु भवतु । कोमा पनि विशिEAT जिनधर्मभुतोष । पिशिश मन्, पार MIRAL भाचार मचादिविरति. ft, it प्रयाणां शुमा रविताय विशिया-प्रात्यादि मानि मानिस RT जापति धर्मभार in watबालादि. मी काला बागाnt Pी धमारामनाया गया। विशिsपिहानी रिनोभापुरी मधमोपिया। कपा, जाया वर्णमाभन्या । मनमा प्या- जानिगारिकमागितमामार पंत पुण्योपों। मेषा पाता। इत्यमामामाभाविध परनितिरिवानियमो Arm. धातु मिति NRNITणधर्ममभियावहामिपम पम राम मामणमिति मनोभापमानROM REMAIL FREEमागुतागुममाणो पनि राति सारे युने- यमेत देर सेरत गुरूपाचाणि वर्षयेद कपम्प परस्पर पपालो सदा परंतु ॥२३॥ in-न् । या, रेप करने रादिभिरिपामामा Istan र पुर पांगा नदेन प्रोवामी, मा पनि शाम भरमकामा । र गति ·मानावामन को:मी श्रापक । न रम न वादविनानि यादिना वक्ष्यमाणं । किवि र म्य न्यायानाम ग्नान न पर बम्य यगम्य च धम्यं नाप पदयमा चरणाय नन्नर या पाना जग नदीमध्ययमश्रा- देना यन । अनु भयमुनय 1 17 ननाय य न म बाह्म मुहुन्थिानश- गर्गचनातनम्मायारामिानानि.यने । य यथालोक कम्यानमण 7 कानयारा यर । य ग पालक आप्तापाप्रकार- नेननननन म नि माद्यम । समान यम । इना पानांना पनात ययायनि यताह देवं नित्यपहादिभिः । गल्प तो पि न यष्टा भवनमायने ।। २ ।। टाना पत।। सा 117।1 असायमाशान या या शनिम्न पा । नयनर माण यना म पन या भवति। का मा ।। किजिय नमान 11 वनमान ।क, नज +न, पनपन -ममननान कायन ग-1 भा। । पदार्थ । मयम । यन इयत्र । , न 7. कि पुन . T । भ। त । नियम प्रांतो निव्यपही यानिने गान्न तन महिना पूजा चयन परिमाया यादान पापणम। . 1 1 . . . . म ·द्वियोध्यायः। G भक्त्या ग्रामगृहादिशासनविधादानं त्रिसन्ध्याश्रया सेवा स्वपि गृहेऽर्चन च यमिनां नित्यपदानानुगम् ॥ रीका-प्रोतःभवचने कथित कोऽमी, नित्यमहकि, पूजा। कस्य, महंत. । ग्यगृहे । कन, गन्धादिना पहनाक्षतपुष्पादिना। किविशिष्टेन, नीतेन ग्यालय प्रापिलेन । कस्मा,-निजगृहात् । कप,-मन्वह दिने दिने। नया प्रोमो नित्यमह । कि सन्, चग्यादिनिर्मापण चायचग्यालयादिनित्पा- दनं । कस्मात्, स्वविभवान निजधनविनियोगातू सपा प्राको निग्यमहः। किं तत्, प्रामगृहादिशामनविधादानं ग्राम मवमपः, गृहं वेश्म आदिशा- भग्रहादिपरिग्रह., प्रामगृहाद पासन विधया शासन विधानेन दानं । कथा, भाया। तथा प्रोनो नित्यमह । कि, मेवा भाराधना । कस्प, भहतः । किविशिष्टा, निसन्याश्या काहिकी।, गृहे। किविशिरे, स्वे निजे, भपिशम्दान्यगृहे च । म केदलमहापूजादिक नियमह मोक, भर्चन पूजा । केला, पमिना मयताना । विविशिष्ट, नित्यप्रदानानुगं महाह.प्रष्ट दानसम्पन्धि ॥२५॥ अयाटाहिकमपी लक्षपति- जिनार्या क्रियते भव्य-र्या नन्दीश्वरपर्वणि। अष्टाहिकोऽसौ सेन्दाघेः साध्या सिन्दध्वनो महः ॥२६॥ टीका-प्रोतः मूरिभिः कोमा,-वमी महः। किमास्या, भातान्हिकः। या कि, पा पिते । का,मी बिना महापूजा। -भावभावुकलोकः सम्भूयकरणज्ञापनार्थ बहुवचनं । , मन्दीश्वरपर्वणि मनिबर्षमावाकार्तिक फागुन मतपक्षेप्यष्टम्यादिदिनाटक । तथा मोगः कोऽपा, मामारयो मह । काय, सा शिनाची कविशिष्टा, माया हिपमाणा-विचिः प्रतीमामानिकादिभि नुर्विशेष ॥ २६॥ भय महाम निर्दिशति- भवत्या मटरदा मिनपूमा विधीयते । सदाख्या सर्वतोभद्र-चतुमुखशामहाः ॥ २७॥ - .

·३८ सागारधर्मामृते- टीका-भवन्ति । का, नवाण्या नव्या जिनएजाया माया नामानि । कि पर्गनाभद्र इति, धतुमुंगइनि, महामह इति पनिमोऽन्वर्या तय मर्थन प्राणिले कल्याणकरणामताभद्र नुमुनमाड विधीयमानयाधगंगा अनिकापेक्षया गुन्या महामा । या कि जिनपूजा विधीयते । के,-में- बुटवद्धर्मगुटानि यदानि सामान्तादिभिर्य ने मयता मण्डले राम्नः । कया भाज्या, न करोतिभय दिना। गोपि कल्पभवन के. ममय प्रतिनियनननरपिय दानातिकम् ॥..॥ भय कम्पारमा किमिन्छन दानेन जगतामा प्रपूर्य यः । चकिभिः क्रिपने मोह यक्षः कल्पद्रमो मतः॥२८॥ रोका -मत पाय मन । कसा मोलपक्ष किमालय, काम करनामा । 4 कि य किरन । -अनिम प्रालि तापर्य प्रग पुया। का. मगाशा नाकामा मनारपान । न, वामन पागल . विशिष्टन, faiमगरकन जिमिनमानि पानी तुलमान.. मानिनननन विशेषण ATARifrनामा- पलिमाननाध्यादि नित्य माया तिना यमाम लिन ॥२०॥ LATE निगमानामा " T. An farming बनला.. ना मान- माkि frrrr बनना inmaly. हाय, free मग यानि - . नवनिागपना 141 नाम माता- बारामा मार पदमी पापापुनारंग सान्यानमारमाय मिशारदाय माता।

·हितीपोव्याय - - । यन्टु सदारिमसन पररमासाम्पाप दीपति षो विश्वगुरसराय फलमियापि पायाप स॥ tim-भनि । कामी, in m जलप पानि । कमे, पमा मनुकायाय TAL पार जामगारणामोस , मनः पुषिन । किKिiner मनी, प्रयुगा wifey eati. पारयोः । काप, महंगी शिवाय । , मापक पोलfvine मा भनि । aisii, AN पीनदया। भामे, गारमाप निमितम् । कल, १ .ANIME पन्, भात. पदपो पर पुष या न भवनिमला भगतला। भगम, विभा निभवाणिमादिविभून विणाय ना मिरला. mf पूर्णवन । तपा मनिका, माला। कांश हिनियो वर्गमम्ममाारमालार्थ । गा भवति। कोसी, wr. iii. TAPाग्याय मामिला नया भवनि कोसो दलः wm, कि पीपा भनि । मोडमा, दि. Fire., मन परयो सम्पर्म, विशमाप प परमसी. भाला भलि. ले बीमादिमि, रायाभिम- समानुपा भवति । कमी, सातारा लिलि । करम भग-पर्याप पूजविशेषार्थ । म प पूना एवं परामर नापम प्यते । पराममोऽभिम बानुगानारि रोग पिन निशियनोऽपाय गुम्याए स्या माग्य." भय कियाथा सम्पनियुपदेशरम लोकोnt fie. माविकांति पत्यादी न्यस्य शुद निरुपरमनिरोपम्पतषगुणोय- श्रदानासाध्यमिति मिनपनपतदिधोपाधिसिद्धः । नाराधमाकायस्करदनणुगुणग्रामरग्यन्मनोभि-- भधान् विदि प्रपलपतु पया ल्पने सत्पदाय॥३१॥ .

·मागारयामो- - री-मालपनु प्रपा प्रायफलहानमम रोकोम्मी, मम्यो मानित की. रगिदि शादिदरनिप्रदान किन पूजगन । कं. जिन । के, नारायः जलगन्यानादिभिः । शिशिधरनरः टरनवारपाया-यमुनापादिमापनुरोपमुकः । पुनः विशिष्ट, मदिधोरामिट:निपापमापननि. नरपि फिविशिष्ट, चामियादि- धारूणि बोधनिरामागामारपीकाराम महदयदयाकानि, काम्यानि लोकोसरवर्णनारमणीयगपाधयानि, अनगुगुणमामा भनणूनों महतो गुरूणां गुणानो निमर्गनिमलयपारस्यानिशयादीनां प्रामाः सहमाना, चाल. काय म्फुरन्नो भावुकलोकपिनेषु माकुरेलोऽनगुगप्रामारत पति प्रियमाणानि मनामि येषु नानि नः । कि कृप्या प्रचंन्, न्याय मोऽयमई. मिति उस्मर्पणावमर्पणतृतीयमनुकालयोर्यश्च प्रिंशदतिशयममेतः समबम- तावष्टमहापातिहार्यविजिनस्लवोपदेशेन भायलोकं पुनीतवान् सोऽहंगे. दायमिति नामस्थापनादग्यभाव. स्थापयिया । कं, जिनं। , चन्यास वर्ष प्रतिमाया, आदिशब्देन तदलाभ जिनाकाररहितेऽप्यक्षतादी। किंविशिष्टे, शुद्ध निर्दोष रुद्राकाररहिते इत्यर्थः । करमा,-मिरियादि, निहारमा अविन- रा निरोपम्या असाधारणास्तत्तद्गुणा ग्यवहारण दर्शनवियु धादिभावना- प्रमुखकल्याणपत्रकलक्षणा निश्चयेन चिदचिद्यगन्याकारविशेषस्वरूपास्ते पामोधे ममूहे श्रद्धानं रचिरनरोऽनुरागस्तस्मात् । इत्यं सो विमुदि प्रवलयनु भन्यो यया दग्विशुध्या प्रबलीकृतया करते सम्पयते भव्यः । कस्मै, तत्पदाय तीर्थकरवाय । एकस्या अपि विशुद्धस्कर्षस्य तीर्थकरचा- ख्यपुण्यविशेषवाधहेतुत्वप्रमिदेः ॥३॥ अधुना प्रतभूषितस्य जिनयष्टुरिष्टफलविशेषममियते- दृक्पूतमपि यष्टार-महतोऽभ्युदयश्रियः। श्रयन्त्यहम्पूर्विकया किं पुनर्जनभूषितम् ॥ ३२ ।। टीका--प्रयन्ति आश्रयन्ति । का, अम्युदपश्रियः पूजाविविशिष्टच. लपरिजनकामभोगसम्पद. 15, यष्टारं पूजई कस्य, अर्हत.। किंविशिष्ट, रक्तमपि सम्यक्त्वविशुद्ध । अपिविस्मये । कया, अहमूर्विया अई पूर्वमहं पूर्वमित्यहपूर्विका तया अहंप्रयमिकया। पुिन,-विशेषान् प्रयन्ति ।

·द्वितीयाध्यायः। का, मापुरपभिय. माती पटा । विशिष्ट, प्रगतो दिमादिविर. तिभूषितमानम् ॥१२॥ सिगजाम्बरायपरिहापापविधिमाह- पथास्वं दानमानायः मुग्वीडन्य विधर्पणः । मधर्मण स्पसात्कृत्य सिध्यर्षी यनतां जिनम् ॥ ३३ ॥ सपा-पता पूजयतु । कोडमा, मिध्यर्थी जिनपूजामम्पूर्णता स्वामोप- नधि वा भभाप्मु कजिन । किवा, स्वमाय स्वाधीनान् कृाया । कान्, मधर्मण जिनधर्मभावितान् । किवा, मुहत्य भनुएलान हाया। का, विधर्मण शिवादिधर्मरतात पर्वधर्मवामान पार पपारव पथा- योग्यं । दानमामा अविनियोगमकाराम्युग्थानामनप्रदानादिभिरावर्जनो- पाम ॥३१॥ रमानापानावरक गृहस्पस्य स्वयं जिनपनेऽधिकारिस्वमन्यस्य पुनम- थाविधनवाम्म तपासनायुपदेशार्थमाह- रुच्यारम्भसेवासंहिएः सात्वाऽऽकण्ठमयाशिरः। स्वयं यजताईत्पादा-नम्नानोपेन यानयेत् ॥ ३४ ॥ का-यन् पूजयेत् । काठमी, भातिको गृही। काना, पादान जिनच. गणाम् । हेन, स्वपमा'मना । कृपया, स्नाया शापाय,माकडं निन्य स्नान गृहस्थस्य देवाचनपरिम। यस्तु दुनसशासनानमन्यविहितम् ।। वातातपादिसट भूरितोय जलाशये । भवगावाचरस्नान-मताऽन्यदालिन भजेत् ।। पादनानुदिनीवा-धिर पर्यन्नसंश्रयम् । मान पवविध क्षेय यादो परिणाम् ।। प्रम्हस्योपपनरय निनामधर्मशः। यदा सदा भवेत्लान-मन्समन्यस्य यम । सारभविम्भस्य माजिदस्य देहिन । अविधाय बहि.यदि नाप्तोपास्त्यधिकारिता ॥

·-R 4- सागारधर्मामृत- बाजिय जयग । भाशिर मम्नधि, स्वादोर मतेन शुचीभूपे. सः । विविशिष्ट मन. यादीति, मीरा प्यादिम्म मेरि समागाये मनमि चोरगत प्रोतमालायमिनम्पारिशे भनम इप: । मोऽस्नान कि कुपोरिया-पाजामा मंगोत्र । बोसो, मानानमारियो गी। कान दान । मेन, बायनरनातन मनमानियनीयमपमहादिना ॥५॥ +गारिनिमांगा पलीयममया धियानामभिने- निर्माप्यं मिन नेल्गतम्यहमउमाध्यापगालादिकं पदागमयनुरूपपस्ति पान पमानुषन्धाय पन् । रिमारम्भविनिनो कि प्रतिगो तपारगालापन पागभीलगदाभिमानिकगं म्पापुष्पगिन्मानाम्॥ Me निमार्ण गणी । fm मशिनगारा, पाला- fire, TIPT M नाममा AR, भानुभाष धर्मणानामाभो माया. Fat मिनाममा । कशिप माना मालगानिमा माननाना मरान Mनर्मातामा +11 मा - fatar पुnि TRA fair काया भाषा Tufanfringin 11 गाना गुलामो ARREAR 11, म । पाय! wwkant airit ganaxnxi ·द्वितीयोध्यायः। किविशिष्टाना, हिंसासम्मविनिनो हिमामाय भारमा हत्यादि-तत्र विवर्तन्ने विविध परिणमन्तेऽभीषणमिति नरिवर्तिनस्नेयं । किविशिष्टं ना, नदियाति, नमिनचयन्यालपादितानार्थयात्रादि, आलम्बनं रग्विगुष्य, प्रागभी पादिः, भाभिमानिकरमः भाद्वारानुरको हर्ष , सच नाश्च तत्तार नच दालम्बनं घनस्य प्रागभी नश लमन धोतमान म्ववित्तिविषयीभवन भाभिमानिकरमा यग्मिन् मत् मानम् ॥ १५ ॥ शास्त्रविदामपि माय प्रतिमानष देवादिमेवारी मति पूर्वाण कलिकालमपवदले- धिग्दुप्पमाकालरात्रिं यत्र शाबशामपि । चैत्यालोकाटते न स्यात् प्रायो देववि मति ॥३६॥ रीका-धिर निम्दामीयर्थ । का, दुधमाकालरात्रिएपमा पधमकाण. कालानिमरणनिर्शव दुनिंदारमोहाबहावान् । पत्र कि, पाया गया। काठमी, मतिरन्त करणप्रकृति । किविशिष्टा, देवदिशा देवं परमात्मानं विशयनम्यशरणीभूप प्रयतीति जियम्नादनाचना । केय, शाखामपि भुनचापामपि कथं, कने दिना । कामान, त्यागोकान् प्रतिमा । कथं, प्रायो बाहुल्येन । केराभित् ज्ञानवैराग्यपराणा न्यदर्शनमम्तरेणापि मन परमामान मध्यतीति भाव ॥६॥ काली धमरिथनि, सम्पायालयमूलवेपनुशाति- मातिष्ठायात्रादिष्यतिकरशुभस्वैरचरण- स्फुरदमोदर्पमसररसपूराम्तरजसः । फर्य स्युः सागाराः श्रमणगणधमाश्रमपदं न यमाईद्ग दलितकलिलोलाविलसितम् ॥ ३७॥ टीका-नगराधीन यु. कथमपि न भवेपुरिन्पर्य . सागारा गृहरथा । विविशिष्टा , प्रतियादि, भादिएर शाभिरंकमागरणाच । पति प्रभाक, स्वाद, रामप, प्रमाभिरामापि, रमजलवा, पाएं रेणुभ, मनिहायात्रामा पतिको शुभं प्रार ·- AAN सागारधर्मामृते- पुण्यामाकारणं स्वरं चरणं मनोवाकापण्यापाररलेन स्फुरधामी धर्माव म्नस्य प्रसर म पर रमपूरी जरयाहस्तेनास्तं शादितं रजो येषो से गया। रूपं म्युम्नन । यत्र किं, यत्र न भरनि । कितन, अहं जिनस्यालयः। किरिशिष्टं, दलितं छिन्नं मपितं कलिलीलारिसमितं मठपापादिदुर्णपो निरविम्भमाणसंशररिणामो वा यन्न तालिनकमिलीलाविलमि । पुन फिनिशिष्टं, भ्रमणगणधमाश्रमपदं भ्रमणस्य पनिमश्चम्य पार्य. माधमप नियामस्थागम् ॥३०॥ कली वमनिनिय बिना मतामयनयस्थितचितत्वं दर्शपति- पनी मउठेराणां वात्ययेवानवस्यया । सिप्यमाणं नायत्री ममते धर्मकर्मगु ॥ ३८ ॥ सामने भोपहने किन-मनः को, मरठराणां पति- रविणामरण्यारिवामिनी पानामित्यर्थ ।, धर्ममंगु पापांगु शिवाय भारण्यापिका, भपये मस्मिन् काले । दिपमाणं, पेशियमा गई ' সন্ধা । যা, নাথা ব্যাবশ্ববিদ্যা। कर, वाव वानमाहा मारिया ॥ १८ ॥ বিমলান বিনা মাথায় মামণি মালাগালাপি प्रशी- विनपरदिनेणा-मपि स्वाध्यायशालपा। बिना विममून्या धीटपत्यायनानि ॥ ३०॥ ter-न्याय मिनामामानिनाय कामी, भी । जिनाममिक, पिन TIMIपाना गिज्याला राम मांगे भरलायेदियगिरि, afterfine wी, निमशा MIRATI w,f, भासायला पारा समापिस मिनारनिनिनाम् ॥१९॥ मgiratnagar farm MERTAIामो माNिTranti tariramur- - ·जियोचाया। 1 मयपप्पनुपम्याना मदनुनिष्पा । पिपिनमामालमप्ये मग्याये पाटिकायपि ॥१०॥ -निर्माप पाक्षिक कि मप्रमादानापान भपिशवा- rriविपन, चिरियामान पाधिनमारम्धान था । पा अधिकारपद मिलाया, ममुरादानो अपाविण्यामा पुगप्णा. Hit ग्यापिताना दुपेश हुए भवन नि. वाटिकादि आEिnvarरिष्यादि । शिमर्थ, मियाय मार्य दिनानार mन विषयाला यादिना पचपि धर्मपा वाटिकादिविधाने र पहागनुधारोनी - भवनि, नथापि नातामे प्रयीनेन पुपादिना नेपामपि मिन एजया महान गुणो भवनानिसाप्पने ॥..॥ नियजिभापा ममापि ण जिन मेषमानानां समस्तदुगोगत मिताना समस्तीदिनामानि चोपदिशति- पयाकयश्चिद्धमतां जिन नियोजचेनसाम् । नश्पन्नि सर्वदुःखानि दिगः कामान्दुहन्ति च ॥४१॥ कारग्नि निवर्तम् । कानि, सवंदु पानि शरीरममग्नापा नियोजचनमा निर्मायममामा भानिसानामियर्थ । किकुर्वना, भगतां सत्र- मानानजिन । पाशिर येनकेनापि स्लपनपूजास्नवनादिप्रकारेण । गया दुनिमापन्नि । का, दिश ककुभ । कान्, कामान् मनोरपान् । अपवामपन्ने जिनपटारम्मतपत्र भन्ने पर्थ ॥ एवं मिनाजो विधयनारदिश्य मामिदादिजामपि विधेयनयोपदे- माह- जिनानिव यनन्सिध्दान्साधुन्धर्म च नन्दति । नेऽपि लोकोत्तमास्तरउरणं मङ्गलं च यत् ॥ ४२।। का-जन्दति अन्तरहिरड्गविभूया संवर्धते । कोसी, जीव । कि कुर्वन, पगन् पमयन् । कान्, सिदान् मुजारमन.,सिया साधन मिद्धि साध. बन्तीत्यम्वर्धनामानुसरणादाचार्येपाभ्यापयतीन्, म केवलं तान, धर्मच म्यष - ·सागारधर्मामृते- - . हारनिश्चयरूपं रग्नत्रयं । कानिव, जिनानिव महंतों यया । कुत इत्याह-या म्मान् । वर्नन्ने । के ते, अपि सिद्धमाधुधर्माः । मिविशिष्टा, लोकोत्तमा लोकेपत्कृष्टा , नया शरणमानिहरणमपायपरिरमणोपाया इत्यर्थः।नया महागलं पापापहा. पुण्यप्राश्च । किवत्, नत् जिनवत् ॥ १२ ॥ मालपूज्यपूजाविधिप्रकाशनेनानुमाहिकाया. मम्यशतदेवताया- पूजायां मन्बयनाह-- यत्मसादान जातु स्यात् पूज्यपूनाव्यतिकमः । तां पूजयजगत्पूज्यां स्यात्कारोड्डमरां गिरम् ॥ ४३ ॥ टीका-पूजयेच्याऽर्थी यजेन । का, तां गिरं तदेवता । विशिष्टां, स्यात्कारोडमरां म्यापटप्रयोगेण सर्वथकान्तादिभिरजथ्यो । पुनःकिंविशिष्टी, जगत्पूज्यां विश्वलोकानामच्यां । यत्प्रमादात् यस्या अनुमहात् न स्यात् न भवेत् । कोऽमी, पूज्यपजाम्यतिक्रम पूज्याना अहमिद्धमाधुधर्माणां पूजापा व्यतिक्रमो योतविधिलधनं । कये, जातु कदाचिदपि ॥ ५३॥ श्रुतपूजका परमार्थतो जिनपूजका एवंन्युपदिशति- ये यजन्ते श्रुतं भक्त्या ते यजन्तेऽञ्जसा जिनम् । न किश्चिदन्नरं माहु-राप्ता हि तदेवयोः ॥४४ ॥ टीका-यजन्ते पूजयन्ति । के ते, पुमांस. । क, जिन । केन, असा पर मार्थेन । ये किं, ये यजन्ने । कि नत, श्रुत । कया, मरया हि यस्मात् । न प्राहुः न युवन्ति । के ते, आसा. गुरव । किं तन्, अन्तरं भेदं । कयो, श्रुतदेवयोः प्रवचनपरमात्मनो । कीदृशं, किश्चित् यदेव भूतं स एव देवो य एव च देवम्तदेव श्रुतमित्यर्थः ॥४४॥ एव देवपूजाविधि संक्षेपेगोपदिश्य माक्षादुपकारकत्वेन गुरूणामुपामने नित्यं नियुभ- उपास्या गुस्यो नित्य-प्रमत्तः शिवाथिभिः । तत्पक्षताक्ष्यक्षान्त-श्वरा विनोरगोत्तराः ॥१५॥ टीका-उपास्याः मेया के ने, गुरवः धाराधनायां प्रयोगकारः ।, निवाणिमिः परमस्याणरामः । किविशिष्टः, साहिरप्रम: प्रमादरहितः । - ·रितीयोध्याय । . प, निन् । पनो भवति। ने, न पक्षनार्यपक्षातभराः से गुरु पसनरायननया वृत्तिः स एवं तापक्षो गपनत्र तत्रातमध्ये पानि मदतभरा । किविशिरा भवनि, विसोरगीतरा. विला. मधमा- मांमुटामविषये भतरायान पोरगा गर्पा भपकारावान् तेभ्य उत्सरा' पोनरचारिण, धर्मानुष्टान यूहमरनाभिभूयम्न पर्थ ॥४५॥ খালিখি निपानया मनोरत्या सानुत्या गुरोर्मनः । मविश्य रानवच्छश्व दिनयेनानुरजपेत् ॥ १६ ॥ का-अनुरजपदमनि रमा पुर्यात् । कोऽमी, पोयीं। किंतमन- बिन । पश्य, गुरोरारा पाय ।न, विनयेन भन्युयानादिना कायिकन, हिलमितानिमिपादनेन वाचनिकन, शुभचिन्तनादिना पितेन । कयं, शव नित्यं । वा, प्रविश्यामपरिवा । नत्, गुरोमनः । कया. मनोया चित्तवृष्या । फिविशिष्टया, निर्याजया निर्दग्भया । पुन. किंवि. शिया, मानुपृश्या पदानुवृतिमाहितया । कायेव, रामवत्सो पपा सेवकवर्ग बिनयमानुरादिप्येतदर्थ प्यमान- पार्ने गुरूणां नृपवत्मकृत्यभ्यपिका क्रियाः । अनिष्टाव त्यजेत्सर्वा मनो नातु नु दूपयेत् ॥४७॥ रीका-पजन वर्जयेत् उपासकाः, क्रियाष्टा । सर्या । डिविशिष्टा, प्रकृयम्पधिका स्वभावाइनिरिता चकारिकी फोपहास्यविषादादिकाम संबले ना मनिटा शापनि पिसाब पस्तिकांपाश्रयादिका.।क, पार्वे समीपे । केमा, गुरुणो । कामिव, नृपवन राजा यथा । तथा म दुपयेत् न विकारयेत् । निन्, राजामिव गुरूगां मन । कथं, जानु कदाचिपि भाता- बाधायामपीस्पर्थ ॥ ७॥ निटीवनमवष्टम्म जम्भणं गात्रभजनम् । असत्यभाषण नम हास्य पादप्रसारणम् ॥ अभ्याम्यानं रस्मार्ट करेगातादनम् । विचारमंगसंस्कार वर्गनिसभिधी ।। F H4 ·१८ सागारधर्मामृते- MAHARA - साम्प्रतं पानाणि तर्पयेदिग्यादिपूर्वोद्दिष्टदानादिविधिषपश्चार्यमाह- पात्रागमविधिद्रव्य देशकालानतिक्रमात् । दान देयं गृहस्थेन तपश्चर्य च शक्तितः ॥४८॥ टीकादेयं दातव्यं । कि तत्, दान रत्नत्रयानुप्राहकं वस्तु । कैन, गृह- स्थेन । करमात्, पायाधननिमान् यथापानं यथाऽगम यथाविधि यथार्थ यथादेशं यथाकालं चेत्यर्थः । तथा चर्य मनुष्टयं गृहम्थेन । किं तत्, तपोऽनश• नादि। कस्मात्, शमित निजमामभ्यानमारेण दाननपमी कुयर्यादित्यर्थः॥१८॥ मम्यादशो नित्यमरश्यतया विधीयमानयोनितपमोरवश्यम्भाविने फल- विशेषमाह- नियमेनान्वहं किञ्चिद्यच्छतो वा तपस्यतः । सन्त्यवश्यं महीयांस' परे लोका जिनश्रितः॥४९॥ टीका-अवश्य निधितं । मन्ति भवन्ति । के ते, लोकाः। किंविशिष्टाः, परे जन्मान्तराणीत्यर्थः । किविशिष्टा, सन्ति, महायांम इन्द्रादिपदलक्षणा। कस्य, जिनश्रितः परमात्मानं मेवमानस्य भव्यम्य । किं कुर्वतो, यच्छतो ददतः तपस्यतो वा तपश्चरत.। कि, किजिन यद्वा तदा शास्त्रविहितं । केन, नियमेन अवश्यतया । कथ,-मन्वह दिनेदिने ॥ १९॥ यदर्थ सहानं कर्तव्यं तनदर्थमाह- धर्मपात्राण्यनुयाया-ण्यमुत्र स्वार्थसिद्धये । कार्यपात्राणि चात्रैव कीत्यै स्वाचित्यमाचरेत् ।। ५० ॥ टीका-अनुप्रासाणि उपकार्याणि अंयोऽधिना । कानि, धर्मपात्राणि रत्नश्रयमाधनपरा नरा । किमर्थ, स्वार्थसिद्धये । क, अमुत्र परलोक स्या- दिसुखमम्पायमिग्य । तथा अनुमामाणि । कानि, कार्यवाणि निवर्ग- साधनमहाया. । बस्यै, अंग्रेर जन्मनि स्वार्थमिदय पुरामप्राप्तये । तथा भाचोदनुनिष्टेर गृही। किंतर, भौषियं दानप्रियवननाम्यामन्यम्य सन्तोपोत्पादन । काय काय यशोऽर्थम् ॥५.॥ वर्यमप्यापन्यानो पात्राणामुरकारकम् । दानं स्पाययं यं यायविधानिमा ।

·हिनीयाध्यायः ४ ९ अमेवाण पाणं गायनमाह- समपिफमापफसमयपोनकनष्ठिकगणाधिपाधिनुपान् । दानादिना योगरगुणरागासही नित्यम् ॥५१॥ का-मंदिको ही पनि शिनममयभित, माईको स्पोरियमन्त्र बादादिलाफोपासतायत. समययोगको शादियादिना मार्गप्रभावक, महिती नाणपतपाइनुष्टमित्र, गणाधिर धर्माचापरतारणा- याचार्यों का एलान शिशुपान् प्राणना मेडमी, मरकी पाक्षिक- थायरायणिकोरा मृदय केन, दामादिना दाममानासममाभाषणादिना । कामाल, बयानागुणरागार पो पर हर समषिकादीना मध्ये सत्य माय गुणेशानिन, अथवा यो पो एम्या गुणानत्र तत्र मास्यास शिनुपातिलि पोग्यम् । भमणीपामयेपु गुमा एनप्रपानुप्रयुष्या सन्नपण पानि, भुपुर गार पाण्यम्येन पथाईमनुमा समान दनिरिनि दिमाग 1411 समदगिरिधानोपदेशाम- स्फुरत्येकोपि ननत्व गुणो या सतां मतः । समापन सत्पात्र पौत्य खद्योतवदवी ।। ५२ ।। . , त्यो बा यतिमाऽपि न गमयमारियन । || साकार प्राप्त पूजनीय. मुरथिमि ॥ ज्योतिर्मयनिमित्त गुणा कायकर्मगु। माम्य समयभिः सम्यकपरीक्षा++पी: ।। २ दीक्षायात्रामनिटाचा कियाम्नरिह दुत । सर परपरकाया र ममयोति ॥ ४ मूलात्तरगुणश्याव्यस्तभनिष्टिनास्थिति । साधुः साधु मजेत्तस्यः पुण्योपानपति ।। ५ जानकाण्डे क्रियाकाण्डे चानुवयंपुरस्सर। सूरि वाराध्य. संसागन्धितरण्डक ।।

·। . सागारधर्मामृते- टीका-द्योन्यं प्रकाइयं प्रमाव्यं । कः, मन्पत्रिः ज्ञाननपोऽधिकः। किविशि. है, रजनः शिवादिमनिमहाविष्टः । तत्रापि नपोज्ञानरहितेऽपि जैन किंवत्, वद्योतवत् वद्योतरिव । कस्मिन्, रवा रविमग्निधाने ज्योनिरिगाणा यया निसभा भवन्ति तथा स्फुरबैनत्वगुणधुमः ममीपे मिथ्याटिधार्मिका इत्यर्थः । यत्र कि, यत्र स्फुरति प्रतपनि । कोऽमी, जनयगुणः निन एवं देवो मे भवार्णवोसारकचादित्यभिनिवेशधर्मः। किविशिटोऽपि, शाननपारहितः,कि पुनस्तत्सहिन इत्यपिशब्दार्य । किविशिष्टः, मतां मत मारनामिष्टः।। ५२ ॥ प्रेयोऽधिना जनानुग्रहानुभावमाह-- वरमेकोऽप्युपकृनो जैनो नान्ये सहस्रशः । दलादिसिद्धान् कोऽन्वेति रससिद्ध प्रसेदुपि ।। ५३ ।। टीका-वरं भवतु । कोऽमी, जन । किविशिषः, उपकृतोऽनुगृहीतः । किंविशिष्टोऽपि, एकोऽपि । नवरं। के, न्ये अजनाः। किविशिष्टाः, उपकृताः। कियन्त., महसदा महमस्या । अत्र दृष्टान्नमाह-को, न कश्चित् । अन्वेति अनुवर्तते । कान् , दलादिसिद्धान् दल बीजरहितकृत्रिममुरादिदग्यं आदि- शाद्वर्णोकांदि नत्र नेन वा मिहान प्रसिद्वान् । मनि, रममिदे पारदेन दारिद्यव्याधिजगदिनिराकरणशम्न्या प्रतीने पुंमि । किंविशिष्टे, प्रमेदुरि प्रमचे अनुग्रहोयते ॥ ३ ॥ नामादिनिक्षेपविभाना चतुणा जनाना पानावं ययोतरं विशिनष्टि- नामत स्थापनातोपि जैनः पात्रायते तराम् । स लभ्यो द्रव्यतो धन्येभीवनस्तु महात्माभिः ।। ५४ ॥ टोका-पायायते तरा अंजनपाम्योऽतिशयेन मंयुग्यमाननिर्वाणकारण- गुणलक्षणपाप्रवदाचरति, मायास्वमहचारिपुण्याघवकारणवात् । कोऽमी, जनः । केन, नामत सशामाग्रेग, न परं नाम्ना स्थापनातोऽपि सोपं जैन इति कहानामानेगापि । सभ्य प्राप्य । कोऽमा, स जैन । केन, मग्यतो प्रयेण भागामिननम्धगुणयोग्यवेन विशिष्ट ,धन्यैः पुण्यवादिस एक्ट भावतो भावन जनम्यगुणयोगेन सम्म ।के, महामभिः महाभागः ॥५४॥ भावजन प्रति निरूपितीनिमनोमयुदपनि प्रेयममापः पादमाह- - - ·हितोपाध्याय - ममीनभनवगुणेनुरज्यपिानमानि तहणानाम् । धुरिम्पुरमभ्युदपेरसम्ममाविलोमीतिलारामेति ॥५५॥ सनि लि। कोऽमा गरी । कुवंन्, भनुराय सदमेवानु. नाग पंचाय, निपात्र EिRI..प्रतीम अभिको अनवाणी पाय नरिमन प्रनामावगुणे । मिनि विलोमीनिकाय परमपद । किंभूतो भाशपशि भन ए कि ,मभ्युदयंगदिभि । किविशिष्टः मन, भELETTER पारिपुण्योदययागोर । न, 'फुरन् सपन । पुरि भये । महमान मानान कथम् भायमूति प्रसार पाम भ भ जमानामग्रगामरहित्य ॥५५॥ गृहावापानमा मध्यमपायाय पाण्याशिवान पाशियारप बापतापदिनानि निस्तारकोपमायाय मध्यमाय सधर्मणे । फन्पाभूमहम्पप-रथरत्नादि निर्बपेन् ।। ५६ ॥ शा-निपत पानी कित, ग्या मारी, भूभूमिः, इम बासन. पनी ग. पात्री, 4 स्पादन , म पनादि, भ.दिमादेन वसाहनगरावजानीयकमम्पद विवर्गसाधनाश्रय वितरेत् । करम,मधर्मणे समान भामना पमो धर्म प्रिपामगमतादिगो गुगी यस्प नाम वि. Freय, बिनासकालमाय मयास यानरकाश गृदिगा मध्ये प्रधानापन संघमाम नसभिभापमाय भनुनमाधमाय । भयशदोन पक्षान्त. रचनधिकारे । भत्र जयाविषयममति म्यानपाय मध्यमविश्या मावधिषित पर्याप यशया गृहस्पस्प गुणाधिकापारि म यमपात्र- धर्मभ्य कम्पादिवान हनुमार- आधानादिक्रियामन्व-प्रतापरछेदवाञ्छया। मदेयानि सर्मभ्यः कन्यादीनि यथोचितम् ।। ५७ का प्रदेशानि प्रष्ट र दामव्यानि गृहिणा । शानि, कस्यानि प, सधर्मम्प माधर्मिय कि, यथोचितं यो यो पहानस्य योग्यस्तर ·hArm. T-Art mirrrrr #frintीमा मिना HTMITTER FTTH TITHI am Trrrr. गानो भागनी ना.Termirr नामानि TM Triram Folymnon गागा - निदा गुनिमिणमितागि कन्गो गाँगुणः मनन परिणाग्य पारिधिना य: मकरोन्यजमा। दम्पन्योः म सयौगिपटनान्यगिनाणी. भूला मन्ममयानमोडमहिमा कार्य परंपर्ननि ॥ ५८ ॥ का-यो गरी । मामा थरापरकन । मामि मनोनिमम्मानयति सोगितामानेनोपनाला, परिणाम पन्तिी वरणग्यान मीरिजमानिन पाणिप्राण विवाहानं कापिनाकिन, पम्यविग्निो धम्यां धर्मानना प्राममामायादेवाप्रपागे विशाटाता या प्रयी- १ धम्यांपैयाहायधिगरें यथा-- तमोऽस्य गुवनुज्ञाना-दिया वाहिकी किया। संवाहक कुल कन्या-मांचना परिजन्यतः ॥ मिदानविधि सम्य-निलं द्विवमनमा । कृतानित्रयमम्पूजा कुटुंस्तत्माक्षिको किया । पुण्यायमै चिलिद-प्रनिमाभिमुखं तयोः। दम्पत्यो परया भून्या कार्यः पाणिग्रहोत्यवः । वेद्या प्रणीतममीनो अयं यमर्थकम् । तन. प्रदक्षिणात्य प्रशय्य विनिवेशनम् ॥ पाणिग्रहणदीक्षायां नियुक्तं तद्वधूवरम् । भासप्ताह चरेद्रम्हवतं देवामिसाक्षिकम। (शेपस्चमष्ठे।)

·हिनीयोध्याप.. ५३ गण । किन, पर्जन विभागनिपिएफुरन्त ।-गुणः । विशिष्ट, पापिनु लमानाप्यविचारित्तारूपयोग्यवपोधिपः।को परिणाप यां। किरिrिel, निषो मामुद्रिकशालोनदोषरहितो । पुन विशिष्टा, मुमिमिनाचिगि मुनिमितः सामुद्रिकातम्योतिपादि- भविष्यपुभाशुभज्ञानोपाय, पूचितं प्रकाशित शिवं स्वस्य वररुप च कल्याणं परपात निमित्या-अनि समर्थो भवति । कोऽमा, स पयाविधि- सम्यादाला।पकार्येऽपश्यये । विरिशिष्टे, पोऽपि पारलौकिक म केवल मानिइत्यपिदार्थ विशिष्ट मन, मदियादि-मसमप. जिनमयच. ममायमानिधी नमानी निरानो मोहरप चारिवापरणम्र्मणो महिमा गुरुत्वं अंग मनोन. । किया, भूवा। किम्भूतो,-प्रणी प्रधान । केतु मध्ये, अवनि धर्मार्थकामामाचरमु । कम्मा शिवर्गपटनान धमार्थकामसम्पा- दमान । यी-नयी. स्वाम्यानरमणपोदरायो पापापो ॥५॥ मसम्पाप्रदात, मार्मिकोपकारकरणद्वारेण महाम्न मुहतलाभमरमामय, कामत्या स्वत्योचिना भूमि नार्थभूमाविहग्य प । स्वर प्ररित्या परया तावाम ॥ विमुक्तकण पचास्वगृहे शयनीयरम् । अधिशप्य यथाकाल भीगारपलालितम् ॥ गन्तानार्थमृतावर काममेवा मिया मजेत् । पाक्तिकालयशोऽय क्रमाशोप्यतोऽन्यथा ॥ १- दिधमा गृहस्थाना लौकिक पारलौकिक । सोकाययो भवेदाय. पर स्यादागमाधय.। गएपरिजनानी प्रमाण हानिक विधिः। यत्र सम्यकत्यहानिने यत्रम प्रतषणम् ॥ स्वमायय विधदान वर्शनामिह रनवम् । सकियाबिनियोगाय नागमविधि. परम् ।। यान्तिनिर्मुस- हस्तित्र दुर्लभा । मंगारव्यवहारे स्वत. सियाऽऽगमः ॥

·५४ मागारधर्मामृते- ----- सत्कन्यां ददता दतः मत्रिवों गृहाश्रमः। गृह हि गृहिणीमाहुन कुड्यकटसंहनिम् ॥ ५९॥ टीका-दमी गितीणः मक्षिणा माधर्मिकाय । कोऽमी, गृहाश्रम गू भाश्रमो धर्मानुष्टान गृहमंय याश्रमाना म्यानं । किं कुर्वना, ददता । का, माकन्या पनी प्रास्ता कालीन्यादिगुणोपता मामुद्रिकानदापरहिता न कम्या कुमारी माकन्या मा।किविशिष्टो गृहाश्रमो दम, मनिवा घमार्थकामानां सट्टाहणीमावा । नयाहि-धर्मः म्बदारमन्नोगद्यामकर्मयमलभगो देवा. दिपरिचरणम्वाप मत्पायदानाटिम्वभावश्च, अर्थो येक्ष्यादिश्यमनग्यावर्तनेन निमयूहमायोराजनादुपार्जिनम्य च रक्षणाशितम्य च वर्दनाद्ययामार्य प्राममुवर्णादिमम्पनि , 'मकल्परमणीयम्य प्रीनिमम्मोगामिनी गबिरम्या. मिलापम्य नाम काम' इति स्मृतिरिनि वमनात कामश्च यथेष्टमाभिमानि- करमानुविद्धगर्वेन्द्रियग्रीनिहंतु कुलाननामनिना मुक्तीनः हि यस्मात् । भाहु ब्रुवन्ति विद्वाम । कि, गृह । का, गृहिणी कुलपानी । न माहुः । किं तत, गृह । कुव्यकटमहति मितिवशादिच्छादनमध्यातम् ।। ५९ ॥ कुलम्रपरिमई लोकहयाभिमतफलपम्पादकश्वात वर्मिकम्य विधयन- योपदिशति- धर्मसन्ततिमलिष्टां रतिं वृत्तकुलोनतिम् । देवादिसत्कृति चेच्छन्सन्कन्यां यत्नता वहेत् ॥६०॥ टीका-बहन परिणयंत । कोऽमा, श्रावक । का, मकन्यां मनी प्रशम्ना सतश्च ममनस्य कन्या मकन्या नां कामान् यग्नत प्रयन्नन नपरतया । कि कुर्घन्, इग्छन् आकाक्षन । किं कि, धर्ममन्नति धर्मार्था मन्ननिरपत्यानि अथवा धर्मस्य सन्ततिरविण्दो धर्मसन्ततिस्ता , तथा अक्लिष्टामनुपहना रनि संम्भोग, नया वृत्तकुरोगतिं वृत्तस्याचारस्य कुलस्य च वंशस्य गृहम्य चाउनिहनिस्तां, तया देवादिमाकृति देवदिजातिपिवान्धवपरकारम् ॥६॥ दुष्कलप्रस्याकलगम्य वा पाग्रस्य भूम्यादिदानाय कश्चिदुपकारः म्यादिन्य मुमर्थमवश्यं सकन्याविनियोगेन मधमाणमनुगृहीयादिनि विधिपवस्थाप- नार्थमयान्तरन्यासन समर्थयने- . - - ·दिलायोप्याय.। ५५ गुपन दिना पाव भूमादिग्पयो रया । फोटर्दन्दम्यमानेन्त कोम्युमेकाद्भुमे गुणः ॥११॥ हा-भवनिता, भौमादिषय भूमिमुदादिशाम कियाभूनों, पापर, पात्रे सपुग्यमानमोक्षकारणाणे गृहिणि । कर्ष, बिना। कि.गुरुम्सापानी न रहातमाह-को भवति, मधिन कोडमी, गुण रपवार । परमात, भायुमेशात जमेनान मे प्रो । किं प्रिय माणे, साथमामे गार्डन भक्ष्यमाणे । घुगे । भरतमध्ये । पिपमुलीपभोगनव चारित्रमाहोदयादकरप प्रतीकारवानदारेणन मामादपवमानमिव मार्मिकमपि विषग्यो प्युपरमयेदियुपदेशाधमाह' रिपयेषु मुखभ्रान्ति फर्माभिमुखपाकनाम् । हिन्या तदुपभोगेन त्यानयेचान्स्त्रवत्परम् ॥ ६२ ।। टीका-यागदिमापन् । कामी, माही । ई, पर कम्पादियानन विषयीशियमाणं सामिकं । कान् तान् , मुकर वादिविषयान् । किंवान,स्वार मामानं पथा। किंवा, सिदा प्रामस्य । को, मुषप्रान्ति मुलयतीति मुलाः मुलहेनर इमे मुर्व वेनि विपर्यासमति । केतु, विषयेषु। किविशिष्टी, कर्माभिमुखपाका कर्मणभारित्रमोहस्याभिमुग्यो निमफलदानीपत: पाकी रमा बर्माभिमुलपास्तस्मान जाता । शिया प्रशमग्य । को, सुखमानि। कंग, मनुपभोगेन विषयानुभवनेन ॥ १॥ दुलभाकालवशानायेण पुरुषाणामाचारविश्वाशनादिविकिपाकुलित- विसस्य दातुः साचियविधानार्य चतुर. मौकानाह- देवालन्धं धनं माणः सहावश्यंविनाशिघ । पहुधा विनिपुआनः मुधीः समपिफाक्षिपेत् ।। ६३ ।। टीका-क्षिपेत् धिगिमान् सम्भाषणमात्रस्याप्यपोग्यानित्याचवर्णवादेश तिरस्यादिति कालान क्षिपेदिति प्रतिपंधे पर्यवस्यति । कोऽमी, मुधी. श्रेयोऽर्थी गृही। कान्, ममयिकान् ममयाधिनान् गृहस्थान् यतीन् था। कि कुर्वाणो, विनियुझानो म्पयमानः । कि तन्, धर्म निधा, बहुधा बहुभि ·। सागारधर्मामृते- प्रकारः लजाभयपक्षमातादिभिः। किंविशिष्टं धनं, लवं प्राप्तं । कस्मात् , दैवात्पुण्योदयास पुरुषकारात् , तस्य संपारे गौणवात् । किंविशिष्ट, मवश्यं - विनाशि नियमेन गत्वरं । कथं, सह। कै., प्राणः ॥ १३॥ किं तर्हि कुर्यादित्याह- विन्यस्यैदंयुगीनेषु प्रतिमासु जिनानिव । भक्त्या पूर्वमुनीनचेत्कुतः श्रेयोऽतिवर्षिनाम् ।। ६४ ॥ . टीका-अर्चेत् पूजयेत् । कोऽसी, सहही । कान्, पूर्वमुनीन् प्राक्तनसा. धून् । कया, भक्त्या । किं कृत्वा, विन्यस्य नामादिविधिना निक्षिप्य । केषु, पेदंयुगीनेषु अस्मिन् युगे साधु । कास्विद कान्, प्रतिमासु जिनानिव प्रति- सिम्बेवहतो यथा । यत. कुनो भवति, न कुतश्चित् । किं सत्, श्रेयः पुण्यं । केपाम्, अनिर्चिनाम् प्रतिमा क्षोदकाराणाम् ॥ ६ ॥ १ भुक्तिमानप्रदाने तु का परीक्षा तपस्विनाम् । ते गन्त सन्त्वमन्तो वा शुदो दानेन शुध्यति॥ सरिम्मताना गृहस्थान धनश्ययः । बहुधाऽनि ततोऽत्यर्थ न कर्मण्या विचारणा ॥ यथा यया विशिश्यन्ते तपोज्ञानादिभिर्गुणे नया तथाऽधिकं पूण्या मुनयो सहमधिभिः । देवानग्धं धन धन्यवतम्य समयाभिने । एको मुनिर्भरतभ्यो न लभ्यो वा ययागमम् ।। उच्चावचजनप्राय ममयोऽयं जिनेशिनाम् । नैम्मिन्पुरुष तिष्ठे देशस्लम्म बालयः ।। ते नामस्थापनाद्रभ्य-भावन्यासैश्वविधाः। भवन्ति मनुमः सदानमानादिकमंमु॥ उननरभावेन विपिने विशिष्यते। पुण्याने गृहस्थान दिनप्रतिनिश्विा । काल लाचले विन देवालास्टिोर। तरित्रं यस्यापि बिनाया Aml ·द्वितीयोप्यायः। . पुनरतदर्धसमर्थनार्धमा- भावो हि पुण्याय मतः शुभ. पापाय पाशुमः। बहुप्यन्तमतो रक्षेदीरः समयभक्तिन ॥६५॥ रीका-६ परमाल । पुनरिए । कोऽमा, भाव परिणामः । करम, पुण्याप मुफनिमिनं । किविशिया, मुभ प्रभात या मत. कोऽमी, भापतिविलियो,-शुभीमशस्तः । कर्म, पापाय पानवनिमितं । पन एवम एतस्माकारणान् । रक्षेत्रिवारयेत् । कोऽमी, धीरोऽविकारमहति । तं, भावं । किं कुर्वन्त, दुप्यन्न विषाणं । स्मान, समपभकिन नि. शाम करी धारयम्तोऽमी भतो जिमवम्माया एयनुरागपुपा ॥५६॥ मानापमा: पद समुदिनयाभ ननां च एप पुनिमार- मानम तपोऽनत्वा-स्तपोऽप तत्परस्वतः । दपमय शिवाजत्वाचदन्तोऽर्पा पपागुणम् ।। ६६ ।। टीका-भर्य पूण्य गृहिणोति. पाकर बीमापाचापनि. हायुपयोगि । पुन, लोयाइनानादितपोनिसियात्। नयाभर मन्, पो मटिकराकरमान, जामानिमयनुमान शाम पर परमादिति युपायाभपणान् । नया भर तन्य जानतायुगल गणाधिपरम्मान, शिपयारमोक्षकारणवान् । तथा भोले, मम्मो जानिमानपरिषनो जालनपोपुनाथ, पयागुणं पो पी गुणो पायाधिकार विशेषण पूजयेदियः ॥१॥ भप मिपाक पावेदारामारपसरप पुण्पप कलविशेषमपाचे चापिनियोगापया प्रतिपादयितुमाह- न्यग्मध्योत्तमकुत्स्यभोगनगतीभुतारपादपा. पारस्पारितीर्णभुक्तिरगुरदेवो यथास्वं भरे । मा पूग्य बिन्द्राणा शानिमितम् । तथा पूर्वमुरिया पूश्मा मानना (Kाना) ·Anim मांगानानिmotirantarrint कोरिनिगाहा। गाभिमा गुNTITIATTAirtant मानिनो मानि गुमाननि गोपET Rel the orin IIT wril AmirTTEN HITrr frram नि. मागास mediaen. MAITE TEERT पाहा firrifm गमी. fre. arm irriaTTRIAL पारित rafmमाना । काया, कानी IrrittilrmfAIMIREti. finet m. aftem. • MITTARIमाषा. MR inmयि येवोलि पानी पी पाfun in t" पिYANTIPादामनामापो न भिnिtent. The पित्रो भनि ममममारामनामनामापां. नाममा लादिनपालमा विभिमापा मानि। म. महावितर मरमापां थापा मालि।. पुरगाडाने यम्प- स्वारगे। भनिर्षिामये ।। भाप मुनिदेवनियाधमा:-- तपासतोपयोगीनि निरवधानि भक्तिनः। मुनिभ्योग्नीपधारास-पुस्तकादीनि कार्यन् ॥ ६९ ॥ रीका-कम्पयंदुरझारयेन् । मदी। कानि, भनौरवासमतुम्तवादीनि । प्राविशन पिरिउमामहावादीनि । केम्मो, मुनिम्य संपतेभ्य.कम्मान. भनितः । शिविशिष्टानि, तप ध्रुनोपपोगोनि नपमः भुतज्ञानस्य चोपका- रकाणि । पुन. किंविशिष्टानि, निरवचानि पिपासुध्योदमोत्पादनादिदोषर- हितानि ॥ ६॥ अनादिवानफलानां क्रमेण निदर्शनान्याह- ।

·द्वितीयोध्यायः।
Aurn
.
भोगित्वाधन्तशान्तिप्रभुपदमुदय संयतेऽनमदाना-
पट्टीपेणी रुग्निपेधादनपतितनया माप सर्वोपद्धिम् ।
प्राक्तजन्मर्पिवासावनशुभकरणान्मूकर म्बर्गमध्ये
फॉण्डेशः पुस्तका वितरणविधिनाऽऽप्यागमाम्भोधिपारम्
टीका---पाप लम्यवान् । योऽमी, श्रीगो नाम राजा । कम्, उदयम-
भ्युदयं । किविशिष्ट, भोगिरवाचन शान्तिप्रभुपर भौगिम्वमुतमभोगभुमिज.
स्थमादावन्ते च शान्तिप्रभो शान्तिनाथतीर्थदरस्य पदं यस्य न । कम्माद,
बप्रदानात् विधियाहारविमरणात् । छ, सयौ सयमभाजि आदिम्यगाया-
ग्यारिशयमहधारणर्षियुगले । बीजश्वमाविषक्षात्र । मथाविधाम्दुदयस्यो.
सरपुण्यविशेषोदयसम्पाद्यवान्। मथा प्राप । काठमा, धनपरितनया पृषभसे.
नाभिधाना पूर्वभवे राज्ञो देवकुलम्प सम्मार्जिका । को प्राप, मापधारद
सर्वे वरातिसारादिव्याधीनामाप, चिकिस्मित तम्य दिरम्याइनसि-
दिस्नो । कस्मात. प्रिपंचात् व्याधिप्रतीकारादीपधारे दोपनिषेधान्।
मंयते नपाधने । तथा भाप । कोऽमी, एकरी वराह ।क, स्वर्ग विविशिष्टम्.
भायं माध महादिकदेवावमित्वर्थ । परमात्, प्रागिन्यादि-मापच पूनम
तात्कारिकं च प्राश्ने, प्रा. पने जन्मनीच मान मन्मनासयो. पर्याया-
बने निवामरक्षणे नयोः शुभकारण शुभाभिमन्धिपरिणामस्तरमान। पूर्वभये
मुनेरावामदानाभिप्रायेण महदे च रक्षणाभिप्रायेणेयर्थ तथा फोसोऽपि
गोविम्दान्यगोपालचरा प्रामपुटपुट सन् काशो नाम मुनिश्श प्राप । कम्,
भागमाम्भोधिपार मादशाभूतमारपर्यन्न । न पुस्तास्य भाया पूमाया'
वितरणम्य पदानस्य विधिना रणेन ॥ .. ।
मिनधर्मानुबन्धार्थममता मुनीनामुत्पादने मतो र गुणानिशयसम्पादने
যযিনা---
--
।
जिनधर्म जगबन्धु-मनुवटुमपत्यवाद
यतीजनयितुं पस्येनयोत्पयितुं गुणेः ॥ १ ॥

·A. - । - सागारधर्मामते- का--पस्या प्रयत । सागरी,जनपिनम् भागनु पिएं। कान् मान कर भागवर पुपाया मुंम्, अनुगमनमा प्रथिए । क. नियमं । मिरिशिष्ट, मग मोमनामुरबारमा पारेरrjम् अपितुम् न् । कान, परमानान् पनीन् । *, -मुंगे पुनशानादिभिः । जिनधर्ममि यानि गत्रापि योग्यम् ॥1॥ मापनि पुरुषाय मगणपणानिमामिटानाने निकाल: प्ररन रिगा मनामानिराधमार- भगा यम्नमतोम्या कलिदासगुन । मागदापि नगदी पपगनुग्रहो महान ॥ ७२ ।। भगमन भगाना भग Tणान. मन प्रमान गुर। माना गणापा गुणानिमानिया from man wiभापमा गणतनावनिमनात मा. R TERMITTITai माधानानालापागिरी मसामानमा । मनमा मनपा मा मामासान Mar infor/ मान् fream intim TAना। "मार sixy मामafrairinginारियो मायनमल aanisins मेगा.पाया नि gमार ধা: গাযোগ মুসা। मरमर कामपनगर ॥॥॥ an armfran within... Fast nina Rana Aa freeman न Trines Treatram . RAM RAHArm ·द्वितीयोपाय.। - - विधिधम्प्रयुक्त भगवमायादि । र, सये गुगमधाने प्राणिगगे । किविमिष्टे, चतुर्विध सत्यापिकाधावाधाविकाप्रकारे । न केवल मचन्यचन्यायधुनेषु विधिमाप्रयुक्तमारमीयं धनमा प्रभन भन्या फलनि, किना, माऽपीय. पिशब्दार्थः । एतेन मप्त गृहिणो धनग्य पम्धानानीग्युपदिष्ट घेदितम्यम् ॥ ७ ॥ पूर्व धर्मपापानमहं गृहम्यस्यावश्यकायंतयोपदिश्य सम्पनि कार्यपायानु. महवि युपदेशार्यमाह-- धर्मार्थकामसधीची यानित्यमुपाचरन् । मुधीनिवर्गसमत्या मेत्य चेह च मोढते ॥ ७ ॥ टीका--मोदते प्रल्हादने । कामी, मुधी पबुद्धि । कया, विराम- पाया धर्मार्थकाममा । क य जन्मान्तर । हम्मिजन्मनि । दाय शादी जन्मदयऽपि नुरयकक्षना सूधपत । कि पूर्व-शुपाचा उपपुर्वन कणीकमन्यान् पुग्न् । कान्, धर्मार्थकाममधाचा त्रिवगमहकारिण पुरुषान् । कथं माचियं यद्ययाय यस्य योग्य दानमानादिक सस्प नस्य पूर्ववि. स्वर्थ-20४॥ एवं समान पायदान च प्रवन्धनाभिधायंदानी दमादान विपरम- नापदिक्षाह-- सर्वेपो देहिनां दुःखादिभ्यतामभपमदः । दयाद्रों दापौरयो निभी सारूप्पमश्नुते ॥ ७ ॥ टीका--भभुने प्राप्नोति । कोऽयी, अभयप्रद माणादिभयापमारकः । १ सेनाधान त पर्व तेन त परता । सेन नंत दान यः स्यादभयदानवान ।। धर्मार्थकाममोक्षाणो जीवित मूलमिप्यते । तदक्षता नदिन हरता तम हितम् ।। दानमन्यद्भवेन्मा पारधेरभयप्रद । संवाददानानां बस्तानमुत्तमम् । यो भूतवमयं दयात् भूने तस्य नो भयम् । याग्दिनायने दावारमाध्याम्यते फलम् ॥ साम्प्यमभयादाराहाागदम्भवेत् । आरोग्यमापभाय धुतात्मात् धतरेषाय । (शेरस्था) ·- - ६४ मागारधर्मामृत- केगा देहिना प्राणिनां । कि गंगा, विम्यता अग्यो । कम्मा, दुपार देहमनम्मापान । कियता मर्यको । किम्, प्रभुते, मामयं निभयं । उपल क्षणारस्थ गाम्भीय नेत्रमियमादेय मौभाग्यं गौम्याय व्यागि भोगि यशस्यियं निरामययं गिरिवमित्यादिलोकोनरगुणप्रामाकिपिशिष्ट मन्, निभीः मर्यतो भयरहिन । किविशिष्टोऽमी, दयाईः करणागदुदयः । पुन किविशिष्टी, पाधौरेय अन्नादिदातृणामणी । धर्मार्थकाममोशाणां जीषि- तमूलम्बाजीविनाद किमभिमनं न ददामीति भावः ॥ ७५॥ भय कर्मधर्म्यमित्यादि पाक मूसित प्रपश्यन् भितभरणकृपादानपुरम्म दिवाभोजनमुपदिगन्नीरादीना गमावन्यप्रत्याग्येयनामाश्यानि- भृत्वाऽऽधिनानत्यान्कृिपायाऽनाश्रितानपि । भुञ्जीतान्ह्यधुंभपज्य-नाम्बूलैलादि निश्यपि ॥ ७६ ॥ टीका---भुजीत आदनादिकमुपयुआन गृही । क, भन्हि दिने । कि करवा, भृग्वा पोरयिरवा | कान, आश्रितान् अनन्यस्वामिकान् मानुपान् तिरश्चश्व । किविशिष्टान् , अवृस्या जीवनाभावेनाना अनवस्थितचिनाम्तान्, न केवलमाधिताननाश्रितानपि भृग्वा । कया, कृपया करणया, न केवलं सथा कृत्वा दिवा भकादिकं भुमीत । निश्यपि रामाववि भुशीत । किं तत्, अग्न्वादि अम्यु जल, भैषज्यमोषध ताम्बूलं मुकं, एला प्रसिद्वा । आदिश- ब्देन जातीफलक'रादिमुम्बवासनप्रायद्रव्यपरिग्रहः ॥ ६ ॥ -- P -- मनोभूरिय कान्ताङ्ग मुवांदिरिव स्थिरः। सरस्वानिव गम्भीरो विवस्वानिव भामरः॥ आदेयः मुभग. सौम्यस्त्यागी भोगी यशोनिधि। भवत्यभयदानेन चिरजीवी निरामयः॥ १ ताम्यूलमापधं तोयं मुक्त्वाऽऽहारादिको क्रियाम् । प्रत्याख्यानं प्रदीयत यावामातदिनं भवेत् ।।

·द्वितीयाध्यायः। मेपामामप्पांनो मेवापामसम्भवायो कालपरिस्थित्या प्रत्यारयेयता मुपदिश्य सप्रन्याल्यानं फल्दत्तपा समर्धयते- यावल सेव्या विषयास्तावत्तानामचितः। प्रतयेत्समतो देवान्मृतोऽमुव सुखायते ॥ ७ ॥ का-~-मामसितो प्रतपर भाप्रवृत्तेनिवृत्तिर्मेऽस्य ताम्बूलादेरिति नियमयी । कान, तान् तालकामिम्यादिविषयान् । कथं, सावत् नावम् काल। भावनिक, पापम्तं कालं।न सेग्या न मेषितुं सम्भाग्या..के है, विपथाः । एवं ते किं फलं स्पादिन्याह-सुखायने सुखमनुभवति । कोऽमी, सनया तनिपमः ।, भमुत्र परलोके । किंविशिष्टो, सूप्तः । कम्मा, देवात् कर्मवशात् विविशिष्ट सन्, समतस्तदायतभावित ॥ अपमयं च शक्तिन ल्युत तदिशेरविधिमभिधते-- पञ्चम्पादिविधि कृत्वा शिवान्ताभ्युदयमदम् । उद्घोतयेपयासम्पपिपिचे मोत्सहेन्मनः ॥ ८ ॥ टीका-उद्घोतयेत् उचापयेत् । पसम्यादिविधि पयम्यो पुष्पा लिमुगावहिरमनपादिविधामं । किंविशिष्ट, शिवान्ताभ्युदयपर नि श्रेयमाव- सानशक्रवनयरादिपदसम्पादकं । किं, या पाडायं परिममाप्य । कयम् उद्योतयेन, पथामम्पप्रभाविभव । मनु निम्यानुष्टाने सत्यपि किमिदमनुष्टीयने इत्याह-प्रोत्सहेन नित्यानुष्टानांपेक्षया प्रकणोल्माह गरशेत् मनमितं । कनिमिसे मैमितिकानुष्टाने ।। ०८॥ भय प्रतग्रहणरक्षणदोपस्थापनविधीनुपदिशनि- समीक्ष्य व्रतमादेयभाचं पाल्प प्रयत्नतः। छिन्न दात्ममादादा मत्यवस्थाप्यमअसा ॥७९॥ रीका-भादेस मा श्रेयोऽर्थिना । किं तन, मतं किंवा, समीक्ष्य भाग्मान देशकारस्थानसहायाद सम्यगालोच्य । नभा पाहयं रक्षणीय । किविशिष्टम्, भाचं तथा गृहीतं । करमान, प्रयानत. प्रष्टयतनमा ।

·६ - सागारधर्मामृत- तथा प्रत्यवम्याप्य प्रायश्चित्तविधिना पुनरनुसन्धेयं प्रतं । कथम् , अञ्जमा मद्य एव । किविशिष्टं तत्, छिसम् अतिचरितं । करमान, दात मदावेशात् प्रमादाद्वाऽनवधानात् ॥ ७॥ कि प्रतमित्याह-- सङ्कल्पपूर्वकः सेव्य नियमोऽशुभकर्मणः । निवृत्तिवा व्रतं स्याहा प्रवृत्तिः शुभकर्मणि ॥ ८० ।। टीका--स्याद्भवत् । कितन्, यतं कि, नियमः प्रत्याल्यानं । क, सेप्ये म्वदारताम्बूलादी । किविशिष्ट , संकल्पपूर्वकः, इदमियदेतावन्तं कालं न मेवियेऽहमिनि मनमाऽभ्यरमायं कृत्वा इत्यर्थः । अथवा अहमिदमियदे. नावन्नं काल मेविष्याम्येवेति मस्पेन नियम प्रतिज्ञा मनं स्यात् । भपका ग्रनं स्यात् । किं, निवृतिः विरति । कस्मात्,भशुभकर्मणो हिमाद वि. शिया, सहपर्दिति लिरिणामेन मम्बन्धः । अषयावतं स्यात् । कि प्रतिराधरणं । र, शुभकर्मणि पायदानावी । मास्पतर्विरेत्यादि योग्यम् ॥८॥ विविधागमरस्ययावष्टम्भा'प्राणिरक्षाविधिमनुशास्मि-- न हिंस्यात्सर्वभूतानीत्या धर्षे प्रमाणपन् । सागसोऽपि सदा रक्षेच्छरत्या किं नु निरागसः ॥८॥ टीका--भेत् पालपेन् । कोरमा, धमी धामिराकान् , सागमोभी मारराधानपिजीशन् । च्या, शस्या पधानिक निमिन, धौ धर्म- निमिनं । र, मदा मम्मिन् काले।मुरािगमो निसरापान रिती भदिया। कुर्वन, प्रमाणयन् भविमाइप मशमिन्धमेति मनि. पचमान, नि, मालिनि मोन, शामियाह-डामा पाम हिम्यानमान्पात् । कोमी, पोडकानि, मम्भूनाविमर्श प्रयम्पावावान् ॥१॥ मानिलिमारियागमुस्सिापांगरम्यान समय- आरम्भापि सदा हि गुधी: सामरिकी स्पंन् । प्रतीपि कर्षकाशापानमपि धायाः ॥ ८ ॥ - ·दितीयोन्याय 1 रायजेन परिहत् । कोऽमी, मुभी शाबालेन हिमापाः फलमे- नदिति निधिनमतिको हिसो प्राणातिपात । किविशिरो, साल्पिकी भमु जन्नुमामायापियन समीति सारस्पर्दिको भारम्भजा न हिंसाशास्य- मायायानेति नत्र यतनामेव पर्यादिनि भाव ।कमति, भारम्भेऽपि कृप्या- दिक्मण्यपि प्रवर्तमानः । कर्य, मदा नित्य । हि यम्मान भवति । कोऽमी, धीवरो मानिकः । किविशिष्ट , उस पाप नष्टपानकी । किं कुर्वपि, यहम्मपान नियामोत्यभियानन महनोऽमारयमपि । कस्मा, कहा सांगतात् । कि कुर्वतो ननोऽपि देयमाझगकुटुग्यापर्थ धाम्यमुपादयि. रपामानि अभियानविसंग प्रवृत्तादहूनपि मारपत ॥ २॥ पधियतया म्यवस्थाप्यमान हिमादिप्राणिनां बध प्रतिविधातुमाह- हिंमदुःखिमुखिमाणि-घातं कुर्याम नानुचित् । अनिमसहश्वभ्रानि-मुखांच्छेदसमीक्षणात् ॥ ८३ ॥ टोका-न पुषण भेयोऽर्थी । क, हिम विमुम्बिप्राणिपातं । कथं, जाल- चिन कदाधिपि । र, भनीत्यादि-हिमा ग्याघ्रादयः । अत्र केचिदाहु, हिसाव इनाया ।हिये करिमन्दते भूयसो रक्षा कृता भवति । ततश्र धर्माधिगम पापोररमा स्यात् । नायुनमिप्रमझान् । सर्वेगो प्राणिनां हिमालया हन्तायतानुपान् । मया लामिछानो तथाशदिनो मूलो म्यान् । न च बहुरक्षगाभिप्रायेणापि हिस हिसतो धर्म पापोली या युज्यन । दयामूलवात्तयो । यच ममारमोधा प्रचलने दुखिनो जीवादस्त. म्याम्ना विनाश दम्पविनाशसम्भदादिति, ताप्ययुनाया स्वरूपाःगाना निहताना मरकेऽनम्तो सपोशनाया दुर्निवारयात् । अन्ये स्वाहु -मुबिनो हम्नायाः यमः समारे मुख दुर्लभ । मुखिनम हता मुखिन एष भवन्तीति नदप्यमान । मुग्विनो हन्यमानानो दुमावशेन मुमार,दस्यावश्यम्भावाए। गमायुना चष्यांनानुसन्धानापुरन्त दुर्गतिःमयावनिर्वर्तनात् । महाल मनिप्रमान । बगमा परगता वा यथाकपशिक्रियमाणा हिमा म धमांय म्यान । किनहि. पातरूमम्भवायति प्रतिपयमानयाशति सापरित्यागे धर्माधिभि मम्मन यतिसम्पमिति भातसूकोपनिषत् ॥ ५॥ अध पाक्षिकम्य रग्विगुरपया शेकानुष्यर्थाय निया कृत्यनयोपदिशति- . - ·सागारधर्मामृते- स्थूललक्षः क्रियास्तीर्थ यात्राया दृग्धिशुद्धये । कुर्यात्त्येष्टभोज्याद्याः पीत्या लोकानुष्टत्तये ॥ ८४ ।। टीका--कुर्यात् । कोऽमी, स्थूललक्ष स्थूल व्यवहारं लक्षयग्यालोचय- तीति रथूल लक्षो म्यवहारप्रधानो बहुप्रदा गृही।काः, क्रियाः। किंविशिष्टाः, तीर्थयात्राधा तार्यान्यूजयन्तादीनि पुण्यपुरपाभ्युषितस्थानानि तेषु यात्रा गमनं, आवशब्देन रथयात्राक्षपक्यानानिपिद्धिकागमनाइयः, तीर्थयात्रा भाद्या यामु ता । किमय, रग्विशुपये सम्यक्त्वनिर्मलीकरणाय । तथा स्थूल लक्षः क्रिया. कुर्यात् । किविशिष्टा , इष्टभोज्यायाः इटाः सधर्माण: स्वजना मिग्रादयो भोज्यन्ने स्वगृहे भोजनं कार्यन्ते यस्यां सा इष्टभोग्या क्रिया, सा आया आमु अतिथिपूजनभूतमत्यादिक्रियासु ताः । कया, प्रीत्या हर्षण नोगेन । किमर्थ, लोकानुसये लोकचिन्तावर्जनार्थम् ॥८॥ प्रेयोऽधिन कीर्तेरप्यर्जनीयवमाह- अफी| तप्यते चेतश्चेतस्तापोशुभासवः। तत्तत्तसादाय सदा श्रेयसे कीर्तिमनयेत् ।।८५।। का--सप्यते सक्लिश्यते । कि सन्, तधितं । कया, भकीयो अयशमा । भवति च । कोमी, चेनस्तापी मन कानुष्यं । किविशियो,शु- मातरः पापहेनुः । यत एवं तत्तस्मारकारणात् । अर्जयेत् उपार्जयेत् । गृही। का, कीनि । कय, सदा । काम, ताप्रमादाय चेन प्रसत्यम् । कर्मप्र- साद, प्रथम । अथवा श्रेयमे। पुण्यकारणाय तत्प्रमारायेनिम्यान्येपम् ॥५॥ कोयुपानोपायमाह- परासाधारणान्गुण्य-प्रगण्पान यमर्पणान् । कीतिविस्तारणीयतः॥८६॥ टीका:-विशनारपरिपुलीयांनाही:मी, कीर्तिविस्तारणोपतो मग प्रमा. रमनपर कान, गुणान् दानमयाचा लादीन । विशिष्टाम्, लान् मनावमाशान् । पुनः सिविशिष्टान, गुण्यप्रगल्यान् गुणवनि प्रोग माननीयान् । पुनापिfiविशिष्टान, भरमणान् पारिवामिमः॥4॥ गुणान् विस्तारयेमित्वं

·द्वितीयोध्यायः ।
६९
एवंविधाचारस्य भावस्पतिरोनाभूमिकान मानावेरनिविरो-
विधिमुपदिशनि-
सैपः भायमकल्पिको जिनपचोऽभ्यासामृतेनासक-
मिर्वेदगुममावपन् शमरसोहारोंदुरं विभ्रति ।
पार्फ कालिकमुचरोत्तरमहान्त्येतस्य पर्याफला-
न्यास्वायोधतशक्तिरुद्धचरितमासादमारोहतु ।। ८७॥
टीका-भारोहनु घरकोऽपी, मरम एवेयर्थ । पादरगंऽत्र सेलोपः।
कोऽमा, प्रापमपिक. प्रारम्भदेशमयम । कमारोह, उचरितप्रामा
मलेखनाम्नयनिधर्मांध । किविशिय मन्, उपनिरभूतमामयः । कि
पा, मास्वादानुभूय । कानि, स्याफलानि दर्शनिकादिप्रतिमाफलानि ।
कम्प, पतस्य निवेदमरप । किविशिष्टानि, उत्तरमहान्ति यधोत्तरं
धूनि । कि कुर्वन्ति, विप्रति भारयन्ति । कि, पास्मामीयपरिणति परिपार्क
। किविशिष्टं, कालिक काला । पुन किविशिष्ट, शामरसोहारोदुरं शमः
प्राममु स एव रमो रमनेन्द्रियप्रायो गुणस्तस्योहारोऽभिव्यक्तिस्नेनोप्दुर
मुकरं स एव वा उमुरी पत्र । विर्षन्, भावपन् मिशन पोषयन् । ..
निर्वेदतुम समारशरीरभोगवैराग्यवृक्ष । न, जिनवचोऽन्यामामृतेन
जिनागमभावनापीयूपेण । कथम्, भमभीक्ष्णमिति भदम् ॥ ८॥
न्यायाधरविरचितायोम्योपाधर्मामृतमागारधर्मर्शपिकाया
भण्यामुदचन्द्रिकासप्रशायामादिन एकादशः
प्रमाण द्वितीयोऽध्याप ममाप्त ॥२॥

·तृतीयोऽध्यायः। नैठिकलक्षणमाह- देशयमनकपायक्षयोपशमतारतम्यवगतः स्यात् । दनिकाधेकादशदशावशो नैष्ठिकः मुलेश्यतरः ॥ १ ॥ टीका-स्याद्भवेत् । कोऽमा, नैष्टिकः पावकः । किविशिष्टा, दनिकाये. कादश दशायशः, दर्शन निर्मलमचादिगिरत्याहितानिशयं सम्यक्वमध्यारतीति 'अतिशायने डायन' इति । एवं प्रतिकादिप्रयो व्युत्पाधाः । दर्शनिक आदिर्यास प्रतिकादीनां ना दनिकाय एकादशरगाः श्रावकर्षयमस्या नानि, तामां यश पारसभ्य यस्य स पटमानदेशमंयम इत्यर्थः । कस्मात, देशेष्यादि-देशयमांना अप्रग्यात्यानायरणारयाः कपायाः क्रोधादयस्तेषा क्षयेनोदयाभावेन प्रत्यारण्यानावरणकयोदयविशिष्टेन युक्त उपशम. मावस्था तक्षयोपशमस्तम्य तारतम्य यथोत्तरमुकास्तरशतस्तापारतम्यान । पुनः किविशिष्ट म्यान, मुलेश्यनर । लिपनि स्वीकारोति पुण्यपापे स्वयं जीयो यया मा लश्या, अथया लिशस्यल्पीकरोग्या'मानमिति लश्या कायोदप- लिम्परयात्मीकरीत्यामा पुण्यपापे यमा स्वयम् । सा सेयरयुज्यने गदिद्विविधा इत्यभावतः । प्रातिमागिका लक्ष्या कपायोदय प्रता। भावती दम्यतो दहावि पोडोमया मता ॥ कृष्णा नौलाग्य कापोती पासा पा सिता स्मृना। लेश्या चभिः सदा ताभिपते कम जम्मिभि ।। यांगाधिरनिमिभ्यासकपायजनितोऽगिनाम। गंस्कारो भावलेल्या स्तिकामापायवशरणम ॥ कापोती कथिता सामोनीला तातरी जिन.. कृष्णा सीमतमी लेया परिणामः शरीरिणाम ॥ पीता निवेदिता मनःपमा मन्दरी युधः । Yषा मन्दतमानाग दिपायानयायिनी।

·नायोप्याय ।
नाना गानि ग भावन, द्वापना सिविदिशामा
दिनपरि भेदेन चांदा, णा भीला बापोती पीना पण भरा
JAFarmi भागा सापको,
उपये निनादान भाव:या पलाधिनाम।।
परषा सुवासभा ।
धातु पटारेगा या नियमन्तिमम् ।।
रामपंचमहाशि दुधही दुश्मानग ।
कोषमानादिभिरतापरतोऽनन्नानुबन्धिभिः ।।
दियो निराशा मांगा सम्पर ।
मागन पश्याबिनोज ।
कमान माया लाभारागी देवी माही शोका।
दिस र भूगं स्लम समांका।
निदपामुखी मन्द श्यामप्याविचार ।
महागू महारम्भी नीललायो निगमले ।
परभीमतारामापरीनन्दापरायण।
प्रशंगतिरामानं समान प्रहष्यति।
हामी न जानाति नमूह सपरान्तरम् ।
बहरहमारत समस्तीपुरते रियाम् ।।
गापिता नितरा दने रण मनुस्पीहने ।
परकीययोमी युक्त पापोनंटेश्यया ॥
ममधिर विदेषी दिनास्तिविवेवक।
पदान्यः सदयो दस पीतरदयो महामना ।
शुचिदीनानो भो दिनानास्मा प्रियंवदः।
साधुपजायत साधु: पालेल्यो नयक्रियः ॥
निर्णिदानोइनः पक्षपानोनितीशटः ।
राग देशपराचीन मलाय. स्थिराशय ॥
तेजःपमा सपा या श्यास्तियः प्रालिका
मंगमुगम प्राप्त क्रमेण प्रतिपद्यते ।

·सागारधर्मामृते- चेति । प्रशस्ता लेश्या यम्यामो सुलेश्यः प्रकृष्टः पाक्षिकापेक्षया मुलेश्यः । सुलेश्यतरः अथवा मर्वेऽपि योत्तरं विशुद्धतरलेश्याः स्युः॥१॥ दर्शनिकादीनुहिशम्नेषां गृहित्वग्रह्मचारिवभिक्षुक यानि जघन्यमध्यमाते- मावान विभक्तुमार्याद्वयमाह- दर्शनिकोध्य प्रतिकः सामयिकी प्रोपयोपवासी च । सचित्तदिवामथुन-विरतो गृहिणोऽणुयमिपु हीनाः पद।।२॥ अनमारम्भपरि-ग्रहविरता वर्णिनखयो मध्याः। अनुपतिविरतोदिष्टवि-रतावुभी भिक्षुको प्रकृष्टौ च॥३॥ युग्मं । टीका-अथशब्दोऽग्रानन्तर्यार्थ प्रत्येक योग्य । भवन्ति । के, श्रावकाः। कति, पट । किविशिष्टा भवन्ति, हीना जघन्या । केषु मध्ये, अणुयमिपु। श्रावकेषु न केवलं हीना गृहिणश्च । क कः, दर्शनिकोऽधानन्तरं प्रति. कम्तन मामयिकी तदनु प्रोषधोपवामी तदनन्तरं मचिसविरतोऽपि दिवा- मैथुनविरतश्च । भवन्ति । के ते. अय । किविशिष्टा, मया अणुयमिपु मध्ये मध्यमाः । पुन किविशिष्टा, वर्णिनो ब्रह्मचारिण । कति, अप । किमाण्या, भग्रहारम्भपरिग्रहविरता अप्रहावरन, आरम्भविरत परिग्रहविरत । तदनन्तरं भवता । को, उभी। किविशिष्टी, प्रकृष्टी अशुपमिपु मध्ये उस्कृष्टी । पुन किविशिष्टी, भिक्षुको । भल्पा भिक्षा यायपेक्षया थयोस्ती • किमान्या, अनुमनिविरतोष्टिविरती ।। २।३ ।। नैष्टिकोऽपि याश सन् पाक्षिकग्यपदेशमेव लभते नारश दर्शयनि- दुर्लेश्याभिभवाजातु विपये कचिदुत्सुकः । स्खलमपि कापि गुणे पाक्षिकः स्थान नष्ठिकः॥४॥ १ पात्र गृहिणो याश्चय स्त्रम्हचारिण । भिनिदिशासन स्यारमर्वतो यति।। आधास्तु पनपन्या म्युमंध्यमास्तदनु प्रयः। होगी द्वायुनमायुनी जनेषु जिनशासने ।

·नृतीयोध्यायः ।
हा- वाहन परिशिपाक्षिक मैटिक किरिशिया
अम, रबर: मोचमाभिच , रिपये इन्दिरा मिनि
कामिग्यादीनामग्यतमेमरंधा, जानु कहाशि मयंदा मात्,
दुर्मस्वाभिभवात् दुरपया नीलापानीलामन्यतमया भभिभः कन
प्रिमिलाचनमानारभरकारोदोलस्मासलोन वाऽभियान चल
गया भवन् । मलपि भनिचार गय मनम्यस्तपूर्व पारपंपमाप दुर्भर.
दादा मनसर, गुणं । शिविति, पि मशविरम्यादीनामम्यतमेम
सर्वत्र ॥४॥
-
दनिकादीनामा चम्पानुष्टापदायादापत एप दनिकादिग्यपदेशः
गावापतम्नु पूर्वपूर्णोऽमादिति बोधयाह-
महासनिकादिव स्थर्य स्खे स्त्र मतेऽयमन् ।
लभते पूर्वमेगादिवरदेशं न तूत्तरम् ॥ ५॥
संका-समोडमा, दर्शनिकादिक दर्शनिकवतिकादिरपि धावकवि
रूप पपदेशं परिविधि,पूर्वमेव माननमेव । मम पुनः ।
दार परापेक्षया पर । करमान. भर्थात् परमार्थतो व्यवहारात्तरमपि लभते।
जिवन, दर मरिकमात्रछन् । किं कुर्वन्, भमान भगछन् । किं तत्, स्थैर्य
पिचिकदाचिदिचलनम् । क, वे सखे प्रले निरनिवाराष्टमूल.
गुणादिक्षणे ॥५॥
पुनरे समयितुमार-
मारयो घटमानो निप्पमचाईतस्प देशपमः ।
योग इव भवति पस्य विधा स योगीव देशपमी ।।६।।
का-भवति कोऽमी, सशयमी भावक, रितिधा, विधा विकार।
., पोगाव यथा मारधांगी घरमानयोगो निष्पवयोगति
भेगमादिमयापेक्षया विविधो योगी नया प्रारम्भदेशसंयमो घरमानदे.
भाममा निष्पनरामयम नि त्रिविधः धावकोऽपि स्पादियर्थ । यस्प किं.
पस्याईताय जिनसशरणस्य सतो भवति। कोसी, देशपमा देशमय
किविशिर, मारग्ध उपसात., तथा घटमानः सम्पयमामः, तथा निर
पर्यम् प्राप्तः, कर, पोग इस समाधियथा ॥६॥

·mA सागारधर्मामृते- एवं स्थलशुद्धि विधायाधुना दर्शनिझस्वरूपनिरूपणार्य लोकद्वयमा- पाक्षिकाचारसंस्कार दृवीकृतविशुद्धदृक् । भवागबोधनिर्विष्णः परमेष्टिपदकधीः ॥७॥ निर्मूलयन्मलान्मूल-गुणप्वग्रगुणोत्सुकः । न्याय्यां त्तिं तनुस्थित्य तन्वन्दर्शनिको मतः ॥८॥ युग्म। टीका-मतः एवम्भूननयादिष्ट मूरिभि । एतेन नैगमनयादेशापाक्षिक- स्थापि दर्शनिकत्वमनुज्ञातं भवति । ततो न 'प्रावकपदानि देवरकादश देशिताना त्यनेन विरोधः, पाक्षिकस्य इण्यतो दर्शनिकवात् । कोडमा, मत. दर्शनिक. । किंलक्षणः, पाक्षिकाचारम्य पूर्वाध्याये प्रपोनोक्नस्य संस्कार उत्कर्षस्तन ढाकृता निश्चलाद नीता विगुखा निदोषा हक् दर्शन येन स पाक्षिकाचारसंस्कारहवीकृतविशुद्धदक्, तथा मत्रागभोगनिर्विण्ण भवाग भोगाः संसारशरीरेएविषया., अथवा भवाइगं संमारकारणं यो भोगी गृद्धि- पूर्वकं कामिन्यादिविषयसेरनं ततो निदिगो विरन प्रग्या यानावरणान्य- चारियमोहकर्मविषाकयशात् कामिन्यादिविषयान् मजनपि तत्रानमेवानि. बन्ध इत्यर्थः, तथा परमेष्टिदिकधी. परमेष्टिपदेषु अरंदादिपञ्चगुरचरणेषु एका धरिन्तरष्टियस्य स तथोक । आपदाकुलितोऽपि निकम्तनिवृत्पर्य चाम- नदेवताइन् कदाचिदपि न भजते । पाक्षिकस्तु भजन्यपीयेवमधमेकमहणम् । नया निर्मूलयन् मूलादपिनिरस्यन् । कान्, महान् अनिचारान् । पु, मुलगुणेषु नया भमगुणो'मुकः भमणे प्रतिपद उन्मुशोऽनुष्टामुक ण्डितः नया तन्वयनुबन्नन् । को, वृत्ति कृष्यादिवोती। विशिष्टी,न्याप्पी १ आदावते रपुटमिह गुणा निर्मला धारणीय। पापांग मततपमल कुता धावकीयम् । कतुं शक्य स्थिरमुभरं मन्दिर गत्तर २ स्पेयोजितमम्त निर्मितं प्रावमा ॥ ६ अपिणियां गोरश्ममुगाय मुगिनं शाम् । सोयारिया धनाची संधदेन किराम। म ·4u --- - . तृतीयोभ्यायः। स्वर्णपुरमानुस् । किमर्थ, मनिपाय जरिवर्तमान विषयोपवनाथ स्मिोनिशे माम भावकी मन्यते ॥ भय मयादिधतवनमा मनिपानिपनियामा-- मयादिविनयादीनि नार्यः कुर्यापन कारयेत् । न पानुमन्येत मनो-चामायस्तहतयुते ॥ ९ ॥ रा- जत। कोमा भाग निकः । शानि, मादिवित्रया- दीनि मचादीको मघाममनवानप्रभृतांनी विजयादीनि भादिशाम- मानककारांपशादानं या म कारपेन । म चानुमत्यंत माप्यनु- मनि *.मनोवाहाय मनसा वाचा मायेन। किमर्थ, नवतपुते मर्यादापायरमूलगुणनिमाणाधम् ॥१॥ परसामाग्मदिन यानगुपदेशाधमाह-- भमन्मधादिभामम्मी-नारीःसह संमृनन् । भुवन्यादी पति साकीनि मद्यादिविरतिक्षतिम्।।१०।। का-- निकासी, ती पुमान । का, मोदिविरतिक्षति- म् भरमगुणहानि । विविret, माकीनि दापतामहितो । कि पूर्वन् । मजन मेषमान का.दी विविशिष्टा , मचारिभाजीमपमामादियिनी । कंचल ना भगन संमृध मर्ग एन । ' मा, नाभियादि. भाग्भि पुम्भि । , भुज्यादा भोजनभावनामना। ॥ १॥ Panमान्पनी मृण्मानिचारनिवृतिमभिधाय मातिनातिचाराने धमाह-- मन्धानन्यजेन्सर्व दघि तर यहोषितम् । कालिकं पुत्पितमपि मद्यवतमलोऽन्यथा ॥ ११॥ काय कोऽमी, दर्शनिक । किता, मंधान । किविशिष्ट, माता कालियटकादपिपये दर्शयनि । उन-- मवादिस्मादिगेपु पालमग्न व नाचरेत् । सदामादिसभ्य न कुवात कदाचन ।। . -

·सागारधर्मामृते-
एवं स्थलगुदि रिवायाधुना दर्शनिस्वरूपनिरू
पाक्षिकाचारसंस्कार-हवीकृतविशुद्ध
भवागयोपनिर्षिण्णः परमेष्टिपदक
निर्मूलपन्मलान्मूल-गुणेप्पग्रगुणोना
न्याय्यो नि तनुस्थित्यं तन्वन्दी
.
रीका-मन. एपम्भूननवादिषः मूरिभिः । पोन
पारि निकायमनुजातं मपनि । ततो म 'भ
देशितानी'त्यनेन विरोधः, पाशिरप इप्यतो पनि
एनिक । लक्षणः, पाक्षिकापारम्प पू या
गानेन सीता निधन माता गुम for
पाशिवागारगंमारलीकृतविगाह, तथा भपाश
मोगा. मगाशरीरविता , भयगा मार्ग संसार
Twiमियादिवियमेन तो निमिलि.
चरित्रमाला कामिम्पादिविषपान म.
का:या परमेशशी. परमेतिर
पीलिया । भारतsarila
नमानि शानिमि भोपाwिarg मार्ग
1 बिगान मातिनि । बाग, मलान
मग या प्रगुणा गुरु माने लिस
Fra II नाम It hearlin
HERE TMI मेस पाया
परमप्रारम
AMKARATHAAR
htar Agri TRA

·... मनायोप्यायः । दिपु मंदिरामधाममा पुन मायानु. निमाविधिलिपिमा ॥ योगशिलनिसामा- मर फलमविहान सानाशादि त्वदारितम् नामलादिसिम्पीय खादमोटुमरमनी ॥ १४ ॥ कामा भनन् । कोऽमा, स्नुपानी पिप्पलारिकलनिहन वि विशिER. मरिजानमसालनामा नपा मादेन् । किमत. पानागादिशादिशामरागपारिदिशिष्टम् भदा. । निमभि धिनमायमिन्दर्य मिया माहादिमिम्मी: भलराजमाषप्रमुग्ण परिका मनाईन । पिन, तान मदारिता इत्यर्थ ॥ ४॥ अनमिनभोजमानिचारमाइ- माहर्तेन्ये तपापेको पत्माग्नस्तमिताशिनः । गदरिछदयाघृता-पुपयोगय दुप्यति ॥ १५ ॥ टीका-प्यानि दाणे भवति । कोऽमा, बल्भा भोजन । महर्ने परिका. दाब भी दिमस्य विशिष्ट, अन्ये पर्यन्तर्निनि । सपा भावे प्रथमे । काय, अमम्ममितानिन भनस्तमिते सूर्येऽभातीत्येवंवतस्य । नया हुनि । कोमा, भानपनापुपयोग धूनचारचचमोचादिफलानो पुनसीरे- धुरमादीमा मेवनं । बाप, गरियो रोगनिमत्यर्थ, कि पुन स्वास्थ्यानु. ल्यायमिन्पपिवदार्य ॥१५॥ जलगाटनवतानिचारनिरापर्थमाह- मुहूर्तयुग्मोर्ध्वमगारनं वा दुर्वाससा गालनवम्युनो वा । अन्पत्र वा गालितपितस्य न्यासो निपानेस्य न तद्वतीः॥१६॥ शंका-पर्य इनि रिविपरिणामेन सम्बन्ध न अर्घ्य नियमित्यर्थः। कितन, भगालनमथावणं । रम्य,मानो जलस्थ । धं, मुहूर्नयुम्मो धार- काचतुष्टयादुपरि । र, सरते गारिनपाननिष्टायां । वारालासपोऽपि पर ·+MAMAnna । सागारधर्मामृते- जायन्तेऽनन्तको यन प्राणिनी रसमाथिका। मन्धानानि न वाम्यन्ते तानि मर्वाणि भक्तिका तथा त्यजेत् । कि मत्, दधित दधि समथितं । किविभि पुपितं यहोषितं अहोरानिइयमनिकान्तं । सपा स्यजेत् कानिकं, धान्याने, सपुष्पमिव जातं । भपिशम्दाश्यहोपिनं च । भन्यथा उकाविपर्यये। भवति । कोऽमी, मप्रयतमल. मचविण्यतिचारः ॥1॥ माविरस्यनितारानाह- चर्मस्थमम्भः म्हश्व हिंग्वसंहतचर्म च । सर्व च भोज्यं व्यापमं दोपः स्यादामिपयते ।। १२॥ का स्यात् भवेत । कि तत्, चर्मयमग्भःप्रमुभमुपपुपमा । म्यान, दोषोऽनिचारः ।, भामिपयते मापविरती प्रतिपारिक मारियाह-भाभी जल, येहप पुनादिकं दोषः स्यात्। किविशिष्ट,चमेस्या दिग्यं जलं कुनुपादिस्यं च पुतादिकमुपपुग्यमानं । एतेन परिकार दिकारियालादीनां चरिनरपालनापूटिकापराहतकणिकासमोर म्याग्यनामुपलभपति। नया हिंगु राम गोल. या विशिष्टर, अमे. भचर्म भरतं स्वावभावनापरिणामितं चर्म येन तन् पाटनत्र धर्ममा छारितं चर्मणि पर प्रसारितारामनगदीपारिलि मावः । उपलक्षणमेलन याभून लवणापनि । मया भोप भनपताल परिशिष्टं, ग्याप पितवारचलितमिति यावत् ॥११॥ ममतानिनानिवृापमाह- प्रायः पुष्पाणि नाभीयान्मधुवन विशुदये । धम्यादिपरिमादि-पयोग नाति प्रती ॥१॥ ther- II मभन मल नि, Thlim font,RY शानियहर्ष भावियनिताना प्राप. मममा. पयाल गपापमपाल्पनिय कामगारोमामtilaar को wilnaryा भनाजी माममायो. निगन नियममारियोर्ग माहिमामाचोरा. 'भमवृत निया .

·- टीका--- स्वादेश भक्षयेनाकोऽमा, नुम्बरमती पिपलारिफनिएन. किलरफलम। किविशिष्टम्, अविज्ञातमज्ञाननामनिया नसान। किनन् वानवादि। आदिशाम्देन दरबदरपूगादि। सिरिशिष्टम्, भदा. रितमभित्र असोधिनमप्यमित्यर्थ । तथा महादिमिन्दी. मसराजमारमुख- सुरमादीनां च मेवन । कम्य, गदपिउदे रोगनित्यप, कि पुनःस्वारपान. तृतीयाध्याप । बिग्निकर्मपिण्डदाननेताजनमेचलल्लाप्रापादि, कि पुन राg. तिवाजीकरणादिविधिविवापिसदार्थ ॥ पोदुम्बरविरस्पनिचारपरिहारार्धमाह- सर्व फलमविज्ञात वार्ताकादि त्वदारितम् तल्लादिसिम्बाश्च खादमोदुम्मरबनी ॥१४॥ फलिका नम्वादन् । किंवत् तत् भदारिता इत्यर्थः ॥1॥ अमम्ममित्तभोजनानिचारमाह- मुहूर्तेऽन्ये तथाऽध्येझो यल्भाग्नस्तमिताशिनः । गदच्छिदंश्प्याम्रघृता-घुपयोगश्च दुप्यति ॥ १५ ॥ टीका-दुष्पनि दोषो भवति । बोऽमा, वल्भा भोजनं। ८, मुहर्ने परिक्षा. दय : कस्य अहो दिनम्प । किविशिष्टे, अन्ये पर्यन्ननिनि । तया मा ऽयमे । कम्प, अनम्तमितानिन अगस्तमिते मूऽभानीस्वंयनाय दुनि । कोसा, भानपनापपयोग चुनचारचोचमाचादिकाना पुनीर इस्यापनित्यपिशदार्थ ॥१५॥ जसगास्नयतानिधारनियर्थमाह-- मुहूर्तयुग्मोर्ध्वमगालनं वा दुर्वाससा गालनवम्युनो वा। अन्यत्र वा गालितशेपितस्य न्यासो निपानेऽस्य न तव्रतेयः ॥१६॥ टीन-अयं इति लिगविपरिणामेन सम्बन्ध न अयं निन्यमित्यर्थः । कितन, बगालनमधावण । कम्य.अग्युनो जलम्य । क्य, मुहूर्तयुग्मोवं घटि. काचतुष्टयादुपरि ।क, तहते गारितारपाननिष्टायो । वाशम्दासोऽपि पर - prin

·No text on this page.

·। नृतीयोपाय. । उपमनगर निरनिहारण पनादेपोरदुरितभ्रेय प्रत्यावर्तनहेतुभ्यं समर्थ नदिलाय नममामफा वादानुपानापुरम्यमनानामाप पूरपरिकरणान.मु . पदिशाति- जागचीयकपापफर्कशमनम्फागतिकृत- थतन्यं विरयचपस्तरदपि पनादि ययसः । पुंसो पस्पति नदिदो व्यसनपित्याख्यान्त्यतस्ततः फुर्वीतापि रसादिसिदिपरतां नरसोदरी दूरगाम्॥१८॥ टीका-भानयान्ति पदिशनि ने विदो विद्वांस । कि मत, घूता- दिसप्तकं । रिमायान्ति, यमन प्यमनमितिशादन व्यवहारतीयर्थः । कयं, नत् तस्मान् । पचम्मान् म्यस्यति प्रत्यावर्त यति । तन्, यूनादि । कान्, पुमः पुरान् । कम्मान, पम भकम्पाणं प्रापयनीयर्थ । कि कुर्द,तिरयत् प्रादयन् । नित, चन्यमन्नान ।, दुष्कृतं पापैः । किंविशिष्ट, जापदिन्यादि. भाप्रशिनियोदिनभिदुनिवार. कपाय फ्रोधादिभि कर्कश- सकर्मबन्धमम्पादनीयती मनकारभित्तानिधान मेनार्पितरारमना संयोजिते । कि पुर्वपि, नरपि अनिकामन। सत्, तमो मिथ्यात्वं । कि पुनर्मि- पाये विर्तमानमियपिशादाय । यस एप तत एतस्मात् कारणात् कुर्वीत विधीन । कोडमा, मदन यताधिविरति प्रतिपन । कां रसादिमिद्धिपरता. मपि, न परं पूनादिपरतामियपिशदार्थ । किविशिष्टा, दूरगा दूरवासिनी । किंविशिष्टा, यतामोदरी यूनाझियमनमाशी, दुरन्सकनबन्धप्रेय प्रन्या. वर्ननहेम्वाधिपान । स्मादरियादिगम्दनाशनगुरिझापादुकाविवरप्रवेशादि गृयते ॥१८॥ पुननियनिचारमाह- दोपो होदाचपि मनो-विनोदार्थ पणोज्झिनः । होमर्पोदयाहगत्वात् कपायो बहसेऽअसा ॥ १९ ॥ का-भवति । किं तम्, हादि। होदा परस्परागदा पापनादि भादिशन पारसनादि । कि भवन, दापोऽनिया । करस, पोलिस ·। . . मागारपर्मimy fri, मेक्सिी hrs सपमा नाम Tी मममम्मानकोपी7 romineni, पाविमिनमा पर Promनिमामामा--- मेगापिकामा निगमगतिम् । निर्गमनात्यागी महागपनारि॥२०॥ की नागी मानिना Inte Army AITIATrt and मा माना SHAamirMERA मामrirat't निदा मात्र Maa mann..... मागको aman mumARINITAsianimafurti । Hanumari गावामी ARTME11 पनमा ॥ Anu गति ॥ २ ॥ * CN. • . ... ! ... ram ..." #ram • Patwart. .

·तृतीयाध्यायः। वखनाणपुरतादिपस्तजीवच्छिदादिकम् । न कुर्यात्यक्तपापार्दि-स्तद्धि लोकपि गहितम् ॥ २२ ॥ रीका- पात् । कोसी, त्यापापाः । कितन, बस्नेयादि, चस्माणि पसरगपटादीनि, माणकानि मीतारामयादीनि, पुस्लादीनि च लेप्यनित्र- कपाश्मदम्यावादिशिल्पानि, वखाणि माणकानि च पुस्तादीनि र पसनाणापुस्तानि तेपु न्यस्तो मामोवारणपूर्वकः सोऽयमिति स्थापितो जीवः प्राणी गजदुरगादिमम्य सिदादिकं साइनारर्तनभानादि । हि पस्मान् भवति। किं तत्, वनादिन्यस्तजीवरियादिकं किंविशिष्ट, गर्दिन निन्दितं । ।, लोकेऽपि म्यवहमनमध्येऽपि न परं शास्त्रे ॥ २२ ॥ परशारम्पममदारनिषेधार्थमाह-- कन्यादपणगान्धर्व विवाहादि विवर्जयेत् । परसीव्यमनत्यागवतशुदिविधित्सया ॥ २३ ॥ टीका-विवर्जयेत् । काठमी, परशरद । किं तत्, कन्येत्यादि। कन्यादूपर्ण कुमार्या अभिगमन स्वदिवाहना दोरोदावन वा, गान्धर्व- विवाहो यो मातु पितुर्वन्धूनां चाप्रामाण्यापरस्परानुरागेण मिथ समवाया- धूवराभ्यां क्रियते, भादिशम्देन हरविवाहो हरणादि। कया, परस्य बी परपी नत्र तदेव दाज्यमन तस्य त्यागः स एष प्रतं तस्य शुद्धिनिदोपता तत्र विधिमा कमिण्टा तया ॥२३॥ मद्यमांमध्यपरियोस्वतीचाराः प्रागेवोनाः । रानी पतो सोश्य- दिग्दरमा भारमना विरति रिपते परस्मिपि सम्प्रयोग तहतविरग्य म विदयादिष्पनुशास्ति- प्रत्यते यदिहामुत्रा-यपायावधारस्वयम् । तत्परेपि मयोक्तव्यं नैव तत्प्रतमुदये ॥ २४ ॥ पंधुम्बरसहियाई सत्तद वसणाइ जो विश्वेद । सम्मत्तरिमुभमई सो दंसणसावो भणियो।

·. Poor.awww. सागारधर्मामृते- टीका-ग्रन्यते संकल्पपूर्व प्रधान्यायन । निन्, यन् वस्नु । विशिष्टम, अपायावयकृत् अपायोऽभ्युदयनि.प्रेयसघ्रशनोपायः, अवयं गई,अपायधार चापायायद्य ते करोति नन् । क, इहास्मिजन्मनि । नयाऽमुत्र परनन्मान ! केन प्रन्यने, स्वयं आन्ममा । किं नन् पतविषयीकृतं यस्तु । नव प्रयोनत्यं प्रयोन्यं । क, परेऽपि आमनीव पुरान्तरऽपि । कस्य, मतशुद्धय प्रकृननन· निर्मलीकरणार्यम् ॥२४॥ एवं प्रतिपन्नदर्शनप्रतिमस्य श्रावकम्य स्प्रतिज्ञानियाहार्यमुत्तरण प्रवर्धन शिक्षा प्रयच्छन्नाह- अनारम्भधं मुश्चेच्चरेन्नारम्भमुन्दुरम् । स्वाचारप्रतिलोम्येन लोकाचारं प्रमाणयेत् ॥२५॥ टीका-मुझन् स्यजेत् । दर्शनिक । कम्, अनारम्भरधं तपः संयमादि। माधनतनुस्थित्यर्थाया. कृप्यादिक्रियाया अन्यत्र प्राणिहिंसां । एतेन यदुकं स्वामिममन्तभद्रदेव -'दशनिकम्नत्वपथगृह्य' इति दर्शनप्रतिमालक्षणं तदपि मंगृहीतं तथाविधदिनाधिरतिविष्यपदेशेन पञ्चाणुमतानुसरणविधानोपदेशात् । तथा न चरेन् न कुर्यात् । कम्, आरम्भं कृप्यादि । किविशिष्टम् , अदुरम आत्मनिर्वाह्यभरं । परेण हि कृप्यादिमियां कारयतो द्वन्द्वलापमान ताशी प्रतिज्ञातधर्मकर्मानुष्टाने गृहिणो विहस्तता भवति यादृशी तामात्मना कुर्वतः सा स्थान द्वन्द्वावर्तविवर्तनान् । नया प्रमाणयेत् प्रमाणं कुर्यात् न विषयाद- येदित्यर्थ । क, लोकाचार स्वामिमेवाक्यविक्रमादिकं । केन स्वाचाराप्रति ग्दोग्येन भारमप्रनिपनवनानुष्टानानुपातेन ॥ २५ ॥ धर्म एन्याः सुतरां व्युत्पादनविधिमुपदिशनि- व्युत्पादयत्तरां धर्मे पत्नी प्रेम परं नपन् । साहि मुन्धा विरुद्धावा धर्माद् भ्रंशयते तराम् ॥२६॥ टीका-युत्पादयेन् नरा। अयादिन्युपाचात् धर्मनिरपेन म्युम्पो यात् अथवा धर्मविषये सर्वमपि परिवार व पानी च युत्पादयन् पानी ततोऽनिश- येन नत्र व्युत्पादयेदिति भ्याल्येयं । काडसी, दुर्गनिमः।का, पनी भाषा। । ।

·तृतीयोपायः। ८. धनें । किर्व-सयन् मापदन् । ग, पनी। किंतर, प्रेम स्वस्मिन् घमें पस्ने । द्विविशिई, परमुर। हि पम्मार अंगरने तरों परिवारा-() दतिन प्रसारयति।काठमा, सापनी।कं. पुर। सम्मान, घमात्र । मिशिशिष्टा मती मुग्ध धर्ममजानतीय । ससा विरुदा मि “पमें पापिन्यथः । वमत्र नाम्परं धर्ममानानो शिक्षा परिजनो नरं धर्मापादयति । ततोऽप्यनिशपेन नाइमिधा गृहिणी । नापीनवादियो धर्मकायांगा २९ म पर ननिन्दस्य समर्थनार्थमार- खीणां पन्युरुपेक्षैव परं बरस्य कारणम् । तनोपेक्षेत जातु खी वान्लोरट्ये दितम् ।।२७ ।। रोका-भवति । किनर, बरस्य कार बरस्प विरगताया है। मपण दरम्प विरोधस्य का विशिष्ट परमुकामोपीगो । nि. रक्षक अनादर एट, ननुरूपदनिधनाबादिकम्प पपु पन एवं मन- स्मात् । नापेक्षेन, नोक्षगायन पश्येत् । कोरमी, पुमान् । र, श्री दिपं सदा जानु कदाचिदार धमापनुष्टानहाले । किन बाउन् अभिलपन् । रिसर, हित मुन्न मुबकारगं चाह, सोकरऽपिहाल परयो २०॥ कुमरियाऽपि धर्मादिमियन्या भन्दानुवनिरेष नंति शिकी प्रिया-पिशो प्रसाद- निन्य भई मनीभूय कर्मिनच्यं कुलमिपा । धर्मार्मिकीत्यकेतनं हि पवित्रताः॥२८॥ टीकापनिर मनोशापमंभिरारनामा खिया पूर्णर- ना। किश, ममनोभव भभमना मनमना भूत पतिषितानुर- सन व पिन्य बापटाचानिए मरहमासान। का. पतिमा निरनिश मुमलिए सोना पर। माति, मधादि-अनस्य पदाप, भिती निभाय, ·सागारधर्मामृते- भानन्दस्य, कोतयशम. एकमुष्टमयभिचार केननं गृहं ध्यनी या यागः धर्मश्रीशर्मकीर्यककेतन निग्य धादिमायो धर्मादिविम्याता वा इत्यर्थ ।।२।। धर्माद्यर्थिन कुलम्रियामप्यन्यामनि निषयमाह- भदेहमनस्तापशमान्तं त्रियमन्नवत् । सीयन्ते खलु धर्मार्थकायास्तदतिसेवया ॥ २९ ॥ टीका-भजेत् सेवेत । कोऽमी, वणिक. विशेषणादर्शनिकः श्रावकः । कां, धियं । कथं, यया भवति देहमनस्तापशमान्नं शरीरमनसोः सन्तापो- पशमो यया भवति न पुनररयासक्या । किवत्, अबवत् भोजनं यया । बल यस्मात् । क्षायन्ते क्षयं यान्ति । के, धर्मार्थकायाः धर्मों, धनं, शरीरं च प्राण्यपि । कया, तदतिसेवया अन्नस्येव स्त्रिया अप्यतिमात्रोपयोगेन । पुत्रस्योत्पादनादिप्रयत्नविधिमाह-- पुत्रोत्पादनविधिस्त्वयमष्टाङ्गहृदयोक्त:- १ पूर्णपोडशवर्षा स्त्री पूर्णविशेन साता। शुद्ध गर्भाशये मार्गे रक्ते शुकेऽनिते हृदि । वीर्यवन्तं मुतं मूते ततो न्यूनाब्दयोः पुनः। रोग्यल्पायुरधन्यो वा गर्भो भवति नेव वा ॥ शुक शुलं गुरु स्निग्धं मधुरं बहुलं बहु। घृतमाक्षिक्तैलाभ सदर्भायातवं पुनः ॥ लाक्षारसशशासाभं धीत यश्च विरज्यते। शुद्धशुष्कार्तवं स्वस्थं संरक मिथुनं मियः॥ स्नेह पुंसवनेः स्निग्धं शुद्धं शोलितवम्तिकम् । नरं विशेपारक्षारामधुरोपधसंस्कृतः॥ नारी तैलेन मायुध पित्ततः समुपाचरेत् । क्षामग्रमन्नवदनां स्फुरण्ट्रोणिपयोधराम् ।। खरताशिवाई पुस्कामा विद्यादृनुमती श्रियम् । पदं सोचमायाति दिनेऽतीते यथा तथा ॥

·तृतीयोध्यायः। ८५ प्रयतेत सघर्मिण्यामुत्पादयितुमात्मजम् ॥ च्पुत्लादयितुमाचारे स्ववस्त्रातुमथापयात् ॥ ३० ॥ टीका-प्रयतेत परमादरं कुर्यात् । कोऽमी, पर्शनिक । किं कर्तुम् , उत्पा- दयितुं जनायितु । कम्, भा'मजमारमं पुत्र । क्षेत्रजापेकादशपुत्राणामन पुषग. मात् । कस्यो, सर्मियो समानो धर्मो भस्यामस्तीति निन्ययोगेन्' कृष्णप्रियामियर्थः । भाग्मनो जात आग्मज इम्यन्वधतामिप्य कुलसीर- क्षायो नित्यं पतितामिति मनिपत्ताय । सथा प्रपतन । कोऽमी, स. कर्नु, ग्युग्पादयितुं विविधमुम्वृष्टं शानं भापयितुं । कम्, भाग्मजं । क. भाधारे फुटलोकसंम्पयहारे । किंवत्, स्ववत् भारमना नुस्य । तथा प्रयतेतामी । कि कर्नु, धातु रक्षितुं निवर्तयितुमित्यर्य । कम्, भामजं । कामाप्रपथान् धर्मा- दिमशनोपापान दुराचारादित्य । स्ववदिश्यत्रापि योग्यं । पशाद समु. बये ॥१. - सापुत्ररहिनेन धावणोत्तरपदं प्रति भोग्साहो दुर स्यादिति टा. -सेनोपाष्टम्भयतापट- विना सुपुत्रं कुत्र स्वं न्यस्प भारं निराकुलः । गृही सुशिष्यं गणिरत् मोत्सहेत परे पदे ॥ ३१ ॥ उतावीत योनि स्याटुक नात नीरसति। मासनोपचितं रक्त दमानियामून पुन ॥ पकृष्ण विगन्ध प वायुयोनिमुखान्नुदेन् । तत पक्षेक्षणादेव कल्याणभ्यापिनी यहम् । बालशाररहिनादर्भसस्लरशामिनी। क्षरयं यावक म्तोक कोष्टशापनाशनम् ॥ पणे धारावस्ने भुशीन मनचारिणी। बहिसन माता परमास्याम्बरा रयन्ती भर्तृगार पुत्र पवारः पतिम् । रमुख शानिया पूर्वस्तिम्रो निन्दिता एकादसी प पुग्मामु रमापुत्रोवामु पन्यप।

·A.AMAR सागारधर्मामृत- टीका--कुत्र, कम्मिन् पुंमि । ममामीयं । मारपोप्यादिनिदाइमा । न्यम्य स्थापयित्वा । निरालो निन्दः मन् । प्रोग्यहत प्रष्टमुद्योगं कुशन् न कापीत्यर्थ । कोऽमी, गृही प्रकृनन्याइनिकः ।क, पद संयमस्थान । किंविशिष्टे परे प्रतिनिमायां पानग्रन्यावाश्रमे वा । कय, विना अन्न- रेण । के. मुपुत्रं आत्मममानमाम । किंवन् , गणिवत् धमाचार्यों दया । के सुशिष्यमान्मममानमेवाचायांविना । कुत्र, श्रमणे । म्यं मार मानि- वहिलक्षणं । न्यस्य निराकुलो नियापेक्ष सन् परे आममंस्करावी मोक्षपदे वा प्रोत्सहेन, न कापीत्यर्थः । इदमदम्पय- दर्शनिकन धर्मा- चार्येण च परं पदमायिनुमिच्छता मपुत्र. मच्छियश्चान्मवविषा- दनीयः॥३॥ प्रकृतमर्थमुपसंहरन् अतिम्पनिमारोहणयोग्यता मूत्रयवाह-- दर्शनप्रतिमामित्यमारुह्य विषयेष्वरम् । विरज्यन् सत्त्वसजः सन्त्रती भवितुमर्हति ।। ३२॥ टीका--अहंति योग्यो भवति। कोऽमा, पावकः । किं कर्नु, भवितुं समर्नु किविशिष्टो, बनी प्रतिकप्रतिमावान् । किविशिष्ट मन्, मत्वमनः धैर्यादि- साविकभावनिष्ट. किं कुर्वन्, विरन्यन् स्वयमेव विरनि गग्छन् । केषु, विर• येषु कामिन्यादिषु । कय,-मरं पाक्षिकापेक्षया म्यम्य च प्राकनावम्यापेक्षया- तिशेयन । कि कृत्वा, भारय पर्यन्नं प्राप्य । का, दर्शनप्रतिमा । कथम्, इत्यमनेन पाक्षिकाचारपम्कारेत्यादिपूर्वोमयकारेणेति भद्रम् ॥३२॥ इत्याशापरविरचितायां स्वोपधर्मामृतसागारधर्मदीपिकायो भव्यकुमुदचन्दिकामझायामास्तिो द्वारा प्रमाच्च तृतीयोऽध्याय. समाप्तः ॥ ३ ॥ - ·अथ चतुर्थोऽध्यायः। warप्रतिमामायाच परिपा प्रथम नावनातक्षणं मगह- मम्पूर्णमूलगुणो निःशल्यः साम्यफाम्पया। धारपमुसरगुणानणान्नतिको भवेत् ॥ १ ॥ th-भवन ।कोमा बतिक पुर्णन, पारयन् मामीण पन् । कान, उत्तरगुणान् परमाणार । भनिन्, पणान निरनिचारान् । कपा, मायापारमारिएपो रागरेचोपरमबाबा, म पुनसांभाळया। लिपिगि मम्मम्पूर्णगुणः मणी उपयोगमानाचणान्तरेगा. मानापेण बहिरेणानिचारण रहितवारका सायावं, मूलगुणाल पापस नपोल । पुन किदितिर, निराम्य प्रणामि दिनम्तीति शाल्प रानुभोशिकाहादि, स्यामिर पल्प स्मोविकारः शारीरमानसमा. पारपानामा विविध मिपारमायामिकामभेदार । मिया विपरी नाभिनिवेश, मापा बसमा, निदाम तप संयमाचनुभावन कौशाविशेषः, पापारिमाम्लो निस्य मनु च सम्पूर्णगूलगुण पपप पपरि. हारराय मिवान् व्यमिमिनिसय, किमधिरप्रतिपक्षमता पूर्वपि प मेयमापनुभावन धाविरोधा निदानम् । तपा प्रशस्तरभेशात् प्रशन पुनरियम् । रिमुक्तिगसानिमितभेदात् सत्र विमुक्लिनिमित्त कर्मक्ष- यापागारक्षा। उप- बम्पपाय भर सहानि बोधि समाधि जिनमोधसिदिम् । भाजक्षित क्षीणकपायन.मुलिनुपितं निदानम् ॥ जिनधर्मनिरपजात्याहारसणं मसानिमित्तम्। जाति कुन्धविवर्जित सालो दा बिनधर्ममिया प्रयासमानम्य शुसाते. संसारमदित निदानम् ।। मोऽपि मोहादभिलाभदोषो विशेषनो मोक्षनिषेधकारी। ARोग्यात्मरतो मुमुधर्भवकिमन्यत्र तामिलापः ॥

·मागारधर्मामृते- -.-- । भ्रमसंस्कारारोप्यमाणतपरिणामानुमरणनिवारणायं भूयो पानः कियने । उt. देशे पानरमाय न दोष ॥1॥ भल्यनयोद्धरण हनुमाह- सागारो वाज्नगारो वा यनिःशल्यो वतीप्यते । तच्छल्यवत्कुमायानिदानान्युद्धरेदः ॥२॥ टीकायद्यस्मात्कारणान । इश्यते । कोऽपा, प्रती । किविशिष्ट, निःशत्यः किविशिष्ट. पन, मागारो वा अनगारो वा । अग्रेयं भावना-शत्यापगमे सत्येव वनसम्बन्धाहनी मन्यते, न हिमाधुपरतिमायानसम्बन्धात् यथा बहु क्षीरघृतो गोमानिति व्यपदिश्यते । बहुक्षीरघृनाभावात् सतीप्वपि गोपुन गोमान्, तथा सशल्यत्वान् सम्वपि व्रतेषु न प्रती । यस नि.शल्यः स प्रतीति । तत्तस्मात् । उद्धरेत निष्कामयेत् । कोऽमी, व्रतार्थी । कानि,कुष्या' पानिदानानि । कस्मान्, हृदो हृदयात् । स्वित्, शल्यवत् शल्यानि यया॥२॥ शस्यसहचारीणि व्रतानि घिवनाह- आभान्त्यसत्यदृमायानिदानः साहचर्यतः । यान्यव्रतानि व्रतवदुःखोदकाणि तानि धिक् ॥ ३ ॥ टीका धिक् निन्धानि । कानि, तानि अनतानि व्रतामामानि । किविशि- शानि, दुग्बोदकाणि यन दुवमुदई उत्तरफल येषां तानि । यानि किं, यानि भाभान्ति आभासन्ते । कानि, अवतानि । किंवत्, व्रतवत् ब्रतानि यया । कस्मात्, साहचयंत सहचारित्वात् । के, असत्यदशा मिथ्यात्वेन मायथा निदानेन च ।। ३॥ उत्तरगुणनिर्णयार्थमाह पञ्चधाऽणुव्रतं त्रेधा गुणव्रतमगारिणाम् । शिक्षावतं चतुर्थेति गुणाः स्युद्वादशोत्तरे ।। ४ ॥ टीका-स्यु भवेयु । के, गुणा संयमविकल्पाः । केशम् भगारिणा गृहिणी। किंविशिष्टा, उत्तरे मूलगुणानन्तरमेश्यत्वादुरित्या कति, ·. चतुर्योध्यापः। नाम 14,-मिन्दनेन कारण । मनि । निन, भणुयतं भणुप्रना- क्षा मनमर्दियादित निधा, पशभरप पमा मनावादिन्यते परिण रापभोगमायणप्रनगुप्यता नया भवति।कितन, गुगमन । कनिधा, प्रेश गुणामणुपतानामुपकारार्थ प्रत गुणा दिग्विरन्यासनामणुवनानु पुग्णावान् । नया भवनि रित शिक्षायन । निधा, चतुधा निशाय म्यामाप प्रगावकानिकादीना प्रतिविमा-पमनीयवान । मन एवं गुणवतादण्य भेद । गणतं हि प्रायो पावनाविकमाहु । अथवा शिक्षा. विधोपादा शिक्षाप्रधान व शिक्षामन देशाराशिकादेबिभितशान. भावनापरिणाव निवांधवान ।। मामाम्येन पमाणुवनानि धमा- विरविः म्धूलबधाटेपनोवनीशनकारितानुमतः । कचिदपरेऽप्यननुपतः पश्चासिाधणुव्रतानि स्पुः॥५॥ टीका-यु भवेयुः । कानि, हिमायणुवनानि । कनि, म । विरनि निवृत्ति । करमान, स्थूबधाद। * , मन इत्यादि--कनाइयो भावे नमा- भना । मन वचन मा मनोवोऽगानि, तो प्रत्येक नच कारितं 'वानुमनं मोवोऽहतकारितानुमतानि नै । कंगा पमाणुषतानि स्युः, चिहावामनिवृत्ते श्रावक तथा भपरे गृहवामनिरते भावक । भननुमतर- मुमनिवर्जिनम्न पनिस्तानि म्युरिति सक्षेप । हतो विस्तर:-रथूलजी- वादिविषयावास्मिथ्याष्टानामपि हिमादिदेन प्रसिद्धवादा स्थूलो बधादिः धूला हिंसामृतस्नयाममपरिमहा इयर्थ । नतो मनमा याचा कार्यन Tथाहरणकारणानुमनननिवृत्तिहिंसामूननास्नेयमाचर्यापरिग्रहाख्यानि एमा- गुपतानि चियामनिवृत्ते प्रावके भवेयुरिभ्युकादृश्याऽणुवतान्युपदिश्यन्ते। पान्थपरे गृहवामाजिरते श्रावकेऽननुमनरनुमतिविवर्जितमनस्करणादिभिः गह- भिः स्यूलहिसादिनिवृपया समधन्ते तानि मध्यमवृश्या अनाम्यभिमन्यन्ते। सम्यापयादिभिहिमादिकरणे सत्कारणे वा भनुमवेरशस्यनिग्यवान् । स उक्त चारित्रासारे- धादसन्याचौर्याच कामादन्याप्रियसनम् । पवधाऽणुवनं राभ्यभुफिः षष्टमणुव्रतम् ॥ - ·---- whr rewar - सागारधर्मामृते- टीका-- यद्यस्माद्भवति । किं नमुन्य मोक्षमायनं । f, अहिमत्र दव्यभावहियाविरमणमेर । तत्तम्मात् । उम्मेत् स्यनेन् । काठमी, उपासकः श्रावक । किविशिष्टी, मुमुक्षु. बुमुक्षोनास्ति नियम इति भावः। कम्, एका- क्षवधमपि सहिमामिव स्थावरहिंसामपि । यः कि, यःएकाक्षरधार स्यात् । किविशिष्टः, अवयंभोगकन् अमग्यांनां वर्जयिनुमशक्यानामावग्यांनी वा अर्जनीयानां भीगानां मेव्यायांनां कारणम् ॥७॥ माइकल्पिकवधं नियमयति- गृहचासो विनाऽऽरम्भान चारम्भो बिना वयात् । त्याज्यःस यत्नात्तन्मुख्यो दुस्त्यनस्त्वानुपङ्गिकः॥१२॥ टीका--न भवति । कोऽमी, गृहवामी गेहाधम । कपं, विना । कम्मान आरम्भात् कृप्यादिजीवनोपायात । तथा न भवति । कोऽमी, आरम्भः । कर्य पिना । कम्मान, बधात् प्राण्युपमर्दनात् । यत एवं तत्तन्मात्याज्यः। कोऽमी म वधः । फिविशिष्टो, मुख्य. इमं जन्नुमासाद्यार्धित्येन इन्मीति सकल्पन- भव । कस्मात्,यन्नात् अवधानात नुर्विशेपे। तेन भवति । कोऽमौ,आरम्भ। किधिशिष्टा,दुम्त्यज त्यक्तुमशक्यः। किविशिष्टः, आनुपनिमः कृप्याउनुपड्गे जात कृप्यादा क्रियमाणे मम्भवन्नित्यर्थः ॥ १२॥ प्रयानहेयो हिमामुपदिशनि- दुःखमुत्पद्यते जन्तोमनः संक्लिश्यते स्यते । तत्पर्यायश्च यस्यां सा हिंसा हेया प्रयत्नतः ॥ १३ ॥ १ जे तगाया जीवा पुश्बुदिहा प हिसिदष्वा ते। एगिदियादि निकारणेण पटर्म वदं थूलम् । म्तो केन्द्रियपातान् गृहिणा सम्पन्नयोग्यविषयागाम् । शेषस्थावरमारणविरमणमपि भवनि कर्तव्यम्॥ भूपयःपवमामीनो तृणादीनां च हिंगनम् । यावाप्रयोजनं स्वार्थ सावायदजन्तुजित् ।।

·०५ . चायाध्यापः। सा-या लाया गहणा | Asi, fer Ivमान् , प्रयानगि. उपचन । कि त शारीरं दुख साप, माय पाया। तथा मनियन मन्तप्यते । तिन मषितं जो INTS विनायने मोऽया, भापयांय स पानी पर्याय सांगो मान महणम् ॥ माणुयनाराधनापदंशामिन उत्तर प्रबन्धः । तब नावाप्रपानामा- यदमुप्पी-- सन्तापपोपतो यः स्यादलपारम्भपरिग्रहः । भारशुदयकमर्गोऽसावहिमाणुसतं भने ॥१५॥ टोका--भजन आराधयेत् । कोसी, गृही। कि नन्, भरिमाणुमा । पि, ५ स्यात् । रिरिशिष्टापारम्भपारमा भारम्भ परिभाश्च ममदे. हमस्येति बुद्धिमायो भार्याधर्य आरम्भपरिग्रही, भल्या दुर्मानप्रकर्षानु पाकी भारम्भपरिग्रही यस्य स मान । परमात्, सन्तोपपरितो ते. कांत । पुन विविशिष्टो, भाषमुकमो मन गुदायकाय ॥४॥ पातिधारान् परिहरन पारमनीगुण्यादिभावनापर कनाईमाशुपतमुपयु- होनेयुपदिशति-- मुञ्चन यन्धं वधच्छदावनिभारादिपिणम् । भुक्तिरोधं च दुर्भावाद्भावनाभिस्तदापिशे ॥१५॥ टीका--विशंदुपयुद्धाता कामा, मनिक किनन अहिराणुप्रने । काभिः भावनाभि वारगुप्तया मनोगृहयाईयांगमित्या आदानामशेरगसमिया मालो रिनानभाजननेनि एचभिरभ्यामविशिष्ट । किं कुर्वन मुधन्यवंयन्। किसन, बन्धादिपञ्चक । कस्मात, दुर्भावादिनि समन्वय. ! इसा चिम्नर.-यन्धा रखा. दिना गीमनुन्यादाना नियन्त्रणं । सच पुनादीनामपि विनयग्रहणा विधीयते अनो दुर्भावादियुक्त दुर्भाव दुष्परिणाम प्रवरायोदयमाधिस त्रियमाणो यो बन्धस्त वर्जयरित्ययः । अयाय विधि.-बन्धी हिपदानां घनुपदाना या स्यात् । मोऽपि मार्योऽनपको पा समानर्थकहनावाडावकरय कर्नु न युज्यते ।

·सागारधर्मामने-
सार्थक पुनरमा देधा । मापेशी निरपेक्षश्च । तर मापेनी यो दामच्या-
दिना शियिलन चतुपादानां विधीयते यत्र प्रदीपनादिषु मोचीयतुं छेने का
शक्यते । निरपेक्षा यनिलमप्यर्थममी बद्धयन्ने विपदानां तु दामदामीची.
रजारादिममतादीनो यदार बन्यो विधीयते नदा मविश्मया एवामी बन्ध
नीया रक्षणीयाश्च यथाऽग्निमयादिषु न विनश्यन्ति । यहा द्विपदचनुदा
प्रावण न एव मंप्राया ये बता एवं विष्टम्नीनि प्रथमोऽतिचारः । वो
दण्डकशायभिधान । भोऽपि दुर्भावाद्विधीयमानो बन्धवनिधार. यदि पुन
कोऽपि न करोनि विनयं नता मर्माणि मुक्या लतया दवरकेण वा महान
द्वियां ताइयेदिति द्वितीयोऽनिचार. छतः कर्णनामिकादीनामवयवानाना-
नयनं । सोऽपि दुर्भावात्रियमाणोऽनिचारो निदेयं हम्नादीनां छैद इत्यर्थः
स्वास्थ्यापेक्षया नु गण्डनणादिच्छेदनाहनादिकं मसान्यनं कुर्वतोऽपि नाति-
चारः म्यादिनि तृतीय । अतिभारादिरोपण न्याय्यभारादतिरिक्तस्य वोदुम-
शश्यस्य भारस्यारोपणं वृषभादीनां पृष्टम्कन्धादी वाहनोपाधिरोपगं । तदपि
दुर्भावानोधाहोभावा क्रियमाणमतिचार । अत्राप्यय विधि.-श्रावकेण तावत्
द्विपदादिवाहनेन जीविका प्रागेव माक येत्येष श्रेष्ट पक्षः अचान्योऽमी न
स्यात्तदा द्विपदी यावन्नं भार स्वयमुक्षिपनि अवतारयति च, तावन्नमेवधा
वाहते मोच्यने चोधितवेलायाम् । चतुष्पदस्य तु यथोचितभार किजिन
क्रियते । हलशकटादिपु पुनचितवेलायाममी मुच्यते इति चतुर्थः । मुनिरी-
घोऽनपानादिनिषेध । मोशप दुवाइन्धवदतिचार तीधुपादिपीडित'
प्राणी नियत इत्यनादिनिधो न म्यापि कर्तव्य । अपराधकाराणि व
वाचव वदेदध ने न दाम्यते भोजनादिकमिनि। स्वभोजनलाया तु नियमत
गुवान्य भोजयित्रा स्वय भुनानान्यत्रोपबामचिमित्स्यज्वरादिव्याधितेभ्यः ।
शान्तिनिमित्त चोपत्रामाद्यपि कारयेदिति पञ्चम । किबहुना मूलगुणला.
हिंसालक्षणस्यानिचारी यथा न भवनि नया यतनया वर्तितश्यम् ॥ ५॥
उनमेवायं मुग्धधिया मुग्नम्मृत्यर्थ मिशिदुपसंगृहमाह--
गवायनष्ठिको इत्ति त्यजेद्वन्यादिना विना।
भोग्यान् वा तानुपेयातं योजयेद्वा न निर्दयम् ॥ १६ ॥

·चतुर्थोप्यायः। ---- M टीका-स्यभेदयेत् । योऽमी, मैटिक । पाक्षिकस्य नु मारित नियम । को, वृत्ति जीवना व्यापार कि., गांधोमहिपतुरगादिभि । पर प्रा. स्यतमः पक्ष' । घा भयवा । उपेयान् परिगृतीयान् नैष्टिक । कान्, एतान् गवादीन् । किविशिष्टान्, भोग्यान् वाहदोहादावुपयोतुं धनान् । कय, विना कन, थम्यादिना नियन्त्रणताइनादिना एष मध्यम पक्ष । भयषा मयोग. येत् खपमन्येन वा म विधापयेर नैष्टिक. । कं,न पधादिक्य निर्दपं । एपश्चिम पक्ष । व्रतानि पुण्याय भवम्ति अम्मो- सातिधाराणि निषेवितानि । सस्यानि कि पापि फलन्ति लोके मोपलीतानि कायनापि' ॥ भवाह कधित्-मनु हिमंत्र भावकेण मत्याल्याता म बाधादय' ततस्तत्करणेऽपि न दोषो हिमाविरमेरग्वामित. श्वात् । भय बधाइयोऽपि प्रत्याख्यानानदा करणे मनमग एक दिर. तिवामान् । किंधादीमा प्रयाण्येयाये मोयत्ता विशीत प्रतियतम- विचारमतानामापयादिनि । एष चमबन्धादीनामनिचारतति । भयोग्यते। सत्यमहिमव प्रापास्यानाम पधारय । केवलं तामायाप्यामेऽर्थतन्तेऽपि प्रत्यारयाता दरल्या हिपोपाषावानेमबन्धादिकारणेऽपि मामा किमवतीचार एव । कर! विविध हि प्रत भलत्या पहिल्या पत्र मारपामानि विकापाभावेन पदा पोपाचावेशापामाणग्रहाणमविगणयन् पाभादी प्रवर्तन र हिमा भवति तदा निदेयताविरायनपेक्षतया प्रवृत्त. रेवनाम्नप्रपा प्रतस्य भटगी हिंसाया अभावाहिया पालममिति देशाय भगमननाशरयंव पालनाइनिचारण्यपश प्रवर्ततेन.-"नमारधामीति कृतपतस्य विनय मापु कहातिचार । निगमले प. एपितो धादान करोग्यमी ग्वनिपमानपेक्ष ॥ मायोरभावाविषमोऽरित ताप कारवाहीमनया भाग । देशस्य भगाइनुपाल्गारच पाषा भतारगुताहरामि" पोन प्रतेयता वितति तयुग विशुशाहिमाममा हिमपादीमामभाग एषातः स्थितमेतम् बन्धादयोनिचार एति एनरसंहार- नन्मीति प्रतं अध्यामिर्दपरसराम पाति न । मनरत्पघ्नन् देवमहाप्राणापतिपरत्यपीः॥१७॥ .

·-- सागारधर्मामृते- टीका-न पानि न पालयनि 1 कोऽमी, अधीरतोऽसमीक्ष्यकारी । किंतन, नामनि मतं न मारयामीति नियम । किं कुर्वन् कुत्र्य धावसं गन्। कुती न पाति, निर्दयरवास करणारहित वात् । तयान भनन्दिन नाशयति । काऽमा, अधी. । कि तत्, न हन्मीति मनं । किं कुर्वन्,-अनन् प्राणीव- मवियांजयन् । कि तर्हि करीनीत्याह-अनिचरति प्रतमतिकायाधिवर्तते ।। पुनः। कस्मात्,देशभइगप्राणात् भइगश्च ग्राणं घ भगनाणं देशस्यान्तर्बहित्युि भयरूपयतैकदेशस्य भगवाणमन्तवृत्त्या मानं बहिया च पालने तम्मान् ।। १७॥ भनिचरनीनि पदार्थमभिव्यक्त भुनिरोधनं चेत्या चशन्देन समुचितं चाति- वारजातं वकुमाह- सापेक्षस्य व्रते हि स्यादतिचारोंऽशभञ्जनम् । मन्त्रतन्त्रमयोगाद्याः परेऽप्यूद्यास्तथाऽत्ययाः॥१८॥ टीका-हि यस्मात् । स्याद्भवेत्। कोऽसौ, अनिचारः । किं स्यादेशमानं अन्तरिया बहिवृत्या वा बण्डन । कस्य, सापेक्षस्य । क, मते प्रतिपक्षमाह- सावतं न भनग्मीति अपेक्षमाणस्य पुस । तया उमा विताः । के, अत्यया अतीधारा । किविशिष्टाः, मन्त्रतन्त्रप्रयोगाद्या मन्य इष्टकर्मसाधनसमर्थः पवितसिद्धोऽक्षरापिण्डः, तन्य सिद्धौषधिक्रिया . मन्यश्च तन्त्र च मन्यतो नयोः प्रयोगो विधिवत्कर्मणि व्यापारणं स आयो येषां ध्यानादीनां ते मन्त्र तन्त्रप्रयोगाद्या गतिस्तम्भमतिस्तम्भोचाटनादिदुष्टकर्मसाधनहेतवः, न केवलं ते परेऽपि शास्त्रान्तरनिर्दिाश्च । कथमूह्याः । तया तेन प्रतापेक्षापूर्वक सदे. कदेशभजनलक्षणेन प्रकारेण मन्त्रादिकृत् ॥ १८ ॥ बन्धादीनामनिवारवसमर्थनपुरस्सरमतिचारपरिहारे यरनं कारयवाह- मन्त्रादिनाऽपि वन्धादिः कृतो रज्यादिवन्मनः । तत्तथा यतनीयं स्यान्न यथा मलिनं व्रतम् ॥ १९ ॥ टीका-भवति । कोऽया, अन्धादि. बन्धनताम्नादि।किस्पान, मल: ययादितशुदिअनियन्धित्वादहिमाणुग्रतानिधार स्यात्तदेकदेशभावाविशेषा ।

·m
m
+
चतुर्योध्यायः ।
स् । किविशिष्ट, हतो विहितः । केन, मन्त्रादिना मन्त्रतन्त्रादिना, नवलं
राज्यादिनत्यपिशम्दार्थ । केनेव, रवादिया पाशकादिना यथा । ससम्मा.
प्यननीय मंत्र्यादिभावनालक्षणया प्रमादपरिहारपूर्वकचेटारूपया च यतनया
यनितम्यं । कथं, तथा मेन विमुदाध्यक्षमापलक्षणेन प्रकारेण यथा किं, पथा
न म्यान् । कि तत्, मन । किविशिष्ट, मलिनं मातिचारम् ॥ १९॥
भहिमाशुधनम्वीकारविधिमार--
हिंस्यहिंसकहिंसातत्फलान्यालोच्य तचतः ।
हिंसां नयोज्झेग्न यथा भतिज्ञाभगमाप्नुयात् ॥ २०॥
टीका-उग्मेन् प्रतयेत् । कोऽमी, श्रावक । को, हिमोकर्य, तपा
सेन म्बामन्यनुसारलक्षणेन प्रकारेण । किं कृत्वा, भालोच्य गुरुगधर्मयो:
किंभि. R विमृश्य । कानि, हिंग्यहिंसकर्तिमान'फलानि । पयत.
मायानि । करमान, तपन चापाग्येकायमा कि, पया माप्नुयात् । कोसा,
प्रती मनिपनमत. । प्रतिसाभरणं नियमानम् ॥ २०॥
हिमपादक्षियनि--
प्रमत्ती हिंसको हिंस्या दप्यभारस्वभावकाः।
माणास्तद्विचिदा हिंसा तत्फलं पापसश्चयः ॥२१॥
का-भवति । गोली, हिसक किम:, प्रमत्त बापाचानिए।
पनि नरिणामहायतापशमस्ता प्रागिनिन पुमरिश प्रपंच्यते सपा
भवति।दिया माणा । किमामानीगण्यभावावभाषका मध्यान्माः
गुलवितस्पा भावमा पिपरिणामलक्षणाः तथा भवती,
गिरा। बिल्क्षणा, द्वित्यिभारपाणामो वियोगकारणं ना
भवति । रिमा, सकल हिमपं । कि पापा दुष्कर्म
গাগোঘাধে বিধিমা-
कपापविकथानिद्रामणपास विनिमहान् ।
नित्योदयां दयां कुर्यात्याप मान्नरविमभाम् ॥ २२ ॥

·- -~- सागारधर्मामृत- टीका-~-कुर्यात् । कोऽमी, महिमायतनमल्यार्थी । को, दयामनुकमा। किविशिष्टयां, मिन्योदयां अविम्लिोलामा । पुनः किविशिष्टां, पापवान्ना. विग्रमो पाप बधायतिचारदुष्कृनं तत् धान्नमिव पुण्यप्रकाशविरोधिन्चार तत्र रविधभावात्तदनवगामावान् । कम्मान, कपायेन्यादि-कपायाः पादयः चिकथा मार्गविरुद्धाः कथाः, निद्रा भुकानपरिणामहेतुः स्वापः, प्रणया मोबा स्नेहानुबन्धान्ममायमिति महः, अनागिपनादिविषयरागदेषपरिणतानोन्द्रि- याणि, तेषां पदाप्रमादानां विनिग्रहान् विधिपूर्वक निग्रहान् । मा मागवि स्दा कथाः मनस्वीदेशराजमम्बन्धियः । तत्र भन्नस्था-इदं चेदं नामाक- पायमोदकादि माधु भोज्य, माधवनेन भुज्यते, अहमपि चेई भोये इत्यादि- रूपा। तथास्त्रीकया स्त्रीणां नेपथ्याद्गहारहावमावादिवर्णनरूपा 'कर्णाटी मुरतो. पचारचतुरा' लाटी विदग्धा प्रियव्यादिरूपावा। तथा देशकया-शिमाय: प्रभुरामपानस्त्रीसम्भोगप्रधान', पूर्वदेशो विचित्रवनगुइसण्डशालिममादि- प्रधान, उत्तरापथे शूराः पुरषा ,जविनो पानिनो, गोधूमप्रधानानि धान्यानि, मुलभं कुंकुम, मधुराणि द्राक्षादाडिमकपित्यादीनि, पश्चिमदेश मुखशानि वस्त्राणि सुलभा इक्षव., सितं वारीत्येवमादि। राजक्या-यूरोऽस्मदीयो राग सधनः शौण्ड गजपतिगौडः, अश्वपतिस्तुरकः इत्यादिरूपा। एवं प्रतिकूला अपि भक्कादिकया वाच्याः । यदा तु रागद्वैपायनास्कन्दन् धर्मकयादगम्बन मर्थकामकथाः कथयति सहान वैकथिक: स्यात्। एवं प्रणयस्यापि धर्मविरोधि- बनय प्रमादत्वं बोध्यम् ॥ २२॥ गृहस्थस्याहिमादुष्परिपाल्यस्वकामपाकरोति- विष्वग्जीवाचिते लोके कचरन् कोऽध्यमोक्षत । भावैकसाधनो बन्धमोक्षा चेन्नाभविष्यताम् ॥ ३२ ॥ १ पुण्य तेजोमयं प्राहुः प्राहुः पाई तमीमयम् । तपापं पुंसि कि तिष्टेड्यादीधितिमालनि ।। स्नेहानविदहृदयो ज्ञानचरिवान्वितोऽपि न साध्य. । दीप इवापादयिता करजलमलिनस्य कार्यस्य ।

·भोपायः। in-मन मोशमगमिनकोडमी,पि मुमुक्षु । कम हमान परिमन् कपि प्रोम, हो नारे, विनियमनाजानुपा । परिवानाभ- नि मानियन परमोशी विनि, भावसमाधी भावः परिणाम एमु प्रधामं पान निमित ययोः । शुभाशुमोपयोगी पुण्यापापम्प गुदगमभर धान-कारणमिति विभाग ॥१३॥ एवमनिरपरिहारधारेगाहिंसामरिकार ममुरारिए माग्नं वि. भोजन मानवाम गनुपदिशा- अहिमायतरक्षार्थ मूलमनविशुद्धये । मन मुक्ति चतुर्धापि सदा धीरसिधा त्य नेन् ॥२४॥ टीका-पन् । कोऽमा मना। को, भुमि. भोजनं । कनिया, चपाऽपि अपानवाययप्रकारपि । कदा, म रात्री, मदा सर्वदा पाव. साय, विधा मोवापि । बिगिर मा. धीर परीपोपम, रक्षोभ्य भावनानिष्ट पर्थ । किमर्थ, हिमायतासायं मूलमन विशुस्येच मुगुणाविमलीक महिमाणुनच रशिमियर्थ ॥ २४ ॥ स्टारराषभूयियमपि रात्रिभोजममाचावक्रमजिपा निरबाह- जलोदरादिकृपकायकमपेक्ष्पजन्तुकम् । भताधुरिटमुन्द्रप्टमप्यश्नन्निश्यहो मुवी ॥ २५ ॥ का-भई भाभयं कष्ट । भवति । कोऽमी, जन । विशिष्टः, मुम्का मुस्सिनमारमान मन्यते इहामुत चदुखभागेव भवतीति भावः। कि कुर्वन्भन् भोरपमाहान् । निशि रात्री किविशिष्टम्, जलोदरा. दिएकाचामपि भपिशम्दोऽन्तदर्श पवारच भिरपि विशेषगः समन्यते । जदरमादियो कुटादीनामपायानां तान् कम्तीति तकृमो जलोदरादि. हनबस्ने च ते चूकादयन यूकामरिकादयस्ने तथाविधामा कला अके बा रम्मड्गे मध्ये यस्यानपानादीपदानुनम्तथा । नत्र यूका । भोजनेन मह भुना जलोदरं करोनि, कालि कुष्ट, मक्षिका एरि, मनिका मोहानि - ·सागारधर्मामृते- mivos- - M । न्यजनान्तःपतितो वृश्चिमस्तालुज्यों, कण्टक काटप वा गलया, बालश्च गले लग्नः स्वरभद्गमित्यादयो इष्टदोगः मवेंगे प्रतीनिकरा, राषि. भोजने सम्भवन्ति । तथा अप्रेक्ष्यजन्नुकमपि अप्रेश्याम्तममा छपाइम शक्या जन्तुका अल्पजन्तयः सूक्ष्मजीवाः कुन्थ्यादयो जलतादिमध्ये पनिताः मोदकयाराथनुपहिगणो वा यत्र तत्तयोका कि निशि भोजने क्रियमाणे: पश्यं पापः मम्भवति । नाच पडुजीयनिकाययधोऽवश्यम्भावी । भाजपा यनादच जलगतजन्नुयिनाशो जसोगाने च भूमिगतकुन्थुपिपीलिकारिक न्तुपात संभवति । तथा प्रेतायुरियष्टमपि प्रेता अभमन्यन्तरा भादयो येका पिशाचराक्षमादीनां सिट स्पादिना अभोग्यता नीतं । एने पर्ने चार दोरा । तथा उत्पृष्टमपि प्रत्यान्यातमपि वस्तु पोराधिकारमाता पसक्षणामम्भवादेषोऽप्यारो दोषः ॥ २५ ॥ बनमालारष्टामेन रात्रिभोजनदोपस्य महत्तो दर्शयति- वा यमि न पुनः मुनियेश्य राम लिप्य वधादिकृदयस्नदिति धितोऽपि । सामिपिरन्यशपयान्वनमालय दोपाशिदीपशप फिल कारतामस्मिन् ॥ २६ ॥ -लि गमायणे १२ अयने । कारिलो धापित । कोनी, भौमित्रिण | कपा, बनमालया समाया । कोhिared दोनाशिनी गनिमोनिती दोषी मापानमय न मिमिनिस । शिम, १५ शपयाम्नानभम्मिा को fanfrinit, vिisits. AMIR MIRAIMIni न मकान माम मागदामि it at 6, भार्याल हा, मारय मुसा, गर्म | RAM fre मनुः गोन्यायिfit at पापमो माया मैन मोलमान afri. मारे प्रधाममा भी समैन - ·। चतुर्थोघ्यायः। सह परतो देशान्तरं पियामन् स्वभायां वनमालो प्रति मोचरति स्म । मा तु सहिरहकातरा पुनरागमनमसम्भावयन्ती लक्ष्मणं शपधानकारयन् । यथा प्रिये राम मनापिते देशे परिसस्थाप्य यचई भवती स्वदर्शनेन न प्रोणयामि तदा प्राणातिपातादिपालकिनो गति यामीति । सानु तः शपपर- सुप्यन्ती यदि रात्रिभोजनमारिणो शपय करोषि तदा त्यो प्रति मुसामि मान्यति । स च सत्यम्युपगत्य देशान्तरं प्रस्थितवानिनि ॥ २९॥ सौकिकमवाददर्शननापिराविभोजनप्रतिरोधमाह- यत्र सस्पायदानादि किश्चित्सत्कर्म नेप्यते । फोऽधात्तमात्ययमये स्वहिनपी दिनात्यये ॥ २७ ॥ रोका-क , स्वहिसपी भारमनो लोकदयेऽपि पप्यमिरगुः । अद्यान्, कनिस्वहितची भुम्जीतत्यर्थ । क, नत्र दिनात्यये रात्रियमये । किविशिष्ट, भययमये दोपभूयि दोषनिवृत्ते वा । पत्र किं, यस मेपते पावरपि भाभिमन्यते । किनन्, सकर्म शुभक्रिया । किविशिष्ट, किमित् किमपि। किं पुनः सर्व । किविशिष्ट तत्, सपानदानादि सत्पात्रदान स्मानं देवान- माहुतिः भाद विशरती भोजन च ॥ २०॥ दिनराधिभोजनदारेण पुंपामुत्तममध्यमजघन्यभावमाह- मुअतेऽनः सकृदर्या दिसध्या पावत्परे। राध्यहस्तद्रतगुणान् ग्रामोद्यानावगामुसाः ॥२८॥ टीका--भुजते पनि । के ते, पयां उत्तमा शुभकर्मणोक्षण । वर्ष, सा एकवारं । काप, भदो दिमस्य मध्ये था भुने । मध्याः मध्यमाः शुभणियाभिरनुत्तमाघमाः ।कप, दि.दिपार काय, अहः तथा परे अधमाः पापकर्माणः । भुझने । गिन्, पशुवत् गोमहिरादिभिम्युल्यं । कप, राम्पर मनंदिन । पिशिता. सन्ता,भाषणामुन मनामाना कान्, तमनगुणान् रात्रिभोजनवर्जनोपकारमधर्मान् : हिनिमिष्टान्, समाधान सर्यप्रतिपायान् ॥१८॥ -

·अथ
१०१
सागारधर्मामृते-
शाम्ननिदर्शनं पिना मालजनानुमयमिदं रात्रिभोजननिवृत्तिलदि-
पोपमाह--
योत्ति त्यनन् दिनाथन्तमुहूनी रात्रिवत्सदा ।
स वयेतोपवासेन स्वजन्माद नयन् क्रियन् ॥ २९ ॥
रीका-योऽत्ति भोजनं करोनि । किं कुर्वन् , न्यजन् वर्जयन् । को,
दिनाधन्तमुहूती दिवसम्यादावन्तं घदे घटिके । किंवत्, रानिवत् रात्रि
यथा । कयं, मदा नियं । म कियत् कियान्मात्रं वयेत स्नून मनिः।
कि कुर्वन् , नयन् गमयन् । कि तत्, स्वजन्माचं भधं निनं जन्म । केन,
उपवासेन चतुर्विधाहारपरिहारेण । समांशे विषमांशे वायाधशादी
व्याख्येयः॥ २९ ॥
रात्रिभोजनवर्जनवन्मूलयतविशुध्द्यगाबादहिसावतरक्षागन्याच्च
श्रावकस्य भोजनान्तरायान् संकचतुष्टयेन ज्याचटे-
अतिप्रसङ्गमासतुं परिवर्धयितुं तपः ।
व्रतवीजती(क्तैरन्तरायान् गृही श्रयेत् ॥ ३० ॥
टीका-श्रसेन प्रतिपद्येत । कोऽमी,गृही व्रतिको गृहस्थः । कान् , अन्तराधान् ।
कस्या, भुक्तेः भोजनवर्जनहेनित्यर्थः । किंविशिष्टान्, प्रतीजवृती. बीज-
स्येव प्रतानामावेष्टकान् रक्षोपायदान् अहिसाणुव्रतशीलभूतानित्यर्थः । किं
कुर्वन् कर्तु, असितुं त्यतुं । कम्, भतिप्रसङ्ग विहितातिक्रमेणोपयुपरि प्रवृत्ति ।
नया परिवर्द्धयितुं समन्तादुपचेतुं । किं तत्, तपाइच्चानिरोधम् ॥ ३०॥
सानेव लोकत्रयेण विशेषतो निर्देष्टु विवृणोति-
वाऽचर्मास्थिसुरामांसासक्पूयपूर्वकम् ।
स्पृष्ट्या रजस्वलाशुष्कचस्थिशनकादिकम् ॥ ३१ ॥
श्रुत्वाऽतिकर्कशाक्रन्दविवरमायनिःस्वनम् ।
भुक्त्वा नियमितं वस्तु भोज्येऽशक्यविवेचनः ॥ ३२ ॥

·A धनुर्योध्यापः। संमृष्ट सति नीवभिनारा यहुभिर्मतः । इदं माममिनि एमकलले चारानं त्यनेन् ॥ १३ ॥ रा--पाकोमा, प्रतिनिन्, भशनं नाकालिकमेवारा, मानिकादिक । किवा एटा घेत्यपि इष्टम्य । किनर, माईत्यादि-माईमा चाजिन, भस्थिर ककम, नपा मुरी मपं, मांस विषित, भमा घोणितं, पूर्व प्रगादिगतं परामक शम्दानादि नया एटा सिर, रजस्वला पुपवती थी, पुरके समास्थिनी, गुन भामं, भादिनादन मारिश्वपचादि । तपा भूत्वा भाका । कम्, अतिक. मानियन अप मस्तक इन्धि इत्यादिम, निःस्वनं हाहेन्यापा- तंम्बरम्बमा, विदुरापनि स्वन परचक्रागमनानापापनादिधिषयं । नया भुपचा भारियाकिसर, बस्तु । दिविशिष्ट, नियमित प्रन्याख्यातं नया भने स्पजेन् । पति, भाप भोगाये दापे मनि। किविशिष्टे, संसृष्ट मिश्तेि । जीव.द्विनिचतुरिन्द्रियमाणिभि । किं कुल,जीवनि प्राणमिः किंविशिष्ट मंद्रि , भास्यविवेचनै भोग्यध्यापकमाये । वा भयवा मम । के मनवि । निभि , बहुभिनिधनुराशिभ । मया । इदमित्यादि हर भुग्यमान वस्तु मांग मादयान धिमिदमस्थ्ययं सर्प इत्यादिरू- ऐण मनमा विरूप्यमाने भोग्यवस्तुनीयर्थ ॥४॥ अपाहिसाणुप्रसावन मानवत व्यानिस्यामु पसलोकीमाह- गृध्ये हुकारादिसञ्झा संरलेशं च पुरोऽनु च । मुञ्चन् मानपदन् कुर्यातपःसंयमहणम् ॥ ३४ ॥ टीका-कुद मलिक । कितन, मानमजापन । किं कुर्वन् , भदन् भोजन कुर्वन् । पुन किं कुर्वन् मुमन् वर्जयन् । को, एकारादिसम्साहुकारमाका. भधांगुरिनादिभिः स्वाभिप्रायज्ञापन । कस्य, गृध्ये इभोग्यायं । महिपधार्थ नकारादिमा मनाकरणे अपि न दोष अथवा गृय भोज- आलिसाकार भ्रगुपचलनादिमिः । मान विश्वना संज्ञा विधातम्या न गृदये । भूनप्रकारकरांगुलीभिदिपाय परिवर्य संहाम् । करोनि भुलि विजिद्राक्षाति. म शुद्धीनतादिकारी। -

·अथ
सागारधर्मामृते-
शासनिदर्शनं बिना यकलजनानुभवयि विमोचननिवृत्तिव-
शेषमाह-
योत्ति त्यनन् दिनाघन्तमुहूर्ती रात्रिवत्सदा ।
स वर्येतोपासेन स्वजन्माद नयन फियत् ॥ २९ ॥
टीका-योऽत्ति भोजनं करोति । किं कुर्वन् , न्यजन् धजयन् । को,
दिनापन्तमुहूती दिवसम्यादायने च देदे घटिके । किंवन्, राग्रिक रात्रि
यथा । कयं, सदा निग्यं । म कियत् मियान्मानं वयत स्तूयेन सद्रिः ।
कि कुर्वन् , नयन् गमयन् । किं सत्, स्वजन्मा अधं निजं जन्म । केन,
उपवासेन चतुर्विधाहारपरिहारेण । समांशे विषमांशे वाचार्षसम्दो
व्यास्येयः॥ २९ ॥
रात्रिभोजनबनवन्मूलनतविशुप्यावादहिमायतरक्षागावाच
श्रावकस्य भोजनान्तरायान् सोकचतुथ्येन व्याचटे---
अतिप्रसङ्गमासतुं परिवयितुं तपः।
व्रतबीजीर्मुक्तेरन्तरायान् गृही श्रयेत् ।। ३० ।।
टीका-श्रयेन् पतिपद्यत । कोऽसी,गृही प्रतिको गृहस्थः । कान्, अन्तरामान्।
कस्या, भुने भोजनवर्जन हेतनित्यर्थः । किविशिष्टान्, प्रतीजवृतीः बीज-
स्येव बतानामावेष्टकान् रक्षोपायवान् हिंसाणुव्रतशीलभूनानित्यर्थः । कि
कुर्वन् कतुं, अमिनु त्यत । कम्, अतिप्रमग विहितातिप्रमेणोपयुपरिप्रति ।
तथा परिवर्दयितुं समन्तादुपचेतुं । किं न, तपः इच्छानिरोधम् ॥ ३०॥
तानेर श्लोकत्रयेण विशेपनो निर्देष्टुं विकृणोति-
हवाईच स्थिमुरामांसासापूयपूर्वकम् ।
स्पृष्ट्वा रजस्वलागुष्कचास्थिशुनकादिकम् ॥ ३१ ॥
श्रुन्वाऽतिकशानन्दविड्वरमायनिःस्वनम् ।
भुक्त्वा नियमितं वस्तु भोज्येशस्यविवेचनः ॥ ३२ ॥

·चतुर्योध्यायः । १०५ संमृष्टे सति जीवद्भिावी बहुभिर्मतः । इदं मांममिति सकल्ये चाशनं त्यनेन् ॥ ३३ ॥ टा--त्यजेन् । कोऽमी, प्रतिनित, अशनं नाकालिकमेवाहा, न न कालियादिकं । कि प्रया, वा मादा घेत्यपि व्यं । कि नन्, भाद्रस्यादि-भाईमनुष्कं गाजिन, अस्थि च बावम, नथा मुरी मच, मांग पिशितं, अमृक शोणितं, पूर्व प्रगादिगत पहायक, पूर्वशन्दादशाह नया एटा । कि त रावला पुष्पवती खी, गुपके चमास्पिनी, सुन भान, भादिशादेन मारिश्वपचादि । नपा भुषा भावार्थ । कम्, भतिक जानि.रवन भस्य मस्तकं इन्धि इत्यादिरूप, भाकम्पनिम्बम हान्याचा- संम्वरवभावं, विड्रायनि स्वनं परागममाताप्रदीपमादिविषयं । तथा मुक्या भाशिवा। किं मन, वस्तु । किविशिष्ट, नियमित मन्याल्यानं । नया भाने ग्यजेन् । मनि, भाग्ये भागाये ग्ये पनि। मिविशिष्टे, गमरे मिन्ति। जीवधिविचतुरिन्द्रियप्राणिभि । किं कुर्वमिः, जीवनि प्राणमि। किविशिए पनि , अशापविन भोग्यदायाधमा । बा भयषा मं? । मुतादि । परिभि., बहुभिाविधनुरादिमि । तया दमित्यादि एरं भुपमान यानु माग पाश्यान र रचिरमिदमस्यय पर्प इत्यादिरू- पेण मनरा विकल्प्यमाने भाग्यवानुमाया पाहिमामलायम मानानं म्यातिापामु पसीमाह- गृध्य हुइकारादिसम्झा मंगलेशं च पुरोऽनु प । सुश्चन् मानपदन् कुचिपसंयमहणम् ॥ ३४ ॥ रीवा-पूर्वाद पनिक 1ि, मानमसाप किनभइन भोजनं पुर्षन् । पुन कि पूर्वन्, सुमन पथन् । का, हमारा दिमागका. पभमूगालिचल मादिमि. मभिप्रापजामाबाप, गृप भोग्यार्य। मनिधारकादि शाहरणे भविन दोषः । अपरा एप भोग. katufeवालाभाचलनादिमि । मान विभ्यिाम ११॥ अमेवारीनिमित्राय परम्। करोनि मुक्ति विमानमांनाla ·मागारधर्मामृते- नाभिकांक्षाप्रत्यर्थ । तथा मुमन । कं, मले कोपदन्याचविशुपरिणाम । कर्य, पुराऽनु च पूर्व पश्चाच । किविशिष्ट मौन, नरसंयमहग इजानिरी घस्य प्राणेन्द्रियसंयमभ्य व पुष्टिम् ॥ ४॥ मानस्य तपोवर्दकत्वं श्रेय मनायकत्रं श्रीकदयेन ममर्थयते- अमिमानावने गृद्धि-राधार्धयते नपः । मौनं तनोनि श्रेयश्च-श्रुतपश्रयनायनान् ॥ ३५ ॥ टीका-वर्धयते । कि नन,मान ।क, तप । कम्मिमिमित्त मति, अभि- मानावने अयाचकत्वमतरक्षाया सत्या । तथा गृहिरीधान भोजनलौल्यनि- पन्धाद्वतीः । तथा ननोति मातीकरोनि । कि नत्, मौन। कि, अंय पुण्यं । कस्मात् शृतप्रश्रयतायनात थुनज्ञानविनयानुबन्धान् ॥ ३५ ॥ शुद्धानात्मनःसिध्या शुक्लध्यानाय कल्पते । वासिध्या युगपन्साधुबैलोक्यानुग्रहाय च ॥३६॥ टीका-करुपत मम्पद्यते समर्थो भवनि । कोऽमी, माधुर्वेशमयत संयनश । करमै, शुक्ल यानाय । कया, मन मिच्या चित्तवकिरणेन । स्मात,जातमा, शुद्धमौनान् भोजनादी निरतिचारमानवतात । तथा साधु कल्पने । कम्म, प्रैलोक्यानुग्रहाय विजगनव्यजनानुपर्नु । क्थ, युगपत् एककाल । कया. शामिदिया युगपपिजगदनुग्रहसमर्थभारनीविभूत्या ॥ ३८ ॥ नियनकालिमाशालिकमानयोग्धोतनविशेषनिर्णयाथमाह- उधोननं महेनकघण्टादानं जिनालये। असार्वकालिक माने निवाहः मार्वकालिक ॥ ३७॥ मवंदा शस्यन जायं भोजने विरत रसायनं सदा अंट मग पुनर्न विम॥

·PR ANAN- H पायाः। e-marria tevid.. नाम mmm. म.INi, amirrantire- दिदिपा एमारामारातिा V, ARArt attent.m, मोनोपोगा। प ERai प्रतिपयोग न. teritinामान 10 भागका निर मा म मामि दादांनी पोरमार- भावपके पक्षेप पापफाप पान्निवत् । मानं वानसमा भूपोगान्दीपरिन्पिद ॥ १८ ॥ रीना राIR, मामा, मारे गामपि. पादिधर्मप, नया मल विपत्र, ना पापमा दिन HT भायनसनराय नम मेरम पातमायत पायानभिमानरमा समयसमातिमन समिपये। धुनस्य प्रधान यागम: स्यागमाधव । सनी मनुजसाकाय प्रसानि सरसरता । वाणी मनोरमारायसायगादर्भगमिता। भादवा आयत गरिने भीममुग्नम् ॥ पदानिशानिचिन्ते बन्दनीयारिकोविद । सापितनि यन्त प्राबिना मानहारिना। मम्मेन त वामन नियमलिकम् । जिनेन्द्रभने दया पवा ममहाग्गवम | रमारालिमा निर्वाहम्मतिरकता। उसाठन र गिनापविधीयते ॥

·मागारधर्मामृते- नाभिकाभप्राय । नपा मुछन । के, महेश कौदिग्याविनारिणाम : कर्य, पुरानु नपशाच । शिशिर मौन, नप यमग सानिरी घम्य प्राणेनियमयमम्य पुनिकरम् ॥2॥ मोनम्य नपोय कम धेय मनायफाय रोकदोन ममर्थयने-- अभिमानावने गुद्धि-राधादयते नपः । मानं तनोति श्रेयश्च-श्रुतप्रश्रयतायनात् ॥ ३५॥ टीका-वर्धयने । कि नन,मौन । कि, तप । कम्मिनिमित्त यति, मभि- मानावने अयाचकवयनाक्षाया सत्यो । नथा गृदिरोधात् भोजनलोल्यात. बन्धादेती । तथा नाति सफीनीकरोति । कि नन्, मान। कि, भेय. पुण्यं । कस्मात्, श्रुतप्रश्रयतायनात श्रुतमानविनयानुबन्धात् ॥ ३५ ॥ शुद्धमानान्मनःसिध्या शुक्लध्यानाय कल्पते । वासिध्या युगपन्साधुबैलोक्यानुग्रहाय च ॥३६ ।। टीका-करुपत सम्पद्यने समर्थो भवनि । कोऽमी, माधुर्देशमंयतः संयनत्र । करमै, शुक्ल यानाय । कया, मन मिद्या चित्तवीकरणेन । कस्मात्,जातया, शुद्धमानान् भोजनादी निरनिचारमौनवतात् । तथा साधुः कल्पते । कस्मै, प्रैलोक्यानुनहाय निजगद्गग्यजनानुपर्नु । कथ, युगपत् एक्कालं । कया, बासिध्दशा युगपनिजगदनुग्रहसमर्थभारतीविभूत्या ॥ ३८ ॥ नियतकालिकसार्वकालिकमानयोरधोननविशेषनिर्णयार्थमाह- उद्योतनं पहनेकघण्टादानं जिनालये। असार्वकालिके गाने निर्वाहः सार्वकालिके ॥ ३७॥ । १सर्वदा शस्यते जोपं भोजने तु विशेषत. रसायनं सदा श्रेष्ठं सरोगले पुननं किम् ॥

·..ran -Vvvvxx चतुर्थोप्यायः। टीका-भवति विधीयते वाकिं तर, उपोतमं फलातिशयलाभ. माहारम्यापादनं । मौन' । किरिशिष्ट, भसार्वकालिके पचामशक्तिनिय. तकालं कृते । कितनपत्यादि-एकघण्टादानं एकस्या घण्टाया दानं विताना क, शिनालये भई त्यगृहे । कथे, मह । केन, महेनोरसयेन पूजया ।। तथा सार्वकालिके यापमी प्रनिए मौने । उद्घोत्तनं भवति । किं सत, निर्वाही निराकुलं बहनं नान्यत् ॥ १७ ॥ भावश्यकादिए शनित. कृपया मौन सर्वदापि मानविधानेन वाग्दोवी. परमाह- आवश्यक मलक्षेपे पापफायै च वान्तियत् । मौनं कुपति शश्वदा भूपोवाग्दोपविच्छिदे ॥ ३८ ॥ टीकापुन । कोऽमा, साधु । किं तन, मीनं । क, आवश्यक मामय. कादिकर्मपटे, तथा मलक्षेपे दिग्मूचोयर्ग, तथा पापका हिसादिकमान . सन्तोष भाष्यते तन पराम्यं तेन दार्यने । संयम. पाप्यते तन मौन येन विधीयते ॥ साम्यस्यागात्सोदिभिमानस्य रक्षणम् । ततपसमवाप्नोति मनसिद्धिजगधये ॥ धुतस्य प्रथयात् धेयाममृ स्यारसमाधयः । तो मनुबलोकस्य प्रसीदनि सरस्वती । पाणी मनोरमा हस्य साबिसन्दर्भगमिता। भादया जायते यन कियते मौनमुगलम् ॥ पदानि यानि विद्यन्ते बन्दकामानिविद। सर्वाणि तानि सभ्यन्त प्राणिना मानहारिणा ॥ भमेन शालिकमा मानि नियतकालिवम् । जिनेन्दभवने दया पटा समहोम्मम् ।। नसावाति माने निर्वाहमयतिरेन । जीतने पर विचनापि विधीयते ॥

·मागारधमांमुते-
परेण क्रियमाणे, नगदेन नानाशनमैनादी न । यनेनु प्रामप्रदोऽपि
चित्, यान्तियन् । प्रधा यया घनादनगरमाचमनं पादिययं । प्रया
मानं नि । कथं, गवत् नित्य । हिमपं, भूय हादि-भूयमा कायोग-
पेश्या बहुनराणां वाग्दोराणा परादिययनमााणा रिठदार्थम् ॥३८॥
भय मल्याणुमनरागाधमाल
कन्यागोमालीकटमाझ्यन्यामापलापवत् ।
स्यान्मत्याणुव्रती मन्यमपि म्वान्यापदे त्यजन् ।।३९॥
टीका--क्यान । कोऽमी, प्रतिक धारक । किविशिष्ट., मायागुवती ।
कि कुर्वन् , न्यजन वर्जयन् । कि नन्, मग्यमपि चार चारोऽसमित्यादिरूप
तथ्यमपि । किमर्थ, पान्यापदे स्वपरविशत्य यनयाभूत नन्मयमपि ।
किंवत्, कन्यालीकादिवत् । यम्मिनुने, स्वपरयांबधबधादिक रामादिभ्यो
भंवनि तम्यूलायन्य नाटक मन्य च स्वयमवदन परॊश्वावादयन् माणुवती
स्यादिन्यर्थः। नत्र कन्यालीक यथा-भिमां कन्यामभिग्ना वा विपर्यय वा
वदतो भवनि । इदं सर्वम्य कुमारादिविषदविषयकम्पालीकम्योपलक्षणं ।
गवालीक-अल्पसारा गा बहुत विपर्यय वा बदन स्यात् । इदमपि सर्व:
चतुष्पदविषयालीकस्योपलक्षण । मालीक-परस्वकामपि भूमिमामम्बका
विपर्ययं वा वदती भवेत् । इद चापपादपायपव्यविषयालोकस्यापल-
क्षणं । कन्याउलीकाना च लोकेऽनिहितवन रूढत्वात द्विपदादिप्रहणं
न क्रियते । कन्याद्यलोकत्रय लोकविन्दवान वाच्य। कृटमाझ्य-प्रमाणी-
कृतस्य लञ्चामत्सरादिना कट वदत स्यात् । यथाऽहमत्र साक्षीति । अत्य
च परपापममर्थकत्वविशेषेण पूर्वेभ्यो भंद । तरच धमविपक्षत्वान्न वदेत् ।
धम्यं यानाधयमिति विवादिभिरभ्यधितवान् । न्यायापलाप -न्यम्यते
रक्षणार्थमन्यस्मै समर्प्यत इति श्यामः सुवर्णादिद्रव्य नदपलाप नालपेत
विधसिनघातकचान । कि चाज्ञानमशयादिनाऽयमन्य न बयान,
कि पुना
रागद्वेषाभ्याम् ॥ ३९ ॥
लोकव्यवहाराविरोधन च नदप्रयोगमुपदिशति-
लोकयात्रानुरोधित्वात्सत्यसत्यादि वाक्त्रयम् ।
यादसत्यासत्यं तु नद्विरोधान्न जातुचिन् ॥ ४० ॥

·. - चतुर्थोध्यायः। १०९ सरोका-यान् । कोऽमी, सन्याहती। किसान, मयमायादितात्रयं वाय- माणपक्षण | करमान् स्यात्रानुरोधिवात् लोकम्पबहारपिसंदाग्विान । म पान् । किनन्, भमायायाय 1 थं, जानुधित् कदाचिदपि ।स्मान, साईगंधात् लोकयावाविप्रलम्भनात् ॥..॥ मन्यसायादीनि सोकत्रयेण लक्षयवाह- पदस्तु यदंशकाल-प्रमाकारं प्रतिश्रुतम् । तस्मिंस्तथैव संवादि सत्यसत्यं वचो घदेत् ।। ४१ ।। टीका-बरेन मावाणुपती । किं तत् पक्ष । किंविशिष्ट, सम्यमाय । किन्द- क्षण, संवादिनयाभूतं । तस्मिन् मनिज्ञाने पनि । कपनर व तोकालपरिणामरूपावन प्रकारेण । पकि, यदायु । प्रतिधुतं प्रतिनातं । सिविशिष्टं, पोशकारप्रमाकार ममा परिमाणं पल्या, भाकारो वर्णसंग्या. मादिरूपं, देश का प्रमा च आकारण देशकालप्रमाकारा मनिज्ञावित. पीकता पम्प च तत्तथानम् ॥11॥ असत्यं वय वासोऽन्यो रन्धयेत्यादि सत्यगम् । वाच्यं कालातिक्रमेण दानासत्पमसत्वगम् ॥ ४२ ॥ रीका-वार बकायं मायापतिमा 1 ताः । विशिष्ट, भमन्य सम्यं मयाधित । अपायमपि विशिवायमेवय वष बयेयारिमा दाति-भोः पिन पर भावानदिनानाभावस्पतया भाषय 41 नागो पसं। बनिर्माणयोग्यतम् पादप्रयोगादप एवं सपा भी भकक मन्वय पचव नर, भवभावोयोग्यमसन्ध. वायोगाइसाप आदिमानोपाणिपिशापानि माय। तरहदामायापति सके नयापाराचा राममयमा सपा पारपंरिन,सावित, भरपा सापामयमिय साभसामा वितरणात् ।न, कातिनमेग । या प्रमाणनमें से देर पमिपारथाय भारत समयादिवने मातातिभित्र राम- विशिष्ट सन् ·मागारधर्मामृते- परेण क्रियमाणे, घसम्देन 'नानागनर्मगुनादी गायनम्नु भ्रामरीनवगेकी किंग, वान्तियत् । एचा यया दनादनन्तरमाचमनं यावदित्यम् । अरा मानं कुर्वति । कर्य, शश्वत् नित्यं । किमर्थ, भ्य इत्यादि भूयसा कायदोग- पेक्षया यहुनराणां याग्दोगा परतादिवमननपापायवाणां निदान॥३४॥ अय मग्याणुमतरक्षगाधमाह- कन्यागोमालीककूटसाक्ष्यन्यामापलापवत् । स्यात्मत्याणुवती सत्यमपि स्वान्यापदे सनन् ॥३९॥ टीका--स्यात् । कोडमा, यतिका धारक | सिंविशिष्टः, सम्याशुवती । कि नुवन्, त्यजन् वर्जयन् । कि नन्, सत्यमपि चोरे चारोऽयमिग्यादिरूपं तथ्यमपि । किमर्थ, स्वान्यापदे स्वपरविपस्ययं यत्तयाभूतं तन्मण्यमपि । किंवन, कन्यालीकादिवत् । यस्मिनुन स्वपरयाबंधबंधादिकं राजादिग्यो भवति तस्थूलामन्य तार मयं च स्वयमवदन परवानादयन् सम्याणुनती स्यादित्यर्थः । नत्र कन्यालोकं यथा-भिमां कन्यामभिन्ना या विपर्यय मा वदती भवति । इदं मवस्य कुमारादिदिपदविषयकस्यालोकस्यौपलक्षणं । गवालीक-अपक्षी गो बहुसरा विपर्ययं वा वदन. स्यात् । इदमपि सर्व चतुष्पदविषयालीकस्योपलक्षणं । माली-परश्वकामपि भूमिमामस्वको विपर्ययं वा वदती भवेत् । इद चादरोषपापाद्यपददम्यविषयाप्तीकस्थापल- क्षणं । कन्याद्यलीकानां च लोकंनिहितावेन स्डस्वात् द्विपदादिग्रहणं न कियते । कन्याधलीकाय लोकविल्दावान वाग्य। कूटमाश्य-प्रमाणी- कृतस्य लधाम मरादिना कट वदत स्यात् । ययाऽहमा साक्षीति । भस्म च परपापसमर्थकस्वविशेषेण पूर्वेभ्यो भेद । तच्च धर्मविपक्षधात वदेत् । धम्यं व्याधाधम्र्यमिति विवादिभिरभ्यर्थितवान् । न्यासापलाप -न्यस्यते रक्षणार्धमन्यस्म समयंत इति न्यासः मुवर्णादिद्रव्यं तदपल्लापं नापेत विश्वमिनधानकवात् । कि चाज्ञानमंशयादिनाऽप्यसाय न मया, किं पुना रागद्वेपाभ्याम् ॥ ३९ ॥ लोकायवहाराविरीधन घ नवमयोगमुपदिशति- लोफयात्रानुरोधित्वात्सत्यसत्यादि वाक्प्रयम् यूयादसत्यासत्यं तु तदिरोधान्न जातुचिन् ॥ ४० ॥ ।

·. चतुर्थोघ्यायः। टीका-मपान कोऽमी, सन्यावृतीति, मन्यमायादिवास्य श्य माणलक्षणं । कम्मान, लोकयात्रानुरोधियान लोकम्यवहारविमवादग्वान् । दुमान् । किनन्, अपपामग्य ।प, जानुचिन पापिदपि । करमान, गरोधात् लोकयात्राविरम्मनात् ॥ १०॥ मयसापादीनि झोकार्पण समयमाह- पदस्तु यदंशकाल-प्रमाकारं प्रनिश्रुतम् । नास्मिंस्तयैव संवादि सत्यसत्वं चचो वदेव ।। ११ ॥ का-पदेन सम्पाशुपती । कि तत. पच । विविशिष्ट, गपगप किल. क्षगं, मंदादियाभूना, तस्मिन मनिता पनि य, नब मोकामपरिणामरूपवन प्रकारेण । पन्डिं, याम् । प्रतिभुत प्रतिभात । विशिष्ट, पोशकारप्रमाकार पमा परिमाण पायाच, भाकारो वर्णमाया- नादिरूप, देश पाल मा र रभ देशाप्रमाकारा मनितारिष पीना यग्य ततधानम् ॥1॥ असत्से पय वामोन्यो रन्धयेत्यादि मत्यगम् । वायं कालानिक्रमेण दानान्मत्पमसत्यगम् ॥ ४२ ॥ का--पारयं बनाय सप्याशुधतिना । किन । शिविर, भमर्थ किवादीष्ट सन्, मन्य मथाधित । अमयमपि विभिन्मापार দিল সি- হাষে সাবিনামঘৰখা মানুষ र दामी बस। पनिर्मागयोग्यता पयागारमय तथा भो भनENTamisa, भगधा। भाभायोग्यताहेत. परापरवागारमन्यमादिगामी पनि दिशामा मा। अप्रमत्तामपि सोसायपरमपथमा सपा पारा, मयं dिine या रामरहिम, सम्भवमा वितरणात् ।काहानियेणारा मामन रिसे देर रेषमारा मायरमे संयम बासिने titt.

·No text on this page.

·No text on this page.

·- १०८ सागारधर्मामृते- परेण क्रियमाणे, घशम्देन स्नानाशनमधुनादी छ । यनेम्नु भ्रामरी प्रदेशेऽपि किंवत्, वान्तिवत् । हया यया छदनादनन्तरमाचमनं यावदित्यर्थः । अया -मानं कुर्वीत । कथं, शश्वत् नित्य । किमर्थ, भूय इत्यादि-मयमा कायदोग- पेक्षया बहुनराणां वाग्दोषाणां परपादियचनकृतपापायवाणां विच्छेदार्थम् ॥३८५ अथ मन्याणुमतरक्षणार्थमाह- कन्यागोमालीरुटमाझ्यन्यामापलापवत् । स्यात्सल्याणुवती सत्यमपि स्वान्यापदे त्यजन् ॥३९॥ टीका--स्यात् । कोऽमी, यतिका धावक । किरिशिष्ट , मन्याणुवती । कि कुर्वन्, त्यजन् वर्जयन् । कि नत्, मन्यमपि चोरे चोरोऽयमिन्यादिरूप तथ्यमपि । किमर्थ, स्वान्यापदे स्वपरविपत्त्ययं यत्तथाभूत तत्मन्यमपि । किंवन्, कन्यालीकादिवत् । यस्मिनुने, स्वपरयाबंधधादिकं राजादिग्यो भवति तस्थूलामन्यं नाहक मन्यं च स्वयमवदन् परीश्चाबादयन् मत्थाणुरती स्यादित्यर्थः । नत्र कन्यालक यथा-भिनां कन्यामभिन्नां वा विपर्यय था वदतो भवति । इद सर्वम्य कुमारादिद्विपदविषयकस्यालोकस्यापलक्षणं । गवालीक-अपक्षीगं गा बहुत विपर्ययं वा वदन स्यात् । इदमपि मर्य: चतुष्पदविपयालीकस्योपलक्षण। मालीक-परस्वकामपि भूमिमामा विपर्ययं वा वदतो भवेत् । इद चाशेपपादपाद्यपदव्यविषयालीकस्योपल: क्षणं । कन्याधलीकानां च लोऽनिगर्हितत्वेन स्ढावात् द्विपदादिग्रहणं न क्रियते । कन्यापलीकत्रयं लोकविरुद्धन्वान्न वाग्य। कृटमाझ्य-प्रमाणी- कृतस्य लामत्सरादिना कुट वदन स्यात् । यथाऽहमन माशीति । अस्प च परपापसमर्थकत्वविशेषेण पूर्वेभ्यो भेद । तच्च धर्मविपक्षत्वान्न वदेत् । धम्यं गुयानाधम्र्पमिति विवादिभिरभ्यधितवान् । म्यामापलाप -न्यम्पते रक्षणार्थमन्यस्म ममयंत इति न्याम. मुवर्णादिद्रव्य तदपलाप नालऐत विश्वमिनपातयात । कि चालानमंशयादिनाऽप्यमय न इयान, कि पुनर रागदेवाभ्याम् ॥ ३९ ॥ लोरव्यवहाराविरोधन प तदप्रयागमुपदिशति- लोकयात्रानुरोधित्वात्सत्यसत्यादि वाक्यम् । ध्यादसत्यासत्यं तु नविरोधान नातुचिन् ॥ ४०॥ ।

·----. - चतुर्थोघ्यायः। टीका-मयात् । कोऽमी, सम्पाणुवती । कितन्, मययायादिवाय पश्य- माणलक्षणं । कस्मात, लोकयामानुराधावान लोकम्यवहारविमवादिश्वात् । म अध्यात् । कि मन्, भमन्यामाय । कथं, जानुचित कदाचिदपि । कस्मान, साईरोधात् लोकयानाविप्रधामनात् ॥10॥ मयसायादीनि सोपत्रयेण भक्षयवाह- यदस्त पदेशकाल-प्रमाकारं प्रतिश्रुतम् । तस्मिंस्तयैव संवादि सत्पसत्सं वचो वदेत् ।। ४१ ।। रोहा-बदेत मायावी : नित, । किविशिष्ट, पायमापं । किल. क्षणं, संचादि तथाभून , मस्मिन प्रनिशाने परसुनि । , नया नत्र कोराकासपरिणामरूपवन प्रकारेण । पकि, यदनु । मनिभुत प्रनिताल । किविशिर्ष, पाशकारप्रमाकारं मा परिमाणं पाया र भाकारी वर्णमंग्या- मादिरूपं, देश काल ममा च भाकारम देशकालप्रमाकाग तिजाषि. घीयता पम्य चमत्तधानम् ॥४॥ असत्यं वय वासोऽन्यो रन्धयेत्यादि सन्यगम् । वाच्यं कालातिक्रमेण दानात्सत्पमसत्यगम् ॥ ४२ ॥ रीका-बार पाप मापापनिना । कि नाच । विविशिष्ट, भम विशिष्टं मा, मयं मयाभिन । भमपमपि विभिन्मयमधयर्थ । तदप वर्यपादिमा दर्शयति भो, विन्द र भानामविनानीभाषस्पतया भासूचाप खें कि नमामो वयं । निर्माणयोग्यतम् पादप्रयोगाइम एवं नया भो भनक समय पर ना. भन्न धायोग्यता सेय. रामपोगासन्याय । पारिशपाली पापिया पियादिस्पं भाय। भारतापाप्यावेऽपि सपापबहामन्यासपचमपं । सपा वा सिमान्य सिंविशिष्ट, अरग सन्यायमिन्य 11. साभकामान् विनरणात्रेन, बामनियमेगा या मरंमारनमे दिवमे पेपमियाग्याप मासनम RAMMदिप मा एम. - 1

·-
।
।
न क्रियते । कन्याद्यलोकत्रय लोकविन्द्ववान वाच्य। कृटपाश्य-प्रमाणी-
मागारधामने-
परेण क्रियमाणे, पसरटेन म्नानागनमधुनादी च । यतेम्नु भ्रामरीप्रति
किवन, वान्तिवत् । छयां यथा धनादनन्तरमाचमनं यावदित्यर्थः । अयथा
-मानं कुर्वीत । कय, शश्वत नित्य । किमयं, भूरा इत्यादि-मयमा कायदा
पेक्षया बहुतराणां याग्दोषाणा पम्पादिवचनकृतापामबाणां विदा॥३८॥
अय गन्यापुचतरक्षणार्थमाह-
कन्यागोमालीकटमाझ्यन्यामापलापवत् ।
स्यान्मत्याणुव्रती मन्यमपि वान्यापदे त्वनन् ॥३९॥
टीका--म्यान । कोऽमा, यनिक प्रावक । किविशिष्ट , मन्याशुभनी ।
कि कुर्वन् , न्यजन वर्जयन् । कि तन, मन्यमपि चोरे चारोऽयमियादिरूप
तथ्यमपि । किमर्थ, म्बान्याप स्वपगियर्थ यनयाभून सन्मन्यमपि ।
किंवत्, कन्याल कादिवत् । यस्मिन्नुन म्यपग्यांवंधवधातिक राशादिम्यो
भवति नम्थूलामन्य ना मन्यं व स्वयमबटन पराश्चाशदयन् मन्त्रागुवती
म्यादिन्यर्थ । तत्र कन्यालीक यथा-भिमा कन्यामभिन्ना बा विपर्ययं का
वदती भवति । इद मवम्य कुमारादिदिपदविषयकामालाकम्योपलक्षणं ।
गयालीक-अपसरा गा बहुरा विपर्यय वा बदन म्यान । इदमपि मर्य
चतुष्पविषयालीकम्योपलक्षण। माली-पाम्बकामपि भूमिमामस्वको
विपर्यय वा वदतो भवेत । इद चाशेपपापाद्यपद्रव्यविषयालीकम्पापेल.
क्षणं । कन्याधीकाना व लोकेऽनितिन रुदावात द्विपदादिप्रहणं
.
कृतस्य लजामन्मरादिना कट वइन स्थान । यथाऽहमत्र माझाति । अस्य
च परपापममयंकवविशेषण पूर्वेभ्यो भेट । नच्च धमविपक्षवान वदेत् ।
धम्यं श्रूयाग्नाधयमिनि विवादभिरभ्यधितवान् । न्यामापलाप - न्यस्यते
रक्षणार्धमन्यम्मै ममप्यत इति न्यामः सुवादिदम्य नदपलाप नालपेत
विश्वमिनधानकवान । कि चालानमशयादिनाग्यमाय न अपान कि पुना
रागदपाभ्याम् ॥ ३९ ॥
लोकम्यवहाराविरोधेन स नदप्रयागमुपदिशति-
लोकयात्रानुरोक्विान्सत्यसत्यादि वास्त्रयम् ।
यादसत्यासत्यं तु तद्विरोधान्न जातुचित् ॥ ४० ॥

·चतुर्थोघ्यायः। १०९ Aur- टीका-मयात् । कोऽमी, सायाणुवृत्ती । किता, मयसम्यानिवारपर्य वाय. माणलक्षणं । कम्मान, शेकाशनुरोधिवात् लोकायवहारविगंवादिवाना पूयात् । किनन्, भमत्यापाय । कथं, जानुधिन् कदाचिम्मिान, साईराधान लोकयावाविप्रलम्भनान् ॥१०॥ सयसम्पादीनि भोकत्रयेण क्षयमाह- यदस्तु यईशफाल प्रपाकारं प्रनिश्रुतम् । तस्मिंस्तथैव संवादि सत्यसत्यं वा वदेव ।। ४१ ।। रोका-वदेन मायावती । किं तत. बच । किविशिष्ट, सत्यमाप । किण. पूर्ण, संवाद तथाभूतं । र, तस्मिन प्रनिताने पनि । र, वि मेर तोशकालपरिणामर परन प्रहारेण । यषि, पहनु । प्रतिश्रुतं मनिशाने । विष्टि, परेरावालप्रमाणारं ममा परिमाण पल्याच भागारो वर्णगापा. मादिरपं, पेशा प्रमा च आकारम देशकालप्रमाकारा मनिशाविप पीना पर चमत्तानम् ॥1॥ असत्यं षय वासोन्धो रन्धयेत्यादि सत्यगम् । पाच्यं कालातिक्रमेण दानारसरपमसत्यगम् ।। ४२ ॥ मा-बार पाय मायाणुमतिना । किताच । किविशिर, भमय किविशिष्ट पत्, मई मायाभिन । भगायमपि विनिमय दर चपेचादिमा पति-भोः कृषिमन पर भानामधिनामीभापता मात्रय किनारो पक्ष । निर्माणयोग्यता पसारमयोगारमय तथा भी भगवय पER, ANTI भवायोग्यतालेध रोगासायाधिशासी पंपकरण frयादि KIRTारपि हा सपायरामवचारममयप। वार, Nirmभार मापारि 3. माम विनामा मकालाति मेणा था मामलमे Here रिकामबारधार मानो मेरिले तालिम ·नागारधर्मामृने- व्यभिचारान्यय । प्रनिरचनचालयभिवागवामय इनपि लोके तमा स्यवहारावचिहान्यम् ॥ १२ ॥ यस्वस्य नास्ति नत्कय दाम्यामीन्यादिसंविदा । व्यवहारं विरुधानं नामन्यासत्यमालपेत् ॥ १३ ॥ टीका-न बालपेत न यान् सन्यागुवती । कि नत्. असन्यामन्यं वचः। किं कुषाण, निरुधानं दाधनानं । क, व्यवहार लोकयात्रा । कया,पादियादि. यहम्नु नास्ति । कम्य, स्वस्यान्मन सम्बन्धी नहाम्यामि तुम्य वितरि- प्यामि । कदा, कल्ये प्रातः । इत्यादिम्पया विद्या प्राततया ॥ ४ ॥ सावधव्यतिरिनानुनबकम्य निन्य बनायचमाह- भोक्तुं भोगोपभोगाङगमावं सावद्यमक्षमाः । ये तेऽप्यन्यत्मदा सबै हिंमन्युझन्तु वानृतम् ॥ १४ ॥ टोका-अत्रायोग्याविशेरचनवाच्यतानिवृनावाकान् प्रनि मात्रपत्रिका करपनानुवृत्यों वाशब्दः किं यहुनेत्यर्थ । वा कि बहुना उमन्नुपजन्तु। के, तेऽपि धमपिगः । किंगा, अन्न । किविशिष्ट, अन्यत पावापान मदपलपनादि । किशन. म पनापि । स्थ, महा निग्य । कय कृपा, हिमान यत. सननूनं हिंसापर्यायवादिनैव प्रमादयोगावरान । पत्र प्रमनयांगो नास्नि नदियाऽनुष्टानापनुवदन नामन्य । पनामार मात्र 'मा मियाsपि न गमिथ्या या गुादशमादनी ' इति । न, इन्या-ये भनि । हिंविशिष्टा, पक्षमा अममर्या. । किं नु, मान या किन मावच क्षेत्र धादिस प्रागिरधादिप्रवर्तक NIA मर भोगी. पमोगामात्र भोगो भोजनादिः, उपभोग. कामिन्यादि भागधारभंगा भौगोतमांगा नयार माधनं नदेष तन्मान पुनम्बदमाधन । मार गव नाम्याग्मेन्यादि मसपनं गत मामा इयामानापमानावे- दिस्मपदावनं । गामश्चमभिवदना शिरांत काम बागमभिधानम्मान भी बाधास्नेय यादि गरिनं मामिप्यम्य ॥४॥ - १ . । । । .

·No text on this page.

·- - मागारधर्मामृते- टीका-न म न गृहीत । नारिददीन न परम्म विनात । कोमा। चौरेयादि-गोऽयमुग्लनगादातकोऽयं वयमगे अपमियादिमाग नाम कोनीनि गोगडियादेशमा गलग्नय बादामी मापबनना, रामदनादान था, मत्र प्रत नियमनग्माना या निवृमियम्य म नोभेड धीयांणुमतीग्ययं । किनन पाम्यं पाम्य पन तनमनन वा अन्य मान- भ्यांदद मम्यत्र पाम्यामिकायापटनम्य - म्यम्वामियपरमात् । किविशिष्ट, पामन्यत । कम्मान मृतम्यधनात मृतधामी यो शानिच मृतयः अर्था प्रादिगहना लोकानाप्राप्ती काम्नग्य धन नम्मान अन्य जाना भानानामिग्यय । न केवल नन पर मकान तायशाभूतेश्च । वि. शिष्टास, अमिलभाग्यात अम्बिल म योगगन्नाभन लामा योग्यवेन राजदिममुकाल्तान ॥ ४ ॥ प्रमत्तयोगापरकोयतृणम्याप्यटनम्यादान दान माचौयंतभाग दयनि- संकेशाभिनिवेशन तृणमप्यन्यभनृकम् । अदत्चमाददानो वा ददानम्तम्करो ध्रुवम् ॥ १७ ॥ टीका-ध्रुव निश्चितं भवान ' कोऽमा, पुरप' कादश नामाचौर । कि कुर्वाण , आददान. आन्ममार्वन् । ३४ नो वा परम्म प्रयच्छन् । किनर, तृणमपि कि पुन मुवर्णादिक । किवशिष्ट, अन्यभटक अन्य म्बम्मा-परो भनां स्वामी यस्य नदन्यमनूकमन्यदीयमित्यर्थ । किवादाष्ट मर अदत्त तम्बा- मिना अविताण । केन, संकेशाभिनिवेशन रागाद्यावोन । एतेनेदमुक मवति-प्रमत्तयोगे सत्यवाहतम्यादाने दाने वा चौयं म्यानान्यथा ॥४॥ निघानादिधनं राजकीयत्वसमर्थनेन प्रनयन्वाह- नास्वामिकामिति ग्राद्यं निधानादिधनं यत । घनस्यास्वामिकस्येह दायादो मेदिनीपतिः ॥ ४८ ॥ टीका-न माझं नायमचीयांणुवतिना कि तत्, निधानादि धन नहीग- हाविवराकरादिस्थितंद्रय धंदा,अम्बानिमिति नास्य कश्चित् स्वमीति परखं न भवतीति सास्थ्य । कुत्, इत्याह यनो यस्मात् । भवति । कोऽमी, - ·n ----- --- - । चतुर्षोभ्यायः। मेदिनीपनि राजाकीम, दामाद साधारण स्वामी कस्य, धनम्य। कीरशस्य, भस्वामिकास्य पामिरहितम्य । लोके ॥४॥ स्वामिाशायके स्वधनेऽपि निपमं कारपनार- स्वमपि स्वं मम स्यादा न वेति द्वापरास्पदम् । पदा तदादीयमानं ग्रतमहाय जायते ॥ १९॥ रीका-जायते मम्पपने । तिन, स्वमपि स्वं भाग्मीयमपि प्राय । करमै, मतभार मचायवतमगं करोनीयर्ष । कि क्रियमाणं, दीयमानं भआकारप्रक्षेपादादीपमानं कदा, तदा तस्मिन् हाले । बदा पस्मिन् काले भवनि कि सन्, रवमपिया विविशिष्ट, द्वापराम्पर संशयस्थानं । कर्य कृपया, इदं धनं मम म्यादाम वा स्पादिन्येवं ॥४९॥ भचौपाणुमतातिचारप्रहाणाधमाह-- चोरभयोगचौराहतग्रहावधिकहीनमानतुलम् । प्रतिरूपफयवहति विरुदरापेऽप्यतिप्रमं जयात्।।५०॥ दीरा-जपान त्यजेत् । गोमचार्याणुषती । नित्, चोरप्रपोगाच. विचारपसमिति समन्वय । नत्र चोरमयोग-चोरयत खयमभ्येना घोरप मिति घोरणक्रियायो प्रेरणं । प्रेरितस्य पा साधु कोपीयनुमनन । अधिकारिवारिकाश्चिोरोपकरणामा वा समर्पणं दियणं पात्र चपरिवीकरोमि नकारयामात्र निपनमतस्य चोरमयोगो मन. भगएष तथाऽपि किमाना पूर्व नियापारानिध, पदि दो भलादिक मारित दानवामि, भवामीतमोपरप वा परिना मारित नई विशेष्ये स्पेशविधवारनौरान व्यापारयन मकरुपनया मापारण परिहरनी मनापेक्षायामापानियोगहनमहा-अग्रेशिनेमाननुमोरचौरेणानी- शप कमवलादेशादा मायेन मुदिपावा। पौरागीतं माणदेश गुनिया का प्रचारो भवति तापिरणाममा वाणिज्य मया क्रियते न पारिकायापारादेन मनसापेक्षवादभग भागाभा. रूपोऽनिला अधिषहीनमानपुर्ण-मानं यानि माहिरात

·NAM
-
सागारधर्मामृते-
उन्मानं । मान घ भुला न मानतुल, अधि । हीनं घानिमहीनं तर
तन्माननुलं च, अधिमाने हीनमानं, अधिमनुला हीननुमा चयर्थः । नत्र
न्यूनेन मानादिनाऽन्यस्म ददानि, अधिनामनो गृहानान्येवमादिकुटप्रयोगो
होनाधिकमानोन्मानमित्यर्थः । प्रनिरूपमययहनि.-प्रतिरूप मागंनीहीयां
पलंजि, पृतम्य बमा, हिलो मदिरादि वेष्टनेलम्य मूग्रं, जाग्यमुवर्णरूप्ययो.
युंक्त मुवर्णरूप्ये, इत्यादिप्रतिरूपण व्ययहनियवहारो ग्रीधादिशु पलंग्यादि
प्रक्षिप्य तद्विफयणं । एनन् दय परधनग्रहणरूपवाभा एवं । काम्बाग्रस्ख-
ननादिकमेव चायं प्रसिद्ध । मया नु वणिकलय कृतेति भावनया वनरक्ष. '
पोचतन्यादतिचार एवंति।
विरुदराज्येश्यतिक्रमः । अपि समुच्चय विन्द विनष्टं विगृहीतं वा
राज्यं राज्ञ पृथ्वीपालनोचितं कर्म विरुद्वराज्यं छसमाः पराभियोगो वन्यर्थ ।
तपातिकम उचितन्यायादन्यनव प्रकारेणाधस्य दानग्रहणं । विन्दराज्ये
ल्पमूल्यलम्यानि महाणि दव्याणि इति प्रयततः । अथवा विरुदयोरया
दाज्ञो राज्यं नियमिता भूमि कटकं वा विरुद्धराज्यं तत्र । पठीसप्तम्पोरर्य
प्रति भेदाभावात् । तस्यातिकमो व्यवस्थालंघनं । व्यवस्था च परस्परविरुद्ध-
राजकत्वे एव । तसंघन चान्यतरराज्यनिदासिन इनरराज्ये प्रवेशः । इतर
राज्यनिवामिनी वा अन्यतरराज्ये प्रवेशः। विरुद्धराज्यातिक्रमस्य च यद्यपि
स्वस्वामिनोऽननुज्ञातस्यादत्तादानलक्षणयोगेन तत्कारिणां च चौर्यदण्डयोगेन
चौर्यरूपत्वाद्रतभङ्ग एव, तथाऽपि विरुद्धराज्यातिक्रम कुर्वता मया वाणि-
ज्यमैव कृत न घायीमति भावनया व्रतसापेक्षावाल्लोकेच चोरोऽयमिति
व्यपदेशाभावादतिचारता स्यात् । अथवा चोरप्रयोगादयः पचाप्येते व्यक्त
चौर्यरूपा एव । केवल सहकारादिना वा प्रकारेण क्रियमाणास्तेऽतिचारतथा
ग्यपदिश्यन्ते । न चैते राज्ञा तत्मरकादीनां वा न सम्भवन्तीति वाच्यम् ।
यत प्रथमो द्वितीय स्पष्ट एव । तृतीयस्तुयश्च यदा राजा भाण्ागारे होना•
धिकमानोन्मानं स्याणा विनिमय घ कारयति तदा राज्ञोऽप्यतिचारी स्त।
विरुद्धराज्यानिक्रमस्तु यदा सामन्तादि कश्चित् स्वस्वामिनो वृत्तिमुपजीवति
सविरुदस्य च सहायो भवति तदा अस्यातिधारः स्यात् । सोमदेवपण्डित
मानन्यूनग्वाधिस्वेन दावतीचारी मन्यमान इदमाह-मानवन्यूनताधिक्ये
तेनकम ततो मह । विहो संग्रहोग्यस्यास्तेयस्यते निवर्तका. ॥ ५० ॥

·। . - चतुर्थोध्यायः! अथ ग्यदारमनपाणुमतम्बाकारविधिमाह- प्रतिपक्षभावनव न रती रिरमानि मतीकारः। इत्यान्ययितमनाः श्रयत्वहिंस्रः सदारसन्नीपम् ।।५।। टीका-प्रपतु रानु । कोऽया, महिनापदिमनालोऽणुवती, स्वदारमन्ना बारेषु यमायां वदरिया सम्नापी मथुनसम्भावना शान्यामनगो पारध्यापादन । विशिष्ट मन, भप्रणयितममा प्रयपो বিঞ্জাম স্বধ মালাবনে বিশ ল মবিলমপ্লবি নন। यायामावपिनमना समजामविधासचिन ग्यर्थ । कध, इनि भनेन यदुरगर कारण । तमेव दयनि-भवति।कोमा, प्रतीकार प्रशमनाराय फायरिंगारनि योन्यादी रम्नुमिरहामाया वंदनायो । कि प्रतीकार.. নিয়োৰ সুখ দুখবিয়িদা সব সন্ত্রাস। पुनर्भवति नत्र प्रतीकार । f, रनि प्रायम्भोग ॥५॥ पदारपम्नागिणं प्याष्ट्र--- सोमम्ति स्वदारसन्नीपी योन्यस्त्रीमफटनिया। न गछत्यसो भीत्या नान्यर्गमयति विधा ।। ५२ ।। का-अनि भवति । कोसी, गगृहाधमीविज्ञासम्मोपी ग्यारे निर्मषम्यो सम्पति मधुनमा प्रतिनियन भानी येर प्रत पदारेषु मम्मी-पातीति वा । यः किन गरिन भनि। के, अम्बाप्रकरपिया भाया परदाराः परिगृहीना अपरिगृहीता । नत्र परिपदीला परवामिका अपरिहानारिणी प्रोसिमका पुलामारा अनाथा । पम्या भाविभावारिशादिपरतावाता ममाधियायोती विपिन प्रकटनी बंदया। अपचोप्राचीनभायीप्रारपियो। पियाम भनि । या, भापा भदैन । मान, भंग' पापा समामापि यो गमपति भारत में है। भि, अम्म पादादिलri 1,प्रिया समोर मारिनाम्यामनुमाया:विवा। गरेकामा निनिचार मचामिररोगनिगाह- ·सागारधर्मामृते- गुणान् प्रतिपणवतो विशुद्धसम्यगरा प्रायकम्योपदिश्यते । यम्मु सदारव साधारणत्रियोऽपि यतयितुमशनः पादारानेव वर्जयति मोप ब्रह्माशुबती- प्यते । द्विविधं हि तद्नं । स्वदारमन्तोष. परदारवर्जन चेति । एतश्चान्यत्री. प्रकटम्रियाविनि पीद्वयसेवाप्रनिषेधोपदेशालभ्यते । तप्राधमभ्यम् देशमयमम्य नैष्टिकस्येप्यते । द्वितीय तु तदभ्यामोन्मुखस्य । नटाह श्रीमोमदेवपण्डितः- वधूवित्तधियो मुक्या मान्यत्र नजने । माता स्वमा सनूजेनि मतिक गृहाश्रमे । यस्तु-पंचुंबरसहियाइ मत वि वमणाह जो विवजेई । सम्मत्त. विसुरमई मा दसणमापभो भणिओ ॥ इति वमुनन्दिपद्धान्तिमतेन दर्शन प्रतिमायां प्रतिपमस्तस्येदं ॥ नन्मतेनैव यतप्रतिमा बिभ्रतो माणुव्रतं स्थान तद्यथा-परवेमु इन्धिसेवा अणगकीडा मया विवजेइ ॥ यूळ वंमयारी जिणेहिं भणिदो पदयणम्मि ॥ यस्तु “सम्यग्दर्शनशुद्ध समारशरीरभोगनि- विष्णः । पञ्चगुरुचरणशरणी दर्शनिकम्तरवपयगृह्य इति"। स्वामिमतेन दर्श निको भवेत्तम्येदं प्रमाणुनतमतिचारवर्जनार्थमेवात्रानूयते ।। ५२ ॥ अथ यद्यपि गृहस्थस्य प्रतिपन्नं व्रतमनुपालयतो न नाश पापबन्धोऽस्ति तथापि यतिधर्मानुरक्तत्वेन नत्यासः प्राग्गाहम्ध्येऽपि कामभोगविरन सन् भावधर्म प्रतिपालयति नं वैराग्यकाष्टामुपनेतु मामान्येनाब्रह्मदोषानाह-- सन्तापरूपी मोहाङ्गसादयानुवन्धकृद । स्त्रीसम्भोगस्तथाऽप्येष सुखं चेत्का ज्वरेक्षमा ॥५३॥ टीका--भवति । कोऽसौ, स्वीसम्भोग. । कीदृश , सन्तापरूप स्त्रीसम्प कैस्य पित्तप्रकोपहेतुन्वात्पन्नापयतीति सन्ताप मन्तापकरं रूप यस्य स सन्तापरूप नरपक्षे तु सन्तपन मन्तापः मश्वर स एव रूपमस्येति विप्रह। तथा चीन सन्तापाकोपजो ज्वर इनि । पुन कीदृश , मोहेन्यादि--मोहो हिनाहितविवेकविकलावं, अंगमाद शरीरनि महत्व तृष्णानुबन्ध नविकर पक्षे पिपापासातत्य मोहनांगमादध तृष्णानुबन्धश्च मोहागमादतृष्णानुबधाः स्तान् करोति । यद्यप्येवंविध पर तथाऽपि मुम्ब चेन् मन्यसे भो आमन सदान काऽपि स्वया कार्या । काऽसौ, असमा।क, ग्वरे ज्वरोऽपि मुर्म मन्तव्य इति भाव । नथा धोनामा-स्रीभोगो न मुख चतम्मम्मोहादाय- सादनात् । मृणानुबन्धासन्तापरूपवार यथा ग्वरः ॥ ५३ ॥ -

·No text on this page.

·११६
सागारधर्मामृते--
www.namannermane
Anna-.-.---...
।
गुणान् प्रतिपन्नवतो विशुद्धसम्यग्दृश प्रावकस्योपदिश्यते । यनु स्वदारच.
साधारणस्त्रियोऽपि ग्रतयितुमशः परदारानं वयति सोऽपि ब्रह्माणुवती-
प्यते । द्विविधं हि तहतं । म्बदारसन्नोप परदारवर्जन चेति । एतधान्यनी.
प्रकटस्त्रियाविति वीदयमवाप्रतिधोपदेशातम्यने । तपाघमभ्यस्तदेशमयमस्थ
नैष्टिकस्येप्यते । द्विनीयं नु तदम्यामोन्मुखस्य । तदाह श्रीसोमदेवपण्डितः-
बवित्तस्त्रियो मुक्या मान्यत्र ननने । माता स्वमा तनुजेति मतिमा
गृहाश्रमे । यस्तु-पचुंबरमहियाई मत वि वसणाइ जो विवहसम्मत
विसुद्धमई मो मणमाको भणिभो ॥ इति वमुनन्दिमदान्तिमतेन दर्शन
प्रतिमाया मंतिपन्नम्नस्येद ॥ नन्मतेनव प्रतप्रतिमा बिभ्रतो ब्रह्माणुवतं स्थान
तग्रथा-पम्मेमु इथिमेवा अणंगक्रीडा मया विवजेइ ।। थूळ भयारी
मिणेहि भणिदो पदयणम्मि ॥ यस्तु “मम्यग्दर्शनशुद्ध ममारशरीरभोगनि
विण्णः। पयगुरुपरणशरणो दर्शनिकस्तरवपयगृध इति " । ग्वामिमनेन द.
निको भवेत्तम्येदं प्रमाणुमतमतिचारवर्जनार्थमेवामान्यते ।। ५२ ॥
अप यद्यपि गृहस्थस्य प्रतिपनं प्रतमनुपालयतो न ना पापबन्धोऽरित
तथापि यनिधर्मानुग्नयन नपासे प्रारगाहमध्येऽपि कामभोगविराग मन्
भावधर्म प्रतिपालयनि नं वैराग्यकाष्टामुपनेतुं मामान्यनानदीपानाह-
सन्तापरूपणे मोहाङ्गसादतृष्णानुवन्यकृत् ।
खीसम्भोगस्तथाऽप्येप मुखं चेत्का बरेक्षमा ॥५३॥
टीका--भवति । कोऽमी प्रीमम्भोग । कौश, मताप श्रीमान-
कंस्य पितप्रकोपहनुवामानापयनीति मन्नार मनापक म्प पश्य के
বলা সামলান ফল চাষ ন য় শাবি বিমা
तथा लोन सम्नापाकोपजो जर इति । पुन हाश, मोहपादि--मोको
दिनादितविकविकलवं, भगमाद गारनि महानुपा नविकर
परिपामामानय मोरागमान गुणानुषा मोहांगमारतृष्णानुका
स्नान करोति । यायवविध पप तथापि मुभन मन्यये भो भाम
तदान कातिया डा।रामी, अक्षमा! सो मुन
मनश्यति मात्र । नया पोनमा मभागों न गुमायामा
सादनानागानन्याम्नागराध क्या ना ॥३॥

·११७ चतुर्थोप्यायः। परदारनी मुगाभाषमुपदिशति- समरसरसरङ्गोद्ममृते च फाचिन्क्रिया न निर्दृतये । स कुतः स्पादनवस्थितचित्ततया गच्छतः परफलप्रम्॥५४॥ टीका-न च भवति । काठमी, हिया प्रवृत्ति । किविशिरा, काचित् भारिगनपुग्दनादिका । कस्य, निनये मुखार्थ । कय, कने दिना । के, समरमरमरगोगमा समसमायोग ममानरनिमित्यर्थ । कुत, स्थान पुनमित भवेदिरपर्योमी, ममरमरमरंगोद्रम.। कस्य, पुस । कि कुर्वतो, गठन. सेवमानस्य । कितन्, परकम । कपा, भनवस्थितचित्ततया स्वपरजनाकाकाकुलितमनस्कतया ॥ ५४॥ बदाररतस्यापि भावनोग्यतम हिमासम्भव नियमपनि- खियं भनन् भनत्व रागदेपी हिनस्ति च । योनिमन्तून् बहून् मूक्ष्मान् हिंसः स्वखीरतोऽप्पतः॥५५॥ का-भवति । कोऽमी, गर । किंविशिष्टः, हिस । भावग्याम्या हिसनल । किविशिष्टोऽपि, सचीरतोऽपि स्वधियो र मधुन पस्य सोऽपि विशेषतम् परमारत. सत्र गरेपयोबहुनरवसम्भवान् । स्माइन तामाकारणात् । पतो भजत्येव भवश्यमापनि । कोडमी, खिपं भगन् अय मेषमान पुमान् । की, रागरेपी प्रीन्यप्रीती तथा दिमस्ति इति। न्, योनिजम्भून् भगवान् । शिविशिष्टान् , मुहमान दुलंदयान् । कति, नन् प्रभुरान् । वाम्यायनोऽपि पोनी जम्नुनिष्पति तथा समय- नामप ममा मृदुमपादिधनयः । जन्मव मंमुपति जनयन्ति विधाम्"॥ ५५॥ अपमहिमानमभिष्टाति-- वसीमाप्रेऽपि सन्तुष्टो नेच्छेयोन्याः सिपः सदा । यतमभावः स्यात् किं वयं पणिनः पुनः ॥ १६ ॥ .

·सागारवर्माते- . - गुणान् प्रनिपवनो विगुदमम्याग भावकम्योपदिश्यते । यनु महारा साधारणत्रियोऽपि मनायिनुमपरदारानेर वयनि सोकि महाशुबनी- प्यते । द्विधि हि महतं । म्यदामलोग पादारजन नि । एमजायमी- प्रस्टरियाविति पाइयमवाप्रनिधोपदेशातम्यने नाधममग्नशमयमय नैष्टिकस्यते । दिनीय तु तदम्यामोग्मुगम्य । नपाइ श्रीयोमदेवाग्दिन- विमस्त्रियो मुक्या मयंत्रान्यत्र मन्जने । माता स्वमा सन्जेति मनिष्ट गृहायमे । यस्तु-पमुंबरमझियाई मन वि वमणाइ जो विवजेद। मम्मत- विमुद्रमई मो मणमााभी मणिभो ॥ इति यमुनन्दिमदान्तिमनेन दर्शन प्रतिमायां प्रतिपन्नम्नस्येद ॥ नन्मतेनैव प्रतप्रनिमा विभ्रतो ब्रह्माणुवतं स्यात् तद्यथा-पम्वेमु इन्थिमेवा अणगकीहा मया विवह ॥ यूळमा भयारी जिणेहि भणिदो पदयणम्मि ॥ यस्तु " मम्यादर्शनशुद्ध संपारशरीरमोगनि- विष्ण.। पञ्चगुरुचरणारणी दर्शनिकम्नस्वपथगृह इति " स्वामिमतेन दर्श- निको भवेतस्येदं ब्रह्माणुव्रतमतिचारवर्जनार्थमेवाग्रानुद्यते ॥५२॥ अथ यद्यपि गृहस्थस्य प्रनिपलं मतमनुपालयतो न ना पापबन्धोऽस्ति तथापि यतिधर्मानुरमग्वेन नामासः प्राग्गाईमध्यऽपि कामभोगविरन मन् भावकधर्म प्रतिपालयति तं वैराग्यकाष्टामुपनेतुं सामान्यनामझदौरानाह- सन्तापरूपो मोहाड्गसादतृष्णानुबन्धकृन् । खीसम्भोगस्तयाऽप्येप सुखं चेका बरेक्षमा ॥५ टीका--भवति । कोऽमी, स्त्रीमम्भोगः । कीदृशः, सन्तापरूप श्रीमम- कस्य पित्तप्रकोपहेतुन्वान्मन्तापयतीनि सन्तापः सन्तापकरं रूपं यस्य में सन्तापरूप वरपक्षे तु सन्तान मन्तापः सवर स एव रूपमस्येति विग्रह तथा चीनं सन्नापाकोपजो ज्वर इनि । पुन कीदश, मोहेत्यादि- मोशे हिताहितविवेकविकलत्वं, अगसाद शरीरनि महत्वं तृष्णानुबन्ध पक्षे पिपासासानन्य मोहश्चागसादश्च तृष्णानुबन्धश्च मोहांगसादतृष्णानुबंधा- स्तान् करोति । यद्यप्येवंविध एप तथाऽपि सुग्न चेत् मन्यसे मो आत्मन सदा न काऽपि त्वया कार्या । काऽसी, अक्षमा क, खरे ज्वरोऽपि मुम्ब मन्तव्य इति भाव । तथा चोक्तमा-स्राभोगो न मुसंचेतस्सम्मोहाद्वायर सादनात् । सृष्णानुबन्धात्मन्तापरूपत्वाच यथा स्वरः ॥ ५ ॥ तपाविच्छेद - ·-- चतुर्योध्यायः। परदाररमा मुखाभावमुपदिशनि-- समरसरसरगोद्गममृते च काचिन्क्रिया न निर्दृतये । स कुतः स्यादनवस्थितचिचतया गच्छतः परकलयम्॥५४॥ टीका-न च भवति । काऽमी, क्रिया प्रवृत्ति । किंविशिष्टा, काचित् आलिंगनचुम्बनादिका । स्य, निवृतये मुम्बाय । कथं, ने विनाक, ममरमरमरंगोगमा समसमायोग समानरनिमित्यर्थः । कुत, स्थान कुनधि अवेदित्यर्थ. । कोऽयी, ममरमरमरंगोत्रम । कस्य, पुस । किं कुर्वतो, गच्छतः सेवमानस्य । किनन्, परकर । कया, अनवस्थितचित्तलया स्वपरजनशंकातकाकुलितमनम्कमया ॥ ५४॥ बदाररतस्यापि भावतो इम्यता हिंसासम्भवं नियमयति- खियं भनन् भनत्येव रागदेपा हिनस्ति च । योनिजन्तून् बहून् भूक्ष्मान् हिंसः स्वस्त्रीरतोऽप्यतः॥५५॥ रोहा-भवति । कोऽमी, नरः। किंविशिष्टः, हिस । भावग्याम्यो हिमनशीलः । विविशिष्टोऽपि, स्वषीरतोऽपि स्वसियर्या रतं मधुन पस्य सोऽपि विशेषतस्तु परस्त्रीरता । तर रागडेपयोबहुतरवसाभवात् । कस्माइत एनस्मा कारणान् । यतो भजन्येव अवश्यमाध्यति । कोऽमी, नियं भजन खियं संषमान पुमान् । की, रागद्वेषी प्रत्यप्रीती । तथा हिनम्ति हन्ति । फान्, पोनिजन्न् भगनीदान् । किंविशिष्टान्, महमान् दुइयान् । कति, यहुन् प्रनुरान् । पारस्यापनोऽपि योनी जम्मूनियति नपा च तत्प्रम्पः- "मा. कृमप सूक्ष्मा मृदुम धादिशकय । जन्मव मंमु कति जनपन्ति तपाविधाम्" ॥ ५५॥ मह्मचर्यमहिमानमभिष्टनि- स्वस्तीमावेपि सन्तुष्टो मेच्छेयोऽन्याः खियः सदा । सोऽप्यहृतमभावः स्यात् किं वय वर्णिनः पुनः ॥ १६ ॥ ।

·-nAmA सीतेव रावणम् । सागारधर्मामृते- ११८ टीश-न्यो नेग्छन् नाभिलपेत । काः थियः नारी: किंविशिष्टा, अन्या. म्वस्त्रोतो व्यतिरिका 1 किविशिष्ट मन्, मन्नुष्टः मन्नोपं गन । केन, स्वस्तीमाण निजनायव । म्यान । कोऽमी, मोऽपि म्बदारमन्तुष्टोऽपि। किवि: शिष्ट , भन्दुतप्रभावो लोकविम्मयनीयमाहाग्म्य । कि वयं । किं, माहाम्यं स्तुत्यं । कम्य, वर्णिन. मम्रीनिवृनम्य । कथं, पुनः प्राग्वर्णितप्राय वा- दित्यर्थ. ॥ ५६ ।। इदानी स्वभनुमात्रमेवनबताया म्रिया बहुमान्यतां दृष्टान्तेन स्पष्टयनि- रूपैश्वर्यकलापर्यमपि परपूरुपमुज्झन्ती स्त्री मुरैरपि पूज्यते ॥ ५७ ॥ टीका--पूज्यने सक्रियते । काऽमी, घी। के, मुंगदेव कि पुनर्मनुष्या- दिभिरित्यपिशब्दार्थ । कि कुर्वती, उज्झन्ती प्रतयन्ती । क, परपूर स्वभा तुरन्यं एप । अब हेनी शतृद, परपुरपोझनेन मुरपूजाया जन्यन्धान ! किंविशिष्टमपि, रूपेत्यादि--रूपमाकारसौन्दर्य ऐश्वयं पूजार्थाज्ञाधिपत्यं कला गीत नृत्यादिका । रूप चश्वयं च कलाश्च नाभिर्वर्यमुत्कृष्टमसाधारणरूपा- दिमन्तमित्यर्थः । अपिर्विस्मये । केव कमिन्याह- मीनेव रावण जानकी यथा लंकेश्वरम् ॥ ५ ॥ ब्रह्माणुयतानिचारानाह-- इत्वरिकागमनं परविवाहकरणं विटत्वमनिचाराः । स्मरतीवाभिनिवेशोऽनङ्गक्रीडाच पञ्च तुर्ययमे ।। ५८।। टीका-इत्वरिकागमनाइय. पनातिचारास्नुर्ययमे सार्वकालिकामपर्या- गुयते भवन्नीति सम्बन्ध. । तमेरिकागमन अस्वामिका अमती गणिका. स्वेन पुंश्चलिम्वेन या पुरपानति गरहनीन्येवशीला इरवरी । तथा प्रतिपुर मेतान्यवंशालेति व्युपश्या वेश्यापीवरी । ततः कुस्मायां के इन्वरिका तस्या गमममासेवनं । इय चाय भावना-भाटिनदानातियतकालम्बीकारेण स्वा छत्रीय पेक्ष्या वेयरिका मेवमानस्य स्वधुद्धिकम्पनया म्बदारण्येन ग्रनसारे. क्षषितावादापकाएपरिग्रहाइ न भंगी वस्तुतोऽम्बदारवाच भंग इति भगा. - ।

·-
।
धनुर्धाज्यायः।
भंगापireranायायारावमापनयर पाहावान् ।
भारप भारादिना पोण विवि परिणीती कराया गयो भंग
परदाराबाया. घोडनु परहारबारम भगति भगाभंगरूपोऽ
from । अयं पारितगनामयम्पदावर्जिनोऽनिधारमाहुः ।
सवणनया पार भतुंगभावमापदारवादको मोके च परमारमा रुदे.
भंग महामारगम्पवानस्य । एलेनेरिकापरिगृहातापरिगृहातागमन-
स्मनिवार गावागायोटिएमविमगृहील भवति । परविवाहकरणा-
परनु चारो परिवि पुरम्मति प्रथमोनिचार. ॥1॥
परिवार वापयामिरिलामो बम्यापरिप्यानेहसम्वधादिना
र परिणयन विधान । पद विमलोपवता मारताशय कम
च कारवायाभ्यामन्यत्र मोबावामधुन न कार्य कारणीयमिति
मन पदा गृहीन भवनि नहायविवाहकरणं मधुनसरणमिम्यर्धतः प्रनिषि-
दमंच च भवति । नानी मन्यते विवाह एवायं मया झिपने म मधुनं
कार्यन मनमापक्षावादनिधार । म्याफललिप्मा च सम्पगटेरप्युप-
पावस्थापी सम्भवति । मिप्यार भरकावस्थायामनुमहा मतादाने
सा मम्मपति गनु परविवादमवन् दारयविवाहनेऽपि ममान एष दोष
इनिन् मग्य । लिहि परिवण्याविवाहो म कार्यत सदा पादचा-
रिणी यान । न पुष्यमयलोकविरोध स्पान् । विहिलविवाहानु पति-
नियमान था स्यात् । एप म्याप पुदि विकल्पनीय । पति पुन
कुम्मचिम्नाधारक कोऽपि स्वभावादिभवत्तदा स्वापत्यविवाह ने पि नियम
एष यान् ।पदावदारसम्मुष्टो विशिष्टयम्नांपाभावात् भम्पकल
परिणपति बाप्यस्यायमनिचार. म्पान । पररय कलत्रान्तरस्य विवाहकर.
मायना विवाहमिनि प्यारयानामि द्वितीयोऽतिधार ॥२॥
बिटस भडिमा प्रधानवाश्यांग ॥३॥ स्मरतीमाभिनिवेश:-मामे-
निमारमारा परिस्पताम्यसकलण्यापारस्य तयवसायितेत्यर्थः । यथा मुख.
पायान्तरेववितृप्तमया लि प्रक्षिप्य महतीं वेसा निश्चलो मृत इयाने ।
पर इस घटका मुहुहु विषमारोहति । जातवरक्षया पाजीकरणा-युप.
घुर्ने । भनेन ग्यवापधादिप्रयोगेण गमत्रमेडी सुरगावमदी च पुरुषो भव
तीनि पुष्पा इमि धनुर्थ ॥४॥

·winnar rammam Ani । + । - सागारधर्मामृते- टीका--यो नेच्छेत् नाभिलपेन् । काःत्रियः नारी विशिष्टा, अन्याः स्वस्तीतो व्यनिरिताः । किविशिष्टः मन्, मन्तुष्टः मन्नोरं गनकेन, स्वस्त्रीमात्रेण निजनार्यव। म्यान् । कोऽमी, मोऽपि स्वदारमन्तुष्टोऽपि। किवि: शिष्टः, अन्दुतप्रभावो लोकविम्मयनीयमाहात्म्य. । किवण्यं । किं, माहात्म्य स्तुत्यं । कस्य, वर्णिन. मम्रीनिवृत्तस्य । कथं, पुनः प्राग्वर्णितप्रायत्रा- दित्यर्थः ॥ ५६॥ इदानी स्वभर्तमानमेवनबताया स्त्रिया बहुमान्यतां दृष्टान्तेन स्पटयनि- रुपैश्चर्यकलावर्यमपि सीतेव रावणम् । परपूरुपमुज्झन्ती स्त्री सुरैरपि पूज्यते ॥ ५७ ॥ टीका--पूज्यते सस्क्रियते । काऽमी, स्त्री । के, मुरदेवैः कि पुनर्मनुष्या- दिभिरित्यपिशब्दार्थ । कि कुर्वती, उज्मन्नी प्रतयन्ती । कं, परपूर बम तुरन्यं पूरपं । अग्र हेतौ शतृद, परपुरुषोझनेन मुरपूजाया जन्यवाद ! किंविशिष्टमपि, रूपेत्यादि--रूपमाकारसौन्दर्य ऐश्वयं पूजार्याशाधिप कला गीतनृत्यादिका । रूप चश्वयं च कलाच ताभिर्वर्यमुस्कृष्टमसाधारणरूपा- दिमन्तमित्यर्थः । अपिर्विम्मये । केव कमिन्याह- मीतेव रावणं जानकी यथा संकेश्वरम् ॥ ५॥ ग्रहाणुयतातिचारानाह-- इत्वरिकागमनं परविवादकरणं विटत्वमतिचाराः । स्मरतीवाभिनिवेशोऽन गक्रीडा च पञ्च तुर्ययमे ॥५८।। टीका-इवरियागमनादय. पसानिधारास्तुर्ययमे सार्वकालिनचर्या शुमते भवन्तीति सम्बन्धः । तत्थरिकागमनं अस्वामिका असती गणिका. खेन पुंचलियेन या पुरपानति गठनीयवंशीला इस्वी । तथा प्रतिपुरा मैतीयवासिनि म्युपाया वेश्यापीवरी । ततः कुम्माया के हापरिका तस्या गमनमामेवन । य चात्र भावना-भारिप्रदानानियतकालम्वीकारेण या सीकृत्य वेश्या वेवरिको सेवमानस्य परिकपनपा स्वारदेन प्रकारे क्षवितावादपकालपरिमहाच न भंगो दातोपदारवाद भंग इति भंगा. ।

·चतुर्योध्यायः। भंगरूपयादिधारकाया धेश्यावेनान्यम्यास्वनायनयेच परदारान् । चास्य भाव्यादिना परेण किशिकलं परिगृहीतो वेश्या गटनो भंग कमिपरदारवालादा. शेके परदारानं भग हनि भगाभंगरपोर विचार । भन्य विपरिगृहीतकुलंगनामप्यन्यारवानाऽनिधारमाः । सत्यल्पनया परम्प भर्तुरभावेनापरदारवादभगो लोके च परदारसया कडे. भंग इति भामागरूपयानम्य । एतेनेग्यरिकापरिगृहीतापरिगृहीनागमन- सक्षणमतिधारदयं सावार्थशास्त्रोटिमपि मगृहीतं भवति । परविवाहकरणा. दयस्तु च वारो इयोरपि पुरम्नानि प्रथमोऽविचारः ॥1॥ पविवाहपरण-जापत्यष्यतिरिनानी भ्यापलियाम्नेहायम्बामा दिना वा परिणयन विधान । पाश स्वदारमग्नोपवता पालतराषजयेक च स्वकालप्रवेश्याम्यामम्पत्र मनोवाशायमैथुनं म कार्य मच कारणीमिति प्रत पदा गुदान भवति तदाऽवविवाहबरण मधुमकरणमिग्यतः मतिरि. दमेव च भवति । नाती तु मन्यने विवाह एवायं मया जियने मधु कार्यन इनि मायापेक्षवानिचार म्यापलालिप्या च सम्परप्पा सामग्यायो सम्भवति । मिभ्यार भरकावायायाममुपदार्थ बनाने मा सम्भवति । मनु परविवाहमवत् स्वापयविवाहमऽपि समान एप दोष इनिचे मयं । किनहि यदि स्वयाविवाहोपात मदा gen. रिणो स्यात् । तसभ कुलपमयलाफ विरोध पार । विहिलविवाहातु पति- मियामीन नया स्यात् । एष म्पाय पुत्रेऽपि विकल्पमीय परिपुम कुटुग्यविनाकारकोपि स्वभावादिभवेत्तदा स्थापयविवाह ने पि नियम पर भेषान् याबदारसस्तुरी विशिष्टयम्तांपाभावात् म्या परिणयति महाप्रपायमनिचार पान । पराप कमातरम्प वि. माममा विवाहममिति प्यानयामादिसद्वितीयोचार ॥ दिशा भगिमा प्रधानबाग स्मरातीवामिनिसंश: -मे. तिमात्रमामा परित्यक्ताम्यसकलायापारस्य सामायिलेयर्थः । यथा गुमा कोपरान्तरेपप्तिता लिपि मानी देला निमलो एक माने। पकचरा महमद सिपमारोहनि। मामRe riseणापुर. पुरतं । भोन गावादिप्रयोगेण गमासेही मुरगावमदपुरी भर तीनि पुष्पा तिर्ष .

·wrnNKAN . . । सागारधर्मामृते- टीका--यो नेछैन् नाभिलपेत् । काः, नियः नारी रिविशिष्टा , अन्याः स्वस्तीतो व्यतिरिकाः। किंविशिष्टः मन्, सम्नुपः मन्नोपं गत । केन, स्वस्त्रीमावण निजनार्यव । म्यात् ।कोऽमी, सोऽपि म्वहारमन्तुष्टोऽपि । कति: शिष्टः, अभ्दुतप्रभावो लोकविम्मयनीयमाहाग्म्यः । किं वयं । किं, माहाम् स्तुत्यं । कस्य, वर्णिनः सखीनिवृत्तम्य । कयं, पुनः प्राग्वर्णितप्रायचा दित्यर्थः ॥५६॥ इदानी स्वभर्तृमात्रयवनप्रनाया निया बहुमान्यतां दृष्टान्तेन स्पष्टयनि- रूपेश्वर्यकलावर्यमपि सीतेव रावणम् । परपूरुपमुज्झन्ती स्त्री सुरैरपि पूज्यते ॥ ५५ ॥ टीका--पूज्यते सत्कियते । काऽमी, थी । के , मुंव. किं पुनर्मनुष्या- दिभिरित्यपिशब्दार्थ. । कि कुर्वती, उज्अन्ती ग्रतयन्ती । कं, परपूर स्वभ. तुरन्यं पूरणं । अत्र हेता शतृङ, पापुरपोग्भनेन सुरपूजाया जन्यावा किंविशिष्टमपि, रुपेत्यादि--रूपमाकारमान्दयं ऐश्वर्य पूजायांहाधिपत्यं कला गनिनृत्यादिका । रूपं चैश्चयं च कलाश्च ताभिर्वर्यमुकृष्टममाधारणरूपा- दिमन्तमिन्यर्थः । अपिलिये । के कमिन्याह- सीतेव रावणं जानकी यथा लंकेश्वरम् ॥ ५ ॥ माणुवतानिचारानाह- इत्वरिकागमनं परविवादकरणं विटत्वमतिचाराः । स्मरतीवाभिनिवेशोऽनङ्गक्रीडा च पञ्च तुर्ययमे ॥५८।। दीका इस्परिकारामनादयः पशानिधारास्तुर्ययमे सार्वकालिकामा शुमने भवन्तीति सम्बन्ध । तवरिकागमनं अस्वामिका असती गणिका. स्पेन लिम्वेन या पुरुषानेति गष्टमीग्यवंशीला इवरी । तया प्रतिपुरुष मेतीग्यवंशीलति प्युपत्या वेश्यापीवरी । ततः कामाया के इवरिका nat गमममायेवनं । इय चाय भावना-माटिनदानाझियतकालस्वीकारेण पा हचीकृत्य घेश्या वेरिका मेवमानस्य स्वबुदिपनया पारगमनमा. चित्तयारमहा न भंगी मानवतावाच भंग इति भंगा.

·* -- - चर्चा यायः। भंगामवादिकाया शावेनान्यम्पावनाभनव परहारमात् । कि भाग्य भावादिना परेण किरिकार परिगृहीतो धेश्या गप्नो भंग शिपायातम्या. पादाशले भंग हनि भगाभंगरूपी विचार । भम्ये स्वपरिगृहीतांगनामप्यन्यदारवर्जिनोऽनिधारमाहुः ततम्पनया परम्प भगभावनापरदारवादभगो शोके परदारमया रो भंग इति भामगापावानाप । एननवरिकापरिगृहीतापरिगृहीतागमन रक्षणमविचार नावागायोरिटमपि मगृहीत भवति । परयिवाहारणा दयानुस्वारो श्योरपि पुरन्माति प्रथमोऽनिचारः ॥१॥ परिवापरणं स्थापत्यव्यतिरिनानां कन्याफल्पिपया स्नेहसम्बनधादिन वा परिणयन विधान । एतच म्बदारमन्तोषवना विकलोतरदारयजको चस्वकरपयाभ्यामन्यव मनोयाायधुन न कार्य न च कारणीयमिति मत पदा गृहीम भवति तदाऽम्पविवाहकरणं मधुनकरणमियतः मतिथि समेपर भवति । मातीतु मम्पते विवाह एवायं मया प्रियते न मैथुर कार्यत इति प्रतमापेक्षवादनिचार । कम्याफललिप्मा च मम्यरटेरप्युप पावस्यायो सम्भवति । मिष्णारस्तु भद्रकावस्थायामनुग्रहार्य प्रतादान सा गम्भवति । मनु परविवाहनवत् स्यापापविवाहनेऽपि समान एव दो इति न सय । किनहिं यदि स्वकम्पापियाहो न कार्यमे तदा स्वच्छन्दया रिणी स्यात् । तना बुलसमयलोकविरोध स्यान । विहितविवाहानु पति नियतमी येन मनपा स्यात् । एप न्याय पुत्रेऽपि विकल्पनीय यिदि पुन तुम्थचिन्ताधारक कोऽपि स्वभावादिभवनदा स्वापायविवाहनेऽपि नियम मध्यान् । यदा तु स्वदारमनुष्यो विशिष्टयम्तापाभावात् अन्यम्कल: फरिणयति तदाप्यरयायमनिचार: स्यात् । परस्य कल्पान्तरस्य विवाहकर गमाग्मना विधानमिनि प्यान्यानादिति द्वितीयोनिधार ॥२॥ विट भगिमा प्रधानवाक्प्रयोग.॥३॥ स्मरसीमाभिनियंशः-कामे तिमात्रमामहापरिरकान्यसकपण्यापारस्य तयवसायितेग्यर्थः । यथा मुख- कक्षीपस्थान्तरेप्लवितृप्ततया लिप्रक्षिप्य महतीं घेसी निबली मृत इकारते । चटक इव चटका मुहुर्मुहुः स्त्रियमारोइनि । जातवरक्षया बाजीकरणान्युप- पुदन । भनेन वापधादिप्रयोगेण गमप्रमेकी मुरगावमदी च पुलो भय तीति पुचा इति धनुर्ष. ॥ ५ ॥ - .40 ·N an -~-AAAAshuram- । सामारधर्मामृते- टीका--यो नत् नाभिलत्। काः,प्रियः नाििवशिया, अन्या स्वनीतो म्यतिरिकाः। कविशिष्टः मन्, सन्तुष्टः मला गावि, रुपनीमालेग निजनायव । स्यात् ।कोऽमी, सोऽपि पदारमनुष्टोऽपि शिः, भन्दुतप्रभावो लोकयिम्मयनीयमाहाम्यः । विमापा म्नत्यं । कस्य, वर्णिनः मानिनाय । कयं, पुनः प्रायग्निप्रामा रिपः ॥ ५॥ रानी स्वभनुमानगयनमनाया पिया बहुमाम्पना त्याम्नेन सार. रुपश्चर्यकलापमपि सीतेव रावणम् । परपूरुपमुज्झन्नी सी मुरैरपि पूज्यते ।। ५७ ।। 1- Tो मनियते । काश्मी, मी, मुग निर्मएका दिभिरिन्यपिमानार्थ । कि पुन, साम्नी प्रतपाती । के, परrint मुंगम्य । भन देनी शत्, पापोगमनेर मुरवाया गप्प Kafशिरमान, मोगादि -माकागाग्दर्य प नाrint बला गीतगादिया। वर्ष - साप्रमाणिममाITTER दिमनमियप । अपिरिमय ।। मियार- मागणे यामी बघाडाम् ॥ ७॥ समानानिमामाह मारिकागमनं पगवाकरण टिलमनिगागः। म्मानीयाभिनिवेगोनगीरामपज तुर्पयमे ॥५८) ki MEEमनारस, पसानिकारमयमै मा ने मनति समय म THE A भय पूना मतपशीहा हल मेन Yi.n gatirrhunt मना-msmriti wrat Arent Affarmers TIMATE TITE ( म

·चतुर्थोध्यायः।
भंगपालिकामा वेश्यामान्यापारवनाथनव परदारपात् ।.कि
धारण भावादिना परेण विशिफालं परिगृहीतो वेश्यां गठनो भंग
पधिपाद्वारावासम्याः । केनु परदारवादेनं भंग इति भंगाभंगरूपोड
विचार । भम्ये परिगृहीमोगनामप्यन्यदारवर्जिनोऽनिधारमाहुः ।
सतपनया परम्प भरमावेनापरदारवादभनो भोके च परदारतया दे.
भंग नि भागमगम्पावात्तस्य । एतेनेवारकापरिगृहीतापरिगृहानागमन-
पक्षणमनिचारस्य सत्यार्थशानोरिष्टमपि मगृहीतं भवति । परविवाहकरणा-
दयतु चवागेश्योरपि पुरन्नति भयमोनिचार.॥॥
परविषारण पथप्यनिरिनानी कन्या शिपाया स्नेहसाबधादिना
वा परिणयन विधानं । एनए पदारमम्नोपवता स्वकर वरदारपज केन
स्वासप्रवेश्याम्यामन्यत्र मनोवामामधुनं न कार्य न च कारणीयमिति
मतं यदा गृहीतं भवति तदाऽम्यविवाहकरण मधुनकरणमित्यर्थतः प्रतिषि.
इमेव च भवति । तती तु मन्यते विवाह एवायं मया क्रियते न मधुनं
कार्यत इति प्रनमापेक्षवाइतिचार । म्याफललिप्सा च सम्यग्दष्टेरप्युप.
भाषायायो सम्भवति । मिण्यारस्तु भदवावस्थायामनुप्रहार्य प्रतादाने
सा सम्भवति । ननु परविवाहनवत् स्वापत्यविधाहनेऽपि समान एच दोष
इति चेत् सायं । कितापदि स्वन्यायिवाही न कार्यते तदा स्वच्छन्दवा.
रिणी स्यात् । गत पुलसमयलोकविरोध. स्यात् । विहितविवाहातु पति-
नियनस्त्रीयेन म तथा स्यात् । एए म्याय पुढेऽपि विकल्पनीय, । यदि पुन
कुटुम्बचिन्नाकारक कोऽपि स्वमायादिभवत्तदा स्वापम्पविवाहनेऽपि नियम
एष भेयान् । यदा तु स्वदारसम्तो विशिष्टसन्तोराभावात् अन्यकलन
परिष्यति सदाऽप्यस्यायमनिचारः पान् । परस्य बलवान्नरम्य विवाहकर-
नमारमना विवाहनमिति ग्याल्यानादिति द्वितीयोऽनिचार. ॥२॥
विटाव भगिनमा समधानवाप्रयोग ॥३॥श्मरतीमाभिनिवेश-कामे-
तिमात्रमामह । परित्यक्तान्यसहएण्यापारस्य तयवसायितेत्यर्थः । पथा मुख.
कक्षीपस्याम्तरेश्ववितृप्ततया लि प्रक्षिप्य महती घेली निमलो मुक्त वाते।
चटक इव घटका मुहुर्मुहु क्षियमारोहति । जातरक्षया वाजीकरणाम्युप-
थुके । अनेन वापधादिप्रयोगेण गमप्रमेडी मुरगावमदी च पुरण भय
सीति बुचा इति धनुध ॥४॥

·-------- १२० सागारधर्मामृते- भनकीता मर माधनं देहावययो वा तह मयुनापत्रया योनिर्मेहनं चमनोन्यव मुनादिप्रदेश रनिःपन पारिमालम्पलिन कृनार्थो:- मिश्रीगामवायदेशं पुन पुन कुदानि । कंगागादिना वाकीतन् प्रबल रागमुग्पादयति माऽप्यनमकीनोग्यने । प्रायकोग्यतापभीनया माययं विकीपुरपि यदा यदादयामहिष्णुतया सकतुं न गानोनि तदा यार- नामात्रायं स्वदारमन्नोगादि प्रनिश्पते । मैथुनमावेश न यापनार्या मम्म. वायां विटग्यादिप्रयमर्थन प्रनिषिद्धमेय । तयोगे हि न कश्रिगुणः । प्रत्युत सोऽतिरागोडीपन बलक्षपम्नाकालिकी रिहदा राजयक्ष्मादिरोगात्र सुः। तदुक्त-ऐदम्पर्यमतो मुस्वा भोगानाहारवाजेत ॥ देहदाहोपशान्यर्थमभि- प्यानविहानये ॥ ॥ एवं प्रतिपिद्धाचरणादही नियमावाधनाचामा इत्येतेऽपि विटग्वादयस्त्रयोऽनिचारा । यदा म्बदारसन्नोपी मैथुनमेव मया वेश्यादी प्रत्यास्यातमिनि म्बकल्पनया नन नव वर्षयति न विटवा- दिकं । परदारविवर्जकोऽपि परदारेषु मैथुनमेव वर्जयति नाशिष्टवाक्प्रयोगा- लिङ्गनादानीति तयो कशिदनमापक्षवादिटवादयोऽनिधारा । नियास्त. पूर्ववन्परविवाहकरणादय । प्रथमम्नु यदा स्वकीयपनिबारकदिने मपन्या परिगृहीतो भवनि तदा मपग्नीवारक विलुप्य न परिभुजानाया अतिचारोड निक्रमादिना व परपुरष (इव) म्बपति वा ब्रह्मचारिणमभिमरस्याः स्यात् ।।५८॥ अय परिग्रहपरिमाणाणुव्रत ज्याचष्टे- ममेदमिति सकल्पश्चिदचिन्मिश्रवस्तुषु । ग्रन्थस्तत्कर्शनात्तेषां कशनं तत्पमात्रतम् ॥ ५९॥ टीका--भवति।कोमा, अन्य परिग्रह किलक्षणो, ममेदमिति माता इद चेतनमचेतन मिश्र वा वस्तु मम सम्बन्धि मदीय मन्स्वामिकमिति मकरूपो मानमोऽध्यवमायो ममस्वपरिणामो मूति यावत् । केषु, चितपु कलयात्रादिपु, आधिद्वस्तुषु गृहसुवर्णादिषु । मिश्रवस्तुपु चेतनाचेतनेषु । पहिः पुष्पवाटिकादिषु । अन्नतश्च मिध्यावादिषु । भवति । कि तन्, ता. मामसं परिग्रहपरिमाणाख्यमणुग्रत । कि कर्शनमल्पीकरण । केषां तेषां चिता.

·-A घोंपाय:। मातापिनो सामाना पालालमणपरि- महाराणा ॥ ५९॥ লাশাপলাঘাঘমা- उपरोधादिदाम्पादिपदावेदयपारमकम् । अन्तरगं नयेत्सगं मन्यनीयमयोगतः ॥ ६ ॥ का--पेन निगडीपान् । कोऽगी, परमाणुपनार्थी ।मन्य। शिविरा भास्पाम मिामक, रिपारि पनि निरिमानि नाना पानप्रोपापोऽनलानुपर- আত্মহত্য, লিগ্রামাবাখিগুখে টুখানি দেখা मी पापानापरणमवलमाया र पन्ने, स्वादिपर्व परस्पर- निकमपणा., श्रीपुरका सागपाने प्रलयं, জয় দিল সে এ কাইলি, কাল লাকি মাথাপিথালি খ গ অন্য কােন पापानामा । अयेत, मगनीकप्रयोगन. पपारवमुत्तमममा. रिमापनपा बरियामात्याविधिमार-- अपोग्यासयमस्या पर पायमपि स्पनेन् । मृगत्वादपि सनुमा शयेरछनः ॥६१ ॥ का-यजेन । कामी, परमाणुवती । के म विशिवाय वामुक्षेत्रादिक । मायागापेक्षयाऽपिशाप माये । सिंविशिष्टम्, अहं मारय, अयोग्यापम भयोः प्राय मनुषिकाय मयमा मचानारामजनमवधी : धावावधः पानादिब, अयोग्यप्रामाण्यममायामानानो, या मोहो- निमिवान् । पन्धमा स्पगुमशरपरमस्यागविधिमा कराये the कुन ( कारविनिहार, खममपि ARARIA - ·- १२० सागारधर्मामृते- मनाकीमा अझं माघनं दहावययो वा तशेड मधुनारनया योनिर्मेनं च तनोभ्यप मुम्बादिप्रदेश रनि. । यतमादिमा स्वरिन कृतार्थोंs. पि खाणामवायदे पुन पुन ठानि । केगागादिना वा ग्रीन् प्रबल रागमुत्पादयनि माऽप्यनारीहीच्यते । इस च श्रावकोश्यन्नपभीस्तया माययं चिकीपुरपि यदा वेदोदयासहिष्णुतया तकनुं न शक्नोति नदा यार- नामात्रायं स्वहारमन्नोपशादि प्रतिपद्यते । मथुनमायेग घ यापनायां मम्म• वग्या विटस्वादिग्रयमयन प्रनिषिद्धमेव । नप्रयोग हि न कश्चिद्गुण । प्रन्युन सोऽनिरागोडीपन बलशयम्नाकालिकी हिदा राजयमादिरोगाश स्युः । तदुत-ऐदम्पर्यमतो मुक्या भोगानाहारवगत ।। देहदाहोपशान्यधमनि- ध्यानविहानये ॥ १ ॥ एवं प्रतिषिद्धाचरणाही नियमादाधनाचामा इन्यतेऽपि विटवादयस्त्रयोऽनिचारा । यदा म्बदारमन्नोपी मधुनमंत्र मया वेश्यादी प्रस्याख्यातमिति स्वकल्पनया तन नव वर्जयति न विटवा- दिकं । परदारविवर्तकोऽपि परदारेषु मथुनमंत्र वर्जयति नाशिष्टवारप्रयोगा- लिजनार्दानीति तयो कथञ्जिनमापभन्दाद्विटम्यादयोऽनिधारा । स्त्रियास्त. पूर्ववपरबिवाहकरणादय । प्रथमम्नु यदा स्वीयपतिवारकदिने मान्या परिगृहीतो भवति तदा मपनीवारक विलुप्य त परिभुम्बानाया अतिचारो तिक्रमादिना च परपुरुष (इद) म्वति वा ब्रह्मचारिणमभिमरन्याः स्यात् ।। ५८॥ अय परिग्रहपरिमाणाणुव्रत व्याचष्टे- ममेदमिति सङ्कल्पश्चिदचिन्मिश्रवस्तुषु । ग्रन्थस्तत्कर्शनात्तेपा कर्शनं तन्ममावतम् ॥ ५९॥ टीका--भवति । कोऽमी, अन्य परिग्रह किलक्षणो, ममेदमिति मारमा इदं वेतनमनन मिश्र वा वस्तु मम सम्बन्धि मदीय म-स्वामिकमिति मल्पो मानमोऽध्यवसायो ममस्वपरिणामो मुनि यावन् । केपु चिदस्ता कलमपुत्रादिषु, भाचिदस्तुपु गृहमुवादिषु । मिश्रवस्तुपु चतनाचतनेषु । पहि· पुष्पवाटिकादिषु । भन्नतश्च मिध्यान्वादिषु । भवति । कि नत, नत्र- माग्रत परिग्रहपरिमाणात्यमणुयत । कि कर्शनमल्पीकरण । केपा. तेषा सिना. - - ·-rn-PAAR चतुर्थोप्यायः । मचिता चिचिर्ता पदस्पूना । करमात्, तरकर्शनात् योनमूलक्षणपरि. महारुपीकरणान् ॥ ५९॥ भतरामानिमहापरायमाह- उधमाधादिहास्यादिपकवेदत्रयात्मकम् । अन्तरगं जयेत्सड्ग प्रत्यनीषमयोगतः॥६॥ टीका--जयेत् निगृहीयान् । कोऽमी, पसमाणुमतार्थी । , सरमन्य । किविशिष्ट, भन्तर भाष्याग्मिक । किमान्मकं, उपदिपादि उयमित उरत. मन्ति विएष्यमानानि, उदितानां दुर्गपरवान्, गोधादयोऽनम्नानुमभ्यम- स्खाल्यानावरणवर्जिना., ताग्मिध्यावहितानिधव देशपयमस्य प्रस्तावान् अटी प्रापास्यानापरणमावलनाल्या इह गृपन्ने, हास्यादिषटक हारपरम्पर- विशोकभय गुप्मा, बंदा बीमपुसमवेदर रागाण्यारो घेरलयं, शोधायक हास्यादिषट्कं च वेदत्रय च शोधादिहात्यादिषट्कवेदत्रयाणि, अचन्ति च तानि शोधादिहापादिषट्कषेदप्रयाणि च तान्येव भामा स्वरूप यस्पासी तदात्मकरन । केन जयेत्, प्रत्पनीकप्रयोगतः पधारवमुत्तमक्षमा- दिभावनया॥.॥ पहिरनमारयागविधिमाह- अयोग्यासंपमस्या सझं पायमपि त्यनेन् । मूछीनत्वादपि त्यक्तुमशक्यं कृश्येच्छनः ॥६१॥ रीका--स्यशेत् । पोऽमी, पमाणुवती । के, मर । किंविशिष्ट, वाय परनुक्षेत्रादिक । भन्नासारवागापेक्षपाऽपिशर ममुधये । किविशिष्टम्, भर साधनं । स्य, भयोग्यायमस्य भयोग्यः भापय कमनुचिमोर संयम. सहानारम्भमधमयो पर्यः स्पाररवयः पादारगमनाविक, भयोग्यासावसंघमश्रायोपासंयमस्तस्य। मानो, मूरचा मोहो. दयनिमित्तवान् । पम्पमा स्यनुमायनस्यागविधिमाह-शरे वस्ती कुर्यात् । तं बासमरिविशिएमपि, पमपमपि भशापनमा ।

·य: 1 नन রাকি বাস- . पमा गरिन तृष्णा गमा म्यान्मा समर F17 क्थदान मनार समय171 TTET परहमान या अनादि- सम्नया प्रासमान न हय नन्ग -17 नम:1477 नम्यापि नहा- मना मायामानानदयन पनदर प्रपवयन्ना- देशममयान्मजात्यायपेक्षयन्ता नियम्य परिमायान वाम्न्वादिकमामरणापगिपिन पपि शकिन. पुनकगयेन६२॥ टाका -परिमायात पीमित ज्य श्रधनधान्यद्रिपटचन पदशग्रनयनपान - गट ग्राह्यमन्य कृत्वा, नियम्य मन्त पभ पन या नगृहा म कया, देशेन्यादि देगा वाम्यमाना न पट जानि वणिक्वादि, देश मयमच राम 7 जाने। आइयो या स्वान्वयवय पदव्याढीना ने गाडयन न नजियपथ परिमायान, आमरणात मरणावाय यावजाबमय । कि तत्परिमितमपि वाम्बादिक । स्थ कुन मानत नम्पाय- भावनया समुपना स्वगनिमपेये यर्थ । परिग्रह वक्रमणिन्या दूषयमाह- अविश्वासतमोनक्तं लोभानलघृताहानिः । आरम्भमकराम्भोधिरहो श्रेयः परिग्रह टीका-अहो आश्रयं । धेय मन्य. पुमा कल्याण या कामा, किविशिष्टः, अविश्वा तमोनमः विश्वास राव नमो वामन बहलवान तत्र न राग्रिस्त वादिति अविश्वामनमानना नया ललनवानग्नि विसमन्तापरत्वानक्षत्र घृताहुनिः मर्पि प्रभप प्रदीपस्वामिन ठाभानल धृताहुतिः । सविसायामराम्भोधि आरामाः कृप्यादयम्न माग सामान बारिदस्नुपु भम्मोधिः ममुद्र. उपनिनिय प्रनिनिमि तस्वामिकादिषु । अन्ततः ६३ ॥ विधिमाह- कथ ने या कायद्रावक। उम्मन . परिना। .

·चतुर्योध्यायः। १२३ वास्तुक्षेत्रे योगादनधान्ये वन्धनात्कनकरूप्ये । दानान्कुप्ये भावान गवादी गर्भतो मितिमतीपात् ॥६४। टीका-नानीयामानिमैन् ।कोऽमी, परिग्रहपरिमाणाणुमती । को, मिति माविषयीकृत परिमाणं । र, वास्तुक्षेत्रे वस्तुनि च क्षेत्रे च । कम्मात् पोगान् वास्वम्मरमंयोजनं क्षेत्रान्तरमंयोजन साधिरय ! तथा धमधान्ये धने च धान्ये च न मिनिमनीयात् । फरमान,मधनात् यन्धनं रगवादिनियन्त्रण सत्यद्वारदानादि चाधिय । तथा बनकरूप्ये मुषणे च रूप्ये चन मिनिम- तायात् । कमात, दाना दानमाभ्रेय । तथा कुप्ये सुवर्णरूप्याम्पामन्यत्र कास्परयाविहाये न मितिमनीयात् । कम्मात्, भावात् भाव परिमाणान्तरं अभिप्राय वाऽऽधिप । नया गवादी गोमहिनीववादिचनुप्पपत्तिमुका- दिदिपवर्गे म मिनिमतीयात् । स्मात्, गर्भतो गर्भमाधिस्येति ममन्धय ।। इतस्तदर्थो विम्तरत प्यते-पत्र वास्तु गृहादि प्रामनगरादि च । तब गृहादिया खातोदिततदुभयभेदात् । तर त्यानं भूमिगृहादिकं, उरिहनं प्रासादादिक, वाताष्ट्रितं च भूमिगृहोपरिगृहादिसनिवेश । क्षेत्रं पस्योप- चिभूमिः। तर ग्रंधा मेनुभयभेदग्न् । सत्र मेनुक्षेयं यापारिभलेन सिष्यते । केतुक्षेत्रं भामाशोदकपातानिपाययस्यं । उभयमुभपालनिष्पाप. सम्यं । वाम्गु च क्षेयं र पानुक्षेत्रमिनि ममाहारनिर्देशोऽवानरय च बाझ. प्रम्यस्य पवित्वकल्पनयातीचारपसाय मुखप्रयोजनार्थ। तत्र वास्तु. क्षेत्र घोगारितिवृत्यायपनयन वाम्मुक्षेप्रानरमीटनाश्तरमाश्रिय परिमित- परिग्रहः भाबको म मिनिममीयान देवगुस्माक्षिकमतमहणाले. यापजीवं चतुर्मामादिकालावधि का प्रतिपमा पल्या नातिकमेत् । वास्यादिकमेव मया विपुलाधिपते म प्रतिरछ तपस्याइविक्रम्यत इति कुया तपियंदा हलरिपरिमाशं साकारादिना मानिकमेन् । अम्या वाम्मुक्षेत्रममाणानि. कमो नाम प्रथमोनिचार म्यात् । तसापेक्षस्व स्वास्या मनभामधनोड तिचाररवस्यवस्थापनात् ॥1॥ धर्म गणिमादिभेदात् धनुर्दिसत्र मगिमं पूणफलज्ञानिकलादि। परिम मकरादि। मेयं स्नेहलवणादि । परीपं स्मादि । धान्य बीमा ·नानाधिननिवरिति रिवायतमोमनापामोगलामोm. १२२ सागारधर्मामृते- कथं, शनैः मनार समयपरिपाट्या कालरमेण परिग्रहमाझया अनादि. सन्तन्या प्रयर्नमानयेन महमा तयागस्य कमशरणग्यात् कृतम्यापि नशा सनावशालजसम्भावनारचैतदुच्यते ॥ ६ ॥ एतदेव प्रपश्यमाह- देशसमयात्मनात्यायपेक्षयच्छां नियम्य परिमाया। वास्त्वादिकमामरणापरिमितमपि शक्तितः पुनः कृशयेत्।।२।। रीका--परिमायात परिमित कुर्यात् । कि सन् , वास्यादिकं वास्तुओं अधनधान्यद्धिपश्चतापदायनाममयानकुयभानलक्षणं दराभेदं वामपन्य। कृषा, निपग्य मन्नोभायनया निगृय । को, परिधानो। कया, देवोग्यादि देशो वास्पमानो जनपद , ममयः काल , भाग्मा स्वाभा, जानि वणिकवादि, देशव मंयम आमा जानिश ता. भाइयो को स्वाम्यययय पदण्यादीनां ते देशादयानेपामपेक्षया तानाधिपः । বহিলাঘা, আমাশ মালাবা বাবমি: । যথা ইত্যা। किनििमनमपि वामवादिक । कथं पुन | rAmशक्तिः मेरमा मापनया समुपमा शनिमश्येत्यर्थ ॥१२॥ परिमायक्रमणिश्या पत्राह- अविश्वामनमानक्तं लोभानलघृतानिः । आरम्भमकराम्पोधिरहों यः परिग्रहः ॥१३॥ रीका~HE NAL: भंग माय गोया या दोरमी, पण farशितः भरिशासनमानन विभाग पत्र नमो जानना शिम ताकि मनिशा प्रदीपयामि शोभाषण पलानिया भारम्ममाथि भागमा पापान TATE जापानानिमिन भग्नाधिः समः मिनियनित TrainaSri Ref पबमासानिमित ·१२३ । चतुर्थोप्यायः । m वास्तुक्षेत्रे योगादनधान्ये बन्धनात्कनकरूपये। दानात्कुप्ये भावान गवादी गर्भतो मितिमतीयात् ।।६।। टीका-नातीयाझातिकमे कोऽमी, परिग्रहपरिमाणाणुमती । को, मिति प्रतविषयीकृत परिमाणं । , वास्तुक्षेये पाम्नुनि च क्षेत्रे च । कस्मान् पोगान वारपम्मरमंपोजनं क्षेग्रान्तरमयोजनं चाधिाय । नया धनधाम्ये पने च धान्ये च न मिनिमनीयान् । सम्मान, धन्धनात् बन्धनं रग्वादिनियन्त्रणं सस्यद्वारदातादि चाधिय । नथा बनकरूप्ये मुषणे च रूप्ये च न मितिम- तीयान् । कम्मान, दानात् दानमाश्रित्य । तथा कुष्य सुवर्णरूप्याम्पामापत्र कांम्परयादिप्ये न मितिमनीयात् । कम्मात्, भावात् भावं परिमाणान्तरं भभिप्राय वाऽधिग्य मथा गवादी गौमहिपीकवादिचतुष्पदपत्तिगुरा- दिद्विपदयर्गे म मिनिमतीयात् । कम्मान्, गर्भतो गर्भमाश्रियेनि ममन्वय । इतस्तदर्यो विस्तरत प्यने-तत्र वास्तु गृहादि प्रामनगरादि । गृहादिया न्यानोरिटनननुभपभेदात् । तत्र वात भूमिगृहादिकं, उचित प्रासादादिक, पातोपिकृतं भूमिगृहोपरिग्रहादिसादिवेश । क्षेत्रं सस्योप. बिभूमि हमेशा सेटोमपोशात सर से परमादिजन सिष्यते । नुक्षेत्र भाडामोदकपामाधिपायमस्य । उभयमुभयजलनिप्पा.. सस्य । वास्तुच क्षेत्र च वामनुक्षेत्रमिनि ममाहानिर्देशोऽनोत्तरव चबाट अन्यस्य पधविधवकल्पमयानाचारपाकम्य मुखप्रयोजनार्थ। तर वास्तु- क्षेत्र पोगादित्तिवृत्यायपनयन वास्तुसंग्रामनरमीलनान्तरमाश्रित्य परिमित परिमहः भावको म मितिमतीपात देवगुरमाक्षिकमतमाणकाले थापी चातुर्मागादिकालावधि का प्रतिपमा माया नातिकमेत् । वास्वादिष्ट मपा विपुलकियते न प्रतिपय तस्मल्याऽतिमम्यत इति पुष्पा तद्विपयंदा हमादिपरिमाणं सासाहारादिना मानिक्रमेत् । भम्यथा वास्तुक्षेत्रमाणाति- मोमाम प्रथमोऽतिचार स्यात् । तसापेक्षश्व स्वाप्पा मतभामार्वतार विचारस्वस्यवस्थापनात् ॥१॥ धन गणिमादिभेदात् धनुर्विमा गणिमं पूरलमानिकलादि । रिम मकादि । मेयं स्नेहलवणादि । परीय रसवनादि । पाम्यं मा.

·सागारधामने-
दिभेदापागा। उक-नाहियो ममूग गारमी मुहमानिनगमः
भगवः प्रियंगुकोदयमयुटिकामानिरा ॥
किं च कलायकुलिन्धी पराधान्यानोनिनानं च धान्यं धन-
धान्यं । मत्र मगृहगतयनादेत्रिये व्यये या कृते गृहिल्यामीति मावना
बन्धनात राग्वादिनियन्त्रणलभगान् मन्यसारदानादिम्बादा किया
धनधान्यं विगृहे एव न्याय मिनिमतीयात् । अन्यथा द्वितीयोऽ
पनिपार. स्थान ॥२॥
कनकं मुवणं घटितमघटिनं वाऽनेकारमेवं रूप्यमारे, कनकं व रूप्यं
तय । दानाम् म्बवतकारावधी पूर्गे गृहिण्यामीति अभिप्रायेण तुष्टराजादिनः
स्वप्रतिपयमंल्यां ततोऽधिके लग्धेन्यम्मै वितरणाच मितिमतीयान् अन्यया
तृतीयोऽतिचारः स्यात् ॥ ३॥
कुप्य रूप्यमुवर्णत्र्यनिरिक कांस्यलोहतानमीमात्रामृदाण्डवंशविकारो
हिककाकाष्टमसम्मशिकामसूरकरयशकटहलप्रभृनिद्रव्ये-भावात् पोईयोर्मे-
लनेनकीकरणरूपात् पर्यायान्तराद्रतादधौ पर्गे गृहिण्यामीति अन्यप्रदेयतया
व्यवस्थापनेनायित्वरूपाभिप्रायादा न मितिमीयादन्यया चतुर्थोऽतिचारः
स्यात् । कुप्यस्य हि या संख्या कृता तस्याः कयचित् द्विगुण चे सति प्रत.
भगगभयान् भावतो पोईयोर्मीलनेनैकीकरणरूपारायान्तरास्वाभाविक-
संख्यादाधनात् संख्यामात्रप्रणाश्चातीचार. । अथवा भावनोऽभिप्रायार्षि-
स्खलक्षणाद्विवक्षितकालावधेः परतो गृहिप्याग्यतो नान्यस्मै प्रदेयतथा
व्यवस्थापयतोऽसी स्यात् ॥ ४ ॥
गवादी गौरादिर्यस्य विपदचनुपदवर्गस्यासी गवादिः । आदिवान
हत्यश्वमहिप्यादिचतुष्पदानां शुक्रसारिकादिदिपदानां परन्युरदासपदा-
त्यादीनां समहः । तत्र गर्भतो न मितिमनीयात् । गादीनां गर्भप्रहणादु-
पलक्षगादन्येषां यथास्वमनाभोगादिनाऽतिनादिना या संप्यो नातिकम।
गोमहिपावडवादेहि विवक्षितमंवामरायवधिमध्ये एवं प्रसवे अधिका-
दिभावारतभन. स्यादिति तद्याकियत्यापे काले गते गर्भप्रहगामस्थग.
वादिभावेन बहिस्सदभावेन क्यधिसभापोऽतिचार स्यात् ॥५॥

·१२५ - चतुर्थोप्यायः। एते प्रवाहिरण्यरूप्यधनधान्यदार्मादामध्यप्रमाणानिमा इनि तरवार्थमतेन पानिचारा अपशिता । म्यामिमनेन विम-अनिवाइनानि संमविस्मयोभानिभारदानामि । परिमिनपरिप्रहम्य विक्षपा पत्र सक्ष्यते ॥ ॥ भवानियाहम लोभावगशात पभादीनां नित्रमण इटारमार्गे जयन । भनिमंमा धान्याश्मिने विशिष्ट साभ दायनानि लोभावशादनिशयन महणं । भनिविामपो धाग्यादी प्रपसमान वितीने भूलताऽप्यसंग्रहीने वा नक्रयाणवेनाधि लाधे लोभावशादनिविपान । अतिलोमा विशिर्षे सपिअधिकलाभाक्षिा निभाषामा शापिकभारोपणं ॥ मोमदेवपनिलम्बिदमाह-प्रमाणो गाभेन नाधिकममा पमाणुमतस्यान करोनि गृहमेधिनाम् Aam परेऽप्यूपालदायया एपनेन मंगृहीनम् ॥५॥ पं निमीतारमहसतपालका फल हान्नंग पुरया- यः परिग्रहसंग्ल्यानयनं पालयतेऽमलम् । जयजिनलोभीज्मा पूनातिशयपश्नुते ।। ६५ ।। in- पायने रमयति परिमहसल्यानमा भमल पानानिचाहिना भी था शानिश शामिनामना मभुने भने । किविशिष., पता जिभ भिवारियर्थ वित, जयपन मेघाबरायणामी था।।५॥ থে সিদিখানা নির্মাতামগবালাইয়া যমুখাবি মামা- पमाप्रमण्यतानि समतापीयपपानोन्मुख सामन्येतरभावनापिरमलीकृत्यापितान्यात्मनि । प्रात निर्मलशाल सप्तमिदं पं पालपन्यादरात् से सन्याराविधिसमुक्ततनवासाची धियो मते ॥६६॥ -भुने अनुभवनि विर्मyanderमो माया । सिमा iftin, या पदार्थ शमपु.

·१२६ सागारधर्मामृते- 'तान्नकरूपमम्बन्धिनीः । किविशिष्टाः सन्तः, सन्यामेत्यादि सन्न्यामविधिना मतदशाध्यायोफेन प्रसंग सफलपझसमक्षतालागेन मुना स्यका तनुः शरीरं यस्ते यथोमाः । मति साधने निस्तरणमणितिरियं । ये के, ये पाल- यन्ति । कि तत्, इदमनन्तराध्याय वक्ष्यमाणं । निमलसीसमत। करमार, आदरात् तत्परतया । किं कर्नु, ग्रातुं पालयितुं । निर्वहणार्थमिदं। कानि, अशुमतानि । कति, प अपिशव्दादे प्रोगि वारि था। कर्य, एवं उमप्रकारेण । किविशिष्टानि मन्ति, अपितानि परिणमितानि ।क, मारमनि अन्तरताये । उद्यपनप्रकाशनेयं । कियिशिष्टे, समतापीयूषमानोन्मुग्ने साम्या मृतपानाधभिमुखे । कि कृत्वा, अमलीकृत्य तत्तदतीचारेभ्यः प्रत्याय्य । पर पोतनानिरियं : काभि, सामान्येतरभावनाभि सामान्यभावनाभिमन्या. दिभिर्विशेग्भावनाभिः प्रतिमतं पसतो नियमिताभिमहायताधिकारोनाभि- रिति भद्रम् ॥ ६॥ इत्याशावरविरचिताया स्वोपाधमांमृतसागारधर्मदीपकायो भव्यकुमुदचन्द्रिकामज्ञायामादितम्रयोदशः प्रक्रमाच चतुर्थोऽध्याय. समाप्तः॥४॥ - । अथ पञ्चमोऽध्यायः পথ ধাপেশষ মাথাবি বুলসান নাম্বার यहणायोपकारापाणुवनानां प्रतानि नन् । गुणप्रतानि प्रीयादिग्विरत्यादिकान्यपि ॥१॥ --तस्मादाग्रंथन्नि । मामिमगानुमालि । कानि, गुगमनानि । पनि त्रीणि नानि, दिग्विालाकानि रितिमनगवति भोगल. भोगारिमार्ग। शिर नियामशाना । पामार मान मूनि प्रमानिसम्म, गुशापाको, मायाम, मामामा तिमियाह-- ·पदमोध्याय। । यत्मसिदभिन्नानः कृत्वा दिक्षु दशस्वपि । नात्येत्पपुवती सीमा तत्स्यादिग्विरतिव्रतम् ॥ २॥ टीका-स्यात् । किमत। यत गुपयनमियपं. । नामकदेशो हिमतान्दो नाम्न्यपि वर्तने भीमारिवन कि नाम,दिग्दिरतिःविशुदिरतिनियमितमोग्नी बहिपानापाननिनि । यतिक यमायति नातिक्रम्य गच्छति । कोऽमी,अणुयती न महामती सम्य परम्भररिमहावरतावन समितिपरत्वेन च नृलोके ययाकामं मधारादिग्वियनुपपत्ते । को मात्येति. सोमा मर्यादा । किं हवा. प्रतिपय । को मीमांसामु दिक्षु। कतिपु. दशसु । पिसन्दादेकरियादिवषि यावीषमररकालं चापि । के,अभिज्ञान ममुनधादिभिविन्द किंविशिष्टः, प्रसिद्ध दिग्विनिमर्यादया दातुहानुन प्रतात ।। २ ।। दिग्यनेनाणुप्रतिनीधि महाविमुपादयनि- दिग्विरत्या घहिः सीम्नः सर्वपापनिवर्तनान् । तप्तायोगोलकल्पोऽपि जायते यतिवद्गृही ॥ ३ ॥ का-जायते भवति । गृहनि, यतिवत् महामती यथा । कम्मरण मर्वपापनिवर्तनात् मर्वरापानि स्थलतरहिमादीनि भोगोपभोगादीनि च तेम्यो निवर्मनात विरमगार में निवारणादा, हि परनः । कस्याः, मीन प्रतिपत्रमयांदापा । च्या, दिग्विया दिग्दिरतिगुगतन । किविशिष्टजलि गृही, ततायोगोएकोऽपि मन्तप्तलोहापः इव भारम्भपरिमापरवेन ममंत्र गमनभोजनायनादिकिया जावोपनकरस्वात् ॥ ३ ॥ एनदेव दयाह- दिग्बनोदिक्तहत्तघ्न कपायोदयमान्यतः । महावतायतेग्लश्यमोहे गहिन्यणुव्रतम् ॥ ४॥ टोका-महामनायते महासतमिवावाति नियमितदिग्विभागादहः मई- सावधनिवर्नकवात् । मनु महायनं भवति नामनिवन्धनदपमहापान । कि सन्, भगुषतं । गहिनि गृहन्ये । विशिष्टे, अमोहे निधनुमायभाष ·-MAMAn - १२६ सागारधर्मामृने- तान्तकम्पसम्बन्धिनीः । किविशिष्टाः मन्तः, गन्यापयादि मान्यामविधिना मतदशाध्यायांकन प्रग मफलमयममक्षतालअगेन मुकाम्या तनुः पारीरं यस्ते यथोमाः । यति माधने निम्नरणमणिनिरियं । ये के, ये पाल. यन्ति । किं तत्, इदमनन्तराध्याय वक्ष्यमाणं निर्मलशालमत। कस्मात् , आदरान् तत्परतया । किं कर्नु, वातुं पालयितुं । निर्वहणायमिदं । कानि, अणुव्रतानि । कति, पञ्च अपिशव्दादक ग्रीणि यावारि वा । कयं, एवं उक्तप्रकारेण । किविशिष्टानि मन्ति, अपितानि परिणमितानि । क, आमनि अन्नस्तस्यै । उद्मपनप्रकाशनेयं । किविशिष्टे, समतापीयूषपानोन्मुम्बे माग्या- मृतपानाद्यभिमुखे । कि कृन्वा, अमलीकृत्य तत्तदनीचारेभ्य. प्रध्याव्य । उद्: चौतानिरियं । काभि, सामान्येतरभावनाम: मामान्यभावनाभिमेश्या- दिभिर्विशेषभावनाभि प्रनिननं पयशो नियमिताभमहानताभिकारोक्ताभ- रिति भद्रम् ॥ ६६ ॥ इत्याशाधरविरचिताया स्वोपज्ञधर्मामृतसागारधर्मदीपिकाया भव्यकुमुदचन्द्रिकासजायामादितत्रयोदशः प्रक्रमाञ्च चतुर्थोऽध्यायः समाप्तः॥४॥ . - अथ पञ्चमोऽध्यायः अथ शीलमप्तकं ज्याकर्नुकामस्ताद्वकल्पभूनानि गुणवतानि तायलायति- यद्गुणायोपकारायाणुव्रतानां व्रतानि तत् । गुणव्रतानि त्रीण्याहुदिग्विरत्यादिकान्यपि ॥ १ ॥ टीका--तत्तामादाहुमुवन्ति । स्वामिमतानुसारिण । कानि, गुणवतानि । कति, ग्रीणि । तानि, दिग्विरत्यादिकानि दिग्विरतिमनपंदण्डविरति भोगोष. भोगपरिमाणं । अपिरामद मिनपटोक्तम्बरकर्मज्ञापनार्थः । यस्मात् भवन्त्य • मूनि प्रतानि । परम, गुणाय। कोऽर्थ , उपकाराय के पाम्, अणुवतानाम्॥३॥ कि सहिग्यतमित्याह-- ·परमोध्यायः । १२७ FRAN यत्मसिद्धरभिवानः कृत्वा दिन दशस्वपि । नात्येत्यणुवती सीमा ननस्यादिग्विरतियनम् ॥ २॥ सा-पान् । किताब गुणवतमियर्थ । मामांगी हिनदी नाम्यपि धर्मः भीमादिवताकि नाम विग्विानि निशु विनिर्मिमिनमानी बहियांनादाननियति । परि पलायनि मातिप्राय गरतिया,अशुपती म महारती नाप पर्वाभरिमविरमान मिनिपान चमके भधारामं पारिरियमुपरः । को भाग्येतिपीमा मयांदा । किरा. प्रतिपचापीमा बागु.ति. दासु । पिशारदादेवरियाविपि धावीपमापकाल चापि भितान गगुदमचादिभिव.. विधि, प्रतिदिग्विनमर्यादाया दातानुध प्रतीम. ॥९॥ মিশালিসামথি মসিগাথা- दिग्विरस्या पहि: मीनः मर्यपापनिवर्तनान् । तप्तापागोलकल्पोऽपि जायते यतिगृती ॥ ३॥ का जाप भवनि। पूरी । किन निवन हाती पारामा सर्वपापनिवर्तमान निधूनहिमामि भोगापभोगदमियो निवर्तमान विमणार निवारणादा... परनामा, मामा प्रतिपसमपारापा । या निमिया मिति गुणवनमfairst गृही, मसापोगालपोक्सिriभारम्भगिराध गमणभोजनारमादिवियागुजीबापमान ।। एनसपचार- दिग्वनोदिनमनपायोदयमान्यतः । मानापोऽसपमोहे गरिन्पणुयतम् ॥ ४॥ होगाला RRENTER निमि. म. माविमा ममा भवनि RINTRA n, Mytir ftir । शिशिर, ARARIES

·+-
।
१२८
मागाभागने-
प्रत्यायामागायनाग्मिोरपति । एमाल, विशाल विनो-
बिगुबमान बनाया प्रमाणामावरगापमानामु:-
पम्प लिन माग्यममी का पनामादिग्विनिमन्तरीकृतना
बरानाकादि..."
दिगिनिनारामार-
सीमविस्मृतिमधिनियंग्मागन्यनिक्रमाः।
अज्ञानतः प्रमादादा क्षेत्रद्धिम तन्मलाः ॥ ५ ॥
टीका-भवन्ति । के ने, जम्ममा दिग्यतानिवारा. । कनि, पम् । कयं.
सीमविस्मृतिकार्यभागम्यतिथ्मो धोभागमविक्रमस्तियगमागम्यनित्रमा क्षेत्र
हरियति । कम्मान, अजाननः प्रमादाति मझेपः । इतो निम्नर-तत्र
सीमविम्मृति-नियमितमाया अज्ञानतो मायपाटवमन्दहादिना प्रमा
दादाऽतिग्यालरवान्यमनम्कावादिना स्मृनिभ्रंश । नयाहि-केनचि पूर्वस्या
दिशि योजनशतम्पं परिमाण कृतमामात् । गमनकालेग स्पष्टतयान स्मरनि
किं दात परिमाणं कृतमुत पशागत तम्य नव पशाशतमनिकामतोऽतिचार।
पातमतिकामनो भन्न मापेक्षावनिरपेभन्वाग्वैति प्रथमोऽतिचारः । अत्यादि
उध्वं गिरिनशिम्बरादे . अधो प्रामभूमिगृहकूपादे , नियंपूर्वादिदिशु ये मी
भागा नियामतप्रदंशाम्नेषा म्यतिक्रमाः। लइयनानि ।एते चप्रयोऽनाभोगा-
तिकमादिभिरेवातिचारा भवन्ति । अन्यथा प्रवृत्ती नु भङ्ग एव । क्षेत्रवृद्धि -
क्षेत्रस्य पूर्वादिदेशस्य दिग्विरनिविषयस्य न्हस्वस्य मनो वृद्धि परिमादिक्षे.
पान्तरपरिमाणप्रक्षेपेण दीकिरण । तथाहि--केनचिपूर्वापरदिशोः प्रले
योजनशंतं परिमाणीकृत्यक्य क्षेत्र गमनकाले घईयतो तसापेक्षवादनिचार ।
यदि चाप्रणिधानात् क्षेत्रपरिमाणमतिकान्तं भवति तदा नियन्निव्यं झाते वा
न गन्तव्यमन्योऽपि न विसर्जनीय. । अथाजनया कोऽपि गत स्यातदा
यत्तेन लब्धं तत्त्याज्यामिति पञ्चमः ॥५॥
अयानर्थदण्डवतं लक्षयति-
पीडा पापोपदेशाचहाद्यर्यादिनाऽगिनाम् ।
अनर्थदण्डस्त त्यागोऽनर्थदण्डअतं मतम् ॥ ६ ॥

·पचमोच्यायः। १२९ . टीका-मतं सम्मतं मां ।किनन् , अनर्थदण्डमनं । किंमत,तस्यागम्न- स्थानदास्य वर्जनं । यः किं, योऽनयर किं, पी पीचर्म । के, अदिनां मम्पावरजीशनो, पापोपदेशाचः पापोपदेशहिंसादानदुच. स्थपायामममारचर्यालयापार । कर्य, विना । कम्मान, देहापान स्वस्थ स्वकीयजनानो वा पारिवाहमन प्रपोजनात् ॥ ६॥ पापोपदेशस्वस्प तदिति चाह- पापोपदेशो यदाक्यं हिंसाकप्यादिसंश्रयम् । तजीविभ्यो न तं दधानापि गोष्टया प्रसञ्जयेत् ।। ७ ।। टीका-भवति । कोमा, म पापपरंग । यकि, पदास्य । विविशिष्ट, हिमागप्पादियथा हिमा मृपावादादिभिः अपिवाणिग्यादिभिधप মৰখী ঘর বাঘা বিমঘ। মিলি থাই ও না दिग्धामा भारम्भा उपमा इनि पाल्येयं दधान मगारलोयाशयमा- पाता: किमुपविष्टास्तिएतयारिम्पेण न सम्पादयेना बोली,भमर्थन सार्थीक, पापोपदेश। भ्य, समीविभ्य प्याकचोरादिस्य. খাঙ্কিাশিম। সাথি সমযস ল ন ম যায় ममधे कामावतारयतामा करो, गोष्ट मकथायाम् ॥.॥ हिमोरकरणामपरिहारमाह- हिंसादानं विषाखादिहिंसा स्पर्शनं त्यनेत् । पाफार्थ च नान्यादि दाक्षिण्याविषयेऽर्पयेत् ॥ ८ ॥ शा-सा पूर्यादनाmहिमांपकरणामा एन मादान माग्यमायामरमाम व पार्टी वियादिमा रिता. मानित गरमपहरणपरानो हिमांगानो प्राणिERIN. at नान विशाखाविधिमापनाग नापियामी। सन, मायादिवहिपामुगगनला। बिमर्थ, का प. मानिमिता,दारियाशिये पापसमापियाम्पत्र ॥ मुत्यपध्याययोः पर परिक्षा चार-

·No text on this page.

·पबमोध्यायः न -AM makaren Pr लस्य चानस्य पायातं स्थयमागरउन. वाटादिना प्रतिबन्धं विफर नाच. रन् । भरियाप जादिना विध्यापनं विफलं भामरेत् । भम्युनो अलाय मेर मेघनं भूम्यादी प्रक्षेपं विफल नाचोन् । भूगहा बनम्पनीनो छदादि पदनएमपुष्पफलोटनादि विफलं माचरेत् ॥१॥ सहम न मरद्वयर्थ न परं मारयेन्पहीम् । जीवनजीवान स्वीकुर्यान्माजीरशुनकादिकान् ॥ ११॥ का-न गरेरणादिण्यापार न र्यात । किरिशिष्ट, प मित्रयो- जनं । विन, नहरच दमापननादिवदेवं नया म माग्यन पररणादिया- "पार न मारया । कपर भृत्यादिकं । वर्ष, ग्यर्थ वृथा । म स्वीकार परिगृहीयान। कान्जीवनजीवान् प्राणिघातकप्राणिन. । विनिदान. माजरानकादिका विधालमण्डलभकुलापुटपमृतान् । प, नियमेन मा. यतोऽपि मामरायर्यादिग्यथं ॥11॥ এলাসিন্যাথোমা- मुश्चकन्दपकाकुच्यमाखाणि तदत्ययान् । अगमीक्ष्याधिकरणं सेप्पार्थाधिकनापपि ॥ १२ ॥ का-मुघायदनदविरतः । कान्, तरययान् नमामिचाहान विशिष्टान्. पांदीन पत्र बर्ष कामानदेगुग्णप्रधानो काम. योगोऽपि कनों रागोदेवाप्रमोsineप्रयोग हत्य दिनि रमायो निनो निपानामामामन्यान् । शितल भून. पनानापावरचरणमुखबिकit सति TT साचारिवि पामार महाव. पीयूयं । महासो भडिमारपन व महिमा कायापारयुग मित्यर्थ । एप Ti द्वापि प्रमादयोपिरमेनियामक गुषमापा. दीनि मुगपरोमासचिनभाषी पापामा भारी पायमल या दबपि भ प पापादपिरतीचारो मारमा पाईपग- पम्पादिनि माय । मर्मचाधिकरणं प्रपोजरममारय मा. बन करणं । सामपि समारत,याना में प्रयोगमामि - .-

·दिलक्षणमित्यर्थतामा भूमे खातं खनन विफलं नाचरेत् । अनि
--
ऋते में भव । यदि वा अनि पाडा यातना चना भवं रोई रोपति
अपरानिति रद्रा दु बहतुम्तन हत तम्य वा कम । आन च रदं च आनं-
न दुश्रुतिमपध्यानमारीद्राम चाचियादिति पाटे तु-दुःयुति कामादि-
दिविषयं, आतं वरिवाताग्निजातादिविषय, रौद्र वा नावियादिति
टीका-नाचरत ने क्योदनदण्डविरत । का, प्रमादचा। फिरूपा,
विफर मियादि। विमल नियोजन श्मादीना मातादिरिफलभूननवा-
मागारपर्माने-
विनमानुककामसिायनश्रुतिम् ।
न दुःथुनिमपयानं नातंगदान्य नानियात् ॥ २ ॥
सो-नालियाग नानुगत प्रमाणादाणामी मग
येदिगण । कोया, भनना का प्रति डीसी, निपारित
कामध मन्मयो दिमान प्राणानिपात कामादमे में भारी यो भागमा
दीनां ने काहिंमायो:यां मियागो मानि मामहिमायोनि ननि
খান মালিসব স্কামনা বাসনা। দিঘর্ম নেই।
आरम्भपरिप्रगान गातानाति मायामिथ्यावर
ब्रह्माइनाति मत । मदनान यांना मानगो गुरुरियादिग्रन्यः । रागमा
यशीकरणादिनन्य । नेश भ्रनिराफर्णनं उपलक्षणादर्जनादि । निम्म
मनमः कालु'य गगद्वेगवायंगशिमझालयं नम्मांतीनि चित्तकानुन् ।
मा चामी । कार्माहमायन,निश ताम् । न सान्वियादमा । ति
अपल्यानं अपकृष्ट भ्यानमकानाचतारा । पि, आरोग्दान जा
दु
रोदे ने भान्मानौ बभावी यम्य नहानरोदाम भारी विकल्यमित्यर्थः ।
शास्त्रश्रयणलक्षणा, अप यान न नरेन्द्रपचरयाप्परोविद्याधरीपरिभोगा
।
व्याख्येयम् ॥९॥
प्रमादचर्यालक्षण नत्याग च शाकद्वयंनाह-
ममादचयो विफलक्ष्मानिलाग्न्यम्भूरुहाम् ।
ख) तयाघातविध्यापसेकच्छदादि नाचरेत् ॥ १० ॥

·परमोध्यायः। A- सत्य यातस्य याघातं यमागत' मवादादिना प्रविधि विकल नाच- रत् । अमेर्विध्या जलादिना विष्यापन विफलं नाचरेत् । भम्युनो जलस्य मे पचनं भूम्यादा प्रक्षेप विफलं भाचरेत् । भूरहो पनपनीनो दादि घेदनपत्रपुष्पफस्पोटनादि विफलं माचरेत् ॥१०॥ नन न सरेयर्थ न परं मारयेन्महीम् । जीवनानीवान स्वीकुर्यान्माजीरशुनकादिकान् ॥ ११ ॥ टीका-न सरे माचरणादिग्यापारं न कुर्यात् । किविशिष्ट, व्ययं निष्प्रयो. जनं । किंघम्, नाच क्षमापननादिवदेवं तथा न मारयेन् करचरणादिल्या. पारं न फारयम् । कं, पर भृत्यादिकं । कथं, व्यर्थ वृया। न स्वीकुर्यात् न परिगृहीयाम्। कान्. जीवरसीवान् पाणिघातकप्राणिन. । किविशिष्टान्, मारिशुनकादिगन् विडालमण्डलनकुलगुरप्रभूतान् । कय, नियमेन फल- वनोऽपि माममा कुर्यदिश्यथं ॥१॥ भनयतातिचारपरिहारमाह- मुञ्चत्कन्दर्प काकुच्यमीखर्याणि तदत्पयान् । असमीक्ष्याधिकरणं सेव्याधिकनामपि ॥ १२ ॥ टीका-मुघदर्जयेदनदण्डविरतः । कान्, सदस्ययान् तातानिचारान् किविशिष्टान्, बन्दर्मादीन् पम् । सर्प कामस्नरंतुम्नाप्रधानो पाय- योगोऽपि कन्दपों रागादेकाप्रहाममिश्रोऽशिष्ट राषप्रयोग इत्यर्थ । कालप्यं बुदिनि कुष्मायो निपातो निपातानामानन्या । कुतः, अमितं पुति भून- पनीरनामाकरचरणमुखाधिकारः पचनाति पुष सहकाचादिनियाभाक् सदाय कौतुपा प्रदासी भकिमावचन व भडिमोपेनकापण्यापारप्रयुक्त मित्यर्थे । एष पूर्व दापपि ममादर्शविरतरनिवारी । मग गुमाया. एतानि मुरारोऽनागषितभा पाचारस्तस्य भावो धारणायमसायासंब. बहुप्रगपिय । भय र पापितविरतरतीचारो मान्वय सनि पापपरेस- सम्भवादिति नृाय । भमोद पाधिकरण प्रयोजनमनासीय कार्यपाधि- येन फरणं । यथा बहुमपि क्रमानयत, यावजा में प्रयोधन ताप यामि - ·सागारधर्मामृते- शेषमन्ये बहवोऽपिनः मन्ति तेऽपि यन्ति अई विकापयिन्यामीजन- नालाग्य बहारम्मतृणाजविभि कारयति । एवं कारटकारावादिनी वायं । तपाहि दोपकरणं हिमोपकरणान्तरेण संयुनं धारयति पया मंद- मुल्मलेन मुमलं हलेन फालं सभेन युगं धनुग शरान इत्यादि । तथा मति प.कधित मंयुनमुलमलमुपदिकमाददीन । वियुकेतु तस्मिन् मुखेन पाः प्रानिपेष्टुं शक्यते । एनदिमोपकारिदानविरतेरीचार । सेश्यायाधियो सेग्यम्य मांगोपभोगमक्षगम्य उनको पावानर्थस्ततोऽधिकम्य तम्य का भौगोपभोगानयमिन्यर्थ । अवार्य सम्प्रदायः यदि बनि ग्नानमाधनादि तस्मायाम कार्दानि गृहाति नदा माम्यन बहर म्नानापं नागादी गजनि । तसभ प्रकायाप्कायिकादियोऽधिक म्यान व पुरते सतो गृह एव म्नानम्य । तदसम्भव तु नमादिभिगृह पत्र गिरी पदिला तानि मर्याणि माधयिचा नागादितो निविष्टा गाजिनामेनानिभि नाया । नया ये पुष्पाणि ममनि मम्भवति नान परिहरेदिति म बायाभति पोऽपि प्रमादविरतानिमार ।। भय भोगपगपरिमाणान्यतृतीयगुणवतम्बाकरगविधिमार- भोगाव्यमियान मेव्यः समयमियन्नं मदोपभोगोपि । इति परिमायानिन्छम्नायधिको तन्ममावतं श्रयतु ।। १३॥ -प्रयत न होमी, गणपती । समतो. मेरमंगयो मामिण मन्त्रमा मधमंन बस मन वान नवमात्रा भागंगभंगमागम यथ । दिन भनिन भनाभन l भोगपती शिधी मायायायायामशाना- पानी। !ि परमाय Fifeng . मित्र xि in l मुमत व विशिगुथन । नाप : समान मननिय भागामियया ममप Info 4मयोमाराय du भग +4 मका, ममर R OR 1 बस्वमन्त्र या जिमममरमर समय-ययन कान' ·परमोध्यायः - प्याल्याश्चियं मामयश । मेम्प मी, भयं भोगन, मपा। किसान्, इमान् एतावान् । क, मम रिविशिष्ट, सतया सभोगोऽयं समय- मिपमेपो मय पे रोगोऽयमियाम्ना ममयमियन्तं मया म सेन्य निहितीयं । एतयोरपि पूर्ववमाया ३१॥ भोगापेभोगयोक्षण सापागस्य च पायमोदिकस्य नियतकालरप सम्माविशेषावारे- भोगः सेव्यः सदुपभोगस्तु पुनःपुनः सगम्बरवत् । तत्परिहारः परिमित कालो नियमो यमच कालान्तः॥१४॥ का--स भोगो भव्यते । प. मारवार सेव्य सेप्यते भुस्वा पुनर्न मुग्यत इयर्य 1 किंवत्, सम्वत् उपरक्षणान्मास्यवादननाम्बूलादियथा । सदरभागी भण्यते इविशेष। य: पुन पुन सेग्यो भूगोभ्य. सेव्यते मेदिवापि पुन सम्भते एयर्ष । किंवा, भापरवम् भत्राप्युपलक्षणार- साभरणामिभ्यादिर्यया । भयवा गम्भावनि भोगीरभोगलक्षगपोर्यपा. मरयमुदाहरणे उदाहरणस्प दिएमात्रप्रदर्शकमा । एवं सपोर्स शगमुग्णा सत्यागविशेषको सम्भाविशेषप्रकाशनार्धमाह तदित्यादि- म्पपदिश्यते । कोऽमा, तपरिहार किं, नियम । नियम इनि सम्भया पवन्हियते इत्यर्थः ििवशिष्टः, परिमितकाल. एकनिष्पादिसंख्यापरिधिदिवममायादिसमयः। तथा पदिश्यते । कोऽमा, सम्परिहार। किं, यम पम इति नाम्न- व्यवडियम इत्यर्थः । किविशिष्ट, कान काली मरणमन्तोऽवमानं यस्य म कालानी मरणपर्यन्त एयर्ष 1 ग्रमपानबहुषधरमादविपयानिष्टानुपसेम्याग्यागमनपशकमप्यधान्तभी- वपिनुमाह- पलमधुमघवदखिलखसबाहुपानप्रमादविषयोऽयः । त्याग्योन्यथाऽप्यनिष्टोज्नुपसेव्यश्च वतादि फलमिष्टम् ।। रीका-याम्यः प्रन्याल्पातम्प, कोऽमी, अर्ध इन्द्रियोपभोग्यो रसः । केन, भौगोपभोगररिसंस्थानयनिना । किंविशिष्ट, प्रमेयादि-प्रसा ·. ARRANurna १३४ सागारधर्मामृते- द्वीन्द्रियादिजीया. यहय प्रघुराग्यसम्यावरतीया: अमाश पदय प्रमययम्नेषां पाती असयाघाती अमघानो बहुधातधेत्यर्थः । प्रमादो धर्म- भ्रंशनोपायः । श्रमबहुधानी व प्रमात ग्रमयदुधातप्रमादाः से विषया यस्य स ग्रमबहुधातप्रमादविषय । फिविशिष्टोऽग्विण मर्य । किंवत्, पल- मधुमययत् । यथा अमघानाश्रयावापिनिन न्यग्याने, यथा बहुपयाप्रयः स्याम्माक्षिकं स्यग्यते, यथा च प्रमादाश्रयागमय यग्यते तथा यथासंग असघानापाश्रयो ग्याज्य इयर्थ । तप वमधानविपयोऽन्य मुपिरमार्थ नालीनलपलक्यामृणालनालप्रमुखमागन्तु जग्तूना मम्मूस्लिमजस्तूना र योग्यमध्यावकाशं नया बहुजन्तुयोग्यम्धानं केतकीनिम्बानारणिशि पुष्पमा धूकविक्ष्यादिफलादि । यस्तु । यहुपातयिश्या गुहवीमणकालशुनागर मेरादिकं । प्रमादविषयो दूपिविषभारिकाधनकादि पातु । पसेन धनार्थ करण्यापाराणामपि ग्याज्यायमुकं प्रतिपनध्य । तथा म्याग्यो धर्माधिना। कोऽमी, मविलोऽयं । किविशिष्टोऽनिष्ट । कथ, अन्यथाऽपि प्रमपातापनि पयोऽप्यया योऽनिष्टी यदा यस्याप्यनभिमत प्रहनियामको न भवति सोऽपि तदा प्रत्यायेय इत्यधं । तथा न्याय । कोऽमा, अग्षिणोः । किविशिष्टी, अनुपमैग्य इष्टोऽपि शिष्टाना शीलनायोग्य निणयप्रविष्यमा भरणानिधारमालामपुरीपमाभि । पतनलाल्यानम्याप्यभिमतापरे नुष्पमुमेन करणीयम्य गमर्धयते प्रतादि फलमिमिति--वियामा मयति। कि तर, फल माय । शिविशिष्ट, एमभिप्रेतमभ्युपयादिक । कामात. सतार योग्याषियावभिगम्धिनापा किन ...॥ रानमेवा मध्यवदाप्रमियरमाण दर्शयनि- नालीगरणकामिन्नद्रोणपुष्पादि ययेन । भामन्म नहुना चर्प फलं मामय भूपमाम् ॥ १६ ॥ का-नया धर्माची कमालीपाति आशिाम एक बामनियमनाच, भाग पा. या सामान पनिent, nीननमा Aime, am सो समयमामामावि । Am, मो मालागाnिterta - ·पञ्चमोध्यायः। ----- -rum - भयति पदोऽसी, धान. मरक्षणे वधः । केगो, भूया बहुनराणा नदाधि. सजीवानाम् ॥1॥ उनमेषाय प्रतवारी पुनर्विशेषतोऽभिधत्ते- अनन्तकायाः सर्वेऽपि सदा हेया दयापरः। यदेकमपि न हन्तुं मटतो इन्त्पनन्तकान् ॥ १७ ॥ टीका-हयाः प्रयाण्यया । सदा नित्यं के, ममनवायाः। कति, विक पापरःभनुकम्पाप्रधान: भावक । पुन, पाह-पपग्मात् । इम्ति हिमरिन । कोऽमी, पुरुषः । कान्, भनम्नकान् भनम्नप्रमिताम् जीवान् कसदेमात्र जादापय विवक्षितावादनम्नान ने कायाच जीवानि विग्रह । विशिशिर प्रतः ।किहम भक्षणादिवाण मारयितुं । तमननाय । मिकि. शिष्ट, एकं व्यवहारेणवयमपि कि गुमर्मादीन् । एमे चामतजविरपलभित कायो का मेऽमस्तकाया मूलादिप्रभवा वमम्पनियायिका तथा हिमना भाईहरिमाप्रभूतप । भला भार्यकादिव (1) अभूतप । पर्वमा दे. मात्रादयः । सपमा पलाण्टुपूरणादयः पन्जा' साहसीकर लासादय। बीजमाः शानियोपमादप । गरिमा मियाजाभाव एवोपनिषनारा । उप-गुलापोरीमामा परवीगी- अरसा परिठमा च भणिया पत्तेया शतकापाय॥10॥ आमगोरससम्पृत्तः द्विदलं मापशोग्नवम् । पस्तिदलितं पात्र पत्रमा प नाहरेत् ॥ १८ ॥ रा-मारे भक्षयपार नित, विदर्भ गामाधाम् । विराई, भामेयादि-मामेभानपिन गोरसेन सारण एमा प्राधिन शीरादिगम्भूतन मोण चपन मीलितंरिगमलनाबाधिनमा. गमे भूपने । सयामाहरन् । किनर, हिदलं । विशिएं, अमर्ष पुराणं । प, माया मायोमहणाराणस्यापि निहालाणी भूमाहियादेगा. सामायापनि । तपानाहरेत् ।रिता, दिदकिनि.. लिमाभासदा, मु प्राविहि गुहादीनाममा महत्व

·No text on this page.

·पवमोध्यायः।
MAnna-nA
LA
LA
पक्षयामि तस्यैष सचेतनावात् कटान भक्षयिष्यामि वरयातनावारिति
पुथा पर वादिकलं मुख प्रक्षिपत. सचितरप समितिमा
रोमाहितीयः॥n
मम्मि सेन मरितेन पतिकोण विभनमशग्यं मूक्ष्मजम्नुमिपर्य।
अपवा सचित्तावल तासमिधं पया भाईकदाडिमाधिभटादिमिश्र .
णादिकं नियमिव पषधामादिक भयमपि पूर्ववइतिचारस्नीयः ॥ ३ ॥
दुष्पकं माननगुलभावन भतिद्वनन वा दुई प मन्दरा
दुप्पर, सार्वस्विचं पृथुक्तालयवोधमापूलमालादिकमामा-
অনামিকা। যা ঘষছিল লস বা না,
मप्यपदस्ति । पृथकाईपापा सिमिसमापवावापदाच चना
चरममिति मुजानायविचारधनु.॥४॥
भभिषा पाचारादिवर्ष वा वृष्यं वा । परमप्यतिकमादिनानिचार
पथमः ॥५॥
चरित्रमारे पुन, मचिनावादाराणामनिचारापपानामिरगुनए.
पाम पपारणे मचिनोपयोग इन्दिपमापरि तानिएकोषो । रा.
सरलीकराविशारे wिeenivasia
भना हामी पपा-विषयविनोऽनुमाउनुस्मृनिरतिलोम्पमनिया.
भवी । भागोपभोगपरिमा पतिपमा पप्पम्ने ॥ १॥ पिपरियो
दिपकम्पेषियेषु अनुपेक्षा मारो विषयानुभवातोनातीकारे जाते
पुपरभीसमागम्भाषणामिनाचनरूप मम ॥ भनुम्मा ARY.
मवातप्रतीकारे आनेऽपि पुनः पुनर्विरण मान्दर्यमुबमाचनुचिमा
ममत्यायनिरनुमानिचारः ॥ अतिलीय अनिहिल जातभर
पुनः पुनातानुभवासायर्ष सिसकामिनी भोगादानिया REP
शायनुभयो नियनकारिया भोगोपभोगारनुमति Rer
मायाऽनुभवति, मरनासनीकारतरातोऽपिचर लिपि
माथे पोधात नियमीता एष।
मे श्रीमोमदेववाभिमता - Twins बिसि अनुसार
मिस mationR. माशातसंस्थानिकार ॥१॥

·- सागारधर्मामृते- युर्वेदे प्रसिद्धरवात् प्रससम्मूठेनस्य च रटत्वन सामाग्यमानावादभोग्यता एनन स्वानामपि तेरो निषेध उक्तः स्यात् । तथा नाहरेत् । तिन... शाकं पत्ररूपं हरीतकं न तु फलादि । तत्र तपरजन्तुभूयिष्टवान् । वर्षासु तदा अपस्थावरसंपनिबहुलन्यापनशास्यास्पफलरवाच ॥ एतहतस्य विशेगदानृशंस्यमिधारवमुपदिशति- भोगोपभोगशनात्कृशीकृतधनस्पृहः । धनाय कोटपालादिक्रियाः ऋराः करोति कः ॥१९॥ टीका--क करोति न कोऽपि विधातीत्यर्थः । किविशिष्टः, की. नस्पृहः स्वरूपीहनद्रावणाभिलाष । कस्मात, भौगोपभोगगनात भोगेश- भोगयोविवेकलेनापीकरणात । का कोपालादिकिया: सभापदिा पीनपालीककादण्यापारान् । किविशिष्ट काः प्राणिपाता। किमयं, धनाय व्यायम् ॥१९॥ भोगीपभोगणतानिमारपलक्षति- सचित्त नेन सम्बदं सम्मिश्र नेन भोजनम् । दुप्पामप्पभिपर्व भुतानोन्यनि नद्मतम् ॥ २० ॥ टीका -नि भनियति भावा । नत, नमनं भोगती माणन | featणा मुसानो यान । किना, भोजन भुगतान बनमा भाग कि, मषित ने मार मम्मित मचिन मम्मि मगर TEA । भनि । म RATu riter : sat । गामात पारिता FAN दे:पत्र ना माना FANAMEThr मादिना प्राmuft INR IM र माप Eि ARRArt मा गए मनाnisatile frist. संड मारिता मानिrINE | om at - ·पवमोध्यायः। म्यक्षयामि तस्थप सचेतनवा कराई मायाम लम्याचमावादिनि सुपा पर बरादिकाल मुख प्रक्षिपतः पविनयकाय सधिनिषद- रोमाद्वितीयः॥३॥ मम्मि रोम परितन पतिको विमनमश मूक्ष्मयानुकमिग्यपः। अपचा सचित्तशव ममि, पथा भाकदाधिमाजभिटादिमिधं पूर. णारिक निलमिभं च यवधानादिकं भयपि पूर्ववनिधारस्तृतीयः ॥ १॥ दुपकं मनातालभावग भनिनेन वा दुई पकं मन्दप दुप, तवादिप्रं पृथुकनालयापमरथूलमालादिकमामा- पहनरिम्पायवायकरण । तया पावतशिंगनाममन नाता तपास मप्याम्नि । पृपुकापाता किसिमसमारपालापावाच नमा. समिति शुलामापतिचारधर्म.।। ॥ अभिष पापीराविया पप्प वा । अपमातिकमारिमानिचार पथमः ॥५॥ चारित्रमारे पुन. परित्तामाहाराणामनिचारापानमामिरगुरु एत. पामध्यबारणे सचिनोपयोग इन्दिपमरवृरितारिकोपों का पान् । मनीकारविधान पापलेपो भवति । तिनं परिहरंयुरिति।। भार मामी पपा-पिपवितोऽपेक्षाऽनुग्रतिनिलयमतिनपान. भी भागोपभोगपरिमा पनिमा पर गयो । १॥विनित विषपे विषेषु अपेक्षा भारी विरानुभवादनानीबारे जानेऽपि पुनरमीमासम्भापणालिमापनस्प प्रथम ॥ अनुस्मार. भवात भतीकार लेपि पुनः पुषिपाणां मुबमानवाचित ममायामनिवारविचार ॥ नियं निहित परि मावि पुनः पुमानगुभवावाच ॥ अनि कामियाभोगादतिया mar INDIभो नियतकापि पराभोगोपभोगारनुभवनिरा भवा- मायानुभवनि, पुरनानीकारलानोऽतिकार पिचर प्रो परमारनपया रसिंगाला एक was श्रीमोमईएशाभिमता-पाए FANS अनुसम्पर. मियोः ॥wtiente नमालिकाम् ॥ 1 MIT ·- १३८ सागारधर्मामृते- सितारपराधार्य -मांगोपभोगमाघनं यदन्यं नदुपार्जनाय यधर्म मान्न दपि भौगोपभोगननोच्यने कारणे कार्योपचारात् । नन· कौवादनादिन. रकर्मापि ग्याज्यं । नत्र बामग्यागलागे मोगोरभोगने अजारजीविका- दीन पदमानियाराग्यदिति । नदचार । लोके सावधम्र्मणो परिगणनस्य कमास्यग्यान । अपोच्यने अनिमन्दमनिप्रतिपत्ययं तदुग्यने ताई तान् प्रतीदमयन्तु । मन्दमनीन् प्रति पुन पाहुनानविण्यार्थयागोपदेशेनैव तार- रिहारम्य प्रदर्शितावादिति ।।..॥ एतदेव श्लोकत्रयेग मंगृहमाह- व्रतयेत्खरकर्मात्र मलान् पञ्चदश त्यजेत् । वृत्ति वनग्न्यनस्फोटभाटकर्यन्त्रपीडनम् ।। २१ ॥ निलाञ्छनासतीपोपी सर शोपं दवपदाम् । विपलाक्षादन्तकेशरसवाणिज्यमाङ्गरुक ॥ २२ ॥ इति केचिन्न तचारु लोके सावद्यकर्मणाम् । अगण्यत्वात्मणेयं वा तदप्यतिजडान मति ॥ २३ ॥ टीका-नयेत प्रत्याख्यायाच्यावक । किं तन्, सरकर्म मर कर प्राणि- बाधकं कर्म व्यापारं । तथा त्योत् तद्रती । कान्, मलान् कर्मादानसम्मान। कति, पञ्चदश वृत्तिमित्यादिना निर्दिष्टान् । क, अत्र मरकर्मयते । अत्र तावत् वृत्ति जीविका स्यजेत् । के, वनान्यनःस्फोटभाटकैः बनं चामित्र अनब स्फोटश्च भाटकं च ते पञ्चभिः । तथा यन्वपीनं त्यजेत् । तथा निर्माम्बवनासतीपीपी स्यजेत् निलाउन चामतीपोषति इमः। सपा सरःशोर स्यजेत् । तथा दवा दवदानं त्यजेत् । सया विपादिवाणिज्य- पञ्चकं त्यजेत् । किंविशिष्ट, अभिगक । प्राणिशाधकं ॥ तम वनजीविका शिक्षस्यान्टिन्नस्य या वनस्पतिममहादेवियेण तया गोधूमादिधान्यानो घरहशिलादिना पेपणेन दलनेन या वर्तनम् ॥ १॥ अमिजीविका महारजीविकाल्या पसीधनिकायविराधना हेतुना भारत करणाशिकमणा जीवनं ॥२॥ - ·पचमोध्यायः । भनोजीविका शवटजीविश शस्टायनवादीनो पय परेण वा निपा दनेन वाहनेन वित्र वर्णन वृनियंभूनप्रामोपर्निका गवाहीमा च बधादिहेतुः ॥ स्फोरजीविका उहादिपर्मणा थिाकाथिबापमानना जीवन ।।४।। भाटकजीविका शवटादिभारवाहनमूर येन जीवन ॥५॥ यत्राहायम निलपत्रादिपीडम निदिक दवा महिप्रतिप्राणम् । तकमणध पीनाय निमादिक्षीदानदातमधाताच दुष्पं ॥५॥ निर्माममं निरनिकर्म अपमानांगावधादिमा आधिका । मिi. इन मिनरासाउनमहायपोट ॥.॥ भमतीपोपः प्राणिनग्राणिपानी भाटिमहणार्थ दागोपथ ॥4॥ साशोचो धाग्यवानाच जलासययो जारण्या पण मित्र जयप नरनामा प्रगानीमारितामा च पण जीवनिकायामा पालन पचदानं दावास्तृिणाविरहना वितरणं । नच फल मिरपेशामापासून चौलियालम यापनामुष्यते । पुण्यदिन पपा पदीय माणका अपनो मम यो दशेरवा करणीशनि पुण्यनुयामि . दाहे पनि मरणांनुरोपावभरनीति क्षेत्र वा गापयामि बिना मजापोनिधी पन.एष ।। ..। पियवाणिज्जावानवामित्रय ॥१॥ लाभावाणिग्य लागिएणं । लाक्षापा सूक्ष्मत्रमजनुभानामतापि. पालनामाविमाभाविना योनिभागाणेन राणमन किन्दामा मालिप्रभूनानी बापाचाहनुवेर गुग्गामापा भानापन मन समियरय पापापावा॥ एसवानिय हाचारितापरवाना पुलिन्दारिपु पदामपt- या पाणिग्या या प्राणेनिपाई wि. तिमापरे नाशिपवियेन दोर . देशवापिदाक्षितिायः ।मत्र रोष ते पार ·~~ 1 १४० मागारधर्मामृते- रसवाणिज्यं नवनीतादिविक्रयः । नवनीते हि जन्तुममूगर्छन । मधुवमा- मघादी जन्तुघातोद्भवावं । मधेन मदजनकाय तद्गतक्रिमिविधातति सहित ऋयस्थ दुष्टत्वं ॥ १५ ॥ इति केचित् एवं मिताम्यराचार्या अरते । न तपार तदमुन्दरं । कुत, अगण्ययात् परिसण्यानुमशक्यत्वात् । केरा, मावकर्मणो सपापक्रियाण। क, लोके व्यवहारार्थिजने वर्तमानाना। प्रणेयं वा प्रतिपाद्यं वा । कितना तदपि खरकर्मग्रतमपि । कथ, प्रति उदिश्य । कान्, अतिजडान भतिमुग्ध युद्धीन् । जान् प्रति ग्रमपहुचातेग्यादिनवोकवादिति भाव ॥ इति गुणम सप्रकरणम् ॥१२॥२३॥ अप शिक्षापत विधानार्थमाह- शिक्षाप्रतानि देशावकाशिकादीनि संश्रयेत् । भुतचक्षुस्तानि शिक्षाप्रधानानि व्रतानि हि ॥ २४ ॥ टीका-संश्रयन् प्रतिपयत धावकः । कानि, शिक्षाप्रतानि शिक्षा पियो- पाशन, शिक्षाप्रधानानि प्रतानि शिक्षाप्रतानि । विशिष्टानि, देशापा. शिकादीनि देशावकाशिक, मामयिक, प्रोगधापयाम, भनिधिमंदिमागे । कथाभूनो भूपा, तिचा. शुनजानलोचनः । कुन, प्या- परमार भवन्ति । कानि, जानि प्रतानि । किविशिष्टानि, शिशाप्रधानानि । देशावकागि निहाया हायनि- दिग्यतपरिमिनदेशविमागेहास्पानमति मिनसमपम् ।। या निरागारकाशिक तत्यानं तमाः ॥२५॥ टा-निरा.प्रावियादिविभागेन निधि अस्ति । निरंपविधिमाश्यं, देगाhि fruar সামান্য নুন বিসাউ গায়াঃখান দাদা, मानपत्र परिमन् । ति नरमपित वारणम्य । पारि-रिने मनः प्रतिमामो गमित्र ·पथमोध्यायः। । दिग्यतपरिमितदेशस्तस्य विभागस्तम्काले स्वावस्थानविषयोतील. स्मिन् । किविशिष्टमवस्थानं, मितमम परिमितकाएं ॥ १५ ॥ तयतयुनं लक्षयनि- स्थास्पामीदमिदं यावदियकालमिहास्पदे ॥ इति सङ्कल्प्प सन्तुष्टस्तिष्टन्देशावकाशिफी ॥ २६ ॥ टीका-भवति । कोऽमी,धावकः । विशिष्टी,देगाववाशिकी। किं कुर्वन् , तिटन लक्षणहेत्यो शिपाया इति शतृन । कालपरिशिया नियनदेश सम्नु. सयावरयानेन देशावकाशिकतिवपरिमाणस्य लक्ष्यमाणयात् । किया, संहकरूप्य मनमा सम्प्रचार्य । कथं, इति । किमिति स्थास्यामि स्थिति करि. प्याम्यहं । हारिमवारपरे स्थाने । कय, इदमिद यावत् गृहगिरिमामा- दिमवधि वा । वियाकालं, इसकालं. घटिकादिप्रारदिमादिमात्र । किंति. शिष्टः सन्, सन्तुष्ट मामभ्यो बहिनिगृहीनतृष्ण मन् । दिग्वनयदायापि नियमितशाहभिमिप्रहण हिमादीनां च सर्वभो निवर्तमान फलवरपान अमुबासंपर्थमम्पादकवाथ भुनरो करणीयप चास्य शिक्षामा शिक्षा. प्रधामवापरिमितकारभाविश्वाचीच्यते ।म वरपेनरिग्यतषपातमीविकमपी. पतियतु तरवार्यादी गुणवनावमम्य भूयने तरिग्यतःपण क्षणापमात्रस्पेष विवक्षिावाविवक्षितावाश्यने । दिग्दनयक्षेपकरणं चाचागुणमनादिसंक्षेप कारणण्याप्युपक्षण मटव्यं । एषामपि मापस्यावश्यकतायावारियर संक्षेपकरणस्य भिमप्रताले गुणा स्युशति सत्याविरोध पात् ॥२६॥ ममतानिधारत्यागामाह- पुद्गलक्षेपणं शारदापणं स्वागदर्शनम् । पं सीमपहिर्देश ततधानपनं स्पर्जन् ॥ २७ ।। रोगा-स्यजेत् नानिमायार्थी । कि. पुरूक्षेपणाविषयक पुदल- पणं परिगृहीतरंगारवियमसनाचार्याधिनसरा म्यापारकाराणां चोर- भाप शारिरणं भावादापाषाशिकारे मारणमाहा- भीयानो भत्रिनुपालने शादामुपानन नामानिमारमियर्थ Ari ·१४२ सागारधर्मामृते- शब्दोचारण बिना आम्हा याना दृष्टी स्वरूपस्यानुशतनं समानुपानारयम. तिचारं । एतत् ग्रयं मायावितयाऽनिवारवं यानि ॥३॥ मर्यादीनदेशे म्धिन्वा ततो बहि प्रेक्ष्य प्रत्येव कुर्विनि ग्यापारणं । देशावमाशिम्मनं हि मा भूगमनागमनादिव्यापारजीनन प्राण्युपमर्द इत्यभिप्रायेण गृमने । मन म्वयनोऽन्येन कारिन इति न कश्चिन्फलविशेष । प्रयुत रम्यं गमने याप थविशुद्धगुण. । परम्य पुनरनिपुणग्यादांममिन्यभार दोष इति प्रेत्यप्रयोग नाम चतुर्थमविचार न्यदिति मांग योग्यम् ॥ २ ॥ ततश्चानयन सीमहि देशादिष्टरस्तुन प्रेग्येण विवक्षितक्षेनं प्रापण । नाहन मीमयहिश स्थित प्रेय प्रात हद कुरियानापन वा । एता वायुपनदिनया सहमामारा- दिना वाइनिनासम्न । म य-मापनम्य बने हि म्यादनिपारामा मम्-त्युपजीवम् ॥ २७॥ अमरूपिनस्वरूपम्यानुष्टान न म्यादिनि मामायिकस्यम्प प्रम्पपति- एकान्ने केशवन्धादिमोसं यावन्मुनरिव । व्यातुः सहिमादित्यागः मामायिकवतम् ॥२८॥ सा- भति । it, मामाथिकान ममाय रागाविमुन्द्रस्य मतः भयो हानाहाना लाभ प्रशममुखरूप म ममाय ममाय परमामाप गामाय प्रथा उनमम्यान या मामायिक गगमानुपु म पम्पतेय अपका समय भासमापदशम्नय नियुन. कम सामायिक परेम. ग्नपनाचा गुन.पा । निझपन घमामध्यानमा सामाविमामाक्ति मतमामानि कि परमरियाग मोहिमानीको प्रमनांगमागिना मा Inाना नाग परिहार गति न्यान्यानामा बाशिय मा मापत . minsयतिन info. मामार - .14.1पर मुना REnfierra. लिनमान [ARAMI isrumne. 't • 41 mins मुदि. 14 ala EMEN1111 11-14 ता. मात्र या it inst iter : Kirti - ४.4 गत .

·पचमोध्यायः। १४३ मया न माग्यने ताय माम्याध प्रचलिप्पामानि प्रतिक्षा करोनि ॥ (माधु. स्वनेग्यय साकल्यनेनि पाठभेद.)२८॥ सामायिकभावनापमयं नियमययाह- परं तदेव मुरत्यङ्गमिति नित्यमनन्द्रितः । नक्तं दिनान्नेऽवयं नहावयच्छक्तितोऽयदा ॥२९॥ टीका-भादपदम्पम्येन्मुमुधु । कि तम्मामायिकयनं । छ, अनादिनान्ने मनंच दिन प नदिने तयोरम्ने निभावमाने दिवसावमाने त्यर्थ । कर्य, भवयं नियमेन । भथवा मास्तिवश्यं ध्याध्यादिपारतम्य पत्र भावन. कर्मणि तदपश्यं यथा भवति । किविशिष्ट मन, भनन्दित भमलम । पथ, नित्यं सर्घकाल । कुतो हनी., इति यतो भवति । कि तत्, नदेव सामायिक- मेष । किविशिष्ट, मुग्यहं मोक्षसाधनं । विशिएं ,परमुकृष्ट । परमप्रक- पंप्राप्तचारित्रस्यव साक्षाम्मोक्षदेम्वमिदं । एक नहि मध्याहादा तत्र भाव- पिसव्यमिति मायामिरमाह-दाकिदोम्यति । भावयेग्मुमुक्षुम्नादार ग्यदाम्यग्मिम्मयादादी कालपथ, पानिन पक्तिमय । निपमाला पम्पदाविहावने दोपाभावागुणसहावाच ॥ ९॥ सामायिकम्पन परीमहोपसगोपनिपात पनि नयोर्जया कि प्यान्यमि. थाह- मोस आत्मा गुर नित्यः शुभः शरणमन्यया । भवोऽस्मिन्वसनो मेन्यरिक स्यादित्यापदि स्परेत्।।३०॥ का-रमरेलू प्यायेबोडमी, मतिपयसामापिक. किस ति एनन् । यो पयो, भापदिषिनिसने परीपहारसम इत्य । एनेन प्रमियमसामायिकन परीपदीपमर्गा सौहायात्याक्षिप्यते । स्मितापार- भवति । कामी, मोक्ष, मामा भनम्तहानाहिबार । तया शुभ माचिपवान् । तथानिय अनायास भाषिप्रयाभावरूपवार । सपा THशुभारणप्रभावाभावाय तथा पारणं समस्त विग. पनमा भापरिक्षणोपायवान् । गार वाह-म्ति सी, - - ।

·viry. Mava १४४ सागारधर्मामृते- भवः स्वोपात्तकर्मोदयवशाच्चतुर्गतिविवर्तपरिवर्तनं । कयं, अन्यथा मोशविप• रीतलक्षणः अनारमा दुःखमनिरयोऽशरणमिग्यर्थ । अस्मिंश मये । धमतो वतिष्टमानस्य मम किमन्य मुखदुःखादि म्यादभूदस्ति भविष्यति च किया. पात एव पुनःपुनर्भवेदित्यर्थः ॥ ३०॥ सामायिकसिप्पमन्यत्र प्रावकेण कि कर्तव्यमिग्पग्राह- स्नपना स्तुतिनपान् साम्या प्रतिमार्पिते । युंज्याघथाम्नायमाघाहते सङ्कल्पितऽहति ॥ ३१ ॥ टीका-युम्ज्याप्रयोजयेत् मुमुक्षुः । कान, स्नपनापांस्तुतिजपान् स्नपन- माधुत्येचादी प्याख्याम्यते, अर्थादयो ज्ञानदीपिकायामय च प्रापयारयानं व्याख्याताः । ए, अपनान् युध्यात अति भगयदहीये । रिविगिरे, प्रतिमार्पिते साकारस्थापनामवतारिने । कप, पयासाय उपासकास्पषनाथा- गमानातिक्रमेण । किमर्थ, माम्या परमामामापिकमियर्थ भरपत्रक प्रपोजायमिन्याह-आयादिग्यादि-पुण्यामाम्यार्थी । किता, भाचारनप. नात् । ते विना अन्योंदिया। क, भईनि। किविशिष्टे, मानिपते निराकारस्थापनाति । एतेन कृतप्रतिमारिग्रहा मागितामाप्रहाति ये देवमेशाधिःकृता इति मुम्पने ॥३॥ सामायिकाय मुदुष्कायामपाकरोनि- सामायिक मुदुःमाधमप्यभ्यामेन साध्यते । निम्नीकरोनि याबिन्दुःकि नामानं मुहःपतन ॥३२॥ का-मायने निपाचन। किन. गामाविया 4 भयागनग. विशिष्टमदिन माधम अतिशयेन निपापिनुमगा। मा हाम्नमा नि निम्नीरनि भनिन नामोनिया, वाधिस्तु । जलविस्त । कम, भरमान शिलान. प. गा बोवर । भर बाया भयाछु वाम हमेगा सालमाTAIA हिमशिनमाशोदाraf निमतामाTerift. हनिमाड - ·पचमोध्यायः। . पश्चात्रापि मलानुज्झदनुपस्थापनं स्मृतेः । फायवान्मनसा दुष्टमणिधानान्यनादरम् ॥ ३३ ॥ रीका-उम्शेत् त्यजेत् । फलार्थी । कान्, प. मलान् । छ, अप्रापि पतान्तरवस्मामायिकेऽपि । किं किं, स्मृत्यनुपस्थापनं कायवाचनसा दुटप्र. णिधानानि श्रीणि, मनादरं च, तत्र स्मृतेरनुपस्थापनं मामायिके भनेकाम्य- मित्यर्थ । अपना सामायिक मया कम्यं न कर्नग्यमिति वा सामापिक मया कृतं न कृतमिति घेति प्रबलप्रमादाइस्मरणमतीचार । स्मृतिमूलवा. म्मोक्षमार्गानुष्टानस्य । कायेत्यादि दुटप्रणिधान मावचे प्रवर्तन मत्र हरतपा. दादीनामनिश्चलभूतन्यावस्थापनं कायदुप्पणिधानं । वर्णमस्कारागवोऽर्थानव- गममापलंच वाग्दुष्पणिधान । =ोधलोभद्रोहाभिमानेादयः कार्यभ्यासग- सम्ममम मनोदुष्पणिधानं । एते त्रयोऽतीचाराः । मनोनुणिधानस्य स्मृत्य- नुपस्थापनस्य चायं भेद क्रोधाचावेशाग्मामायिके मनसविरमनवस्थापन प्रथमं । चिन्ताया. परिस्पन्दनादेकारायणानवस्थापनमन्यता अनादरोऽनुम्माहः प्रतिनियतवेलायो सामायिकस्याकरण यथापिटा करणं । करणानन्तरमेव भोजनादिप्यामजनं च । न चात्राविधिकृतादरमममियमयावचन प्रमाणी. कृष भामम्भाषनया सामायिकस्यामतिपत्ति कर्नव्या । यतीनामप्यारम्भे भावितपूर्वग्दादेकदेशविराधनस्य सम्भवात् । न तावता तस्य भोऽपि मनमा माषच न करोमीत्यादिप्रत्याख्यानवेकतरभऽपि समाधान सामायिकस्याम्यम्ताभाव इस्यमीपामतिचारतव । मुभावितमामायिकस्तु पदा भावको भविश्यति तदा नृतीयपदमेवान्युपगमिप्यनीति पुनो पतिक- स्थानिधारपरिहाराय यान ॥३॥ भय प्रोपपवासव लक्षयनि- समापपोपवासी यच्चतुप्पो यथागमम् । साम्यसंस्कारदात्याय चतुर्भुक्त्युज्झनं सदा ॥ ३४ ॥ टीका-भवति । कोडमी, स प्रोपोपचास प्रोष पदण्युपदाम उपव. सनं । यत्कि, परट्रावण नियने । किंतन, चतुभुलयुशनं चनपूर्णा भुतीनां भाग्यानामशनरवापरयाचपैयदरयाणा भुलिप्रियाणां च स्यागः1 एका हात १.

·. - ईपदुपवासोऽनुपयास इति व्युत्पत्तेः ।, उपवासाक्षमै मागुमलक्षणमुर धान्यरसभेदायतुर्धा । सत्र गोरस क्षीरयनादि., इक्षुरमा गुनाह, कल- १४६ सागारधर्मामृते- किया धारणकदिने है उपयोसदिने चतुर्थी च पारणकदिने प्रत्यावशते कस्यां, चतुष्पम्यां चतुणां पर्वणी समाहारश्चनुप्पी तस्यां । मासे माम इयो रहग्योश्चतश्योरित्यर्थः । कथं, ययागमं भागमानतिक्रमण : किम, साप संस्कारदाम्याय माग्यस्य सामायिकम्य संस्कार उपस्तस्य दान्य स्थिरी- करणं परीपहाधापातेऽपि अविचलन नरम। कदा, सहा सर्वस्मिन् काले यावजीवमित्यर्थः ॥ ३४ ॥ एवमुत्तमं प्रोषधविधानमुश्या मध्यमं जघन्यं च तदुपदेष्टुमाह - उपवासाक्षमः कार्योऽनुपवासस्तदक्षमः । आचाम्लनिर्षिकृत्यादि शक्त्या हिश्रेयसे तपः ॥३५॥ टीका कार्य कर्तग्य.। कोऽमा, अनुपधामः जलवर्जनचतुधिाहारस्यागः घास कर्तुमममधेः । तथा कार्य । किनन् । आचाम्लनिहित्यादि।कतह क्षम अनुपायमपि कमसम । तसाधाग्लमसंस्कृतीवीरमिधीदनभी- जन । निर्विकृति विक्रियेते जिज्ञामनसी येनेति विकृतिगारमेभुरसफलर. रमो दाक्षानादिनिष्यन्दो, धान्यरमस्तेलमादिः । अथवा योन सा मुषः मानं स्वदले तसग्र विकृतिरियुष्यते । विकृतनिष्कान्तं भोजनं निर्षिकृति । आदिशग्दैनकस्थानकभाकरसत्यागादि । वियरमात् । भवति । कि तत्ता। करम, श्रेयमे पुण्याय या। कया चरितं, शाया यलेन वीर्यण ॥१५॥ यधागममियस्यार्य तुलाश्या व्याचष्टे- पर्यपूर्वदिनस्या भुत्त्वातिथ्यशितोत्तरम् । लायोपवासं यतियतिरिक्तवसति श्रितः ॥ ३६ ।। धर्मध्यानपरो नीत्वा दिन कृत्वाऽऽपराविकम् । नपेत्रियामां स्वाध्यायरतः मासुकसंस्तरे ॥ ३० ॥ टीका-मयरमन मोषधोपवासी।की, प्रियामा शकि, प्रामुर्म. •तरे निजग्नुभयो भूमी निरन तमामादिभिः हो पायने । विधि - ·परमोध्यायः। १४७ ManA - सन् , स्वाध्यापरस.। एनेन निद्रालस्ये स्वदिति लक्षयनि। कि कृावा, विधाय। कि सन्, आपराहिक अपराभव कर्म माध्य क्रियाकस्पमित्यर्थः। कृषा, मारवा भतिक्रम्प ।किन, दिनं । किविशिष्ट मन्, धर्म या. नपर भाशापायत्रिपाकलोकमग्थानवियकाप्रचिन्तानिधिलक्षणधर्मध्यान. पाः। ध्यानोपामे स्वाध्यायानुशाचिन्तनादिकमपि कार्यमिति परशम्देन प्रधानाधेन सूरयते । किविशिष्टो भूत्रा, प्रित अधिष्ठितः । को, विवित वमति विधिको प्रामुको अयोग्यजनरहितो निर्जनो वा वति स्थान । किं कृप्या, लाग्या स्वीकृाय । क, उपपास। किवन, यतिवत् यतिना नुरूपं पया यति जनानन्तरमवोरयामं गृहानि विधिवप्रेश समीप गावा पुनरमारयति । सावधम्यापार शरीरमस्कारमग्रम च सदा ग्यजति एवं प्रोषधे धावकोऽपि प्रवर्नतामियर्ष ॥ किंवा, भुस्या यथाविधि भोजनं कृपया । कप, भतिष्यतिनोत्तरं भतिधेरशितादोजन विधानानन्तरमतिथि भोजयित्पर्य । छ, भर्थे। कस्य, पर्वपूर्वदिनस्य ससम्याखयोदश्याच भर्षे महरदये था किषिम्यूनेऽधिकऽपि था। ममेश्यसमेऽपि योऽशेऽर्धशम्दस्य स्वत्वात् ॥३॥३०॥ नतः माभातिकं कुर्यात्तयामान् दशोत्तरान् । नीत्वातिथि भोजयित्वा भुतालील्यतः सकृत् ।। टाका-कुर्यादिश्यात् प्रोषधोपवामी। कितन, प्राभाति प्रभात भवं कर्मावश्यकादिक । कम्मात्, नत योनविधिना प्रहरपट्कनपनादनन्तरं । सप्तश्च भाजीन भोजनं यांत भमा । कम्मादलीयन भोजने भासनि. महत्येन्य ।म, महदेकवारं पारणकदिनेऽयम्भुनः कुर्यादिग्यर्थ. । कि कृष्चा, मीग्वा लययिया । कान्, सामान् प्रहरान् । कति, दश । किपिशिष्टा- 'नुमरान् । अष्टावुपयामाचराहोरात्रस्य दो नोत्तरदिनस्य । चिन्, तर याकपटनाहरवत ।। २८ ।। पूजयोपवसन् पूज्यान् भावमय्यैव पूजयेत् । प्रामुकद्रव्यमाया ग रागानं दूरमुस्मृजेत् ।। ३९ ॥ - । ..

·. Pjat ना मनाहानापनी सागारधर्मामृते- टीका-पूजयेदचयेन अयो । उपवसअपवामनपश्वरन् । कान्, पूज्यान परमेष्टिश्रुतगुरून् । कया, पूजया आराधनया । किंविशिष्टया, मावमग्या सानुरागनगुणानुम्मरणरक्षणया भावपूजार्थन्वात द्रव्यपूजाया | भावपूजा सामायिकप्रममावेनोपवमत मिदेव । नदशकी वा पूज्यान पूजया पूजयेत् । किविशिष्टया, प्रामुकद्र-यमय्या अक्षतानिकमालादिप्रकृतया। तथा दूाम: त्यन्तं । उन्जेन त्यजेदनी । कि तन, रागा इन्दियमन प्रीतिमा गीत नृत्यादिक ।। ३९ ॥ एतहतानिचारपरिहागर्थमाह- ग्रहणास्तरणोत्सर्गाननक्षाप्रमार्जनान् । अनादरमनकाम्यमपि जद्यादिह बने ४०॥ टीका-जमात त्यजेत श्रावक । कान, ग्रहणाम्नरणाग्मगान् ग्रीन । निति शिष्टान्, अनवेशाप्रमार्जनान् । तथा अनादर चतुर्थ । अनकाय च पानं। ब, इहाश्मन प्रोपापवामाग्य बने। अथ ग्रहण अहंदाटिपूतोपहरणना देरामपरिधानायचंय वाऽऽदान । उपलक्षणा मनिशंपोऽपि आम्तरणं संस्तरो- पक्रमण । उत्सगो विषमयादीमा याग । वा जन्नत्र मनि न मनीति या पापा ममोकन । प्रमाउन मृदुनोपरणेन प्रतिरोपन : अवेक्षा र प्रमार्जन व अवैश्नाप्रमाने ने न विसने ये नान । इह सानवाया रा. वेक्षणमामानेन च दुष्पमार्जन यस नग्न कुमाधण्यापि दर्शनान । पा कुमितो प्राणो:माझग । अना नास्ति वायोयनामाइ प्रो. धवन एप वा। सनाध्यमपि अन्यमनसतम ॥ ..॥ भयातिथिमंविभागवत क्षति- यतमतिथिसंविभागः पाप्रविशेषाय विरियिषण। द्रप्पविशे पवितरणं दानृविशेषस्प फलविशेषाय ।। १ ।। का-मfRTAN पाया प्रतिमा ar माको नाम, विधिविभाग:

·স্বীদ্বাধ:। . माह-प्पविशेषवितरण वश्यमाणलक्षगविशिम्यान । म, पात्र- + विशेष । काय गर्नु, दाविषम्य । केन, विधिविग । कम्म, फल. - विशय भनिधितायुपादमगुणेनातिधिलक्षणमा:- नानादिसिद्धार्थननुस्थित्यापाय यः पम् । यत्नेनानति गई पान निधिर्यम्य मानिधिः ॥१२॥ का-भवति । पारिधि । य सिं, पांजलि kar गति। गहं दानुग्रह । कम, पग्मेन पपमाविशाधनम । बम, विष भादा- मादिमा रिना किमर्थ, जानाईल्यादि-जानादीमा मिति पापमपानी- करणमादिमिद्विार्थ प्रयोजनं पापा | सामादिमियों पारामा गनुरानादिमिययन नुः गया: धिनियांवायुपायान गवाएं प्रयोजन परपस बरच भाजनं नाकामा मोतिvिt. पप : पक्षणापागनानि तिधिग्यतनिधिन पुगे । ..."निधिगया में ग्यमान महामना | writin. पायापमन्यागत वित" ॥१॥ पात्रपापगंगपा निर्णयार्थमाह- गमारयति भन्माधः म्याधिनान्यानपाश्यत् । मुरत्यर्धगुणसंयोगभेदापात्रं विधा मतम् ॥ १३ ॥ --अनि भनिfor गया था बिमार, गुरपा निमिपं पारण, गुनि प्रयोजन पेपो गुरुपी Tu muviमाद। गुरुपगुणामयोग पुसमा भरो ATMALAITपत्तारपाल पारा, लाराम- चकमनुषमण परमार, जन्म संपारिक firs पामा गापामा पापानिमा बामिया- सायनिया गाना पत्तावाल तयाचाच गनरंपरिया-- ·टीका-ज्यान । किनर, पायं। किंधिषित, उनमन कति, नव । किमास्यान् प्रनिग्रहादीन । किविशिरान् आदि उच्चस्थान स्वगृहान्त स्वस्तियति नीचा निरवधानपहतस्थाने ष्ट्विा प्रमाद कुस्तेन्यभ्यर्य नमोऽस्तु तिटतेति विभाजित समय निवेशन ॥ अप्रिक्षालन तपास्वीकृतनिवेशितमयतस्य प्रामुडोदरा धावनं तम्पादोदकवन्दन च ॥ अर्चा तधाक्षालितांग्रे सपनर मन दिभि पादपूजन || भानति मधापूजितसयतम्य पापणाममा पत्र ॥धा योगशुद्धयो मनोवाकायप्रसत्सयन्निस एका चारी। ता मन मुदिरात दवर्जनं वाकशुद्धि परुपाशादिषधि . शुदि सर्वय संवृताधारतमा प्रवतन । असई पतुशिममा रागाधयारकत्वन रत्नमयचयाहता ॥ १६ ॥ सागार मुते- यतिः स्यादुत्तमं पात्रं मध्यमं श्रावकोयम् । सुदृष्टिस्तविशिष्टत्वं विभिटगुणयोगतः ॥४॥ यति मंयुज्यमारनगर । नया मायम पायं स्यात् । दि. संयुश्यमानसम्मानभान विस्तमंघम । तया अधनं सका तत्, मुष्टियतमम्याटिया। तत्, विशिष् । मध्यमाधमपाताणों विशेष परम्परन रेप सा.नि... योगन गुणविशासम्बन्धान !| ४४॥ दानविधे प्रकारान् वैशिष्ट-1 बार- प्रतिग्रहोचस्थानांप्रिक्षालनाचीनतीविदुः । योगानशुद्धीश्च विधीन नवादरविशेषितान् ।।११ टीका-विदु जानन्ति पूर्वगाया । कान, विधीन् आदरेण यथायोग्यभम्युपचारेण वैशिष्टर नीतान ॥ तत्र यति रस्य पतनया शोधितम्य हस्तपुटेपणम् ॥ ४५ ॥ देशापविशेषनिर्णयाधमार- पिण्यशुद्धयुक्तमतादिद्रव्यं वैशिष्टयमस्य तु । .

·No text on this page.

·द्रव्यविशेषवितरणं दानृविशेषस्य फलविशेषाय।। TH MITTITIAtm शिशन. भमयभारमानान तथा अनादर तुर्य अनेक पक्रमण। उामगा विरामयातीना यारा । अवधाजन्ता मन्तिम वा पशुपा मकन । मान मनांपकरणेन प्रतिमा प्रमानच अशाप्रमाने ने नचिने यश नान। इहचानदेशा बनमतिथिसविभागः पात्रधिपाय विधिविषण। रकिा--भवति । कि नहन नियमेन पेन्यतया प्रतिपत्रावर लभास्योपपत्ते । कि नाम अनियिक 'ग स्वार्थकृतमलायशदानरपानीमा rrrrri. सोपोर l TIRHITTIP. पाrt 1 artmmmTETTE MARRITTART fiTiment EPTET HTTA यो । Aamirit. FT. min गा." PAEmiriमार- प्राणाग्माणोगाननसायमाननात् । मनारमनकामपि नमादिः वने ॥१०॥ her-umar Anान प्रणाम्नग्योमगांव पद हामनगावने। अब प्राग देरामपारपानाम्य पान - क्षणमामा नन म दुष्प्रमार्जन मगृह्यत नन कुन्मितो मारणोध्याह्मण । अनादर भु.. धमत एव वा । तदनेशरमपि अन्यमनाकावम ॥४." भयातिथिमविभागयत लक्षयति- अतिमलाप नहानषिक अति. सम्यक् निशेषो विभः नी

·No text on this page.

·- टीका-मधात ग्यजेत भापक कान, प्राणाम्नामोमना शिष्टान्, भनवेशाप्रमाजनान । तथा अनाहर चतुर्थ अनेकदा वा चक्षुश वोकन । प्रमाजन मदनापकरणेन अनिलेबनाकर प्रमार्जन च अशाप्रमाजने ने न विदने येतान। इह चाना! ग्रतमतिथिसंविभागः पात्रविशेषाय विधिविषय। किा-भवति । कि तहन नियमेन सेव्यतया प्रतिपक्षवाद तथा द्रव्यविशेषवितरणं दानविशेपस्य फलविभपाय ।।११. ग स्वार्थकृतममाघंशदानस्पालीम INT- Ort--Til | MATTER पाविभाग 1 m Niraffare, मानाAAT HTTrar" मामानिमानी fam पागमा अनमनिसमा भगं । उ गजेगी। (ग. गो गानगुणाक.. TAFirmilimमार- ग्रहणाम्नरणोन्माननवेशापमाननान् । अनादरमनकाश्यमपि जयादिह वनं ।। १०॥ ., मन प्रोग्योपरामायने । अगरण ধামখানায় যান। তালৱিষাধি पक्रमण । उरमों विषमयाना या । अवना जन्ना मनि दक्षणम:मानेन च दुष्प्रमार्जनं संगृह्यने नन्न कुत्सिती ग्राहक्षणोध्याह्मण । अनार धवन एव वा । तदनकायमपि अन्यमनस्कत्रम् ॥ ४०॥ भयातिथिसविभागयत लनयनि-- लभाव.वोपपते । कि नाम, अतिपलाप तहान भवि নয়ন सम्यक् निदापो विभा - ·- +- - - - - परमोध्यायः। १४९ ह-डायविशेषवितरणं पश्यमाणलक्षगविशिष्टदग्यदान । कस्म, पात्र- गय । करय कर्नु, दातृविशेषस्य । मन, विधिविशेग। कामै, फल- गथ ॥१॥ तिथिरामदायुपाटनमुम्बेनातिथिलक्षणमाह- शानादिसिद्धयर्थतनुस्थित्यर्यानाय यः स्वयम् । यत्नेनातति गेहं वा न तिथिर्यस्प सोऽतिथिः ॥४२॥ फ्रीका-भवनि । कोऽमावतिथि । य किं, योऽतनि सर्वदा गच्छति । हन, गई दातृगृहं । केन, यानेन मयमानिराधनेन । कय, स्वयं आता. देना दिना । किमर्थ, ज्ञानादास्यादि-ज्ञानादीनां सिद्धि साधन सम्पूर्णी- जानादिमिदिरयं. प्रयोजन यस्या. सा सानादिमिम्पर्धा सा घामा श्व शरीर ज्ञानादिमित्यर्थतनु. तस्या. स्पितियांबदायुरवस्थान सैदाः जन यस्य तत्तदर्थ तस तदन्न व भोजन तस्मै वा । अथवा मोऽतिधि नि । उपलक्षणापर्वोमवा । मास्ति तिधिर्यम्येन्यनिधिरिनि व्युत्पत्ते । *.च-"निधिपर्वोन्मवा सर्वे व्यका यन महात्मना । अतिथि तं विजा- यारपमभ्यागनं विदु" ।। ४२॥ पानम्वरूपमन्या निर्णयार्थमाह- यत्तारयति जन्मान्धेः स्वाश्रितान्पानपात्रवत् । मुरत्यर्थगुणसंयोगभेदात्पात्रं विधा मतम् ॥ ४३ ।। का-अस्ति भवति । किसापान । निधा, विधा विभेदं । कस्मार, नरधी निमित्तं कारणं, मुनिार्थ प्रयोजनं येशा से मुम्यर्थास्ने च से णाश्च सम्यग्दर्शनादयो मुन्य गुणाम्नेगा सयोग गंयुग्यमानत्वं मेन भेदो शिपम्नम्मात् । यकि, पत्तारयनि पारं प्रापयति । कान्, स्वाधिनान् दान- प कहेनुकनुमन्तून् । कस्मात्, जन्मान्ये, संसारापूर्ण वादिव । किंवा निपात्रवम् यानपात्रमम्माधिस्वं यथा स्वाधितान् पाँयात्रिकादीन् समुद्रा- सारयति तथा संपारादाश्रितान् यतारयति मापानमित्यर्थः ॥ १॥ गुनदेव विशेषयशाह-- PM ·सागारधर्मामृते- - यतिः स्यादुत्तमं पात्रं मध्यमं श्रावकोयमम् । सुदृष्टिस्तविशिष्टत्वं विशिष्टगुणंयोगतः ॥४४॥ टीका~म्यात् । कि तत्, पान। किविशिष्टं, उत्तममुष्टं। कितन, यति. संयुग्यमानर नाय । नया मध्यमं पा स्यात् । किं ततू, श्राव: संयुग्यमानसम्यग्दर्शनमानविरलमयमः । मथा अथम पायं मान । कि तर, मुरष्टिरमयतसम्यग्दृष्टिः । म्याय । किं तत्, सद्विशिष्टयं तेगमुत्तम- मध्यमाधमपायाणां विशेष परम्परतः परेभ्यश्च भेदः । कम्मान, विशिष्टगुण- योगत गुणविशेषसम्बन्धात ॥ ४५ ॥ दानविधे. प्रकारान् वैशिष्टयं चाह- प्रतिग्रहोचस्थानांप्रिक्षालना नतीर्विदुः । योगानशुद्धीव विधीन् नवादरविशेपितान् ॥ ४५ ॥ दीका-विदु. जानन्ति पूर्वाचायो । कान्, विधीन् दानप्रयोगोपायान् । कति, नव । किमाण्यान, प्रनिग्रहादीन् । किविशिष्टान्, भादरविशेग्निान आदरेण यथायोग्यभन्युपचारेण वैशिष्टयं नीनानू ॥ सय प्रतिप्रदः स्वगृहमारे यतिं दृष्ट्वा प्रसादं कुरनेत्यभ्ययं नमोऽस्तु निएतेति निभणिया स्त्रीकरण ।। उपरथानं स्वगृहान्तः स्वीकृतयति नीला निरवद्यानुपहनम्यान उचामने निवेशनं ।। मंघ्रिक्षालन तथाग्वीकृतनिशितमंयनस्य प्रामुकोदकेत पार धायनं तपादोदकयन्दन च ॥ चर्चा तथाक्षालिनाः मयनस्य गन्धाक्षता- दिभिः पादपूजनं । भानति सथाजितमयतम्य पयागमणामकरण । पूर्त पय ।। सथा योगशुद्धयो मनोवाकायप्रमत्तयनिय ॥ एका पानशुद्धिः । तर मनःद्धिरातयिनं । याकशुद्धि पहषाशादियचोवर्जन || काय. शुद्धि. सर्वत्र संयनाचारनया प्रवर्तनं ॥ अनशुद्धिः चशमलरहितस्याहा- रस्य यतनया शोधितम्य हस्तपुटेऽपंणम् ॥ १५ ॥ देयध्यविशेषनिर्णयार्थमा- पिण्ड शुद्धयुक्तमन्नादिद्रव्यं वैशिष्टयमस्य तु । रागाधकारफलेन रत्नप्रयचयागता ॥ १६ ॥ -

·पक्षमोध्यायः।
१५१
haara-
का-भवति । किता, दण्यमर्यादयं । किविशिष्टमसादि भाहारीप-
धावाम पुग्नपिरिएकादि । विविशिष्ट तत्,
पिप्पुन पिण्डगुडी पिण्ट
शुदिारपणार्थे पूर्वमनगारधर्मस्कन्धे पसमायाये प्रतिपादितं । अस्य मु
स्थानदेवदायरय पुनर्भवति । कि तन, वैशिष्टपं विशेष । कि सत्, रन.
सयचयामा सम्यग्दर्शनादिवृदिकारणव । केन, रागाचारकावेन रागहे.
पासंयममदापचयापानकावेन ॥४६॥
दातृरक्षण मशिष्टय चार-
नवकोटीविशुद्धस्य दाता दानस्य यः पतिः ।
भक्तिश्रदासत्वतुष्टिज्ञानालाल्यक्षमागुणः ॥ ४७ ॥
टीका-स दाता भण्यते पूर्वाधायें । य कि, पो भवति। किविशिष्टः,पति.
स्वामीमयोमा कस्य, दानग्य देयम्य दतिक्रियाया वा विविशिष्टस्य, मयको-
विशुदम्य नवकोट्य मनोवाडायः प्रत्येक कृतकारितानुमतानि । भयपादेय-
शुद्धिनाते च दातृपायगुरी, दातृगुदिस्ताहते च देयपामगुदी पायशुद्धिरत
स्कृत नदेयदानशुदी चन्याका । नवकोटीभिर्विगुदमकृतपिपाशुभ्धुलदोषम-
म्पर्क मार्पोन तापने मवकोव्या विगुता मुप्रसिद्धा यति विप्रहः । किंवि.
शिष्ट मन्, भनीत्यादि मायादयः सप्तगुणा विशेषणानि परामाधारणानि
परयस तयोल नत्र भनि. पारगुणानुगग. । श्रद्धा पात्रदानफले प्रनीतिः।
सत्वं सरवान्यो मनोगुणः स्व-पवित्तस्यापि स्वान्याश्चर्यकारिदानप्रवृरया।
दुधि से दीयमाने च प्रहरी ज्ञान प्यादिवेदिश्व । अलायं सांसारिक-
फापनपेक्षा । क्षमा दुर्निवारकालुप्यकारणोत्पत्तावपि कोपाभाव ॥ सदुतं-
भानिक सौधिक माद सविधानमलोलुपम् ॥ साविक क्षमकं सन्तो दातारं
सप्तधा विदुः ॥१॥ किं । सरवादिगुणदातृक दानमपि सारिवकादि-
भैदानिषिधमिप्यने । तदुक्त.--" भातिधेयं हित यत्र यत्र पात्रपरीक्षणम् ।।
गुणा भदायो यत्र नान पारिषक वितु ॥ ॥ यदात्मपर्णनाप क्षणि,
काहार्यविभ्रमम् ॥ परप्रत्ययसम्मत दान तदागम मतम् ॥ २॥ पात्रा.
पानसमावेक्षम्मकारमसस्नुतम् ॥ दामभृत्यकृतोपांग दानं तामसमूचिर
॥३॥ तमं मावि दानं मण्यम राजसं भवेन ॥ दानानामेव मापा
अपन्य तामसं पुन "॥७॥

·सागारधर्मामृते- VAH AAMAnmun यतिः स्यादुत्तमं पायं मध्यमं श्रावकोऽधमम् । सुदृष्टिस्तद्विशिष्टत्वं विशिष्टगुणयोगतः ॥४४॥ रीका-स्यात् । कि ना, पात्रं। किविशिष्टं, उसममुक । किता, यतिः संयुग्यमानर नाय । तथा मध्यमं पात्र क्या | कितन, भाषा: संयुज्यमानसम्पादनमानयिरलमयमः । तथा अधर्म पापं म्या तत्, मुरष्टिरमयतमम्यादतिः । म्याच । किनत्, सविशिष्टय तेगगुरुम- মসমাগবালাগা বিষাথ যখন যশ ৯। কমা, সিন্থিাগ- योगन गुणविशेषगम्बन्धात् ॥४॥ वानविधेः प्रकारान् येशिययं चाह- मप्तिग्रहोगस्थानांप्रिक्षालना नतीविदुः । योगानगुदीय विधीन् नवादरपिशेपितान ॥ ५५ ॥ दीका-वि. जानन्ति पूर्वगायो । कान्, विपीन दानप्रपोगोशापान । पनि, म मिान्यान्, प्रनिग्रहान । विशिष्टाम्, भाइरविशरितान भादरेण यथायोग्यभन्युगपारेण वैशिष्टयं मीतान ॥ मात्र प्रतिमा म्यासो पनि त्वा प्रगार करनेयायन मोनु निति निभाणावाम। सम्मान ग्रहान. म्वीतानि मीया निशानामाने सामने निवगन । मंमिश्रासनं जपावीतनिशितगंजम्प प्रामुमोमेन पर पावनं सामानाशालितान मयतान गप्पासना दिन पान | भाननि नयापूजितमय पाने বগ্ন। সদ্য মনুষী সাব্যাথললিল । এয়া যায়। मन विरागानं पriniti am भनि मात्र मनानाला RT || भ ननुशामियाना• इम्प पनमा गाविता mitar ॥ ५ दापनियामा- पिगमनादिप्रयं पशिष्टयमग तु । गायकारकीन नयना II १५ ॥

·परमोध्यायः। Amar --H - रीमा-भवति । कि तत्.दायमर्यादय । किविशिष्टमक्षादि माहारांप- धावामपुस्तकपिरिष्कादि । किविशिष्टं ता, पिप्पुन पिशुदो पिण्ड- गुदिनपणाथै पूर्वमनगारधर्मस्कन्धे पचमाध्याय प्रतिपादितं । अन्य पधोनदेयद्यस्य पुनर्भवति । किता, वैशिष्टपं विशेष । कि तन्, रत. सपथपाना मम्यादर्शनादिवृदिकारणाय । केन, रागाचारकरवेन राग- पासपममा पचयापजनकाधेन ॥१॥ दातृलक्षणं सदैशिष्टयं चाह- नवकोटीविशुद्धस्य दाता दानस्य यः पतिः । भक्तिश्रद्धास चतुष्टिज्ञानालाल्यक्षमागुणः ॥ १७ ॥ रीका-स दाता भण्यने पूर्वाचायें. 1 य. कि, यो भवति । किविशिष्ट पति स्वामी प्रयोकर करय, दानग्य देयग्य रतिक्रियाया वाकविशिष्टस्य, मदको. विशुदस्य नवकोटया मनोवाकाय प्रत्येक कृतकारितानुमतानि । अथवा देय. शुविम्लते च दानारगुडी, दानुदिस्तरकृते च देपपाशुद्धी पात्रशुदिन स्कृते च देवदान्जी त्या का । नवकोटीभिर्विगुदमकृतपिण्डन युकदोपम- म्पर्क भान तापमेनकोव्या विशुद्धाः मुप्रमिदा यति विप्रहः । किमि शिष्ट. मन, भनीत्यादि भनयादय सप्तगुणा विशेग्णानि परामाधारणानि परपस तथोक्त । तत्र भनि. पात्रगुणानुरागः । श्रदा पात्रदानफले मतीतिः। सत्य सरवाल्यो मनोगुण स्व-पवित्तस्यापि वासाभर्यकारिदानप्रवृपया। तुष्टि से दीपमाने प्रहर्ष जान प्यादिववि । महाभयं सोमारिक- फलान पेक्षा । क्षमा दुर्मिधारकालुस्वकारणोत्पत्तावपि कोपाभाव ।। तदुनं- भानक साधिक भाई मविज्ञानमलोलुपम् ।। मारिवक क्षमक सन्तो दानारं सप्तधा विदुः ॥ १॥ किं । सरवादिगुणदातकं दाममपि सास्विकार भवाधिविधमिष्यते । तदनं.--" मानिये हित पत्र पन पानपरीक्षणम् ॥ गुणा अमादयो यत्र नारानं मारिवक विदुः ॥।॥ पदात्मवर्णनमा क्षणि काहाविधमम् ॥ परप्रायमग्भूतं दानं हाममं मतम् ॥१॥ पाst. पात्रममावेक्षममत्कारमयानुनम् ॥ दामभवतोयोग दानं तामसमूविर ॥३॥ समं सारिवा दानं मन्यमं राम भवेन ॥ दामानामेव सग पापम्य सामन पुन. . "n.॥

·AvM १५२ सागारधमामृते- दानफलं तद्विशेषं च म्याचष्टे- रत्नत्रयोच्छ्यो भोक्तुर्दातुः पुण्योचयः फलम् । मुक्त्यन्तचित्राभ्युदयमदत्वं तद्विशिष्टता ॥ ४८ ॥ टीका--भवति । कि तत्, फल दानस्य सायं । कम्य, भोक्राहारागुप. योक्तुः । कि तत्, रस्नायोछ्य. सम्यग्दर्शनादीनामुद्गतिः तथा सफलं भवति । कस्थ, दातुर्दायकस्य । किं तत्पुण्योचय मुकृतराशि। भवति । काऽसी, तद्विशिष्टता तस्य दानस्य फलस्य वैशिष्टय । किं नन्, मुक्त्यन्तेत्यादि चित्र नानाप्रकारा इन्दचक्रियल देवतीर्थकरादिपलक्षगा विश्वविरमयकराच अ-पु. दयाचित्राभ्युदया , मुनिरनन्तज्ञानादिचतुष्टयप्राप्तिलक्षणं निःनयस अन्ते अवसाने फलोपभोगच्छेदे येषा ते मुक्त्यन्तास्ते च ते चित्राभ्युदयाश्च मुष्प न्तचिनाभ्युदयाम्नान् प्रकणाप्रतिबन्धलक्षणेन ददाति सम्पादयतीति तन्त्र, तस्य भावस्तरवम् ॥ उफ च--"पायदाने फलं मुख्य मोक्ष सस्यं कृरिक पलालमिव भागास्तु फल स्पादानुपतिकम् " ॥ १८ ॥ गृहण्यापारमभवपातमापनोदनमामध्यं मुनिदानस्य दर्शयति- पञ्चमूनापरःपापं गृहस्थःसचिनोति यत् । तदपि क्षालयत्येव मुनिदानविधानतः ॥ ४९ ॥ टीका-यपापं सचिनोति सम्ब नाति गृहस्थ । किंविशिष्टः मन्, पर- मूनापर., पेरणी कुटनी घुली उदकुम्भी प्रमानी चेति पय कियाः सूना इति प्रसिदाः । मूनाइव सूना प्राणिमातस्थानसाधम्यात् । पय सूना- परशः प्रधानानि यस्य सः पासूनापर. । भामामवश्यम्भापियानुहस्थरए प्राधान्ये- भोपादानं । तेन नतो अन्यान्यपि पापकमाणि गुणभायेन गृहिणः मंगममो। क्षालयमेव अवश्य स्फेटपति । गृहस्थ । निन्, तदपि पावश्पकाम्या पारहेतुई पापं । भापिविम्मये समुथये वा । न केवलं तदेव पार्प मामयति ग्यापारान्तरमभवमपीत्यर्थ. । करमान, मुनिरामविधाना मुनये कामाबाप पानं स्वरोपकाराय पम्यातिसर्जन मुनिदान ताप विधान विधियोगः सम्मानन वा॥११॥ - ·पवमोध्यायः। १५३ nn IMAnnn menu - दानस्य कांदीनो फलानि रष्टाम्समुपेन स्पष्टयति- पत्कर्ता फिल वनजङ्घनृपतिर्यकारयित्री सती श्रीमत्यप्पनुमोदका पतिवरव्याघ्रादयो यत्फलम् । आसेदुर्मुनिदानतम्तदधुनाऽप्याप्तोपदेशान्दक- व्यक्त फस्य करोति चेतसि चमत्कारं न भव्यात्मनः ॥५०॥ टीका-लि एवं मा भूयते। यदामेदु प्रासा. के से, गुनि दानस्य कर्यादिभावमापन्ना पनजङ्घमहारानप्रभृतय । किं मत्फलं । करमान मुनिदानत । सकाय चतमि चमत्कार न करोनीति समुशायनायकपनं । इयं तु प्रत्येकवाक्यपरिसमाप्तिरिदानी प्रदश्यते। यकिल यजयनपतिरूप, सम्बटनगराधिपतिवंशजो नाम नूपतिरामापार प्राप्त । किं नकल । कामा म्मुनिदानतः । शिविशिष्ट मन्, कर्ता दानस्य स्वामध्येण विधाता । थप आसपार । काडमा पनी पतियता । पिनाम्नी, श्रीमती पुण्डरीकिणीना- थम्य वसन्ततिय पुपी यजइपनृपते पानी। किंतन, फल । कामात्, मुनिशनम.। किविशिष्टा सनी, कारयित्री स्वभर्नुदानं कुर्वत प्रयोजयित्री। अपि ममुपये पूर्वोत्तरत्र च पराम्दा योग्य । यच भामे प्राप्ताः । के ते, मनिषरस्यामादयो मुनिदानत फल । मनिवरो वनजश्यनृपतेमन्त्री भाविवारदादानन्दो माम तस्यैव पुरोहितोऽकमनाभिधान सेनापनि नमिः प्रनामा च भेटी । पुमरादिसामूकरो वानरा नकुल गृह्यने । मतिवरप ग्यानब मतिवरण्याघ्री नावादी यामानम्दाण्यपुरोहितादीनां वानवारिसू. करादानां च ते मनिवरय्यामाश्य इनि विग्रहः । किंविशिष्टा सन्तोऽनुमो. दका एप सा करोनीति मानस्वानुमन्नार, तस्कर्तृय कारयितृषानुमोदक- स्वपरिणामहारापातमुफ्तसंघातहेतुकं मुनिदानफलं ककस्य भण्यात्मनः चामि धमकार न करोति मवस्यापि करोतीत्यर्थः । कदा, अधुनाऽपि । किं पुनस्लवाले । किविशिष्टं मत्, भाप्तापरवाइकम्पक भासानो परापरगुरू- णामुपदेशो रहस्यवाक्यमातोपदेश स एषादक भादशः स्वविषपाधष्टप्रती. तिनिमित्त वाहातोपदेशादास्त न वाम्यनं प्रतीनियोग्यतो नीतम्॥५.।। अधुना अतिप्यम्मरणविधि सोनार- । ।

·Hai. कमा मा मरgayari गायन मकशि गागमगिता ॥१॥ N-Trrhit Hit मन, ATTIT FIR , Traire- Aartm. मतमा सीप METTI निधि, irrim wriri In Rai Timit attri refer ar FAffनामिणार-TE. T If . भोक भोfreITTETTTTTAIभिRI TI Trirmatfr गर, मायाहि माई मायानाnि.॥ दरतीय पायो पितरन्तिये । में पन्या उनिध्यापटीमध्यपणाचनः ।। ५२ ।। 11 -पापच निम्नयामी, भनिगम्यत. प्राr in. निएन । परनाक में गाया. शिया, धन्याः पुष्पान । ये किये तिरनि यथाविधि परन्ति । केन्य, पात्रेयः । के. तिविपि, मतृतीयेषु सम्म घातमीय गुफरदीपस्य का अर्थ तृतीया येा ने प्रधताया इनि विप्राः ॥५२॥ भूम्यादीनां देयग्य प्रहणादी च मान नैष्टिमय बिमासम्पयोपशानहेतु स्वप्रकाशनेन निगमाह- हिंसाचान्न भूगेहलोहगोधादि नैष्ठिकः । दद्यान ग्रहसक्रान्तिश्रादादी च मुहहि ॥ ५३ ॥ टीका-न दयान प्रयग्छन् । कोऽसौ, नैष्टिको दर्शनिकादिगृही : नन्, भूगेहलोहगोधादि भूव भामगेंहं च गृहं लोहं च दशनोपादानं गौश्वानवाही अश्वश्व घोटको भूगेहलोहगोश्चास्ने आदयो यस्य कन्याहमतिसम्यनादेवा पुण्यार्यनया देयन्वेन समर्थितम्य दृष्यस्य तत् भूगेहादिश्यं नहिको न .

·पचमोध्यायः। reONN पात् । कस्मात्. हिंसात्यान वाणिवनिमित्तावात् । गतस्योत्तरस्य प समर्थन हानीपिकायो विनरतोऽभिहित प्रतिपत्तम्य । न च दद्याष्टिक. स्वदापं । कम्मिन् , महसंकान्तिादादी प्रह सूर्याचन्द्रममोरपराग ,सान्नि सूर्यस्य राश्यन्तरसंक्रमण धाद, मृनपियाधुरशेन दान, प्रहश्च ममान्तिध मामानि तान्यादयो यस्य वारयतिपादादेयांशः पुण्यायस्वेन समर्थिनस्य पर्वणम्तमहादि पर्व नम्मिन् । तस्य पुण्यार्थदानविश्यम्बकल्पनायो दोपसमर्थ. नार्थमाइ-विविशिष्ट सत्र, मुरगुहिमग्यश्वपातके । यद्यपि च नैष्टिक इनि बचनात्याक्षिकस्पामुपसमम्यवाषम्पनया भूम्यादिदानं न प्रतिषिभ्यते तथापि ग्रहणादा तस्यापि दाममविधेयमेव सम्यक्वोपधानस्य तेनाप्यवश्य- परिहार्यवात् ॥ ५ ॥ सातातिधारपरिहारार्थमाह-- त्याज्याः सचित्तनिक्षेपोऽतिथिदाने तदारतिः । सकालातिक्रमपरव्यपदेशश्च मत्सरः ॥ ५४ ॥ टीका-याश्या मतिना वर्जनीया । कने, मचित्तनिक्षेपस्तदााति. कालानिक्रमपरग्यपदेशाम्यो सह मयर श्रेत्यमी पसानिधाराः ।क, अतिधि- दाने भनिधिमविभागयते । नत्र मचित्तनिक्षेप -सपित्ते सीने पूपियाजल- कुम्भोप( ति भुवडिधान्यादी निक्षेपो देवस्य वस्तुनः स्थापनं । तथादानबुया नत्र निक्षेप्यमाणमनिचार । तुरबुद्धिः खलु मषितनिशिस किल संयता न गृहम्माम्यभिप्रायेण देयं मचित निक्षिरतानि मप। यत- स्वगृहामु लाभोऽय ममनि च मभ्यत इमि प्रथम ॥1॥ तदाति. मेन सचिन पत्रपुष्पादिना नथाविधयव बुध्धा भावृतिराडादनं दिलीय. ॥ अधषा मचित्तनिक्षित तत्पिति र मयतस्याशानन प्रयुग्यमानमनीचार: ॥ २ ॥कालातिमम मापनामुचितम्य भिक्षाममपस्य एपनं। सच पती- मयोग्य का भोजयतोऽनगारवहाया वा मागेव पवादा मुशानस्य च तृतीया स्यात् ॥ ३ ॥ परम्यपदेश परस्याम्यस्य सम्बन्धीदं गुरपण्डादीनि विशेषणापदेशी पाजाचदिवाऽयमत्र दाना दीयमानोऽप्यपमायेति समपंणं अर्थः ॥ ४॥ मत्पर. केप । यथा मानिमः मन् कृपति, मपि वा।

·Arre-HM PM सागारधर्मामृत- मागिन पनि प्रयोगमावा य.. भगुमाहिए या मरमरः । यथाऽनेन गायरायोग मानिनननं किमहमम्मादपि हीना इनि परमनियमनस्यारहामि । पगए मगरममायानकायकापाछन। मन- मम्मर परमम्पायनमायो नाति ऋधि ॥ण से नातानमादा नामनिवारा: । अन्यथा तु मला एयेति विभावनीयम् ॥ ५४ ।। प्रतापमहारपुरम्मरमु को निर्दिशन धारकाय महामायामाह- एवं पालयितुं व्रतानि विदधन्छीलानि सप्तामला- न्यापूर्णः ममितिघनारतमनोदीप्राप्तवाग्दीपकः । वैयाटत्यपरायणी गुणवतां दीनानतीयोद्धरं- या देवसिकीमिमां चरति यः सस्यान्महाश्रावकः ।।५।। टीका-यान् भवेत् । कोऽमी, म गृहो । फिविशिष्टी, महाधारकः महा• निन्द्रादीनां पूज्य । गोति नस्य गुरम्य इनि श्रावकः महाँवासी पावकः महानायक । य कि, यश्चरति अनुतिष्ठति। का, या आचारं । किंविशिष्ट देवमिकी दिवमे अहोरासे भवा देवमिकी तो । पुन. फिविशिष्टां, इमा अन म्तराध्याये वक्ष्यमाणा । कि कुर्वन्, विधत् आचान् । कानि, शीलानि मन परिरक्षणानि । कति, सप्त गुणवतग्रयशिक्षायनमतुष्टयलक्षगानि । किविशि यानि विदधन्, अमलानि निरतिचाराणि । कथमेवमुक्ताकारण । कि कर्नु पालयितु पालयिा याम्यहमित्यभिप्रायेण । कानि, व्रतानि सम्यग्दर्शन पूर्वामि निरनिचारपवाणुव्रतानि । किविशिष्ट. सन्, भागूणः उद्यतः । कामु, समिति श्रुतनिरूपितक्रमणेर्या भाषणादाननिक्षेपोस्मर्गप्रभृतिषु संयमरूपाणुव्रतनिर इम्यर्थ । अणुव्रतमहायनानि हि समितिसहितानि संयमम्नद्रहितानि पिर तिरिति सिद्धान्न । तदुनं-अणुवयमहन्वयाई समिदीमहिदाय संजमो समिदिहिं विणा विरदि इति॥ पुन किंविशिष्टः,अनारतमनोदप्रिाप्तवारदीपक भाप्तानां पगपरगुरूणा वाग्वचनमाप्तवार तजन्यधुतज्ञानमिह गृह्यने । कारणे कार्योपचारान् । आसवागेव दीपः प्रदीपः स्वरप्रकाशकस्वादाप्तवादपिक परमागमप्रदीपक, अनारतं सतत मनसि चित्ते दीपो दीपनीलोऽनारतम- नोदीप्रस्तथाविध भाप्तवारदीपको यस्य स तथोकः । पुनः किंविशिष्टो, वैया- ·पष्टोप्यायः । १५७. प्रत्यपरायणो वैपाहायं निरववृपया आपप्रतीकार सग परायणस्त पर केरो, गुणवतो गुणभाजी मंयमविकापातशयभान रनपाराधकाना था। पुनः किन, ज्यान दुवादिमोचयन् । कान्, दर्शनान् भवसिय्याधिशोकातान् । कथमताव पाक्षिकापेक्षयाऽतिशयन । एनेन सम्पग्दर्शनमुद पतभूपणभू. पिता निमशालीनधित्वं मंयमनिष्ट जिनागमभाव गुरुशुभूपाय दया- दिसदाचारपरत्व पति सप्तगुणयोगान्महाधावकावं कस्यचिमुकृतिन काला- दिग्धिविशेषवशागवतीति नात्पर्यार्थोऽत्र प्रतिपनन्य इति भद्रम् ॥ ५५ ॥ इस्याशधरविरचितायां स्वोपकधर्मामृत सागारधर्मदापिकायो भन्यकुमुदचन्दिकामझायामादिनचतुर्दश. प्रक्रमाच पचमोऽध्याय ममाप्त ॥५॥ अथ पष्ठोऽध्यायः। इदानीमाहोरात्रिकमाघार श्रावकम्योपदेशकाम. पूर्व पार्वतिकोमिनिकनं. ग्या चतुर्दशभि झोकाकरोति-- ग्रामे मुहूर्त उत्थाय वृत्तपंचनमस्कृतिः । कोऽहं को मम धर्मः किं व्रतं चति परामशेत् ॥१॥ टीका-परामृशे चिन्तयेत् धावक । कि, इति गमत् । सपधा-कोह क्षत्रियो ग्राह्मणादिवां सवादशादियोऽम्यमानषो वाऽहमित्यादि पिस्त. येत् । तपाको मम धर्मों जनोऽन्यो था धावकीयो यरवादिसबंधी या मे देवादिसाक्ष प्रतिपनो वृप इति चिन्तयेत् । तथा कि प्रतं मूलगुणरूपमा गुमतादिरूपं वा मम । पाशा के गुरचो ममति । कुत्र प्रामे नगरादी वा बमामीनि। कोऽय काल, प्रभातादिरिति श्रेयादि समुचीयते । म्यवर्णादि। रमनी विपरिमपरिहार मुखेन करोति । कयम्भूनो गया, वृत्तपसनम- स्तृतिः भाजपम अहिजरुपनापि पावृता पटिना पशनमस्कृतिः णमो भरहताणमित्यादिगाथारूप पनमस्कारी येन स तपोनः। कि परवा ·१५८ सागारधर्मामृते- तेनेत्याह, उत्थाय विनिट्टीभूय ।क, मुहूर्ने नाडीद्वये । किंविशिष्टे, ग्राहे ब्राझी सरस्वती देवता अभ्येनि ब्राह्मनस्मिनिशावसानघटिकदय इग्यर्थः । तदुन-व्राह्म मुहूते उन्याय पर्वकायाणि चिन्तयेत् । यतः करोति माविर्य तस्मिन् हृदि मरम्वती।। तत.- - अनाही वम्भ्रमन् घोरे संसारे धर्ममाईतम् । श्रावकीयमिमं कृच्छाद किलापं तदिहोत्सहे ॥ २ ॥ टीका-किल एवं ह्यागमे धूयते आपं प्राप्तोऽहं । कं, धर्म । किविशिष्ट, आहेत अर्हना वीतरागसर्वज्ञेन प्रोन । किप्रयोक्नृकं, श्रावकीयं श्रावकाणाम श्रावकीयस्तमुपासकोपासनीयमित्यर्थ । कीदशमिम इदानीमप्यंत स्फुरंत । कम्मादाप, कृच्छात् जगत्यनन्न फेन्यादिना प्रागुक्तात् । कि कुर्धन्, बग्भ्रमन् कुटिल पर्यटन् । क, ममारे ट्रन्यक्षेत्रकालभवभावपरिवर्तनरूपे आजीवजीवी- भावे । किविशिष्टे, घोरे भयझरे । पुन फिविशिष्ट, अनादी नाम्नि पूर्वी यस्यासावनादि तस्मिन् बाजाकुरन्यायन मन्नन्या वर्तमान इत्ययः । स्मान् उत्सह प्रमादपरिहारेण यतें ह । क, इहास्मिन् अत्यन्तदुर्लभे धर्मे । इत्यास्थायोस्थितस्तल्पाच्छुचिरेकायनोऽर्हतः । निर्मायाटतयीमिप्टिं कृतिकर्म समाचरेत् ॥ ३ ॥ टीका-समाचरेत मम्यगनुतिष्टेन पनिक । किमन्, कृतिकर्म योग्यका- लामनग्यादिना प्राप्रबन्धेन मूचिनप्राय वन्दनाविधान । कि निमांय वाया । का, इष्टि एजा झिविशिष्टामष्टतया अष्टी जलगन्धाशतादयोऽयमा यस्था मा अष्टनया नामष्टविधामित्यर्थ । कम्य, अनः भगवतीवरप । उपलक्षणात भ्रतम्य गुरचरणानां च । किविशिष्टः मन्, पकायनः एकाम- मना । कथाभूमो भग्वा, चि गरिविता कृपया विधिवविदितशीधरना- नागपावनादिशियः । एतधानुवाइपर साकामिदत्याग्मलोग्मगापपरंप नोपदंश । परमात सामग्यावश्यादेवमुत्तरप्राप्यमात भामुष्मिादिति पर्य उपदंश फलवानिनि चियं । किविशिष्टः मन्, उत्थितः उ भून.

·पचमोध्यायः॥ कामार, तस्यात् स्यनारायनीय स्पर्य । हिदा, आस्थाय प्रतिज्ञाय । कमिन्येवमनादाविष्यादिना पूर्वान्मकारेण ॥३॥ समाध्युपरमे गान्तिमनुध्याय यथावलम् । प्रत्यारूपानं गृहीत्वष्टं मार्य गन्तुं नमे प्रभु' ।। ४ ।। टीका--नमेत् पसारमणामेन नमम्यंत कृतफिय. धावकः । कं, प्रभु महदेवं । कितुं, गन्तु इष्टदशान्तरं विहर्नु । कि कृपा, प्राय यापिनाकित इट वांडित पुनदर्शनसमाधिमरणादिक । कि कृपा, गृहीया प्रतिपय । कि तत्, प्रत्यारथान भागोपभोगादिनियमविशेष । कथं, यथावले शयनानिक्रमण । शिवा, भनुम्याय अनुचिन्त्य । का, शान्ति । येऽभ्यचिंता मुकुटकुलहारन रित्यादिप्रबंधन धूयमाणां । क सति, समा. युपरम समाधेरवश्यकरणीयस्य धर्यध्यानम्य निसा ॥४॥ सतक्ष- साम्यामृनसुघातान्त-रात्मरानजिनाकृतिः । देवदिश्वर्यदागत्ये ध्यायन् गच्छेजिनालयम् ॥ ५ ॥ टीका-गत् बजेन तथानुरितावश्यक भावकः । क, जिनालयं बह- चत्यगृदं । शिविशिष्टः सन्, माम्येत्यादि साम्य जीविनमरणादी समतापरि- णामस्वदेवामृत प्रमनिरकपहेतुवात्तेन मुष्ट संस्कारहालक्षणप्रकर्षापादनेन अतिशयेन धान क्षालिना विशुदिमापादित अन्तराग्मा श्वपरभेदलानोम्मु- वमन्त करणं तत्र रामन्ती दीप्यमाना जिनाकृति परमा'ममूर्तिर्यस्य स सधोकः । किं कुर्वन् गछन्, प्यापन चिन्तयन् । के, ऐपयंदागत्ये ऐश्वर्यमों- चाधिपायं दागवं दारिश ऐश्चयं च दीगाय च ऐपण्डागरये सम्मव. नीति प्यायन । कमान्, देवान पुरातशुमाशुभकर्मविपाका । इसमय. दम्पयं पावरी महर्दिको राडा सामन्तादियो भवति तदा पुण्यविपाकय- भवा सम्पडियम परिपेयी तदम्या कामामो मरमुपयादिनि भावयन् गरटेन् । भय दरिद्रलदा पापविपाकमानतामद दारियन केनापितु शव को पुदिमा विगतमाप्तीनीति भावपन् गदेखि ५॥ N ।

·१६. गागागमागे- मनुगारमुलेर मषिमाए. गगाविभमादाय मिनागर्ननमापनम् । प्राकृटिको देगमंगतः मंयनायने ॥ ६ ॥ का--गंगापते मंथन पानीमामानमाणानामा, देशमनः भाग पुन, प्रागन fry: मन, दिए पुगे युगम अप्रेशीम किया, आश गृही , निनादीनामा चापागामगनमापन जान जगन्धाभतादि। यं यथाविमा नपर नुगारण ॥ ॥ इदा जगदोधकर भास्कर ज्योनिराहतम् । स्मरतम्नट्टडीशरोध्वनालोकोत्सवोम्यहम् ॥ ७ ॥ टीका-भनि । कोऽमी, समृशिरोध्यतालोकोग्यवः जिनचन्यालयशिन- रकेननदर्शनानंद । किपिशिष्टोऽवाहन पापहर । कम्य, मथागत. भाव- कस्य । कि कुर्वत , म्मरन स्मृतिविपर्वत । मिन, ज्योनि कानम वामयं वा नेश । किंधिशिष्टमार्हनं जन । किं कृया, वा आलोय । मास्करमादिन्य। किविशिष्ट, जगदोधकर जगता दिवाचरमागिनां बोध निद्रा- पनोद करांनीत्येवशील उद्यन्नमित्यर्थ । पक्षे बहिरात्मनागिनों मोहनिद्रा- प्रहरणशीलम् ॥ ॥ वाद्यादिशब्दमाल्यादिगन्धद्वारादिरूपकैः । चित्ररारोहदुन्साहस्तं विशन्निसहीगिरा ॥ ८॥ टीका-विशेन प्रविशेदमा । क, तं जिनालयं । कया, निमहगिरा निमः हीति शब्दमुचारयनित्यर्थः । किंविशिष्ट मन्, आरोहदुत्माह मवईमानधर्माः चरणोद्योग । के, वाद्यादीत्यादि वाद्याना प्राभातिकतूर्याणामादिशब्देन ध्यायस्नुतिमगलगीतादीनां च प्राब्दर्निनाद । तथा माल्यादीनां चम्पक्युप्पा. दिमालानां आदिशब्देन धूपचूर्णादीनां च गधैरामोदैस्तथा द्वारस्य प्रवेशमुम्बम्य आदिशन्देन तोरणस्तम्भशिवरादीनां च रूपवैश्चैतनाचेतनप्रतिच्छन्दः । किवि- शिष्टश्चित्रनानाप्रकारविरमयक्रैश्च ॥८॥ . -- - ·पष्टोण्यापः । -- सालितामिस्नर्थवान्तःभविश्यानन्दनिर्भरः । निः मदक्षिणपनत्वा जिनं पुण्याः स्तुतीः पठन् ॥ ९॥ टीका-प्रदक्षिणयेत् प्रदक्षिणीकुर्यादमौ । कं, जिनं स्थापनाईन्तं । कथं, त्रिचीन पारान् । किं कुर्वन्, पठन् निगइन् । काम, स्तुनी लवनवापानि । किविशिष्टा, पुष्पा हानसंवेगादिगुणप्रम्यक्तीकरणेन भशुभकर्मनिर्जरणीः पुण्याचवणी । किं कृषा, नरवा त्रिप्रणम्प शिनं । किविशिष्ट सन्, मानन्दनिर्भरः प्रमोदपूरिममांग.। किं कृदा, प्रविश्य माकम्प । किसा, अन्तरल्यालयमभ्यदे । कथं, तव निसहागिरैव । कथाभूतो भूत्वा, क्षालितानि धानपाद ॥९॥ सेयमास्थायिका सोऽयं जिनस्तेऽमी सभासदः । चिन्तयमिति तोचरनुमोदेत धार्मिकान् ॥ १० ॥ रीका-अनुमोदेत साधु इमे अनुनिष्टन्नीति मनमाऽभिनन्देसी । कान्, धार्मिकान् धर्म चरतोऽनगारमागारभम्पजनान् । कथमुपैतिशयेन गुहुहु- रिग्यर्थ । तत्र पयालये । प्रदक्षिणीकरणे था। किं कुर्वन्, चिन्तयन् परामृशन् । पमिति । विमिति इयं चैत्यालयभूमि । सा आगमप्रमिया भास्थापिका समवसरणभूमि । तथा अयं प्रनिमार्पितो जिन स भागमप्र. सिदोऽयमहापानिहायादिविभूतिभूषितोऽहंन् ।अमी भाराधकभायास्ते भागम. प्रसिद्धा सभामरः सम्या पायादयो द्वारा साक्षादेवसेवावहिता ॥१॥ अर्यापयदि कृत्वाऽभ्पर्य जिनेश्वरम् । श्रुतं मुरिं च तस्पाग्रे प्रत्याख्यानं प्रकाशयेत् ॥ ११ ॥ टीका-प्रकाशपेन् प्रतिपादयदेष महाभाषकः। कितन, प्रत्याख्यान प्रारगृहे गृहीतं ।क, भप्रेकल्य, तस्य सूरेः । किरुषा, अम्पयं भभिमुख पूजयित्वा । कं, जिने शुत पूरि।किंवा, कृष्णा विधाय । का, ईपयममुदि । कथं, पथ प्रणामपूर्षकपुण्यस्तुनिपाठविशेषदक्षिणीकरणा. मंतरमिति समन्वयः । भयमत्र विशेषः । या ईरणं गमनं पन्या मार्गों पस्य तदीप संयमदिराधनं तस्य संशुदिः सम्यक् शोधन प्रतिक्रमण. . .

·AmAvM " १६२ सागारधर्मामृते- मित्यर्थः । अभ्यर्य जायरहंताणं भयर्वतार्ग णमोकारं करोमीति यधनात् । प्रतिक्रमणानन्तरं नमोहदय इत्यनेन " जयन्ति निर्वितारोपसर्व- कान्तनीय । मन्यवाक्याधिपाः शश्वविद्यानन्दा जिनेश्वराः " इत्यादिना पाचनिकममम्कारेण जलादिएजाष्टकेन या अभिमु पूजयिया ।एर क्रमः श्रुतसूर्योरपि यथाम्न कल्प्य । म पप जघन्येन यन्दनाविधि. प्रकर्षवृत्यात प्रथममेव गृहेऽनुष्टानोपदेशान् | u ततथावर्जयेत्सर्वान्यथाई जिनभाक्तिकान् । व्याख्यातः पठतथाईद्वचः प्रोत्साहयेन्मुहुः ॥ १२ ॥ टीका-ततश्च प्रग्याल्यानप्रकाशनावमानक्रियाकल्पनिवर्तनानन्तरं आवर्ज- येदनुरायेदमौ । कान्, जिनभानिकान् अहंदेवाराधकान् । विशिष्टान, सर्वान् उत्तमादिभेदभिन्नान् । कथं, यथाई यथायोग्यमनिपल्या । तत्र मुनी- नमोऽस्थिति आर्यिका वदे इति ।थावकानिच्छामीन्यादिप्रसिद्धविनयकर्मणो- पचरेदित्यर्थः । उतं. घ-अहंदूपे नमोऽस्तु स्याद्विरती विनयक्रिया भन्योन्यं क्षुलके चाहमिच्छाकारपच सदा ॥ तथा प्रोत्साहयेत् प्रकर्षेण उपोगणतः फुयां- दमी। कान् ,पुरपान् । कि कुर्वतो,ग्याख्यातः पदपदायांदिसमर्थनलक्षणेन विशे- पेण मा शिप्योधोत्पत्तेर्वर्गयत उपाध्यायादीनित्यर्थः । कि तमाख्यातोऽधः परमागमयुमयागमसन्दागमादिभेदं जिनप्रवचनं । न फेवलं व्याख्यातः प्रतश्च अधीयानान् शिप्यादीनियर्थः । कथं, मुहु पुनः पुनः॥१३॥ स्वाध्यायं विधिवत्कुर्यादुदरेच विपद्धतान् । पक्वज्ञानदयस्यैव गुणाः सर्वेऽपि सिद्धिदाः ॥ १३ ॥ टीका--कुर्यादमा । क, स्वाध्यायं भुताध्ययनं यथोचितं वाचनादिरूपं या किचन, विधिवत् शास्रोमविधानेन व्यसनशुधादिलक्षणाष्टविधयचनेना तथा उद्धरेन् विपदो विमोचयेदमी । कान्, विश्वनान् शारीरमानसासातशानित शकीन् दीनानिग्यर्थ । यतो भवन्ति । के ते, गुणा. काटिन्यस्यागशीर्षमी- मदर्यादयः । किं विशिष्टा, सिदिदा वान्छितार्यसम्पादका मुक्तिप्राया। केपित्याह, सर्वेऽपि नि.शेराः । कस्य, पशानदयस्यैव पुनःज्ञानं सरवा. ।

·पष्टाध्यायः। प. दया पर्यप्राणिपुरणा इम्बोरिफायभिलापलक्षणा, ज्ञान पदयाच शामध्ये, पके परिण माग्मीभूने ज्ञानदये परय म परज्ञानदपस्तस्यैव । म नुचिनिशानाय पिकानुस्पस्य दे पेशादार्थ ॥१॥ एष विषयमाचरणगुपदिश्य निपिर तदुपएमा:- मध्येनिनग्रहं हामं विलामं दुःकयां फालिम् । निद्रा निष्ठभूतमाहारं चतुर्विधपि त्यमेत् ॥ १४ ॥ टीमा-रदमा हारपान सप्त । क, मायजिनगृहं जिनगरमा महा. भायकापेक्षा मलयालय इतरापेक्षया तदेकदेशी गम्धटिमा । जिन- गृहस्य मापे मजिनपर । पारे मध्ये तया पेन्यनेनाम्ययीभावः । हासो हाय । विकास भंगारचयाविशेषः । दुःकया दुष्टा चित्तहानुप्यकारिणी कथा कामांधाविया राजादिकया था। कलि कला । निद्रा स्वाप ।निध्यूतं मुखमादिनिरसनं । भाहारं चतुर्विध वारस्वापले मानलक्षणम् ॥१४॥ एवं प्रामानिक धर्मकोपदिश्यानम्तरविधेयमार्जनादिविधिभियते- सतो यथोचितस्थानं गत्वाऽऽपिछतान मुधीः । अधितिष्ठेयवस्पेटा स्वयं धर्माविरोषतः ॥१५॥ टीका-सत प्रामातिथ्यमांनुटाननियापनानन्तरं भधिनिटेत सनाथी- कुपांत् । कोऽमा, सुधीः संकायहिनाहितविचारचतुर. भापकः । कान्, अधिकृतान अयस्याने रक्षण पईने च नियुतान् । कि रवा, गया प्राप्य । सन् स्थान प्रदेशं । किविशिष्ट, यथोचित पपस्यार्थार्जनादियोग्य तत्तन सम्पमि प. या पक्षातरे । तारमामायभावे । पुन. सुधीः स्वयमामना भये पवस्येन् नर्जनादी यात्रीयेत । रमा, धर्माविरोधतः रसिपमजिनयमांनुश्यानेन (सरा रिसायोमन्यामान्ययोरतमनी. चोच मान्यम्बन म्यायदर्शनान् नियोगिनां च राजापजाधसाधनेन, वणिजो चकटतुपामानादिपारशारण, पनजीविनाविपरिहारेण च बोदण्यः ॥१५॥ पारपरम वफल्यमापश्याही विरादापरिहारार्धमार- ·। सागारधर्मामृते- निष्फलेल्पफलेऽनर्यफले जातेऽपि पौरुपे । न विषीदेलान्यया वा हपेल्लीला हिसा विधेः ॥ १६ ॥ टीका-न विपीदैन् न विषादं गच्छेदमावर्धानुबंधपरः । क्व मति, पारसे पुरपकारे । किविशिष्टे, जाते निष्पन्ने । कोदो, निष्फले चिकीपिंतप्रयोजन- वन्ध्य । तथा अल्पफले मम्माविनार्थलामान्यूनार्यलाभ। तयाऽनर्यफले अनर्थोऽर्थनाशादिलक्षणपुरषार्थभ्रंश फलं साध्यं यस्य सोऽनर्यफलस्तस्मिन् । अपिः समुचये । न वा हृप्येत् हर्ष गच्छेदमी । क्व सति, पारुपे जाने सति । कथमन्यथा सफले बहुफलेऽर्थानुबन्धफलेऽपीत्यर्यः । कुत इत्याह, हि यस्मात् वर्तते । कासी, मा पौरपस्य नष्फल्यसाफल्यादिजननलक्षणा लीला निरंकु. शमवृत्ति । कस्य, विधे. पुरार्जितपापपुण्यकर्मणः ॥ १६ ॥ अय प्राणयात्रादि-ययं नवसोकीमाह- कदा माधुकरी वृत्तिः सा मे स्यादिति भावयन् । यथालाभेन सन्तुष्ट उत्तिप्ठेत तनुस्थिता ॥ १७ ॥ टीका-ततश उत्तिष्टेत अचिन्तातो विरम्योधर्म कुयोदसी । कसनु- स्थिती शारीरस्वास्थ्यानुवृत्तिनिमित्तप्रवृत्ती। किंविशिष्टः मन्, सन्तुष्टः एति गतः । केन, यथालाभेन यो यो लाभो मूलधनादधिकं धनं तेन । कि कुन्,ि भावयन् चित्ते धारयन् । किं, इति एतत् । किमेतदित्याह, कदा कम्मिन्काले। स्याद्भविष्यति । कामी, सासूमोना वृत्तिः अर्यान् भिक्षा। कस्य, में मम । किंविशिष्टा, माधुकरी मधुकराणो भ्रमरादीनामियं माधुकरी सरसंबंधिनी । पुष्पाणामिव दानृणामनुपपीटनेनारमप्रीणनहेतुम्वान् ॥ १७॥ नीरगोरसधान्यधः-शाकाप्पाम्बरादिभिः । फ्रीतः शुध्यविरोधेन वृत्तिःफल्प्यायलाघवान् ॥१८॥ टीका-करप्या सम्पाया । थावरणासा, वृत्तिः स्पारम्पानुवृत्तिः । कम्मान, भपसापवान् पापारपायात् । शनित्ययः काल्या, मरा. दिभिः । विशिष्टः, क्रीन: मस्यदानेन गृहीतः । ऐन, गुम्पविरोधेड़ रवीतपत्रसम्यक्त्वनानुपपातेन । तत्र सौर जलं गौरमः शारादि. धान्य । ।

·पटोभ्यायः । NANA सगुलादिएचामि इन्धनानि शाकं पनादिहरित पुपापराविकमुमवण. सरापतृणादि ॥ १८॥ सधर्मिणोऽपि दाक्षिण्यादिवाहादी राष्पदन् । निशि सिदं त्वनीनर्व्यवहारं च नावहेन् ॥ १९ ।। का-स्पजेरमा । कितन् , मिदं निरपरममं । क, निशि रात्री नदा मसपा अमपातपाती परिहनुमाश्यो । कि कुर्वन्, भएर भुमानः ल, गहे । काय, सर्मिणोऽपि न पां पुयादेः । निदामीनमाधर्मिक ग्यापि । कस्मात् , दाक्षिण्या उपरोभवशात् । विवाहादापि न परमि- एभोज्यादी । नया नावहत् म कुमार ।म्पबहार दानप्रतिप्रदादिलक्षणं कर्म ।'. साईन सर्वधर्मपनादिना रहितरकरवी ग्राईभि सह ॥१९॥ उद्यानभोजनं जन्तुयोधनं कुमुमोचयम् । जलक्रीडान्दोलनादि त्पदन्यच्च तादृशम् ॥ २०॥ रीका--पदमी । किंत, उद्यानभोजनं उपानिकायां जेमनं । सया जम्नुपोधनं पदातिएटमेषादीना परस्परमम्पहार । तपा कुमुमोच पुप्पा- बचयं तथा जही मारादिभिः सहस्पदं जलग्यायुक्षी तथा भान्दो सनं दोलापेलनकर्म । भादिशाम्देन पत्रामितप्रातिपदादिपु भस्मम्यतिकारि परिहामादि। किंबहुना भन्यच परमपि तार रुपभाषहिंसाबलं । कौमु. दीमहोत्सवागनाटकावलोकनसंग्रामदनरामरादिकम् ॥२०॥ पयादोपं कृतस्नानो मध्याहे धानवस्त्रयुक् । देवाधिदेवं सेवेत निईन्दः कल्मपच्छिदे ।। २१॥ टीका-सेवेत भाराधपदमा स्नपनादिमिः ।, देवाधिदेवं देवरिन्दादि- भिरधिम्माचार्यादिम्पोऽतिरिम दीयते सूबते भारायत इति देवाधिदेवो भगवानईन् । सिंविशिष्ट. सन्. नियः समस्तप्याक्षेपमुहिम, कम- 'परिषदे माधीनताकालीनरापदार्थ । कथम्भूतो भूचा, पयादो दोपानु- मारण मयाई भनगारभ्रामरीदेलाम-पासासमये कृतस्नानः कृतं विहिन रमानं पथोचितमप्रक्षालनादिकं पेन स तपोन्दः । तपाधीतरपुर धौवे ·TATA Attitatin TREATE Tोगntiotianfi MEETIErice: भीAIETTIAHEEn: init FREE: गुग्न! it hai at that arearrare. 1. ! *. FifitnarTTIME. famirtan.artin AmrTE Anna-nanfinite.fied TAITE Ammannd Traft । ये हा हो MmmenArian Arma wfainer it ninagaff failur TUTT. सामालियांगा , main karatunit Trt गया orn. TAR Artne wa me ARTrit पीनाम्मान मानीवायलागि ऋमण मानिन- নিবিধান এবং স্বা, মা গো মা মুখশামঘশি RTONोनीnaamr। कप वा मषि... किरा मान प्रापिता मभिारंपनी पाउनुमति nिr. "पा नियामा गम्भारपो यत्र नीरामनकर्मणि विनाप्रपा र मिकी येन मोऽयमिदिया, यस्य स्थापिका । म्या पायो स्नपनपीटस्योपरि।विशिष्टाया, गमयुगा ना. पुत्र. पूर्णकलगोपेता बोगा याया मा पनुभयुगा नम्यो । पुननिति शिष्टायो, साधिपो शन्दननिमतीकाराशरेण च साहितायो। प्रिया. मिन्युपलक्षण तेन होकारोपि सेन्य । अन्ये न अङ्गनिर्मितं मा. मेवा । सनुलं । " निस्नुपनिर्मणनिर्मलजलाशालीपनलालयित ।

·पष्टाध्यायः। ---- - श्रीम. मीनार्य श्रीवर्ण व्यापयाग्युच." ॥ किंवा, विशोज्य रस्नालुक. शामिना पम्नपंणविधिभि शोधयिया । को, नदिको निरनभूमि । किं वा, भाशय ग्यतया प्रतिज्ञाय । निन्, म्नपनमभिषेक । अग्र भाग्य मपनामिनि मानावना, विशाध्येयादि पुराफर्म, न्यस्येति स्थापना, अन्तमा येति मनिधापन, इष्टदिगियादि पूजेति प्रतिपत्तव्यम् । पग्धिं हि देवी- पनामाहुः । तद्यथा-प्रस्तावना पुरामं स्थापना अभिधापनम् । पूजा पूजाफल पनि पाविध देवसेवनम् ॥ एनमिनानपनादिविधानपूर्व- भामा विस्तर स्वेत पूवाचार्य मानानशास्रयामाननियमहोदयास्य. स्मानशाचरायम् ॥ २२ ॥ पताम्बरोपदेशार्थमाह- सम्यग्गुरूपदेशेन सिद्धचक्रादि चायेत् । श्रुतं च गुरुपादांव को हि श्रेयसि तृप्यनि ॥ २३ ।। टीका-अपेचामा। किंत, सिदचादिमिद सघु हा आदि हाम्देन पाश्र्वनायपम्य गणधरदएवं सारस्वतयम्यमम्पदा सम्यकदमयमा. विरोधेन टायफलप्रमादकन्येन जिनशामने प्रमिदं । एनश रहस्यभावाप- दग्यध्यानप्ररूपणावसरे प्रपंचविष्यते । केन तत्पूजयेत्, सम्यग्गुरूपदेशेन भन्यथा नष्फल्यप्रत्यवायवा स्यसम्भवान् । तथा श्रुतमधयेन् । गुरोध दीक्ष- काचार्यम्य पादान तृतीयोऽपि चशम्दययाणामपि पूग्याना तुल्यकक्षताराच- मायं । पुत यान्तरप्रदर्शन ! जिनयनव सर्वमनोरथपरिपूर्तिसंसिदेरिति पाडायामिदमाह-को हीत्यादि । हि पम्मान कस्तृप्यति ममात्मानं मन्यते कस्मिन्, धेयाम अभ्युदयनि प्रेयससाधना कर्मणि ॥ २३ ॥ ततः पात्राणि सन्तर्प शक्तिभक्त्यनुसारतः । साधाप्याश्रितान् काले सात्म्यं भुजीत मात्रया।॥२४॥ टीका-सतो जिनयज्ञादिनिर्वर्तनानन्तरं पावसमर्पणादि कृत्वा भुक्षीत अभीयासी । किंमत, सालय वस्तु । साम्यलक्षणं मथा "पामाहाराइयो यस्य विदाः प्रहनेरपि। मुसिवायावकरुपते तामाम्पमिति प्यते।"

·१६८ - शक्किम- सागारधर्मामृते- क्या मुजीत, माप्रया सुखजरणलक्षणया यदाह-"सायं प्राता पहिमनदमा. दयन् मुमति" इति। अपि च-"गुरूणामयसाहित्य लपूनां नातिवृतना । मात्र प्रमाणे निर्दिष्टं मुखं तापद्विजीयति ॥" मात्रयासान्म्यं मुजीत ? काले पुनः क्षाकाले । भोजनकालः तद्विस्तरशास्त्रं विद-"प्रसृष्टे विमूत्रे हदि सुचिमले दोष स्वपथगे, विशुद्ध चाद्वारे सुदुपगमने वातेऽनुसरनि ॥ तयामातुरले विशदारणे देहे च सुलधा, प्रयुञ्जीताहार विधिनियमित कालः सहि मतः।" किं कृत्वा, सन्तर्प्य सम्यक् प्रीणयित्वा । कानि, पायाणि प्रागुक- लक्षणानि । कयं, ततस्तदनन्तर । कम्मात् , शक्तिमत्त्यनुसारतः क्योरनतिक्रमेण । न केवलं पाग्राणि सन्तर्प्य मर्वानप्याधितांश तिरसोऽपि स्वयं परिगृहीतान सन्तर्प्य सन्तोष्यत्यर्थ । कालविज्ञपोपदेशेन च माध्याहि- कदेवपूजाभोजनयोनाम्ति कालनियम इति बोधयनि । तीनवुमुक्षायां हि मध्याहादवांगपि गृहीतप्रग्याल्यानं तिरयिया देवपूजादि भोजनं कुर्वन् न दुप्यति ॥ २४॥ लोकदयाविरोधीनि द्रव्यादीनि सदा भने । यतेत व्याध्यनुत्पचिच्छेदयोः स हि वृत्तहा ॥ २५॥ रीका-भजेत् मेवतायं । कानि, दम्यादीनि अध्यक्षेत्रकालभाषामा यादीनि । किंविशिष्टानि, लोकन्याविरोधीनि हालोके परलोके च पुरगयी. नुग्यासकानि ।क, मदा सदा स्या यतेत तात्पर्य कुर्यात् । कयोव्यायनु पनिवेदयो. व्या स्वरादिरोगस्यानुपनावमादुभाव छेदे च निवर्तने । कुन याइ-हि पम्मान् भवति । सोऽमा, म म्याधिः । क्याभूलो, हा संयमस्य हुम्दा ॥ १५ ॥ तामाकरणीयनिर्णयार्थ माह- विश्रम्प गुरुमग्रामचारिपोर्षिभिः सह । जिनागमरहस्यानि विन पेन विचारयेत् ॥ २६ ॥ रोका-मनन रिचारपन समिन्य मतिनति मम्मामी। मुणात्मना परि शापादस्पानि परिणामकाविहलादिमि मुरालि ·पटोभ्यायः । १६९ --- हानि भवन्तीति मनमि कृत्वा । कानि, जिनागमरहस्यानि महसिदान्त. बदम्पयाणि । केन, विनयेन प्रथयेण! यं, महाके गुदादिभिः। किंकृत्या, विधम्य भोजनश्रममपनीय । गुरवोऽत्र शास्त्रोपदेष्टार. । मनमचारिणः सहाध्यापिन-श्रेयोऽधिन भारमहितकामा ॥२६॥ सायमावश्पकं कृत्वा कृतदेवगुरुस्मृतिः। न्याय्ये फालेल्पशास्वप्पाछत्त्या चायम वर्जयेत् ॥२७॥ टीका--राप्यात् शयीतामा । विपन्, अपश. सर्प । क, काले । किवि- शिध, भ्याएये म्यायादनपेमे । म्याग्यश काल रात्र प्रयमपामोदराने या पारीरमापन भल्पस इति र विशेषणमिति विधि । मविशेषणे हि विधि. निधी विशेषणमुपसंहामत इति म्यायान् । स्वप्यादिति च विशेष्यं । पर तत्र विधियानावरणीयम्मोदयेन स्वारस्य स्वत सिद्धावान । भरूपमपिर प्रचार पमा भवति तथा स्वप्यादिति घमा चोन्यते । सेन रोगमार्गश्रमादी बपि स्वस्यादिति विधि.1 किंविशिए मन्तदेवगुरुस्मृप्ति जता देवस्या- इंतो गुरूणां च तदुपदेशृणां च स्मृतिमनस्यारोपणं येम स नोनः ।, कृपा । सिन्, भावश्यक दंदाने भूमिकोचियेन र मामविकारिषदई। कदा, सायं ध्यासमये । तथा वर्जयेदमी। कितन, भमा मधुनं । च्या, माया मामनः सपमसामर्थेन । उपलक्षणं चरत्नेन पावर मेव्या वित- यास्तावत्तामा प्रवृत्तितो प्राविति वचनाद्रोगादिनियम विना क्षणमपि ग्यान पुतमिति स्मारयति । २७ ॥ अप परिणताया रात्री निद्वारे मति निशदिभावना पूरिस्पुरदे. शायं सतरा झोकाना- निद्राच्छेदे पुनधि निदेनर भावयेत् । सम्यग्भावितनिर्वेदः सो निर्वाति पतनः ॥ २८ ॥ रीका-भारयेत् संस्खयांदनी । सिर, रितं मनः । र, निष मंसारपारारमियरम्यगास पुमादिपिन्स येवादा. सति, निया- परेवानिवृत्ती । नागो विशेषार्थ । तो विवि राम मुखमनुष.

·१७० सागारधर्मामृते- वति । कोऽसी, घेतन आएमा 1 कथं, सद्यस्तरक्षण एप । किंविशिष्ट. सदर सम्यम्भावितनिवेदः यथायदभ्यस्नवराग्यः ॥ २८ ॥ संसारनिर्वेदार्थमाह- दुःखावर्ते भवाम्भोधावात्मयुध्याऽध्यवस्यता । मोहादेहं हहाऽऽत्माऽयं बुद्धोऽनादि मुहुर्मया ।। २९ ।। टीका-हहा कष्टं । यद्धी ज्ञानावरणादिकर्मपरग्रीकृतः । कोडमायर्यम वेदनवैद्य आग्मा जीव । केन, मया आग्मना । कयं, मुहुवारंवारं । कथमनादि भादिरहितं । किं कुर्वना, अभ्यवस्यता निधिन्यता । कं, देखें । कया, माम. बुन्या देह एवाहमिनि संकल्येन । कम्मान, मोहात् भविद्यासंस्कारात् ।। भवाम्मांधी संमारमागरे। किंविशिष्टे, दुपारर्ते दुःयानि नारकादिभववेदना मायां जलभमणानीय अनियतोन्यायग्वाहुनियारग्याच या म दुःखावत स्तस्मिन् ॥ २९॥ सदिवानी कि करोमीग्याह- सदेनं मोहमेवाहमुच्छत्तुं नित्यमुत्सहे । मुच्यतेतत्क्षय क्षीणरागद्वेपः स्वयं हि ना ॥ ३०॥ का-सप्तरमातुरमहे मयते भई। किं कमुष्य नक्षपयितुं । कमेनं प्रतीक. मानं मोहमज्ञानं । न देहादिकमियेवादाः । कथं, नियं सम्तन it यस्मान् मुष्येन मुनो भवेत् । कोऽमा, ना पुरषो न प्रधानादिकं । किविशितः सन्, क्षीणरागद्वेष । कथं, स्वयमा मना प्रयानमग्नरेगे। छ मति, एताये मोहापगमे मति मोहमूलपानागदेण्योः ॥३०॥ इदानी पधमूलामनपंपरपरा परागृशन् पुनबंधानुबन्धिन विषयमेरा मिनिवेश प्रतिज्ञा करोनि- पन्धारहोत्र करणान्यनध विषयग्रहः । पन्यय पुनरेवातस्तदेनं संहराम्यहम् ॥ २१ ॥ -भवति । कोमा, देहः गरी कामात, बाधा पुग्प मर्मविपाका । मात्र हे मलिशनि कामानि मागि ·पष्टोभ्यायः। १७१ . 1 . पाणि । भवति च । कोऽमी, विषयमहासचिर्थपरिप्रेदमह । के, पते. करणः तथा भवति । कोऽमी, पन्ध शुभाशुभमपुद्गलादानं । कम्मान. अत. विषयप्रहार कर्य, पुनरेष भूयोऽपि । यत एवं सम्मान महरामि निर्मूल्याम्यहं । कं, एनं पन्धमूलं विषयमहम् ॥३॥ विषयेप्वपि पोपिभिसापरपात्यन्तं दुनिवारवान् समिमहोपायमनु चिन्नयबाह- ज्ञानिस इगतपोध्यानरप्यसाध्यो रिपुः स्मरः । देहात्मभेदज्ञानोत्थवैराग्यणेव साध्यते ॥ ३२ ।। टीका-माध्यते निगृयते । कोऽमा, उमर मैथुनमंशामस्कारोट्रोधः । किंविशिष्टो, रिपु ऐहिकामुनिकरुगनंगहेतुतयाऽपरता । केन को करणेन पा, देहयादि देववादारिकादिशरीरत्रयं भारमा जीवामदमय पुमान् देहब भाग्मा च देहामानी गयोर्भेदेन पृथादेन भेदस्य वा ज्ञान प्रतिपतिनामा. दुस्था उज्यानमुनवो परय नांहामभेदज्ञानोरधं तच साम्य - भवाग. भोगनिर्वेद उपेक्षा वा नवापदीप्यांदिपमुग्धेन बरायणात्मवमाननलक्ष. गशिवशिष्टोऽपी, भयाम्प साधयितुमशश्यो पभिचारदर्शमान् । *..जानिमंगलपोप्यांना ज्ञानिनामाग्मदर्शिना सगः संमी शानिमगः तप सापशादिपक्षणमाचरण, प्यान पदपदार्थादिचिन्तनं, सानिमय तपस पानं चानिमहातपोभ्यानामि ताय समनवा बापलेकागो कन्दर्पानुमिप्रकायेन प्रसिर । भपिपिस्मये ॥११॥ भारमदेवानालामायितया सम्यस्तसमस्तामा माचो मायामा स्माकलनमात्र यागेऽपसमर्थ ईमाण: माह- पन्पास्ते पेयजन राज्यं भेदशानाय तारशम् । पियारशकलच्छातंत्रगाईस्थ्यःस्थितान् ॥ ३३ ॥ कामरतमगरायो भवन्ति । विरिशिष्टा, पम्याः समभुताम्मा. सारमत-गुशनशिपलोपभोगाने, मुस्पानावरमापरिया- गिना महनामपि सामाः । पे कि,मायान् रणमिष वन्त । तिन् । सिंगितारमा पिपरिमनकामभोगादिभिः ·१७२ सागारधर्मामृते- - - मुंवनत्रयातिशायि । कस्म, भेदशानाय देहान्मन्यतिरकयोधार्य । इदानीमा- स्मदृष्टान्तन विषयाभिलापरतंत्रतया दोपभूयिष्ठं गाईस्थ्यं जानतोऽपि स्यनुम. शतास्तिरउर्ववाह-धिगिन्यादि । धिक् निन्दामीत्यर्थः । कान्, मादश; अहमिव दृश्यन्ते विपयाशावशवर्तितयापलभ्यन्त इति मारशः। मया साशा: नाविभूनतत्त्वज्ञानन्वेऽपि विषयोपभोगपरित्यागाममर्यान् । किविशिष्टान्, यतः कलवेच्छेत्यादि । कलयस्य माया इच्छा मनोरथ छन्द इनि यावत् कल' ओरछा सव तन्वं प्रशानं यत्र तत्कलचातन्त्र अथवा कलये इच्छा अभिलार कलच्छा तस्यां तन्त्रमायत्त कलबेच्छानन्यं तदीनवृत्ति गृहस्थस्य निग्यनै- मित्तिकानुष्टानस्थस्य द्वितीयाश्रमिणो भाव कम वा गार्हस्थ्यं । कलन्दर तन्त्रं च तद्गार्हस्थ्य च कलमेच्छातन्त्रगाहस्थ्य नेन दु स्थिता दुरवस्था निरि- धदुराधियाधाकुलितास्तान । हेनुपरत्वेनाय निर्देशः ॥ ३३ ॥ स्वयमभिलाध्यमाणाया उपशमधिय. मियानामामपंगविषये बलाबलं चिन्तपति- इतः शमश्रीः स्त्री चेतः कर्षनो मां जयेन का। आ ज्ञातमुत्तरवान नेत्री या मोहराचमूः ॥ ३१ ॥ टीका-कपंत स्वम्याभिमुख नयनो दे । क, मा अनामिश्यन्दियकमुषवि. शेषज्ञ । तर तावत् कपनि । काऽमी, शमधी. प्रशममुखसम्मत् ।क, मा। ब, इत• अस्मिकम्मिम्पक्षे तथा कति पी मा। क, इतोऽन्यस्मिन्रो नुर्विन । अनयो का कनरा जयेन मदारपणे बलवनी भवेग । मंशयोऽत्र में। भधवा भा. स्मृतमातोपदेशवलाइनुभूतमेनयोदलावलम् । मभापति ज्ञातं निधिन । यदि वा भा मतापप्रकोपयोग्योन्य । भागसं भदि. प्यनि । कामी, पत्र एमपोर्मध्ये । उत्तरेष खीममधीः ।विगिता, क्षेत्री महाकणे शमश्रियोऽभिभषियी , प्रिया. गमधीः । या कि, पा निधिता मया । किविशिष्टा, मोहराचम्. मोहोत्र पारिवापरणोदय सस राद् रामायभावबाट मोहराधम. मेना । पपा रामा प्रमापिन्स प्रति मेरया अपनि तपा मोरःविति भार ॥१४॥ बलाम्या भाश्यनि- . ।

·पष्टोभ्यायः। १७३ Annn चित्रं पाणिग्रहीतीयं फयं मां विष्वगाविशत् । यत्पृथग्भावितात्माऽपि समवैम्यनया पुनः ॥ ३५ ॥ टीका-चित्रं यस्या पलु पाणिगुसते सा कथं सर्वारमना माहकारमान भविशनीति विस्मयो मे । कय केन प्रकारेण भाविशत् प्रविष्टा । कासी, इयं दृश्यमाना पाणिगृहीती परिणीनस्त्री । क, मा परिणेतारं । कथ, विप्वर समन्तान मामा ममय कृतवतीभ्यर्थः । अनोपपत्तिमाह-यवस्मात् । ममि सादाम्यं प्रतिपचे भई । क्य,मह । व्या,अनया अहमेदेयमियमेहमियभे. दाप्यवमायपरिणतोभवामीत्यर्थ । कय,पुनर्भूयः । किविशिष्टोऽपि सन् ,श्यग्भा- विता'माऽपि पृथगेतस्या भेदेन इयमन्या अहमन्य इति कोऽभया यह ममाभेद- प्रत्यय इति सादज्ञानेन भावितो मुहुर्मुहुचिन्तित भारमा अहंकारास्पदमन्त- स्वत्वं येन सतयोक्टाकिं पुनमोहवशादभेदभावनापरिणत इत्यपिशव्दार्थ ३५। श्रीनिवृत्तिमा मनो निरूप्य विसमुपपल्या प्रतिक्षिपधाह- स्त्रीतश्चित्त निवृत्त चेननु वित्तं किमीइसे । मृतमण्डनकल्पोहि स्त्रीनिरीहे धनग्रहः ॥ ३६ ।। टीका--दिति पराभिप्रायद्योतने । हे चित्त अंत करण । यदि निवृत्त विवेकवलामावृत्तं । कि तत् कर्नु, त्वं । कस्मात्, स्त्रीत खिया सकाशात् नियं नरछामीत्यभिप्रपि यदि स्वमित्यर्थ । ननुरमर्षे न मृष्याम्यहमिर्म स्वद- भिप्रारमित्ययं । तदा किमिति प्रभाक्षेप मदा किमीहमै कि वाम्हामि है पित्त । कि तदितं धनं । सीमित्तस्थ धनमिष्ठतः किमनुपपनमिन्यत्राह-हि यस्मात् भवनि । कोडमी, धनमहादविणाभरक्षणवर्जनाभिनिवेशो धनस्वी. कारो या विविशिष्टो मृतमण्डनकल्पः मृतस्य मानमिव ।क, पनिरीहे बियो निस्सहे । यथा मृतकशरीरे क्रियमाण मानं सोकुरभावाविरफलं तथा नियादिविषयविमुतस्य परिगृशमार्ण धनमिति भावः । धनस्य हि विषयमुखमाधनं पलायन सिसच कामिन्य भासम्बनविभावत्वेन मुख्या माधौपानादयीपनविभावत्वेन गौणा. यस्य च मास्ति प्रियाम. भिसायस्ताय किमितरविषय रिति ॥३६॥ एवं निर्वेदं भावयतः परमसामामिकभावनार्य सप्तमौकीमाह- ·- ANV सागारधर्मामृते- इति च प्रतिसन्दध्यादुद्योग मुक्तिवर्मनि । मनोरया अपि श्रेयोरथाः श्रेयोऽनुबन्धिनः ॥ ३७॥ टीका-प्रतिमन्दायान् पुनः संयोजयेदमौ। कमुधोगमुरुमाई । र, मुक्ति- वन्मनि मोक्षमार्गे । कथं, इति पश्यमाणेन प्राणकाययलास्थिरग्यापनुपिन्स • नलक्षणेन प्रकारेण । चः समुधये । न केवलं मंमारादिनि तथा भाषणे. दिथं मोक्षमार्गऽभियोग च प्रतिसन्दभ्यारित्यर्थः । अनापरणतो मनोरयाः स्वमराज्यममाः इति विधनिपनं बोधयितुमिदमाह-यतो भवन्ति । मनोरया. भशयमाश्यर्धविषयाभिलाया । किं पुनस्तदर्थानुष्ठानप्रवृत्तय हाय. पिदा । कीरशा भवन्ति, थेयोऽनुपन्धिनो भवे भवे अन्युदयसम्पादिनः प्रभृतपुण्यपधनियन्धनत्वात् । किमाधितास्ते तथा भवन्तीयाह-अपरा: यो निघेपर्म रथ स्यानो येषां ते श्रेयोरया. मोशारूवा यात- यत्र भाष शिय धक्त पी. किपदारयतिनीति ॥ १७ ॥ तपायु कायमय'वामीवितम्य नापायानृप्यानमुखेम जीवितायो भार• यमोहयोच्या स्यामिविप्र भावपति- क्षणे क्षणे गलत्यायुः कायो हसति सौष्ठवात् । ईद जरा नु मृत्यु नु सधीची स्वार्थसिद्धये ॥ ३८ ॥ सरीका---गलनि श्रीयन एकदेशेनापगछति।तर, मायु: मा. कारण कर्म । बक्षण क्षणे प्रतिभाग तथा मतिशतपनीमा काप, शरीर । कम्मान, मोटवार म्याक्रियाकाणाभ्यांन । भणे भो इत्यत्रापि पायं । नुर्विन स्मिथ, नदिमा वाध्याय, जरा गवांगशिक्षण At : वा मयुनिगपाश पलार्ग मार्ग ििीि मधीनी भागमन मायभूना बाप, स्वाधारये गरि प्रेतानिपत्य : तापमानाषु आप प्रयाण कार क्षणमालया निधन पर नया Amt. गुम्यो नाभाय निमिषा सोनि বিমাৰাগাৰাগাৰীনির মো. মাসী शिरगापा मारयनि- । -

·d
पष्टोध्यायः।
१७५
क्रियासपभिहारोऽपि मिनधर्मजपो घरम् ।
विपदा सम्पदा नासी जिनधर्ममुचस्तु मे ॥ ३९ ॥
रोका--वरं भवतु मोऽपि साध्य हत्यः । कोऽमी, क्रियासमाभिहार:
पोज पुन्य भृधावं पा । पर सहमवनं मंदावं घेत्यपिशधार्थ । कामां,
विपदा शारीरमान समाना परिपहोपमगांणां वा । स्प, मे मम । डिवि.
शिएश्य सतो, जिनधर्मप जिनो जिनानुष्टित वा धर्म शुदादानंदरू-
रूपामपरिणतिलक्षणं मीरया मेवमानस्य । न तु न पुन । कोसी, असी
क्रियाममभिहार । कासा, संपदा सर्वेन्द्रियार्थमुम्मानानां विभूमीनां
करप, में । किविशिष्टस्य मतो, जिनधर्ममुमो यथोकजिनधर्मरहितस्य ॥१९॥
प्रमगकर्माभ्यामेन भन्यगम्प सर्वत्र साम्य कामयते--
लब्धं यदिह लब्धव्यं तच्छामण्यमहादधिम् ।
माथित्वा साम्यपीयूपं पिवयं परदुर्लभम् ॥ ४० ॥
टी-सम्ध प्राप्त नम्मया कलपसारदाधिक । वन किं, यलम्या
प्राप्तव्यं मया धन्यवा। कह नजन्मनि गृहाश्रमे वा । पत एवं हता.
योऽस्मि ततस्मापियेयं अपारममनुभवेयं भई । किंत, साम्यपी पूर्ण
सर्वत्र समस्यममृतमिव । किं कृपा, मथिवा अपम्प । विलोम्य च ।,
भामण्यमहोदधि धमणानां यतीनो कम मूलेोत्तरगुणाचरणलक्षणं भामण्यं महो-
दभिरिव अनप्परग्नोत्पत्तिनिमित्तवान् दुरवगाहरवात् दुर्गमपारपाच ।
इयमन्त्र भावना या किल पुरासुरैः क्षीरोदधि विलोदर तन उतममृतं
पातमिमि ध्यते तपा धामण्यं भावविया उपेक्षालक्षगं पारिवमहमारमनि
परिणमयितुमहामि । कीरशयमपि, परदुर्लभं पौर्जिनमार्गानभिज्ञ मुरा.
मुरवध लोटसमयं जिनममयाभिरपि पा परमत्यर्थ दुर्लभं कति-
पयरेव तरपि प्रायमित्यर्थ ॥४०॥
तदेव भूपो भावयनि-
पुरेऽरण्ये मणी रेणा मित्रे शत्रौ मुखेऽसुखे ।
जीविते मरणे मोक्षे भवे स्या समधीः कदा॥४१॥

·-. . मागा- ArATaratमोन प्रीrint . Afri.पी तुलना INTrrittee पिसाननगो Ramri rat artime मिलिमी गुना। Twit मनादिरमे । जी राम तमा गो भाषामा प्रमाणात रित गुणागिनिदेशानिमा कविता मौन अननगुणा को। मरेन । भगमन dि पति मनियम स्पानि मन भी 1 पामीरो मोशन निर्षित समभो । 'मौ भने म नि मुनिमनम" इति श्रुत: 2011 যথিমবাসীগন্নাসি— मोसोन्मुख क्रियाकाण्डविस्मापिनयहिननः । फदा लप्स्ये समरसस्वादिनां पंक्तिमान्महरू ।। ४२॥ टीका-म्मिन्दाले । लपये प्राम्यापकोपनि माया समानीपा। का, ममरमम्पादिना ममरपं ध्यात येय यानानामैकामा सत्यानन्द स्वादरम्याण मयोभूगोऽनुभयन्तीनि समस्यावादिनी घटमा- मयोगा नियत्रयोगा वा मुमुक्षय ममरमस्वादिनस्ने। त्रिशिरी मन भारमरक मारम भवन् । कयम्भूनो भूग्वा, मोशोन्मुमैयादि-मा अनन्ततानादिचतुष्टयाविर्भावस्वभावे निःश्रेयामि उन्मुखाः भभिमुमाः उप- सानेगा क्रियाकानगुरोपामनशानापनादियोगकायलेशादि तेन विमा. पितोऽनन्यसम्भाम्यतया विस्मयं नीनो बहनो पहिरामसोको येन में सयोक्त.॥ ४२ ॥ योगपरमकाधामभिकाशति-- शून्यध्यानैफतानस्य स्थाणुबुध्याऽनहुन्मृगैः। उद्धृष्यमाणस्य कदा यास्यन्ति दिवसा मम ।। १३ ॥ टीका-कदा कस्मिन् योगाभ्याससमये । यास्यन्ति गमिष्यन्ति । के दिवसा. अहोरात्राः। कस्य, मम तत्वज्ञानवैराग्यसम्पमस्य । विशिष्टस्य ·पष्टोध्यायः। A. सत, न्यायानकतामय निर्विवपसमाधिपरिणतस्य । पुन' किंक्रियमा. जस्म, उत्पृष्यमाणस्प एकापागकन्यनगोचरीक्रियमाणहर । करगन्मनः मानदार सपशव भूगा भरण्यचारिणो हरिणा अनपाहब मुगाब मनहुम्मगारः । कपा, स्थाणु या स्थाणु मीमा अवस्थितका विशेष पाणुरिनि पुदिः कल्पना स्थाणुपुरिस्तया। यदि पुरावहिरई कायो- स्पर्गेण स्थास्यामि तदा सौरचारिणो इपभादय स्कन्धारिकत्याकलितास्त. स्कायमाय मो स्थाणुरपमिति मन्यमानाः धादिभिरदायन्ति । एवम. गये हरिणादयोऽपि । महं पुन पुरारग्ययोमुतामहत्वेन तिएन् शुदधिधान- म्दमयं वाल्मानमेवाधिवास्यामीति मनोरथोऽस्य महात्मनो लक्ष्यत इति॥५३॥ महानिगायो पुरादहिः प्रोग्योपदासमतान् कायोग्मगस्थितानुपमगंजपेन योगावचलितानमायभावकान मासपति-- धन्यास्ते जिनदत्ताधा गृहिणोपि न येऽचलन् । सत्तागुपसर्गोपनिपाते जिनधर्मतः ॥ १४ ॥ टीका-वर्तन्ते से प्रसिदा' जिनसाधा: जिनदत्तो माम मंत्री भाषः प्रथमोपा वारिपेजकुमारादीनां ने जिनदत्तापा प्रोषधोपवासयतिन । लिपिविष्टा, धम्या सुतिन नेभ्यो मयामीत्यर्थ । पे कि, पेमाचसन् न चरिताः । रमा, जिनधर्मत जिनालाजिनसेविताहा मरामायिकार । विविशिष्टा, सन्तो, गृहिणो दियामिणः । बिपुनरत्तराभमिण इत्यपिश. ब्दाः । सति, तदित्यादि । ते भुतप्रमिदास्तारोनम्यसाशा उपमा पासनारायस्लेपी अपरिपाते समीपे निपतमं वियतमवरपरभाधि पतनं सत्तारपमर्गोपनिपातम्तस्मिन् ॥ ४॥ मतिकप्रतिमामुपसंहरस्तरनुशायिन फलविशेषमार- इत्याहोरात्रिकाचारचारिणि व्रतधारिणि । स्वर्गधीः क्षिपते मोक्षश्रीर्पयेव परसनम् ॥१५॥ रीका-शिपने मुंचनि। कामी, स्वर्गधी धावाधर्मादिकल्पलामी । को, परसबरोऽभिमतः पतिवरण का तारखीकरणं बरापा सरमाला पर- ११ ·- सागारधर्मामृते- मक्ता वरमालामित्यर्थः । क, प्रतधारिणि प्रनानि प्रागुतानि धारयस्यात्मनि निरनिचारतया स्थिरीकरोन्यमीक्षणामिति मनधारी प्रतिकयतिमास्टः प्राव. कम्तस्मिन् । किंविशिष्टे, इत्येवमुफमकारेण । आहोरात्रिमहोरात्रभवमाचार माझमुहूनात्यानादिकं चरस्यनुतिष्टनीन्यवंशीलस्तवारी तस्मिन् । भनोत्प्रेक्षा- माह-मोक्षश्रीर्षयवेनि । मोक्षधियामीपऽक्षान्तिमोक्षणी तया। इयमत्र भावना-यथा काचिन्महाकुलीनकन्या पित्रादिभिरनुज्ञाता अभीष्टपनाविमें नान्या स्वीकुयादिति बुझ्या वरमालां क्षिपति तया तत्तारङ्महाश्रावके मोक्षश्रीपया स्वर्गधीरिति भद्रम् ॥ ४५ ॥ इत्याशाधरविरचितार्या स्वोपज्ञधर्मामृतसागारधर्मदीपिकायर्या भव्यकुमुदचन्दिकामज्ञायामादिनचतुर्दश प्रक्रमान पष्टोऽध्याय.ममाप्तः ॥५॥ - अथ सप्तमोऽध्यायः। अथ सामायिकादिप्रतिमानवकस्वरूपप्ररूपणार्थमुपक्रमते । तय यहतिक- प्रतिमायां सामायिकं शीलतया निर्दिष्ट तदेवेइ बतायेन प्रनिपचमानं प्रति. मारूपतां यातीनि प्ररूपयमाह- सुदृङ्मूलोत्तरगुणग्रामाभ्यासविशुद्धपीः । भत्रिसन्ध्यं कृच्छ्रेऽपि साम्यं सामायिकी भवेत् ॥१॥ टीका-भवन भवितुमर्हति । कोऽसौ, यतिकः। कौशः, सामायिकी मामायिकमनिमावान् । किं कुर्वन्, भजन् मेवमानः किं । तासाग्यं मोहीम विहानमात्मपरिणामं । कथं, ग्रिसन्ध्यं सन्याये । इसनि, कृपोऽपि परीमहोपमर्गमणिपानेऽपि । कथम्भूनो भाषा, मुरगिस्यादि-सम्पायं मूलो सरगुणमाम प्रागुक्कलक्षण, रक् च मूलोत्तरगुणमामच इमुलोतरगुणप्रामी प्रास्नी निरतिचारी मूलोत्तरगुणप्रामौ मुहमलोनरगुणमामी । सपोर• भ्यामोऽमप्रवृत्ति तेन विशुद्धा प्रतिबन्धकापायाम् मनसंयमानुष्ठानमा धनमामयं प्राप्ता धीज्ञानं यस्य स तयोगः ॥॥ न्यवहारमामायिकविध्युपदेशपुरस्म निभषमामयिकंविधयत्योपनियनि- ।

·सप्तमोध्यायः। १७९ कृत्वा याक्तं कृतिकर्म सन्ध्यात्रयेऽपि यावनियमं समाधेः। यो बज्रपातपिन जात्वपति सामायिकी कस्य स न प्रशस्यः।। रीका-मसामायिकाधिन समादेवो न प्रशरप. सर्वस्यापि साम्य इस्पर्मः। 4 कि, यो नारति म पवने। करमा समाधेः रमौकामलक्ष. णाचोगात् । कदा, जानु कदाचिदपि । मति, पऽपि पतति सनि । कि पुनरन्यत्रोपमर्गकारणे । क्रियाकारमिन्याह-यावनियम मनिज्ञावधि। एत. विषयमामापिकं । किं कृत्वा, अनुष्टाय । किं मन, कृतिकर्म । किंविशिष्ट, योगमावश्यकाध्याय योग्यकासंग्यादिभवम्धेन पाल्यानं पहनाकर्म कि, मायाप्रयेऽपि तिमृध्वपि मन्यामु सान्याऽम्पदाऽपि । माग्यभावनानुशा. माया या अपिशाद । एतयवहारमामायिकम् ॥ २ ॥ निधयमामायिकशिखराधिरूडाय सापने- आरोपितः सामपिकवतमासादमूर्धनि । फलमस्तेन येनपा भूरारोहि महात्मना ॥ ३ ॥ टीका- भारोपित स्थापिन कोडमी, कसा । केन, नेन ।क, मामा- विग्यादि-समय देशबाधादिनियमित कालस्तत्रभव सामायि साम्यभा. बनं तदेव मत सामायिकमनं तदेव प्रामादो देवगा दुरामाचार दुरारोड- स्वादिमिदिनिबन्धनम्याप तम्य मूर्धनि शिवराग्ने । पेन किकृत, अन महा. मना गणवाक्यरेन्द्रादीनां स्पृहणीयेन भारोहि भारूम। कासा, पुषा भत्र्यवहारसामायिका निश्यमामारिकपतिमा ॥३॥ अपचनुमोरया मोषधोपचामधानं याचट- स प्रोपापवासी स्यापः सिदः प्रनिमात्रये। साम्पान यवते यावत्नोपपानशनवतम् ॥४॥ रीका-सागवन् । कोऽमा, स भावर विशिष्ट प्रौपचोपधामी प्रोपचोपवामप्रतिमापान । यः किं, थोम पोम पश्यनि मामा- ग्या भावमामापिकात् । प्रोरधोपचारताले नुनपरमे मामाहिमामापिक- पयापापनुपरणात् । विकास, पापपासान मोपासपति - ·.१७८ सागारधर्मामृते- मक्ता वरमालामित्यर्थः । क, प्रनयारिणि वनानि प्रागुतानि धारयन्यान्मान निरनिचाग्नया स्थिरीकरोग्यमीक्ष्णमिति ग्रनधारी प्रतिकप्रतिमारूदः श्राव करतस्मिन् । किंविशिष्टे, इत्येवमुमप्रकारेण । आहौरात्रिकमहोरात्रभवमानारं पाह्ममुहूनाग्थानादिकं चरत्यनुनिष्टनीयवंशीलस्तञ्चारी तस्मिन् । अनोप्रेक्षा- माह-मोक्षशीर्षयनि । मोक्षधियामीऽक्षान्निोक्षधी तया। इयमत्र भावना-यथा काचिन्महाकुलीनकन्या पित्रादिभिरनुज्ञाता अभीष्टपताविम नान्या स्त्रीकुयादिति बुध्या वरमालां क्षिपति तथा तत्तामहानायके माक्षश्रीर्पया स्वगंधीरिति भद्रम् ॥ ४५ ॥ श्यामाघरविरचिताया स्वोपशधर्मामृतसागारधर्मदीपिकाया भव्यकुमुदचन्द्रिकामज्ञायामादितचतुर्दशः प्रक्रमाच पष्टोऽध्याय.ममाप्त ॥५॥ अथ सप्तमोऽध्यायः। अथ सामाथिकादिप्रतिमानवकम्वरूपप्ररूपणार्थमुपक्रमते । तन यातिक प्रतिमायां मामायिकं शीलतया निर्दिष्ट तदेवेह बनन्येन प्रतिपयमानं प्रति मारूपता यातीति प्रस्पयवाह- सुदृङ्मूलोत्तरगुणग्रामाभ्यासविशुद्धधीः । भत्रिसन्ध्यं कृच्छेऽपि साम्यं सामायिकी भवेत् ॥१॥ टीका-भवेत् भवितुमर्हति । कोऽमी, प्रतिक । कीमतः, सामायिकी सामायिकप्रनिमायान् । कि कुर्वन् , भजन मेवमान तिग्माग्यं मोहीम विहीनमाग्मपरिणामं । कथं, निमन्ध्यं सम्यानये । हमति, कृषि परामहोपमगमणिपानेऽपि । कथम्भूनो भग्वा, मुरमित्यादि-सम्परावं मूलो. सरगुणग्राम. प्रागुगलक्षण, एक्च मूलीत्तरगुणप्रामश्च मूलोतरगुणप्रामी प्रशस्नी निरतिचारी हमुलोमरगुणमामा मुमूलोत्तरगुणमामी । तयोर- भ्यामोमप्रवृति तेन विशुद्धा प्रतिबन्धमापायात् प्रकृतमयमानुपानमा धनसामध्यं मासा धीमानं यस्य म मपोन ॥1॥ व्यवहारमामायिकविध्युपदेशसमां निश्चयमामयिविधेयस्यादिशाति-

·No text on this page.

·No text on this page.

·मप्तमाभ्यायः । १८१ निशां नयन्तः मनिपायोगेन दुरितच्छिदे । ये सोम्यन्ने न फेनापि नान्नुमस्तुर्यभूमिगान् ।। ७ ।। टीका-मुमः मुमो वयं । कानमान, मुर्षभूमिगान पधी मंयमविशे- पादचीमानाम | पे, म भाग्य समाधनं प्रध्याव्यानं । कम, कमावि परिवणापमण था। पुनः, अपनी मर्षयतःकानिशt पाधि । फैन, प्रतिमापांगेम पतवन आयोगमावण्यानमा पनि भिभाममिरणार्थ ॥.॥ अथ मनिधितापानं चाया ध्या- रीनारपीनाम्युलपणापामुक त्समन । माग्रत्तपतुनिष्टः मचिमविरतः स्मृतः ॥ ८ ॥ का-म । पत्रानान । सीमा, मचिनिभा र पर्चन, मान वर्गपन सपथिय । तिन, Triang. ET मा प्ररोहणानाamareiltaift. भादेन कापमापनि, म पलमान पादितमलामामा rhi Hitरी मचारसरणारainigraiजाम्बुलरणा fafeमप्रामुरुम. पामिल नीरपाई नरामा पानि NT. अवापि पायेगेविपि रायमामाया पापमाया मामा frammयाका TRAITARIATRI. माया पनि wa ARINEisitो पता बापती मिल पम्मी अनुकारा प समाते सानियाभूनी भन्दा मामिलामा "मनः परिमापनिमामि नि..ca समागम- पादनापि पापशापोनिकायने । रिलान्याधिनानन्ननिगोनानि म भोरप ॥९॥ - ·१८२ सागारधर्मामृते- । . कानि - टीका-भोक्ष्यते काचा न मशयिष्यतीत्यर्थः । कोऽसी, स पजममयम- स्थानमाधनोधतः श्रावकः । कानि, हरितानि हरिताम्यवनस्पतान् । शिष्टानि, भाधितानन्तनिगोतानि आश्रितानि संसक्तानि अनन्तानि निगो- तानि निगोताख्याः साधारणशरीरवनम्पतिकायिका येपु तानि । उन चा माह्मणष्टिमस्तावे-सन्यवानन्नशो जीवा हरिनेम्वंकुरादिषु । निगोता इति सार्वज्ञ देवास्माभिः श्रुतं यत्र ॥१॥ यः कं, यो अतिऋतीयते पाक्षिका पेक्षया अतिशयेन घृणां करोति । कि कुर्वन्, स्पृशन् परामृगन् । तथाभूनहरितानि । केन, पादेन चरणेन किं पुनह स्तादिनेत्यपिशब्दार्य । कस्मात्, अर्थवशात् प्रयोजनानुरोधात् । कि पुन प्रयोजनाभावात् । प्रयो- जनं विना स्थावरविराधनादपि निवृत्तिप्रनिशानात् ॥ ९॥ सचित्तविरतेभ्यः श्लाघते- अहो जिनोक्तिनिीतिरहो अक्षनितिः सताम् । नालक्ष्यजन्त्वपि हरित् सान्त्येतेऽसुक्षयेऽपि यत्॥१०॥ टीका-अहो आश्चर्य वर्तते । काऽसी, जिनानिनिीति. जिनागमविश्रयः केपां, सतां प्रकरणात मचित्तविरतिप्रयतानां । तथा अहो आश्रयं वर्तते। काऽसा, अक्षाविति इन्द्रियजय । केपणे, मताम् । अग्रोपपतिमाह-पचस्मार न सान्ति न भक्षयन्ति । के, पने मन्तः । कि तत्, इरिन हरितं । किवि. शिष्टमपि, अलक्ष्यजन्यपि अलक्ष्या अस्मदायपेक्षया केवलागभगम्यवान प्रत्यक्षायसवेद्या. जन्तवः प्राणिनो यस्मिन् दलक्ष्यजन्तु हरितं वस्तु । कि पुनश्यानुमेयप्राणिकमियपिशवायः । क सति, अमुक्षयेऽपि भमूनो क्षप प्रलयः अमुझयस्तम्मिपि प्राणेषु नश्यस्वपि । पुन:, प्रकारान्तरेण जीवित सम्भवतीत्यपिशव्दार्थ.। अग्रालयजस्वपीयनेन जिनागमप्रामाण्यविश्वामाड. मुक्षयेऽपीयनेन च जितेत्रिय समध्यते ॥1॥ साम्प्रतं भौगोपभोगपरिमाणशीलानिचारलेनोन सचित्तभोगनमिहलाय. मानं प्रतिमाभावं पातीस्युपदिशति- सचित्तभोमनं यत्माद मलखन निहासितम् । प्रतयत्यक्षिपञ्चवरफिनस्तय पत्रमः॥ ११॥ . - ·IFWMT सममेदार १८३ - हानि पानिकोनी, सम लिसियु. . . - WATERMमिनीलामी परमाणं भरि मालिो मोन परिशिानियमित पापापामगाषि- Milne मरिन भाजा राभिषामा । माना। रापन भागोरभागरिमामापानिशा.. पाक कोपरेशमम । मी पुरोगोपभागपरिमाणसामानितारानामा परिना पानिमामेबमार-माRArtireमनी. मान नामानि योनि मोड मरिदिन सामूनि ॥ मिरा याशिवरातमा- सरिसम्पनिमितकचिनः मागनिपिनः । परिचाह भ प नी राषिभरतमनस्तु सः ॥ १२॥ ther-wwो भनिदिwि.विमनन ।.कि.पी मंतकी विशेषामपि बारीक कप free मनोराहामारिकामुमा । fiदिमिर मन्, दीयादि-गावरा मिमिनामिकामास पादपा श्रीमापा जाँचमार्चमातिति पस मेवेलियांकममा एषः। चाभूनी भूषा, माम्। समिरिन पूरॉनप्रतिमामाचारिता ॥१॥ सानिमामिहामभिशनि- भो वियं धृतिमतां साल्परछेदकोशलम् । यसामापि मुदै साऽपि या पेन तृणायते ॥ १३ ॥ का-चित्रमा वर्मने। मन, कारागलं मनोव्या. पानिमामा , प्रतिमा संनोभारमायुनाना फो। येन कि, और संपरागत नृणायने नगरप्रतिभानि भभोग्यतमामानं शंपाय मी, मातपिकाना । विशिष्ट मनी, मु. गाँचाहना । सपा मारा सा काता हापिकि पुम भता संकल्पिता ·मागारमाले- परिगना । TRIA REMIERTMati मासापामारि पानामा मानिस सिगासमिति ॥॥॥ TO AMITI मिनिनिगुTITHIr- राशि परसा समानामादि । भारत मशिनः कानामादिनावित १४॥ Mr तिमो नमोनियाst stifilim गाने MMintuiमिमिमग्नानागालामेरामाtion विनिमय पनि लामाल THIRITTENT मोम Tifer fam. afrgafमानित utanuarati Pramila Ratiनि गुमले. -11 ITIRTHA Mer *114fT wylewan गाना nitiatel गरानान ॥ १५ ॥ Haman mesh fanmar RRARE .. matma winitamin ariamr nam • RAAT Hrineeti ·सप्तमोप्यायः। १८५ 4-AVARAN तचाहसंयमाभ्यासवनीकृतमनाविधा । यो जात्वचेपा नो योपा भनति ब्रह्मचार्यसा ॥१६॥ रोका-भवति।कोमावसीधा किंविशिष्टो,ब्रह्मचारी माणि चारित्र भारमनि माने पनि प्रवर्नत इत्येवंतः । ५. किं, यो नो भजति म मेरो । कापोखी । किविशिटाः, अशेश.मानवी वास्तिरीस्तत्प्रतिकृतिश्च । कमा, भानु कदाचिदिपा रात्री च । स्य, विधा निविधेन । कथम्भूतो भूया मादियादि-म प्राक् मतिमापकनिर्दिष्टः मारक क्रोएधित संयम प्राणे. न्दिपपरिहाररूपापहनमयकदेशस्तस्याम्यामो भावना सेन वीकृत स्वाधी- नता मी मनश्रित पेनमधोन. " आमचारिणं भापते-- अनन्त शक्तिरामति थुनिर्वस्त्क्षेत्र न स्तुतिः । यत्स्वदम्पयुगात्मैव जगज जयेत्स्मरम् ॥ १७ ॥ टीका--भवनि । काठमी, धुनिराप्तपदेश ।, इनि एवंस्वरूपा। भवनि कोऽयावारमा पुरण विशिष्टोऽनन्तशक्ति भनन्ना नि सीमा: सो भक्रियाकारिमामयानि पस्य म. भनाशक्तिः । इनि भूनि । किं भवनि, वस्वंद वस्तुविषयेव । म भवति सा । मा किं, तिगुणारुपये मसि तवयनं । कुन इस्याह-पचम्मा जयेन प्रतिभीयान् । कोऽसावा. मेष । किविशिष्टः, सदग्ययुत् परदपण्यावनेन भामदम्प समाधानः । स्मर कन्दर्प । विविशिष्ट, जगजनं जगतो परमध्यप्रवृत्तिमता प्राणिना जत्रमभिभावुकं ॥1॥ मन्दमयनुभिक्षा मनपर्थमाग्यमा- विधा मन्त्राव सिध्यन्ति फिदकस्यमरा अपि । राः साम्पन्ति नान्नाऽपि निर्मलप्रमचारिणाम्।।१८।। रा-मिरगति परमादा भवति, विचमाभितमिरातमन्नास पटिनमिशः सया हिरम्ति किस भापति,मरा रेषाः জি যুগানবিলা বিছা | নখ থামিল মাগো - .

·-~-owwwwwwwwwww. - । सागारधर्मामृते-- सेन्ते । के, क्रूराः ब्रह्मराक्षसादयः । केन, नाम्ना सम्झौधारणमाबेग । कि पुन सन्निधानेनेत्यपिशब्दार्थ । केयो, निमंलब्रह्मचारिणां निरतित्रारब्रह्मवई. भाजाम् ॥ १८ ॥ प्रसावशाब्रह्मचर्याश्रमं किजियावष्टे- प्रयमाश्रमिणः प्रोक्ता ये पञ्चोपनयादयः । तेऽधीत्य शास्त्रं स्वीकुर्युर्दारानन्यत्र नैष्ठिकात् ॥ १९॥ टीका-ये मोकाः परमागमे प्रतिपादिता । के, प्रथमामिणः माजी बन्धनमसानुष्टायिनः । कति, पय । के, ते उपन पादयः उपनय भारि पामवलम्यादीनो से । मम उपनयग्रह्मचारिणो गणधरमूत्रधारिणः समस्परला. गमा गृहिधर्मानुशायिनो भवन्ति । अवलम्बनमयारिण भुलारूपेणागमम- भ्यस्य परिगृहीतगृहावामा भयन्ति । अदीक्षाप्रम्हचारिणो बेपमन्तरेणाप- स्तागमा गृहधर्मनिरता भवन्ति । गृहसहचारिणः कुमारभमणाः सगतः स्वीकागमाम्यामा पन्धुभिःमपरिषदरामना भूपतिभिवा निलाम- पररूपा गृहवामाना भवम्ति । मसिहचारिण समधिगनशिलाल शिरोलिश गण परमोपक्षितवोलिना गुलरलायसनपीनटीलिया नपा भिक्षावृत्तपो देवानपरा भवनि ने परियाह-पागलीषु । के,ते । कान्, वारा, पानी कहरवा, मशीय पहिरवातिर, गाय. मुरामकाध्ययनादि भने । कयमन्यत्र । कामा, प्रतिकार Mir- बयर्थ ॥९॥ मिनदर्शने वर्णाश्रमभ्यवस्था पुत्राग्नीनियन्तं मयाह- ग्रह्मचारी यही वानप्रस्थो भिभुध सप्तमे । पत्वारोहगे क्रिपाभेदादुक्ता पर्णवदाश्रमाः ॥२०॥ : প্রগাসাই, মান্না; আ ফায়াগ্রা কি क्या लीलाप्रमा. Ifm, वर मागायो win' बामान, प्रियागार मंwिinni गिटे, मम पापथमाये । नाम- Thane ·सप्तमोध्यायः । १८७ भिनि । उक्तं च । ब्रह्मचारी गृहस्थध वानप्रग्धश्च भिभुक । इत्याश्रमास्तु जनानां सप्तमार्गाद्विनि मृताः ॥ ॥ सघियाभेदस्तु किशिदयं दश्यते- ममचारिणस्तावदिमा. क्रिया । द्विजमूनोगाष्टमे वर्षे जिनालये नाईए जनम्य कृतमीपज्यस्य त्रिगुणीजीयन्धमप्तगुणन्धितापमीनादि रिक विशुदं स्पूनहमाधिरत्याटियतं ब्रह्मचर्योपहितं गुस्माधिक धारणीय । तक्रियामपसः पुनरा-शिवी मिताभुक सान्तामा निर्वेषविक्रय । प्रत. चिन्हं दधसून सदोनो प्राचार्यमा । चरणोचितमन्य नामधेयं तदाऽम्य है । हातिश्न भिक्षयाऽन्यत्र राजन्यादुर्घवभदान ।। इत्यादिनन्धेनोन प्रति. पत्तम्य । पूर्वोकनियनमिनिकानुष्टानस्थो गृहस्थ । स देधा जानिनीयंत्र त्रियभेदात् । तत्र जातिलनिया क्षत्रियम्राह्मणवश्ययभेदाचतुर्विधा । तीर्थ- क्षत्रियाः स्वजीवितविकरपादनेकभेदा भियन्ते । वानप्रस्था भपरिगृहीतनि. रूपा पत्रचण्डधारिणो निरतिशयनपस्युचना भवन्ति । भिक्षवो जिमरूप भारिणो बहुभा भवन्ति । तपथा-देशप्रत्यक्षविवादित मुनि ग्याषि भासदिरादणियुग्मो दिनयनिरनगारोऽपरः साधुवगः । राजा महार देव. परम इति ऋषिर्षित्रियाऽक्षीणशनिमाप्तो पापधीशो विविधनयपटुर्वि- श्ववेदी मेण ॥ क्रियाश्च प्रारबाधेनोकामनर्णनिराश व्याख्याता ॥२०॥ भयारम्भविरनं द्वाभ्यामाह- निरुदसतनिष्ठोडिगघानागन्यात्करोति न । में पारयति कृप्पादीनारम्भविरतविया ॥ २१ ॥ टीका--रोनिकारपति कोऽसावारम्भशित भाषक । काम. प्यान पिपेषावाणियादिश्यापारान् । म पुनः स्मपनदामाभिधा. माधानान् । नेपामालियानाबामावान् । प्राणिपीडापरिहारेणव तसाभ. पात् । पाणिग्यापारम्भादपि न सम्भवरना विनिवृतिनं स्यादिति की धर्मनन् । कर्ष, शिकामान, भगितावात् मानिमिवामपन् । कशाभूलो भाषा, निमानिः मिनिमानसानिमामयम पुर प्रलनुमनः शारिधिरापमानो तरिना पार साराभाविरतने व तापाई ॥११॥ .

·. १९० सागारधर्मामृते- तदिदं मे धनं धर्पा पोष्यमप्यात्मसाकुरु । सपा सफलदनिहिं परं पथ्या शिवार्थिनाम् ॥ २७॥ रीका--पत एष तमामात् । भाममा कुल सायनं चिकिiftat. संपर्नेमानं मे मम माधि धन प्राममुग्णादिकं पार्म गालामा दि पोय प गृहिणीमातृपित्रादि । कुन पतरियार- सम्माको । कमी, मात्रामा पानिधीयमाना मानवाभिमा। cी, पप्पा पोऽनता एनप्रयानुगतेग । ला, शिम गुण भूगी। कथं, परं प्रमभंग ॥२०॥ विर्णिमोहशादलपुनमायानशा फिनाम् । म्यागफमोऽयं गहिणा शरत्यारम्भी हि सिद्धिान् ॥२०॥ Her- । सामान प्रश्न मागम. गनी Rani inा. रियाम् । शिवाना किया -MARोर fimनामा मंगामा ममगाम नाय मया भनि মশাল গপ বিণfixনি না। গণ मार हि मामनि । कस्मिाधिपा मिला मामि I पा शापा गामध्यम Nitru मित्रतामाNEn पर गाम्य साहसमिमासान। शिकागो निदादा माणधीः ॥ २॥ Pst fastra जानम ti frammatiigir Humentreptere RATNERARAM murari rogran manufansrming.TTA forwarfirrinarnatainment marriaati Harirat Time । - ·सप्तमोध्यायः। -MnA यमं निराकरोति तान्यानुवादातु ज्ञानदीपिकायां प्रायः । गृहे तिटेदि. ग्यनेन म्यांगारठादनाथ वस्त्रमायधारणममूडामस्य लक्षयति । तेन विना गृहेऽयस्थानानुपपनेः । मया सागमः " मोग बत्तमिल परिग्गडं जो विव- मदे ममं । संताय विमुरगं करेविजाग सो मावभो परमो ॥२९॥ भयानुमनिविरतं सप्तमोक्या याचष्टे- नवनिष्ठापरः सोऽनुपतिव्यपरतः सदा । यो नानुमोदेत प्रन्यपारम्भ फर्म चहिकम् ।। ३० ॥ रीका- भवति । किविशिष्टोऽनुमनिम्युपरनोऽनुमतिविरत इत्यर्थः । ५.कि.ची मानुमोदते मानुमन्यते । कं, प्राय धनधास्यादिना भाग्भ- अयादितथा कर्म पापा । पिविशिष्टमहिक विवाहादिका, विधा मनोवामा विशिष्ट पन, मनिटापर निकादिप्रतिमारपुष्टार. निए 11.0 पुनरय विधिषिशेरमार- घरपालपस्यः साध्यायं फुर्यान्मध्याहबन्दना । उर्ध्वमामन्त्रितः सोऽपाद स्वस्य परस्य था ।। ३१ ॥ टीका यादिवायाकोऽसावमा भनुमतिविन्तः ।, पायाधमाग. माप । कविशिर सन् अन्यालयस्य जिनो तिन् । गा भवान् भुजान माय, परस्य मामायरय पुनारे पराब रापस्य काप पामिराप विनिरसन्, भामवित भाहुन । करमूमुपी- शान् नामाम्ममाहसम्मान मानिनिसमग पचास भयकोरियामा भावमाविशेष समार- पधामाप्तपदन्देहसिप खलु भोजनम् । देय धर्मसिम्पर्य हमभुभिरपश्यने ।। ३२॥ .

·गालामा
or marriyart *
2. hnkh runnin rurtantra.htm
hradha krti arati hai
.
..MR m burnimunnati
11 amrt. In tirstury
.
Printernational
.
-
11.1try ##
.
.
.
+
,
८
.
1 *..+16
..

·No text on this page.

·- । सागारधर्मामृते- पारस्त्यं एकादशमुदिष्टविरस्यात्यं । कस्मै, साधकन्वाय भारमशोधनार्य । कि कृत्वा, निधान्य परिसमाग्य । का, धयां संयमाचारं । किविशिष्टों, गृहन्या. गपर्यन्तां गृहरयागः पर्यन्त भयमाने यस्याः तो कमिग्येवम् ॥१६॥ अयोदिष्टविरतस्थानं प्रयोदशभिः शोकाषष्टे- तत्तद्वतास्त्रनिनिवसन्मोहमहाभटः । उद्दिष्ट पिण्डमप्युज्झेदुत्कृष्टः श्रावकोऽन्तिमः ॥३७॥ टीका-उम्मेत् स्यजेत् । कोऽसी, अन्तिमः पावकः । किविशिष्टः, धकाः अयमित्यंभूतनयादुरकृष्टोऽनुमतिविरतस्तु नैगमनयादिति ज्ञानार्थमुभा भिक्षु ती प्रकृष्टी घेति प्रागुक्तमपीदं विशेषणं पुनरुक्तं । किमुम्झन्, पिण भक्तं भपिशग्दादुपधिशयनामनादि । किविशिष्टमुरिष्ट पामोशित कल्पित नयकोटिविशुद्ध स्वीकुर्यादित्यर्थः । किंविशिष्टः सन्. सदिरयादि-शानि पूर्वो. कानि प्रतानि यथार नियनिप्रवृत्तिरूपाण्यापरणानि सत्तानि नामा थानागि प्रहरणानि भितो नितरो विदारितः स पासी श्यसन् बन जिनरूपनामाप्ति प्रतिबन्धन मोह एव महाभटो दुनिधारवी परप स तथोक्तः ॥३७॥ तदलक्षणार्थमाह- स देधा प्रथमः श्मश्रुमूर्धमानपनायपेत् । सितकोपीनसम्पानः कर्तर्या वा पुरेण या ॥ ३८ ॥ काम उस्कृष्टधावको बंधा विविधो भवति। तत्राग्रस्य प्रथम हरषा दिना प्राधेन विधिमभिधत्ते अपनायवेत् छैनन् । कोऽमी, प्रथम भार मदिष्टविरतः । कान् , ममा शिरशान् । पानी की रिकया। वारेण मापितोपकरणेन पार भत्र कर्मयोपमायम भारता शोभानाक्षिणात् । तथा मितकालीन पानी भरेर शारीपs. बामा स्यारियर्थ. (.) विरतणावपाविधिो भवतीनि सम्म नत्र तापत् प्रथमः पाच विशि.सिनापानापानक किषित्री- ·सप्तमोध्यायः। মন যাপ গাধা খান গােল ও পীনােম मिगधरीकोपीनायाने थप मनोक । किं कुर्यात् । भरनार भये- मोमारयेन् । कान, इमान् । इमणि चीन केशा मजा लि. सान् मदिरयान् । कथा, की परिकया था या सुरेण रामापविशेषण । पत्र दिलीयो वासाद यमुखपेन शातायो पयायाम- मिनि ॥३८॥ स्थानादिपु मतिलिपेन मृदपकरणेन सः । कुपादिव पतुपामुपवासं चतुर्विधम् ।। ३९ ॥ का-प्रनिलिमत् भून लादिगु ममृम्पात् । काठमी, प्रथम "LI केन. एकरणेम मृदुमा मुक मारेण स्वराधनाएकर सारिमा पु कम्यनु, यामादिशु माडीभावानमोगमारिए । नया रिक भगाय विक्षपाणी । गुरपारमानं । विशिएं. मिया विधा भरायायामली पुति । भाषा मामि मामि चोरटम्योपनिषी ॥९॥ सपं समुपविटोग्यापाणिपामेश्य भागने । स भावकगृहं गत्वा पायपाणिरमदाणे ॥ १० ॥ स्थित्वा भिक्षा धमला भणिया माया पा। मानेन दर्शपितालामालाभे समोऽचिरात् ॥४१॥ निर्गत्या पदं गरिसोयुक्तस्तु फेनचित् । भोमनापार्थितोऽयान त्या पशिक्षित पनाक् ।।४२॥ मार्पयवान्यया भिक्षा पावरोदरपणीम् । लभेत मागु पत्राम्भस्तव संशोध्य कापरे ॥४॥समाप An-RRPा भुस, मामाffefers R, मुक्ति मिल.. पानिपाचे गरे । भर पा rarel | R. भारारिमा निक्षश धिमार-कान शित।

·।
-
सागारधर्मामने-
कोडमी, मः । को, भिक्षांकि कृपा, मणिवा । कं, धर्मयाम धर्मराम-
शब्दमुच्चार्यग्ययः । किं कृत्या, म्यिावा उद्यो भूखा । र, तहगे प्रा.
गृहामभागे। किविशिष्टः मन्, पात्रपाणि मिनापात्रहस्त । किं कृत्वा, गन्ना
प्राप्य । किं तन, प्रावगृहं। या भया । म प्रायन मिक्षा । केन,
मानेन । किं कृत्वा, दर्शयित्रा दातृष्टिगोचरं कृया। कितन्. असं सा-
रीरं । ततश्श गरछन् प्रजेत् । किं तत्, गृहं । कियिनिष्टं, अन्यत् अयाचित्र-
भिक्षं। किं कृत्वा, निर्गस्य यावितभिक्षागृहानिकम्य । कयं,
भचिरान
शीघ्नं । किविशिष्टः, समः रागद्वेषरहित ।क, लाभालाभे भिक्षायाः प्राप्ता
वमाता प । भिक्षाधुनस्तु भिशा याप्रमान पुनः केनचिरहावकेण । मात्र
नाय भोजनं कर्नुमर्थितः उपन्दः सन् । अद्यात् नगृहे भुञ्जीन । किं कृता
भुक्रया जेमित्वा । कि तत्तदनं । यकि, यदिक्षित गृहान्तरेणु याचिनं ।
कियत् मनार, लोकं । यही भिक्षिते मति नान्यस्यान भुलातेति भावः ।
अन्यथा परोपरोधाभावे । प्रार्थयेत याचेत म । का, भिक्षा । कथं, यावन्म
यादीकृत्यं । कां, म्बोदरपूरणी भिक्षा । स्वम्ययोइरं यावन्या पूर्यते तावनी-
मेव प्रार्थयत अन्यथा असंयमप्रमङ्गः । अथवा यावत् स्वोदरपूरणी मिशा
भवति तावदेव प्रार्थयतेति वाक्यभेदेन सम्बन्धः । ननश्च चरेत् गोवद्भु
आतेति भावः । का, तां भिक्षा । कि कृत्वा, मंशोध्य सम्यक शोधयिया ।
क, तय श्रावकगृहे । यत्र किं. यग्र लभेत् प्राप्नुयात्म किं तदम्भ. पानीयं ।
किविशिष्टं, प्रामु प्रासुकं निर्जीवम् ॥ ४०॥४१॥४२॥४३ ।।
आकांक्षन्संयमं भिक्षापात्रपक्षालनादिषु ।
स्वयं यतेत चादर्पः परथाऽसंयमो महान् ।। ४४॥
टीका-स चादो विधातिशयाद्यनाहितमद सन् । स्वयं यतेनामना
यरनं कुयात् । , भिक्षेन्यादि भिक्षापाग्रस्य प्रक्षालनं धावनमादी
येपामासनस्थापनोच्छियायजनादीनो तानि भिक्षापात्रमशालनादानि कर्मागि
तेगु । किं कुर्वन्, आकांक्षन् अभिलपन् । के, मयमं प्राणिरक्षणं । परया
अन्यथा शिष्यादिना तद्विधाने भयत्ययम. कीरशो, महान् भूयान् ॥४४॥
ततो गत्वा गुरूपान्तं प्रत्याख्यानं चतुर्विधम् ।
गृहीयाद्विधिवत्सर्व गुरांवालोचयेत्पुरः ॥ ४५ ॥

·सप्तमोभ्यायः । - का- प्रतारणानन्तरं । गुरोधमांपायम्योपानं ममी गया। गृहायारयीकुर्यात् सकिनन्, अनुर्विध चर्षियाहारविषय । मत्याल्यानं नियमं । विधिवत् यथाविधि । नया भाचिये निवर. यभर nि, गर्व गमनागमभूति जटिलपुरोऽयाप, गुरो। पादानाची प्रतिषमण पान ।।५॥ एषमनेभिक्षानिपमा प्रथमोटर भोजमविधिमुवा पम्प्रनिप. निशानियमाघ नदुपदिशति- यम्त्येभिक्षानियमो गत्वाऽपादनुपुन्पसौ । भुत्पभाव पुनः फुर्यादपवासमयध्यकम् ।। ४६ ॥ रीका--पर प्रथमोपो भवति । कीरश, एकामागपगंधिया भिक्षायो नियमाप्रमिला परय एषभिक्षामियम । भपापपानीज पुर्यातका गाना जिवावधमनु गुनि वरवर एमा। गम अधमोहरीचा यामेनिक्षाविषम एकभिक्षायु: मनिपना । पुन पुगीन । पमुपायापम निपमेन - मनि, आपलानाभोजमापामा नतिधिसिपमाr-- पोन्मुनियने निरपं शुभूपेन गुरुधरेत् । सपी विधाऽपि दशधा पाहत्य विशेषतः ॥ १७ ॥ कानिraniगुनिया मे । RAMRI TA आधार पर्युषालीन । कान, गन् धर्माचादरीस् । नया रनि. ram.ni, Nisपिशवमायला सोन् तिमिमामाmutiniना साधा. गोधाम देवशिना An R. बीमा पृथगुपरेत मन रमनियोगा। KRT.. मा.॥ हिमा - ·१९८ सागारधर्मामृते- तद्वितीयः किन्त्वार्यसञो लुञ्जत्यसो कचान् । कोपीनमात्रयुग्धत्ते यतिवत्यतिलेखनम् ॥ १८ ॥ का-भवति । कोऽसी, द्वितीय उस्कृष्टः । किंवत् , तहत् प्रयमेन तुझ्या क्रियः । किंतु विशेषण लुति हस्तेनोत्पाटयत्यसी । कान्, कचान् शिरःकेशान् । किं नामा, आर्यमज्ञः भार्य इति मम्शा माम बस्थामी । सया धत धारयश्यमी । कि सम्प्रतिलेखन पिरियल्यं संयमापकरण । किंवत्, पतियत् संयतेन तुज्यं । विशिधः सन्, कौपीनमाययुक कोपी मा गुपप्रच्छादनचरमण्डमा युनश्यामना पोजयति भोत्तरीयादियः स तथोक ॥४॥ स्वपाणिपाय पवाति संशोध्यान्येन योनितम् । छाकारं समाचारं मिय: सर्वे तु कुर्वते ॥ ४९ ।। टीडा--तथा भत्ति जेमा यमायाहारं । किविशिएं, योजित समर्पित । पाणिपात्र एष निजहरतपुदे न स्याम्पानीन, भग्यन गारपारिता किया, संगोप्य । एवममाधारणमाचारगुन्या साधारण माइ- त्यादि । ने विवधते । के, मय एकादशापि भाका ममाचा। विशिष्टमिराकार इच्छामान्य विधाधारणलक्षणं । कप, मिपा पारे। सुपिशेष ॥९॥ इशानी शभिः पयः शेर संगृहमार- श्रावको वीरपयोहमतिमानापनादिए। स्यानाधिकारी सिद्धान्तहम्याध्यपनेपि ॥५॥ सा-यामा, भारत बिहारी योग्या ।. बारेशारिवारमा सय भामर्षा भोजन, प्रनिमा मितिमा नाम शिवोगा प्रामाभिम गिनि, ने, सीतामे या पथ, at Indian FAaनपामागमगायाaart भारोमानियत गमय ..

·सप्तमाध्यायः दानशीलोपनासा भेदादपि चतुर्विधः । सधर्मः भावः कृत्यों भवोरिहत्य यथाययम् ॥५२॥ टीमा-कृयो मुऐयः कोऽयो, स्वधर्म भामर भाचार * , mt देगर्मी । किविशिरभचिोऽपि । सम्मारामलोपवासाचर्चाभेशान राम पल चोपवामधार निमादिरशा नाभिर्मेदामादविता एनवतादिभेदारंवादाति प्राय । कथं, यथायथ यतिमाचाणारित धेन किमर्थ, भवारिया समारभिसामा ॥ ५ ॥ बातमनरक्षायो पानविधामा बाधेमाभिधन-- माणान्तेऽपि न भत्तव्यं गुरुसासिधिन प्रनम् । प्राणान्तस्तक्षणे दुःवं घनमदगी भरे भरे ।। ५२ ।। टीका--- भंगा मलामी भार ।किनnिe. for प्रतिप । क, गुरुमाक्षि गुरवा पामेहिनो दीभागुरष पनि गाया पानवारेवनाम र । गुरषा साक्षिण REाटामा पत्र महापात बमिनाः। प्राणाग्ने बनगारणे प्राणनासाभर Ast नरामभादगाणे गुलभूपात-भवतिको प्राणा किमाणे सम्मिच सगये नोत्तरत्र । मगभगः । ., भो भो जन्मनि जन्ममि । हिमनगरपामा विराधमादनम्न मारियापागमे प्रतिपारमा ५॥ शीलवान माता मान्यों जगनामेषमण्डनम् । समिदा पर्यशील पु पासतोपपिठितः ॥ ५॥ होवानि । होमी, हा विचार को frest Moreरो, माया मारायचा, महताRATOr Aftel गानोरामामेरामगमलार्ण । thafriमार भात। Affar.ir farपा प्रतीको । मtuigril nishiriinue Rilm earrial पति नो शिषपातपनो मामविपातदी मापोनि वलित पास्तमरिमोदपि।

·- सिमिपनि न मनोनयन मे मापनमिना भनिगमान !!! NatintriArterinarir, rat RTITattatunitatTAMARHI मोगरा HTETTETTTTTTPIRIT TETTruart I PARIHAR प्रमा were maratramati rai पति - ITALI MITRA पता fromरममाRIORIA Rimirr Hir तपा मारा मामला writin Tafमानामि ॥४॥ माध्यापमुममं कृयदिनुरक्षाम भावंपन् । पम्नु मन्दायने ना मान्य म ममापति ।। ५५ ॥ सा-या गया विनिमुन मायामादिति पावर शनि । नपा भाया माया, अनुशा भनिग्यापादिभावना साग । मादागीरम्पादिभावनात्र ! पम्नु पः पुनाना पाग्यापारी मदायते अलमा मानि। म प्रमापति नागपने नापत पय 15, मग्ये भारमका ॥ ५५ ॥ धर्मानान्यः मुनापामान्यः नः शरीरिणाम् । इनि नित्यं स्मरेम स्वानरः संशगोचरः ।। ५६ ।। टीका-मर पुमान् । मांशगोधरी रागपमाहरियः न पान रागा- दिमिनभिभूषन इत्यर्थः । किं कुर्वनियां । नित्यं मन्नतं । स्मरन् प्यारन् । कमित्याह-नास्ति । डोऽमी, मुइन् । किंविशिष्टाऽन्यः । सम्मान, धर्मान् धर्म एवोपकर्नेग्यर्थ । तया पापादन्यो नानि शत्रुरधर्म एवारत- स्पर्षः। केयां, शरीरिणा देहिनां ।। ५६॥ सल्लेखना करियेऽहं विधिना मारणान्तिकीम् । अवश्यमित्यदः शीलं सनिदध्यात्सदा हदि ॥ १७ ॥ - ·सप्तमोध्यायः1 २०१ AAAA टीका-मभिदायान मंयोजयेत् । प्रावकः । कि तन, एतश्यलेखनाल्यं नीलं । कति चिन । कय, सदा पश्रिमसलेवना नित्यं भावयेवियर्थः । कपमिति । किमिति, भवयं नियमेन । करिष्ये विधायेऽह । को, मलेखना बाग्राम्यम्तरतपोभिः सम्यकायकवायशीकरणमाचारं । किविशिरो, मारणा- तिही मरणमेवान्नी मरणान्त नवमरणमियर्थ मा भयो । कन, विधिना घानानविधानेन ॥ ५.॥ सहगामीकृतं तेन धपेसर्वस्वमात्मनः । समाधिमरणं पेन भवविध्वंसि साधितम् ॥ ५८ ॥ टीका--न पुगा कृत । किं तदारमनः स्वस्थ । धर्मसर्वस्व पहाराने. अपरन । किविशिष्ट, सहगामि भारमना मह भवान्तरगना पेन किं, येन साधितं निर्मितं । किन्समाधिमरण एमयामरया प्राणत्याग। किविशिष्ट. भवविश्वंसि मारनिर्मलनशील ॥५॥ परमागुक्तं मुनीन्द्राणां वृत्तं तदपि सेप्यताम् । सम्पद निरूप पदवीं शक्तिं च स्वामुपासह ॥५९।। रीका--प्राक् चतुर्पाचप्यायपदके । मुनीदाणां महामुमीमा । पर ममितिगुण्याचाचरणमुक्त तदपिपलं सपनामनुरीयन पार भाद: । हिवा, माया नियमविपरीतं पयालायक, दामा. रमाया । परी सयमभूमिको निचार्य । ५९ ।। प्रकृतमुपगरोस्पर्गिकहिमादिहात प्रति देशयति प्रयुके.--- इत्यापवादिकी पिा सभ्यस्पन्धिरति सुधीः । फालादिलम्धी ममता नवधान्सगिकी प्रति ॥ ६॥ रीका-जमनामुपदता कोऽमी, गु: पानमा भाकः । कध, मनि रिप, सिनि विशिममार्गी - गुषार्गः गमगायाग. नत्र भरामांगनिनिधा, मरा मोबा प्रत्यारिलानुमतामा पागेन मारा। करा, कासादिला पालापहारमारिमामाया रंग, सापा सम्माभाषपन् । कति मानिसमातिनावती - ·२०२ सागारधर्मामृते- मामपवादानुवादपयादो ग्रन्थम्नत म । पुनः हिदिशित, त्रि माना प्रारी । कममिग्येवमुनप्रकारेण ॥ ६ ॥ साधकर ज्याकामस्तस्यामिनं निर्दिशनि- इत्येकादशयाम्नातो नैष्ठिकः पारकोऽधुना। सूत्रानुसारतोऽन्त्यस्य सापकतं पश्यते ॥११॥ रीका-येवं नैष्टिकभावक एकापसामाभिराग्नातः पारगमोंगोगेन वर्णितः । मधुना साम्प्रतमित जय प्रायो प्राण वर्णपिप्यते भम्माभिः । fiमाधवं ननीयं मारनाम्यं पर। अपस्योरशिला भार करमा बानुपारनः परमागममनुमायेति भवम् ॥ १॥ इलाशावियिताया सोपामगागारमंटोलायो भध्यामिकागमापामारिता पोशः प्रकमा मामोऽध्यायः ॥ ॥ अथाष्टमोऽध्यायः। जय मंगनमाविभिमभिधानुकामस्तानार याह- देहराहारदिनसागान् ध्यानमारमशोग्नम् । यो भागिनान्ने गम्मीन: साधय सा॥१॥ that-- भार मा. यशापयति मन, मग भाभATARATv aft मrant PAune.मि., प्रतिमा प्राणनारी Aamine माग्रीन मामा नाम मापात्र मागमा माxिirem gm Arrala मामला Affirmanand I MUR, mameram. RATurmeetirem MARATHI MAMI ANTARA Irritrint Treat" .

·अष्टमोध्यायः । २०३ ArAnm~- करप भावकवेन परय च पतियन मोक्षमार्गप्रवृति बनायेति पृष्ठन्नं प्रत्याह सामीविधुरस्यैव श्रावस्यायमिप्यते । विधिः सत्यां तु सापण्या श्रेयसी मिनरूपता ॥२॥ टीका-प्यते भभिमम्पने पूर्वाचाय । योऽसावयवमुनो वक्ष्यमाणन विधिः क्रियाकल्पः । पम्य, शावकरय । किविशिरस्य, गामनाविधरायव मिनलिझमहणायोग्यविस्थानकापादियुगस्य नाम्याय । मामाया तु गाया भवति । पापी, जिनरूपना निमलिग्रहणं । विविभिभयरी भशस्थतरा॥१॥ जिनहिताकाकारणमाह- किभित्कारणमासाप विरक्ताः कामभोगतः । त्यक्त्वा सर्वोपधिं धीराः श्रपन्ति मिनरूपताम् ॥ ३ ॥ टीका-भयनि स्वाति, धीरा भाषा परोपोपमर्गह- REERIN, मिनरुपा । कि कृपया, यावा युरणग्य । ६. मापार बाबाम्पतरम । विविशिष्ट सम्ता, विरताव्यानचेतसः । नाt, कामभोगन, कामः रनमविषयानुभव भागो भाणपशु भवरिपरा. नुभषः काम भोग समभागी ताकि हत्या, भागच मारपरि पारणं । विति, विशिन् नावानेमवियोगशशुपमादीमामाय तमम् ॥1 जिनरूपनाराारमाहाग्यमाह- अनादिमिध्यागपि विवादपना पुमान साम्प मपमः रच ध्यापन मुख्यतेस्ताननः ॥४॥ का--गुपने भाषपभि परमेनिमिष्यते । मी, पुमान रचना डागिए। रामार, सत मित्र। Neमा गमाराम पम | AMIT Rm, मपा मारा. मा. मिरा । काम- ·- AAAAAP. । २०४ सागारधर्मामृते- दूपनां निप्रन्यरि । किविशिष्टोऽपि, अनादिमिथ्यागपि न केवल मादि. मिष्याटिरविरतसम्यम्दृष्टिः प्रावको वन्यपिशदायः । उन च--"वाराण चरणमनुपममनादिमिय्यारदशोऽपि यभगतः । टा निमुदिमावस्ततोऽपि चारित्रमनेष्टम्" ॥४॥ शरीरम्य म्यायिनः पातने पातोन्मुसस्त्र प शोचने निरंवमुपादान- न धर्मसायनमिति स्यास्नु नाश्यं वपुर्युधः। न च केनापि नो रक्ष्यमिति गोच्यं विनम्वरम् ॥ ५॥ टीका-न नाश्य विसंध्यं । किं तइपुः नारंप नाश kिr. शिष्ट, स्थास्नु माधुग्वेन रग्नत्रयानुष्टानमावलमगेन तिटस् । कयं हवा, धर्ममाधनमिति रत्नप्रमिदपपायो यतः । न च नापि शोप्यं गोपनी पपुर्वध. । किंविशिष्ट, विनश्चरं विरेण नश्यत् नवमरणं प्राप्नुपदिश्यपः। कथं हवा, केनापि नो रक्ष्यमिति योगीन्द्रदेवेन्द्रवानग्यादिनाऽपि पापितु मराश्य यन । उनं. च." गहनं न गरीरस्य विमर्जन गामिल नम् । तत्र स्थाग्नु रिनाश्यं न नश्वर शायमिदमाहुः" ॥५॥ कायम्यानुनीरचरणपरिहरणयोग्यतारगार्थमाह- कापः स्वस्थोग्नुवयःस्या पतीकार्य रोगितः । उपकारं विपर्यस्य-म्याग्यः सद्धिः खली यया ॥६॥ टीका-स्यात् । कोमी. काप। विनुयः पायादारविहारको स्वास्थ्य एवं स्थापनीयः ।मतिमामि विनिष्ट मनसा विकृत सपा प्रमाया योग्य मानिया रोगी । ममि । किवि मन, सगित मंगानसंग । तपासामी, सब मात्र पुन्सिम्वन् अम्बयामाचार कायमणमुराम धर्मपानं पाधि शादिया. सलोना नियाको पापा ॥ माधोपनम्मरम्मलिषमा- -

·अश्मयाया।
*
-
-
नापापनाशिनरियो धो देहाय फापदः ।
दो मष्टः पुनर्ल पो धम्मपन्नदुर्लभः ॥ ७ ॥
का-पो माला पहिरोमा, धर्म में दाय ।
शिप, मा भारि मिश्रिमाला re ARE
मादी पर रिपोय पोरगा दे । कप, पुन ।
विभिटी, मसो मा गत मात्राभरगुप्यने, धर्म मामा समा-
भिमानी भवति । पानगापिy en.॥
विजिप्राणपाल भामपानामपनुगि-
न घारमपानीस्ति पक्षता वपुरुपेक्षितः ।
कपापादेशतः माणान् विपासितः स हि ॥ ८॥
दशा-निरामपात पणो दोर । करप,
उपेक्षित पारिधि मनप्रवान्यामादिमा मावेन बजत: माधो । कि
त परिम् । काया सन्या,वृषक्षता प्रतिपातविनाराहनी मन्धिते मनी.
वर्ष कि परमाउपनामा, सः भामघात ।प, पुंसः । कि
एषतोहिमतो ग्यपरोपपता, प्राणान् ।
দিবা
गरसरात
श्वास निरोधजनप्रिप्रवेशएंघनादिभि । वामान, पायात प्रोधादि.
परिणामयशातू ।।..
एवं मपमविमानहेतुविधाने कापल्लाग समदानी कारोपममरग-
निर्णयपूर्वकशायरमन शिष्टासायश्थिापनार्थमाह-
कालेन वोपसर्गेण निचित्यायुः क्षयोन्मुखम् ।
कृन्वा यथाविधि मायं सास्ताः सफल ये रियाः।।९।।
h-सफलयेन् फर पनी कुर्यात् साधु ।का, शिपाश्रेष्टः । किविशिष्टा ,
सास्ता निकादिमतिमाविण्याः नियमित्तिशीम किं दा, यथा-
विधि विधिमा । प्रायं सन्यासयुनानशनं कृत्वा । कि कृपा, निश्रित्य सम्पन्
निगा । तदापुर्नीविन । विशिष्टं, क्षयोम्मुलं प्रत्यासनविना ।
केन, कालेन स्थितियधोदई गुना समयन । वा अधया उपसर्गेण दुनि
धाराधकारिरोगशत्रुमहारादिलक्षणेन रोग मुनिधिने मरणे ॥ ९॥

·-- मागारांपने- नाwि ITI मुनिः गोगाम- देहादिवानः सम्पर निमिता मुनिभिने । मृन्यानारापनापनमने न तत्पदम् ॥ १० ॥ m-मानिनगरीरनामाप्ति पर नि। সিষমষশ নিলাম। খ, গাঘিামান: নিগমৰাৰ परिगलमनमः पुग. मति, गाणी fifting, मुनिधित। हा. पिने गरीलादिविनिभिः सम्मानुगरियन केरी गम्य निमितम ममीनीमभारिशुभाशुभज्ञानापावैध वशिानिमादिति- सायोcिriभनिगरुनादिभिः ॥..॥ उपनगमरगोपनियासे प्रायविधिमाह- भृशापर्वतकरशान् कदलीपानवत्मकन् । विरमत्यायपि प्रायमविचारं समाचरेत् ॥११॥ टीका--समाचरेग्मम्यान्मुमुक्षुः । कि, प्रायं । विशिष्टमविचार विचरणं नानागमनमहादिनानाप्रकारप्रवृतिपरिणमनं विचारम्नेन रहितं प्राय भनन्यायानं माकालिकमंन्यापं शुदस्वात्मध्यानपरवमित्यर्थः ।। सत्यायुपि भवधारणकारगे कर्मणि । किं कुर्वति, सहदक्रमेण दिरमत्यपर्न- माने नश्यति । कस्मान, भृशापवर्तवशात् भागाढापमृत्युकारणमामात् । किंवकदलोधातवत् विद्यमानस्दलीकाण्डे यया ॥1॥ स्वपाकच्युन्या स्वय पातोन्मुख देहे महंबना विधेयेन्युपदिशति- अमेण पक्त्वा फलवत् स्वयमेव पतिप्यति । देहे प्रीत्या महासत्त्वः कुर्यात्सल्लेखनाविधिम् ।। १२ ॥ टीका--कुर्याकोऽसी, महासवः अनिवार्यधयंवीयः। कं, सहसनानिधि । कया, प्रत्या प्रमोदेन । क सति, देहे । किं करिष्यति, पतिप्यति विनाशमे- प्यति सति । केन, स्वयमेव कारणान्तरमन्तरेणैव । किं कृत्वा, परिणम्य पतनयोग्यतामासाय । केन, क्रमेण कालानुपा। किंवाफलवत् . -

·अएमोपायः।
२०७
--
भारेम तुन्य । पालोमुकायमगं सपा-"प्रनिरिकम निमारगुहार
भुमिपाका पुरेष नृणां निगनिचरमपरिवाद ममपम् ॥
पानिममतभाषमारिधिमार-
जन्ममृत्युनरातका फायस्पर न जातु में ।
न च फोपि भारपेग पपेत्यद्गेऽस्तु निर्ममः ॥ १३ ॥
का-भानु समाधिमरणार्थी भरनु सिविशिरो, निर्ममो ममेर-
मिनि मरम्परहितः । भोमियो भवति । के. जन्ममृत्यु
रामा जन्म र मृत्युप जरा भारभ मरासियाधिम्ने रोगपुरलविव-
कावासापायर पुलस्तूपाय । जानु माविपि । मे पुरधिपमा-
त्या मनाचनापि भवतियोऽमादेवाय । किविशिष्टः, कोऽपि
कपिपता भएका चापाय, मम शुरक्षिदानापमपाप ॥ ३ ॥
भाहारहापनसमपमान
पिण्टो नात्यापिनासापि ममायुक्त्याऽपि योमितः।
पिण्डोस्ति घार्थनाशार्यों यदा त हापयेचदा ॥ १४ ॥
का-पय परिचारकादिभिरपायथेन् समाधिमरणोपतः । के, से
पिएमादार सदारिमाल । पक, या फि भाहारोऽस्ति
भवति । विशिष्टः, स्वाधनाशा पाहार स्वा! पलोपालो.
लक्षणं देहकार्य, देवस्य धर्मसिद्धिलक्षगमा'माय स्वार्थस्य माशो विना-
सोपं. प्रयोजनं फल यस्य सत्यानः। किंविशिष्ट, समस्तुस्य । कया,
जाया पुमालावलक्षणया | अपिर्विस्मये माधर्ष । यम्मजातीयोऽपि स्पार्य
माशयति । तथा माना सम्झपाऽपि सम. भाहारदेश्योरुभयोरपि पिग.
शरदाभियवान् । आतिनामम्यां माम्येऽपि पनि विधिम्पतिकमे प्रपुतः
बानाशाय स्यादिपत्राह-युज्या शासोनविधिना । योजिशोऽपि मयुको-
पिक, पिले शरीरे 11४॥
मलबगारिधिपूर्वक समाधिमरणाचागविधिमाह-
उपवासादिभिः कार्य पायं च श्रुतामृतः ।
संलिएप गणमध्ये स्यात् समाधिमरणोधपी ॥१५॥

·सागारधर्मामृते-
धर्माय आत्मना सह धर्म भवान्तरं नेतुं । सति, ग्याधिदुर्भिशनरोपम
गांदी धर्मध्वमहेतावुपस्थिते । किंविशिष्टे, नियतिक्रिय प्रतीकाररहित । तथा
स्वराकन स्वयं कालक्रमेण परिगम्यायुःक्षये । तरच्युती तम्य वपश्यने ।
शब्दात् घोरोपमर्गादिना व्याव्यमाने च मन्यशनं त्यजेन् । एतेन शरीरयर
नग्यवनच्यावनविषयं त्रिविधं मकान्याख्यानं मरणमन्याख्यातं वोदया।
ममाधिमरणार्थ शरीरोपस्कारविधिमाह-
अन्नः पुष्टो मलदुष्टो देहो नान्ते समाधये ।
तत्कश्यों विधिना सापोः शोध्यवायं वदीप्सया।।२१॥
टीका--न भवति । कोऽमी, देहः । करम, समाधये समाभ्यर्थ । र,
अन्तै मरणसमये । किविशिष्टो, भराहारः पुष्ट उपचितो मलेच वातरित
कर्दुष्टोऽविकृतः । यत एव तत्तस्मान् । कर्यः वृतीकर्तयोऽयं दे।
कम्य, साघोः सिदिमाधकेनेत्यर्थः । केन, विधिना सहेवनाविधानेन ।
शोभ्यश्च योग्यविरेचनयस्तिकमादिना निष्काशितजटरमल: कठयः। कर
तदीप्पया समाधिवाया ॥२१॥
कायकांनं बिना कायकांनस्य नरफम्यं समर्थयने--
सल्लेखनाऽसंलिखतः कपायानिष्फला तनीः ।
कायोजदण्डयितुं कपायानेव दण्ड्यते ।। २२ ॥
टीका--भवनि । काठमा, महेश्यना कृशीकरण । करपास्ननोः बारी।
किरिशिष्टा, निफला । किं कुर्वत , असलियतः शाननः मागे. 1
कान्, कपायान् ग्रोधादीन् । यतो दंच्यने परिक्श्यने । कौमी, काय
गॉ. बुध । किनु, पितृ निगृहा। कान्, करापानव न माMi•
विधान ॥ २२॥
भावारतमनमा लायदुर्जयवं प्राय मानवमाता प्रवाहमा
अन्योपदान्यः मायण कपापाः सन्ति दुर्मयाः ।
ये तु म्यादातरमानासान् जयन्ति जयन्ति ते ॥२३॥

·अष्टमोध्यायः - का-सन्ति भवति।के, मायाः । सिंविशिष्टा, दुर्जयाः अनुमाया। धोमध माधम भाहाराप मर श्रीवता भाहारको मनोद हर्ष। भधामन भग्धा परतावज्ञानविला भग्धोमदाम्याग्नः । केन, भायण बाहुल्येन दायिदुर्योगानरपि कराया जीयन्ते इयेषमर्थमेशत् । ये सुपे पुरा पुनस्तान पायान् जयन्ति । कस्मारदातरज्ञानार व भागमा भदेह म स्वार वाहगे स्वागपोरन्तरं भेद बागान्तर सस्प जाममहामन्यो दोश्य पनि पोषस्तम्मात् ने पुरस अयन्ति सवाकर्षण वर्तम्ने । अगदुपरि पुरन्तीत्यर्थ ॥ २३ ॥ एवं दाहायागं विधारधानीमीहिवयागेन प्रामममाधये भर प्रेरयमाह- गहनं न तनोनिं पुंसः किन्वा सँपमः । योगानुवृत्तव्यावर्य तदान्माऽऽत्मनि युज्यताम् ।।२४ ।। टीका-न भवनि । किन, हानं त्यजनं । फम्पलतनो शरीरस्य । किपिशिष्ट, गहनं कई दुष्करमित्यर्थ । करप, पुंसः पुरुषस्प । कानिश्चित पिपरियाणा लिएमाण्य कपीएमजप एमाप्रबन्। भिवति। कोडमा, सयम । किविशिष्टी, गहनः । क, भत्र सनुहाने नियमाणे । यन एवं मरमाश्यतां समाधीयतां आपकेण। कोऽपायमा करिमन्नामनि । किं कृत्वा, ध्यावत्यै निबार्य । कस्या, योगानुाते. मनो. बाकायथ्यापारानुगमान । भावती निजनिजम्यापारेषु मनोवामान अवयेत्यर्थ ॥२५॥ पतिद्वयस्य समाधिमरणपणविशेषमभिधत- श्रावकः श्रमणो याऽन्ते कृत्वा योग्य स्थिराशयः । शुद्धस्वात्मरतः माणान् मुक्त्वा स्पादितोदितः ॥ २५ ॥ टीका--धावक भ्रमणो वा स्यात् । किविशिष्ट , उदितोदितः विविधा पुनाभ्युदयानुभवपूर्वपनि धेयमभाग्भवेत् । कि कृत्वा, मुक्वा स्यरा। कान, प्राणान् । कथम्भूत. सन्, शुदस्वामरत निर्मलनिशचिपलाना। कथम्भूतो भृग्वा, स्थिरशिय. निश्रलवित । क, भन्ते प्रत्यास मरणे - W F ·v-v - - २१२ सागारधर्मामृत- कृपया, हमको, योग्य प्रापागादिना प्रयन यागमा पर- कर्म ।। १५॥ नियांपवलादायितमनः ममाधिमरगेडायामा दयनि-- समाधिमाधनवणे गणेश च गणे च न । दुदेवनापि मुकरः प्रत्युदो भावितात्मनः ॥ २६ ॥ टीका-न भवति । कोऽमा, प्रत्यूही विसः । किविशिष्ट., मुकरः मुखेन कतुं शक्य । केन, दुयन प्राकृताशुभकर्मणा । कि पुनः प्रतिपक्षादिनन्यपि- शम्दार्थ. । कस्य, भावितामन भावितापमान ममाधेश्यालयितुं दुर्दैवमरिन शानीत्यर्थ । क मनि, गणेश निर्यापकाचार्य च । गणेच शिटे, समाधिमाधनचणे ममा रग्नप्रयकामनायाः माधनं मम्पादनं तेन वित्ते अनेकश क्षरकाणी समाधिमाधनेन ममिद इत्यर्थः ॥ २६ ॥ लोकद्वयन समाधिमरणमाहात्म्यं स्तुवमाह- माजन्तुनाऽमुनाऽनन्ताः प्राप्तास्तद्भवमृत्यवः । समाधिपुण्यो न परं परमश्वरमक्षणः ॥ २७ ॥ टीका-प्राप्ता । के, तदमृत्यवः भवान्तरप्राप्तेरनन्तगेपशिष्टपूर्वभववि- गमनं तद्भवमरणमात्यायते । कियन्तोऽनन्ताः । कन, अमुना संमारिणा । जन्तुना जीवेन । कथं, प्राक् इत पूर्व । पर केवलं न प्राप्तः । कोऽसी, पर मक्षण भवपर्यायविगमान्त्यसमय । किविशिष्टः, समाधिपुण्य रत्नप्रयका प्रतया पवित्रः। संसारकारणकर्मनिर्मूलनसमर्थन्यात्परम. इनरमर्वक्षणेभ्य उत्कृष्टश्च ॥ २७॥ परं शंसन्ति माहात्म्यं सर्वज्ञायरमक्षणे । यस्मिन्समाहिता भव्या भञ्जन्ति भवपञ्जरम् ॥ २८॥ टीका-परमुस्कृष्टं । माहात्म्यं महिमानं । सर्वज्ञा शंसन्ति स्तुवन्ति । क, चरमक्षये। यस्मिन् यय चरमक्षणे। समाहिता समाधि गता भण्या। भान्ति विघटयन्ति । किं तन्, भवपारं भव समार' पारमिव शुकादि. पक्षिण इव जीवस्य पारतंन्यनिमित्तल्यात् ॥ २८॥ । ।

·माय: Isr irritamit- माया मिनमन्मादिग्पानं पामपारनम् । भारपणात पापमहादिकम् ॥ २९ ॥ tml-- ना. मादी गागामामाम I fe गर. frint समय पर परिवार मात्र ARTARATraira । नियममामा गिरायामाराम रोमणिधान जाय । एमालामति सम्मानियावामि राममmियामि नापामा गुमाएपी सिर, winnerTTERMAN forert. are ममाधि. मागमम् ॥ शनि निनामामार्ग:रिमापारावार पति- प्रस्पिनों यदि नीर्याय प्रिपनेजात नदा । अस्संबाराको पम्मानापना भवनाशिनी ॥ ३०॥ - समाचार नामामारयानयोर. IITMEमन विपरमायादेव। AAFTER. After गनुमा । सम्म, नाथाप निम्मारि- ग्यामाप महापारादा भार भर भवायी। रिदि. शिE, NITINE पम्माकारणाहरति । कामी, भावना समाधिसाधन- प्रणिधाम । विशिश, भषमाशिनी समारनिरमनी ॥ ३॥ न मिप्यन् अमाप धमणं च प्रवादिस्युपदिशति- गगा टैपान्पमन्यादा यो चिरादी पिराधकः । यसपपेराम साम्पेश विविधन सः ॥ ३१॥ का-समयेा क्षमा काय. मी जिमि कप. कि, यो मिरो मे स्थापिन । कम्मा, रागान् स्नेहान देगात् धात् ममन्यात् समकारात समारसिधा स्वस्थ मनरचीपादकः सम्पन्न शाम्येच मांसपरिमाकन, विविधन मनोवामान ॥३॥ - - ·vuARAM MAN - । सागारधर्मामृते- क्षमणकरणाकरणयो फलमाह- ती! भवार्णवस्तर्ये क्षाम्यन्ति समयन्ति च । साम्यन्ति न क्षमयतां ये ते दीर्याजवजवाः ॥ ३२॥ टीका-तः पुम्भिः । ती! लयित । कोऽमी, भवार्णवः समारान्धिः ये कि, ये क्षाम्यन्ति विराधकाय क्षमा कुर्वन्ति । ये च क्षमयन्ति विराद्ध क्षमा कारयन्ति । ये पुनः नक्षाम्यन्ति । केषां क्षमयतां क्षमा कारया । ते भवन्ति । किविशिष्टा, दीर्घाजवनवा चिरसमारा. ॥३२॥ क्षपकस्यालोचनाविधिमाह- योग्यायां वसती काले स्वागः सर्व स मुरये । निवेद्य शोधितस्तेन निःशल्यो विहरेत्पथि ।। ३३॥ टीका-विहरेत् प्रवर्तत। कोऽसौ, स. क्षपक। , पधि नये। किविशिष्टः मन्, निःशष्यो मायादिशल्यरहित । यम्भूतो भूत्वा, शोधितः प्रतिश्मणेन मायभित्तादिविधिना निष्कामिनदोषः। केन, मेन कर्मण्या, निवेध भालाग्य ।किनस्वागः आग्मनो मतादावीचारं। किविशिरसा। करम, मूरये नियांपकायायाय ।।सती स्थाने। किंविशिष्टापा, योग्पाची आलोचनोचितायो । तथा कालेऽपि योग्य ॥ ३॥ संस्तरारोहणविधिमाह- विशुदिमुथया सिक्तः स यथोक्त समाधये । प्रागुंदवा शिरः कृत्वा स्वस्थः संस्तरमाश्रयेत् ।।३।। टीका-माधयेत् भारोमः । मंगरं विशिर, पानये प्रकरणागमे कथितं । काम, समाधये समाधिकिमि affe , याय लिप्यांशेषः । वा, याPिIT: जी, प्रार स्थानिक उदावा तम्या । पाभूनो मृगा, गिनी निति कया, विदिगुपया विनिमय प्रायतिnिie मुथा अमृतं मया ॥३॥ - .

·मामीण्यापः। NA . सानगरपाले महानगरचमानावादालापानामार- बिरयानदीपपुक्तायाप्पापरादिफलिगिने । पहातापिने पालिदगमात्मा तदा ।। ३५ ।। tnा रिसाचारनिति अवेलस्यादिपि। किसिमी गरिमाया भनाम्यमिय। महा नरागरणहार मे. भापकिलीन गम्पलिमार भार्यात्पर्य । ििािप, निपानदोषनापापि प्रिपामेषु दोनो गयो पराला. निलमदिन मनिवातिदीपपामारयामासाटवारिलेन सरिताचापि । पुर. विगिराय, महानाधिने महामन पाचमानाय ॥१५॥ यस्यापि भाग्योपचरिनापापि महामतापाप्रभुमार-- फॉपीन:पि समत्वामाहत्यार्यों महामतम् । भपि भातमम त्वाद साटफेऽपार्पिफार्हति ॥ ३६॥ बा-मानिमानुगुचितो मानिमावार्य परमोरभावकः। निम्मा शिष्टमपि, भानमुपचरितमपि । कुतः, समूव मिममिनिहाविष्टवान् ।, आपने गुपवादनम्बरमा । अति. विस्मये । आर्यिका पुनरहति । भानमेष महायतं । कम्मारमूग्वात् । र, सारोपित संग्तरारोहणकागदत्यहाननमेरिधान प्रसारवाल्यानम् ॥३॥ मसानमुकमेहनाप सर्वस्य सर्वत्र प्रशस्तमायनिकमपदमाह- हीमान्महार्दिको यो वा मिथ्यात्वमायबान्धवः । सोऽविविक्त पदे नान्यं शस्तलिहापि नाईति ॥३७॥ टीका-भाको मालिकाम्यं माम् ।.पर पाने । मिचिमिटे, अविपिन, बहुमने । एकान्तस्थान मोऽप्यनीयर्ष । किविशिष्टो. ऽपि, शरगिोऽपि लि घुम्वनिमुक्रमेहनमित्यर्थः शास्तं मगनं प्रागु. पदोपवियुक्त लिंग यम्य म शस्तलिंग । पः कि, पोन्हीमान् । समावान् । महर्दिकः श्रीमान् । मिप्पाचप्रायदान्धी भा भवति । मिष्याम्यं प्रायेण पारस्य येते मियायामा HATEL भातयो यस्य स तथोक्त.॥३०॥ . .

·No text on this page.

·अष्टमान्यायः। । टीका-तन महाभम्येन । किमलायरमनादिकालमप्राप्तं सम्यश्चसह- चारि महान्युरयादिकं न लब्धं ? सासर्व प्राप्तमित्यधं । येन जीवितं समा. धिना रनायकाप्रतया शक कि कृया, पराया पशयकारों शुद्धि परमकारं विवेकमाप्य प्राप्य ॥1॥ बहिरंगान्तरंगविषयभेदापञ्चविधा शुदिमाह- शय्योपध्यालोचनानवयात्त्येषु पञ्चधा । शुदिः स्यात् दृष्टिधीपत्तविनयावश्यकेपु वा ॥ ४२ ॥ टीका-म्यादमा शुद्धिः। कतिधा, पवधा । केयु, शरमादिषु विषयेषु । तत्र पारपा धमतिमस्नरी । उपधिः मंयमसाधनं । आलोचना गुरये दोपनिवे- दनं । भयं चतुर्विधाहाराः प्याकृत्यं परिचारक क्रियमाण पादमदना. निक । तेषु पसमु शुदि प्राणन्द्रियमंयमम प्रवृत्तिरेषा याया । इपं स्वन्तरका पमा पुदि. स्यान् । पाऽमा प्यादिपु पंचा। स्टी दर्शने धियां शाने, वृस चारित्र, विनय प्रध्ये, भावश्यक सामयिकादिषट्काचरणे च निरतिधार- तया प्रवृत्तिः ॥ ४२॥ शुदिवन्मतपन पत्रधा विवेकमाह- विवेकासकपायाद्गभक्तोपधिपु पश्चधा । स्पाच्छग्योपधिकापानपावृत्पकरेषु या ।। ४३ ॥ टीका-विवेक. भा'मन. पृधामाद. साध्यवसाय पसधा स्यात् । कए. अक्षादिषु विषयेषु । तन्द्रियेभ्यः कपायेभ्यसामन. पृथचिन्तनं शिवियो भावविवेकः द्रव्यविवेकानु शरीराहारसंयमोपकरणेभ्य. स्वस्य पृथकचिन्त. मेन निषिध । तमेव मतान्तरेणाह-वारयेत्यादिवशम्पादय. प्रासपास्यासा: मेम्प. पृथचिन्तनेन कधिषिक: पराधीत ॥५॥ निलमलयोमहायतभावनाविशेषमाह- निर्यापक समर्प स्तं भवत्यारोप्य महायनम् । निघेली भारयेदनपस्त्वनारोपितमेव तत् ॥ ४ ॥ 1 - ·सागारगर्मामृत- रोका-मारपेगो भूगो मनमि प्रतिदायात मी, निश्वरम- मानामाश्रिमनिम्महामने । आगेय नियममार्य- मगनेनारमनि गायिना गा, माग पंचनामा हिमादिविग्या, पं. तया ममिया, प्रिया र गुहा, मनममिनिगुप्तिभिप्रपोदामका बार- प्रमामनि म्पयाधाय कृपा, ममयं भायनं हवा कम्पमा मान । कस्मिन् , नियापक समारानियाग्नं क्षा प्रयोजयनीति नियापक पशि. गुणोपेती धर्माचार्यम्मम्मिन । कया, माया गुभाया । भायेग्यम्य मंन्द्र शकन्यायेनोमयय संबंध । अन्यन्तु मला पुनम्तन्महावतं भावयन् । किविशिष्टमनारोपितमेय सप्रन्यम्य तदारोपणेऽनधिकारात् ॥ ४५ ॥ भनिचारपशकपरिहारेण सोयनाविधिना मंतरथम्य प्रवृत्तिमुपदिशति- जीवितमरणाशंसे मुहृदनुराग मुखानुवन्धमजन् । स निघानं सँस्तरगश्वरेच सल्लेखनाविधिना ॥ १५॥ रीका-न केवलमारोपितमनारोपितं वा महावतं मस्तागो भावर्यचरेस चेष्टेत । केन, सलेखनाविधिना जन्ममृत्युजरातका इत्यादिना प्रबन्धन प्रागु केन । कि कुर्यन्, अजन् क्षिपन् निराकुन्नित्यर्थः । के, जीवितमरणानि जीविताकांक्षा मरणाकांक्षा च । तथा मुहदनुरागं मियानुरागं । तया सुखा नुबन्ध । किंविशिष्टं, सनिदानं निदानेन सह । पचम निदानमप्यश्चित्यर्थ. इमो विशेषणपामधः प्रकाश्यते । तत्र जीविताशंमा शरीरमिदमवश्यह जलयुबुदवदनित्यमित्यादिकमस्मरतोऽस्थावस्यानं कथं स्थादित्यादरः। पूजा- विशेषदर्शनाप्रभूनपरिचारावलोकनान्मलोकलाघाधरणाचैव हि मन्यते प्रत्याख्यानचतुर्विधाहारस्यापि मे जीवितमेव ध्रेयः । यत एवविधा मदुदेश- नेयं विभूतिर्वतंत इत्याकांक्षति यावत् । भरणाशंमा रोगोपद्वाकुलतया प्राप्सनीवनसंक्लेशस्य मरण प्रति चित्तप्रणिधानं । यदा न कश्चित्त प्रतिपन्नाशनं प्रति सपर्य या आदियते, न च कश्चित् लापते, तदा तम्य यदि शीघ्रं भ्रीयेय तदा भदकं स्यादित्येवं विविधपरिणामोत्पत्ति। मुहृदनुरागो बाल्ये सहपा- शुक्रीडनादि व्यसने सहायश्वमुसवे सम्भ्रम इत्येवमादेश मित्रसुकृतस्यानु स्मरणं । बाख्याद्यवस्थासहपीडितमिसानुस्मरणं वा। मुखानुबन्ध एवं मया भुक्तमेवं शयितमेयं क्रीडितमिस्येवमादि प्रीतिविशेष प्रति स्मृतिसमन्वाहार । J4 ·अष्टमोध्यायः । -- निदानमग्मालपमः मुश्वरानन्मान्तरे इन्द्रावती धरणेन्द्रो वा स्यामह मित्येवमाधनागताम्युदयाकांक्षा ॥ ४५ ॥ एवं संम्नारुतस्य क्षपकम्य निर्धापराचार्य एतस्कृष्वेदं कुर्यादिश्याह-- यतीमिपुज्य तत्कृत्य यथाई गुणवत्तमान् । रिस्तं भूरि सँस्कुर्यात् स धार्याणों महाऋतुः ॥४६॥ टीका-संस्कृयान् रनवयसंस्कारयुतं कुर्यात् । कोऽमी, सूरि । क, में धपकं । कयं, भूरि बहु । कि हरवा, निपुण्य अधिकृन्य । कार, यतीन साधर । क, शाकृत्ये भाराधकस्यामर्शनादिशरीरकार्य विस्थानिवारण धर्म- कपाया भक्तपानतपधिनमलोत्पननादी चा , यथाई यथायोग्यं । विशिष्टान्, गुणवत्तमान् मोक्षधारणगुणातिशयशालिनः । हि यस्मान क्षप- कपमाधिमाधनदिधिराणा यतीनां महाक्रतु. परमयज्ञ स्थात् ॥१६॥ বঙ্কােেহাৰাবাসা মানবপরিণঘামা~- योग्यं विचित्रमाहारं प्रशाश्येष्टं तमाशयेत् । तत्रासमन्तमझानाज्ञानाप्याननिवर्तयेत् ॥ ४७ ।। टीका--भाशयदोगयेगरिः । कक्षपक । के, इष्ट किंचि सर्व वा क्षपके. नाकाक्ष्यमाणमाहारं । हिवा, प्रकाश्य दर्शयिया कमाहारं । किरिशिष्ट, योपं करुयं । पुनः सिविशिष्ट, विविध नानामकार बनिदि भोपविशेगान स्ट्या तारं प्राप्तस्य किं ममभिरिति माविराग्यः संदेगपरो भवति । विष किमपि भुवा भपरपयं भुक्षा तथा भवति । कधिनु तानास्पात तर सासनिपो भवति, विद्याधामोहनीयकर्मविलासानां । नत्र चष्टतया भोग्य माने भोगने भशानातवानवधान्तमासमिः पन्त । क्षपकं निवर्त थे ततो विरमयेस्मी शनाल्यान®धप्रचोसमाविलोपाल्यांन ..." भवभिः किराहारविषनिषेधपुर मरं नापरिहारगममा- भो निर्मिता विमानपरमार्थ महायशः । किमय मनिभान्ती पलाः स्वहितास्तव ॥ ४८ ।। - -

·Patant.mantrna
-~-
मागाराने-
~मी मी। विजिगात ITI सितार
माय भागाधारगणया निशिानिशा भो महापरः मन
दिगि भाराशराज ! अपमानि में मावनगरनापुर-
फपिना लामामाषा: प्रितिमानि प्रतिमामन्ते । रिति-
गिरा: Pादिना मामा TTARE. Ifप्रनि with
व सोऽपि पुदलः सोऽस्ति यो भुवा नोझिनस्त्वया ।
न चंप मूर्तीमूनेस्तै कयमप्युपयुज्यते ॥ १९ ॥
श-झिमनि । कोऽमा, मः कोऽपि धिगालो यो नोमिनो न
पनाम्यया । किं स्या, भुवा अनादिकाले इंद्रियप्रणालिकाभिपमुख्य
न च नय । एष पुरली मूर्ती स्मादिमानमूने स्मादिरहितस्य ते ता कम
माप केनापि प्रकारेणोपयुग्मने उपरोति । गगनपत्र पारागौच-
।
रवान॥४९॥
केवलं फरणरेनमलं धनुमवन्मवान् ।
स्वभावमेवेष्टमिदं भुनेहमिति मन्यते ।। ५० ॥
टीका केलं परं मन्यते प्रतिपद्यते । कोऽसौ, भवान् । कि इष्टमभिर-
चितमिदं पुरोवर्नि यम्बई मुझे अनुमवामीत्येनत् । कुवंदनुभवन्
भुभान । कं, स्वभावमेव आत्मपरिणाममेव वस्तुतस्तस्यैवात्मना भाग्यवाद ।
किं कृत्वा, अलं विषयीकृत्य । कमैनं पुद्गलं कैः, करगे पधुराष्ट्रीन्द्रिय. ॥२०॥
तदिदानीपिमा भ्रान्तिमभ्यानोन्धिपती हृदि ।
स एप समयो यत्र जाग्रति स्वहिते बुधाः ॥५१॥
टीका--ततस्मात्कारणात् । मायाज निवारय त्वं । कामिमा प्रनीयमानां
प्राति अभाग्ये पुरले भोग्यवुदि । किं कुर्वतीमुग्भिपतीमुदयोन्मुसामवन्ती ।
क, हृदि हृदये भन्नश्रेतमि । कहा, इदानामधयतो वर्तते । कोऽसावेगो
यं । स समयः काल. । यत्र किं, यत्र यस्मिनाप्रति सावधाना भवन्ति ।
के, वुधा. दृष्टतावासक, म्वहिते ॥ ५ ॥

·अरमोध्यायः। अन्योर पुद्गलमान्य इत्येकान्लेन चिन्तय । येनापास्य परदपप्रवे समाविशेः ॥ ५२ ।। का-भइमरिमा विविशिष्टोऽग्य याविभास्ति । विविशिष्ट ऽन्यो मतो मियादेशान्तन पर्वमा धितय भावप व । पेनामपुरलयो स्वाचिम्न मंत्र परम्पमा देशमनामदापनिरन्धोपयोगमपास्य पाया। पवमामदाय वमादिशेरपयुनाया. ॥५२॥ कापि चेत्पुरले सक्तो घ्रिपेयास्तद्धा चरः। तं ममीभ्य गुस्वादुचिर्भटासक्तभिक्षुवत् ।। ५३ ॥ का-पिचिदोजनाघुपयोगिनि पाले। मत आमतः सन् निषेधा प्राणायजेम्म रत्ततमी भुव रिमितं घरेभंधर्भक्षयिष्यामि स्वं । कं, न पुलं । किरावा, कृमीभूष व शुभजन्तुर्भूरवा स्वमासाप । किंवत् , मुम्वामित्यादि । मुम्वादुनि रमनन्द्रियानिदिकारिणि चिमटे फलविशेष मामको भिक्षु संन्यामाग्मुम् संपतो यथा ॥ ५ ॥ कि चाहगस्योपकार्य न न चतत्तत्मनीच्छति । तरिटन्धि तृष्णां भिन्धि सं देहाहुन्धि दुराश्रयम् ॥५॥ टीका-च भयधिक चोप्यते त्वा प्रति। भवनि । किसदा भोग्य दम्यं । किविशिरामुपरि उपकारकं । शास्य शरीरस्य । मूतेन मूल. पोपकार्यवानाम नवनव । एतसदन प्रतीष्ठति उपकारक- स्वेन हानि । मत्तम्मारिधि नाशय स्वं । का, तृगो भने धान्दानुबन्ध । तथा भिधि भेदन भावय षं। , स्वमारमान | कामारेहान् । गया रन्धि प्रतिवधान व दुरामवं पापकर्मावणकारणम् ॥५४॥ इत्थं पध्यमथासावितृष्णीकृत्य तं कमान् । त्याजयित्वाशनं मूरिः स्निग्धपानं विवर्षयेत् ।। ५५ ।। का-विवर्धये परिपूर्ण दद्यात् मूरिः । कि तत्, स्निग्धपानं दुग्धादि । किंधा, स्याधिवा परिहार्य । किं तदसन पलाहार । कामाखमात् 14 ·~ MAA- . - २२२ सागारधर्मामृते- क्रमण शनैः शने । किं कृत्वा, वितृष्णीकृत्य अग्ने निदृनच्छ हावा । कत क्षपर्क पध्यप्रथामारहितमासधारासम्पानः कथमित्यमनेन प्रकारेग ॥५॥ पानं पोढा घनं लेपि ससिक्थं सविपर्ययम् । प्रयोज्य हापयित्वा तन् खरपानं च पूरयेत् ।। ५६ ।। टीका--पूरयेदिवर्धयेत्तरः । कि नन्तरपानं प्रथमं शुदकाङ्गिादिक पशाच मुद्धपानीयरूपं कि कृपा,प्रयोज्य परिचारिकापयित्वासपयिता त्याजयित्वाक्षपण । किं नपानं पेयाय । कनिया,पोटापसका। तदेवार धनमित्यादिना । धनं बहुलं दप्यादि । सविपर्ययमितिवचनादतिविचार फलरममौवीरकोष्णजलादि। लेपि यद्धस्नतले लिम्पनि तदिपरीतमलेपि । ममिमं पिश्यमाहित पयादि तद्विपरीतममिश्यं मांगकादि ५५ इत्थं च निर्यापकाचार्यः क्षपकं शिक्षयेदिति पभिः सौराह- शिक्षयेचेति तं सेयमन्त्या सल्लेखनैर्यते । अतीचारपिशाचेभ्यो रसनापतिदुर्लभाम् ॥ ५७ ॥ टीका-शिक्षयच मरिनुशिष्यात्तं क्षप। इति वापमाणेन प्रकारेर अयं निध। दीवादी मुल्यता चीनपर सरपान रपैय समिति विक्षयं धनि सम्बन्धः । तदेव शिक्षगमाइ-मेपमियादिमा गुग- धद्भिधाश्रीयमाणा सा परमागमे प्रमिदा इवं वने। कामी, ममना। विशिष्टा, भन्न्या मरशानिकी । कस्य, ने सव | समक्ष पालए खमेनो। केभ्य , अनीधारपिशाम्प मताचारा आवितासंपादय, प्राणुमान पिशापाश्चिद प्राप्य प्रभविष्णुमान । किविशिष्टामेनामनिपुलमा भाममा• रममासपूर्ववादयन्नं प्राप्नुमशायां ॥ ५ ॥ मंशानिचारपसम्परिहार शिक्षयमाह- मनिपत्ता सजनम्या मा गंम स्यानु मीवितम् । नान्या रम्पं यदिवंगत साम्यः को मायुराशि५८३ -मा म मा पानपतिपिशवा এবং কি , মম রাণী মষ। শােমাধী মাষ্য ·२२ एमोध्यायः। अनिरसी भाषायादिमि त्रिपमाणे परिचयानिविधी, मार्दिक पुरीश गीरदादरादिकाभवोपपतिमाह-पनोभवति। तदविंस्तुवामविषयज्ञातं । सिरिशिष्ट, रम्पमा मन. प्राणन । क्या, भारया भमेण । कथास्यो हस. मीयो हरिपरीक्षाणो न भवति । कया, भायुराशिषा जोषित मे भूया. रियासपा । म प जीवितामाख्योऽतीचारः पुनरन्धोपपत्तिविशेषण स्थापनयोपदिष्टः । एवमुत्तरेऽपि ॥ ५८॥ परिहासभयादाशु मरणे या मतिं कृथाः । दुःख सोहा निहन्त्य हो ब्रह्म हन्ति मुम्पुकः ।। ५९ ॥ टीमामा पा मा पुरुवं । का. मति इण्ड, भाशु मरणे शीनं भीवितर।कम्मापदभयात् दुसहशुपादिवेदनाभीत्या । पती निह. न्ति निन्दास पयति विराकान्तवाकर्मणो । कोऽमी, दुबाधा सोडा साधुवन मशरिणामलक्षणन महमानः । कि तदहा पुराणितपापं । तपा इनि दिनस्ति । कोऽमी, मुमूर्षुक मुस्मितविधिना मर्नुमिरहन् । किंतर ज्ञानं मोक्षं वा । भाग्मयातनी दीर्घसंसारो भवतीत्यर्थ ॥ ५९॥ सहपांगीडितेन स्वं सरया माऽनुराय । ईशैर्वगुगो भुक्तहिदुललितैरलम् ।। ६० ।। रीका-माऽनुरजय माग्नेहय मा प्रीणय वा स्व । कं, स्वमारमाने । केम, सल्या मित्रेण । डिविशिष्टेन, महपामुत्रीडितन वासावस्थायां सह मिस्टिवा पांमुना रजमा रितीनं येन म तयाक । भनो व्यावर्तना- मार--भसं पातं । मय परलोकायतस्य । करीवविधर्मियानुरागमर. गायः परिणाम. विविशिष्टबदुशोऽनेको भुरनुभूनपूर्वः । पुन किवि. बॉटमादुरीलिनमानीयार्मविपाकजन्य दुरव्यवसायं ॥ १०॥ मा समन्वाहर मीतिविशिष्ट कुत्रचित्स्मृतिम् । पासिताक्षसुखैरेव घम्भ्रमीति भवं भवी ।। ६१ ॥ टीका-मा ममम्बाहर माऽनुबन्धिनी र स्वमुम्पपमानामेव निवारो। का, स्मृति तोकिषित भुरादीनामन्यतमंदानुभूब - ·२२४ सागारधर्मामृते- -AM ~~ wwun.. . माने विषये पूर्व प्रवृत्त प्रीनिविशिष्ट प्रमोदानिशय, इत्यं मया रम्यकानिन्या- दिकमीक्षितमित्यमालिंगितमित्यादिरूपेण मा स्मृतिसमन्वाहारं कुरुप्दम्यर्थः। यतो बम्भ्रमीति कुटिलं पर्यटति कष्टं परिवर्तते । कोऽमी, भवी जीव.। भवे आजीवजीविभावे । किविशिष्टः सन्, वासितो वाहनसम्कारः । और. समुसरिन्द्रियमुखरैव नान्मज्ञानमस्कारः ॥ ६॥ मा कांक्षी विभोगादीन् रोगादीनिव दुःखदान् । वृणीते कालकूटं हि कः प्रसाचेष्टदेवताम् ।। ६२ ।। टीका-मा कांक्षीम्मपोमाहाल्यादिना ममते भूयामुरिति नाऽभिलप त्वं । कान्, भाविभोगादीन् भाविनी मोगानिष्टविषयान् । आदिशब्देन धाध र्यादीन् । किविशिष्टान्, दुःखदान् दुरन्नदुःखदायकान् । कानिय, रोगादानिए स्वरादिव्याधीष्टवियोगप्रभृनान् यथा । हि यस्मात् क. कश्चित् वृणीने प्रार्थयते । कि तत्काल सच प्राणहरं घिरं । कि कृवा, प्रसाप वरदानोन्मुः कृत्वा । कामिष्टदेवतामभिमतायंप्रमादनममयां देवी देवं या ।। १२॥ क्षपकस्य पतुविधाहारमन्यामविधि लोकद्वयेनाह- इति व्रतशिरोरत्नं कृतसंस्कारमुद्दहन् । खरपानकमत्यागाव मापेभ्यमुपवेक्ष्यति ॥ ६३ ॥ एवं निवेध संघाय मरिणा निपुणेक्षिणा । सोऽनुज्ञातोऽखिलाहारं यावज्जीयं त्यजेत् विघा॥६५॥ युग्मं । कायत कोऽमी, क्षपकः । कमविलादारं चतुर्विधमपि भोग । ध, विधा मनोवाडाय। कियम्यान, यावसीय। कुर्वत, गार उत्कृष्ट पारयन्। किन, मनविरोरनं सहनना ताया एव सवंताना me यसपारकायेनोपरि प्राममानायाग्यशमणिरिवाभरणाशिशिर्ष, सम. स्कार माहिनातिशयं । कमिगन प्रतिपनी मायामिवादियोsit रंण । शिविशिष्ट. महिमिनाहा सखin, भनुमानानुमत. हेग, गरिया नियांपाचाग । शिन, निगुमेशिणा निपूर्ण गमे यानिगारित लाने पसलमाणमल निगुतीनेन, प्यापिगारगमगाया ·अष्टमोध्यायः। २२५ सपासमवर्गवेगवैराग्यादीनां मेक्षिकथा विचारणेत्यर्थः । किया, निवेष ज्ञापयित्वा । करम, संधाय चातुर्वर्षश्रमणगणाय । यमेषं । म मापक उपश्यति मिरचारपति प्रतिज्ञो भविष्यतीमधी।माये तुर्विभावरम्यासे । कम्मापरपानकमत्यागान परामस्य मुदोदकमात्रो पपोगरपमेण पने घनायागः प्रथालयानं सामान पत्रा विधार्या. प्रयेन-“त्यस्यति साहारं । थापाजी निम्बरसिविधम् । निषि पर सपाय निवेरपेदेवम् ॥ ॥क्षपति पक्षपकोमा पिता पमधनस्थ पितार्य मावा सावमधेपुग"" पुषमनिधन परिषदबाधाक्षम मति चतुर्विधादरम्यान्यानमुपदि. हामीमतयाभूतस्य पाय पानीपमात्र विकल्पनपूर्वक विविधताल्पाम. मुपदिशगनुर्विधयालयानावनिरूपणामाह- प्याध्यापपेक्षयाऽम्भो या समाध्य विकल्पयन् । भृशं शक्तिसपे नयातदप्यासनमुन्युरः ॥ ६५ ।। का--पा अपना शिल्पयेत गरनियोगेन पेयतया प्रतिमामान पा । भि. पानी। बिमर्थ, समाप । कास्वाभावापेक्षा गरि artiयाधिवा मीमारिकालो वा मालपारिको मानिसमा विष भयररि नृणापरिपदादेशमानवारण सभा तरा शाया पापगुपयोरयमिति प्रापा मानिसलार्भ । झामन्च पनि पलाशे पुमायामक प्रत्यायनमरण पातरप्याभोल बधा प्राधान्यापान ।। १५॥ मकानोपारि सापायावश्यााधमाह- सदाखिलो पणिमुखमाहितसमणो गणः । भरयाविनगमापानसिध्ध तयातनतामिम् ।। ६५ ॥ Ar~रा मिनाले गया कोडमालिक भयो का witter पार, समापि new NIRMIRENT भा, भरायोपों भाषा wिara NOTES रमिगुलनिक्षम ·२२६ सागारधर्मामृते- MI v -wwwwwwwwwwwwwwwww प्रह्मचारिणो मुसेन प्राहितो लापितो ययाकयञ्चिकृतानपराधान् मम समनमहं च भवत्कृतॉस्तान् क्षम्ये इति क्षमणं यः स तयोः । एतब एवं निवेद्य संधायेति प्रागुतमेव विशेष्य पुनरुतम् ॥१६॥ एवमाराधनापताकाग्रहणोधनस्य क्षपकस्य नियांपकाः किं कुर्युरियाह- ततो निर्यापकः कर्णे जपं मायोपवेशिनः। दाः संसारभयदं पीणयन्तो वचोम्मृतः ।। ६७॥ टीका-ततो यथोक्तकरणीयकारणानन्तरं । दषुः सम्पादयेयुः । निर्यापकाः समाधिविधायिनो मुनयः । कं, अपं । किंविशिष्टं, संमारमा संसारभयं संवेगमुपलक्षणानि च ददानं ।क, कर्ण भुतिमार्ग । कस, प्रायोपवेशिन मंन्यासिन. । किं कुर्वन्त, प्राणयन्त सन्तयन्तः । is. मृतः पीयूषसमैर्वाश्य. ॥ ७॥ भधानो निर्यापकाचार्यका क्षपकस्य महतीमनुशिष्टिमुत्तरत्र मा नोपदिशति- मिथ्यात्वं वम सम्परत्वं भजोर्नय निनादिपु । भक्ति भावनमस्कारे रमस्त्र ज्ञानमाविश || ६८ ॥ रीका-भो भारापकराज वम निशेषय वं। मिया frh ताभिनिवेश । नया भज भावय खंसिया Nyari । तथा उप बलवती जीवन्ती वा कुरवं । को, भनि।जिगाति भईदादि परमेष्टिगुमाये व्यवहारनिवपरग्नत्रये चाता रमापति कुमाल भावनमम्हारे अदादिगुणानो मानुरागानुष्याने या भाविस पुण स्व। ति,शानं पासमाध्याम्मिच सरसोध ॥५॥ महायनानि रसांग: पायान् नप यन्त्रप। भक्षाणि पश्य पाग्मानमात्मनायनि सतये ॥ ६९ t- रस पालयनि.मनपा पान, जावान् मादी । बसवरपm गुर बर्ष! या बचा नियमानाnिilanfrash ·भारमोध्यायः । २२७ अभाणि मादीमिया पार कर स्वं। मामा । केन, मना गमामनियमिक, मुनो मोक्षाय ममपार. मिप्यास्यास्पद भान स्पष्टयनि- अधोमध्यालोका नाभूमास्ति न भारि वा। तदन्यं यम दीयेत मिध्यावन मारिणा ॥ ७० ॥ का- समालो मेरो सपमु भूमिपु, मपलोरे जग्यूची. परियारमणमगुदागरे निकोलोरे, अलेक महिना प्रभूति तनुशालाग्ने । माभून न भूलें । मास्ति म भवति । म भाषिका न या भवियनि परदायर २ सम्मान पावरपान, मिष्पारन । विशिष्टन, महरिणा परमाणा, तस्मिन् मत्येव बाबाम्पनरयणाम- पकारपोपले...॥ गयधार्भावयन्भूयो मिथ्यात्वं वन्दकाहितम् । पनदचमभाषा द्रास्फुटिताक्षोऽनपद्भवम् ।। ७१ ॥ -~म पनि स्म । कोऽपी, सीधनासननिमयी । भर मंगा। दधिसमारोऽभूरिय कियाभूतो भूत्वा, दाइ स्कुटिनाक्षा महिनि स्पुटिनस्पो, धनसमभापो धनमाय स्वस्वामिनः परि. पनि । किन भावयन् मायाममायस्थन् । समिप्यान। वि. शि, भूषो पदोन पुनरारोपिनं । यम या सी. कथा व्यावसादि : गानेगुनाया. मंथगारचमवादिह भोला ॥1॥ सम्यवस्पोपहारका मौकायनाद-- अधोमध्योर्चलोकेषु नाभूमास्ति न भावि था। नराखं यन दीयेत सम्यक्त्वेन सुबन्धुना ।।७२।। का-मस्यापि पूर्वपयाख्या मुबन्धु पुनः सम्पायरय पर्वत्र सर्वदा सर्वेपामुपकारकापासमस्नविनिरामनिवाधा निश्यम् ॥ १॥ .

·-~~-~nearn २२८ सागारधर्मामृते- पन्हासितकुदृग्वद्धश्वभ्रायुःस्थिनिरकया। दृग्विशुध्याऽपि भविता श्रेणिकः किल तीर्थकृत् ॥७३॥ टीका-किल एवं पागमे श्रूयते श्रेणिको नाम मगधमहामंडलेपरो भविता भविष्यति । किविशिष्टः, नीर्थकृत् धर्मतीर्थकरः । कया, दग्विशु-या। किविशिष्टया, एकया अमहायया विनयमपन्नतादितार्यकरच कारणान्तररहि. तया। अपिर्विस्मये । किविशिष्टः सन् , प्रेत्यादि श्वः सप्तमनरम्भूमावायुगो भवधारणकारणकर्मणः स्थितिः कालावधारणेन बन्धः श्वभ्रायु स्थिति कुशा तीयमिथ्यात्वपरिणामेन बद्धा आरमसा कृता विधायु स्थितिः कुग्यदनः प्रायु स्थितिः प्रहामिता प्रयस्त्रिंशम्मागरोपमपरिमाणादपकृष्य रनमायाँ चनुरशीतिवर्षसहस्रपरिमाणा कृता कुदृग्यदा श्वभ्रायु स्थितिर्यस्य । एकयाऽपि दग्विशुध्धा स तयोन ॥ ७३ ॥ अर्हदक्तेमाहात्म्यं द्वाम्यामाह- एकवास्तु जिने भक्तिः किमन्यैः स्वष्टसाधनैः। या दोन्धि कामानुच्छिद्य सद्योऽपायानशेषतः ॥७॥ टीका-भो मुविहित साधो । अस्तु भवतु । काऽमी, भनि वरिख भान्तरोऽनुराग ।क, जिने भगवदर्हदेव । किंविशिष्टा, एकत्र असहारेर । के कार्य । के , स्वेटमाधन म्वाभिमतार्थसिध्धुपायैः। किंविनिटरन्यर्जिन भनिव्यतिरिक्तः । सर्वपुरुषार्थसाधनाना तया दिना तदाभासायनिश्चयात् । या कि, या दोन्धि प्रपूरयति । कान्, कामान् मनौरथान् । हिरवा, इन्डिय निरस्य । कानपायान्, अभ्युदयनिःश्रेयसभ्रंशिनोऽपायान् । कथमगेपर सर्वतः सर्वान्वा । कथं, सद्यः स्वाविर्भावनानन्तरमेव ॥ ७ ॥ वासुपूज्याय नम इत्युक्त्वा तत्संसदं गतः । दिदेवारब्धविनोऽभूत् पमः शक्रार्चितो गणी ।। ७५॥ रीका-मम्मम्पतः । कोऽमी, पन. पपरयो नाम मिधिलाधिपतिः । भिविशिष्टी, गी गणधरदेवः । किविशिष्टः सन्, समानित इयतमाति- हायं । पुन किंविशिष्ट मन्, विदेवारम्पवि. दाभ्या देवाम्यां धगतार- विधानुलोमपराभ्यामारधा कमुपशान्ता गिनाः कारकाय मम:- ·भरमपापः। २२९ गंगयोमा ममरणगममामा पाप माना । कम. मली भाषा, पन, मान । नगई मामुपएममरमरणं । nि, सकारा.५॥ एकोप्यामपरफारदिशेन्मरणे मनः । सम्पापाभ्युदयं मुक्तिधियमुकपति द्रुतम् ।। ७६।। Enा-दि। हिन भावापतया मानुपान्। मेडमासोऽपि दोऽपि भांना भगनी ममरमरः प्रणामः । निम्मरति, मरणे भाणयागणे । नदा नाममुकायापुयति । त, मुनिभिप मोक्ष- मी । भनमारभरेषु विधिभरेषु वा पापा सम्पारपतीरपर्य या, सागाय सम्पूर्ण प्रापस्य । मम्पुरय महर्दिम् ॥1॥ स णमो भरताणमित्युचारणवत्परः । गोप: मुदर्शनीभ्य मुभगारः शिवं गतः ॥ ७७॥ का-कोऽमी, भागमे प्रमिद मुभगाफ मुभगो नाम गोणे गोपालः रितिवं पाममुहिया, मुर्शिनीभूष वृषभवामधे. दिषः मुनास्त मुरूप मुमग्यवश भूषा । शिविशिष्ट सन्, मो परमाणमिभ्येतस्मामकारस्पोचारगे साई नगरपापिष्टातदेशाप्रमना एयर्थ... सानपयोगमाहाम्य विभि शेगा- स्वाध्यायादि यथाशक्ति भक्तिपीनमनावरन् । नरकालिकादतफलादुद नमस्पति ॥ ७८ ॥ का-सम्पनि शिपति निवारपतीय । कोऽसी, पुरतः। कं, तो विकल्प संचार विमर्गमिपर्ण । कम्मिविषये, म उत्तरफाले स्वाध्या. याधनुष्टानपायमागमे पार्न फामुन सम्म भविष्यति म नि सन्देर। करमानस कारिकानफलान् शियमाणस्वाध्यायाचाचरणसमयभवासम्भा. प्पेष्टमाया नाररररामम्भावस्यापि निवेशयात्मकुर्वन, परन् भनुनिरन् । सिस्वाध्यायादि शास्यायं सदमा प्रतिक्रमणारिमपि P ·सागारधर्मामृते- - मुर्नानां नियमाचरणं । कयं, यथाशनि अनिहितबलवीयं यया भात। किंविशिष्ट सन् भक्तिपीतमना मन्या पीतं स्वान्तं पीनमनुरंजित वामन श्चित्तं यस्य स तथोक्तः ॥ ८ ॥ शूले प्रोतो महामन्त्रं घनदत्तार्पितं स्मरन् । दृढशूर्पो मृतोऽभ्येत्य सौधर्मात्तमुपाकरोत् ॥ ७९ ॥ टीका--भतिनिर्भयमुपाकरोत् स्वम्पामिनृपतिकार्यमाणोपपर्गनिसान पूर्वकमकार करणेनोपाकृतवान् । कोऽमी, तो नाम चोरः । पन दत्तप्रेष्टिनं । कि कृत्या, अभ्यस्य आगत्य। करमा'मापमान सौधर्म मानात् । सौधर्म महदिक देवावं प्राप्त इत्यर्थापनमा रोपं । सपा सन्, मृतः । किं कुर्वन्, स्मान् चिन्तयन् । क, महामन्त्रं पसनमाका मुचिन्तनरपोस्वाध्यायायात् । किविशिष्ट, पनत्तापित पनाचारपत्र टिना दीकित किविशिष्ट स्थितः, शूले प्रोत निकापामारोलि.. सण्डलोसिभिः कुर्वन् स्वाध्यायादि सपनः। मुनिनिन्दाप्तमोग्भ्योऽपि यमः सप्तर्दिभूरभूत् ।। ८० ॥ टीका-ममन् । कोमी, पम पमो माम राजा, राम माना। किपिशितः, मप्तमि दिनमा विपरित दिशादी तोच परिणा। रमबलप्रमाणा विपरिदीभी मन पानापामा समाएर स्थान मप्तर्षिप्राप्ती भूरियप. | शितोऽपि गुमिनियम मुनिनिमया प्रासमामाशेलानि नयाभन, Thuafter साध्यावादि, नाम किसि, - मग निर्मित । यतिनिधि निया-"ETA पुग यि गा पनि मादिगामीstorial frienाभि किया." हिमारिपोमाय नम मामापत्यारा मनमा नापत गामि । यावहिंगामा म: frri mein

·Nirat Hanimulagile wrfenger rih.
h, math Trinirement
भ
PRETRI, हिंगामाचा tirit.
ये deewanामिण
Kriti INHEAirtel In Thtm.
REntentirtmentी
र R.frre maa and समाना
-
पापाशे हिममेका पूजितीष्णः ।
पर्पसर मेदाः विपरित भातिनः ॥ ८२ ॥
tim-म, पमपमा म पुरै
Prade ITR InyanRIR. HERमदिन
अशारित
मिलि । मन्त्री मलिन, fry.
औRMITRaine म ' मेगा: मेर.
.
अमनापा मामाह-
पा या कापपां मिथ्यावादग्पामोन्मुखी क्याः।
अन्रोऽपि हि सपावादः अभ्रदुःखाय कल्पते ॥८॥
माक्षप माया मारवाडी, गो वा । पसे भगा.
afternet, मधुप कामं माममय दोषि क्षरत्याविभोरपनी-
बाल मचा आमनुं मच्या ferefort मा भा, मिपाचार
वामुनी मध्यावामान्य समय म्यानः कामधेनोरिष सत्यवान
मेरमहरा, मिभ्यासाचा मुखी समुन्नी मियापागलों
कामप्रतिवादमाग बिस्मारम्पापि स्तोकोऽपि किं पुन माम् ।
प्रभागदी नियम्यादार साव कल्पते सम्पचते. मरा.सं समार.
यापर्य ॥८॥

·Para- -- २३२ 'सागारधर्मामृते- अर्यटच्यामित्यत्र धान्यस्वापिकरिति । व्याख्यां छागैरिति परावांगानरकं वसुः ॥ ८ ॥ टीका- अगात् गतः । कोऽमी, यमुनाम राजा । किं तार किया, परावर्य भन्यथा कृत्वा । को, धान्यस्यापिकरिति व्याल्यो । कयं, परावर्ग रागैरिति । क, भर्यष्टायमित्या परमागमे वारये। भसमर्थः । न मान इत्यजा यर्पग्रयवृत्तयो प्रीहयरनर्यष्टव्यं शान्तिकपीटिकार्य क्रिया कानि क्षीरकदंषापायरिदं म्याथ्यानं परायायं जगामजयंतष्यं पापायों विधिविधातव्य इत्यन्यथा कृत्वा पर्वतनारदयिमंयादे पमुराम भभमगमदि. त्यधः ॥ अजहाँतम्यमिति ऋषिपाठः ॥८॥ स्नेयानुभाष साम्यामाह-- आस्ता स्तेयमभिध्यापि विध्याप्याग्निरिव सपा । घरन् परस्सं सदमन् निद्दीपन स्वं हिनस्ति हि ॥ ८॥ टीका--भो. समाधिमरणाधिन् । भारत नियमेनेग्यम् । सिर, नेयं परधनापहरण । यिष्याया रामयितया पया । कामा নিন্যা যখন বি। বিশ্ব বিখা গেই। परमात् हिनम्ति नि । कोऽमी, पुरुष, मामा | ft tarit, मिहीन हनुमिरन् । कान्, गन पाशाणा ।। , wr गृपन् । नि, परम्वं पामभ्यं । भषमत्राभिषाप.-पापने गुणा पnan. गोषपातरछा भवरयं भाविनी, पानिपांगा मानो मा परमात मनाया ए मायान् । भावहिमायामेव हिमायो नागा Talim. मला का प्रपतीनि ८५ ॥ गग्री मुपिन्या कौशाम्बी दिया परन् । विम्यायनामांयोगात् नणार्मतिः ॥८६॥ सब-गाई | asी, नागो भानित ftire मन नलानि मलोग प्रkिarपानामि । 14, fim परभूमिमामानिमाma. I at: . । -

·No text on this page.

·२३४
सागारधर्मामृते-
विषयैपिता स्पर्शादिविषयेष्वभिलापः । तत्र द्वयोरपि अपयोनिमोहो
निर्मूः साधुरर्थत: परमार्थन निर्भग्यो निप्परिग्रहो भवति । तया शिवपुरे
निर्वाणनगरे पाल्यो नित्यं प्रस्थायी स्यात् निर्मन्यस्यैव मोक्षमार्गेऽविरियाई
प्ररथातुं समर्थस्यात् ।। ८९॥
कपायेन्द्रियकृतापायाननुस्मारयमाह--
कपायेन्द्रियतन्त्राणां तत्तादृग्दुःखभागिताम् ।
परामृशन्मास्म भवः शंसितवत तद्वशः ।। ९०॥
टीका--भोः शसितानि महद्भिरपि स्तुतानि प्रतानि पस्य स शंसितमत
मा रम भव मा भूस्त्यं । कि विशिष्टस्तदशः कषायेन्द्रियपरतन्त्रः I fe
कुर्यन्, परमृशन् चिन्तयन् । का, सत्ताहादुःखमागिता मा पठाण्याये निशिरा
सारगनग्यसाधारणी दु.लभागिता क्लेशानुभूतिरता । केपो, कपाहिये
आयत्तानो तदभिभूतानामिन्ययः ॥ ९० ।।
एवं व्यवहाराराधनानिष्टता विधाप्य निश्चयाराधनागुपदिशति-
श्रुतस्कन्धस्य वाक्यं वा पदं वाक्षरमेय था।
यत्किश्चिद्रोचते तमालम्य चित्तलयं नप ॥ ९१ ।।
का-महो व्यवहारापनापरिणत भाराधकराम। पकिपिकिमपि
रोचते उभ्यं रधिमुत्पादयनि च। कि सायं या याममायामिका,
नमो भाईताणमित्यादिक पर पा, महमिक्षादिकमक्षरमेव वा भसि भार
सा मामामेकतमं । हरय सम्बन्धि, शुतरकन्धरम पुनस्यामविश्व
भाचारामाविवारसविसस्य भागासाप सामायिकारिभेदाप जोकर
यस्य स्क: सपातस्तस्य मध्ये पकिपिशयारिकमियानी मीणाले.
नयानुराग जनयति । तत्र इष्टे पारयादीमामन्यामे भाताप भागाव
चिरत्र भवता प्रमाणे भुकम्पवाक्यादीन! प्रमाणामपि भासा मामी
मामा परमाराधनामाधनमामयनिर्णयार । भरपत्र एप
रखयोग्यायवाथापक. ॥1॥
गुदं श्रृंतन स्यात्मानं गृहीत्वार्य स्यसंविदा ।
भायपरतलपापास्नचिन्नो मताधि नितिम् ॥ १२ ॥

·भएमोप्यायः। ------ in- भारापमाला पहिtfati मुनिः। किया, पाणाम् विपाप भूतो भवा, मायापारमपित सत्र पुरामाराव नानपानम्मीभाराम पाम्ना सिराना चिन्ता मिमी पाय मोनपिन, मारपन् ।, गुदं राग पोशालिमा मिति राममंदिरेदमेगा कि हवा, या लिमि, म एगो मे सम भादा 'स्पादिभुनगानेन । मावटीय भोमारियम पाव क्षेत्ररात्रे जातये । "भारापनापनःप मम्पा विधायपानिभवान् गाया प्रयाति पमिनिम्" ९९॥ उनमेगापामाग्यायोपदेशशारण यमर्थयो- संन्यासी निपपेनोक्तः स हि निश्पवादिभिः । यः स्वसमारे विन्यासो निर्विकल्पस्य योगिनः॥९॥ का-निग्माभिरवादिभिर्व्यवहारमयसापेक्षनिश्चयमयप्रयोगपर. सूरिभिलियन परमार्थेन । संस्थागत गुमुभूणाम प्ररूपित । यः कि यो विम्यामा विधिपूर्वकमामन स्थापन कषभाये शुबपिपानन्द- मपे स्वामनि । कम्प, धोगिन गमाधिमन । किविशिष्टस्य, निर्विकल्पस्य मन्तजपारायाजालनिशातग्य ॥ १५ ॥ परीमहादिमा विक्षिप्यमाणधिनस्य क्षारप नियंपिकाचार्य कि पुरियार- परीपहीऽथवा कधिपसों यदा मनः । क्षपफ्स्य क्षिपंज्ज्ञानसारः मत्साहरेत्तदा ।। ९४ ॥ टीका--पदा पम्भिम्काल झिपेचत्र शव भ्रमयेनाकामी, कधिन् कोऽपि शुभादीनामम्पनम. परिपहोऽया अभिपतनतादीनामम्यतम उपसर्गा का।तिम्मनः । कस्य, भाराधाय । सदा प्रग्याहरेन् प्यावयेत् गुर- स्वामोन्मुखं तार्याशाचार्यः ।, ज्ञानमार भतजामरहस्योपदेशः ॥९॥ जानमाररिस्येवर मपंचयिनुगुनराधमाद - - ·MAA । सागारधर्मामृते- दुःखानिकीलराभीलनरकादिगतिप्वहो । ततस्त्वमङ्गसंयोगात् ज्ञानामृतसरोऽविशन् ॥ ९५ ॥ टीका-अहो भावकवक तप्तः सन्तप्तस्त्वं । कै सामिकीलः शारीरमा नसाशान्तदहनग्बालाभिः । किंविशिष्टः, भार्भाल कटः प्रतिकम- रित्ययं : । कामु, नरकादिगति नारकतियमनुष्यदेवभयग्रहणेषु । कामा दंगसंयोगाम् भारीरसंक्षेपान्, शरीरमात्मवुधाव्यवस्यनित्ययः ।। अविशन् अप्रविशन् भनवगाहमानः । कि तत्, मानामृतमरः भन्यन्हीर मन्योऽहमित्यादिभेदोपलग्भपीयगतहागम् ॥ १५॥ इदानीमुपलब्धात्मदेहभेदाय साधुभिः । सदाऽनुगृद्यमाणाय दुःखं ते प्रभवेत्कथम् ॥ ९६ ॥ टीका-इदानी सम्पति । कथं प्रभवेत् । कि ता. दुवं । काम, तुभ्य । केनाऽपि प्रकारेण वामभिभवितुं परिहादिदुः म शस्नुयादिग्ध. किंविशिष्टाय से, उपलधारमरेहभेदाय निधितवारमशरीरम्पनिरेप । पुन किविशिष्टाय, अनुगृह्यमाणाय उपक्रियमाणाथ ।*, माधुभिः संयते। कथ, मदा निग्यम् ॥ ९॥ दुःख सङ्कल्पपन्ने ते समारोप्य वपुडाः । स्वती यपुः पृथरकृत्य भेदमाः सुखमासने ॥ ९ ॥ टीका-मापयन्ति ममेदमिति पयामापतिमान किन, दुमदुमानम्मानि प्रतिपयन इपःपा, गमाः रोय मरमुग योजयिया । ft नीर। भा'मनि tt सामनया निश्चियेय । भदशा मामारीरविधि । पुमायने निनि । , गुण स्वामरशंनोधमानामनुभवानीयः । पाय भोनाध्यक्षमा ft ATMITRA Irमामो fat frय : तरभावना बधा-- में भूय ती भीति में surrot यामा बामपुवनानि पाने । वोय. भाव पाkि.॥ - .

·No text on this page.

·.AMAMAY - - २३८ सागारधर्मामृते- विटे, पातिने । कर्यायुभिः ।, परि उपरिष्टान् । मनाम्य मम' म्नादिनम्ततः क्षोमविया मंगल्य 1010 मनु पनौषमर्गमहनीपाल्यानमिदम्- न्यस्य भूपाधियाङ्गेपु सन्तप्ता लोहशृङ्खलाः। द्विदपश्यः कीलितपदाः सिद्धा ध्यानेन पाण्डवाः ।।१०२॥ टीका-सिद्धाः परममुनि गताः । के, ते पाण्डवाः मानाधिष्टिरभीम- सेनार्जुनालयः सिद्धाः। नकुलमहदेवी स्वमाक्षात् मायमित्यादिनम्मनः व्यवधानान् । केन, प्यानन शुद्धस्वात्मप्रसण्यानेन । किंविशिष्टाः संत, कीलितपदा लोहकालकमंग्या मह यंग्रितपादाः । के, द्विपक्ष्य. द्वियो कौरवाणां पक्षे मवैः नागिनेयादिभि. कि कृत्वा, न्यम्य निक्षिप्य । कार, लोहाइला । किंविशिष्टाः, तप्ता ज्वलरम्बालीकृताः । केपु. अंधु पाण्डवानां कण्टादिनदेशेषु । फया, भूपाधिया भूपणकल्पनया। युष्मान् हेमामरणानी- मानि परिदापयाम इति कथयिन्वेत्यर्थ ॥१.२॥ तिर्यकृतोपसर्गसहनोदाहरणमिदम्- शिरीपसुकुमाराङ्गः खायमानोऽतिनिर्दयम् । सृगाल्या सुकुमारोऽमून् विससर्ज न सत्पथम् ।।१०३|| टीका--विससर्ज त्यसवान् । कोऽमी, सुकुमार. सुकुमारस्वामी । कान्, असून प्राणान् न पुन सत्पथं मुद्धस्वात्मध्यानरूपं मिध्युपायं विसमर्ड। कि क्रियमाणः, स्वायमान भक्ष्यमाणः । कया, मृगाल्या जम्मुकस्त्रिया। कथमतिनिर्दयं प्रकामनिष्कृप । किविशिष्टः सन्, शिरीपमुकुमारा. शिरी- पामुमसमानकोमलकायः ॥ १०३॥ सुरकृमोपसर्गपहने निदर्शनमिदम्- तीबदुःखरतिद्धभूतारब्धरितस्ततः । भनेषु मुनिषु प्राणानौज्झविद्युचरः स्वयुक् ।। १०४ ॥ टीका-ौशस्यजति स्म । कोऽसौ, विद्युञ्चर' । कान्, प्राणान् । किवि शिष्टः सन्, स्वयुक् भान्मान समाधानः । केषु सरमु, मुनिपु सपोधनेषु । - ।

·No text on this page.

·H MarvA । २४० सागारधर्मामृते- टीका--किं च उपदिश्यते सद्गुरभिरमौ । क्रष्टिः । किंविशिधा, भांजसी पारमार्थिकी। किं, श्रदा अभिनिवेश. । कथं, भवति । कोऽमी, स्वामय न पराग्मा । किंविशियः, शुद्धी द्रव्यमावकमरहितः । पुनः किषि। शिष्टः, प्रमदवपुरानन्दरूपः। किंविशिष्टो मबत्युपादयो मुमुक्षुणामुपेयः । इत्ययंस्पा श्रद्धव निश्चयसम्यश्वमारयायते । तथा संविदाजयी निश्चयनानं सद्गुरभिरपदिश्यते । किमनुभवनमनुभूतिः। कस्य, तस्यैत्र शुद्धप्रमदवपु- स्वेनोपादीयमानस्य स्वारमन एव । कथं, पृथक् भेदेन । कस्माद्विमहारे कायवाचनस्थयात् । कया, स्वानुभूया स्वमंदित्या । तथा सद्गुरभिराजमी चर्या निश्चयचारित्रं चौपदिश्यते । किमवस्थिनिस्वस्थानं । कस्य, स्वस्या- रमन.क, त्रैव तयाप्रतीयमानेऽनुभूयमाने स्वारमन्येव । सति, मनस्य- स्त करणे। किविशिष्टे, इतै गते प्राप्ते । क, लयं तन्मयीमा । छ, संव। कया, अत्यन्ततृपया अतिमावतृष्ण्येन । उक्त च-दर्शनमारमविनिश्चिति. रात्मपरिज्ञानमिप्यते वोध. । स्थितिरात्मनि चारित्रं कुत एतेभ्यो भवति बन्धः ॥ १॥ तन्मयं तेन निश्चयरसत्रयेण निर्वृतं तदात्मक म्वामानं, परमं शुद्धं परमप्रकपशुद्धिप्राप्तं । हे भेदरनत्रयपर व्यवहाररसययप्रधान भाराय- कोत्तम विद्धि जानीहि संवेदय रवं ॥ १०॥ सहुरिच्छामणुशोऽपि प्रणिहत्य श्रुतपरां श्रुतद्रव्ये । खात्मनि यदि निर्विघ्नं मतपसि तदास धुवं तपसि ।।१०८॥ टीका-तथा यदि चेत् प्रतपसि दीप्यसे त्वं । क,स्वात्मनि । कयं, निर्विर निष्प्रत्यूह। कि कृत्वा, प्रणिहत्य प्रकर्षण नियतं हत्वा । को, इच्छा कोशी ।क, परद्रव्ये पुङ्गलादी। किविशिष्टामणुशोऽपि स्वल्पामपि । किविशिष्ट सन्, महुरसकृत् श्रुतपरः श्रुतज्ञानभावनापरिणतो भनमित्यर्थ । तदा ध्रुवं निश्चितं तपसि अन्याहत स्फुरमि त्वं ।क, तपसि तप माझे साक्षान्मोक्षो. पाये । भाभ्यां निश्चयाराधनाचातुर्विध्यमुपदिष्टं प्रतिपत्तव्यं ।। १०८॥ इदानी व्यवहारेतराराधनासायमानपरमानन्दलाभाविष्करणरक्षणना- शीवावदानेन पकं निर्यापकाचार्यः मोलासयमाह--- नैराश्यारब्धनःसंग्यासिद्धसाम्यपरिग्रहः । 'निरुपाधिसमाधिस्यः पिवानन्दमुधारसम् ।। १०९।। .

·अष्ठमोध्यायः । २४१ रोका--भो मुविहित शिरोरन । पिच उपयुंक्ष वं। कमानन्दसुधारम प्रमोपीयूषनिर्यान। सिविशिष्ट, मन्, निरपाधिसमाधिस्यनिरुपाधि- निर्विशेषो ज्यातृप्यानध्येयविक पशून्य समाधियाँगो निरपाधिसमाधिस्तत्र ग्थित । अयम्भूमो भृक्षा, नंगश्येत्यादि । नैराश्येन जीवितधनाबाक्षिानि- महणाराधमुपकाम्त नरमंग्यं दहिरदगान्तरणपरिमहानणान्मावं तेन मिलो निष्पा साम्यपरिग्रह परममामायिकस्वीकारो यस्थ म तपोफः ॥ १०९॥ मारमनमायायाधमशेरमुपमगृहमाराधकस्याराधनासहितमरणफलवि. मुपदिशनि- संलिख्येति वपुःफपायवदलकोणनिर्यापक- न्यस्तात्मा थमणस्तदेव कलयल्लिंग तदीयं पर। सदनपभावनापरिणतःमाणान् शिवाशाधर-- स्त्यक्त्वापश्चनमस्क्रियास्मृति शिवी स्यादएनन्मान्तरे॥११०॥ का-शिवा ग्यादमिव शिवः सम्पते परममुनो भवेदित्यर्थः । कोड मी, शिवाशाधर. मोक्षायाभिलारभृन्मुमुक्षुरियर्थः । किं हवा, स्पारमा । कान्, प्राणान् । किविशिष्ट मन, मदिप्यादि । सत्या यथागुणस्थानं सम्भय. मया रमत्रपमापनया निश्रयरनश्याम्यासेन परिणतो योगी परमममयवर्ती समुशिक्रियाप्रतिपानिशुरुकल्याना कि पूर्वन् , कलयन धारपन् । मिति निस्पता: कि, व पूर्वग्रहीतमायनिकमेव । विमानमोड मी, थमण श्रवण इति प्यपदंशमा । कथंभूतो भूचा, भलंकीणनिर्या. एकम्पम्तात्मा मणे मानवात्मपाराणवनिस्तारणलक्षणाय भलं समयों संकीण निर्यापको व्यवहारेण मुस्विताचार्यों निश्येन शुदवात्मानुभू- तिपरिणामोन्मुख भात्मनस्व इमारता मारमनो निष्कासकायोपपत। यदा-पक्मिम्मरभिलाचिग्वादरतापवतः। स्वयं हितश्योस्तत्वा- दात्मय गुसरात्मन ॥1॥ भलंकमागवामी निर्याएका भटंकमणिनिया 'पकमा यस्तो निक्षितः ममापन भामा पेन म तयोत किंवा मेलिन्य सम्पहारस्य समापुरीरं। विन्पायवत्यानमारं च वादांम्पनरतपोरिक्तनकाय काम पेषमुत्यकारण । तुकारापनारले म्वामान मध्यमाराधनाप मप्रति व्याख्यायत-प्रमणोऽमगार.शिवा- .

·२४२ सागारधर्मामृते- शाधरो मुमुक्षुः मन् तदेव लिङ्गमाचेलस्यादिचतुर्विकल्पं कलयन् सत्यां समी- चीनायां संवरसहभाविपक्रमनिरासमघांयां स्नग्यभावनायां सम्पदशं. नादिरनग्नयाभ्यामे परिणत उपयुन मन् प्रार्णास्यश्या शिरी पान शिव मद्रादिपदमाप्तिलक्षणोऽम्युदयः। शिवमस्यास्तीति लियो अर्श आदेरित्यनेन मस्वर्थीयो अप्रत्ययः । शेषं पूरयाम्येयं ॥ ऐदंयुगीनारक्षया जनम्याराध. नापक्षे तदेवग्यं व्याख्येयं-प्रमशः प्रारम्यान्यातारिशेषणविशिष्टः पंचनमा रिक्रयायां पंचनमस्कारे स्मृति चिंता उचारणं या तपंधनमरिकपास्मृति यथा भवयेवं प्राणास्यम्या शिवी स्यात् । क, भटजम्मतिरे भटाना भवानी मध्ये उत्कृष्टमध्यमजयन्याराधनानुभवादन विभागः कर्तव्यःया मागमः। कालाई अहिऊण रिछपूर्ण अनुकम्ममंगलयं । केवलशागपहागा मिति संमि भवे ॥1॥ आराहिउण केई पविहागणादि मार। उत्थरियसेमणी मावणियामिगी हॉति ॥२॥ यि होगापा विहाराहणा भवियाणं । मतदुभये गंतुं ते चिय पार्यति मिया 1. अपि च-येऽपि जयन्या जोलयामाराधमामुपनयंति । तेऽपि समाधा दिनु भवंति देवाः मुकम्पस्याः ॥१॥ अथवा-यानाम्पामगदुरा मोहस्य योगिन । चरागस्य मुनिः स्यातदेवारपम्प च क्रमान नयायचामांगम्य ध्यानमध्यस्यन.मदानिरा संगम स्वामामा कर्मणा ॥२॥ भावनि च पुण्यानि प्रभुराणि प्रतिवर्ग । महनिभात विसः कल्पवामि ॥३॥त्र मनिपारि माम. प्राणन परे। मुवामृत पिवधाम्ने मुनि मुरमंदिन ततोगतीय मनिषा सांदिपर चिरं भुगता मयं मुमतामा देश नित। काय महिपाना मयान नदिध । विषाष्ट चकमान अपने मान मरम्मतगमयमंधारित प्रतिलिदिल मतान पुरिगुरविषयो। मनीयं पर इसमयान्यान-भायमोका माशिणदीय प्रमगधि गिग समय पंरपति irary मिणी गादिति मंचर यमाल for पाये। मामा-मानानामनिवागमन नापंचनाम माननं गोगा भयम् ॥.. ranifertiraniममायो भन्यमा परम मा.net .

·प्रत्यकर्नु प्रशास्तिः । प्रन्यकर्नुः प्रशस्ति । श्रीमानस्ति सपादलक्षविषयः शाकंभरीभूपण- स्तत्र श्रीरनिधाम मण्डलकरं नामास्ति दुर्ग महत् । श्रीरल्यामुदपादि तत्र विमलप्याघेरवालान्वया- सट्रीसल्लक्षणतो जिनेन्द्रममयश्रद्धालुराशाधरः ॥ १॥ धीमान् विवर्गमपनियुक, । शाकभरी लक्षणाकाविशेष धारनिधाम म्हमालीडारधारन्यो नानि कतिमातु पज्ञा उपादि जाप ॥१॥ सरस्वत्यामिवात्मानं सरस्वत्यामजीजनत् । यः पुत्रं छाहरे गुण्यं रजितार्जुनभूपतिम् ॥ २ ॥ व्याघरवालवरवंशसरोजहंसः फाल्पामृनाघरसपानमुत्प्तगात्र। सलक्षणस्य तनपा नयविश्वचा. राशाधरी विजपतां कलिकालिदासः ॥ ३ ॥ इत्युदयसेनमुनिना कविमुद्दा योऽभिनन्दितःमीरया। मजापुजीसीति च यो भिमतो मदनकीर्निपति- पतिना ।। ४ ।। (युग्मन) ग्लशन सपादलक्षावषय प्यारी सुहत्तक्षति. प्रामानिध्यनरेन्ददो परिमलस्फार्मभिवर्गोनसि । माप्तो मालवमण्डले पहुपरीवारः पुरीमायसन् यो धारापपजिनममिनिवाशशाय महापरितः ॥ ५॥ शेन मादिरामपुरपराजय । मुरलि सहावारनाश । रो. पमिस, परिमलो नसामान निशा र भोज माहो. IR सारा का। मिममिनिस्शाये प्रमाणना हमार। महावीरन, वादिगिभीमारपेशियागितमाम५॥

·मागारथर्मामुग- आगापरलं मयि विदि मिदं निसर्गमान्दर्गमनर्गमार्य । सरपतीपुत्रतया यदेतदयें परं वाच्यमयः प्रपत्रः ॥६॥ भाजप मंत्री मीनाया निमगंपादयं प्रकृया महोदर ॥६॥ इत्युपश्योकितो विदिहणेन करीशिना । श्रीविलयभूपतिमहासन्धिविग्रहिकेण यः ॥ ७ ॥ इनि उपलोकित. सोनोपस्तुत । श्रीविषभुपति विजयामा नाम मासयाधिपतिः॥ श्रीमदर्जुनभूपालराज्ये श्रावकसंकुले । जिनधर्मोदयाय यो नलकच्छपुरेऽवसत् ।। ८ ॥ यो द्राग्व्याकरणाधिपारमनयच्छुथूपमाणान कान् सच परमाखमाप्य न यतः प्रत्यार्थिनः कक्षिपन् । चेरुः फेऽस्खलित न येन निनवाग्दीपं पथि ग्राहिताः पीत्वा काव्यसुधा यतश्च रसिकवापुः प्रतिष्ठां न के ॥२॥ कान्, पंडितदेवचंद्रादीन् प्रत्यर्थिनः प्रतिवादिनः । के, वादींदविशाल- कीर्यादयः अक्षिपन् जयंतिम्मा घेरःप्रवृत्ताः के,भहारकदेवविनयभ दादयः। अस्मलिनं निरतिचारं । जिनवाक् अहंप्रवचनं । पथि मोक्षमार्ग प्राहिनाः म्वाकारिताः । रमिक सहृदयं विदग्धेषु म ये । आपुः प्राप्ताः । के, बालमर- स्वतीमहाकविमदनादयः ॥ ९॥ स्याद्वादविद्याविशदप्रसादः ममेयरत्नाकरनामधेयः । तर्कप्रवन्धो निरवद्यविद्यापीयूपपूरी वहति स्म यस्मात्॥१०॥ सिध्यङ्क भरतेश्वराभ्युदयसकाव्यं निबन्योज्ज्वलं यस्तविद्यकन्द्रिमोहनमयं स्वश्रेयसरीरचत् । योऽईद्वाक्यरसं निवन्धरुचिरं शास्त्र च धर्मामृतं निर्माय न्यदयान्मुमुक्षुविदुषामानन्दसान्द्रेहदि ॥११॥ सिध्धक सिद्धिः सिद्धिशब्दोऽकश्चिन्हें सर्गप्रातवृत्तेषु यस्य तत् । निधी अञ्चल स्वयकननियंधनेन स्फुटप्रतिभामं । अरीश्चत् रचयति स्म । अहंद्वाश्य- ·२ मन्थकर्तुः प्रशस्ति। रसं जिनागमनिषभून निरपि । स्वपंहाज्ञानदीपिकामयपरिक रमणीपं धमांमृतं पर्मामृतात्य न्यदभार स्भापति रम ॥1॥ आयुर्वेदविदामिष्टां व्यक्तं वाग्भटसंहिताम् । भष्टाहदयोपोतं निबन्यमसनम यः ।।१२।। अनु मकरी माग्भटमंहिता भोगायनाम्नी ॥११॥ यो मूलारापनटोपदेशादिषु निबन्धनम् । व्ययत्तामरकोशे च क्रियाकलापमुजगों ॥ १३ ॥ भादि भाराधनामारभूपालचतुर्विशतिस्तवनार्थ । रजा हिट तिवान् ॥ १३॥ रोटस्य व्यधाकाव्यालङ्कारस्य निबन्धनम् । सहस्रनामस्वरनं सनिवन्धं च योऽईनाम् ॥ १४ ॥ रोदयस्य स्टाचार्यकृतम्प । भईन अननजिनानां ॥१४॥ सनिरन्धं यश जिनपनफरपमरीरवत् । विपष्ठिस्मृतिशास्र यो निबन्यालंकृतं व्यपात् ॥ १५ ।। মাথা নিবন্ধখালাবাসি লিগ বিষবা লিবিয়া পরব নির্মিত। বিখমুসিয়ার भाषमाणामोदनविदिशकातगोचरं नियटिस्मृतिसंग संक्षि. सानिमायालयानं वपंकलनिकम्धन भूषितं ॥५॥ अहमहामिपेका विधि मोहतमोरविम् । चक्रे नित्यमहोयोन स्नानशास्त्रं जिनेशिनाम् ।। १६ ।। नियमहापति नित्यमहोपोनाम्य ॥ रत्नत्रयविधानस्य पूनामाहात्म्यवर्णनम् । रत्नत्रयविधानाख्यं शास वितनुते स्म यः ॥ १७॥ सोऽहमाशापरा रम्यामेता टीका व्यरीरचम् । धर्मामृतोतसागारधर्माप्राध्यायगोचराम् ॥ १८॥ धर्मामृगोता. मामृतात्यशाने निगदिन 10 ·- ---- २४६ सागारधर्मामृते- प्रमारवंशवाघींन्दुदेवपालनृपात्मने । श्रीमतुगिदेवेसिस्थम्नावन्तीमवत्पलम् ॥ १९ ॥ अमिस्र्थना मगजलेन अपति रक्षनि मनि ॥ १९ ॥ नलकच्छपुरे श्रीमन्नेमिसालय सिथत् । टीकैयं भव्यकुमुदचकित्युदिता युधः ॥ २० ॥ असिघन मिद्धा ॥ २० ।। पष्णद्वयकसंख्यानविक्रमासमात्यये । सप्तम्यामसिते पोप सिदेपं नन्दताचिरम् ।। २१॥ ममाः मंजम्पराः १२९४ वर्ष पारे मसमीदिने शुऋदिने इत्यर्थः ॥ २१ ॥ श्रीमान श्रेष्ठिसमुदरस्प तनयः श्रीपौरपाटान्वय- व्योमेन्दुः सुकृतेन नन्दतु महीचन्द्रोपदभ्ययनान् । चक्रे श्रावकवर्षदीपकमिमं ग्रन्यं युवाशापरी ग्रन्यस्यास्य च लेखतोपि विटयनादिमः पुस्तकः ॥२२॥ भल्लमतिप्रमोन ।। २२॥ याचिष्ठति गासनं जिनपश्छिन्दानमन्तस्तमो यावधानिशाकरी मरुस्तः पुसा सामुत्तमम् । नावत्तिष्टतु धर्ममूरिभिरिपं व्याख्यायमानानि भव्यानां पुरतोत्र देशविरतापारमचारोमुरा ॥२३॥ पंधमन्या अनुष्ठप्रच्छन्दसा पश्चरानाग्राणि सतां मना । मामाण्यस्य चत्वारि अन्यस्य प्रमितिः पिट ॥२४॥ माना प्रग्यमा ५.. गर्म पर पो0 ममामा प्रध:

·नही हुआ
स्वर्गीय सेठ माणिकचन्द हीराचन्दनी जे. पी. के.
स्मारक पंटमें।
चन्दा देनेवालोंकी सूची।
जिन नामोंके माथ चिन्ह लगा है, उनका धन्दा
घमूल
१००१) श्रीमान् सेठ हुकमचन्दजी दानवीर
५०१) गुरमुखराय मुसानन्दजी
२५१) गुरमुसराय निहाटचन्दजी
२५१) नाधारंगजी गांधी
२०१) अनूपचन्द मागिरधारजी
१०१) गेमचन्द मोतीचन्दनी
१०१) हीराचन्द नमवादजी, गोलापुर
१०१) रेवचन्द धनजी, गुजोटीवाला, नागपुर
१०१) फीकामाई किशनशाम
१०१) सूरजमन्द सरूभाई जवेरी
५१) मीन्दालमियाद जरीशला
५१) प्रमानन्ददाम नारायणकाम, बोरमवार
५१) टाकुरदास भगवानदाम जोहरी
५१) वासकर जगजीवनदास जारी
५१) भाई समाचार पीका
५१) *भागमलजी मुरपासणी
५१) पदमपन्दजी भूरामल
५१) पायाभाई पादरी
५१) देसी रायमी
५) दोमी जप मानपद नाराला
२५) गमला अननी, मानगरमा

·४ ५) सेठ २५) दूद हरीचन्द रेवाजी, फलटन १) कचरादाम कालोदाम, देयाडवाला १५) चाई जीवकोर, स्वर्गीय प्राणाल हलोचन्दकी विधवा ! ११) गमचट त्रिभुवन, घोघा २) यरिया जमुनादाम कुवरदाम १) हीरालाल किशनदाम, बरोडावाला १) माई घामीगमजी, मैनेजर राजनिरिक्षेत्र १५) मुदामनके समम्त हुमड जैनपंच १५) जोधपुर के ममम्त जनपच ५) मोतीलाल दशरथसा. बड़वाहा मूलचन्दजी सराफ, बरवामागर १०) धनकुमारसिंह यकमर २२॥ वारसौके समस्त पच २) हीराचन्द गीगा भावनगर ५१) कीलाचन्द छगनलाल, इन्दौरवाला ५८-घड़वानीके समस्त दिगम्बर जैन पंच १२) अमथालाल नारायणजी, नरसीपुर ११) नथूभाई अमथालाल नाराणजी, नरमीपुर १०) लल्लूभाई नारायणजी ८) हरगोविंददास नारायणजी ४) अबुलेख नारायणजी ५) बावचन्द गुलावचन्द २.) पीताम्बरदास देवचन्द, 11) मन्दकचन्द रघुनाथ ५०१) 1 वालचद उगरचंद बम्बई । [५.१) सेटजीको मूर्ति बनवाने के लिए और १००) माणिकचन्दप्रन्य। मालाके लिए। " " "

·५
মাণিকামনা-নয়মাল্য
नियमावली।
१. इस अन्धमासामें केवल दिगम्बर जैन सम्प्रदायक संम्त है
प्रारत भाषा प्राचीन अन्य प्रकाशित होंगे। यदि फमेट
उचित समझेगी तो कभी कोई देशभाषाका महत्वपूर्ण
अन्ध भी प्रकाशित कर सकेगी।
२. इसमें जितने अन्य प्रकाशित होंगे उनका मूल्य लागत मात्र
रक्वा जायगा। लगत अन्य सम्पादन कराई, संशोधन
कराई. छपाई, बँधवाई आदिक सिवाय आफिस पर्थ, ब्याज
और कमीशन भी शामिट समझा जायगा ।
३. यदि कोई धर्मात्मा किसी अन्धको तेयार फराईमें जो खर्च
पटा है वह, अथवा उसका तीन चतुर्थांश, सहायताम देंगे
तो उनके नामका स्मरणपत्र और यदि चाहेंगे तो उनका
फोह मी रस प्रन्या तमाम प्रतियों में सगा दिया जायगा ।
जो महासप इससे कम सहायता करेंगे उनका भी नाम
आदि यथायोग्य छपवा दिया जायगा।
४. यदि सहायता करनेवा महाशय चाहेंगे तो उनकी इच्छा-
नुमार कुछ प्रतियां जिनकी सध्या सहायता मन्यसे अधिक
न होगी मुफ्तमें वितरण करने के लिए दे दी जायेगी।
५. इसमें प्रन्धमाटाका कमेटीसारा चुने हुए मन्य ही प्रकशित होंगे।
पत्रव्यवहार करनेका पता-
होराबाग, पो. गिरगार; पाई।
नाथूराम मेमी,

·A53 माणिकचन्द-दिगम्बर जैनग्रन्थ- माला समिति। (प्रबन्धकारिणी मभाक सभ्य) " " १. राययहादुर मेठ स्वम्पचन्द हुकुमचन्द । तिलोकचन्द कल्याणमल। ओंकारजी कस्तुरचन्द । ४. सेठ गुरमुग्वरायजी सुग्वानन्द । १. हीराचन्द नेमीचन्द आ० मजिस्ट्रेट । ६. मि.लल्लूभाई प्रेमानन्द परीग्व एल.सी.ई.। ७. सेठ ठाकुरदास भगवानदास जौहरी । ८. ब्रह्मचारी शीतलप्रशादजी । १.पं. धन्नालालजीकाशलीवाल। १०.५० ग्यचन्दजी शास्त्री। ११. नाथूराम प्रेमी (मंत्री)।

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.